Abenduak 7: hirugarren egunean ere ekitaldiz josita egongo da Azoka - 54. Durangoko Azoka - Kulturaren Plaza\nMilaka bisitari gerturatu ziren atzo Durangoko Azokara. Goizean goizetik arratsaldera arte Landako Gunea eta gainontzeko espazioetan milaka azokazale batu ziren, eta baita Landako inguruetan ere, eguraldia lagun.\nGaur Azokaren hirugarren eguna helduko da, eta jendetsua ere izatea espero da. Guneek egitarau erakargarria prestatu dute kulturzale guztientzat. Ahotsenea solasaldietan, besteak beste, Miren Amuriza, Kirmen Uribe, Amets Arzallus, Anjel Lertxundi edota Eneritz Artetxe. 14:30ean, Yogurinha Borovak eta Bihotz Gorospek "Sentipenak askatu" bere azken lana aurkeztuko du, Porrotxekin batera.\nZuzenekoen karpan, Skakeitan, Iker Lauroba, Keu Agirretxea eta Dupla arituko dira, besteak beste. Halaber, euren lehenengo diskoa aurkeztuko dute Arima, Habi, Serge eta Saia Goait taldeek, adibidez.\nAreto Nagusian, ekitaldirik bereziena 19:00etan izango da: "Throwing voices", Eskozia eta Euskal Herriaren arteko elkarrizketa musikatua. Gerediaga Elkartea Etxepare eta Edinburgoko Liburu Azokaren arteko lankidetzaren artean sortutako ikuskizun honetan, Rachel Newton arpalari eskoziarrak eta Uxue Alberdik parte hartzen dute. Horrez gain, 17:30ean Euskadi Literatura Sarien inguruko mahaingurua egongo da, Irati Elorrieta, Patxi Zubizarreta, Isabel Etxeberria eta Asisko Urmenetarekin.\nIrudienean 12:30ean "Apaiz-kartzela" dokumentalaren work in progress saioa egingo dute, eta horren ostean Zamorako kartzelan preso egondako apaizei omenaldia egingo zaie. Horrez gain, Lara Izagirre zuzendari zornotzarrak "Nora" filmaren lehenengo irudiak aurkeztuko ditu.\nKabi@n jarduera nagusi bi egongo dira: goizean "Gure ondarea Wikidata eta Txikipediaren zurrunbiloan" eta arrastian AtopiaRPG rol-jokoaren partida bat egongo da, 16:30ean.\nSaguganbararen kasuan, ekitaldirik jendetsuena 16:00etan izango da, Ene Kantak taldearen kontzertuarekin. Horrez gain, ipuin-kontaketak, jolasak, eta liburu aurkezpenak egongo dira.\nSzenatokian Antzerki eta Dantza Laburren jaialdiaren lehenengo saioa izango da, goizeko 12:30etik 21:30ak arte 22 saio egongo dira, zazpi talderen eskutik. San Agustineko espazio ezberdinetan egingo dira, gehienak ez-ohikoak: bulegoak, hall-a, ganbara...\nHorrez gain, Gogoetaren Plazaren azken saioa ospatuko da. Goizean kulturgintzaren profesionalizazioaz berba egingo dute Maite Mutuberriak, Danele Sarriugartek eta Jurgi Ekizak. Arratsaldean, "euskara integrazio hizkuntza" izango dute berbagai, Tarana Karim, Bouba Diouf eta Petra Elserrekin.\nPlateruenan amaituko da eguna, gauero bezala. 23:00etan Arkada Social talde arrasatearrak kontzertua eskainiko du, "No retorno" diskoa aurkezteko (10 euro webgunean eta 13 euro txarteldegian).


Pintorea. Lezon (Gipuzkoa) jaio zen 1883ko apirilaren 16an eta Madrilen hil zen 1952ko uztailaren 16an.\n1897an Elias Salaverria Lezoko Kristo deunaren santutegian akolitoa zen, gipuzkoarrek hain maitea duten tokian. Santutegiko buru bezala aparteko apaiza zegoen, Eusebio Pildain. Elias gaztearengan izugarrizko zaletasuna sumatzen du, inguruan duen edozein gauza pintatu eta argiz janztekoa alegia. Jaizkibel mendiaren magalean biltzen ziren pasarteak, herriko lagunak, paisaiak eta txokoak, Salaverria gazteak horiek denak kopiatzen zituen. Eusebio jauna Cubas-eko markesaren lagun handia zen, arkitekto famatua izanik azken hori, besteak beste, La Almudena-ko hilerria egin baitzuen. Markesa Donostian igarotzen zituen uda parteko oporraldiak eta askotan joaten zen Lezoko Kristo Deuna gurtzera. Halako batean, apaizak zera esan zion: -Marken jaun hori, nire akolito batek erraztasun handia dauka pintatzeko. Nire ustez, laguntza pixka batekin probetxuzko zerbait egin dezake. Nahi al duzu bera aurkeztea? Froga erabakigarria izan zen. Lehenik eta behin markesak marrazki batzuk ikusi zituen. Baina erabateko oniritzia lortu nahian, sakristian zegoen Ama Doloretakoaren litografia aukeratu eta zera esan zion akolitoari: "Marraztu ezazu Doloretako Amaren irudi hori". Salaverriak, bere buruan zeukan konfiantza osoz, baina berezkoa zuen ahalkeaz, bizitza osoan zehar horrela jokatu zuelarik, marrazteari ekin zion baina maisuei begiratu gabe. Lezoko Ama Doloretakoak eta Kristo Deunak mutil trebe honi lagundu egin zioten eta hantxe bertan erabaki zuten markesak ere laguntza eskainiko ziola marrazketa eta pintura ikasteko.\nDonostian Arte eta Ofizioetako ikasturte berria hasi zenean, Salaverria marrazketako ikasleetako bat zen. Garai hartan, hiriburua eta inguruko herrien arteko komunikazioa ez zen gaurkoa bezalakoa. Errenteriako tranbia ez zebilen, ezta Irungoa ere, eta inguru hauetako tren zerbitzua zer esanik ez. Horrekin zera esan nahi dugu, Elias Salaverriak, hamabost urte bete berri zituela, egunero Lezotik -Donostiarako joan-etorria oinez egiten zuela, hemezortzi kilometro alegia. Batzuetan, lasaitu handia hartuz, bidean San Markoseko gotorlekura joaten zen dilijentziarekin topo egiten zuen. Halakoetan, atzealdeko pikabuztanean igotzen zen ezkutuan eta, isil isilik, zenbait kilometro burutzen zituen.\nBi urteren buruan, Salaverria Madrilera ailegatu zen. Cubaseko markes jauna hil zenean, markesak ez zuen pintorea gaztea alde batera utzi eta laguntza eskaini zion. Ganbara txiki batean bizi zen, Montera kaleko 22. atalondoan. Ferran maisuaren eskoletara joaten zen. Handik gutxira Luis Menendez Pidalekin ikasi zuen. Salaverriak saldu zuen lehendabiziko lan garrantzitsua Timidez zuen izenburu. Ikur bat da. Iparramerikako dirudun batek erosi zuen Timidez lan hori eta salmentaren ostean eskuratu zuen diruarekin muga zeharkatu zuen eta Bidasoa ibaiaren beste aldetik begiratu zion Jaizkibel mendiari, haren itzalpean jaio baitzen.\nParisen Frantziako maisu handiekin ikasi zuen. Arreta berezia sortu zuen beregan Millet pintorea. Espainiara itzuli zenean, Millet pintorearen eraginpean, gaur egun ospetsuak diren bi koadro pintatu zituen: Los layadores eta La procesion del Corpus en Lezo. Menendez Pidalen ikaslea zelarik, Arte Ederretako Zirkuluan lehiaketa-erakusketa antolatu zuten, dirutan hainbat sari eskainiz. Elias Salaverria, lotsatia bera, ez zen ausartu bere izena jartzen eta izengoitia erabili zuen parte hartzeko, Aniceto Vasconcellos. Bere lana saritua gertatu zen. Baina Salaverriak izugarrizko lanak izan zituen Epaiamahia konbentzitzeko, hau da, Aniceto Vasconcellos eta bera pertsona bera zirela frogatzeko. 1912 La procesion del Corpus en Lezo lanak Lehenego domina eskuratu zuen Madrilen. Hurrengo urtean, Munich-eko Nazioarteko Erakusketan Urrezko Domina lortu zuen. Salaverriak esku hartu zuen Nazio mailako Arte Ederretako Erakusketetan 1904, 1906, 1908, 1915, 1916, 1919, 1930 eta 1932 urteetan. Era berean, Buenos Aires-eko Erakusketa Unibertsalean (1910) parte hartu zuen; Munichen (1913); Panaman (1916); Madrilen (1925, Liburutegi eta Museoen inguruko erakusketan); Buenos Airesen, 1948an, Witcomb Galerian, kritikari zein jendearen artean arrakasta handia erdietsiz. Buenos Airesen lortu zue arrakastaren ostean, Hego Amerikako beste herrialdetara ere abiatu zen. Bera hil eta gero, beste hiru lan erakusgai jarri zituzten: Hermano Gárate, María Joaquina eta El divino impaciente, Madrileko Arte Ederretako Erakusketa Nazionalean (1952).\nBesteak beste, honako beka eta sari hauek lortu zituen: Gipuzkoako Foru Aldundiaren Pentsioa (1904 eta 1912); Arte Ederretako Erakusketa Nazionalaren Ohorezko Aipamena (1904) ¿Quien? margolanarekin; Hirugarren Domina Arte Ederretako Erakusketa Nazionalean (1906) Tu, primero koadroarekin; Hirugarren Domina Arte Ederretako Erakusketa Nazionalean (1908) Layadores koadroarekin; Lehenengo Domina Arte Ederretako Erakusketa Nazionalean (1912) La procesion del Corpus de Lezo koadroarekin; Urrezko Domina Panamako Nazioarteko Erakusketan (1916), Gu koadroarekin. 1934an Grabatua, Eskultura eta Pinturako Goi Mailako Eskolako irakasle izendatu zuten, eta 1944an Madrileko San Fernandoko Arte Ederretako Akademian sartu zen, La pintura de historia izenburua zeukan hitzaldia eskainiz. Elias Salaverriari ez zitzaion asko gustatzen atzerrira joatea. Gogo onez burutzen zituen ormetako pintura lanak.\nBere lana esanguratsuenak: Aizkolari, San Ignacio de Loyola (eztabaida handia sortu zuen koadro honek, Loiolako gudaria eta santua erakusten zuen formagatik, Gipuzkoako Foru Aldundiaren aginduz eginiko lana izanik); ¿Quien?, Un geografo, Timidez, Examen de doctrina, Atardecer, Tu, primero, Retrato de Jose Maria Salaverria, Layadores, La procesion del Corpus en Lezo, Orfebre, Nosotros, Mineros, La vuelta de Elcano (Gipuzkoako Foru Aldundiaren aginduz eginiko lana Juan Sebastian Elkanok munduari emandako itzuliaren IV. Mendeurrena betetzen zelako); La proclamacion de la Virgen de Aranzazu como patrona de Guipuzcoa, Don Ramiro, Hermano Garate, Maria Joaquina, Don Juan Tenorio, La procesion, Don Jose Luis Oriol, El cura de Santa Cruz eta El divino impaciente. Baina benetan trebetasun berezia garatu zuen erretratuak burutzen -onena baitzen halako lanak gauzatzerakoan- Espainiako noble eta pertsonai ospetsuen artean hainbat eta hainbat enkargu jaso baitzituen euren erretratua burutzeko: Albako Dukea, Marañon, P. Otaño, Elorza, Laffite, Arozamena, Patricio Echeverria, Sotomayor, Goñi, Comillaseko Markesa, Maria Cristina Erregina eta Madrileko Musika Kontserbatorioko saloi nagusiaren buruan zegoen Francoren irudia.\nZoritxarrezko istripua izan ostean, Elias Salaverria hil egin zen Madrileko San Frantzisko Handia elizako Sorkundearen kapera berriztatzen ari zenean. 1952ko uztaileko larunbat batean, beti bezala, hamabi t'erdian elizara joan zen eta kupularen inguruan jarritako aldamiora igo zen, lanari ekiteko asmoz. Fraideek esan zutenez, ez zuten pintora berriro bizirik ikusi. Astelehenean, harrituta, kupulara igo ziren eta hantxe topatu zuten pintorearen gorputza, buruan zauri txiki bat zeukalarik. Uste denez, lanean ari zela, zorabiatu egin omen zen, barnealdeko beste aldamiora erori eta bertan hil zen. Medikoaren txostenaren arabera, autopsia burutu ostean, heriotza burmuineko kongestioak eragin zuen. Artista handiaren gorputza Madrileko Ekialdeko hilerrian dago. 1990eko uda partean Donostiako San Telmo Museoak erakusketa handia eskaini zion, AKM-ak argitaratutako haren omenezko liburua ere kaleratuz.


