Artazuritzea (Leitza) - Mintzoak Gelara\nEuskalkiak lantzea (Erdialdekoa)\nBlog batean iritzia ematea.\nOrain kantatzera noan kanta kantatzen zen, bueno, pues igual orain dela… artazuritzea izaten zenean, artoak egiten zirenean. Baserrietan pues alorra, orduan pentsua gehiena eta erabiltzen zena zen artoa eta menudilloa eta pulpa.\nEta, klaro, artoa egiten zen asko eta nola izaten zen lan handia, pues biltzen zen jendea, auzo guztikoa eta herritik eta dena. O sea, zabaltzen zen berria: halako baserritan pues e… gaur artazuritzea omen da. Eta, orduan, jendea joaten zen artoa zuritzera eta igual arratsalde batean edo iluntzean, gehien izaten zen iluntzean. Eta orduan, pues e… denen artean egiten zuten lan guztia kasik. Eta, bazen kanta bat kantatzen zena garai hartan. Orain bada liburu bat, e… kanta hau, erdia heldu dena, eta gero, nonbait ere, pues hori, kantatzen zuten eta gero irakatsi zioten beste puska hori, ni kantatzera noana. Bueno, nik kantatuko dut dena. Osorik.\nEta, klaro, hau da, parte bat da pues neska bat igual bazuen, bazen susmoa neska bat eta mutil bat bazebiltzala edo ez zebiltzala, eta orduan, artazuritzean kantatzen zuten kanta hau eta egiten ziren aihertu eta, bueno, pues, batzuk lotsatzen ziren, beste batzuk ez ziren lotsatzen, ez zitzaien inporta eta, biño, kantatzearena da, oso polita da. Eta orduan, pues lotsatzen bazen, jartzen zen gorri-gorria eta ez bazen lotsatzen, pues, barre egiten zuen, besteek bezala. Baina askok, pues ohartzen ziren momentu horretan eta erabiltzen zuten asko, arto zuritzeetan behinik behin, kanta hau. Eta, artazuritzeak izaten ziren, pues bueno, festa bat, zeren askotan, etxe askotan akordeoiak eta dena izaten zituzten, eta dantza, eta afaria ere bai. Afari gisa pues ez dut esaten afari oso bat, baina gazta eta ogia, eta menbrilloa, eta intxaurrak ere bai eta, txori… bueno, orduan txorizoa ez zen erabiltzen, baina intxaurrak eta menbrilloak eta horiek ere bai. Eta, pasatzen zuten eta egiten zitzaien pues igual gaua berandu samar, eta hasi ziren pues ja laguntzen, mutilak neskei laguntzen, eta laguntzen zieten eta hasi zen eskandalu pixka bat. Eta bueno, gero ja… gero, artoak ere bukatu ziren eta arto zuritzea ere bai. Baina izaten zen, bueno! Festa handia artazuritzea. Lana ere bai, baina festa ere bai, eta oso ongi pasatzen zen. Ni ez nintzen ailegatu, auzoan pues igual e… baina hola, baserrietan eta ez, ez nintzen nire denboran… ni orduan oraindik umea nintzen eta ez nintzen ailegatu, baina akordatu nola egiten zen bai, akordatzen naiz. Eta urteak dira, e?\nEta artoak akitu zirelako, bukatu zirelako ja, artazuriketa ere bai, baina, aldi berean, esaten ari zinen bezala, pixka bat eskandalua egin zelako debekatu zen kanta.\nBai, pixka bat bai. Eta, mutilak eta neskak eta izaten ziren eta, badakizu, beti bezala. Eta igual lehenago gehiago orain baino. Orain libertate gehiago dago eta orduan, hola, ilunpetan eta… aproposa izaten baitzen horretarako. Baina, gero ja, artoak bukatu. Gero, badakizu, berri horiek hasi ziren eta pulpa eta menudilloa eta horiek bukatu ziren, eta artoak eta, ja aldatu egin zen gauza eta, ja gero ez zen izaten… ja azkenekoak… ba! izanen da igual berrogei urte. Bai.\nJa ez da kantatzen.\nJa ez da egiten.\nEta kanta hau ere ez da kantatzen ja.\nEz, ja artazuritzeak bukatzearekin kanta ere ahaztu zen. Bai. Baina nik e… Auñamendi… zerak, editorialak badauka liburu bat kanta zaharrekin eta hau heldu da eta, lehendabiziko estrofa bakarra. Eta orduan pentsatzen dut beste gaineko horiek egin zituela akoplatu lehendabiziko estrofan. Baina hori, bueno, ez dakit, besteetan ez dut aditu izan, hemen Leitzan asko, bai, arto zuritzerakoan.\nGaiarekin hasi baino lehen, artazuritzea zer den dakiten galdetuko diegu. Zer den ez badakite, “arto zuritze” izenak zer iradokitzen dien galdetuko diegu. Ikasleen erantzunak baliatuz, zer den, noiz egiten zen, zertarako… azalduko dugu.\nOndoren, Leitzari buruz zer dakiten ikusiko dugu:\nZer dakizue Leitzari buruz?\nLeitzar ospetsuren bat ezagutzen duzue?\nAurrezagutzak aktibatuta, gaia kokatu ondotik, bideoa ikusiko dugu.