N.º 45, martes 5 de marzo de 2019\nPDF (300 KB - 17 orri.)\nPDF (329 KB - 18 Pág.)\nEuskadiko biztanle kopurua egonkor mantendu da azken urteotan; bizi-itxaropena, ordea, gorabidean doa eta uneotan munduko altuenetakoa da. Errealitate honek paradigma sozial eta sanitario berri bat dakar, bai adinekoen kopuruaren hazkundea dela eta, bai eritasun kronikoak dituzten eta hainbatetan mendekotasun-egoeran dauden pertsonen eredu berria dela eta.\nBiztanleriaren etengabeko zahartzearen eraginez, bizitzan zehar sortzen joandako osasun-arazoak metatzen ari dira; horiek horrela, gero eta zaintza- eta babes-neurri gehiago behar dira, eta aldaketa sozial eta kultural nabarmenak ari dira gertatzen.\nAldaketen ondorioz, berariazko baliabide gehiago behar dira gaixotasunak eta mendekotasun funtzionala edo kognitiboa dituzten adinekoak artatzeko, baita gaixotasun kronikoak, gaixotasun terminalak eta abar dituztenak artatzeko ere.\nSendagaiak dira gehien eskatzen den baliabideetako bat, eta nabarmen hazi da sendagai-aginduen kopurua eta kontsumoa pertsona bakoitzeko. Hala, erabilerak, ezin konta ahalako onurak ez ezik, kontrako efektuak, sendagaien elkarreraginak eta toxikotasunaren ondoriozko arazo ugari ere ekarri ohi ditu. Horrez gainera, tratamendu-pauta farmakologikoei kasu gutxiago egiten zaie eta, oro har, porrot terapeutikorako arriskua handiagoa da.\nDeskribatutako arazoari aurre egiteko neurrietako bat adineko pertsonentzako egoitzetan jardun farmazeutikoa antolatzea da eta, horretarako, farmazia-zerbitzuak eta sendagai-biltegiak ezartzea.\nDekretu honen ondorioetarako, adineko pertsonentzako egoitzen kontzeptuak, dekretu honen artikuluetan baliatzen denak, hiru hauek hartzen ditu barnean: lehenik, Euskal Autonomia Erkidegoko Ordenazio Farmazeutikorako 11/1994 Legearen 27.4 artikuluan aurreikusitako zentro soziosanitarioaren terminoa; bigarrenik, Gizarte Zerbitzuei buruzko 12/2008 Legearen 22. artikuluan jasotako adineko pertsonentzako egoitzen kontzeptua; hirugarrenik, 16/2012 Legegintzako Errege Dekretuan erabiltzen den gizarte-laguntzako zentroaren kontzeptua.\nIldo horretan, Euskal Autonomia Erkidegoko Ordenazio Farmazeutikorako ekainaren 17ko 11/1994 Legeak 27. artikuluan betebehar hau agintzen die zentro soziosanitarioei: farmazia-zerbitzuak edo sendagai-biltegiak ezar ditzatela, araudian zehaztutako baldintzetan, establezimenduaren gaitasunaren eta artatutako biztanleek behar duten arreta mediko eta farmakologikoaren arabera.\nGerora, betebehar hori osatu zuen apirilaren 20ko 16/2012 Errege Lege Dekretuak (Osasun Sistema Nazionalaren iraunkortasuna bermatzeko eta sistemaren prestazioen kalitatea eta segurtasuna hobetzeko premiazko neurriei buruzkoa).\nAipatutako lege-testuen arabera, baimendutako ehun ohe edo gehiago dituzten zentro soziosanitarioek beren farmazia-zerbitzua izan behar dute; establezimenduak edukiera txikiagoa badu baimenduta, sendagai-biltegi bat izan behar du, berezko farmazia-zerbitzua edukitzeko borondatezko erabakia hartzen ez badu.\nArau orokor horrez gainera, aipatutako arauetan salbuespen bat erregulatzen da, zeinaren arabera, ehun ohe edo gehiago dituzten zentro soziosanitarioek ez baitute zertan ezarri farmazia-zerbitzu bat, baldin eta sare publikoko ospitale bateko farmazia-zerbitzu bati lotutako sendagai-biltegi bat badute.\nBestalde, Gizarte Zerbitzuei buruzko abenduaren 5eko 12/2008 Legeak Gizarte Zerbitzuen Euskal Sistemaren prestazio eta zerbitzuen katalogoaren barruan txertatzen ditu egoitza-zentroak, eta horien artean sartzen ditu adinekoentzako egoitzak, desgaitasuna duten pertsonentzako egoitzak, eta gaixotasun mentalak dituzten pertsonentzako egoitzak.\nAdinekoei dagokienez, eta lege-aurreikuspen hori garatzeko, Adintsuentzako etxeetako gizarte-zerbitzuei buruzko martxoaren 10eko 41/1998 Dekretuak zerbitzu horiek baimentzeko eskakizunak eta prozedura jasotzen ditu. Desgaitasuna duten pertsonei dagokienez, gaur egun lantzen ari dira haientzako gizarte-zerbitzuak baimentzeko eskakizunen eta prozeduraren erregulazioa.\nDeskribatutako arau-esparrua garatzeko, dekretu honek adineko pertsonentzako egoitzetako farmazia-zerbitzuei eta sendagai-biltegiei baimen sanitarioa emateko eskakizunak eta prozedurak arautzen ditu, aipatutako zentro horietan sartuta dauden pertsonei arreta farmazeutikoaren arloan dituzten berariazko premiei erantzun egokia emateko.\nFarmazia-prestazioa kudeatzeko lortu nahi den ereduak, integrazio soziosanitarioko estrategiaren ildoari jarraituz, farmazia komunitarioaren garrantzia nabarmenduko luke; horrez gain, farmazia-bulegoak osasun-sistemaren barruan txertatuko lirateke, lehen mailako arretarekin, arreta espezializatuarekin eta gizarte-zerbitzuekin koordinatuta.\nHorrenbestez, egoiliarrei zuzendutako arreta medikofarmazeutikoa, oro har, oso-osorik eta era koordinatuan eman dadila sustatu nahi da; horrela, arreta medikoaren eta arreta farmazeutikoaren arduradunek sendagaiak eta osasun-produktuak agindu eta banatzeko zereginak erakundeetatik egoiliarren premiei ematen zaizkien erantzunekin bat etorriko dira.\nDena dela, egoera jakin batzuetan, egoitzaz besteko egiturek agindu eta banatu ditzakete sendagai eta osasun-produktuak.\nDekretuan zehazten da noiz den derrigorrezkoa farmazia-zerbitzu bat ezartzea eta noiz sendagai-biltegi bat.\nDeskribatutako arau-esparruaren arabera, ehun oheko edo gehiagoko edukiera duten egoitzetan farmazia-zerbitzu bat ezarri behar da; hala ere, betekizun horretatik salbuetsita egon daiteke zentroa, baldin eta Euskal Osasun Sistemako ospitale bateko farmazia-zerbitzuari lotutako sendagai-biltegi bat instalatzen badu. Horrez gainera, ehun ohe baino gutxiagoko baina hogeita bost ohe baino gehiagoko edukiera duten egoitzek sendagai-biltegi bat izan beharko dute derrigorrean, martxoaren 10eko 41/1998 Dekretuaren II. eranskineko 8. zehaztapen teknikoarekin bat etorrita; zehaztapen tekniko horren arabera, 25 plaza baino gehiago dituzten adineko pertsonentzako egoitzek osasun-egitura jakin bat izan behar dute.\nOrobat, instalazio horietarako lokalek zer instalazio eta baldintza bete behar dituzten ere zehazten du dekretu horrek. Erregulazioak 41/1998 Dekretuaren II. eranskineko aurreikuspenak aldatzen ditu (Egoitzetarako baldintza material eta funtzional bereziak), osasun-eremuaren egiturari eta banaketari dagokienez. Testuko azken xedapenetako lehenengoan aurreikusten da kontu hori.\nBestalde, EAEko egoitzetan txertaturiko informazio-sistemei esker (errezeta elektronikoa agintzea eta historia kliniko elektroniko bakarrera sartzea), farmazialariek izan beharreko eginkizunak, Euskal Autonomia Erkidegoko Ordenazio Farmazeutikorako 11/1994 Legearen 28. eta 29. artikuluetan ezarriak, eraginkortasunez gauzatu daitezke, eta eraginkortasun hori lortzeko, farmazialariek ez dute zertan fisikoki egon egoitzetako sendagai-biltegietan.\nBaimenen araubide juridikoa ere erregulatzen da; hala, sortzeko baimenen, funtsezko aldaketak egiteko baimenen eta funtzionamendu-baimenen arteko bereizketa egiten da, Euskal Autonomia Erkidegoan, oro har, zentro, zerbitzu eta establezimendu sanitario guztietarako indarrean den ereduari jarraituz. Era berean, eskaerak modu elektronikoan izapidetzea erabakitzen denean, kasu horietarako arauak ezarri dira.\nAzkenik, xedapen iragankorraren bitartez, urtebeteko epea ezartzen zaie arauaren aplikazio-eremuaren barruko zentro soziosanitarioei, bidezkoa denaren arabera, farmazia-zerbitzu edo sendagai-biltegi baterako baimena eska dezaten.\nHalaber, xedapen gehigarri bat sartu da dekretuan. Xedapen gehigarri horren bitartez, adineko pertsonentzako egoitzetan farmazia-zerbitzuak eta sendagai-biltegiak baimentzeko ezartzen diren arauak desgaitasuna duten pertsonentzako egoitzetara eta gaixotasun mentalak dituzten pertsonentzako egoitzetara ere zabaltzen dira.\nDekretua Euskal Autonomia Erkidegoko Ordenazio Farmazeutikorako ekainaren 17ko 11/1994 Legearen 27.4 artikuluaren bigarren paragrafoan jasotako aurreikuspena betetzera dator. Aurreikuspen horri jarraituz, zentro soziosanitarioek nahitaez ezarri behar dituzte farmazia-zerbitzuak edo sendagai-biltegiak, araudiaren arabera zehaztutako kasu eta baldintzetan, arlo horretako sail eskudunek proposatuta.\nHori guztia kontuan hartuta, Osasuneko sailburuak eta Enpleguko eta Gizarte Politiketako sailburuak proposatuta, Aholku Batzorde Juridikoarekin bat eta Gobernu Kontseiluak 2019ko otsailaren 26an egindako bilkuran gaia eztabaidatu eta onartu ondoren, honako hau\nDekretu honen xedea da adineko pertsonentzako egoitzetako farmazia-zerbitzuak eta sendagai-biltegiak arautzea, haien instalazio eta funtzionamendurako betebeharrak finkatuz eta baimen sanitariorako prozedurak arautuz.\n1.– Dekretu hau Euskal Autonomia Erkidegoan kokatutako adineko pertsonentzako egoitzei aplikatuko zaie, baldin eta ezaugarri hauek badituzte:\na) Titulartasun publikokoak izanik, Gizarte Zerbitzuen Erregistro Orokorrean edo gizarte-zerbitzuen foru-erregistroetan erregistratuta badaude.\nb) Titulartasun pribatukoak izanik, egoitza gisa sailkatu badira, Adintsuentzako etxeetako gizarte-zerbitzuei buruzko martxoaren 10eko 41/1998 Dekretuaren 2.c) artikuluarekin bat, eta Gizarte Zerbitzuen Erregistro Orokorrean edo gizarte-zerbitzuen foru-erregistroetan erregistratuta badaude.\n2.– Halaber, aplikagarri izango da aurreko puntuan aipatutako zentroetan artatutako pertsonei prestazio farmazeutikoa emateko sendagaiak eta osasun-produktuak agintzen, ematen eta banatzen esku hartzen duten pertsonen kasuan ere.\n3. artikulua.– Sendagaiak eta osasun-produktuak agintzea, banatzea eta finantzatzea.\n1.– Dekretu honen aplikazio-eremuan sartzen diren zentroetarako baimendu diren zerbitzu medikoek agindutako sendagaiak eta osasun-produktuak, oro har, zentro horietan baimendutako farmazia-zerbitzu eta sendagai-biltegien bitartez emango dira.\n2.– Zentroko osasun-zerbitzuaz kanpoko profesionalek eman badute agindua, sendagaiak eta osasun-produktuak farmazia-bulegoetan banatu daitezke, sendagaien banaketaren arloko arau orokorren arabera.\n3.– Osasun Sistema Nazionalak finantzatutako eta zentro horietako egoiliarrei banatutako sendagaien eta osasun-produktuen finantzaketa sendagai eta osasun-produktu horiek finantzatzeko arau orokorren araberakoa izango da.\nADINEKO PERTSONENTZAKO EGOITZETAN FARMAZIA-ZERBITZUAK ETA SENDAGAI-BILTEGIAK INSTALATZEKO BETEKIZUNA\n4. artikulua.– Arreta farmazeutikoa ehun ohe edo gehiago dituzten adineko pertsonentzako egoitzetan.\n1.– Ehun ohe edo gehiagoko edukiera duten adineko pertsonentzako egoitzek berezko farmazia-zerbitzua izan behar dute.\n2.– Aurreko zenbakian xedatutakoa gorabehera, Osasun Administrazioak betekizun horretatik salbuetsi dezake zentroa, baldin eta zentro horren titularrak hala eskatzen badu, eta egiaztatzen badu Euskal Osasun Sistemako osasun-zentro bateko farmazia-zerbitzuarekin lotutako sendagai-biltegi bat duela bere osasun-eremuaren barruan.\n3.– Aurreko apartatuan aurreikusitako ondorioetarako, eta Euskadiko Antolamendu Sanitarioaren ekainaren 26ko 8/1997 Legearen 29.2 artikuluaren arabera, Osakidetza-Euskal osasun-zerbitzuaren zerbitzu-erakunde sanitarioek eta itundutako egitura sanitarioek osatzen dute Euskadiko osasun-sistema.\n4.– Artikulu honen 2. apartatuan aurreikusitako salbuespen-eskaera ukatu ahal izango da baldin eta adineko pertsonentzako egoitzak ez badu ehun oheko edo gehiagoko edukiera edo Euskal Osasun Sisteman ez dagoen ospitale bati lotzeko asmoa badu.\n5.– 2. apartatuan aipatutako lotura-akordioa hitzarmen baten bitartez gauzatuko da, eta bi alderdi hauek sinatu beharko dute hitzarmen hori: alde batetik, egoitzaren titularra; bestetik, Osakidetza-Euskal osasun-zerbitzuaren Zuzendaritza Nagusiaren titularra edo itundutako zentroaren zuzendaria, erakunde publikoaren osasun-zerbitzuen erakundea edo itundutako egitura sanitarioa den kontuan hartuta; nolanahi ere, aldez aurretik ordenazio farmazeutikoaren alorrean eskumena duen organoak emandako txostena ezinbestekoa izango da.\n5. artikulua.– Arreta farmazeutikoa ehun ohe baino gutxiago dituzten egoitzetan.\n1.– Dekretu honen aplikazio-eremuan sartzen badira, ehun ohe baino gutxiagoko edukiera duten adineko pertsonentzako egoitzek sendagai-biltegi bat izan behar dute.\n2.– Sendagai-biltegiak titulartasun publikoko egoitzetan badaude, Euskal Osasun Sistemaren barruan osasun-eremu berean dagoen ospitale bateko farmazia-zerbitzu bati lotuko zaizkio.\n3.– Titulartasun pribatuko egoitzetan badaude, Euskal Autonomia Erkidegoko ospitaleren bateko farmazia-bulego edo farmazia-zerbitzu bati lotuko zaizkio sendagai-biltegiak.\n4.– Osakidetza-Euskal osasun-zerbitzuaren osasun-zerbitzuen erakunde bateko farmazia-zerbitzu bati loti lotu nahi bazaio, ordenazio farmazeutikoaren alorrean eskumena duen osasun-administrazioari eskatuko zaio erabakitzeko zein farmazia-zerbitzuri lotu behar zaion sendagai-biltegia, egoitza titulartasun publikokoa edo pribatukoa den kontuan hartu gabe. Erabaki hori dagokion osasun-administrazioaren ebazpen baten bidez hartuko da, kontuan hartuz egoitzak zer motatako pazienteak hartzen dituen, zer ezaugarri dituen eta non dagoen kokatuta.\n5.– Titulartasun publiko edo pribatuko egoitzetako sendagai-biltegien eta Euskal Osasun Sistemaren barruko osasun-zentroetako sendagai-biltegien arteko lotura hitzarmen baten bitartez gauzatuko da, eta bi alderdi hauek sinatu beharko dute hitzarmen hori: alde batetik, egoitzaren titularrak; bestetik, Osakidetza-Euskal osasun-zerbitzuaren Zuzendaritza Nagusiaren titularrak edo itundutako zentroaren zuzendariak, erakunde publikoaren osasun-zerbitzuen erakundea edo itundutako egitura sanitarioa den kontuan hartuta.\n6.– Titulartasun pribatuko egoitzetako sendagai-biltegiak titulartasun pribatuko farmazia-zerbitzuekin edo askatasunez aukeratu duten farmazia-bulegoarekin lotzeko, bi aldeek hitzarmen bat sinatu beharko dute.\n7.– Artikulu honen 5. eta 6. apartatuetan aurreikusitako lotura-akordioa formalizatu baino lehen, eta dekretu honen 16.2 artikuluan zehaztutakoari jarraikiz, akordio-proposamena osasun-administrazioari helaraziko zaio; osasun-administrazioak dekretu honen aurreikuspenetara egokitzen ote den egiaztatuko du eta, hala bada, baimendu egingo du.\nADINEKO PERTSONENTZAKO EGOITZETAKO FARMAZIA-ZERBITZUEN ETA SENDAGAI-BILTEGIEN FUNTZIONAMENDURAKO ARAUBIDEA\n6. artikulua.– Farmazia-zerbitzuen eta sendagai-biltegien funtzionamendurako arau komunak.\nAdineko pertsonentzako egoitzetako farmazia-zerbitzu eta sendagai-biltegien funtzionamenduak honako arau hauetara egokitu behar du:\na) Sendagaiak egunean hogeita lau orduz eskuratzeko aukera eman behar dute.\nb) Artatutako biztanleen ohiko patologiak tratatzeko nahikoak eta egokiak diren sendagaiez eta osasun-produktuez hornitu behar dira.\nc) Lan-prozedurak izan beharko dituzte, sendagaiak eta osasun-produktuak hornitu, biltegiratu, banatu eta emateko.\nd) Laguntza-taldearekin batera, egoiliarren arreta farmazeutikorako beharrezko diren sendagaien eta gainerako farmazia-produktuen hautaketan parte hartu behar dute, eraginkortasun, segurtasun, kalitate eta kostu irizpideei jarraikiz. Horretarako, egoiliarrei osasun-laguntza egokia emateko gida farmakoterapeutiko bat egingo da.\ne) Pertsonalizatutako dosifikazio-sistemak izan behar dituzte, tratamendu terapeutikoa betetzen dela bermatzen laguntzeko, baita sendagai eta osasun-produktuak hobeto erabiltzen eta kontrolatzen laguntzeko ere.\nf) Egiaztatu behar dute sendagai guztiak dagokion aginduaren bitartez bermatuta eskatzen direla.\ng) Formula magistralak eta farmazia-prestakinak egin eta banatu behar dituzte, otsailaren 23ko 175/2001 Errege Dekretuari jarraikiz (formula magistralak eta farmazia-prestakinak egoki prestatzeko eta kalitatea kontrolatzeko arauak onartzen ditu dekretu horrek).\nh) Barne-banaketarako sistema eraginkor bat ezarri behar dute, artatutako egoiliarrei sendagaiak dosifikazio-sistema pertsonalizatuen bitartez emateko.\ni) Egoitzako laguntza-taldearekin eta gainerako laguntza-egiturekin lankidetzan aritu behar dute, artatutako pertsonen artean txertatutako farmakoterapia-tratamenduak optimizatzeko.\nj) Estupefazienteen, psikotropikoen eta jarraipen berezia behar duen edozein sendagairen gaineko kontrola egin behar dute.\nk) Gida farmakoterapeutikoa erabili behar dute, baita egoiliarren premiak eta zentroaren laguntza-maila kontuan hartzen dituzten protokolo eskuragarri, eguneratu eta adostuak ere.\nl) Egoiliarrei arreta farmazeutiko egokia ematen zaiela bermatzeko informazio-sistemak izan behar dituzte.\nm) Pazienteei, zaintzaileei eta pazienteekin zerikusia duten profesionalei eta senideei sendagaien, espero daitezkeen emaitzen eta egon litezkeen kontrako efektuen gaineko hezkuntza eta informazioa emateko programak garatu beharko dituzte.\n7. artikulua.– Adineko pertsonentzako egoitzetako farmazia-zerbitzuen funtzionamendua.\n1.– Funtzionamendu-ordutegiaren barnean, adineko pertsonentzako egoitzetako farmazia-zerbitzuek ospitaleko farmazian espezializatutako farmazialari bat eduki beharko dute gutxienez.\n2.– Adineko pertsonentzako egoitzetako farmazia-zerbitzuek egiteko hauek izango dituzte:\na) Egoiliarren arreta farmazeutikorako beharrezko sendagaiak eta gainerako farmazia-produktuaren erantzukizun teknikoa (erosketak, kalitatea, premiak betetzea, biltegiratzea, balio-denbora, kontserbazioa, zaintza eta banaketa) bermatzea eta beren gain hartzea.\nb) Arreta farmazeutikorako jarduerak egitea, hala nola egoiliarren farmakoterapia-tratamenduaren jarraipen pertsonalizatua, tratamendua betetzen dela egiaztatzea, eta sendagaiekin zerikusia duten arazoak prebenitzea, atzematea eta konpontzea.\nc) Ikerketa klinikoko fasean dauden produktuak zaintzea eta banatzea.\nd) Zentroan sendagaiak zaintzeko jarduerak egitea; zentroan sendagaien erabilerari buruzko azterketa eta ebaluazio jarraitua gauzatzea.\ne) Egoiliarrekin erabil litezkeen sendagaiak eta osasun-produktuak ebaluatzeko batzordeetan eta foroetan parte hartzea.\nf) Ikerketa-programak garatzea eta sendagai eta osasun-produktu berrien saiakuntza klinikoetan parte hartzea.\ng) Eskatzen zaizkion osasun-informazioak eta -estatistikak sortzea eta osasun-administrazioari igortzea.\n8. artikulua.– Adineko pertsonentzako egoitzetan farmazia-zerbitzuak jartzeko lokalen eta instalazioen baldintzak.\n1.– Farmazia-zerbitzuak egoitzaren barruan kokatu behar dira, esleituta dituzten eginkizunak behar bezala betetzeko aukera emango duen gune batean.\n2.– Farmazia-zerbitzuek behar bezala identifikatuta egon behar dute; gainera, instalazio independente, seguru eta aproposak izan behar dituzte, sendagaien eta osasun-produktuen kontserbazio eta zaintza ezin hobea eta zerbitzuaren funtzionamendu zuzena bermatzeko.\n3.– Lokalaren higiene- eta osasun-baldintzak eta giro-baldintzak (argiztapena, hezetasun-maila eta tenperatura) egokiak izango dira sendagaiak eta osasun-produktuak zaintzeko.\n4.– Instalazioek eremu bereizi hauek izan beharko dituzte:\na) Administraziorako eta kudeaketarako gunea. Bertan artxibatuko da dagokion dokumentazioa.\nb) Sendagaiak eta osasun-produktuak hartzeko, aztertzeko eta biltegiratzeko gunea, eta hortik bereizitako beste eremu bat, iraungita, egoera txarrean, kenduta edo ibilgetuta dauden sendagai eta farmazia-produktuetarako.\nc) Sendagaiak eta osasun-produktuak prestatzeko eta banatzeko gunea.\nd) Formula magistralak eta farmazia-prestakinak egiteko gunea, aplikatu beharreko araudiari egokituta.\ne) Farmazia-zerbitzutik kanpo sendagaiak eta osasun-produktuak biltegiratzeko eta banatzeko botikinak daudenean ere prestatu beharko dira arestian aipatutako gune horiek guztiak. Biltegiratzeko eta banatzeko gune horiek ere farmazia-zerbitzuko langileen ikuskapenaren mende egon beharko dute.\n5.– Farmazia-zerbitzua dagozkion eginkizunak eta jarduerak gauzatzeko behar duen ekipamendu tekniko eta teknologikoarekin eta beharrezko materialarekin hornitu behar da. Gutxienez, honako hauek izan behar ditu:\na) Altzariak eta estupefazienteak zaintzeko segurtasun-armairua edo kutxa gotorra.\nb) Tenperatura- eta hezetasun-baldintzak kontrolatzeko eta erregistratzeko sistemak.\nc) Tenperatura-kontrola duen hozkailu-sistema bat, bertan bakarrik erabiltzeko.\nd) Dagozkien zereginak gauzatzeko aproposak diren informazio-sistemak eta informatika- eta komunikazio-bitartekoak.\ne) Hornidura bibliografiko eguneratua edo eduki hauetara elektronikoki sartzeko aukera: terapeutika, farmakologia, sendagaien elkarreraginak, kontrako efektuak, toxikologia, farmaziaren arloko legedia, gida farmakoterapeutikoa eta egoiliarrei arreta farmazeutikoa emateko interesgarritzat jotzen diren beste eduki batzuk.\nf) Estupefazienteen Liburu Ofiziala, paperean edo formatu elektronikoan.\n9. artikulua.– Adineko pertsonentzako egoitzetako sendagai-biltegien funtzionamendua.\n1.– Egoitzetako sendagai-biltegiei dagokie, farmazialari baten ardurapean, dekretu honen 4.2 eta 5.1 artikuluetan aipatutako zentro publikoetan nahiz pribatuetan arreta farmazeutikoa emateko eginkizuna.\n2.– Biltegi horien bitartez emandako arreta farmazeutikoa biltegiei lotutako farmazia-zerbitzu edo farmazia-bulegoekin modu integratuan eta koordinatuan gauzatuko da.\n3.– Sendagai-biltegia Osakidetza-Euskal osasun-zerbitzuaren zerbitzu-erakunde bateko farmazia-zerbitzu bati lotuta badago, Osakidetza-Euskal osasun-zerbitzuko langileetako bat izango da farmazialari arduraduna.\nJarduna Osakidetza-Euskal osasun-zerbitzuko langile den farmazialari arduradun batek ikuskatzen duenean ere, kontratu bidez Osakidetza-Euskal osasun-zerbitzuari lotutako farmazialarien bitartez gauzatu daitezke arreta farmazeutikoaren arloan sendagai-biltegien bitartez egin beharreko jarduerak. Halaber, farmazia-bulegoak ere kontrata daitezke sendagai-biltegian egin beharreko jardunetarako.\n10. artikulua.– Sendagai-biltegiaren eginkizunak.\nEgoitzetako sendagai-biltegiek honako eginkizun hauek izango dituzte gutxienez:\na) Lotura-akordioa sinatuta duen farmazia-zerbitzu edo farmazia-bulegoarekin koordinatzea.\nb) Pazientea egoitzan sartzean eman zaion agindu medikoa baliozkotzea, pazientearen ezaugarriei eta sendagaiaren erabilera egokiari jarraikiz.\nc) Egoiliarren farmakoterapia-tratamenduaren bana-banako jarraipena egitea eta tratamendua betetzen dela egiaztatzea.\nd) Sendagaiak bateratzea egoitzan sartzean eta asistentzia-trantsizioa dagoen guztietan pazientea egoitzara itzultzen den bakoitzean.\ne) Sendagaiekin zerikusia duten arazoak prebenitzea, hautematea eta konpontzea.\n11. artikulua.– Egoitzetan sendagai-biltegia jartzeko instalazioen eta lokalen baldintzak.\n1.– Sendagai-biltegiak egoitzaren barruan kokatuko dira, esleituta dauzkaten eginkizunak behar bezala betetzea ahalbidetuko duen gune batean.\n2.– Sendagai-biltegiek behar bezala identifikatuta egon behar dute; gainera, instalazio seguruak eta aproposak izan behar dituzte, sendagaien eta osasun-produktuen kontserbazio eta zaintza ezin hobea eta zerbitzuaren funtzionamendu zuzena bermatzeko.\n3.– Lokalaren higiene- eta osasun-baldintzak eta giro-baldintzek (argiztapena, hezetasun-maila eta tenperatura) egokiak izan beharko dute sendagaiak eta osasun-produktuak ezin hobeki zaintzeko.