Egilea: Asier Aldalur Zulaika ordua: 19:25 iruzkinik ez:\nZarautz hiri urbanoa da, zarauztarrak kale txukun eta garbiak nahi ditugu, etxe dotoreak, kale bazterretako zuhaitzak ondo kimatuak, belarguneak ia astero ebakiak, paseoak itsasbazterrean, espaloi zabal eta baldosa dotorez hornituak, …\nArkamurka natura-elkarteko kidea\nEgilea: Asier Aldalur Zulaika ordua: 14:59 iruzkinik ez:\n2020(e)ko irailakren 20(a), igandea\nLarunbat arratsalde grisa, euria aspaldiko partez. Itsasoa epel, hori bai, irailean eguna moztu arren itsasoa bainurako zoragarria mantentzen baita. Itsasoari so, eta halako batean, ustekabean bi turista dotore, hegan, itsasotik hondartzara, Argiñano parera: falmenkoak! Lirain, dotore, dantzan, hanka luze horien gainean. Urduri, kurioso, moko luze eta okerrak bistaratuz. Abisua whassapez hori ikusteko suertea izan zutenengandik: “2 flamenko oraintxe Argiñano parean!! Iñurritza aldera doaz”. Mezua jaso bezain pronto, kamara hartu eta korrika haruntz, gertaera hori ezin baitzen galdu. Flamenkoak Iñurritzan! Pasean datoz iparretik hegorako migrazioan, badakigu, astean zehar Txingudin ez ezik, kostaldeko beste hainbat herrietatik ikusiak baitzituzten. Baina, Iñurritzan gelditu egin ziren, arnasa hartzeko tartea hartzea erabaki zuten, inguru hori aukeratu zuten, argazkiak ateratzeko beta eskainiz. Lehendabiziko zita da, aurretik ez da halakorik ikusi, edo ikusi bada, ez da jaso. Zergatik aurten? Goizegi da galdera horri erantzuna emateko, baina larunbat euritsuan hondartzan egoen bakeak izango zuen eragina ... Iñurritza handia da bere txikitasunean; hor daukagun altxorra behar bezala zaintzen badugu, hamaika ikusteko gaude oraindik. Gure esku dago hein handi batean. Zeinek esan, flamenkoak Zarautzen!\nEgilea: Asier Aldalur Zulaika ordua: 18:18 iruzkinik ez:\n2020(e)ko abuztuakren 27(a), osteguna\nIñurritzako biotopoan eta inguruko lezkadietan onddoak bai?\nXelebrea izan bazen udaberria, uda arraro samarra eta, udazkenari begira ziurgabetasuna nagusitzen ari dela esan genezakeen ere. Kontuak kontu, onddoek bere hartan jarraitzen dute eta Inurritzako biotopokoak eta inguruko lezkadikoak erakusgai jartzea une aproposa izan daitekeela pentsatu dugu.\nZona hauetan, onddoei buruz ikerketa batzuk egin dira. Historia apur bat eginez, 1990. hamarkadan, Zarauzko dunetan (Golf eremua eta inguruak) Aranzadi Zientzia Elkarteko Xabier Laskibar eta Jose Luis Albizu (Golindo, Arkamurkako kidea ere) mikologoek ikerketa eta datu bilketa aipagarriak egin zituzten. Ondoren, 2012-2013. urteetan Ibai Olariagak, Arkamurka teilatuaren pean, Ihidietako (Irita) lezkadietan ikerketa bikaina burutu zuen (Urola Kosta eta Oria itsas adarreko lezkadien azterketa miklogikoa) . Horiek guztietan, aldiro egin diren hainbat behaketetan eta Aranzadiko Aran-fungi herbarioan eta abarrekoetan oinarriturik, Iñurritza, Ihidieta eta Astiko onddoen katalogoa egiten hastea erabaki dugu.\nHona hemen katalogo honetako onddo batzuk:\nDunetako azpibeltza (Agaricus devoniensis) Zumaiako eta Zarauzko hareatza eta dunetan behatu da bakarrik.\nOnddoen garapenerako ezinbestekoa litzateke Golf barruko nahiz kanpoko duna eta hareatzako guneak naturalki mantentzea eta egoki kudeatzea.\nHareatza eta dunetako espezie batzuk ikus ditzakegu jarraian:\nGipuzkoan oso espezie urria da, urteetan Inurritzako biotopoan soilik azaltzen zen eta azken urteotan, Zumaiako Santio hondartzan eta dunetan egindako babes eta kudeaketari esker onddo hau garatzen hasi da.\nLepiota brunneoincarnata pozoitsu eta hilgarria, eta udazken euritsuetan hanka sakon hondoratua duen Leucoagaricus barssii espezieak Golf eremuaren barruan aipatuak izan dira.\nHanka putz leuna (Tulostoma brumale) espezie ugarienetako bat izan arren, azken urteotan bere presentzia nabarmen gutxitzen ari da.\nGolf barruan, mantentzen diren duna eremuetako goroldioen artean Hygrocybe acutoconica espeziea azaltzen da udazken bukaeran.\nGolf barruan, mantentzen diren duna gunetako goroldioen artean Galera leuna (Galerina graminea) espeziea azaltzen da udazken bukaeran eta negu hasieran.\nDunetako goroldioen artean eta negua aldean Arrhenia spathulata onddoa nahikoarrunta izaten da\nHygrocybe conicoides Euskadiko behin behineko zerrenda gorrian azaltzen den espeziea da. Egun, zerrenda horiek osatzeko erabiltzen ari diren irizpideak kontutan harturik, Euskal Herriko dunetako eta hareatzetako berezko espezie gehienak horretan jasoak beharko liratekeela uste dugu.\nOnddo hau Euskal Herrian, Gipuzkoan, Zarauzko eta Zumaiako dunetan aipatua izan da; Bizkaian, Azkorriko eta Gorlizeko dunetan eta San Kristobaleko hareatzetan. Euskal Herrian eta Penintsula mailan egin diren zerrenda gorrietan ez da espezie hau atxikitu.\nAipatu behar da ere, onddoek orain arte nazioarteko zerrenda hauetan oso presentzia txikia izan dutela, baina 2019. urtean IUCN erakundeak onddoen egoera errebisatu zuen eta zorionez zerrenda berri bat proposatu zuela esan behar dugu.\nEa zer dion erakunde honek:\nKonkretuki, espezie honi buruz egiten duen proposamenaren laburpen bat jasotzen dugu adibide gisa:\nRed List Category & Criteria: Vulnerable D1\nDate Assessed: March 29, 2019\nLepiota brunneolilacea is a fairly large Lepiota species with a minutely scaly, vinaceous brown to lilac brown pileus of 30-75 mm and a sturdy stipe (20-80 x 8-15 mm) with a floccose annulus. It is one of the very few Lepiota species growing in dunes near the sea-coast, the stipe base often deeply buried in sand. The species has a restricted range along the coasts of western and southern Europe. The sites are potentially threatened by recreational development, artificial fixation of dune sand and, in the longer term, rising of the sea level, however the rate of any population decline is difficult to quantify. Its global population is estimated as under 1000 mature individuals. It is therefore assessed as VU D1.\nThe main conservation action required for this species is the preservation of undisturbed, dynamic, sandy coasts. Monitoring of known sites may be useful to obtain a more detailed understanding of habitat requirements and population dynamics.\nEsan behar dugu ere, 2007. urtean, Rafa Picón, Isabel Salcedo, Ibai Olariaga eta Estibaliz Sarrionandia ikerlariek “Monitorización de la micoflora de las zonas dunares del Pais Vasco” on-line argitarau zutela. Ikerketa horretan, besteak beste, Portugaleteko Mikologia Elkartea, Landareen Biologia eta Ekologia Saila-EHU, Arkamura Natur Elkartea, Aranzadi Zientzia Elkartea eta Sestaoko Natur Zientzien Elkartea erakundeetako kideek kolaboratu zuten.\nOso lan interesgarria izan arren, honek segida behar duela izan ez dago dudarik. Horregatik, Euskal Herriko duna-hareatzetan, kasu honetan Inurritzako biotopoan, monitarizazioak eta bizidunen populazioen katalogoak eta jarraipen sistematizatuak datuak jasotzeko, konparatzeko eta balorazioak egiteko indarrean jarri beharko liratekeela uste dugu.\nOnddo hau Carex arenaria landarearen obulutegian hasten da, landare gehienak parasitzen dituelarik.\nClitocybe leucodiatreta ondo kontserbatutako zonetan azaltzen da.\nBiotopoko duna eta hareatzetan azaldu arren, Zarauzko herriko hainbat lorategitan ikusi ahal izan dugu onddo hau. Argazkian, biotopoko pasarela zaharreko egur hesiaren kontra, udaberrian urtero ateratzen ziren aleak ikusten dira.\nEgun, Biotopo babestua mugatuta dagoen eremuan, lezkadi txikiak daude, baina zonarekin harreman ekologiko zuzenean dauden multzo interesgarriak (Ihidieta eta Asti) azaltzen dira. Horregatik, lezkadi horietan azaltzen diren onddoak katalogo berean integratzea erabaki dugu.\nEstuarioko bokalean lezkadi multzo txikiak\nBerez, lezkadiak ur lamina bat dagoen inguruetan agertzen dira baina denboraz, sendimentoen metaketen ondorioz, ura gutxitzen dute eta lur maila igotzen da horrela beste espezien konolizazioari atea irekiz.\nHabitat hauetan azterketa mikologi gutxi egin arren, oso espezie interesgarriak azaldu dira, eta Ihidietako lezkadian egindako ikerketen arabera Iberiar Penintsulan ezagutzen ez ziren bi espezien ekarpena egin da, besteak beste, Didymosphaeria massarioides eta Rosellinia franciscae. Euskal Herrian aurrenengo aldiz aipatu diren espezieak ere azaldu dira: Ihidieta. Lezkadia. Arthrinium arundinis, Lachnum controversum, Massarina arundinacea, Farysia thuemenii, Gibberella pulicaris, Hydropisphaeria arenula, Lasiobelonium lanceolatum, Lophiostoma arundinaceum, Mollisia retincola, Puccinia phragmitis, Stenocybe pullatula, Stictis stellata, Torula herbarum…\nCalycina claroflava (Bisporella sulfurina)\nIhidietako lezkadiak onddo espezie kopurua altuak eman zuen, bertako lezkadietan beste hainbat landare baskular (Iris pseudacorus, Lysimachia vulgaris, Aster tripolium, Angelica vulgaris, etab.) eta haltza (Alnus glutinosa) hosto, infruteszentzia eta adar txikiak azaltzen direlako. Adibide modura, haltzatik eroritako hostoetan Thyphula gyrans onddoa aurkitu zen.\nLezkadietatik Talaimendira saltu eginez, belardietan geratuko gara. Bertan onddoak biziko al dira?\nBelardiak intereseko habitatak direla dio kartelak. Hala da, belardiak oso aberatsak dira onddo-espezietan, baina habitat hauek gehiegi ongarriztatzeagatik espezie gehienak ia desagertu direla esan behar dugu. Egun, belardietako onddoak, mehatxu handiena duen onddo taldea dela baloratzen da, eta hainbat espezie UICN mundu mailako zerrenda gorrian jasotzen da. Esan bezala, ongarriek eta produktu kimikoek, urte askotarako desager arazi dituzte espezie gehienak. Gainera, Europako mendebaldean azken 75 urte hauetan, belardien %90 inguru desagertu direla kontsideratzen badugu, habitat hauetan kudeaketa ekologiko egokiak garatzea oso garrantzitsua dela begi bistan da.\nTalaimendiko belardietan ezko horia nahiko arrunta zen. Egun, nekez ikus daiteke.\nBelardi-ezkoa kostaldeko belardietan espezie oso arrunta zen. Egun, han hemenka ikus daiteke. Besteak beste, egorea fisiko-kimikoa egoki eta egonkorra mantentzen dituzten belardiak, dreinatze sistema onekoak eta goroldioen presentzia dutenak onddoentzat beharrezko baldintzak dira. Egun, belardien egoera ekologikoa ebaluatzeko onddoen kopurua adierazle eta irizpidetzat hartzen dira. Ba, ebaluatzen hasi beharko dugu!...\nTira, belardietatik, labarretara joko dugu, oraindik sorpresa batzuk badira ere. Izango ote dira onddoak itsaslabarretan?\nFlyscheko arrokei begira jarri eta horietan onddo likenizatu (liken) ugari ikusiko dituzue.\nLikenak onddo baten eta alga edota zianobakteria baten arteko elkarte sinbiotikoaren bidez eratzen diren organismoak dira. Onddo mutualistak direla esaten da, beste izaki bizidun batzuekin bizi direlako. 2016. urtean Science aldizkarian argitaratu zutenaren arabera, ikertzaileek aurkitu dute basidiomizetea den legami batek ere parte hartzen duela liken askotan, eta uste dute likenaren egituran duela garrantzia.\nOchrolechia parella, Lecanora praepostera eta Blastenia crenula onddo likenizatuak Mollarri gaineko flyscheko arroka silizioetan nahiko arruntak izaten dira.\nHydropunctaria maura, itsasoak gehiago edo gutxiago astintzen dituen arroketan azaltzen da.\nCaloplaca flavescens Talaimendi inguruan dauden arroka eta harri landuetan azaltzen da.\nXanthoria parietina espezieak berriz, arrokak, harri landuak, zuhaitzak, egur landua… kolonizatzen ditu.\nBiotopoko zuhaitz enbor eta adarrak liken desberdinez hornitzen dira. Horien artean Lecanora chlarotera eta Flavopermalia caperata hedatuenetakoak direla aipatu behar da.\nErriberetako urak itsasoratu arte onddoak irudikatzen jarraituko dugu. Oraingo honetaz, han hemenka eta likenizatu ez diren espeziei erreparatuko diegu. Horien artean, hildako egur mota deberdinetan hasten den ardagaitxoa aipatuko dugu\nArdagaitxo honek hildako eta usteltzen ari den edozein egur mota errez kolonizatzen ditu\nPeroneutypa scoparia askomizetoak zuhaitza eta landare desberdinetako (arkazia, platanonodoa, lizarra, otea…) hildako enbor eta adarretan nahiko arrunta izaten da\nAgrocybe cylindracea, makal-zizak makaletako motzondoak begikoak ditu.\nOrain bai, itsasora iritsi gara eta hasieran esan bezala Iñurritza-Ihidieta-Astiko onddoen katalogo irekia aipatuz amaiera emango diogu kapitulu honi.\nEgileak: J.L. Albizu*^ / Ibai Olariaga* / Joxepo Teres*^ (*) Aranzadi Zientzia Elkartea / (^) Arkamurka Natura Elkartea\nIñurritza-Ihidieta-Asti / Onddoen behin-behineko katalogoa\nBiotopo babestuan eta bere inguruan azaltzen diren lezkadietan onddoen behin-behineko zerrenda azaltzen dugu. Erregistro eta bilketa guztiak, Aranzadi Zientzia Elkarteko web orriko Mikologia Sailak duen aplikazioan ikus daitezke. Material gehiena Aran-fungi herbarioan jasoa dago. Zalantzarik ez dago ikerketa sakonagoak eginda askoz espezie gehiago aurkituko liratekeela. Beraz, ikerlari eta erakunde desberdinak lanean jarri behar.