\nBideoa ikusi eta gero, bikoteka galdera hauei erantzuteko eskatuko diegu ikasleei:\n1- Nor elkartzen zen artoa zuritzera?\nAuzoko eta herriko bizilagunak. Jende anitz biltzen zen.\n2- Aziendei zer ematen zieten jateko? Grabazioan hiru gauza aipatzen dira, gutxienez bi zerrenda itzazu:\nArtoa, menudilloa eta pulpa.\n3- Nola pasatzen zuten ilunabarra? Hiru ezaugarri aipa itzazu.\nKantuan (batzuetan akordeoiarekin), ligatzen, afaltzen (gazta, intxaurrak, menbrilloa…), eta abar. Besta izaten zen.\n4- Kantuan aritzen ziren?\n5- “Bentara noa, bentatik nator” kantuaren bertze estrofa bat daki. Zer dakizu estrofa horri buruz?\nNeska-mutil batzuen arteko harremanari buruzkoa da. Neskaren izena eta gustuko duen mutilarena aipatzen direla dio.\nBukatzean, talde handian galderak zuzenduko ditugu.\nHurrengo jarduera Leitzako euskara lantzeko baliatuko dugu. Horretarako, lehenbizi Leitza mapan kokatu beharko dute gelako arbel digitalean.\nMediatekak grabazio bakoitzaren azpiko aldean zer euskalki edo azpieuskalki den azaltzen du eta mapa eskura paratzen du. Duen kokapenaren arabera, (Nafarroan, Gipuzkoarekin mugatzen) nongo hizkeraren eragina izaten ahal duen errateko eskatuko diegu ikasleei.\nOndoren, Leitzan inoiz egon badira, galdetuko diegu hango hizkeraren zer ezaugarrik ematen dien atentzio handien. Norbait han egon bada, edo han lagunak edo senitartekoak baditu, segur aski erranen du hitz bukaerako -e dela bereizgarrietako bat edota pesta, aparie… erraten dutela. Bi adibide horiek baliatuko ditugu euskalkiei buruz azalpenak emateko:\n– a > e bilakatzen da aurreko silaban i edo u bokalak baldin badaude: aita > aite, gorria > gorrie, guzia > guzie…\nEzaugarri hori Hego Euskal Herrikoa da, beraz, Iparraldean ez dugu -e hori adituko.\nEuskara batuan f letra duten hitz anitz p-z ahoskatzen dira Leitzaldean: Pernando (Fernando), pesta (festa), aparie (afaria)…\nBi azalpen horiek jaso ondotik, berriz adituko dute bideoa eta ezaugarri horiek dituzten hitzak zerrendatuko dituzte:\n– a > e: intxaurrek (intxaurrak), pentsue (pentsua), guzie (guztia), lan haundie (lan handia), mutil bet (mutil bat), liburu bet (liburu bat), gorri-gorrie (gorri-gorria)…\n– f > p: aparie (afaria), pesta bat (festa bat)\nBigarren jarduera moduan, hausnarketa bultzatzeko asmoz, bideoan zeozer falta den galdetuko diegu ikasleei; izan ere, “Bentara noa, bentatik nator” kantuaz hitz egiten digu berriemaleak, berak ezagutzen duen bertze estrofa batez ere, baina bideoan ez du kantatzen.\nHortaz, kantu horri buruzko informazioa bilatzeko eskatuko diegu ikasleei. Zer bilatu behar duten argiago izan dezaten, ideia hauek eskura izanen dituzte:\nIkus daitekeen moduan, sarean bertsio bat baino gehiago topa ditzakegu:\nbentan da nire gogoa\nBentan dut nere gogoa\nAngo arrosa krabeliñetan\nArtu dut amorioa.\nNi ederretan zu galantetan\nNik ederretan gogoa\nEderretan den galantena da\nGurina sutan ai dan bezala\nBentatik nator bentara noa\nBentan dut neure gogoa\nMosuan gerrian pikoa frango\nMosuan usain gozoa.\n2- Berriemaleak aipatzen duen eta falta den estrofa nola bilatuko zenuke?\nMediatekan berriemalearen izen-deiturak eta herria paratuta, estrofa hori kantatzen ageri da berriemalea: https://www.mediateka.eus/eu/fitxategiak/79439/\n3- Noren kantua da?\nAreson bildu zuten, baina ez dakigu norena den, beraz, herrikoia izanen da segur aski.\n4- Noizkoa da?\nXIX. mendekoa da.\n5- Nork jaso zuen?\nAita Donostiak eta Resurrección Maria Azkuek jaso zuten.\n6- Zeri buruzko kantua da?\n7- Nork kantatzen du?\nEzagunena Mikel Laboaren bertsioa da, baina jende gehiagok ere kantatzen du, bertzeak bertze: Deloreanek, Sorozabalek…\nOndoren, lehenbizi, kantua adituko dugu (https://www.youtube.com/watch?v=ctsZIJ1znAw) eta gero, gazteendako blog batean kantuari buruzko iritzia emateko eskatuko diegu. Horretarako, testu mota hau lehenagotik landua duten arren, testuak behar dituen puntuak birpasatuko ditugu:\nArgudioak: zer gustatu zaien eta zer ez, zergatik\nHurrengo jarduera Leitzako euskara lantzeko baliatuko dugu. Horretarako, lehenbizi Leitza mapan jarri beharko dute gelako arbel digitalean.