Pennod 2: S4C Yfory –\nEin gweledigaeth yw creu S4C sy’n berthnasol, yn apelgar ac yn datblygu’n gyson o ran y cynnwys a gomisiynir gennym, a sut mae pobl yn defnyddio’r cynnwys hwnnw.\nPennod 2: S4C\nBydd cynnwys S4C yn ysbrydoli, yn twymo’r galon, yn drawiadol, yn addysgiadol ac yn ddifyr.\nCynnwys Cymraeg fydd rheswm ein bodolaeth o hyd, ond bydd comisiynu cynnwys mwy amrywiol i’n cynulleidfaoedd, ar ffurf-hir a ffurf-fer, ac ar gael ble a phryd bynnag y dymunant, yn gadarn wrth wraidd S4C yfory.\nMae gennym farn glir ynghylch y math o wasanaeth y mae angen i ni fod - gan symud o sefyllfa draddodiadol y sianel fel darlledwr llinol yn bennaf, i fod yn ddarparwr sawl math o gynnwys, ar draws nifer o lwyfannau. Mae angen i ni ymgysylltu’n llawnach â demograffeg iau, tra’n parhau i ddarparu gwasanaethau i’n gwylwyr craidd, teyrngar. Mae angen i ni ddarparu gwasanaeth wedi’i bersonoli gyda dewis o gynnwys sy’n adlewyrchu arferion gwylio unigol, o ran ffurf y cynnwys a sut caiff ei wylio. Mae’r angen i gynnig opsiynau darlledu ac opsiynau ‘dewis personol’ yn hanfodol i ddyfodol S4C.\nEr mwyn gwneud hyn, fe fydd yn rhaid i ni weithio’n agos gyda’n holl bartneriaid - y BBC, cynhyrchwyr annibynnol ac ITV Cymru - i ddatblygu ffyrdd newydd o feddwl am ddymuniadau ein cynulleidfa, gan barhau i bwysleisio safon a gwreiddioldeb y cynnwys.\nEin huchelgais yw datblygu o fod yn Ddarlledwr Gwasanaeth Cyhoeddus (DGC) i fod yn ddarparwr Cyfryngau Gwasanaeth Cyhoeddus (CGC). Mae hyn yn adlewyrchu’n well y ffordd y mae DGCau eraill y DU eisoes yn gweithredu, a byddai’n dod ag S4C yn fwy cyson ag arfer gorau’r DU ac yn rhyngwladol. Bydd yn ein galluogi ni i gomisiynu a dosbarthu cynnwys ar unrhyw lwyfan poblogaidd - darlledu neu ar-lein.\nPrif Uchelgeisiau S4C o Fewn y Weledigaeth\nDarparu Cynnwys ar Bob Llwyfan: Sicrhau y gall y gynulleidfa ddefnyddio cynnwys S4C pryd, ble a sut bynnag y dymunant\nCreu’r Cynnwys Cywir: Ei wneud yn fwy perthnasol, cystadleuol ac amrywiol\nGwerth Ehangach fel Gwasanaeth Cyhoeddus: Sicrhau buddion economaidd, ieithyddol ac addysgol o’n gwaith\nStrategaeth Fasnachol i Helpu Gyrru’r Weledigaeth: Gwella ein galluoedd a’n henw da masnachol\ndesktop_mac laptop tablet_mac stay_current_landscape fast_forward mail_outline radio videocam cloud_done web hd movie mic watch subscriptions message desktop_mac laptop tablet_mac stay_current_landscape fast_forward mail_outline radio videocam cloud_done web hd movie mic watch subscriptions message\nCYNNWYS AR BOB LLWYFAN\nMae angen i gynnwys S4C fod ar gael ble mae pobl yn gwylio - ar lwyfannau’r cyfryngau cymdeithasol, safleoedd fideo ffurf-fer, teledu llinol, Teledu Clyfar, ac unrhyw lwyfan poblogaidd arall nawr ac yn y dyfodol. Y weledigaeth yw dod yn ddarparwr cynnwys Cyfryngau Gwasanaeth Cyhoeddus cyflawn.\nYn ddarparwr Cyfryngau Gwasanaeth Cyhoeddus (CGC), byddwn yn adeiladu ar gryfderau Darlledu Gwasanaeth Cyhoeddus (DGC). Byddwn yn cynnal yr elfennau hynny, tra’n cydnabod mai dim ond un dull yw darlledu - er yn ddull cadarn - o gyrraedd cynulleidfaoedd a bodloni yr angen i ddarparu cynnwys gwasanaeth cyhoeddus Cymraeg yn yr oes ddigidol.\nNid yw’n ddigon mwyach creu cynnwys gwych ac yna disgwyl i’ch cynulleidfa ganfod hynny drwy wylio’r teledu. Er bod ‘darlledu’ yn bwysig o hyd, mae’n hymchwil ansoddol yn dangos bod mwy a mwy o bobl yn disgwyl gwasanaethau rhaglenni wedi’u personoleiddio, sy’n bodloni eu hanghenion unigol eu hunain.\nI fod yn wirioneddol gystadleuol heddiw, bydd S4C yn ceisio darparu profiad gwylio mwy personoledig i rai carfannau o’r gynulleidfa, gan guradu cynnwys mewn ffyrdd ystyrlon fel y gall pobl gael gafael yn rhwydd ar y cynnwys mwyaf perthnasol iddyn nhw ar ba lwyfannau bynnag maen nhw’n eu dewis ar gyfer defnyddio cynnwys. Yn ei dro, mae personoli yn rhoi gwybodaeth i S4C am ddewisiadau a hoffterau cynulleidfaoedd ar gyfer creu a darparu cynnwys yn y dyfodol, ac mae’n ysgogi ymgysylltu.\nRydym wedi gwneud rhywfaint o gynnydd o ran sicrhau bod gennym gynrychiolaeth ar lwyfannau darlledu allweddol (gweler adran S4C Heddiw) - ac mewn safleoedd amlwg - ac rydym wedi treialu cynnwys newydd ar YouTube gyda Pump. Ond nid yw ein cynnig digidol cyffredinol yn manteisio’n llawn ar botensial technolegau newydd ac archwaeth y cyhoedd i ddefnyddio’r technolegau hynny. Nid yw cynnwys Cymraeg ar gael yn y ffordd y dylai fod i fodloni anghenion cynulleidfa heddiw.\nSianel Linol S4C\nMae ymchwil yn dangos, er ei bod yn glir bod rhai grwpiau oedran yn gwylio llai o deledu ar hyn o bryd gan ddewis defnyddio cynnwys trwy lwyfannau eraill,⁷ nid oes unrhyw amheuaeth, dros y degawd nesaf o leiaf, y bydd poblogrwydd y teledu ymhlith grwpiau oedran eraill, yn ogystal â lle’r teledu fel cartref gwylio teuluol, yn parhau’n gryf.⁸ Bydd darlledwyr gwasanaeth cyhoeddus, gyda’u buddsoddiad sylweddol parhaus mewn rhaglennu llinol prif ffrwd, yn sicrhau fod darlledu ar y teledu yn cadw ei le fel prif fodd pobl o ddefnyddio cynnwys.\nRhaid i ni felly barhau i fuddsoddi yn ein presenoldeb ar brif lwyfannau teledu am flynyddoedd i ddod a pharhau i ddarparu gwasanaeth llinol cystadleuol ac uchelgeisiol.\nChwaraewr Ar-lein S4C: mwy o gynnwys, mwy o amlygrwydd, mwy o ymgysylltu\nAr hyn o bryd, mae S4C yn gweithredu ‘chwaraewr’ ar-lein cymharol syml, gan ddarparu gwasanaethau byw a gwasanaethau dal-i-fyny yn bennaf ar gyfer cynnwys teledu ffurf-hir – gan mwyaf, mae ar gael am 35 diwrnod ar ôl y darllediad gwreiddiol.\nMae ein partneriaeth strategol â’r BBC wedi ei gwneud hi’n bosibl i gynnwys diweddaraf S4C fod ar gael ar BBC iPlayer. Rydym eisiau adeiladu ar fanteision y bartneriaeth, ond gan hefyd ddefnyddio ein chwaraewr ein hunain i greu gwasanaeth gwirioneddol bersonoledig yn gyson â disgwyliadau’r gynulleidfa. Y nod fydd iddo gynnig mynediad i’r holl gynnwys presennol a chynnwys hanesyddol rydym yn berchen yr hawliau dosbarthu presennol ar eu cyfer.\nYn rhan o’n partneriaeth strategol ehangach, rydym wedi dod i drefniant gyda’r BBC, sy’n golygu mai cynnwys dal-i-fyny S4C yw’r unig gynnwys nad yw’n gynnwys y BBC sydd ar gael ar BBC iPlayer. Mae hon wedi bod yn fenter lwyddiannus ac mae wedi bod yn llwyfan pwysig i ehangu gwylio rhaglenni S4C ar-lein, o fewn terfynau amser cytûn. Edrychwn ymlaen at archwilio cyfleoedd pellach i gydweithredu a fydd o fudd i’n cynulleidfaoedd.\nHyrwyddo ymgysylltu, effeithlonrwydd ac amlygrwydd\nChwaraewr newydd S4C fydd y sbardun y tu ôl i holl gynnwys S4C ar lwyfannau digidol. Bydd yn ein galluogi i anfon cyfathrebiadau uniongyrchol a phersonoledig i’n tanysgrifwyr gyda diweddariadau a gwybodaeth, yn ogystal â chynnig mynediad i gynnwys cyfoethog sy’n addas i’w hanghenion a’u dewisiadau gwylio unigol eu hunain.\nBydd yn ein galluogi ni i awtomeiddio a mireinio ein gweithdrefnau ar gyfer gwneud taliadau i gyfranwyr a deiliaid hawliau ar sail defnydd.\nYn naturiol, bydd y chwaraewr newydd hwn ar gael drwy wefan S4C ei hun, ond drwy gymaint o lwyfannau eraill â phosibl hefyd, gan adeiladu ar gynlluniau presennol i lansio apiau ar Deledu Clyfar Samsung, er enghraifft. Bydd yn rhoi amlygrwydd i S4C ar lwyfannau digidol wrth i ni geisio gwneud ein chwaraewr ar gael i bawb ar y dyfeisiau mwyaf poblogaidd. Ond byddwn hefyd am sicrhau bod S4C yn cael ei gynnwys ar gymaint o lwyfannau cynnwys trydydd parti â phosibl.\nHoll gynnwys S4C ar-lein\nBydd galluoedd technegol y chwaraewr newydd yn hyrwyddo amlygrwydd ac ymgysylltu â chynulleidfaoedd, ond byddwn hefyd yn anelu i chwyldroi ein cynnig o gynnwys ar-lein.\nMewn oes pan mae gwasanaethau a gynigir drwy lwyfannau tebyg i Netflix ac Apple TV wedi’u sefydlu o ran disgwyliadau cynulleidfaoedd, y nod yw rhoi un cartref hwylus cydnabyddedig ar gyfer holl gynnwys S4C. Rydym eisiau galluogi tanysgrifwyr i gael mynediad i’r ystod cynnwys ehangaf posibl a’u galluogi i guradu eu rhestri chwarae eu hunain.\nYn ychwanegol at ffrydio’r sianel linol yn fyw, byddai’r gwasanaeth newydd hwn yn darparu:\ncyfleuster dal-i-fyny ar gyfer rhaglenni ffurf- hir diweddar S4C;\ncynnwys ffurf-fer atodol i raglenni – tu ôl i’r llenni, cyfweliadau talent ac ati;\ncynnwys ffurf-fer gwreiddiol newydd, wedi’i guradu yn ôl thema;\ncynnwys archif, wedi’i guradu yn ôl genre/ meysydd diddordeb;\ncynnig ‘setiau bocs’, yn archwilio’r opsiwn talu i gadw.\nChwaraewr annibynnol i blant\nMae gennym uchelgais i greu gwasanaeth ar-lein annibynnol i blant, wedi’i fodelu ar yr uchod, i wneud cynnwys Cymraeg ar gael yn haws i blant sy’n siarad yr iaith neu’n ei dysgu. Byddai ganddo apiau cysylltiedig, yn galluogi plant i bori drwy’r cynnwys yn haws ar ddyfeisiau symudol heb risg o daro ar gynnwys sy’n anaddas neu’n amhriodol i’w hoedran.\nBydd y datblygiadau hyn yn mynnu llu o addasiadau technegol ac uwchraddiadau i’n cynnig presennol, yn ogystal ag adnoddau ychwanegol i ddigideiddio, codio a churadu cynnwys, ac i sicrhau’r hawliau priodol ar gyfer dosbarthu cynnwys.\nDarparwyr teledu ar-alw\nMae nifer o ddarparwyr teledu sefydledig yn cynnig sianeli byw ac yn gweithredu fel cyfryngau i gael mynediad i gyfleusterau ar alw darlledwyr drwy setiau teledu. Lansiwyd S4C ar YouView ar ddechrau 2014. Ein nod yw ymgorffori S4C ar wasanaethau ar alw pellach lle bo’n bosibl, gyda dau lwyfan penodol – Freeview Play a Freesat Freetime - yn cael eu targedu’n gynnar.\nTeledu Clyfar a Ffrydwyr Cyfryngau\nYn draddodiadol, mae DGCau wedi mwynhau amlygrwydd arbennig ar EPG (Dewislen Rhaglenni Electronig) teledu. Mae hyn wedi bod yn hynod werthfawr o ran cynnal ymwybyddiaeth o gynnig rhaglenni S4C yn yr oes ddigidol.\nErbyn hyn, gyda’r cynnydd sydyn yn y niferoedd sy’n prynu setiau teledu clyfar, a’r proffil is a roddir i’r Ddewislen Rhaglenni Electronig gan rai llwyfannau, fe allai siaradwyr Cymraeg a gwylwyr eraill ei gweld hi’n anoddach fyth dod o hyd i gynnwys gwasanaeth cyhoeddus Cymraeg ar lwyfannau cyfryngau digidol os nad yw’r cynnwys hwnnw’n cael amlygrwydd priodol.\nRydym eisoes wedi gweithio gydag Amazon Fire a Samsung i rag-lwytho S4C fel Ap Clyfar annatod, gan sicrhau rhywfaint o amlygrwydd pan fydd gwylwyr yn troi eu setiau teledu ymlaen.\nEin gweledigaeth yw i S4C gael ei gynnwys ar bob set deledu clyfar sy’n cael eu hadeiladu’n newydd. Ond mae hyn yn mynnu amser a buddsoddi, o ran datblygu apiau ac o ran sicrhau integreiddio apiau gan weithgynhyrchwyr, ac mae’n debygol o fod angen arweiniad rheoleiddiol cadarn os yw hyn i ddigwydd. Credwn ei bod yn bwysig iawn i’r egwyddor amlygrwydd DGC gael ei hymestyn i gynnwys gwasanaethau ar alw sy’n gwasanaethu darparwyr gwasanaeth cyhoeddus. Mae’n arbennig o hanfodol i argaeledd cynnwys Cymraeg, gan mai S4C yw’r unig DGC Cymraeg sydd ar gael – yn gwasanaethu siaradwyr Cymraeg ledled y DU.