156gn. zenb. — 1968ko Martiak 15 — 4 pta.\nXVI urtea — 156gn. zenb. — 1968ko Martiak 15\nEuskal pelikula (I). Ama Lur\nSarritan eta leku askotan egin deuste pregunta au: Zer pasetan jako Ama Lurreri? Noiz ikusiko dogu pelikulea?\nOrixe berori itaunduten deutset neuk be besteeri, eta danok gabiltza alkarreri preguntaka; danok jakin gura dogu, Ama Lur izeneko filme ori zelan asi zan, nortzuk egin daben, zelan amaitu dan eta noiz agertuko Euskalerriko ziñe tokietan.\nOrrek esan gura dau, interes aundia dagoala, pelikula ori ainbat ariñen ikusteko. Erria gose da, izanbere, euskal gaiak erabilten dituen pelikulak miresteko. Ama Lur dala-ta, bildur barik esan geinke, danok gareala filme orretan azionistak, batzuk diruagaz, gustiok biotzagaz.\nPelikulea amaituta dago. Ori ondo dakitsuet. Madrilleko zentsurea gogortxua izan da, eta orregaitik pelikulan aldakuntza txiki batzuk egin bear izan dira. Ama Lur Soziedadeko diretibuak interes aundia dauke, alik lasterren pelikulea zabaltzen asteko. Geiagorik ezin neiskizue esan, egia osoa ez baitatik.\nDana dala, artikulu onetan eta urrengo beste bietan, zeredozer esango deutsuet Ama Lurren inguruan, zeuen gogokoa izango dalakoan.\nLeenengo ta bein esan daigun, ziñea arte bat dala. Baiña orrezaz asko idatzi dan ezketiño, ez dogu emen zazpigarren artea oraindiño geiago laudatuko.\nArteaz gaiñera, informaziño bide bikain bat da ziñea; eta pelikulak indar aundia dauke, gizona formetako edo deformetako.\nGeiago oraindiño. Ziñea, gaur egunean, gizartearen bearrizan bat da. Eta premiña orreri modu egokian erantzuteko, aurrerapen izugarriak egin ditu teknikeak azkenengo urteotan, ziñeko gaiak asmetako, personak eta gauzak aziñoan ipinteko eta gero obra atsegingarri bat presentatzeko.\nZiñea gizarteko balore bat da, aprobetxatu barik ezin itxi leitekena. Orregaitik euskaldunak, euren erriaren eta beste errien onerako, eskubidea ta obligaziñoa dauke, euskal zinematografia egiteko.\nZiñe kamaren begi fotografikuak arakatu egin bear dabe euskal lurraren eta bizitzearen esentzia: gure itxaso ta lur bazterrak, gure oiturak, gure pozak eta atsekabeak, gure andra-gizonak, artistak, jokalariak eta abar. Auxe ta geiago agertu bear litzake gure euskal pelikuletan, eta zabaldu mundu guztian zear.\nOraiñarte oso gitxi egin dogu. Gure ziñea oraindiño, asikera barri barrian dago. Ozta ozta ezagutzen doguz euskal ziñegilleen izenak: Nestor Basterretxea, Fernando Larruquert...\nDifikultadeak, aundiak dira; eta euren artean ez dira txikienak ekonomiaren aldetik datozanak. Dirua aitatu dogun ezkero, obeto izango da arlo au urrengo artikuluan ikututen badogu.\nAsko dira KILI-KILI-rako idatzi daben ume Bermeotarrak. Orain euskera ikasten fin dabiltz; ez umeak bakarrik, aita ta ama be bai. KILI-KILI-ren mirariak. Monjak ezer alde egin barik, sarri aurka eginda be, gure umeak euskera ikasten. Onelakoak dira Joan XXIII-ren benetako lagunak; bestea, barriketea da.\nFrailleak be ba dabiltz. Oraindik aurrera domeka arratsaldeko mezea euskeraz izango ei da. Ederto, egia bada. Oraiñarte manda bitara ibilli dira, amantal bategaz aurrea ta atzea tapau eziñik. Gero ikusiko da. Santa Mariako martxea be, ori da: oraintxe euskeraz, laster erderaz, gero latiñez. Ba, guretzako ori eta bapez, bardin. Formalidadea artzen ez bada, arriskua dago, batera ez joateko.\nUrten dabe gizonak itxasora. Pozik etorri zaitezela, eguen illuntzetan etxe egun egitera.\nBalendin Urionaren bizitza dakarren liburua 140-ik erosi dogu Bermeon. Pozik irakurri dot nik, eta ulertu be bai. Zorionak Karmengo Abadeari, eta olako beste bat alik ariñen.\nAmaituteko, agur bero bat emendik, aurten soldadu joan zareen guztiori: Arakakoeri, Ferrolekoeri, Afrikakoeri. Ondo izan.\nSan Antontxu... Aintxiñako jai bizi au moteltzen ete joaku... San Antontxu goizez ezer be ez. Egun ituna, irudian. Naparraiak zigortuta egozan abereak, ta peririk ezin egin. Baserritarrak be euren etxeetan gelditu ziran, alkar ikuste atsegiñera etorri barik.\nArratsaldean partidu jatorrak egon ziran. Gogor jokatu eben. Lagun asko batu zan ta oso gogotsu egoan ingurua.\nPoltsearen gora-beran, batzuk, gogotsu, bero bero, ta pelotarien jokabideari igarri ez eutsenak, urrengoari itxaroten...\nEgun onek, lenago ba eban bere jit eder bat. Bisigu bizi biziak, dindilizka ebezela gizonak, xera ederrak egiten batak besteari, negu illunean, arpegi alaiagaz. Neska-mutil bikoteak edonundik agertzen ziran, irribarrez, egun oneri bere itxura berezia emoten.\nOraingoan ez dogu olako zer andirik ikusi.\nPaben Ormaetxe, abeslaria, Milandik etorrita, etxean izan da.\nAdiskide, ondo joan jatzu, zeure bazter onetan egin dozun aldia?\nGazte onek lengo urte zarrean urregorrizko medailla irabazi eban. Aurrera! Etorkizuna zabaltzen joako.\nLagunak eta Larrauritarrak pozik dagoz, gazte onen aurrerapideak bein entzuteko erea izan eben ta. Larrauriko eleizea gora-gora joiala ei irudian. Aupa gazte! Zeure guraria da gurea. Goienera elduta ikustea.\nAurten uriolakaz inguratuta gabiltza. Beste biderik artzen ez badau norbaitek, kaxa andi batzuk eginda, gertu egon bearko dogu ur gaiñetan arin-aringak egiteko. Angula asko etorten bada, guztia ez dogu galduko.\nItzak, utsak. Sabiñeri\nEz dakit nundik asi. Gure euskeratik «H» baztertuteko, zure errazoiak izango zenduzala uste neban; baiña ez dot orrelakorik aurkitu zure idazlanean. Itzetan galduten zara. Non dago, bada, zure formalidadea? Nire formalidaderik-eza agertuteko, zirikada bat botaten deustazu: «Orrenbeste astakeri izki ori goraltzeko... ta zeuk bat bera be sartu ez idazlan (?) orretan!!!».\n«H»ren alde nagon onek, «H» ori ez dot neurri barik sartuten. Gauza bat da euskera literarioa, euskera osotua, eta beste bat erria mintzatzen dan euskera, bere euskalki ta guzti.\nEuskera literarioan, euskera osotuan, «H»-ren alde nago. Baiña GAURKO EGUNEAN bizkaitarrok eta beste batzuk ez daukagu zertan erabilli «H» ori, bizkaieraz-eta idazten dogunean. Ori dala-ta, nire lantxoan ez neban «H»rik sartu. Erriak nire euskera ulertutea gura dot, eta orregaitik al dodanik errezena erabilten dot. Erabatera erakutsiaz gure elburua ezin dan: euskera oso batera eldutea.\nBeste batzuk, ostera (eta geienetan «H»ren kontrakoak izaten dira), ez dagoz euskera osotuaren alde, eta euren euskalkia bakarrik ikusten dabe. Ba dago pentsakera orretan alako barruko «txobinismoa», eta euskera gauza sakratu bat legez ikustea. Sakralizaziño orrek euskerari kalte andia egin deutso, baita Euskalerriari bere. Euskera erri baten izkuntza da; baiña zoritxarrez, ez dau emon bere neurria, oraindik landu barik dagoalako.\nBeraz, nire asmoa ez da izan Bizkaiko euskeran «H» sartutea, ez-eta Euskaltzaindia ankaz gora botatea. Euskaltzaindiak ba ditu bere zeregiñak (len esan dot gure arloa landu barik dagoala, oraindik utsune asko daukozala, gure etxearen teillatuak zulo asko dituala, eta itogiñak ondatuteko arriskuan dagoala).\nZure «Txomiñen Nekaldiak» saritua izan bada bere (Zorionak!), ez dau esan gura orrek Euskaltzaindia «H»ren kontra dagoanik, ez-eta zure euskera txarra danik. Baiña alandaguztibe, euskaldun ikasi batek ezin dau bere jakituria neurtu eta mugatu. Orain euskeraz idazten dogunok, ez bagara aurrelariak (vanguardistak), gure erriak ez dau denpora askoan euskera erabilliko. Euskera erabiltea, euskeraz idaztea, gaurko egunean aurrelaria izatea da.\nGure erria, euskaldun erria, geienbat analfabetoa da. Beraz, lenengo pausua au da: erriari idazten eta irakurten irakatsi. Eta bitartean erri ezikasi baten eritxia eskatutea, eta bear barik, demagogia utsa egitea da. Eta guk, Sabin, orrelakoren bat egiten dogu, erriari galdetuaz «H» onen inportantzia edo inportantziarik-eza. Lendik erriari azaldu eta agertu bear jako, zer esan gura dauan «H» orrek. Osterantzean, alperriko galdera da. Ezjakitearekin ez da jokatu bear, euskal arloan ardurazko zerbait egin gura badogu beintzat.\nEta, sentidu onetan, itz andiak erabiltea kaltegarria da eta ganera alperriko lana. Gure ezjakintasuna ezkutetako, askotan, itzak eta berbak erabilten doguz. Eta euskal kulturak ez dauko leku askorik (iru-lau aldizkari doguz), eta daukagun apur ori maiz alperrik galduten dogu. Zure azkenengo idazlanean 479 berba ezarri dozuz, alperriko 479 itz. Ze... oiñarrizko prolemen errazoirik ez dozu emoten. Egia da JAKIN eta EZAGUTU gauza bi direala, baiña alkarren ondokoak. EZAGUTU ori «reconocer» legez ipiñi badozu, beste bat bere ba dogu, kasu onetarako egokiena: ONARTU.\nZergaitik, bada, ez dozu onartuten «H»? Zergaitik alperrikoa? Errazoiak bear dozuz, ez itzak. «H» euskalduna da, gaur erabilten dan letra, doiñu bizia eta berezia daukona. Zergaitik, bada onartu ez? Erdaldun batzuk erabilten ez dabelako? (Patagoniakoak be erdaldunak dira). Eta zer? Inglesak-bere dauken soiñu bat adierazoten dau letra orrek, eta «H» gure euskeraren aberastasun bat da.\nErreztasunagaitik alde batera itxi bear badogu «H» ori, itxi daigun euskera bere. Gaurko egunean edozein erderan berba egitea, euskeraz egitea baiño errezagoa da.\nEta ori bere ez badozu onartuten, «euskara» eta «euskera» izkuntza bi dira zurelakoentzat. Orduan euskaldunen arteko batasunaren kontra zagoz, izkuntza saillean beintzat. Eta noizbait batasun bearra izan badogu, gaur da eguna. Eta batasunerako, zabaltasuna eta idekitasuna bearrezkoak doguz.\nEztabaida onek ez dakit gauza onik dakarren. Ezetzean, ez nago gerturik beste batzuek bear daben toki preziatua ostuteko.\nOnela balitz, prest nago ixillik egoteko.\nMesias barri bat\nAintxiñatean, Kristoren aurreko urteetan, etorteko zan Mesias barri bat Igarleak eta predikulariak predikatzen eben. Bearra be ba egoan. Gizarte guztia lurra jota aurkitzen zan. Dana jauntxokeria. Milla edo bi milla jauntxo eta beste danak euren menpean.\nGizonak eta andreak ez euken ezetarako eskubiderik. Emakume danak gizonen atsegiñetarako. Andra eta gizonak erdibillosik, goserik, bear gogorretara beartuak. Jauntxoen gogoa naikoa zan il arte zigortuteko edo beste jauntxo bateri salduteko. Gizona eta andrea ez ziran gizakiak, personak, abereak baiño. Abereeri baiño begirune gixtiago eukiten jaken. Mundu obeago bat bear zan. Mundua salbatuko eban Salbatzaille bat bear zan. Igarleak Mesias barri bat predikatuten eben: Mesias munduan agertuteko egunak ia bete zirala eta laster gizartean, euren artean ikusiko ebela. Israel zan, Jaungoikoak bere erri izateko aukeratu eban erria. Judutarrak irrikitzen egozan Mesias ori noiz agertuko zan. Euren predikuetan, euren otoitzetan eskatuten eutsoen Jaungoikoari bialdu eiala ainbat ariñen Mesias ori. Uste eben Mesias ori, iñoiz izan ez zan lako gudagizon aundiren bat izango zala eta munduko lege danak aldatuko ebazala eta danak askatuak eta zoriontsuak izango zirala. Ordutik ona bi milla urte eta abar igaro dira.\nIru Mesias barri\nGaur be orduko antzera ete gabiltzan bildur naz. Ainbeste alkar ikusiezin, ainbeste alkar menperatze, ainbeste jauntxokeri. Ainbeste emendik, ortik edo andik aberastasunakaz jabetzea. Gogoari begiratu barik, materialismu utsa. Besteen premin, estutasun, gose ta bizieziñagaz milloika ta milloika ume ta zaar gosez ikusi eta bapere ardurarik eza. Eta bear bada, bear dan moduan langilleeri ordaindu ez eta paternalismu andi bategaz, lurbira guztian entzuteko moduko txilin otsaz, danak txapela kendu eta makurtuta agurtu daiezan, limosnak egitea. Ta oraindiño be, Kristoren irudi diran gizon andreeri lagundu ez, eta egurrezko, arrizko edo burdiñezko alako Kristoren eta alako Ama Birjiñearen irudieri limosna baliotsuak, asko eta asko kostatako pitxiak erregalatzea. Onelakoa izan da MESIAS KAPITALISMUAREN jokerea. Kapitalismu orretan, dirutan, aberastasunetan murgilduta, amaibako aberastasunen itxaso zabalean ugar egin dabenak eta aurrerantzean be egitea gura dabenak. Oneexek dira MESIAS KAPITALISMUA predikatzen deuskuenak. Baiña alderdi politiku au eta bere ondorenak larregi ezagunak dirala eta oso gitxi izango dirala ontzat artuko dabenak ikusirik, zertxo bat aldatuta, utsune edo akatsen batzuk kenduta predikatzen deuskue. Au da Mesias Kapitalismua.\nBeste alderdi politikalari batek beste MESIAS bat predikatzen deusku: MESIAS KOMUNISMUA. Onen ideak dira: Dana danentzat eta ezertxo bez bakotxarentzat. Erria izango da gauza guztien jabe. Erriak aginduko dau. Erriak bananduko dauz gizartean janariak, jantziak eta bear diran gauzak. Gobernua erriaren ordezkaria izango da. Erriak botaziñoaren bitartez aukeratuko dauz agintaritzarako gizon aukerakoak. Oneek, erriaren ordezkari lez, legeak egin eta aginduko dabe. Eta euren betebearrak ondo betetzen ez dabezanean, kendu eta barriak ipiñi. Orrela, danak izango dabez eskubide bardiñak. Danak askatasunik andienean biziko dira eta danak zoriontsuak izango dira. Au be ideia utsa, prediku utsa. Bein agintaritzaz jabetu ezkero, jauntxokeririk gogorrena, zigorra eskuetan eta eurak gura dabena egiten beartu. Alderdi au be urte luzeetan probatua izan da. Baiña eskinten ebazan frutuak ez ditu emon. Eta orain Errusian bertan be kapitalismu bidera joten asi ete diran itxurea dago.\nIrugarren alderdi politikalaria Mesias Kristianismua da. Or dabiltz Kristiñau Demokrazia eskumatarra ta Kristiñau Demokrazia ezkertiarra, eta abar. Oneek be ba daukez euren akatsak. Ez Kristoren ikasbide edo dotriñearen aldetik, baiña bai bertan sartuta dabiltzan gizonakaitik, Kristoren dotriñea oso osorik onartzen ez dabelako. Kristiñau faltsoak diralako, sasikristiñauak diralako, erriari begiratuten ez deutselako. Giza eskubideeri begiratu, erriaren zoriontasuna billatzen saiatu, erriak ipiñiak, erriaren onerako aukeratuak diralako, erriaren onerako aukeratuak diralako, erriaren ordezkariak diralako. Auxe litzake euren bearra.\nBatikanoko II Batzar Nagusiak erri agintarientzako naiko kontseju on emon dauz. Baiña ez dakit danak alperrikakoak izango ez ete diran. Orain arte beintzat zeru azpian, ortzian bake izarrik ez da agiri. Danok bake billa eta bakerik ez; bakearen izpirik be ez. Guda itzala, biotz-unkigarria Vietnamen. Antzerakoak Yemenen, Biafran eta Sudanen. Gaurko gure itauna auxe da: zein Mesiasek garaille urtengo dau, eta bakea eta zoriona mundura ekarriko dauz?\nGogo jardunak euskeraz\nMartiaren 4tik 9ra emon dabez, Santiagoko Eleiz nagusian Aita Jose Galarragak, eta Indautxuko Karmengo Amaren Eleizan Fermin Goti abade jaunak.\nIralabarriko Frantziskanoen Eleizan\nMartiaren 11tik 17ra.\nZuzendari: Aita Sabin Zubieta, frantziskotarra.\nBilbao Erri Irratitik gaixoentzat Garizima azkenean beste urteetan lez.\nEuskal Kulturearen Astea Bilbaon\nBilbaoko Ikastetxe Nagusietako ikasleak antolatuta, gagozan il onen 11an, astelenean, asi eta 15ean, barikuan, amaitzeko, bost itzaldi emon dira Santiago Apostol Ikastetxeko Auditoriumen, arratsaldeko 7,45 ean.\nAstelena, 11.—Barandiaran tar Jose Migelek: EUSKAL LEEN GOGOETAK (euskeraz)\nMartitzena, 12.—Aresti tar Gabrielek: EUSKALDUNTASUNA OLERKIETAN (erderaz)\nAguaztena, 13.—J. San Martin: EUSKAL KULTUREAREN PROBLEMAK\nEguena, 14.—Etxebarria tar Juan Anjel:\nBarikua, 15.—Mitxelena tar Koldobikak: EUSKAL ERRIA TA EUSKERA (euskeraz)\nGotzain urrezko ezteguak\nEuskaldun guztiontzat barri pozgarri bat: urte batzuetan, lenengo Naparroan eta gero Gazteizen, Gotzain izaniko Mateo Mujika Urrestarazu apezpiku agurgarriak, aurten ospatzen ditu bere gotzain urrezko ezteguak. Berrogetamar urte, obispo egin ebenetik.\nANAITASUNA bitartez jaso beiz euskaldun guztion agurrik eskertsuen eta sutsuenak.\nLarogeta amazortzi urte betetzen ditu aurten. Azken urte oneetan —urte askotxutan— bistea galduta, Jaungoiko zerbitzuan, pazientzia aundi bategaz daroa Zarautzen, gogoko jakon bizitzarik apal eta ixillena.\nBejondeizula, Gotzain agurgarri orreri!\nZezeillaren 25an, esanda egoan lez, Musika Jaialdi eder bat ospatu zan Bilbaoko Santiago Apostoleko zinetokian. Bertara joan zireaneri ez jaken damutu. Pozarren egon zirean entzuten eta ikusten. Pozik urten eben.\nEratzailleak bildur andia euken, jente gitxi etorriko ete zan jaialdi onetara. Orretarako ba egozan errazoiak. Beste musika jaialdi bat asten zan Bilbaon goiz orretan bertan eta ordu berean. Josu Loroño ainzuzenbere, bere soiñulari trebeakaz.\nGero gaiñera, guztiz berandu asi giñean propagandea egiten. Azkeneko egunetan egin zan ia dana, eta bera be gitxi. Zoritxarrez, ez deuskue asko lagunduten orretarako direan medio indartsuenak.\nAlandaguztibere, erdia baiño geiago bete zan zinetokia. Ba egoan jentea. Txalo beroak eta luzeak entzun zituen Oleskariak. Ondo mereziak. Luis Amilibiaren abots eztitsua guztien atsegingarri izan zan. Salgai ipiñitako bere disko guztiak amaitu zirean.\nZarauzko Gaztetxuak agertu euskuen zelako artista gaitasuna dauken, abestuteko naiz olerkiak esateko naiz alkar izketak egiteko.\nDonato Larrañagak Naya taldeagaz, auzoko telebisiñoan azaltzen direan abeslari asko ta askok baiño lebertasun geiago daukola erakutsi euskun.\nBergara jaunak ederto presentatu zituan abeslari ta gaiñerako artista guztiak. Azkenean Basarri.\nBilbaoko euskaldunak arrituta gelditu dira zuekaz. Ez eben uste orrenbeste ziñeenik. Pozik gelditu dira. Barriro entzuteko gogoagaz. Urrengoan beteko ei da Santiago Apostoleko Saloia.\nBasarri jaunak, Jaialdiaren amaikeran egiñiko bertsoak\nPozik gatoz Zarauztik\nBesarkada anaikor bat\nEta konsejutxo bat:\nOri galdu ezkero\nDanok galdu gera.\nGure uri ta erri\nTxukun ta garbiak,\nGure soro ta baratzak,\nBaso ta mendiak.\nGure itxaso ederra,\nGure lantoki eta\nEuskera galdu ezkero\nItzegin bear dizut\nEntzun zazu Basarrik\nLan izugarria da\nBaiñan izan zaitia\nZure eskuan dago\nGure arbola zarrak\nZenbat txertu berri,\nGaztetxo oiek dira\nBildurrik gabe jarrai\nBide eder orri,\nZuen mende dezute\nKatolikoak Vietnameko guduan\nVietnameko guduak zalantza ta kezka garratzak sortu eragiten dauz, politikan uste konkretuak dituan katolikoaren kontzientzian. Arazo onetan, beste zenbait arazoen ejenplu ta personifikaziño balitza lez, katolikoa katolikoaren etsai edo arerio gertatzen da. Ez edozein etsaigoan, gaiñera; gudua tarteko dan etsaigo baten baiño. Jaungoiko bardiñari otoitz egiten deutsagunok, asarre bizian. Kontradiziño au ezin daikegu baztertu.\nGinebrako trataduaren ondorenean, Vietname erdibitu ebenean, komunistak gobernatzen eben Ipar Vietnametik, eun millaka izan ziran ego aldera jatsi ziran kristiñauak. Oraindiño geiago esan daiteke: oneek izan dira antikomunismo gogorrenaren eta indartsuenaren bizkar-azurra osotu dabenak. Gertaera au guztiz inportantea da. Katolizismoa, frantsesak Vietname euren menpean eukenean, ozidenteko erlejiñoa lez azaltzen zan vietnamdarrentzat. Kolonizatzailleen erlejiñoa lez. Itxurea baiño besterik ez bazan bere, gatx galanta. Vietnameko komunistak ez eben bereizten oraindiño, «erlejiñoa erriaren opioa da» esaten ebenean, esangura bi oneen artean: «erlejiñoa berez erriaren opioa da» eta «erlejiñoa askotan erriaren opioa izan da». Beraz katolizismoarentzat, au kolonizatzailleen erlejiñoa lez azaltzen zalako eta komunistak orduan puntu onetan itxiak egozalako, vietnamdar komunistak mesfidantzarik aundiena azaldu eben, eta baita batzutan gogor jokatu bere. Bestetik vietnamdar katolikoen artean propaganda gogor eta sendo bat egin zan, Ipar Vietnameko zuzendariak deabruaren morroiak zirala eta iges egitea zala onena siñistu eragiteko. Eta asko ta asko euren apaizakaz batera ego aldera joan ziran. Eta ez da aaztu bear gotzain bat izan zala bere katolikoekin ejerzitu bat prestatu ebana, «vietminh»eri —vietnamdar abertzaleak euken organizaziñoari— gudu egiteko.\nEgo Vietnamen zenbait katoliko dira amerikanoen adiskiderik aundienak eta «vietcong»en areriorik gogorrenak. Zenbait soldadu amerikano katolikoak dira. Ipar Ameriketan katoliko geienak guduaren aurrean pasiboak edo gobernuaren aldekoak dira. Gotzaiñak beste orrenbeste. Ezin aaztu Spellman kardenalak esandako berbak. Eta ba dago marmar bat, agirian azaltzen ez dana, baiña eten barik entzuten doguna: alegia, katoliko amerikanoak ei dira Eleiza katolikoaren eustaille indartsuenak diruaren aldetik, eta orregatik Aita Santuak ezin dituala gogorregi kondenatu amerikanoen bonbardeoak eta gudua. Alandabe, Johnson lendakariak ez dau abegi ain ona euki, azkenengo aldiz Erroman Aita Santuagaz mintzatzeko izan danean.\nBaiña ba dagoz kristiñauak, abadeak eta gotzaiñak, Ipar Vietnamen gelditu ziranak. Amerikanoen bonbak katolikoen eleizak eta semeak ez ditue errespetatzen. Ipar Vietnameko katolikoak euren aberriaren askatasuna defenditzen dabe amerikanoen kontra, budistak eta komunistak lez. Ba dira katolikoak Estadu Batuetan —gitxienak, egia esateko—, Vietnameko guduaren kontra dagozanak.\nSozialista dan katolikoarentzat pentsakizun garratzak planteatzen dira gudu onegaz.\nBa dira, munduan zear, sozialismogintzan dabiltzan katolikoak. Oneek, euren fedea ta sozialismogintzea ez dirala arerio demostratu nai dabe. Erlejiñoa ez dala erriaren opioa. Ez dala berezkoa, historiaren gertakizuna ta ebanjelioa aaztutea, kristiñauak aberatsagaz, indartsuagaz eta abar alkartuta egotea.\nVietnamen barriz kristiñaua kristiñauagaz, anaiea anaieagaz dabil tiroka. «Alkar maitatu zaiteze» bizitu bear dabenak, alkar il naiean. Izugarrizko kontradiziño baten aurrean aurkitzen da kristiñaua. Bere fedearen eta bere usteen eragiñez sozialismogintzan sartuta dagoanez, ezin daiteke aingerukerian jausi, eskuak tolostuta gelditu. Biolentzia gatx bat da. Ezarritako biolentzia ostera, ezin daiteke errespetatu. Erreboltatu bearrari derrigorrezkoa deritxo.\nOtoitza, duda barik, leenengo. Baiña geiago bear da. Bakea billatzen alegindu, eskuak tolostu barik. Kontzientziaren garraztasuna sufrimentuan bizitu. Fededunentzat, onek bere balioa ta indarra ba dauko-ta.\nZezeillaren 4an eta 11an, egun bitan, bertso sariketa eder bat ospatu da Donostian. Agertu ziran bertsolarien izenak, ona emen: Agirre, Arozamena, Azpillaga, Basarri, Garmendia, Lasarte, Lazkao Txiki, Lazkano, Lizaso, Lopategi, Mattin, Mitxelena, Mugartegi, Xalbador, Uztapide ta Xanpun. Guztitara 16. Mordo ederra, jaialdi bikaiña.\nEgun bietan an izateko zoriona izan genduanok, ez dogu damurik. Anoeta pelota lekuan batu zan jentea erruz. Zenbat? Lenengo egunean 4.000tik gora; azken egunean, jarleku ta bitarte beterik guztiz. Nunbaiten ba da oraindiño euskaltzaletasuna. Zaar eta gazte, danak naste.\nBertsoak, guztitarikoak. Oso onak be bai; alan bear ta eskasak be bai. Txaloa jo zan ba. Entzuleak eztitan gengozan.\n«Onena» pentsu etxeak zorionak merezi dauz. Jaialdi ederra eratu eban eta diru asko galdu barik. Onenak irabazi, ospe ta diru. Bertsolariak bardin. Entzuleak be asko irabazi genduan: eusko gogoz eta izkuntzaz be bai. Guztiok irabazten, guztiok pozik. Guztietan pozan: gure euskera. Euskera zertarako? Besterik ezean, bertsoak egiteko ta areek entzuten guk geure nortasuna aurkitzeko bai beintzat. Euskera dan artean, bertsolariak be izango dira.\nBizkaiko pentsu etxeai noiz bururatuko ete jake olako jaialdi bat antolatzea? Zergaitik ez ba?\nAkatsik jai orrek izan ete eban? Baietz uste dot. Epaimaikoentzat lan gatxa da, ondo epaitzea. Mai orretan, Bizkaitik eta mugaz-andik epaille bana baiño ez egotea, ez da zuzen. Entzutea bide dala, batzuk puntu mordotxoa artu eben asikeran. Beste batzuk ainbarik joan ziralako, beti beetik. Bizkaikoei baiño geiago emon eutseen baton batzuei, asko geiago egin barik. Ez zan egongo asmo txarrik, biotza buruaren aurretik bear bada, Gipuzkoatik 3 epaille egozala.\nLopategi bikain egon zan, gaiez eta soiñuz. Azpillaga ona. Nik puntu geiago emongo neutsan.\nMugartegik ba dau biotz eta buru. Ez eutsuen larregi emon.\nAurrerantzeko zenbakietan, ango zuen bertsorik onenak emongo doguz.\nAzken egunean, iru bertsolari geratu ziran buruko: Xalbador, Lasarte ta Basarri.\nAzkenik, emen jarritako bertsoak bota eutsezan, alkarrenak entzun barik, gizona zer zan esateko jarri eutseen gaiari.\nMunduko lehen oihua ere\nGizonak baitzuen entzun;\nGizona, oroit ote zira gaur\nJaunak zer agindu zizun?\nEginbideak orde dauzkazu\nNola len eta bai egun;\nOndo begira, agindu hoiek\nOndo betetzen dituzun.\nJainkoak egin zuen gizona,\nHain izaite atsegina.\nGure izenaren arabera\nBeti biziko bagina!\nBainan ez degula unik pentsa,\nHau ikusten det laxtima:\nGorputzaz gira maizenik oroit,\nEntzun dezala Eskual Herriak,\nEntzun beza Gipuzkoak.\nGauza horiek adierazi\nBehar lituzke gaurkoak.\nGizona zer den jakinda, ixuri\nIzan ditut nik malkoak.\nGero betiko beraganako\nEginak gaitu Jainkoak.\nKanta bear nittuzke\nAl dan xamurrena.\nOla alaituko da\nEmen biarra daukat\nJainkuak egin duen\nBigarrena ere daukat\nUnetxo ontan ala\nGauzak egin dituzu\nJauna, nik esker ona\nEskerrak bai, gizona\nGure pekatua da,\nO Jauna, aundiña,\nNik esan gabe ere\nGurutze batian il\nZu baiziñan fiña,\nGuk bista ederra eta\nOndo biar genduke,\nAmaika bertso len-e ba dira\nDa oraingua ez dira izango\nNere iritziz txukunak.\nBa dakizute guk dauzkagula\nAin eginkizun astunak;\nGizatasunik ez du izaten\nKontzientzirik ez dunak.\nBeti ez degu oso xamurra\nGaiak ondo eramaten,\nBaiño al dana egin bearra\nOnelako txoko baten.\nAnai-arrebak, iñola ere ezin\nAspertu naike esaten,\nNai dun guziak ez baitu emen\nKarga aundiak artuta dauzkat;\nAu da ezin eramana,\nBaiño siñistu gizatasunak\nBa dakizute lenengo zein zan\nEmen gizon egin zana:\nBiotz barrengo Jesus maitea,\nTxit kurutzean il zana.\nAspaldiko gauzak eta oraingoak\nBerba orreekaz, «Aspaldiko gauzak» izenaz agertu eban liburu bat, donostiar idazle G. M. Laffite-k. Arean bere, 1936 gn. urte aaztu-eziñean.\nBa dau liburu orrek atal bat, beste askoren artean sasoiaz eta sentoraleaz diarduana. Gaztelaniaz, euforia berbea ezarri eutsan idazleak. Aren lerro batzuen mamiña azaldu giñei emen, euskerazko jantziaz.\n«Umore onaren aldekoak gara, ta beti agertu izan dogu orixe. Baikor izatearen agerpena da eta ganera, osasunaren aldekorik onena.\n»Umore ona, birtutea da; antziñako esangura jatorrean, indarra.\n»Umore oneko gizonak, izadiak ondo orniduak dagoz; ta orretxegaitik, ganetiko gizonak baiño goragokoak dira.\n»Bizitzan, burrukaldiak eurrez izango ditugu; ta umore onekoa danak, errez gainduko ditu erasoaldiok.\n»Baiña, zer da, zeatz esateko, umore ona?\n»Eguneroko gorabeera latzei aurre emoteko era bat; eta orrelan, lagun urkoaz artu-emon samurragoak izateko modu egokia.»\nOrra or, Laffiteren errezoi batzuk.\nAldizkari batek, gaur dan egunean, gai barriak edota barritzakoak eta idazle gazteak bear ditu, ta eurrezean ganera. Gai barriak dira jentearen gogoko, albistak eta abar, asmauak izan arren.\nGauza ikaragarriak baldin badira, gogozago irakurten ditue. Izugarri unadan gabiz, egin egiñean be. Tremendismuaren menpe jausi gareala dirudi.\nAlan bere, mundukorik geienak, eguneroko boladak eta aizealdiak ez darabiz. Nagiak eta egonzaleak garealako.\nGeienok, bizarra mozten ikasi genduan, ta garbiago ta apaiñago dala uste dogu.\nBizartsu ta bizardun ibilli gura dauanak, ostera, bere esku dauka.\nZikin ibilli nai dauanak, beste ainbeste.\nEz aaztu, orraitiño, eskekoei, txakurrak eurak be, ausi ta zaunka egiten deutsela.\nGuk geuk, aspaldiko gauzak gomutateari zuzen deritxagu ta komenigarri.\nIzan bere, Estoria, bizitzako irakaslea izan oi da.\nEstoria itz ori, Gaztelako Alfonso X gn. errege jakintsuak erabili eban; eta baita gure amamak bere, estoria berba orixe berori sarri askotan azaldu euskun. Amama gureak, barriz, ez ekian erderarik. Jazorikoa ez da ipuiña, ta gogoangarri izan bekigu.\nEstoria ta Estoril gogoan izateko zerak ditugu, nunbait be, ganeko urteetan. Orraitio, Estoril eta Montejurra esangura bardiñeko ez direana, begien bistako zera da.\nOrixe agertu izan dau egunokaz abogadu batek, ain artez esan ezarren. Ez da naastau bear, orraitio, legepean egotea ta lege-barruan ibiltea.\nEguneroko bizitzan, gazteak emen jabilkuz au galde ta ori itandu; onen azterrenak jakin eta urliaren ibillerak susmau guran.\nBai, enetxuok. Ain urte asko lepoan izan arren, gorabeera naikoa ikusiak gaituzue. Gaztetxu giñeala, errege ezagutu genduan Madrillen agintari goren. Arean bere, errege orren alargun anderea eldu izan da zaartzaroan, aitatu dogun uri aundi orretara.\nJazoera orrek, bapatean, arbindu egin ditu batzuen gibelak; kezkaz ta artega jarri; ames zaarrak birloratu.\nErrege orren jaustea, urrengoan aztertu giñei. Arrezkero, errepublikako urte gerakak be, ezagutu genduzan. Ta jarraian izan zan guduak, ariman eta gorputzean utzi euskuzan ondakiñak eta zauri-markak.\nBai, onuragarri da Estoriari begiraldiak egitea noizean bein.\nMadrilleko azken-errege izan zana, Romanones kondeak ezik besteak, bakar bakarrik laga ebela be, ezin ba aaztu.\nBeste gizon baten esan barragarria be, gomutan dogu: «Errege bako monarkikoa naiz ni» —esan eroian Ossorio y Gallardo zanak.\nGaur dan egunean bere, Ossorio-rik naikoa ba dala bazterretan, azaldu giñei.\n• Neskatillak ez dabe baserrira joan gura\n• Kaleko emakumea luzaroago bizi da\nAsko idazten da Alemania Federalean, ea kalean bizi dan etxekoandra naiz ama batek etxetik kanpoan lan egin bear dauan ala ez. Baiña orrezaz asko idatziarren, baserrian bizi dan etxekoandrea ez da apenas kontuan eukiten. Alandaguztibe, Schelsky jaunak, soziolojiazko profesoreak diñoanez, «baserriko etxekoandrea baiño persona lanpetuagorik, nekez aurkitu geinke Alemania osoan».\n• Baserriko emakumeen artean, euneko 85ek ez dabe iñoiz bakaziñorik artzen (kaletarren artean, euneko 33 bakarrik geratzen dira ainbarik).\n• Uda denporan, 8 ordu baiño geiago lan egiten dabe labrantzako zeregiñetan, etxeko bearrak aparte.\n• Euneko 62k daukez bost lagun ta geiago etxean, jaten emoteko.\n• Euneko 32k daukez 3 ume ta geiago (kaletarren artean, euneko 19k). Alemaniako seme-alaben batezbestekoa 1,9 ume da familia bakotxeko (bost koma bederatzi ume); baserrietakoa barriz 2,3 ume.\n• Euneko 61ek aprobetxatu bear ditue domekak eta jaiegunak, etxeko zeregiñak egiteko.\n• Euneko 3 baserrik dauke kalefaziño zentrala (euneko 11 da Alemaniako batezbestekoa).\n• Euneko 7,2 baserrik (zazpi koma bi baserrik) dauke ura berotzeko aparatua.\n• Euneko 50 emakumek egiten dabe eskuz leixibea.\n• Euneko 85 etxekoandrak ez dauke bape istruziñorik edo beiñik bein ez dabe artu istruziño konpleturik. Formaziño sozialean, baserriko katoliku neskatillak azkenengo lekuan dagoz Alemania osoan.\nOrrez gaiñera, baserrian gogorregi lan egiten da, ez dira orduak errespetatzen, nekez irabazitako dirua bitarteka etorten da eta beingoan sartzen da barriro labrantzako gauzetan.\nBaserriko neskatillak inbidiagaz ikusten dabe, zelan doazan obeto jantzita kaleko neskalagunak, fabriketan naiz ofiziñetan lan egiten dabenak. Ori dala-ta, euneko 42 etxekoandrak kontsejua emoten deutsee euren alaberi, baserritar bategaz ez ezkontzeko.\nBaserri mutillak —mutil sanoak— sarri joaten dira kalera, ea topetan daben neskatillaren bat, gero beragaz ezkontzeko. Baiña geienetan, kaleko neskak kondiziño gogor bat ipinten deutsee: baserria laga ta urira etortea.\nBaserriko emakumeen situaziñoa, osasun kontuan bere, guztiz txarra da. Euren bizia, kaletarrena baiño laburragoa da. Euren lanerako indarra, ariñago gitxituten da. Gaixotuten direanean, ez dira guztiz osatuten. Sein egin aurrean naiz egin ostean, ez dauke oporraldirik. Gatxondoko bakaziñoak, ezta pentsatu bere.\nBaserriko alimentaziñoa osasunarentzako kaltegarria da: bitamiña bakoa, albumiñaz betea, koipe ta azukara larregiduna, egosiegia, ekilibrio bakoa. Aolan atonduten dabe baserritarrak euren jatekoa, ez borondate txarrez, iñorantziaz eta astirikezaz baiño.\nAraketak egin dira eskoletan; eta konprobatu egin da, baserriko neska-mutillen osasuna askoz txarragoa dala, kaletarrena baiño.\nZer egin leiteke egokera onetan?\n• Kindergarten bat ipiñi auzotegi bakotxean, etxekoandren lana arinduteko.\n• Auzotegi guztiak asistente sozial bana euki daiela.\n• Amak direanak, joan daitezala noizik noizera, eurentzat jarrita dagozan sanatorioetara.\n• Obligatu baserriko neskatillak, etxe ekonomiarako formaziño on bat lortzen.\nDana dala, seguru gagoz urte asko igaroko direala, kaleko neskatillak ezkontzearen bidez baserrira joan orduko. Zegaitik ori? Baserriko emakumeak, gorputzaren aldetik naziñoko lanpetuenak direalako; eta espirituaren aldetik, pobreenak eta beartsuenak, duda barik.\nRh odoleko gaixoa\nDanok entzun dozue geixo oneri buruz zeozer.\nGutariko bakotxak, klase bateko odola dauko: obeto esateko, lau taldetan bananduta gagoz: A, B, AB ta O edo danontzat balio dauana.\nBaiña onez gaiñera, batzuk Rh positibua ta beste batzuk Rh negatibua daukogu. Munduan, arraza guztiko gizon eta emakumeak, 100tik 13 bakarrik dira negatibua daukenak. Beste guztiak positibua dauke.\nBaiña ona emen gauza jakingarri bat: Bakar bakarrik geuk euskaldunok eta Australiako beste erri batek daukoguz negatibu geiago (euneko amazortzi ta geiago). Au da jakintza aldetik eta, nire ustez, beste albo erriakaz daukogun ezbardintasunik andiena. Neure ustez, euskerak berak baiño be garrantzi geiago daukona. Baiña itxi daigun au beste baterako.\nANAITASUNARA Goti jauna osalari ospetsuaren alkar izketa bat ekarriko dogu. Bera ta beste erbestetar ospetsu batzuk egindako lana zoragarria izan da.\nBaiña gaur guk esan gura doguna au da: zenbat eta Rh negatibu geiago euki, odoleko geixo geiago dago. Ama negatibua bada ta aita positibua, eta sabelean dagoan umeak, aitaren moduko odola badauko, amaren odolean aglutininak esaten jaken gauza batzuk sortzen dira, ta ondoren datozan umeentzat kaltegarri izan leiteke.\nEsan dogunez, geixo au agertzeko, amak Rh negatibua euki bear dau eta aitak positibua. Biak positibua, biak negatibua edo amak positibua ta aitak negatibua badauke, ez dago arriskurik.\nOlan ba, ona emen gaurko kontsejua: Ama barri, ezkongai eta ezkontzeko amesa dauken emakume guztiak, euren Rh zein dan jakin bear leukee, denporeagaz neurriak artu ta umerik ez galtzeko.\nZarautz, euskal musikearen indar bat\nEuskalerria benetako alegiña egiten ari da, kantu modernua dala-ta beste naziñoen parean egoteko. Ori, begien bistan dago. Alandaguztibe, ekiñaldi orretan gauza batzuk ondo egiten dira; beste batzuk barriz, ez ain ondo. Gure ustez, momentu onetan, guztiz zorrotz eta zeatzak izan bear geunke geure buruaz, entusiasmu errez baten jausi ez gaitezan eta lurrezko idolurik egin ez daigun,\nEuskal kantu modernuaren arlo onetan, oso bizkor lan egiten diardue Zarauzko talde batzuk, Manolo Urbieta, zuzendari bikaiñaren ardurapean.\nJoandako domekan, zezeillaren 25ean, era ederra euki genduan, talde orreen gaitasun artistikua konprobatzeko. ANAITASUNA ta JAKIN aldizkariak antolatuta, euskal musika jaialdi eder bat emon euskuen Santiago Apostol kolejioan Oleskariak, Nayakoak eta Zarauzko Gaztetxuak.\nAbegi guztiz ona emon eutsen publikuak asikera asikeratik. Areanbere, gose da erria olako jaialdiak entzuteko. Saloia, orregaitiño, ez zan guztiz bete. Gure ustez, zarauztarrak ezezagunak zirean; eta orregaitik, ez zan etorri jente asko askorik eureri entzutera.\nEtorri zireanak barriz, pozarren urten eben saloitik. Jenteak ez eban uste izan, ain gauza ona izango zanik. Zarauztarrak, ezagunak dira orain Bilbaon; urrengo baten bertora badatoz, beste entzunaro oba bat aurkituko dabe nonbaitebe.\nOLESKARIAK. Erderaz, Coral de Cámara deituten jakon abestaldea. Kantoreak, amazortzi. Zuzendaria, Manolo Urbieta. Orain gitxi dala, leenengo saria irabazi dabe Gazteizen euskal musika txapelketa baten.\nLeengo domekako festibalean, euren jardunaldiak bete ginduzan geien. Euren kantakeran, matizaziñoa ikusi genduan, enpastea, erritmua, afinaziñoa. Abestalde ona, akats txiki batzuk eukiarren bere. Euskerazko kantak eskiñi euskuezan: batzuk aspaldikoak, letraz eta soiñuz euskaldunak; beste batzuk ostera, modernuak, euskeraz jantzitako atzerri abestiak, erderaz canción ligera moderna deritxoenak.\nGure ustez, azkenengo estilo onetan abestuten dau obetoen talde onek. Guztiz ondo jagoke tankera au abeslarieri. Eta oraindiño obetoago abestuko leukee, nota sakonetan durundi geiago atarako balebe. Eta gura izanezkero, errez atarako leukee, orretarako gaitasuna ba dauke-ta.\nEuskal abestietan, gizontasun geiago ikusi gura izango geuntsen, tasun ori euskal musika guztiari —baita maitasun musikeari bere— jagoko-ta. Tenoreen abotsa, apurtxu bat faltsoa iruditu jakun, emakume abotsaren antzekoa; eta detaille orrek zer bat emoten eutson kantu guztiari, kolore espezial bat, gure musikeari txarto jatorkona.\nModu aparteko baten aitatu gura dogu Paco Olazabal, baritonu solistea, guztiz ondo interpretatu baitzituan bere kantuak, batezbere «canción ligera moderna» dalakoari jagokozanak. Gatza ta nortasuna dauko mutillak bere kantakeran.\n«Oleskariak», sekulako talde bat da. Gure ustez, abots batekoen eta bestekoen artean ekilibrio apurtxu bat geiago balego, talde au laster izango litzake onenetariko bat musika klase onetan.\nNAYAKOAK. Zarauzko «Naya» dantzatokiko orkesta gizonak. Abeslariak, Donato Larrañaga ta Luis Amilibia.\nEderto Donato Larrañaga. Ondo ezagutzen ditu, ezagutu bere, abesti modernuaren bideko zirkillu-mirkillu guztiak. Beronen antzeko abeslari gitxi ikusi dogu oraindiñokarren. Lastimea, mikrofonoen indar larregia, gura betean ezin entzun izan genduan beti-ta.\nLuis Amilibiak barriz, Frantziako Pauen abeslari solista lez leenengo saria irabazi izanarren, uts emon euskun. Ez zan egon bere famearen pare. Otz aurkitu genduan, beti bat, bariaziño gitxiko, abots meegi, aberastasun bako.\nOrkestea ederto, lantzean bein erritmua bateriaren aldetik ondo ibilli ezarren.\nZARAUZKO GAZTETXUAK. Presentatzailleari siñistutekotan, numeru au ei zan interesgarriena. Egia esan, laburregia izan zan, saillik-sail, beste jardunaldien aldean.\nZarauzko umeak kanta polit batzuk eskiñi euskuezan eta, gaiñera, deklamaziño batzuk. Lan bikaiña egiten ari dira umetxuok. Zarauzko erriak gure txaloak merezietan ditu, orrenbeste arduratzen baita, euskal kulturearen azia umeen arimetan ereiten. Ugaria izango da, nonbaitebe, ereintza orren frutua. Uxala, beste erriak eta batezbere «ikastoletako» zuzendariak ejenplu au imitatuko balebe!\nMilla esker Zarautzeri, geienbat Manolo Urbietari, bera baita ekiñaldi guzti onen arimea. Ea noiz zatozen barriro Bilbaora. Zeuen zain gagoz.\nOna emen, ANAITASUNAREN numeru onetan agertzen direan berba batzuk.\nALEGIA (G), au da, au esan nai da. Erderazko a saber.\nARAKATU (B), aztertu, errekistatu.\nAREAN BERE (B), izan be, ain zuzen be. Erderazko ciertamente, justamente.\nBAPATEAN (B), bat batean, bertatiko baten, derrepentean.\nBERAZ (GLN), ori dala-ta, orregaitik. Erderazko por consiguiente. Bizkaierazko BEGAZ ez da gaur egunean erabilten, guk dakigula beintzat. Begaz, maldezinoe egitea berez pekatu mortala da (Aita Bartolome, 1-145-27).\nETSAI (GLN), arerioa.\nETSAIGO (LN), areriotasuna.\nEURREZ, EURREZEAN (B), oparo, ugari.\nEZ BAITAKIT (GLN), ez dakit-eta.\nGAZTELANIA (G), Gaztelerriko berbetea.\nGAINDU (N), garaitu, goitu. Erderazko dominar, vencer.\nGEIENBAT (G), batezbere.\nGERTAERA (GN), jazoerea, jazokerea, jazo dana.\nGIZARTE, gizonen alkarren arteko bizia. Erderazko sociedad. Berba barria.\nGUDU (B), gudea, gerrea. Aintxiñako berbea da. Biotza ta zentzuna guduan dira bearrago iskilluak baiño (Refranes, 7).\nJAREGIN (B), libratu, libre egin, askatu.\nLAUDATU (BLN), goratu, alabatu, alabantzak emon. Mundakan erabilten da edo beiñik bein erabilten zan.\nMESFIDANTZA (L), konfiantzarik eza.\nMIRETSI (GL), pozez arrituta ikusi naiz entzun.\nNUNBAIT BE (B), nunbaitebe, urrean, aurki. Erderazko seguramente, probablemente.\nOROIT IZAN (L), gomuta izan, gomutatu, akordatu.\nPREMIÑA (B), bearrizana. Ez oi naz sartu ardantegietan, noraezean, premiñaz ta ezin bestez baiño (Peru Abarka, 43-15).\nSENTORALE(Z), osasun bete betea. Erderazko euforia.\nUNADA (B), aldia, denporadea. Erderazko época, coyuntura.\nZALANTZA (G), dudea.\nMAIZ txapeldunagaz berbetan nago. Mutil aundia bere txikitasunean, jigantea bere l,64an. Apala, umilla dalako da aundiagoa MAIZ. Deportistea baiño gizona da nagusiago MAIZegan. Bere erantzunak ez dira erabatekoak, biribillak. Ez dauko arrokeririk. Euskeraz ba dago esakera labur bat, nire ustez, MAIZ bere luze-zabalean zertuten dauana: MAIZ oso osokoa da.\nDanok dakigu zein errez (gauza andi danak erreztasunagaz egiten dira, itxuraz) irabazi eban Lasarten. An egozan onenak. Ta danok dakigu: onenen aurrean onena.\n— Joxe Migel, labur esanda jakin gura geunkez zure korrika karrerarik onenak-edo.\n— Lasarteko au; joandako urtean 2gn., «Cross de las Naciones» orretan 6gn. Puesto oso ona da au be. «Euskalerri Naparroako Txapelketan» nagusi urten dot birritan, azkenekoetan Gazteizen eta Zarautzen. Gipuzkoako txapeldun be izan naz. Ta Espaiñiako kanpeonatuetan txapeldun-urrengo bi aldiz. Eta denpora zarrak aztertuaz, debutanteen artean Gipuzkoako ta Espaiñiako kanpeoi izandakoa naz.\n— Ta aurten zer?\n— Ikusiko dogu. Lasarten zeozer egin genduan. Orain asi naz ostera be entrenatzen, ze gaixorik egon naz, kalentura apur bategaz aste bete inguru. Ez da beste munduko gauzarik izan, baiña egonean eta geldian beti galtzen dogu erritmua.\n— Laster dozu Euskalerri Naparroako Kanpeonatua. Amorebietan izango da, il onen 18an. An ikusiko zaitute bizkaitarrak. Ori izango da, ezta, zure urrengo korrikaldia?\n— Bai, orain ori, ta martiaren 3an Espaiñiako Txapelketa Torrelavegan. Ta urrengoa «Naziñoarteko Cross» izango da, martiaren 16an, Tunezen.\n— Nun joko dozu gogorren, irabazteko?\n— Espaiñiakoan. Terrenoa ordeka da, leuna, eta alde onetatik ez jat komeni; or dagoz Alvarez Salgado, Haro ta Aguilar, baiña ba daukot kanpeonatu ori irabazteko gogoa, ze Naziñoarteko Cross ori, berak esan ebanez, Gammoudi tunezitarrarentzat emoten dot nik, bere etxean dagoalako.\n— Ta Mexikora? Ori da deportista guztien jomuga ta elburua gaur. Zu ba zoaz?\n— Gaurkoz ez noa. Ez naz preselekzionatua izan. Zegaitik ez dakidala. Entrenatzailleak be arrituta dagoz. Joandako urtean an ibilli giñan (beti batzuk!) jo ta ke izerdia emoten, Espaiñia errepresentatu bear zala-ta, eta orain autatu ez. Lotsagarria ez balitz, barre egitekoa litzake. Arrituta nago. Aguilar be bardin, ez da aukeratua izan.\n— Zegaitik ez ba?\n— Ori itaunduten dot neuk be. Egia esan bear bada, Federaziñoak bearrezkoan eta ezinbestez artu bear izan gaituala beti, esango dot, ez kariñoz, beste batzuek lez. Ori ondo dakigu. Eta orrexegaitik danagaitik gura neuke nik orain, preselekzionatu barik, eskatzen daben «minima» marka ori egin, goikoeri erakustearren.\n— Ze ordu neurri da ori?\n— Amar kilometrotan 29 minutu. Ta nik 29 minutu ta 28 segunduan egiten dodaz. Orretarako entrenatzen-eta jarri ezkero, lortuko neukela uste dot. Baiña lan egin bearra daukot-eta...\n— Nun egiten dozu lan?\n— Adolfo Aranoa deportezalearen lantegian.\n— Bear gogorra?\n— Ez, gogorra ez, baiña auts asko iruntsi bear, eta ori guretzat txarra da, esan bearrik ez.\n— Goazen orain beste gai bategaz. Zu, Joxe Migel, ta egia da zu atsegiñago zabiltzala lokatza ta basatza dagoanean?\n— Bai. Lokatza alde bitatik jat niri bentaja. Bateko, besteeri oso kaltegarri ta desesperagarri jakelako. Ta besteko, neu orretan gozatu egiten nazalako, txikitatik oituta nago-ta. Sikologia aldetik azi egiten naz ni basea ikustean.\n— Sikologia diñozu. Baten batek kulpatu deutsu esanaz, ez dozula zuk zeure karrera egiten, besteen neurrian joan baiño, et aorrek galtzen zaituala.\n— Bai eta ez. Baiña batezbe ez, ez da ori egia. Karrerea barrutik eta kanpotik ikustea ez da bat. Ardura dana, barrutik ikustea da.\n— Zuk barrutik ikusten dozu, jakiña. Ta uste dozu ba daukozula korriduteko «burua» esaten dana?\n— Bai, pentsetan dot baietz, karrerako goraberak igarteko ta asmetako begi ona daukot. Beste batzuk be igarri deuste ori.\nBaiña batez be, diñodana da, naizta zu taktika onegaz joan, indarra, indarra dala nagusi an.\n— Sikologi arloan oraindiño. Sarritan desanimatzen zara karrera barruan?\n— Ez, ez. Orixe daukot nik ona, naizta besteak aurrea artu, ni ez naz desanimatzen, azkenerarte jo egiten dot, neure barruan atzera egin barik, neu fakultadez ondo banago beintzat.\n— Zenbat urtegaz asi ziñan zu korriduten?\n— Berandu. Soldadutzan, 1964an 22 urte neukozala.\n— Jimnasia ez egiteagaitik.\n— Ez da izango! Ori da markea deportista batentzat! Siñistu leiteke?\n— Egia da. Kapitanak ea boluntariorik ba egoan korriduteko galdetu eban, eta jimnasia mobimenduak ez egitearren, alkar animatuaz, an azaldu giñan lagun batzuk. Kapitanak, txikia nintzala-ta, ez eukan nigan konfiantzarik; eta orregaitik guzurtxo batzuk esan bear izan neutsazan, len be bost edo sei karreratan ibillia nintzala-ta... Baiña irabazi egin neban karrera a. Aurrerantzean kapitanaren begi onetik ibilli nintzan.\nJoxe Migel MAIZ euskalduna da. Benetakoa, topikorik barik, ta guzurrik bape barik. Esan deust: munduan zear ibilli naz, baiña Euskalerria nik guren. Euskalerria ta euskaldunen joerak gustetan jakoz, berak esan deustanez. Euskeraz diardu beti.\n— Nun jaio ziñan, Joxe Migel?\n— Aya au Zarautz alboan dagoan erri txikia baizen polita da. Orain, aspaldi onetan, Zarautzen bizi da, Salegi tabernan. Salegi ori da gaiñera bere entrenatzaillea. MAIZek, dakigunez, ez dauko bere Zarautz saltzeko. Ta Zarauztarrak be maite dabe. Ez ala, Joxe Migel?\n— Bai, geiegi gaiñera. Nik be asko maite dodaz. Jeneralean, danak maite nabe merezi dodan baiño milla bider geiago.\n— Eta zuk?\n— Nik ez dakit jenteari zelan nire maitasuna erakutsi, zelan apreziatu jakin ez-ta ibilten naz beti. Edozein dot lagun, ez deutsat iñori be gorrotorik.\n— MAIZek ez dauko Barnard osagillearen bearrizanik: biotza ondo baiño obeto dauko. Ta orregaitik ainzuzen da ain errikoia, maitatua. Berak kontatu deustan jazoera onek argi ta garbi diño: Lasartekoa irabazi ta urrengo egunean, Donosti zarreko «Bodegón Alejandro»nean egoan. Basarri ari jakon interview bat egiten. Gizon bi urreratu jakozan ta berbetan ziarduen. Orduan, areetariko batek itaunduten deutso: «Ez ete ziñake, gauza bat eskatuko baneutsu, asarratuko?».\nMAIZek diñost berak ez ekiala zer eitekean-eta, ezetz esan ei eutsola. Ta orduan arek: «ni ez naz millonarioa, baiña ba dakit oso gitxi irabazten dozuela zuek, ta 1.000ko txeke au firmetan deutsut, eta bankura joan eta jaso daizula eskatzen deutsut.»\n— Besterik barik. Esan deutsat MAIZeri: MAIZ, admiratua ta goretsia korrikalari ona zaralako izango zara, baiña maitatua, gizon ona zaralako zara zu maitatua.\nTa MAIZ konforme dago.\nAzkenengo barri.—Alkarizketa au eginda gero, MAIZ korrikalariak barriro irabazi dau —irugarren aldiz segiduan— Eusko Naparroako Cross deritxon norgeiagokan. Aurten Amorebietan ospatu da txapelketa au. Igaz Zarautzen eta igazlenean Gazteizen. Bere nagusitasuna garbi ikusi da oraingoan bere.


