Thoughts of Chairman Mwyn: March 2015\nTwm o'r Nant, Herald Gymraeg 25 Mawrth 2015\n‘Dyma ei lwch a dim lol’ meddai John Ceiriog Hughes ar ei garreg fedd yn Llanwnnog, rhaid fod hwn yn un o’r ysgrifau gorau i mi weld ar garreg fedd, ond dyma sylwi ar un arall da iawn yn ddiweddar wrth ymweld ag Eglwys Y Santes Farchell, Eglwyswen ger Dinbych. Yma gorweddai Twm o’r Nant (1739-1810), a’r ysgrif “Here lieth the body of Thomas Edwards …..the Cambrian Shakespeare”. Dipyn o ganmoliaeth felly.\nDoes dim osgoi Shakespeare, mae’r Saeson a’r system addysg Brydeinig wedi sicrhau hynny, ond llai amlwg, er y clod ar ei garreg fedd, yw Twm o’r Nant – dydi’r Cymry ddim wedi gweiddi digon. Neu i arall eirio hyn – pryd perfformiwyd un o anterliwtiau Twm o’r Nant mewn ysgol yn ddiweddar (onibai fod hyn yn digwydd yn nhalgylch Dinbych) ?\nAc wrth edrych ar hanes anterliwtiau Twm o’r Nant, yn ymosod ar ragrith yr Eglwys, ar y casglwyr trethi, ar dirfeddianwyr (y cyfoethog) ac ar gyfreithwyr dyma deimlo fod hyn mor berthnasol ac erioed yn enwedig o ystyried cyhoeddiad cyllideb Mr Osborne yn ddiweddar. Awgrymaf yn garedig mai Anterliwtiau Twm o’r Nant yw’r union fath o radicaliaeth (neu wersi Hanes) sydd ei angen arnom heddiw yng Nghymru!\nO ran “gweiddi” rhaid cydnabod fod y theatr yn Nibych wedi ei henwi ar ôl Twm, sef ‘Theatr Twm o’r Nant’ a wedyn hefyd yr ysgol gynradd ‘Ysgol Twm o’r Nant’ sydd a chyfrif trydar @ysgoltwmornant. Llannefydd oedd cartref Twm er iddo orfod dengid oddi yno er mwyn osgoi talu dyledion ei ewythr. Yn Llannefydd mae’r ty hynafol Berain wrthgwrs, sydd newydd ei ddyddio gan Grwp Dyddio Hen Dai Cymreig yn ddiweddar – cartref yr enwog Catrin o Ferain sydd nawr yn destyn darlith a gwaith ymchwil gan Helen Williams-Ellis.\nTybiaf fod nifer sylweddol wedi galw heibio carreg fedd Twm o’r Nant yn ystod Eisteddfod Genedlaethol Dinbych 2013, gan fod mynwent ac eglwys Y Santes Farchell ger ochr y ffordd o lle roedd y maes yn ôl am dref Dinbych. Siawns fod galw heibio’r bedd wedi cynnig mymryn o seibiant o’r gwaith cerdded yn yr Haul poeth i’r Eisteddfotwyr.\nYr hyn sydd yn braf gyda mynwent Y Santes Farchell yw fod yr holl le yn drwsiadaus, felly does dim rhaid chwilio am Twm o’r Nant, yn wir mae arwydd bychan ger y giat a gorweddai’r bedd ar ochr orllewinol i’r eglwys ger y twr. Does dim rhaid chwilio am yr eglwys chwaith gan fod y twr gwyn yn nodwedd amlwg ar y tirlun yma. Dyddiai’r twr i ddiwedd y 13eg ganrif neu ddechrau’r 14eg ganrif a gweddill yr eglwys i’r 15eg ganrif er fod dipyn o atgyweirio wedi digwydd wedyn yn y 19eg ganrif.\nOddi fewn i’r eglwys mae sawl nodwedd o ddiddordeb hanesyddol. I’r de o’r gangell yn y capel ochr mae cofeb alabastr i Syr John Salusbury (marw 1578) a’i wraig Jane, gyda cerfluniau o’r plant ar ochr y gofadail. Wrth droed Syr John mae llew sydd yn ôl y son wedi ei gerfio mor ddrwg fod stori yn bodoli mae’r ci gwyllt chwedlonol ydyw, sef ‘Bwystfil Caledfryn’. Gallwn gadarnhau mai llew yw’r cerflun ond chlywais i rioed y stori am fwystfil Caledfryn?\nYn y gangell ei hyn cawn gofeb farmor Humphrey Llwyd, sydd yn dangos Humphrey yn penlinio mewn teml Clasurol gyda angylion yn dal cronnell o’r Byd. Bu Llwyd yn Aelod Seneddol, cerddor, meddyg yn ogystal a daearyddwr a gofir heddiw fel “Tad Daearyddiaeth Modern”. Llwyd sydd yn gyfrifol am greu y mapiau cyntaf cywir o Gymru yn y cyfnod cyn ei farwolaeth ym 1568.\nGerllaw mae cofeb pres ar gyfer Richard Myddelton a fu farw 1575, a hefyd ei wriag ac un ar bymtheg o blant. Gwelir fod y saith merch wedi eu gwisgo yn dda gyda gwisgoedd ffasiynnol y dydd. Efallai yr hyn sydd o ddiddordeb ehangach yw fod un o’r meibion, Thomas yn amlygu ei hyn fel Maer Llundain ac yn sefydlu’r teulu yng Nghastell Y Waun. Un arall o feibion Richard, oedd Hugh, arloeswr yn y fasnach aur ac ef sefydlodd y prosiect ‘New River’ er mwyn gwella’r cyflenwad dwr yn Llundain.\nUn o bleserau bwyd yw cael treulio amser yn archwilio Eglwysi, cael amser i grwydro mynwentydd a chael dysgu mwy am Hanes Cymru. Does dim diwedd ar ddysgu rhywbeth newydd a rhaid cyfaddef i’r awr dreuliais yn Eglwys Y Santes Farchell wybio heibio. A gan fy mod yn digwydd bod yn aradl Dinbych ar ddiwrnod weddol braf dyma benderfynu gorffen fy nhaith (seico-ddaearyddol) drwy fynd draw at yr hen ysbyty er mwyn tynnu ambell lun.\nWrth gyrraedd y fynedfa, roedd yn amlwg iawn o’r holl arwyddion yn rhybuddio pawb i gadw allan nad oedd unrhyw groeso yma i’r rhai sydd am archwilio adeiladau gwag, yr “Urban Explorers”, mwy nac oedd croeso i’r lleill sydd yn chwilio am ysbrydion. Prysur ddiriwio mae’r hen ysbyty, yn troi yn adfail, a does ond teimlad siomedig ein bod mor anghyfrifol gyda’n hen adeiladau. Cymaint yn ddigartref, cymaint angen tai fforddiadwy – a dyma ni adeilad fel hyn yn mynd yn wag. Does dim synnwyr moesol yn sicr beth bynnag yw’r dadleuon busnes a gwleidyddol.\nTro nesa mae rhwyn yn teithio aradl Dinbych ac are u ffordd am Ruthin, cymerwch ‘detour’ i Eglwys Y Santes Farchell – fe welwch y twr gwyn ddigon hawdd. Ewch i dalu teyrnged i Twm o’r Nant achymerwch olwg tu mewn i’r eglwys fendigedig hon.\nPosted by Rhys Mwyn at 01:11 No comments:\nLlafar Gwlad 127 Castell Carndochan a thomen castell Ty Newydd\nYn ystod yr Eisteddfod Genedlaethol eleni bu i Myrddin ap Dafydd a minnau gymeryd rhan mewn sgwrs ynglyn a llysoedd tywysogion Gwynedd drwy wahoddiad Amgueddfa Genedlaethol Cymru. Edrych ar y dystiolaeth ddisgrifiadol o fywyd yn y llys o’r hen gywyddau wnaeth Myrddin a fy nghyfraniaid i wedyn oedd i awgrymu pa dystiolaeth archaeolegol oedd yn bodoli i gadarnhau neu i ategu hyn.\nYn ystod ein sgwrs fe enwyd lleoliadau fel Castell Prysor a Chastell Carn Dochan, safleoedd sydd a chysylltiad a thywysogion Gwynedd. Ond, y pwynt pwysig rwyf yn teimlo gafodd ei wneud yn ystod y sesiwn drafod, yw fod ein ymwybyddiaeth fel Cymry Cymraeg o safleoedd fel Carn Dochan yn llawer rhy isel.\nSonias ar y diwedd, mai nid trafod Carn Dochan yr oeddem mewn ffordd ond yn hytrach yn cyflwyno Carn Dochan, efallai am y tro cyntaf, i’r gynulleidfa. Felly, rwyf yn falch iawn o gyhoeddi fod gwaith archaeolegol diweddar gan Ymddiriedolaeth Archaeolegol Gwynedd wedi gwneud cam fechan ond pendant i unioni’r cam mawr yma.\nSaif Carn Dochan ar ben brigiad amlwg uwchben Llanuwchllyn, ac efallai dyma esbonio un rheswm pam fod y safle yma yn un llai amlwg, mae yna waith cerdded sylweddol i’w gyrraedd. Yr ail reswm yw fod cyn llied i’w weld yma go iawn, does dim cymhariaeth o gwbl gyda gorthyrau Dolbadarn a Dolwyddelan, adfeilion yn unig sydd yma yng Ngharn Dochan.\nYr archaeolegydd David Hopewell oedd yn cyfarwyddo’r gwaith archaeolegol diweddar ar y safle ac yng ngeiriau Hopewell “Ychydig iawn a wyddom am hanes y safle, ac nid oes sôn amdano mewn dogfennau canoloesol, er y gred yw y cafodd y castell ei adeiladu'n wreiddiol ar ddechrau i ganol y drydedd ganrif ar ddeg, gan Llewelyn ap Iorwerth o bosib. Efallai y safodd y tŵr sgwâr mewnol ar ei ben ei hun yn wreiddiol, fel Dinas Emrys, gyda gweddill y safle wedi ei adeiladu'n o'i amgylch yn ddiweddarach, dros sawl cyfnod efallai. Nid oes tystiolaeth o ddefnydd parhaus wedi 1283”.\nPrif nod y prosiect oedd gwenud gwaith cadwraeth ar ddarnau o’r castell oedd yn erydu’n naturiol gan obeithio wedyn dychwelyd i wneud gwaith pellach yn 2015. Ar yr olwg cyntaf mae ansawdd gwael i rhai o’r waliau a bu rhaid clirio’n ofalus y cerrig hynny oedd wedi disgyn er mwyn dadorchuddio wyneb y waliau. Drwy glirio fel hyn cafwyd cipolwg ar wyneb mewnol y wal len er engraifft a sylweddoli fod cerrig ddigon nobl wedi eu hadeiladu yn daclus yma.\nDarganfyddiad arall pwysig oedd fod mortar wedi ei ddefnyddio i ddal y cerrig yn eu lle ond fod y cregyn yn y mortar yn amrywio rhwng y twr siap D ar wal len sydd eto yn awgrymu dau gyfnod gwahanol o adeiladu. Eto yng ngeiriau Hopewell “Nodwyd bod y mortar yn ffosydd 3 a 4 yn cynnwys cregyn cocos gan ddynodi bod y calch wedi dod o'r arfordir (30km i ffwrdd o leiaf). Ni chanfuwyd unrhyw gocos yn y tŵr ar ffurf D (ffosydd 1 a 2) gan awgrymu felly bod y mortar wedi dod o ddau le gwahanol ac efallai'n awgrymu dau gyfnod gwahanol o adeiladu. Casglwyd samplau o'r mortar i'w dadansoddi”.\nY gobaith gyda Carn Dochan yw dychwelyd yma yn y dyfodol i wneud mwy o waith archaeolegol. Y gobaith i ni fel Cymru Cymraeg yw bydd hyn hefyd yn arwain at well ymwybyddiaeth o’r safle yma – o bosib un o gestyll Llywelyn ab Iorwerth.\nSafle canoloesol arall y bu Ymddiriedolaeth Archaeolegol Gwynedd yn edrych arno eleni oedd tomen gastell neu mwnt Tŷ Newydd, Llannor (Y Mount SH 346382). Bu i Jamie Davies ysgrifennu ei draethawd hir tra ym Mhrifysgol Durham ar gestyll coed a phridd penrhyn Llŷn a mae’r papur yma wedi ei gyhoeddi gan y castlestudiesgroup.org.uk\nMae Jamie hefyd yn un o sylfaenwyr Cymdeithas Archaeoleg a Hanes Llŷn ac ei waith ef sydd wedi arwain at y gwaith cloddio diweddar gan Jane Kenney o Ymddiriedolaeth Archaeolegol Gwynedd yn Nhŷ Newydd. Unwaith eto mae erydu naturiol yn fygythiad i safle Tŷ Newydd ac fel yn achos Carn Dochan ychydig a wyddom go iawn am y safle.\nAwgrymir fod hwn yn safle Normanaidd, o bosib yn perthyn i’r ymgyrchoedd Normanaidd i mewn i ogledd Cymru yn y cyfnod 1081-93 a mae awgrym bosib o ddefnydd diweddarach o’r safle. Yn dilyn buddugoliaethau Gruffydd ap Cynan yng nghannol y 1090au mae’r cestyll Normaniadd yn dod yn ol i feddiant y Cymry.\nRhan bwysig arall o’r gwaith yn ystod mis Medi 2014 oedd fod modd i’r cyhoedd ymweld a’r safle. Y ddadl bellach yw nad oes fawr o werth i gasglu gwybodaeth arcaheolegol onibai fod y wybodaeth yma yn cael ei rannu gyda’r werin bobl a’r gymuned leol (ac wrthreswm gyda Cymru cyfan maes o law). Braf oedd gweld cynifer yn ymweld a thomen Tŷ Newydd a chael cyfle i drafpod hanes y safle gyda’r archaeolegwyr Jane Kenney a Jamie Davies.\nDarganfyddiad arall diddorol yn ystod y gwaith cloddio oedd dod o hyd i ben saeth Neolithig, a ddisgrifir fel un siap deilen, sydd yn awgrymu dyddiad o’r Neolithig cynnar. Wrth reswm does dim cysylltiad o gwbl rhwng y pen saeth a’r castell canol oesol. Cyd ddigwyddiad yw cael hyd i’r pen saeth Neolithig yma wrth gloddio, ond yr hyn a awgrymir gan ddarganfyddiad o’r fath yw fod pobl Neolithig yn byw, ffermio neu hela o gwmpas ardal Llannor yn ol yn y 4dd a 3dd mileniwm cyn Crist.\nRwyf wedi synnu pam mor aml rydym yn dod o hyd i wrthrychau callestr Neolithig fel hyn wrth gloddio. Cafwyd hyd i offer callestr wrth gloddio’r gaer Oes yr Haearn ym Morthdinllaen ychydig yn ȏl. Felly hefyd ym Meillionydd bob tymor cloddio dros yr Haf, cawn hyd i grafwr neu gyllell callestr. Unwaith eto yr awgrym yw fod y ffernwyr cynnar yma wedi troedio llwybrau Llŷn ers miloedd o flynyddoedd.\nDyma ddau engraifft felly o safleoedd canoloesol yng ngogledd Cymru lle mae gwaith archaeolegol diweddar yn cyfrannu ychydig mwy at yr ychydig wybodaeth sydd ganddom ar hyn o bryd.\nDiolch i Ymddiriedolaeth Archaeolegol Gwynedd am y defnydd o’r lluniau.\nPosted by Rhys Mwyn at 10:54 No comments:\nCylchgronau Pop Cymraeg, Y Casglwr 113, Gwanwyn 2015\nRwyf wedi ysgrifennu am gasglu pethau sydd yn ymwenud a’r Byd Pop Cymraeg i’r Casglwr sawl gwaith yn ystod cyfnod golygyddiaeth Mel Williams. Y tro cyntaf oedd erthygl ar gasglu Hen Recordiau Cymraeg (Y Casglwr Rhif 77 Gwanwyn 2003) gan fod Mel yn awyddus i ni ddechrau’r drafodaeth ynglyn a chasglu hen recordiau feinyl Cymraeg ac efallai rhoi proc i’r farchnad yn y broses.\nYr ail erthygl i mi sgwennu oedd am lyfrau yn ymwneud a’r Byd Pop Cymraeg, Llyfrau Canu Pop Cymraeg (Y Casglwr Rhif 104 Gwanwyn 2012) eto gyda’r bwriad o greu mwy o ddiddordeb yn y maes ac i annog pobl i gasglu ac i werthfawrogi gwerth diwylliannol y Byd Pop Cymraeg yn ei gyd destyn ehangach cymdeithasol a hanesyddol.\nFelly dyma deimlo fod oleiaf un erthygl arall, os nad mwy, sydd heb eu sgwennu, a fod fy sylw y tro yma am ei roi i gylchgronau pop Cymraeg gan fod traddodiad hir ganddom o cylchgronau o’r fath a thraddodiad sydd yn parhau hyd heddiw gyda’r cylchgrawn Y Selar.\nYn y 1970au dyma gyhoeddi Swn dan olygyddiaeth Dafydd Meirion a Dafydd ‘Miaw’ Owen drwy Wasg y Tir, Penygroes. Yn fy nghasglaid (prin) mae gennyf gopi o rhifyn 3 a 5 a byddwn yn gwerthfawrogi cael mwy o wybodaeth gan ddarllenwyr y Casglwr am hanes y cylchgrawn yma.\nYn Rhifyn 3 Swn, Awst / Medi 1972 cawn bortread o’r cerddor Hefin Elis yn y golofn ‘Cerddorion Gorau Cymru’ a dyma son am gyfraniad Hefin i recordiau fel ‘I’r Gad’ gan Dafydd Iwan ac am ei gyfnod gyda grwpiau fel y Datguddiad, y Nhw a’r Chwyldro. Ysgrifenwyd y portread cyn cyfnod y grwp Edward H felly, a phwy fydda wedi dychmygu ym 1972 fod Hefin yn mynd i newid y Byd Pop Cymraeg unwaith ac am byth gyda bwrlwm Edward H yn y blynyddoedd oedd i ddilyn.\nHeb os, dyma wers hanes bwysig i ni heddiw, byddaf yn awgrymu yn aml nad yw cyfraniad Hefin Elis i’r Byd Pop Cymraeg erioed wedi cael sywl teilwng na’r ddyledus barch – fel cerddor, cyfansoddwr, cynhyrchydd ac yn wir, arloeswr. Efallai fod ei gymeriad distaw wedi ei fyddaru fel petae gan sgrechiadau gitar a bloeddio Dewi Pws ond dyma chi un o’r arloeswyr pwysicaf welodd y Byd Pop Cymraeg erioed.\nDydi’n triniaeth o hanes canu pop a diwylliant cyfoes Cymraeg erioed wedi bod yn ddigonol, a mae’r diffyg sylw i Hefin Elis yn dyst i hyn.\nNid cylchgrawn pop fel y cyfryw oedd Mynd, cylchgrawn arall yn dyddio o’r 1970au, ond yn hytrach cylchgrawn ar gyfer dysgwyr. Er hyn, rhaid fod golygyddion Mynd yn sylweddoli pam mor apelgar a dylanwadol oedd canu pop gan fod y grwp Bara Menyn yn ymddangos ar glawr Rhifyn 38 (Cyfrol IV Ebrill 1970) a’r grwp hynod hwnnw o Lanrwst, Y Mellt ar glawr Rhif 63 (Cyfrol VII Tachwedd 1972).\nHeb os roedd Geraint Jarman, Heather Jones a Meic Stevens yn edrych fel ‘ser pop’ ar y clawr a bron gall rhywun awgrymu fod eu delwedd yn fwy San Francisco na Llanffestiniog gyda’r ddelwedd ‘flowerpower’ yn amlwg ganddynt. Dyna’r bwriad yn sicr – gwneud y Gymraeg yn rhywbeth apelgar, deniadol a chyfoes.\nO stabal Lol daw’r cylchgrawn Bol, ond prin iawn yw’r ymdriniaeth o ganu pop Cymraeg yn y rhifyn sydd yn fy nghasgliad (Haf 1970). Cawn fwy o luniau o ferched noeth (rhai wedi eu benthyg o gylchgronau eraill yn hytrach na genod Cymraeg yn mentro’n fronnoeth). Efallai mae’r Gystadleuaeth Miss Bol yw’r arwydd gorau fod hwn yn gylchgrawn sydd yn perthyn i rhyw oes o’r blaen lle roedd ystafelloedd mewn clybiau a thafarndai lle doedd dim croeso i ferched a roedd Alf Garnett a’r Black & White Minstrels Show ar y teledu. Er hyn, cylchgrawn diddorol o ran cyd-destyn cymdeithasol y cyfnod ac yn sicr cawn gipolwg a’r yr ‘hiwmor’ sydd wedi parhau hyd heddiw yng nghylchgrawn Lol.\nCylchgrawn arall o’r 1970au oedd Hamdden, eto cylchgrawn amrywiol iawn o ran cynnwys ond eto gyda sylw blaenllaw i ganu pop Cymraeg ar y clawr blaen gyda’r troellwr Dei Tomos ar glawr blaen Awst/Medi 1971 (Cyfrol VIII Rhif 71), Dafydd Iwan, Tachwedd 1971 (Cyfrol VIII Rhif 73), Heather Jones, Mawrth 1972 (Cyfrol VIII Rhif 77) a Huw Jones, Ebrill 1972 (Cyfrol VIII Rhif 78).\n“Cylchgrawn Pop Cymraeg” oedd Asbri ac wrth wneud ychydig o chwilota ar y we dyma daro ar draws safle we BBC Cymru yn sȏn am gyfres o dair rhaglen a ddarlledwyd yn ȏl yn 2012 o’r enw Pop Mewn Print gyda’r darlledwr (a chyn aelod o’r grwp Dinas 9) Ian Gill yn cyflwyno. Felly yn achlysurol mae rhai yn cymeryd hanes Canu Pop Cymraeg o ddifri ! O ddarllen clawr blaen Asbri cawn weld mae grwpiau fel y Tepot Piws, Y Mellt a’r gantores Janet Rees oedd artistiaid poblogaidd y dydd.\nHeb os y cylchgrawn pop mwyaf dylanwadol, os nad y mwyaf poblogaidd erioed yn yr Iaith Gymraeg, yw’r un a gyhoeddwyd ddiwedd y 1970au ac yn ystod blynyddoedd cyntaf yr 1980au, sef y cylchgrawn Sgrech dan olygyddiaeth Glyn Tomos. Rwyf wedi awgrymu sawl gwaith fod astudio ‘gwleidyddiaeth’ Sgrech yn faes diddorol yn ei hyn, ac yn sicr roedd Sgrech yn gallu bod ddigon beirniadol o rai agweddau o’r Byd Cymraeg. Mae darllen colofn ‘Wil a Fi’ yn gwneud mi chwerthin hyd yn oed heddiw.\nYn y hyn o beth, mae dwy elfen amlwg i’w dadadansoddi os am astudio’r cylchgronau fel Sgrech, un yw’r amlwg hanes y Byd Pop Cymraeg a’r gwahanol grwpiau ond yr ail elfen, sydd yr un mor ddiddorol a pherthnasol, yw’r hanes cymdeithasol a gwleidyddol.\nCyfraniad arall pwysig gan Sgrech oedd cyhoeddi blwyddlyfrau rhwng 1979 a 1983 (mae 5 rhifyn gwahanol gennyf yn fy nghasglad). Efallai mae’r blwyddlyfrau yma yw’r man cychwyn os yw rhywun yn astudio hanes canu pop Cymraeg fesul blwyddyn gan fod cofnod weddol daclus o hynt a helynt y grwpiau dros y flwyddyn a’r recordiau a ryddhawyd.\nCyhoeddwyd 40 rhifyn o Sgrech, yr olaf yn 1985 gyda’r grwp Ffenesrtri ar y clawr. Erbyn hyn roedd grwpiau newydd wedi ymddangos yng Nghymru a rheini wedi dechrau disodli’r hen dȏ o grwpiau a fu yn sêr y cylchgrawn a’r teimlad cyffredinol ordd fod cyfnod Sgrech wedi dod i ben. Yn sicr bu i grwpiau fel Maffia Mr Huws, Y Brodyr a’r Ficar elwa yn sylweddol o gefnogaeth Sgrech ar ddechrau’r 1980au.\nDoedd golygyddion a chyfranwyr Sgrech ddim mor gyfarwydd a’r dȏn nesa o grwpiau fel Y Cyrff, Datblygu a Tynal Tywyll ac yng nghanol yr 1980au gwelwyd cenhedlaeth newydd o gylchgronau, golygyddion, ysgrifenwyr, sylwebwyr yn ymddangos yn y Byd Cymraeg oedd yn agosach at y grwpiau newydd, o ran oed ac agwedd.\nYn yr ail erthygl byddaf yn cael cipolwg ar gylchgronau a ‘ffansins’ yn ystod ail hanner yr 1980au a drwy’r 1990au hyd at y presennol.\nPosted by Rhys Mwyn at 10:47 No comments:\nFrank Green Lerpwl Herald Gymraeg 18 Mawrth 2015\nDyma’r tro cyntaf i mi ddod ar draws gwaith Frank Green. Rwyf yn gyfarwydd a gwaith ei ferch, Sian, yn wir mae darn o waith celf Sian Green yn cymeryd ei le yn ein ystafell fyw. Arlunydd a chysylltiad agos a dinas Lerpwl yw Frank ond mae ei gartref bellach ym Mhontrug. Roedd Frank yn rhoi sgwrs ar bnawn Sul diweddar yn Oriel Plas Glyn y Weddw.\nYstafell orlawn, yn amlwg mae diddordeb yn y cysylltiad Cymreig a Lerpwl. Sgwrs yn Gymraeg gan arlunydd ddysgodd drwy wrando ar gaset o wersi Cymraeg tra’n arlunio yn yr awyr agored o amgylch Lerpwl. Mae lluniau ar gael o Frank yn y 1970au, sach cysgu am ei goesau i’w gadw yn gynnes hefo’r chwaraeydd casetiau wrth ei ymyl yn peintio tirluniau trefol Lerpwl. Does ond canmoliaeth o’r radd uchaf gennyf am ei ymdrech i feirstioli’r Gymraeg. A dweud y gwir onibai fod Frank wedi dwyn sylw i’r ffaith iddo ddysgu’r iaith yn y 1970au go brin byddai unrhywun wedi sylweddoli ei fod yn “ddysgwr”.\nOs oes ffasiwn beth ac arlunydd archaeolegol, efallai fod Frank yn agos iddi, gan iddo dreulio’r holl flynyddoedd yn ‘cofnodi’ strydoedd Lerpwl sydd wedi diflannu neu sydd yn prysur ddiflannu. Y bygythiad diweddara i rhai o strydoedd y ddinas yw’r bwriad i ymestyn Clwb Peldroed Lerpwl ac o ganlyniad strydoedd eraill i’w dymchwel.\nCofnod o gyfnod sydd yma felly yng ngwaith Frank Green. Mewn paent yn hytrach na ffotograff, ond yr un mor bwysig. Os mai dyma’r unig gofnod o rhai o’r strydoedd colledig, mae felly yn gofnod archaeolegol. Ond hefyd dyma chi gymwynas aruthrol i unrhywun, unigolyn neu sefydliad drwy sicrhau fod cofnod ar gael. Heb anghofio’r celf wrthgwrs.\nYn ystod ei sgwrs mae Frank yn son sut mae cymaint o berchnogion tai brics wedi eu paentio ac o ganlyniad wedi gorchuddio’r gwaith brics celfyd, wedi colli’r patrymau oedd yn rhan mor anatod o’r cynllun gwreiddiol. Ar bob cam o’r daith yma mae rhywun yn gweiddi ‘fandaliaeth’ boed hynny gan y Cyngor neu gan berchnogion tai.\nY diffyg parch tuag at dreftadaeth adeiladol sydd yn dychryn rhywun, yn siomi rhywun. Gyda’r adeiladau gor-uchel diwedar soniodd Frank sut mae’r tirlun dinesig a’r gorwel yn prysur newid. Engraifft perffaith yw datblygiad Liverpool 1, siopau, siopau, siopau – yr iwtopia cyfalafol – y dyfodol (am y tro).\nY cysylltiad Cymreig sydd wedi denu’r niferoedd ar banwn Sul fel hyn, a rhyfeddol yw clywed hanes adeiladwyr fel Owen Jones, Brynrefail, Bwlchtocyn, Abersoch (1861-1943). Er iddo ddechrau fel saer coed ar Stryd Parliament ymhlith cannoedd o Gymry eraill fe aeth yn ei flaen i sefydlu busnes ei hyn. Yn ol Frank roedd rhai o weithwyr Ynys Mon yn eitha drwgdybys o weithwyr o rannau eraill o Gymru a dyma un ysgodiad i Owen Jones fentro ar liwt ei hyn.\nErbyn diwedd ei yrfa roedd Owen Jones yn gyfrifol am adeiladu tai yn ardal Smithdown Road, Aigburth a Wavertree. Yn ei gyfrol ‘Frank Green Lerpwl’ (Carreg Gwalch) cawn hanes adeiladwyr Cymreig fel William Jones, Cerrigydrudion a David Hughes Cemaes. Digon i godi awydd i fynd draw i grwydro strydoedd Lerpwl – er fod hanner rhain a’r adeiladau cysylltiedig fel y capeli wedi eu chwalu.\nRwyf yn ymwybodol iawn yma fy mod yn “anwybyddu’r” celf. Ewch draw i Oriel Plas Glyn y Weddw i weld dros eich hunnan. Rwyf wedi son cymaint yn ddiweddar am y diffyg buddsoddiad yn ein celfyddydau a thraddodiadau diwylliannol ond heb os mae Gwyn Jones cyfarwyddwr Glyn y Weddw yn un curadur yn sicr sydd yn newid pethau erg well yng ngogledd Cymru. Dyma chi ddiwylliant o’r radd uchaf – ar bnawn Sul a hynny ym Mhen Llyn.\n30 Mlynedd ers rhyddhau 'Cam o'r Tywyllwch' Herald Gymraeg 11 Mawrth 2015\n30 mlynedd yn ôl fe ryddhawyd record amlgyfrannog ‘Cam o’r Tywyllwch’. Bu bron i mi ddweud “tua 30 mlynedd yn ôl” ond yn sicr mae 30 mlynedd ers cyhoeddi’r record yma, ond yn y dyddiau ‘tanddaearol’ ac anhrefnus yna doedd dim fath beth a “Dyddiad Rhyddhau”. Roedd y weithred a’r syniad yn llawer pwysicach na’r ochr fasnachol. Ond, tua’r adeg yma, yn ôl ym 1985 y daeth 1000 copi o’r record (mewn bocsus cardboard) yn ôl o’r ffatri i’r fflat tamp a di-addurn lle roedd yr Anhrefn yn byw ym Mangor.\nEr i mi fod yn gysylltiedig ar record yma hoffwn geisio cyflwyno’r achos pam fod hon yn record bwysig o ran cyd-destyn Hanes Pop Cymraeg. Yr artistiad a recordiodd ganeuon ar gyfer y record oedd yr Anhrefn, Tynal Tywyll, Y Cyrff, Elfyn Presli a Datblygu. O ran arddull cerddorol a gwleidyddiaeth byddai rhywun yn diffinio’r grwpiau fel rhai “ol-Punk”. Hynny yw fod dylanwad ‘Punk’ a ‘Post-Punk’ arnynt o ran arddull cerddorol a ffasiwn / steil gwallt.\nYn wir, bu i mi roi gwahoddiad i’r grwp Tynal Tywyll gymeryd rhan yn y prosiect ar ôl eu gweld mewn cyngerdd ym Mhafilwiwn Corwen (sydd bellach wedi mynd). Pan dwi’n son am eu “gweld”, dwi ddim yn son am ar y llwyfan, yn y gynulleidfa oedd Tynal Tywyll ond penderfynais yn y fan a’r lle eu bod yn edrych yn ddigon da i fod ar y record yma. Pwy oedd i wybod fod Ian Morris (Ian Tynal Tywyll) wedi bod yn un o gor-fechgyn Cadeirlan Bangor gyda’r enwog Aled Jones. Beth am ddweud “ffawd”.\nOs yw’r mytholeg yn wir, dyma’r record Gymraeg gafodd ei chwarae fwy gan John Peel ar BBC Radio 1 nac ar BBC Radio Cymru. Yn sicr o edrych ar fy nyddiaduron o’r cyfnod mae nodyn gennyf bron yn wythnosol fod Peel wedi chwrae cân arall gan Datblygu neu Tynal Tywyll. Heb os Datblygu oedd ffefryn John Peel a nhw yw’r grwp Cymraeg sydd wedi recordio mwyaf o sesiynnau ar gyfer rhaglen John Peel.\nPam fod hyn mor bwysig medda chi? Wel, achos fod cerddoriaeth Cymraeg yn cael ei gyflwyno i gynulleidfa ehangach – a hynny am y tro cyntaf efallai. Er dweud hyn, rhaid cydnabod fod sengl ‘N.C.B’ gan y grwp Llygod Ffyrnig wedi blaenaru’r tir mor gynnar a 1978 yn hyn o beth.Ond ym 1985 roedd hyn dal yn radical – canu yn Gymraeg i gynulleidfaoedd di-Gymraeg.\nI fyfyrwyr Prifysgol Bangor ac Aber ar y pryd roedd y grwpiau yma oll yn fradwyr yn “canu o flaen Saeson” a dyma ni felly yn creu y llinell bendant rhwng yr hen ffordd Cymreig o fyw a’r llwybr newydd. Heddiw, wrth edrych yn ôl, mae modd dadlau mai y ni oedd yn iawn, wedi gweld y goleuni, canys ym 1996 (deg mlynedd yn ddiweddarach) gwelwyd grwpiau fel Super Furry Animals a Catatonia yn y Siartiau Prydeinig ac yn ymddangos ar Top of the Pops.\nAr ‘Cam o’r Tywyllwch’ ymddangosodd y cerddor ifanc Gruff Rhys am y tro cyntaf ar record (fel drymar i’r grwp Machlud). Fe aeth Mark a Paul Cyrff ymlaen i yrfa ddisglair gyda’r grwp Catatonia. Diddorol – y rhai drodd at y Saeneg gafodd yrfa. Heb os, roedd gan Gruff a Mark dalent anhygoel ond angof bellach yw Tynal Tywyll, grwp fu mor boblogaidd ddiwedd yr 1980au. Llynedd darlledwyd rhaglen ddigon anealladwy o’r enw ‘Prosiect Datblygu’ ar S4C ond oleiaf rhoddwyd ddyledus barch iddynt.\nRwyf yn dal i ddadlau fod Colegau Cymru yn gwneud cam mawr iawn a’r cyfnod yma drwy beidio ei drafod yn academaidd. Mae’r Cyfryngau Cymraeg fel mae nhw. Go brin bydd fawr o ddathlu 30 mlynedd ers rhyddhau’r record yma. Tanddaearol pryd hynny a thanddaearol heddiw.\nY llyfr o'r un enw http://www.ylolfa.com/en/dangos.php?ISBN=086243923x\nPosted by Rhys Mwyn at 00:50 1 comment:\n10 Myths About Cam o'r Tywyllwch.\n"Go with the myth every time ....." Tony Wilson.\n1. The record (Cat No Anhrefn 02) was released sometime around March 1985, there was never an official release date - we were far to underground for any of that nonsense. It was all very Crass style photocopied sleeve and 1000 pressing. (I still have a box of 25 here in the office - so 975 copies went somewhere)\n2. The first copies were sold at the back of the hall straight from the boxes at an Alarm concert at the Palladium, Llandudno (without the knowledge of the Alarm's merchandise crew)\n4. Tynal Tywyll were invited to contribute tracks on the strength of their image alone - we had no idea Ian Morris could sing. (Ian Morris was a contemporary choirboy at Bangor Cathedral with Aled Jones)\n6. Gruff Rhys plays drums on one of the tracks - his first ever recording sessions - without this record there may never have been a Super Furry Animal frontman. Mark and Paul Cyrff went on to become members of Catatonia and we may also point out that without this record 'Cool Cymru' might not have happened 10 years later.\n7. At the end of the Elfyn Presli track 'Hangover' there is an argument between drummer Dic Ben and Bern the singer which we kept on the recording. It's the first time the word 'fucking' was heard on a Welsh language recording.\n9. Many of the tracks, especially the Datblygu songs were played more times on the John Peel Show on BBC Radio 1 than they ever were on BBC Radio Cymru. 'Hangover' by Elfyn Presli has probably never been played on any radio show. If the bands were 'ignored' by Welsh Media then John Peel's support meant that no one cared anyway and it helped create this myth. This was post Frankie Goes To Hollywood and the Media were savvy to what happened when songs were banned. Datblygu were ignored rather than banned.\n10. The subsequent compilation album 'Gadael yr Ugeinfed Ganrif' (Anhrefn 04) is a far superior recording and the bands had learnt to play. Y Cyrff by that time had released a single 'Yr Haint' (Anhrefn 03) and were therefore not on the second compliation.\nGwenno uses the title for her radio show https://soundcloud.com/cam-or-tywyllwch\nGareth Potter used the Gadael yr Ugeinfed Ganrif title for his one man stage show and subsequent S4C documentary http://www.fictionfactoryfilms.com/programmes/gadael-yr-ugeinfed-ganrif-2/\nNeil Crud Review 30 years on http://link2wales.co.uk/2015/crudblog/album-review-various-cam-or-tywyllwch/\nPosted by Rhys Mwyn at 06:53 No comments:\nMurlun Ed Povey, Herald Gymraeg 4 Mawrth 2015\nBeth am ddechrau’r drafodaeth gyda Tony Wilson (neu Anthony H Wilson, 1950-2007) y gwr a sefydlodd y label recordiau Factory ddiwedd y 1970au a thrwy hynny dod a grwpiau pop fel Joy Division a’r Happy Mondays i sylw ehangach. Ond, fe wnaeth Wilson rhywbeth llawer pwysicach na buddsoddi mewn grwpiau pop a label recordio, neu hyd yn oed clybiau nos, fe fuddsoddodd mewn syniad. A’r syniad oedd, fod dinas Manceinion yn ddigon hyderus yn ei groen ei hyn i wrthsefyll dylanwadau a/neu sel-bendith Llundain.\nFelly dwy wers i ni yma yng Nghymru, nid sel bendith Lloegr / Llundain yw’r mesur o lwyddiant neu werth – wyddo’chi yr hen ystrydeb yn y Byd Pop, fod grwp pop Cymraeg / Cymreig wedi cael eu harwyddo gan label yn Llundain neu wedi cael eu chwarae ar BBC 6Music neu wedi cael adolygiad ffafriol yn yr NME. Diffyg hyder diwylliannol yw credu fod rhywbeth Cymraeg / Cymreig yn dda ond os yw’r Saeson yn dweud hynny wrthom.\nYr ail wers gan Wilson, yr un anweledig sydd yn amhosib i’w fesur, yw’r un ynglyn a buddsoddi mewn syniadau, buddsoddi mewn balchder, buddsoddi mewn hunan barch. Nid buddsoddiad ariannol yw hyn ond buddsoddiad yn ein diwylliant / hanes. I ddyfynnu Wilson "What do I do? Tell the truth or go for the myth? - Go with the myth every time". Buddsoddi mewn balchder dinesig wnaeth Wilson a hynny i raddau drwy godi dau fys ar Lundain, chwarae y Gogledd yn erbyn y De.\nYma yng Nghymru, mae angen ail-ddiffinio’r frwydr bron, neu oleiaf newid y pwyslais. Nid son am grwpiau pop yr wyf felly, er pwysiced diwylliant cyfoes Cymraeg, ond son am yr holl beth, y darlun llawn, y cyd-destyn ehangach. Rhaid buddsoddi yn y balchder a’r ymwybyddiaeth o’r lle yma, rhaid busddsoddi yn y syniad. Bydd pris i’w dalu o beidio buddsoddi. Bron a bod mae’r buddsoddiad yma yn gyfystyr a newid agwedd.\nCofiwn yn ddiweddar i furlun y Siartwyr yng Nghasnewydd gael ei chwalu’n rhacs a hyd yn oed yr Aelod Seneddol lleol, Paul Flynn yn awgrymu (siomedig iawn rhaid mi ddweud) fod digon o gofebion eraill ar gael i’r Siartwyr. Yn ol Flynn “It would be better to commission a new Chartist artwork than spend cash on moving it”. Er fod yr achos yma wedi creu ymwybyddiaeth o bwysigrwydd ein treftadaeth diwylliannol a hanesyddol – methiant llwyr fu unrhyw ymgyrch na ddadl i ail leoli’r murlun. Mi fydda criw o artistiad ifanc wedi gallu gwneud hyn am chwarter unrhyw ddyfynbris!\nNeu, cymerwch yr engraifft o furlun Ed Povey ger Llyfrgell Caernarfon. Yn ol y son roedd Povey yn ymwybodol wrth greu y murlun fod y llyfrgell i’w hadeiladu yn erbyn rhan o’r wal a bu iddo greu y murlun gyda hynny mewn golwg. Heddiw cawn hanner murlun, hanner y stori. Wrth ymyl ac yn agos, mae’r paent yn dechrau disgyn o’r wal, mae ambell i grac yma ac acw. Y disgrifiad gorau o’r murlun yw un sydd wedi gweld dyddiau gwell.\nOnd wrth ddechrau trafodaeth ar Facebook am y murlyn cafwyd ymateb da, os nad diddorol a bywiog. Yn wir bu ymgyrch i ‘achub’ y murlun yn ol ym 1980 a dyma un ymateb gefais ynghyd a chopi o lythyr ymddangosodd yn y Caernarfon & Denbigh ym 1980\n“Some of of us cared at that time...from the Caernarfon and Denbigh,December 1980”\nAc un arall yn hel atgofion, “Always wondered why they didn't preserve the rest of the Caernarfon mural inside the Library - poor foresight by planners of a public building”. Siomedig efallai fod y rhan fwyaf wedi ymateb yn Saesneg, ond fe gefais ambell sylw yn Gymraeg hefyd, ac ar raddfa fach iawn, roedd rhywun yn gweld fod rhai, oleiaf, yn poeni am bethau fel hyn.\nFel gyda murlun y Siartwyr, piti nad oedd modd cadw’r peth yn gyfan. Yr eironi yng Nghaernarfon wrthgwrs oedd mai Llyfrgell ddaeth yn hanner ei le – fel ein hatgoffwyd gan Aneurin Bevan a’r Manic Street Preachers – “Libraries gave us power”.\nNepell o’r murlun yng Nghaernarfon cawn rhywbeth arall sydd yn awgrym o ddiffyg gofal, neu o ddiffyg cynllunio – ac eto siawns, fod newid hyn ar y gweill, siawns ….. Yn Turf Square cawn fwrdd gwybodaeth am Hanes Caernarfon sydd wedi ei hanner guddio gan wal ddiweddar. Rhaid fod rhywun yn rhywle yn bwriadu symud y bwrdd gwybodaeth, ond mae ei adael fel y mae yn awgrymu nad yw’r hanes yn bwysig. Does neb yn darllen pethau o’r fath beth bynnag …….\nRwyf yn derbyn bellach fod trio creu unrhyw ddiddordeb o gwbl ym mhensaerniaeth Basil Spence yn Atomfa Trawsfynydd yn ymgyrch fethiedig ar y naw. Son am siomedig - dwi dal yn siomedig na dderbyniwyd fy nghais (gan gwmni Magnox) i ymweld a’r safle er mwyn sgwennu rhywbeth am goncrit Spence. Mae’r pethau yma yn bwysig, yn werth eu dathlu, yn werth eu trafod.\nSgwn’i fydda Wilson wedi malio am furlun Siartwyr ym Manceinion? Y wers efallai o ran engraifft Wilson, yw fod rhaid i ni gredu, rhaid creu stori newydd, rhaid creu balchder newydd. Gwlad beirdd a chantorion yn sicr, ond mae angen bod yn wlad sydd hefyd yn dathlu celf, pensaerniaeth, henebion, treftadaeth (a chanu pop) a chymeryd fwy o ddiddordeb a gofal.\nRwyf yn troedio llwybr cyfarwydd, rwyf yn ol hefo’r gair buddsoddi, nid gyda siec am filiwn o bunnoedd (er mor handi fydda hunna i dacluso murlun Povey) ond ein bod ni fel Cenedl yn buddsoddi yn y syniad ac yn rhoi gwerth i beth sydd yma.\nPosted by Rhys Mwyn at 05:09 No comments:\nLlafar Gwlad 127 Castell Carndochan a thomen caste...\nCylchgronau Pop Cymraeg, Y Casglwr 113, Gwanwyn 20...\n30 Mlynedd ers rhyddhau 'Cam o'r Tywyllwch' Herald...