\nLlwyfannau Fideo Allanol\nDywed adroddiad gan Ofcom yn 2016,⁹ fod plant 5 i 15 oed, am y tro cyntaf, yn treulio mwy o amser ar-lein nag yn gwylio setiau teledu, ac YouTube yw’r prif gyrchfan ar-lein. Roedd hyn yn arbennig o wir ar gyfer y rhai 12 i 15 oed, gydag 87% yn gwylio YouTube. Mae’r adroddiad yn dweud hefyd, er eu bod yn gwylio llai o gynnwys ar deledu, nad yw hyn yn golygu bod plant yn defnyddio llai o gynnwys.\nMae’r enghraifft o’r un grŵp hwn yn dangos pa mor bwysig ydyw i gynnwys Cymraeg, apelgar o’r ansawdd gorau i fod ar gael ar lwyfannau fideo allanol.\nEin huchelgais gyda YouTube yw datblygu portffolio bach o sianeli Cymraeg, yn targedu grwpiau oedran gwahanol a’u poblogi yn rheolaidd gyda chynnwys ffurf-fer apelgar. Bydd llawer o hwn yn gynnwys newydd annibynnol – fel ein treial ar gyfer Pump – ond bydd rhywfaint hefyd yn ymwneud â chynnwys ar ein sianel linol ac yn gweithredu fel deunydd hyrwyddo. Yn yr un modd, mae angen i ni wella ein presenoldeb fideo gwreiddiol ar Facebook, sydd wedi dod yn brif lwyfan fideo yn ogystal â llwyfan cymdeithasol, er mwyn ymgysylltu ymhellach â’r rheiny sy’n ei ddefnyddio’n gyson – demograffeg gymharol ifanc. Byddwn hefyd yn monitro tueddiadau wrth i gyfleoedd newydd a llwyfannau newydd ddod i’r amlwg dros gyfnod.\nMae’r cyfryngau cymdeithasol ar bob ffurf yn elfen hanfodol o lwyddiant cynnwys heddiw. Mae cynulleidfaoedd, yn enwedig y grŵp oedran 16 i 34, yn buddsoddi’n drwm yn y cyfryngau cymdeithasol ac eisiau rhannu’u barn, sylwadau ar gynnwys, gwneud gofynion ar ddarlledwyr a gofyn cwestiynau. Gall sgwrsio ar y cyfryngau cymdeithasol gynyddu ffigyrau, gyrru ail-gomisiynu a throi talent anhysbys - ac yn wir, defnyddwyr y cyfryngau cymdeithasol eu hunain - yn sêr.\nFe wnaethom newid ffocws egni ein tîm ymgysylltu yn 2016, ac o ganlyniad, fe wnaethon ni gynyddu ein presenoldeb ar draws sianeli cyfryngau cymdeithasol allweddol, gan gyflawni cynnydd sylweddol mewn lefelau ymgysylltu â chynnwys.\nCyflawnwyd hyn drwy ddefnyddio deunydd hyrwyddo a threialu ychydig o gynnwys ffurf-fer, ond rydym yn cydnabod ein bod ymhell o fod yn defnyddio’r cyfryngau cymdeithasol ar y lefelau gorau. I gyflawni hyn ac i ymgysylltu’n llawn â chynulleidfaoedd sy’n defnyddio mwy o gynnwys drwy’r cyfryngau cymdeithasol nag unrhyw gyfrwng arall, rhaid i ni greu mwy o gynnwys ffurf-fer, a rhaid i ni hefyd fod yn fwy ymatebol i’n cynulleidfa drwy’r cyfryngau cymdeithasol a hyrwyddo lefelau cyfathrebu ac ymgysylltu uwch. Mae hyn yn mynnu adnoddau ychwanegol.\nRhaid i werth cynnwys newydd, y gellir mynd ato ar draws ystod o lwyfannau, gael ei hyrwyddo i’r eithaf drwy wneud yn siŵr bod ein cynulleidfa yn gwybod beth sydd gennym a sut gellir ei ddefnyddio. Bydd lefel uwch o weithgarwch ar y cyfryngau cymdeithasol yn allweddol, gan ledaenu’r gair am apêl amrywiol cynnwys S4C ar bob llwyfan. Bydd hefyd yn ein galluogi i dargedu gwylwyr yn fanwl gyda negeseuon wedi’u personoli.\nYn unol â’n cyfeiriad strategol clir i dargedu cynulleidfaoedd ar y teledu a llwyfannau ar-lein, rhaid i ni barhau i estyn allan i gynulleidfaoedd sy’n ymgysylltu’n fwy rheolaidd â mathau mwy traddodiadol o gyfryngau.\nCynnwys yn y Gymuned\nMae’r Gymraeg wedi’i gwreiddio yn y gymuned ac mae angen i S4C adlewyrchu bywyd cymunedol, cyfoes yng Nghymru. Mae’n bwysig ein bod yn dod o hyd i ffyrdd i fynd â’n gwasanaeth a’n cynnwys all-lein i’r gymuned ar adegau priodol.\nAr hyn o bryd, dim ond un swyddog cymunedau sydd gennym ar gyfer Cymru gyfan. I gyflawni ein gweledigaeth ‘ar lawr gwlad’, mae angen i ni allu cynyddu ein gweithgareddau ymgysylltu â’r gymuned.\nMae’r dyddiau pan fo modd i Ddarlledwyr Gwasanaeth Cyhoeddus (DGCau) fod yn bopeth i bawb wedi hen fynd heibio. Bellach, mae’n rhaid i ni ddarparu rhywbeth arbennig i bawb – cynnwys sy’n siarad yn bersonol â phob gwyliwr, pwy bynnag ydyw a sut bynnag y mae’n dymuno gwylio ei gynnwys Cymraeg.\nMae cynnwys wedi bod yn ganolog i S4C erioed. Ond ein gweledigaeth newydd – y cyfan yn cael ei ysgogi gan newidiadau i anghenion ein cynulleidfa – yw comisiynu’n benodol i gynulleidfaoedd yn ôl beth maen nhw’n dewis ei wylio a sut maen nhw’n dewis ei wylio.\nEin nod yw creu profiadau gwylio difyr i’r teulu ar y teledu yn ystod oriau brig, cyflawni ein syniadau mawr ar draws llwyfannau gan ddylanwadu o ddifrif, a darparu llif mynych a chyson o gynnwys newydd trawiadol ar gyfer llwyfannau ffurf-fer ar-lein. Dyma yw ystod y cynnwys y mae cynulleidfaoedd ei eisiau, yn iaith eu dewis. Ond mae’r gynulleidfa honno dan ddylanwad y farchnad cyfryngau ehangach hefyd, ac mae ganddi ddisgwyliadau uchel. Mae’n rhaid i gynnwys S4C gystadlu mewn meysydd lle mae DGCau eraill yn gallu buddsoddi mwy o lawer yn eu cynnwys ar hyn o bryd.\nAr draws pob llwyfan, ein nod yw creu ystod benodol o gynnwys perthnasol ac amrywiol sy’n gafael ac yn difyrru, yn synnu ac yn swyno pob carfan o’r gynulleidfa – ar lwyfan eu dewis. Bydd hyn yn cynnwys gwella’r cynnwys a gynigiwn i’n gwylwyr teyrngar presennol, yn ogystal ag adeiladu perthynas hirdymor gyda’r cynulleidfaoedd hynny sydd, yn ôl ein hymchwil, yn llai tebygol o weld S4C fel rhan reolaidd o’u bywyd ar hyn y bryd e.e. pobl ifanc, cartrefi ieithoedd-cymysg, y rhai 45 i 64-oed, yn ogystal â gwylwyr sy’n siarad llai o Gymraeg.\nOnd ni ellir gweld y teledu chwaith fel rhywbeth o’r gorffennol. Mae’r amser a dreulir yn ddyddiol yn gwylio teledu mewn cartrefi sydd â theledu yng Nghymru 13% yn uwch na chyfartaledd y DU,10 a gyda’r disgwyl y bydd y gwylio teledu llinol yn cyfrif am 75% o’r holl wylio sy’n digwydd yn y DU, hyd yn oed yn 2025,11 mae teledu yma i aros. Mae hyn yn golygu nad oes gan S4C unrhyw ddewis ond parhau i gynnal ffocws cadarn ar greu cynnwys trawiadol ar gyfer y sianel deledu, ar yr un pryd â datblygu cynnwys newydd i’w roi ar lwyfannau newydd a’r rhai sy’n datblygu.\nCenhadaeth Greadigol Newydd S4C\nCenhadaeth greadigol newydd S4C yw creu’r sgwrs, cyffwrdd â’r galon a thanio’r dychymyg. Mae gennym bum brif thema i’n galluogi i gyflawni’r genhadaeth hon drwy ein cynnwys:\nAdlewyrchu Cymru fodern:\nDal drych, ac adlewyrchu cymdeithas fodern Cymru.\nGafael yn ysbryd yr oes. Pam nawr? Pam ar S4C?\nGyrru gwylwyr atom:\nConglfeini newydd ein hamserlen – cyfresi’n dychwelyd.\nGwylio teuluol, siwrneiau sy’n twymo’r galon, sydd yn datgelu rhywbeth newydd.\nTriniaeth yw popeth:\nMae’r driniaeth hyd yn oed yn bwysicach na’r testun.\nMeithrin y weledigaeth newydd a sut caiff ei rhoi ar waith yn y sector cynhyrchu, ynghyd â rhaglen datblygu doniau.\nAmseru yw popeth:\nY syniad iawn ar yr amser iawn i’r gynulleidfa iawn.\nSefydlu cynnwys fel rhan naturiol o amserlenni bywyd prysur.\nCynnwys traws-llwyfan sy’n tynnu pobl ynghyd ac yn eu hysgogi i siarad.\nRhaglennu sydd yn ddigwyddiad ynddo’i hun.\nMae strategaeth cynnwys tair blynedd newydd S4C, gan adeiladu ar y pum thema hyn, eisoes wedi’i chyflwyno i’r sector cynhyrchu annibynnol.\nCyfeiriad Newydd i Gynnwys Llinol\nEin bwriad yw adfywio’r sianel linol i fod yn fwy cyffrous, yn fwy beiddgar, yn fwy amrywiol ac yn fwy cystadleuol gyda sianeli eraill. Mae angen iddi chwarae rhan fwy ym mywydau ein cynulleidfa. Mae gwasanaethau rhyngweithiol, pleidleisio drwy neges destun ac apiau rhaglenni, bob un yn enghreifftiau o weithgareddau sydd wedi’u cynllunio i annog cymryd rhan mewn rhaglenni llinol yn gyffredinol – cyfoethogi’r profiad i’r gynulleidfa. Ond mae ein huchelgais yn mynd ymhellach na hyn. Ein nod yw creu cynnwys mwy apelgar sy’n dod â phobl at ei gilydd o flaen y teledu ac yn y gymuned i ddathlu Cymru gyfoes. Rydym eisiau i bobl wylio am mai dyna’r cynnwys gorau sydd i’w gael.\nEr gwaethaf y darogan y byddai’r cynnydd mewn dewis a llwyfannau yn arwain at ddiflaniad rhaglenni teledu y mae pawb yn eu gwylio ac yn sôn amdanynt, yn y blynyddoedd diwethaf rydym wedi gweld cynnydd aruthrol yn y cyfresi “rhaid gweld” bondigrybwyll sy’n gyrru arferion gwylio teuluoedd cyfan yn yr oriau brig ganol wythnos ac ar y penwythnos. Mae’r rhain yn cynnwys rhaglenni cyllideb uchel ac ansawdd uchel fel The Great British Bake Off, I’m a Celebrity Get Me Out of Here, Strictly Come Dancing, Springwatch, Britain’s Got Talent, The Island with Bear Grylls, Celebrity Big Brother a Masterchef.\nMae hyd yn oed y bobl ifanc, sy’n treulio mwy o amser ar-lein nag o flaen y teledu, yn dal i ymgasglu gyda’u teuluoedd i wylio rhai mathau o adloniant ‘rhaid gweld’ sy’n gyffrous ac yn twymo’r galon. 12\nGwyddwn na allwn fod yn bopeth i bawb, ond ein sianel linol yw cartref gwylio teuluol yn Gymraeg, ac felly mae’n rhaid i ni greu mwy o gyfleoedd gwylio i deuluoedd eu mwynhau fel grŵp. Bydd y math hwn o gynnwys yn cael ei gomisiynu i ddarparu profiad llawn aml-lwyfan i’r gynulleidfa. Drwy ryddhau cynnwys ffurf-fer ychwanegol, byddwn yn mynd ati i annog defnydd ohono ar draws cyfryngau, ynghyd â thrafod a rhannu drwy lwyfannau cymdeithasol. Yn ogystal â gweithio i ymgorffori cynnwys S4C i fywyd teuluol yn ei holl ffurfiau, bydd y strategaeth hon yn adeiladu perthynas y sianel â gwylwyr iau.\nEr bod S4C yn falch o’i hanes o sicrhau gwerth eithriadol am arian, un o’n heriau mwyaf yw cynnal ein gallu i gystadlu â DGCau eraill sy’n gallu buddsoddi mwy o lawer mewn cynnwys oriau brig. Mae uchafswm gwariant S4C ar gynyrchiadau yn y prif genres ymhell o lefel y gwariant gan DGCau eraill yn ôl y rhestri tariffau diweddaraf a gyhoeddwyd.\nRhaglenni oriau brig\nC4 (2009 tariffau)\n245,000 400,000 650,000 1,000,000 175,000 200,000\nBBC Rhwydwaith (2016 tariffau)\n575,000 750,000 825,000 1,000,000 263,000 300,000\nCenhedloedd a Rhanbarthau* (2016 tariffau)\n185,000 220,000 450,000 200,000\nITV (2014 tariffau)\n575,000 1,000,000 550,00 800,000 225,000 300,000\nS4C (ar gyfer 2017)\n60,000 100,000 220,00 250,000 48,000 60,000\n*Nid oes amrediad tariff amser brig penodol wedi ei gyhoeddi ar gyfer drama a rhaglenni ffeithiol BBC Cenhedloedd a Rhanbarthau.\nOnd mae cyllidebau yn seiliedig ar amcangyfrifon incwm presennol yn dangos ein cyllideb cynnwys yn lleihau’n araf mewn termau arian parod, dros y pum mlynedd nesaf. A chan ganiatáu ar gyfer chwyddiant, mae’r pwysau yn fwy amlwg fyth:\nBydd parhau i gomisiynu cynnwys ar y lefelau presennol yn unig yn gofyn am fuddsoddiad yn unol â rhagolygon chwyddiant. Mae’r rhagolygon presennol rywle rhwng 3% (RPI) a 2% (CPI) dros y pum mlynedd nesaf.13 O ystyried yr amcangyfrif hwn, bydd angen cynnydd blynyddol sy’n tyfu o tua £2m ym mlwyddyn un hyd at tua £9m ym mlwyddyn pump dim ond er mwyn atal y gostyngiad mewn termau real yn y gyllideb cynnwys dros y pum mlynedd nesaf.