mitologia • ZUZEU\nLauburua edo euskal esbastika - Euskaldunok tipi-tipitatik ikusi izan dugu gure artean lau buruko ikur bitxi bezain eder hau. Beste garaietan abertzaletasunaren ikurtzat hartzen genuen, bere barruan ...\nUdazkeneko ekinozioa Euskal Herrian - Garai zaharretako euskaldunek solstizioak eta ekinozioak baliatu zituzten urtearen banaketa egiteko. Horrela egin zuten Europa zaharreko herri naturista eta ...\nDurangoko heretikoak - Erlijio giristinoaren barruan, eta abantzu bere sortze mendeetatik abiatuta, iritzi, interpretazio edota bide ainitz izan dira, Erromako aita sainduen agintaritzari jarraitu ...\nBelisamari edo - Gaur Gorbeia lainotuta zegoen, itxuragabetuta eta elurra galdu xamartuta. Eta ez. Baina asteon goizero animista sentiarazi nau. Ulertu dut Gorbeia gurtzea. Zabala, erraza, onber...\nEndregoto, homeopatia eta txertoak - Behin edo behin mintzatu izan naiz euskal erroaz, geure idiosinkrasia eta kosmobisioaren ardatzen batzuen bueltan, eta geure herriaren mundu ikuspegia daukagun mi...\nIstorioak Belarrietara III. Kontakizun Laburren Lehiaketa\nIstorioak Belarrietara III. Kontakizun Laburren Lehiaketa Igartubeiti Museoak eta Zugarramurdiko Sorginen Museoak “Istorioak belarrietara” kontakizun laburren III edizioaren deialdia egiten dute....


