Kontsumo txikiko bonbillen argi-itzalak | Revista\n: Kontsumo txikiko bonbillen argi-itzalak\nZenbat eta mota gehiagotakoak agertu, orduan eta zalantza gehiago dituzte kontsumitzaileek: zein da guztietan egokiena?, zer egin behar da erretzen dienean?...\n[1. or] Kontsumo txikiko bonbillen argi-itzalak\n[2. or] Prezioak, potentziak eta modeloak\n"Jende arruntak, oro har, ez daki ekonomia kontuez"\n2010eko maiatza-(e)ko papereko edizioan argitaratua\nIkusi 2010eko maiatza-(e)ko papereko edizioa\nKontsumo txikiko bonbillek on egiten diote ingurumenari eta gure sakelari, horretan ez dago zalantzarik. Ohiko bonbillekin alderatuta, abantaila handiak dituzte, eta hori dela eta, legeak aurki behartuko du horiek erabiltzera ohikoen lekuan (askoz energia gehiago kontsumitzen dute azken horiek). Zer heldu den ikusita, gero eta bonbilla mota gehiago ari dira agertzen merkatuan, eta kontsumitzaileak nora ezean dabiltza, argi pixka baten premian. Jendeak, izan ere, ez daki zer alde dagoen bonbilla fluoreszente konpaktu baten eta erregailu halogenodun baten artean, edo zer alde dagoen horien eta CFL bonbilla erraboildunaren edo islatzailearen artean. Watt-en kontuarekin ere galdu samarrak dabiltza herritarrak, eta ezin asmatu izaten dute zenbat watt-eko bonbillak jarri behar dituzten beti-betikoek ematen duten argi bera edukitzeko. Bonbillen iraupenaren gaia ere garrantzitsua da -ahalik eta gehien iraunaraztea, alegia-, eta erretzen direnean zer egin behar den jakitea ere bai. Alderdi horiek guztiak ongi argituz gero, errazago hautatuko ditugu bonbilla egokiak.\nArgi ibili! Guztiak ez dira berdinak\nKontsumo txikiko bonbillak gero eta jende gehiagok erabiliko ditu datozen urteetan, eta oinarri-oinarrizko bi arrazoirengatik gertatuko da hori: mota horretako bonbillek energia gutxiago behar izaten dutelako ohikoek baino, eta iraun ere, haiek baino gehiago egiten dutelako; ondorioz, ingurumenarentzat hobeak dira eta herritarren sakelentzat ere bai. Zenbaterainoko onura dakarten ikusita, erakundeek egutegi bat egin dute, poliki-poliki eta modu progresiboan, energia gehien behar duten bonbillak desagerrarazteko (2009ko irailean hasi ziren eta 2016. urtean amaitu nahi dute).\nGaur egun, energia aurrezten duten bonbillen artean, bi motatakoak aurki daitezke merkatuan: lanpara konpaktu fluoreszenteak (CFL) eta erregailu halogenodunak. CFL direlako horiei, kontsumo txikikoak deitu ohi die jendeak. Espainian, 45 milioi bonbilla erabiltzen dira egun CFL motakoak (datu hori eman du Argiteria Gailuak Ekoizten dituztenen Espainiako Elkarteak, Anfalum-ek). 2010. urteko apirila arte, herritarrek doan lor zezaketen era horretako bonbilla bat, Espainiako Industria Ministerioak (MICYT) eta Energia Dibertsifikatzeko eta Aurrezteko Espainiako Elkarteak (IDAE) egin duten kanpaina bati esker. Hodi fluoreszenteek bezala funtzionatzen dute CFL bonbillek, nahiz eta pizte-gailua berekin ekarri ohi duten. Horri esker, instalazioa aldatzen ibili beharrik gabe jar daitezke goritasun-bonbillen ordez, eta emaitza hobea ematen dute: potentzia bera kontsumituta, ohiko bonbillek halako bost/halako hamar ematen dute argia. Azken urteetan, gero eta bonbilla hobeak merkaturatzen ari dira, baina oraindik ez dute lortu ohikoek ematen duten distirarik, eta denbora gehixeago behar izaten dute pizteko.\nErregailu halogenodun bonbillek ez dute aurrezten CFL motakoek adina, baina goritasun-bonbillekin alderatuz (horien sistema bera darabilte halogeno horiek), % 30 argi gehiago ematen dute potentzia bera kontsumituta. CFL bonbillekin alderatuta, argi distiratsuagoa ematen dute, eta berehala pizten dira.\nGure lehentasuna bada energia-eraginkortasuna lortzea, orduan A saileko CFL bonbillak jarri beharko ditugu, ahalik eta ordu gehien iraungo dutenak, etekin hobea ateratzeko. Berehalako argia behar duten lekuetan jartzeko behar baditugu bonbillak, argi-tonu eta kolore hobea emango dutenak eta koloreak ongi-ongi bereizten lagunduko digutenak, orduan halogenoak jarri beharko ditugu, energia aurrezten duten horietakoak. Alderdi estetikoa ere aintzat hartzekoa izan daiteke: gerta daiteke zenbait bonbilla mota ez bat etortzea lekuarekin, edo argi mota desegokia izatea leku jakin batentzat.\nNola birziklatu kontsumo txikiko bonbillak\nCFL bonbillek, hodi fluoreszenteek bezala, merkurio kopuru txiki bat izaten dute. Material hori toxikoa da, eta oso kutsakorra. Hori dela eta, bonbilla horiek ezin dira bota ohiko edukiontzietara; bereiz bildu eta birziklatzekoak dira.\nBonbilla erreak saltokietan bertan utz ditzakete kontsumitzaileek. 1995. urteaz geroztik, Kudeaketa Sistema Integratuak dauzkate ekoizleek Espainian (Ambilamp edo Ecolum, esaterako), eta edukiontzi berezietan biltzen dituzte bonbilla hondatuak; tratamendu-plantetara eramaten dituzte gero, eta han, baliozko osagaiak kendu ondoren, desegin egiten dituzte. Beste aukera bat izaten da Garbiguneetara eramatea bonbilla hondatuak.\nTratamendu hori behar izaten dutenez, ohiko bonbillak baino garestiagoak izaten dira. Kontsumo txikiko bonbillak oso toxikoak direla esan izan da zenbaitetan, baina hori gehitxo esatea da. Garai bateko termometroek, adibidez, CFL bonbilla batek halako 600 daukate merkurioa. Industriak, gainera, gero eta metal astun gutxiago erabiltzen ditu bonbilla horiek ekoizteko orduan.\nJoan hurrengo orrialdera Prezioak, potentziak eta modeloak »\nEguneko menuetan, dieta-kalitate eskasekoa da hirutik bat\nElikadura arloko segurtasuna: mitoak eta egiak


Helbidea: Toribio Etxeberria, 26\nSan Andres da Eibarko elizarik garrantzizkoena. Baliteke antzinakoa estilo erromanikoan egina izatea, horren aztarnarik oraindik ere bada eta. Garai hartakotik San Pedroren irudia bakarrik gordetzen da, ezer gehiago ez.\nAreto erako oinplanoa du gaur egun elizak, eta hiru habearte ditu hiru ataletan zatituta. Gauza bitxia bada ere, bi abside ditu, XVII. mendean norabidez aldatu zuten eta. Habearteak estaltzen dituzten ganga guztiek gurutzadura konplexua dute, eta horien giltzarriak erliebe bikainez apainduta daude. Gangetako nerbioak hiru zutabe paretan daude bermatuta; zutabeok estilo klasiko desberdinekoak dira. Korua, aldiz, pilare zilindriko lodietan dago bermatuta. Kanpandorreak, Frantzisko Isasik egina, harroin poligonala du eta bertan baoak eta erlojuak ageri dira. Gorago dago ezkilategia, eta are gorago kupulatxo bat, pinakulu altuz hornitua, gainean gurutze bat duela.\nIparraldetik portada plateresko oso polita du elizak; zirkuluerdiko arkua dauka moldura bakun batez inguratuta. Alde banatan oinarri altuetan dauden bi zutabek mugatzen dute multzo osoa. Egilea nor izan zen eta portada noiz egin zen esaten da gainean -Gabriel Ubilla, 1545-. Nitxo bat ere badago, hutsik ordea. Frontoi txiki batek eta alboetan dauden pinakuluek errematatzen dute portada. Atrio batek babesten du portada, eta atrioa zirkuluerdiko arkuz hornitutako galeria batek osatzen du. San Andresen azpian beste portada bat dago, oso bakuna, estilo barrokoan egina. Hegoaldean bada ate handi bat bere arku zorrotzarekin; egun itxita dago.


Jabier Baraiazarra BMFF-eko zuzendaria IAMF-ko Presidente izendatu dute\nBilbo, 2018ko martxoak 6. International Alliance for Mountain Film-IAMF nazioarteko mendi zinemaldien elkargoak Jabier Baraiazarra Presidente izendatu berri du Eslovenian egindako batzarrean. Bost Kontinente eta 18 herrialde ordezkatzen dituzten 23 mendi zinemaldik eta Torinoko Musseo Nazionale della Montagnak osatzen dute IAMF, tartean Bilbao Mendi Film Festival, eta gaitegi horretako zinema industriaren ardatza da.\nGehiago irakurri: Jabier Baraiazarra BMFF-eko zuzendaria IAMF-ko Presidente izendatu dute\nMendi Tour Donostia 2018\n'Mountain' Mendi Tour 2018 eskaintzara batu da\nMendi Tourrak Jennifer Peedom zuzendariaren Mountain film entzutetsua pantaila handietan ikusteko aukera emango du aurten. Mendietako ikuskizun gorena inork gutxik bezala erakusten du film honek.\nGehiago irakurri: 'Mountain' Mendi Tour 2018 eskaintzara batu da\nMendi Tour 2018 Film eskaintza\nAurtengo Mendi Tour zirkuitu ibiltarian eskainiko diren filmen zerrendak gorputz hartu du. Bilbao Mendi Film Festivalen 10. edizioko (2017ko abenduak 8-17) Sail Ofizialean parte hartu zuten 51en artean hautatu dira Mendi Tour filmak, Sari Nagusia eta Ikuslegoaren Saria irabazi zituen Dirtbag: The Legend of Fred Beckey, "Urteko mendiko Filma" buruan dela:\nGehiago irakurri: Mendi Tour 2018 Film eskaintza\nMendi Film Festivalen 11. edizioko irudia aukeratzeko CVCEPHOTO lehiaketa abian da\nDonostiako Club Vasco de Camping Elkarteak CVCEPHOTO mendiko jardueren nazioarteko argazkilaritza lehiaketaren 4. edizioa abiarazi du, lanak aurkezteko epea zabalduz.\nSarien artean, Bilbao Mendi Film Festivalen 11. edizioko irudia izango den argazkia nabarmenduko da, Mendi Film Festivalen 2018ko irudia, bidenabar 700 euroko dirusaria ere irabaziko duena.\nGehiago irakurri: Mendi Film Festivalen 11. edizioko irudia aukeratzeko CVCEPHOTO lehiaketa abian da\n10.371 ikuslek gailurrera eraman dute Bilbao Mendi Film Festival 10. edizioan\nBilbo, 2017ko abenduak 19. Bilbao Mendi Film Festivalek amaitu berri den 10. edizioaren balantze “bikaina” egin du. Urtetik urtera eman den ikusle gorakadak goia jo du beste behin. Bilbo mendi munduko hiriburu izan da 10 egunez, hiriko agendan erabat finkatuz.\nGuztira 10.371 ikusle bildu dira eskaini diren 37 saioetara –goiz eta arratsalde asteburuetan, eta arratsaldez astegunetan-, eta urterik emankorrena izan da zenbakitan, iazko datua %12an handituz.\nGehiago irakurri: 10.371 ikuslek gailurrera eraman dute Bilbao Mendi Film Festival 10. edizioan\n'Dirtbag: The Legend of Fred Beckey' Bilbao Mendi Film Festivaleko 10. edizioko Urrezko Eguzkilorea\nPeter Habeler izango da WOP 2017 saritua Bilbao Mendi Film Festivalean\nPeter Habeler, Pou Anaiak, euskal ekoizpenak, workshopak, Sua-El Mundo de los Pirineos...


Gutuna: Zabor kontuak Tolosan - Tolosa - Tolosaldeko ataria\nAna Eizmendi 2015-11-25 11:44\nHondakinen gainean zeozer ikasi genuelakoan nengoen. Denok teorian ingurugiroaren alde gauden honetan, behingoz praktikara pasatzeko aukera izan genuen zabor kontuetan behintzat: sailkatu ahalik eta ondoen, organiko, plastiko, beira, papera, errefuxa... eta erabili ahal zena berrerabili.\nUdaletxetik kanpaina egin zuten jendeari erakusteko hondakin bakoitza non kokatu; haurrek berehala ikasi zuten, zahar gehienek ere bai (bere garaian egiten baitzuten) eta helduen artean denetarik zegoen: banaketa zuzen egiten zutenak (gehienak), baita gaizki egiten zutenak ere, «inposizio» zelakoari men ez egitearren edo auskalo zer kaskagogorkeriarengatik.\nHalere, oztopoak oztopo, jende asko egin zen ohitura berrietara eta denbora laburrean emaitzak pozteko modukoak izan ziren. Baina gutxi iraun du pozaldiak!! Azken hilabete hauetan aurrera egindako pauso guztiak berriro atzera egiten ari gara, ikusi besterik ez dago herriko zaborguneak nola dauden: organikoen edukiontzietan plastikoak, plastikoenean paperak... eta gainera oraingoan udalaren bedeinkapenarekin, izan ere, udaleko inor ez zaio joango errieta egitera plastikozko poltsa batean zabor guztia nahasirik atera duen herritarrari, eta zoritxarrez horrelakoak gero eta gehiago ikusten dira.\nBeraz, penatuta eta amorratuta nago, alde batetik, herritar arduragabe eta axolagabeekin eta bestetik, udalak gai honen inguruan duen jarrerarekin: «Zenbat eta okerrago, hobeto».