\nMae graddfa’r arbedion effeithlonrwydd a gyflawnwyd eisoes, ynghyd â’r rheiny sydd eisoes wedi eu rhagdybio yn y gyllideb, yn golygu bod ein gallu i ddod o hyd i arbedion pellach wedi ei brofi i’r eithaf.\nMae gwylwyr Cymraeg eu hiaith yn gwbl ymwybodol o gynnwys ar sianeli eraill ac yn ei wylio. Yn anochel, maent yn cymharu gwerthoedd cynhyrchu, amlder ac amrywiaeth cynyrchiadau. Os yw S4C am gynnal ei hygrededd fel gwasanaeth teledu prif ffrwd, rhaid i ni sicrhau nad yw ein cynnwys yn dioddef o gael ei gymharu â safonau darlledwyr poblogaidd eraill.\nMae bron holl gynnwys gwreiddiol S4C a gynhyrchwyd gan y sector – dros 1300 o oriau’r flwyddyn – o ddrama i raglenni plant, chwaraeon, rhaglenni dysgwyr a rhaglenni ffeithiol – yn cael eu cynhyrchu am bron i £20m yn llai na chost cyfres deg awr The Crown ar Netflix, (adroddir ei bod wedi costio £100m).\nY ffocws arall i’r sianel yw creu adegau cenedlaethol, uchafbwyntiau yn yr amserlenni sy’n tynnu pobl ynghyd ac yn ysgogi pobl i siarad – ar y cyfryngau cymdeithasol ac mewn cymunedau ledled Cymru. Er mwyn i’r prosiectau traws-llwyfan hyn fod mor llwyddiannus â phosibl, mae angen iddynt adlewyrchu bywyd yng Nghymru hefyd a bod yn unigryw - rhywbeth a allai neu a fyddai’n cael ei gynhyrchu gan S4C yn unig.\nMis y Chwedlau 2017:\nMae Croeso Cymru yn canolbwyntio ar chwedlau Cymru ar gyfer ei gweithgarwch marchnata eleni, ac i gyd-fynd â hyn, rydym yn cynllunio nifer o raglenni arbennig. Byddwn yn creu cynnwys cyfoes, wedi’i seilio’n fras ar yr etifeddiaeth chwedlau gref yn niwylliant Cymru, a fydd yn ymddangos ar yr awyr, ar-lein ac yn hawdd i’w rannu ar draws y cyfryngau cymdeithasol. Bydd y prosiect yn cynnwys chwilio am straeon a chwedlau cariad Cymreig modern, cerddoriaeth a rhaglenni plant, yn ogystal â golwg amharchus ar chwedlau hynafol o safbwynt cyfoes.\nGan weithio ochr yn ochr â phrif astudiaeth ar newid ymddygiadol, rydym yn ymchwilio i brosiect proffil uchel a elwir ar hyn o bryd yn ‘Fflicio’r Swits’, am bobl yn gwneud newidiadau ystyrlon i’w bywydau. Bydd hyn yn adloniadol tu hwnt, ond bydd hefyd yn cynnwys neges gwasanaeth cyhoeddus gref iawn, a byddwn yn mynd â llawer iawn o gynnwys allan i’r gymuned – mewn ffordd sy’n hwyl, yn ddifyr ac yn ystyrlon.\nGellir cyflawni’r ddwy fenter yn fwy ac yn well yn unol â’r lefel buddsoddiad sydd ar gael.\nCreu Cynnwys Ffurf-Fer\nO ystyried ein cylch gorchwyl cyfyngol, y pwys a roddir ar deledu llinol a’n hangen ni i gomisiynu cynnwys newydd yn gyson, nid ydym wedi bod mewn sefyllfa i ganolbwyntio ar greu cynnwys ffurf-fer apelgar a gwreiddiol, sy’n targedu cynulleidfaoedd iau yn benodol. Yn unol â’r weledigaeth hon, ein nod yw newid hyn. Bwriadwn ddarparu cynnwys Cymraeg i gynulleidfaoedd y mae’n well ganddynt ddefnyddio’u cynnwys yn y modd hwn, yn enwedig y rhai 16 i 34 oed. Hwn yw’r grŵp sydd yn fwyaf tebygol o wylio cynnwys drwy lwyfannau ffurf-fer a llwyfannau cyfryngau cymdeithasol ar ddyfeisiau symudol,14 – ac nid oes fawr ar gael iddynt yn y Gymraeg.15\nYn fras, mae angen i ni greu dau brif fath o gynnwys ffurf-fer:\ncynnwys gwreiddiol, annibynnol sy’n ysgogi rhyngweithio cynulleidfaoedd newydd sbon ar draws llwyfannau nad ydynt yn llinol; a\nchynnwys sy’n hyrwyddo ac yn ehangu diddordeb mewn rhaglenni presennol ac yn eu hategu.\nRydym wedi dangos ein penderfyniad i archwilio’r farchnad am gynnwys ffurf-fer newydd, drwy ein peilot arloesol, Pump, ac erbyn hyn mae cynhyrchwyr yn gweithio gyda ni i ganfod ffyrdd arloesol o ddarparu mwy o gynnwys ffurf-fer, yn gysylltiedig â phrosiectau ar y sgrîn.\nMae un cynhyrchydd yn darparu 30 awr (60 x 30’) o gynnwys llinol, ar thema cerddoriaeth, yn targedu cynulleidfaoedd iau i’r sianel bob blwyddyn. Rydym yn gofyn iddynt nawr greu nifer debyg o gyfanswm oriau - ond gyda chynnwys ffurf-fer yn unig yn barod ar gyfer ei rannu ar draws llwyfannau’r cyfryngau cymdeithasol ac yna ei ail-becynnu fel sioe wythnosol ar wedd newydd, yn hwyr y nos ar gyfer y brif sianel.\nMae’r rhain yn gamau bach i’r cyfeiriad iawn i S4C. Bydd cylch gorchwyl newydd a buddsoddiad ychwanegol, fel yr amlinellir ym mhennod 3 y ddogfen hon, yn ein galluogi i wasanaethu cynulleidfaoedd ar lwyfannau newydd yn llawn.\nMae S4C wedi mwynhau perthynas hir, iach a chynhyrchiol gyda’r sector cynhyrchu annibynnol yng Nghymru, ITV Cymru a gyda’r BBC, ac rydym eisiau i’r rhain barhau. Fodd bynnag, os ydym am gyflawni ein gweledigaeth yn effeithiol a herio ein creadigrwydd, a’n gallu ein hunain i gystadlu a masnachu, fe fyddwn, yn sgil hynny, yn herio ein partneriaid cynhyrchu yn yr un modd.\nDaw cyfran a werthfawrogir yn fawr o raglenni gwreiddiol S4C drwy ddarpariaeth statudol y BBC i S4C - o leiaf 10 awr o raglenni yr wythnos. Mae’r ddarpariaeth hon wedi bodoli ers i’r sianel gael ei chreu ym 1982. Caiff gweddill cynnwys S4C ei gomisiynu o’r sector annibynnol – a deliwn ag oddeutu 50 o gwmnïau unigol bob blwyddyn. Caiff dros 80% o’n cyllid ei wario yn y sector creadigol llwyddiannus hwn, yng Nghymru yn bennaf.\nBydd ein dull o gomisiynu yn newid. Byddwn yn gwella ein cyfathrebu gyda chynhyrchwyr er mwyn meithrin dealltwriaeth glir o’r canlynol:\nein disgwyliadau creadigol cynyddol;\ny weledigaeth strategol newydd yn S4C – un sy’n fwy allanol/masnachol ac yn cael ei gyrru’n fwy fforensig fyth gan y gynulleidfa;\ngofyniad am fathau gwahanol o gynnwys – ffurf-hir a ffurf-fer.\nMae dull holistaidd newydd o gomisiynu yn golygu ein bod yn ystyried o flaen llaw y cynnwys ffurf-fer sydd ei angen i gefnogi rhaglenni ffurf-hir. Fel hyn, mae cynhyrchwyr yn ymwybodol o’n hanghenion ni a gallant gyflawni yn ystod y broses gynhyrchu. Mae hwn yn fwy cost-effeithiol na mynd ati i greu cynnwys ffurf-fer ar ôl i raglen gael ei chyflenwi.\nFodd bynnag, mae angen newid sylweddol o hyd i ddarparu cynnwys ffurf-fer, gwirioneddol wreiddiol, difyr, digidol yn gyntaf, fel ffilmiau byrion â thema neu gyfres o we-benodau. Byddwn yn cynorthwyo cynhyrchwyr i arallgyfeirio a dod yn arweinwyr yn y maes hwn, a byddwn yn archwilio opsiynau i weithio mewn partneriaeth gydag ystod o sefydliadau eraill i estyn allan a chysylltu â chynulleidfaoedd newydd, gan gefnogi ac ysgogi twf i’r economi ddigidol yng Nghymru.\nDatblygu mwy o gynnwys â photensial masnachol\nEin nod yw adeiladu ar ein henw da fel buddsoddwr mewn prosiectau cyd-gynhyrchu sydd wedi dod â buddion mawr i’r sianel, ein cynulleidfa a sector cynhyrchu Cymru. Ein huchelgais yw gallu targedu mwy o brosiectau potensial uchel, a dyna pam rydym yn gweithio mewn partneriaeth i ddatblygu fformatau a gwneud syniadau creadigol da yn rhai gwych. I gael mwy o fanylion, gweler ‘Strategaeth Fasnachol i Helpu Gyrru’r Weledigaeth’.\nGwneud i Gynnwys Presennol Weithio’n Galetach\nMae gan S4C 35 mlynedd o gynnwys yn ein harchif. O’i gyflwyno’n iawn, mewn cyd-destun priodol, gall swyno, addysgu a diddanu o hyd. Byddwn yn ceisio digideiddio gymaint o’r ôl-gatalog hwn â phosibl, a lle bo’n berthnasol, ailbennu ei bwrpas at ei ddefnyddio–mewn cynnwys ffurf-fer er enghraifft – neu edrych ar ffyrdd o allu ei droi yn werth ariannol yn synhwyrol. Mae rhywfaint o raglennu yn cael ei gyfyngu gan faterion hawliau, ond byddwn yn ymgysylltu â deiliaid hawliau amrywiol yn y gobaith o ddod i ateb a fydd o fudd i’r ddwy ochr.\nCanfod a Chefnogi Talent\nMae gan S4C, a’n partneriaid yn y sector cynhyrchu, hanes hir o ddarganfod unigolion talentog iawn a meithrin eu gyrfaoedd ar y sgrîn a thu ôl i’r camera. Mae actorion, cyflwynwyr a chyfarwyddwyr llwyddiannus o gronfa ddoniau S4C yn cynnwys Alex Jones (The One Show), Matthew Rhys (The Americans, Brothers and Sisters), Rhys Ifans (The Amazing Spider-Man, Notting Hill, Elementary), Huw Edwards (BBC News), Iwan Rheon (Game of Thrones, Our Girl), Ioan Gruffydd (Titanic, 101 Dalmatians, Fantastic Four), Euros Lyn (Doctor Who, Sherlock, Broadchurch, Happy Valley, Last Tango in Halifax). Mae ein strategaeth cynnwys newydd yn canolbwyntio ar gynyddu nifer y cyfleoedd i ganfod ystod amrywiol o ddoniau newydd.\nMae cynhyrchu cynnwys ffurf-fer yn darparu cyfleoedd newydd i dreialu mathau gwahanol o ddawn, gyda sgiliau, ymagweddau ac arddulliau personol gwahanol. Bydd y cynnydd yn y nifer sy’n gwylio, hoffi, rhannu a sgwrsio ar safleoedd fel YouTube a llwyfannau’r cyfryngau cymdeithasol, yn ogystal ag ymdrechion S4C i annog cynnwys sy’n cael ei gynhyrchu gan y defnyddiwr mewn rhai amgylchiadau, yn cael eu harneisio er mwyn amlygu unigolion dawnus na fyddem fel arall yn dod o hyd iddynt.\niii:GWERTH EHANGACH FEL\n’Does dim dwywaith bod cynnwys gwasanaeth cyhoeddus S4C yn cael ei werthfawrogi’n fawr gan ein cynulleidfa.16 Mae siaradwyr Cymraeg yn arbennig o’r farn mai S4C yw’r sianel sy’n cyfrannu’n fwyaf effeithiol at ddiwylliant Cymru, sy’n adlewyrchu bywyd cyfoes yng Nghymru orau, ac sy’n adlewyrchu amrywiaeth y bobl sy’n byw yng Nghymru o ran oedran, rhyw, anabledd, cyfeiriadedd rhywiol, crefydd neu ethnigrwydd yn ei rhaglenni yn well nag unrhyw sianel arall.17\nMae’r gwaith ymchwil hefyd yn dangos bod y gynulleidfa yn gwerthfawrogi’n benodol bod S4C yn portreadu Cymru gyfan.\nPan ofynnwyd iddynt ddewis sianeli sy’n “dangos rhaglenni am fy ardal i o Gymru”, dewiswyd S4C gan ganran uwch o lawer (78%) na’r sianel arall agosaf (BBC One Wales, 22%). Yn y tri rhanbarth, roedd yr holl sgorau ar gyfer S4C ar 70% neu uwch:\nGogledd Cymru: 77%\nCanolbarth a Gorllewin Cymru: 81%\nDe Cymru: 70%\nOnd, fel yr unig ddarlledwr gwasanaeth cyhoeddus a darparwr cynnwys clyweledol Cymraeg, rydym yn ymroi i wneud cyfraniad cyhoeddus ehangach at Gymru a’r iaith Gymraeg.\nYn ystod y 35 mlynedd ers i’r sianel gael ei chreu, mae S4C wedi:\nrhoi statws ac amlygrwydd i’r Gymraeg, a galluogi siaradwyr Cymraeg i weld a chlywed eu hiaith yn cael ei defnyddio gan bobl o bob cefndir ac ym mhob rhan o Gymru;\nymgorffori egwyddorion amrywiaeth rhagweithiol, gan ganiatáu i Gymru a’i phobl, waeth beth fo’u cefndir, bortreadu, mynegi a gweld eu hunain yn cael eu cynrychioli ar y sgrîn;\nannog trosglwyddiad iaith a darparu adnoddau dysgu yn yr iaith Gymraeg;\nhelpu i greu a chynnal sector teledu a diwydiannau creadigol ffyniannus, gan greu swyddi a chefnogi twf economaidd ledled Cymru.\nMae S4C yn dangos rhaglenni am fy ardal i o Gymru\n77% Gogledd Cymru\n81% Canolbarth a gorllewin Cymru\n70% De Cymru\nYR IAITH GYMRAEG A’I LLE YN Y BYD DIGIDOL\nMae’r iaith yn ffynnu heddiw ac yn cael ei defnyddio gan bron tri chwarter miliwn o bobl yng Nghymru a ledled y Deyrnas Unedig i raddau amrywiol yn eu bywydau – gartref, yn yr ysgol, yn y gwaith ac yn ystod amser hamdden.