Logikoa eta koherentea | Politika | Berria\nETAko kide batzuk, erakundeak 2011ko urriaren 20an jarduera armatua bukatutzat eman zueneko jakinarazpenean. ETA / BESTEAK Tamaina handiagoan ikusi\nBere ziklo historikoa bukatzeko bidean da ETA. Estrategia politiko-militarretik politikora pasatzeko erabakiak ekarri zuen hark jarduera armatua bukatzea, eta, funtsean, haren zikloaren bukaeraren hasiera. Foro Sozial Iraunkorrak joan den urtarril hasieran zioen aurtengo «ikasturtearen amaiera baino lehen» gerta daitekeela ETAren «desmobilizazioa». Foroak presoez-eta gomendioak eman izan dizkio ETAri, eta honek baita kontuan hartu ere. Oraingoan ez dio eskaera espliziturik egin, baina kontuan hartzekoa da epe hori.\nIazko apirilean, ETAren armagabetzearen ondoren, Jonathan Powellek beste epe bat aipatu zuen, El País-en, haren «desegite desiraturako»: «[2017ko] Urtea bukatu aurretik gertatu ahal da». Euskal gatazkaren ondorioen konponbide prozesuan bada nor Powell, gutxienez duela 11 urtetik, eta jendaurrean hori adierazteko izango zuen informazio esanguratsurik. Desarmatzearen sasoi hartan ezker abertzalean ere desio zuten ETAk bere ibilbideaz hartu beharreko erabakiak urte amaierarako hartzea. Dena dela, urrian Luhuso libururako emandako elkarrizketan David Pla Konponbiderako ETAren ordezkaritzako kideak aitortu zuen «armagabetzeari lotutako zereginen ondorioz» eztabaidaren hasiera «zertxobait» atzeratu behar izan zutela.\nDesarmatzea gauzatu baino bi hilabete lehenago iragarri zuen Plak berak, Gara-ko elkarrizketa batean, «hausnarketa prozesu bat» egiteko asmoa zuela ETAk udaberritik aurrera. Armagabetzea gauzatu eta gero —hil berean— zabaldu zuen Zuzendaritza Batzordeak ETAren ziklo eta funtzio historikoaz proposamen politikoa, 2009-2017ko eta azkeneko bost hamarkadetako ibilbideei buruzko txosten banarekin batera. Deliberoaren garaia dute.\nEstrategia aldatu zutenetik, dena doa modu koherente batean, eta denboran kateatuta. Ezker abertzaleak 2010eko otsailean jakinarazi zuen aldaketaren erabakia —Zutik Euskal Herria adierazpena—, eta ondotik etorri dira fronte armatuko pausoak: 2010eko irailean, ETAren jakinarazpena eraso ekintza armaturik ez egiteko erabakiaz —urte erdi bat pasa zen alde horretatik operatibo ez zegoela—; 2011ko urtarrilean, ETAren su-eten egiaztagarria, iraunkorra eta orokorra —nazioarteko eragileen exijentzia zen menia egiaztagarria ere izatea; lehen aldiz jaso zuen hori, eta oso zen garrantzitsua, 2006-2007koaren bilakaera ere aztertuz gero—; estrategia aldaketaren logikarekin segituz, erakundeak 2011ko apirilean iragarri zuen bertan behera utzi zuela iraultza zerga; urte bereko urrian, Aieteko konferentziaren ostean, jarduera armatuaren bukaeraren iragarpena; 2014ko otsailean, armagabetze prozesuaren hasiera, armategiaren zati bat zigilatuta; 2014ko uztailean, ETAren jakinarazpena borroka armatuaren egitura logistikoa eta operatiboa desegiteaz; eta, hainbat proba egin ondotik, iazko apirilaren 8an gauzatu zen haren armagabetzea.\nGarai berrian, fronte armatu edo militarrean euskal gizartean eta nazioarteko komunitatean zalantzarik sortu ez duten erabakiak hartu ditu ETAk, eta, armagabetzean eta espetxe eremuan ikusi denez, Parisen ere izan du eraginik, Madril itxita egon arren.\nAlor politikoan ere pausoak\nAlor politikoan ere egin dira urrats esanguratsuak; hor ere dena doa modu logiko eta koherente batean, eta denboran kateatuta. 1992an jada Eugenio Etxebeste Antton-ek Santo Domingotik ETAren zuzendaritzari ohartarazi zion bataila militarra galtzeak ezin zuela eraman bataila politikoa galtzera. Lizarra-Garaziz (1998-1999) geroztik EH/Batasunak modu pribatuan nabarmentzen zuen denbora ez zihoala ezker abertzalearen alde. 1995ean, ETAren Alternatiba Demokratikoarekin, bide berri bat irekitzen hasi ondoren, 2004an, Batasunaren Anoetako proposamenarekin, aldaketa kualitatiboa eman zuten ezker abertzalean, konponbiderako errei politikoa eta teknikoa bereizita. 2007an Genevako elkarrizketak hautsita, zuzendaritza fronte politikoan jartzen hasi zen. Horren baieztapen bat izan zen estrategia aldaketaren prozesua eta erabakia; egoerara egokitzen joan behar izan zuen ETAk.\n2011-2013an Norvegiako mahaiak —hots, aldebikotasun eskemak— ez zuen deus eman, Madrilek lortu zuen ezker abertzalea blokeatzea, eta harrezkero Euskal Herriari eta nazioarteko komunitateari begiratuz, batetik, gatazkaren ondorioen alorrean «armagabetzea zama bat izatetik herri prozesua sustatzeko aktibo izateko» erabakia hartu zuen ETAk, Plak dioen bezala, eta, bestetik, alor politikoan bidea finkatu zuen ezker abertzaleak, 2015-2016an Abian prozesuan egiaztatu zenez, zehaztu baitzuten Sortu, LAB eta Ernai izango zirela aurrerantzean euren eremuko antolakunde politikoak, Sortu izanik erreferentzia.\nETAren Zuzendaritza Batzordeak joan den urteko apirilean datatutako proposamen politikoan dio inork ez lukeela ulertuko erakundeak bere burua aurkeztea prozesu independentistaren gidaritzat, dinamizatzailetzat edo erreferentziatzat. Irailean, Gudari Eguneko agirian, ETAk aitortu zuen «datorren ziklo politikoan» bera ez dela izango «eragile nagusietako bat». Azaroan, informazio ohar batean, norabide bereko beste bi pauso. Batetik, argitu nahi izan zuen berak ez duela gidatzen EPPKren jarduera. Bestetik, jakinarazi zuen jada ez direla Konponbiderako ETAren ordezkaritzako kideak David Pla eta Iratxe Sorzabal, EPPK-ko zuzendaritzakide hautatu zituztelako kolektiboko partaideek eta «gatazkaren ondorioei konponbidea bilatzeko ardura politikoa beste eragile batzuk hartzen ari direlako»; oharrean zehazki adierazi ez zuena da —eta politikoki inportantea da—, ETAk dagoeneko ez duela Konponbiderako ordezkaritzarik izango —«konponbidearen agenda Euskal Herriaren esku uzteko bidea abiarazi du ETAk»—.\nAzkeneko pausoa falta zaio: ibilbidea bukatzea. 2010etik aurrera erabakitakoak erabakita, militanteek Zuzendaritza Batzordearen proposamena onartzea da logikoena eta koherenteena. Gainera, ETA barne kohesio handiarekin helduko litzateke ziklo historikoaren amaierara, eta hori ez da erraza izan ohi: bake akordioak egon arren, IRAn sortu zen adar militar disidente aktibo bat, eta FARCen ba omen dira zatiketak.\n«Elefante bat dago pasilloan», esaten zuen ETAgatik ezker abertzale ofizialekoa ez den buruzagi subiranista batek Lizarra-Garaziko garaian. Elefante horrek 800 lagun inguru hil ditu, baina aspaldi desagertu zen. «Elefante bat dago gelan», esaten zien Espainiagatik NEB Nazioarteko Egiaztatze Batzordeak euskal eragileei duela lau urte. Hor segitzen du elefante horrek, ondo iruditzen ez zaiona zapaltzen, baina askoren logika eta koherentzia politiko-ideologikoak gelako armairuan sartuta daude.\nBadoa ETAren zikloa. Burujabetzarena ez da heldu oraindik.