Android Pay-k nola funtzionatzen duen pantaila-argazkia pare batean erakusten du Androidea\nGoogle-k Android Wear 2.0 aurkeztera doa gaur iritsiko diren bi eramangarritan, LG Watch Style eta Watch Sport. Bertsio honek jantzi eramangarri bat erostera jende gehiago bultzatuko duela espero da funtsezko zutabeetako bat Hori horrela izan dadin, Android Pay ezartzeko estrategia litzateke.\nAbian jarri aurretik, eta agian nahi gabe, pantaila-argazki batzuk argitaratu dira erakusten duen Google Play Store dendan nola funtzionatuko duen eta itxura izango du Android Pay Android Wear 2.0-n. Android Payrako laguntza eskaintzen duten establezimenduetan, Android Wear erlojua NFC-rekin terminalaren ondoan gorde beharko duzu ordainketa onartu arte.\nZerrendako azken transakzioaren xehetasunak ematen dituenean, zure historia berrian zehar joan zaitezke. Forma soila eta bizkorra begirada bat eman ahal izateko erosketa hartan kontsumitutakoari eta gainerako eskuko eskumuturrean daramazun arropatik.\nBeste modu batera esanda, gaitasuna izango duzu ordaindu zure eskumuturretik zure telefonoa eskuan hartu beharrik gabe, Samsung Gear S3-k eta Apple Watch-ek erabiltzaileek nahiko denbora daramaten funtzioa. Dena den, baldintza bat dago, erloju adimendunak NFC txipa izan behar du.\nBeraz, egongo da erloju adimendun berria erosi, hain zuzen ere gaur aurkeztuko diren bietako edozein, hala nola LG Watch Sport eta LG Watch Style.\nFiltratutako irudiaren beste baieztapen bat da Android Wear 2.0 heltzear zela. Hori gertatu ondoren, gainerako xehetasunak izango ditugu. Zerbait gaur izan beharko luke filtrazioan otsailaren 8an izango zela LG 2 modeloen aurkezpena.\nArtikuluaren bide osoa: Androidea » Berri » Google Play-ko zerrenda batek Android Wear-en nola ordainduko duzun erakusten du\nMaterial Diseinua azkenean Dropbox-era doa


Arrastarian egongo litzatekeen nekazaritza parkeak biztanleriaren gaztetzea eta abeltzaintza-nekazaritza ustiapenen bideragarritasuna bultzatuko luke - - Aiaraldea.eus\nAmurrioko Udala 2018-03-28 06:00\nAurkezpenaren irudi bat. / Amurrioko Udala\nAmurrioko Udalak, Arrastarian nekazaritza parke bat osatzeko egin den diagnostiko azterlanaren emaitzak aurkeztuko ditu gaur. Bertan, gaur egun inguru horretan ari diren eragileen beharrak, ardurak eta ekarpenak hartu dira kontuan. Azterlanak, inguruneari ematen zaizkion erabilerak, jarraitzen diren dinamikak eta proiektuak eskaini ditzakeen aukerak ere jasotzen ditu.\nDiagnostiko azterlanaren emaitzak aurkezteaz gain, Amurrioko Udala hurrengo pausoak definitzen hasiko da laneko jardunaldi batean, euskal administrazioetako ordezkariekin batera, Eusko Jaurlaritza, Arabako Foru Aldundia, Landa Garapenerako Zabaia Elkartea, Aiarako koadrila, Amurrioko eta Urduñako Udalak eta proiektuarekin erlazio zuzena duten Arrastariako Administrazio Batzarrak.\nLan saioan, Josep Montasell i Dorda, Baix Llobregat-eko nekazaritza parkearen zuzendari ohia eta Agroterritorio Fundazioaren Batzorde tekniko-zientifikoaren arduraduna ere egongo da, estatuko lehenengo nekazaritza parkearen sorreran eta kudeaketan izan duen esperientziaren berri emanez eta Euskadiko lehenengo nekazaritza parkea izan daitekeena definitzeko aholkularitza eskainiz.\nEgindako azterlanean lau emaitza nagusi azpimarratu behar dira. Arrastariako Harana, nekazaritzako jarduera profesionala eta autokontsumo jarduerak batera ematen diren gunea da. Jarduera horietako gehienek hiru mailatan erabiltzen dute haraneko espazioa, haranaren behealdea, hegala eta mendia. Gune horietako bakoitza aprobetxamendu desberdin baina osagarrietarako erabiltzen duen eredu tradizionala da, ustiapenen bideragarritasuna hobetzen eta dauden baliabideak baliatzen lagunduz.\nHalaber, nekazaritzarako balio altua duen gunea da, baina baita paisaiaren eta naturaren ikuspegitik ere. Inguru horretan dagoen hirigintza arloko garapen bakarra, berau osatzen duten 4 administrazio batzar bakoitzaren nukleoetan dauden etxebizitzei dagokiena da. Horrez gain, abeltzaintzako nabeak ere badaude.\nHalaber, Arrastariako nekazaritza-abeltzaintza sektorearen beste ezaugarri bat espezializazio maila altua da. Ustiapenen barruan ohikoak dira irudi kolektiboak, baina tokiko lehen sektorea ez dago kolektibo gisa antolatuta.\nAmaitzeko, hauteman diren arazo nagusiak biztanleriaren zahartzea eta ustiapenen bideragarritasun falta dira. Hori dela eta, belaunaldi errelebu falta sor daiteke.\nEtorkizunean landu beharreko jarduketarako ildoak ustiapenen diru-sarrerak handitzea, produkzio kostuak murriztea, nekazaritzan eta abeltzaintzan lan egiten duten pertsonen zainketa eta ongizatea, eta lanbideari duintasuna ematea dira, eta baita nekazaritzako jarduerak ingurumen, paisaia eta ondare aldeko babes baldintzetara egokitzeko laguntza ere, beste batzuen artean.\nJendartea Amurrio Arrastaria\nTxabi Alvarado Bañares 2018 urt 03 Amurrio\nArrastariako zonaldea nekazaritza-parke izendatzeko prozesua abiatu dute. Urtarrilaren 10ean egingo dute egitasmoaren aurkezpena, Delikan.


SONGZ Historia | Songz Automobile Aire Girotua Co., Ltd.\nSONGZ AUTOMOBILE AIR CONDITIONING CO., LTD. Shangain sortu zen.\nSONGZ autobus aire girotuaren negozioetatik hasi zen, eta zeroetik hasi zen.\nXiamen SONGZ sortu zen, autobuseko aire girotuko unitateen fabrikazioan I + Gn zentratu zena.\nUrte berean, SONGZ bidaiarien autoak girotzeko dibisioa sortu zen, I + G, fabrikazio eta merkaturatzeari zuzenduta bidaiarien autoen aire girotua, AHT eta zenbait funtsezko ordezko piezak.\nSONGZ aire girotuaren negozioa hazten ari zen urtez urte.\nShanghai SONGZ Bigarren fabrika osatu zen, autobus eta autoetako aire girotuko unitateak fabrikatzeko oinarri integral gisa diseinatu zena.\nAnhui SONGZ sortu zen, hau da, SONGZ eta JACen arteko elkarlana.\nChongqing SONGZ sortu zen. Chongqing SONGZ autoen aire girotuaren fabrikazioan oinarritu zen.\nSONGZ Shanghai Zientzia eta Teknologia Batzordeak Shanghaiko goi-teknologiako enpresa berri gisa identifikatu zuen.\nUrte berean, SONGZ Shouqi Taldeak Pekingo Olinpiar Jokoetako "Zerbitzuko txapelduna" izendatu zuen Pekingo Olinpiar Jokoetan izandako laguntza eta zerbitzu bikainagatik.\nShanghaiko goi teknologiako enpresaren ziurtagiria\nPekingo Olinpiar Jokoak "Zerbitzuko txapelduna"\nShanghai SONGZ Railway Aire girotua Co., Ltd. sortu zen, trenbide igarotzeko aire girotuaren I + G, fabrikazio eta merkaturatzera bideratuta.\n10 urte baino gehiagoko garapenarekin, SONGZek trenbide ibilgailuentzako korronte alternoko modelo ugari ditu, hala nola, lokomotora, trena, monorela, metroa (metroa, lurpea) tranbia eta abar.\nSONGZ Shenzhenko burtsan kotizatu zen (stock kodea: 002454) eta Txinako garraio ibilgailuen aire girotuaren industriako lehen konpainia bihurtu zen.\nUrte berean, SONGZek atzerrian finantzatutako enpresa tekniko aurreratu gisa saritu zuten.\nBeijing SONGZ eta SuperCool (Shanghai) Refrigeration Co., Ltd. sortu ziren.\nBeijing SONGZ bidaiarientzako autoentzako girotzeko sistemak fabrikatzen aritu zen.\nSupercool SONGZ taldearen eta CIMC-ren (China International Marine Containers Co., Ltd, mundu osoko itsas kontainerren fabrikazio handiena den enpresa bateratua) da. Supercool I + Gn espezializatuta dago, kamioi hozte unitateen gama osoa fabrikatzen eta merkaturatzen. hotzaren katea.\nLiuzhou SONGZ sortu zen, MPV, SUV, auto eta auto elektrikoentzako aire girotuko sistemaren fabrikazioan.\nShanghai SONGZ hirugarren fabrika amaitu zen, gaur egun SONGZ taldearen egoitza nagusia dena. Hau ere automobilen girotze unitateetarako, autobuseko girotzeko unitateetarako, aire girotuko konpresorea eta konpresore elektrikoa eta ordezko piezak fabrikatzeko oinarri aurreratu eta adimendun aurreratua da.\nIndonesia SONGZ sortu zen. SONGZ itsasoz haraindiko lehen lantegia izan zen, hau da, SONGZ globalizazio estrategiaren lehen urratsa, eta ondoren Lumikko Finlandian.\nSONGZek Suzhou NTC, Beijing Shougang Foton eta Finlandia Lumikko enpresen akzioak eskuratu zituen.\nSuzhou NTC autobusen aire girotuaren marka ospetsua da Txinako merkatuan. Erositakoan, SONGZek eta NTCk batasun sendoa egin zuten teknologiaren, produktuen, salmenten eta zerbitzuen merkatuan.\nLumikko, marka ospetsua Europan, kamioi eta atoien tenperatura kontrolatzeko gailuen kalitate handiko fabrikatzailea da. Mantentze-puntuen sistema da, iparraldeko herrialdeetan arreta handia duena.\nSONGZek 20. urteurrena hasi zuen eta haize tunel klimatikoaren zentroa sortu zen.\nUrte berean, SONGZek historia egin zuen azaroan hilabetean 10.000 (hamar mila) autobus aire girotuko unitate baino gehiago ekoiztuz.\nSONGZek 54.049 autobus aire egokitu hornitu ditu guztira Txinako eta atzerriko herrialdeetako merkatura, 2018an 28.373 autobus aire girotuko unitate barne.\nSONGZ NAZIOARTEKO TRADING CO., LTD. SONGZ globalizaziorako urrats gehiago izan zen.\nUrte berean, SONGZek mundu mailako zerbitzu sare bat eratzeko estrategia iragarri zuen, gutxienez munduan 100 zerbitzugune edukita Txinatik kanpo, gure nazioarteko bezeroei garaiz zerbitzua eskaintzeko.\nAldi berean, Lumikko Txinako tokiko produkzioa Lumikko Shanghaiko lantegiko LT9 unitatea eta L6BHS unitatea muntaketa linetik kanpo zeudenean gauzatu zen.\nSONGZek% 55eko partaidetza eskuratu zuen Keihin-Grand Ocean Thermal Technology (Dalian) Co.Ltd enpresan , aire girotuaren industrian espezializatutako Japoniako enpresa errespetatu eta liderra da.


apirila 2015 - Page 2 of 4 - Zientzia Kaiera\nHilabeteko artxiboa: apirila 2015\nAmaia Portugal Papua Ginea Berriko eta AEBtako zenbait lagunen hesteetan zer eta zenbat mikroorganismo bizi diren alderatu dute ikerketa batean. Ondorioztatu dutenez, bakterioak anitzagoak dira industrializatu gabeko inguruneetan, eta horrek lotura du osasunari eta garatzen diren gaitz motei dagokienez.\nIndustrializatu gabeko lurraldeetan ohikoak diren zenbait infekziok ez dute ia arriskurik eragiten mendebaldeko gizarte deiturikoetan, eta alderantziz, azken hauetan arruntak diren […]\nLarunbata da eta sekulako gogoa dugu kalera ateratzeko. Aste osoan lanean ibili gara, nagusia aguantatu behar izan dugu eta bada garaia dibertsio pixka bat izateko. Baita dantza egiteko ere. Jai giroa da behar duguna. Eta, nork daki, zorte pixka batekin ez gara etxera bakarrik itzuliko. “Denbora asko daramat ligatu gabe. Ezagutuko al dut gaur norbait? Seguru baietz!”, […]\nMaría Jesús Irabien, Alejandro Cearreta, Ane García-Artola eta Eduardo Leorri Antropozenoan bizi al gara? Paul Crutzen Kimikako Nobel saridunak giza jarduerek Lurreko ziklo biogeokimikoak, prozesu sedimentarioak eta ozeano-atmosfera transferentziak bezalako dinamikei eragin dieten denbora-tartea adierazteko termino hau proposatu zuenetik, 2000. urtean, gero eta gehiago erabiltzen ari da zientziaren alorrean zein dibulgazio eta interes orokorreko komunikabideetan. Hau dela eta, Nazioarteko Estratigrafia […]\nArantxa Arzamendi Juan Scaliter (Argentina, 1971), (@LaCiencibilidad) zientzia kazetaria da eta hainbat aldizkarietan kolaboratzen du, besteak beste, Muy Interesante, GEO, Condé Nast, RTVE, CNN, Esquire eta Quo. Saiakera lanak ere idatzi ditu, La ciencia de los superhéroes (2011) eta Exploradores del futuro (2014) dira ezagunenak. Azkenik, Quo aldizkariaren La Ciencibilidad blogaren egilea da.\nExploradores del futuro liburuaren sarreran […]\nAsteroko laburpena egiteko tiki taka, tiki taka, ordenagailuko teklatuari ematen diot. Ordu asko pasatzen ditut egunero teklei sua ateratzen. Seguruenik etekin hobeagoa aterako nion tekleatzeko lan honi, mekanografia ikasi izan banu. Baina ez, ez nuen ikasi. Finlandian, ordea, 2016. urtetik aurrera eskolan kaligrafiari ematen zaizkion orduak murriztu eta mekanografia lantzeko […]\nEzjakintasunaren kartografia #61\nDuela bi hamarkada terapia genikoa modakoa zen. Panazea izan behar omen zuenak betegabeko promesa batean bihurtu da. Agian, egun, aukera onargarri bat dela pentsatzea errealistagoa da. Sergio Laínezek artikuluan xehetasunak: A second chance for gene therapy.\nInterneteko ingurune batzuetan asko hitz egiten da […]\nZientzialari 27 – Estibaliz Apellaniz from Kultura Zientifikoko Katedra on Vimeo.\nFlyscha gure kostaldeko irudirik ezagunenetakoa da. Bertan gordetzen diren sekretuei buruz aritu gara Estibaliz Apellaniz geologoarekin.\nBerak azaldu digu egitura geologiko hau nola sortu zen, bere harrietatik nolako informazioa atera daitekeen eta zergatik den hain garrantzitsua euskal flyscha.\n‘Zientzialari‘ izeneko atal honen bitartez euskal ikertzaileen lana […]\nMaria José Moreno Duela hile batzuk, berri jakingarri bat agertu zen hainbat hedabidetan: Finlandia eskuzko idazkera erakusteari uztekotan dabil. Zer esanik ez, eztabaida sutsua sortu zuen berri honek, eta entzute handikoa gertatu zen munduan zehar.\nEz da harritzekoa eztabaida hori, zientziak agerian utzi baitu estuki loturik doazela eskuzko idazkera eta irakasketa-garapen orokorra. Badakigu umeek azkarrago ikasten dutela irakurtzen, aurretik […]