Diwygiad 20:00, 30 Awst 2007\nYchwanegwyd 779 beit , 13 o flynyddoedd yn ôl\nDiwygiad 19:40, 30 Awst 2007 (golygu)\n(Tudalen newydd: '''Elffin ap Gwyddno''' yw noddwr Taliesin Ben Beirdd yn y chwedl ''Hanes Taliesin'' a thraddodiadau eraill o'r Oesoedd Canol. Cyfeirir ato weithiau fel '''Elffin''' yn u...)\nDiwygiad 20:00, 30 Awst 2007 (golygu) (dadwneud)\n:"Idawc," heb y Ronabwy, "pwy y marchawc gynneu?" "Y gwas ieuanc kymhennaf a doethaf a wneir yn y teyrnas hon, Adaon uab Telessin." "Pwy oed y gwr a drewis y varch ynteu?" "Gwas traws fenedic, Elphin uab Gwydno."<ref>Melville Richards (gol.), ''Breuddwyd Rhonabwy'' (Caerdydd, 1948), t. 8, llau. 14–19.</ref>\nOnd cofir Elffin yn bennaf am ei gysylltiad â'r Taliesin chwedlonol, [[Taliesin Ben Beirdd]]. Yn ôlail ran y chwedl ''[[Hanes Taliesin]]'', cafoddmae Elffin yn cael hyd i'r Taliesin newyddanedig yn hongian mewn cwd lledr ar bolyn yng Ngored Wyddno., Canoddger y baban gerdd iddo[[Aberdyfi]], 'Dihuddiantar Elffin'. Cipiwyd Elffin ganfore [[MaelgwnCalan GwyneddMai]]. YnElffin yra ymrysonroes barddolei ynenw llysiddo. [[MaelgwnCododd Gwynedd]]y bu gornest rhwng Taliesinbaban a beirdddywedodd llyswrth Maelgwnei iwas ryddhau"Llyma Elffin.dal Ceiriesin" sawl('Dyma cyfeiriaddalcen atteg'): hyn"Taliesin ynbid!" atebodd y cerddibaban.<ref>P.K. aFord dadogir ar Daliesin yn(gol.), ''[[LlyfrYstorya Taliesin]]'' (Caerdydd, 1992), t. Cyfeirir69.</ref> atoCanodd mewny daubaban ogerdd iddo, '[[EnglynionDihuddiant Elffin,' a oedd ymhlith y Beddau]]'cerddi mwyaf adnabyddus yn ogystalyr ('Oesoedd Canol Diweddar. Mae'Llyfrn Dudechrau Caerfyrddin]]'gyda').r pennill\n:Ni wna lles drwg obeithio;\n:Ni chad yng ngored Wyddno\n:Erioed gystal â henno.'\nYn ddiweddarach, mae Elffin yn gael ei gipio a'i garcharu gan [[Maelgwn Gwynedd]], a geisiai brofi diweirdeb ei wraig. Yn yr ymryson barddol sy'n dilyn, yn llys [[Maelgwn Gwynedd]] yn [[Degannwy|Negannwy]], bu gornest rhwng Taliesin a beirdd llys Maelgwn i ryddhau Elffin. Ceir sawl cyfeiriad at hyn yn y cerddi a dadogir ar Daliesin yn ''[[Llyfr Taliesin]]''. Cyfeirir ato mewn dau o '[[Englynion y Beddau]]' yn ogystal (''[[Llyfr Du Caerfyrddin]]''). Ar ôl iddo gael ei ryddhau mae Elffin yn ennill ras ceffylau ac yn darganfod crochan sy'n llawn o aur. Dyma'r tal i Elffin a'i wraig am feithrin Taliesin.\n[[Categori:Llenyddiaeth Gymraeg yr Oesoedd Canol]]\nWedi dod o "https://cy.wikipedia.org/wiki/Arbennig:MobileDiff/190036"