\nMae’r gallu i siarad Cymraeg yn arbennig o uchel ymhlith plant oed-ysgol (pump i 15 mlwydd oed) - 40% - yn ôl y cyfrifiad diwethaf.18 Mae’r ffigurau hyn wedi mwy na dyblu yn ystod y 30 mlynedd diwethaf. Mae Llywodraeth Cymru wedi rhoi pwyslais mawr ar gefnogi twf yr iaith, gan osod targedau uchelgeisiol ar gyfer cynyddu nifer y siaradwyr Cymraeg i filiwn erbyn 2050.\nDyma’r adeg berffaith i gynyddu’r boblogaeth sy’n siarad Cymraeg yng Nghymru wrth i’r rhai pump-15 oed dyfu’n oedolion.\nMae cefnogaeth i’r iaith ymhlith poblogaeth Cymru yn parhau i fod yn uchel. Mae arolwg a gynhaliwyd yn 2016 yn datgan bod 84% o siaradwyr Cymraeg rhugl yn credu y dylid gwneud mwy i warchod y Gymraeg fel iaith fyw.19 Cefnogir hyn hefyd gan 71% o siaradwyr Cymraeg nad ydynt yn rhugl a 42% o’r rhai nad ydynt yn siarad Cymraeg.\nFodd bynnag, er mwyn cynnal iaith fywiog a pherthnasol, yn awr ac yn y dyfodol, rhaid rhoi blaenoriaeth i sicrhau bod yr iaith yn hawlio ei lle yn y byd digidol ochr yn ochr â’r Saesneg ac ieithoedd eraill.\nEr bod rhai datblygiadau pwysig yn mynd rhagddynt, ac yn torri tir newydd, mae ffynonellau eraill o gynnwys digidol yn yr iaith Gymraeg yn brin. Bydd gwireddu gweledigaeth S4C ar gyfer y dyfodol yn cael effaith uniongyrchol ar gynnal a chadw’r ecosystem ddiwylliannol sy’n angenrheidiol er mwyn i’r iaith barhau i ffynnu.\nMae’r gallu i siarad Cymraeg yn arbennig o uchel ymhlith plant oed-ysgol\nCred y mwyafrif o siaradwyr Cymraeg y dylid gwneud mwy i warchod y Gymraeg.\nAMRYWIAETH, CYNWYSOLDEB A SYMUDEDD CYMDEITHASOL\nMae S4C wedi bod yn gefnogwr a gweithredwr polisi amrywiaeth ers tro. Yn wir, amrywiaeth oedd yr hyn a sbardunodd ein bodolaeth. Yn ychwanegol i’n cyfraniad i amrywiaeth ieithyddol, dros y blynyddoedd diwethaf, rydym wedi ennill gwobrau’r diwydiant ar draws y Deyrnas Unedig am y ffyrdd yr ydym yn portreadu grwpiau a dangynrychiolir ar y sgrîn.\nGwobrau’r Rhwydwaith Amrywiaeth Creadigol 2014 – Cynrychiolaeth Orau o Anabledd ar y Sgrîn - Fy Chwaer a Fi (Bulb Films sy’n rhan o Boom Pictures Cymru)\nGwobrau Cyfryngau Mind 2015 – Portread Gorau o Iechyd Meddwl mewn Opera Sebon – Pobol y Cwm (BBC Cymru Wales)\nGwobrau Teledu Trawsrywiol 2015 – Gwobr arbennig am adroddiad ar y gymuned drawsrywiol yng Nghymru – y rhaglen materion cyfoes Y Byd ar Bedwar (ITV Cymru Wales)\nGwobrau Teledu Trawsrywiol 2016 – Triniaeth eithriadol o westeion, materion a newyddion trawsrywiol - y rhaglenni cylchgrawn Heno a Prynhawn Da (Tinopolis)\nRydym yn llwyr gefnogi uchelgais Llywodraeth y Deyrnas Unedig i gael mwy o amrywiaeth ym maes teledu – ar y sgrîn ac oddi arni – felly rydym yn cydnabod y gallem ac y byddwn yn gwneud mwy yn y maes hwn. Rydym yn trafod dichonoldeb ymuno â Diamond, sef prosiect monitro amrywiaeth ar draws y diwydiant a ddatblygwyd gan y Rhwydwaith Amrywiaeth Creadigol. Byddai hyn yn ein galluogi i fonitro ac adrodd ar amrywiaeth yn gyson ac yn gynhwysfawr yn y dyfodol, ac yn caniatáu i ni ddatblygu targedau perfformiad i sbarduno gwelliant yn y maes hwn.\n(Bulb Films rhan o Boom Pictures Cymru)\nErs y cychwyn cyntaf, mae S4C wedi ymrwymo i sicrhau bod cynulleidfa mor eang â phosibl yn gallu rhannu’r profiadau a ddarparwn. Rydym ni’n cynnig sawl gwasanaeth, ar wahanol lefelau, ac yn gweithio’n gyson i wella’r rhain er mwyn bodloni gofynion cynulleidfaoedd sy’n esblygu:\nRydym yn comisiynu cynnwys ar gyfer gwahanol grwpiau oedran a diddordeb, yn amrywio o bobl ifanc, i gefnogwyr chwaraeon, i gymunedau ffermio\nYn 2016, gwnaethom ddarparu is-deitlau Cymraeg ar gyfer oddeutu 13 awr o raglenni bob wythnos\nRydym yn darparu is-deitlau Saesneg ar gyfer 80.5% o raglenni Cymraeg (targed Ofcom yw 53.3%)\nRydym yn darparu iaith arwyddo ar gyfer 5.2% o raglenni (targed Ofcom yw 5%)\nGwnaethom ddarparu sain ddisgrifiad ar gyfer 10.3% o’n rhaglenni (targed Ofcom yw 10%)\nMae S4C yn credu y dylai pawb, waeth beth fo’u hoedran, cefndir, lleoliad, anabledd ac iaith, allu cael mynediad at ein gwasanaethau. Wrth i dechnoleg wella a chynnig datrysiadau mwy fforddiadwy, bydd S4C yn archwilio’r dewisiadau sydd ar gael gyda’r nod o gyflwyno datblygiadau pellach a fydd yn gwella profiadau i’r rhai sy’n defnyddio gwasanaethau mynediad.\nDiolch i S4C, mae gweithio ym maes y teledu wedi bod yn llwybr gyrfa realistig a chyraeddadwy i bobl ifanc yng Nghymru. Yn wir, mae miloedd o yrfaoedd ym maes teledu yng Nghymru wedi cael eu hysbrydoli a’u gwireddu oherwydd bodolaeth S4C a’n buddsoddiad yn y sector cynhyrchu annibynnol.\nMae llawer wedi symud ymlaen i yrfaoedd creadigol, technegol a phroffesiynol mewn mannau eraill, ond mae llawer wedi dewis aros yn eu cymunedau eu hunain a chynnal busnesau cynaliadwy ynddynt.\nBydd yr uchelgeisiau a amlinellir yn y ddogfen hon ar gyfer S4C fwy deinamig a deallus yn ddigidol yn arwain at greu mwy o gyfleoedd gwaith amrywiol yn y sector cynhyrchu annibynnol. Bydd llawer yn gofyn am sgiliau digidol o’r radd flaenaf, sy’n elfen allweddol i alluogi symudedd cymdeithasol ac yn sector blaenoriaeth a amlygwyd ar gyfer twf gan Lywodraeth y Deyrnas Unedig a Llywodraeth Cymru.\nHYRWYDDO A CHEFNOGI DYSGU GYDOL OES\nGyda’i gilydd, mae addysg a darlledu iaith Gymraeg wedi bod yn allweddol o ran sefydlogi’r iaith Gymraeg ers y 1980au. Mae 94% o wylwyr sy’n siarad Cymraeg (a 91% o’r rhai nad ydynt yn siarad Cymraeg) o’r farn bod S4C “yn cadw’r iaith Gymraeg yn fyw”. 20\nMae gwasanaeth S4C bob amser wedi annog trosglwyddiad iaith ac wedi helpu i ddarparu adnoddau ar gyfer dysgu yn y Gymraeg. Ar hyn o bryd, mae S4C yn cynnig rhywfaint o gynnwys dysgu ar yr awyr ac ar-lein. Rydym yn rhagweithiol wrth geisio cefnogi defnydd o’n cynnwys yn y system addysg.\nRydym ni wedi sicrhau bod mwy na 100 awr o raglenni ar gael i fyfyrwyr a darlithwyr a gefnogir gan y Coleg Cymraeg Cenedlaethol; rydym wedi creu llyfrau dysgu cynnar ac yn cynnal trafodaethau â Hwb, sef y porth dysgu digidol a gefnogir gan Lywodraeth Cymru.\nMae ein gweithgarwch hyd yma wedi bod yn dameidiog. Yn y dyfodol, ein nod yw defnyddio dull mwy cyfannol a bwriadol.\nYstyriwn fod S4C yn bartner dysgu gydol oes i bob siaradwr Cymraeg newydd a phawb sydd eisoes yn siarad yr iaith.\nannog a chefnogi trosglwyddiad iaith e.e. trwy Cyw, sef ein gwasanaeth cyn oed ysgol, a Dal Ati, sef ein cynnig ar gyfer siaradwyr Cymraeg newydd;\ncefnogi’r system addysg a’r cwricwlwm trwy gomisiynu dramâu neu gyfresi ffeithiol sy’n adlewyrchu themâu yn y cwricwlwm;\nsicrhau bod ystod ehangach o adnoddau cynnwys ar gyfer pob grŵp oedran ar gael yn eang ac yn rhwydd ar gyfer dysgu ffurfiol ac anffurfiol. Bydd hyn yn ychwanegu at y gwaith partneriaeth sydd eisoes wedi dechrau gyda’r Coleg Cymraeg yn ogystal â gweithio gydag addysgwyr i sicrhau bod materion sy’n effeithio ar bobl ifanc heddiw – o seiberfwlio i born dial – yn cael eu hadlewyrchu yn rhywfaint o’r cynnwys sy’n cael ei greu ar gyfer y gynulleidfa hon; ac\ncyfrannu’n weithredol at hybu sgiliau cyfryngau a digidol, gan gynnwys disgyblaethau y mae’r sector cynhyrchu yng Nghymru yn dibynnu arnynt.\nSicrhau bod ein cynnwys dysgu ar gael ar-lein\nRydym yn gwybod bod ein cynnwys presennol yn werthfawr i addysgwyr a myfyrwyr. Rydym yn cael ceisiadau rheolaidd am ddeunyddiau sy’n ymdrin â hanes a daearyddiaeth Cymru neu, er enghraifft, dramâu Shakespeare a gynhyrchwyd yn yr iaith Gymraeg. Ein nod yw sicrhau bod ein holl gynnwys addysgol gorau ar gael ar un llwyfan ar-lein cyfoethog a deinamig.\nYn yr un modd â’n cynlluniau cynnwys prif ffrwd, yr uchelgais yw sicrhau bod y cynnwys addysgol hwn ar gael yn y fformat iawn – boed hynny’n ffurf-hir neu’n ffurf-fer – ei fod yn rhwydd chwilio amdano a’i fod ar gael mor hwylus â phosibl ar draws dyfeisiau amrywiol.\nRydym ni eisiau bod yn ffynhonnell ddibynadwy, berthnasol a rhwydd-eidefnyddio o gynnwys cyfryngau sy’n cefnogi ac yn cyfoethogi’r profiad dysgu.\nDod yn bartner dysgu gydol oes\nEr mwyn cyflawni ein huchelgeisiau, mae angen i ni ymsefydlu dysgu gydol oes yn ddyfnach yn ein busnes a chanolbwyntio arno’n fwy penodol. Byddai adnoddau ychwanegol yn caniatáu i ni:\nddidoli cynnwys archif a chyfredol fel y bo’n briodol;\narchwilio’r ffyrdd gorau i gyfleu cynnwys i fyfyrwyr ac addysgwyr;\ngweithio gyda’n timau technolegol a digidol i sicrhau bod cynnwys yn y fformat iawn a’i fod ar gael yn hwylus;\ncreu mentrau cyfathrebu marchnata sy’n sicrhau bod myfyrwyr, athrawon a gwarcheidwaid yn ymwybodol o’r hyn sydd gennym ni a ble i ddod o hyd iddo.\nS4C yn economi\nCymru a’r DU £170m\nar draws y DU\n£0.51 Refeniw treth yn\nEFFAITH ECONOMAIDD EHANGACH S4C\nMae S4C yn gweithio’n galed i sicrhau bod yr economi greadigol yng Nghymru yn ffynnu. Mae 81% o’n cyllid yn mynd yn uniongyrchol i’r sector cynhyrchu – ac mae nifer sylweddol o’r swyddi sy’n cael eu creu yn y sector hwnnw yn uniongyrchol gysylltiedig â’n gwariant ar gynnwys newydd.\nMae mwy na 50 o gwmnïau annibynnol yn cynhyrchu rhaglenni ar gyfer S4C, yn ogystal â chadwyn gyflenwi helaeth o ficrofusnesau a gweithwyr ar eu liwt eu hunain ledled Cymru. Mae cwmnïau cynhyrchu o Gymru wedi dod yn ddylanwadol ym marchnad y Deyrnas Unedig.\nMae’r sgiliau a ddatblygwyd wrth greu rhaglenni ar gyfer S4C bellach yn sail i ddiwydiant sy’n darparu rhaglenni i rwydweithiau eraill ym Mhrydain, yn ogystal â darlledwyr dramor.\nRoedd ymchwil annibynnol wedi dangos yn ystod 2014/15, bod pob punt a fuddsoddwyd gan S4C mewn diwydiannau creadigol yng Nghymru, yn werth £2.09 i’r economi.21 Roedd effaith gyfunol ffilmio cyfres gyntaf Y Gwyll/Hinterland yng Ngheredigion ei hun dros £1 miliwn,22 a chyfanswm effaith economaidd S4C ar draws y Deyrnas Unedig yn 2014/15 oedd £170 miliwn.23\nMae ein cynnwys a’n doniau yn tynnu sylw at ddoniau Cymru dramor ac yn sbarduno mewnfuddsoddi. Mae cyfres un a dau Y Gwyll/Hinterland (a gynhyrchwyd gan Fiction Factory) wedi cael eu prynu gan ddarlledwyr mewn mwy na 20 o diriogaethau ar draws y byd ac mae fformat y sioe her Fferm Ffactor a ddatblygwyd ar gyfer S4C gan Cwmni Da, wedi cael ei werthu i wledydd gan gynnwys Tsieina a Ffrainc.\nYn ystod y pum mlynedd nesaf, wrth i S4C gyflwyno’r weledigaeth a amlinellir yn y ddogfen hon, bydd ein heffaith yn lledaenu y tu hwnt i’r economi greadigol i’r economi ddigidol sy’n datblygu’n gyflym - maes twf blaenoriaethol ar gyfer Llywodraeth y Deyrnas Unedig a Llywodraeth Cymru. Trwy osod cynnwys cyfryngau digidol wrth wraidd ein strategaeth a thrwy gefnogi creu clwstwr creadigol a digidol newydd yng ngorllewin Cymru, bydd S4C yn cyfrannu at alluogi busnesau digidol i dyfu. Mae cefnogaeth i S4C yn creu mwy o swyddi yn y sector preifat ac yn helpu i ledaenu ffyniant a thwf economaidd i bob cwr o’r wlad.