About: Mexikoko Lehen Inperioa\nMexikoko Lehen Inperioa (gaztelaniaz Primer Imperio Mexicano) 1821 eta 1823 artean bere independentziaren osteko Mexikok hartu zuen izena eta erregimena izan zen. Berez Espainia Berriko Erregeorderria eta baita Guatemalako kapitaintza nagusiko lurraldeak zituen bere barnean. Handik gutxira errepublika aldarrikatu zen. Hala eta guztiz ere, 1863an Mexikoko Bigarren Inperioa aldarrikatu zuten. Lehendabiziko enperadorea, baita bakarra ere, Agustin de Iturbide euskal-mexikarra izan zen, Agustin I.a Mexikokoa izena hartu zuena.\nMexikoko Lehen Inperioa (gaztelaniaz Primer Imperio Mexicano) 1821 eta 1823 artean bere independentziaren osteko Mexikok hartu zuen izena eta erregimena izan zen. Berez Espainia Berriko Erregeorderria eta baita Guatemalako kapitaintza nagusiko lurraldeak zituen bere barnean. Handik gutxira errepublika aldarrikatu zen. Hala eta guztiz ere, 1863an Mexikoko Bigarren Inperioa aldarrikatu zuten. Lehendabiziko enperadorea, baita bakarra ere, Agustin de Iturbide euskal-mexikarra izan zen, Agustin I.a Mexikokoa izena hartu zuena. (eu)\nBandera de Iturbide.png\n(Erlijioa, Independentzia, Batasuna.)\nReligión, Independencia, Unión.\nMexikoko Lehen Inperioko\nFlag of the United Provinces of Central_America.svg\nMexikoko Lehen Inperioa (eu)\ndbr:Mexikoko Lehen Inperioa\nwikidata:Mexikoko Lehen Inperioa\ndbpedia-de:Mexikoko Lehen Inperioa\ndbpedia-es:Mexikoko Lehen Inperioa\ndbpedia-fr:Mexikoko Lehen Inperioa\ndbpedia-id:Mexikoko Lehen Inperioa\ndbpedia-it:Mexikoko Lehen Inperioa\ndbpedia-ja:Mexikoko Lehen Inperioa\ndbpedia-ko:Mexikoko Lehen Inperioa\ndbpedia-nl:Mexikoko Lehen Inperioa\ndbpedia-pl:Mexikoko Lehen Inperioa\ndbpedia-pt:Mexikoko Lehen Inperioa\ndbpedia-wikidata:Mexikoko Lehen Inperioa


Online jokoa: Bloody World (Bloodthirsty World)\nAlternative izenak: Bloody World (Bloodthirsty World)\nOngi etorri mundu odoltsua! BloodyWorld - lehen minutuko joko online enthrall jokalari misteriotsu antzinako lurrak izaki hainbat bizi: iratxo, nanoen, herensugeak, gizakiak, orcs, trolls, eta beste batzuk. Bloodthirsty munduko - free nabigatzailean jokoa, non borrokan ari diren ia zaude. Borroka batean parte hartu nahi duzu? Ondoren, aurrera, web-orri ofiziala BloodyWorld!\nOngi etorri mundu odoltsua! BloodyWorld - lehen minutuko joko online enthrall jokalari misteriotsu antzinako lurrak izaki hainbat bizi: iratxo, nanoen, herensugeak, gizakiak, orcs, trolls, eta beste batzuk. Bloodthirsty munduko - free nabigatzailean jokoa, non borrokan ari diren ia zaude. Borroka batean parte hartu nahi duzu? Ondoren, aurrera, web-orri ofiziala BloodyWorld! Izen-ematea ez da beharrezkoa hainbeste denbora edo ahalegin. Elf kodea, giza baliabideak, OCR edo Nano - Beraz, lehenik eta behin, lasterketa zehazteko eskainiko dira, horietatik play nahiago? Hemen, erregistroa etapa BloodyWorld lehenengo orrialdean, talde etniko bat edo abantaila guztiak desabantailak buruz dezakezu ikasteko. Ondoren, hurrengo orrialdera joan non inprimakia behar duzu. Jokoaren fase honetan Erregistro BloodyWorld eskaintzen erakutsiko dizu zure pertsonaia etorkizuna, zure posta elektronikoaren helbidea, pasahitza, eta erreferentzia-kodea, baldin badago. Ondoren, zure jaiotze data eta identifikazio posible benetako izena. Gogoan izan, baldin eta ez badira benetako datuak, pertsonaia oztopatzeko probabilitate handia da. Tutorial, jokoaren "Bloodthirsty World" online, legeak ulertu ahal izateko eta ere nabigatzailean-oinarritutako MMO, Hitzarmen Zerbitzua (check-marka bat jartzea, egokiak kutxak), ados ondoren, idatzi kodea du (behean) ... eta jolasteko prest bazaude! Horrela, lasterketak gainetik BloodyWorld online bakoitzak bere abantailak eta desabantailak, eta hainbat habitat ditu. Online BloodyWorld are gehiago interesgarria izan zen jokoa jolasteko, gaitasun sistema: zehaztasuna, uztaila, labanak-jabe, babesa, botere magikoak bizi-eskumenak, heriotza, kaosa, ordena, eta magia grisa. Bide batez, pertsonaia bakoitzak magia aurkako babes-maila jakin bat du. Zifra guztiak dira aldi berean, heroi maila igotzen. Bloodthirsty munduko joko bat ez dela lanbide bat utzi duten hainbat arlotan esperientzia irabazten bidez ponpatzen daiteke: Herrería, ehiza, bilketa, beste batzu sorginkeriarekin, Alchemy, Alchemy, Chumy, eta Gladiator bat. Jakina, joko monetan BloodyWorld ezinezkoa gabe online jolasteko. , Kobrezko txanpon, zilarra eta urrea (txanponak) ikastaroa. Bigarrenak, berriz, benetako dirua eskuratu ahal izateko altzariak hainbat joko elite gauza txiki. Gainera, jokoa online BloodyWorld sozializazio gainerako atzean ez Lag. Hemen daude Kofradiak, hau da, n. komunitatea, urrezko shell pixka bat izango dute sarrera. Honek onura asko, gauzak, sindikal aliantzak, joint indarrean helburuak betetzeko biltegiratze sarrera barne direla esan nahi du, eta, beraz, eta abar. BloodyWorld jolastu "belarrian erdi" ez du funtzionatuko, han combat sistema bat garatu delako. Gainera, ahal izango du funtziona merkataritza mesedez lizentzia bat erosteko tokiko zenbait "enpresa - jarduera" play BloodyWorld duzu eta shopkeeper gisa. Laburpen, esan bloodthirsty mundu - online joko bidaltzen dituen mundu paralelo bat, non Borroka artea ikasi ahal izango duzu, esperientzia, lagunak egiteko eta askoz gehiago! Ez izan alferrak eta saiatu beren potentzial handia konturatzen ahalik eta azkarren! JolastekoBloody World (Bloodthirsty World)\nBideoak eta screenshots Partida Bloody World (Bloodthirsty World)


Bertan 18 - Gotorlekuak Gipuzkoan: XVI-XIX. mendeak. Kapituloa 14: Azken karlistaldiko gotorlekuak (1872-1876)\nBertan > Bertan 18 Gotorlekuak Gipuzkoan:XVI-XIX. mendeak > Euskara bertsioa: Azken karlistaldiko gotorlekuak (1872-1876)\nAzken karlistaldiko gotorlekuak (1872-1876)\nLehen karlistaldian eraikitakoak baino sendoagoak izanik, XIX. mendeko azken gerra zibilean zehar gudaroste liberalek askoz fabrika-obra gehiago erabili zuten altxatu zituzten gotorlekuetan; horrenbestez, horietako batzuk gotorleku iraunkortzat edo erdi-iraunkortzat har zitezkeen, nahiz artean oso urrun egon garai bereko frantses gotorleku boteretsuek ematen zituzten prestazioetatik.\n94. Elatzeta dorrea (Irun).© Gorka Agirre\n95. Jaizkibel III dorrea.© Gorka Agirre\nGotorlekuetako batzuk nahikoa handiak ziren, eta hurbileko defentsarako gezi-leiho ugari zeukaten, artilleria-ahalmen handiaz inolaz ere. Lubanarroa zeukaten defentsarako, eta kasu batzuetan lubanarro-babesak (kaponera deituak, lubanarroan bertan kokatutako bateriak ziren, bertatik gora ateratzen ez zirenak) eta zubi altxagarria ere bai. Osterantzean, kuartelak, munizio-horniak, patina, komunak, eta beste zenbait elementu zituzten. Gipuzkoako ipar-ekialdean guztira 46 ziren, eta aurkari zituzten, noski, karlisten gotorleku asko ere; hauek, hala ere, oro har ez ziren hain sofistikatuak.\n96. Erramuzko dorrea (Jaizkibel V dorrea).© Gorka Agirre\n97. Karlistaldiak. Soldaduak atseden hartzen.© Gorka Agirre\nLiberalen gotorlekuetako asko eta asko udalen ekimenez eraiki zituzten; beste batzuetan Ingeniari Militarren Gorputzaren aholkularitza izan zuten (eta horrelakoetan udalek eskubidea zuten, bertan inbertitutako kopuruak atzera berreskuratzeko). Beste batzuetan Ingeniaren Gorputzak berak egin zituen zuzenean lanak, udalei eskatu arren materialak eta langileak jartzea.\n98. Hernaniko Santa Barbarako gotorlekua 1930 inguruan.© Indalecio Ojanguren\nUdalek, gerran zehar, 984.307 pezeta gastatu zituzten gotortze lanetan eta, gotortze lan hauek kalte eragin zieten partikularretako askok bezalaxe, behin eta berriz erreklamatu behar izan zuten Legeak aitortzen zizkien diru-kopuruak kobratzea.\n99. Santa Barbarako gotorlkua III. Karlistaldian:\n1- Telegrafoaren dorre zirkularra;\n2- Dorrerako sarbidea;\n3- Ipar-mendebaldeko bateria;\n4- Ipar-mendebaldeko bateriarako sarbide-arra pala;\n5- Gotorlekuko bi obren arteko komunikaziora ko lubanarro-galeria, malda handikoa;\n6- Gotorlekurako sarrera;\n8- 1. kuartela;\n12- Ofizialen pabilioirako sarrera-eskailera;\n14- Ipar-ekialdeko bateria;\n17- 2. kuartela;\n19- 3. kuartela;\n20- Maila (banketa);\n21- Hego-mendebaldeko bateriarako sarbide-arrapala;\n22- Hego-mendebaldeko bateria;\n23- Goardia-atala (sarjentua);\n24- Goardia-atala (tropa);\n25- Goiko plataforma gezi-leihoduna;\n26- Lubanarroa.© Juan Antonio Sáez\nDonostia liberala babestu zuten gudarosteak, III. Karlistaldian zehar, behin-behineko hiru lerro gotorretan oinarritu ziren, presaka eraiki baitzituzten hiriaren inguruan (harresiak 1864an eraitsi zituzten). Lehen lerroak, etsai karlistarengandik hurrekoenak, Kalbarioko dorrea eta Hernandez, Artola, Farola, Lugaritz, Puio, Ametzagaña, Altza, Mirakruz eta Almirante forteak zituen elementu nagusitzat. Bigarren lerroa atzerago zegoen, eta elementu nagusiak Antiguako dorrea, Haize Errota eta Pintoreko forteak, Loiolako dorrea eta Konkorreneko fortea ziren.\n100. Liberalen gotorlekuak Donostia inguruan (1876).© Juan Antonio Sáez\n101. Liberalen gotorlekuak Donostiatik ekialdera (1876).© Juan Antonio Sáez\nHirugarren lerro gotorrak hiriaren hiri-bilbea mugatzen zuen. Harlangaitz arruntezko murru bat zen, behar bezala hornitua gezi-leihoz, eta erantsitako hainbat fortetxo eta goardia-atalen laguntza ere bazuena, Urgull mendiko gotorlekuarena bezalaxe.\n102. Jaizkibel I dorrea.© Juan Antonio Sáez\n103. Kanpainako gotorguneak Irun inguruan. Adarrezko parapetoaren barne-estaldura ikusi (oso adar mehezko azaoa, estu-estu jarria, lubetak eta beste elementu gotor batzuk estaltzeko erabilia).© Gorka Agirre\nBeste herri batzuetako hirigunean burututako gotortze lanak ere azpimarratzekoak dira, besteak beste Hernani, Irun eta Tolosan eginikoak; hauetako ezaugarrietako bat atari edo itxiturak dira, kaleak zeharka mozten zituztenak harlangaitzezko murruak eginez eta zurezko ateak jarriz. Baratzetako paretak eta eraikinak berak ere, gezi-leihoz hornitutako kuboz edo artilleriako bateria txikiz sendotuak betiere, itxiturako harresi inprobisatuak izaten ziren.\n104. Donostiako harresia III. Karlistaldian:\n1- Santa Katalinako atea;\n2- Santa Katalinako zubi berria;\n3 Santa Katalinako zurezko zubi zaharra;\n4- Santa Katalinako bateria;\n5- Santa Katalinako goardia-atala, 40 gizonentzakoa;\n6- Murru gezi-leihoduna;\n8- Murru gezi-leihoduna eta aurreko lubanarroa;\n10- Zurezko etxola (San Martin), 30 gizonentzakoa;\n13- Gasometroko goardia-atala, 35 gizonentzakoa;\n14- San Bartolomeko gotorlekua, hilerri berriari erantsia;\n16- Goardia-atala, 20 gizonentzakoa, eta Hernaniko bideko atea;\n17- Hilerri zaharra;\n19- Miserikordia zaharra, 60 gizonentzako kuartel gisa erabilia;\n20- Bainuen pasealekuko goardia-atala eta atea, 56 gizonentzakoa;\n21- Hernaniko bide zaharra;\n22- Pintoreko gotorlekua;\n23- Maniobra Eremuko goardia-atala, 54 gizonentzakoa;\n24- Urumea ibaia (proiektatutako ibilgua);\n25- Lehortze-fasean dauden padurak eta Zabalgune proiektua.© Juan Antonio Sáez\n105. Hernaniko gotorlekua III. Karlistaldian zehar:\n1- Lizarragako fortea;\n3- Santiagomendi eta Antoneneko bateria;\n4- Danborra (N);\n6- Astigarragarako bateria;\n7- Danborra (N);\n8- Orkolagagaña eta © Juan Antonio Sáez\nLehen karlistaldiko forte itxurako gotorlekuekin gertatutakoaz oso bestela, gaur egunean ikusgarri ditugu oraindik batzuen hondar garrantzitsuak (Ametzagaña, Santa Barbara, Mendizorrotz, Oriamendi, Lord John Hay, Almirante, eta abar), eta baita dorre batzuenak ere (Jaizkibel, Elatzeta, Zubelzu, eta abar); izan ere, gerra amaitutakoan interes militarraren arabera sailkatu zituzten, eta horietako batzuk lan aktiboan edo erreserban mantendu ziren hainbat urtetan zehar.\n106. Karlisten gotorlekuak (1876) liberalen gotorlekuen aurrean.© Juan Antonio Sáez\n107. Konkorreneko gotorlekua© Juan Antonio Sáez\n108. Puioko gotorlekua.© Juan Antonio Sáez\n109. Haize Errotako gotorlekua.© Juan Antonio Sáez\n110. Lugarizko gotorlekua.© Juan Antonio Sáez\n111. Errenteriako Arramendiko gotorlekua.© Juan Antonio Sáez\n112. Ametzagañako gotorlekua.© Juan Antonio Sáez\n113. Farolako gotorlekua. Horrela esaten zioten Igeldoko itsasargi zaharra bere barruan hartu zuelako.© Juan Antonio Sáez\n114. Loiolako dorrea.© Juan Antonio Sáez\n115. Pintoreko gotorlekua.© Juan Antonio Sáez\n116. Almirantearen gotorlekua (Ulia). Kuartelaren hondakinak. Oinplano karratuko forte honen parean, Pasaiako itsasadarraren beste aldean, Jaizkibel mendian, Lord John Hay fortea dago.© Juan Antonio Sáez\n117. San Enrikeren gotorlekua. Jaizkibel mendiaren tontorrean dago, 576 m-ko garaieran, eta oraindik argi ikusten zaio oinplano angeluzuzena, elipse-erdiko oinplanoa duten lau albo-bateriaz babestua. Hauetako bi bikoitzak dira, eta alde nagusi bakoitzaren erdian daude, eta beste biak sinpleak dira, hegoaldeko alde nagusiaren muturretan kokatuak. Pare-parean mendebaldeko bateria ikusten dugu.© Juan Antonio Sáez\n118. Mendizorrotzeko gotorlekua (Orio). 1876ko otsailera arte karlisten esku egon zen. Pare-parean zituen Kalbarioko dorrea (Igeldoko herrigunetik gertu) eta Fernandez fortea, liberalenak biak. Gaur egun bi barruti zentrokide eta gutxi gorabehera angeluzuzen antzeman daitezke. Argazkian goiko barrutia ikusten dugu.© Juan Antonio Sáez\n119. Lord John Hay gotorlekua (Jaizkibel). Oinplanoa gutxi gorabehera angeluzuzena da, eta ingurua hartzen dion parapeto gezi-leihoduna ia-ia osorik ikus dezakegu oraindik ere.© Gorka Agirre\n120. Ametzagañako gotorlekua. Oinplanoa pentagono irregular bat zen, lubanarro batek inguratzen zuen, eta honek bi lubanarro-babes eta bi lubanarro-babeserdi zituen. Bi mailatan antolatuta dago. Goikoan artilleriako bateria dago, sei kanoi-zuloz eta hauen arteko maila edo banketaz (argazkian ikusten den moduan). Beheko mailan kuartela, munizio-hornia eta beste zenbait eraikin txiki zegoen. Sektore bien arteko loturarako arrapala bat eta bi eskailera zituen. © Juan Antonio Sáez\n121. Lord John Hay gotorlekua. Munizio-hornia, oraindik bere estalkia, aireztapen-hodiak eta argiztapen-leihoa dituena. Inguruko haitzetik isolatuta dago, korridore estu baten bidez.© Gorka Agirre\n122. Pagogañako gotorlekuko hondakinak (Irun). Erdiko dorre oktogonala.© Juan Antonio Sáez\n123. Pagogaña, Erlaitz menditik ikusia. Eskuinean fortearen aztarnak.© Juan Antonio Sáez


