Finishing Dairy Cull Cows\nPadiau Naddion Pren\nPESGI BUCHOD CWL O’R FUCHES LAETH AR GYFER CIG EIDION\n(Mawrth 2006 – Awst 2006)\nPennu meincnodau perfformiad buchod cwl Holstein modern sy’n cael eu porthi ar borfwyd yn yr hydref a’r gaeaf.\nFel canlyniad i derfynu’r cynllun dros 30 mis ar 7 Tachwedd 2005, bydd tua 635,000 o fuchod cwl o fuchesi sugno a godro yn gymwys i ymuno â’r gadwyn cyflenwi cig eidion. Mae angen i ffermwyr gynllunio sut i gael y gwerth gorau posibl o’r buchod hyn – naill ai drwy eu pesgi ar y fferm neu eu gwerthu i’w lladd neu i’w pesgi ymhellach. Ar hyn o bryd mae yna brinder gwybodaeth am gymeriant porthiant a chynnydd pwysau byw ar gyfer buchod cwl Holstein modern a ddefnyddir i gynhyrchu cig eidion yn y DG.\nEr y gellid pesgi buchod cwl ar borfa yn ystod y gwanwyn a’r haf, mae’n debygol y bydd y prif systemau ar gyfer pesgi buchod yn yr hydref a’r gaeaf yn seiliedig ar silwair glaswellt, silwair indrawn neu ddwysfwydydd.\nBydd 24 o fuchod godro du a gwyn yn cymryd rhan yn yr ymchwil, a bydd yna dri grwp yr un o wyth buwch yn cael un porthiant o blith y canlynol:\nT1. Silwair glaswellt yn unig\nT2. Silwair glaswellt ynghyd â grawnfwyd atodol (2 - 4 kg/y fuwch/y dydd)\nT2. Silwair glaswellt ynghyd â phrotein atodol (i greu ymborth â 12% o brotein amrwd)\nBydd mesuriadau unigol o gymeriant, cynnydd pwysau byw a sgôr cyflwr corff yn cael eu cymryd trwy gydol y cyfnod bwydo, ynghyd ag ansawdd maethol yr ymborth. Cyfrifir effeithlonrwydd trosi porthiant a chost porthiant yn ôl pob kg o gynnydd pwysau byw dyddiol. Ar ddiwedd y cyfnod bwydo bydd y buchod yn cael eu lladd er mwyn cael data am eu carcasau.\nBydd yr ymchwil yn darparu gwybodaeth am berfformiad, carcas a chostau cynhyrchu sy’n berthnasol i besgi buchod cwl o’r fuches odro yn y gaeaf.\nPWY FYDD YN GWNEUD Y GWAITH?\nBydd y gwaith ymchwil yn cael ei wneud gan Brifysgol Reading yn y Ganolfan Ymchwil Llaeth (CEDAR)\nNoddir y prosiect ar y cyd gan HCC, EBLEX a QMS.\nCull Cow Project Final Report - [126.2 Kb PDF]


Gwasanaethau Dehongli - Dehongli Proffesiynol ar y Pryd a olynol\nHafan » Dehongli\nMae dehongli'n cynnwys y gair llafar, a gall dewis y dehonglydd cywir wneud byd o wahaniaeth. P'un ai ar gyfer cyfarfod busnes neu daith ffatri, achos llys, ymweliad â'r ysbyty neu gynhadledd amlieithog fawr, mae gan ein dehonglwyr a'n technegwyr offer y profiad a'r sgiliau proffesiynol i roi hyder llwyr i chi. Mae dau brif amrywiad o ddehongli, fel a ganlyn:\nGwasanaethau Dehongli yn olynol\nYn cael ei ddefnyddio fel rheol mewn cyfarfodydd, llys, cyrsiau hyfforddi neu drafodaethau grŵp bach, mae'r cyfieithydd yn gwrando ar yr hyn sy'n cael ei ddweud ac yna'n ei ddehongli ar ôl i'r siaradwr oedi, fel arfer tua bob 10 eiliad. Ar gyfer grwpiau mwy neu pan fydd sŵn cefndir, tywysydd taith system ddehongli yn aml yn cael ei ddefnyddio.\nMae dehongli yn olynol yn aml yn ddewis a ffefrir gan lawer o gwsmeriaid, gan nad oes angen unrhyw offer arbenigol (bythau, meicroffonau, ac ati) na chynllunio helaeth, llafurus; ar ben hynny, mae hefyd yn sylweddol rhatach na dehongli ar yr un pryd.\nGwasanaethau Dehongli ar y Pryd\nDefnyddir yn bennaf ar gyfer cynadleddau, gweithdai a phan fydd nifer fawr o bobl yn cymryd rhan, mae'r cyfieithydd ar y pryd yn gwrando ac yn dehongli ar yr un pryd. Nid oes unrhyw oedi rhwng y dehongliad a'r hyn y mae'r gwrandawyr yn ei glywed, heblaw am saib bach iawn ychydig eiriau ar ôl i'r siaradwr siarad; yn yr amser anhygoel o fyr hwn, rhaid i'r cyfieithydd ar y pryd brosesu'r araith a'i dehongliad. Mae'r dull hwn o ddehongli yn fedrus iawn ac yn flinedig iawn yn feddyliol, felly dehonglwyr bron bob amser yn gweithio mewn parau.\nMae dehongli ar y pryd yn cael ei ystyried yn un o'r proffesiynau mwyaf heriol yn y byd. Nid yw'n ddigon bod yn rhugl mewn dwy iaith; mae gwaith cyfieithydd ar y pryd yn hynod heriol, ac yn aml mae'n cynnwys gweithio dan bwysau eithafol. Rhaid bod gan ddehonglwyr ar y pryd hyder llwyr yn eu sgiliau siarad, a gallu cynhenid i fyrfyfyrio, gan nad oes amser i ymgynghori ag unrhyw adnoddau os, er enghraifft, bod y siaradwr yn defnyddio term neu fynegiant anghyfarwydd. Daw'r cyfieithwyr ar y pryd yn llais y cyfarfod a rhaid iddynt fod yn barod yn feddyliol i ymgymryd â'r rôl hon.\nYn wahanol i lawer o ddarparwyr gwasanaeth iaith eraill, rydym bob amser wedi gallu darparu gwasanaeth llawn offer dehongli a gwasanaeth llogi clyweled. Byddwn yn gallu eich cynghori ar y gwasanaethau dehongli gorau, yr offer y gallai fod ei angen arnoch a sut orau i reoli'r digwyddiad cyfan.\nRhowch eich ymddiriedaeth yn y Gwasanaethau Iaith Busnes\nRydym yn ffodus yn Business Language Services i fod wedi datblygu cronfa arbenigol o ddehonglwyr ar yr un pryd ac yn olynol gyda'r profiad a'r sgiliau ar gyfer unrhyw ddigwyddiad dehongli. Mae llawer o'n dehonglwyr wedi gweithio gyda ni am fwy na 10 mlynedd, ac fe'u cydnabyddir fel y gorau yn y diwydiant. Gall Gwasanaethau Iaith Busnes gynnig gwasanaethau cyfieithu ar y pryd mewn sawl iaith, felly cysylltwch â ni os oes angen i chi gynllunio'ch digwyddiad amlieithog.\nRhowch eich ymddiriedaeth ynom ni! Yna gallwch gael y tawelwch meddwl i ganolbwyntio ar y trefniadau eraill ar gyfer y digwyddiad.\nI drafod eich gofynion neu i dderbyn dyfynbris, cliciwch yma neu ffoniwch ni ar +44 (0) 2920 667 666. Byddwn yn hapus i drafod eich digwyddiad a sut y bydd y swyddogaeth ddehongli yn gweithio.


Yn gwisgo'r tei y tu mewn i'r crys, tuedd newydd? | Dynion chwaethus\nYn gwisgo'r tei y tu mewn i'r crys, tuedd newydd?\nMae wedi bod o gwmpas ers ychydig ddyddiau ar flogiau a rhwydweithiau cymdeithasol. Maen nhw'n dweud, wrth weld tair gwaith, mewn gwahanol leoedd, rhywbeth sy'n nodweddiadol na welwyd erioed o'r blaen, mae eisoes yn dod yn duedd. Mae blogiau yn ei gyhoeddi ac mae pobl yn dechrau adleisio ffordd newydd o wisgo eu pants, eu crysau ac yn awr, eu cysylltiadau. Wrth adael gorymdaith gall unrhyw beth ddigwydd, nid ydym byth yn gwybod beth fydd yn cymryd y fath beth enwog neu olygydd o'r fath nes i ni ei weld. Yn gyntaf mae'n ein baffio, yna rydyn ni'n dechrau cael blas arno, rydyn ni wrth ein boddau ac, os yn y diwedd mae'r duedd honno'n mynd yn rhy boblogaidd, rydyn ni'n ei chasáu. Dwi dal heb flino ar y print cuddliw lliwgar sydd wedi bod o gwmpas ers misoedd, ond rwy'n siŵr y bydd yr un peth ag ef.\nFodd bynnag, nid oes unrhyw ffordd i ddal y duedd hon. Os yw cysylltiadau eisoes yn gyflenwad cwbl ddiangen (eu gwir dasg oedd addasu coler y crys ac mae eisoes wedi dod yn addurn syml), rwy'n gweld y syniad o fewnosod y gynffon rhwng y botymau fel nonsens. A yw golygyddion mor awyddus i gael tueddiadau newydd er mwyn peidio â dwyn y cyhoedd fel bod unrhyw beth yn mynd? Ydyn ni'n anghofio weithiau addasu ein dillad i'r protocol o sut y dylid gwisgo tei, siaced neu sbectol haul syml yn dda? Nid wyf yn sôn am fynd yr un peth, mewn lifrai ac, yn anad dim, yn ddiflas, ond credaf y dylai tueddiadau gael eu gyrru gan ffaith benodol, gan rywbeth a oedd yn ymarferol ar y dechrau. Ac yn achos hyn, bydd yn dod yn arwydd diamwys a diangen o rywun sydd, i deimlo'n fwy modern neu fwy ffasiwn-fewnol, mabwysiadwch eich cwpwrdd dillad o ddydd i ddydd.\nRwy'n gobeithio nad yw'r duedd hon yn dal ymlaen, ac nid yn unig am nad ydw i'n ei hoffi, ond oherwydd weithiau rydyn ni'n mynd ychydig allan o law o ran dilyn ffasiwn ac rydyn ni'n gwisgo pethau heb fod yn ymwybodol o'n harddull ein hunain, yn syml gan ddilyn tueddiadau a gredwn y byddant yn gwneud inni gael ein derbyn gan gangen benodol o gymdeithas.\nA chi? Beth ydych chi'n ei feddwl o'r "duedd" newydd hon?\nLlwybr llawn i'r erthygl: Dynion chwaethus » Ffasiwn » Tueddiadau » Yn gwisgo'r tei y tu mewn i'r crys, tuedd newydd?\nRwy’n credu mai dyna a arferai gael ei wneud pan fyddai dynion mewn siwtiau yn bwyta neu yn mynnu nad oeddent yn cael eu haflonyddu…. a nawr mae'n duedd…. Wel, wn i ddim a yw'n fy argyhoeddi ai peidio… ..\nAlejandro Pardo Garcia meddai\nMae rhoi’r tei y tu mewn i’r crys yn fater o gysur, gan fod adegau pan wrth reidio’r beic neu ar y beic modur, mae’n dechrau hedfan ... Credaf mai dyma’r unig eiliad y gallwch faddau i chi wisgo’r tei y tu mewn ... Nid yw unrhyw reswm arall, y gwir, yn gwneud synnwyr ...\nYmateb i Alejandro Pardo García\nSerrano Pablo Sabucedo meddai\nNi allaf weld ystyr eich beirniadaeth ... a yw'n ymarferol ac yn rhesymol gwisgo printiau, neu blygu hem y chinos, neu wisgo jîns tenau neu flared, ond heb roi'r tei y tu mewn? Mae ffasiwn yn hollol afresymol ac nid yw'n dilyn ymarfer. Mae'n fater o ymddangosiad, nid cysur.\nYmateb i Pablo Sabucedo Serrano\nYn sicr rwy'n cytuno â chi, mae'n rhaid i chi wybod sut i ddefnyddio ffasiynau a pheidio â'u dilyn fel defaid, yn yr achos hwn byddai'r clymu y tu mewn i'r crys ond yn ei gwneud yn dderbyniol os yw'ch crys, fel y model gyda'r crys coch, yn dynn iawn ac rydych chi mewn siâp da ond mae'r rhai yn y lluniau diwethaf yn edrych yn ddrwg iawn, fel chi, rwy'n gobeithio mai dim ond syniad nad yw hyn yn addas i bawb, o leiaf dwi ddim yn ei hoffi\nYmateb i popoker100\nVICTOR MANUEL PEREZ meddai\nNID YW'N FFASIWN, NOR TREND, MAE'N YMARFEROL PRYD YN CERDDED, FELLY NAD YW'R TIE YN HWYL I'R WYNEB ...\nYmateb i VICTOR MANUEL PEREZ\nAndres Jaramillo H. meddai\nRWY'N GWELD YN RHAID FEL FFORDD I WISIO EI BOD YN CERDDED NEU WNEUD RHYWBETH LLE MAE'R TIE YN DOD I'CH WYNEB NEU GALL EI ENNILL DIRTY. OND FEL Y TUEDDIAD GWIR NAD YDW I'N HOFFI EI\nYmateb i Andres Jaramillo H.\nHemline, ie neu na?\n5 ffordd i wisgo siaced plaid


Porwch ein holl ryseitiau\nRyseitiau Cig Oen Cymru(104 Ryseitiau)\nRyseitiau Cig Edion Cymru(92 Ryseitiau)\nFy hoff ryseitiau(0 Ryseitiau)\nPorwch drwy’r holl dai bwyta\nEisiau gwybod rhagor\nChwilio ein Ryseitiau\nBeth sy'n digwydd yn y byd o gig oen Cymreig a Chig Eidion Cymru ...\nLansio ymgyrch hysbysebu aml gyfrwng ar gyfer y tymor newydd\nMae ymgyrch hysbysebu aml-gyfrwng newydd sy’n clodfori rhinweddau Cig Oen Cymru yn cael ei lansio heddiw gyda’r neges syml – ‘Mae'n werth pob tamaid’.\nMae’r ymgyrch, sy’n costio £800,000, yn cynnwys hysbysebion teledu, ar-lein ac yn y wasg sy’n tynnu sylw at ansawdd Cig Oen Cymru ac yn pwysleisio pa mor hawdd yw ei goginio.\nAr yr un pryd, mae'r asiantaeth hyrwyddo cig coch Cymru, Hybu Cig Cymru, yn lansio gwefan sydd wedi’i hadnewyddu ac sydd wedi’i hanelu at ddefnyddwyr www.eatwelshlamb.org.uk – sy’n cynnwys cyfoeth o wybodaeth werthfawr fel ryseitiau fideo, cynghorion ynglŷn â choginio a chyngor am faeth.\nMae hefyd yn cymell pobl i gyfranogi wrth rannu ryseitiau trwy dudalen Facebook newydd a thrwy Twitter.\nDywedodd Laura Dodds, Rheolwraig Datblygu'r Farchnad gyda HCC, fod y slogan ar gyfer yr ymgyrch – ‘Mae’n werth pob tamaid’ – yn cyfeirio at y ffaith fod Cig Oen Cymru’n hawdd ei goginio ac yn caniatáu i bobl dreulio mwy o amser gyda’u teulu a ffrindiau.\n“Mae amser mor brin y dyddiau hyn – mae llawer ohonom yn gweithio oriau ychwanegol ac mae popeth yn un rhuthr gwyllt,” meddai.\n“Nod ein hymgyrch hysbysebu newydd yw dangos pa mor gyflym a hawdd yw coginio amrywiaeth eang o seigiau Cig Oen Cymru . Mae’n golygu bod pobl yn cael cyfle i fwynhau pryd o fwyd blasus a hefyd yn cael amser i dreulio amser gwerthfawr gyda’u hanwyliaid.”\nDangosodd ymchwil gan HCC fod siopwyr a brynodd gig oen yn tueddu i brynu’r un math o gig drwy’r amser, yn hytrach na manteisio ar yr amrywiaeth y mae Cig Oen Cymru yn ei gynnig.\nDywedodd tri chwarter y defnyddwyr eu bod yn prynu cymalau a dywedodd dau o bob tri eu bod yn prynu golwython. Dim ond traean oedd yn prynu pethau fel briwgig, stêcs a ffiledau.\n“Mae ein hymgyrch ar draws yr holl gyfryngau yn anelu at ddangos fod mwy i'r cig na’r darnau traddodiadol i’w rhostio – mae yna amrywiaeth anhygoel o doriadau gwahanol o Gig Oen Cymru i greu sawl gwahanol fath o brydau blasus,” meddai Miss Dodds. Er mwyn ysbrydoli defnyddwyr fwyfwy, mae HCC wedi cyhoeddi taflenni ryseitiau newydd ar gyfer Cig Oen Cymru a chafodd y rhain eu dosbarthu ymhlith cigyddion annibynnol a’r archfarchnadoedd. Mae’r ryseitiau hyn yn cynnwys prydau syml y mae modd eu paratoi’n gyflym.\n“Mae ryseitiau fel cytledi Cig Oen Cymru gyda chrwst pupur a salsa mint a phigoglys yn llawn blas ac mae modd eu paratoi mewn chwarter awr” meddai Miss Dodds.\nMae’r ymgyrch newydd yn cyd-fynd â lansio dyluniad newydd i wefan y defnyddiwr, www.eatwelshlamb.org.uk\nMae’r wefan hon yn cynnwys ryseitiau, fideos a chystadlaethau. Mae hefyd yn cynnwys cyfweliadau â phobl fel ffermwyr o Gymru a phen-cogyddion amlwg, a chynghorion gan gigyddion – ac mae gan bawb a phopeth gysylltiad agos â Chig Oen Cymru.\nYn ogystal, mae’r wefan yn rhoi gwell cyfle i ddefnyddwyr ryngweithio â safleoedd rhwydweithio cymdeithasol, a’i gwneud yn haws i bobl sy’n mwynhau Cig Oen Cymru a Chig Eidion Cymru i rannu eu hoff ryseitiau trwy Facebook a Twitter.\nDywedodd Miss Dodds: “Bydd y wefan ar ei newydd wedd yn ei gwneud yn haws i ddefnyddwyr gael hyd i rysáit sy’n addas i’r digwyddiad y maen nhw’n paratoi ar ei gyfer, un ai digwyddiad arbennig neu bryd o fwyd bob-dydd a rhannu’r profiad hwnnw â ffrindiau a theulu.”\nYn ogystal, mae modd gweld yr hysbysebion teledu newydd ar gyfer Cig Oen Cymru ar You Tube trwy’r dolenni a ganlyn:\nhttp://www.youtube.com/user/PGIWelshLamb?feature=mhee#p/a/u/0/D3zTxeTw18U ar gyfer y fersiwn Saesneg a:\nhttp://www.youtube.com/user/PGIWelshLamb?feature=mhee#p/a/u/0/5Sa6DvRY5jE ar gyfer yr hysbyseb Gymraeg.\nDerbyniwch y diweddaraf ...\nCofrestrwch a chael y ryseitiau, newyddion a chystadlaethau diweddaraf