Ardo-industria batek Toledoko urmael babestu bat kutsatzen du | Consumer\nArdo-industria batek Toledoko urmael babestu bat kutsatzen du\nHezegunean hainbat espezie bizi dira, hala nola, malvasía cabeciblanca, ahate gorritua edo lertxo inperiala.\nLa Laguna del Taray, Quero herrian (Toledo), Hegaztientzako Babes Bereziko Eremu (HBBE) deklaratua, galtzeko zorian dagoen buruko malbasia zuriaren kolonia garrantzitsua dela eta, ardo-industria baten isuriaren eraginpean dago. Orban Hezeko urmael konplexuko hezegune horren kutsadura “hondamendi ekologiko” gisa kalifikatu dute ekologistek, espezie hauen habitata baita: ahate gorritua, lertxo inperiala, zikoina edo aintzira-mirotza.\nLakuaren jabeek Guardia Zibilaren Natura Babesteko Zerbitzuan (Seprona), Guadianako Ur Konfederazioan eta Gaztela-Mantxako Batzarrean salatu zuten isurketa Alberto López Eremu Babestuetako eta Biodibertsitate Batzordeko zuzendari nagusiak azaldu zuenez, Gasteizko eta Ardogintzako enpresaren batean erabiltzen diren biltontziak garbitzeko edo garbitzeko erabiltzen diren ardoak dira.\nSail horretatik adierazi zuten poluzioak modu negatiboan eragin diola urpeko landarediari, hau da, uretako hegazti askoren elikatze-iturri nagusiari. Horregatik, hegazti horien populazioa “% 60 murriztu da, irailaren erdian erroldatutako ia 10.000 aletatik 4.000 besterik ez baititugu orain. Gainerako hegaztiak beste hezegune batzuetara joan dira, elikagairik ez dutelako”, adierazi zuten.\nGuadianako Ur Konfederazioak aintzira hori “uretako hegaztien araberako hezegune garrantzitsu” gisa katalogatu zuen, eta, beraz, etorkizunean Ramsarko Hitzarmenean (Nazioarteko Garrantzia duten Hezeguneei buruzko Hitzarmenean) sartzea proposatu zuen.\nIndustria-isurketa horren ondorioz, Gaztela-Mantxako Batzordeko Eremu Babestuen eta Biodibertsitatearen zuzendari nagusiak jakinarazi zuen “Riansares ibaiaren arroan dauden hondakin-uren araztegien funtzionamendua berrikusiko dela”. Halaber, Guadianako Ur Konfederazioari proposatuko zaio araztegi berriak eraikitzea eta araztegira doan Corral de Almaguerreko (Toledo) hondakin uren kolektorea konpontzea.\nhondamendi ekologiko humedal-eu isurpen kutsadura