\n4.– Halaber, botikinak ere egon daitezke sendagai-biltegietatik kanpo, sendagaiak eta osasun-produktuak biltegiratzeko eta banatzeko gune moduan kokatuta. Biltegiratzeko eta banatzeko gune horiek ere sendagai-biltegiko langileen ikuskapenaren mende egon beharko dute.\n5.– Sendagai-biltegia bere eginkizun eta jarduerak gauzatzeko behar duen ekipamendu tekniko eta teknologikoarekin eta beharrezko materialarekin hornitu behar da. Gutxienez, honako hauek izan behar ditu:\nb) Tenperatura-kontrola duen hozkailu-sistema bat, bertan bakarrik erabiltzeko.\nc) Beren zereginak betetzeko aproposak diren informazio-sistemak eta informatika- eta komunikazio-bitartekoak.\nd) Hornidura bibliografiko eguneratua edo eduki hauetara elektronikoki sartzeko aukera: terapeutika, farmakologia, sendagaien elkarreraginak, kontrako efektuak, toxikologia, farmaziaren arloko legedia, gida farmakoterapeutikoa eta egoiliarrei arreta farmazeutikoa emateko interesgarritzat jotzen diren beste eduki batzuk.\ne) Estupefazienteen kontabilitate-erregistro ofizialdua, paperean edo formatu elektronikoan.\n6.– 51 ohe baino gutxiago dituzten adineko pertsonentzako egoitzek gune bera erabil dezakete sendagai-biltegirako eta kontsulta sanitario-asistentzialerako.\nFARMAZIA-ZERBITZUETARAKO ETA SENDAGAI-BILTEGIETARAKO BAIMENEN ARAUBIDE JURIDIKOA\n12. artikulua.– Baimen motak.\n1.– Egoitzetako farmazia-zerbitzuak eta sendagai-biltegiak baimen hauen mende egongo dira, dekretu honetan jasotako aurreikuspenen arabera:\na) Sortzeko baimen sanitarioa.\nc) Funtzionamendurako baimen sanitarioa.\nd) Ixteko baimen sanitarioa.\n2.– Aldaketak ez badira funtsezkoak, eta farmazia-zerbitzuak eta sendagai-biltegiak gehienez ere hilabetez ixten badira, komunikazio-araubidearen mende jarriko dira.\n13. artikulua.– Adineko pertsonentzako egoitzak baimenduta eta erregistroan erregistratuta egotearen eta farmazia-zerbitzuen eta sendagai-biltegien baimen sanitarioaren arteko koordinazioa.\n1.– Titulartasun pribatuko adineko pertsonentzako egoitzek, Euskal Autonomia Erkidegoko gizarte-zerbitzuen baimena, erregistroa, homologazioa eta ikuskapena arautzeko martxoaren 10eko 40/1998 Dekretuan aurreikusitako funtzionamendu-baimen administratiboa lortu baino lehen, farmazia-zerbitzuaren edo sendagai-biltegiaren funtzionamendu-baimen sanitarioa lortu beharko dute, dekretu horretan aurreikusitako kasuetan.\nFuntzionamendu-baimen sanitario hori, gainera, 40/1998 Dekretuaren 9.2 artikuluari jarraikiz adineko pertsonentzako egoitzen funtzionamendu-baimenerako eskaerarekin batera eman beharreko dokumentazioari erantsiko zaio.\n2.– Titulartasun publikoko adineko pertsonentzako egoitzen titularrek, bestalde, Gizarte Zerbitzuei buruzko abenduaren 5eko 12/2008 Legearen 51. artikuluan aurreikusitako gizarte-zerbitzuen foru-erregistroan erregistratu baino lehen, farmazia-zerbitzuaren edo sendagai-biltegiaren funtzionamendu-baimen sanitarioa lortu beharko dute, dekretu horretan aurreikusitako kasuetan. Horretarako, dekretu honen 28. artikuluan aurreikusitako baimen-erregistroko arduradunak dagokion lurralde historikoko foru-erregistrora igorriko du farmazia-zerbitzuaren edo sendagai-biltegiaren funtzionamendu-baimen sanitarioaren ziurtagiria.\n14.– artikulua.– Farmazia-zerbitzuetarako eta sendagai-biltegietarako baimenen xedapen komunak.\n1.– Egoitzetako farmazia-zerbitzu eta sendagai-biltegiek, beren jarduera gauzatzeko, aldez aurretik lortu behar dituzte sortzeko baimen sanitarioa eta funtzionamendu-baimen sanitarioa.\n3.– Farmazia-zerbitzu edo sendagai-biltegi bati baimen sanitarioa emateko prozedura abiarazteko eskaera titulartasun publikoko egoitza publikoaren zuzendariak edo gerenteak edo egoitza pribatuaren lege-ordezkariak egingo du; eskabidearekin batera, dagozkion tasen ordainagiria ere aurkeztu beharko du, bai eta dekretu honen 16., 18. eta 20. artikuluetan kasuan kasurako zehaztutako agiriak ere.\n4.– Farmazia-zerbitzu edo sendagai-biltegi bat sortzeko baimena eta funtzionamendu-baimena batera eska daitezke, baldin eta sorrerak ez badakar obra berririk edo jada badagoen higiezin baten banaketaren edo egituraren aldaketarik. Kasu horretan, bi eskaerei dagozkien agiriak erantsi behar dira.\n5.– Batera eska daitezke, halaber, jada funtzionatzen ari den farmazia-zerbitzu edo sendagai-biltegi baten funtsezko aldaketa motei dagozkien baimenak, baldin eta funtsezko aldaketa horiek batera egingo badira. Kasu horretan, haiei guztiei dagozkien agiriak erantsi behar dira.\n6.– Dekretu honetan aurreikusitako baimen sanitariorako eskaerei buruzko ebazpena emateko eta jakinarazteko gehieneko epea hiru hilabetekoa izango da.\nAipatutako epean ebatzi ez diren eskaerak onetsitzat joko dira.\n7.– Aurkeztutako dokumentazioa ez bada osatzen edo betekizun guztiak betetzen ez baditu, interesdunari eskatuko zaio zuzendu ditzala hutsak edo aurkez ditzala beharrezko agiriak hamar eguneko epean; hala egin ezean ukatutzat joko dela ere adieraziko zaio.\n8.– Ordenazio farmazeutikoaren arloan eskumena duen organoak emandako ebazpenen aurka, gora jotzeko errekurtsoa aurkeztu ahal izango zaio goragoko organoari, Administrazio Publikoen Administrazio Prozedura Erkidearen urriaren 1eko 39/2015 Legean aurreikusitako moduan eta epeetan.\n9.– Emandako baimen sanitarioek indarrean jarraitzeko, baimena emateko oinarri izan ziren eskakizunei eutsi behar zaie.\nFuntsezko aldaketak badaude baimena emateko oinarri izan ziren eskakizunetan, baimenak eraginik gabe geratuko dira.\n15. artikulua.– Baimen sanitario guztiak bide elektronikoz izapidetzeko arauak.\n1.– Farmazia-zerbitzuei edo sendagai-biltegiei baimen sanitarioa emateko prozeduren administrazio-izapidea egin nahi duten pertsona juridikoek bide elektronikoak baliatu behar dituzte prozeduren izapide guztiak eskatu, kontsultatu eta egiteko.\nPertsona fisikoek edozein unetan izango dute bi bitartekoetako edozein (bide elektronikoak edo ez-elektronikoak) baliatzeko aukera, osasun-administrazioarekin harremanetan jartzeko.\n2.– Dekretu honetan aurreikusitako prozeduren erregulazioa gorabehera, izapide elektronikoekin lotutako alderdiak Administrazio Elektronikoari buruzko otsailaren 21eko 21/2012 Dekretuak arautzen dituela ulertuko da.\n3.– Izapideetan eskabideak eta ereduak aurrez aurre edo elektronikoki nola bideratu jakiteko zehaztapenak Osasun Sailari dagokion egoitza elektronikoan egongo dira eskuragarri; betiere, kontuan hartu beharko da eskabidea izapidetzean aurrez aurreko bidea nahiz elektronikoa erabiltzeak ez duela berekin ekarriko bide bera erabili behar izatea prozedurako hurrengo izapideetan, bidea edozein unetan aldatu ahal izango baita.\n16. artikulua.– Sortzeko baimen sanitarioa.\n1.– Farmazia-zerbitzu bat edo sendagai-biltegi bat sortzeko eskabideak xedapen honen 14. artikuluaren 3. zenbakiaren arabera egin behar dira eta ordenazio farmazeutikoaren arloan eskudun den organoari helarazi behar zaizkio, agiri hauekin batera:\na) Instalazioa deskribatzeko memoria bat, zer kokaleku, ezaugarri, instalazio eta barne-egitura dituen bilduko duena. Horrekin batera, multzoaren planoak eta lokalaren xehetasun-planoak aurkeztuko dira, sarbideak eta espazioen eta azaleren banaketa zehaztuta.\nb) Funtzionamendu-ordutegia eta hornikuntza eguneko hogeita lau orduetan emango dela bermatzeko sistema.\nc) Sendagaiak eta osasun-produktuak erosteko, kontserbatzeko, zaintzeko, banatzeko eta emateko, eta formula magistralak eta farmazia-prestakinak egiteko sistemen deskribapena.\nd) Erizaintzako unitateetan, botikinetan, larrialdietan eta antzekoetan utzitako sendagaien eta osasun-produktuen kontrola.\ne) Batzordeetan parte-hartzeari, laguntza-taldearekin lankidetzan aritzeari, sendagaiei eta sendagaiak zentzuz erabiltzeari buruzko jardueren deskribapena.\nf) Sendagaien eta osasun-produktuen sarrerak, irteerak, itzultzeak eta tenperatura-kontrolak erregistratzeko sistemen deskribapena.\ng) Sendagai eta osasun-produktuak kalitate-akatsak direla-eta merkatutik kenduko direla bermatzeko larrialdi-planaren deskribapena.\n2.– Eskaera sendagai-biltegi bat sortzeari buruzkoa bada, aurreko puntuan aurreikusitako agiriez gain, dekretu honetan aurreikusitako baldintzak betetzen dituen farmazia-zerbitzu edo farmazia-bulego bati lotzeko akordioaren proposamena ere erantsi behar zaio eskabideari.\n17. artikulua.– Funtsezko aldaketak egiteko baimen sanitarioa.\n1.– Honako hauek jotzen dira funtzionamendu-baimen sanitarioa duen farmazia-zerbitzu edo sendagai-biltegi baten funtsezko aldaketatzat:\na) Lokal edo instalazioen egituran, banaketan eta azaleran, edo, hala badagokio, farmazia-zerbitzuaren edo sendagai-biltegiaren kokagunean aldaketak eragiten dituzten egokitzapenak, obrak eta lekualdaketak.\nb) Zentroaren titulartasunaren edo nortasun juridikoaren aldaketa.\nc) Farmazia-zerbitzuaren edo sendagai-biltegiaren jarduera, osorik edo partez, aldi baterako etetea, hilabetez baino gehiagoz.\n2.– Sendagai-biltegien kasuan, funtsezko aldaketatzat joko da, halaber, haiekin lotura-akordioa sinatu duen farmazia-zerbitzu edo farmazia-bulegoaren aldaketa.\n18. artikulua.– Funtsezko aldaketak egiteko baimen sanitariorako eskaera.\n1.– Farmazia-zerbitzu batean edo sendagai-biltegi batean funtsezko aldaketak egiteko eskaerak xedapen honetako 14. artikuluaren 3. zenbakiaren arabera aurkeztu behar dira, eta ordenazio farmazeutikoaren arloan eskudun den organoari helarazi behar zaizkio.\n2.– Eskabideekin batera, agiri hauek aurkeztu behar dira:\na) Obra edo lekualdatze batzuek eragindako aldaketak badira:\na.1.– Proposatutako aldaketa justifikatzeko memoria, aurreikusitako gauzatze-epea adierazita.\na.2.– Obrak gauzatu bitartean arreta farmazeutiko egokia bermatzeko hartu beharreko neurriak.\na.3.– Proiektu teknikoa, lokal eta instalazio multzoaren planoekin eta xehetasun-planoekin batera, aldaketa egin aurrekoak eta egin ostekoak.\na.4.– Instalazioen deskribapena eta aurreikusitako aldaketaren aurretik eta ondoren baliagarri duten ekipamenduaren deskribapena.\nb) Egoitzaren titulartasuna aldatu bada, honako agiri hauek erantsi behar zaizkio eskabideari:\nb.1.– Titular berriaren egiaztagiria. Pertsona juridikoa bada, egoitzaren eraketa-agiria, estatutuak eta haren ordezkaria dela frogatzen duen egiaztagiria aurkeztu beharko ditu.\nb.2.– Zentroaren titulartasun-aldaketaren egiaztagiria.\nc) Jarduera, osorik edo partez, aldi baterako eten bada, hilabetez baino gehiagoz:\nc.1.– Itxieraren zergatia justifikatzeko memoria.\nc.2.– Egoitza itxita dagoen bitartean arreta farmazeutiko egokia bermatzeko hartu beharreko neurriak.\nd) Haiekin lotura-akordioa sinatu duen farmazia-zerbitzu edo farmazia-bulegoa aldatu bada:\nd.1.– Aldaketa justifikatzeko memoria.\nd.2.– Beste lotura-akordio baterako proposamena.\n19. artikulua.– Farmazia-zerbitzuen eta sendagai-biltegien funtzionamendu-baimen sanitariorako eskaera egiteko arau komunak:\n1.– Funtzionamendu-baimen sanitarioa lortu behar da:\na) Sortzeko baimena duten farmazia-zerbitzuaren edo sendagai-biltegiaren jarduna hasi baino lehen.\nb) Farmazia-zerbitzuaren edo sendagai-biltegiaren funtsezko aldaketak egin ondoren, eta dagozkien jarduerak hasi baino lehen.\n2.– Eskabideak xedapen honen 14. artikuluaren 3. zenbakiaren arabera aurkeztu behar dira, eta ordenazio farmazeutikoaren arloan eskudun den organoari helarazi behar zaizkio.\n20. artikulua.– Farmazia-zerbitzu baten funtzionamendu-baimen sanitariorako eskaera.\nFarmazia-zerbitzu baten funtzionamendu-baimen sanitariorako eskabideari agiri hauek erantsi behar zaizkio:\na) Farmazia-zerbitzuaren arduradunaren ospitale-farmaziako espezialitatearen titulua.\nb) Farmazia-zerbitzuaren arduradunak egoitzarekin duen kontratu-loturaren egiaztagiria eta haren lanaldiaren ordutegia.\nc) Dagokion farmazialari-elkargo ofizialeko kide dela frogatzen duen egiaztagiria.\nd) Indarreko legediaren arabera bateraezintasunerako arrazoirik ez dela dioen deklarazioa.\n21. artikulua.– Sendagai-biltegi baten funtzionamendu-baimen sanitariorako eskaera.\n1.– Titulartasun publikoko adineko pertsonentzako egoitzetan dauden sendagai-biltegiak badira, eskabidearekin batera honako agiri hauek aurkeztu behar dira:\na) Euskal Osasun Sisteman integratutako ospitale baten farmazia-zerbitzuarekin sinatutako lotura-akordioa.\nb) Sendagai-biltegiaren arduradunaren farmaziako lizentziadunaren titulua.\nc) Sendagai-biltegiaren arduradunaren eta Osakidetza-Euskal osasun-zerbitzuaren edo itundutako ospitalearen arteko kontratu-loturaren egiaztagiria.\nd) Dagokion farmazialari-elkargo ofizialeko kide dela egiaztatzeko agiria.\ne) Euskal Osasun Sisteman integratutako ospitale bati edo farmazia-bulego bati lotutako farmazialariaren identifikazioa, dekretu honen 9.3 artikuluan aurreikusitako jarduketak gauzatzeko, betiere farmazialari arduradunaren ikuskaritzaren mende.\n2.– Titulartasun pribatuko adineko pertsonen egoitzetan dauden sendagai-biltegiak badira, honako agiri hauek bidali behar dira eskabidearekin batera:\na) Sendagai-biltegia Osakidetza-Euskal osasun-zerbitzuko osasun-zerbitzuen erakunde bateko farmazia-zerbitzuren batekin edo itundutako osasun-egituraren batekin lotuta badago, titulartasun publikoko adineko pertsonentzako egoitzetan dauden biltegietarako agiri berberak aurkeztu beharko dira (aurreko apartatuan aurreikusita daude agiri horiek).\nb) Sendagai-biltegia ospitale pribatu batean kokatutako farmazia-zerbitzu batekin edo farmazia-bulego batekin lotuta badago:\nb.1.– Ospitale pribatuko farmazia-zerbitzuarekin edo dagokion farmazia-bulegoarekin sinatutako lotura-akordioa.\nb.2.– Sendagai-biltegiaren arduradunaren farmaziako lizentziadunaren titulua.\nb.3.– Sendagai-biltegiaren arduradunaren eta ospitale pribatuaren edo farmazia-bulegoaren arteko kontratu-loturaren egiaztagiria.\nb.4.– Dagokion farmazialari-elkargo ofizialeko kide dela egiaztatzeko agiria.\nb.5.– Ospitale pribatu bati edo farmazia-bulego bati lotutako farmazialariaren identifikazioa, dekretu honen 9.3 artikuluan aurreikusitako jarduketak egiteko, farmazialari arduradunaren ikuskaritzaren mende.\n22. artikulua.– Funtzionamendurako baimen sanitarioa egiaztatzeko eta ebazteko akta.\n1.– Farmazia-zerbitzu baten edo sendagai-biltegi baten funtzionamendua baimentzeko eskaera bat ebatzi aurretik, ikuskapen-bisita baten bitartez egiaztatuko da ea betetzen diren dekretu honetan eta aplikatu beharreko gainerako araudian aurreikusitako eskakizunak; hau da, sortzeko edo, hala bazegokion, funtsezko aldaketak egiteko baimena emateko oinarri izan zirenak. Ikuskapenaren emaitza aktan jaso behar da.\n2.– Ikuskapen-bisitan agerian geratzen bada ez direla betetzen ezarritako baldintza eta betekizunak, ikuskatzaileak hilabeteko epea emango dio interesdunari eskakizun horiek betetzen dituela frogatzeko; hala behar izanez gero, haien betearazpena egiaztatzeko beste bisita bat egingo du.\n3.– Ezarritako betekizunak betetzen diren ala ez egiaztatu ostean, funtzionamendurako baimen sanitarioa eman edo ukatuko zaio egoitzako farmazia-zerbitzuari edo sendagai-biltegiari, ordenazio farmazeutikoaren arloan eskumena duen organoaren ebazpen baten bidez.\n23. artikulua.– Funtzionamendu-baimen sanitarioa baliozkotzeko eta berriztatzeko epea.\n1.– Farmazia-zerbitzuen eta sendagai-biltegien funtzionamendu-baimen sanitarioa bost urterako da.\n2.– Adineko pertsonentzako egoitzen titularrek funtzionamendu-baimenaren baliozkotasuna amaitu baino hiru hilabete lehenago egin behar dute baimen hori berritzeko eskabidea; horretarako, dokumentazio hau erantsita:\na) Farmazia-zerbitzuko edo sendagai-biltegiko langileen zerrenda, titulua, zereginak eta arduraldia adierazita.\nb) Funtzionamendu-baimena eman zeneko baldintzek bere horretan jarraitzen dutela justifikatzeko deklarazioa.\nc) Funtsezkoak ez diren aldaketak gertatu badira eta, 21. artikuluan aurreikusten den gisan, haien berri eman ez bada, aldaketa horiek azaltzeko memoria.\nd) Dagokion tasaren ordainagiria.\n3.– Funtzionamendu-baimena berriztatzen ote den ebatzi aurretik, eta beharrezkotzat jotzen bada, dagokion egiaztapena egin daiteke, ikuskapen-bisita baten bitartez.\n24. artikulua.– Aldaketa ez-funtsezkoen jakinarazpena.\n1.– Hauek joko dira farmazia-zerbitzuen eta sendagai-biltegien aldaketa ez-funtsezkotzat:\na) Kokalekuan edo jatorrizko baimenaren funtsezko elementuetan aldaketarik eragiten ez duten obrak.\nb) Farmazia-zerbitzuaren edo sendagai-biltegiaren arduradun-aldaketa.\nc) Aldi baterako itxierak, gehienez ere hilabetekoak.\n2.– Aldaketa ez-funtsezkoak ordenazio farmazeutikoaren arloan eskumena duen organoari jakinarazi behar zaizkio, hilabeteko epean aldaketak egiten direnetik.\n3.– Jakinarazpena honako agiri hauekin batera bidali behar da:\na) 1.a puntuan aurreikusitako kasuetan, aldaketak justifikatzeko memoria bat igorriko da, eta beharrezkoa bada, dagozkion plano eta informazioak erantsiko zaizkio.\nb) 1.b puntuan aurreikusitako kasuetan, honako hauek egiaztatzeko agiriak helarazi behar dira: arduradunari eskatutako titulua, lan-harremana, lan-arduraldia eta, hala behar denean, dagokion profesional-elkargoaren kide den egiaztagiria eta bateraezintasuneko egoera batean ez dagoela ziurtatzeko deklarazioa.\nc) 1.c puntuan aurreikusitako kasuetan, memoria bat bidaliko dute, aldi baterako itxieraren zergatiak eta arreta farmazeutikoaren gaineko eragina txikiagotzeko zer neurri hartu diren azaltzeko.\n4.– Dokumentazioa aztertu ostean funtsezkotzat jotzen bada egin nahi den aldaketa, interesdunari jakinaraziko zaio, hark dagokion baimena izapidetu dezan.\n25. artikulua.– Farmazia-zerbitzua edo sendagai-biltegia aldi baterako edo behin betikoz ixtea.\n1.– Farmazia-zerbitzu bat edo sendagai-biltegi bat hilabetez baino gehiagoz ixteko, osasun-administrazioko baimena beharko da, nola aldi baterako hala behin betiko itxi nahi denean.\n2.– Farmazia-zerbitzua edo sendagai-biltegia aldi baterako edo behin betiko itxi nahi bada, titularrak horren berri eman behar du, gutxienez, ixteko aurreikusitako data baino hiru hilabete lehenago. Ordenazio farmazeutikoaren arloan eskumena duen organoari jakinarazi behar dio, itxiera justifikatzeko arrazoiak egiaztatuta, eta txosten bat erantsi beharko du, higiene- eta osasun-baldintzen eta sendagaiak eta osasun-produktuak kontserbatzeko baldintzen arloan hartu beharreko neurriei buruzkoa.\nBAIMENAK AMAITZEA, BALIOGABETZEA ETA ETETEA\n26. artikulua.– Baimenak amaitzea.\nFarmazia-zerbitzuei eta sendagai-biltegiei emandako sortzeko baimen sanitarioak eta funtzionamendu-baimen sanitarioak honako arrazoi hauengatik amaitzen dira:\na) Dagokien egoitzaren titularra zendu delako edo haren nortasun juridikoa iraungi delako.\nb) Egoitza behin betiko itxi delako edo egoitzari emandako baimena baliogabetu delako, martxoaren 10eko 40/1998 Dekretuan (Euskal Autonomia Erkidegoko gizarte-zerbitzuen baimena, erregistroa, homologazioa eta ikuskapena arautzeko dena) jasotako aurreikuspenei jarraikiz.\nc) Ordenazio farmazeutikoaren arloan eskumena duten organoak baliogabetu egin duelako farmazia-zerbitzuari edo sendagai-biltegiari emandako sortzeko baimen sanitarioa edo funtzionamendu-baimen sanitarioa, baimen hori emateko oinarri izan ziren baldintzak aldatzeagatik edo baldintza horiek ez betetzeagatik.\n27. artikulua.– Baimen sanitarioak etetea.\n1.– Antolamendu farmazeutikoaren arloan eskumena duen organoak, osasun-, higiene- edo segurtasun-arrazoiak direla-eta, farmazia-zerbitzuei eta sendagai-biltegiei emandako baimenen eraginkortasuna aldi baterako etetea erabaki dezake.\n2.– Eteteko prozedurak izapidetzean, entzunaldia eskaini behar zaio farmazia-zerbitzua edo sendagai-biltegia barne hartzen duen egoitzako titularrari.\n3.– Aldi baterako etetea bertan behera geratuko da, baldin eta etenaldia eragin zuten arrazoiak desagertu direla egiaztatzen bada.\nADINEKO PERTSONENTZAKO EGOITZEI FARMAZIA-ZERBITZUETARAKO ETA SENDAGAI-BILTEGIETARAKO EMANDAKO BAIMENEN ERREGISTROA\n28. artikulua.– Farmazia-zerbitzuetarako eta sendagai-biltegietarako baimenen erregistroa.\n1.– Adineko pertsonentzako egoitzetako farmazia-zerbitzuetarako eta sendagai-biltegietarako baimenen erregistroa sortzen da, eta osasun-alorrean eskumena duen sailari atxikita egongo zaio erregistro hori.\n2.– Hauek inskribatuko dira erregistroan:\na) Euskal Autonomia Erkidegoan kokatutako adineko pertsonentzako egoitzetako farmazia-zerbitzuei eta sendagai-biltegiei emandako sortzeko baimen sanitarioak, aldatzeko baimen sanitarioak eta funtzionamendu-baimen sanitarioak.\nb) Dekretu honetan arautzen diren aldaketa ez-funtsezkoei eta zentroa aldi baterako ixteko aldaketei buruzko jakinarazpenak.\nc) Sendagai-biltegiek sinatzen dituzten lotura-akordioak.\n3.– Ordenazio farmazeutikoaren arloan eskumena duen organoak ofizioz erregistratuko ditu baimen eta jakinarazpen horiek.\n4.– Erregistroaren osaera eta bertan inskribatzea Euskararen erabilera normalizatzeko azaroaren 24ko 10/1982 Oinarrizko Legearen 7. artikuluaren aurreikuspenei egokituko zaizkie.\n29. artikulua.– Erregistroaren eginkizunak.\nFarmazia-zerbitzuetarako eta sendagai-biltegietarako baimenen erregistroak eginkizun hauek ditu:\na) Euskal Autonomia Erkidegoan kokatutako adineko pertsonentzako egoitzetako farmazia-zerbitzuei eta sendagai-biltegiei emandako baimen sanitarioei buruzko informazioa ematea.\nb) Beharrezko baliabideak planifikatzeko eta programatzeko informazioa ematea, baliabideok zentzuz antolatzeko eta artatutako egoiliarrei arreta farmazeutiko hobea emateko.\n30. artikulua.– Zehapen-araubidea.\nDekretu honetan aurreikusitakoak ez betetzeagatik gerta daitezkeen arau-hausteak eta zehapenak Euskal Autonomia Erkidegoko Ordenazio Farmazeutikorako ekainaren 17ko 11/1994 Legearen XIV. kapituluan eta Euskadiko Antolamendu Sanitarioaren ekainaren 26ko 8/1997 Legearen VI. tituluan xedatutakoaren arabera arautuko dira.\nEuskal Autonomia Erkidegoko Ordenazio Farmazeutikorako ekainaren 17ko 11/1994 Legearen 27. artikuluan aurreikusitako ondorioetarako, desgaitasuna duten pertsonentzako egoitzei eta gaixotasun mentalak dituzten pertsonentzako egoitzei (Gizarte Zerbitzuen Erregistro Orokorrean edota gizarte-zerbitzuen foru-erregistroetan erregistratuta daudenei), baimen administratiboa emateko eskakizunen eta prozeduren arauketari ekin bitartean, adineko pertsonentzako egoitzetako farmazia-zerbitzuei eta sendagai-biltegiei buruz dekretu honetan ezarritako aurreikuspenak aplikatuko zaizkie.\nDekretu honen indarraldia hastean dekretu honen 2. artikuluan aipatutako erregistroetan inskribatuta dauden adineko pertsonentzako egoitzek urtebeteko epea izango dute, dekretu honen indarraldiaren lehen egunetik hasita, dagokion farmazia-zerbitzua edo sendagai-biltegia sortzeko baimena eskatzeko.\nAdintsuentzako etxeetako gizarte-zerbitzuei buruzko martxoaren 10eko 41/1998 Dekretuaren II. eranskinean jasotako 8. zehaztapen teknikoari (osasun-eremua) 4) puntua gehitzen zaio, eta honela geratu da idatzita:\n«4) Aurreko puntuetan xedatutakoa gorabehera, baimendutako 25 plaza baino gehiago dituzten adineko pertsonentzako egoitza guztiek farmazia-zerbitzuari edo sendagai-biltegiari buruzko osasun-araudi aplikagarria bete beharko dute.»