Cau eich gardd flaen - MVHomes\nCreu ardal i chi eich hun….\nMae’n falch iawn gennym glywed eich bod yn dymuno cau eich gardd flaen. Fel Mudiad Cydfuddiannol, un o’n prif flaenoriaethau yw cynnig mwy o gyfleoedd i bob un ohonom gymryd cyfrifoldeb mwy a mwynhau’r buddion sydd ynghlwm â hynny.\nMae ychydig o delerau ac amodau syml – pwrpas y rhain yw eich cefnogi a’ch cynorthwyo chi, nid bod yn rhwystr.\nRydym hefyd wedi cynnwys canllaw dylunio sy’n golygu ni fydd angen caniatâd cynllunio arnoch chi os ydych chi’n glynu ato. Fodd bynnag, os yw’ch gardd yn agos i gyffordd efallai y bydd angen i chi dderbyn caniatâd gan y Tîm Priffyrdd yng Nghyngor Bwrdeistref Sirol Merthyr Tudful hefyd.\nY camau ar gyfer ymgeisio\nCliciwch ar y ddolen isod i gychwyn y broses\nDarllenwch y canllaw dylunio cyn i chi ddechrau llenwi’r ffurflen ar-lein\nCwblhewch eich ffurflen a’i chyflwyno\nByddwch yn derbyn ymateb gennym ni cyn gynted â phosib\nCau eich gardd flaen – y ffurflen gais ar-lein\nOs oes gennych chi unrhyw gwestiynau neu ymholiadau o ran y canllaw dylunio neu’r ffurflen cysylltwch â ni.\n(English) Merthyr Valleys Homes Pay Gap Report 2021\n(English) Your 2021/2022 Rent – How it was calculated


Peilot: Rhaglen Artistiaid Cysylltiol Chapter - Galw am Ddatganiadau o Ddiddordeb | Chapter\nPeilot: Rhaglen Artistiaid Cysylltiol Chapter - Galw am Ddatganiadau o Ddiddordeb\nMae Chapter yn gwahodd artistiaid a chwmnïau annibynnol sy'n gweithio ym meysydd y theatr, celfyddyd fyw, dawns, cerddoriaeth a pherfformiad rhyngddisgyblaethol i wneud cais i fod yn rhan o'n Rhaglen i Artistiaid Cysylltiol.\nCafodd y cynllun peilot hwn, a ariannwyd gan Sefydliad Esmée Fairbairn a Chyngor Celfyddydau Cymru, ei gynllunio i ffurfioli ac i wella'r ddarpariaeth o wasanaethau cefnogaeth a gynigir ar hyn o bryd i artistiaid yn ystod pob cam yn eu gyrfaoedd.\nBydd cynllun Peilot yn cynnig tair blynedd o gefnogaeth bwrpasol er mwyn galluogi pob artist neu gwmni i wneud y mwyaf o gyfleoedd i deithio, gweithio mewn partneriaeth ac i gydweithio yn y DG ac yn rhyngwladol.\nBydd pob artist a ddewisir yn gweithio'n agos gyda Chynhyrchydd Creadigol Peilot i ddatblygu rhaglen hyblyg a phwrpasol o gefnogaeth artistig, gweinyddol ac ariannol.\nCyngor Cynhyrchu / Technegol\nBwrsariaeth i fynychu gŵyl\nCyngor a chymorth i gwblhau ceisiadau am gyllid\nCyfraniadau at gostau teithio\nI wneud cais, rhaid i artistiaid gweithio yng Nghymru.\nRydym yn awyddus i gefnogi artistiaid dynamig ac uchelgeisiol y mae eu gwaith yn adlewyrchu enw da Chapter am arloesi ac arbrofi. Mae gennym ddiddordeb arbennig mewn helpu artistiaid y mae eu gwaith yn anodd ei gategoreiddio ac a allai fod angen cymorth ychwanegol i adnabod a chyrraedd cynulleidfaoedd a lleoliadau.\nEr ein bod yn disgwyl i waith ymchwil a datblygu fod yn rhan naturiol o bob prosiect, bydd Peilot yn canolbwyntio'n bennaf ar gynhyrchu a chyflwyno ac rydym yn annog artistiaid i weithio gyda ni i ddod o hyd i'r gynulleidfa ehangaf ar gyfer eu gwaith. Rydym hefyd yn awyddus i weld artistiaid yn cydweithio â Chapter i ddatblygu ffyrdd gwreiddiol o ymwneud yn ehangach neu i gynllunio gweithgareddau addysgol y gellir, pan fydd hynny'n bosib, eu datblygu ochr yn ochr â phrosiectau penodol.\nGwnewch gais drwy ddarparu'r wybodaeth ganlynol:\nPa brosiectau ydych chi'n gweithio arnynt ar hyn o bryd?\nBeth yw eich uchelgeisiau ar gyfer eich gwaith yn ystod y tair blynedd nesaf?\nA oes yna unrhyw sefydliadau penodol yr hoffwch chi weithio gyda nhw?\nYm mha wyliau neu ganolfannau yng Nghymru / y DG, neu yn rhyngwladol, yr hoffech chi gyflwyno eich gwaith?\nSut fyddai bod yn un o artistiaid Peilot Chapter o fudd i chi?\nE-bostiwch eich cais at cathy.boyce@chapter.orgDyddiad cau 19 Medi\nCyhoeddir enwau'r artistiaid llwyddiannus erbyn 1 Hydref


Llifogydd gwaethaf Sir Gâr ers mwy na 30 mlynedd\n306 diwrnod yn ôl\nMae timau Cyngor Sir Caerfyrddin yn dal i weithio rownd y cloc i helpu cymunedau a busnesau yr effeithiwyd arnynt gan y llifogydd gwaethaf yn y sir ers mwy na 30 mlynedd.\nMae llifogydd ar raddfa eang mewn sawl rhan o’r sir, ac ymhlith yr ardaloedd a drawyd waethaf mae Caerfyrddin, Castellnewydd Emlyn, Llanybydder, Llandeilo a Phont-tyweli/Llandysul, wrth i nifer o afonydd godi dros eu glannau.\nYng Nghaerfyrddin, cododd lefel afon Tywi uwchlaw’r amddiffynfeydd llifogydd am y tro cyntaf yn eu hanes.\nMae cartrefi a busnesau ledled yr ardal wedi dioddef yn sgil y llifogydd. Gorfu i rai trigolion adael eu cartrefi a daethpwyd o hyd i lety iddynt. Mae miloedd o fagiau tywod wedi cael eu defnyddio.\nMae criwiau’r Cyngor wedi bod yn gweithio ddydd a nos i gynorthwyo’r gwasanaethau brys, a bellach byddant yn canolbwyntio ar glirio’r llanast ac ailagor ffyrdd ar sail blaenoriaeth, ynghyd â helpu cymunedau yn gyffredinol.\nParhau â’u galwadau wnaeth staff gofal cartref gan lwyddo i gyrraedd pob defnyddiwr gwasanaeth gyda chymorth gwirfoddolwyr a chriwiau argyfwng.\nMae cymorth tactegol wedi bod ar gael hefyd gydol yr amser i gefnogi’r gwaith cyfathrebu ac ymateb gweithredol.\nErbyn hyn mae’r dŵr yn cilio ac mae’r rhagolygon yn gwella, felly mae pawb yn hyderus fod y gwaethaf drosodd.\nWedi dweud hynny, mae’r Cyngor yn dal i annog pobl i ailystyried teithio ac i osgoi gyrru yn yr ardaloedd dan sylw, oni bai bod hynny’n gwbl angenrheidiol er mwyn helpu’r gwasanaethau a’r criwiau argyfwng i ymdrin â’r sefyllfa.\nDywedodd Stephen Pilliner, Pennaeth Trafnidiaeth a Pheirianneg: “Mae’r dŵr yn ein hafonydd wedi codi i lefel na welwyd mo’i thebyg o’r blaen, a dyma’r llifogydd gwaethaf yn Sir Gâr ers dros 30 o flynyddoedd.\n“Rydym wedi cydweithio’n agos â Chyfoeth Naturiol Cymru, Heddlu Dyfed-Powys, a Gwasanaeth Tân ac Achub Canolbarth a Gorllewin Cymru dros y ddau ddiwrnod diwethaf i ymateb i’r sefyllfa. Fodd bynnag mewn llawer o ardaloedd roedd llif y dŵr yn ormod i’r amddiffynfeydd ymdopi ag ef.\n“Byddwn yn parhau i neilltuo adnoddau ychwanegol i gefnogi cymunedau a chlirio ffyrdd mewn mannau lle mae’r dŵr wedi cilio bellach.\n“Rydym yn gwneud popeth yn ein gallu, ond yn gobeithio y bydd pobl yn deall bod ein hadnoddau dan wasgfa. Felly rydym yn gofyn am gydweithrediad trigolion a gyrwyr wrth i ni ddelio â’r llifogydd sy’n weddill ac effaith y llifogydd ar ardaloedd lle mae’r dŵr wedi cilio.\n“Gofynnwn i bobl yn yr ardaloedd lle mae llifogydd sicrhau bod eu cymdogion yn iawn, ynghyd â phobl fregus eraill yn eu cymunedau.”\nDylai unrhyw un sydd angen cymorth ffonio llinell argyfwng tu allan i oriau y Cyngor 0300 333 2222\nBydd y diweddaraf ar gael ar Newyddion, Facebook a Twitter y Cyngor drwy gydol y dydd


chwaraeon | rhysllwyd.com\n… croeso i wefan rhys\nCategory Archives: chwaraeon\nCynan ar Andre Villas-Boas (vlog)\nThis entry was posted in chwaraeon on 04/12/2011 by rhysllwyd.\nLleuad yn olau\nYn achlysurol yn ystod y flwyddyn dwi’n bwriadu blogio am bêl droed, mae pêl droed yn destun nad ydw i wedi ymdrin ag ef ar y blog o’r blaen! Dwi’n cefnogi Manchester City, a cyn i chi ddweud dim byd, dwi’n eu cefnogi nhw ers tua 1996 a hynny oherwydd fy obsesiwn pan yn fy arddegau gyda Oasis sydd, wrth gwrs, yn rhai o gefnogwyr enwocaf Man City. Ond mae’n rhaid i mi gyfaddef mod i wedi dangos ychydig bach mwy o ddiddordeb yn y tîm ers iddyn nhw gael y pres a dechrau cystadlu gyda’r timau gorau.\nDwi am ddweud gair felly am ddatblygiadau diweddar City. Ar y cyfan dwi’n meddwl fod hwn wedi bod yn haf gwael i City a hynny er eu bod nhw wedi arwyddo llu o chwaraewyr o safon rhyngwladol. Dyma nhw gyda llaw: James Milner, Mario Balotelli, Yaya Toure, David Silva, Alexandar Kolarov a Jerome Boateng. Rwy’n falch fod Robinio wedi mynd o’r diwedd ond rwy’n flin iawn fod Bellamy wedi mynd yn bennaf oherwydd mae ef oedd un o’r chwaraewyr prin yna tymor diwethaf oedd yn chwarae gyda’i galon. Ond o dderbyn nad oedd Bellamy yng nghynlluniau Mancini dwi’n falch ei fod e wedi cael ymuno a chlwb arall oherwydd byddai hi’n waeth byth gweld Bellamy yn chwarae i’r tîm wrth gefn.\nDwi’n meddwl y bydd Toure, Kolarov a Boateng yn chwaraewyr pwysig i’r clwb, ond yn arbennig Milner. Gobeithio mae Milner fydd Lampard City, dwi’n hyderus y bydd e’n datblygu rôl fel rhyw fath o asgwrn cefn o gysondeb yn y tîm. Yn yr un modd, pan fydda nhw yn holliach, bydd Kolarov a Boateng yn cryfhau amddiffyn oedd yn ddigon diflas ac annibynadwy llynedd ac a fyddai wedi gadael llond trol o goliau i mewn yn barod tymor yma oni bai am waith arwrol Jo Hart.\nAr y llaw arall dwi’n poeni y gallai arwyddo David Silva fod yn gamgymeriad o feintioli Robinioaidd. Hyd y gwelaf i bydd Silva ac Adam Johnson yn chwarae rôl ddigon tebyg yn y tîm ac yn anorfod felly ni fydd lle i’r ddau ohonyn nhw ar y cae. Ar hyn o bryd mae’n ymddangos mae’r dewis cyntaf yw Adam Johnson, a da felly. Dwi’n meddwl ei fod yn chwaraewr rhagorol ac yn fargen i feddwl mae dim ond tua £6m y talodd City amdano llynedd. A dyma broblem City a Silva. Problem City yw’r ffaith eu bod nhw wedi arwyddo chwaraewr £24m i eistedd ar y fainc. Problem Silva yw ei fod yn wynebu tymor o eistedd ar y fainc. Mae’n anorfod, dwi’n meddwl, mae Silva fydd y Robinio nesaf. Yr unig beth all newid hyn yw fod Silva yn dod oddi ar y fainc ac yn cael chwip o gem dda yn yr wythnosau nesaf a gorfodi ei hun mewn i’r unarddeg dechreuol.\nWaeth i mi gydnabod nad ydw i’n gwybod llawer am Balotelli a dydw i heb ei weld yn chwarae, felly dwi ddim am basio barn un ffordd neu’r llall amdano eto. Ond dwi yn meddwl fod Tevez angen rhywun i chwarae wrth ei ochr neu o’i flaen yn yr ymosod; gobeithio y gall Balotelli lenwi’r rôl yna.\nY chwaraewr olaf sy’n haeddu sylw ar y pwnt yma yn y tymor ydy Adebayor. Dwi’n arbennig o hoff o Adebayor fel person ac fel cymeriad. Ond dwi ddim yn meddwl fod ganddo ddigon i gynnig fel blaenwr i City ag ystyried uchelgais y clwb. Yn y gemau hynny lle mae e wedi dod mlaen fel eilydd y tymor yma mae e wedi edrych yn drwsgl a di-enaid. Dydy e ddim yn edrych fel chwaraewr wnaiff ymdrechu’n galed i gael lle yn y tîm a dyna pam dwi’n meddwl y dylai City ei werthu mlaen fis Ionawr.\nMae Adebayor, fel ag yr oedd Robinio a Bellamy, yn symptomatig o broblem sylfaenol City sef fod ganddom ni ddim digon o chwaraewyr carfan. Hynny yw chwaraewyr sy’n ddigon bodlon eistedd ar y fainc am sawl gêm, am sawl wythnos, am sawl mis neu am dymor cyfan. Mae angen chwaraewyr o’r fath ar bob clwb ond mae City wedi mynd i’r arfer o arwyddo chwaraewyr safon rhyngwladol ar gyfer chwarae’r rôl yna ac mae hwn yn arfer sy’n rhaid dod i ben mor fuan a phosib. Mae Silva, Adebayor, Given, Barry a rhai eraill yn chwaraewyr rhy dda i eistedd ar y faint ond does ganddyn nhw ddim gobaith, ar hyn o bryd, torri trwyddo i’r unarddeg cyntaf chwaith.\nYn olaf, gair am dactegau Mancini. Dwi’n meddwl mae chwaraewr gorau City ydy Tevez ond hyd yma y tymor hwn mae Mancini yn ei chwarae yn ei safle anghywir. Ni all dyn mor fyr a Tevez chwarae fel unig ymosodwr. Chwarae fel cnonyn aflonydd tu ôl i’r ymosodwr blaen yw’r lle gorau i chwarae Tevez. Wn i ddim os mae bwriad hir dymor Mancini yw chwarae Balotelli yn y safle lle mae Tevez yn chwarae nawr ac yna tynnu Tevez yn ôl rhyw fymryn.\nGyda pawb yn ffit, dyma fyddai fy unarddeg delfrydol i tymor yma fel mae pethau’n ymddangos ar hyn o bryd:\nAmddiffyn: Boateng, Kolarov, K. Toure, Lesscott\nCanol cae: Milner, A. Johnson, Y. Toure, De Jong\nYmosod: Tevez, Balotelli (?)\nAr ôl eu gweld nhw’n chwarae ychydig o weithiau’n barod tymor yma dwi ddim yn meddwl fydd City yn y ras i ennill y gynghrair. Ar y gorau dwi’n meddwl mae’r hyn y gall City anelu ato yw’r pedwerydd safle a rhediad anrhydeddus yng Nghwpan Europa. Mi fydd hi’n dymor difyr!\nThis entry was posted in chwaraeon, Diwylliant on 05/09/2010 by rhysllwyd.\nSylwadau diweddaraf …\nEuros on Y ras arweinyddol a lle Plaid Cymru ar y sbectrwm dde-chwith\nGethin Rhys on Ymaelodi â’r ymylon – ydy Cristnogion yn cael eu herlid yng Nghymru heddiw?\nHC on Y gweddill ffyddlon?\nCarwyn Graves on Y gweddill ffyddlon?\nK. A. Mylchreest on Cymru Owen Smith\nMae'r wefan yma yn defnyddio cookies Mwy o wybodaeth