\nMediatekak grabazio bakoitzaren azpiko aldean zer euskalki edo azpieuskalki den azaltzen du eta mapa eskura paratzen du. Dagoen tokiaren arabera, (Nafarroan, Gipuzkoarekin mugatzen) nongo hizkeraren eragina izaten ahal duen errateko eskatuko diegu ikasleei.\nOndoren, Leitzan inoiz izan badira, galdetuko diegu hango hizkeraren zer ezaugarrik ematen dien arreta gehien. Norbait herrian izan bada, edo lagunak edo senitartekoak baditu, segur aski erranen du hitz bukaerako -e dela bereizgarrietako bat edota pesta, aparie… erraten dutela. Bi adibide horiek baliatuko ditugu euskalkiei buruz azalpenak emateko:\nEuskara batuan f letra duten hitz anitz p-z ahoskatzen dira: Pernando (Fernando), pesta (festa), aparie (afaria)…\nBigarren jarduera moduan, hausnarketa bultzatzeko asmoz, bideoan zedozer falta den galdetuko diegu ikasleei; izan ere, “Bentara noa, bentatik nator” kantuaz hitz egiten digu berriemaleak, berak ezagutzen duen bertze estrofa batez batez ere, baina bideoan ez du kantatzen.\nEzagunena Mikel Laboaren bertsioa da, baina gehiagok ere kantatzen dute, bertzeak bertze: Deloreanek, Sorozabalek…\nBukatzeko, kantuari buruz ikasi dutena laburbiltzeko eta beren iritzia emateko asmoz, blog baterako iritzi testu bat idatz dezaten eskatuko diegu.


Hezur-muineko transplantea eginez hiesa senda daitekeela berretsi dute - Elhuyar Aldizkaria\nHasiera » Albisteak » Hezur-muineko transplantea eginez hiesa senda daitekeela berretsi dute\n2019/03/05 334. zenbakia\nBigarren aldiz, hiesa zuen paziente bat sendatzea lortu dute. Hezur-muineko transplantea egin zioten, Hodgkinsen linfoma ere bazuelako eta bizirauteko beharrezkoa zuelako. Bide batez, GIB birusarekiko erresistentea den pertsona baten hezur-muina transplantatu zioten; alegia, birusaren sarrera eragozten duen D32 mutazioa duena CCR5 hartzaileeetan. Transplantearen ondoren, ez dute birusaren arrastorik ikusi ikertzaileek: ez odolean, ez eta birusa gordailuetan ezkutatuta ere. Eta transplantea egin ziotenetik, ez da birusik agertu, ezta botika erretrobiralak hartzeari utzita ere. Era guztietara, zuhur jokatu eta guztiz sendatuta dagoela ziurtatzeko denbora gehiago itxoin behar dela onartu dute ICISTEM lan-taldeko ikertzaileek.


Itxaro Bordari elkarrizketa, "Arte[faktua]" saioan, larunbatean, urtarrilaren 22an\nItxaro Bordari elkarrizketa, gaur, "Arte[faktua]" saioan\nPublikatuta: 2022/01/21 10:06 (UTC+1) Azken eguneratzea: 2022/01/22 10:28 (UTC+1)\nSusa argitaletxearekin plazaratutako 'Euri zitalari esker' bere azken eleberriaz solastatuko da idazle baionarra Yolanda Mendiolarekin.\nItxaro Bordari elkarrizketa "Artefaktua"n. Irudia: EITB\nItxaro Borda idazle baionarra da aste honetako "Arte[faktua]" literatur saioko gonbidatu nagusia. Igeldoko Iturritxo landetxean elkartu da berarekin Yolanda Mendiola, Susa argitaletxearekin plazaratutako Euri zitalari esker eleberriaz solastatzeko. Amaia Ezpeldoi detektibe rurala pertsonaia sentimentalaren azken entrega da Bordak idatzi duena, jakina den bezala erretiroa eman baitio landa eremuko ikertzaile baionarrari.\nLiburua emakume baten ihesarekin hasten da alde batetik, eta Amaia Ezpeldoiren etxe-aldaketarekin bestetik. Ama baten deiak, alaba non dagoen aurkitzeko eskatuz, eragingo du Amaiaren abentura berri hau. Bertan, Ezpeldoiren bizitza profesionalean garrantzia izan duten pertsonaiak, kasuak eta gogoetak txirikordatu ditu Itxaro Bordak ohikoa duen ironia erabiliaz, eta euskal memoria kolektiboaren erradiografia bat osatu du sei liburukitan. Bilduma honetako beste aleak dira: Bakean utzi arte (1994), Amorezko pena baño (1996), Bizi nizano munduan (1996 ), Boga boga (2012) eta Jalgi hadi plazara (2007).\nAinara Azpiazu Axpi marrazkilaria eta Tupust! Euskal Herriko komikigileen kolektibo feministako kidea gonbidatu du Bordak elkarrizketara. Aspaldiko kideak izateaz gain, Bordaren liburu honen azalaren egilea da.\nBestalde, irakurlearen atalean, David Grossmanen La vida juega conmigo liburuaren gomendioa egingo digu Donostiako Koldo Mitxelena liburutegiko Elisabet Mas Elizondo liburuzainak.\nHau guztia, saioa osatzen duten beste atalekin batera, gaur, 12:55ean, ETB1en eta eitb.eus-en.