Ezagutua eta onartua izatea | Groupe scolaire St Vincent\nBere neurri ttipiari esker, San Bixente eskola haur bakoitza bereziki laguntzera entseatzen da, haren eskola ibilbidea eta ibilbide pertsonala hurbil-hurbiletik segituz, burasoekin lotura azkarra atxikiz. Irakaskuntza talde osoak bakoitzaren ezagutzeko eta bakoitzaren balioa agerian emateko borondate sendoa badu.\nHaur bakoitza ahal bezain ongi laguntzeko, burasoek eta eskolako profesionalek elkarrekin lan egin behar dute, kide batzuen gisa. Burasoek eskolako profesionalek ez dakizkiten gauza batzuk ikusten eta entzuten dituzte… eta alderantziz. Beraz, burasoak errazki biltzen ahal dira irakasleekin eta hezkuntza alorreko profesionalekin. Halaber, eskolako profesionalak burasoekin harremanetan sartzen dira eta burasoei biltzeko eskaera egiten diete, beharrezko ikusi orduko.\nHautu hori egin da, alde batetik, irakasleekin eta ikasleen burasoekin solas egin ondotik, bai eta haurren erritmo kronobiologikoari buruzko lan batean oinarriturik. Tenoreak eta denbora tarte bakoitzaren edukia aldatu dira, haurren erritmoari egokitzeko\n8:30 – 12:00 Oinarrizko ikasketak\n12:00 – 13:30 Eguerdiko pausa\n13:30 – 15:00 Gisa horietako jarduerak: musika, kirola, literatura, arte plastikoak… haurren pausa neurologikoaren errespetatzeko.\n15:00 – 16:00 Oinarrizko ikasketak berriz hasten dira.


Islandiako sorginen babesean - - Tolosaldeko ataria\nIslandiako sorginen babesean\nIrene Larraza 2015-05-03 10:00\nHaizeak zakar jotzen zuen Hólmavik inguruan, Islandiako mendebaldeko Steingrímsfjördur fiordoan. Magnús Rafnsson bere etxeko epelean zegoen ateak jo zuenean.\nBizilagunen bat izango zela pentsatu zuen, baina ez: atzerritar bi aurkitu zituen etxeko atarian, irribarretsu. Bigarrenez nahastu zen Magnús: ez ziren bertako atrakzio nagusia den Sorginkeriaren Museoari buruzko azalpen bila zetozen turistak, hizkuntzalari bat eta historialari bat baizik.\nViola Miglio eta Xabier Irujo, University of California-ko ikertzailea bata, Renoko Center for Basque Studies-eko zuzendarietako bat bestea, euskal baleazaleen hilketa ikertzen ari ziren: 1615eko irailean, hiru baleontzi donostiar inguru hartan hondoratu ziren, ekaitz baten ondorioz. Biziraun zutenak hainbat taldetan banatu ziren. Bi ontzietako tripulazioak bakean igaro zuen negua; gainontzeko hogeita hamabiak, Ari Magnússon gobernadoreak antolatutako pertsekuzio bortitzaren biktima babesgabeak izan ziren. Gizon bakarra atera zen bizirik sarraskitik.\nOndo ezagutzen zuen Rafnssonek ere gaia, berau ere historialaria. Hark ere buruz zekien Jón Gudmundsson Jakintsuak —idazlea, naturalista, poeta, margolaria eta sorginkeria praktikatzeagatik akusatzen zuten erudituak- 1615ean bertan sortutako testua: islandiarren jokaera kritikatu eta euskaldunak defendatzen zituen, ez baitzuten okerrik egin. Islandiar agintaria merkataritzako monopolioa zeukan Danimarkako Erregearen oniritziaren bila zebilen. Ugariak izan ziren orduan Jón Jakintsuaren beraren aurka idatzi ziren testuak, boterearen aldekoak, azkenik hura jazarri eta erbesteratzera eraman zutenak.\nZazpi urte inguru joan dira egun haizetsu hartatik. Bitartean hainbat unibertsitatek eta erakundek bat egin dute hiru lagun haien grinarekin, eta berriki ikerketak zabaltzea eta areagotzea xede izan duen nazioarteko kongresua antolatu dute, joan den astean Reykjaviken egin zena.\nZazpi urte inguru joan dira egun haizetsu hartan Xabierrek Magnúsi hildako baten ondorengoa zela esan, eta Magnúsek bera hiltzailetako batena zela aitortu zionetik. Pasa den asteko programaren amaieran, berradiskidetze ekitaldi sinboliko bat egin zuten biek Hólmaviken, beharrezkoa ez zen arren: ez dago bi lagun gehiago adiskidetzerik.\nHan betirako geldituko den plaka ederrak Jón Jakintsuaren hitzak jasotzen ditu, euskaraz ere bai. Eta oso bistan ez dagoen arren, ondoko harri batean Ægishjálmur sorginen ikurra ikus daiteke, zizelkatuta: Harriduraren Lema esan nahi du, eta buruzagi maltzurren aurka babesteko gaitasuna du. Gida gaitzala.