Blaswyr a Byrbrydau Ryseitiau Sitrws Ryseitiau Llysiau Peiriau Ochr Blaswyr Thai\nMae rysáit rholio gwanwyn llysieuol blasus o fri gyda llysiau a blas, yn rhyfeddol o wneud y rysáit hwn. Gellir gwneud y rholiau hefyd gyda shrimp babanod a gwneud blasus mawr neu fwyd parti.\nCael rhywfaint o gymorth yn treiglo oddi wrth eich plant neu'ch gwesteion a byddwch yn cwympo ar y rholiau gwanwyn blasus hyn mewn unrhyw bryd. Fel bonws, mae'r rysáit hon yn y gwanwyn hefyd yn fwy ffres ac yn iachach na'r rhai y byddwch chi'n eu canfod yn y rhan fwyaf o fwytai.\nsaws pysgod (neu saws twll-ffrio llysieuol)\nAr gyfer yr Eggrolls:\n2 llwy fwrdd olew (ynghyd â mwy ar gyfer ffrio'n ddwfn)\n1 darn galangal (maint bawd, neu sinsir; wedi'i gratio)\n2 winwns werdd (wedi'u sleisio'n gorsau cyfatebol)\n1 llwy de chili (wedi'i blino, neu 1 / 2-1 coch)\npupur cayenne )\n1/2 bresych cwpan (wedi'i dorri'n fân neu wedi'i dorri'n fân)\n4 i 6 madarch shiitake (wedi'i dorri i mewn i gartiau cyfatebol)\n1/2 cwpan tofu (wedi'i dorri'n gyfartal i gwm i mewn i gartiau cyfatebol; neu 1/2 o berdys babi)\n2 chwpan ffrwythau ffa (oddeutu)\n12 gwneuthurwr rholio gwanwyn (wedi'i ddadwneud os wedi'i rewi)\n1/2 cwpan cilantro (dail ffres, wedi'i dorri'n fras)\nbasil (ffres, wedi'i frasu'n fras)\nOs nad ydych wedi twyllo o'r blaen, y tip gorau i lwyddo yw ychwanegu ychydig o ddŵr (yn hytrach nag olew) i'r badell pan fydd yn rhy sych. Hefyd, trowch y pupur chili neu'r cayenne os yw'n well gennych rolau gwanwyn ysgafn iawn.\nMewn powlen fach, cyfunwch yr holl gynhwysion ar gyfer y saws ffrwd-ffrio. Cymysgwch i ddiddymu'r siwgr. Rhowch o'r neilltu.\nMewn wok neu sosban ffrio fawr, arllwys 2 lwy fwrdd o olew a gwres dros wres canolig-uchel. Ychwanegwch garlleg, galangal (neu sinsir), winwns werdd a phili pupr. Stir-ffri oddeutu 1 munud, neu hyd yn frawd.\nYchwanegwch bresych, madarch, a thofu (neu shrimp). Wrth i chi droi ffrio, ychwanegwch y saws ffrwd-ffri. Stir-ffri 1 i 2 funud nes bod y llysiau wedi meddalu.\nTynnwch o'r gwres a rhowch briwiau ffa, gan daflu i gymysgu. Gwnewch brofiad blas ar halen, gan ychwanegu ychydig o bysgod neu saws soi os nad yw'n ddigon blasus.\nI ymgynnull y rholiau, gosodwch gwregysau rholio gwanwyn ar wyneb gwaith glân. Gan ddefnyddio llwy slotiedig i ddraenio'r hylif, gosodwch un llond llwy fwrdd o lenwi ar bob gwrapwr (mae angen i chi gael mwy o lenwi). Lledaenwch lenwi ar hyd lled y gwasgwr: gwnewch y 2/3 hwn o'r ffordd i lawr, yn nes atoch felly mae lle i'w rolio.\nChwistrellwch rywfaint o'r coriander a'r basil ffres dros y llenwi. Plygwch ochr chwith a dde ddeunydd lapio dros y llenwad. Codwch y diwedd agosaf atoch chi a'i hepgor drosodd, treigl i fyny. Sicrhewch trwy dipio'ch bysedd mewn rhywfaint o ddŵr a gwlychu'r diwedd, "cau" mae'n cau.\nI ffrio rholiau'r gwanwyn, arllwyswch oddeutu 1 modfedd o olew mewn wok neu wely ffrio dros y gwres canolig-uchel. Pan fydd yr olew yn dechrau ffurfio llinellau tebyg i neidr ar draws gwaelod y sosban, mae'n golygu bod yr olew yn dechrau gwresogi. I brofi a yw'n ddigon poeth, trowch un gornel o rolio gwanwyn i'r olew. Os yw'n dechrau sizzle a choginio, mae'r olew yn barod.\nGan ddefnyddio clustiau , rhowch y rholiau gwanwyn yn yr olew, gan ganiatáu iddynt ffrio tua 1 munud ar bob ochr. Gwneir rholiau gwanwyn pan fyddant yn troi golau i ganolig euraidd brown. Rhowch ar dywelion papur (neu dywel dysgl glân) i ddraenio tra byddwch yn gorffen yn ffrio'r gweddill.\nGweini rholiau gwanwyn tra maen nhw'n dal yn boeth gyda saws chili melys Thai .\nSaws Dipio Syml\nMae'n hawdd gwneud dewis arall cyflym i'r saws chili melys ar gyfer dipio rholiau gwanwyn. Cymysgwch 1/3 o saws cwmp cwpan gyda 3 llwy fwrdd o saws soi. Ychwanegwch chili coch wedi'i dorri'n ffres neu chili wedi'i falu wedi'i sychu fel y dymunir.\nGravy Twrci yn hawdd ei wneud