Tatuajeak eta 'piercing'-ak egiten dituzten 160 zentro aztertu ditugu 18 hiriburutan: Ezinbesteko informaziorik gabe egiten dira oraindik ere tatuajeak eta 'piercing'-ak [4tik 1. orria] | Aldizkaria | EROSKI CONSUMER\nTatuajeak eta 'piercing'-ak egiten dituzten 160 zentro aztertu ditugu 18 hiriburutan: Ezinbesteko informaziorik gabe egiten dira oraindik ere tatuajeak eta 'piercing'-ak\nTatuajeak egitea eta gorputza zulatzea (piercing-ak jartzea) modari eta hiriko joerei lotu-lotuta daude, baina ezin esan kontu hutsalak direla. Gorputzari erasan egiten diote (ia ebakuntzatxo bat egitea bezala baita zenbaitetan), eta ezinbestekoa da informazio guzti-guztia eskura edukitzea, eta, nola ez, higiene, osasun eta garbitasun neurriak ezin zorrotzago zaintzea. Gauzak gaizki eginez gero, ondorioak aski kaltegarriak izan daitezke, eta, inondik ere, saihestu beharra dago arriskurik txikiena ere.\nOro har, CONSUMER EROSKI-k aztertu dituen zentroek ez dute gainditu gure azterketa, eta, batez beste, nahiko kaskarra izan da emaitza, 'hala-holakoa'. Sei hiriburutako zentroak soilik iritsi dira gainditzeko mailara: Granadan eta Valentzian 'ona' izan da emaitza, eta Bilbon, Donostian, Kordoban eta Valladoliden, 'onargarria' baino ez. Alacanten, Bartzelonan eta Zaragozan aztertu ditugunek emaitza 'txarra' lortu dute, eta A Coruña, Almeria, Gasteiz, Iruñea, Madril, Malaga, Murtzia, Oviedo eta Sevillakoek, 'hala-holakoa' guztiek.\nEz egin 'piercing' eta tatuajerik baldin eta...\nTatuaje edo 'piercing' bat egitea erabaki badugu...\nHigiene arau egokiak erabiliko dituen zentro batera joatea komeni da, eta Osasun eta Kontsumo Sailaren erregistroan izena emana duen zentro batera. Tatuaje eta zulo egileek, gainera, prestakuntza ikastaroa egina eduki behar dute.\nBakterioen aurkako xaboi likido batekin garbitu behar dugu, egunean bitan, eta eskuarekin soilik.\nHurrengo orrira joan: Informazioa eskas >>\nPDF: Egin klik hemen honako ekintza hau burutzeko: Informazio hau PDF bertsioan jaitsi (333 Kb)\n[1. orria] Ezinbesteko informaziorik gabe egiten dira oraindik ere tatuajeak eta 'piercing'-ak\n[2. orria] Informazioa eskas\n[3. orria] Higiene eta garbitasun ona, baina gabeziak ere bai\n[4. orria] Prezioak: merezi du alderatzea eta konparaketako taula


Teknologia | Ziber-etxekoandrea\nHasiera » Honela etiketaturiko artikuluak: "Teknologia"\nGaurdaino sakelekorik gabe irautea lortu baduzu The Last of the Mohicans moduko filma baten protagonista izan zaitezke. Txoko honetan errespetua eta kasik miresmena ere zor dizkizugu. Baino sakelekodun edo sakelekogabea izan, interesgarria da nola funtzionatzen duten ikustea. Telefono mugikorra, bere funtzio bakoitzari zerbitzu emateko, antena desberdinekin komunikatzen da. Ikus dezagun funtzio bakoitza, baina nahi baduzu, jarri musika pixka bat martxan sarrera hau zure ordenagailuan lasai...