Irekia Eusko Jaurlaritza - Gobierno Vasco :: TMS programak 717.000 euro bideratu ditu turismoa merkaturatu eta sustatzeko laguntzetara (Gobernu Bilera 2018-06-19)\nTMS programak 717.000 euro bideratu ditu…\nTurismoa Merkaturatu eta Sustatzeko TMS programaren helburua da produktu turistiko berriak eta turismoaren alorrean proiekzio handia duten gertakariak diseinatu, abiarazi, sustatu eta merkaturatzea. Euskal Autonomia Erkidegoaren posizionatze turistikoa finkatzea du xede.\nEkitaldi honetan, TMS programara bideratutako aurrekontua 717.000 EURO da. Zenbateko hori zenbait laguntza-lerrotan banatuko da.\nProgramaren erakunde onuradunek ezarri beharreko helburuen artean dago ostatu-gauak eta gastu turistikoa areagotzeko bidea emango duten produktuak sortzea. Diruz lagundu ahal izango diren gertakaritzat baloratuko dira, era berean, enpleguaren sustapena, espiritu ekintzailea eta berrikuntzaren kultura, enpresa berriei zuzendutako ekintza positiboaren bitartez.\nProiektuen balorazioan lehentasuna emango zaie Sailaren esperientzia-programen ildoekin bat datozen produktu turistikoei; bereziki, enogastronomiarekin, irtenaldiekin, ibilbideekin, bilerekin, euskal itsasertzarekin, naturarekin eta kulturarekin lotutakoei.\nErakunde onuradunak izango dira mikroenpresak, ETEak edo horien elkarteak, zerbitzu turistikoak eskaintzen dituztenak edo sektore turistikoan eragina dutenak; elkarte sektorialak, enpresa-erakunde publikoak eta irabazi-asmorik gabeko fundazio eta erakunde pribatuak, xede sozialaren barruan sustapen turistikoa dutenak; edota Euskal Autonomia Erkidegoan egiten diren Estatu barruko eta nazioarteko proiekzio turistikoko gertakari kulturalak, gastronomikoak eta kiroletakoak antolatzen dituzten enpresak.\nEHAAn iragarkia argitaratzeko epea 2018ko ekainaren 20a da, eta eskabideak hura argitaratu eta hurrengo hilabetean aurkeztu ahal izango dira.


Pribilegioen eskalatzearen motako ahultasuna LogicalDoc sistemaren instalazioan | BCSC - Zibersegurtasun Euskal Zentroa\nPribilegioen eskalatzearen motako ahultasuna LogicalDoc sistemaren instalazioan\nCisco Talos erakundeko Yuri Kramarz ikertzaileak pribilegioen eskalatze motako ahultasun bat identifikatu du dokumentuen kudeaketarako LogicalDoc sistemaren instalazioan. Erasotzaile batek aplikazioak kargatutako instalazio karpetako DLL artxiboetako edozein ordeztu lezake, eta SYSTEM pribilegioak lortu.\n8.5.2 bertsiora eguneratzea gomendatzen da.\nAurkitutako ahultasunak pribilegioetan gora egiteko aukera ematen du; izan ere, instalazio karpeta 'C:LogicalDOC' da berez, eta sisteman baimendutako erabiltzaileek fitxategiak alda litzakete, gero SYSTEM authority pribilegioekin exekutatuko direnak, eta sisteman pribilegioetan gora egin. Ahultasun horretarako, CVE-2020-13542 identifikatzailea esleitu da.


Boltxebike - Wikipedia, entziklopedia askea.\n(«Boltxevismo» orritik birbideratua)\nBoltxebike (большевик errusieraz; «gehiengoaren kidea») Errusiako Langile Alderdi Sozialdemokratako fakzioetako bat zen, Vladimir Leninek gidatutakoa. Beste fakzioa Julius Martoven mentxebikeak ziren.\nBoltxebikeek, Leninen tesiei jarraiki (geroago leninismo deituko zena), alderdi komunista itxi, profesionalizatu, homogeneo eta antolakuntza gaitasun handikoa biltzen zuten: langile-mugimenduaren abangoardia izango zen eta iraultzaile profesionalez osaturik egongo zen alderdia (mentxebikeek alderdiaren oinarriekiko irekitasuna hobesten zuten bitartean).\nAlderdiaren baitako zatiketa bere II. Kongresuan jazo zen, Londresen 1903an. Leninek alderdiaren antolakuntza ikuspegi berezkoa garatu nahi izan zuen, nahiz eta alderdiaren gehiengoa Mertoven alde egon. Hala ere, Mertoven tesiak gutxiengoa izan ziren Zuzendaritza Komitean (hortik dator mentxebike izena: «gutxiengoa»).\n1905eko Iraultza eta gero, boltxebikeek euren jarrera gogortu eta borroka armatuaren aldeko apostua egin zuten; eta mentxebikeekiko behin betiko banaketa 1912an gertatu zen.\n1917ko Errusiako Iraultzaren —Urriko Iraultza— garaipenaren ostean, boltxebikeek Errusiako Alderdi Komunista izena hartu zuten. Hala ere, 1952ra arte itxaron beharko da boltxebike erreferentzia izenetik kentzeko, Sobietar Batasuneko Alderdi Komunistaren sorrerarekin.\n↑ Zehazki hiztegia — EHU\nIkus, gainera[aldatu | aldatu itu


Familiei orientazioa eskaintzeko maiz egiten diren galderak – Prevención de Riesgos en el uso de internet\nFamiliei orientazioa eskaintzeko maiz egiten diren galderak\nGurasoak Familiei orientazioa eskaintzeko maiz egiten diren galderak\nGaur egun, nerabeen guraso asko erabat gaindituta sentitzen dira inbasio digitalaren aurrean eta adingabeen aldetiko telefono mugikor bat izateko exijentziaren aurrean. Seme-alaben presio honek modu oldarkorrean eta gutxi hausnartuta jardutera eraman gaitzake. Horregatik erreserbatu diogu toki bat gain honi, gurasoei zuzendutakoa bada ere, irakasleek kontuan hartu beharreko alderdiak baitira, familiei orientazioa eskaintze aldera.\nJarraian, familiek planteatzen dituzten hiru ohiko galdera aurkeztuko ditugu:\nZein da lehenengo mugikorra izateko adin egokia?\nAdingabearekin ezartzen den kontratuaren garrantzia\nMugikor bat erosiko diot bere jaunartzerako?\nOsasunaren ikuspuntutik, galdera honek ez du erantzunik, izan ere, faktore askoren araberakoa da, hala nola adingabearen heldutasun maila, behar pertsonalak eta familiaren beharrek, ingurunea, familiaren egoera ekonomikoa, etab. Ezin da orokorrean adin bat ezarri lehenengo mugikorra izateko adin egokitzat. Agian, gomendio orokorra izan liteke lehenengo mugikorra 10 eta 14 urte bitartean erostea.\nEdonola ere, garrantzitsuena ez da lehen mugikorra erosten zaion adin zehatza, baizik eta mugikor horri emango dion erabilera.\nZertarako behar du nire seme/alabak mugikor bat? Nola irakatsiko diot eduki GUZTIETARA sarbidea eskaintzen dion gailu bat erabiltzen? Nola arautuko dut erabilera hori? Prest al nago nire seme/alabarekin dakartzan arriskuen inguruan hitz egiteko?; etab.\nInternet gauza guztiera sarrera ematen du\nZertarako nahi du mugikorra?\nZer erabilpen emango dio?\nIldo honetatik, komeni da adingabeen gurasoek kontuan hartzea gailu honen erabilera arautzeak adingabearen onurarako duen garrantzia. Honela, gurasoei honakoa gomendatzen diegu:\nLehenengo mugikorrerako irizpideak ezarri. Gizarte presioa sentitu arren, adingabea bere telefono mugikorra izateko behar bezain heldua den ala ez aztertu behar da. Hala dagokionean, mugikorraren erabilera arauak haiekin adostu eta ager litezkeen arazoak eta ondorioak jorratu behar dira.\nErabilerarako arauak ezarri. Arau adostuak eta adingabearen garapenari egokituak behar dira, erabilera ordutegien inguruan, baimendutako eta baimendu ez diren aplikazio eta erabileren inguruan, etab. Garrantzitsua da erabilera zuzenak eta besteekiko errespetua azpimarratzea, bai eta argitaratu aurretiko hausnarketaren garrantzia eta onartzen ditugun kontaktuekin zorrotzak izateko beharra.\nAdingabeekin aztertu eta eztabaidatu aurkituko dituzten arazorik ohikoenak:\nGizarte sareen sarrerarekin batera, cyberbullying, sexting edo grooming kasuak areagotu dira. Horregatik, arrisku hauen aurrean prest egon behar dugu.\nEra berean, badira bestelako arriskuak ere, hala nola adingabeentzat egokiak ez diren edukietara sartzea. Denborarekin, pornografia, gehiegizko indarkeria edo drogen kontsumoa agertzen duten edukietara iritsiko dira zalantzarik gabe, beraz, gai hauek jorratzen hastea komeni da, alderdi hauei, familiartean, zentzua eta interpretazioa emateko, eta baita egoera horien aurrean haiengandik espero duguna argitzeko ere.\nMugikorra erosi baino lehen kontutan hartzeko orientabideak\nAdingabearekin ezartzen den KONTRATUAREN garrantzia.\nAdin honetako neska edo mutil batek bere lehen mugikorra jasotzen duenean hainbat baldintza ezartzea gomendagarria da, adingabeari erabilera egoki bat egiten laguntzeko eta erabilera desegoki batetik erator litezkeen arazoak ekiditeko. Baldintza horiek KONTRATU batean jaso daitezke, bi alderdientzat loteslea dena: adingabearentzat eta gurasoentzat.\nKontratua bereziki esanguratsua da onura bikoitza dakarrelako:\nAdingabearen erantzukizuna sustatzeko balio duen tresna da.\nGurasoak erabilera egokiekin konprometitu daitezen lortzen du.\nGurasoen bidelagun jarrera eta gainbegirada beharrezkoa da. Kontratua gure seme alabengana gerturatzeko aukera izan daiteke eta gerta daitezken arriskuak saihesten lagundu dezake.\nHonela, kontratuak zure seme/alabarekin ezartzen diren komunikazioa eta akordioak errazten ditu, erabilera zuzenerako arauak xedatzen ditu eta erabilera arduratsua sustatzen du.\nJarraian, adibide gisa balio duen kontratu eredu bat jarri dugu, familia bakoitzak bere egoera jakinera egokitzeko aukera izan dezan. Kontratu eredu hau 13 urtetik beherakoentzat pentsatu da bereziki. Ondoren, kontratuaren erabilera adingabearen heldutasun mailara eta errealitatera egokitu beharko da.\nMugikorraren erabilpen egokia sustatzeko kontratua\nAzken urteotan, haur askoren jaunartzerako opari nagusia telefono mugikor bat izaten da. Inguratzen gaituen kontsumismoak eta gizarte presioak honelako opariak egitera bultza gaitzakete, horren egokitasuna edo komenigarritasuna aztertu gabe.\nAitortu beharra dago mugikorra sakelako telefono bat baino askoz ere gehiago dela, orotariko webguneetara, tokietara eta egoeretara sarbidea eskaintzen duen gailua da eta adingabeak guzi horiei aurre egiteko prest ez egotea gerta liteke.\nFerrari bat oparituko al zenioke zure 18 urteko seme/alabari? Gauez eta bere kabuz New Yorkera edo Afganistanera bidaiatzen utziko zenioke? Sareko indarkeria edo material pornografikoa ikusteko kodea emango zenioke? Gurasoen bidelagun jarrera eta gainbegirada beharrezkoa da.\nGure gizartean nagusitu den kontsumismoa alde batera utzita, pena merezi dut momentu batez gelditu eta opariaren egokitasunaren, gure seme/alabaren heldutasunaren eta opariari emango dion erabileraren inguruan hausnartzea. Horregatik da hain garrantzitsua “Zein da lehenengo mugikorra izateko adin egokia?” atalean planteatutako alderdiak aztertzea. Halaber, zenbait neska/mutilentzat egokia izan daitekeen oparia dela ukatu gabe, gurasoek zenbait oinarrizko gairen gaineko hausnarketa egin beharko lukete aldez aurretik mugikorraren erabilera arautzeko, erabilera desegokiak kontrolatzeko eta, batez ere, gure seme-alabek, horren gazte izanda, egoera desatseginak bizitzea ekiditeko.\nAlderdi hauek modu sakon eta xehatuagoan jorratzeko, mugikorarren erabilpen egoki bat egiteko guraseon gainbegiradaren garrantzia azpimarratzen duen ondorengo ariketa praktikoa daukazue:\nEgoera zailen aurrean jarduteko jarraibideak teknologia berrien erabileran\nTeknologia berrien erabilera egokirako dekalogoa gurasoentzat\nSeme-alaben hezkuntza lana mugikorraren erabilera zuzena lortzeko\nAdinari eta teknologia berrien erabilerari buruzko orientazioak\nNire seme-alabek pornoa ikusten dute\nNola aurre egin drogen eta alkoholaren kontsumoaren gaiari\nCyberbullying edo ziberjazarpena\nGrooming edo sexu jazarpena\nSexting edo eduki erotikoak bidaltzea\nTeknologia berrien gehiegizko erabilera\nTeknologia berrien erabilera desegoki batetik eratorritako arrisku psikosozialak\nNola lagundu seme-alabei?\nHeziketa eta errespetua\nZure internetekiko menpekotasun maila jakin nahi al duzu?\nOrainprebentzioa elkarteak sortutako materiala Donostiako udalarentzat\n© 2021 Donostiako Udala Subelaweb-ek garatua