Trosi Rwbl Rwsia I Dinar Irac\nData cyfraddau cyfnewid y Cenhedloedd Unedig ar 05/12/2019 14:19\nRwbl Rwsia I Dinar Irac trosi. Rwbl Rwsia pris yn Dinar Irac heddiw ar y farchnad cyfnewid arian cyfred.\n1 Rwbl Rwsia = 18.66 Dinar Irac\nMae gan y gyfradd gyfnewid o Rwbl Rwsia i Dinar Irac werth cyfartalog o bob ffynhonnell. Mae gwybodaeth am drosi'r Rwbl Rwsia i Dinar Irac yn cael ei diweddaru unwaith y dydd. Cyfraddau cyfnewid o Rwbl Rwsia i Dinar Irac o gronfeydd data dibynadwy. Mae Rwbl Rwsia yn codi o'i gymharu â Dinar Irac ers ddoe. Mae Rwbl Rwsia yn costio heddiw 18.66 Dinar Irac. Cynyddodd cyfradd Rwbl Rwsia yn erbyn Dinar Irac gan 0 canfed pwynt canran.\nCyfradd cyfnewid Rwbl Rwsia I Dinar Irac\nWythnos yn ôl, gellir cyfnewid Rwbl Rwsia am 18.61 Dinar Irac. Fis yn ôl, gellir cyfnewid Rwbl Rwsia am 18.80 Dinar Irac. Dair blynedd yn ôl, gellid prynu Rwbl Rwsia ar gyfer 18.20 Dinar Irac. Mae siart y gyfradd gyfnewid ar y dudalen. 0.26% - newid yng nghyfradd cyfnewid Rwbl Rwsia i Dinar Irac yr wythnos. 4.19% y flwyddyn - y newid yng nghyfradd cyfnewid Rwbl Rwsia.\nCyfradd cyfnewid Rwbl Rwsia (RUB) I Dinar Irac (IQD) Yn byw ar farchnad cyfnewid Forex\nTrawsnewidydd arian cyfred Rwbl Rwsia Dinar Irac\nRwbl Rwsia (RUB) I Dinar Irac (IQD)\n1 Rwbl Rwsia 18.66 Dinar Irac\n5 Rwbl Rwsia 93.31 Dinar Irac\n10 Rwbl Rwsia 186.62 Dinar Irac\n25 Rwbl Rwsia 466.55 Dinar Irac\n50 Rwbl Rwsia 933.10 Dinar Irac\n100 Rwbl Rwsia 1 866.20 Dinar Irac\n250 Rwbl Rwsia 4 665.51 Dinar Irac\n500 Rwbl Rwsia 9 331.02 Dinar Irac\nOs oes gennych 10 Rwbl Rwsia, yna yn Irac gallwch brynu 186.62 Dinar Irac. Trawsnewidydd arian heddiw ar gyfer 25 Rwbl Rwsia yn rhoi 466.55 Dinar Irac. Trawsnewidydd arian cyfred nawr ar gyfer 50 Rwbl Rwsia yn rhoi 933.10 Dinar Irac. Gallwch werthu 100 Rwbl Rwsia ar gyfer 1 866.20 Dinar Irac . Os oes gennych 4 665.51 Dinar Irac, yna yn Irac gellir eu cyfnewid am 250 Rwbl Rwsia. Gallwch werthu 500 Rwbl Rwsia ar gyfer 9 331.02 Dinar Irac .\nRwbl Rwsia I Dinar Irac heddiw yn 05 Rhagfyr 2019\n5 Rhagfyr 2019, 1 Rwbl Rwsia costau 18.662039 Dinar Irac. Mae Rwbl Rwsia i Dinar Irac ar 4 Rhagfyr 2019 yn hafal i 18.607437 Dinar Irac. 3 Rhagfyr 2019, 1 Rwbl Rwsia = 18.478503 Dinar Irac. Roedd y gyfradd uchaf Rwbl Rwsia i Dinar Irac yn ar 05.12.2019. Rwbl Rwsia i Dinar Irac ar 1 Rhagfyr 2019 - 18.509214 Dinar Irac.\nRwbl Rwsia I Dinar Irac Hanes y gyfradd gyfnewid\nRwbl Rwsia a Dinar Irac symbolau a gwledydd arian


I’R SAWL A FYNNO\nWele isod ADBORTH AR RAN CANOLFAN I’R CELFYDDYDAU AC ARLOESI PONTIO, PRIFYSGOL BANGOR\n· Beth yw effaith penderfyniadau awdurdodau lleol ynghylch materion fel ar drethi busnes a thrwyddedu, yn ogystal â phenderfyniadau cynllunio.\n1.Yn effeithio’r sîn ehanhach – Llai o dafarndai/canolfannau bach yn trefnu nosweithiau cerddoriaeth yn lleol sydd yn meddwl fod amrywiaeth profiadau cerddorol i artistiaid a cynulleidfa yn crebachu, sydd yn meddwl fod mwy o gyfrifoldeb ar ganolfannau fel Pontio i gynnig ystod eang o brofiadau i lenwi’r bwlch.\n· Sut mae polisi Llywodraeth Cymru (gan gynnwys dosbarthu cyllid gan Gyngor y Celfyddydau) yn effeithio ar hyfywedd y diwydiant cerddoriaeth, a cherddoriaeth fyw yn benodol.\nMae cyllid a ddosbarthir trwy Gyngor Celfyddydau Cymru yn ei gwneud hi’n bosib i ni fel cleiant refeniw i\nGynnig amgylchedd a adnoddau proffesiynol o’r radd flaenaf trwy’n gofodau perfformio\nGyflogi staff technegol / marchnata a rhaglenni proffesiynol i gefnogi / hyrwyddo a churadu gweithgareddau / perfformiadau gan gerddorion Cymreig yn gyson a thyfu cynulleidfa dros amser\nGynnig llwyfan i artistiaid /talentau newydd i gael llwyfan mwy anffurfiol ee yn y bar sydd hefyd ar adegau eraill yn cael llwyfan mwy i gefnogi artistiaid mwy sefydledig\nRhoi llwyfan i waith mewn datblygiad gan gerddorion – gan chwarae rôl datblygiadol pwysig\nCynnig cyfleoedd traws ddiwylliannol mewn cyweithiau sydd y edrych ar ieithoedd a diwylliannau sydd yn cysylltu mewn rhyw ffordd ee ieithoedd lleiafrifol neu a thraws ffurf eg a) Torri tir newydd trwy gyfuno cerddoriaeth byw gyda Sinema – Gwyl Psylence yn cynnig trac sain byw yn cael ei berfformio gan artistiaid o Gymru b) cerdd werin /dawns awyr / cerdd gorawl/ barddoniaeth, mewn cyweithiau megis LLECHI Pontio ar y cyd gyda 9Bach\nCynnig ail gyfle i brosiect sydd ddim efallai wedi cyrraedd cynulleidfa ehangach – neu ond wedi cael un neu ddau ymddangosiad eg Gareth Bonnello a phrosiect Li bai ddaeth i ogledd Cymru am ail lwyfaniad – fel rhan o Wyl gyntaf Cymru/Tsieina yn Pontio Chwefror 2018. MOU diwylliannol Llywodraeth Cymru/Tsieina yn berthnasol fan hyn.\n· Faint o leoliadau addas sydd ar gyfer cerddoriaeth fyw ledled y wlad.\n1. Darpariaeth anwastad / anghyson / mae na fylchau\n2. Gellid efallai ystyried creu rhwydwaith o ganolfannu sydd yn gweithio ar raddfa gwahanol yn cydweithio – o ran theatrau a chanolfannau – hyn yn digwydd i raddau o dan Consortiwm Cerdd Creu Cymru\n· Pa gyfleoedd sydd i ddatblygu talent, o leoliadau lleol llai i leoliadau mwy.\n1. Dim digon o waith strategol yn digwydd o gwmpas hyn – angen ymarfer sgopio / mapio lleoliadau clwstwr tybed - gallai canolfannau mawr bartneriaethu gyda chanolfannau llai. Ee Pontio a Neuadd Ogwen – digwydd yn anffurfiol, ond gallai fod yn fwy strategol\n· Beth yw’r heriau a’r cyfleoedd wrth greu a rhannu cerddoriaeth yn y Gymraeg.\n1. Mae angen mwy o waith ar ddatblygu cynulleidfa\n2. O brofiad mewn welediad i aelod o’r teulu mewn band - Diffyg isadeledd a sylw i bwysigrwydd sain da mewn lleoliadau bach ar gyfer cerddorion ifanc sydd yn dechrau allan\n3. Angen hyfforddiant ar gyfer bandiau ifanc – byddai budd o bosib mewn sefydlu cynllun mentora gyda band gyda mwy aeddfed yn mentora band fengach, llai profiadol\n4. Angen helpu bandiau i ystyried pwy yw eu cynulleidfa a sut i gyfathrebu gyda chynulleidfa\n5. Mae angen adnobod cynulleidfaoedd newydd\n6. Perthynas dda gyda rhaglenni radio – partneriaethau recordio gigs byw a’u darlledu yn bositif\n7. Prosiect GORWELION yn rhoi cyfleoedd i dalentau newydd\n8. OND Diffyg yn sicr o ran cefnogi / a chynaladwyedd artistiad mwy aeddfed sydd yn ei chael hi’n anodd i wneud bywoliaeth – mae nhw dal angen cefnogaeth ymhellach i mewn i’w gyrfaoedd eg 9Bach / Lleuwen Steffan\n9. Potensial am gydweithio agosach gyda Mentrau Iaith wrth feddwl am darged o 1000,000 siaradwyr / Deddf Llesiant\n· Beth yw effaith technolegau digidol newydd ar broffidioldeb cerddoriaeth wedi’i recordio, a beth yw’r effaith ar gynhyrchwyr a manwerthwyr cerddoriaeth.\n1. Mae’r byd digidol ( cyfryngnau cymdeithasol / ffrydio / youtube) yn sicr yn cynnig y cyfle gorau o ran datblygu cynulleidfa, adfywio canolfannau a creu rhwydweithiau cadarn ag effeithiol ar gyfer artistiaid gan fod pob rhan o’r diwydiant yn barod yn\ndefnyddio a cyfathrebu yn gyson gyda’r technoleg yma i greu a gwerthu cerddoriaeth ac adeiladu cynulleidfaoedd.\n2. Mae llwyddiant cwmni dosbarthu digidol Cymraeg fel PYST yn atgyfnerthu teimlad hanfodol o hunaniaeth unigryw i gerddoriaeth Cymraeg a’n profi fod y gerddoriaeth yma yn llwyddianus, cyfoes a deniadol i gynulleidfa hen ag ifanc ( tu fewn a thu allan i Gymru).\n3. Mae datblygu sustemau ar gefn llwyddiannau cwmni fel PYST – ee sustemau newydd o archebu tocynnau, gwylio deunydd marchnata, trefnu teithiau ar draws wahanol ganolfannau, datblygu App i rannu gwybodaeth am gyngherddau a cynnig deunydd a profiadau egsgliwif i danysgrifwyr i gyd yn syniadau all elwa pob un canolfan ag artist y neu tro.\n4. Mae’r sector perfformio yn bwysicach nawr na’r farchand cd/recordiau a felly ma’n bwysig gweld fod atebion i ddyfodol cerddoriaeth Cymraeg ynghlwm a datblygu sector byw cryf a cynhaliol sydd yn cefnogi artistiaid, canolfannau a hyrwyddwyr i ddatblygu sustemau/meddalwedd/technoleg newydd i uno y diwydiant gyda’r gynulleidfa\nCyfarwyddwr Artistig Pontio\nCydlynydd Sinema Pontio


Y TWR (THE TOWER) Canolfan Gelfyddydau Chapter, Caerdydd Ionawr 30, 2015 - National Theatre Wales Community\nPosted by CHRIS HOWELL on February 3, 2015 at 10:38\nRoedd y Tŵr yn wreiddiol drama a ysgrifennwyd yn 1978 gan Gwenlyn Parry, dramodydd uchel ei barch yng Nghymru. Mewn dramâu megis y Tŵr cyflwynodd cynulleidfaoedd Cymreig i'r theatr yr abswrd lle pwysleisiodd dramâu yr agweddau afresymol neu afresymegol o fyw, fel arfer i ddangos bod bywyd modern yn ddibwrpas. Mae'r Cwmni Invertigo wedi 'gyfieithu' ac yn trawsnewid y Tŵr yn ddrama un act sy'n cadw llawer o'r cynnwys gwreiddiol ond wedi cael edrych o'r newydd.\nMae'r gofyniad o ddrama un act yw y dylai fod o leiaf yn cael celf ddramatig da. Cyfarwyddwr, adfywiad Aled Pedrick o glasur Gwenlyn Parry yn gampwaith o fynegiant dramatig a llenyddol. Gyfrwys gyr ei fod yn amlwg ennyn diddordeb a fwriadwyd ac ymateb emosiynol gan gynulleidfa a gafodd ei swyno o'r dechrau i'r diwedd.\nMae'r ddrama yn adrodd hanes dyn a menyw fel partneriaid yn cwrdd a delio â bywyd popeth yn gorfod taflu atynt yn y byd go iawn a dychmygol o'r amser eu bod yn eu harddegau mewn cariad.\nMae perfformiadau o Catherine Ayers a Steffan Donnelly yn hudol. Roeddent yn rhagorol yn unigol ac fel cwpl. Roedd cymaint o emosiynau yn rhedeg drwy eu perfformiadau sydd ar adegau yr ydych bron yn angenrheidiol i gymryd seibiant.\nAyers yn hynod arbennig ar gyfer y di-lif o emosiynau ac ysgogiadau a fynegir yn ei symud a llais. Mae ei gallu i ddangos afiaith fabolaidd yn ei harddegau ar y naill law ac yn fwy diweddar dynes a oedd yn heneiddio gydag urddas a enghreifftir ei hyblygrwydd a thalent aruthrol.\nSteffan Donnelly yn rhagorol yn y rôl gwrywaidd, gan ddangos nodweddion byddai llawer o'r gynulleidfa yn rhy gyfarwydd â ac yn rhy hawdd i feirniadu os yw eu portreadu yn ddiffygiol. Nid yw hynny erioed yn mynd i fod yn broblem - mae ei berfformiad yn flawless. Roedd teimlad bod Donnelly yn profi yn wirioneddol ac yn portreadu cymeriad oedd yn chwarae drwy gydol y ddrama.\nRoedd y ddau rhagorol o ran creu hyn o bryd hyn o bryd-i-weithredol angenrheidiol ar gyfer y stori i lifo yn ddi-dor at ei gasgliad yn symud yn ôl pob golwg heb ymdrech i mewn i holl feysydd emosiynol sy'n ofynnol gan y ddrama.\nMae'r ddeialog fynegi'n glir y syniadau ac emosiynau y cymeriadau enwedig pan fydd y emosiynau yn rhedeg yn uchel. Er bod y ddeialog uwch y llain, gydag ychydig o help gan y tŵr a'i grisiau, mae hefyd yn dangos mwy a mwy o'r cymeriadau y cyplau.\nBeth y grisiau? A oes mwy iddynt na dim ond cael ei ddefnyddio fel man lle mae pethau'n digwydd yn y ddrama? A oes pwrpas uwch ar eu cyfer ac ystyr iddynt? Mae'r atebion i'r cwestiynau hyn yn dibynnu ar y dehongliad o'r gynulleidfa, ac ni all fod yn gyffredinol.\nGrisiau yn aml wedi cael eu defnyddio i symboleiddio rhai mathau o emosiynau. Yn yr achos hwn ymddangos y weithred o fynd i fyny'r grisiau y tŵr i fod yn brofiad dryslyd, gan gymryd y cwpl i ffwrdd o ddiogelwch ac i mewn i'r anhysbys gan golli ymhlyg rheolaeth gymysgu â naws rywiol, ac yn y pen draw yn arwain at farwolaeth. Felly, yn ogystal â chael eu hudo gan y rhagoriaeth y naill yn gweithredu yn gwerthfawrogi'r rôl feichiogodd wych y grisiau o ran cefnogi a hyrwyddo'r plot.\nMae'r cynhyrchiad yn arbennig o ganmoladwy am ei bod yn gryno, eglurder, a naturioldeb y 'gair llafar'. Yn ogystal â mynegi syniadau ac emosiynau y cymeriadau, nodweddion hyn yn gaffaeliad mawr i'r defnydd o'r uwchdeitlau. Er bod y treiglad achlysurol mewn synchronicity y uwchdeitlau yn hanfodol i ddeall y ddrama ar gyfer pawb yn y gynulleidfa a oedd yn ddi-Gymraeg. Mae'n marn awdur yr adolygiad hwn fod y defnydd o uwchdeitlau yn llwyddiant arwyddocaol.\nYn gyffredinol Y Tŵr yn gynhyrchiad sydd yn gyfarwydd yn gysyniad ond syndod o ran cynnwys. Mae'n gampwaith o y gall y cyfan Invertigo Cwmni fod yn falch ohono.\nGadael y (bron) gair olaf i'r cyfarwyddwr, mae ganddo hoff ddyfyniad theatr:\n"Wrth i actorion, yr ydym yn gwmni o ffrindiau, yn dibynnu ar garedigrwydd dieithriaid."\nBod caredigrwydd Rhoddwyd gynnes gan gynulleidfa werthfawrogol iawn a gafodd ei swyno ac yn emosiynol cyffroi gan y perfformiad roedd yn fraint o weld.\n• Diolch arbennig i Savannah Ffotograffig am y lluniau gwych a ddefnyddiwyd yn yr adolygiad hwn.