\nYn yr adran nesaf, amlinellwn sut rydym ni eisiau defnyddio ein his-gwmni masnachol i ategu ein huchelgeisiau gwasanaeth cyhoeddus ymhellach a chreu mwy o swyddi a sbarduno twf yn economi Cymru.\nI HELPU GYRRU’R\nMae hanes da gan S4C a’n cangen fasnachol, S4C Masnachol, o weithio’n llwyddiannus gyda phartneriaid masnachol yn fyd-eang. Mae S4C Masnachol yn gwneud amrywiaeth o fuddsoddiadau o’i gyllid masnachol ei hun gyda’r nod o greu difidendau cynaliadwy i wasanaeth cyhoeddus S4C.\nEr 2009, mae S4C Masnachol wedi talu difidendau gwerth bron i £2m y flwyddyn ar gyfartaledd i’r gronfa gwasanaeth cyhoeddus.\nEin nod yw adeiladu ar yr hyn sy’n cael ei gyflawni ar hyn o bryd, a chyflawni hyd yn oed mwy o werth i’r gwasanaeth cyhoeddus. Bwriadwn gyflawni hyn drwy ymgysylltu’n llwyddiannus â’r meysydd gweithgarwch masnachol canlynol:\nEhangu cyrhaeddiad brandiau ar yr awyr - Cymryd brandiau dethol ac ymchwilio i ffyrdd lle gellid cael gwerth pellach drwy brosiectau S4C Masnachol; gweld a allant fyw oddi ar yr awyr mewn lleoliad masnachol, tra’n hyrwyddo rhyngweithio wyneb-yn-wyneb a phrofiadau brand S4C o ansawdd uchel yn y gymuned. Er enghraifft:\nRydym eisoes yn datblygu cynlluniau ar gyfer Fferm Cyw fel atyniad ymwelwyr masnachol yn seiliedig ar ein brand poblogaidd ar yr awyr ar gyfer plant iau.\nRydym wrthi’n ystyried sut i ymgorffori brand Cyw ymhellach yng nghwricwlwm y blynyddoedd cynnar mewn ffordd sy’n cefnogi trosglwyddiad iaith, yn ogystal â chynhyrchu incwm i’w fuddsoddi’n ôl yn ein gwasanaethau.\nAr hyn o bryd, mae ITV yn mwynhau llwyddiant mawr gyda nifer o’i weithgareddau ehangu brand oddi ar yr awyr. Mae’r rhain yn cynnwys profiadau ymwelwyr Emmerdale, fersiynau theatr o Saturday Night Takeaway a thaith goginio ranbarthol gan Gino D’Acampo – Gino’s Italian Escape.\nGwerthu hysbysebion, nawdd a thelesiopa – ffrwd incwm sydd wedi lleihau’n sylweddol ers Newid i Ddigidol a cholli rhaglenni C4, ond sy’n bwysig o hyd. Sky yw asiant S4C a chaiff hysbysebwyr lleol eu cymell i hysbysebu yn Gymraeg yn sgil cymhorthdal a gynigir ar gyfer costau cynhyrchu. Mae hyn yn cynyddu nifer y cwmnïau Cymreig sy’n hysbysebu ar S4C, mewn marchnad sy’n tueddu bod dan ddylanwad trwm ffactorau yn Llundain.\nEin nod yw parhau i archwilio ffyrdd o gynhyrchu mwy o incwm hysbysebu a nawdd, yn enwedig o ddarparu cynnwys ar-lein a chynnwys digidol. Byddai gwireddu’r nodau a amlinellir yn y weledigaeth hon yn gosod y sylfaen i alluogi S4C i roi cyfleoedd hysbysebu pellach ar waith sy’n bodloni ein anghenion ni ac anghenion hysbysebwyr.\nEnillion refeniw o werthiant rhaglenni rhyngwladol – Er bod hwn yn faes lle mae S4C wedi cyflawni llwyddiant yn draddodiadol, mae’r fframwaith statudol dros y blynyddoedd diwethaf wedi golygu mai cynhyrchwyr yn hytrach nag S4C sy’n dal hawliau ymelwa bellach. Heddiw, rydym yn gweithio gyda phartneriaid i fuddsoddi mewn prosiectau cyd-gynhyrchu addas. Hwn yw ein prif dempled ar gyfer ymwela yn y dyfodol ar werth masnachol rhaglenni dethol. Mae gennym berthynas barhaus gyda Sony, gyda’r bwriad o ysbrydoli cynhyrchwyr i greu fformatau i’w dosbarthu’n rhyngwladol.\nYn arwyddocaol, yn yr un modd ag unrhyw weithgareddau masnachol, nid buddsoddiad yn ein dyfodol ni’n hunain yn unig yw’r rhain; maent yn fuddsoddiad yn yr economi hefyd. Bydd creu fformatau i Sony eu dosbarthu yn cyflawni refeniw ychwanegol, gan greu cyfleoedd i’r sector cynhyrchu yng Nghymru.\nBuddsoddiadau ecwiti mewn prosiectau perthnasol - Buddsoddi mewn cyfleoedd – busnesau neu gyfleoedd cydgynhyrchu a all helpu cyflawni ein gweledigaeth – a sicrhau enillion ariannol. Mae’r rhain yn tueddu bod yn fuddsoddiadau tymor-hwy, a bwriadwn gynnal dull portffolio ar gyfer y math hwn o fuddsoddiad. Mae enghreifftiau diweddar o’r math hwn o weithgarwch yn cynnwys:\nMae Cyfres un a dau o Y Gwyll/ Hinterland bellach wedi’u gwerthu i dros 20 o diriogaethau o amgylch y byd, ac maent wedi’u gweld mewn 130 o diriogaethau eraill ar Netflix, gan gynhyrchu dros £2.6m mewn incwm gwerthiannau gros a rennir ar draws buddsoddwyr. Mae Cyfres tri wedi’i darlledu ar S4C erbyn hyn, a bydd yn dechrau ei thaith fyd-eang yn fuan. Mae drama teledu o ansawdd uchel o Gymru ar fin cyflawni effaith ehangach ar y llwyfan rhyngwladol.\nCydweithio ag eraill – datblygu partneriaethau gyda phartïon eraill â buddiant neu’r rheiny ag arbenigedd a phrofiad a all gyflawni canlyniadau i S4C.\nDatblygu partneriaethau creadigol a masnachol newydd e.e. gyda brandiau defnyddwyr, sefydliadau, lleoliadau neu atyniadau a allai gynhyrchu mathau newydd o gynnwys ar gyfer y sianel linol, ein gwefan, neu’r cyfryngau cymdeithasol.\nYmchwilio i bartneriaethau technolegol/ cyfryngau newydd e.e. gyda darparwyr gwasanaethau rhyngrwyd (ISPau)/ llwyfannau cyfryngau cymdeithasol, a allai alluogi mwy o berthnasoedd/ymgysylltiadau cynulleidfa newydd gydag S4C.\nMae S4C wedi chwarae rhan bwysig yn hwyluso creu loteri cymdeithas newydd i Gymru. Mae hawliau unigryw wedi’u sicrhau i ddarlledu canlyniadau’r loteri ac archwilio cyfleoedd rhaglenni yn ymwneud â’r achosion da a fydd yn elwa ar y loteri.\nTargedau Buddsoddi Masnachol\nWrth ystyried buddsoddiadau masnachol, disgwyliwn i’r busnes dan sylw arddangos Gwerth Presennol Net (NPV) cadarnhaol o lif arian dros dair i bum mlynedd gan ddefnyddio cyfradd ddisgownt o 15%. Mae’r elw i S4C Masnachol yn debygol o fod drwy gyfuniad o dwf cyfalaf a difidendau, er nad oes modd rhagweld yn gywir pa bryd y bydd enillion yn cael eu cyflawni i S4C Masnachol, oherwydd yn aml ni ragwelir unrhyw werthiant am bum mlynedd neu fwy.\nGalluogi Potensial Masnachol S4C\nGall y darpariaethau statudol presennol yn ymwneud â gallu S4C i fuddsoddi mewn gweithgareddau masnachol newydd fod yn orgymhleth ac anghymesur, gan gyfyngu ar allu S4C i gynhyrchu ein ffrydiau refeniw masnachol newydd ein hunain.\nOs dymunwn ymwneud â math newydd o weithgarwch masnachol gyda’n harian masnachol ein hunain, nad yw’n cydweddu’n agos â gwasanaeth craidd S4C, mae’n rhaid i ni ofyn am gymeradwyaeth yr Ysgrifennydd Gwladol i roi darn o ddeddfwriaeth gerbron y Senedd, ac i’r Senedd ystyried p’un a ddylid caniatáu i S4C ymgymryd â phrosiect masnachol newydd.\nMae S4C o’r farn y gellid pennu ei bwerau masnachol er mwyn galluogi S4C i fuddsoddi a chyfranogi mewn ystod ehangach o brosiectau masnachol heb orfod gofyn am gymeradwyaeth seneddol.\nRhoi pwerau masnachol newydd ar waith\nMae S4C yn cynnig bod ein pwerau masnachol yn cael eu diffinio’n ehangach, yn unol â rhai Channel 4, er enghraifft drwy orchymyn galluogi cyffredinol a allai ganiatáu i ni ddefnyddio ein cronfeydd masnachol i hwyluso nifer fwy o brosiectau masnachol yng Nghymru a cheisio cynhyrchu mwy o incwm masnachol. Gallai gorchymyn o’r fath gael ei wneud gan yr Ysgrifennydd Gwladol drwy Orchymyn Penderfyniad Negyddol.24\nPwerau masnachol blaenorol S4C\nO 1996 tan 2003, roedd y darpariaethau statudol a oedd yn llywodraethu gweithgareddau masnachol S4C a Channel 4 yn weddol debyg ac yn galluogi S4C i fuddsoddi mewn ystod eang o weithgareddau masnachol er mwyn creu incwm ychwanegol a gwerth cyfalaf i S4C – a fyddai yn ei dro yn cael ei fuddsoddi’n ôl yng ngwasanaethau cyhoeddus y sianel.\nEr 2003 fodd bynnag, mae pwerau a rhyddidau masnachol S4C wedi’u cwtogi’n sylweddol gan fframwaith sy’n mynnu cymeradwyaeth yr Ysgrifennydd Gwladol a’r Senedd i S4C fuddsoddi mewn rhai mathau o brosiectau.25\nNid yw Channel 4 na BBC Worldwide dan reolaeth cyfundrefn lle mae’n ofynnol i’r Ysgrifennydd Gwladol a’r Senedd gymeradwyo rhai mathau o fuddsoddiad a wneir gyda chronfeydd a gynhyrchir yn fasnachol.\nMae bod yn fwy masnachol yn cadw S4C yn fwy craff, yn fwy cydnaws â’i gynulleidfa, cystadleuwyr a busnesau eraill, ac yn sicrhau ein bod mewn sefyllfa well i ddod i wybod am gyfleoedd wrth iddynt godi, a manteisio arnynt.\nDeilliannau targed o’n gweledigaeth\nRydym yn dymuno bod yn ddarparwr cynnwys cyfryngau addas i’r dyfodol sy’n darparu gwasanaethau cyhoeddus ar y lefelau uchaf i’n cynulleidfa, i’r economi ac i gymdeithas gyfan, gan arwain at:\nniferoedd gwylio gwych a lefelau uchel o werthfawrogiad ymhlith y gynulleidfa,\ndarpariaeth gwasanaeth wedi’i theilwra ar y teledu a llwyfannau digidol – gyda’r hyblygrwydd i lansio ar lwyfannau newydd fel bo’r angen,\ncynnydd parhaus yn nifer y siaradwyr Cymraeg ifanc,\nS4C yn cyflawni rhwymedigaethau gwasanaeth cyhoeddus yn rhwydd ar amrywiaeth, symudedd cymdeithasol, hygyrchedd a datganoli swyddi a buddsoddiad,\nS4C yn parhau i gefnogi’r sector cynhyrchu llewyrchus ac yn ysgogi datblygu economi ddigidol ffyniannus ymhellach yng Nghymru, ac,\nyr S4C newydd yn derbyn cynnydd cymhedrol, ond parhaus, mewn buddsoddiad er mwyn cyflawni ei gynlluniau.\nBlaenorol Pennod 1: S4C Heddiw\nNesaf Pennod 3: Gwireddu’r weledigaeth


Mae Saws Alfredo mewn Jar yn Cyfartal o Fwyd Hawdd\nGwnewch y mwyafrif o Alfredo Sauce\nMae saws Alfredo yn ffurfio sail i lawer o ryseitiau blasus a boddhaol. Mae saws Alfredo clasurol wedi'i wneud o dim ond menyn, hufen trwm a chaws Parmesan. Mae'r cynhwysion hynny ynghyd â pasta yn gwneud fettuccine Alfredo, hoff Eidaleg. Mae saws Jarred Alfredo yn gyflym ac yn hawdd pan fyddwch am wneud cinio braf ar ôl diwrnod prysur. Yn ogystal â pasta, gallwch ddefnyddio saws Alfredo yn lle saws gwyn mewn unrhyw gaserol.\nMae rhai o'r ryseitiau hyn yn galw am saws pasta caws. Mae hwn yn saws gwyn sy'n cynnwys caws eraill, fel arfer rhyw fath o cheddar. Os na allwch chi ddod o hyd i saws pasta cawsiog jarog, gwreswch jar o saws Alfredo yn unig a chodi cwpan o cheddar neu colby wedi'i dorri a'i wresogi nes bod y caws yn toddi ac mae'r cymysgedd wedi'i gymysgu.\nMae'r rysáit hwn yn llawn cyfoethog a hufenog yn dechrau gyda saws Alfredo. Mae'n fwyd cysur pur.\nRysáit: Crockpot Mac a Chaws\nCyw Iâr Alfredo Casserole\nByw Juicy / Flickr\nMae'r twist hwn ar fettuccine clasurol yn awel Alfredo. Gallwch hefyd ei wneud gyda ham neu borc wedi'i goginio.\nRysáit: Cyw Iâr Alfredo Casserole\nEog gyda Fettuccine\nRobert Shultz / Flickr\nMae eog wedi'i goginio dros ben (neu eog tun) yn troi'n ddysgl gourmet gyda saws pasta pedwar caws a fettuccine.\nRysáit: Eog gyda Fettuccine\nMae'r rysáit crockpot hawdd hwn yn ddigon arbennig i gwmni. Mae saws Jarred Alfredo yn berffaith i'r crockpot oherwydd ni fydd yn gwahanu ac yn aros yn gyfoethog ac yn hufenog yn ystod yr amser coginio hir.\nRysáit: Cyw Iâr a Berlys Crockpot Alfredo\nGreg Ceo / Getty Images\nRysáit pum cynhwysyn arall. Ychwanegwch un mwy yn unig gyda briwsion bara wedi'u tynnu ar gyfer brig.\nRysáit: Tuna Alfredo Casserole\nFlorentîn Cyw iâr\nSuzanne / Flickr\nMae sbigoglys wedi'i rewi wedi ei rewi yn ychwanegu lliw a blas i saws Alfredo a chyw iâr yn y rysáit hynod o syml a hapus.\nRysáit: Florentine Cyw iâr\nMae baneli cig cyw iâr a chaws hufen yn gwneud y rysáit cyfoethog hon mor foddhaol. Fe'i gweini gyda llysiau gwyrdd fel asbaragws wedi'i stemio a ffrwythlon neu brocoli.\nRysáit: Cig Cig Cyw Iâr Alfredo\nPob Amdanom Radicchio (Radicchio Rosso)\nSut i Wneud Piadina Romagnola\nBlodfresych Gyda Rysáit Saws Bechamel - Cavolfiore Colla Balsamella\nFerns Fiddlehead Sauteed\nY Rhyngosod Ciwcymbr Gorau\nCacen Cysgodol Siocled\n8 Tartrwy Ffrwythau Caled i Weinyddwch y Fall hwn\nRysáit Daal Gosht (Cig Oen gyda Chorseli)\nY Seigiau Gorau ar gyfer Cynnal Parti Diwrnod Merched Siapan (Hinamatsuri)\nRysáit Cig Cyw Iâr Wedi'i Byw'n Haws\nRysáit Sau Nantua Syml\nRysáit Croeso Sage Ffrangeg Clasurol\nBlodfresych Moroccan â Lemon wedi'i Cadw\nCymysgedd Pwdin Butterscotch