Sut i arbed arian yn eich blwyddyn gyntaf yn y brifysgol (a beth na ddylech ei wneud o gwbl) – Your Student Life, Supported - Cardiff University\nYsgrifennwyd gan Hannah Chapman\nMae eich blwyddyn gyntaf yn y brifysgol bob amser yn dod â chymysgedd o emosiynau. Yn bennaf o gyffro i fod yn dechrau pennod arall yn eich bywyd, ond hefyd edrych ymlaen ychydig at beth fydd yn digwydd nesaf.\nOnd os ydych yn dechrau yn y brifysgol yn ystod pandemig byd-eang, mae’n debygol y bydd yr emosiynau hynny’n cael eu dwysáu. Ond gallwn eich sicrhau nad ydych ar ben eich hun yn ystod eich wythnosau cyntaf yng Nghaerdydd. Bydd gennych gyd-letywyr, cydfyfyrwyr a bydd llawer o dimau staff y brifysgol yno i’ch helpu i gael y dechreuad gorau i’ch bywyd fel myfyriwr.\nO fy mhrofiad i, un o’r pethau sy’n peri pryder fwyaf am fywyd myfyriwr yw rheoli eich arian. Ry’ch chi ar fin cael swm mawr o arian yn eich cyfrif (mae’n siŵr mai dyma’r swm mwyaf erioed mewn un taliad) ac mae disgwyl i chi wneud iddo bara tan y Nadolig o leiaf. Gydag wythnos y glas, prynu pethau hanfodol ar Amazon a danteithion o Lidl yn eich temptio, nawr yw’r amser perffaith i greu cynllun arian!\nAr ôl treulio’r pedair blynedd ddiwethaf yn astudio yng Nghaerdydd, dwi wedi creu rhestr o’r awgrymiadau gorau o ran arbed arian yn ystod eich cyfnod yn y brifysgol.\nDysgwch ychydig o sgiliau coginio sylfaenol a pheidiwch â dibynnu ar fwyta allan a bwyd tecawê pob tro – bydd hyn yn arbed llwyth i chi! Gallwch hefyd greu llawer iawn o brydau a’u rhewi ar gyfer rhyw bryd eto.\nByddwch yn gall yn yr archfarchnad\nAnghofiwch am Sainsburys a Waitrose. Aldi a Lidl yw’r lle i chi. Ceisiwch siopa bwyd unwaith yr wythnos. Syniad da iawn yw peidio byth â siopa pan rydych chi’n llwglyd er mwyn osgoi prynu pethau diangen. Hefyd ceisiwch siopa’n hwyrach yn y dydd er mwyn cael disgownt ar rai bwydydd – cofiwch, gallwch brynu bwyd sydd wedi mynd heibio’r dyddiad gwerthu erbyn, a’i rewi ar gyfer rhywbryd eto. Hefyd, ewch i’r adran rewgelloedd er mwyn prynu eitemau fel llysiau a cig yn rhatach.\nManteisiwch ar y gostyngiad i fyfyrwyr\nMae’r cerdyn NUS i fyfyrwyr a’r cerdyn rheilffordd 16-25 wedi arbed cannoedd i mi yn ystod f’amser yn astudio. Hefyd, cofiwch edrych mewn siopau elusen lleol, cymharwch bris taith ar goets â phris tocyn trên, a lawrlwythwch ap ‘Too Good to Go’ i gael gostyngiadau mawr ar fwyd!\nParatowch gyllideb gyda ffrind\nBydd coginio neu brynu eitemau hanfodol y gegin gyda’r bobl yr ydych yn byw gyda nhw’n arbed arian i chi hefyd. Ond gwnewch yn siŵr fod pawb yn gwybod beth yw’r sefyllfa er mwyn osgoi unrhyw anghytuno maes o law!\nDyma’r peth pwysicaf i wneud! Mae mor syml â rhestru’r holl arian sy’n dod i mewn (benthyciad myfyriwr, arian gan rieni, gwaith rhan-amser…) a’r arian sy’n mynd allan (rhent, aelodaeth y gampfa, bil ffôn…) a sicrhau bod eich arian yn cael ei wario yn y lleoedd iawn.\nBydd hyn yn gwneud eich sefyllfa ariannol yn llawer mwy eglur i chi. Er enghraifft, efallai y byddwch yn gweld cost y mae modd gwaredu arno’n syth, megis talu am wasanaeth tanysgrifio nad ydych yn ei ddefnyddio mwyach, neu brynu ychydig o fwyd bob dydd yn lle cynllunio bwyd wythnosol fydd yn para’n hirach.\nOs ydych yn awyddus i gael rhagor o gymorth ynghylch sut i gyllidebu, cewch fanylion ar y Fewnrwyd .\nCadwch lygad ar y blogiau, fideos ac awgrymiadau diweddaraf drwy ein dilyn ni ar Twitter a Facebook.\nCysylltwch â Chyngor a Chyllid Myfyrwyr\nMae’r Gwasanaethau Cefnogi Myfyrwyr ym Mhrifysgol Caerdydd yma i’ch helpu. Cysylltwch â ni os oes gennych unrhyw gwestiynau eraill. Ffôn: 029 2251 8888\nOedd y blog yma’n ddefnyddiol? Helpwch ni drwy nodi eich sylwadau yn y blwch sylwadau isod, a gofynnwch eich cwestiynau os oes unrhyw beth pellach yr hoffech ei wybod.


Beth Langston | Busnes Cymru\nEntrepreneur ifanc sy’n cribo traethau yn teimlo grym y llanw gyda busnes creu gemwaith o wydr y môr\nMae merch ifanc 26 oed o Langadog, Sir Gaerfyrddin, wedi sefydlu busnes creu gemwaith cynaliadwy gan ddefnyddio gwydr a gasglwyd oddi ar draethau lleol.\nDechreuodd Beth Langston ei busnes, Ondine Designs, ddiwedd 2019 yn creu gemwaith arian â llaw gan ddefnyddio gwydr a daflwyd i’r môr ac sydd wedi cael ei lyfnhau a’i siapio gan y môr yn emau bychain llyfn o wydr y môr, y mae hi’n eu canfod ar arfordir Cymru.\nDechreuodd Beth ei busnes gyda chymorth gan Syniadau Mawr Cymru, rhan o Fusnes Cymru, sy’n cael ei ariannu’n rhannol gan Gronfa Datblygu Rhanbarthol Ewrop drwy Lywodraeth Cymru. Mae’r gwasanaeth yn cael ei anelu at unrhyw un rhwng 5 a 25 oed sy’n dymuno datblygu syniad busnes.\nMae Beth yn gwneud ac yn gwerthu clustdlysau, modrwyau a thlysau am y gwddf, sy’n dechrau o £22, drwy ddigwyddiadau, gwefan e-fasnachu a'r cyfryngau cymdeithasol. Derbyniodd Beth hyfforddiant gof arian, ac mae ei chynlluniau yn defnyddio arian wedi’i ailgylchu lle bynnag y bo’n bosibl, gan ailddefnyddio hen emwaith, offer meddygol a’r diwydiant electroneg.\nDywedodd: “Syrthiais mewn cariad â’r holl broses o greu darn o emwaith gorffenedig. Pan oeddwn i’n hyfforddi i fod yn of arian, cefais fy nghyflwyno i’r defnydd o wydr y môr fel deunydd mewn cynlluniau. Ar ôl treulio diwrnod yn cribo traethau ar arfordir Cymru, sylweddolais y byddai gwydr y môr yn edrych yn wych mewn gemwaith felly dechreuais lunio fy narnau cyntaf. Mae stori y tu ôl i bob pryniant, boed yn gysylltiad â’r môr neu’r ffaith ei fod yn anrheg arbennig i rywun.”\n“Mae’r arfordir wastad wedi fy nenu a’m hysbrydoli. Astudiais ddarlunio ym Mhrifysgol Falmouth, felly rhwng byw yno ac yn fy nghartref yn Llangadog, heb fod yn bell o’r arfordir, rydw i wastad wedi darganfod mannau ysbrydoledig a chreadigol i fod ac yn sicr mae wedi atgyfnerthu fy nymuniad i ennill fy mywoliaeth gan ddefnyddio fy sgiliau creadigol.”\nMae Ondine Designs yn un o filoedd o fusnesau yng Nghymru sydd wedi cael eu heffeithio mewn rhyw ffordd gan y pandemig coronafirws. Yr oedd Beth i fod i fynd â’i chynlluniau i’w gwerthu mewn sawl digwyddiad yn ystod 2020 sydd bellach wedi cael eu canslo, ond bu modd iddi addasu’n gyflym i’r newidiadau, gan ganolbwyntio’i busnes ar e-fasnachu yn lle hynny. Dywedodd: “Er ei bod yn siomedig fod digwyddiadau wedi cael eu canslo, mae’n gwbl anochel ac rydw i wedi gallu ymateb yn gyflym i hyn drwy ganolbwyntio ar werthu ar-lein. Rydw i wedi defnyddio digwyddiadau digidol yn lle, er enghraifft digwyddiad pedwar diwrnod a gynhaliwyd ar Instagram gyda 15 o artistiaid o wahanol ddisgyblaethau. Cwrddais â phobl o’r un meddylfryd ond hefyd tyfodd fy nghynulleidfa gan olygu sawl gwerthiant.”\nYn ystod y cyfyngiadau symud, bu Beth hefyd yn cymryd rhan mewn gweminar am farchnata ar-lein a gynhaliwyd gan Syniadau Mawr Cymru, gyda'r nod o fireinio sgiliau entrepreneuriaid ifanc mewn gwahanol feysydd busnes.\nUn o nodau Beth ar gyfer ei busnes yw ei sefydlu yn un ecogyfeillgar, gyda deunyddiau’n cael eu hailgylchu a’u canfod yn lleol ar lannau’r môr. Ychwanegodd: “Mae sicrhau bod fy musnes mor gynaliadwy a charedig â phosibl tuag at y blaned yn bwysig iawn i mi. Mae pob agwedd, o wydr y môr i’r arian, hyd yn oed y pecynnu mor ecogyfeillgar â phosibl.”\nClywodd Beth am Syniadau Mawr Cymru drwy Goleg Gŵyr, lle bu’n dilyn ei chwrs i fod yn of arian. Gan sôn am y gefnogaeth a dderbyniodd, meddai Beth: “Pan gysylltais â Syniadau Mawr Cymru, dim ond syniad oedd gen i. Pennwyd cynghorydd busnes ar fy nghyfer, Miranda Thomas, sydd wedi fy helpu i ddechrau fy musnes drwy gynnig llawer o wybodaeth a chymorth. Pryd bynnag y byddaf yn gadael cyfarfod gyda hi, byddaf yn teimlo fod gen i ffocws ac yn llawn cymhelliant. Os oes gen i gwestiwn am unrhyw beth, mae hi yno, ac mae hynny wedi bod yn gysur gydol yr holl broses.”\nDywedodd Miranda Thomas, cynghorydd busnes Syniadau Mawr Cymru: “Mae’n wych gweld mor dda y mae Beth yn dod ymlaen gyda’i busnes yn barod er gwaethaf yr heriau y mae llawer o fusnesau wedi’u profi eleni. Mae hi wedi gweithio'n galed i sefydlu’r busnes, ac edrychaf ymlaen i weld i ble yr aiff.”\nWrth drafod y dyfodol, meddai Beth: “Rydw i’n gobeithio cynyddu fy ngwerthiannau drwy lunio partneriaeth gydag orielau a siopau bwtîc yn fy ardal leol. Er bod y pandemig wedi achosi oedi i hyn, mae hefyd wedi fy ngalluogi i gael mwy o amser i ganolbwyntio ar y busnes a thyfu fy nghynulleidfa, sydd wedi bod yn hynod werthfawr.”


Ar goll – Mathew Roberts, 43, o Aberystwyth – Golwg360\n24 Mai 2018 am 16:45\nDau lun o Mathew Roberts\nLluniau trwy law Heddlu Dyfed-Powys\nMae heddlu Dyfed-Powys yn apelio am wybodaeth ynglŷn â Mathew Roberts o Aberystwyth.\nFe gafodd y dyn 43 oed ei weld ddiwetha’ yn nhre’ Aberaeron ddydd Mawrth yr wythnos hon (Mai 22).\nYn ôl yr heddlu, mae Mathew Roberts tua chwe throedfedd a thair modfedd o dalda, gyda gwallt golau at ei ysgwyddau.\nMae hefyd yn gwisgo naill ai côt wen, côt felen neu un goch, ynghyd â het a jîns.\nMae ganddo gysylltiadau ag ardaloedd Aberdaugleddau, Abergwaun, Aberteifi ac Aberaeron, ac mae lle i gredu ei fod yn teithio ar droed, gyda bag ar ei gefn.


Beth wnaeth Mehefin ein gadael ni - Geofumadas\nBeth a adawodd ni ni ym mis Mehefin\nGorffennaf, 2008 fy egeomates, Mae nifer o\nRoedd mis yn fis, wrth i mi weld llawer o flogwyr yn sylwi, fe syrthiodd yr ystadegau ... er fy mod yn bersonol yn meddwl bod newid dns y gweinyddwyr Cartesia.org hefyd yn dal i gael ei fynegeio yn y peiriannau chwilio Google ac rwy'n teimlo bod hynny'n cosb hefyd Mae hyn yn y fantol oherwydd rhwydweithiau cymdeithasol.\nSyrthiodd AdSense hefyd, ac i'r brig mae Google wedi dweud ei fod yn dileu'r enillion drwy gyfeiriadau ... bydd yn rhaid i mi geisio nawr gyda DoubleClick, felly byddaf yn colli ArchiCAD a Firefox yn ystod y mis hwn rhoesant eu picedwyr.\nBeth bynnag, ym mywyd arferol cefais sawl digwyddiad diddorol:\nAeth ffrind da yn ôl i Asturias, rwy'n credu y byddaf yn colli ei hysbryd Geek, fe wnes i ddathlu un flwyddyn arall, cafodd Sbaen ei choroni yn bencampwr, dioddefodd fy nhad strôc arall sy'n ychwanegu tristwch at ei ddyddiau diwethaf, fy mam-yng-nghyfraith wedi troi'n flynyddoedd ... pethau\nCefais fy nghadw'n brysur drwy ddychwelyd o Baltimore, fy nhystysgrif systemateiddio a'r seminar y bu'n rhaid i mi ei haddysgu am y stentiau amlbwrpas.\nMae mis Gorffennaf yn dod â rhywbeth o'r un peth, mae'n rhaid i mi ddysgu cwrs Arcview 3.3 !!! Credwch neu beidio, mae yna bobl sy'n dal i dalu i dderbyn cyrsiau o'r systemau Jwrasig hynny. Rwy'n gobeithio cerdded y cwrs i'ch darbwyllo am beth allai fod yn gam nesaf i chi, ar gyfer eich tueddiad, rwy'n credu y bydd yn awgrymu ArcGIS.\nAm nawr, mae'n rhaid i mi fynd yn ôl ar daith y penwythnos, a gadael i Bolivia ddydd Sul 6 o fis Gorffennaf. Ar yr achlysur hwn byddaf yn cymryd poporoila uchel o stentiau cenedlaethol, rwy'n gobeithio cael amser i'ch darbwyllo eu bod yn adeiladu porth da o wasanaethau cartograffig neu y byddant yn marw yn y camymddygiad.\nYn gryno, dyma a bostiais y mis:\nManifold GIS ac ESRI\nSut i wneud IMS gyda GIS Manifold\nBentley Systems a Microstation\nBeth sy'n digwydd gyda gwasanaethau Bentley a WMS?\nAutoDesk a AutoCAD\nDywedwch wrth eich profiad AutoCAD a derbyn camera fideo\nRhagolygon ar gyfer y munudau 45 nesaf?\nDigwyddiadau Geospatial Mehefin 2008\nCelfyddyd blogio a'r tonnau hynny\nCyfle i weithio ym Madrid\nCownter byw o downloads Firefox\nHeddiw yw Diwrnod Lawrlwytho\nGoogle Earth a gwyrdroadau eraill\nMapiau Stitch, i lawrlwytho delweddau mosaig Google Earth\nPost blaenorol«Blaenorol Geofumadas: o Gastell Amliffiniol\nPost nesaf Gofynnwch i fapiau ildio i Microsoftnesaf »