Laskorain Kirol Elkartea: Laskorainek 4-4 berdindu zuen Ebrosala liderraren aurka\nLaskorainek 4-4 berdindu zuen Ebrosala liderraren aurka\nBeste partida haundi bat dastatzeko parada izan genuen joan den larunbatean Usabalera bildutako zalego beste behin kopurutsuak. Lehen itzulerari azkena emateko Laskorainek Ebrosala sailkapeneko lider tinkoa hartu zuen eta 40 minututan zehar zain eta muin lan egin eta gero puntu bat eskuratu zuen 4-4 berdinduta.\n2.A mailarako igoera jomuga, zaragozatarrek gaztetasuna eta eskarmentua orekatzen dituen taldea eratzen dute, 1. mailan aritutako lau jokalarirekin txapelketaren ekuadorrean sailkapeneko jaun eta jabe direlarik. Horitxoak ostera -emaitza arratxa gogor batean murgilduak azken sasoiean- amorruz beterik daude eta horrelaxe frogatu zuten larunbatean, batez ere partidaren hastapenean.\nLehen minututik azkenekoraino Ebrosalakoen eraso posizionalak arazo handiak sortu bazizkien ere, neurketa hasieran ikastolakoak aisa irten ziren kontraerasora eta ate aurrean aragoitarrek baino gutxiago barkatu zuten. Murgi mikolasaren eta Etxebe denboraldiko errebelazioaren golekin 2-0 aurreratu ziren, nahiz eta atsedenaren aitzinetik kanpotarrek aldea murriztu.\nAldageletatik bueltan aldiz aragoitarrek azeleragailua zapaldu zuten nabarmen eta bigarren zati guztian zehar arazoak larriagoak izan ziren horitxoentzat. Baina ez zuten amore eman, 2-3koarekin ere ez, eta erasora irteteko zailtasun handiak izan arren Barack Telleriak hirunakoa sartu zuen jokaldi solte batean eta faltako “pinball” estratejian Gil TDI-k 4-3koa. Itxaropenak segundu gutxi iraun zituen Ebrosalakoek ia jarraian egin baitzuten launakoa.\nBerdinketa baliotsu honekin Laskorainek hiru garaipen, hiru berdinketa eta zazpi porrot pilatu ditu lehen itzulian eta 2.B mailari eusteko beste hainbeste egin beharko du gutxienez bigarrengoan. Honetarako larunbatean erakutsitako grina eta lanerako prestutasunari, konfiantza piska bat besterik ez zaio gehitu behar eta horixe berreskuratu behar dute lehenbailehen horitxoek.\nEbrosala liderrari Javi eta Jorge “rumba” delegatuek –hori da kantxa garbitzeko modu robotikoa hori-, Javi eta Aitor entrenatzaileek eta Endika, Telleria, Lander, Gil, Etxebe, Murgi, Loitzun, Diez, Zubillaga eta Aratza jokalariek egin zien aurrre.\nNork: Laskorain K. E. Noiz: 9:26


Ero hiria - Karrikiri Euskal Denda\n> Liburuak>Narratiba>Ero hiria\nRenon kokatuta daude kontakizun hauek. Areago, Reno hiria bera da pertsonaia nagusia, ipuinetako pertsonaiei biziki eragiten dielako. Horregatik, Reno hiriak berak jasaten ditu denboraren erasoak, pertsonaiek bizi dituzten egoerekin batera.\nParalelismo horrek ematen die tonu dramatiko, ironiko eta komiko bat narrazioei, pertsonaiak eta hiria bera ere elkarren lagun bihurtuta. Ipuin hauetako pertsonaiek aro berri baten hasieran daudela uste dute, baina azkenean aspaldiko garaietatik datozen kontuei heldu behar diete, nahitaez. Biziak dira elkarrizketak, baina ez dago errealitatea zehazteko asmorik ipuinotan. Aitzitik, errealitateari atera dakizkiokeen nabardurak eta bidezidor esploratu gabeak jorratzen dira. Azken batean, indar handiagoa eman zaie pertsonaiei berei, gertatzen zaizkien gauzei baino.


Arazo bat detektatu da Google Pixel bilaketa barran | Androidea\nErabiltzaileek arazoen berri ematen dute Google Pixel 2 bilaketa barran\nThe Google Pixel-ek erabiltzaile batzuei buruhauste dezente eman dizkie abiarazi zutenetik. Telefonoek arazo batzuk izan dituzte eta horrek mundu osoko erabiltzaile batzuei eragin die. Orain, badirudi arazo bat dagoela telefonoan bilaketa barrarekin. Firma estatubatuarraren gailuaren hasierako pantailan agertzen den barra da.\nNormala da erabiltzaileak barra erabiltzen duenean, idazten hasten denean, iraganean bilatu ditugun iradokizunak edo terminoak agertzea. Pixel 2 erabiltzaile askok ez dute ezer lortzen.\nGainera, ez dirudi desagerrarazitako arazoa da. Erabiltzaile askok bere Pixel 2 berrabiaraztea erabaki zuten irtenbide baten bila, baina berrabiarazi arren, arazoa presente zegoen bilaketa barra hau berriro erabiltzean. Zertan ari diren ere, arazoak jarraitzen du.\nKaltetutako Pixel erabiltzaile guztiak erabili Android 8.1 Oreo eta Android P Developer Preview 4. Badirudi ez dela Android P-ren aurreko bertsiorik eguneratu ez duten erabiltzaileen kasurik. Beraz, aurreko bertsio honek eragindako arazoa izan liteke.\nMomentuz ez da ezagutzen zer gertatuko den kaltetutako erabiltzaileekin. Orain arte Google-k ez du erreakziorik izan. Beraz, itxaron beharko dugu konpainiak telefonoetan akats txiki honi buruz zerbait esaten duen ala ez. Ez luke konplexuegia izan behar konponbidea egotea edo dagoeneko bidean egotea.\nHorregatik, Google Pixel-en arazo honi buruzko informazio gehiago izatea espero dugu hurrengo orduetan. Egoera gogaikarria da, nahiz eta irtenbideak iristeko denbora asko behar ez duen. Arazo hau jasan al duzu telefonoaren bilaketa barrarekin?\nArtikuluaren bide osoa: Androidea » Android gailuak » Telefono mugikorrak » Erabiltzaileek arazoen berri ematen dute Google Pixel 2 bilaketa barran\nChrome 68-k HTTPS gabeko orrialdeak erakusten ditu seguruak ez diren moduan\nSamsung Indiako gehien saltzen den marka da


Gehiegizko pisua, ugalkortasuna eta haurdunaldia | Consumer\nGehiegizko pisua, ugalkortasuna eta haurdunaldia\nHaurdun dauden emakumeek gehiegizko pisuari eta obesitateari lotutako arriskuei buruzko aholkularitza jaso behar dute.\nEgilea: azucena 2010-ko abenduak 2\nGehiegizko pisuaren eta obesitatearen egungo prebalentziak zifra kezkagarriak ditu. Nabarmentzekoa da haurdun geratzea erabakitzen duten emakumeen kasua. Gehiegizko pisua eta loditasuna eritasun metaboliko handiak eragiten dituzte, bai ama haurdunaren osasunean bai umekiaren garapenean. Ernaldu baino lehen, haurdunaldian eta are erditzearen ondoren ere, jaioberriaren bilakaera metabolikoa amaren nutrizio-egoerak eragin dezake, jaio aurretik eta haurdunaldian (amak denboraldi horretan duen pisua eta irabazia barne). Beraz, osasun publikoari dagokionez, haurdunaldiaren aurretik eta bitartean amak duen pisuak hurrengo belaunaldien osasunari eragingo dio. Erakunde eta elkarte zientifiko ugarik nabarmendu dute beharrezkoa dela haurdun dauden edo haurdun dauden emakumeentzat aholku egokiak ematea, gehiegizko pisuak edo obesitateak eragin ditzakeen arazoak gutxitzeko.\nGehiegizko pisua, emankortasuna eta ikuskera\n24 urte bitarteko espainiarren %18,01ek gehiegizko pisua edo obesitatea du. 25 eta 44 urte bitartean, ehuneko hori %33,9koa da, hau da, hiru emakumetik bati eragiten dio, Estatistikako Institutu Nazionalak emandako Europako osasunari buruzko azken inkestaren (2009) datuen arabera. Egoera horrek ondorio negatiboak izan ditzake haurdun gelditzean.\nUgalkortasuna, hau da, emakume bat haurdun geratzeko aukera, hormona-faktore askoren araberakoa da, eta faktore horiek, aldi berean, gantz-ehunaren araberakoak dira. Erlazio hori erraz uler daiteke ehun horren funtzio ugarien artean hormona sexualen ekoizpenari eta erregulazioari dagozkionak daudela ulertzen denean. Egoera ponderal desberdineko emakumeekin egindako zenbait azterlanetan, bai androgenoen bai estrogenoen odolean neurtutako mailak (hormona sexualak) erlazioa izan zuten haien gantz-masaren kuantifikazioarekin. Gainera, intsulinarekiko erresistentzia (diabetesaren aurreko egoera) ugalkortasuna murrizten duen faktorea da. Obesitatearen eta intsulinarekiko erresistentziaren arteko lotura oso ondo ezarrita dago.\nNerabezaroan eta emakume gazteetan obesitatearen arteko lotura ugari hauteman dira, baita emakumeen hormona-zikloaren aldaketa jakin batzuk ere, hala nola amenorrea, oligomenorrea (ziklo irregularrak) eta hilekoaren ziklo luzeak. Oro har, egoera horiek guztiek emakumeen ugalkortasuna aldatzen dute, eta, beraz, haurdun geratzeko aukera. Inguruabar horiei dagokienez, nolabaiteko ebidentziak adierazten du, emakume batek erabaki hori hartzen duenean, hori lortzeko behar duen denbora handiagoa dela gizentasuna dutenen kasuan, pisu egokia dutenen artean baino.\nAdibidez, kalkuluen arabera, AEBetako emakumeen obulazioaren ernalezintasunaren %25 gehiegizko pisuagatik edo obesitateagatik izaten da. Ugalketa lagunduaren teknikak erabiltzen dituzten emakumeen artean ere hautematen da ernalezintasun hori. Kasu horietan, emakume lodietan, enbrioia ezartzeko tasa okerragoak, esku-hartze egoki gutxiago (haurdunaldiak) eta konplikazio gehiago izan ziren haurdun geratzea lortu zutenen artean.\nGehiegizko pisua eta haurdunaldiko aukerak\nAmatasunari buruzko hiru une garrantzitsu bereiztea komeni da, gehiegizko pisua osasunerako kaltegarria izan baitaiteke:\nHaurdunarentzako konplikazioak. Haurdunaldiak, hasieratik, haurdun ez dagoen emakume baten hormona-estatusa berrantolatzea dakar. Haurdunaldiaren aurretik gehiegizko pisua edo obesitatea duten emakumeetan (glukosaren eta/edo lipidoen metabolismoa aldatuta), hormona-aldaketa horiek konplikazio garrantzitsuak izateko arriskua areagotzen dute, hala nola haurdunaldiko diabetesa eta preeklanpsia. Pisu egokia duten emakume haurdunei dagokienez, haurdunaldiko diabetesa izateko arriskua bikoiztu egiten da gehiegizko pisua dutenen kasuan, eta zortzi aldiz handiagoa da obesitate larria dutenen artean, gorputz-masaren indizea 40 edo handiagoa bada.\nBestalde, preeklanpsia izateko arriskua bikoitza da haurdunaldiaren aurretik gehiegizko pisua duten emakumeetan (25etik 30era bitarteko GMI) eta pisu hirukoitza duten emakumeetan (30etik gorako GMI), aurretik pisu normala duten emakumeen aldean. Gainera, badirudi bi nahasteak elkarrekin lotuta daudela, eta haurdunaldiko diabetesa duten emakumeek haurdunaldian preklanpsia izateko arriskua areagotzen dutela.\nErditzeko arazoak. Zesarea bidezko erditzeak ugariagoak dira gorputz-masaren indize gero eta handiagoak dituzten emakumeen artean. GMI 30 baino txikiagoa duten emakumeen artean zesarea bidezko jaiotzak %30 dira, GMI 30 eta 35 artean duten emakumeen artean %34, eta amaren GMI 35 eta 40 artean dutenen artean, %48. Gainera, zesarearen ondoren, gehiegizko pisua duten emakumeek konplikazio gehiago izaten dituzte, hala nola infekzioak, tronboflebitisa, hemorragiak edo erditu ondoko endometritisa, pisu normala duten beste batzuek baino. GMI altuagoa duten emakumeetan, handitu egiten da erditze ondoko anemia izateko arriskua.\nGehiegizko pisua duten amengandik jaiotako haurrak. Gehiegizko pisua duten ametatik jaio berrien ezaugarri nabarmenetako bat da haurdunaldi-adinari dagokiona baino handiagoa den tamaina (eta pisua) lortzeko probabilitatea handitzea. Haur makrosomikoen eragina (jaiotzean 4 kg baino gehiago pisatzen dute) handiagoa da amak pisu gehiegi duenean, eta hori maizago gertatzen da haurdunaldiko diabetesa garatu duenean. Pisu gehiegi duten ametatik jaio berrien artean, sortzetiko akatsen proportzio handiagoa dago: hodi neuralean, arantza bifidoan, goiko ezpaineko eta/edo ahosabaiko zirrikituetan, hidrozefalia edo bihotz-anormaltasunetan, besteak beste, pisu egokia duten emakumeetan baino. Aurkikuntza horiek iradokitzen dute, zenbait autorerentzat, amaren adipositate gehiegizkoak kalte egiten diola fetuaren garapenari.\nAmatasunari aurre egitean pisua galtzeko aholkuak\nPisua galtzeko estrategia osasungarriak planteatzea, iraunkorrak eta iraunkorrak izatea, etorkizuneko haurdunaldiari arrakasta-berme handienarekin aurre egiteko tresna nagusia da. Pisua galtzeko programak, non osasuna ez den hitzartzen, behar den denboraz egin behar zaie aurre haurdun gelditzea aurreikusten den egunari. Alde batetik, haurdunaldiaren ezaugarriek elikagai asko eskatzen dituzte. Gainera, aldi horretan, amaren gorputza ere prestatzen da ondoren bularra emateko.\nHori dela eta, ez da dietarik egin behar, ez eta muturreko erregimenik ere, fetuari elikagaiak behar bezala emateko. Bestalde, haurdunaldiak, oro har, amaren elikadura-tolerantziei edo haren nahiei buruzko zenbait aldaketa dakartza, eta horiek dieta egokia egiteko borondatea baldintzatu dezakete. Nolanahi ere, zalantzak argitzeko, komeni da medikuen eta dietista-nutrizionisten esku jartzea horretarako profesional egokiak.\nargaldu gehiegizko pisu gestación-eu haurduntza