Ostirala, 2020(e)ko maiatza(r)en 22-(e)an 11:33etan\nKaixo lagunok! Topic museoa ekainaren 2an, asteartean, irekiko da! Orain bisitak ia pribatuak izango dira, intimitatean, distantziak zaindu eta denok zaindu behar ditugulako. Bitxia bada ere, etxe honetan txotxongiloak urrutitik miresten ohituta daude eta horixe da gaur ekarri dizuedan kasua. Granada du izena eta hain da polita, ezin diozula begiratzeari utzi eta harekin maitemindu.\nIrandarra da eta beste txotxongilo batekin aurkeztu nizuen Zahra Sabri zuzendariarena da. Sari ugari jaso ditu mundu osoan eta bere herrialdean! Zahrak Granada dohaintzan eman zigun, guztiok bere txotxongiloekin maitemindu gaitezen. Muxu handi bat eta bihar arte!


Enpresa-kudeaketa mundu globalean eta digitalean\nEnpresen Administrazio eta Zuzendaritza + Ingurune Digitalen Zuzendaritzako graduan, ekonomia digitalean aplikagarriak izango diren enpresa- eta kudeaketa-ezagutzak garatuko dituzu. Enpresek nola funtzionatzen duten ikasiko duzu –haietako arlo bakoitzetik– eta eraldaketa digitalaren erronkei aurre egiteko prestatu; hala, prestakuntza osoa, globala eta integratzailea jasoko dituzu.\nGradu honen bidez, zure erakundeko lehiakortasuna hobetuko duten proiektuen buru izateko trebetasunak eskuratuko dituzu, eta negozio-eredu berrietara egokitzeko sortzen ari diren tresnak erabiltzen ikasiko duzu. Enpresa baten estrategia diseinatzen ikasiko duzu, enpresa-proiektuak kudeatzen eta finantzen, marketinaren, pertsonen kudeaketaren, eta beste hainbaten berezitasunak ezagutuko dituzu.\nGizarteak aurrez aurre dituen erronkek kezkatzen bazaituzte eta balioa sortu nahi baduzu, enpresako lanaren bidez; erakundeen ikuspegi globala izan nahi baduzu eta enpresek nola funtzionatzen duten ezagutzeko jakin-mina baduzu, eta zenbakiak eta talde-lana gogoko badituzu, hauxe duzu zeuretzako moduko gradua\n450 plaza guztira, EAZeko Bilboko eta Donostiako programetan banatuta.\nPresta zaitez enpresen errealitate berrirakoIngurune Digitalen Zuzendaritza\nIngurune Digitalen Zuzendaritzako titulu propioak 40 ECTS ditu. EAZ Graduaren osagarri gisa egingo dituzu 4 urteetan zehar.\nAukeratu zure hizkuntza ibilbidea eta ikasi EAZ Gradua elebitan (ingelesa-gaztelania) edo hirutan (ingelesa-euskara-gaztelania).\n+100Urte profesionalak prestatzen\n5.Espainiako unibertsitatea Business & Economics-en\nKedge Business Schoolekin sinatutako hitzarmenari esker, Graduko azken hiru seihilekoak unibertsitate frantses horretan egin ahal izango dituzu eta, horrela, nazioarteko titulazio bikoitza lortu (plaza mugatuak).\n2021-2022 kurtsorako sarrera eskaera\nEz ohiko epearen daten eta titulazioen berri izatea nahi al duzu?\nGozatu unibertsitateko esperientzia Deusto Campusekin\nFede, elkartasun, kultura eta kirol jarduerak