Udako klasiko bat • ZUZEU\nZurtz xamar genbiltzan aurtengo udan, ETORKI gaztaren urteroko iragarki kitsch hura ez dugula ikusi eta. Badakizu, dutxatik irten, desodorantea galtzerbean eman, txapela jantzi eta euskalduna naiz eta harro nago. Gazta bikaina egiten dute euskaldun hauek, pentsatuko du Iparraldean dabilen turista oldeak. Aurten kale, baina. Eskerrak Euskalduntxoa etorri den kitsch dosi dezentekoarekin, bestela ez bailitzateke ez uda eta ez ezer.\nAfixa handietan ikusi dugu artzaitxoa: Euskal Herriaren benetako zati bat, dio leloak. Baina telebistako iragarkiak ere baditu eginak LACTALIS enpresak. Bertan ikusten da mutikoak burua ondo jarrita daukala eta saskitxoa erabiltzen duela gaztari nortasuna emateko. Oso euskalduna eta jatorra da egikera hori, jakina. Nola bestela?\nLa Manchako gaztagileek ikusten badute, laster dira zalapartaka.\n( Bestalde, urteroko iragarki hauek bikainak dira Itxaro Bordaren %100 basque liburua esku artera ekartzen laguntzeko. )\n3 pentsamendu “Udako klasiko bat”-ri buruz\nGoio Telletxea 2011-08-01 12:36\nLa Mancha-koei ez ezik, Zuberoa bertan ere galde egiten baduzu artzai kooperatiba batetan esango dizute zein iritzi duten Etorkiri buruz. Ez oso positiboa, jeje\nIragarki hau gogoan dut, jaso nuen Iparraldean ikusi ohi ditudan iragarki, afitxa, produktu eta antzekoei so egiterakoan. Tumblr batetan botatzen ditut: http://ipar.tumblr.com/ Kuriosoa da gero zein imajinario bitxia, kitsch, folkloriko eta souvenir erakoa duten askotan. 😀\nGoio Telletxea 2011-08-01 12:46\nPortzierto, Findus-en ‘Poulet façon basquaise’ ere ederra zen kitsch-tasun aldetik begiratuta:\n10 minutuan Euskal Herrian. 😉\nH. Etxeberria 2011-08-01 12:52\nBaliteke baten bati jakingarri egitea duela bi urte erabili genituen kontuak, kitsch kontzeptua definitzen saiatzeko.


ARATZ GIA TALDEA: enero 2009\nDagoeneko hilabete osoa pasa da gabonetako irteera egin genuenetik!\nAurtengo abenduan Askizura joan ginen, Zumaia eta Getaria arteko auzoa, lau egun paregabe igarotzekotan. Lehen egunean paseotxo eder bat egin genuen euripean blai aterpera heldu arte, baina kriston goxotasuna nabaritu genuen bertara sartu, arropa lehorra jantzi eta gelatan instalatu ginenean. Gainera, hurrengo egunetan eguzki ederra izan genuen lagun, primeran hortaz.\nIngurua izugarri polita zen, zelai, mahasti eta txakolindegiz inguratua, eta itsaso zabala ikusten zela. Koxkorrek ingurua ezagutu eta goiza pasatzeko txango polit bat ere egin zuten, eguraldia aprobetxatuta. Gainerako adarrek jolasak, tailerrak, kirola, sukaldean postreren bat... denetik egin zuten. Bazkalostean siesta ederrak ere bota genituen, denok elkarrekin saloian gitarra hotsa entzunaz. Aterpe ondoan, gainera, frontoi bat genuen futbolean, eskupilotan, palan edo beste edozer gauzetan aritzeko, ondo aprobetxatu genuen.\nBaina onena Talde Eguna izan zen, nola ez. Izan ere, Askizuko Festak antolatu genituen!\nGoizean, gosaldu ondoren, koadrila bakoitzak bere blusa egin zuen festetan parte hartzeko. Pregoia irakurri eta txupinazoa bota ostean, koadrila jeitsiera egin zen herritik zehar, txikitixaren soinupean eta bidetik jolas ugari eginaz; arraultza jaurtiketa, irrintzi leihaketa, ur-jolasak, makil-erreleboak etab. Txikitixa eta panderoarekin kalejira ederrak egin eta herri osoa girotu genuen!\nEguerdian herri-bazkaria egin genuen kalean, paella ederra janaz. Eta arratsean, herri-kirol leihaketa eduki genuen koadrilaka, noiz behinka azaltzen ziren buruhandiek lagunduta; sokatira, lokots bilketa, pilota partidak... Sokamuturra ere antolatu genuen herriko plazan!\nFestak amaitzeko, afalostean berbena izan genuen aterpe barruan, denok abesten eta dantzan jarri gintuen talde batek girotuta.\nAskizun ez zen sekula halako girorik egon, ezta benetako festetan ere!\nBetiko moduan, irteera paregabea izan zen abendukoa. Hurrengoa, Aste Santuan!\nPublicado por Aratz Gia Taldea en 11:07 a. m.