Ibilaldiak Euskal Herritik (LXIV): Nerbioi ibaiaren sorrera\nNerbioi ibaiak bide luzea egiten du Kantauri itsasora iritsi aurretik. Gu haren sorlekua ezagutzera abiatuko gara.\nOtsoa eta ehiztaria. Argazkia: Zuriñe Velez de Mendizabal\nGorobel mendiguneraino joan eta inguruetako altxorrekin gozatzeko probestuko dugu gaurko proposamena; beraz, ez ahaztu arropa egokia janztea! Bertara iristeko, Arabara joko dugu, Aiaraldera eta Urduñatik Burgos alderantz doan mendatean gora egingo dugu harik eta atondutako parkinga begiztatzen dugunera arte; bertan utziko dugu kotxea eta gure proposamenarekin hasiko gara.\nAurretik gure helmugara iristeko, hiru kilometro inguruko txangoa daukagu zain, erraz egiten den bidea da, gainera. Inguruneak aberastasun ugari eskaintzen dizkio bisitariari, dela geologiari, fauna edota florari dagokienez, esaterako. Hala, adi joanez gero, animalia ugari ikusteko aukera izango dugu egun ona baldin bada; askoren artean, gailurretako uhandreak, sai zuri edota arreak, arrano txikiak zein lepazuriak bizi dira inguru horietan.\nLandareen aldetik ere, barietatea eskaintzen digu zonaldeak; egia da pagadi ugari topatuko ditugula Gorobel alde hartan, baina gainera, pinu gorriak edota lizardi eta zumardiak ere badaude, nahiz eta kopuru txikiagoan izan, adituen arabera.\nSantiago mendian barneraturik gaude, eta gure xedea bidearen amaieran aurkituko dugun behatokira iristea izango da; merezi du, bertatik dagoen ikuspegia izugarri polita da eta.\nHalere, aurrera egin ahala, eraikuntza berezi batzuk begiztatu eta seguru atentzioa emango digutela; hain justu, antzinako otsotegiak kontserbatzen dira eta merezi du minutu batzuk eskaintzeak bitxikeria honi. Denboran atzera eginez, ehiztariek aspaldiko denboretan otsoa harrapatzeko erabiltzen zuten teknika ezagutu ahal izango dugu; animalia izutu eta hauek ihesean joaterakoan, tranpetara gidatzen zituzten. Argazki kamera gurekin hartu badugu, erabiltzeko momentu ona da, ezen nahiz eta harrizko harrapari eta harrapakin erraldoiek irribarrerik ez diguten egingo, gutxienez etxera irudi kuriosoa eramango dugu!\nIkuspegi ederra. Argazkia: Zuriñe Velez de Mendizabal\nAtzean utziko ditugu garai bateko kontuak, eta helmugara gerturatzen joango gara. Garai euritsuetan egiten badugu txangoa, urrutitik sumatuko dugu amaiera gertu dagoela. Ezen orduan –hau da, negu eta udaberrian– 250 metro baino gehiagoko ur–jauzi ederra sortzen da, bisitaria txundituta utziz. Ez baita txantxetakoa daukan tamaina, horrek Iberiar Penintsulako altuena eta Europako garaienetarikoa bilakatzen baitu.\nHalere, ez du esan gura, bestelako garaietan tokira bisitatzeak merezi ez duenik, erran dugun bezala, bailararen ikuspegia aparta baita edozein sasoitan!\nAnimatu, gerturatu eta gozatu!


Markina-Xemeingo Udala - Kirola\nKirolak aparteko garrantzia izan du eta du markinarron bizitzan. Kirolen bidez, markinarrek askotan erakutsi dute euren indar, ahalmen fisiko eta trebetasuna. Batez ere herri-kiroletan eta pilotan, entzutetsuak dira markinarren markak. Are gehiago, herri gutxi izango dira Euskal Herrian euren historian zehar Markina-Xemeinek beste kirolari profesional izan dituenik.\nKirol Jarduerak: Pilota. (Miguel Ángel Bilbao)\nMarkina-Xemein aitatzeak pilotaren inguruan berba egitea dakar ezinbestez eta, hain zuzen ere, zesta-punta, nazioartean ezagunena egin den modalitate edo jokoaz. Bertoko udal pilotalekuari Pilotaren Unibertsitate deitu ohi zaio, historian zehar Markina-Xemeingo hainbat pilotari bertan doktoratu izan direlako pilotan. Hala nola: Narciso Salazar, Claudio, Arnedillo Mayor, Erdotza Menor eta Cazalis Menor, guztiok XX. mendearen hasierakoak. Mende horren erdialdera, berriz, Andrinua, Mugerza I, Kareaga I, Orbea I eta Bengoa nabarmendu ziren besteak beste, eta oraintsuago Elorza, Atain, Iru, Rekalde eta Urkidi.\nBaina Markina-Xemeinen ez da zestaz bakarrik jokatu izan, ez. Izan ere, eskuz, palaz, erremontez eta raketaz ere ezagun egin izan dira hainbat pilotari markinar.\nEskuzko pilotarien artean aipagarriak dira, esate baterako: Julian Baskaran, Jose Agirre-Elexoste ("El Cura Laba"), "Gaztia", Benito Abaitua ("Sugarri"), Agirresarasua anaiak ("Hermanos Pello"), Juan Jose Azkuna ("Pola"), Jose Andres Arrate ("Txandrio"), eta abar luzea.\nEgia esan, beste modalitateok ez dira horrenbeste jokatu izan gure herrian, baina adibide legez horra hor: Luis Arakistain, palaz; Roberto Bustingorri ("Vega"), erremontez; eta Felipa Mallukiza, Cristina Oliver eta Ana Rosa Egia, raketaz.\nZesta-puntaren jokoa, berriz, munduko geografiaren punta batetik bestera hedatu izan da. Gogoratu besterik ez dago non egon diren eta oraindik ere dauden pilotalekuak (Euskal Herrikoez aparte): Argentina, Ekuador, Filipinak, Belgika, Egipto, Maroko, Brasil, Espainia, Italia, Kolonbia, AEB, Peru, Kuba, Frantzia, Uruguai, Txina, Indonesia edo Venezuela.\nHasiera batean Frontón Municipal (udal pilotalekua) deitu zen, eta joan den mendeko berrogeita hamarreko hamarkadatik aurrera "Universidad de la Pelota" (pilotaren unibertsitate) bihurtu zen. Martin Usatorrek 1798. urtean eraikia, irekia izan zen hasiera batean, eta 1928.ean estalien.\nEgin zenetik hainbeste biderrez konpondu izan ondoren, gaur egun 54,2 metro da luze, 11 metro zabal eta beste horrenbeste garai. Mila bat lagun sartzen dira jarrita eta beste hirurehun bat gehiago, tente.\nFrontisaren ondoan, harmailen aldean, Ricardo Iñurriak egindako oroitarria, pilotari handi baten irudia gogora dakarkiguna: Erdoza Menor.\nEl Cura Laba\nGaztia eta Sugarri


Golfean jokatzeko aseguruak | Consumer\nGolfean jokatzeko aseguruak\nAseguru-etxeek berariazko polizak eskaintzen dizkiete golf-jokalariei, 60.000 eurorainoko kalte-ordainak barne.\n“Swing”, “green”, “caddie”, “hoyo”… Orain dela gutxi arte, termino horiek ezezagunak ziren Espainian; orain, ia mundu guztiak trebetasunez erabiltzen ditu hitz horiek, gure herrialdean golfaren praktika areagotzen delako. Kirol honen zaleak ugaritu egin dira dagoeneko elitisten kirol praktiken klubetik, eta, ondorioz, produktu berri bat sortu da: golfean jokatzeko aseguruak, sektore horretan lur hartzeko azken berrikuntza. Konpainia askok ez diete oraindik partikularrei poliza-mota hau sinatzeko aukera eskaintzen, baina gorantz doan produktua da, prestazio orokorrak eta berariazkoak barne hartzen dituena.\nGolf-jokalari batek horrelako aseguru bat kontratatzeko arrazoi nagusia da, bere harpidetzari esker, kirol-jarduera horretan sor daitezkeen gorabeherei aurre egin diezaiekeela. Baina, gainera, txapelketetan parte hartzen duten zaleentzat oso baliagarria da bidaia bertan behera uzten bada, huts egindako joan-etorrian inbertitutako diruaren zati bat berreskuratzeko aukera ematen baitu.\nZenbait polizak nazioko mugetatik kanpo, oporretan edo lanean, jokatzen duten zaleentzako berariazko prestazioak dituzte.\nJokalariek hainbat motatako polizak kontrata ditzakete, kirol hori egiteko maiztasunaren eta intentsitatearen arabera (ez da gauza bera noizean behin jokatzea edo aldizka egitea), edo kokapen geografikoaren arabera, adibidez. Gainera, kontratu batzuek berariazko prestazioak eskaintzen dizkiete nazioko mugetatik kanpo ere aritzen diren zaleei, oporretan edo lanean ari direnean. Aseguru-merkatuari esker, urte osoa estaltzen duen poliza bat ere kontrata daiteke, edo, besterik gabe, egunez.\nGolf-jokalari bakoitzaren neurrira\nGolfean aritzeko polizak dituzten aseguru-etxe batzuk Mapfre eta Europa de Seguros dira. Lehenak aukera ematen du bere polizetan aseguru bat sinatzeko, kirol jarduera desberdinetarako eta naturarekin zerikusia duten jardueretarako (abentura, ehiza eta safari, edo eskia). Europako Aseguru Etxeak ere badu poliza bat kirol hau maite dutenentzat; kasu honetan, aseguru espezifikoa da eta sektoreak eskaintzen dituen aseguru osoenetarikoa. Beste aukera bat “on line” asegurua kontratatzea da. Aseguru horrek hainbat produktu eskaintzen ditu, besteak beste, laguntza medikoa eta aberriratzea. Horrez gain, kalte-ordaina ere eskaintzen du (urtean batez beste 1.000 euro), bidaiarien garraio publikoko enpresa batek lapurtu, erabat edo partzialki suntsitu edo galduz gero.\nEuropako Aseguru Etxeak eskaintzen duen poliza oso osoa da, eta, bi modalitateetan, golfean aritzeko aukera ematen du munduko edozein eremutan:\nEagle golfa: Hamabi hilabeteko iraupena du, eta estaldura komun guztiak biltzen ditu: Istripuak, pertsonei laguntzea edo erantzukizun zibil pribatua, eta lekualdatzeetan eta jokalekuan sor daitekeen edozein gertakizunetarako estaldura. Gainera, berariazko prestazioak ere baditu, hala nola ekipajea lapurtzea, makilak haustea eta sari bereziak lortzea “handicapa murrizteagatik” edo “zuloa batean” egiteagatik.\nBirdie golfa: Puntualki betea egon nahi duen jokalariarentzat egina dago. Kasu horretan, polizak estaldura komun ez hain osoak aurreikusten ditu, istripuak, ekipajeak, laguntza edo erantzukizun zibil pribatua barne. Berariazko estaldurak Golf Eagle aseguruaren berberak dira.\nAzken finean, bi aseguruak bereizten dira: lehenak hamabi hilabeteko aldiak estaltzen ditu, eta bigarrenak, berriz, egunka. Lehenengo aukerarako tarifak -prima lagun eta urte bakoitzeko, errekargua eta zergak barne- 168,95 euro dira, eta bigarrenerako 4,35 euroko prima ordaindu behar da pertsona eta egun bakoitzeko.\nBadira urteko polizak, baina egunez ere kontrata daitezke. Kasu horretan, 4,35 euroko prima ordaindu beharko da pertsonako eta eguneko.\nAseguru produktu honen prestazio orokorren artean heriotza eta baliaezintasun poliza dago, kirol hau egiten den bitartean klub batean gertatutako istripuen ondorioz, gehienez ere 60.000 euro. Istripu baten ondorioz, biktimak golfean aritzeko ezintasun fisikorik badu, aseguratzaileak bere gain hartuko du hileko kuoten ordainketa, ezbeharra gertatu eta lehen hilabeteko frankiziarekin, 120 euroraino. Era berean, golf-klubeko egonaldian izandako galera materialengatik ere kalte-ordaina emango da, lapurreta, sute edo lapurretagatik izandako matxura edo kalteengatik, bai eta euriak edo elurrak eragindakoengatik ere, 1.200 euroko mugaraino; golfean aritzeko materiala lapurtzeagatiko kalte-ordaina, 750 euroko mugaraino; eta 180 eurokoa golf-makilak hausteagatik. Ospitaleratuz gero (5 egun baino gehiago izanez gero), jokalariari eguneko 100 euroko kalte-ordaina emanen zaio, gehienez ere 500 euro.\nZenbait polizak jokaldi jakin batzuk saritzen dituzte. Oso aukera ona da golf-jokalari esperientziadunentzat eta kirol horretan gehien aritzen direnentzat, baita jokalari profesionalentzat ere. “Saria” duten ekintzen artean, hauek nabarmentzen dira:\nZuloa batean: Txapelketa ofizial batean aseguratuak jokaldi hori egitea lortzen badu, 150 euro ordainduko zaizkio golfeko materiala erosteko.\n“Handicapa” murriztea: aseguratuak urtebetez parte hartzen duen txapelketa ofizialetan, “handicapa” bost puntu murriztea lortzen badu, aseguru-etxeak 150 euro ere ordainduko ditu golfeko materiala erosteko.\nHiru txapelketa irabazi: Aseguratuak urtebetean klub bereko hiru txapelketa ofizial irabazten baditu, 150 euro ordainduko zaizkio kontzeptu horrengatik.\nMota horretako polizak kontratatzeak golf-makilen haustura estaltzen du, baldin eta bat-bateko eta nahi gabeko ekintza baten ondorioz gertatzen badira, eta, beraz, nahi gabe. Kalte-ordaina jaso ahal izateko, hautsitako makila eta birjarpen-faktura aurkeztu behar dira.\nKalte-ordaina makila konpontzeko kostuan datza. Hori ezinezkoa bada, kaltetutako golf-makilaren benetako balioaren gainean kalkulatuko da, hau da, ezbeharra gertatu aurreko unean zuen balioaren gainean. Balio erreala zehazteko, "berritako baliotik" (berritako egoeran dagoen objektu aseguratuaren salmenta-preziotzat hartzen da balio hori) balioa galduko da, betuntasun, erabilera eta higaduragatik. Kalte-ordaina ez da inoiz izanen jasandako kaltearen zenbatekoa baino handiagoa, ez eta zeharkako kalteak ere.\nespezifikoak euro golf-eu jugadores-eu pólizas-eu