Gorchymyn Diwygio Rheoleiddio (Diogelwch Tân) 2005 (yn agor yn ffenest/tab newydd)\nDeddf Iechyd a Diogelwch yn y Gwaith Ayb. 1974 (yn agor yn ffenest/tab newydd)\nRheoliadau Adeiladu (Dylunio a Rheoli) 2007 - eiddo wedi’i feddiannu (yn agor yn ffenest/tab newydd)\nMae'r broses gofrestru yn gyflym ac yn hawdd. Gallwch gofrestru ar-lein ar safle we Rhentu Doeth Cymru (yn agor yn ffenest/tab newydd) neu ffonio 03000 133 344 i ofyn am ffurflen bapur.\nGallwch wneud cais am drwydded ar-lein ar safle we Rhentu Doeth Cymru (yn agor yn ffenest/tab newydd) neu ffonio 03000 133 344.\nAm ragor o fanylion ewch i safle we Rhentu Doeth Cymru (yn agor yn ffenest/tab newydd).\nPolisi Gorfodi (PDF, 664Kb)\nLawrlwytho - Maint ffeil: 664KB


AC2010(4) Papur 1 - Cofnodion cyfarfod 19 Mai\nCofnodion y cyfarfod a gynhaliwyd ar 19 Mai 2010\nDyddiad: 19 Mai 2010\nWilliam Graham AC (Ceidwadwyr) Swyddogion yn bresennol:\nKeith Bush, Cyfarwyddwr Gwasanaethau Cyfreithiol\nGwyn Griffiths, Uwch-gynghorydd Cyfreithiol - eitem 2\nCraig Stephenson, Pennaeth y Rhaglen Newid - eitem 2\nHelen Birtwhistle, Pennaeth Cysylltiadau Allanol - eitem 4\nHelen Finlayson, Ysgrifenyddiaeth Cynghorwyr annibynnol:\nArwel Ellis Owen, Cadeirydd y Panel Adolygu Annibynnol ar Wasanaethau Dwyieithog - eitem 2 1. Cyflwyniad Ymddiheuriadau\nDerbyniwyd ymddiheuriadau gan Chris Franks AC (Plaid Cymru) Datgan Buddiannau\nNid oedd dim buddiannau i’w datgan. Cofnodion y cyfarfod - 18 Mawrth 2010\nCytunwyd ar y cofnodion yn ffurfiol. Materion yn codi o gyfarfod 18 Mawrth 2010\nNid oedd dim materion yn codi. 2. Adroddiad y Panel Adolygu Annibynnol ar Wasanaethau Dwyieithog\nCyflwynwyd yr ail bapur gan Arwel Ellis Owen, a nododd bod y Panel yn ddiolchgar am gael y cyfle i adolygu gwasanaethau dwyieithog y Cynulliad, ac i wneud argymhellion ar sut y gall y Cynulliad wella’r modd y mae’n ymgysylltu’n ddwyieithog â dinasyddion ac Aelodau. Cafodd gwaith rhagorol Cysylltiadau Allanol, Gwasanaeth Ymchwil yr Aelodau a’r Gwasanaeth Cyfieithu a Chofnodi ei ganmol ganddo. Amlinellodd hefyd yr argymhellion y dylai’r Comisiwn ystyried datblygu strategaeth iaith a Chofnod y Werin, ac y dylai’r Comisiwn geisio sicrhau bod cyfryngau a thechnoleg newydd yn cael eu defnyddio i gefnogi gwasanaethau gwirioneddol dwyieithog. Diolchodd i’r tîm clercio am y cymorth a roddwyd i’r Panel. Cafodd y Comisiwn ei atgoffa gan Keith Bush ynghylch natur yr anghytundeb â Bwrdd yr Iaith Gymraeg pan gynigiodd y Comisiwn drefniant am gyhoeddi Cofnod y Trafodion yn wreiddiol, sy’n cyfateb i’r hyn sydd bellach i’w weld yn argymhelliad 4 y Panel. Roedd gan y Comisiwn a’r Bwrdd safbwyntiau gwahanol ar statws ac ystyr Cynllun Iaith y Cynulliad ac nid oedd rheswm pam y dylai hyn wedi newid yn sylfaenol. Cyfeiriodd, fodd bynnag, at arwyddocâd y datblygiadau a oedd wedi digwydd yn y cyfamser, gan gynnwys: archwiliad trylwyr a diduedd gan y Panel o’r trefniadau arfaethedig; y Bwrdd yn cael ei gynnwys yn y broses honno; nesáu at ddyddiad adolygu Cynllun Iaith y Cynulliad, effaith Mesur arfaethedig y Gymraeg ar y Bwrdd ac ar Gynlluniau Iaith; a’r cynnig y dylai’r Comisiwn geisio defnyddio cymhwysedd deddfwriaethol newydd y Cynulliad ar yr iaith Gymraeg i osod dyletswyddau’r Cynulliad a’r Comisiwn ar sail statudol gadarn. Mae’n debyg y bydd y Bwrdd yn ymateb i argymhellion y Panel, a bydd yn rhaid ystyried ei safbwyntiau. Fodd bynnag, roedd yn hyderus bod modd rhoi’r argymhellion hynny ar waith yn gyfreithlon, ac roedd yn gobeithio, o ystyried yr amgylchiadau newydd, y gallai’r Comisiwn a’r Bwrdd gydweithio mewn modd adeiladol i ddatblygu’r sail statudol gadarn a fyddai o fudd i bawb. Cafodd argymhellion yr adroddiad eu trafod a’u derbyn gan y Comisiwn, ynghyd â’r ymatebion arfaethedig a amlinellwyd yn atodiad 2 y papur. Cytunodd y Comisiwn hefyd ar yr amserlen gweithredu a amlinellwyd yn yr adroddiad, y trywydd deddfwriaethol arfaethedig, a drafft o’r datganiad i’r wasg. Nododd y Comisiwn y dull arfaethedig o weithredu drwy’r Rhaglen Newid, a diolchodd i aelodau’r Panel am eu gwaith caled a’u hadroddiad gwerthfawr. 3. Staff Cymorth Aelodau’r Cynulliad: telerau ac amodau a’r contract safonol\nCyflwynwyd y trydydd papur gan Dianne Bevan, a thynnodd sylw at yr ymgynghoriad arfaethedig ag Aelodau a’u staff cymorth ar agweddau ar y berthynas waith. Pwysleisiodd bod y prif gynigion a nodir yn cynnwys mabwysiadu contract cyflogaeth safonol gan bob Aelod a newidiadau i’r strwythur cyflog, sef rhai o argymhellion adroddiad y Panel Annibynnol ar Gymorth Ariannol i Aelodau’r Cynulliad ("Yn Gywir i Gymru”, Gorffennaf 2009). Pwysleisiodd y Comisiynwyr yr angen am ymgynghori trylwyr ac amserol, gan ystyried rôl Aelodau fel cyflogwyr a phryderon staff cymorth. Trafododd y Comisiwn y cynigion a amlinellwyd yn yr adroddiad, a chytunodd y dylai’r broses o ymgynghori ag Aelodau, Staff Cymorth Aelodau a Chynrychiolwyr yr Undebau Llafur ddechrau cyn gynted â phosibl. 4. Canolfan Llywodraethiant Cymru\nCyflwynwyd y pedwerydd papur gan Helen Birtwhistle, a nododd y cynhaliwyd trafodaethau pellach â Chanolfan Llywodraethiant Cymru er mwyn datblygu dull o weithio sy’n seiliedig ar bartneriaeth. Soniodd Claire Clancy am y defnydd ehangach o’r Pierhead, gan gynnwys digwyddiadau a noddir gan Aelodau, digwyddiadau’r Comisiwn a gweithio mewn partneriaeth. Trafododd y Comisiwn y materion a godwyd yn y papur, a chytunodd i gefnogi’r cynigion mewn egwyddor. 5. Enwebiadau ar gyfer Ymddiriedolwyr Cynllun Pensiwn yr Aelodau\nCytunodd y Comisiwn gynnig cynnig i ethol Gareth Jones AC a John Griffiths AC yn Ymddiriedolwyr o Gynllun Pensiwn yr Aelodau. 6. Materion i’w nodi\nNododd y Comisiwn adroddiad Pwyllgor Archwilio Comisiwn y Cynulliad a’r papur ar ddigwyddiadau’r dengmlwyddiant. Nododd y Comisiwn ei longyfarchiadau i’r Prif Weithredwr a staff y Cynulliad ar ennill Gwobr Aur Buddsoddwyr Mewn Pobl, y lefel uchaf y gellir ei gyrraedd. Cydnabu’r Comisiwn y gwaith a’r ymrwymiad sylweddol sy’n golygu mai’r Cynulliad yw’r ddeddfwrfa gyntaf yn y DU i ennill yr achrediad hwnnw.


FinaMill Melin Gegin Glyfar - Cylchgrawn dylunio\nMelin Gegin Glyfar\nDydd Gwener 14 Mai 2021\nMelin Gegin Glyfar Mae FinaMill yn felin gegin bwerus gyda chodennau sbeis cyfnewidiol ac y gellir eu hail-lenwi. FinaMill yw'r ffordd hawdd o ddyrchafu coginio gyda blas beiddgar sbeisys wedi'u daearu'n ffres. Llenwch y codennau y gellir eu hailddefnyddio gyda sbeisys neu berlysiau sych, snapiwch goden yn ei le, a malu union faint o sbeis sydd ei angen arnoch gyda gwthio botwm. Cyfnewid codennau sbeis gyda dim ond ychydig o gliciau a dal i goginio. Dyma'r un grinder ar gyfer eich holl sbeisys.\nEnw'r prosiect : FinaMill, Enw'r dylunwyr : Alex Liu, Enw'r cleient : Elemex Limited.\nDyluniad pobi, llestri bwrdd, llestri diod a llestri coginio\nWood Storm Mae Gosod Bwrdd Gwaith Dydd Sadwrn 19 Mehefin\nSmartstreets-Cyclepark™ Parcio Beiciau Trawsnewidiol Dydd Gwener 18 Mehefin\nInsect Sculptures Mae Hysbysebu Dydd Iau 17 Mehefin\nCyfweliad dylunio y dydd Dydd Sadwrn 19 Mehefin\nChwedl ddylunio y dydd Dydd Gwener 18 Mehefin\nDyluniad y dydd Dydd Iau 17 Mehefin\nDylunydd y dydd Dydd Mercher 16 Mehefin\nTîm dylunio'r dydd Dydd Mawrth 15 Mehefin\nMelin Gegin Glyfar Alex Liu FinaMill


Cael Adolygiad Am Ddim o'ch Blog neu'ch Safle | Martech Zone\nDydd Mawrth, Medi 7, 2010 Dydd Sul, Hydref 4, 2015 Douglas Karr\nRydych chi wedi rhoi llawer o ymdrech yn eich safle busnes neu blog corfforaethol, mae'n bryd ei diwnio. Fe ysgrifennon ni Blogio Corfforaethol ar gyfer Dymis i helpu busnesau i sbarduno blogio i adeiladu awdurdod a chaffael arweinyddion ar-lein. Er bod y llyfr yn canolbwyntio ar lwyfannau blogio a blogio, mae'r damcaniaethau'n ymestyn i wefan gorfforaethol hyd at dudalen lanio talu-fesul-clic.\nMae llawer ohonoch eisoes wedi dechrau darllen y llyfr ac mae'r adborth wedi bod yn gyffrous. Roeddem yn gwybod bod gennym werthwr gorau - ond heb sylweddoli pa mor wych y byddai'r llyfr yn cael ei dderbyn. Mae rhai pobl wedi ysgrifennu'n bersonol a rhoi gwybod i ni fod eu traffig a'u trawsnewidiadau eisoes ar eu blog o fewn wythnosau ar ôl defnyddio rhai o'r strategaethau. Gwych!\nYr hyn nad ydym wedi'i weld hyd yn hyn, yw adolygiadau Amazon, Ffiniau, Barnes and Noble, Goodreads, Silfari, a glud.\nOs adolygwch y llyfr ar-lein, byddwn yn cynnal adolygiad o'ch gwefan neu'ch blog ac yn rhoi rhywfaint o adborth adeiladol i chi ynglŷn â dylunio, optimeiddio peiriannau chwilio, optimeiddio trosi ac effaith gyffredinol. Byddwn ni hyd yn oed ysgrifennwch ef mewn post ac esboniwch i ddarllenwyr beth rydych chi'n ei wneud. Roedden ni'n arfer gwneud hyn ar y blog hwn a'i alw'n “Tipio Blog” ... ac fe wnaethant ar gyfer swyddi gwych!\nYr unig reol yw eich bod chi mae'n rhaid ei fod wedi darllen Blogio Corfforaethol ar gyfer Dymis a rhaid i chi anfon y cyswllt yr adolygiad yn sylwadau'r swydd hon. Ar ôl i chi wneud hynny, fe ddechreuwn ni. Os rhowch ychydig o waith yn eich adolygiad, byddwn yn rhoi rhywfaint o waith yn eich un chi!\nTags: cyfrifiadura cwmwlHanesdadansoddiad mewnflwchgolygfa symudoldychwelyd llwybr amgenLlwythau\nDiferu, Diferu, Diferu… Prynu\nMedi 11, 2010 yn 1: 34 PM\nHei bois, gwych eich gweld chi ar Blog Indiana a diolch am ddod â Fitamin Dŵr i mi. Rwy'n dechrau mynd i mewn i'r llyfr, a phopeth yr addawodd fod.


45s Sajid Javid: Byddai 'unrhyw weinidog hunan-barchus' yn gwrthod gofynion PM images and subtitles\nMae wedi bod yn anrhydedd enfawr gwasanaethu fel canghellor y trysorlys ac, er fy mod yn falch iawn bod y prif weinidog eisiau fy ailbenodi, nid oeddwn yn gallu derbyn yr amodau ei fod wedi atodi. Felly roeddwn i'n teimlo nad oedd gen i unrhyw opsiwn heblaw ymddiswyddo. Nawr, mae gan fy olynydd fy nghefnogaeth lawn ac mae'r prif weinidog yn parhau i fwynhau fy nghefnogaeth lawn, fel y mae'r llywodraeth. Roedd yr amodau a oedd ynghlwm yn ofyniad yr wyf yn eu disodli fy holl gynghorwyr gwleidyddol. Wyddoch chi, mae'r rhain yn bobl sydd wedi gweithio'n anhygoel o galed ar ran, nid yn unig y llywodraeth, ond y wlad gyfan, wedi gwneud gwaith gwych. Nid oeddwn yn gallu derbyn yr amodau hynny. Nid wyf yn credu y byddai unrhyw weinidog hunan-barchus yn derbyn amodau o'r fath ac felly, felly, roeddwn i'n teimlo mai'r peth gorau i'w wneud oedd mynd.\nSajid Javid: Byddai 'unrhyw weinidog hunan-barchus' yn gwrthod gofynion PM\n< start="0.48" dur="3.26"> Mae wedi bod yn anrhydedd enfawr gwasanaethu fel canghellor y trysorlys >\n< start="3.74" dur="2.28"> ac, er fy mod yn falch iawn bod y prif weinidog >\n< start="6.039" dur="3.621"> eisiau fy ailbenodi, nid oeddwn yn gallu derbyn yr amodau >\n< start="9.66" dur="1.28"> ei fod wedi atodi. >\n< start="10.94" dur="3.159"> Felly roeddwn i'n teimlo nad oedd gen i unrhyw opsiwn heblaw ymddiswyddo. >\n< start="14.46" dur="4.02"> Nawr, mae gan fy olynydd fy nghefnogaeth lawn ac mae'r prif weinidog yn parhau >\n< start="18.48" dur="2.1"> i fwynhau fy nghefnogaeth lawn, fel y mae'r llywodraeth. >\n< start="21.44" dur="3.9"> Roedd yr amodau a oedd ynghlwm yn ofyniad yr wyf yn eu disodli >\n< start="25.349" dur="1.43"> fy holl gynghorwyr gwleidyddol. >\n< start="26.779" dur="3.051"> Wyddoch chi, mae'r rhain yn bobl sydd wedi gweithio'n anhygoel o galed >\n< start="29.83" dur="2.08"> ar ran, nid yn unig y llywodraeth, ond y wlad gyfan, >\n< start="31.91" dur="1.03"> wedi gwneud gwaith gwych. >\n< start="33.38" dur="2.24"> Nid oeddwn yn gallu derbyn yr amodau hynny. >\n< start="35.87" dur="3.53"> Nid wyf yn credu y byddai unrhyw weinidog hunan-barchus yn derbyn amodau o'r fath >\n< start="39.41" dur="3.25"> ac felly, felly, roeddwn i'n teimlo mai'r peth gorau i'w wneud oedd mynd. >