Eisteddfod Gerddorol Ryngwladol Llangollen Enillydd Grammy yn ymweld â Llangollen\nCafodd Christopher Tin, a enillodd y wobr Grammy gyntaf am gyfansoddi i gêm gyfrifiadurol gyda’r thema i ‘Civilisation IV Baba Yetu’, ei gyfarch yn Llangollen gan aelodau o dîm yr Eisteddfod â Chorws Dathlu Llangollen. Cafodd hefyd ei dywys o amgylch y Pafiliwn Rhyngwladol Brenhinol, lle bydd yn perfformio ar 5ed Gorffennaf.\nWedi’i noddi gan noddwr hynaf yr Eisteddfod, y cwmni Kronospan, fe fydd arlwy’r gyngerdd yn cynnwys Tin yn arwain y soprano Elin Manahan Thomas, Cerddorfa Opera Cenedlaethol Cymru a’r Corws Dathlu mewn perfformiad arbennig iawn. Ac yn cadw trefn ar y cyfan fydd y cyflwynydd Classic FM, Andrew Collins.\nGan bwysleisio neges yr Eisteddfod o undod rhyngwladol, fe fydd hanner cyntaf y noson yn cyflwyno sbectrwm cerddorol i’r gwrandawyr gyda phopeth o gyflwyniadau symffonig i themâu gemau cyfrifiadurol. Yn yr ail hanner, perfformiad o gylch caneuon Christopher Tin Calling All Dawns fydd yn cael sylw arbennig.\nMae’r cylch caneuon, sy’n cynnwys Baba Yetu, yn defnyddio enghreifftiau o ddeuddeg iaith wahanol ac, yn y cefndir, fe fydd perfformiadau gan gystadleuwyr rhyngwladol yn cael eu dangos. Bydd y rhain yn cyfleu tri symudiad gwahanol a thair adeg wahanol o’r dydd – dydd, nos a gwawr – gan gyd-fynd a chyfnodau gwahanol o fywyd.\n“Roedd cyfarfod y tîm y tu ôl i’r digwyddiad arbennig hwn a chlywed Corws Dathlu Llangollen, côr y bydda i yn cael y pleser o’u harwain, yn golygu bod yr ymweliad hwn wedi bod yn un cyffrous iawn,” dywedodd Tin. “Mae’r neges o heddwch ac undod sydd wrth graidd yr Eisteddfod yn cyd-fynd yn berffaith gyda fy nghyfansoddiad i Calling All Nations, sy’n canolbwyntio ar y syniad o undod be bynnag bo hil, diwylliant, neu gredoau crefyddol rhywun.”\n“Mae’n fraint i fod yn rhannu llwyfan, nid yn unig â thalent y noson, ond hefo’r holl artistiaid gwych fydd yn perfformio drwy gydol yr wythnos a’r holl rai sydd wedi diddanu o lwyfan y Pafiliwn Rhyngwladol ar hyd y blynyddoedd.”\nYchwanegodd Cyfarwyddwr Cerddorol yr Eisteddfod, Eilir Owen Griffiths:\n“Fe fydd ymddangosiad Christopher yn Eisteddfod Llangollen yn sicr o fod yn brofiad a hanner i’r gynulleidfa. Mewn rhaglen amrywiol, bydd yn cyflwyno ystod eang o arddulliad cerddorol, caneuon o lawenydd, amwysedd, tristwch a chaledi yn ogystal â chaneuon o obaith.\n“Gyda’r cyflwynydd Classic FM Andrew Collins wrth y llyw, mae’n sicr o fod yn noson ysbrydoledig iawn.”\nDywedodd Chris Ryan, Ysgrifennydd Grŵp y cwmni gweithgynhyrchu paneli pren, Kronospan, sy’n noddi’r gyngerdd: “Mae creadigrwydd wedi bod wrth galon yr hyn a wna Kronospan, felly rydym yn teimlo parch mawr tuag at arloeswyr eraill.\n“Nid yn unig y mae gwaith Christopher Tin yn adlewyrchu ethos Eisteddfod Llangollen i’r dim, mae hefyd yn arddangos creadigrwydd di ben draw. Mae ei gylchoedd canu yn cyfuno traddodiadau lleisiol gwahanol ac ieithoedd gwahanol mewn cyd-destun symffonig, gan ddod a cherddoriaeth glasurol i gynulleidfaoedd eang ac amrywiol. Rydym yn edrych ymlaen at glywed ei waith ym mis Gorffennaf.”\nTocynnau ar werth yma\nTagiau: Andrew Collins, Baba Yetu, Calling All Nations, Christopher Tin, Llangollen International Musical Eisteddfod


Dros oes y rhaglen, ein nod yw cyflawni'r 6 chanlyniad canlynol:\nCaiff y dull DEEP ei fynegi'n glir a'i ddeall yn eang ledled Cymru ac yn rhyngwladol\nGall pobl gymhwyso'r dull DEEP yn annibynnol gan ddefnyddio ystod o dechnegau cysylltiedig\nMae dull DEEP wedi'i ymgorffori mewn rhaglenni dysgu, datblygu a pherfformio strategol cenedlaethol ar hyd a lled Cymru\nMae polisi ac arfer gofal cymdeithasol ar hyd a lled Cymru yn cael eu gwella o ganlyniad i gymhwyso'r dull DEEP\nCaiff meithrin gallu ymchwil gofal cymdeithasol ar draws Cymru ei wella o ganlyniad i DEEP\nMae sylfaen dystiolaeth gref o ran effeithiolrwydd a chynaliadwyedd dull DEEP\nByddwn yn gweithio mewn modd cynhwysol, gofalgar a chydgynhyrchiol gyda sefydliadau partner strategol a'r holl deiliaid diddordeb i fireinio ac ymgorffori'r dull DEEP wrth symud gwybodaeth ar draws Cymru. Ein bwriad yw ymestyn dyfnder ac ehangder effaith DEEP a sicrhau cynaliadwyedd dull DEEP yn y dyfodol\nMae'r rhaglen Datblygu Ymarfer a Gyfoethogir gan Dystiolaeth (DEEP) a ariennir gan Ymchwil Iechyd a Gofal wedi'i lleoli ym Mhrifysgol Abertawe yn canolbwyntio ar wneud byd gwaith cymdeithasol a gofal cymdeithasol yn lle gwell, gan ddefnyddio mathau amrywiol o 'dystiolaeth' (ymchwil, profiad byw o wasanaeth defnyddwyr a gofalwyr, gwybodaeth ymarferwyr a sefydliadol) mewn dysgu a datblygu. Yn ganolog i'r gwaith hwn mae cynorthwyo awdurdodau lleol a sefydliadau eraill i ddatblygu 'amgylchedd cyfoethog o ofal a dysgu' trwy gefnogi llesiant emosiynol ymarferwyr a'r bobl y maent yn gweithio gyda nhw, a dulliau cyfunol o ddysgu 'yn y swydd' gan ddefnyddio adrodd straeon a deialog technegau dysgu. Mae'r technegau hyn yn meithrin adeiladu perthnasoedd a dysgu a datblygu sy'n cael ei gyfoethogi gan dystiolaeth a'i arwain gan y bobl dan sylw ac nad yw'n cael ei orfodi arnynt.\nSefydliadau sydd wedi cydweithio ag Ysgol Ymchwil Gofal Cymdeithasol Cymru wrth gymhwyso dull DEEP.\nErs ei lansio yn 2015, mae Datblygu Ymarfer a Gyfoethogir gan Dystiolaeth (DEEP) wedi bod yn rhaglen waith yn Ysgol Ymchwil Gofal Cymdeithasol Cymru ac erbyn hyn mae'n cael ei hariannu fel prosiect annibynnol gan Ymchwil Iechyd a Gofal Cymru. Yn ei hanfod, dull gofalgar a chyd-gynhyrchu ydyw o ddefnyddio gwybodaeth, gan ddefnyddio dulliau naratif a deialog i archwilio a defnyddio mathau amrywiol o wybodaeth (a elwir gyda'i gilydd yn dystiolaeth) yn y gwasanaeth gofal cymdeithasol a datblygu'r gweithlu. Mae DEEP wedi cael derbyniad da a'i gefnogi gan ystod eang o sefydliadau gofal cymdeithasol, iechyd, academaidd a chymunedol - lleol, rhanbarthol a chenedlaethol.\nCyfranogiad y cyhoedd yng ngwaith datblygu DEEP\nMae gwybodaeth pobl sy'n gwybod trwy brofiad yn rhan sylfaenol o ddull DEEP ac mae ymgysylltu â'r cyhoedd / dinasyddion yn gynhenid i'r gwaith, fel y dangosir yn yr adroddiad cryno manwl ar gyfer Ysgol Ymchwil Gofal Cymdeithasol Cymru, a gyflwynwyd i H & CRW yn gynharach yn y flwyddyn eleni.\nEsiamplau o waith datblygu DEEP\nErs 2015, rydym wedi ymgymryd ag ystod amrywiol o weithgareddau DEEP. Mae hyn wedi cynnwys datblygu strategaethau dysgu a datblygu cenedlaethol (e.e. Fframwaith Dysgu a Datblygu Dementia Gwaith Da i Gymru), datblygiadau rhanbarthol yn ymwneud â gofal cartref a seibiannau byr, datblygiadau dysgu ac ymarfer mewn gwaith cymdeithasol a gwasanaethau gofal cymdeithasol a gwaith atal a llesiant yn y gymuned (gweler y Prosiectau Cyfredol am ragor o fanylion).\nGrwpiau Ymchwil a Datblygu Ymarfer DEEP (R&PDGs)\nYn ogystal â chefnogi dysgu a datblygu mewn ystod eang o sefydliadau a phartneriaethau gofal cymdeithasol, mae DEEP hefyd wedi arwain at sefydlu tri grŵp buddiant a rennir, sy'n dod â sawl cydweithredwr DEEP ynghyd ag ymchwilwyr yng Nghymru a rhannau eraill o'r DU, gyda'r nod o gefnogi datblygu ymchwil ac ymarfer.\nR & PDGs DEEP cyfredol yw:\nGwyliau Byr (mewn partneriaeth â CADR) – canolbwyntiodd grŵp pedair gwlad yn y DU ar welliannau i wasanaethau seibiant i ofalwyr a'r bobl y maent yn eu cefnogi\nSmall is Beautiful – rhwydwaith cynyddol o sefydliadau cymunedol gyda ffocws ar adeiladu gallu cymunedol ac ymchwil gysylltiedig\nPerthynas, caredigrwydd a llesiant – cydweithrediad tair cenedl yn y DU sy'n dod i'r amlwg o amgylch ffyrdd perthynol o weithio sy'n herio polisi, ymarfer, dysgu a datblygu sy'n rhy fiwrocrataidd ac yn canolbwyntio ar brosesau.


E-fwletin 19 Ionawr, 2020 | Cristnogaeth 21\nHyderaf y bydd rhywrai ohonoch wedi eich cynddeiriogi o weld y pennawd hwn i’r Bwletin. Oherwydd dyna un o’r blinderau bach sy’n fy mhoeni y dyddiau hyn. Anodd cerdded heibio stondin papurau newyddion mewn siop heb ichi sylwi ar yr arfer syrffedus o greu gair mwys ar gyfer pennawd. Gyda’r papurau tabloid ymddengys ei bod hi’n orfodol bob dydd i gael rhyw strôc geiriol ar ben y prif eitem. Erbyn hyn “y mae pun ym mhob pennawd”. A byddaf yn meddwl weithiau ei bod hi’n gystadleuaeth rhyngddynt i ddyfeisio’r pennawd clyfraf.\nEfallai fod rhai eraill ohonoch yn wfftio mod i’n gorymateb. Ond fy mhryder i yw fod hyn eto’n arwydd o’r agwedd sydd gennym bellach at hanes. Gêm yw rhyfel. Hap chwarae yw newid hinsawdd. A chwaeth y werin oedd yn pennu yr wythnos diwethaf fod clonc am y teulu brenhinol yn bwysicach na thynged pentrefi yng nghysgod llosgfynydd.\nGellid dadlau fod yr agwedd ysgafn yma yn fendith, fel cyffur i dynnu’n sylw oddi ar dynged trallodus ein byd. Ond mwy iach o lawer i mi yw agwedd rhai fel Antje Jackelén o Eglwys Sweden, sy’n gweld fod y trallodion dychrynllyd cyfoes yn peri inni chwilio am obaith. Ac fel y mae Jürgen Moltmann wedi dadlau yn ddi-ildio o gyson, rhaid inni weld fel y gall cyd-ddyheu mewn gobaith gwir ecwmenaidd symbylu gweithgaredd ymarferol. Dyfynnodd hanesyn gan gyfaill o Dde Affrica. “Pryd bynnag y byddai ar fy nhad angen can byddai’n torri coeden ar ei gyfer. Eithr cyn ei thorri byddai’n gofyn am faddeuant gan ysbryd y goeden. Yna daeth cenhadwr heibio a dweud mai eilunaddoliaeth oedd hyn: goresgynnwch y ddaear a thorrwch y goeden meddai hwnnw. Ond bellach bydd amgylcheddwyr yn dweud mai fy nhad oedd yn iawn: Y mae’r coed yn rhan o fywyd y ddaear, a rhaid gofyn i’r ddaear am faddeuant a phlannu coeden newydd yn ei lle.”\nGallaf ddychmygu dosbarth y dynion yn hen eglwys fy magwraeth yn trafod yr hanesyn hwn gyda blas, a byddai Enoch Dafis, a oedd â’i draed o hyd ar y ddaear ym mhob dadl, yn siŵr o ofyn pam llusgo’r ysbryd i mewn: fe ddylai rheswm ddysgu iddo fod yn ddarbodus a pheidio torri gormod o goed. Ond petai Moltmann yn athro ar y dosbarth byddai hwnnw’n ateb: y mae Nirfana crefyddau Bwda, a Duw crefyddau’r byd, gwaetha’r modd, yn gweld y byd yn rhy ddaearol ac wedi cadw’u llygaid yn ormodol ar fyd tragwyddol y tu hwnt. “Y maent wedi cynnig cysur yn nieithrwch y byd hwn, ond troesant y byd hwn yn ddieithryn. Y maent wedi cynnig paradwys mewn byd arall drwy ymwrthod â’r byd hwn.” Ac felly, i’r gwrthwyneb i’r agwedd hon, byddai’r weddi am faddeuant yn creu perthynas rhwng dyn a’r greadigaeth.\nDaeth yn hen bryd inni bellach gofleidio’r ddaear, yn wir, caru’r ddaear, gan weld y ddynoliaeth yn rhan ohoni. Nid gweld y ddynoliaeth fel arglwydd ar y bydysawd ond cydnabod ei thasg drwy fod yn gyfrifol amdani. Ni all crefydd sydd heb gyfrifoldebau na gofynion gynnig cysur.\nCofnodwyd hwn yn E-Fwletin ar Ionawr 19, 2020 gan Golygydd.\n← E-fwletin 12 Ionawr 2020 E-fwletin 26 Ionawr, 2020 →


TESTUNAU TRAFOD CYFARFOD CYHOEDDUS LLANDEILO | Dyfodol i'r Iaith\nTESTUNAU TRAFOD CYFARFOD CYHOEDDUS LLANDEILO\nDiolch i bawb a ddaeth draw i’r Cottage Inn ger Llandeilo nos Lun 26ain o Fawrth. Cafwyd trafodaethau bywiog, a gobeithio i chwi fwynhau’r cyfarfod, a chael digon o waith cnoi cil dros ein syniadau.\nCyflwynodd Cynog Dafis a Heni Gruffudd yr achos dros gael Awdurdod Iaith i Gymru; corff grymus i hyrwyddo’r Gymraeg a llunio cynlluniau i’w hadfywio ar lefel genedlaethol ac yn y gymuned. Yn sicr, roedd trafodaethau’r noson yn cadarnhau’r angen am gorff o’r math, gyda throsolwg eang ar holl faterion polisi sy’n ymwneud â’r Gymraeg.\nBu’r cwestiwn, addysg Gymraeg neu addysg ddwyieithog yn destun trafod. Meddai’r Cynghorydd Cefin Campbell fod Sir Gâr yn bwriadu, gydag amser, i gael gwared o ysgolion Saesneg y Sir a sefydlu ysgolion dwyieithog yn eu lle a throi’r ysgolion dwy ffrwd yn ysgolion Cymraeg.\nMaes trafod arall oedd tai a chynllunio. Dywedwyd fod amcangyfrifon am nifer y tai ar gyfer Sir Gâr ymhell y tu hwnt i’r angen. Ar y llaw arall, roedd angen tai cymdeithasol ar gyfer pobl ifanc a hefyd i ddatrys digartrefedd.\nDiolch o galon unwaith eto i bobl Llandeilo a’r cylch am eich gwrandawiad a’ch sylwadau. Gwerthfawrogwn yn arw’r cyfleoedd hyn i gwrdd a thrafod a chwi. Byddwn yn cyhoeddi cyfarfodydd pellach maes o law.\nCofnodwyd ar Mawrth 27, 2018 gan Ruth Richards