Herriak bultzatu Euskaraz Bizi egunak abiatzen dira Hiriburun | Herriak bultzatu Euskaraz Bizi egunak abiatzen dira Hiriburun – iparraldekohitza\nHerriak bultzatu Euskaraz Bizi egunak abiatzen dira Hiriburun\nEgundik abenduaren 3rako, euskararen sustatzeko ekitaldiak antolatu ditu herriko etxeak Hiriburun. Helburua litzateke elkarte federazio batek bere gain hartzea geroan\nMathieu Elgoien Hiriburuko Hezkuntza auzapezordea ohartu zen Euskaraldirako “sekulako ziloa” bazela Lapurdiko eremu batean, haienean. Hiriburu, Mugerre eta inguruak biltzen dituena.\nAuzapezaren ikustera joan, eta proposatu zion herriak izena ematea. “Normalki, herritarren egitasmo bat da, baina ikusiz deus ez zela, erabaki dugu izena ezartzea herri gisa”. Ez zuen izena ematera mugatu nahi Elgoienek, eta euskararen sustatzeko gertakari bat sortu dute Euskaraz Bizi Hiriburun deitu dutena, auzokoen bideari jarraituz, nolabait: “Beste toki batzuetan egiten dituzten ekimenak eredu gisa hartuz sortu dugu, batez ere, Mintzalasai”.\nGaur eta abenduaren 3 artean, haur, nerabe eta helduentzako ekitaldi orotarik antolatu dute, nahiz, haurrei lehentasuna eman: “Hiriburun lau eskola dira, eta horietarik hiru elebidunak. Murgiltze ereduan den ikastola, elebidun pribatu eta publikoak. Guti gorabehera, haurren %50 elebidunean dira; ez da guti! Jakinez eskolatik kanpo ingurumena arrunt frantsesduna dutela, behar zen zerbait antolatu”.\nJendeak banaka deitu zituen axuantak xedearen aurkezteko bilkura publikorako. 70 bat agertu ziren eta hala abiatu da, eginahala leku desberdinetara ekarri nahi baitzituen ekitaldiak: eskolak, saltegiak, plazak, Aturri kolegioa, kultura guneak, herriko etxea. “Euskararen presentzia, erabilpena, ikusgarritasuna garatzeko leku guzietan. Denetarik bazen bilkura horretan, eta zinez kontent ginen. Gero, bilkuratik proiektua gauzatzeraino besterik da. Behar da landu, komunikatu mezua zabaltzeko, eta ez da hain erraza, gure herria arrunt erdalduna baita”. Bizkitartean, saltegietara joan delarik sosketa, ez du kontrako jarrerarik hauteman. Dirua emateaz gain, euskarari leku zerbaiten ematea galdegin zaie saltegiei, bidenabar: “Haurrek egin zituzten pankartak hiztegi sinple-sinplearekin: ‘Egun on, izan ongi, milesker…’. Saltegiak banaka deitu nituen, jakiteko ados zirenetz pankarta horien ezartzeko dendan”. Funtsean, ohartu da herriko etxeko pare-parean den ostatuan euskaldun bat badela zerbitzari: “Ia egunero hara joaten naiz, eta deskubritu dut bazela euskaldun bat. Eni lehena, zinez zaila zait lehen hitz gisa egun on erratea, eta, maiz bonjour erranen dut. Baina, orain, euskaraz ari gara harekin”.\nElkarteekin ere balitzateke zer egin euskararen erabilpena sustatzeko. Leinua euskal dantza taldean, konparazione, ez dute dantza eskola bakar bat ematen euskaraz. “Justuki, gure proiektua lehendakariarekin aipatuz, erabaki dute egun horietan antolatu ikastaroak bi hizkuntzetan egitea, ohartu baitira bazituztela gazteak euskaraz emateko gai zirenak”.\nElkarte federazio bat\nLehen akuilua izanen da aurtengoa, baina Elgoienek argi du ez duela Hiriburuko Herriko Etxearen afera gelditu behar. Hala, elkarte federazio baten zutik emateari pentsatu dute. “Helburua litzateke elkarte bat muntatzea, gero, urte osoan beste egitasmo batzuk egiteko. Helburua ez baita euskarazko ekimenak hamaika egun horietan bakarrik antolatzea. Segur aski, bi hilabetean behin izanen dira euskarazko gauzak”.\nLehen, herritarrengandik sortzen ziren euskararen biziarazteko egitasmoak. Han-hemenka, erakundeak izan dira artifizialki zerbait sortu nahi izan dutenak azken urteetan: “Zinez egoera damugarria da. Hastapenean, denek erraten dizute motibatuak direla proiektuaren eramateko, baina, gero, egunerokoan, pixka bat bakarrik izan naiz. Ideia da, justuki, elkartea sortzea hori saihesteko. Bestenaz, hautetsiei lotua bada edota pertsona bat edo biri, bortxaz aski fite hilko da”.\nAlain Iriart Hiriburuko auzapez abertzaleak bigarren kargualdia du. Orain arte, herriko etxeak eskola elebidunetan eta ikastolaren eraikuntzan jarri ditu lehentasunak euskarari begira. Elgoien franko berriki sartu da axuant karguan, eta, dioenez, behar da denbora egin daitekeenaren neurtzeko. Kanpotik, euskarari buruz ez ote zen gehiago egiten ahal galdegin zaiolarik, azpimarratu du Euskararen Erakunde Publikoarekin hitzarmena bidean jarri zela, besteak beste, herriko etxeko formakuntzarentzat. Oroz gain, kultura zentro gisa pasarazi behar izan den ikastola berriaren sortzea azpimarratzen du, lege eta haize kontra egin baita: “Izugarri zaila izan da ikastola lortzeko eremuko hautetsien artean, eta auzapezak sekulako lana egin zuen hautetsiek onar zezaten; azkenean, aho batez bozkatu zuten. Beti gauza bera da; jendeak badu abertzaleen irudi bat, eta besteak baino gehiago behar duzu frogatu egunerokoa ongi kudeatuko duzula, eta batzuetan, hobeki”.\nEuskaraz Bizi Hiriburun, erabilpenari lotu anitz eguneko lehenbiziko ekinaldia da. Elgoienen ustez, galdera ez da zergatik ez den egin lehenago: “Egiazko galdera da: zer egin gero horretan ez gelditu eta urrunago joateko. Hautetsi gisa ere urrunago joan beharko dugu”. Ikastolako buraso izanez, elkarte kideei ere ideia bera zabaldu nahi izan die: “Mezu batean argiki idatzi nien: ‘Ez da pentsatu behar haurra ikastolan ezarriz aski izanen dela’. Gurasoei erranez: ‘Nola nahi duzu gure haurrak euskarari atxikiak izan daitezen, ez badugu guk erakusten atxikiak gatzaizkiola?’. Hori funtsezkoa da!”.\nHerriko kontseiluan diren euskaldunek euskara erabil dezaten gogoko lukeela aitortu du, bestalde: “Biziki euskaldun guti gara kontseiluan, baina hori ez da arrazoi bat. Jadanik errana diet auzapezari eta euskalduna den beste hautetsi bati, gehienetan gure bilkurak frantsesez egiten ditugula hirurak garelarik ere. Hori ere aldatu nahi nuke. Izan dugu bilkura bat hautetsi eta herriko etxeko langileekin ikusteko egunerokoan gauzak nola aldatu. Badakigu ez dela erraza izanen”. Zuzentzen duen Hezkuntza sailean, euskalduna den zerbitzu buruarekin eta ikasten ari den beste langile batekin, “noizean behin bilkura euskaraz egiteko” erabakia hartu dute, “itzulpenak eginez ulertzen ez duenarentzat”. Kontseiluko biltzarretan egun batez hitza euskaraz hartuko dutenetz ez daki, baina ez du baztertu: “Egia da egin ez dugun gauza dela, eta, zuzen mintzatzeko, ez da oraino eztabaidatu dugun zerbait. Baina pista bat da, eta lehentasun gisa dut. Webgunearekin, berdin; nola egin egunerokoan sartzen diren gauzak segidan itzultzeko? Batzorde bat sortu dugu ere ikusteko nola garatu euskararen lekua herriko aldizkarian. Egiten ditugu gauzak, baina behar dugu gehiago egin”.\nArte horretan, 150 herritarrek izena emana dute Hiriburun Euskaraldirako: bi herenak ahobiziak, besteak belarriprestak.\n«Senidetzeak tresna bat dira Euskal Herria herri gisa eraikitzeko»\nHizkuntza ohiturak aldatzeko\nZerbait gehiago uztaila 26, 2019\nDonapaleuko ospitaleko langileen ezinegona uztaila 26, 2019\n“Bistan da pazienteek dutela egoera pairatzen” uztaila 26, 2019\nEgoitza berria 2020an irekiko du uztaila 26, 2019\n“Gure helburua zen dantzan aritzea, plazer hartzea” uztaila 26, 2019


Europan uholdeek eragindako galerak 99.000 milioi eurokoak izan ziren bost urtean | Consumer\nEuropan uholdeek eragindako galerak 99.000 milioi eurokoak izan ziren bost urtean\nDuela astebete, Praga eta Alemaniako Dresde hiriko hirigune historikoa urpean daude, kota historikoetara iritsi ziren prezipitazioek eragindako uholdeengatik. Baina, benetan, dramatikoak dira Europako hondamendi natural arruntenak: erriadak. 1971 eta 1995 artean baino ez ziren erregistratu 154. Europako Ingurumen Agentziaren txosten batean aipatzen da hondamendi natural mota horrek eragiten dituela galera ekonomiko handienak gure kontinentean. 1991 eta 1995 bitartean bakarrik izan ziren galerak 99.000 milioi euroan.\nGehien zigortzen diren eremuak kontinentean sakabanatuta daude: Portugalgo kostaldetik eta Mediterraneotik Sena, Loira, Rhin eta Danubio ibaietara. Oro har, uholdeen eragina faktore naturalen eta giza jardueren konbinazio baten araberakoa izaten da. Prezipitazioen hazkunde zehatza eta puntuala da kausa nagusia, baina ez bakarra. Hainbat herrialdetako adituek egindako txosten zientifiko honen arabera, lurzoruaren eta landarediaren atxikidura hidrikoa da faktore erabakigarrietako bat.\nBiztanleriaren eta urbanizazioaren hazkundea, azpiegiturak zabaltzea eta deforestazioa dira, azken batean, hondamendi horien larritasuna areagotzen duten beste fenomeno batzuk. Hala ere, Europako gizartea gehien kezkatzen duen ezjakintasunak, tenperaturen mundu mailako igoerari egotzi ahal zaizkion euriteen ohiko patroiaren asaldurak sarriago gertatzen diren ala ez esan nahi du. Aukera hori baztertu ezin bada ere, Europako txostenak zehazten du, oraingoz, ez dagoela uholdeen areagotze handiagorik, ezta klima-aldaketa beldurgarriarekin izan dezakeen lotura ere.\nIldo horretan, Europako hainbat zientzia-erakundek hartu dute parte azken egunotan. Ikertzaile gehienek uste dute epe luzerako ondorioak soilik lor daitezkeela, erregistro historikoa ez baita nahikoa. Egia da Klima Aldaketari buruzko Gobernu arteko Panelaren azken txostenetako bat, Nazio Batuen erakunde zientifiko aholkularia, iragarri duela tenperaturen igoera globalak muturreko fenomeno klimatikoen maiztasun handiagoa eragin dezakeela.\nBaina, East Angliako Unibertsitateko Tim Osborn ikertzaileak esan duenez, Europako egungo uholdeek neguan izan zituzten uholdeek zentzuzkoa izango litzateke planetaren berotzeari lotzea. Espezialista horrek esan du egungo klima-ereduek adierazten dutela Europako erdialdean euri-prezipitazioak igo egin daitezkeela datozen hamarkadetan neguetan, baina egonkor mantenduko direla, edo udetan murriztu egingo direla. Europako Batasunak ikerketa berri bat finantzatu du gaur egun Europako haran handietan horrelako uholdeek etorkizunean gora egin dezaketen aurreikusteko, nahiz eta zenbait urtetako lana behar izan.\nAzken egunotan, Europako herrialde batzuetan, hainbat iritzi sortu ziren Txekiar Errepublikako eta Alemanian “El Niño” itsaslaster ozeaniko beroarekin, Ozeano Bareko itsaslaster ozeaniko beroarekin, izandako uholdeei buruz.\nKomunikatu batean, Erresuma Batuko meteorologia iragartzeko agentziak zehaztu zuen lotura hori ez dela existitzen. “El Niño eta Europako klima oso ahula da. Halaber, erakunde horrek ere ez du uste klima-aldaketa izan daitekeenik uholdeen errudun. Beste zientzialari batzuek adierazitakoaren ildotik, Erresuma Batuko agentziak gogorarazi zuen euri-jasak etorkizunean ohikoagoak izango litezkeela etorkizunean, baina udatiarrek lehorragoak izango direla azpimarratu zuen.\nerriberak hondamen pérdidas-eu