Lekeitioko Udalak 2020ko udal aurrekontuei ekarpenak egiteko tartea zabaldu du - Lea-Artibai eta Mutrikuko Hitza : Lea-Artibai eta Mutrikuko Hitza\nLekeitioko Udalak 2020ko udal aurrekontuei ekarpenak egiteko tartea zabaldu du\nUrriaren 15era arte egongo da ekarpenak egiteko aukera. Lekeition erroldatuta dauden eta adin nagusikoak diren guztiek parte hartu ahalko dute.\nLekeitioko Udalak 2020ko aurrekontuen inguruan herritarren iritziak eta ekarpenak jasotzeko prozesua zabalduko du aurten ere. Lekeition erroldatuta dauden eta adin nagusikoak diren guztiek parte hartu ahalko dute.\nUrriaren 15era arte egongo da ekarpenak egiteko aukera. Horretarako eskuorri bat bete eta udaleko edozein bulegotan aurkeztu ahalko da, edo, bestela, udaleko web orrialdera, partehartzea@lekeitio.eus helbide elektronikora edo WhatsAppera (688727095) bidali.\nUdalak azaldu duenez, urriaren 21erako herritarrek egindako ekarpenak erantzungo dituzte, eta azaroaren 14an, behin-behineko 2020ko aurrekontuak argitaratuko dituzte Udaletik aldizkarian.\n“Azaroaren 15etik 22ra bitartean herritarrek berriro ere, aukera izango dute ekarpenak egiteko”, zehaztu dute. Bigarren buelta horretako ekarpenak azaroaren 28rako erantzungo ditu udalak. Horrez gain, egun horretan bertan herritarrei zuzendutako batzar zabala egongo dela aurreratu dute. 2020ko aurrekontuak azaltzeko batzarra, 19:00etan egingo da kultur etxean.\nUdalaren asmoa, abenduaren 2an, aurrekontuak onartzeko osoko bilkura egitea da.\nBatzordeak. Bestalde, Lekeitioko Udalak udal batzorde ezberdinetan parte hartzeko gonbitea luzatu die herritarrei. “Batzordeak irekiak eta zabalak dira, udal ordezkariez eta eragileez gain, Lekeition erroldatutako eta adin nagusikoa den edozein herritarrek parte hartu dezake horietan”.\nJakitera eman dutenez, batzordeak hilabeteko egun berdinean egingo dira, iluntzean, beti ordu berdina mantenduz. “Batzarretan parte hartzeko nahia erakutsiz gero, datu pertsonalekin datu base bat osatu eta herritarrok batzarraldietarako deialdiak jasoko dituzte”, zehaztu dute. Batzordeetan parte hartzeko izena udal bulegoetan edota udalaren webgunean eman daiteke.\nBileretara etortzeko konpromisoa ezinbestekoa dela gaineratu dute, “batzordearen funtzionamenduaren onurarako eta bertan lantzen diren ekimenak aurrera eraman ahal izateko”.\nGuztira zortzi batzorde zabal egongo dira martxan:\nHirigintza, Obrak eta Iraunkortasuna\nKultura eta Lekeitio 700\nEkonomia eta Lurralde Garapena\nOgasuna, Kontuak eta Finantzak