Guardia Zibilak Iñaki Ormaetxea Antepararen omenezko plaka erretiratu zuen atzo Urbinako plazatik - Halabedi\n> Guardia Zibilak Iñaki Ormaetxea Antepararen omenezko plaka erretiratu zuen atzo Urbinako plazatik\nAudientzia Nazionalaren mandatuz, atzo kendu zuen Guardia Zibilak Iñaki Ormaetxea Antepararen omenezko plaka Urbinako plazatik.\nIñaki Ormaetxea Antepararen etxeko oroigarria\n29 urte igaro dira Guardia Zibilak Iñaki Ormaetxea Antepara Urbinako auzokidea eta ETAko militantea zena erail zuela. Urriaren 1ean Audientzia Nazionalak bere sorterriko plazan jarrita zegoen oroimen plaka kentzeko agindua luzatu zuen eta atzo bertan, urriak 9, erretiratu zuten plaka Guardia Zibilek.\nUrbinako plazako plaka kentzeaz gain, plakaren inguruan Administrazio Batzarrak izan zezakeen akta edo bestelako dokumentuengatik ere galdegin zuen Audientzai Nazionalak.\nIñaki Ormaetxea Antepararen erailketa\n1991ko abuztuaren 17an erail zuten Iñaki Ormaetxea Antepara Donostiko Morlans auzunean ETAko beste bi kiderekin batera, Patxi Itziar eta Jokin Leunda. Ormaetxeak 24 urte zituen.\nGuardia Zibilak ETAko hiru militanteak gordetzen ziren etxea inguratu zuen, bertsio ofizialaren arabera armamentu ugari eta ke poteak erabili zituzten etxean gordetzen zirenak aterarazteko. Luis Roladanek berak, garaiko Guardia Zibilaren zuzendariak, Donostiara egin zuen bidaia Guardia Zibilaren operazioak zuen garrantzia azpimarratzera.\nHildakoen senideek HBk eta Gestoras pro-Amnistiak, bertsio ofiziala desmontatzen saiatu ziren. Iñaki Ormaetxea Antepara etxeko komunean agertu baitzen hilik, bi bala zauri arinekin, aurpegian zuen hirugarren tiro batek kendu zion bizia; azken tiro hori oso distantzia laburrean egindakoa zen, gorputzetik 25 zentimetrotara.\nOrotara zazpi Guardia Zibil egon ziren auzipetuta Ormaetxea, Itziar eta Leundaren heriotzaren harira baina 1993an kasua artxibatu zuten froga nahikorik ez zegoela iritzita.\n28 urte geroago, Ormaetxearen erailketan parte hartutako Guardia Zibilek elkarrizketa bat eskaini zuten segadaren basakeria azaltzen. Adierazpen horiek albiste honetan jaso zituen HalaBedik.\n← ”En el primer cartel quise trasladar que hay un viaje y un esfuerzo hasta llegar al concierto”


VULK + KOKOSHCA - Zentral Pamplona\nVULK + KOKOSHCA SALA PRINCIPAL ZENTRAL - Mercado de Santo Domingo S/N\njue10mar19:30VULK + KOKOSHCA19:30 ZENTRAL - Mercado de Santo Domingo S/N\nSARRERAK EROSI Aurresalmentan: 12€ + gastuak Ate irekiera: 19:30 | Hasiera: 20:00 Berrasmatu edo hil. Vulken aurrerapen artistikoa (Julen Alberdi, Andoni de la Cruz, Alberto Eguíluz eta Jangitz Larrañaga)\nAurresalmentan: 12€ + gastuak\nBerrasmatu edo hil. Vulken aurrerapen artistikoa (Julen Alberdi, Andoni de la Cruz, Alberto Eguíluz eta Jangitz Larrañaga) bere inkonformismotik eta bere aurrerapen gupidagabetik dator, bere kontzertuetan ikus daitekeen bezala. Bandaren kontzeptuari buruzko hiru urteko pausaldi eta erreflexioaren ondoren, euskal laukoteak bere buruari uko egiten dio bere albumean, hots, “Vulk ez da” (Vulk ez da), hazten jarraitzeko tabula rasa bat landatzeko.\nHaiekin doaz, Kokoshca, oso bizkorrak dira, parapsikologoak dira, eta ekialdeko basatira begiratzen dute, beste guztiek mendebaldera begiratzen dutenean. “Kokoshca” mozkorrak dira, berak bakarrik erretratatzen duen herrialde hau bezala, egunez egun, baina nahiago dugu iruindarrek margotzen duten erretratuan begiratu: bihurria, absurdua, goyeskoa, espainiarra.\nBasatiak dira, bai. Eta bikefaloak, Demikhoven txakurra bezala, balada mailatuak egiten ere badakitelako, landare haragijale baten pistiloaren nektar gozoa tantaz tanta isurtzen den lekuan, eragin beti neurrigabeak irensteko prest. Bere lotsagabekeria Martin Rev, Jonathan Richman, Evaristo eta Lou Reedek txandaka gidatzen duten autobus baten azken ilarako ereserkiak osatzeko duen dohain harrigarriarekin parekatzen da.\nEta, batez ere, honako hau transmititzen dute: «Kokoshcak ziurtasuna ematen du ez dutela inoiz erdipurdiko materialik emango, beren etorkizuna beti izango dela interesgarria, ausarta eta, batez ere, arriskutsua».