Warhol, Andy - Guggenheim Bilbao Museoa\nPittsburgh, Pensilvania, 1928 | New York, 1987\nAbuztuaren 6an jaio zen Pittsburgh-en (Pennsylvania), Andrew Warhola izenarekin.\nCarnegie Institute of Technology-ren (Pittsburgh, Pennsylvania) Pintura eta Diseinua sailean ikasi zuen eta lau urteren ostean graduatu zen.\nMartin B. Leisser saria jaso zuen Carnegie Institute’s Gallery of Fine Art-enerakutsitako lanengatik.\n«Blotted-line» marrazketa-teknikarekin esperimentatzen hasi zen.\nNew Yorkera joan zen bizitzera eta han ilustratzaile gisa lan egin zuen Glamour edo Mademoiselle bezalako aldizkarientzat.\nAndy Warhol izena hartu zuen.\nIlustratzaile gisa arrakasta handia lortu zuen. Hamarkada horretan, bere lanagatik sari ugari lortu zituen, besteak beste, Art Directors Club edo American Institute of Graphic Arts erankundeek emandakoak.\nLehen bakarkako erakusketa egin zuen New Yorkeko Hugo Gallery-n: Fifteen Drawings Based on the Writings of Truman Capote.\nNew Yorkeko Loft Gallery-renhirutalde-erakusketetanparte hartu zuen.\nOtsailean eta abenduan New Yorkeko Bodley Gallery-negin zituen erakusketak. Bidaia luzea egin zuen Europan eta Asian zehar.\nAndy Warhol Enterprises, Inc. sortu zuen bere publizitate-eskaerak kudeatzeko.\nPop irudi ezagunak pintatzen hasi zen, komikietako pertsonaietan eta masa-kontsumokoproduktuetan oinarrituta.\nCampbell’s Soup Can sail ezaguna sortu zuen eta Ferus Gallery-n (Los Angeles, Kalifornia) jarri zuen erakusgai.\nStableGallery-negin zuen erakusketa, New Yorken bakarka erakusten zuen lehen aldian.\n16 mm-kokamera erosi zuen eta lehen filmak egiten hasi zen.\nElvis saileko lanak erakusgai jarri zituen Ferus Gallery-n (Los Angeles, Kalifornia).\nLehen eskultura-erakusketaegin zuen New Yorkeko StableGallery-n Brillo Boxes, Campbell’s Soup Cans eta Heinz Boxes kaxa ezagunak erakutsiz.\nEuropan lehen aldiz bakarkako erakusketa egin zuen Parisko Galerie IleanaSonnabend-en.Factory bisitatu zuen Dorothy Podber-ekMarilyn saileko lan baten kontra tiro egin zuen. Sail horretako artelanak Shot Marilyns gisa ezagun egin ziren.\nLehen atzera begirako erakusketa egin zuten University of Pennsylvania-renInstitute of ContemporaryArt-en (Filadelfia, Pennsylvania).\nInstitute of Contemporary Art-en (Boston, Massachusetts) erakutsi zituen lanak. The Velvet Underground and Nico eta Chelsea Girls filmak egin zituen.\nLehen aldiz Europako museo batean haren atzera begirako erakusketa egin zen Stockholm-ekoModernaMuseet-en, eta ondoren, Europako hainbat museotan egon zen erakusgai.\nValerie Solanas ekintzaile feministak tiro egin zionFactory-n.Ospitalera eraman zuten eta hilzorian egon zen.\nNationalgalerie-n (Berlin) egin zuen erakusketa.\nInterview aldizkariaren lehen alea martxoan agertu zen; editoreak honako hauek ziren: Warhol, Malanga, Morrison eta John Wilcock.\nKaliforniako Pasadena Art Museum-ekatzera begirako garrantzitsua eskaini zion eta ondoren, AEBko eta Europako hainbat museotan egon zen erakusgai.\nKrefeld-eko (Alemania) Museum HausLange-klan grafikoaren atzera begirako erakusketa bat egin zuen.\nRolling Stones taldearen Sticky Fingers diskoaren azala egin zuen.\nMao erretratuen saila egin zuen eta Basileako Kunstmuseum\nBasel-enjarri zuen erakusgai.\nMinneapolis-eko (Minnesota) Walker ArtCenter-ekharen filmak erakutsi zituen.\nMilwaukee Art Center-en (Milwaukee, Wisconsin) eta Parisko MuséeGalliera-nMao erretratuen saila jarri zuen erakusgai.\nFactory Broadway kaleko 860 zenbakira lekualdatu zen.\nBaltimore Museum of Art-ek (Baltimore, Maryland) 1962tik aurrera egin zituen pinturen atzera begirako erakusketa egin zuen.\nBere autobiografia argitaratu zuen: The Philosophy of Andy Warhol (From A to B and Back Again).\nWürttembergischer Kunstverein-ek (Stuttgart, Alemania) lan grafikoaren atzera begirako garrantzitsua egin zuen eta ondoren, Alemaniako, Austriako eta Suitzako hainbat museotan egon zen erakusgai.\nMuseum Folkwang-en (Essen, Alemania) eta Musée d’art etd’histoire-n (Geneva) egin zituen erakusketak.\nStudio 54 diskotekara maiz joaten zen.\nKunsthaus Zürich-en ( Zurich) erakusketa bat inauguratu zuen; ondoren Louisiana Museum for ModerneKunst-en (Humlebaek, Danimarka) izan zen. Athletes saila Londresko Institute of ContemporaryArts-enjarri zuen erakusgai.\n1970eko hamarkadan egin zituen erretratuen aukeraketa bat New Yorkeko Whitney Museum of American Art-enjarri zuten erakusgai.\nAndy Warhol’s Exposures liburua argitaratu zuen.\nPortland Center for the VisualArts-en (Oregon) egin zuen erakusketa.\nJoseph Beuys-enerretratu-sailaegin zuen etaGeneva-ko Centre d’Art ContemporainGenève-njarri zuen erakusgai.\nHainbat lan egin zituen Jean-Michel Basquiat-ekineta Francesco Clemente-rekinelkarlanean.\nDia Art Foundation-en (New York) egon zen erakusgai.\nLast Supper saila egin zuen eta hurrengo urtean Milango Palazzo delleStelline-njarri zuten erakusgai.\nOtsailaren 22an hil zen maskuri-ebakuntzaokertu ostean.