100 dolarretan, Lenovo K320t 4G telefonoak!\nidatzita: 2018. Urriak 05.\nBesterik gabe, bikainak dira prezioak kontuan hartuta.\nLenovo K320t 4G Phablet Global Version - 99,99 USD\nJakina, prezio-etiketa horrekin ez dago aurrikusitako produktua, Lenoko K320t-ek leku bat bilatu nahi du. Spreadtrum oinarritutako quad-core sistema txip 2,0 GB memoria babesarekin, eta barneko biltegiratze tamaina 16,0 GB hedatu daiteke - zorionez, zabaldu daiteke. Garai modernoaren haizea biziki gailu honetan sentitu da, beraz 5,7 pixel pantaila (1440 × 720 pixel) nahikoa handiak izan ditu. 18: 9 aspektu-erlazioa ere bada. Ez genuen Android 7.0-etan erori, baina pixka bat harritu egin zen prezioen etiketa honekin ere, kamera bikoitzak (8 eta 2 megapixeleko sentsoreak). Irudiaren harrapaketa LED argiztapen baten bidez onartzen da eta segurtasuna hatz-marka irakurlea hobetzen du. Kanpoko munduarekin konektatutako datuen arabera, honako hauek aipa daitezke: 4G LTE sare modema, WiFi, FM irratia, Bluetooth eta A-GPS. Makina zerbitzura 3 000 bateriaren bateria batekin konpondu zen, hau da, zalantzarik gabe, ez da zentral nuklearra, baina burdina oraindik ere nahikoa da.\nBaten arabera, esan Lenovo K320t oso-osorik gailu txikiko gailu bat dela dirudi. Jakina, 81,4% pantaila / aurrealdeko panela-ratioa eta 8 MP aurrealde-panela ere nabarmentzen dira, eta merezi du Dual-SIM eta barne-biltegia hobetzea mikroSD formatuko memoria txartelarekin.\nEgia da, ezin dugu aipatu telefono honen erruz errorea, 100 dolarraren erdia ez baita benetan espero. Jokoaren puntu ahulena ziurrenik quad-core sistema txipa da, beraz aurkitu dugu 30 500 Antuto pean egiten ari da - hau da, benetan paper formatua. Uste dut hiru horietako guztiek ozenki hitz egiten dutela: Xiaometik kanpoko bizitza dago!\nEz al duzu erosi atzerrian? Irakurri hau: Beraz, Txinako denda handietan erosi\nTxinako denda-promozioen aprobetxatu nahi baduzu, hasi saioa gure kupoiaren kodeen buletinean eta eguneratu dituzun azken kodeak zure sarrerako ontzian dituzu: Coupon code newsletter harpidetza\nEdo bilatu kupoi bat gure milaka ekintza txinatarretan: Txinako Coupon Finder


Bolunta, boluntariotzarako agentzia | BBK\nBolunta, izateko forma bat da boluntario izatea\nBBK Fundazioak Bizkaiko Foru Aldundiarekin eta EDE Fundazioarekin elkarlanean dihardu bolunta proiektuan, Bizkaian elkartasuna eta gizarte-partaidetza sustatzea lortu gura duelarik.\nBolunta erakundeak aholkularitza, prestakuntza eta baliabide materialen doako zerbitzua eskaintzen die Bizkaiko gizarte-erakundeei, baita pertsona boluntarioei ere. Lan boluntarioari eta gizarte-partaidetzari buruzko sentsibilizazio-ekintzak ere garatzen dituzte.\nZELAN HASI LAN BOLUNTARIOA EGITEN\nBolunta-ren helburu nagusietako bat da gizarte-mugimenduko jarduerak eta erakundeen eskaerak zabaldu edo jakinaraztea, gure lurraldeko gizarte-erakundeen boluntariotza-programa ezberdinetan laguntzeko interesa duten Bizkaiko pertsona guztien parte-hartzea errazteko helburuarekin.\nPrograma solidarioetan parte hartu ahal izateko, interesa dutenek boluntak antolaturiko topaketetara etor daitezke eta beraiek parte hartzeko moduko programa aktiboen berri jaso dezakete. Informazio-gunea da hau, non argibideak ematen diren lan boluntarioak esan gura duenaz, baita orientatu ere pertsona bakoitzaren kezka eta profiletara gehien egokitzen den zereginaz eta erakundeaz.\nInformazio-gune honetan boluntariotzari buruzko argibideak ematen dira , bestalde, pertsona bakoitzaren zalantzak argitu eta euren profiletara gehien egokitzen den zereginaz eta erakundeaz orientatzen da.\nErronda z/g (5 zk.aren aurrean), 2. solairua, sarrera Zabalbide kaleko 1 zk.tik, 48005 Bilbo\nTopaketak Bolunta-ren egoitzan izaten dira: BBK eraikina – Erronda z/g (5. zka.ren aurrean), 2. eta 3. solairuak – 48005 Bilbo\nGainera, boluntaren kanal ofizialetan (webgunean edo Facebookeko orrian) zenbait elkarterekin lan boluntario urgenteko programak argitaratzen dira behin eta berriro, eta interesatuek horietara jo dezakete edo informazioa eskatu.\nHarpidetu zaitez eta jaso azken albisteak\nBolunta lan boluntario eta gizarte-partaidetzarako agentziak prestakuntza ematen du, eta ikaskuntza-guneak eskaintzen ditu, gaitasunak lortu, esperientziak partekatu, norberaren eta gizarte-erakundeen beharrizanak identifikatu eta klabeak aurkitzeko, boluntarioek beren lana eta laguntzen dituzten erakundeena modurik eraginkorrenean egin ahal izan dezaten.\nJarri harremanetan Boluntako Prestakuntza atalarekin\nFormakuntza hitzartuko saioak egingo dira erakundearen eskakizunei erantzuteko, irabazi asmo bako erakunde, gizarte-erakundeetako zuzendaritzako, administrazio, enpresa, ikastetxe eta abarretara zuzenduta.\nEskainitako formakuntzan sartzen diren ikastaroak honako ardatz tematiko hauetan banatzen dira:\nGarapen Pertsonala: hazkunde pertsonala, dimentsio emozionala, nork bere burua zaintzea eta ezagutzea, edo gizarte-gaitasunen garapena errazten duten prestakuntza-guneak.\nErakundezko garapena: elkartze-kudeaketa (sistemak, baliabideak, tresnak), erakundearen adimen kolektiboaren eraikuntza (lidergoa, lantaldeen dinamizazioa, kontzientzia-hartzea, barne-harremanak, etab.), ahaztu barik gizarte- eta komunitate-inguruneekiko konexioa (errealitatean egotea, sare-lana, ikusgaitasuna eta eragina sortzea gizartean, etab.).\nGizartean esku hartzeko eta ekintzarako era berriak: tresna, metodologia eta teknologia berritzaileetara hurbiltzea, ekintza birpentsatzeko eta elementu berriak sartzeko lagungarri izan daitezkeenak, azken batean gizabanakoen eta gizataldeen bizitza hobetu ahal izateko.


Azken hegaldira gogoz iristeko | Kultura | Berria\nAzken hegaldira gogoz iristeko\nMetrokoadroka antzerki konpainiak gaur emango du azkenekoz 'Zertarako hegoak', Donostian\nMetrokoadroka konpainiakoak, Zertarako hegoak obra antzezten. ANDONI CANELLADA / ARGAZKI PRESS\n2015eko otsailak 27\nBERRIAren proiektuari arnasa eta hegoak emateko sortu zuen Zertarako hegoak antzezlana Metrokoadroka Sormen Laborategia antzerkia konpainiak, 2013ko udaberrian, egunkariak 10. urtemuga ospatzen zuela baliatuz. Ia bi urteko ibilia egin du obrak, bi epetan banatuta, eta gaur emango dute azkenekoz, Donostiako Guardetxean, 22:00etan. Antzerki taldekoek ospakizun festa egin nahi dute azken emanaldiarekin batera, eta «superbotere absurduak dituen superheroiz jantzita» joateko animatu nahi dituzte ikus-entzuleak; «baina ez da derrigorrezkoa». Emanaldiaren ostean, Love Boat eta kX disko jartzaileak ariko dira.\nBERRIAk berak bota zion amua antzerki taldeari, urteurrenaren harira antzezlan bat sor zezan. «BERRIAren ekimenez eta BERRIA buruan izanik sortu genuen Zertarako hegoak. Sekula ez zitzaigun horrelako zerbait idaztea bururatuko BERRIA tartean egon izan ez balitz», azaldu du Oier Guillanek, Metrokoadroka taldeko kideak eta antzezlanaren egileak.\nAinara Lasa BERRIAko marketin arduraduna ondo oroitzen da egitasmoaren ernamuina non egon zen: «BERRIAk babes eta laguntza handia jasotzen du irakurle eta sortzaileen aldetik, eta babes hori guk ere modu berean eskaintzea zen asmoa. Planteatu genuen urtemugaren ardatza kultur bira bat izatea». Baina sortzaileei plaza bat eskaintzeaz gain, beste pauso bat eman nahi izan zuen orduko hartan egunkariak: «Guretzat, BERRIA bada kultur eragile bat ere, eta polita iruditzen zitzaigun antzezlan bat sortzen laguntzea edo sustatzea».\n2013ko apirilaren 12an eskaini zuten aurrenekoz Zertarako hegoak, Errenterian, Niessen aretoan, BERRIAk berak antolaturiko kultur bira horren barruan. Orotara dozena bat aldiz eskaini zuten antzezlana hiru hilabete eskasean. Birako azken emanaldia ekainaren 2an eman zuten, Donostian, Antzoki Zaharrean. Han jasotako indarrak bultzatu zituen ondoren antzezlana euren kabuz Euskal Herrian barrena erakusten jarraitzeko. «Emanaldi oso polita eta indartsua izan zen azken hura. Ordura arte biran denetik egon zen, beste antzezlan batzuekin gertatu izan zaigun bezala. Euskarazko antzezlanekin herri bakoitzak bere erantzuna izaten baitu».\nEuren kasara Bilboko Kafe Antzokian hasi zuten ibilbidea, 2013ko irailaren 18an, eta orduz geroztik beste bederatzi alditan taularatu dute Zertarako hegoak. «Antzezlanak oso ondo funtzionatu du. Estreinatu eta ia bi urtera Gasteizko Baratza aretoan eta Azpeitiko Antzerki Topaketetan eman genuen, eta jende asko joan zen ikustera».\nAinhoa Alberdi, Amaia Corral, Iraia Elias, Iñigo Ortega eta Joseba Roldan aktoreek taularatzen dute Oier Guillanek taldearen laguntzaz idatzi eta atondutako antzerki testua. Pertsonaietako batek leihoa zabal-zabal irekiko du, goizeko haize freskoa eta munduaren berri jasotzeko gogoz. Baina leihoa zirudien hura egunkariaren orriak izango dira, eta leiho horretatik jakingo du gizaki guztiek dutela superbotereren bat, zertarako balio duen oso argi ez izan arren. Hori du abiapuntua antzezlanak.\nEnkarguz jaso zuten antzezlana sortzeko ideia. Eta abiaburu bezala planteaturiko kontzeptua zehatza eta irekia zen aldi berean, irekia baina zehatza. «Guretzat, garrantzitsua zen komunitatearen ideia. Orduan bete-betean ari ginen komunitatearen kontzeptua sustatzen. BERRIAk egiten gaitu, BERRIAk egituratzen gaitu. Hori planteatu genien, gero askatasunez nahi bezala gara zezaten», dio Ainara Lasak.\nLan egiteko modu hori, enkarguzkoa, «zaila» izan zen hastapenean, Guillanen hitzetan. «Estreinaldiaren egunean adinako urduritasunik ez dakit inoiz pasatu dudan. Enkargua egin dizun horrekiko konpromiso sentipen hori dago,eta BERRIAren kasuan bereziki presioa handiagoa zen, herri egitasmoa delako, euskalgintzaren munduan esanahi handia duelako eta irakurleek oso bere sentitzen dutelako egunkaria».\nMetrokoadroka konpainiakoei ere ez zitzaien arrotza egiten komunitatearen ideia, hasieratik horren inguruan lan egin izan baitute. «Oso gurea den zerbait da, bai zentzu filosofikoan eta baita zentzu praktikoan ere. Antzerkia maite duen jende multzo handi bat gara, eta badakigu honetan jarduteko edo enpresa ikuspegi erabatekoan sartu behar dugula, edo bestela talde lanean aritu behar dugula, elkar laguntzen, edo trukearen eta auzolanaren filosofia zaharrean. Guk bide horri ekin genion. Oso utopikoa irudi lezake, baina era berean oso praktikoa da».\nGuillan esker oneko sentitzen da BERRIArekin: «Konfiantza osoa eman ziguten. Eman zizkiguten ideia batzuk, eta geure kasa lan egiten utzi ziguten. Presioa ere bazen, baina gure lan egiteko modua hori da, arrisku txikiak hartzea eta ez merkatura begira egotea».\nAinara Lasa ere erabat esker oneko agertu da antzerki konpainiak egin duen lanarekin, eta hala azaldu nahi izan du BERRIA osatzen dutenen izenean. «Elkarlana ederra izan da, eta nabarmentzekoa taldearen eskuzabaltasuna. Elkarlan honen ondorioz, guk ere superbotere berriak ditugu».\nAntzerki taldea: Metrokoadroka Sormen Laborategia.\nNon: Donostian, Guardetxean.\nNoiz: Gaur, 22:00etan.\nMetrokoadroka Sormen Laborategia\nAlegian (Gipuzkoa) jaio zen, 1964an, eta ibilbide luzea du kazetaritzan zein literaturan. Batik bat, narrazioa jorratu du: Ezer baino lehen (Elkar, 1992) izan zuen lehen ipuin liburua, eta Lehenago zen berandu (Alberdania, 1995), Bakarrizketan (Alberdania, 2001), Kontu-jaten (Alberdania, 2006) eta Honetara ezkero (Susa, 2017) plazaratu ditu gero. Koadernoa zuri (Elkar) eleberria argitaratu zuen 2017an, eta antzerkia da egilearen hurbileko beste alorra.\nNekez zeharkatzen diren ateak\nAhotik ahora dabil esaldia galeristen artean: «Garai zailak dira». Ez da berria sektorearen apaltzea, arte salmentaren urritzea, baina azken bi urteetako giro nahasiak eta arteak gizartean izan duen lekualdatzeak formula berriak lantzera behartu ditu sektoreko askotariko profesionalak.\nZalantza egunen ondotik, San Mamesen izango da gaur Metallica\nNiña Coyote eta Chico Tornado, Nothing But Thieves, The Hellacopters eta Weezer ere ariko dira. 45.000 zalerentzako tokia dago


Free chat Lorri. Ausazko arrotz doan txateatu berehala Lorri tik.\nFree chat Lorri\nOngi etorri Chatroulette LorriEdozein lekutan, munduko pertsona aleatory bat konektatzeko. Chatroulette Lorri dezakezu honako aukeren artean aukeratu:- Guztiak pertsona mota Lorri doan Txata. Zehaztu behar du, eta 'Ezarpenak' joan.- The 'bideo' moduan webcam Txateatu.- The 'mikro' moduan mikrofono Txateatu.- Txata ez mikro eta 'testua' moduan bideo gabe anonimoki.- Spy beste anonimoki onartzen bada hizketaldiak.- Ez baduzu nahi spied beharreko aldatu 'ezarpenak' atalean.Sakatu 'F2' hasteko, edo egin klik 'start'.\nLorri hirien zerrenda:


Bakarrik hitz egitea | Consumer\nBuru-nahaste batekin zerikusia izan dezakeen arren, gehienetan pentsatzen duguna ozenki adierazteko modu bat da\nNork ez du inoiz hitz egin bakarrik metroan, autobusean edo paseoan. Ohitura inkontziente hori hain da ohikoa, ezen psikiatrek ziurtatzen baitute pertsona guztiok testuinguru jakin batzuetan egiten dugula —telefono-zenbaki bat gogoratzeko edo egunean egin beharreko lanak zerrendatzeko—, eta baztertzen dute jokabide horrengatik espezialistarengana jotzeko beharra, buru-nahastearen beste sintomarik ez badago. Portaera arraroak, inkoherenteak edo gorputzaren hutsegitea dira solilokioak beste patologia batekin zerikusia izan dezakeela pentsatzeko bideetako batzuk. Hala ere, bakarka hitz egitea da ohikoena, ozenki pentsatzeko modu gisa, erantzun zain egon gabe, edo bakardadeari aurre egiteko defentsa-mekanismo gisa. Haurretan, oso ohikoa da alegiazko lagunak sortzea jolaskideak hurbil ez dituztenean.\nalta bakarrik jokabide niños-eu trastorno mentala