Prydeindod – Carwriaeth Japaneaidd - Newyddion - Prifysgol Caerdydd\nDreamton in Kameoka\nSut mae llenyddiaeth ffantasi plant – ac arddull 'bocs siocled' ardal y Cotswolds – wedi ysbrydoli twristiaeth ffantasi Japan\nMae llenyddiaeth ffantasi plant o Brydain wedi cael lle pwysig yn niwylliant poblogaidd Japan ers tro, ac ar ganfyddiad ehangach y wlad o Brydain. Bydd ymchwil newydd gan yr arbenigwr mewn llenyddiaeth plant Dr Catherine Butler yn archwilio diddordeb pobl Japan mewn Prydeindod, o ysgolion hudol i dai crand yng nghefn gwlad, drwy ganolbwyntio ar dwristiaeth yn ardal y Cotswolds.\nMae'r ymchwil yn wreiddiol am ei bod yn cyfuno astudiaethau diwylliannol cymharol, llenyddiaeth plant, a thwristiaeth. Mae clasuron llenyddiaeth plant Prydain dros y canrifoedd, fel Gulliver's Travels, Alice in Wonderland a Peter Rabbit, yn adnabyddus iawn yn Japan. Mae ffuglen o Brydain yn aml yn ysbrydoli stiwdios ffilmiau animeiddio fel Studio Ghibli a Studio Ponoc mewn anime sy'n cynnwys Mary and the Witch’s Flower (2017) a When Marnie Was There (2014), neu Arrietty (2010) a Howl’s Moving Castle (2004). Mae ffantasi cyfoes o Brydain, fel cyfres Harry Potter, yn parhau i gael dylanwad sylweddol ar ffuglen gyfatebol yn Japan.\nMae Japan wedi efelychu ffantasi o Brydain drwy ffafrio lleoliadau 'bocs siocled', yn enwedig y Cotswolds yn ne-orllewin Lloegr. Mae'r ymchwil newydd hon yn mynd y tu hwnt i nodi dylanwad llenyddiaeth plant o Brydain ar ddiwylliant poblogaidd Japan, ac yn canolbwyntio ar effaith ffilmiau a chyfryngau o Brydain ar arddull animeiddio Japan a thwristiaeth cynnwys, y math newydd o dwristiaeth sydd wedi'i hysbrydoli gan ffilmiau a'r cyfryngau.\nBydd y gwaith newydd hwn yn archwilio safleoedd Prydeinig yn Japan sy'n cynrychioli nodweddion Prydeindod. Bydd cymariaethau rhwng Bath, Bourton-on-the-Water, Castell Combe, Cheltenham, Cirencester, Lacock a Moreton-in-Marsh ac atyniadau a chyrchfannau â thema yn Japan, gan gynnwys Caffi Swallowtail yn Ikebukuro, Bwyty Alice's Fantasy yn Shibuya yn Tokyo, a British Hills yn Fukushima, Pentref Blodeuog Yufuin yn Oita, Dreamton yn Kameoka, a chopi o eglwys Brockhampton yng Ngwesty Grasmere Monterey yn Osaka.\n"Mae gen i ddiddordeb mewn sut mae pobl Japan yn defnyddio delweddau'r Cotswolds yn ddiwylliannol ac yn greadigol, a'r elfen "llyfr lluniau" sydd ymhlith y ffactorau mwyaf sy'n denu twristiaid o Japan i'r ardal; ond mae gen i ddiddordeb hefyd mewn sut mae trigolion, busnesau a chwmnïau twristiaeth y Cotswolds wedi dylanwadu ar yr ardal i gyd-fynd â'r defnydd dychmygol hwn i ryw raddau" eglurodd Dr Butler.\nMae'r ymchwil yn ychwanegu at ymchwiliadau diweddar i ddelweddau o Brydain mewn Anime Japaneaidd, yr arddull ffilmiau ac animeiddio Japaneaidd, a rannwyd mewn darlithoedd cyhoeddus y llynedd mewn Prifysgol Menywod Gristnogol Tokyo a Llyfrgell y Diet Cenedlaethol yn Tokyo, yn canolbwyntio ar Arrietty, addasiad Studio Ghibli yn 2010 o ffantasi plant Prydeinig.\nBydd hefyd yn mynd i'r afael â sut caiff Prydain ei chynrychioli mewn llyfrau tywys o Japan, yn myfyrio ar sylwadau pob dydd ar safleoedd twristiaeth fel Trip Advisor, ac yn archwilio profiad arbenigwyr o Brydain o'r farchnad twristiaeth yn y Cotswolds.\nFel rhan o'r prosiect bydd Dr Butler yn cyflwyno papurau yn Japan yng Nghymdeithas Japan ar gyfer Astudio Llenyddiaeth Plant Prydain (Mai) a Symposiwm Twristiaeth Cynnwys (Mehefin), y ddau ohonynt yn Tokyo.\nMae Dr Catherine Butler yn arbenigwr mewn llenyddiaeth plant a barddoniaeth Renaissance, a hi yw golygydd cysylltiol The Journal of Children's Literature in Education ac awdur chwe nofel i blant a phobl ifanc.


Diwygio Rhaglen Astudio Bresennol – Gwasanaethau Ansawdd Academaidd\nDisgwylir i Gyfarwyddwyr Rhaglenni adolygu eu rhaglenni a’u modiwlau’n barhaus, drwy’r broses Adolygiad Blynyddol o Raglenni yn benodol, i sicrhau eu bod yn parhau i fodloni datganiadau Meincnod yr ASA, cyflwyno addysgu dwys-ei-ymchwil a ysgogir gan arfer a bodloni disgwyliadau cynyddol myfyrwyr.\nO bryd i’w gilydd, bydd angen mwy o newidiadau mawr i sicrhau bod rhaglenni’n parhau i fod yn gyfredol, recriwtio nifer mawr o fyfyrwyr a diwallu anghenion y farchnad; neu, gall fod angen eu diwygio ar sail amodau newidiol yn y sefydliad, y sector neu’r farchnad.\nI sicrhau ymagwedd gymesur, ac a arweinir gan welliant, at sicrhau ansawdd rhaglenni presennol yn barhaus, mae’r Brifysgol wedi adolygu’r broses ar gyfer diwygio rhaglenni presennol. Erbyn hyn, dilëwyd yr ymagwedd flaenorol, a ofynnodd am gymeradwyaeth lle ‘newidiwyd 25% o’r rhaglen’, ac fe’i disodlwyd ag ymagwedd sy’n canolbwyntio ar feysydd a allai effeithio ar natur y rhaglen.\nMewn rhai achosion, gellir defnyddio rhaglenni presennol fel sail ar gyfer rhaglen newydd sbon; er enghraifft, creu rhaglen Ymarfer Parafeddygol Uwch gan ddefnyddio rhaglen Ymarfer Nyrsio Uwch. Wrth wneud y diwygiadau mawr hyn, gellir defnyddio agweddau ar y broses uchod ar gyfer rhaglenni newydd ynghyd â’r broses ddiwygio yn yr adran hon. Dylech chi gysylltu â’r Gwasanaethau Ansawdd Academaidd i gael rhagor o gyngor ar hyn.\nGellir diweddaru, gwella neu newid rhaglenni presennol drwy’r broses Diwygio Rhaglen Bresennol. Mae’n hanfodol trafod yr holl newidiadau arfaethedig â myfyrwyr yn ystod y cam llunio i wneud yn siŵr y gallant helpu i lunio gwelliannau i’r rhaglen.\nMae’r agweddau canlynol yn cynnwys newid ‘sylweddol’ i raglen y bydd yn rhaid i’r Brifysgol eu cymeradwyo, fel arfer, drwy’r Pwyllgor Cymeradwyo Rhaglenni.\nCymeradwyaeth ar Lefel y Brifysgol\nNewidiadau i deitl rhaglen;\nNewidiadau i’r lleoliad cyflwyno;\nYchwanegu partner cyflwyno;\nNewidiadau i ddull cyflwyno (e.e. o bell, ar-lein, rhan-amser);\nNewidiadau i hyd y rhaglen;\nNewidiadau i’r llwyth credyd;\nNewidiadau i strwythur y rhaglen;\nYchwanegu blwyddyn neu semester dramor neu mewn diwydiant;\nNewidiadau sylweddol i Ddeilliannau Dysgu’r Rhaglen;\nNewidiadau i fodiwlau craidd neu fodiwlau gorfodol;\nNewidiadau cyffredinol sylweddol i’r Strategaeth Asesu ac Adborth (e.e. newid i asesu ar lefel rhaglen);\nNewidiadau i fodiwlau dysgu annibynnol ar gyfer rhaglenni ôl-raddedig a addysgir;\nYchwanegu neu newid cymwysterau ymadael;\nYchwanegu dyfarniadau dros dro y gellir cyflwyno cais ar eu cyfer (e.e. Cert HE, Dip HE, PgCert, PGDip, M Phil);\nGwneud modiwlau’n rhai ‘unigol’ yr ymgymerir â hwy gan ddysgwyr proffesiynol – mae hwn yn gofyn am broses gymeradwyo ar wahân a reolir gan y Gyfarwyddiaeth Partneriaethau Academaidd;\nAddasu’n brentisiaeth uwch neu’n radd brentisiaeth;\nYchwanegu blwyddyn sylfaen (lefel 3).\nCymeradwyaeth gan y Coleg/Ysgol\nNewidiadau i deitlau neu godau modiwlau;\nNewidiadau i’r modiwlau dewisol sydd ar gael;\nNewidiadau i ddeilliannau dysgu modiwlau;\nNewidiadau i ddulliau asesu modiwlau;\nNewidiadau i fap y cwricwlwm o ganlyniad i unrhyw rai o’r newidiadau uchod;\nNewidiadau i’r strategaeth asesu ac adborth o ganlyniad i unrhyw rai o’r newidiadau uchod;\nNewidiadau i eiriad manylebau’r rhaglen nad ydynt yn newid hanfod y rhaglen.\nOs nad ydych yn siŵr a all y Coleg/Ysgol gymeradwyo’r newidiadau rydych yn eu hawgrymu, neu y bydd angen i’r Brifysgol eu cymeradwyo, e-bostiwch academicprogrammes@abertawe.ac.uk a gallwn eich tywys drwy’r broses fwyaf priodol ac effeithlon.\nDylech chi drafod newidiadau arfaethedig â myfyrwyr presennol\nRhaid penderfynu a oes angen i’r Brifysgol gymeradwyo’r newidiadau\nRhaid cwblhau’r Ffurflen Diwygio Rhaglen Bresennol\nRhaid diweddaru manyleb y rhaglen a ffurflenni pro forma’r modiwlau, gan gynnwys newidiadau i fap y cwricwlwm a’r strategaeth asesu\nDylech chi geisio cymeradwyaeth gan Bwyllgor Dysgu ac Addysgu’r Coleg/Ysgol\nRhaid cyflwyno’r cynnig i academicprogrammes@abertawe.ac.uk i’w gymeradwyo\nGweler y Cwestiynau Cyffredin ynghylch Diwygio Rhaglenni Presennol i gael rhagor o wybodaeth ac arweiniad.\n< Cam Adolygu | Gohirio Rhaglen neu Dynnu Rhaglen yn ôl >


Syr Tom Jones: Dathlu pen-blwydd yn 75 - BBC Cymru Fyw\nSyr Tom Jones: Dathlu pen-blwydd yn 75\nImage caption Daeth Tom Jones yn gyfaill i Elvis ar ôl i'r ddau gyfarfod yn 1965. Priscilla Presley sydd rhwng y ddau yn y llun.\nWrth i Syr Tom Jones ddathlu ei ben-blwydd yn 75 ddydd Sul, mae'r canwr enwog o Bontypridd yn dal mor boblogaidd ag erioed.\nErs pan gafodd ei gân It's Not Unusual ei rhyddhau yn 1965, hyd at ei waith fel beirniad ar raglen The Voice ar BBC One, mae'r Cymro wedi denu cefnogwyr ar hyd y degawdau. Ond beth sydd yn golygu ei fod yn dal mor boblogaidd hyd heddiw? Fe ofynnon ni i nifer o Gymry cerddorol am ei apêl bythol-wyrdd.\nMae Iestyn George, cyn-newyddiadurwr gyda chylchgrawn cerddorol yr NME yn ei ddisgrifio fel "un o sêr olaf ei gyfnod sydd wedi cadw ei hygrededd".\nWrth ddisgrifio ymddangosiad cyntaf Tom Jones ar The Voice, dywedodd Iestyn George: "Pan wnaeth Tom droi i fynny, roeddech chi'n meddwl 'sut mae hyn yn mynd i weithio?' ac 'fe allai hyn fod chydig yn embarrassing".\n"Ond mae'n un o'r cyfleoedd prin hynny lle mae pobl wedi cael cyfle i weld ei gymeriad go iawn ac mae pobl wedi ei hoffi yn fwy am hynny, yn fwy nag erioed."\n"Mae wedi treulio cyfnodau hir o'i fywyd oddi cartref, ond fyddai na ddim camddealltwriaeth am o ble mae o'n dod."\n"I mi, os nad ydych chi'n wreiddiol neu go iawn, mae jyst yn nawddoglyd", meddai.\nDisgrifiodd Iestyn George Syr Tom Jones fel canwr "gwirioneddol broffesiynol. Does dim ochrau iddo fo - gefn llwyfan neu ar flaen y llwyfan - does dim cogio bod yn neb arall."\nImage caption Y dyn ei hun, yn 75 ddydd Sul\nYn ôl DJ BBC Radio Cymru a Radio One Huw Stephens, er bod Syr Tom wedi ail-greu ei ddelwedd ar sawl achlysur "y fo wastad ydi Tom Jones, yr un dyn, yr un llais, drwy gydol ei brosiectau."\nYchwanegodd: "Dyw e ddim ofn trio pethau a gweithio gyda chynhyrchwyr newydd, a hefyd i ganu'r caneuon hynny yr oedd yn ei ganu'n fachgen ym Mhontypridd."\n"Rwy'n credu ei fod e wastad yn dod nôl i'r llais. Fe allwch ddweud nad yw e'n awchu am enwogrwydd, fe allwch ddweud ei fod yn ddyn neis iawn ac mae'n rhaid iddo ganu."\nImage caption Y DJ Huw Stephens\nMae un o gyn-gystadleuwyr rhaglen The Voice o dde Cymru, Ragsy, yn adlewyrchu barn Iestyn George am y canwr enwog.\n"Wrth siarad ag o, rydych chi'n anghofio pwy ydi o a beth mae wedi ei gyflawni. Mae swyn dyn o'r cymoedd yn dod drwodd", meddai'r canwr o Aberdâr.\n"Y tro cyntaf i mi ei gyfarfod...un funud roeddwn i'n meddwl 'Tom Jones ydi o, cymeriad chwedlonol byw, ffigwr eiconig. Ond o fewn ychydig funudau roedden ni'n ddau Gymro yn trafod geiriau fel 'cwtch'.\n"Ei swyn rhyfeddol yw'r peth cyntaf ac yn a wrth gwrs ei dalent anhygoel o gael llais fel 'na."\nImage caption Ragsy, o Aberdâr - cystadleuydd ar The Voice\nBydd Syr Tom yn dathlu ei garreg filltir gyda pherfformiad yn Nenmarc ar y noson cyn ei benblwydd, a chyngerdd arall yng Ngwlad yr Iâ y diwrnod canlynol.\nDywedodd Kim Howells, cyn-Aelod Seneddol Pontypridd: "Mae'n rhaid mae fe yw'r Cymro enwocaf sydd wedi bod erioed.\n"Pan roeddwn i'n weinidog tramor roeddwn yn teithio i bob rhan o'r byd, a lle bynag yr oeddwn yn mynd gan ddweud fy mod o Gymru, roedd pobl yn dweud 'Tom Jones'."\nYchwanegodd Mr Howells: "Rwy'n credu roedd yn canu caneuon gwahanol, ond roedd yn eu canu bron fel canwr y blues ac fe wnaeth hyn aros gyda fe. Fe wnaeth y gallu yna i ganu gyda swing aros gyda fe ac ychwanegu pwysau i beth bynnag yr oedd yn ei ganu.\n"Roedd ei gân gyntaf, It's Not Unusual, yn gân catchy iawn. Roedd ganddo ryw fath o rym anifeilaidd yn y ffordd yr oedd yn canu, y ffordd roedd yn symud, ychydig fel Elvis. Rwy'n credu fod y genhedlaeth gyntaf yna o ffans wedi aros gyda fo.\n"Rwy'n credu ei fod wedi rheoli ei yrfa yn ddoeth iawn hefyd. Doedd o byth yn mentro i feysydd oedd yn gywilydd iddo fo".\nOes na unrhyw arwydd felly fod Tom Jones yn arafu wrth gyrraedd ei benblwydd yn 75?\n"Dwi'n credu y bydd yn canu hyd nes y bydd farw", meddai Huw Stephens. "Mae ganddo ethos o waith caled ac rwy'n credu y bydd yn canu hyd y diwedd."