Miramongo Matinéea: 'Kuadrilla lagunak' - Kulturklik\nMiramongo Matinéea: "Kuadrilla lagunak"\nDonostia-San Sebastián 2020(e)ko Abenduak 19\nTango Ballet [12']\nFive Tango Sensations [27']\nTango pour Claude [5']\nZalantzazko edizioa, baina segurua\nZikloak 29 urteko etenik gabeko historiako ediziorik zalantzazkoena izango du aurten ziurrenik. Zalantzazkoa da, neurri handi batean, bere garapena COVID-19 pandemiaren bilakaeraren eta gure lurraldean izango duen eraginaren araberakoa izango delako. Hala ere, edizio segurua izango da, beti unean-unean indarrean dauden segurtasun-neurriak zorrotz beteko baitira.\nMiramongo Auditoriumean gaur egungo egoerak eskatzen dituen neurriak hartuko dira: beharrezkoa izango da maskara erabiltzea, segurtasun-tartea eta aretoko langileek sartzeko eta irteteko emandako jarraibideak errespetatuko dira, eta sarreran derrigorrezkoa izango da eskuak gel hidroalkoholikoarekin garbitzea. Esku-programa ez da eskuan entregatuko, baina mugikorraren bidez jaitsi ahal izango da auditoriumeko sarreran jarriko diren QR kodeak erabiliz.\nEz sarrerarik ez abonamendurik ez da salduko kontrakorik esan arte\nIndarrean dauden edukiera-mugen ondorioz, ez da ez sarrerarik ez abonamendurik salduko kontrakorik adierazi bitartean, izan ere, dagoeneko zikloak dituen abonatuekin auditoriumaren edukiera beteta baitago. Denboraldian zehar egoera hau aldatuko balitz, salgai jarriko liratekeen sarrera solteek 7 euroko prezio bakarra izaten jarraituko lukete eta euskadikoorkestra.eus webgunean eta Kursaal Auditoriumeko leihatilan eros ahal izango lirateke. Gainera, aforo librerik balego eta osasun-baldintzek ahalbidetuko balute, orkestraren egoitzako leihatilan bertan eros ahal izango lirateke dagokion kontzertuaren egunean.\nKontzertuak larunbatetan izango dira, goizeko 11:00etan, Euskadiko Orkestraren Miramongo egoitzan. Horietara eroso joateko, Euskadiko Orkestrak doako autobus zerbitzua eskaintzen jarraituko du Matinéetara bertaratu nahi duen ororentzat. 10:25ean abiatzen da Gipuzkoa Plaza 4 zenbakitik eta geldialdiak egiten ditu Antso Jakituna 18an eta Madril Hiribidea 34an.\nData 2020(e)ko Abenduak 19\nLekua Euskadiko Orkestra Sinfonikoa\nMiramon Pasealekua, 124\nWeb Euskadiko Orkestra Sinfonikoa


ELHUYAR Basque Research - Albistea: Tomatearen kalitatean eragin handiagoa du tenperaturak argi naturalak baino\nHasiera > Albisteak > Tomatearen kalitatean eragin handiagoa du tenperaturak argi naturalak baino\nTomatearen kalitatean eragin handiagoa du tenperaturak argi naturalak baino\nNoiz argitaratua: 10/03/25 | Kategoria: Ikerketa | Gaiak: #Orokorrak #Biziaren zientziak #Osasuna #Teknologia\nTomateak. , Tecnalia\nNeiker-Tecnalia Nekazaritza Ikerketa eta Garapenerako Euskal Erakundeko talde batek kolokan jarri du tomateen kalitatea gehienbat argi naturalarekiko esposizioaren araberakoa dela dioen ustea, eta eragin handiena tenperaturak duela adierazi du. Institutu horretako Nekazaritzaren Produkzio eta Babeserako Sailak garatu du ikerketa, eta lan horrek aukera handia ematen du kondizio klimatikoarengatik argi intentsitate txikiagoa duten zonalde horietan plantazio berriei ekiteko.\nAurkikuntza bereziki interesgarria da Espainiako iparraldeko Kantabriar mendikatea bezalako zonalde geografikoentzat (oso lainotsua da, eta urtean 140 egunetan egiten du euria, batez beste). Halako tokiak egokiak izango lirateke tomateak negutegietan hazteko, nahiz eta eguzki-erradiazio eskasa izan.\nIkerketak kalitate organoleptikoaren (zaporea eta ehundura) eta nutritiboaren adierazleak ditu aztergai; hala nola, azidotasuna, solido disolbagarriak, konposatu fenolikoak, pHa eta C bitaminaren presentzia. Horretarako, Iberiar Penintsulako hegoaldean ohikoa den erradiazio fotosintetikoarekin alderatuta, hura % 30-50 txikiagoa den kondizioetan jarri dituzte tomate-landareak, eta % 100eko esposiziopean zeuden beste tomate-landare batzuk ikertu dituzte aldi berean. Laborantza-zoruan egin dute, berogailu artifizialik gabeko negutegian, eta horrek zati txiki bat zuen itzalpean, aire-korronteek bertako tenperatura homogeneiza zezaten.\nEmaitzek erakusten dutenez, eguzki-erradiazio handiagoa edo txikiagoa jasanda ere, landareek kalitate organoleptiko eta nutritibo oso antzekoa dute. Ikerketaren beste ondorio batek berogailuaren kostuak murrizteko aukera agertzen du, energia gutxiago behar duten haziak aukeratuta; Europako beste herrialde batzuetan ere, Herbehereetan, adibidez, horretan ari dira lanean ikertzaileak. Patrick Riga txostenaren arduradunaren arabera, “berogailuagatiko gastuak murriztu daitezke, eta tomate-kalitate bera lortu”; nahiz eta, desabantailei dagokienez, ekoizpena txikiagoa den horrela. Rigaren arabera, “nekazariek aukeratu egin behar dute ekoizpenaren eta kalitatearen artean”.\nKalitate-parametroei eragin gabe energiaren kontsumoa gutxitzeko, tenperatura zenbat murriztu daitekeen aztertuko dute ikertzaileek orain, buru-belarri. Era berean, aurkikuntza aplikagarria izan daiteke elikadura aldetik balio handia duten beste fruitu batzuetan; esate baterako, marrubiak, pepinoak, meloiak edo angurriak.


Puppy, Liher eta Haizearengandik hurbilago - Zamudio - Aikor.eus\nPuppy, Liher eta Haizearengandik hurbilago\nArgazkian: Igotz Lopez, Zamudioko alkatea; Pablo, Ischadia Gizarte Ekintzakoa; eta Monica Sanz, Bizi Zamudioko kidea 2021-11-05 12:14\nPuppy labrador arrazako lau hilabeteko txakur emea da. Apur bat handiagoa denean, txakurtxoa hezten hasiko dira Liher eta Haizea Zamudioko anai-arreben laguntza-txakurra bihur dadin. Umeek autismoaren espektroko nahasmendua dute eta Puppyk lagunduko die etxean zein kalean moldatzen. Zamudioko Udalak eta Bizi Zamudio elkarteak antolatuta, zapatuan azoka solidarioa egin zen, dirua batu eta txakurra hezteari lotutako gastuak ordaintzen laguntzeko.\nJoana Otero da Liherren eta Haizearen ama eta oso eskertuta eta hunkituta azaldu da zamudioztarrek eta gainerako herritarrek erakutsitako laguntzarekin. “Oso babestuta sentitzen gara, eta poz-pozik. Hitzaldi bat egon zen goizean, jendeak proiektua zuzenean ezagutu dezan, baita gu ere”, azaldu digu. “Arratsaldean, momentu batean hurbildu ginen azokara, musika eta zalaparta handia dagoen lekuetan ezin baikara egon, eta ederra izan zen ikustea nola umeak Liherrengana eta Haizearengana hurbiltzen ziren. Umeak Puppyrengana ere hurbildu ziren eta jakin izan zuten hor zergatik zegoen eta bere eginkizuna zein izango den”. Izan ere, zapatuan lehen aldiz izan zuten zuzeneko harremana auzokideekin. “Korapilatsua da herrian bizitza arrunta egitea: parkera joan, paseoan ibili… Hortaz, azoka herritarrek gu ikusteko modua ere izan zen”.\n“Ederra izan zen ikustea nola umeak Liherrengana eta Haizearengana hurbiltzen ziren”\nDirua batzea izan zen azokaren helburu nagusia, eta, horrela, Puppy hezteak sortuko dituen gastuak ordaintzen lagundu. Azokan, salgai ipini ziren zamudioztarrek emandako arropa eta objektuak. “Oso hunkigarria da, jendea ahal den moduan laguntzen dabilelako. Gainera, azoka antolatzen ahalegindu dira, saltoki batean egon dira, hainbat ordutan eta hotza egonda… Eta musutruk egin dute. Oso-oso hunkituta gaude, benetan”. Bestalde, Bizi Zamudio elkartearen barruan dauden establezimenduetan itsulapikoak ipiniko dira dirua batzen jarraitzeko, eta azokan saldu ez ziren produktuak Wallapopen jarri dira salgai Puppy egitasmoaren gunean.\n“Oso hunkigarria da, jendea ahal den moduan laguntzen dabilelako”\nOtero azaldu moduan, Puppy hezteko prozesuak urtebete irauten du eta 18.322 euro balio du. Maiatzaren amaieran Puppy proiektua ipini zuten martxan eta dagoeneko lortu dute ia diru-kopuru osoa biltzea. “2.500 euro baino gutxiago falta zaizkigu”, esan digu erabat hunkituta. “Beldurrak jota ibili ginen hasieran, pentsatzen genuelako denbora luze emango genuela dirua batzeko; lasai egoteko esan ziguten, hiru urteko epea genuela… eta begira zein denbora gutxian lortu dena… Hori herritarren eskuzabaltasunagatik izan da”. Oterok eskerrak eman nahi dizkie hainbat pertsonari. “Zamudioko Udalari eta Bizi Zamudio elkarteari, Caixari, Desing Labeli, Ursula psikologoari, 3.000 euro eman digun herriko emakumeari eta, jakina, hilean euro bat eman diguten herritarrei, guretzat ekarpen guztiak direlako balio handikoak eta bakoitzak ahal izan duen moduan lagundu digulako. Baten bat ahazten badut, barka nazala”.\n“Gutxi falta zaigu Puppy hezteak balio duen diru-kopurua lortzeko”\nPuppy Erandion dago, Ischadia Gizarte Ekintzaren hezitzailearekin. “Noizean behin joaten gara txakurtxoa ikustera, umeak berarengana eta Puppy umeengana molda daitezen. Haizeak izugarri maite ditu animaliak eta oso ondo joan zen elkar ikusi zuten lehen aldian; Liherrekin, berriz, korapilatsuagoa izan zen, baina pixkanaka-pixkanaka dabil Pupppyrengana ohitzen. Txakurra oso motibagarria izango da alabarentzat, kalera atera eta gauzak egiteko, eta semeari segurtasuna eta lasaitasuna ekarriko dio: behar duen arloan lagunduko dio bakoitzari”.\n“Txakurra oso motibagarria izango da alabarentzat, eta segurtasuna ekarriko dio semeari”\nPuppyk lau hilabete ditu eta oraindik gaztetxoa da trebatzen hasteko. “Aurrerago hasiko dira hezten. Txikia den arren, elkarteak erabaki du txakurtxoa hartzea, zeren Liherrekin eta Haizearekin egoteko egokia dela uste baitute eta ez dakitelako bere ezaugarriak dituen beste txakur bat noiz topatuko duten. Esan digute etxera urtebete eta erdiaren buruan eraman ahalko dugula: berarekin lan zorrotza eta etengabekoa egin behar dute, harik eta bere eginkizuna ondo egingo duela erabat ziur egon arte”.\nOteroren esanetan, Puppy herritar guztien txakurra ere izango da eta, hori dela eta, haiekin partekatuko dute bere lanaren emaitza. “Interesgarria iruditzen zaigu jendeak jakitea laguntza-txakurrek nola lan egiten duten. Gainera, gerta daiteke, edozein arrazoi tartean, etorkizunean beste herritarren batek ere halako txakur bat behar izatea. Era berean, inportantea da jakitea laguntza-txakurra duten pertsonekin nola jokatu behar dugun”. Liherri eta Haizeari onura handiak ekarriko dizkie. “Umeak ez dira kaleko arriskuez ohartzen eta, gainera, zarata eta argiak direla-eta krisiak izan ohi dituzte kalean: haietako batek atakea badu, handik gutxira besteak ere izaten du, elkarri kutsatzen diotelako. Halako egoeretan, nik umeetako bat zaintzen dudan bitartean, txakurrak bestea zaindu ahalko luke, eta mina har dezala ekidin. Edo haietako bat korrika irteten bada, bere atzetik joan. Era berean, txakurrak lagundu ahal die eskailerak eta zintarriak jaisten ikasten, kalea zebra-pasaguneetatik gurutzatzen… Ondorioz, umeak pixkanaka-pixkanaka ikasiz joango dira noiz eta non gelditu behar diren, nondik pasatu…”.\n“Interesgarria iruditzen zaigu jendeak jakitea laguntza-txakurrek nola lan egiten duten”\nLekuetara joatea ere korapilatsua da Liherrentzat eta Haizearentzat eta txakurrak horretan ere lagunduko lieke. “Esaterako, medikuarenera joateko. Izan ere, haietako batek medikuarekin hitzordua badu, bestea ere eraman behar dut kontsultara eta txakurrak lagunduko lioke bertan lasaiago egoten, medikuak bere arreba edo bere neba artatzen duen bitartean”. Bestalde, lo egiteko orduan ere mesedegarria izango litzateke umeek laguntza-txakurra hurbil izatea. “Ezin dute atsedenik hartu eta lo egiteko orduan pertsona batekin egon behar dute denbora osoan. Lasaitzeaz gainera, txakurrak konfiantza emango lieke, apur bat bakarrik egon ahal izateko. Nire ustez, laguntza-txakurrari esker, seme-alabek lortuko lukete pixka bat autonomoagoak izatea eta pentsatzen dut hori inportantea dela, askatasun apur bat eta segurtasuna behar dutelako”.\nEdozein langilek moduan, laguntza-txakurrek ere hartzen dute erretiroa. Oterok argi du Puppy beti izango dela familiaren parte. “Puppy gelditzeko etorriko da: bere eginkizuna betetzeko moduan ez dagoenean ere gurekin izango da. Hori argi baino argiago dugu”. Espero dugu Liher, Haizea eta Puppy Zamudioko eta Txorierriko kaleetan laster ikustea.