Eurohiriaren hizkuntza-egoera, 2001eko Inkesta Soziolinguistikoaren arabera | Soziolinguistika Klusterra\nPrincipal » Eurohiriaren hizkuntza-egoera, 2001eko Inkesta Soziolinguistikoaren arabera\nEurohiriaren hizkuntza-egoera, 2001eko Inkesta Soziolinguistikoaren arabera\nEurohiria Gipuzkoako 17 udalerrik eta Lapurdiko 25ek osatzen dute; guztira, beraz, 42 udalerrik. Eurohirian 15 urtetik gorako 504.000 lagun bizi dira, horietako gehienak (%68,6) Gipuzkoan, %18,8 Baionak, Angeluk, eta Miarritzek osatzen duten hiri-aglomerazioan (BAMen, hain zuzen) eta %12,3 Lapurdiko mendebaldean\nAdinaren araberako azterketa eginez gero, joera desberdinak ikus daitezke 35 urtetik gora dituztenen artean eta adin horretatik behera daudenen artean. Lehenengo multzoan, elebidunen portzentajea adin-talde guztietan antzekoa bada (%29 inguru), elebidunen proportzioak txikiagoa da adinak behera egin ahala. Aitzitik, 35 urtetik beherakoen artean daude elebidunen portzentajerik handienak, eta, gainera, zenbat eta gazteago orduan eta handiagoa da elebidunen proportzioa\nLapurdin eta BAMen, berriz, egoera bestelakoa da. Batetik, erdaldun elebakarrak nagusi dira adin-talde guztietan eta elebidunak talderik txikiena. Kontrako joera hori areagotu egiten da BAMen, berori baita Euskal Herri osoko gunerik erdaldunenetakoa\nerrazago moldatzen dira euskaraz eta Eurohiriko elebidunen %21,6 dira\nberdin moldatzen dira euskaraz eta erdaraz, eta Eurohiriko elebidunen herena dira (%32,1)\n, berriz, erraztasun handiagoa dute erdaraz hitz egiteko eta talderik handiena dira Eurohiriko (%46,3) ez ezik, Gipuzkoako (%46,5) eta BAMeko (%56,0) elebidunen artean\nLehen hizkuntza erdara izan dutenak nagusi dira adin-talde guztietan. Portzentajeak, gainera, gora egiten du adinak behera egin ahala. Izan ere, 50 urtetik gorakoen artean, hiru lagunetik bik izan dute erdara lehen hizkuntza, baina 50 urtetik beherakoen artean, lautik hiruk\nEurohiriko bizilagunen artean, euskara erdara beste edo gehiago erabiltzen dutenak 83.000 lagun dira gaur egun, 1991n baino 12.000 pertsona gehiago. Portzentajeari dagokionez, %23,5 gaur egun, eta %18,2 duela hamar urte. Erabiltzaile horietako gehienak (%85etik gora) euskaldun zaharrak dira, bai gaur egun, baita 1991n ere\nEuskararen erabilerari buruzko galeren eta irabazien jatorria xehetasun handiagoz ezagutzeko lehen hizkuntzaren araberako erabileraren tipologia sintetikoa aztertu dugu. Zehatzago esateko, erabilerari dagokionez euskaldun berrien nahiz zaharren ekarpena zein den jakin nahi dugu\nGipuzkoan eta Lapurdin emaitzak Eurohirikoen antzekoak dira. Alde daudenen portzentajea zertxobait handiagoa eta aurka daudenena zertxobait txikiagoa da bi guneetan. BAMen, berriz, alde daudenak %24,1 baino ez dira eta beste horrenbeste aurka daudenak (%23,5). Beraz, BAMeko biztanleen erdia (%52,4) ez dago ez alde ez aurka\nEuskal Herri osoko bilakaera soziolinguistikoan nagusi diren joera kontrajarri biak bizi-bizirik dira Eurohirian ere: euskara biziki berreskuratzen ari da hegoaldean baina iparraldean gertatzen ari den galera etengabea da\nHortaz, hizkuntza-politikaren lehentasunik behinena euskal hiztun berriak irabaztea da Eurohiriaren iparraldean. Horretarako, derrigorrezkoa da, batetik, seme-alabak euskaraz hezi nahi dituzten guraso guztiei aukera hori bermatzea eta, bestetik, seme-alaba gazteak dituzten gurasoak Iparraldeko hezkuntza-sistema euskalduntzeak euskararen gaur-geroan izan dezakeen eraginaz sentiberatzea\nEurohiria Gipuzkoako 17 udalerrik eta Lapurdiko 25ek osatzen dute; guztira, beraz, 42 udalerrik. Eurohirian 15 urtetik gorako 504.000 lagun bizi dira, horietako gehienak (%68,6) Gipuzkoan, %18,8 Baionak, Angeluk, eta Miarritzek osatzen duten hiri-aglomerazioan (BAMen, hain zuzen) eta %12,3 Lapurdiko mendebaldean. Aurrerantzean, hiru gune horiek bereiziko ditugu datuen irakurketa egiteko. Izan ere, ezaugarri oso desberdinak dituzte, jarraian ikusiko dugun bezala.\nEurohiriko biztanleria hazi egin da 1991tik hona. Hazkundea %5,7koa izan da, hau da, 2001ean 15 urtetik gorako 29.000 lagun gehiago bizi dira bertan. Gainera, igoera hiru guneetan gertatu da. Handiagoa Gipuzkoan eta Lapurdin (%7,1 eta %6,8, hurrenez hurren) eta oso txikia BAMen (%1,0).\nEurohiriko biztanleen ia erdia (%46,8) bertan jaio da, eta bertakoak ditu gurasoak. Biztanleen laurdena inguru (%23,5) bertakoa da, baina guraso biak edo bietako bat etorkina du eta, azkenik, Eurohiriko biztanleen %29,7 etorkina da. Dena den, alde handia dago Gipuzkoako eta Lapurdiko mendebaldeko udalerrien eta BAMekoen artean: gurasoak bertakoak dituzten bertakoen proportzioa Eurohirikoaren batez bestekoa baino zertxobait handiagoa da Gipuzkoan eta Lapurdin (%50 inguru) eta herena baino txikiagoa BAMen.\nEurohiriko biztanleen ikasketa-maila handia da. Izan ere, laurdenak baino gehiagok (%28,4k) goi-mailako batxilergoa edo pareko ikasketak egin ditu. Lapurdin eta BAMen, proportzioa askoz handiagoa da (%40tik gora). Gainera, lau lagunetik batek unibertsitate-mailako ikasketak egin ditu. Oraingoan ere, BAMeko biztanleen artean proportzioa handiagoa da (%35,3).\nLan-esparruari dagokionez, lan egiten duten biztanle gehienek hirugarren sektorean dihardute: zerbitzuetan (%26,2k) eta Administrazioan (%8,5ek). Industrian lan egiten dutenen proportzioa txikia da (%16,4) eta nekazaritzan dihardutenena hutsaren hurrengoa (%0,4). Hala ere, kontuan hartu behar da Eurohiriko bi lagunetik batek (%48,4k) ez duela lanik egiten, eta horietako erdia erretiratuta dagoela. Erretiratuen proportzioa nabarmen handiagoa da BAMen eta, batez ere, Lapurdin, Gipuzkoan baino. Hori dela eta, Eurohiriko biztanleen batez besteko adina altua da. Izan ere, biztanleen %40tik gora 50 urte baino gehiago ditu.\nEurohirian 15 urtetik gorako 158.000 elebidun bizi dira (%31,4), 49.000 elebidun hartzaile (%9,8) eta 296.000 erdaldun elebakar (%58,8). Baina irakurketa hori zehaztu beharra dago, elebidunen %84,1 Gipuzkoan bizi direlako (%10,7 Lapurdin eta %5,1 BAMen).\nGipuzkoan, beraz, 133.000 elebidun bizi dira, hau da, 15 urtetik gorako biztanleen herenak baino gehiagok (%38,3k) ondo edo nahikoa ondo hitz egiten du euskaraz. Hala ere, multzorik handiena erdaldun elebakarrena da (%52,5). Gainerako %9,2 elebidun hartzaileak dira.\nErdaldun elebakarren nagusitasuna eta elebidunekiko aldea are handiagoa da Lapurdin eta BAMen. Izan ere, erdaldun elebakarrak %56,9 eta %82,9 dira, hurrenez hurren, eta elebidunak %27,7 eta %8,8.\nAdinaren araberako azterketa eginez gero, joera desberdinak ikus daitezke 35 urtetik gora dituztenen artean eta adin horretatik behera daudenen artean. Lehenengo multzoan, elebidunen portzentajea adin-talde guztietan antzekoa bada (%29 inguru), elebidunen proportzioak txikiagoa da adinak behera egin ahala. Aitzitik, 35 urtetik beherakoen artean daude elebidunen portzentajerik handienak, eta, gainera, zenbat eta gazteago orduan eta handiagoa da elebidunen proportzioa (%33,7 24 eta 35 urte dituztenen artean, eta %43,5 16 eta 24 urtekoen artean).\nElebidun hartzaileen joera elebidunen berbera da, baina elebidunen artean 35 urtetik behera gertatu den joera-aldaketa lehenago antzeman da, 50 urtetik behera hain zuzen. Portzentajeei dagokienez, handiena 16 eta 24 urteko gazteek dute (%14,0). Azkenik, erdaldun elebakarren joera, logikoa denez, kontrakoa da. Esan, dena den, nagusi direla adin-talde guztietan (%50etik gora), gazteenen artean izan ezik (%42,4).\nBaina bereizi ditugun hiru guneen arteko aldeak nabarmenak dira adinaren araberako azterketan ere. Gipuzkoan, Eurohirirako azaldu berri ditugun joera berberak ikus daitezke, baina elebidunen eta erdaldun elebakarren arteko aldea askoz nabarmenagoa da gazteenen artean (%59,2 eta %28,1, hurrenez hurren).\nLapurdin eta BAMen, berriz, egoera bestelakoa da. Batetik, erdaldun elebakarrak nagusi dira adin-talde guztietan eta elebidunak talderik txikiena. Kontrako joera hori areagotu egiten da BAMen, berori baita Euskal Herri osoko gunerik erdaldunenetakoa. Hala ere, bai Lapurdin baita BAMen ere, elebidunen susperraldi txikia gertatzen hasi dela dirudi gazteenen artean. Baina, susperraldi hori gauzatuko den jakiteko, denbora beharko da.\n2001ean hamar urte lehenago baino 18.000 elebidun gehiago daude Eurohirian, %12,8 gehiago beraz. Baina hazkunde hori Gipuzkoako elebidunei esker gertatu da (%32,7 izatetik %38,3 izatera pasa baitira hamar urteotan). Lapurdik eta BAMek, aldiz, elebidunak galdu dituzte.\nElebidunen bilakaera adinaren arabera aztertuz gero, bi joera kontrajarri ikusiko ditugu. 35 urtetik gorakoen artean elebidunen portzentajeak behera egin du adinak behera egin ahala. Baina 35 urtetik beherakoen artean joera-aldaketa dago eta 2001eko elebidunen proportzioa 1991koa baino nabarmen handiagoa da.\nElebidunak gora ala behera egin, egia da euren artean alde handiak daudela. Alde horiek erakusten dituen ezaugarrietako bat hizkuntza-gaitasun erlatiboa da edo, beste era batera esateko, hizkuntza batean (euskaraz) eta bestean (gaztelaniaz edo frantsesez) hitz egiteko elebidunek duten erraztasuna. Beraz, hiru talde bereiziko ditugu: euskal elebidunak, elebidun orekatuak eta erdal elebidunak.\nEuskal elebidunak errazago moldatzen dira euskaraz eta Eurohiriko elebidunen %21,6 dira. Gipuzkoako udalerrietan euskal elebidunen portzentajea antzekoa da (%22,8). Lapurdikoetan, berriz, proportzioa batez bestekoa baino txikiagoa da (%19,3), eta BAMen askoz txikiagoa (%7,8).\nElebidun orekatuak berdin moldatzen dira euskaraz eta erdaraz, eta Eurohiriko elebidunen herena dira (%32,1). Lapurdin eta BAMen elebidun orekatuan portzentajea handiagoa da (%41,0 eta %36,2 hurrenez hurren) eta Gipuzkoan zertxobait txikiagoa (%30,7).\nErdal elebidunak, berriz, erraztasun handiagoa dute erdaraz hitz egiteko eta talderik handiena dira Eurohiriko (%46,3) ez ezik, Gipuzkoako (%46,5) eta BAMeko (%56,0) elebidunen artean. Lapurdin, berriz, portzentajea handia bada ere (%39,7) orekatuenaren azpitik dago.\nAdinaren arabera, joera argia da. 35 urtetik gorako elebidunen artean, adinak behera egin ahala, behera egiten du euskal elebidunen proportzioak, bere horretan mantentzen da orekatuena eta gora erdal elebidunena. Aldiz, 35 urte baino gutxiago dituztenen artean, berriz, erdal elebidunen igoera motelagoa da, eta euskal elebidunak gora egin dute zertxobait elebidun orekatuen kaltean.\nEurohiriko biztanleen ia %22,7k euskara izan du lehen hizkuntza eta %6,2k euskara erdararekin batera. Biztanle gehienek (%71,1ek), beraz, erdara izan dute lehen hizkuntza. Eurohiria osatzen duten Gipuzkoako eta Lapurdiko udalerrietan, lehen hizkuntza euskara izan dutenen portzentajea zertxobait handiagoa da (%25,0 eta %29,7 hurrenez hurren) eta txikiagoa erdara izan dutenena (%67,9 eta %64,6). BAMen, berriz, lehen hizkuntza euskara izan dutenen eta erdara izan dutenen arteko aldea nabarmen handiagoa da (%9,5 eta %87,0 hurrenez hurren). Lehen hizkuntza euskara eta erdara, biak batera izan dituztenak gutxi dira hiru guneetan, baina, jarraian ikusiko dugun bezala, portzentajea gero eta handiagoa da adinak behera egin ahala.\nLehen hizkuntza erdara izan dutenak nagusi dira adin-talde guztietan. Portzentajeak, gainera, gora egiten du adinak behera egin ahala. Izan ere, 50 urtetik gorakoen artean, hiru lagunetik bik izan dute erdara lehen hizkuntza, baina 50 urtetik beherakoen artean, lautik hiruk. Lehen hizkuntza biak izan dituztenen joera berbera da, portzentajeak askoz txikiagoak badira ere. 35 urtetik gora %5 inguru dira eta 35 urtetik behera %10 inguru.\nLehen hizkuntza euskara izan dutenen joera alderantzizkoa da: adinak behera egin ahala behera egiten du portzentajeak ere. Mutur biak hartuta, 65 urtetik gorakoen artean %29,5 dira, 16 eta 24 urtekoen artean, berriz, %14,1.\nAipatutako joera horiek hiru guneetan antzeman daitezke.\nLehen hizkuntza euskara izan duten gehienek (%88,6k) euskara gorde dute eta, gainera, erdara ikasi dute; beraz, elebidunak dira gaur egun. Baina %6,4k zati batean galdu du euskara (elebidun hartzailea da gaur egun) eta %5ek guztiz galdu du (erdaldun elebakarra da gaur egun).\nLehen hizkuntza euskara eta erdara, biak, izan dituztenen artean, euskara gorde dutenak %67,3 dira, zati batean galdu dutenak, berriz, %18,2 eta guztiz galdu dutenak %14,5.\nAzkenik, lehen hizkuntza erdara izan dutenen artean gehienek (%79,8k) erdaldun elebakar izaten jarraitzen badute ere, hamarretik batek euskara ikasi du, eta elebidun da gaur egun; beste horrenbestek ondo ulertu eta irakurtzen du.\nHala ere, Eurohiriko biztanleen artean irabaziak galerak baino handiagoak dira. Izan ere, 24.000 lagunek euskara partez ala guztiz galdu dute, baina 36.000k lehen hizkuntza erdara izan arren, euskara ikasi dute eta elebidunak dira gaur egun. Gainera, lehen hizkuntza erdara izan dutenen artean, badira beste 36.000 lagun inguru euskaraz ongi ulertzeko eta irakurtzeko gai direnak, elebidun hartzaileak hain zuzen.\nGipuzkoako udalerrietako joera berbera da, baina galeren (11.000) eta irabazien (33.000) aldean handiagoa da.\nAzken kopuru hori kontuan hartuz gero, berehala jabetuko gara Eurohirian izan diren irabazi ia guztiak Gipuzkoan gertatu direla. Lapurdin eta BAMen, beraz, joerak oso bestelakoak dira. Izan ere, Lapurdin galerak (7.000) irabaziak (2.000) baino hiru aldiz handiagoak izan dira eta BAMen bost aldiz handiagoak (5.000 eta 1.000, hurrenez hurren).\nGaleren eta irabazien arteko aldea areagotu egin da adinak behera egin ahala. Hau da, zenbat eta gazteagoa izan orduan eta handiagoak dira irabaziak eta txikiagoak galerak. Galera-irabazien saldoa bereziki positiboa da 35 urtetik beherakoen artean (galerak guztira 5.000 inguru dira eta irabaziak 24.000).\nDuela hamar urteko egoera, aldiz, erabat desberdina zen. 1991n galerak (31.000) irabaziak (23.000) baino nabarmen handiagoak ziren Eurohiriko biztanleen artean. Galeren nagusitasuna, gainera, adin-talde guztietan gertatzen zen, gazteenen artean izan ezik. Izan ere, 16 eta 24 urteko gazteen artean joera-aldaketa argia gertatu zen eta irabaziak (7.000) galerak (3.000) halako bi ziren. Dena den, gune bakoitzeko egoerari begiratuz gero, duela hamar urte baziren gaur egungo joerak, beste maila batean bada ere. Horrela, bada, 1991n Gipuzkoan irabaziak (18.000) galerak (15.000) baino handiagoak ziren.\nEurohiriko lau elebidunetik hiruk (%77,1ek) euskara (%63,9) edo euskara erdararekin batera (%13,2) dute lehen hizkuntza, hau da, euskaldun zaharrak dira. Gainerako %22,9aren lehen hizkuntza erdara izan da, beraz euskaldun berria da. Baina adinaren arabera azterketa eginez gero, berehala ohartuko gara elebidunen osaera nabarmen aldatzen ari dela.\nAdinak behera egin ahala, argi eta garbi jaisten da L1 euskara izan duten elebidunen portzentajea. Izan ere, 50 urtetik gorakoen artean %85etik gora dira eta 16 eta 24 urteko gazteen artean %23,0 baino ez. Aldi berean, baina, gora egin du L1 euskara eta erdara, biak, dituzten elebidunen portzentajea. Gazteenen artean, adibidez, L1 euskara bakarrik dutenak beste dira (%23,0), 35 urtetik gorakoen artean, berriz, %10 baino gutxiago.\nHala ere, benetako aldaketa euskaldun berrien bilakaeran dago. Lehen hizkuntza erdara izan duten elebidunak %6 baino gutxiago dira 50 urte baino gehiago dituztenen artean. Adin horretatik behera daudenen artean, berriz, hazkundea oso handia izan da: bostena (%22,2), 35 eta 49 urtekoen artean, herena baino gehiago (%37,5) 25 eta 34 urtekoen artean eta erdia baino gehiago (%53,8) 16 eta 24 urtekoen artean.\nAldaketa kualitatibo horrek garrantzi handia du eta elebidunei dagokien hizkuntza-gaitasun erlatiboan eragin zuzena. Elebidunen artean gero eta gehiago dira gaztelania hobeto menderatzen dutenak eta euskara familian, gizartean, alor formaletan, eta erakundeetan nahiz familia bidezko jarraipenean gutxiago erabiltzen dutenak.\n1991ko egoera bestelakoa zen. Orduan, joerak bertsuak izan arren, euskaldun zaharrak nagusi ziren adin-talde guztietan. Aldi berean, euskaldun berrien pisua txikia zen oraindik elebidunen artean.\nEUSKARAREN JARRAIPENA FAMILIAREN BIDEZ\nGuraso biek euskaraz hitz egiten dakitenean edo zekitenean, seme-alaba gehienek euskara (%76,8k) edo euskara eta erdara (%9,6k) jaso dute gurasoengandik. Beraz, euskararen familiaren bidezko jarraipena handia izan da. Hala ere, kontuan hartu behar da hamarretik batek (%13,7k) erdara izan duela lehen hizkuntza.\nBaina benetako galera gurasoetako batek bakarrik dakienean edo zekienean gertatu da. Izan ere, hiru seme-alabetatik bik (%67,8k) erdara bakarrik jaso dute gurasoengandik. Dena den, 1991ko egoera txarragoa zen. Orduan, egoera berean lautik hiruk (%73,1ek) jaso zuten erdara bakarrik.\nEUSKARAREN ERABILERARI BURUZKO TIPOLOGIA SINTETIKOA\nHizkuntzaren erabilera aztertzea ez da batere erraza. Testuinguru eta egoera ugari daude (aitarekin, amarekin, neba-arrebekin, bikotekidearekin, seme-alabekin, oro har familiarekin, lagunekin, lankideekin, nagusiarekin, dendariekin, bankuan, udal-bulegoetan, osasun-zerbitzuetan, poliziarekin, seme-alaben irakasleekin, kultur etxean, kiroldegian\n). Aldi berean, gizartearen aniztasuna, adin-talde desberdinak, eta abar luzea ere hartu behar dira kontuan.\nEuskararen erabilerak gorabehera handiak ditu eremu batetik bestera, gune soziolinguistiko batetik bestera, adin-talde batetik bestera edota aztertutako denbora-tarte batetik bestera. Hori dela eta, euskararen erabilerari buruzko ikuspegi osatua emateko asmoz, tipologia sintetikoa sortu dugu, honako erabilera-eremu hauetan jasotako erantzunak kontuan hartuta: oro har familian, lagunekin, eta erabilera-eremu formalenetan, hau da, enpresa pribatuan (dendariekin eta bankuan) alde batetik, eta administrazioan (udaletxean eta osasun-zerbitzuetan) bestetik. Lan egiten dutenen kasuan, tipologia bera erabili dugu, baina lanean (lankideekin) erabiltzen duten hizkuntza gehitu diogu.\nBeraz, biztanleria sailkatzeko, honako lau talde nagusi hauek sortu ditugu: 1) euskaraz erdaraz baino gehiago hitz egiten dutenak; 2) euskara erdara beste erabiltzen dutenak; 3) euskaraz erdaraz baino gutxiago hitz egiten dutenak; 4) erdaraz baino ez dutenak egiten (bakarrik bizi direnak eta hizkuntzaren erabilerari buruzko tipologia sintetikoa sortzeko galderei erantzun ez dietenak "ez dagokio" kategorian sartu ditugu).\nEuskararen erabilerari buruzko tipologia horren bidez aztertutako unibertsoa 386.000 lagunekoa izan da 2001. urtean. Beraz, kontuan hartu behar da "ez dagokio" kategoria 118.000 pertsonek osatzen dutela, hau da, 15 urtetik gorako biztanleria osoaren %23,4, unibertso osoa 504.000 lagunekoa baita (1991. urtean, unibertso osoa 475.000 lagunek osatu zuten eta "ez dagokio" kategoria 86.000k, hau da, unibertso osoaren %18,1ek). Aurrerantzean, erabilerari buruzko ehunekoak "ez dagokio" kategoria kontuan hartu gabe kalkulatuko dira.\nEurohiriko bizilagunen artean, euskara erdara beste edo gehiago erabiltzen dutenak 83.000 lagun dira gaur egun, 1991n baino 12.000 pertsona gehiago. Portzentajeari dagokionez, %23,5 gaur egun, eta %18,2 duela hamar urte. Erabiltzaile horietako gehienak (%85etik gora) euskaldun zaharrak dira, bai gaur egun, baita 1991n ere.\nBaina euskara benetan zenbat erabiltzen den jakiteko, baita ere kontuan hartu behar dira euskara erdara baino gutxiago erabiltzen duten elebidunak. Eurohirian 62.000 lagun (%16,1) daude euskara erdara baino gutxiago erabiltzen dutenak. Duela hamar urte, berriz, 41.000 ziren (%10,4). Bigarren multzo hori osatzen dutenen artean euskaldun berriak dira nagusi gaur egun.\nBeraz, esan dezakegu Eurohirian euskara erabiltzen dutenak gero eta gehiago direla eta hazkunde hori, neurri batean, apurka-apurka eguneroko bizitzan euskara erabiltzen hasi diren euskaldun berriei esker izan dela.\nEuskara erdara beste edo gehiago erabiltzen dutenen proportzioa bertsua da adin-talde guztietan. Joerarik aipatzearren, esan 35 urtetik beherakoen artean zertxobait gehiago direla. Euskara erdara baino gutxiago erabiltzen dutenen artean joera bera antzeman daiteke: oro har adin-taldeen arteko aldea txikia bada ere, portzentajerik handiena gazteenek dute. Bigarren multzo horretan, euskaldun berriak nagusi dira 50 urtetik behera, eta nagusitasuna areagotu egiten da 16 eta 24 urtekoen artean.\nEuskara erdara baino gehiago erabiltzen zutenei dagokionez, egoera bestelakoa zen 1991n. Euskara gehien erabiltzen zutenak 65 urtetik gorakoak ziren (%22,5) eta, adin-taldeen artean gorabeherak zeuden arren, erabiltzaileen proportzioak behera egiten zuen. Izan ere, 16 eta 24 urtekoen artean %14,9k erabiltzen zuen euskara erdara beste edo gehiago. Bestalde, euskara erdara baino gutxiago erabiltzen zutenen bilakaera gaur eguneko berbera izan zen, baina neurri apalagoan.\nEgin berri dugun irakurketak Eurohiriaren batez besteko egoera islatzen du. Baina, gainerako adierazleekin gertatzen den bezala, guneak aztertzen baditugu, egoera erabat desberdinak aurkituko ditugu. Izan ere, Gipuzkoako udalerrietako erabilera batez bestekoaren gainetik dago, bai euskara erdara beste edo gehiago erabiltzen dutenen kasuan (%28,0), baita erdara baino gutxiago erabiltzen dutenenean ere (%18,5). Azken hamar urteotako bilakaera ere baikorragoa izan da. Lapurdin euskara erdara beste edo gehiago erabiltzen dutenen portzentajea (%10,1) Eurohirikoa eta, zer esanik ez, Gipuzkoakoa baino txikiagoa da, baina 1991tik honako bilakaera oso positiboa izan da (kontuan hartu duela hamar urte %3,7 baino ez zirela). BAMeko egoera, berriz, larritzekoa da eta bilakaera gutiz alderantzizkoa. Euskaraz erdaraz beste edo gehiago hitz egiten dutenak 1.000 inguru baino ez dira (%1,7) eta euskara erdara baino gutxiago erabiltzen dutenak beste 3.000 (%5,8). Bilakaerari dagokionez, gainera, erabileraren gainbehera oso handia izan da (1991n %15,4 eta %16,2 ziren hurrenez hurren).\nEuskararen erabilerari buruzko galeren eta irabazien jatorria xehetasun handiagoz ezagutzeko lehen hizkuntzaren araberako erabileraren tipologia sintetikoa aztertu dugu. Zehatzago esateko, erabilerari dagokionez euskaldun berrien nahiz zaharren ekarpena zein den jakin nahi dugu (euskaldun zahartzat hartu ditugu lehen hizkuntza euskara bakarrik edota euskara eta erdara, biak, izan dituztenak eta euskaldun berritzat lehen hizkuntza erdara izan dutenak).\nEuskaraz erdaraz beste edo gehiago hitz egiten duten euskaldun zaharrak 9.000 gehiago dira 2001ean (71.000) 1991n (62.000) baino. Gehikuntza hori kopuru absolutuetan ez ezik portzentajeetan ere gertatu da (%15,9 1991n eta %18,3 2001ean). Adinaren arabera, kopuruak eta portzentajeak gora egin dute adin-talde guztietan, 65 urtetik gorakoen eta gazteenen artean izan ezik. Azken horien artean, kopurua txikiagoa da, baina portzentajeak gora egin du (%16,4 vs %13,5). Beraz, kopuru absolutuetan dagoen gutxitze hori jaiotze-tasak izan duen jaitsieraren ondorioa da.\nEuskaraz erdaraz baino gutxiago hitz egiten duten euskaldun zaharrak 2.000 gehiago dira 2001ean 1991n baino. Baina adinaren arabera joera kontrajarriak daude. Izan ere, gehiago dira 50 urtetik gorakoen artean eta gutxiago 50 urte baino gutxiago dituztenen artean.\nEuskaraz erdaraz beste edo gehiago hitz egiten duten euskaldun berriak gutxi dira oraindik (%3,2), baina 1991n (9.000) baino 3.000 lagun gehiago dira 2001ean (12.000). Beraz hazkundea oso handia izan da. Hazkundea 50 urtetik beherako adin-taldeetan gertatu da.\nAzkenik, aipagarria da euskaraz erdaraz baino gutxiago hitz egiten duten euskaldun berriak hartzen ari diren pisua. Gaur egun 33.000 lagun dira, 1991n baino 19.000 gehiago. Beraz, bikoiztu egin dira hamar urteotan. Gainera, duela hamar urte ez bezala, adin-talde guztietan daude, nahiz eta bereziki 50 urtetik beherako adin-taldeetan.\nEUSKARAREN ERABILERA ERABILERA-EREMUAREN ARABERA\nFamilian oro har eta lagunartean euskararen presentzia handiagoa da gaur egun 1991n baino. Baina datuak zehatzago aztertuz gero, berehala ohartuko gara nagusiki euskaraz hitz egiten dutenen portzentajeak seme-alabekin eta lagunartean baino ez duela gora egin. Gainerako eremuetan mantendu egin da edo zertxobait behera egin du. Beraz, benetan hazi dena, euskaraz erdaraz baino gutxiago, hau da, nagusiki erdaraz hitz egiten dutenen portzentajea izan da.\nEremu publikoetan, berriz, euskararen erabilerak argi eta garbi egin du gora azken hamar urteotan. Hazkundea eremu guztietan gertatu da, Estatuko administrazioarekin izan ezik. Gainera, familian eta lagunartean ez bezala, bereziki hazi dira nagusiki euskaraz hitz egiten dutenak.\nEUSKARAREN ERABILERARI BURUZKO JARRERA\nEurohiriko biztanleen erdia (%50,4) euskararen erabilera sustatzearen alde dago; hirutik bat (%34,6) ez dago ez alde ez aurka. Gainerako %14,9 aurka agertzen da.\nGipuzkoan eta Lapurdin emaitzak Eurohirikoen antzekoak dira. Alde daudenen portzentajea zertxobait handiagoa eta aurka daudenena zertxobait txikiagoa da bi guneetan. BAMen, berriz, alde daudenak %24,1 baino ez dira eta beste horrenbeste aurka daudenak (%23,5). Beraz, BAMeko biztanleen erdia (%52,4) ez dago ez alde ez aurka.\n1991ko emaitzekin erkaketa eginez gero, oro har 2001ekoen oso antzekoak dira. Gunearen arabera, baina, badira zenbait gorabehera. Gipuzkoan gora egin du euskararen aldeko jarrerak, Lapurdin zertxobait behera eta BAMen argi eta garbi egin du behera.\nAdinaren arabera ez dago gorabehera handirik. Euskara sustatzearen alde daudenak erdia inguru dira adin-talde guztietan, ez alde ez aurka agertzen direnen portzentajeak gora egiten du adinak behera egin ahala eta, azkenik, aurka daudenak gutxiago dira zaharrenen eta gazteenen artean.\nJarrera lotuta dago, besteak beste, hizkuntza-gaitasunarekin. Izan ere, euskararen alde daudenak Eurohiriko biztanleen %50,4 badira, elebidunen artean portzentajea %82,4koa da, elebidun hartzaileen artean %49,5, eta erdaldun elebakarren artean %33,5. Aurka agertzen direnak, berriz, %22,9 dira erdaldun elebakarren artean, hamarretik bat (%9,8) elebidun hartzaileen artean eta oso gutxi elebidun artean (%1,6).\nEuskal Herri osoko bilakaera soziolinguistikoan nagusi diren joera kontrajarri biak bizi-bizirik dira Eurohirian ere: euskara biziki berreskuratzen ari da hegoaldean baina iparraldean gertatzen ari den galera etengabea da.\nEsan berri dugunez, EAEn nagusi den joera berbera da nagusi Eurohiriaren hegoaldean, Gipuzkoan, alegia. Izan ere, elebidunen kopurua indar handiz gehitzen ari da 16 urtetik 24ra bitarteko gazteenen artean; %59 dira jadanik, hau da, lehen hizkuntza euskara dutenak (%29) edo 1991n ziren elebidunak (%30) halako bi. Aldi berean, eguneroko bizitzan euskaraz erdaraz beste edo erdaraz baino gehiago mintzo direnak laurdena baino gehiago dira adin-talde guztietan (herena inguru jada gazteenen artean). Lehen hizkuntzaren bilakaera ere positibotzat har daiteke, 1991n nagusi zen behera egiteko joera kaltegarria geratzea lortu baita.\nAitzitik, Eurohiriaren iparraldean, Lapurdin alegia, galera etengabea da nagusi, Iparralde osoan bezalaxe. Izan ere, oso gogoan izan behar da Baionak, Angeluk eta Miarritzek, hau da, Euskal Herri osoko gunerik erdaldunenetakoak, Lapurdin duten pisua. Izan ere, 16tik 24 urtera bitarteko elebidunak 65 urtetik gorakoak baino hiru aldiz gutxiago dira (%7 vs, %24), lehen hizkuntza euskara dutenak baino bi aldiz gutxiago (%7 vs. %17), eta 1991ko elebidunak baino bi aldiz gutxiago. Gainerako adierazleen bilakaera ere, espero zitekeenez, oso negatiboa da bai lehen hizkuntzari dagokionez, baita eguneroko bizitzan hitz egiten den hizkuntzari dagokionez ere.\nHortaz, hizkuntza-politikaren lehentasunik behinena euskal hiztun berriak irabaztea da Eurohiriaren iparraldean. Horretarako, derrigorrezkoa da, batetik, seme-alabak euskaraz hezi nahi dituzten guraso guztiei aukera hori bermatzea eta, bestetik, seme-alaba gazteak dituzten gurasoak Iparraldeko hezkuntza-sistema euskalduntzeak euskararen gaur-geroan izan dezakeen eraginaz sentiberatzea. Horretan, jakina, lagungarria litzateke Iparraldeko herri-aginteek euskarari egun itxuraz baino egiten ez dioten aitortza egiaz egitea. Nolanahi ere, azken urteotako galera hain azkarra izateak bilakaerak atzera bueltarik izan ote dezakeen galdearazten dio bati baino gehiagori, euskarak bizirik irauteko besteko gutxieneko indarrak ere galdu ote dituen kezkaturik.\nEurohiriaren hegoaldean, berriz, hiztun berriak irabaz daitezkeela ongi frogatu da azken hogeita hamar urteotan. Erronka nagusia hortaz, ez da, jada, hiztun berriak irabaztea, lortu diren hiztun berri horiei euskaraz egiteko, hots, euren eguneroko bizitzan euskaraz bizitzeko aukerak areagotzea baino. Horretan asmatzen den heinean euskararen familia bidezko transmisioak ere gora egingo du, azken urteotan egin duena baino dezente indar handiagoz.\nLaburbilduz, bilakaera soziolinguistikoaren azterketaren ikuspegitik, Eurohiria aparteko gunea da Euskal Herri osoan gertatzen ari diren joera kontrajarri biak berrogeita bi udalerriz osaturiko gune askoz ere txikiagoan gertatzen ari direlako eta gune horretan ongi asmatuz gero, agian, Euskal Herri osoan asmatzeko aukera ere izan dezakegulako.\n Aia, Andoain, Astigarraga, Donostia-San Sebastián, Errenteria, Getaria, Hernani, Hondarribia, Irun, Lasarte-Oria, Lezo, Oiartzun, Orio, Pasaia, Urnieta, Usurbil eta Zarautz.\n Ahetze, Angelu, Arbona, Arrangoitze, Azkaine, Basusarri, Baiona, Miarritze, Bidarte, Biriatu, Bokale, Ziburu, Getaria, Haltsu, Hendaia, Jatsu, Leuntze, Larresoro, Donibane-Lohizune, Senpere, Hiriburu, Sara, Zuraide, Urruña eta Milafranga.\n47. 2003ko ekaina. Donostria-Baiona Eurohiria\nJon Aizpurua; Xabier Aizpurua