BlogMenai.com: February 2013\nUn o'r llawer o anfanteision o fod yn weinidog yn llywodraeth Cymru ydi'r ffaith eich bod yn cael eich lobio byth a hefyd gan rhywun neu'i gilydd. Dydi cael eich lobio ddim yn brofiad braf, oni bai mai Darren Hill sy'n gwneud y lobio. Beth bynnag, dwi'n crwydro, nid Darren Hill ydi gwrthrych y blogiad yma. Lobio, a'r gweinidogion druan sy'n cael eu lobio ydi'r thema - pobl fel Leighton Andrews.\nDoes yna ddim byd gwaeth na chael eich lobio wrth y bwrdd brecwast. Dydi eich meddwl chi ddim ar yr hyn sy'n cael ei ddweud wrthych - mae o ar gwahanol broblemau'r diwrnod sydd o'ch blaen - a dydach chi ond yn hanner effro beth bynnag. Mae'n ddigon posibl eich bod yn teimlo mymryn yn sal hefyd.\nY demtasiwn o dan yr amgylchiadau hyn ydi dweud "Iawn cariad" beth bynnag y syniad dw lali sy'n cael ei gwthio ger eich bron, er mwyn cael llonydd. Mae hyn yn gamgymeriad anferthol wrth gwrs. Oherwydd fy ngwendid ben bore, dwi wedi cael fy hun mewn pob math o sefyllfaoedd gwirion bost - ar ben ysgol y tu allan yn paentio ffenest ail lawr mewn storm, ar wyliau mewn carafan yn Skegness, yn gwylio rhyw blydi ddrama neu'i gilydd, yn siopa yn Cheshire Oaks ac ati. Dwi'n fodlon dweud "Iawn" i unrhyw beth dan haul wrth fwrdd brecwast ben bore. Yn wir, petai Nacw yn gofyn i mi daflu'r safonau iaith i mewn i'r sgip, mi fyddwn i'n debygol iawn o ddweud "Iawn cariad" a mynd ati i wneud hynny - pe gallwn.\nDwi'n siwr nad ydi Leighton yn cael ei lobio wrth y bwrdd brecwast, a dwi'n siwr petai hynny'n digwydd y byddai'n well boi na fi ac yn ymateb efo "Na" awdurdodol. Beth bynnag, rhag ofn bod Leighton - neu unrhyw un arall - yn cael trafferth hoffwn gynnig mymryn o gyngor iddo. Mae yna ddwy ffordd o osgoi lobio wrth y bwrdd brecwast - peidio bwyta brecwast, neu godi mor fuan fel nad oes yna neb eisiau codi yr un pryd a chi. Dwi bellach yn gwneud y ddau beth - jyst i fod yn saff.\nReit, gair bach o rybudd cyn dechrau hon - dydi'r ymarferiad bach isod ddim yn wyddonol o bell ffordd, a dydw i heb redeg y ffigyrau trwy daenlen - dwi wedi cyfrifo'r ffigyrau 'ganwyd y tu allan i'r DU yn fy mhen' - felly efallai bod man gymgymeriadau.\nCwestiwn yn nhudalen sylwadau'r blogiad diwethaf gan William Dolben ynglyn ag o lle mae'r sawl sydd wedi eu geni y tu allan i Gymru yn Nwyrain Caerfyrddin / Gorllewin Castell Nedd yn dod wnaeth i mi feddwl. Cefais gip ar bedair ward a chymharu'r rheiny efo ffigyrau 2001. Ym mhob achos y ffigwr cyntaf ydi'r nifer a anwyd yn Lloegr, yr ail ydi'r nifer a anwyd yng Ngogledd Iwerddon a'r Alban, y trydydd ydi'r nifer a anwyd yng Nghymru a'r pedwerydd ydi'r nifer a anwyd y tu allan i'r DU. Wele'r canlyniadau:\nChwarter Bach - 2001 - 435/12/2434/123. 2011 - 540/14/2304/196\nGwaen-cau-gurwen - 2001 - 348/13/2415/67. 2011 - 498/13/2320/195\nRhydaman - 2001 - 251/14/2347/89. 2011 - 332/23/2202/285\nYstradgynlais - 2001 - 233/27/2258/64. 2011 - 289/27/2168/178\nMae'r patrwm yn gyson iawn yma - rhywfaint yn llai o bobl a anwyd yng Nghymru, cynnydd yn y nifer a anwyd yn Lloegr a chynnydd mwy (mewn tri o'r pedwar achos) yn y nifer a anwyd y tu hwnt i'r DU. Mae'n rhaid nodi fodd bynnag bod y canrannau a anwyd yng Nghymru yn uchel o gymharu a chymunedau mwy gwledig yn y Gorllewin.\nWedi gwneud hyn penderfynais ddod adref ac edrych ar Gaernarfon. Ceir pedair ward yn y dref:\nMenai - 2001 - 278/15/1806/84. 2011 - 281/10/1818/283\nSeiont - 2001 - 364/12/2599/77. 2011 - 279/12/2585/434\nPeblig - 2001 - 231/11/2043/16. 2011 - 195/6/2062/175\nCadnant - 2011 - 262/18/1823/120. 2011 - 210/12/1787/147\nMae'r patrwm yma yn syfrdanol yng nghyd destun yr hyn sy'n digwydd i'r iaith y tu allan i'r Gogledd Orllewin. Y peth cyntaf i'w nodi ydi bod cwymp sylweddol wedi bod yn y niferoedd a anwyd yn Lloegr yn ardaloedd dosbarth gweithiol y dref. Cafwyd cynnydd mawr iawn hefyd (ond disgwyledig) yn y nifer a anwyd y tu allan i'r DU, tra bod nifer y sawl a anwyd yng Nghymru yn gyson. Mae yna fwy o bobl yng Nghaernarfon wedi eu geni y tu allan o'r DU nag a anwyd yn Lloegr. Tros y dref i gyd syrthiodd y ganran sy'n siarad y Gymraeg 0.5%. Roedd y cwymp hwnnw i gyd - y cwbl ohono - yn un rhan bach o'r dref - y canol lle cafwyd y rhan fwyaf o'r mewnfudiad o Ddwyrain Ewrop. Yn wir gallwn ddweud gyda chryn dipyn o hyder y byddai'r ganran sy'n siarad y Gymraeg yn 2011 wedi cynyddu yn sylweddol yng Nghaernarfon oni bai am y mewnfudo o Ddwyrain Ewrop.\nEdrychais wedyn ar bedair ward wledig yn Nwyfor, dwy lle cafwyd cynnydd yn y ganran sy'n siarad y Gymraeg (Abererch a Chlynnog), a dwy a welodd gwymp.\nClynnog - 2001 - 279/7/563/24. 2011 - 293/4/689/21\nAbererch - 2001- 321/17/1068/60. 2011 - 265/6/1055/80\nAberdaron - 2001 - 273/4/730/6. 2011 - 272/7/668/46\nBotwnnog - 2001 - 263/3/678/27. 2011 - 245/3/728/54\nDiweddariad 28/2/2013 - mae yna anghysondeb rhwng y ffigyrau dwi yn eu defnyddio am bobl sydd wedi eu geni mewn gwledydd y tu hwnt i'r DU a ffigyrau eraill dwi wedi edrych arnynt yn ddiweddar. Mi wna i bwt ar y peth maes o law.\nDoes yna ddim patrwm cyson yma. Mae'n amlwg mai symudiadau poblogaeth oddi mewn i Wynedd sy'n gyrru'r cynnydd yn y ganran sy'n siarad y Gymraeg yng Nghlynnog, ac mai cwymp yn y sawl a anwyd yn Lloegr sydd yn gyrru'r gwelliant ieithyddol yn Abererch. Diboblogi ymysg Cymry ydi nodwedd Aberdaron ac mae Botwnnog yn gweld cwymp yn y nifer o Saeson a chynnydd ymysg y Cymry. Mae hynny yn achosi ychydig i benbeth i mi, oherwydd i Botwnnog weld lleihad o 1.5% yn y ganran sy'n siarad y Gymraeg. Ceir cynnydd yn y niferoedd o Ddwyrain Ewrop - ond cynnydd bach ydi hwnnw wrth ymyl yr un yng Nghaernarfon. Efallai y dyliwn nodi cyn gorffen mai mewn pentrefi agos at Bwllheli (lle mae'r iaith yn gwneud yn eithaf da) ydi'r rhan fwyaf o drigolion ward Abererch, ac mae dylanwad Caernarfon yn gryfach ar Glynnog nag ydyw ar unrhyw ran arall o Ddwyfor.\n* Ffigyrau oll o neighbourhood Statistics.\nHwyrach eich bod yn cofio i mi nodi mewn blogiad diweddar ynglyn a'r Cyfrifiad bod rhai o'r cymunedau a welodd gynnydd bychan yn y ganran sy'n siarad y Gymraeg yn Arfon hefyd wedi gweld gostyngiad yn y nifer o bobl sydd wedi eu geni y tu allan i Gymru. Cymrodd ambell un hynny fel awgrym mai mewnlifiad ydi'r rheswm dros ostyngiad yn y canrannau sy'n siarad y Gymraeg. Yn ddi amau mae gwirionedd yn y canfyddiad hwnnw - ond un peth mae craffu ar y ffigyrau cyfrifiad wedi ei ddangos i mi ydi bod y darlun ar hyd Cymru yn gymhleth - a'i bod yn anodd dod i gasgliadau cyffredinol.\nCymerer yr wybodaeth isod dwi wedi ei roi at ei gilydd er enghraifft. Dwi wedi dewis chwe ward mewn tri rhan gwahanol o Gymru - Gogledd Mon, Gorllewin Gwynedd a Dwyrain a De Caerfyrddin / Gorllewin Castell Nedd. Mae'r ardaloedd yma oddi mewn i'r Gymru Gymraeg draddodiadol, a hyd rhyw ugain mlynedd yn ol roeddynt oll yn gymunedau Cymreig iawn. Dwi wedi dewis y wardiau fwy neu lai yn fympwyol.\nDwy elfen yr ydym yn eu hystyried - y canrannau sydd wedi eu geni yng Nghymru a'r canrannau sy'n siarad y Gymraeg. Mae'r patrymau yn wahanol iawn. Yng Ngogledd Mon mae'r canrannau sy'n siarad y Gymraeg a faint sydd wedi eu geni yng Nghymru yn weddol agos at ei gilydd, ond gyda chanran uwch wedi eu geni yng Nghymru na sy'n siarad yr iaith mewn pedair cymuned.\nYng Ngorllewin Gwynedd mae'r ganran sy'n siarad y Gymraeg yn uwch pob tro nag ydi'r ganran o bobl sydd wedi eu geni yng Nghymru. Mae'r patrwm yn Nwyrain Caerfyrddin a De Caerfyrddin / Castell Nedd yn gwbl wahanol. Mae'r canrannau a anwyd yng Nghymru yn sylweddol uwch na'r nifer sy'n siarad y Gymraeg. Mewn rhai llefydd - Rhydaman er enghraifft - mae'r gwahaniaeth yn syfrdanol.\nRwan mae sawl casgliad y gellir ei gymryd o hyn. Mae'n ymddangos bod trosglwyddiad iaith o un genhedlaeth i'r llall yn effeithiol yng Ngogledd Mon, yn rhyfeddol effeithiol yng Ngorllewin Gwynedd, ond yn wan yn wardiau Caerfyrddin / Castell Nedd. Mae'n debyg bod siaradwyr Cymraeg yn cael eu colli oherwydd allfudo yn y Gogledd Orllewin - ond dydi'r mewnlifiad ddim yn arwain at golli siaradwyr. Mae'n dod a'r canrannau i lawr wrth gwrs - ond mae'r sawl a anwyd yng Nghymru yn cadw eu Cymraeg.\nDoes yna ddim llawer o fewnfudo i Ddwyrain a De Caerfyrddin / Castell Nedd (o gymharu a Gogledd Mon a Gorllewin Gwynedd), ond mae yna lawer mwy o ddirywiad ieithyddol. Mae'r mewnlifiad yn gwanhau'r iaith yn y Gogledd Orllewin, ond dydi o ddim yn gwneud yn agos cymaint o niwed a phenderfyniad torfol cymunedau Dwyrain a De Caerfyrddin / Castell Nedd i beidio a throsglwyddo'r iaith i'w plant. Y caswir ydi bod yr iaith yn marw yn rhannau o Sir Gaerfyrddin a Chastell Nedd oherwydd bod carfanau sylweddol o bobl sy'n byw yn y llefydd hynny yn ewyllysio i hynny ddigwydd. Neu o leiaf dydi'r iaith ddim digon pwysig i bobl y cymunedau hynny i'w cymell i'w throsglwyddo i'w plant.\nFfigyrau 2001 yn gyntaf - fel arfer.\nPorth Amlwch - 67.5%\_64.5%\nAmlwch - 57.1%\_54.3%\nLlanbadrig (Cemaes) - 53.7%\_52.4%\nMechell - 64%/61.1%\nLlanfaethlu - 67.1%\_64.4%\nY Fali 1 - 49.7%\_50.2%\nY Fali 2 - 60%\_58.9%\nLlaneilian - 61.5%\_58.9%\nMoelfre - 51%\_52.3%\nLlanfair yn Neubwll 1 (Gogledd i Rhosneigr) 32.4%\_34.6%\nLlanfair yn Neubwll 2 (Bodedern) - 68.7%\_66.9%\nCwymp graddol - oni bai am y dair gymuned leiaf Cymreig, lle ceir cynnydd.\nFel yng Ngwynedd 'dydi'r ffigyrau ddim yn cefnogi'r ddamcaniaeth bod cwymp cyflym yn digwydd pan mae'r canrannau yn gostwng yn is na 70%.. A diystyru Ynys Cybi, mae yna dueddiad i'r iaith ddal ei thir orau yng Ngogledd Mon lle mae eisoes yn gymharol wan.\nMae'r canrannau yn is nag ydynt yn Nwyfor, ond mae tebygrwydd yn y patrwm oedran. Yn wir mae'r tueddiad i'r cwymp ddigwydd ymysg y grwp 65+ yn gryfach yma nag ydyw yn Nwyfor. Mae tua tri chwarter y cymunedau a restrir uchod yn dangos cynnydd yn y ganran o bobl 16-64 sy'n siarad y Gymraeg.\nOs oes yna unrhyw beth yn dangos bod yna ormod o aelodau seneddol Cymreig, rhai o'r sylwadau a wnaed gan y cyfryw aelodau mewn dadl ar gau swyddfeydd recriwtio lluoedd arfog Prydain ydi hynny.\nYmddengys bod Sian James, aelod Dwyrain Abertawe yn meddwl bod cadw'r swyddfeydd recriwtio yn bwysig oherwydd eu bod yn cynnig mynediad i strwythur gyrfa i bobl ifanc sydd yn byw yn ei hetholaeth - a thu hwnt. Efallai bod hynny'n wir - ond mae gyrfa yn y lluoedd diogelwch yn rhoi'r bobl ifanc sy'n ymgymryd a'r yrfa honno mewn sefyllfa o risg sylweddol.\nRisg o hunanladdiad er enghraifft - mae cyfraddau hunanladdiad cyn filwyr yn uchel iawn - er enghraifft mae mwy o gyn filwyr a ymladdodd yn y Malvinas wedi lladd eu hunain na laddwyd gan yr Archientwyr. Mae cyn aelodau o'r lluoedd diogelwch hefyd yn llawer mwy tebygol o ddatblygu problemau cyffuriau, problemau alcohol a phroblemau iechyd meddwl na phobl sydd heb ddilyn yr un gyrfa. Maen nhw hefyd yn llawer mwy tebygol gael eu hunain mewn carchar na neb arall. Mae'n debyg bod cymaint ag 20,000 o gyn filwyr yn rhywle neu'i gilydd oddi mewn i'r system cyfiawnder yn y DU. Mae yna hefyd y mater bach y gallai'r sawl mae'r lluoedd diogelwch yn ymosod arnynt beidio ag ymateb yn rhy dda i'r sefyllfa a saethu yn ol..\nRwan efallai bod Ms James yn ystyried y lluoedd diogelwch gyda'r holl risg sydd ynghlwm a hynny yn yrfa briodol i blant pobl eraill, ond tybed os ydi hi'n ystyried y llwybr yma yn addas i'w phlant ei hun?\nMae dadl Chris Evans (Islwyn) mymryn yn fwy soffisdigedig. Mae o'r farn bod y gwasanaeth recriwtio yn caniatau i bobl ymuno efo'r lluoedd diogelwch efo'u llygaid ar agor 'led y pen'. Rwan, dwi erioed wedi bod i swyddfa recriwtio - ond mae'n anodd braidd gen i ddychmygu bod asiantaeth sy'n ceisio recriwtio yn egluro'r risg i bobl ifanc sydd ynghlwm a chaniatau iddyn nhw eu hunain gael eu recriwtio, mwy nag ydi'r hysbysebion di ddiwedd ar S4C sy'n annog pobl i ymuno a'r fyddin yn rhoi unrhyw syniad i wylwyr o'r risg sydd ynghlwm a dilyn cyngoryr hysbyseb..\nYmddengys bod Chris hefyd o'r farn bod y lluoedd diogelwch yn bwysig o safbwynt 'ein rhyddid ni'. Dwi'n anghytuno. Ers yr Ail Ryfel Byd mae'r lluoedd diogelwch wedi cael eu defnyddio lawer o weithiau i ymosod ar rhywun neu'i gilydd - er enghraifft - Irac (2 waith), Afghanistan, Iwerddon, yr Ariannin, Kenya, Palestina, Malaya, Cyprus, Korea, yr Aifft, Aden, Borneo, Iwgoslafia, Libya. Mae'r rhan fwyaf o'r rhyfeloedd yma wedi arwain at ddefnydd o lefelau uchel iawn o drais gan y lluoedd diogelwch, ac maent hefyd wedi arwain at ddefnydd sylweddol o artaith gan y gwasanaethau cudd wybodaeth. Ond yr hyn nad ydynt wedi ei wneud ydi cyfranna at 'ein rhyddid ni'.\nCyn mynd ymlaen un problem i'w gwyntyllu. Fel y gwyddoch dwi wedi bod yn cael llawer o fy ngwybodaeth o'r map rhyngweithiol. Fedra i ddim egluro pam bod y rhan fwyaf o wardiau ym Mon yn ol ffigyrau diwedd Ionawr yn dangos cwymp mwy na'r un oedd wedi ei gofnodi tros yr holl ardal llywodraeth leol ychydig fisoedd ynghynt. Os ydi rhywun yn gallu egluro hyn, byddai diddordeb gen i wybod am hynny.\nYn y cyfamser wele ffigyrau De Mon. Lle nad yw'n amlwg yn lle mae'r ward (sydd yn wir yn amlach na pheidio ym Mon), dwi'n rhoi enw'r prif bentref. 2001 gyntaf, 2011 wedyn.\nRhosyr (Niwbwrch) - 63.3%\_59.3%\nAberffraw - 62.1%\_50%\nBodorgan - 72.5%\_68.3%\nCadnant ( Porthaethwy) - 52.3%\_47.4%\nTysilio (Rhwng Borth a Llandegfan ac i'r Gogledd)- 64.7%\_59.2%\nCwm Cadnant (Llandegfan) - 56.3%\_57.5%\nLlanfihangel Ysgeifiog (Gaerwen) - 78.9%\_75.8%\nBeaumaris - 39.7%\_39.5%\nPentraeth - 57.5%\_54.8%\nLlanidan (Brynsiencyn) - 68.6%\_65.1%\nBraint (Llanfairpwll) - 76.8%\_73.2%\nGwyngyll (Llanfairpwll) - 74.5%\_70.5%\nLlangoed - 54.9%\_48.4%\nBodffordd (Llangefni/Bodffordd) - 85.2%\_80.8%\nLlanddyfnan (Capel Coch) - 69.9%\_64.7%\nTudur (Llangefni) - 83.1%\_80.7%\nCefni (Llangefni) - 82.9%\_80.5%\nBrynteg (Benllech) - 50.9%\_48.7%\nLlanbedrgoch (Benllech) - 45.9%\_43.9%\nBryngwran - 76.6%\_71.1%\nBodorgan - 78.5%\_73.3%\nCwymp cyson bron ym mhob ward\nTair ward 80%+ ar ol - ond dim ond o drwch blewyn - yr unig rai y tu allan i Wynedd.\nPerfedd dir 70%+ yn dal i sefyll ond o dan bwysau.\nCwymp trychinebus yn ardal Aberffraw.\nY Gymraeg yn dal ei thir yn rhai o'r ardaloedd mwy Seisnig.\nY Gymraeg yn gwneud yn well mewn trefi a phentrefi mawr - fel Gwynedd.\nYmddiheuriadau i'r sawl sydd ddim yn gyfarwydd a Chaerdydd yn gyffredinol a Threganna yn arbennig - edrychwch i ffwrdd.\nCaerdydd ydi un o'r ychydig awdurdodau yng Nghymru i weld cynnydd yn y ganran o bobl sy'n siarad y Gymraeg. Er i nifer o wardiau ddangos cynnydd - yn arbennig felly yng Ngorllewin a Gogledd y ddinas, Treganna neu Canton wnaeth orau mae'n debyg. Roedd ffigyrau Creigiau, yr Eglwys Newydd, Pentyrch a Llandaf hefyd yn eithaf uchel.\nDwi'n gyfarwydd iawn a'r rhan yma o'r ddinas, ac wedi bod yn ymwelydd cyson ers bron i dri deg pump o flynyddoedd. Mae yna lawer iawn mwy o Gymraeg i'w glywed yn yr ardal rwan nag oedd 'na bryd hynny. Gan ei bod yn bosibl cael data am ardaloedd gweddol fach o Gaerdydd, dyma fanylion ardal Treganna.\nFel roeddwn yn ei ddweud, os nad ydych yn 'nabod yr ardal, peidiwch a thrafferthu darllen ymlaen.\n035A Parc Victoria i Pencisely Rd yn y Gogledd a Fairfield Rd yn y Gorllewin 25.5%.\n035D o Parc Victoria i waelod Clive Rd yn y Dwyrain - gan gynnwys Egerton St ac Ethel St 20.8%\n035B Gogledd Clive Rd, Gorll Pembroke Rd, 22.2%\n040D Dwyrain Pembroke Rd, Rectory Rd, Market Rd 21.1%\n034B Severn Rd, Llanfair Rd, Severn Grove, De Conwy Rd 19%\n034A Pontcanna / Dogo St 19.4%\n034C King's Rd / Springfield Place 19.7%\n034D ardal o droed Cathedral Rd i droed Cowbridge Rd East 22.2%\n040E Atlas Rd / Denton Rd 19.1%\n040B Pen y Peel Rd i Landsdowne Rd 19.7%\n035C Rhan uchaf Orchard St i Cowbridge Rd East 18.2%\n026C Yr ardal lle mae Western Avenue a Cardiff Rd yn croesi 20.3%\nDwi newydd sylwi ar ateb gan Winston Roddick yn Golwg o'r feirniadaeth ar y blog hwn o'i benderfyniad i godi treth y cyngor er mwyn cael mwy o blismyn yn y Gogledd.\nWna i ddim ymateb yn helaeth - ag eithrio i nodi bod Mr Roddick yn derbyn un o ddau brif bwynt y blogiad, bod y gyfradd tor cyfraith yn syrthio, a nad aeth ati i gyfeirio at y llall - nad oes yna unrhyw dystiolaeth bod cynyddu'r nifer o blismyn a gyflogir yn lleihau tor cyfraith.\nSerch hynny mae gen i un awgrym bach i Mr Roddick - un wneith ddim costio dim i neb tra'n gwella delwedd yr heddlu mewn rhannau helaeth o'r Gogledd. Beth am sefydlu polisi cyson o leoli plismyn Cymraeg eu hiaith mewn ardaloedd Cymraeg eu hiaith, pan mae hynny'n bosibl?\nByddai lleoli Cymry Cymraeg mewn pentrefi megis Penygroes neu Lanberis yn llesol i'r Gymraeg yn yr ardaloedd hynny, yn llesol i ddelwedd yr heddlu ac yn rhad ac am ddim i'r trethdalwr.\nUn gair bach arall am y tablau yn y blogiad diwethaf sy'n cymharu grwpiau oedran Gwynedd a Chaerfyrddin.