Caerllion - Dinas y Lleng Rufeinig | Amgueddfa Cymru\nCaerllion - Dinas y Lleng Rufeinig\t9 Mai 2007\nCynllun caer Rufeinig Caerllion. Arysgrif ar farmor o borth de-orllewinol Caerllion, yn ôl pob tebyg. Adluniad o borth de-orllewinol Caerllion. Adluniad o faddonau'r gaer Rufeinig (Caerllion), tua OC80.\nMae darganfyddiadau'r cloddiadau yng Nghaerllion i'w gweld yn Amgueddfa'r Lleng Rufeinig, Caerllion. Yn gartref i Ail Leng Awgwstaidd Rhufain am dros ddwy ganrif, Caerllion yw'r gaer Rufeinig orau, o ran ei chyflwr, yng Nghymru.\nCaerllion (Casnewydd) yw'r unig leng-gaer barhaol o fewn ffiniau'r Gymru fodern. Fe'i sefydlwyd yn OC74 neu 75 a garsiynwyd y gaer gan yr Ail Leng Awgwstaidd, a fu'n gwasanaethu mewn gwahanol rannau o dde Prydain ers y goresgyniad Rhufeinig yn OC43. Yr enw y rhoddodd y Rhufeiniad ar y gaer oedd Isca, ar ôl enw'r afon, yr Wysg, gerllaw.\nMae cloddiadau yng Nghaerllion ers y 1920au wedi ein galluogi ni i greu portread lled gyflawn o'r gaer.\nClostir hirsgwar 490m wrth 418m (535 x 457 llath) yw'r gaer ac iddi arwynebedd o 20.5ha (50 acer).\nI'r de-orllewin ceir maes parêd ac amffitheatr, ac y tu hwnt iddynt cafwyd hyd i wahanol adeiladau anheddiad sifil.\nI ddechrau, codwyd amddiffynfeydd o bridd a choed ond cafodd rhai cerrig eu rhoi yn eu lle tua OC100. Yng nghanol y gaer, o dan yr eglwys blwyf bresennol, safai'r pencadlys (principia) ac y drws nesaf iddo dŷ'r prif swyddog. Yn ogystal, darganfuwyd weddillion baddonau'r gaer, ysbyty, tai swyddogion a gwahanol weithdai. Ond byddai dros hanner yr arwynebedd wedi cynnwys blociau barics i gartrefu'r milwyr cyffredin - dros 5,000 ohonynt. Codwyd y rhan fwyaf o'r adeiladau hyn o bren yn y lle cyntaf; ond yn raddol, o'r ail ganrif ymlaen, fe'u hailadeiladwyd o gerrig.\nCaerllion oedd pencadlys yr Ail Leng Awgwstaidd am dros ddau gan mlynedd, er y byddai unedau o'r lleng wedi cael eu lleoli mewn mannau eraill yn aml yn ystod y cyfnod hwn.\nMae'n debyg yr oedd y gaer ar ei prysuraf ym mlynyddoedd olaf y ganrif gyntaf ac yn gynnar yn yr ail. Wedi'r cyfnod hwn, gwyddys y bu'r lleng wrthi'n codi Mur Hadrian ar draws gogledd Lloegr, rhwng Merin Rheged ac afon Tyne. Eto i gyd, dim ond ym mlynyddoedd cynnar teyrnasiad Antoninus Pius (OC138-161) y bu gostyngiad sylweddol ym mhoblogaeth Caerllion, newid a ddynodai ymrwymiad cadarnach o lawer i'r achos yng ngogledd Lloegr.\nDdiwedd yr ail ganrif, dechreuwyd datgymalu'r gaer er y cafodd y gwaith ei wrthdroi mewn dim o dro. Mae'n bosibl fod a wnelo'r gwaith datgymalu â chynllun yr ymerawdwr Septimius Severus (OC193-211) i ail-leoli'r lleng yng ngogledd Prydain, ac yna aeth y gwaith o'i hailadeiladu rhagddo yn sgil penderfyniad ei fab, Caracalla, i ymadael â'r Alban.\nTua OC300 ymadawodd y lleng â Chaerllion am y tro olaf a chafodd llawer o brif adeiladau'r gaer eu dymchwel. Yn ôl pob tebyg, roedd hyn yn gysylltiedig â gweithredoedd y ddau gamfeddiannwr Carausius ac Allectus (OC287-96), oherwydd wedi iddynt gipio'r awenau ym Mhrydain bu rhaid iddynt amddiffyn de Lloegr rhag ymosodiad disgwyliedig dan arweiniad y ddau ymerawdwr swyddogol, Diocletian a Constantius.\nHeb os nac oni bai, câi rhai adeiladau yng Nghaerllion eu defnyddio hyd ganol y bedwaredd ganrif a rhoddwyd wyneb newydd ar rai o'r strydoedd wedi OC346-8; ond prin yw'r darnau arian ôl-350, sy'n awgrymu nad oedd fawr ddim gweithgarwch ar y safle ar ôl y dyddiad hwn.\nErbyn OC1188, pan ymwelodd Gerallt Gymro â'r safle, roedd y gaer yn adfail urddasol.\nAdeiladu a Phensaernïaeth Cloddio a Darganfod Cyfoeth a Chyflog Cymru Hynafol Y Rhufeiniaid Rhannu


Gêm gyfartal i’r Elyrch – Golwg360\n1 Mai 2019 am 22:55 Diweddarwyd 2 Mai 2019 am 01:35\nGorffen yn gyfartal a wnaeth hi wrth i Abertawe groesawu Derby i’r Liberty yn eu gêm gartref olaf o’r tymor yn y Bencampwriaeth nos Fawrth.\nNid yw’r Elyrch wedi colli gêm gartref yn 2019 a pharhau tan ddiwedd y tymor a wnaeth y rhediad hwnnw wrth i gôl ail hanner Wayne Routledge achub pwynt i’r Cymry wedi i Richard Keogh roi’r ymwelwyr ar y blaen.\nPeniodd Keogh ei dîm ar y blaen o gic gornel Harry Wilson hanner ffordd trwy’r hanner cyntaf ac felly yr arhosodd hi tan yr egwyl wrth i’r ymwelwyr gael y gorau o’r gêm.\nMae newidiadau hanner amser Graham Potter yn nodweddiadol bellach ac roedd Abertawe’n llawer gwell ar ôl troi.\nRoeddynt yn haeddu pwynt a dyna’n union a gawsant diolch i gôl Routledge hanner ffordd trwy’r ail hanner, yr asgellwr profiadol yn sgorio i rwyd wag wedi i beniad Oli McBurnie wyro i’w lwybr oddi ar y postyn.\nBu bron i’r Cymro, gipio’r pwyntiau i Derby gydag ergyd dda yn y munudau olaf ond aros yn gyfartal a wnaeth hi.\nMae’r canlyniad yn codi Abertawe i’r nawfed safle yn y tabl ac yno y byddant yn gorffen y tymor os y bydd buddugoliaeth yn Blackburn yng ngêm olaf y tymor ddydd Sadwrn.\nTîm: Nordfeldt, Roberts, van der Hoorn, Carter-Vickers, Naughton, Byers, Grimes, McKay (Fulton 45’), McBurnie, James (Asoro 84’), Routledge\nGôl: Routledge 66’\nCardiau Melyn: Grimes 16’, van der Hoorn 49’, McBurnie 49’\nTîm: Roos, Bogle, Keogh (Evans 72’), Tomori, Malone, Huddlestone (Marriott 81’), Johnson, Wilson, Mount, Lawrence, Waghorn (Bennett 64’)\nGôl: Keogh 21’\nCardiau Melyn: Wilson 45+2’, Huddlestone 76’, Bogle79’, Bennett 94+4’


Y Berthynas rhwng y DU a’r UE yn y Dyfodol: Pysgodfeydd – PIGION\nBrexit Y Môr a Physgodfeydd Yr Amgylchedd\nY Berthynas rhwng y DU a’r UE yn y Dyfodol: Pysgodfeydd\nBy seneddymchwil August 23, 2018 August 22, 2018\nDyma’r ddiweddaraf mewn cyfres o erthyglau sy’n edrych ar Bapur Gwyn Llywodraeth y DU ar Y berthynas rhwng y DU a’r UE yn y Dyfodol. I gael trosolwg cyffredinol o’r cynigion, darllenwch ein blog blaenorol.\n23 Awst 2018\nMae’r blog hwn yn edrych yn benodol ar elfennau’r Papur Gwyn sy’n ymwneud â physgodfeydd. Mae cynigion mwy manwl ar gyfer rheoli pysgodfeydd yn y dyfodol ar ôl ymadael â’r UE wedi’u nodi ym Mhapur Gwyn Defra ar Bysgodfeydd Cynaliadwy ar gyfer Cenedlaethau’r Dyfodol a gyhoeddwyd ar gyfer ymgynghori arno ar 4 Gorffennaf. Mae’r pwyntiau allweddol o’r papur hwn wedi’u nodi isod, ynghyd ag ymatebion cynnar rhanddeiliaid.\nMae pysgodfeydd yn faes cymhleth o ran perthynas y DU a’r UE. I gael trosolwg o bysgodfeydd Cymru a datblygiadau’r trafodaethau Brexit gweler ein blog diweddar ar Brexit a Physgodfeydd Cymru .\nUn o brif elfennau’r Papur Gwyn yw’r bartneriaeth economaidd arfaethedig rhwng y DU a’r UE yn y dyfodol. Rhan allweddol o’r bartneriaeth economaidd yw creu ardal fasnach rydd newydd ar gyfer nwyddau, gan gynnwys cynhyrchion amaethyddol, cynhyrchion bwyd a chynhyrchion pysgodfeydd. Mae’r elfen hon o’r Papur Gwyn wedi’i chynnwys mewn blog blaenorol; Y sector bwyd-amaeth .\nMae’r neges amlwg iawn o ran pysgodfeydd a geir yn y Papur Gwyn yn ategu safbwynt Llywodraeth y DU:\nOn leaving the EU, the UK will become an independent coastal state under the UN Convention on the Law of the Sea (UNCLOS). As a result, the UK will control access to fish in its waters, both in territorial seas and the Exclusive Economic Zone (EEZ).\nMae’r papur yn amlygu ymrwymiad Llywodraeth y DU i weithio’n agos gydag Aelod-wladwriaethau a gwladwriaethau arfordirol eraill i sicrhau rheolaeth gynaliadwy o stociau a rennir a’r amgylchedd morol ehangach. Er mwyn cyflawni hyn, mae’r papur yn cynnig:\ncytuno ar fecanwaith ar gyfer trafodaethau blynyddol ar fynediad i ddyfroedd a chyfleoedd pysgota; a\nhyrwyddo pysgodfeydd cynaliadwy i gyflawni ymrwymiadau rhyngwladol, fel nodau datblygu cynaliadwy.\nYn ddiddorol, dywed y papur bod mynediad at ddŵr a chyfleoedd pysgota ar wahân i gael mynediad at farchnadoedd ar gyfer pysgod a chynhyrchion pysgod. Ailadroddwyd y safbwynt hwn ar 17 Gorffennaf gan George Eustice AS mewn tystiolaeth i Bwyllgor Amgylchedd, Bwyd a Materion Gwledig Tŷ’r Cyffredin, pan ddywedodd:\n… negotiations on fisheries access and fisheries management as being one strand under an association agreement, and trade as being an entirely separate one. We do not see the two as being connected.\nAr 14 Mawrth, fodd bynnag, mabwysiadodd Senedd Ewrop ei safbwynt o ran y fframwaith ar gyfer y berthynas rhwng yr UE a’r DU yn y dyfodol. Noda hwn:\n… the level of access to the EU domestic market must be conditional on the level of access for EU vessels to the UK fishing grounds and their resource.\nAr 23 Mawrth, mabwysiadodd y Cyngor Ewropeaidd ei ganllawiau negodi ar y fframwaith ar gyfer y berthynas rhwng yr UE a’r DU yn y dyfodol. Roedd y canllawiau yn amlinellu y dylai Cytundeb Masnach Rydd rhwng yr UE a’r DU yn y dyfodol gynnwys mynediad at ddyfroedd pysgota i’r naill ochr a’r llall.\nMynediad at ddŵr a chyfleoedd pysgota\nMae’r Papur Gwyn yn nodi y bydd unrhyw benderfyniadau ynghylch caniatáu mynediad i ddyfroedd y DU ar gyfer llongau o’r UE, neu unrhyw wladwriaethau arfordirol eraill, yn fater i’w drafod. Mae’n cynnig y dylai’r DU, yr Undeb Ewropeaidd a gwladwriaethau arfordirol eraill sydd â diddordeb gytuno i gynnal trafodaethau blynyddol ar hawliau mynediad a chyfleoedd pysgota ar gyfer fflydau’r DU, yr UE a gwladwriaethau arfordirol.\nMae’r papur yn nodi y bydd y DU yn ceisio symud oddi wrth egwyddor y Polisi Pysgodfeydd Cyffredin (CFP) cyfredol o sefydlogrwydd cymharol, lle mae Aelod-wladwriaethau’r UE yn cael cyfran sefydlog o gyfleoedd pysgota (cwota) yn seiliedig ar gofnodion dal hanesyddol. Bydd y symudiad tuag at ddull mwy gwyddonol o osod terfynau dal (‘Cyfanswm y Ddalfa a Ganiateir’ neu TAC) ar gyfer y DU, a fydd wedyn yn cael ei ddyrannu i’r gweinyddiaethau datganoledig gan ddefnyddio cofnodion dal hanesyddol o dan Gytundeb y Concordat 2012.\nYn ychwanegol at hyn, mae’r papur yn nodi y byddai unrhyw fynediad i ddyfroedd y DU gan longau nad ydynt wedi’u cofrestru yn y DU yn amodol ar gydymffurfio â’r un gofynion â llongau’r DU, gan gynnwys arferion cynaliadwy.\nMae’r Papur Gwyn yn dweud bod y DU yn bencampwr o ran datblygu cynaliadwy a chadwraeth forol. Ymhellach i ymrwymiadau sy’n rhan o Nod Datblygu Cynaliadwy’r Cenhedloedd Unedig 14 , dywed y bydd Llywodraeth y DU yn ceisio dangos hyn drwy:\nbarhau i arfer yr egwyddor cynhyrchedd cynaliadwy uchaf (MSY);\nparhau i weithio gyda phartneriaid Ewropeaidd i reoleiddio pysgota a gosod cyfraddau cynaeafu sy’n adfer a chynnal stoc pysgod;\n… parhau i fod yn gwbl ymrwymedig i roi terfyn ar daflu pysgod yn wastraffus;\n… cyhoeddi asesiad blynyddol o gyflwr y stociau o ddiddordeb a’n dull gweithredu o ran pennu cyfleoedd pysgota am y flwyddyn i ddod. Os bydd stociau penodol yn lleihau, bydd y Llywodraeth yn gweithio gyda phawb sydd â diddordeb i lunio a gweithredu cynlluniau adfer; a\n… gweithio’n agos gyda’r gweinyddiaethau datganoledig, Dibyniaethau’r Goron a Thiroedd Tramor sy’n gyfrifol am fesurau cadwraeth ar gyfer stociau sydd wedi’u crynhoi yn eu dyfroedd tiriogaethol.\nPapur Gwyn ar Bysgodfeydd Llywodraeth y DU – pwyntiau allweddol\nAr 4 Gorffennaf, cyhoeddodd Llywodraeth y DU ei Phapur Gwyn ar Bysgodfeydd Cynaliadwy ar gyfer Cenedlaethau’r Dyfodol. Mae’r Papur Gwyn hwn yn cynnwys manylion am ddulliau rheoli pysgodfeydd arfaethedig yn y dyfodol, ac yn nodi dull gweithredu arfaethedig Llywodraeth y DU o ran:\nhyrwyddo pysgodfeydd cynaliadwy;\ncytundebau mynediad a dyrannu cwotâu;\nRheoliadau technegol y Polisi Pysgodfeydd Cyffredin (PPC);\nfframwaith newydd y DU; a\ndiwygio dulliau rheoli pysgodfeydd.\nMae’r Papur Gwyn yn egluro’n glir ei bod yn ddogfen bolisi Llywodraeth y DU, a bydd graddau’r darpariaethau yn dibynnu ar y pwerau presennol a’r hyn y cytunir arno rhwng y gweinyddiaethau:\n…some will have UK-wide extent; others will apply to England only, others to England and the Devolved Administrations that wish to adopt them.\nDywed y Papur Gwyn nad yw Llywodraeth y DU yn bwriadu newid y dull o ddyrannu’r cwotâu presennol. Mae adroddiad gan Ganolfan Polisi Cyhoeddus Cymru (WCPP), Goblygiadau Brexit i Gyfleoedd Pysgota yng Nghymru, a gomisiynwyd gan Lywodraeth Cymru, yn nodi y dyrennir llai nag 1 y cant o gyfanswm cwota pysgota’r DU i Gymru, a dim ond tua 0.02 y cant o gwota pysgota’r UE i gyd. Er mwyn galluogi diwydiant pysgota Cymru i dyfu, dywed y WCPP:\n.as any increases would accrue to existing UK quota holders, the Welsh fleet requires a different arrangement of quota sharing within the UK to get its fair share.\nGan fod manylion y dulliau rheoli pysgodfeydd arfaethedig yn y dyfodol wedi’u cynnwys yn y Papur Gwyn ar Bysgodfeydd Cynaliadwy ar gyfer Cenedlaethau’r Dyfodol , ymddengys mai ychydig o ymateb a fu gan randdeiliaid i elfennau pysgodfeydd y Papur Gwyn ar y berthynas â’r UE yn y dyfodol. Amlinellir ymatebion cynnar rhanddeiliaid i’r Papur Gwyn ar bysgodfeydd isod.\nNod y Papur Gwyn ar bysgodfeydd yw hybu pysgodfeydd cynaliadwy drwy ddilyn dull ecosystemau yn unol â Chynllun yr Amgylchedd 25 mlynedd Llywodraeth y DU. Dywed y bydd yn sicrhau bod cadw at arferion cynaliadwy yn rhag-amod ar gyfer unrhyw fynediad i’n dyfroedd yn y dyfodol:\nWe will continue to apply the principle of Maximum Sustainable Yield (MSY) when setting or agreeing total allowable catches (TACs), and we will promote fishing within MSY ranges in line with international scientific advice on mixed fisheries.\nMae’r Gymdeithas Cadwraeth Morol wedi dweud bod y dull gweithredu hwn yn llawer rhy annelwig, a bod cyfeiriadau at gynaliadwyedd yn y Bil Pysgodfeydd newydd yn brin o ymrwymiadau i egwyddorion ac amcanion allweddol sy’n hanfodol ar gyfer cynaliadwyedd. Mae Adolygiad yr RSPB yn atseinio hyn, ac yn ychwanegu y bydd peidio â sicrhau bod sail gyfreithiol i ddull gweithredu ecosystem yn arwain at fod pysgodfeydd y DU yn llai cynaliadwy.\nMae’r Papur Gwyn yn nodi nad ydym eto yn gwybod canlyniad trafodaethau’r DU ar ymadael â’r UE nac ar bartneriaeth economaidd yn y dyfodol, ac felly, mae’r pwerau a gynigiwyd … wedi’u datblygu i sicrhau y gallwn ymateb yn hyblyg ac yn gyflym. Mae ymatebion cynnar rhanddeiliaid, fodd bynnag, unwaith eto’n beirniadu’r Papur Gwyn am fod yn amhendant. Dywed y New Economics Foundation\nIt is incredibly dangerous to make all policy change conditional on certain Brexit outcomes.\nMae’r diffyg manylion yn y Papur Gwyn yn thema gyffredin yn yr ymatebion gan randdeiliaid amgylcheddol, ac roedd ClientEarth yn croesawu’r cynigion, ond eto yn dweud:\nThe government’s plans for fisheries after Brexit are promising but alarmingly devoid of detail about its environmental commitments\nMae dadansoddiad Ffederasiwn Cenedlaethol Sefydliadau Pysgotwyr (NFFO) yn fwy cadarnhaol, yn dweud bod y Papur Gwyn ar bysgodfeydd … yn cyd-fynd yn eithaf agos â’r hyn y mae diwydiant pysgota’r DU ei eisiau ac yn ei ddisgwyl. Fodd bynnag, mae’n tynnu sylw at feysydd lle mae angen rhagor o waith, yn arbennig o ran Cymru:\nHow to operate a system of devolved responsibilities within an overall UK framework is underdeveloped in the White Paper.\nBydd Llywodraeth Cymru hefyd yn cyflwyno Bil Pysgodfeydd yng Nghymru. Cadarnhawyd hyn gan Lesley Griffiths AC, Ysgrifennydd y Cabinet dros Ynni, Cynllunio a Materion Gwledig mewn tystiolaeth a gyflwynwyd i Bwyllgor Newid Hinsawdd, Amgylchedd a Materion Gwledig y Cynulliad cyn craffu ar Brexit ar 18 Gorffennaf.\nGofynnwyd i Ysgrifennydd y Cabinet ynghylch amserlenni ar gyfer Bil Pysgodfeydd yng Nghymru, ac ymatebodd gan ddweud:\nIn relation to a Welsh fisheries Bill, I haven’t got a timescale … I would imagine the fisheries Bill I will be looking to go out to consultation on towards the end of this year, maybe early next year, in preparation.\nPan ofynnwyd am ei barn ar Bapur Gwyn y DU ar Bysgodfeydd dywedodd:\nI think I’ve been very clear right from the beginning that I don’t support the current allocation process. It favours big business, and I think it’s led to a commercialisation of fishing opportunities.\nBydd y blog nesaf yn y gyfres yn edrych ar yr hyn y gallai goblygiadau’r cynigion yn y Papur Gwyn fod i drafnidiaeth yng Nghymru.\nErthygl gan Lorna Scurlock, Gwasanaeth Ymchwil Cynulliad Cenedlaethol Cymru\nTags: Brexit Cymru Ewrop Y Môr a Physgodfeydd Yr Amgylchedd\nPrevious Entry Y Berthynas rhwng yr UE a’r DU yn y Dyfodol: Ynni\nNext Entry Diwrnod canlyniadau TGAU