Euren urteurrenetan bat egingo dabe BOSek eta Guggenheimek - bizkaie.biz\nEuren urteurrenetan bat egingo dabe BOSek eta Guggenheimek\nBizkaie! 2022-05-26 10:56 Musikea\nDobako kontzertua atondu dabe bagilaren 18an.\nBOSeko musikariak, Guggenheimen aurrean (argazkia: Guggenheim Bilbao Museoa) | Ikusi handiago | Argazki originala\nOspakizun urtea da 2022. hau Bilboko kulturgintzako eragile birentzat: Bilboko Orkestra Sinfonikoak (BOS) ehun urte bete ditu aurten; Guggenheim Museoak, ostera, 25. Hortaz, efemerideok alkarregaz ospatzea erabagi dabe, herritar guztiei zabalik egongo dan kontzertu sinfoniko baten bidez. Jakina, musikea BOSeko artisten ardurea izango da, eta oholtzea museoan ipiniko dabe.\nEDP Fundazinoa sustatzaile dala, bagilaren 18an izango da kontzertua, 23:00etan. Dobako gonbidapenak gaur, maiatzak 26, hasi dira banatzen, Guggenheimen webgunean eta txarteldegian. Kontzertuaren egunean bertan beste emonaldi bat egongo da, 20:00etan, baina museoaren eta BOSen lagunentzat da eta gonbidapenak agortu egin dira.\nGuggenheim Museoaren atrioan egingo daben kontzertuan, arteagaz, sormenagaz eta ospakizunagaz lotutako hainbat pieza joko ditue. Esate baterako, Modest Mussorgsky konpositorearen Erakusketa bateko koadroak, Viktor Hartmann lagunaren omenez idatzi ebana, ha hil ostean. Hartmannen artelanetatik musikearen bidezko ibilbidea egiten da doinuen bidez. Jatorrian pianorako piezea bazan be, Maurice Ravelek orkestrazino bikaina emon eutsan.\nHistoriak modu bidebakoan tratautako emakume konpositore baten obrea be entzun ahal izango da kontzertuan, Augusta Holmès frantsesaren Andromeda poema sinfoniko trinko eta poteretsua. Arteen adiskidetasuna eta hareen arteko hartu-emonak ospatzeko aukera bikaina dala aurreratu dabe BOSeko eta Guggenheimeko arduradunek.


Ez daukan hori... - - uztarria.eus\nEz daukan hori...\nAlaitz Ruiz 2021-09-04 09:11\nAlaitz Ruizek 2021eko abuztuko Uztarria aldizkarian Nire leihotik atalerako egindako ekarpena da honako hau.\nBetidanik ibili izan naiz ez daukadan horri begira: bizilagunaren ile luzeari, lankidearen bizimodu arrakastatsuari, lagunak erosi berri duen etxe zoragarri horri... Ondoko mahaian duten ume matrail gorriari edo bestaldekoan duten parranda gogo biziari. Neguan eguraldi beroari eta udan neguko argazkiei begira.\nBai, horietakoa naiz ni ere. Beti albokoari begira barrura begiratu beharrean. Albokoa beti hobea delakoan, ez daukadan horren ametsetan ibiltzeak naizen guztia ezkutatzen didala ohartu gabe. Norbera izatea, izate hutsagatik bakarrik, gutxi balitz bezala. Momentua bera bizitzea nahiko opari ez balitz bezala.