Phil Wylie, Dunediner bat Eibarren - etakitto.eus\nPhil Wylie, Dunediner bat Eibarren\nPhil Wylie dunedinerra da. Hau da, Edinburgokoa (Dunedin Eskoziako gaeleraz). “Hiria nahiko zabala da”, Philek dioenez. UNESCOk Gizateriaren Ondare izendatu zituen Eskoziako hiriburuko Hiri Berria eta Hiri Zaharra, eta oso ezagunak dira Andre Mariaren eta San Giles katedralak, Holyrood jauregia, Victoria Street eta, nola ez, gaztelua. Txikitan, Phil hiriaren beste aldean zegoen eskolara joaten zen eta egunero zeharkatzen zuen hiria, hegoaldetik iparralderaino. “Egunero ikusten nuen gaztelua eta ez nion jaramon egiten”, aitortzen digu.\nBidaiatzeaz maiteminduta txikitatik\n13 urterekin eskolan ikasle-trukea egin zuten Pariseko (Frantzia) beste ikastetxe batekin. “Bidaiatzeari gustua hartu nion”, diosku. Horrela, hurrengo udan berriz itzuli zen Frantziara eta hurrengoan hiru hilabete pasa zituen han. “Bidaiatzea hainbeste gustatu zitzaidanez eta beste irakasgaietan nahiko traketsa nintzenez, Filologia Frantsesa eta Espainola ikasi nuen unibertsitatean”, gogoratzen du. Bristolen (Ingalaterra) egin zituen ikasketak, etxetik 500 bat kilometrotara. “Ez dakit libururik zabaldu nuen abendua baino lehen!”, dio barrez.\nEibar, lehen aukera\nKarrera amaitu zuenean ingeles irakaslea izan nahi zuela erabaki zuen, “aldi berean bidaiatzeko eta dirua irabazteko modua zela ikusten nuelako”. Beraz, Edinburgon irakasle izateko ikastaroa egin ondoren, bere helmuga zein zen ezagutu zuen. “Beste herrialdeetako hizkuntza-eskolek eskaerak egiten zizkien nire zentroari eta hiru aukera eskaini zizkidaten: Lugo, Bergara edo Eibar. Lugo urrutiegi zegoela pentsatu nuen. Bergaran nirekin ikasi zuten beste bi lagun zeuden eta argi nuen bakarrik joan nahi nuela, taldetxoa ez egiteko eta, horrela, tokian tokiko gauzak hobeto ezagutzeko. Beraz, Eibar aukeratu nuen. Hona etorri baino bi urte lehenago, Bartzelonan, Zaragozan, Donostian… izan nintzen oporretan. Eguraldi ederra egin zigun, Donostian izan ezik. Neure buruari esan nion banekiela nora ez joan. Ba pentsa!”, dio barrez.\nEdinburgon bizi zenean bi anaiekin eta lagunekin jolasten zuen Philek, etxean batez ere. “Batzuetan gure etxera etortzen ziren eta besteetan gu joaten ginen. Eibarren, ostera, kalea da jolastokia. Ezberdintasunak daude hango eta hemengo bizimoduen artean, baina Phil bikain egokitu zen Eibarko kaleko girora. “Arrate Egun bezperan iritsi nintzen eta jai giroan ezagutu nuen Eibar”, esan digu. Biharamuna pasatuta lan egiteko ordua iritsi zen eta, harrezkero, 30 urte daramatza ingelesa irakasten. Helduei irakasten die eta eibartarren ikasteko nahia azpimarratzen du. Berak ere badu lana. Izan ere, Eibarrera etorri aurretik bazekien gazteleraz egiten, baina euskara izan da bere erronka gaur egunera arte. “ETB1-en foballeko partiduak ikusten ikasi nuen euskara pixkat”, dio barrez. “Orain beti dut eskura ‘Bakarka’ liburua, neure kabuz ikasteko. Ea behingoz euskararekin serio jartzen naizen!”.\nMendiko bizikleta pasio\nPhilek errugbian egiten zuen Eskozian (nor ez da hunkitzen ‘Flower of Scotland’ ereserkiarekin?), baina hemen baloi obalatua laga eta mendiko bizikleta hartu zuen. Eibar eta inguruko mendiak bikain ezagutzen ditu. “Demaseko zortea dugu hemen bizikletan ibiltzeko”, bere ustez. Gainera, mendiko bizikletarekiko duen pasioa Eskoziara eraman du, hainbatetan joan baita hara hemengo jendearekin. “Highlandsetan ibili izan gara bizikletan. Hura ederra da, baina hemen bideak hobeto daude bizikletan ibiltzeko”, azpimarratu du. Bide bihurriak bezala, Eskoziako egoera politikoa ere nahiko nahasia da. 2014an independentziarako erreferenduma egin zuten eta ezezkoak irabazi zuen, eta orain, urtarrilaren 1etik aurrera, Erresuma Batua Europar Batasunetik kanpo dago Brexitaren ondorioz. “Eskozia asko aldatu da”, bere ustez. “Hango aktualitatea jarraitzen dut, baina hara joaten naizenean gehiago naiz turista eskoziarra baino”, dio eibartarrak.\n« “Haurreskolak borrokan” (Arantza Mata) IMHko ikasleek telepresentzia robota asmatu dute konfinatuta daudenei laguntzeko »


Black Friday-k sustatzen duen kontsumismoak planeta mehatxatzen du - Cristina Enea Fundazioa\n2020/11/27 Ingurumen albisteak\nBlack Friday-k sustatzen duen kontsumismoak planeta mehatxatzen du\nHerrialderik kontsumistenetik jaso dugun ohituretako bat da ostiral beltza. Hala ere, gezurra da egun bakarra dela, hainbat baitira. Bultzadaz erostea sustatzeko 24 ordu baino gehiagoko beherapenak -benetakoak edo itxuraldatuak-. Festa honetako izarrak dira elektronika eta moda. Eta markak Black Friday 'berde' bat saltzen saiatzen diren arren, egia bakarra da bide jasangarri bakarra ez erostea dela... edo eredu ekonomikoa birpentsatzea.\n"Zergatik onartzen ditugu Halloween edo Black Friday, baina AEBek ez dituzte gure eredu kulturalak barneratzen? Atzean interes ekonomiko handia dagoelako; jendeak alderdi onak soilik antzematen ditu eta ez ditu ondorioak ikusi nahi". Ecologing egitasmoko zuzendari, irakasle eta ekonomia zirkularrean eta ekodiseinuan aditu den Nicola Cerantolaren iritzia da horixe. Kontsumoaren inguruan muntatutako sistema guztiaz ari da. Aparailuak eta arropa azkar haustea komeni da, horrela gehiago erosiko dugula ziurtatua baitago. Bildumak eta modeloak azkar aldatzea. Konponketa-tailerrak ateak ixten ari dira, aparailuak beren diseinuak ixten ari diren heinean, konponketa egiteko irekitzea galaraziz. Arropak gero eta kalitate gutxiago du eta horien konponketa nola egin dakien gero eta jende gutxiago dago.\nZenbat irauten zigun kotoizko kamiseta batek duela bi hamarkada ? Eta nola dago azken beherapenetan erosi zenuen hori? Harritu ordez, barneratua daukagu tresna elektroniko bat merkea bada, ez duela asko iraungo, eta garestia bada hilabete gutxi barru eredu hobea aterako dutela, eta arropak ez duela asko irauten. Agian ez da ezaguna kamiseta bat egiteko (250 gramo kotoi) beharrezkoak direla 2.700 litro ur, pertsona batek hiru urtetan edaten duen ur kopurua, Slow Fashion Next moda iraunkorreko aholkularitzaren arabera. Kontuan hartzen badugu urtean 100.000 milioi janzki egiten direla, nor harrituko da gure planetan dagoen ur-eskasiarekin? Aztarna hidrikoa kontzeptuaren asmatzaile Arjen Hoekstrak beste zifra bat ematen du: bakero galtza bakar batek 10.000 litro ur behar ditu. Arropa da, gainera, birziklatzeko materialik zailenetakoa, eta bere tindagaiak kutsakorrenak dira.\nKontsumoa = lehortea\nKontsumoaren eta lehorteen arteko harremanaren loturak aurkitzeko Ingurumen Ministerioko 2016ko ikerketa bat kontsultatu besterik ez da egin behar, ICADE Comillaseko Marketing irakasle Carmen Valorren arabera.\nBere esanetan ikerketak dio desertifikazioak hainbat kausa dituela, eta horietako bat da giza-jarduera: baliabideen erabilera ez-jasangarriak klima-aldaketa eragiten du, euriteak murriztearekin Espainiako desertifikazioa azkartuz.\nValorren arabera, "Black Friday bezalako ekimenek sortzen duten kontsumoa, inpultsoz eta neurri gabe kontsumitzera gonbidatuz, baliabideen erabilera ez-jasangarria ahalbidetzen duten arrazoietako bat da, era berean, desertifikazioa sustatuz. Erlazioa zeharkakoa da, baina hortxe dago: pentsamolde sistemiko batekin bakarrik hartzen dugu kontzientzia gure ekintzek gure ingurune gertukoenean eragiten dituzten ondorioen inguruan".\nEta gaineratzen du: "Hainbeste behar ez duzun zerbait erosten duzun bakoitzean, konpontzearen ordez zerbait erosten duzunean, norbaitek uztearen ordez erostea erabakitzen duzun aldiro, partekatu ordez erosten duzun bakoitzean, lehortea eragiten duen gurpil haundi bat olioztatzen ari zara".\nUrik ez badaukagu, euririk egin ez duelako da, jakina. Baina ez du euririk egin, besteak beste, klima globala aldatzen ari garelako. "Inork ezin dezake ukatu aldaketa hori Black Friday bidez adierazten den ekoizpen eta kontsumo eredu batek eragiten duela".\nAholku bat: "Black Friday-ean, goiz osoa sustapenak eta eskaintzak bilatzen aritu ordez, egizu beste zerbait: har ezazu kafe bat lagun batekin, egin ezazu ibilalditxo bat parke batean zehar, zoaz museo batera edo egizuz gailetak seme-alabekin etxean. Gero nola sentitu zaren konparatu, eta kontatuko diguzu".\nBirziklatzea jada ez da nahikoa, orain gutxiago kontsumitu beharra dago eta erosten dugunari kalitate gehiago exijitu. Iaz Amazonek 10 produktu baino gehiago saldu zituen segundoro, soilik Espainian... ia milioi bat produktu saldu ziren 24 ordutan, eta 10 gai salduenak produktu elektronikoak izan ziren. "Kontsumo konpultsiboaren inpaktua ikaragarria da, eta maila sozialean eta ingurumenari dagokionean bere ondorioak ditu", azaldu du Ecologing-eko zuzendariak. Gero eta kontsumo handiagoa "gero eta ingurumen-inpaktu handiagoa, gauzak ez direlako ongi egiten".\nCerantola ekodiseinuari buruz ari da. Ez da ekoiztu behar iraun dezan soilik, baizik eta ahalik eta inpaktu txikienarekin ekoiztu beharra dago, produktuaren bizi-zikloa kontuan hartuz, lehengai denetik erabiltzeari utzi eta botatzen den arte. "Produktuak ekodiseinatuak baleude, beren inpaktua hazkunde ekonomikotik bereiziko litzateke". Eta uste du kontsumoa sustatzeak ez duela aberastasuna sortzen. Bere iritziz, "dagoen eskaerarekin sistema industrialek presio handia jasango dute, ekosistemak kolapsatuz, eta horrekin batera janaria ekoizteko gaitasuna murriztuko da".\n"Ekologistek 3 'R'-ak erakutsi zizkiguten: reduce (murriztu), reuse (berrerabili) eta recycle (birziklatu). Eta garrantzitsuena ahaztu zitzaigun, alegia, kontsumoa murriztea", adierazi du Comillaseko Unibertsitate Pontifikaleko Carlos Ballesteros Garcíak. "Pilaketaren kulturan gutako bakoitza 10.000 objekturen jabe da; Navajo indiarren kasuan kopurua 236 da. Gure gurasoek zituzten gauza kopuru bikoitza dugu, eta ez ditugu behar", baieztatu du Ecologistas en Acción elkarteko Kontsumo alorreko koordinatzaile Charo Románek. "Arropa da puntu kaltegarrienetakoa, baina baita teknologia ere, etengabe ordezkatua izateko egina baitago".\nEzer ez da hazten etengabe... zaborra izan ezik\n2014an StEP egitasmoak (Solving the E-Waste Problem; NBEaren babesarekin) aurreikusten zuen 2017an 65 milioi tona zabor elektroniko egongo zela, bost urtean %33 haziz. Erabilgarriak ez diren objektu horien mundu osoko masa hori 40 tonako kamioietan garraiatuko balitz "ekuadorraren hiru laurdenak beteko lituzkeen autobide bat osatuko luke puntatik puntara", zioten orduan. 2014an -argitaratutako azken zifraren urtea- Espainiak 17,8 kilo sortu zituen biztanle bakoitzeko. Elektronikaren kontsumotik eratorritako beste arazo bat da aparailuaren "motxila ekologikoa". "Guztiak dauka bere baitan kable sorta bat, zerbitzariak, sateliteak, antenak... sarri ur azpitik dihoaztenak", azaldu du Charo Románek.\n48,1 milioi tona urtean. Hori da munduan sortzen den zabor elektroniko kopurua: piezak, nanotxipak, zirkuitoak... Koltanarekin edo natur eta giza baliabideen esplotazioarekin lotuta dauden baliabideekin lotura duten materialekin eginak.\nGainera, lehen munduarentzat janaritegi edo despentsa lanak betetzen dituzten hainbat herrialde zabortegi erraldoiak dira; beraiekin ezer egiten ez den zaborrezko mendi bat, beren osagaiak lurrera edo ibai eta ereite-zelaiak ureztatzen dituzten uretara pasatzen direnak.\n"Sistema horrek guztiak ozeanoetan eta desertifikazioan eragina dauka, uraren zikloaren nahastearekin edo gero eta azkarrago ekoiztuz sortzen ditugun CO2 isuri handiekin lotura duelako", azaldu du Románek. Era berean, espazioko zaborra ere aipatzen du. "Gero eta hondakin gehiago dago orbitan. Zabor orbitalari buruzko argazkiak daude, horri buruz apenas hitz egiten den arren".\nSistemak "ordulari bat bezala funtzionatzen du, baina ingurumenarentzat bonba atomikoa den ordulari baten antzera, eta gainera, ohi baino azkarrago doan erloju horietako bat da", laburbildu du Ballesterosek. "2000. urtean dagoeneko esan zen mundu guztiak lehenengo munduko herrialdeek bezala ekoiztuko balu, hiru planeta beharko genituzkeela. Ekonomia linealak, gureak, azkar eta merke ekoizten du ingurumen edo lan-legediarik ez duten herrialdeetan, edo edukiz gero oso malguak diren lekuetan, gero eta kalitate eskasagoarekin". Modaren eta elektronikaren industriaren ekoizpen prozesuak -erauzketan oinarritua eta CO2 isuri handiak dituztenak- eta arroparen kasuan kutsakorra, arroparen tindagaiengatik, inpaktu deusestagarria dauka ingurumenarengan.\nInork ezkutatzen ez duen zaharkipena\nDuela urte batzuk, Made in Germany-ren kalitate galerak kaltetu zituen pertsona talde bat, gerrila baten antzera antolatu zen zaharkipenaren aurka. Murks, Nein Danke proiektuak hausten diren produktuen zerrenda egiten du; tripak ateratzen dizkiete, ahal denean, konpontzen saiatzeko eta iruzurra non dagoen jakiteko. Batzuetan gaizki muntatutako pieza bat da, bestetan kalitate txarreko plastiko bat. "Gure bolondresetako bat ekoizpen-kateko langile bat da; krokadurek huts egin dezaten ontzi bat zenbat aldiz ireki behar den probatzen dutela dio, eta puntu horretara arte programatzen dituzte", esan du proiektuko zuzendari Stefan Schriddek Berlinetik.\nBaina ekoiztu, erabili eta botatzearen ekoizpen lineala asko eta azkar saltzeaz arduratzen den bitartean, badira ekonomiako adar batzuk planetaren parte gisa gelditzen zaizkigun aukerez hausnartzen dutenak. Ingurumenaren Goi Institutuko Roberto Ruiz Robles deshazkundean aditua da (baliabide mugatuak dituen planeta batean bizi garenez hazkunde infinitoa ezinezkoa dela dioen ekonomiaren adarra). "Ezin diogu hazkunde jarraituari eutsi. Fisikoki ezinezkoa da. Ura oso adibide ona da: modu eraginkorragoan erabili beharra dago gero eta lehorte gehiago egongo direlako". Ecologing egitasmoko zuzendariarentzat "deshazkundea apostu bat da, kontsolagarri bat, baina modu benetazkoan bizi beharra dago eta tontakeri gisa ikusi hainbeste erostea".\n"Erosle batek Black Friday-ri aurre egin beharko lioke bere buruari galdetuz zergatik erosten dituen gauzak, benetan behar ote duen objektu hori, gure bizitza hobea egingo duen ala bere esklabu bilakatuko gaituen", azpimarratu du Cerantolak. "Kontsumismoa errealitatearen desitxuraketa da. Behar ez ditugun objektuz inguratuak gaude, botatzea pena ematen diguten gauzez inguratuak. Hainbeste gauza edukitzea ez da positiboa, ez eta ona ere osasunarentzat edo ingurumenarentzat".\n"Bezero bati egin dakiokeen mesederik onena da inpultsoz ezer ez erostera bultzatzea", dio Slow Fashion Next-eko zuzendari Gema Gómezek. Carlos Ballesterosek gogoratzen digun bezala, "objektu bat nire etxera iritsi baino lehen eta ondoren gertatzen den guztia ezkutatzen du kontsumoaren gizarteak".\nJatorrizko artikuloa El País-en argitaratua.\nblack friday kontsumoa\nBizikleta bidezko mugikortasun jasangarriari buruzko mugaz gaindiko jardunaldia\nKafea ongarri gisa\nThe Climate Group-ek kokatu du Euskadi klimaren anbizioan liderrak diren eskualdeen artean\nMarrazoak lehenago eta ahulago irteten dira beren arrautzetatik, krisi klimatikoak berotutako ozeanoetan\nErakusketak • Urtaroko Pieza\nVasco de Campingeko Maritxu Urreta aitzindariaren eski eta makilak, ikusgai Urtaroko Pieza erakusketan\n2021eko neguko agenda\nCristina Eneako I. Tik Tok Lehiaketa\n© 2006 - 2021 • Cristina Enea Fundazioa