Hasiera Kultur proiektua Bloga Proyecto cultural Haize-hartzeak\nUda iritsi da eta honekin batera, Inés García Aspiazuk sasoi honetarako liburu gomendioak egin dizkigu.\nUda giroaren sinonimo dira outdoor bizitza, hormarik gabeko aisialdia, galtzerdien greba, aftersunaren starring-a. Bakoitzak helburu desberdinak ditu buruan bere etxetik, atzera begiratu gabe, urruntzeko. Hurrengo lerroetan idazle desberdinen haize-hartze askotarikoak aurkituko dituzue:\nAurrenengo tokian, lur-neurtzaile batean opor dezente zaharrak. Thoreau jaunak “opor politikoak” hartu zituen XIX. mende erdialdean, Estatu Batuek Mexikori gerra deklaratu ziotenean. Walden aintziraren alboan etxetxo bat egin zuen eta bi urte, bi hilabete eta bi egun pasa zituen isolatuta (mihigaiztoek diote amaren Just Eat zerbitzua izan zuela), bere jaioterriari zergarik ez ordaintzeko. Eko-boikota. Bere esperientzia Walden izeneko egunkarian kuxkuxea dezakezu (gure artean, estatubatuar batek idatzitako ez-fikziozko liburu ezagunetako bat da. Trivialeko galdera marroia).\nEz zeukan Sabina Urracak kexatzeko asmorik Granadako Alpujarrako etxe erdi abandonatu batera joan zenean denbora tarte nahiko luze batez. Liburu bat idazteko hain beharrezkoa den kontzentrazioaren Grial Santuaren bila egin zuen hara erromesaldia. Internet, lagun, taberna eta abar tentagarrien atzapar luze eta wirelessdunetatik urrun. Penitentzia. Hiru etxe eta laurdenez inguratuta, kontrolik gabeko leiho eta argindar arazo handiak zituen tokian kasik amaitu zuen Sabinak Las niñas prodigio. Liburu horretan kontatzen dizkigu bertan eta bere bizitza entretenituan zehar izandako abenturak eta desbenturak (bueno, autofikzioa denez ez da dena sinistu behar), arin eta irakurtzen-jarraitu-nahi-dut estiloan. Inoiz ahaztuko ez dudan bat, Alpujarra basatian karena jan zuenekoa.\n“Ezin dut iritzi handirik eduki 4000 urtean zehar katuak berdin margotu dituen herrialde bati buruz”. Vita Sackville-West dixit Pasajera a Teherán liburuan. 1926an, Afrikako eta Asiako mapa atera, eta adi idazle honek egindako Interrail-ari: El Cairon hasi zuen bidaia Vitak, eta Nilo ibaian zehar India alderantz jarraitu zuen, Luxorrera iritsi arte. Itsasotik segi zuen Persiar golkotik barrena. Ondoren, trenez, Bagdageraino. Desertutik zehar zihoan posta konboian jarraitu zuen Pertsiako mendikateraino, eta, azkenean, Teheranen amaitu zuen. Sackville-West andereak gutunen bitartez azaltzen digu kilometro horietan guztietan zehar gertatutakoa. Berak badaki informazio-bidaia liburuak baino gauza gogaikarriagorik ez dagoela munduan (ondo, Vita), eta, beraz, propio barnealdetik idatzi zuen testua, bere zaletasunak, milikeriak eta Egiptori zion zaputza argi eta garbi erakutsiz.\nUn verano sin hombres pasa zuen Mia Fredricksenek Bondenen, bere haurtzaroko herrian. Siri Hustvedtek idatzitako nobela honetako protagonistak New Yorketik alde egiten du, bihotz apurtu bat eta psikosis txiki bat maletan dituela, adineko emakume aktibo eta independienteen zaharegoitzan bizi den amarengana. Uda luze eta eramangaitzari aurre egiteko, etxe bat alokatu eta poesia lantegi bat sortzen du bertako ikasle talde batentzat -denak neskak-. Ai Siri, ze modu dotorean azaltzen dituzun sustraietara salto egitearen abantailak eta beste belaunaldiengandik ikas daitezkeen feminitate kontuak.\nMiaren ihesaldi terapeutikoa atzean utzi eta oporretatik bueltan seguruenik terapia behar dutenengana bidaiatuko dugu orain, Lerman geratu gabe. Zintzotasun minimo bat sujet honetan, txangogintza ez da panazea, eta nahiko argi erakusten digu hori Harkaitz Canok Beti oporretan liburuan. Batzuetan, bidaiatik bueltan maleta ireki, garbigailua begiratu eta “zergatik joan naiz kanpora?” galdera erretorikoa egitea ez da oporretako momenturik txarrena; zoritxarrez, lehenago iristen da, ezer esan gabe, ninja bat bezala. Narrazio bilduma honen barnean, lehen munduko arazoen kasuistika anitza eta entretenitua irakurtzeko aukera daukagu.\nKilometrorik egin gabe, lehentasunezko eserlekuetan eta cateringarekin bidaiatzeko aukera paregabea dira liburuok. Gainera, udaldiko nomadismoarekin konbinatzen badituzue, zorionekoak zuek; posta-txartela bidali eta inbidia pixka bat eman.\nInés García Aspiazu