Rhedwch Hanner Marathon Caerdydd dros bobl â cholled golwg yng Nghymru - RNIB - See differently\nRhedwch Hanner Marathon Caerdydd dros bobl â cholled golwg yng Nghymru\nMae RNIB Cymru am i redwyr sy’n cymryd rhan yn Hanner Marathon Caerdydd eleni godi arian i gefnogi pobl sy’n byw gyda cholled golwg yng Nghymru.\nEleni, mae RNIB Cymru yn cynnig cyfle i redwyr gyfrannu at Apêl Llyfrau Llafar RNIB. Mae Llyfrau Llafar yn rhoi modd i fyw i bobl ddall ac â golwg rhannol drwy ganiatáu iddyn nhw gyrchu eu hoff lyfrau sain. Ar hyn o bryd mae 182 o ddefnyddwyr Llyfrau Llafar yn ardal Caerdydd yn unig.\nAeth Julian Crowle o Dredegar, sy’n 35 oed ac yn dad i un plentyn amdani yn Hanner Marathon Caerdydd y llynedd. Fel rhywun sy’n cefnogi RNIB ers blynyddoedd lawer, mae Julian yn gofyn i’w gyd-redwyr wneud yr un peth. Dywedodd: “Rwy’n rhedeg dros RNIB Cymru am fy mod wedi gweld o lygad y ffynnon sut maen nhw’n cefnogi pobl â cholled golwg yng Nghymru. Rhedais i Farathon Llundain ac yna Hanner Marathon Caerdydd. Cofrestrwch i redeg Hanner Marathon Caerdydd eleni.”\nBydd rhedwyr RNIB yn derbyn crys t, pecyn codi arian a chefnogaeth gan godwr arian lleol RNIB. Dywedodd Rheolwr codi arian Cymru RNIB Carol McKinlay: “Mae Hanner Marathon Caerdydd yn ras anhygoel ac yn un o’r rasys mwyaf poblogaidd yng Nghymru. Mae’n hanfodol i unrhyw un sy’n hoffi rhedeg pellter gymryd rhan ynddi. Mae dros 106,000 o bobl yn byw gyda cholled golwg yng Nghymru a gallai’r arian rydych chi’n ei godi wneud y byd o wahaniaeth wrth ein helpu i ddarparu’r gwasanaethau sydd eu hangen yn ddybryd a chefnogaeth iddyn nhw.”\nAr gyfer awgrymiadau codi arian, ffurflenni noddi a deunyddiau, cysylltwch â Carol McKinley [email protected] neu ffoniwch 02920 828 590\nCynhelir Hanner Marathon Caerdydd ddydd Sul 1 Hydref 2017; i sicrhau eich lle gallwch gofrestru yn\nCefndir Llyfrau Llafar\nMae mwy o wybodaeth ynghylch sut i noddi Llyfr Llafar ar gael yn www.rnib.org.uk/sponsortalkingbooks\nOs ydych chi’n cael trafferth darllen print, gall RNIB eich helpu i ddarganfod ffordd newydd o ddarllen gyda llyfrau sain. Tanysgrifiwch i’r Gwasanaeth Llyfrau Llafar - ffoniwch 0303 123 9999 neu e-bostio [email protected]\nMae mwy o wybodaeth ar gael yn rnib.org.uk/sponsortalkingbooks


Y rhagolygon ar gyfer trethi Cymru a Datganiad yr Hydref 2014 | Pigion\nY rhagolygon ar gyfer trethi Cymru a Datganiad yr Hydref 2014\nDatganiad yr Hydref 2014\nLlywodraeth y DU sy’n darparu’r rhan fwyaf o gyllid Llywodraeth Cymru ar hyn o bryd a hynny ar ffurf swm blynyddol, neu’r ‘grant bloc’. Bydd unrhyw newidiadau i’r grant bloc hwn, gwerth £15 biliwn, yn cael eu cyhoeddi yng Nghyllideb Llywodraeth y DU (ym mis Mawrth fel arfer) ac mae’n bosibl y bydd newidiadau hefyd yn Natganiad yr Hydref.\nYn Nataniad yr Hydref 2014 ar 3 Rhagfyr 2014, cyhoeddwyd y byddai Cymru yn cael cyllid ychwaengol o £113.2 miliwn yn 2015-16, i’w wario yn ystod y flwyddyn, ac £8.8 miliwn ychwanegol i’w wario ar gyfalaf (h.y. prosiectau mwy hirdymor). Mae Llywodraeth Cymru wedi cyhoeddi y caiff £70 miliwn o’r cyllid ychwanegol ei wario ar GIG Cymru.\nDatganoli trethi Cymru\nBydd Cymru yn cael rheoli rhai trethi penodol am y tro cyntaf o 2018 ymlaen o dan bwerau Bil Cymru. Mae’r egwyddorion ar gyfer datganoli’r trethi hyn wedi’u gosod allan gan Lywodraeth y DU. Mae Llywodraeth Cymru wedi amcangyfrif y symiau a gasglwyd ar gyfer y trethi hyn yng Nghymru yn 2013-14:\nTreth dir y doll stamp – £145 miliwn\nTreth dirlenwi – £50 miliwn\nYr ardoll ardrethi – £23 miliwn. Caiff hyn ei ddatganoli yn amodol ar yr her gyfreithiol bresennol.\nCyfradd treth incwm Cymru (WRIT) – £1,900 miliwn. Nid yw treth incwm yn cael ei ddatganoli a bydd yn parhau i raddau halaeth yn gyfrifoldeb Llywodraeth Cymru. Fodd bynnag, bydd gostyngiad o 10c ym mhrif gyfraddau treth incwm y DU a bydd y Cynulliad Cenedlaethol yn gallu penderfynu ar gyfradd newydd. Byddai hyn yn cael ei ddatganoli ar ôl 2018, yn amodol ar refferendwm.\nBydd angen addasu grant bloc presennol Cymru gan mai Llywodraeth Cymru yn hytrach na Llywodraeth y DU fydd yn awr yn casglu’r trethi datganoledig o 2018. Er bod Llywodraeth y DU wedi amlinellu sut y rhoddir yr addasiadau hyn ar waith, maent yn dal i drafod y manylion gyda Llywodraeth Cymru. Mae methodoleg yr addasiadau hyn i’r grant bloc yn bwysig gan y byddant yn gostwng y cyllid a roddir i Gymru, a hynny’n barhaol.\nYn ogystal â’r trethi datganoledig, amcangyfrifir bod Trysorlys Ei Mawrhydi yn cael £960 miliwn o Ardrethi Annomestig a gesglir yng Nghymru. Mae grant bloc Llywodraeth Cymru ar hyn o bryd yn cynnwys elfen i adlewyrchu hyn. O 1 Ebrill 2015 ymlaen, Cymru fydd yn cael yr Ardrethi Annomestig yn uniongyrchol, a chaiff y grant bloc ei addasu’n unol â hynny. Mae Datganiad yr Hydref yn nodi bod yr addasiad hwn wedi’i gytuno, er nad yw’r manylion wedi’u cyhoeddi eto.\nY rhagolygon ar gyfer trethi Cymru\nMae’r rhagolygon cyntaf ar gyfer trethi Cymru yn y dyfodol wedi’u cyhoeddi ar y cyd â Datganiad yr Hydref 2014. Mae’r Swyddfa Cyfrifoldeb Cyllidebol (OBR) eisoes yn cynhyrchu rhagolygon annibynnol ar gyfer trethi a chynlluniau gwariant Llywodraeth y DU, pan gyhoeddir cyllideb mis Mawrth a Datganiad yr Hydref. Maent hefyd yn awr yn gyfrifol am gyhoeddi rhagolygon ar gyfer trethi datganoledig Cymru. Caiff rhagolygon yr OBR eu defnyddio yn ystod y cyfnod a fydd yn arwain at 2018 i benderfynu ar yr addasiadau i grant bloc Cymru ar gyfer y flwyddyn ddilynol. Pan gaiff y trethi eu datganoli yn 2018, defnyddir y rhagolygon i addasu’r grant bloc ar gyfer y blynyddoedd wedyn.\nMae’r OBR yn seilio’u rhagolygon ar gyfer trethi’r DU ar eu dealltwriaeth o economi’r DU. Maent yn defnyddio methodoleg wahanol wrth baratoi eu rhagolygon ar gyfer trethi Cymru gan fod llai o ddata ar gael yn ymwneud ag economi Cymru. Mae’r OBR yn nodi y byddant yn tybio’n gyffredinol y bydd cyfran bresennol Cymru o drethi amrywiol y DU yn parhau i gyd-fynd â swm y trethi a gesglir drwy’r DU gyfan. Byddant yn addasu’r fethodoleg hon os bydd Llywodraeth Cymru yn cyflwyno newidiadau i’r trethi datganoledig, neu pan ddaw data newydd i law. Dylai’r rhagolygon felly fod yn fwy defnyddiol a pherthnasol ymhen amser.\nTueddiadau yn y rhagolygon ar gyfer trethi Cymru\nMae’r OBR yn nodi bod twf enillion a lefelau cyflogaeth yn is yng Nghymru ac, oherwydd hynny, mae cyfran Cymru o dreth incwm y DU wedi gostwng ers 2002-03. Mae’r newidiadau a wnaed yn ddiweddar i bolisi treth incwm y DU wedi effeithio’n wahanol ar Gymru o’i chymharu â Lloegr. Mae polisïau codi trethi Llywodraeth y DU wedi effeithio ar y rhai sy’n ennill y cyflogau uchaf, yn gyffredinol, ond mae gan Gymru gyfran uwch sy’n ennill incwm isel, fodd bynnag. Nid yw’r OBR, felly, yn disgwyl y bydd cyfran y dreth incwm a gesglir yng Nghymru yn codi yn y dyfodol.\nMae cyfran Cymru o Dreth Dir y Doll Stamp wedi bod yn gostwng ers 2007-08 gan adlewyrchu cryfder cymharol prisiau eiddo yn Llundain. Mae’r OBR yn tybio y bydd prisiau tai yn cael eu dosbarthu’n fwy cyson yn y dyfodol.\nYn Natganiad yr Hydref hefyd newidiwyd cyfraddau Treth Dir y Doll Stamp mewn modd sy’n golygu y bydd llai o Doll Stamp i’w thalu’n gyffredinol ar dai rhad, ac na fydd unrhyw Doll Stamp ar rai. Mae’r OBR yn amcangyfrif y caiff hyn effaith anghymesur ar y Doll Stamp a gesglir yng Nghymru a hynny oherwydd bod prisiau tai yn is yng Nghymru nag yng ngweddill y DU. Yr effaith gyffredinol yw bod yr OBR yn amcangyfrif y bydd cyfran Cymru o Doll Stamp y DU yn is o 2015-16 ymlaen.\nGan fod cyfran Cymru o dunelledd tirlenwi ac agregau y DU wedi aros yn weddol gyson dros gyfnod, maent yn disgwyl y bydd y dreth dirlenwi a’r ardoll agregau yn parhau’n weddol gyson yn y dyfodol.\nCyllid, Economi\tEconomi, Rhagolwg dreth Cymraeg, Trethi\n← Ystadegau diweddaraf Gwerth Ychwanegol Gros Rhanbarthol y pen: Cymru yn dangos y twf gorau, o’r sylfaen isaf


Yn dilyn ein hymgynghoriad â’r cyhoedd, bu i Gomisiynydd y Gymraeg gymeradwyo Cynllun Iaith Gymraeg Comisiwn y DU dros Gyflogaeth a Sgiliau o dan Adran 14(1) Deddf yr Iaith Gymraeg 1993 ar 10 Tachwedd 2014.\nRydym yn falch o wahodd aelodau’r cyhoedd i ddweud eu dweud am ein Cynllun Iaith Gymraeg newydd drafft.\nMae UKCES yn ymrwymo i drin y Gymraeg a’r Saesneg yn gyfartal wrth gynnal busnes cyhoeddus yng Nghymru. Rydym yn cydnabod bod unigolion yn gallu mynegi eu barn a’u hanghenion yn well yn eu dewis iaith a bod eu galluogi nhw i ddefnyddio’u dewis iaith yn fater o arfer dda yn hytrach nag yn gonsesiwn. Deallwn fod gwadu’r hawl honno iddynt yn gallu peri gwir anfantais iddynt. Nod y cynllun hwn yw gweithredu’r egwyddor hon, cyhyd ag y bo honno’n briodol o dan yr amgylchiadau ac yn rhesymol ymarferol, wrth ddarparu gwasanaethau i’r cyhoedd.\nParatowyd y cynllun hwn yn unol ag arweiniad gan Gomisiynydd y Gymraeg o dan Ddeddf yr Iaith Gymraeg 1993. Ein gobaith yw y bydd yn cael ei gymeradwyo’n ffurfiol gan Gomisiynydd y Gymraeg yn dilyn y broses ymgynghori hon.\nOs hoffech gyfrannu at yr ymgynghoriad, cyflwynwch eich ymateb drwy neges e-bost at: info@ukces.org.uk. Hefyd, gallwch ysgrifennu atom yn:\nYmgynghoriad ar y Cynllun Iaith Gymraeg / Welsh Language Scheme Consultation\nI ofyn am gopi caled o’r cynllun drafft, anfonwch e-bost at info@ukces.org.uk neu ffoniwch 01709 774800.\nFinal results of the consultation have been published.