Daily Meil: 05.06 - Blog Cymraeg Mei Gwilym\nDwi 'di bod yn brysur uffernol yn ddiweddar efo gwaith, felly does dim blogio wedi bod ers dros wythnos.\nDwi'n disgwyl ymlaen i ddarllen Dim Lol yn yr Eisteddfod dan olygyddiaeth Diamond Ray Diota. O faint dwi'n ei nabod dyla na fod lot o hwyl.\nO'n i'n gwrando ar Today bora 'ma, a Tony Blair a George Bush yn ymddiheuro am bethau dyla' nhw wedi'u gwneud yn well. Roedd o'n ddoniol clywed Bush yn sôn bod ei agwedd John Waynaidd yn cael ei gamgymryd gan rai. Mae'n ryfeddod bod Arlywydd sydd wedi bod yn dal y swydd ers dros pum mlynedd yn sylweddoli rhywbeth mor sylfaenol ac elfenol a hyn wedi cyhyd yn y swydd.\nAc roedd gan Blair y chîc i alw ar fwy o bwerau i'r Cenhedloedd Unedig, i allu cadw fwy o drefn ar wleddydd fel Iran. Mae hyn gan y person wnaeth dori cyfraith rhyngwladol yn ymosod ar wledydd oherwydd be roedd Arlywydd yr UDA yn deud, felly dwi'n cytuno'n llwyr ag o.\nDwi off i Ruthun am wythnos efo gwaith.\nDwi'n gobeithio pigo'i fyny ar y gyfres CSS yn fuan hefyd. Ga'i weld pa mor brysur bydda'i yr wythnos nesaf.\nTra'n ehangu fy ngwybodaeth o XHTML, CSS a dylunio graffeg, dwi hefyd yn trio ngorau i ddysgu AJAX.\nOs 'da chi wedi defnyddio Flickr neu un o apps 37signals, fyddwch chi'n gyfarwydd â'r dechnoleg. Mae'n galluogi'r defnyddiwr i wneud newidiadau i dudalen heb orfod ei ail lwytho'r dudalen gyfan.\nHyd yn hyn dwi'n ffindio fo'n annodd, ond mae o'n dod yn ara' deg.\nBlog diddorol dwi wedi ffindio ar y mater yw Particletree. Blog y cwmni Infinity Box Inc ydi o. Mae'r staff yn ysgrifennu i gadw trefn ar eu gwaith, ac hefyd maent yn ysgrifennu nifer o erthyglau diddorol ar ysgrifennu a datblygu AJAX.\nTudalen aral hynod ddefnyddiol yw/fydd adnodd AJAX solutoire.com. Mae'n drysor o ddoleni, rhai nad ydw i wedi cael y cyfle i'w dilyn yn drwyadl.\nAc os dwi wedi codi awydd yn unrhywun weid'i erthyglau am CSS, mae StyleGala ar werth.\nZen vs iPod\nMae Creative wedi penderfynu cymryd achos yn erbyn Apple am ripio ffwrdd User Interface y Creative Zen, a'i ddefnyddio ar yr iPod a'r iPod mini.\nRoedd Creative wedi ffeilio patent am eu UI yn ôl yn 2000, ac Apple yn dilyn yn 2001 am eu UI nhw. Cafodd hwn eu wrthod, ac o'r diwedd mae Creative yn sefyll fyny dros eu hunain.\nBe' dwi'n gweld yn eironig ydi'r ffaith bod dyfais uwchradd yn gorfod gwneud hyn. Mae gen i Creative Zen 1Gb, a fydwn i'n sicr ddim yn ei newid am iPod. Pam? Dyma restr o allu'r ddau chwaraeydd MP3:\nChwarae ffeiliau mp3\nSystem gwarchod hawliau sy'n golygu gallwch ond defnyddio 3 dyfais i chwarae eich gerddoriaeth\nChwarae ffeiliau wma\nGallu cadw unrhyw fath o ffeiliau arno (fel USB drive)\nEncodio mp3 (gallwch chwarae CD yn syth mewn i'r chwaraeydd, yn hytrach na defnyddio cyfrifiadur)\nDim system gwarchod hawliau, gai chwarae fy CDs ar unrhywbeth dwi blydi wel isho\nNîd ai sei môr?\nMwy am y stori.\n...yn un o fariau Westminster:\nThey say power is an aphrodisiac, but it ain't f***ing rohypnol!\nDiolch Dyddiadur Ian Dale.\nDwi wedi ychwanegu ail steil at y blog. Dim byd ofnadwy o ecsaiting, jyst fi oedd yn bôrd neithiwr ac efo chydig o oriau i wastraffu.\nYn yr bar ochr, o dan Pryd a Gwedd, mae'r dewis o ddau steil. Y gwreiddiol (yr un coch efo bybls) a'r un newydd, sydd debyg i hen babur newydd.\nClcia ar ba bynnag un ti'n licio ora, bydd 'na gwci ar dy gyfrifiadur i gofio ercyn y tro nesaf.\nDwi'n gobeithio ychwanegu un arall un fuan (mae'r graffeg wedi'i neud, 'mond angen gorffen y style sheet).\nAilddylunio Blogger, rhan 3\nYn y rhan yma nid ydw i am roi cyfarwyddiadau ar sut i fynd ati i olygu CSS neu HTML, ond am siarad am syniadau tu ôl i ddylunio i'r wê.\nYmwahannu cynnwys o'r cynllun\nYn nyddiau cynnar y wê, roedd y gwahaniaethau rhwng y porwyr gwahanol yn eithaf mawr. Roedd Netscape yn dangos tudalennau mewn un ffordd, a Internet Explorer yn eu dangos mewn ffordd arall.\nDechreuodd dylunwyr ddefnyddio tablau i arddangos tudalen. Bwriad gwreiddiol y tag <table> oedd i arddangos gwybodaeth tabular, ond roedd ei defnyddio fel arf layout yn golygu bod tudalennau yn edrych yn fwy cyson mewn porwyr gwahanol.\nYn anffodus, camddefnydd o <table> yw hyn. Mae'n creu tudalennau sy'n unnaccesible, yn fawr o faint (kb), ac yn annodd i'w newid a'u golygu.\nDim pawb sy'n pori'r wê sy'n gallu gweld yn dda iawn. Mae nifer fawr o bobl yn defnyddio darllenwyr sgrîn i ddweud iddynt beth mae'r dudalen yn cynnwys. Os yw tablau wedi'u defnyddio i adeiladu'r dudalen, mae'n gallu fod yn dipyn o nightmare.\nDyma beth tebyg i beth bydd darllenwr sgrin yn adrodd am dudalen Microsoft:\nPage has one frame, three headings and sixty-eight links Microsoft Corporation dash Internet Explorer Link Table with two columns and three rows Table with two columns and one row Table end Table with three columns and one row Link Quick Links vertical bar Link Worldwide Table end Table end Table with two columns and one row Graphic Microsoft Edit Search button Radio button Checked Microsoft.com Radio button Not checked Graphic MSN Web Search Table end Table with two columns and seven rows Heading level four Product Families List of nine items bullet Link Windows bullet Link Office bullet Link Windows Server System bullet Link Developer Tools bullet Link Business Solutions bullet Link Games and Xbox bullet Link MSN bullet Link Windows Mobile bullet Link All Products List end Heading level four Product Resources List of eight items bullet Link Downloads bullet Link Microsoft Update bullet Link Office Update bullet Link Security bullet Link Communities bullet Link Support bullet Link Learning Tools bullet Link Events and Webcasts List end Heading level four Microsoft Worldwide List of one item bullet Link Countries and RegionsL ist end Link Graphic SQL Server Table with two columns and one row Graphic Dig into SQL Server two thousand five with a one hundred eighty dash day trial, webcasts, and virtual labs Graphic Hardware developers colon Register to attend Win HEC two thousand six May twenty-three dash twenty-five in Seattle Graphic Windows Server and Linux colon Get the facts\nDwi wedi cymryd beth oedd yna hyd at prif gynnwys y dudalen (sef 'Dig into SQL server 2005'), roedd llawer mwy ar ôl hynny.\nWrth gwrs nid ydi hyn yn ddefnyddiol iawn i rhywun sy'n gwrando. Mae tabl o fewn tabl (nested tables) yn cael eu gordefnyddio yma, ac yn creu hunllef i'r darllennydd sgr&icric;n.\nPan mae gymaint o gôd yn y dudalen i'w helpu i arddangos yn gywir, mae'n atal y tudalennau rhag llwytho'n gyflym.\nMae'n rhaid i'r porwr ail lwytho'r wybodaeth bob tro mae tudalen newydd yn cael ei llwytho. Yn amlwg mae hyn yn wastraffus iawn o fandwidth, ac yn arafu'r holl broses lawr.\nOs oes angen ailddylunio gwefan sy'n defnyddio tablau, mae'n job fawr i ddeud y lleiaf. Mae angen penderfynu ar y cynllun newydd, ac yna newid pob tudalen yn unigol. Mae hyn yn lot o waith, i nifer fawr o bobl.\nCSS - saviour of the Universe\nMae CSS yn galluogi dylunwyr i gadw cynnwys a'r cynllun ar wahan. Engraifft wych o hyn yw'r Ardd Zen CSS. Project yw hwn gan Dave Shea, dyluniwr graffeg o Ganada. mae wedi'i ddechrau i amlygu CSS fel technoleg realistig i ddylunio tudlaennau i'r wê. Nid yw'r HTML yn newid o gwbl, does ond rhaid newid y ffeil CSS i newid arddull y dudalen yn gyfangwbl (er mae rhai yn mynd yn rhy bell). Dyma'r Ardd Zen gyda darllennydd sgrin.\nPage has ten headings and thirty-nine linkscss Zen Garden colon The Beauty in CSS Design dash Internet ExplorerHeading level one css Zen GardenHeading level two The Beauty of CSS Design A demonstration of what can be accomplished visually through CSS dash based design. Select any style sheet from the list to load it into this page. Download the sample Link html file and Link css fileHeading level three The Road to Enlightenment Littering a dark and dreary road lay the past relics of browser dash specific tags, incompatible DOM s, and broken CSS support. Today, we must clear the mind of past practices. Web enlightenment has been achieved thanks to the tireless efforts of folk like the Wthree C , WaSP and the major browser creators. The css Zen Garden invites you to relax and meditate on the important lessons of the masters. Begin to see with clarity. Learn to use the left paren yet to be right paren time dash honored techniques in new and invigorating fashion. Become one with the web.\nDipyn mwy darllenadwy, ynde?\nAc felly, gan bod pryd a gwedd y wefan mewn un ffeil CSS, does ond angen ei lawrlwytho unwaith, a bydd y porwr yn gallu ei alw o'r cache, ac ond lawrlwytho'r dudalen HTML. Sy'n golygu pori cyflymach, a llai o wastraff bandwidth. Ac os oes angen ailddylunio'r wefan, does ond angen golygu un ffeil CSS, yn hytrach na channoedd o ffeiliau HTML. Mae dau steil y dudalen hon yn dangos defnydd arall o'r syniad hyn.\nFelly pam nad yw CSS wedi cael ei ddyfnyddio ers y cychwyn? Mae'r spec wedi bod o gwmpas ers blynyddoedd. Ond nid oedd y porwyr yn ei ddefnyddio yn gywir na chyson, felly doedd dim llawer o bwynt ei ddefnyddio. Erbyn hyn mae rhai porwyr yn renderio tudalennau yn gywir (Safari 2.0, Opera 8.0, Firefox 1.5), mae IE 6 yn eithaf da, ond mae IE 5.5 a 5.0 yn uffernol, ac yn golygu felly bod angen rhoi nifer o hacks yn y côd CSS i'w wneud o weithio.\nMae sôn am IE 7, sydd i fod yn renderio CSS yn gywir, ond nid yw'r adroddiadau dwi di clywed hyd yn hyn yn addawol iawn.\nRhagor o ddarllen\nGolwg wrthrychol ar tablau vs CSS Andy Budd\nThrowing tables out the window Stop Design\nO Dablau i CSS Jeff Zeldman\nI gynyhyrchu'r testun gan ddarllenwr sgrin defnyddiais estyniad i Firefox, Fangs.\nI helpu gyda dylunio CSS, dwi'n defnyddio Bar Arfau'r Datblygwr Gwê, gan Chris Pederick.\nCSS, tiwtorial, dylunio.