IPCC-k une kritiko batean argitaratu du bere txosten berria, Europan eta munduan bero-boladak, uholdeak, lehorteak eta suteak gertatzen ari direla eta | Observatorio Pirenaico del Cambio Climático\nIPCC-k une kritiko batean argitaratu du bere txosten berria, Europan eta munduan bero-boladak, uholdeak, lehorteak eta suteak gertatzen ari direla eta\nKlima Aldaketari buruzko Adituen Gobernu arteko Taldeak (IPCC) abuztuaren 9an argitaratu zuen bere azken txostena: Climate Change 2021: the Physical Science Basis. Txosten hau I. lantaldeak IPCCren seigarren ebaluazio-txostenari egindako ekarpena da, eta urrutiko onarpen-saio luze baten ondoren argitaratu da. Txostenaren kapituluetako koordinatzaileek dokumentuari amaierako azterketa egiteko baliatu zuten saio hori.\nTxostenak klimaren zientzien azken aurrerapenak eta horien eraginei buruzko ebidentzia zientifiko zorrotzenen azterketa biltzen ditu, klima-sistemaren eta klima-aldaketa antropogenikoaren ulermen fisiko eguneratu bat emateko. Gainera, munduarentzat bereziki kritikoa den une batean aurkeztu da txostena: azken asteotan, errekorreko bero-boladak, uholdeak, lehorte suntsitzaileak eta inoiz ez bezalako baso-suteak izan dira, eta kalte handiak eragiten ari da munduaren zati handi batean. Dokumentua I. lantaldeak IPCCren seigarren ebaluazio-txostenari egindako ekarpena da. Guztira 3 zati ditu, baita laburpen exekutibo bat ere. Oinarri fisikoei buruzko dokumentu horretatik –gainerako dokumentuekin pixkanaka osatuko dena–, funtsezko zenbait puntu eta berrikuntza nabarmendu behar dira.\nLehen aldiz, Parisko Akordioaren ondorioz txertatutako egoera bat aztertu da: berotzea 1,5 ºC-ra mugatzea. Gainera, gaineratu du erakutsiko duela nola eta zergatik aldatu den klima orain arte, eta etorkizunean nola alda daitekeen.\nHalaber, lehen aldiz egin da landa-eremuei buruzko kapitulu bat (9. kapitulua). Bertan, landa-eremuen garrantzia eta sentikortasun berezia aipatzen dira, nahiz eta oraindik ez dagoen adostasunik ahultasuna areagotu edo murriztu dezaketen faktore jakin batzuen inguruan. Bere koordinatzaile Marta G. Rivera-Ferrek (Viceko Unibertsitatea) adierazi duenez, ez dago zehaztuta (ez arlo akademikoan ez administratiboan) landa-eremuak zer diren, eta, beraz, horiek baloratzeko zailtasun analitikoa dago. Rivera-Ferrerrek nabarmendu du, baita ere, inpaktu ekonomikoak ebaluatu behar direla, diruaz harago doazen tresnekin. Hori gertatzen da, adibidez, klima-aldaketak landa-eremuetako eta mendietako zerbitzu ekosistemikoetan duen eraginaren balorazioarekin. Azkenik, azpimarratu du zaila dela esatea zeintzuk diren klima-aldaketak bakarrik eragindako inpaktuak eta zeintzuk testuinguru sozioekologiko konplexuetan gizakiaren ekintzak eragindakoak.\nTxostena 12 kapitulutan dago egituratuta, eta, gainera, agertokien atlas interaktibo berri bat eta eskualdeko 11 informazio-fitxa ditu. Fitxak azpiproduktu didaktikoagoa eta dibulgatzaileagoa dira, eta ekosistema eta eskualde funtsezko batzuei buruzko informazio erregionalizatua dute. Fitxen artean, munduko mendi-eremuen inguruko fitxa espezifiko bat dago; bertan, klima-aldaketak mendi-eremuetan duen eraginaren oinarri fisikoei buruzko ebidentzia zientifiko berriak laburbiltzen dira.\nTxosten hau, zalantzarik gabe, klima-sistemaren berotze ukaezin eta ageriari buruzko froga sendoa da, bai eta bilakaera honetan gizakiak duen eragin nabariari buruzkoa ere. Txostenak azpimarratzen du, halaber, klima-aldaketaren alderdi askok eta horrekin lotutako inpaktuek mendeetan jarraituko dutela, baita berotegi-efektuko gasen emisio antropogenikoak orain gelditzen badira ere. Ebidentzia zientifikoek berresten dute klima zenbat eta gehiago aldatu, orduan eta arrisku handiagoak izango ditugula inpaktu larriak, orokorrak eta atzeraezinak izateko. Mundu mailan, biztanleriaren gaineko inpaktu potentzialen artean daude, batez ere, ur eta elikagai eskasia, pobreziaren gorakada, lekualdatutako biztanleriaren hazkundea eta kostaldeko uholdeak. Klima-aldaketaren arriskuak berotegi-efektuko gasen emisio metatuen araberakoak dira; horiek, aldi berean, datozen hamarkadetako urteko emisioen araberakoak dira. Txostenak azpimarratzen duenez, egokitzapena eta arintzea klima-aldaketarekin lotutako arriskuak murrizteko eta kudeatzeko estrategia osagarriak dira, baina bat bera ere ez da berez nahikoa. Gaur egun, badaude klima-aldaketa mugatzeko eta etorkizun jasangarriagoa eta oparoagoa eraikitzeko bitartekoak. Hala ere, dokumentu honek dioen moduan, eta, beharbada, inoiz izan den adostasun zientifiko handiena du, jarduteko leihoa oso azkar ixten ari da: tenperatura 2 ºC igotzea eragingo duen karbonoaren % 65 atmosferara igorri da jada (industriaurreko garaiarekin alderatuta). Txostenaren arabera, baina, arintze-helburu handinahienak ere lor daitezke oraindik, hazkunde ekonomikoa % 0,06 murriztuta; kontuan hartu behar da, arintze-jarduketarik gabe, % 1,6 eta % 3,0 artekoa dela hazkundea. Hazkunde-murrizketak atzerapen eta aldaketa sakonak ekarriko lituzke, baina ez litzateke hazkunde osoa galduko.\nAzken finean, gizadiaren esku dago erregai fosilekin hasi zena geldiaraztea; dena den, paradoxikoki, gizakiaren ekintzak sortzen du ziurgabetasun handiena klima-proiekzioetan.


HGH - HGH Phuket erabiltzeko argibideak\nHGH erabiltzeko argibideak\n1ko ekainaren 2020a\nOHIKO GALDERAK. Nola erabili Genotropin HGH?\nPausoz pauso aktibatzeko argibideak (YouTube + Pictures) Gomendio orokorrak eta aholkuak HGH hartu aurretik Injekziorako denbora, gomendioen dosia Nola egin autoinjekzioa (YouTube + Pictures) Nola eta zer tenperaturak gordetzen du HGH? Nola eraman HGH aireportura Zer da HGH? ...\nAzaroaren 11, 2019\nNola eraman HGH aireportura. Nola bidaiatu Giza Hormona Hormonarekin hegazkinean?\nAgian galdera ohikoena: HGH-k eskuko ekipajea hartu edo maletak fakturatu? HGH fakturatzean ekipajean sartzea gomendatzen dugu. Hainbat arrazoi daude. Ordena hartuko dugu: - Baldintza onenak ...\nUrriaren 18, 2019\nGenotropin egiaztapena, HGH-ren autentifikazioa Pfizer-tik\nEskuz egiten dugu egiaztapena fabrikatzailearen kontuan, eskaera ofiziala bidaliz zure hgh produktuaren lizentzia zenbakia. Egiaztapena Pfizerren Call Center-en bidez egingo duzu. Pfizer-ren erantzun ofiziala jasoko duzu zure posta elektronikoko eskaeraren barruan ...\nGenotropina zenbat IU? Zenbat UI HGH Pfizer-en, Genotropin kartutxoetan\nZer kantitate IU Genotropin Pfizer-etik? Gaur egun, Pfizer-ek 2 Genotropin GoQuick boligrafo mota ekoizten ditu 36 IU (12mg) eta 16 IU (5.3mg) injekziorako bi zatitako heldulekuak, bi zati aktiboetatik, Human Hazkunde Hormona hautsa eta ur soluzioa Genotropin kartutxoak ...\nNola itzuli HGH argibideak ingelesez ez izateko?\nFabrikatzailearen arabera, HGH aktibatzeko argibideak, dosia, injekzioak agian ez daude ingelesez. Adibidez: HGH Mexikotik gaztelaniaz, HGH Turkiatik turkieraz eta abar kasu honetan "Google Translator ... aplikazioa erabiltzea gomendatzen dizugu.\nHGH injekziorako, luma orratz ultrafinak erabili behar dituzu, 29 zabalera, 30 zabalera edo 31 zabalera x 0,6-0,8 mm edo tamaina bereko beste marka batzuk. Tailandiako bezeroei doako orratzak eskaintzen dizkiegu mezularitza bidalketa esku-dirutan ordainduta. Nazioarteko bezeroentzat ...\nHGH ubeldura azaleko sabelean Giza Hormona injekzioen ondoren - Irtenbidea\nHGH injekzioaren zergatiak? HGH injekzioaren ondoren bi ubeldurazko arrazoi nagusiak: A) orratz bat larruazalpean sartzea gaizki dago. Irtenbidea - saiatu orratza goiko geruzetan injektatzen ...\nEdukia: 1. HGH injekzioa egin goizean edo arratsaldean? 2. Garrantzitsua da urdaila hutsik injektatzea 3. Gomendioak HGH dosia gizon eta emakumeentzat HGH injekzioa goizean edo arratsaldean egitea? HGH injekzioen puntu nagusia altua mantentzea da ...\nGiza Hazkunde Hormona (somatotropina, HGH) Thailandian jende gehienak muskuluak eraikitzeko kirolarien prozesuekin lotuta daude. Gauzak horrela, HGHk efektu anaboliko handia du, muskuluen hazkundea bultzatzen du, sistema immunologikoa indartzen du eta baita ...