Abendutik aurrera Xaloa telebista emitituko dute Iruñerrian\nFinantzaketa kolektiborako kanpaina bat egingo dute, auzolanean 50.000 euro biltzen saiatzeko.\n(Idoia ZABALETA/ARGAZKI PRESS)\nIruñerrian LTD bidez emititzeko lizentzia jaso ostean, Xaloa telebistak abenduan hasi nahi du probako emanaldiak egiten. Euskara hutsean jardungo du Xaloak. Besteak beste, albistegiak, magazinak, haurrentzako saioak eta gizarte gaiekin lotutako programak egingo dituzte.\nGaurko aurkezpenean azaldu dutenez, lanean hasteko hainbat inbertsio egin behar ditu tresnerian. Adierazi dutenez, garrantzitsuena multiplex emisorea da. Gailu horrek seinale digitala igortzen du eta, Xaloak ez ezik, Iruñerrian lizentzia lortu duten Hamaika eta Abian telebistek ere erabili ahal izango dute martxan jarri nahi dutenean. Horrekin batera, Xaloak bi errepikagailu behar ditu, Elo eta Ezkaba mendietan, Iruñerriko eremu osoa estali ahal izateko.\nAzpiegitura horren guztiaren kostua 50.000 eurokoa da eta hori finantzatzeko crowdfunding edo diru bilketa kanpaina abiatu dute karena.eu plataformaren bidez. Karena lehen crowfunding plataforma euskalduna da, auzolanean oinarritutako proiektuek finantzazioa lortzeko bitartekoa.\nKarenak lortzen duen sarreren zati bat euskarazko proiektuak berrelikatzera bideratzen da automatikoki, eta hori izan da plataforma honi lehentasuna emateko funtsezko arrazoia.


«Frogatu gabe dagoen zerbait eraman nahi dute auzitara» | Kultura | GARA Euskal Herriko egunkaria\n2018 MAI. 10\n«Frogatu gabe dagoen zerbait eraman nahi dute auzitara»\nArabako Foru Aldundiak eta Fiskaltzak Iruña-Veleia auziko akusatuen aurkako eskaerak aurkeztu dituzte. Aztarnategiko zuzendari izandakoarentzat zazpi urte eta erdiko espetxe zigorra galdegin du lehenengoak, ondarearen aurkako delitua eta iruzur delitua leporatuta.\nJuan Martin Elexpuru: «Lurmenek eta besteok eskatzen genituen probak egitea ez dute onartu, hau da, azterketak atzerriko laborategietan egitea. Txapuza batzuen gainean egin da instrukzio eta akusazio guztia».\nIruña-Veleia auzian beste urrats bat eman da azken egunetan. Arabako Foru Aldundiak eta Arabako Fiskaltzak haien akusazioak aurkeztu dituzte Arabako I. Instrukzio epaitegian. Bi aldeek, ordea, eskaera desberdinak egiten dituzte akusatuen aurka. Aldundiak zazpi urte eta erdiko espetxe zigorra eskatzen du aztarnategiko zuzendari izandako Eliseo Gilentzat –3 urte eta 9 hilabete ondarearen aurkako delituagatik eta beste 3 urte eta 9 hilabete iruzurragatik–. Oscar Escribano arkeologoarentzat ondarearen aurkako delituagatik zigortzea galdegiten du–3 urte eta 9 hilabete–. Fiskaltzak, aldiz, hiru urteko zigor eskaria egin du Eliseo Gilentzat ondarearen aurkako delituagatik eta bi urte eta erdiko espetxealdia iruzurragatik. Escribanori, ordea, ondarearen aurkako delituaz gain, iruzurra ere leporatzen dio eta eskaera zigorra bost urte eta erdikoa da, Gilen aurkako berbera.\nRuben Cerdan fisiko nuklearraren kontra hiru urte eta bederatzi hilabeteko zigor eskaera egin du Aldundiak, eta bi urte eta erdikoa Fiskaltzak, bi kasuetan iruzur delitua egotzita.\nEskaera ekonomikoak ere egin dituzte, baina onuradun desberdinekin. Instituzio foralak ia 300.000 euroko kalte-ordaina eskatzen die Gil eta Escribanori berarentzat. Fiskaltzaren arabera, ordea, 285.600 euro ordaindu beharko lizkiete Lakuako Gobernuari eta 12.490 Aldundiari. Azken kopuru hori Cerdanek ere ordaintzea eskatu du.\nZigor eskaerak desberdinak izan arren, bi aldeak bat datoz ondorioetan. Eliseo Gil eta Osar Escribano lirateke Iruña-Veleiako aurkikuntzak faltsutu zituztenak; eta Ruben Cerdani iruzur egitea leporatzen diote haien egiazkotasuna defendatzen zuen txostena idazteagatik.\nSOS Iruña-Veleia plataformako kide Juan Martin Elexpuruk gogor salatu zituen zigor eskaerak eta «astakeria» direla ohartarazi. Instrukzio fasean inolako froga fisiko-kimikorik ez dagoela azpimarratu zuen, filologian oinarritutako txostenak soilik hartu baitira kontutan. «Badira hogei bat txosten benetakoak direla esaten dutenak». Bere iritziz, «frogatu gabe dagoen gauza bat eraman nahi dute auzitara. Instrukzio fasean egin dute ahal zuten guztia eta ez dute ezer aurkitu eta gainera ez dute besteok eskatzen genituen probak egitea onartu».\nBere aldetik, Euskeraren Jatorria elkarteari onartezina iruditzen zaio «Cerdan datazioak Parisko CNRS laborategian ez egiteagatik akusatzea eta Aldundiak berak kasuak dirauen hamar urteotan datazio horiek egin ez izana». Era berean, akusatuak «grafitoak zientifikoki datatu gabe dauden bitartean» epaitu nahi izatea salatu du. Eliseo Gil eta Oskar Escribano «aurretik grafitoen aldeko 29 txosten egin dituzten adituak deitu barik» epaitu nahi izatea ere deitoratu du. Aditu horien txostenetan «grafitoak faltsuak» direla dioten «sei txostenetako argudio gehienak» ezeztatzen direla gaineratu du elkarteak.\nEuskeraren Jatorria elkartearen ustez, «epaitegiak duen froga zientifiko bakarra Madrileko Kultura Ministerioaren Instituto de Patrimonio Cultural de Españak egindako grafitoen azaletako analitikak dira. Horiek frogatu dutena da grafitoen azaletan metal modernoak daudela, baina ez letrak estaltzen dituzten karbonato, ke edo sedimentuen azpian, gainean baizik. Hau da, grafitoak gaur egungo eskuilekin garbitu direla frogatu dute, ez testuak egin berriak direla. Orain hamar urte Lurmen kanporatu zutenean gauza bera esan zuten: osagai kimikoak zeudenez faltsuak zirela. Eta grafito apurtuak itsasteko erabiltzen zuten kola aztarnak baino ez ziren».\nEuskeraren Jatorria elkartearen ustez epaitegiak ez du auziaren atzean zer den argitu nahi. «Izan ere, itxuraz ez daki munduko faltsutzaile guztiak espero den emaitza lortzen saiatzen direla. Nola faltsutu unibertsitatean irakasten diren gauza askoren kontra joanez?». Azkenik, hauxe dio: «Epaitegiak ez du EHUko Arkeologia Saila ikertu nahi. Eliseok eta Oskarrek ez zuten inolako interes ekonomikorik ezer faltsutzeko, zeramika, plater eta gisakoak aztertzen urte luzetako lana segurtatuta zutenean. Lurmen erditik kentzeko interesa zuen bakarra EHUko Arkeologia Saila zen, Gil kanporatu ondoren dirutza kobratzen dutelako».


Arte udalekuetarako begiraleak hautatzeko bigarren deialdia egitea proposatuko da gaurko Tokiko Gobernu Batzarrean — Oñatiko udala\nArte udalekuetarako begiraleak hautatzeko bigarren deialdia egitea proposatuko da gaurko Tokiko Gobernu Batzarrean\nBi lagun bakarrik aurkeztu ziren aurreko deialdira\nUztailean egingo diren arte udalekuetarako bi begirale kontratatzea aurre ikusten da baina hautaketa aukera zabaltzearren, begirale izateko gertu leudeken lagun gehiagori parte hartzeko bidea ematea eztabaidatuko da gobernu taldearen bileran. Hautaketa prozesua zuzenduko duten oinarriak zehaztuko dira eta bigarren deialdi bat egitea proposatuko da. Ez da lehen aldia udako aisialdi eskaintzei erantzun ahal izateko udalak kontratatuko dituen begiraletarako deialdi bat baino gehiago egiten dela.\nArte udalekuetan begirale lanetan aritzeko bigarren deialdia egitea, gaurko Tokiko Gobernu Batzarrerako jaso den gaietako bat da, esan bezala. Lan zerrendan 79 daude guztira. Asko, etxe partikularretan konponketa edo berritze lanak egiteko baimen eskaerak dira. Hirigintza eta Zerbitzuak batzordearen eskutik eramango dira gai horiek arratsaldeko bilerara. Usoen arazoari aurre egiteko proposamena ere aurkeztuko du batzordeak gobernu batzarrera. Uso ugari dago herrian. Orain urte batzuk dela, hegaztiak plaza ingurutik uxatzeko, arkupetan iltzeak eta antzerako sistemak jarri ziren. Plaza aldean gutxitu ziren baina herriko beste gune batzuetara zabaldu ziren usoak, eta arazo izaten jarraitzen dute. Gaia, arratsaldeko bileran eztabaidatuko da.\nAztikerrek bideratuko duen Partaidetzazko aurrekontuak gaia ere Tokiko Gobernu Batzarrera eramango da. Prozesua zertarako eta nola gauzatuko den jakinarazteko, eta herritarrak parte hartzera animatzeko, informazio triptikoak argitaratzea erabaki da. Nola eta nork egin eztabaidatuko da arratsaldean. Eltzian desfibrilagailua jartzeko proposamena ere aurkeztuko zaio gobernu taldeari.