Gwneuthurwyr a chyflenwyr ffens Palisade China | Metel Shoufan\nFfensio Palisade yw un o'r cyfresi ffensio. Fe'i defnyddir yn Lloegr ar y dechrau. Nawr mae ffens balisâd yn cael ei defnyddio'n helaeth gartref a thramor. Mae ffensio palis yn lle'r wal frics neu'r ffens drom yn gwneud eich amgylchedd byw yn lân. Fe'i defnyddir yn helaeth oherwydd mynd ar drywydd amgylchedd pobl ...\nFfensio Palisade yw un o'r cyfresi ffensio. Fe'i defnyddir yn Lloegr ar y dechrau. Nawr mae ffens balisâd yn cael ei defnyddio'n helaeth gartref a thramor. Mae ffensio palis yn lle'r wal frics neu'r ffens drom yn gwneud eich amgylchedd byw yn lân. Fe'i defnyddir yn helaeth oherwydd mynd ar drywydd amgylchedd pobl, cyhoeddusrwydd glendid personol a mynd ar drywydd arddull dramor. Mae ffensys palis gyda strwythur hardd ac arddulliau amrywiol yn boblogaidd ac yn cael eu defnyddio'n helaeth.\nDeunyddiau: Dalen ddur o ansawdd uchel, dalen ddur galfanedig alwminiwm wedi'i dipio'n boeth, dur wedi'i rolio'n oer, a dur wedi'i rolio'n boeth\nUchder y Ffens: 600-1200-1800mm\nDiamedr: 19 mm\nPost: 2400 Ffens Uchel -100 × 45\nPost: 3000 Ffens Uchel - 150\nPlât Pysgod: 40 × 8 140\nPlât Pysgod Cornel: proffil W 40 × 8 215 o hyd\nPale “W”: proffil 71x21x3 W.\nGosodiadau Rheilffordd: Bollt a Chneif pen Cwpan M12x30\nGosodiadau Pale: Cnau Bollt a Chneif M8x25 T neu - Pin a Coler Huck Dur Di-staen\nCymorth y Bae Canol: Gwialen Edau M12x500 a Chnau 2x\nProses: Stampio, trochi poeth, chwistrellu plastig, triniaeth gwrth-cyrydiad PVC\nDefnyddiau: Fe'u defnyddir fel ffens neu addurniadau amddiffynnol mewn adeiladau, safleoedd preswyl, diwydiant, amaethyddiaeth, llywodraeth y ddinas, ysgolion, lawnt, ffyrdd garddio a chludiant.\nMae gan ffens Palisade nodweddion cryfder uchel, anhyblygedd da, sefydlogrwydd strwythurol, gwrth-cyrydiad, ac ymddangosiad hardd, golwg eang, pris isel, lliwiau, arddulliau amrywiol ac yn hawdd eu gosod\nManyleb gyffredin ffens balis:\nMae panel ffens y palis yn cynnwys 17 panel dur carbon isel gyda'r math “D” neu frig “W”.\nWrth ddefnyddio'r ffens palis, defnyddir y math â lled safonol o 2.75m yn helaeth. Ac mae'n hawdd gosod y math hwn o ffensys palis.\nUchder panel ffens 1m-6m\nLled panel ffens 1m-3m\nUchder pale 0.5m-6m\nLled pale W gwelw 65-75mm, D gwelw 65-70mm\nTrwch pale 1.5mm-3.0mm\nRheilffordd ongl 40mm × 40mm, 50mm × 50mm, 63mm × 63mm\nTrwch rheilffordd ongl 3mm-6mm\nPost sgwâr 50mm × 50mm, 60mm × 60mm, 75mm × 75mm, 80mm × 80mm\nTrwch post sgwâr 1.5mm-4mm\nPlatiau pysgod syth neu glampiau post 30mm × 150mm × 7mm, 40mm × 180mm × 7mm\nBolltau a chnau M8 × Rhif 34 ar gyfer gosod gwelw, M12 × Rhif 4 ar gyfer gosod rheilffyrdd\nBlaenorol: Post ffens\nFfens Rhwyll Wifren Weldiedig 4x4\nGwifren Ffens Dirdro Galfanedig\nFfens Rhwyll Gwifren Sgwâr\nPaneli Ffens Gwifren wedi'u Weldio\nRhwyll Wifren wedi'i Weldio ar gyfer Ffens\nFfens weiren ddwbl


Hanes ystâd Dyffryn | National Trust\nYr ardd Bompeiaidd sydd newydd ei hadfer Ymddiriedolaeth Genedlaethol\nMae stori Dyffryn yn dyddio'n ôl i'r 7fed ganrif. Enw'r tŷ ar y pryd oedd Plas Worlton a chafodd ei roi i'r Esgob Oudaceous o Landaf. Yn y 16eg ganrif prynodd y teulu Button y plas ac adeiladwyd y tŷ cyntaf. Bu'r teulu'n byw ar yr ystâd am sawl cenhedlaeth, a newidiwyd yr enw i Dŷ Dyffryn.\nMawrion y diwydiant\nYm 1891 gwerthwyd yr ystâd i John Cory, masnachwr glo cyfoethog iawn, a adeiladodd y tŷ presennol yn 1893. Symudodd yma o Ddyfnaint gyda'i wraig Anne a dau o'i bedwar plentyn, Florence a Reginald. Roedd Reginald yn arddwriaethwr brwd, a chydweithiodd ar ddyluniad yr ardd gyda Thomas Mawson. Gallwch weld tystiolaeth o gyfoeth y teulu hyd heddiw - o'r lle tân sy'n dyddio o'r 16eg ganrif i'r ffenestri gwydr lliw a gomisiynwyd yn arbennig.\nCyfnod y cyngor\nYn dilyn marwolaeth Florence yn 1937, prynwyd yr ystâd gan Syr Cennydd Traherne a chafodd ei gosod ar brydles i Gyngor Sir Morgannwg yn 1939. Wedi hyn, fe'i defnyddiwyd at ddibenion sefydliadol am gyfnod fel academi heddlu a chanolfan hyfforddi cŵn ac i gynnal cynadleddau addysg.\nMae cyngor Bro Morgannwg yn berchen ar y tŷ a'r gerddi o hyd, ond daeth yr Ymddiriedolaeth Genedlaethol yn gyfrifol am eu cynnal a'u rhedeg yn mis Ionawr 2013 ar brydles o 50 mlynedd. Mae llawer o waith cadwraeth wedi'i wneud i'r tŷ a'r gerddi gan y cyngor, a nawr gallwn adeiladu ar y gwaith hwnnw a diogelu dyfodol Dyffryn.


Engagement rings gold simple - Ak4\nAll manufacturer Beaverbrooks F.Hinds Jewellers Goldsmiths\nEngagement rings gold simple in Engagement rings\nBringing together elegant design and exceptional...\nMappin & Webb Hermione Engagement Ring 0.50 Carat - Ring Size K\nEffortlessly elegant, quietly confident, and...\nCreated with meticulous craftsmanship based on 240...\nMappin & Webb Belvedere Engagement Ring 0.40 Carat - Ring Size O\nMappin & Webb Belvedere Engagement Ring 0.70 Carat - Ring Size K\nPlatinum 0.33ct Brilliant Cut Half Eternity Ring - Ring Size L\nMappin & Webb Amelia Princess Cut Engagement Ring With Di ...\nThis stunning Engagement ring is a contemporary...\nMappin & Webb Hermione Engagement Ring 1.00 Carat - Ring Size K\nMappin & Webb Hermione Engagement Ring 0.40 Carat - Ring Size J\nJewelry Gair i gall ar gyfer y Dim byd Cyfartaledd Person yn dangos eich bod wedi cymryd yr amser a gofalu, yn union fel jewelry 'n glws. Mae bob amser wedi bod, a bydd bob amser fod, yr anrheg gorau i godi ar fyr rybudd. Nid oes unrhyw un yn byth yn drist neu'n siomedig eu bod wedi derbyn jewelry yn lle cerdyn neu lun. Mae ychydig o bethau y dylech gofio wrth siopa ar gyfer jewelry ac maent yn cael eu rhestru yn yr erthygl hon.Pan fyddwch yn gyfforddus ac yn hoffi eich edrych, mae'n dangos. Glanhewch eich jewelry turquoise gyda dŵr cynnes a brws dannedd meddal. Peidiwch byth â defnyddio cemegau ar turquoise, gan ei fod yn agored iawn i niwed. Yn syml, ysgafn sgrwbio a'i sychu gyda lliain meddal sych gall gadw eich gwyrddlas yn lân a heb ei niweidio, gan ei alluogi i bara llawer hirach na phe baech yn defnyddio unrhyw atebion. Chwiliwch am siopau jewelry sy'n aelodau achrededig o Sefydliad Gemological America, neu GIA, yn ogystal â Jewellers of America.Gallwch wneud yn hwyl ac yn rhannu'r sefydlu i roi rhannau o'r set nhw ar bob gwyliau fel y maent yn dod. Fel hyn y gallwch chi gael anrheg yn barod ar gyfer misoedd rhywun o flaen llaw ac yn gwybod y byddant yn ei hoffi. Wrth brynu jewelry, dylech dreulio digon o siopa cymhariaeth amser o fewn eich ystod pris er mwyn i chi gael y jewelry o ansawdd gorau sydd ar gael. Jewelry yn un o'r nwyddau hynny lle ansawdd yn bwysig llawer.Ceisiwch gael llun engagement rings gold simple o mannequin wisgo neu os oes gennych chi eich hun, eich staff neu hyd yn oed eich cwsmeriaid yn cyflwyno "modelu" lluniau o'r darnau yn cael eu defnyddio. Mae hyn yn rhoi engagement rings gold simple eich holl gwsmeriaid golwg ar sut mae pethau'n edrych â'u maint a sut mae pethau'n hongia. Gwnewch yn siwr nad ydych yn gwisgo eich jewelry dirwy drwy'r amser. Pan fyddwch yn perfformio tasgau cadw tŷ neu olchi eich dwylo gyda dŵr a sebon, tynnu eich gemwaith.


Cyngor yn mabwysiadu diffiniad Grŵp Hollbleidiol Seneddol o Islamophobia\nDydd Gwener 12 Tachwedd 2021\nMae Cyngor Bwrdeistref Sirol Pen-y-bont ar Ogwr wedi mabwysiadu diffiniad y Grŵp Hollbleidiol Seneddol (APPG) o ddiffiniad Mwslemiaid Prydeinig o Islamophobia.\nGwaith ail-wynebu ar y gweill ar Stryd Fawr Cwm Ogwr\nMae gwaith ail-wynebu hanfodol ar A4061 Stryd Fawr yng Nghwm Ogwr ar fin dechrau fel rhan o raglen barhaus Cyngor Bwrdeistref Sirol Pen-y-bont ar Ogwr i wella priffyrdd.\nCymeradwyo cyllid ar gyfer Wi-Fi rhad ac am ddim mewn trefi\nBydd Wi-Fi diderfyn, rhad ac am ddim ar gael mewn canol trefi ledled Bwrdeistref Sirol Pen-y-bont ar Ogwr fel rhan o gynllun newydd sy’n anelu at wella cysylltedd ymhlith trigolion, busnesau ac ymwelwyr.\nY Cyngor yn nodi Diwrnod y Cadoediad ym Mwrdeistref Sirol Pen-y-bont ar Ogwr\nArsylwodd cymunedau ledled Bwrdeistref Sirol Pen-y-bont ar Ogwr dawelwch am 11am heddiw (dydd Iau 11 Tachwedd) er cof am filwyr milwrol a sifiliaid Prydain a'r Gymanwlad.\nCynnydd da yn llwyddo i dynnu Ysgol Gynradd Plasnewydd allan o fesurau arbennig\nMae Ysgol Gynradd Plasnewydd ym Maesteg wedi cael ei thynnu allan o fesurau arbennig ar ôl i arolygwyr Estyn gadarnhau bod yr ysgol wedi cyflwyno gwelliannau sylweddol ers i broblemau gael eu pennu yn 2018 – problemau a oedd angen cynnydd a monitro pellach.\nSut bydd newidiadau diweddaraf y pandemig yn effeithio ar Fwrdeistref Sirol Pen-y-bont ar Ogwr\nO ddydd Llun 15 Tachwedd, mae Llywodraeth Cymru wedi cyhoeddi y bydd angen i bobl yng Nghymru ddangos Pàs Covid neu eu statws Covid-19 i fynd i mewn i sinemâu, neuaddau cyngerdd a theatrau, yn rhan o weithred i helpu i gadw Cymru’n ddiogel ac ar agor yn ystod y pandemig.\nGwahodd busnesau i gymryd rhan mewn cynigion hyrwyddo rhad ac am ddim ar gyfer y Nadolig\nGwahoddir busnesau ledled Bwrdeistref Sirol Pen-y-bont ar Ogwr i arddangos eu cynhyrchion ar-lein yn rhad ac am ddim y Nadolig hwn fel rhan o ymgyrch i annog trigolion y fwrdeistref sirol i siopa’n lleol.\nY clwb a’r cyngor yn gwrthod beirniadaeth ynglŷn â’r broses CAT\nMae clwb pêl-droed Cwm Garw, sef Carn Rovers, a Chyngor Bwrdeistref Sirol Pen-y-bont ar Ogwr wedi gwrthod sylwadau a wnaed ar y cyfryngau cymdeithasol yn beirniadu proses sydd ar waith ar hyn o bryd i drosglwyddo asedau cymunedol (CAT).\nY diweddaraf am y cynllun trwyddedau parcio i breswylwyr\nMae Cyngor Bwrdeistref Sirol Pen-y-bont ar Ogwr wedi cyhoeddi’r wybodaeth ddiweddaraf ynglŷn â’i ymdrechion parhaus i gyflwyno trwyddedau parcio newydd i breswylwyr yng nghanol tref Pen-y-bont ar Ogwr.