Albiste gehiago - Elgoibarko Udala\nElgoibarko Udalak Gabon Zaharretako Ferian parte hartzeko izena emateko epea zabalduko du urriaren 21ean\nCovid-19aren osasun pandemiaren egoera hobetzen doan heinean, Udalak ohiko ekitaldi-egitaraua berreskuratzeko pausuak ematen jarraitzen du: Olentzeroren etorrera eta Hiru Errege Magoen bisita antolatzeari ere ekin dio.\nOstegun honetan, urriak 21, zabalduko da abenduaren 31n egingo den 2021eko Gabon Zaharretako Ferian postua jartzeko izena emateko epea. Azaroaren 26ra bitarte egongo da zabalik. Telematikoki egin behar da izen-ematea udalaren egoitza elektronikoan.\nGABON ZAHARRETAKO FERIAREN ARAUDIA (PDF)\nElgoibarko Udalak dirulaguntza eman die Udal Euskaltegitik kanpo euskara ikasi duten herritarrei\nGuztira hogeita lau elgoibartarrek jaso dute 2020-2021eko ikasturteari dagokion dirulaguntza. Udalak 2.642 euro bideratu diru dirulaguntza honetarako.\nAsteazken honetan, urriak 20, amaituko da merkatariek ‘Elgoibar Bizi-bizixa’ udazkeneko bono kanpainan izena emateko epea\nEgoitza elektronikoan egin behar da eskaera.\nUdalak 30.000 euro inbertituko ditu, eta 3.000 merkataritza-bonu egongo dira eskuragarri.\nPatxi Erramun berangotarrak irabazi ditu Elgoibarklikek herriko dendetan online erosketak sustatzeko zozketatutako 'Losers' antzezlanaren sarrerak\n‘Colchonería Lagunak’ saltokian egin zuen erosketa.\nUrriaren 1etik 14ra bitartean www.elgoibarklik.eus bidez online erosketaren bat egin duten 18 urtetik gorako pertsona guztiek parte hartu dute zozketan.\n126 argazki eta 132 marrazki aurkeztu dira Elgoibarko Udalak 2022ko egutegirako antolatu dituen lehiaketetan\nArgazki lehiaketan 32 herritarrek (18 emakumezko eta 14 gizonezko) egindako 126 argazki aurkeztu dira. Marrazki lehiaketan LH5eko 132 ikaslek parte hartu dute.\nEgutegia aurkezteko eta sariak banatzeko ekitaldia abenduaren 1ean izango da, iluntzeko 19:00etan, Aita Agirre kulturguneko Areto Nagusian.\nAita Agirre kulturgunea arrosaz argiztatuko da urriaren 19an Bularreko Minbiziaren Munduko Egunarekin bat eginez\nElgoibarrek bat egin du Bularreko Minbiziaren Munduko Egunarekin, eta Aita Agirre kulturguneko estalpea arrosaz argiztatuko da bihar, urriak 19.\nHorretaz gain, urriaren 22a bitarte, KATTALIN eta AECC elkarteetako kideek horrela eskatuta, Kultur Etxeko leihoan lazo arrosa eskegiko da egoera honetan dauden edo egon daitezkeen pertsonen omenez.\nAbian da Gabonetako Erakusleihoen Lehiaketaren II. edizioa\nParte hartu nahi duten establezimenduek urriaren 29ko 15:00ak arteko epea izango dute (egun hori barne) izena emateko. Horretarako, izena emateko orria bete eta HAZen aurkeztu beharko dute (Santa Ana kalea, 2).\nIaz, lehen edizioan, 30 establezimenduk hartu zuten parte, eta Ortopedia Sarasketa suertatu zen garaile.\n12.000 euro banatu ditu dirulaguntzetan Elgoibarko Udalak Gizarte Zerbitzuen alorrean diharduten elkarteen artean\nJada dirulaguntzaren %90 jaso dute elkarteek, eta gainerako %10a, dirulaguntza zuritu ostean jasoko dute.\n‘Euskara ala ezkara ertzetan?’ jardunaldia eta Udal Musika Bandaren kontzertua asteburuan Elgoibarren\nUrriaren 18an, Lilak Jabetze Eskolako ikastaro berri bat hartuko du: ‘Irakurketa feminista’ Loredi Salegirekin, eta asteazkenean, urriak 20, 6 eta 8 urte arteko haurrentzat ipuin kontalaria: ‘Marikalanbre, bizitzaren laborategian’.\nZinema emankizun ugari aukeran: ‘Maixabel’, ‘Dartakan eta hiru mosketeroak’ eta Ongarri Zine Klubaren eskutik ‘Ama’.\nDebabarreneko udalek, Debegesarekin elkarlanean, energia berriztagarriei eta birgaitze iraunkorreko obrei buruzko aholkularitza zerbitzua jarri dute martxan. Energiaren Bulego Birtuala izena du zerbitzuak eta energia.debegesa.eus webgunean dago eskuragarri herritarrak bete behar duen inprimakia.\nElgoibarko Udala Gabonetako argiak jartzen hasi da\nLehen fasean aurre-instalazioa egingo du Udalak, hau da, argiak joango diren alanbreak, lerroak eta elikadura koadroak jarriko ditu.\n7 orria 89 orritik


HomeArabako emakume zientzialariakMarta Martinez Prado\n29 urteko emakume gaztea naiz. Ingeniaritza ikasi nuen Deustuko Unibertsitatean, eta ikasketak amaitu bezain laster, nire izaera abenturazaleari esker, Txinara joatea erabaki nuen, karrera profesionala hasteko.\nHara heldu eta gutxira hasi nintzen lan eskaintzak izaten. Txinan 6 urtez ibili nintzen proiektuz proiektu, hiriz hiri, fabrikaz fabrika…, etxera itzultzea erabaki nuen, gelditu eta pentsatzeko zer ekarpen egin nezakeen esperientzia horiekin guztiekin.\nNire bazkidearekin batera, geure ingeniaritza enpresa sortzea erabaki nuen, oinarri teknologikoko proiektuak garatzeko, benetako beharrei erantzuteko, GJHak oinarri hartuta. Zuzendari exekutiboa naiz, baina, horrez gain, aktiboki parte hartzen dut produktuaren garapenean, hornitzaileen kudeaketan eta bezeroen jarraipenean.\nEmakume asko berrikuntza proiektuen buru dira eta enpresa arrakastatsuak zuzentzen dituzte, baina beste askok ere badute gaitasuna. Hala ere ez diete konfiantzarik izaten uzten.\nUrte hauetan, emakume batentzat fabrikan egotea ez dela gomendagarria entzun izan dut sarritan, gizonak nire aurrean egon arren begiratu ere ez didate egin neuk zuzendutako bileretan.\nZientzia aurrerapena da, iraunkortasuna, egia, eta ez du generoaz ulertzen. Ni pertsona bat naiz, zientzia emakume bat.\nZientzia etorkizuna da, gizarteak aurrera egitea ahalbidetzen du, behaketaren eta esperimentazioaren bidez konponbideak etengabe bilatzen dituelako.\nZientzia hain da kontzeptu zabala eta hainbeste diziplina biltzen ditu, ezen lankidetza, partekatzea eta parte hartzea eskatzen baitu, premia bati erantzuna emateko.\nBerrikuntzarekin batera egia sortzen digun artetzat har daiteke, egia erreala, zehatza, baina, aldi berean, ingurune osoarekin batera aurrera egiten duena.\nZientzia pazientzia, iraunkortasuna eta indarra da, ondorio guztiak dira arrakastatsuak, baita huts egindakotzat jotakoak ere, eta baliteke horien edertasunaren zati bat horretan egotea.


Liburuak txerto bihurtuta - Gipuzkoako Hitza\nLiburuak txerto bihurtuta\nLiburuaren Nazioarteko Eguna da gaur, eta, egun bakarreko ekitaldi sorta zabalduta, asteburu guztirako eskaintza osatu dute Irunen. Azoka nagusiaz gain, beste haima bat ere prestatu dute.\n2021, apirilak 23 Albisteak, gipuzkoa, Kultura 55\n“Ez dira betiko garai onenak…”. Hala diote Hertzainak taldearen Aitormena abestiaren hitzek. Eta kultur arloan ere hala dio errealitateak. Kulturarentzat ere ez dira garairik onenak. “Baina, ahal dugun moduan, aurrera egiten saiatzen ari gara”, esan du Marian Mateos Irungo Udaleko kultur programaziorako teknikariak. Gizarteko gainerako esparru guztiek bezala, kultur arloak ere urtebete baino gehiago darama jada COVID-19ak eragindako pandemia giroan murgilduta. Baina horrek ez du deuseztatu kultur arloko langileen grina. Liburuaren Nazioarteko Eguna da gaur, eta, egun seinalatu hori aitzakia gisa hartuta, hainbat ekitaldi antolatuko dituzte herriz herri.\nIrunen, esaterako. “Horrelako egoera batean ez da erraza ezer antolatzea, baina iaz, eremu askotan, oso hutsik gelditu zen gure proposamena, eta horregatik ari gara saiatzen poliki-poliki gauzak egiten”, dio Mateosek. Hori bai, haren hitzetan, hasiera batean buruan zeukaten programa “birplanteatu” egin behar izan dute. “Barne hausnarketa bat egin genuen, eta beste formatu batzuk bilatu behar izan ditugu prest geneuzkan ekintza horiek gauzatzeko”. Iaz, pandemiaren hasierarekin bat eginda, apiriletik urrira atzeratu zuten Liburuaren Nazioarteko Eguneko azoka. “Urrian ospatzen den Emakume Idazleen Eguna baliatu genuen horretarako”, zehaztu du Mateosek berak.\nAurten ostiralarekin egokitu da Liburuaren Nazioarteko Eguna. “Eta Irungo Tinta Comics eta Elkar liburu dendekin hitz eginda, jarduerak asteburu guztira zabaltzea erabaki genuen, haientzat garrantzitsua delako azoka hau, eta azken hilabeteotan dezente sufritzen ari direlako”. Gaur 10:00etan zabalduko dute liburu azoka, Zabaltza plazan —ehun metro koadro izango ditu gune nagusiak, eta 50 metro koadroko beste haima bat ere prestatuko dute—; gaur eta bihar 10:00etatik 14:00etara eta 16:00etatik 20:00etara bisitatu ahal izango da Zabaltza plazako azoka nagusia, eta etzi, igandean, 10:00etatik 15:00etara. “Liburu dendentzat oso garrantzitsua da erakusleiho bat izatea, eta eskertuko dute ikusgarritasun hori”.\nHainbat kultur diziplina uztartuta, bi erakusketa txikirekin apainduko dituzte azoka nagusia eta ondoko karpa: gune nagusian omenaldi txiki bat egingo diote Edward Rosseti, Oskarbi idazleen elkarteko kide zenari —martxoaren 27an hil zen, Irunen—, haren zenbait libururen azalak erreproduzituta, eta ondoko karpan, berriz, Alicia Cebrian, Alvaro Martinez Bueno, Angel Unzueta, Aritz Trueba, Arkaitz Gonzalez, Dani Ruiz eta beste hainbat ilustratzaileren lanak egongo dira ikusgai. Bestela ezin, eta azokan zorrotz zainduko dituzte osasun neurri guztiak: segurtasun distantzia, edukiera, maskarak, gel hidroalkoholikoa…\nIrungoa, gainera, ez da izango liburu azoka soila. “Aspalditik genbiltzan dinamizazio lana egin nahian, eta umeentzako tailerrak, ipuin kontalariak eta liburuak aurkezteko eta sinatzeko ekitaldiak ere izango ditugu, besteak beste”. Zabaltza plazako azokaz gain, ondoko bi karpa, CBA udal liburutegia, Oiasso Erromatar Museoa eta Amaia kultur zentroa ere baliatuko dituzte ekintzak garatzeko. Aurtengo kartela, berriz, Lorena Martinez Oronoz marrazkilari irundarrak egin du, iazkoari jarraipena emanda.\nUrteroko moduan, irakurketa publikoa izango da lehen ekitaldi nagusia, gaur bertan, 10:00etan, CBA udal liburutegian: Miguel de Cervantesen El Quijote eta Karmele Jaioren Aitaren Etxea irakurriko dituzte boz gora —parte hartzeko, hitzordua hartu behar da aldez aurretik, CBAra deituta—. Liburuaren Nazioarteko Egunari lotuta, asteartean egin zuten lehen ekitaldia, CBAn bertan: Javier Canteli Ablanedok, Leticia Vergara Perezek eta Javier Sistiaga Condek errezitaldi bat eskaini zuten Charles Baudelaire poetaren jaiotzaren bigarren mendeurrenean, Esther Barandiaran Amillano pianistak lagunduta.\nIndarrean hasi eta indarrean amaituko da azoka, Eider Perezek eta Leire Etxezarretak poesia, musika eta bertsoa uztartuko dituztelako Andre eta jabe ikuskizunarekin, etzi, 12:00etan, Oiasso Erromatar Museoan; emakumezko euskal olerkarien bizitzak eta ahotsak nabarmenduko dituzte emanaldi horretan —gonbidapena beharko da saioa ikusteko—.\nHorrez gain, azokaren azken egunean, Roman Huarte idazle irundarrak bere azken liburua aurkeztuko du Amaia kultur zentroan, 18:00etan: Mary Ann se aparece (Mary Ann agertzen da). Santiagoko Deabruak kultur elkarteak girotuko du aurkezpena, eta literaturari eta izuari buruzko mahai inguru bat ere egingo dute. Huartek berak, Virginia Gasullek, Bakarne Atxukarrok, Itziar Sistiagak eta Laura Balaguek parte hartuko dute mahai inguru horretan —Amaia KZn gonbidapenak eskuratu beharko dira emanaldi hori ikusteko—.\nTeknologia berriak gailentzen ari diren garaian, Mateosen ustez ezinbestekoa da horrelako egunetan liburuaren eta horren inguruan mugitzen den guztiaren garrantzia azpimarratzea. “Baina ez urtean behin bakarrik. Liburuaren Nazioarteko Eguna erakusleihoa da azken batean, baina liburutegian bertan urte guztian ekintza asko antolatzen ditugu irakurketarako zaletasuna bultzatzeko”.\nGutxigatik bada ere, Irun aste honetan ez da sartu gune gorrian oraindik —100.000 biztanleko 377 positiboko intzidentzia tasa zeukan astelehenean—, baina Mateosek badaki Gipuzkoaren egungo egoerak eragin dezakeela bisitari kopuruan. Horren erakusgarri, eremu gorrian daude Hondarribia, Lezo, Oiartzun, Pasaia, Errenteria, Donostia… Eta Irunekin muga egiten duten beste hainbat herrik ere itxita dauzkate mugak: Lesakak (Nafarroa), Biriatuk (Lapurdi), Hendaiak (Lapurdi), Urruñak (Lapurdi)… “Gauden egoeran gaude, baina segurtasuna bermatzen dugulako egin dugu guk aurrera. Karpa itxi bat edukiko dugu, eta hor zorrotz kontrolatuko dugu dena”.\n+ Donostian ez da izango Gipuzkoa plazako azokarik\n+ Irungo azoka