EDP Fundazioa | Bizkaiko Caritas\nPosted by Caritas Bizkaia on julio 12, 2019 · Leave a Comment\nCaritas Bizkaiak, Gurutze Gorriak eta EDP Fundazioak lankidetza-hitzarmen bat sinatu dute gaur, “Energia Solidaria 2019” izeneko proiektuaren inguruan. Ekimen horren helburua babesgabetasun egoeran dauden familien eta pertsonen segurtasun, ongizate eta eraginkortasun energetikoa handitzea da, baita hitzarmena sinatzen duten erakundeen zentroetan ere. Programaren barneko ekintzak ikuskaritza energetiko eta teknikoak, oinarrizko ekipamenduen aldaketak (LED, berogailuak, galdarak eta abar) eta bestelakoak izango dira. Akordioa Bizkaian sinatu da, EDP Fundazioa, Vanda Martins eta gizarte erakundeetako ordezkarien artean. Proiektu honen bidez, faktura energetikoa murrizteko neurriak aztertu, identifikatu eta inplementatu nahi dituzte, eta kontsumo ohitura arduratsuak sustatu.\nCaritasek berriztatu egin du EDP Fundazioarekin daukan lankidetza-hitzarmena. Erakunde biek eta Gurutze Gorriak indarrak elkartuko dituzte Energia Solidarioaren bidean. EDPren Bilboko egoitzan sinatu da Caritas Bizkaia, Gurutze Gorria eta EDP Fundazioaren arteko lankidetza-hitzarmena, Energia Solidarioaren inguruan. Ekimen horren helburua zera da: familia babesgabeen etxeak eta GKEen zentro batzuk identifikatzea, posible izatekotan, aurrezpen energetiko bat lortzeko neurri eraginkorrak ezartzeko. Honakoak izan dira hitzarmenaren sinatzaileak: Gurutze Gorriko Bizkaiko presidentea, Javier Zarraga; Caritas Bizkaiako zuzendaria, Carlos Bargos; eta EDP Fundazioko zuzendari exekutiboa, Vanda Martins. Zarragak zera aipatu du: «aliantza hau sareko lanak dakartzan onuren adibide on bat izan daiteke». EDP Fundazioaren babesa funtsezkoa da ekimen honetan; izan ere, gure arreta jasotzen duten familia babesgabeen etxeetan zuzenean eragiteko aukera…


Baltasarren dilema: beltza ala belztua? — dantzan.eus\nHemen zaude: Hasiera › Komunitatea › Oier Araolaza › Baltasarren dilema: beltza ala belztua?\nOso kontu interesgarria.\nIruñean aspaldian dago gai honekin kalaka. Facebook-en ere sortu dira zenbait talde Baltasarrena beltz batek egin dezan. Baina hemen kontua korapilatsuagoa da. Izan ere, Baltasarrena egiten duena hamaika urte daramatza lan bera egiten eta astun samarra denez, gehiago da nire ustez karamelu hori berari kentzeko benetan beltz batek aukera izan dezan baino.\nEdozein kasutan, alde bateko zein besteko argudioak edozein motakoak izaten dira. Zuk testuak emandakoak, interesgarriak.\nEz nuen Iruñeko kalaka horren berri. "Beltz autentikoaren" aldeko kanpaina hau oso arriskutsua iruditzen zait. Horren arabera emakume batek inoiz ezingo luke erregeen papera jokatu? Eta beltzek orduan ezin dute inoiz Meltxor eta Gasparrena egin? Batzuetan berdintasunaren izenean aldrebeskeria demasak egiten ditugula iruditzen zait.


newtek / #30 / elkarrizketa / Teknologia eta osasun adituen arteko elkarlana, funtsezkoa medikuntzan aurrera egiteko\nBasque Health Cluster (Osasun Enpresen Euskal Elkartea) izeneko elkarteak Herri Administrazioekin edo biozientziak eta osasunaren alorreko beste elkarteekin elkarlanean aritzean bazkideen interes komunak koordinatzea, kudeatzea, defendatzea eta horien ordezkari izatea du xede; eta, horrez gain, bazkideak eta, oro har, osasunaren alorreko Euskadiko zientzia eta teknologien alorra garatzen, zabaltzen eta nazioartekotzen laguntzen du. María Pascual de Zulueta, Basque Health Clusterreko zuzendaria, Euskadin sektoreak izan duen aurrerakadari buruz mintzatu da.\n1.- Azken urteotan bioteknologiaren alorra nabarmen aldatu da. Zein da Euskadin bizi den egoera alor horretan?\nAzken hiru hamarkadetan, bizitza-zientzien alorrean egondako aurrerapen zientifikoak iraultzaileak izan dira. Horietako asko teknologia instrumentalaren garapenari esker gertatu dira, eta, duela gutxi, kalkuluak egiteko ahalmenaren eta informatikako softwarearen garapenari esker, horrek datu kopuru handia aztertzea eta erabiltzea ahalbidetzen baitigu.\nEuskadin ikertzaile aditu ugari dauzkagu, eta gure unibertsitate, zentro teknologiko, elkarlaneko ikerketa-zentro eta osasunaren alorreko ikerketa-zentroetan abangoardiako azpiegitura eta ekipamenduak daude. Zientzia egokia sortzen dugu.\nEnpresei dagokienez, sektore gaztea gara: enpresen %60k oraindik 10 urte baino gutxiago dute, eta 200 enpresa inguru bakarrik daude. Oinarri sendo eta egokia daukagu bio-osasunaren alorrean enpresa berriak sortzeko, bai eta finantzaketa zein laguntza zientifiko-teknologikoko baliabide egokiak dituzten eskualdeen bila dabiltzan enpresa-ekimenak erakartzeko ere. Sektorea babesteko politiken emaitzak ikusten ari gara.\n2.- Biozientzien eta osasunaren industriak talentua erakarri, finantzaketa hobetu eta nazioartekotu nahi du. Zer neurri hartu dira horretarako?\nEuskadin baditugu biozientzien eta bioingeniaritzen alorretan prestakuntza egokia duten profesionalak. Zientzialariak eta ingeniariak ez ezik, profesional bikainak daude lanbide-heziketako (LH) zentroetan.\nEgia da sektore hau oso azkar aldatzen dela, eta etengabe ari behar garela ikasten. Enpresek langile kualifikatuak kontratatzen dituzte, sarritan beren doktorego-tesia industriaren laguntzarekin egin dutenak.\nFinantzaketa jasotzeko zailtasunak produktuen balidazioa edo saiakuntza klinikoak egin behar ditugunean kaltetzen gaitu bereziki.\nOsasunaren alorreko araudiak oso zorrotzak dira, eta, horien arabera, produktuen segurtasuna eta eraginkortasuna bermatzeko baliagarriak diren probak egin behar dira. Eskakizun horiekin betetzeko, enpresek kostu handiari egin behar diote aurre. Klinika aurreko probak eta proba klinikoak egiteko denbora luzea behar da. Hori dela eta, finantzaketa egokia izatea ezinbestekoa da.\nOsasunaren arloko enpresa-kudeaketako eta merkatuko adituen laguntza izatea funtsezkoa da, finantzaketarekin laguntzeko. Clusterretik inbertitzaileen eta enpresen arteko topaketa sustatzen ari gara. Iaz inbertsio foroa antolatu genuen, eta harrera bikaina izan zuen, bai finantzaketa bila zebiltzan enpresen bai proiektu interesgarriak bilatzen ari ziren inbertitzaileen aldetik. Aurten berriro bultzatuko dugu foro hori.\nBukatzeko, aintzat hartu behar da sektorearen proiekzioa nazioartean, bai ezagutzak sortzean bai produktu berriak garatu eta merkaturatzean. Gure kolaboratzaile, hornitzaile, bezero, inbertitzaile eta lehiakideak munduko edozein tokitan egon daitezke, eta horiek ondo ezagutzea erabakigarria izan daiteke gure proiektuek arrakasta izateko.\nClusterrak nazioartean egiten diren azoka nagusietan parte hartzen du, gure enpresei laguntzeko, eta ikusgarri egiteko, nazioarteko merkatuetara zabaltzen haste aldera. Horrez gain, mugaz haraindiko kolaborazioak sustatzen ditugu, “Topaketa Industrialak. Bio-Osasuna. Akitania Berria/Euskadi/Nafarroa” izenekoen bitartez, GIPSO eta TIC Santé klusterretako bazkideekin, Nafarroako enpresekin eta Euskampusen (Bordeleko Unibertsitatea eta Euskal Herriko Unibertsitatea) laguntzarekin.\n3.- Zein dira Euskadin alor bioteknologikoa eta osasunaren arlorako gailuen garapena indarrez hazteko oztopoak?\nOztopo nagusia, ekonomikoa da. Medikuntzarako gailuak garatzea, oro har, medikamentuak garatzea baino merkeagoa eta azkarragoa da, baina seguruak eta eraginkorrak direla frogatu behar da; bide horretan, arauak oso zorrotzak dira, eta prozesu luze eta garestia da.\nProduktuak garatzeko, ezinbestekoa da osasun sistemekin modu egonkorrean lan egitea, bai publikoekin bai pribatuekin. Euskadin, neurri handi batean, kolaborazio publiko-pribatuaren eta osasun sistema publikoaren artean eraikitzen dugun elkarlanaren arabera egingo du aurrera sektoreak.\n4.- Basque Health Clusterrak kolaborazio publiko-pribatua sustatu nahi du. Zentzu horretan, zein da Manufacturing-aren arloan espezializatuta dauden ikerketa-zentroen ekarpena sektorean, adibidez, Teknikerrena?\nEuskadin zientzia eta teknologietako agenteen sistema aberatsa daukagu, eta prest daude enpresei garapen berrietan laguntzeko. Esango nuke ezagutzak sortzen eta aplikazioak garatzen dituzten zentroekin elkarlanean aritzea ezinbestekoa dela edozein arlotan, gurean ere bai.\nMedikuntzako gailuen sektoreak hainbat diziplina zientifiko eta teknologikoren ezagutzak behar ditu, eta horrek elkarlana eskatzen du. Produktu berri asko jakintza-esparru desberdinek beren artean ezagutzak partekatzeari esker sortzen dira. Zientzia, teknologia eta berrikuntzako agente bikainen sarea daukagu, eta lan handia dute oraindik aurretik. Nire ustez, agente horiek gure enpresetako I+G+b unitatea bezala funtzionatzen dute; produktu berriak garatzen laguntzen diete, enpresen posizioa hobetu eta nazioartean lehiakorragoak izan daitezen.\nTeknikerrek gaitasun zientifiko-teknologiko handia dauka, eta esperientzia zabala ere bai, bio-osasunaren arloko gailuen garapenean; hori dela eta, alor horretako enpresentzat oso garrantzitsua da harekin elkarlanean aritzea, medikuntzako gailuak eta osasunaren arloko produktuak garatzeko.\n5.- Medikuntzako gailuen aurrerapen teknologikoek nabarmen hobetzen dute osasunaren arloa. Nola ikusten duzu sektore hori Euskadin epe laburrera?\nEuskadin, munduko beste eskualde batzuetan bezala, osasun-sistema garai berrietara egokitzeko erronkari egin behar diogu aurre. Medikamentu berriak eta aurrerapen teknologikoak txertatu behar ditugu zentzuzko kostu baten truke. Osasun sistema unibertsala mantendu nahi badugu, epe ertainean arreta eraginkorra emango duena, medikamentuak/terapiak eta produktu sanitarioak erosteko eredu berriak ezarri behar ditugu, pazientearentzako onuretan eta/edo sortutako ekonomian oinarrituta.\nHalaber, erronka handia da guretzat euskal biztanleen adina eta bizi-luzetasuna, izan ere, osasunaren arloko produktu eta zerbitzuen eskaria handia da; eta gu gai izan behar gara horiek zuzen kudeatzeko, zahartze osasuntsua bermatze aldera.


Zaballako espetxean 28 urteko gizon bat zendu da - - Alea.eus\nZaballako espetxean 28 urteko gizon bat zendu da\nJon Rejado 2019-01-28 16:47\nZaballako espetxea. / EITB\nHeriotza urtarrilaren 16tik 17rako gauean gertatu zen, presoa ziega barruan zegoela. Salhaketak Espetxe Erakundeei kritikatu die heriotza horren berri eman ez izana.\nBizkaiko 28 urteko gizonezko bat hil zen urtarrilaren 16tik 17rako gauean Zaballako espetxean (Araba). Espetxeko ordezkariek hala jakinarazi zioten presoaren familiari. Salhaketa elkarteak kritikatu du jakinarazpena familiara mugatzea, eta Espetxe Erakundeen bitartez gertaera horren berri eman ez izana. Espetxe barruko heriotza isilarazteko asmoa dagoela uste du elkarteak, eta Zaballako azken kasua "ezkutatze politika" baten erakusgarri dela gaineratu du.\nZendu zen gaztearen familiak Salhaketara jo zuen, urtarrilaren 19an. Elkarteari jakinarazi zioten espetxetik esan zietena: gaindosi baten ondorioz hil omen zen, eta ziega berean zegoen beste presoak ere gaindosia izan zuen. Azken hori, baina, bizirik zegoen.\nSalhaketak zehaztu du heriotza horiek ez direla "naturalak". Cesar Manzanos elkarteko kideak nabarmendu du neurriak daudela halako gertaerak saihesteko. Are, ezagutarazi berri den heriotza "arduragabekeri" baten ondorioz gertatu zela nabarmendu du. "Susmoa zegoen hildakoaren ziegako kideak droga jaso zuela egun horretan bertan; halako kasuetan neurri bereziak har ditza espetxeko zuzendaritzak, gertatu dena galarazteko".\nZaballan ezagutarazitako azken heriotza "ezkutatze politikaren beste adibide" bat dela gaineratu du Manzanosek. Azken urteetan Espainiako Gobernuak kudeatutako espetxeetan gertatutako heriotzen %10a ere ez dira ezagutarazi. Are, nabarmendu du espetxe barruan lan egiten duten elkarteek ere ez dute horren berri ematen, jakinaren gainean egon arren. "Zerbait esaten badute espetxean lanean jarraitzea ukatuko dietela jakin badakite".\nEspetxean gertatzen diren heriotzekin amaitzeko Salhaketak hainbat neurri eskatu ditu. Batetik, Fiskalak heriotza guztiak iker ditzala, ofizioz. Espetxeetako zuzendaritzei ere eskatu die familiei informazio guztia eta babesa ematea, baita gogorarazi ere auzibidea abiarazteko aukera dutela, erantzukizunak eskatzeko. Espetxealdia ez diren beste aukerak sustatzeko eskatu du Salhaketak: drogamenpekotasunetik ateratzeko programak... Halaber, larri dauden pertsonak kaleratzeko eskatu du. Azkenik, espetxeetako "masifikazioarekin" amaitzeko eskatu du.