2 Pedro 2 EAB - Elizen Arteko Biblia\n2 Pedro 2 Elizen Arteko Biblia (EAB)\n1. Israel herrian sasiprofetak izan ziren bezala, zuen artean ere izango dira sasimaisuak, doktrina kaltegarriak zabaltzen saiatuko direnak. Salbatu zituen Jauna ukatu egingo dute, eta berehala ekarriko dute beren gainera hondamena.\n2. Jende askok jarraituko die beren jokabide biziotsuan, eta, horiek direla eta, gaitzetsia izango da kristau-bidea.\n3. Diru-goseak eraginda, irabazia lortu nahiko dute hitz maltzurrez, baina aspaldidanik dago erabakita haien kontrako epaia, eta zain dute hondamena.\n4. Jainkoak ez zien barkatu bekatu egin zuten aingeruei, eta, infernuko barrunbe ilunetara jaurtiz, han utzi zituen auzirako gordeta.\n5. Antzinako munduari ere ez zion barkatu, baizik eta uholdea bidali eta jende gaizto hura suntsitu egin zuen, nahiz eta Noe —bere bizitzan zintzotasuna erakutsi zuena— hondamenditik libratu beste zazpi lagunekin.\n6. Sodoma eta Gomorra hiriak ere kondenatu egin zituen eta erraustu, gerora izango ziren gaiztoen eskarmenturako.\n7. Baina Lot zintzoa onik atera zuen, jende gaizto haren biziera biziotsuak saminez betetzen zuelako.\n8. Gizon zintzo hau gaizkile haien artean bizi zen, eta egunero ikusi eta entzun behar izan zituen itsuskeriek atsekabez betetzen zioten bere bihotz zintzoa.\n9. Izan ere, badaki Jaunak gizon zintzoak probalditik ateratzen eta gaiztoak auzi-egunean zigortzeko gordetzen,\n10. batez ere, haragizko grina zikinen atzetik dabiltzanak eta Jaunaren agintea gutxiesten dutenak.Sasimaisuok harroputz eta ausart dira: inolako beldurrik gabe, maldizioak botatzen dituzte zerutar izakien kontra;\n11. aingeruak berak, ostera, indarrez eta ahalmenez handiagoak izan arren, ez dira ausartzen Jaunaren aurrean haien kontra irainik esaten.\n12. Gizon horiek, harrapatu eta sarraskitzeko sortuak diren adimengabeko animaliak bezalakoak dira: ezagutzen ez dutena madarikatzeagatik, animaliak bezala galduko dira,\n13. egindako gaitzaren ordainez gaitza jasoz. Egun-argitan atseginkeriatan ibiltzea dute gogoko; jende nardagarri eta ustel hori lizunkeriatan gozatzen da, zuekin jan-edanean ari diren bitartean.\n14. Begiak adulterio-irrikaz dituztela, ez dira bekatuz inoiz asetzen. Pertsona ahulak liluratzen dituzte, eta gutiziarako trebatua dago jende madarikatu hori.\n15. Bide zuzena utzirik, galdu egin dira, Bosorren seme Balaam profetaren jokabideari jarraituz. Honek bidegabeko irabazia irrikatu zuen;\n16. baina izan zuen bere bidegabekeria aurpegiratu zion norbait: hitzik ez duen asto batek, giza ahotsez mintzatuz, profetari bere asmo zoroa galarazi zion.\n17. Gizon horiek urik gabeko iturri dira, ekaitzak eramaten duen laino. Ilunpe beltzak dauzkate zain.\n18. Hots handiko hitzaldi hutsak egiten dituzte eta grina lizunen bitartez okerbidetik aldendu berriak liluratzen.\n19. Libre izango direla agintzen diete, berak bitartean gaiztakeriaren esklabo direlarik, zeren eta noren menpean jarri, haren esklabo baita gizakia.\n20. Izan ere, Jesu Kristo gure Jaun eta Salbatzailea ezagutu eta munduko lohikeriei ihes egin ondoren, berriro haietara erortzen direnentzat, azkeneko egoera hau lehenengoa baino okerragoa da.\n21. Hobe zuketen salbazio-bidea sekula ez ezagutzea, ezagutu eta gero, hartu zuten lege santutik atzera egitea baino.\n22. Horiengan betetzen da esaera zaharrak hain egoki dioen hau: Txakurra ok egin eta botatakora itzultzen da, eta «Txerri garbitu berria lokatzetara».\n‹ 2 Pedro 1\n2 Pedro 3 ›


Independentzia-gerra amaitu ostean, ideia liberalak nagusi ziren Espainian, eta Nafarroak larri pairatu zituen horren ondorioak. Nafar kopuru handi bat absolutismoa eta foru-erregimena defendatzen zituzten karlisten alde lerratu zen. Iruñeak, ordea, liberalen alde egin zuen, nahiz eta biztanleetako multzo batek karlistak begiko izan. Iruñeko burges gogotsuek eta funtzionario burokratek maniobratzen jakin izan zuten, foruen erreforma baten bidez bere ideiei tokia egiteko (1841eko Lege Hitzartua). Madrilgo gobernua nafarren zerga-autonomia murrizten saiatu zen, eta 1893an manifestazio erraldoia egin zen Iruñean horren kontra. Espiritu horren ikurtzat, Foruen monumentua eraiki zuten. 1888tik aitzina, hiria zabaltzen hasi zen, Lehen Zabalgunea eraikitzearekin batera. Bertako arkitektorik hoberenek proiektu modernistak diseinatu zituzten, Iruñerako. Harresiek, berriz, bere horretan segitu zuten, 1915. urtera arte; izan ere, urte hartan eraitsi zituzten harresietako batzuk.\nLotura, Iruñeko Udal Agiritegira jotzeko\nIruñeak duen hoberena, irudietan


Aire-konmutadorearen terminalak, trenbide-terminalak, pasabide anitzeko konexio terminalak - WoSign - Page 7\nFabrikazio profesional gisa, C-DT35-GD1 zulo bakarreko pasabide bakarra 35 karratu eskaini nahi dizugu. Eta saldu osteko zerbitzurik onena eta garaiz entregatzea eskainiko dizugu.\nZiur egon zaitezke C-DT25-GD2 zulo bikoitzeko pasabide bakarra 25 karratu erostea gure fabrikatik eta salmenta osteko zerbitzurik onena eta entrega puntuala eskainiko dizugu.\nC-DT25-GD1 zulo bakarreko pase bakarra 25 karratu\nWoSign C-DT25-GD1 zulo bakarreko 25 karratu bakarreko fabrikatzaile profesionala da. C-DT25-GD1 zulo bakarrekoa 25 karratuek agintari nazionalen segurtasun probak gainditu dituzte eta aintzat hartu dute.


Bokado Mikel Santamaria Aquarium - Mikel Santamarian es duga desperdiziorik\nMikel Santamarian es duga desperdiziorik\nElikagaiak alferrik ez galtzeko esfortzua egiten duten hiriko establezimenduen artean egotearen ohorea dugu, Donostiako Ingurumenaren Zinegotziak emandako tituluak esaten duen bezala.\nAsko pozten gaitu horrelako saria jaso izana, eta ez dugu ukatuko asko gustatu zaigula taldeari labore hau igartzea. Gure jatetxean, eta taldeko beste ekimen eta lan gastronomikoetan, jakitun gara gure sukaldaritza, zelaiak, itsasoa eta bizimodu autoktonoaren etorkizuna, ingurumena zaintzearen eta iraunkortasunaren ondorio dela.\nZe irizpide bete ditugu hiriko Ingurumenaren Zinegotziak sari hau emateko? Ane Oyarbide zinegotziak, argi azaldu du: “Jatetxeek, sobratzen diren errazioentzako tuperrak eskaini behar dizkiete bezeroei, adibidez, lankideak prestatu eta jarraibideen berri emateaz gain, elikagaiak alferrik ez galtzeko eta jatetxean ekoizten diren material desberdinen birziklapen egokia egiteko”.\nHain zuzen ere, birziklapenaren bidetik eramaten gaituzten ekintza arautuak daude, produktuak bere osotasunean ahalik eta gehien aprobetxatzeko, ingurumena zaintzeko eta etengabeko esfortzua egiteko era guztietako desperdizioak saihesteko.\nDuela gutxi, Kilometro 0 sukaldaritzari eskaini genion artikuluan kontatzen genizuen bezala, sukaldaritza iraunkorra aurrera eramateko konbentzimendu eta lana, bertako produktuen sustapenean hasi behar da. Emandako sari honek, indarra eta bultzada bat ematen digu zero desperdizioen bide honetatik jarraitzeko eta gure ingurumen gastronomikoa zaintzen jarraitzeko.\nDesperdiziorik ez dugula esatea poz handiz hartzen dugu, bai metaforikoki bai gure ekintzen errealitatearengatik. Horregatik, zoriondu egiten gara eta zorion hau ingurumen pegatina jaso duten beste 15 jatetxeen artean zabaltzen dugu: La Muralla, Urepel, Gandarias, La Raviolina, Garraxi, Avenida XXI, Km.0, Australian Koorner, Sidrería Garbera, All i Olli, El Fogón, Albergue de Ulia Jatzetxea, Juantxo, Peregrinus y Bera-Bera.\nGuztiei, zorionak. Goazen jarraitzera gure lur, gastronomia eta bizimoduarengatik lan egiten.


Km 0 | bidasoaldeko kazetariak\n07 Eka 2011\nIrun, goizaldeko hiruak: Begiak igurtzi ditu berriro, lo arraroa izan du. Urduri eta pozik dago, beti bezala. Bada denbora bi asteburutik behin bidai hori egin behar duela, baina beti dago berdin. Lagunak batu, muxu eta besarkadak. Badoaz. Lehen kontutxoak hasi dira elkarri kontatzen.\nGasteiz, goizaldeko lauak eta laurden: Ez da ia inor errepidean, zenbait kamioi lagun dituzte, bestela dena lasai. Gaurkoan eguraldi ona dago gidatzeko. Lagun bat jaso dute gasolindegian. Bertan lehen kafetxoa eta zigarroa. Aurkezpenak. Kotxera sartu dira laurak ez dago galtzeko denborarik.\nBurgos, goizaldeko bost terdiak: Pixa egiteko geratu dira. Beste kafetxo bat hartu dute, apur bat nekatuta daude gaur. Gidari aldaketa ere egin dute. Aurreko biak hitz eta pitz daude errepideari so eginez. Atzeko biak lo geratu dira.\nKm0, goizeko zortzi terdiak: Denborarekin heldu dira gaurkoan. Pare bat zigarrotxo erre dituzte kartzela kanpoaldean. Lasai daude. Heldu dira. Aurreko batean bost minutu beranduago heldu ziren eta ez zieten sartzen utzi. Gaur lagunetako bat pozik da bis a bisa duelako. Lehenik bera sartu da, urduri, beti bezala. Ordu eta berrogei eta hamar minutu izango ditu bere bikotearekin egon ahal izateko. Barruan gertatzen dena, haiei bakarrik dagokie, ez dugu zabalduko. Ondoren beste hiru lagunak sartu dira. Haien lagunarekin egoteko berrogei minutu izango dituzte. Duela hilabete ez zutela ikusten, kontu asko ekarri dituzte berari esateko, baina beti bezala dena ahaztu eta beste mila kontuz arituko dira. Haienak diren minutu horiek ere ez ditugu zabalduko, ondo grabatuta geratu diren arren.\nKm0, goizeko hamarrak hamar gutxi : Hiru lagunak bisita eginda kanpora atera dira. Pozik daude laguna oso ondo ikusi dutelako, baina triste ere. Sei hilabete pasa dira, eta presoak beste hamar lagunen zerrenda osatu behar izan du, oraingoz ezingo dute laguna gehiago ikusi.\nKm0, goizeko hamaikak. Bisa eginda atera da azken laguna kalera. Pozez gainezka dago, bikotearekin egondako minutu guztiak goxo-goxo bere buruan gorde lagunak besarkatu eta kotxera sartu dira berriro.\nAsteburuero-asteburuero hainbat euskal herritarren historia da hau. Gaurkoa nik aukeratu dudan kontakizun bat da. Iosu Truebak beste hamaika errealitate aukeratu ditu. Durangon ikusgai izan da asteburuan bere lana (argazkiak) hainbat lagunek antolatutako aurkezpen eder baten bidez. Presoen atzean senitarteko eta lagun asko daudelako. Euskal Herriaren historia ere badelako.


Maddalen Iriarteri elkarrizketa egin diote gaur Euskadi Irratiko "Boulevard" saioan. Bertan, beste hainbat gaien artean, EAEko aurrekontuen inguruan mintzatu da EH Bilduko Eusko Legebiltzarkideko bozeramailea:\nAztertzen ari gara Jaurlaritzak egindako proposamena, guk hau sakon eta zorrotz aztertu behar dugu eta astelehenean mahai politikoan eztabaidatu eta erabaki bat hartu egingo dugu.\n6 konpromiso eta 6 inbertsio eskaera egin ditugu, Aspiazuk lau onartu dituela dio, baina guri ez zaigu horrela iruditzen. Bakarra baino ez digute onartu, gutxieneko soldatari buruzkoa, hain zuzen ere.\nDatozen urteetan nola finantzatuko garen pentsatu behar dugu, erronka handiak ditugu aurretik eta horiei bai ala bai heldu beharra diogu. Ez dugu uste zerga politika eztabaida politikotik kanpo aztertu behar den gai bat denik.\nHemen badaude eskumenak eta erabili daitezke benetako aurrerapausoak emateko. Jaurlaritzaren proposamena guk mahai gainean jarritako akordioetatik urruti geratu dela deritzogu, aztertzen ari gara eta borondate guztia dugu konpromiso horiek aztertzeko. Akordioak premiazkoak direla deritzogu eta horiek erdiesteko prest egongo gara beti.\nNiri iruditzen zaidana da, EH Bilduk esaten zuen bezala aurrekontu hau asko hobetu daitekeeal eta Jaurlaritzak egindako proposamenak ere hori frogatzen du. Hemen hobetzeko tarte handia dago, Osakidetzarako esaterako, 30 milioi gehiago jarri zitezkeen eta Jaurlaritzaren oraingo proposamenak hori jartzen du mahai gainean ez? Badago tartea, badaude aukerak: Jaurlaritzak aurkeztutako aurrekontuetan hutsune nabariak daude eta aurretik ere egin zitzakeen apustuak eta hobekuntzak egiteko tartea duela jarri dugu mahai gainean.\nUne honetan guk planteatu dugunetik, haiek proposatutakoa koxka bat beherago dago. Hala ere uste dugu akordio politikoak beharrezkoak direla eta ezohiko egoeretan ezohiko erantzunak eman behar direla. Orain ezin bada, jarraituko dugu jarrera irekiarekin eta akordiorako prest lan egiten.


Iparraldeko Txapelketa ere irabazi du Cristian Rodriguez motoziklista lekeitiarrak - Lea-Artibai eta Mutrikuko Hitza : Lea-Artibai eta Mutrikuko Hitza\nAste honetan eman dituzte jakitera emaitza ofizialak. "Pozik" agertu da lekeitiarra.\nRodriguez Euskal Herriko Txapelketako podium gainean. Argazkia: Cristian Rodrigiuez\nBeste garaipen bat gehitu du bere aurtengo zerrendara Cristian Rodriguez Iglesias motoziklista lekeitiarrak. Iparraldeko Txapelketa (Zona Norte) ere irabazi du. Aste honetan jakinarazi dituzte emaitza ofizialak eta “pozik” hartu du berria.\nAurten Los Arcosen (Nafarroa) lehiatu dira Iparraldeko txapelketako lasterketa bi eta bestea, Cartagenan (Murtzia); hirurak irailetik aurrera. Lehenengoan laugarren postuan geratu zen Rodriguez, bigarren lasterketan hirugarren egin zuen, eta hirugarrenean podiumaren gorenera igo zen. Horrela, nahikoa puntu eskuratu ditu Motor Klasikoen kategoriako Iparraldeko Txapelketa irabazteko.\n“Urte baten hiru txapelketa irabaztea ez da ohikoa. Baterako prestatu ahal zara, ahaleginak horretara jarrita, baina hiru batera lortzea ez dakit berriro lortu ahalko dudan”, dio lekeitiarrak. Izan ere, Iparraldeko Txapelketagaz gainera Euskal Herriko Txapelketa eta Espainiako Txapelketak ere irabazi ditu aurten.\nErlazionatutako edukiaMotor klasikoen Espainiako Kopa irabazi du Cristian Rodriguez lekeitiarrak