\nCeir patrwm amlwg wrth gymharu'r grwp 3-16 a'r un 65+. Mae'r ganran yng Ngwynedd ymysg y plant fel rheol yn llawer uwch nag ydyw ymysg y pensiynwyr, ac mae hynny yn arbennig o wir mewn rhai ardaloedd lle mae'r Gymraeg yn wanach - De Meirion er enghraifft. Yn wir yn rhai o'r lleoedd hyn (Abermaw, Tywyn, Llangelynin er enghraifft) mae'r ganran plant dair gwaith yn uwch na'r un 65+.\nMae'r un patrwm i'w weld yn rhannau o Sir Gaerfyrddin - yn arbennig felly yn yr ardaloedd lle mae'r Gymraeg yn weddol gryf beth bynnag. Ond mae yna ddigon o lefydd yn Sir Gaerfyrddin lle mae canrannau'r plant yn debyg, neu'n is na rhai'r pensiynwyr. Mae hyn yn arbennig o wir ochrau Llanelli ac yn nhref Caerfyrddin.\nOnd mae yna ran o Wynedd lle ceir patrwm tebyg i un ardaloedd llai Cymreig Sir Caerfyrddin - sef dinas Bangor. Rhaid nodi yma bod canrannau Bangor yn weddol barchus wrth ymyl rhai ochrau Llanelli, ac nad oes yna'r unman lle ceir canran uwch o bensiynwyr na phlant ym Mangor. Os nad ydych chi yn fy nghredu, cymharwch yr 8 ward sydd ar waelod tabl Gwynedd - sydd i gyd ochrau Bangor - a'r ddwy sydd nesaf i fyny - dwy dref Seisnig yn Ne Meirion.\nMae'r ffordd mae addysg wedi ei drefnu ym Mangor yn fwy nodweddiadol o'r ffordd y caiff ei drefnu yn Sir Gaerfyrddin na gweddill Gwynedd. Mae'r gyfundrefn addysg yn dylanwadu yn uniongyrchol ar blant mewn ffordd nad oes unrhyw beth yn effeithio ar unrhyw grwp oedran arall. Os ydi Cyngor Gwynedd eisiau atgyfnerthu'r Gymraeg yng Ngwynedd, ffordd hawdd ac uniongyrchol o wneud hynny ydi trwy atgyfnerthu a datblygu addysg cyfrwng Cymraeg ym Mangor.\nAnaml iawn y bydd Albert Owen yn ymddangos yn y cyfryngau 'cenedlaethol', ond mae'n dda gen i ddweud iddo wneud ei farc o'r diwedd - yn Private Eye.\nYn ol y cylchgrawn mae Albert yn yr arfer o ymddwyn fel hogyn drwg mewn dosbarth anhrefnus yn Holyhead High yn yr hen ddyddiau dedwydd.\nBeth bynnag ein barn am wleidyddion Mon, mae'r ynys wedi ei chynrychioli efo urddas tros y blynyddoedd - Megan Lloyd George, Cledwyn, Ieuan Wyn (OK, OK dwi'n gwybod am Keith Best). A rwan mae ganddyn nhw rhywun sy'n ymdebygu i fwnci bach sydd wedi cael chwystrelliad o adrenalin. Trist iawn.\n*Diolch i Llyr ab Alwyn am y llun.\nDwi wedi cael cip bach ar ffigyrau yn y Caernarfon & Denbigh a ffigyrau Comiwsiynydd Iaith heno - ac mae 'na broblem bach yn codi. Mae eu ffigyrau am 2001 yn ymddangos ychydig yn wahanol i'r ffigyrau dwi wedi bod yn eu defnyddio. Oes yna rhywun efo syniad pam?\nMae y rhan fwyaf o fy ffigyrau fi yn dod o fan hyn.\nMae'n debyg ei bod yn beth amlwg braidd i'w ddweud bod cysylltiad clos rhwng mewnlifiad a chanrannau sy'n siarad y Gymraeg - yng Ngwynedd o leiaf. Ond edrychwch am ennyd ar y ffigyrau isod. Maent yn dangos lle ganwyd trigolion pedair ward Caernarfon, Llanrug a Llanberis.\nByddwch efallai'n cofio bod y ffigyrau siarad y Gymraeg fel a ganlyn (ffigyrau 2001 yn gyntaf, 2011 wedyn):\nSeiont 1 - 83.8% / 80.6%\nSeiont 2 - 90% / 90%\nPeblig - 87.1% / 87.3%\nCadnant - 86.3% / 86.2%\nMenai - 83.6% / 83.9%\nLlanrug - 86.3% / 87.8%\nLlanberis - 80.6%\_74.4%\nMae'n weddol amlwg o'r ffigyrau - fel y byddai dyn yn disgwyl - bod perthynas agos rhwng lefelau genedigaeth yng Nghymru a lefelau'r gallu i siarad y Gymraeg. Ond yr hyn sy'n ddiddorol ydi bod y niferoedd (neu o leiaf y canrannau) o bobl sydd wedi eu geni yn Lloegr yn gostwng yng Nghaernarfon a Llanrug, tra eu bod yn codi yn Llanberis. Bu cwymp sylweddol yn y ganran sy'n siarad y Gymraeg yn Llanberis wrth gwrs. Fel y rhagwelwyd mewn blogiad blaenorol bu cynnydd yn y niferoedd sydd wedi eu geni y tu allan i'r DU yn ward Seiont, a bu cwymp yn y rhan o'r ward honno sy'n cwmpasu canol tref Caernarfon. Ond mae'n ymddangos bod cysylltiad clos iawn rhwng perfformiad cryf o ran y Gymraeg mewn ward a chwymp yn y nifer y bobl a anwyd yn Lloegr sy'n byw yno.\nDwi heb edrych ar y wardiau eraill lle mae'r Gymraeg yn perfformio'n gryf - ond fyddwn i'n synnu dim petaent oll wedi eu nodweddu gan gwymp yn y nifer o bobl sydd wedi eu geni'n Lloegr sy'n byw ynddynt.\nCanran 2001 yn gyntaf, gostyngiad yn y grwp 65+ mewn cromfachau.\nPenrhyndeudraeth - 75.9%/72.3% (-7.9%)\nBowydd a Rhiw - 79.8%/78.2% (-2.5%)\nDiffwys a Maenofferen - 83.9%/79.3% (-9.6%)\nTeigl - 80.9%/78.5% (-5.5%)\nTrawsfynydd - 77.4%/73.1% (-13.4%)\nHarlech - 58.9%\_54.1% (-11.7%)\nLlanbedr - 50.7%\_50.8% (-6%)\nDyffryn Ardudwy - 48.5%\_47.4% (6.4%)\nBrithdir - 65.9%\_63.2% (-5.7%)\nDolgellau - 67.8%\_61.8% (-12.9%)\nLlandderfel - 70.9%\_67.1% (-12%)\nBala - 80.1%\_78.5% (-3.3%)\nLlanuwchllyn - 80.2%\_79.2% (-3.8%)\nCorris - 60.8%\_55.8% (-7.8%)\nAberdyfi - 41.9%\_42.6% (-3.4%)\nTywyn - 37.7%\_35.8% (-1.3%)\nBryncrug - 58.4%/42.6% (-11.5%)\nLlangelynin - 40.7%/35.9% (-7.9%)\nY Bermo - 36.8%/39.1% (-3.5%)\nFel yn Nwyfor ceir patrwm amlwg o ostyngiad sylweddol yng nghanran y grwp 65+, gyda'r cwymp yn fwy na'r un cyffredinol ym mhob achos ag eithrio Bryncrug.\nFel yn Nwyfor does yna ddim tystiolaeth bod cwymp cyflym mewn ardaloedd lle ceir llai na 70% yn siarad y Gymraeg - ag eithrio ym Mryncrug eto.\nEr mai cymharol fychan (o gymharu a'r rhan fwyaf o Orllewin Cymru) ydi'r cwymp yn yr 8 ward mwyaf Cymreig yng Ngogledd y rhanbarth (Penrhyndeudraeth, Teigl, Bowydd a Rhiw, Bala, Llanuwchllyn, Llandderfel, Trawsfynydd a Diffwys/Maenofferen), does yna ddim un ward 80% ym Meirion bellach. Roedd 4 yn 2001.\nNid oes yna unrhyw wardiau gwledig yng Nghymru sydd ag 80%+ yn siarad Cymraeg bellach. Roedd yna un yn 2001 (Llanuwchllyn).\nMae patrwm Dwyfor ac Arfon lle ceir yr ardaloedd Cymreiciaf mewn wardiau trefol yn cael ei gynnal ym Meirion hefyd.\nUn ward 80%+ sydd yn etholaeth Meirion/Dwyfor bellach (Dwyrain Porthmadog).\nCafwyd cynnydd mewn ward gymharol Seisnig (Aberdyfi, Abermaw a Llanbedr).\nMae yna batrwm clir o arfordir Seisnig a pherfedd dir Cymreig ym Meirion. Dydi'r patrwm yma ddim mor glir yng ngweddill Gwynedd.\nReit, Dwyfor. Ffigwr 2001 yn gyntaf fel arfer. Mae'r ffigyrau yn y cromfachau yn cyfeirio at y cwymp (neu'r cynnydd mewn ambell i achos) yn y ganran o bobl tros 65 - neb arall. Mae rheswm pam fy mod wedi cyfeirio at hyn a byddwn yn dod yn ol at hyn maes o law\nClynnog / Llanllyfni - 71.6%\_74.4% (-5.5% 65+)\nGarndolbenmaen - 70.2%\_67.6% (-4.4% 65+)\nCricieth - 64.9%\_64.2% (-7.8% 65+)\nGorllewin Porthmadog - 64.9%\_57% (-9.7% 65+)\nDwyrain Porthmadog - 84.9%\_80.1% (-7.3% 65+)\nBeddgelert - 68.7%\_66.8% (-7.8% 65+)\nLlanystumdwy - 77.1%\_77% (-9.3% 65+)\nAbererch - 76.8%\_79.8% (-7.9% 65+)\nGogledd Pwllheli - 81.1%/79.1% (+1% 65+)\nDe Pwllheli - 78.7%\_78.3% (-0.5% 65+)\nLlanaelhaearn - 78.2%\_73.8% (-5.7% 65+)\nEfailnewydd - 76.5%\_74.3% (-4.9% 65+)\nNefyn - 78.8%\_76.1% (-4.9% 65+)\nMorfa Nefyn - 76.8%\_72% (-8.9% 65+)\nAberdaron - 76.1%\_74.7% (-8.3% 65+)\nTudweiliog / Botwnnog - 76.5%\_74.3% (-4.8% 65+)\nLlanengan / Llanbedrog - 65.1%\_63.4% (-5.5% 65+)\nAbersoch - 51.2%\_49.3% (-0.5% 65+)\nUn neu ddau o bwyntiau:\nDoes yna ddim 'Bangor' yn Nwyfor - ond oni bai am hynny dydi'r ffigyrau ddim cystal a rhai Arfon. Yn Llanaelhaearn, Gorllewin Porthmadog a Morfa Nefyn y cafwyd y cwymp mwyaf.\nCafwyd cynnydd yn Abererch a Clynnog / Llanllyfni.\nDydi'r wireb bod canrannau yn disgyn yn gyflym pan mae'n gostwng o dan 70% ddim yn dal yn Nwyfor. Mae perfformiadau wardiau sy'n is na 70% yn cymharu'n dda efo'r gweddill - oni bai am Orllewin Porthmadog.\nUn gymuned yn unig sydd yn cyrraedd 80% bellach - Dwyrain Porthmadog, tra bod dwy arall o fewn trwch blewyn. Yn Arfon mae mwyafrif llethol y wardiau 80% bellach.\nMae'r patrwm a welir yn Arfon o wytnwch mewn ardaloedd trefol yn tueddu i fod yn wir yn Nwyfor hefyd.\nMae yna batrwm clir iawn o gwymp mwy sylweddol o lawer ymysg pobl 65+ na'r grwpiau oedran eraill. Does yna ddim patrwm cyson fel hyn yn Arfon. Yn wir y cwymp ymysg y grwp 65+ sy'n cyfri am yr holl gwymp mewn nifer o wardiau.. Awgryma hyn bod mewnlifiad sylweddol o bobl sydd wedi ymddeol i Ddwyfor, ond bod pethau yn llawer iachach ymhlith y grwpiau oedran eraill.\nFel yn Arfon mae'r ganran o blant ysgol sy'n siarad Cymraeg yn cymharu'n dda efo 2001. Mae hyn yn groes i'r patrwm cenedlaethol, ac mae'n adlewyrchu'n dda ar y system addysg yng Ngwynedd.\nOni bai am y grwp 65+ Dwi'n meddwl y byddai Dwyfor wedi gwneud cystal neu'n well nag Arfon yn 2011 mewn cymhariaeth a 2001 (ond nid mewn termau absoliwt).\nBydd darllenwyr Blogmenai yn gwybod bod Ioan weithiau'n gadael sylwadau neu ystadegau ar dudalennau sylwadau'r blog - ac mae o wedi bod wrthi ers rhyddhau'r data sy'n ymwneud a wardiau. Mae'n bechod bod ei gyfraniadau yn hel llwch ar y tudalennau sylwadau, felly dyma fynd ati i'w rhoi ar flaen y blog. Gobeithio bod hynny'n iawn efo Ioan.\nON - mi gawn i gip ar Dwyfor fory - os ca i amser.\nY deg isa:\n10: Bigyn (Sir Gar) 1496 (-268)\n9: Llandovery (Sir Gar) 1056 (-268)\n8: Ystalyfera (Neath Port Talbot) 1339 (-275)\n7: Fairwater-T (Torfaen) 466 (-278)\n6: Llantwit Major (Bro Morganwg) 983 (-279)\n5: Gwaun-Cae-Gurwen (Neath Port Talbot) 1576 (-284)\n4: Ammanford (Sir Gar) 1290 (-318)\n3: Ponciau (Wrexham) 1298 (-338)\n2: Llanwddyn (Powys) 431 (-355)\n1: Morriston (Abertawe) 1931 (-497)\nO ran canran:\n10: Saron (Sir Benfro) 54% (-11)\n9: Cenarth (Sir Gar) 48% (-11)\n8: Godre'r graig (Neath Port Talbot) 30% (-11)\n7: Tycroes (Sir Gar) 47% (-11)\n6: Garnant (Sir Gar) 58% (-11)\n5: Cynwyl Gaeo (Sir Gar) 46% (-11)\n4: Gwaun-Cae-Gurwen (Neath Port Talbot) 55% (-12)\n3: Ammanford (Sir Gar) 49% (-12)\n2: Hirael (Gwynedd) 37% (-15)\n1: Garth-G (Gwynedd) 30% (-15)\n1: Cathays (Caerdydd) 2015 (+678)\n2: Canton (Caerdydd) 2625 (+661)\n3: Amlwch Port (Ynys Mon) 1559 (+653)\n4: Grangetown (Caerdydd) 1867 (+621)\n5: Butetown (Caerdydd) 928 (+573)\n6: Bryntirion (Penybont) 997 (+549)\n7: Church Village (Rhondda Cynon Taff) 923 (+472)\n8: Pont-y-clun (Rhondda Cynon Taff) 1232 (+416)\n9: The Elms (Mynwy) 452 (+303)\n10: Whitchurch and Tongwynlais (Caerdydd) 2319 (+293)\nNewid yn y ganran - y deg uchaf..\n1: Clynnog (Gwynedd) 73.2% (+5.3%)\n2: Church Village (Rhondda Cynon Taff) 19.4% (+5.2%)\n3: Trewern (Powys) 14.7% (+4.4%)\n4: Drybridge (Mynwy) 10.5% (+3.7%)\n5: Canton (Caerdydd) 19.1% (+3.6%)\n6: Rogiet (Mynwy) 15.6% (+3.3%)\n7: Raglan (Mynwy) 11.1% (+3.3%)\n8: Newtown South (Powys) 15.3% (+3.2%)\n9: Abererch (Gwynedd) 79.8% (+2.8%)\n10: Devauden (Mynwy) 9.6% (+2.8%)\nY ward ym mhob sir sydd efo'r ganran uchaf o blant 3-15 oed sy'n gallu siarad Cymraeg:\nWard Awdurdod lleol %3-15 yn siarad cymraeg\n1 Bethel Gwynedd 97.4%\n2 Cefni Isle of Anglesey 94.0%\n3 Uwchaled Conwy 91.3%\n4 Llanwenog Ceredigion 90.6%\n5 Banwy Powys 87.3%\n6 Crymych Pembrokeshire 85.4%\n7 Quarter Bach Carmarthenshire 85.2%\n8 Llandrillo Denbighshire 81.8%\n9 Cwmllynfell Neath Port Talbot 73.7%\n10 Rogiet Monmouthshire 58.2%\n11 Dyffryn Ceiriog Wrexham 54.7%\n12 Ffynnongroyw Flintshire 52.4%\n13 Llanwern Newport 48.5%\n14 Mawr Swansea 48.1%\n15 Croesyceiliog South Torfaen 46.5%\n16 Pontypridd Town Rhondda Cynon Taff 43.9%\n17 Canton Cardiff 41.1%\n18 Abercarn Caerphilly 40.5%\n19 Wenvoe Vale of Glamorgan 36.2%\n20 Blaina Blaenau Gwent 35.2%\n21 Pontycymmer Bridgend 34.2%\n22 Merthyr Vale Merthyr Tydfil 28.5%\nBangor ydi'r newyddion drwg wrth gwrs. O'r Dwyrain i'r Gorllewin (fwy neu lai) eto. Ffigyrau 2001 yn gyntaf a 2011 wedyn.\nMarchog 1 - 53.5%\_48.1%\nMarchog 2 - 55.4%\_51.9%\nHirael - 51.2%\_35.2%\nGarth - 49%\_34.8%\nMenai - 27.8%\_18.6%\nDeiniol - 30.8%\_22.8%\nGlyder - 55.7%\_51.7%\nHendre - 52%\_45.3%\nDewi - 59.1%\_52.6%\nPentir - 62.6%\_59.3%\nFel rydym wedi trafod, mae ffigyrau'r cyfrifiad yn Arfon yn ddigon cadarnhaol yng nghyd destun ehangach Cyfrifiad 2011, ond mae yna eithriad - Bangor. Mae'r cwymp yn rhai o wardiau Bangor gyda'r gwaethaf yn y wlad i gyd - ond efallai nad ydi'r newyddion yno llawn mor ddrwg na mae'n ymddangos ar yr olwg gyntaf. Y newidyn mawr yma wrth gwrs ydi'r Brifysgol, ac mae'n debyg i'r sefydliad hwnnw ehangu'n sylweddol tros gyfnod o ddeg mlynedd. Dydan ni ddim yn gwybod faint o'r cwymp y dylid ei briodoli i hynny wrth gwrs - ac efallai na chawn ni ateb terfynol - ond bydd gweld ffigyrau sy'n dangos y strwythur oedran o fewn wardiau unigol yn rhoi syniad go lew i ni.\nRwan mae'r cwymp mwyaf mewn tair ward sy'n cartrefu niferoedd sylweddol o fyfyrwyr - Menai, Garth a Hirael. Mae myfyrwyr yn debygol o gael effaith ar wardiau eraill hefyd - ond ddim i'r un graddau. Yr ardal lle ceir y lleiaf o gwymp ydi Pentir - ond dydi honno ddim yn ward Bangor go iawn. Mae'n cynnwys rhan Orllewinol Penrhosgarnedd - sy'n bentref sydd ynghlwm a Bangor yn ogystal ag ardaloedd gwledig ar gyrion y ddinas. Mae'r cwymp yn ward gyfochrog Glyder ychydig yn fwy, ond mae honno yn cyfochri yn ei thro efo Menai - ward sy'n cynnwys Bangor Uchaf a'r Brifysgol.\nStad tai cyngor sylweddol iawn ydi'r rhan fwyaf o Marchog - Maesgerchen - ochr arall y ddinas - sydd ddim o dan ddylanwad y Brifysgol, ac mae yna gwymp yno eto - ond un bychan yng nghyd destun Bangor.\nCeir cwymp mwy yn wardiau Deiniol a Dewi. Mae'r gyntaf wedi ei chanoli ar stad dai cyngor Glanadda yng Ngorllewin Bangor ac mae'r ail yng nghanol y Ddinas. Gellid disgwyl dylanwad y Brifysgol ar y naill, ond nid ar y llall.\nPlant sy'n siarad y Gymraeg\nMarchog 1- 70%\_67.6%\nMarchog 2 - 65.8%\_73.4%\nHirael - 56.8%\_60.4%\nGarth - 81.6%\_74.5%\nMenai - 71.1%\_65.9%\nDeiniol - 65.5%\_56%\nGlyder - 77.8%\_72.5%\nHendre - 60.8%\_78.8%\nDewi - 69.8%\_67.5%\nA daw hyn a ni at fater - ahem - sensitif. Yn y rhan fwyaf o Wynedd mae'r niferoedd o blant sy'n siarad y Gymraeg yn gadarn o gymharu a 2001. Ond dydi hynny ddim yn wir ym Mangor - neu o leiaf dydi o ddim yn wir ym Mangor i gyd. Mae'r cwymp yn Garth, Menai a Deiniol yn sylweddol - er dylid nodi bod twf arwyddocaol yn Hendre ac un llai yn un o wardiau Marchog.\nNid twf y Brifysgol sydd y tu ol i hyn - i unrhyw raddau arwyddocaol o leiaf. Mae'n bosibl nad ydi'r Gymraeg yn cael ei throsglwyddo yn effeithiol o un genhedlaeth i'r llall ym Mangor - fel mae yng ngweddill y sir. Mae'r rhesymau am hyn yn debygol o fod yn gymhleth - ond mae Bangor yn anarferol yng Ngwynedd i'r graddau bod y gyfundrefn addysg yno yn debyg i un Sir Gaerfyrddin - gyda sector cyfrwng Cymraeg ar wahan. Does dim amheuaeth bod ysgolion cynradd yn y ddinas yn gwneud gwaith da iawn o ran cyflwyno'r Gymraeg. Ond efallai mai un o'r camau mwyaf effeithiol y gallai'r Cyngor ei gymryd i gefnogi'r Gymraeg yng Ngwynedd yn y dyfodol agos,fyddai atgyfnerthu ymhellach y ddarpariaeth Gymraeg yn ysgolion y ddinas.\nMi weithiwn ni o'r Dwyrain i'r Gorllewin. Ffigyrau 2001 gyntaf a rhai 2011 wedyn pob tro.\nArllechwedd - 61.1% \_ 61.9%\nRachub - 74.6% \_ 73.7%\nOgwen 1 - 78.2%\_79.3%\nOgwen 2- 80.3%\_83%\nTregarth - 69.8%\_69%\nDyma'r ffigyrau a roddodd y mwyaf o bleser i mi yn bersonol - mae Dyffryn Ogwen yn Nwyrain y Wynedd Gymraeg ac felly byddai dyn wedi meddwl y byddai'n fregus. Nid felly oedd pethau yn 2011. Roedd y cymunedau yn gadarn fel y graig maent wedi eu codi arni.\nArllechwedd ydi ward fwyaf o ran maint, mwyaf gwledig a mwyaf Dwyreiniol Arfon - ond cafwyd cynnydd bychan yma. Mae Rachub yn llai o ran maint ac yn fwy dwys o ran poblogaeth - mae'n cynnwys pentrefi Rachub a Gerlan, a chafwyd cwymp o llai na 1%. Cafwyd cynnydd o tua 2% yn Ogwen - sy'n cwmpasu pentref Bethesda yn o dwt (un o'r ychydig ardaloedd sy'n ail ymuno efo'r 'Clwb 80%'), a chafwyd cwymp bychan yn Nhregarth - ward sy'n cynnwys pentref sylweddol Tregarth a'r ardal wledig o gwmpas Mynydd Llandygai.\nPenisarwaun - 74.8%\_70.6%\nDwi wedi fy magu yn yr ardal yma, mae fy rhieni a fy merch a'i theulu yn byw yno, felly mae'n fater o dristwch gweld y lleihad. Dydan ni ddim yn gwybod pam y cafwyd y cwymp, ond mi fedrwn i fwrw amcan.\nDwi'n siwr na fydd neb o bentref Ddeiniolen yn pechu o fy nghlywed yn dweud nad dyma'r lle harddaf yn y Byd, ond mae yna rannau o'r ward sy'n hardd iawn a sydd a golygfeydd gwych o'r Wyddfa a Llyn Padarn a Pheris. Mae Llanberis yn ganolfan twristiaeth sylweddol am yr un rheswm, ac mae ward Penisarwaun gyda rhannau sy'n ymylu a Llyn Padarn. Mae'r dair ward yn cynnig mynediad hawdd i Barc Cenedlaethol Eryri. Mae'n bosibl mai harddwch naturiol a'r diwydiant twristaidd sy'n gyrru pethau yma. Byddwn hefyd yn nodi i mi gael fy synnu o ddod ar draws nifer anisgwyl o uchel o Bwyliaid wrth ganfasio canol Deiniolen yn 2010 a 2011.\nTalysarn - 72%\_70.7%\nPenygroes - 88%\_86.8%\nLlanllyfni / Clynnog - 71.6%\_74.4%\nPentref sylweddol ydi Penygroes, mae Talysarn yn cynnwys pentrefi Carmel a Thalysarn ac mae Llanllyfni / Clynnog yn cwmpasu pentref sylweddol yn Arfon a'r ardal wledig eang o gwmpas Clynnog yn Nwyfor.. Ceir cwymp bach ym Mhenygroes - o le uchel iawn, un bychan yn Nhalysarn hefyd a chynnydd digon twt yn Llanllyfni / Clynnog.. O gymryd yr ardal at ei gilydd mae pethau'n rhyfeddol o sefydlog - sy'n newyddion arbennig o dda yng nghyd destun cyfrifiad 2011.