Ahotsa ozentzen ari dira | Gizartea | Berria\nAhotsa ozentzen ari dira\nBuruko Osasunaren Nazioarteko Eguna izan da asteon. Buruko nahasmenduak dituzten pertsonak batzen ari dira. Estigma gainditzeaz harago, hitza eskatzen dute: erabakia.\nAbisua eman dute solasean hasi aurretik. «Ez da komeni gaixotasuna hitza erabiltzea». Buruko nahasmenduez aritzea nahiago dute: arazoez. Arbuiatu egiten dute buruko gaixoa izendapena: atzean duen zama guztiagatik. Eguneroko bizitzan, egunik gehienetan, ez baitira eri sentitzen. «Nik ondo egiten ditut bolada luzeak, baina gaizki ere egon izan naiz. Nik esaten dut erotuta egon naizela, eta berriro egon naitekeela, baina orain ondo nago». Iñigo mintzo da; ez du deiturarik eman nahi. Mahaiaren bueltan harekin bildu diren gainerakoen gisan, buruko nahasmendu bat du. Gainerakoak Yolanda Barreiro, Mikel Merino eta Aitor Sastre dira. Abizenik eman gabe, Nuria eta Josune. Seirak buruko osasun arazoak dituzten pertsonen eta senideen Gipuzkoako Agifes elkartean eratu berri duten lehen pertsonako batzordeko kideak dira. Nahasmenduak dituzten pertsonak elkartu eta ahalduntze aldera, indarra hartzen ari dira tankera horretako elkarteak gaur egun. Ozendu egin nahi dituzte buruko osasunaren sareko erabiltzaile gisara dituzten aldarriak eta kezkak: lehenbiziko pertsonan, beren esperientziatik.\nEstigma. Buruko arazoekin lotuta agertzen da usu, eta, batzorde barruan, hor dute lanketarako zioetako bat. Hor baitago mamua: beltz. «Estigma igartzen dugu, eta ondorioetako bat autoestigma da», onartu du Merinok. Ondo daki lotsa zer den. «Nik hamalau urte egin ditut diagnostikoa ezkutatzen: ez da normala. Baina ez naiz bakarra. Kolektiboan hori da ohikoena». Txarrerako: «Zerbait ezkutatzen ari zarenean, hein batean, errudun sentitzen zara, eta hori bera eragozpena izaten da osatzeko».\nKezkarako beste motiboetako bat ospitaleratuta egon direnetan izan dituzten esperientzietatik dator; salatu dute praktika arbuiagarriak erabiltzen direla. «Torturatzat har daitezkeen jardunak normaltzat hartzen dira», ohartarazi du Josunek. Ohera lotutako pazienteez ari da. Ohikoak dira halakoak? «Ohikoegiak. Era bidegabean lotzen da sarri jendea erietxeetan, Konstituzioa bera urratzen da, era guztiz amoralean».\nHobera egin daitekeela diote, badirela esperientziak. Merinok esan du arloko profesionalak jokatzeko beste modu batzuetarako prestatu behar direla horretarako. Usu, fede onez ari direla uste du, baina jarduteko beste era batzuetan trebatzea falta zaiela, beste begirada batekin jardutea. «Izan ere, buruko osasuneko profesionalak diren arren, aurreiritziak dituzte, eta gaiari buruzko eskema jakin batzuk buruan: gizartetik edandakoak». Andaluzian, Katalunian... Hainbat osasun sistematan hobera egin dela diote, paziente gutxiago lotzen dituztela orain, eta lor daitekeela jarduteko era hobe bat Euskal Herriko erietxeetan ere. «Inor ere ez lotzea ez da kimera bat; jarrera onarekin, eta laneko kultura aldatuta, lor daiteke», nabarmendu du Merinok. Josune: «Pertsona batek krisi bat duenean, behar duen azkena lotzea da; seguruenera, gehiago behar du norbait ondoan izatea. Beste estrategia batzuk erabili behar dira, ikuspegi humanista batetik».\nZangoetatik lotuta eduki zuten Barreiro erietxean eduki zutenean. Ez da oso ondo akordatzen: «Izan ere, ni han ez nintzen ni; halako botikak sartzen dizkizute han: joanda bezala zaude zu». Esperientzia aski gogorra dela nabarmendu du Aitor Sastrek. «Hamar egun eduki ninduten lotuta; inolako erreparorik ez dute izaten jendea lotzeko orduan». Merinok dio ondorioak zinetan larriak direla: «Pentsa ezazu horrek zer sorraraz dezakeen zure barruan. Pentsatzen duzu: 'Lotu banaute, ni lotzeko beharra egon bada, zein gaizki portatu naizen, zein gaiztoa naizen...'. Eta, ez. Beti saihestu daiteke,eta zenbaitetan, gainera, funtsik gabea da».\nEz dira lotutako pazienteez bakarrik ari. Ospitaleratzeetan jasotzen duten tratuan, oro har, aldagai bidegabeak ikusten dituzte. Oso kritikoa da Josune: «Ospitaleratuta zaudenean, ez zara existitzen; kexa bat jartzera ere ezin zara mugitu. Eta, zenbait ospitaleratze motatan, bakartu egiten zaituzte; aldi batean ezin duzu bisitarik izan, ezin duzu telefono deirik izan, ezin duzu ezer izan. Baina zeri buruz ari gara? Non daude eskubideak?». Merino: «Eskubide urraketa bat dago hor. Eta, gainera, zera duzu buruan: 'Zintzo portatuko naiz, ez dadila hau luzatu'». Eskubideen dekalogo bat nahi dute: osoa. Josune: «Idatzita daude zigorrak, egin ezin direnak. Baina egin daitezkeenak? Non daude horiek?».\nBotikak uzteko arriskua\nBotikekin ere kezkatuta daude. Badituzte esperientzia positiboak. Hara Barreirorena: «Nik izan dut aukera hartzen ditudan botiken gainean negoziatzeko. 'Hau kendu egingo nuke: logura ematen dit...'. Era horretan, botikak kenduz joan naiz. Hori bai, ez nituzke kenduko guztiz: inoiz ere ez». Hara Nuriarena: «Orain, haurdun nago. Izan dut aukera botikez solastatzeko medikuarekin». Baina denek ez dituzte hain esperientzia onak. Autonomia handiagoa nahi dutela esan du Merinok. «Diagnostiko psikiatriko bat duen pertsonak ematen du ezin duela aukerarik izan botika bat urritzeak ekar ditzakeen arriskuak bere egiteko. Baina arriskurik gabe, ez dago onurarik. Arriskurik hartu gabe, ez duzu inoiz lanpostu bat utzi eta beste bat hartuko, edo etxe bat erosiko... Erabakiak hartu behar dira», azaldu du. «Badakit: medikuak askotan presiopean daude. Familiak daude alde batetik. 'Ez ezazu ukitu', esaten dute maiz haiek. Baina beldur hori zuk pairatzen duzu, nahigabeko ondorioekin, bizitza laburragoarekin, bestelakoekin...».\nSuizidioaz ere ozenago hitz egin beharra aldarrikatzen dute. Barreiro: «Naturaltasunez hitz egin behar da suizidioaz. Inork bere buruaz beste egiten badu, hor atzean pairamen handia dagoelako egiten du. Hor ja zaila da deus egitea. Baina fase horretara heldu aurretik, jendeak sentitu behar du aukera duela suizidioaz hitz egiteko, eta laguntza eskatzeko». Josunek esan du laguntzak azkarra eta osoa izan behar duela kasu horiek saihesteko: ezin da hurrengo kontsultara arte zain egon. «Ezinbestekoa da sarean lan egitea. Pertsona horrek sare bat behar du: heltzeko sare bat. Itxaropenaren telefonoaren antzeko zerbaiti buruz hitz egin izan dugu, trebakuntza duten pertsonek artatuko luketen zerbaiti buruz». Hasiak dira, beren artean, arta ematen ere. Igaroa da pentsamendu ilunenetatik Barreiro, eta argi du laguntza bizkorra eta egokia jaso zuelako dagoela bizirik: «Bi edo hiru hilabete behar izan banitu, ez nengoke hemen».\nBadira pazienteek bakarrik osatutako elkarteak. Lehen pertsonako batzorde honetan, Agifesen, familiekin batera ari dira, profesionalekin. Merinok onartu du eroso daudela. «Lubakietan sartu gabe», adierazi du. «Ikuspegi ezberdinetatik eraikitzea da helburua, besteengana hurbiltzeko ahalegina egitea, zeure egiara lotuta geratu gabe».\nGazteen arta hobetzeko eskatu dute


CANNES 66: gehiegizko indarkeria eta Afrikako iluntasuna | Zinema | Pantaila handian\nYou are here: Home ∼ 2013 ∼ May ∼ 22 ∼ CANNES 66: gehiegizko indarkeria eta Afrikako iluntasuna\nPublished by Kristina Zorita Arratibel on 22 May, 2013 | Leave a response\n2011an “Drive” filmarekin zuzendari onenaren saria jaso ondoren, Nicolas Winding Refn daniarra irrikiaz espero zuten Cannesen. Irrikia gehitu zen jakin zenean Ryan Goslingek berriz hartuko zuela paper nagusia. Baina asteazkenean Sail Ofizialean lehiatu den “Only God Forgives” ez da “Drive 2” bat.\nBangkoken, droga trafikatzaile eta prostituzioa eskenategi batean mendeku istoria honek “Drive” filmean nekatu ninduten osagarri berak ditu. Indarkeria erruz erabiltzen du eta estetika esageratua – hainbatetan bideoklipa eta komikiaren elementuak. Eta Cliff Martinez musika hipnotikoa gehiegi erabilita. Windingen ezaugarriak omen dira. Baina “Drive”n behintzat subtrama bat aurkitu nuen. Hemen Ediporen konplexua tankerako batez gain, hutsala filma zait gai aldetik. Kristin Scott Thomas itzel dago, bere papera batzutan istrionikoa bada. Frantziar-britaniar aktore honek aitortu zuen prentsaurrekoan “ez da nik egiten ditudan filmak”. Prentsarako saioan txaloak eta txistua entzun ziren.\nLehiaketan bigarrena Chadetik etorri da. Dirudienez zinemaldiek azken boladan Afrikan egiten ari den zinemari legua egin nahi diote. Eta horren adibide da “Grigris” filma. Hanka gaizki badu ere dantzaria amesten duen gizonezko batek trafikatzaileekin lan egin beharko du. Mahamat Saleh-Haroun zuzendariak Cannesen saria jaso zuen aurreko “A Screaming Man” filmarekin. Baina antza ez du lana hobetu. Istoria sinplea egin du.\nSail paraleloetan, zortzigarren eguenan atzera jauzia egin dugu. 1971an Mohammed Ali edo Cassius Clay boxealarik Vietnameko gerrara joatearen aurkako borroka irabazi zuen bitartean, Jackie Stewart F-1 gidariak Montecarloko Saria irabazi zuen. Bi kirolari haundi horien pasadizo horiek desberdin kontatu dituzte. Ali zigortu ondoren Goi Auzitegiak barkatu zueneko unea fikziozko film modura eman du Stephen Frearsek. “El Ala Oeste de la Casa Blanca” bezalako seriak non Estatu Batuetako politika eta sistemaz aritzen dira maite badituzu, nik bezala, gustura ikusiko duzu. Baina azken batean telefilm bat da “Muhammad Ali’s greatest fight” hau.\nFrank Simonek eta Roman Polanskik berriz dokumental batean Montecarloko sariaren gorabeherak kontatu dituzte. “The Weekend of A Champion” dokumentala aurkezterakoan, Polaskik umilki onartu du, dokumentala ez zela bere generoa eta horregatik Frank Simoni eskatu ziola zuzendu zezala. 1971an grabatu zuten eta besteak beste Polanski eta lagun duen Stewarten arteko elkarrizketa, pilotoa kontatzen diola nola gidatu behar den Montecarlon ikusten da. Azken minutuetan berriz, biek duela bi urte beste elkarrikezta bat, 1970.eneko F-1 lasterketak eta oraingoak gogoratzen dituzte. Eta orduan, munduko txapeldunak berak zuen arazo baten berri ematen dute. Montecarloko Sari nagusia igande honetan jokatuko da eta emankizunean egungo gidari asko ziren eta garai batekoak, esaterako Alain Prost handia.\nKim Novak eta Jerry Lewisen zain, Robert Redford izan da asteazkeneko izarra. Zaleekin oso atsegina izan da eta umoretsu erantzun zuen aurtengo kartelaren inguruan galdetu diotenean. “Ez dakit nor den hor agertzen den gizona, ni jaio aurretikoa izango da” esan zuen Paul Newman eta emaztearen musua irudikatzen duen kartelaren inguruan. Serio jarrita, hainbeste filmetan lankide izan zuen Newman faltan botatzen duela onartu zuen Holywoodeko beste hilehoriak.


Saharako Lurralde Askatuetara bidaltzeko elikagaiak eta materiala jasoko dugu\nTolosaldea Sahararekin elkarteak martxan jarri du beste urte batez Sahararako Lurralde Askatuetara elikagaiak eta eskola materiala bidaltzeko bilketa kanpaina. Zubimusu Ikastolak bat egingo du beste urte batez kanpainarekin, eta produktuak biltzeko gunea egokituko dugu. Urtarrilaren 31ra bitartean egingo da bilketa.\nMahi-Mahi ekintzak lehen hiruhilekoan\nEstitxu Fernandezen saioa urtarrilaren 18an\n1-3 urteko haurren gurasoei eta interesa duen edonori zuzenduta, datorren urtarrilaren 18an, Zizurkilgo ikastolan, Estitxu Fernandez psikologoak hitzaldia eskainiko du "1-3 urteko haurra ezagutzen" izenburupean. Adin tarte honetako haurraren garapena (garapen emozionala, autonomia ...) izango du hizketagai. 10:00etatik 12:00etara izango da hitzaldia. Interesa duzuenok izena eman behar duzue aurretik, ikastolako idazkaritzan (943 692 321) edota webguneko formularioa beteta.\nJavier Bahón adituak hitzaldia egingo du astelehenean Zubimusuk antolatuta\n“Gure seme alabek behar duten motxila” izenburupean hitzaldia egingo du Javier Bahón adituak astelehenean. 17:30ean izango da, Gurea zineman. Tuinnovas hezkuntzako berrikuntza eta coaching laborategiko burua eta nazioarteko hezkuntza metodologien dibulgatzailea da Bahón. XXI. mendeko herritarra izateak aurreko belaunaldietan behar ez ziren konpetentzia eta gaitasun batzuen garapena eskatzen du. Horregatik, familiek behin eta berriz entzuten badute ere gaur egun gazteek mundu ezezagun baterako prestatu behar dutela, ez dute ondo ulertzen zer esan nahi duen horrek. Hori guztia hobeto ulertzen lagunduko du Bahón-ek.