DBH4ko ikasleak Maritxu Intxaustiren estudiora egin zuten bisita. Estudio hau Hernanin dago, nahiz eta bera Donostiarra izan. Goizean lineako autobusa hartu zuten eta bertara joan ziren. Bertan hainbat jarduera egin zituzten eta amaiera eskulturatxo batzuk egin zituzten ikasleek.\nIKASTURTEAN ZEHAR IRTEERA NAHIKOAK EGITEN AL DIRA?\nGuk, astean 30 ordu pasatzen ditugu ikastolan, eta denok bezala, noizean behin gustatzen zaigu (edo ondo datorkigu) irteeratxo batzuk egitea, ikastolako lanetatik pixka bat deskonektatzeko edo ikastolako arloren batekin lotutako irteera bat aprobetxatuz, arlo hori modu desberdin batean edo dibertigarriago batean lantzeko. Hori horrela dela frogatzeko, Usurbilgo Udarregi ikastolako DBH 3 eta 4ko ikasle batzuei inkestatxo bat pasatzea otu zaigu, ikasleen iritzia zein den ikusteko. Inkesta hau pasa ondoren ondorio batzuk atera ditugu, eta ondoren, gure iritzia eman dugu, paragrafo batean.\nDBH 3ko datuak:\nDBH3ko ikasle guztiek uste dute ez direla nahikoak egiten diren irteerak\nDBH3ko ikasle gehienak ibilaldiak ditu gustukoen, eta beste gehiengo batek jarduerak, hala nola, jolasak… Gutxi batzuek beste mota batzuetako irteerak ditu gustukoen, adibidez, txalupan ibiltzea, bizikletan… Azkenik, batek soilik du gustukoen museotara egiten diren irteerak.\n20 ikasleetatik 13k, hau da, gehiengoak, uste du egiten diren irteerak onargarriak direla.\nBeste zazpik, ez dute uste egiten diren irteerak onak direnik.\n20 ikasleetatik gehienek uste dute ardura irakasleena dela.\n20tik hiruk bakarrik uste dute ardura biena dela, hau da, bai ikasleena eta bai irakasleena.\nGure iritziz, uste dugu, irteerei garrantzi gutxi ematen zaiela antolatzaileen aldetik, hau da, irakasleen aldetik. Alde batetik, irteerak ez direla nahikoak iruditzen zaigu, hori gutxi balitz, egiten diren irteeren kalitatea ez dela oso ona iruditzen zaigu, gure esanetan, motxegiak izaten dira irteera hauek, adibidez, goizez bakarrik egiten direnak. Gainera, ez daude oso ondo prestatuta, adibidez, egun osorako joaten bagara irteerara, eguneko denbora gehiena pasa beharko genuke gaiari lotutako gauzak lantzen. Adibidez, naturan ari baldinba gara landareak lantzen, mendira joan beharko genuke landare ezberdinak ikustera, lantzera, aztertzera… Batzuetan aspertu egiten gara, gauza gutxi lantzen direlako. Bukatzeko, guk pentsatzen duguna honako hau da: irteerei etekina ateratzeko, irteerari lotutako gaia gehiago landu behar da irtenaldietan, esaterako, irteera batean, jarduera ezberdinak eginez, hobeto ulertzen lagunduko liguke ikastolan lantzen ari garen gaiak.\nDBH 4ko ondorioak:\nDBH 4ko datuak aztertu ondoren, ikusi dugu ikasle guztien %60ak uste du egiten dituzte irteerak ez direla nahikoak, eta beste %40ak uste du egiten diren irteerak nahikoak direla.\nDBH 3koekin alderatuz, ikasle hauek nahiko gustura daude egiten diren irteerekin. Horrekin ondorioztatu dezakegu, besteak beste, bi maila hauen artean irteeren kopuruen artean desberdintasunik badagoela, DBH 3koak DBH4koak baino irteera gutxiago egiten dituzte.\nEGINGO DIREN IRTEERAK:\nBestalde, hainbat irteera egingo dira laster. Ikasturte amaierarekin batera ikasturte amaierako irteerak ere badatoz eta DBH 3-4ko ikasleak goaz irteera horietara egun hauetan. Lehenik, DBH 3koak Barriara (Araba) goaz, bi egunetarako, eta zaharrenak, hiru egunetarako doaz Bartzelonara, urteroko legez. Baitere, gu Tabakalera goaz maiatzaren 4an. Bisitok erakusketei begirada esperimental ezberdinak emateko aukera eskainiko digute. Bestelako interpretazioei ateak irekitzeko asmoz, erakusketa aretoetan espero gabeko topaketak eragingo ditugu artista, zientzialari, historiagile, diseinatzaile, hezitzaile biologo, musikari eta abarren laguntzarekin. Hauek erakusketa bakoitzaren gaineko euren ikuspegi pertsonalak helaraziko dizkigute.


Iragarkiak alferrik? Bai zera! - Zientzia Kaiera\nEnpresa ertainek eta txikiek beste ezer baino lehen publizitatea uzten dute alde batera, erosketetan behera doazenean, publizitatea izaten da bertan behera uzten duten lehenengo gauza, edo bai behintzat gehien jaisten duten jarduera. Oker dabiltza, iragarkiak ez direlako gastu bat, inbertsio bat baizik.\nPublizitatea alferrikakoa dela diote batzuek, eta hori entzuten dudan bakoitzean, nik hau erantzuten dut beti: Behar al du Coca Colak iragarkirik? Enpresa honek inbertsio handiak egiten ditu munduan zehar, eta bera da salmenta gehien egiten duen enpresa, ziur aski munduan dagoen enpresa ezagunena. Zerbait egongo da hor tartean.\n1. irudia: Subkontzienteak geure aurka jokatzen du erosketak egitean, eta horretan jakitun, saltzaileek zientziara jotzen dute, guregan marketin-teknikak eta neurozientzien emaitzak erabiltzeko.\nXXI. mende betean gaudela, ezer gutxi dago aztertu gabe, eta publizitatea ere zorrotz aztertuta dago. Erraz ulertuko da hala behar dela, baldin eta kontuan hartzen badugu publizitatea dela diru gehien mugitzen duten industrietako bat. Izan ere, askok uste baino askoz ere interesgarriagoa dira iragarkiak. Berez, behar ez ditugun gauzak nahi izatea lortzen dute guregan. Areago, iragarkietako ereduen antzerakoak izan nahi izatea erdiesten dute, eta ustezko zientzia-hiztegia edota pertsonaia ezagunak ere erabiltzen dituzte itxurazko prestigio bat bereganatzeko.\nBerriki plazaratu den ikerketa batean, ondorioztatu dute 9-11 urteko umeen munduaren pertzepzioari eragiten diotela iragarkiek, irudi mentalak direla bide. Horrela, telebistak, zinemak edo bideo-jokoak bezalako baliabide ikus-entzunezkoek eraginda, indarkeria, bazterkeria eta lehiakortasunari buruzko irudi jakin batzuk eraikitzen dituzte umeen buruan.\nAdibidez Gabonetan, iragarkiek argiro eragiten dituzte sexuen arteko balio-desberdintasun handiak, berdintasuna hain aldarrikatua den XXI mende honetan bertan. Izan ere, iragarki gehienetan, gizonezkoekin uztartzen dira autoak eta akziozko pertsonaiak, horiekin batera lehiakortasuna, indibidualismoa, boterea eta indarra daudelarik tartean. Emakumezkoak bestetik, edertasuna eta amatasunarekin lotzen dira panpinak eta osagarriak direla bide.\nBurmuina nahasteko trikimailuak.\nAurrera jo dezakegu eta behin erosketak egitea erabakita, merkataritzako tokietan ere eragin horren pean gaude. Supermerkatuak dira kontsumoaren gailurra, eta horregatik, ez da komenigarria bertara gose joatea, edota erosketa-zerrenda bat aurretik prestatu gabe joatea. Horrelako aurreikuspenei muzin eginez, erraz gerta daiteke gehiegi erosi edo jatea.\n2. irudia: Neuromarketina erabiltzen da egun gure erosketak bideratzeko. Esaterako, usainak, koloreak edo soinuak erabiltzen dituzte saltzaileek, produktu jakinak erostera bultzatzeko.\nSubkontzienteak geure aurka jokatzen du erosketak egitean, eta horretan jakitun, saltzaileek zientziara jotzen dute, guregan marketin-teknikak eta neurozientzien emaitzak erabiltzeko. Neuromarketin deritzo estrategia horri, eta berari esker, hobeto ezagutzen dira giza jokamoldeak eta erabakiak hartzeko prozesuak. Zer esanik ez, ezagumendu hori oso baliagarri gertatzen zaie saltzaileei.\nIzan ere, ez da eroslearen burmuina bideratzen. Izatez, erosleen benetako sinesmenetan, oroitzapenetan, edo sen-kontu sakonenetan oinarritzen dira. Teknika batzuek usainak, koloreak edo soinuak erabiltzen dituzte, guregandik zerbait lortzeko. Oso adibide ezaguna da ogi egin berriaren usaina. Adituek diote horrelako usaina sumatzen duenean erosleak ogia ez ezik ogiarekin batera jan daitekeen oro erosten duela: haragia, gazta… Berez, ogi-labeak behar bezala kokatzen dituzte, usainak bete-betean harrapa dezan eroslea.\nEta ezaguna da gainera ikusmena oso garrantzitsua dela janariaren erakargarritasunean. Dena aztertu dute. Badakite erosleek zeri begiratzen dioten erosketetan, non dauden arreta gune nagusiak. Adibidez, egiaztatu dute produktu bat begien parean jartze soilarekin %80 igotzen direla erosketak, produktua lurrean egonda egiten diren erosketen aldean. Zer esanik ez, begien garaiera berean jartzen dituzte bereziki saldu nahi dituzten gauzak. Nagusien begien garaian hasiera batean, eta umeen parean bigarren urrats batean. Izan ere, erosleak 200 milisegundo besterik ez du erabiltzen produktua errekonozitzeko eta erostea erabakitzeko; beraz oso premiazkoa da eroslearen arreta hasiera-hasieratik erakartzea.\nGainera, koloreek ere nahasi egiten dute ikusmena. Supermerkatuek kolore beroak erabiltzen dituzte merkatuen kanpoko aldean, horrela gehiago erakartzen dituztelako erosleak. Barruan ordea, kolore hotzak erabiltzen dituzte, horrela erosketak eragiteko. Argiztapena ere erabiltzen da gastua areagotzeko. Argiak, freskura itxura ematen diete elikagai suntsikorrei. Oro har, argi fluoreszenteak erabiltzen dira, helburuaren arabera tonalitateak aldatuz. Adituek, esaten dute argia funtsezkoa dela zenbait produkturi dotorezia edo balio itxura emateko unean.\nEntzumenari dagokionez, merkatu handiek musika erabiltzen dute erosleen mugimenduak bideratzeko. Tokia beteta badago, erosketa azkarrak eragiten dituen erritmo bat erabiltzen da. Jende gutxi dagonean aldiz, musika leuna, lasaia eta geldoa erabiltzen da, kontsumitzaileak gehiago luza daitezen bertan. Batez beste, hiritar batek 55 minutu ematen ditu supermerkatu batean.\n“Merkatuko markek nola nahasten duten giza burmuina” liburuan, neuromarketin-aditua den Martin Lindstromek aditzera eman du “musika-gustu batzuk amaren sabelean gaudenetik garatzen direla, eta konpainia handiak saiatzen dira etorkizuneko bezeroak musika bidez fidelizatzen. Berez, sentsazio atsegin bat sortu nahi dute haurdun dauden emakumeengan; beraien umeak jaio eta handitzen direnean, zirrara berbera sumatuko dute enpresa horretan”.\nErosketak eragindako sentipenak ez ezik, berdin aztertu da produktuen kokapena eta antolakuntzak burmuinari eragiteko modua ere. Esaterako, sentipen jakin batzuk eragiteko kokatzen dira hainbat gauza. Loreak, sarreran jartzen dira, lasaigarri gertatzen baitzaizkio bisitariari. Sasoi oneko eta kolore biziko fruituek ere zirrara atsegina eragiten diete bertaratzen direnei.\nBestalde, azalera handiko merkataritza-zonaldeek moztu egiten dizute eten gabe paseoa, eta horrela, azkenenean erosgai bati erreparatzen diozu. Eta inork ez dezala pentsa txiripaz gertatzen denik salneurriek 5.7 edo 5.9 bukaera izatea. Izan ere, zenbaki hauek bestelako batzuk baina erakargarriagoak dira eroslearentzat. Gainera, zenbaki hauek zailago egiten dute erkaketak egitea, eta psikologikoki sinestarazten digute merkeagoak direla salneurri biribilak baino.\nBestetik, egiaztatu da erosleek joera handiagoa dutela oinarrizko produktuak hartzeko, produktu horiek nekez iristen den tokietan daudenean ere. Alegia, erosleek askoz ere ahalegin handiagoak egiten dituzte esne-kutxa bat lortzeko, luxuzko ardo zuriko botila bat erdiesteko baino. Hori dela eta, oinarrizko produktuak toki txarretan kokatuta egon ohi dira, azkeneko kokapenetan, eta haiek baino lehen, bestelako produktu guztiak ikusi behar izaten dituzte erosleek. Bestela lurrean egoten dira oinarrizko produktuak, garestiagoak diren beste produktu guztietarako tokia utzita.\nEta zer dugu erosketa-orgetan? Ez dute ez erosketa errazten eta beren tamainak gauza gehiago edo gauza handiagoak erosteko grina pizten du, batez ere oso hutsik daudela ematen dutenean. Gainera, adituek diote apur batez lerratzeko diseinatuta daudela. Horrela behartuta gaude ezkerreko eskuaz eustera, eskuineko eskua aske geratzen zaigularik produktu gehiago eskuratzeko. Inoiz gertatuko zitzaizun, ezta?\nHurrengoan trikimailu horiei guztiei ihes egiteko asmoa baduzu, argi ibili ordaintzera joaterakoan. Kutxaren inguruan, txikleak, txokolatinak eta antzerakoak egon ohi dira: salneurri txikikoak baina kontsumo azkarrekoak. Ez daude hor hagatik: ematen du sari bat direla, lana ondo egin dugulakoan edo.\n“Influencia de las imágenes mentales generadas por la publicidad en la mente del público infantil según la naturaleza del estímulo”. Palabra Clave -03/2015; 18(1):212-238. DOI:10.5294/pacla.2015.18.1.9\nEsther Martínez, M. Ángel Nicolás eta Álvaro Salas. “La representación de género en las campañas de publicidad de juguetes en Navidades (2009-12)”: Comunicar, 2013ko azaroaren 1a.\nMartin Lindstrom. “Brandwashed! El lavado de cerebro de las marcas” ISBN 9584535919\nArgitalpen-data: 2015/09/03 · Atala: Dibulgazioa, Mugaldea\nMaria José Moreno Gizakiok betidanik tematu gara zoriontasuna lortzen. Hala ere, inori zoriona zer den galdetuta, norberak bere erantzun propioa […]


Selman Abraham Waksman - Wikipedia, entziklopedia askea.\nNova Priluka (en) , 1888ko uztailaren 22a\nAmeriketako Estatu Batuak (1916 -\nWoods Hole (en) , 1973ko abuztuaren 16a (85 urte)\nKaliforniako Unibertsitatea Berkeleyn 1918) Ph.D. : biokimika\nRutgers University (en) 1915) Zientziatan graduatua : nekazaritza\nElizabeth Bugie (en)\nbiologoa, biokimikaria, autobiografialaria, medikua, mikrobiologoa, unibertsitateko irakaslea, asmatzailea, farmakologoa eta kimikaria\nNew Jersey Agricultural Experiment Station (en)\nMedikuntzako Nobel Saria (1952)\nJerusalemgo Unibertsitate Juduko honoris causa doktoregoa (1958)\nMadrilgo Complutense Unibertsitateko honoris causa doktoregoa : Madrilgo Complutense Unibertsitatea (1950)\nSelman A. Waksman (Priluki, Errusiar Inperioa, 1888ko uztailaren 22a - Woods Hole, AEB, 1973ko abuztuaren 16a) biokimikaria eta mikrobiologoa izan zen. Ukraniar jatorrikoa, estatubatuar nazionalitatea hartu zuen. Medikuntzako Nobel Saria eskuratu zuen 1952. urtean.\nOdessa hirian egin zituen oinarrizko ikasketak, eta 1910ean AEB-etara abiatu zen. Biokimikan doktoratu zen 1918an Berkeleyko Unibertsitatean eta mikrobiologia irakasle aritu zen Rutgersko Unibertsitatean geroago.\nWaksman-en ekarpen nagusia hainbat antibiotikoren aurkikuntzan datza. Bakterio patogenoen hazkuntza galarazten zuten substantziekin ikertuz aktinomizina, estreptomizina eta neomizina antibiotikoak aurkitu zituen. Estreptomizinaren aurkikuntzak, hain zuzen ere, Nobel Saria ekarri zion Waksmani 1952an.\nAurkikuntza horren omenez, Eibarko Klub Deportiboak monolitoa altxatu zion Eibarko Arrate gainean.\nWikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Selman Abraham Waksman\nEspezieak: Selman Abraham Waksman\nOrriaren azken aldaketa: 18 maiatza 2020, 18:20.