Arizkun – Baztango Udala\nIruñetik 57 km-ra dago. Herrira heltzeko, N-121-B errepidea hartu behar da. Elizondo eta Elbete zeharkatuta “Arizkun” adierazten duen bidegurutzea topatuko dugu, eskuinaldera. Arizkunen lau auzo ditu: Aintzialde, Bozate, Ordoki eta Pertalats.\nAipatzekoak dira Arizkunen:\nUrsuako jauregia (Bozate auzoa). Leinu-etxea. Erdi Aroko arma-dorrea, Nafarroako nobleziaren sortetxerik zaharrenetako bat. Kondairaren arabera, dama eder bat, Iparraldeko Lantain etxeko alaba, Ursua jauregiko oinordekoarekin ezkondu zen. Ezteietan, andrea haurdun zegoela ohartu zen senarra. Senarrak lotara joan aitzin jauregiko ermitara joan behar zutela erran zion. Etxeko atarian andrea iraindu eta ezkontza-jantzia soinetik kendu, eta zetazko zapi batez ito zuen. Ondoren, zaldia hartuta, Frantziara ihes egin zuen. Batzuek erraten dute zaldiak ferrak atzekoz aurrera iltzatuak zituela, ihesaren arrastoak nahastearren.\nEtxeberria etxea (Bozate auzoa). Gaur egun erlijio-erakunde baten esku.\nIturraldea etxea. Aipatzekoa da etxearen teilatu-hegala; izan ere, hegalkin berezia du, hiru gorputzekoa.\nBergara jauregia. Erdi Aroko dorrea. Leinu-etxea. Jauregiak itxura oldarkorra eta gerrarakoa du. Gezileihoak eta leiho mainelatuak ditu.\nLamiarrita parajean Laxoan aritzeko jokalekua lekua dago. Gaur egun erabiltzen ez den arren, euskal pilotaren modalitate horretako txapelketa ikusgarriak egin dira bertan. Euskal pilotaren modalitaterik antzinakoena dugu, eta Baztan eta Malerreka aldean soilik jokatzen da.\nArizkungo plazan, herriko zaindariaren egunean, San Joan egunean, ekainaren 24an, eta meza nagusiaren ondotik, mutil-dantzak ikusteko aukera izanen dugu.\nGarai bateko lanbideak zirenaren isla ditugu gaur egungo eskulangileak. Cesareo Soulek harria lantzen du. Haren erakusketa-tailerra ikus dezakegu, eta bertan hilarriak, disko-formakoak. Eskulangilea dugu, halaber, Pedro Zapata; forja lantzen du Pedrok, garai batean tresnak izandakoak.\nArizkungo Bozate auzoan antzina Agoteak bizi ziren. Giza talde hau historikoki baztertua izan da, eta haien jatorriaz hainbat iritzi dago.\nAuzo horretan berean Santxotena Parke – Museoa dago, baita Gorrienea etxeaere.\nHerriko bestak ekainaren 24an dira, herriko zaindari San Joan Bataiatzailaren ohoretan.


Iraurgi Berritzen, Urola Erdiko Berrikuntza eta Garapen Agentzia, Gipuzkoako Foru Aldundiak Etorkizuna Eraikiz egitasmoaren baitan sustatutako, Eskualde Gobernantzen Lanketa prozesuan parte hartzen hasi da pasa den apirilak 30ean Gipuzkoako beste eskualdeekin batera.\nProiektua hain zuzen Lurralde Garapeneko Laborategian lantzen ari da Orkestraren eskutik.\nProzesuaren helburu nagusia, 2020 urterako Gipuzkoan gobernantza eredua eskualde mailako artikulazio batekin abian izatea da. Honek eskatuko du Eskualde arteko Mahaia eta eskualdeen artean artkulazio prozesuak eraikitzea bi irizpide nagusiren arabera: eskualdeetan jadanik dauden gobernantzetan txertatzea eta eskualde bakoitzak dituen berezitasunak errespetatuz amankomunak diren espazio eta prozedurak egokitzea.\nAzken helburua, Gipuzkoa mailan sustatuko diren politika sozioekonomikoak, lurraldean modu eraginkor batean adostea eta exekutatzea da, gobernantza eredu artikulatu baten bitartez.\nUrola Erdian azken urteetan Iraurgi Berritzenen eskutik garaturiko gobernantza eredua dela eta, baldintza oso egokiak ditu proiektu honetan modu eraginkor baten parte hartzeko eta ildo honetan proiektu bat finantziatuko du Foru Aldundiak datozen hilabeteetan garatzeko.