Brecwast Busnes Llechi Cymru 24.5.2018\nCofnodwyd: Dydd Gwener 25 Mai 2018\nFel rhan o Wythnos Fusnes Gwynedd 2018 fe drefnwyd digwyddiad arbennig gan Enwebiad Safle Treftadaeth y Byd Llechi Cymru yn yr Adventure Terminal yn Chwarel Penrhyn. Fe gychwynnodd y digwyddiad gyda phaned a chacen, a golygfeydd anhygoel o’r balconi Galeri yn edrych dros chwarel hanesyddol Chwarel Penrhyn.\nRoedd amrediad o siaradwyr ar gael i ddweud wrthym ar yr enwebiad Safle Treftadaeth y Byd, pwysigrwydd Dyffryn Ogwen yn hanes diwydiant y llechi, buddion economaidd statws Safle Treftadaeth y Byd, trosolwg o gynllun newydd sbon Benthyciadau Canol Tref Bethesda, hanes byr Zip World a chrynodeb gwych o holl waith Partneriaeth Ogwen yn y dyffryn… rhaglen brysur iawn!\nRoedd ITV Wales yno yn ffilmio ar gyfer eitem ar yr enwebiad Safle Treftadaeth y Byd, ac ar ôl cyfweliadau sydyn, roedd hi’n amser i ni rannu’r grŵp yn ddau i fynd ar y teithiau. Fe deithiodd y grŵp cyntaf draw i bencadlys Welsh Slate er mwyn ymgymryd â thaith tu ôl i’r llenni o’r chwarel weithredol a’r gweithdai er mwyn gweld y broses o echdynnu, trin a phrosesu’r llechi. Roeddem ni fel rhan o’r ail grŵp yn cael mynd ar daith i ben y chwarel yn y tryc Quarry Explorer newydd gan Zip World, gyda sylwebaeth wych gan ein tywysydd ‘Spud’, unwaith roeddem wedi cyrraedd top y chwarel fe welsom y bobl ddewr oedd yn mentro i lawr ar y gwifrennau sip, yn ogystal â gweld golygfeydd anhygoel o’r dirwedd llechi, y mynyddoedd a’r dyffrynnoedd, ac yr holl ffordd ar draws i Gastell Penrhyn a Phort Penrhyn.\nRoedd pawb wedi mwynhau yn fawr iawn!