Blog y Cyfarwyddwr: Y Tŵr - Wythnos 4 - Theatr Genedlaethol Cymru\nPryd Mae’r Haf? Ar-lein\nY dyddiau olaf yn yr ystafell ymarfer…\nMae’r wythnos olaf yn yr ystafell ymarfer bob amser yn gyfnod difyr, yn enwedig gyda gwaith newydd – dod â’r cyfan at ei gilydd, cofio beth rydyn ni wedi’i wneud (dyw hyn ddim wastad yn hawdd pan mae ’na gymaint o fanylion i’w hystyried), cofio pob gair a phob nodyn (fel uchod) a siapio’r cyfan i ffurfio drama sy’n llifo’n gyson. Wrth gwrs, rydym yn dibynnu llawer ar y gerddoriaeth i wneud i hyn ddigwydd, ac rwy’n falch iawn o ddweud bod gennym opera go iawn fan hyn: drama sy’n gweithredu drwy gyfrwng y gerddoriaeth, ac sy’n cael ei gwella a’i hymestyn drwyddo. Wedi dweud hynny, dydyn ni ddim eto’n barod i’w chyflwyno o flaen cynulleidfa – mae cymaint i’w wneud: ychydig o orffwys a dysgu parhaus yn achos y cast, a rhagor o feddwl a rhannu syniadau yn achos y tîm creadigol; ymarferion cyntaf y gerddorfa – dau ddiwrnod i’r gerddorfa’n unig, yna un diwrnod yn gweithio gyda’r cantorion heb unrhyw lwyfannu (hwn yw’r ymarfer a elwir yn Sitzprobe – “ymarfer ar ein heistedd”). Dyma lle mae’r agwedd gerddorol o’r prosiect yn gymryd naid anferth ymlaen, a bydd ein harweinydd, Richard Baker, yn gallu dod â’r sgôr yn fyw tra’n gweithio’n agos gyda’r cyfansoddwr i fireinio rhai agweddau penodol. Ac yntau’n gyfansoddwr ei hun, a chanddo brofiad aruthrol mewn arwain operâu newydd, mae gan Richard glust fain a llygad barcud wrth ymdrin â’r gwaith hwn, ac mae Guto mewn dwylo cwbl ddiogel. Edrychaf ymlaen at glywed sut mae’r ymarferion hyn yn mynd.\nEfallai ei bod yn swnio’n od i ddweud na fyddaf i’n bresennol yn y Sitzprobe, ond rwyf eisoes mewn ymarferion yn St Louis yn gweithio ar berfformiad cyntaf The Trial yn yr Unol Daleithiau. Unwaith eto, mae Music Theatre Wales yn lledaenu ei adenydd yn rhyngwladol, a bydd addasiad o’n cynhyrchiad premier byd o The Trial yn cael ei gyflwyno gan Opera Theatre St Louis ar 4 Mehefin.\nYn y cyfamser, wrth gwrs, mae Y Tŵr yn dal ar fy meddwl – rydw i mewn cysylltiad â’r cynllunydd a’r arweinydd, yn cnoi cil dros y gwahanol fanylion lle mae angen rhagor o sylw, a meddwl tybed sut bydd y cynhyrchiad cyfan yn gweithio pan af yn ôl ar gyfer tridiau olaf yr ymarferion yn Theatr y Sherman. Bryd hynny, bydd popeth yn dod at ei gilydd – y llwyfan, y gerddorfa, y goleuo, ac ati, ac ati. Bydd yn amser gwych, cyffrous a heriol wrth brofi unwaith eto y wefr a ddaw o waith newydd!\nMichael McCarthy, Cyfarwyddwr Y Tŵr\nCategorïau: Blog Tagged: cerddoriaeth glasurol, cymraeg, opera, theatr Awdur: Mair Jones


Mae angen trefniadau gweithio’n hyblyg, gofal plant a newid diwylliant i gyflawni cydraddoldeb rhywiol yn y gwaith, yn ôl canfyddiadau un o bwyllgorau’r Cynulliad – PIGION\nMae angen trefniadau gweithio’n hyblyg, gofal plant a newid diwylliant i gyflawni cydraddoldeb rhywiol yn y gwaith, yn ôl canfyddiadau un o bwyllgorau’r Cynulliad\nBy seneddymchwil July 16, 2018 December 5, 2019\nHeddiw, mae’r Pwyllgor Cydraddoldeb, Llywodraeth Leol a Chymunedau yn cyhoeddi ei adroddiad, ‘Wrth eich gwaith: rhianta a chyflogaeth yng Nghymru‘, yn dilyn ei ymchwiliad i feichiogrwydd, mamolaeth, rhianta a gwaith\nDaw’r adroddiad i’r casgliad bod strwythur anhyblyg y gweithle a’r rhagdybiaethau gofal plant a wneir o ran rhyw, yn ogystal â’r gwahaniaethu cyffredin sy’n digwydd yn golygu bod mamau yn fwy tebygol o gael eu cyfyngu i waith rhan-amser â chyflog isel gyda llai o gyfleoedd am gynnydd gyrfaol. Ystyriodd y Pwyllgor fod y materion hyn yn achosion allweddol o anghydraddoldeb rhywiol, ac yn cynrychioli colled i’r economi. Mae Cyngor Busnes Menywod Llywodraeth y DU wedi amcangyfrif y gallai sicrhau cydraddoldeb rhwng cyfraddau cyflogaeth menywod a dynion helpu economi’r DU i dyfu mwy na 10% erbyn 2030.\nYng Nghymru, y gyfradd gyflogaeth i fenywod sydd â phlant dibynnol yw 75%; y gyfradd i ddynion â phlant dibynnol yw 91%.\nMae gwaith ymchwil gan y Sefydliad Astudiaethau Cyllid yn dangos, cyn i’r plentyn cyntaf gael ei eni, fod cyfraddau cyflogaeth dynion a menywod yn y DU fwy neu lai yr un fath. Rhwng y flwyddyn cyn geni’r plentyn a’r flwyddyn wedyn, nid yw cyfraddau cyflogaeth dynion yn newid fawr ddim. Fodd bynnag, mae cyfraddau cyflogaeth menywod yn gostwng 33 pwynt canran ar gyfer y rheini sydd â chymwysterau TGAU, 19 pwynt canran ar gyfer y rheini â Safon Uwch, ac 16 pwynt canran ar gyfer graddedigion.\nErbyn yr amser i’r plentyn cyntaf droi’n 12 oed, mae cyflog menywod fesul awr draean yn is na chyflog dynion. Pan fo’r plentyn yn 20 oed, nid yw cyfraddau cyflogaeth menywod yn gyfartal â dynion o hyd.\nSefydliad Astudiaethau Cyllid (2016) bwlch cyflog rhwng y rhywiau\nYn 2016, canfu arolwg gan y Comisiwn Cydraddoldeb a Hawliau Dynol fod 87% o gyflogwyr yng Nghymru o’r farn ei bod yn fuddiol i sefydliadau gefnogi menywod beichiog a’r rhai sydd ar absenoldeb mamolaeth. Canfu hefyd fod 71% o famau wedi dweud iddynt gael profiadau negyddol neu wahaniaethu o ganlyniad i gael plant, dywedodd 15% iddynt gael colled ariannol, a dywedodd 10% eu bod hyd yn oed yn teimlo bod rhaid iddynt adael eu swydd.\nAtegwyd canfyddiadau’r Comisiwn Cydraddoldeb a Hawliau Dynol gan gyfraniadau unigolion at yr ymchwiliad. Clywodd y Pwyllgor gan nifer sylweddol o fenywod a gafodd eu diswyddo yn ystod beichiogrwydd neu gyfnod mamolaeth, neu a gafodd swydd wahanol neu lai o gyfrifoldebau heb iddynt gael eu hymgynghori. Ni allai eraill gael cyflogaeth hyblyg i gyd-fynd â gofal plant er gwaethaf yr hawl gyfreithiol i ofyn am weithio’n hyblyg, ac fe’u gorfodwyd i hunangyflogaeth ansicr ar dâl isel.\nMae’r Pwyllgor yn credu y gall Llywodraeth Cymru chwarae rôl allweddol wrth roi diwedd ar wahaniaethu drwy foderneiddio gweithleoedd a rhoi rhwymedigaethau mwy cadarn ar gyrff cyhoeddus a sefydliadau preifat a gwirfoddol sy’n derbyn cyllid cyhoeddus.\nArgymhellodd y dylid cyflawni hyn drwy:\nhybu gweithio’n hyblyg: Argymhellodd y Pwyllgor y dylai Llywodraeth Cymru hysbysebu swyddi yn y sector cyhoeddus (gan gynnwys swyddi addysgu) fel ‘hyblyg yn ddiofyn’, ac arwain y ffordd trwy ganiatáu rhannu swydd ar gyfer rolau uwch fel Gweinidogion a chynghorwyr;\nsicrhau bod cyrff cyhoeddus, a busnesau ac elusennau sy’n derbyn cyllid cyhoeddus yn cymryd cyfrifoldeb am roi diwedd ar wahaniaethu: argymhellodd y Pwyllgor y dylid gosod rhwymedigaethau mwy cadarn ar sefydliadau sy’n derbyn arian cyhoeddus i ddarparu trefniadau gweithio’n hyblyg ac y dylid cyflwyno adroddiad ar gyfraddau cadw staff sy’n dychwelyd o absenoldeb mamolaeth;\nailasesu’r Cynnig Gofal Plant newydd: mae’r Pwyllgor wedi clywed bod cynnig gofal plant Llywodraeth Cymru yn annhebygol o gyflawni’i brif nod, sef cynyddu cyflogaeth ymysg mamau. Argymhellodd y Pwyllgor fod y Llywodraeth yn ailystyried y grŵp oedran targed a’r trothwy incwm;\nannog newid diwylliant: canfu’r Pwyllgor, er bod deddfwriaeth a strwythurau’r gweithle yn bwysig, ni roddir diwedd ar wahaniaethu a thriniaeth annheg oherwydd beichiogrwydd neu famolaeth ond pan na ystyrir mai cyfrifoldeb y fenyw yn unig yw gofalu’n ddi-dâl am y plentyn. Argymhellodd y dylid cynnwys gwersi am rianta a gofal yn yr addysg newydd ynghylch rhyw a pherthnasoedd, ac y dylid cymryd camau i gynyddu nifer y tadau sy’n manteisio ar gyfnod rhianta wedi’i rannu;\ngwella’r ddarpariaeth o gyngor a gwybodaeth: dywedodd gweithwyr a chyflogwyr wrth y Pwyllgor eu bod yn methu â chael cyngor ar faterion beichiogrwydd a mamolaeth yn y gwaith, a bod cyngor gyrfaoedd yn annigonol i rieni wrth ddychwelyd i’r gwaith. Argymhellodd y Pwyllgor fod Llywodraeth Cymru’n gwella gwasanaethau cynghori yng Nghymru, a bod y wybodaeth am hawliau a rhwymedigaeth yn y gwaith yn cael ei darparu i fenywod yn gynnar yn ystod eu beichiogrwydd;\ngwella dulliau casglu data:argymhellodd y Pwyllgor y dylai’r awdurdodau cyhoeddus gyflwyno adroddiad ar eu cyfraddau cadw mamolaeth, a chyhoeddi’r bwlch cyflog rhwng y rhywiau mewn modd mwy hygyrch.\nCyhoeddwyd yr adolygiad cyflym o gydraddoldeb rhywiol, a gomisiynwyd gan Lywodraeth Cymru, ar 10 Gorffennaf 2018, yn dilyn ymrwymiad y Prif Weinidog i sicrhau bod Cymru yn arweinydd byd-eang mewn cydraddoldeb rhywiol.\nArgymhellodd yr adroddiad cyflym y dylai Llywodraeth Cymru wneud y canlynol:\nDatblygu gweledigaeth ac iaith a rennir ar gyfer cydraddoldeb rhywiol yng Nghymru;\nYstyried sefydlu rôl Ysgrifennydd y Cabinet dros Gydraddoldebau a Grymuso Menywod, ochr yn ochr â Phwyllgor Cydraddoldebau a Menywod yn y Cynulliad;\nIntegreiddio’n well rhwng dyletswyddau cydraddoldeb y sector cyhoeddus, Deddf Trais yn erbyn Menywod, Cam-drin Domestig a Thrais Rhywiol (Cymru) a Deddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol (Cymru);\nYstyried yn fanwl y camau ymarferol y gall Llywodraeth Cymru eu cymryd i gau’r bwlch cyflog rhwng y rhywiau, gan gynnwys dadansoddiad o bolisi cyflog yr uwch wasanaeth sifil.\nCyflwyno absenoldeb rhiant a rennir ar gyfer cyflogeion Llywodraeth Cymru ar y gyfradd cyflog mamolaeth uwch i dadau sy’n cymryd absenoldeb ac annog yr un arfer da mewn gwasanaethau cyhoeddus;\nYmchwilio i werth gofal di-dâl a’i gynnwys ym mesurau economaidd Cymru ochr yn ochr â mesurau traddodiadol megis GYG, a\ngwella’r modd o gasglu data wedi’u dadgyfuno.\nBydd Llywodraeth Cymru yn ymateb i’r adolygiad cyflym ac adroddiad y Pwyllgor yn nhymor yr hydref.\nTags: Cyflogaeth Cymru gwaith Menywod\nPrevious Entry Rôl Llywodraethau datganoledig yn nhrafodaethau’r Deyrnas Unedig â’r Undeb Ewropeaidd\nNext Entry Y berthynas rhwng y DU a’r UE yn y dyfodol: Llywodraeth y DU yn cyhoeddi ei chynigion o ran ei pherthynas â’r UE yn y dyfodol


Abertawe - Diweddariad ynghylch coronafeirws ar gyfer staff - 2 Ebrill 2020\nDiweddariad ynghylch seibrddiogelwch a'r post.\nWrth i filoedd o staff Cyngor Abertawe weithio gartref yn ystod y wythnosau sy'n dod oherwydd yr achosion o goronafeirws, mae'n fwy tebygol y byddant yn profi rhywfaint o broblemau diogelwch/ I ddiogelu pawb ohonom ni, gellir lawrlwytho taflen arweiniad ynghylch Gweithio Gartref o Staffnet.\nMae staff yr ystafell bost yn parhau i brosesu gohebiaeth a dderbynnir ac a anfonir. Os bydd angen argraffu gohebiaeth a'i rhoi mewn amlenni, gellir gwneud hyn trwy law'r ystafell bost. Fodd bynnag, yn sgil y cyfyngiadau staffio, sicrhewch os gwelwch yn dda mai dim ond gohebiaeth hanfodol a brys sy'n cael ei phrosesu ar yr adeg hon.\nFfoniwch Rachel Mabula ar 636032 i drafod y trefniadau ar gyfer hyn. Os bydd arnoch chi angen anfon dros 20 eitem o ohebiaeth, cysylltwch â Designprint@swansea.gov.uk, a fydd yn gallu prosesu'r ceisiadau hyn.\nDiweddarwyd y dudalen ddiwethaf 14.16 29.04.2020


Prosiect Adfer Porfa Rhos | Radnorshire Wildlife Trust\nProsiect Adfer Porfa Rhos\nEin nod ydy adfer cynefin porfa rhos ledled Sir Faesyfed. Fe fyddwn ni’n gweithio gyda ffermwyr lleol a pherchnogion tir yn ogystal â chydlynu digwyddiadau ac arddangosfeydd ledled yr ardal i godi ymwybyddiaeth ac i gysylltu pobl â’r cynefin hwn.\nCynllun Rheoli Cynaliadwy ydy hwn, sy’n para am ddwy flynedd yn rhedeg o fis Mawrth 2021 i fis Mawrth 2023. Ariennir ef trwy Raglen Datblygu Gwledig 2014-2020 - Cymunedau Gwledig Llywodraeth Cymru, y mae Cronfa Amaethyddol Ewrop ar gyfer Datblygu Gwledig a Llywodraeth Cymru’n ei hariannu.\nMae porfa rhos yn laswelltir corsiog â chyfoeth o rywogaethau, a reolir yn draddodiadol drwy roi gwartheg i bori’n ysgafn arno. Mae’n nodwedd gyffredin o dirwedd Canolbarth Cymru, er na chaiff ei gwerthfawrogi’n ddigonol am gyfoeth ei rhywogaethau a manteision posibl yr ecosystem. Gan ganolbwyntio ar yr ardal o gwmpas Rhaeadr Gwy, nod y prosiect hwn ydy adfer bioamrywiaeth a chynyddu gwerth diwylliannol porfeydd rhos yng ngolwg perchnogion tir a chymunedau.\nGyda chefnogaeth staff, tirfeddianwyr, gwirfoddolwyr a chontractwyr, mae’r prosiect yn bwriadu:\nAdolygu a monitro gwaith adfer porfa rhos.\nGwella bioamrywiaeth, strwythur y pridd, storfeydd carbon a dŵr porfeydd rhos.\nArolygu a monitro’r bioamrywiaeth a gwerthuso’r dulliau rheoli a ddefnyddir.\nHelpu i gynnal busnesau ffermio trwy ymchwilio i farchnadoedd ar gyfer cynnyrch a datblygu cyfleusterau twristiaeth.\nDefnyddio gweithgareddau’r celfyddydau a threftadaeth i ymgysylltu â’r cyhoedd, creu hunaniaeth bositif i borfa rhos a darparu buddion o ran addysg, iechyd a llesiant.\nMonitro a gwerthuso deilliannau a defnyddio’r wybodaeth hon i ysbrydoli eraill.\nSut allwch chi wneud eich rhan?\nMae yna lawer o ffyrdd i gymryd rhan yn y prosiect:\nYmuno â’n digwyddiadau a’n gweithgareddau\nGwneud cais i fod yn artist preswyl