kritiken hemeroteka » Itsasoari oda, emakume eta gizonon gorazarre\n« Glaziar bat bihotzean | Jende likidoa »\nNi eta Gu. Zazpigarren uhina / Pako Aristi / Erein, 2021\nItsasoari oda, emakume eta gizonon gorazarre Mikel Asurmendi / blogak.eus, 2021-05-17\nPako Aristi, idazlea, poeta heldu zaigu zazpigarrenez, baita heldua ere. Emaro iritsi zaigu, itsaso lain emankorra, eskuzabal… Itsasoa naro eta poeta emaro.\nZazpia da helduaroren adina. Pako Aristik heldutasuna erdietsi du. Zazpigarren uhinean kulunkatu da —behialako arrantzale sufrituen modura eta gaur egungo surfari trebeen gisara— eta poema parrasta laga digu hondarrean.\nLerro-bururik gabeko poemak dituzu, 78 guztira. 77 izan balira are emaitza “biribilagoa” litzateke berea, baina poesia ez da matematika kontua, ez logika hutsa behinik behin. Halaxe ageri duzu Ni eta Gu izeneko oda honetan.\nEsan dezagun, eman dezagun, liburuaren izenburua dela poema guztien lerro-burua. Amiñi bat luzatuta honela: “Ni Gu naiz, umetan Gu nintzen bezala”. Funtsean, itsasoa poeta bera da eta Gu dira Josu, Bitoriano, Estanis, Ezenarro, Geoffrey, Ana, Charly, Juanillo, Adel, Doroteo edota Jone. Besteak beste.\nAristi poeta hau ez da Aresti hura, baina klasedun poeta duzu (ere). Klase batekoen poeta (izan ere). Itsasoan murgildu da ausarki, Gabriel nola Pako lotsabako poeta baita. Eta hala izanagatik ere, “barkamen” eske heldu zaigu Urrestillako poeta.\nUrrestillako poeta baina ez da daborduko Urrestillakoa, ez soilik bederen. Poeta Zestoakoa ere bada, bada ere Oriokoa, eta kasuon, Getariakoa da oroz gainetik, nahiz —liburuaren— azalekoa (irudia) Oriokoa izan.\nBere ametsak baina, poemak, ez dira Kantaurin soilik itotzen. Galiziaraino —edozein Finistèreraino— heldu ohi dira itsasoaren mugagabetasunean, eta harantzago joatearen arriskuaz oharturik, hitzekiko mesfidantzaz jakitun da poeta.\nPoetak, idazleak ere nolabait, galderak eta galderak pausatzen ditu paperean, itsasoak olatuak hondartzan nola. Eta irakurleak —kasuon nik, 402 emakume eta sei gizon despistatuetako bat— leku bat mundua eriden nahian irakurtzen ditu bere berbak.\nLeku bat behar dugu munduan, eiki. Alabaina, apika, hobe galderarik behar ez lukeen lekuan —idoro— izatea. Itsasoari begira ikusten dugun horretan desegingo garela onartzen dugunean izanen baikara leku bat munduan!\nNi eta Gu. Zazpigarren uhinak hagitz eman dit, bizirik izaten laguntzen nau. Orduak eta orenak pasa nitzake bere abaroan ele lerroen sortzaile, iruzkingile. Zertarako baina? Oharturik nago isiltasunera iritsiko naizenean guztira iritsiko naizela.\nPost Scriptum: P. S. edota literaturaz lekora hainbat burutapen.\n1. Zein poesia mota izkiriatuko du Pako Aristik helduaro iritsi ostean? Itauna hau ere.\n2. Zer poema motak idatziko ditu? Erran nahi baitut, berak hainbeste maite eta errespetatzen dituen lagun jubilatuen adinean biziko denean? Beste itaun bat hau ere.\n3. Iruzkin egile lotsagabe honen itaunez beste, proposamen bat. Bat edo… Pako Aristi poetaz gain, bere hastapeneko nobelagilea nahi nuke irakurri berriz ere. Eleberriaren protagonistak poema liburu honetakoak lirateke. Prosa poetikoz saretua. Guti goiti-beheiti!, hori ere.\n4. Erria txikota luke izenburua.\n5. Tesia: “Aberatsik ez da euskaldunetan, ala erdaldun bihurtzen da euskalduna aberasten denean?”. Hori ere itauna da. Ez da nirea baina, poetarena duzu eta!\n6. Azken aurreko uhina. Arrunt pertsonala da. Abantzu hamar urte dira gure ama eta biok paseatzen gindoazela Getariako portuan. Pako agurtu nuen, agurtu genuen elkar. “Pako Aristi da, idazlea”. Amak atoan: “Bai, iruditu dakit”. Harritu ninduen arras, amak. Batzuek sagua ikusten duten lekuan, nik ikusten dudan baleari so geratu nintzen, eta abantean segitu genuen.\n7. Azkenik. Hitzen eta irudien sortzailea —poeta eta argazkilaria— lerro bakar batean errenditu da amarekiko: “Gure ama gaur hil da” duzu poesia liburu emankor honen hondar lerroa, azken alea, hondarra eta harea.


Glovoko langileen lan-harremana aitortzeak lehen urratsa baino ez du izan behar sektoreko lan-baldintzak hobetzeko | LAB SINDIKATUA\nEkintza Sindikala Glovoko langileen lan-harremana aitortzeak lehen urratsa baino ez du izan behar sektoreko...\nHasi dira Gizarte Segurantzak Glovoren kontrako epaiketa prestatzeko saioak. Zitatutako guztiei dei egin diete ordezkaria izenda dezaten. Honen harira, LAB langile batzuen izenean pertsonatu da eta langileak babesteko mobilizazioa egin dugu epaitegi aurrean, Bilbon.\nBizkaiko Glovo enpresako langileen epaiketa kolektiboa gero eta gertuago dago. Aste honetan, epaiketa horretan zitatutako langileei deitu zaie beren ordezkaritza izendatzeko. 200 langile baino gehiago daude deituta Lan Ikuskaritzak bultzatutako epaiketa kolektibora, eta, beraz, funtsezko puntu baten aurrean gaude, sektorean lana aitortzeko borrokan. Ildo horretan, sindikatuak iragarri nahi du epaiketara deitutako hainbat langileren defentsa gisa pertsonatuko garela, eta berretsi egiten dugu azken urteotan Glovoko langileekin egin dugun lana. Auzitegi Gorenak eta Estatuko beste toki batzuetako auzitegiek ebatzi duten bezala, lan-harremana aitortzea beste epairik ez dago.\nBizkaiko errealitatetik haratago, Nafarroan ere epaiketa kolektiboa izango da laster. Iruñeko Glovon eratutako sindikatu-atala, halaber, sektoreko langileen autoantolaketan sakontzen ari da. Donostian eta Gasteizen ere gune eta esparru espezifikoak prestatu dira sektoreko langileekin informazioa partekatzeko. Gasteizen, zehazki, hurrengo batzarra urtarrilaren 27an egingo da, arratsaldeko 16:30ean, sindikatuaren egoitzan.\nArgi daukagu borroka hasi baino ez dela egin. Laboraltasuna aitortzeak lehen urratsa baino ez du izan behar sektoreko lan-baldintzak hobetzeko. LABek autonomoen kuotak, ordutegiak, soldata eta lan-osasuneko bermeak itzultzea beharrezkotzat jotzen du Euskal Herriaren esparruan antolaketa eta borroka-dinamika iraunkor bat ezartzeko, eskubide horiek lortzeko.\nHala ere, borroka hori ez da soilik epaiketa kolektiboan aipatutako langileena. Uberizazioaren fenomenoak eta, beraz, lan-harreman mota horiek beste plataforma digital batzuetan ugaritzeak zuzenean erasotzen die langile-klasearen eskubide guztiei. Eusko Jaurlaritzari, Nafarroako Gobernuari eta Estatuko Gobernuari eskatzen diegu lan-araubide orokorra aplika diezaietela mota horretako enpresei eta langileei, eta lan-ikuskaritzak eta beste mekanismo batzuk indartu ditzatela horrelako enpresen iruzurra kontrolatzeko.\nLABek borrokan jarraituko du, orain arte egin dugun bezala, plataforma digitaletako langile guztien lan-eskubideen alde, bai epaitegietan, bai kalean ere. Enpresetan uberizazioaren eta autonomo faltsuen aurkako borroka egiten jarraituko dugu.


Saint-Germain-et-Mons - Wikipedia, entziklopedia askea.\nMouleydier, Saint-Aubin-de-Lanquais, Saint-Agne, Verdon, Saint-Nexans, Cours-de-Pile eta Creysse\n846 (2018ko urtarrilaren 1a)\n406 (%48) 423 (%50)\nSaint-Germain-et-Mons (frantsesez eta ofizialki: Saint-Germain-et-Mons) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Dordoina departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an 804 biztanle zituen.\n2007an Saint-Germain-et-Mons udalerrian erroldatutako biztanleak 713 ziren. Familiak 283 ziren, horien artean 46 pertsona bakarrekoak ziren (27 bakarrik bizi ziren gizonak eta 19 bakarrik bizi ziren emakumeak), 120 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 101 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 16 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.\n2007an 340 etxebizitza zeuden, 288 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 23 bigarren erresidentzia ziren eta 30 hutsik zeuden. 333 etxeak ziren eta 4 apartamentuak ziren. 288 etxebizitza nagusietatik 242 bere jabearen bizilekua ziren, 34 alokairuan okupaturik zeuden eta 12 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 4 etxek bi zituzten, 23 etxek hiru zituzten, 80 etxek lau zituzten eta 179 etxek bost zituzten. 255 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 93 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 179 etxetan bat baino gehiago zituzten.\nSaint-Germain-et-Mons udalerriko biztanleria-piramidea 2009an .\n2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 447 ziren, horien artean 345 aktiboak ziren eta 102 inaktiboak ziren. 345 pertsona aktiboetatik 312 lanean zeuden (166 gizon eta 146 emakume) eta 33 langabezian zeuden (13 gizon eta 20 emakume). 102 pertsona inaktiboetatik 55 erretiraturik zeuden, 20 ikasten zeuden eta 27 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.\n2009an Saint-Germain-et-Mons udalerrian 285 unitate fiskal zeuden, 722 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.273 euro zen.\n2007an zeuden 24 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 janari enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 4 eraikuntza enpresak ziren, 7 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 5 zerbitzu enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.\n2009an zeuden norbanakoentzako 8 zerbitzu publikoetatik, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak ziren, 1 igeltseroa, 1 margolaria, 1 zurgina, 2 argiketariak eta 1 ile apaindegia.\n2000. urtean Saint-Germain-et-Mons udalerrian 18 nekazaritza-ustiategi zeuden, 414 hektarea erabiltzen.\nMouleydier (1,0 km)\nCreysse (2,4 km)\nSaint-Agne (3,3 km)\nCours-de-Pile (3,8 km)\nVerdon (4,8 km)\nLamonzie-Montastruc (5,6 km)\nSaint-Nexans (5,8 km)\nSaint-Aubin-de-Lanquais (5,8 km)\nBNF: 15252063m (data)


(H)ilbeltza elkarteak, Txalaparta argitaletxeak eta Baztango udalak aurten ere euskal literatura beltzaren bultzatzeko deialdia luzatzen dute.\nSormenezko eleberri edo ipuin-bildumak aurkezten ahalko dira, jatorriz euskaraz idatziak noski eta argitaratugabeak.\nLaginak 2020ko abenduaren 4a baino lehen helarazi beharko dira Baztango herriko etxera. Irabazlearen izena 2021eko urtarrilan agertuko da, (H)ilbeltza festibalaren karietara.\nIrabazleak 6000 euroko beka jasoko du bi alditan. 2021ean argitaratuko du lana Txalaparta argitaletxeak.\nIkus Uberan.eus atarian\nDuela 400 urte, Nafarroako eta Frantziako erresumak bateratu zituen ediktua sinatu zen. 1620an, "Nafarroako garai kultural oparoenaren amaiera eragin zuen gertakari historikoa eman zen". Garai ezinbesteko hori gogora berriz ekartzeko helburuarekin, Nabarralde Fundazioak, Zabalik Elkarteak eta Hernani Errotzenek 1620, Nafarroako Lo(r)aldia mintegia antolatzen dute, urriaren 3an Donapaleun.\nEgun berean estrenatuko dute Nafarroako Errenazimendua erakusketa, Asisko Urmeneta marrazkilariak zuzendu eta asmatua, ondotik Euskal Heriko hainbat hiritan ibiliko dena.\nIkus egitaraua Nabarralde.eus atarian\nJAKINOLA Hizkuntzen Etxea hezkuntzako profesionalek sortu eta kudeatzen duten hizkuntza-prestakuntzako zentroa da, Baionan. Ikastaroak eta doako animazioak proposatzen ditu, kulturen arteko ezagutza eta trukaketa sustatzeko, hizkuntza-aniztasuna zaindu eta indartzeko.\nHizkuntzen Europako eguna eta Mintzalasai festibala kari, Anjel Lertxundi idazle eta itzultzailea gomitatuko du, duela gutxi argitaratu duen Itzuliz usu begiak liburuan oinarrituz, itzulpena eta euskal literaturaren arteko harremanak aipatzeko: Literatura eta itzulpena, etxe bereko.\nIrailaren 26an 18:30tan, Baionako Jakinola Hizkuntza etxean. Sarrera doakoa da.\nIkus Jakinola.eus atarian\nMaddi Ane Txoperena Iribarren idazle bertsolariak, XXIII. Igartza saria irabazi du, Ez erran inori eleberri egitasmoari esker. Idazlearen bigarren obra honek - Ene baitan bizi da bere prima opera 2020 urte hastapenenan agertu zen - haurtzaroko sexu-abusuen gai latza jorratuko du.\nIgartza sariak 35 urtepetikako idazleak laguntzen ditu, beka bati esker idazlan proiektua gauzatzeko aukera eskainiz irabazleari.\nLiburua 2022ko udaberrian plazaratu behar luke Elkar argitaletxeak.\nIkus Berria atarian


← Sviatoslav I.a Kievekoa - Vysheslav (en) →\nUztailaren 15 eta July 15 (en)\n988an, Basilio II.aren arrebarekin ezkontzeko tratuan ibili zen. Printzesa greziar baten eta pagano baten arteko lehen ezkontza izan zen; horretarako, Vladimir, ezkondu aurretik bataiatu egin zuten. Bataioak eta ezkontzak aldaketa handiak eragin zituen haren izaeran. Kievera itzultzean, monumentu pagano guztiak eraitsarazi zituen, eta eliza ugari eraiki zituen. Hala ere, bada Vladimirren konbertsioari buruzko beste bertsiorik ere.\nAzken aldaketa 27 maiatza 2022(e)an, 20:01(e)tan\nOrriaren azken aldaketa: 27 maiatza 2022, 20:01.


Bizkaiko sei estuarioetatik soilik bik dute egoera ekologiko ona - Bizkaiko Hitza\n2020, uztailak 03 Albisteak, Bizkaia, Gizartea 184\nUraren Euskal Agentziak eta Aztik uren kalitateari buruzko txostena aurkeztu dute asteon. Estuarioetako eta kostaldeko uraren kalitatea neurtu dute. Iaz egindako azterketen emaitzak dira. Bizkaian sei estuario daude, eta horietatik bi baino ez daude egoera ekologiko onean: Ibaizabalek sortzen duen Bilboko itsasadarra eta Butroe ibaiarena. Kostaldeko urari dagokionez kalitatea “oso ona” dela ondorioztatu dute.\nErdibideko egoera ekologikoa dauka Barbadun ibaiak, makroornogabeen faltagatik. Hala ere, txostenaren arabera, “asko hobetu da ur zikinen kudeaketan”. Besteak beste, CLHren orubeak garbitzeko lanak egin ziren 2008 eta 2010 artean. Substantzia kimiko batzuen kasuan, tarteka mugak gainditu arren, ohartarazi dute ez dela “arazo kronikoa”.\nBilboko itsasadarrean, hainbat substantzia kutsagarri topatu dituzte: esate baterako, Ibaizabalen kanpoko eta barruko uretan onartutakoa baino lindano gehiago neurtu dute. Industrializazioaren ondorioz, kutsatze kronikoa du Bilboko itsasadarrak. Dena den, ikerlariak “harrituta” gelditu dira egoera ekologiko ona duelako: azken neurketetatik “nabarmen” hobetu da Ibaizabalen makroornogabeen egoera eta arrain espezieen aniztasuna.\nButroe ibaiaren estuarioak arazo barik gainditu ditu neurketa kimiko eta ekologikoak. 2014ko azterketan baino ez ditu azaroak izan, substantzia kimikoei dagokienez. Azken urteetan ur zikinen kudeaketan egindako lanei esker, egoera are hobea da.\nUrdaibai biosfera erreserban egon arren, Oka ibaiak eman ditu daturik okerrenak, barneko uretan: zehatzago esanda, Gernika-Lumo eta Murueta arteko uretan egoera ekologiko txarrean dago Oka. Arrazoia argia da: ur zikinen sarea bukatu gabe dago. Kanpoko uretan, berriz, egoera ona dela zehaztu du txostenak.\n2008. urtetik hona egoera kimiko onean dagoen arren, Lea ibaiaren egoera ekologikoa erdibidekoa da, fauna aniztasun eskasa duelako azken urteetan.\nArtibain dragatze lanak egin dira, eta horrek egoera okertu du, materia organiko asko duelako orain urak. Ondorioz, makroornogabe falta du; beraz, erdibideko egoera ekologikoan dago. Egoera kimikoa ona da 2016. urtetik.