Mae'r cwm wedi ei enwi ar ôl yr Afon Clydach, sy'n llifo i lawr i'r Afon Rhondda yn Nhonypandy, ac mae cofnodion o'r 17eg ganrif hefyd yn cyfeirio at yr ardal fel ‘Duffryn Clydach'. Gellir rhannu'r cwm yn ddau bentref ar wahân, Blaenclydach a Chwm Clydach.\nRoedd gwythïen y Bedw'n dod i'r wyneb yn Tarren-Ty-Cneifio yng Nghlydach, a chwmnïau bach yn cloddio am lo yno mor bell yn ôl â'r 1840au . Ym 1845, daeth dyffryn coediog Cwm Clydach i sylw'r ymchwilwyr mwyngloddio a gofynnodd cyfarwyddwyr Rheilffordd Taff Vale i'w hasiant baratoi adroddiad ar arolwg a wnaed o geunant Cwm Clydach. Felly, tua chanol y 19eg ganrif agorwyd sawl lefel ym mhen pella'r cwm gan William Perch and Company er mwyn cloddio gwythïen y Rhondda Rhif 2. Cludwyd y glo i Reilffordd Taff Vale ar hyd yr inclein a redai i lawr y cwm. Yn ystod y cyfnod hwn adeiladwyd teras o ugain o dai o'r enw Perch Row ar gyfer gweithwyr y pwll.\nY Sgwâr, Cwm Clydach tua 1900\nEr gwaethaf y gweithgarwch diwydiannol cynnar hwn, roedd Cwm Clydach yn parhau i fod yn gwm coediog o harddwch naturiol. Fodd bynnag, rhwng 1863 ac 1880 tyfodd yr ardal ar raddfa fawr, a daeth Cwm Clydach yn un o'r ardaloedd mwyaf poblog ac adeiledig nid yn unig yn y Rhondda ond yng Nghymru gyfan. Dechreuodd y twf hwn pan agorodd Bush and Company wyth ï en y Rhondda Rhif 2 yn Lefel-y-Bush, a phan agorwyd Glofa Blaenclydach yng ngwyth ï en y Rhondda Rhif 3 ym 1863. Yn ogystal â hynny, fis Ionawr 1864 enillodd Daniel ac Edmund Thomas hawliau mwyngloddio Ystâd Blaenclydach a Fferm Ffynondwyn, ac aethant ati i agor Glofa Cwmclydach. Ar ben hynny, agorodd Samuel Thomas ac Osborne Riches Lofeydd Cwm Clydach Rhif 1, 2 a 3 dros gyfnod o ugain mlynedd yn dechrau ym 1872. Erbyn 1879 roedd dwy Lofa Cwm Clydach yn cynhyrchu dros 100 tunnell o lo bob dydd.\nMae gan Gwm Clydach draddodiad hir o fod yn gymuned agos a gwleidyddol ei naws. Sefydlwyd y gymdeithas barhaol gyntaf ar gyfer glowyr y Rhondda yn y cwm, sef y Cambrian Miners' Association, ac fe ymunodd nifer o'i haelodau â'r Frigâd Ryngwladol i ymladd yn Rhyfel Cartref Sbaen. Sefydlwyd y ‘Clydach Vale and Blaenclydach Recreation Ground Committee' ym 1921, gan newid i'r ‘Cambrian Welfare Association' yn nes ymlaen. Sefydlwyd y pwyllgor hwn gyda grant o £57,000 a'i blaenoriaethau gwreiddiol oedd creu maes chwarae i blant, cae pêl-droed, cyrtiau tennis a lawnt fowlio. Parhaodd y gymdeithas am dros drigain mlynedd, gan ddod yn ganolbwynt bywyd cymunedol yn ardal Clydach, ac yn adeiladu a rheoli neuaddau, sefydliadau a meysydd chwarae cyhoeddus. Parhaodd â'i gwaith o reoli cyfleusterau nes i resymau ariannol ei gorfodi i'w trosglwyddo i Gyngor Bwrdeistref Rhondda ym 1977. Cafodd y bocsiwr Tommy Farr ei eni yng Nghwm Clydach. Dewiswch bwnc Cwm Clydach Diwydiant Glo Cwm Clydach Trychineb Glofa Clydach 1905 Trychineb Glofa Clydach 1965 Trychineb Llif Cwm Clydach\nDiwydiant Glo Cwm Clydach\nAgorwyd y lefelau ym Mlaenclydach am y tro cyntaf ym 1863 gan Frank James er mwyn cloddio gwythïen rhif 3 y Rhondda, ffynhonnell ragorol o lo golosg. Ym 1875 agorodd Bush and Company Lofa Blaenclydach. Ym 1878 prynwyd y lofa gan Forest Iron and Steel Company Ltd. er mwyn darparu golosg ar gyfer eu ffwrneisiau ym Mhontypridd, a oedd yn angenrheidiol wrth gynhyrchu Haemetite a haearn crai. Ailagorwyd hen Lofa Cwm Clydach gan Gwmni Glofa Blaenclydach ym 1912.\nErbyn 1913 roedd dros 720 o ddynion yn gweithio yn y lofa newydd hon, sef glofa'r Gorki yn lleol, tra bod yr hen lofa, oedd bellach yn cael ei galw'n Brookvale, yn cyflogi dim ond ugain o ddynion. Prynwyd y cyfan gan y Rhondda Coal Company ym 1920, cyn i Powell Duffryn ddod yn berchnogion ym 1940. Arhosodd yn nwylo'r cwmni hwnnw tan i'r diwydiant gael ei wladoli ym 1947, pan gaewyd y gwaith a cholli 41 o swyddi.\nAgorwyd pwll Rhif 1 ym 1872 gan gwmni a ffurfiwyd gan Samuel Thomas ac Osborne Riches. Ar ddyfnder o 400 llath, ym 1874 canfuwyd gwythïen lo Chwe Troedfedd y Rhondda. Yn dilyn y llwyddiant hwn, agorwyd pwll Rhif 2 ym 1874 a Rhif 3 ym Mehefin 1891. Ar gyfartaledd, cynhyrchwyd 700 tunnell o lo bob dydd rhwng 1890 ac 1894. Erbyn hyn, roedd Rheilffordd Taff Vale yn gwasanaethu'r pwll yn uniongyrchol, ac roedd lle ar ei seidins i dros 840 o wagenni, gan ei wneud yn fusnes hynod o fawr. Yn dilyn marwolaeth Samuel Thomas ym 1879, daeth ei feibion yn bartneriaid rheoli ac ym 1895 fe aethant ati i ffurfio Cambrian Collieries Limited.\nGlofeydd Cambrian tua 1900\nChwith: Brigâd Achub Glofeydd Cambrian 1916\nW. Richards - J. Thomas - H. Adams - Arolygwr Thorne\nR. Jones - J. Hughes(Capten) - E. Wylie\nYn dilyn anghydfod Glofa Cambrian ym 1910, a arweiniodd at Derfysg Tonypandy, cynyddodd y gweithlu i'w lefel uchaf erioed ym 1913, sef 4,113. Unodd y cwmni ym 1929 i ffurfio Welsh Associated Collieries Ltd., ac unodd gyda Powel Duffryn ym 1935 i ffurfio Powell Duffryn Associated Collieries Limited.\nYm 1934 cyflogodd y Lofa 1,900 o ddynion dan ddaear yng Ngwythïen Dwy Droedfedd Naw Modfedd Pentre, y Bute, iard, Gwythiennau Pum Troedfedd a Phum Troedfedd Is. Caewyd pwll Rhif 3 ym 1936. Parhaodd y lofa i weithio ar ôl i'r diwydiant gael ei wladoli, ac roedd 1,711 yn gweithio dan ddaear ym 1954. Caewyd y glofeydd gan y Bwrdd Glo Cenedlaethol ym 1966.\nY Cambrian Combine\nDyma'r cyntaf o'r casgliadau mawr o byllau glo a ffurfiwyd yn y De, ac roedd yn drobwynt mawr yn nulliau gweithredu'r diwydiant glo. Gynt, roedd pyllau'n tueddu i fod yn fach ac o dan reolaeth cwmn ï au glo unigol. Arweiniodd y broses o ffurfio ‘Combines' at fentrau mwy o lawer lle'r oedd nifer fawr o byllau'n cydweithio er mwyn creu un gorfforaeth fawr.\nHyrwyddwyd ‘combines' gan David Alfred Thomas, Is-iarll y Rhondda, er mwyn rheoli a rheoleiddio'r fasnach glo ager yn Ne Cymru. Ar ôl mynychu Prifysgol Caergrawnt, cafodd ei anfon i Lofa Cambrian ei dad er mwyn cynnal astudiaeth fanwl o drefniadaeth economaidd y diwydiant glo yn y Rhondda. Yn ei farn ef, pe bai'n bosibl cyfuno'r ugain cwmni neu lofa a oedd yn cynhyrchu wyth deg y cant o gynnyrch y De, byddai'r cyfuniad yn ddigon i reoli a rheoleiddio'r diwydiant glo ager yn y De a Sir Fynwy. Fodd bynnag, roedd y gystadleuaeth ffyrnig ymysg y perchnogion glo yn rhy gryf i ganiat á u unrhyw gynllun cydweithredol. Teimlodd Thomas yn hynod o rwystredig yn sgil y gwrthwynebiad i'w argymhellion (a lansiwyd ym 1896) a gadawodd y diwydiant er mwyn mynd i'r Senedd.\nDdeng mlynedd yn ddiweddarach, ar ôl methu â chael swydd yn llywodraeth Ryddfrydol newydd-etholedig Campbell Bannerman, dychwelodd i'r Cambrian yng Nghwm Rhondda. Er ei fod yn gwybod y byddai gwrthwynebiad y perchnogion glo eraill yn dal i rwystro'i freuddwyd o gyfuno'r pyllau, penderfynodd weithredu ar ei liwt ei hun, heb eu cymorth. Gwnaeth hyn drwy sicrhau cyfran reolaethol mewn eiddo nifer o'i gystadleuwyr, sef y Glamorgan Coal Company, y Naval Company Limited a'r Brittanic Merthyr Coal Company Limited ymysg eraill. Ffurfiodd y Cambrian Trust Ltd. ym 1907 a Consolidated Cambrian Limited ym 1916. Yr uniad hwn oedd y pwysicaf yn y diwydiant glo yn y Rhondda cyn y Rhyfel Byd Cyntaf. Erbyn 1916, er nad mor fawr â'i argymhellion ym 1896, roedd y Cambrian Combine yn gawr diwydiannol, gan gynhyrchu dros saith miliwn o dunelli - dwy ran o dair o'r holl lo a gloddiwyd yn y Rhondda. Yn ogystal â glofeydd yn y Rhondda, llwyddodd y ‘Combine' i sicrhau cyfran reolaethol mewn nifer o lofeydd y tu allan i'r cwm yn ogystal â chyfran reolaethol mewn cwmnïau eraill a oedd yn gysylltiedig yn uniongyrchol â'r diwydiant glo e.e. rheilffyrdd, cwmnïau llongau ac ati.\nAdeg Anghydfod y Cambrian Combine (a ddaeth yn adnabyddus fel Terfysg Tonypandy) ym 1910, roedd maint a grym y Cambrian Combine yn tra-arglwyddiaethu ym maes glo'r De. Dewiswch bwnc Cwm Clydach Diwydiant Glo Cwm Clydach Trychineb Glofa Clydach 1905 Trychineb Glofa Clydach 1965 Trychineb Llif Cwm Clydach.\nTrychineb Glofa Cambrian 1905\nAr 10 Mawrth 1905 cafwyd tanchwa yng Ngwythïen 6tr. pwll Rhif 1 Glofa Cambrian. Lladdwyd 32 o ddynion dan ddaear, bu farw un arall yn yr ysbyty, ac anafwyd 14 o rai eraill yn ddifrifol. Roedd papurau newydd Dydd Sadwrn 18 Mawrth yn llawn penawdau fel, ' Terrible explosion at Clydach Vale... Heavy Death Roll... Men still missing...Pit a veritable inferno.... Men still missing.'\nAr ôl clywed clec y danchwa ledled y cwm, heidiodd miloedd o bobl leol i ben y pwll i geisio achub bywydau ac i gael newyddion am eu hanwyliaid dan ddaear. Ar ôl clywed am y trychineb, teithiodd yr AS lleol, D.A. Thomas, ar y trên nos o Lundain i fangre'r trychineb, gan gyrraedd am 3 o'r gloch fore Sadwrn.\nDaeth criw cymorth at ei gilydd ar unwaith ym mhen y pwll, yn cynnwys Leonard Llewellyn, asiant y glofeydd, D Davies a Trevor Price (rheolwyr), Morris Williams (Prif Beiriannydd), ac eraill. Cafodd pob un o'r dynion hyn eu cydnabod wedyn gan y Royal Humane Society am eu dewrder wrth geisio achub eraill. Wrth ddisgyn i'r pwll trwy siafft Rhif 2 a'r Wythïen Coronation, 120 o lathenni o dan yr wythïen a effeithiwyd, canfu'r criw 50 o ddynion yn fyw a bron yn ddianaf, ac roedd modd eu hanfon i'r wyneb. Wrth symud yn araf at yr wythïen 6tr. canfu'r criw 13 o ddynion yn fyw, ond roedd pob un wedi'i losgi'n ddifrifol. Fodd bynnag, o hyn ymlaen, ataliwyd yr ymdrechion i achub bywydau oherwydd dwyster y tân. Erbyn dau o'r gloch fore drannoeth, ar ôl i'r ymdrechion cyntaf i ddiffodd y tân dan ddaear fethu, yn ôl Mr. Leonard Llewellyn, roedd yn gwbl amhosibl i'r un creadur fod yn fyw y tu hwnt i'r tân. Nid oedd modd diffodd y tân a chlirio'r creigiau a oedd yn arwain tuag at ffynhonnell y danchwa tan y dydd Mercher canlynol. Yn ystod y cyfnod hwn, canfuwyd 30 o gyrff ac roedd dau wedi'u llosgi'n ulw gan ffyrnigrwydd y tân.\nCynhaliwyd chwe angladd cyntaf y rhai a laddwyd gan y trychineb ar y dydd Mercher yn dilyn y danchwa, a chyfarfu'r chwe gorymdaith ar Sgwâr Clydach er mwyn ffurfio un orymdaith i'r fynwent. Roedd cannoedd o bobl ar strydoedd Clydach, caeodd y siopau lleol am y prynhawn a chaewyd llenni pob cartref fel arwydd o barch. Fis Mai 1905, cyhoeddwyd Adroddiad y Swyddfa Gartref i achos y danchwa gan F.A.Gray, un o Arolygwyr Pyllau Glo ei Fawrhydi. Daeth yr adroddiad i'r casgliad bod y danchwa wedi dechrau gan lusern ddiogelwch David Enoch, a fu farw yn y danchwa. Fodd bynnag, roedd ansicrwydd ynglyn â'r hyn a achosodd y llusern i danio. Yn ôl un ddamcaniaeth, roedd carreg wedi disgyn ac wedi malu gwydr y llusern, gan ddinoethi'r fflam a thanio'r nwy o'i hamgylch. Yn ôl y ddamcaniaeth arall, a gefnogwyd gan yr Arolygwr, roedd nwy wedi ffrwydro yn y llusern, gan ddinoethi'r rhwyllen a thanio'r nwy o'i hamgylch.\nRoedd tanchwa Cambrian 1905 yn drychineb ofnadwy, ond pe bai wedi digwydd ar amser gwahanol gallai pethau fod wedi bod yn waeth o lawer. Digwyddodd y danchwa am 6.25 p.m. pan oedd y shifft dydd eisoes wedi gadael y pwll a'r shifft nos yn dal heb gyrraedd. Oni bai am yr amseru ffodus hwn, byddai mwy o weithwyr o lawer wedi'u lladd. Mae rhestr o'r rhai a laddwyd i'w gweld yma. Dewiswch bwnc Cwm Clydach Diwydiant Glo Cwm Clydach Trychineb Glofa Clydach 1905 Trychineb Glofa Clydach 1965 Trychineb Llif Cwm Clydach\nTrychineb Glofa Cambrian 1965\nDyna oedd penawdau'r papurau newydd ar 18 Mai 1965 yn dilyn tanchwa yng Nglofa Cambrian, Cwm Clydach, ar ddydd Llun 17 Mai. Digwyddodd y danchwa ychydig cyn 1.00 p.m. yng ngwythïen Pentre rhanbarth p.26 a oedd wedi bod yn gweithio ar ei hanterth ers dim ond pedwar mis. Hwn oedd y trychineb mawr olaf i daro maes glo'r De. Aed ati'n syth i geisio achub bywydau, ac ar adegau roedd dros 150 o ddynion yn helpu. Ddeg awr ar ôl y danchwa, tynnwyd y corff olaf o'r wythïen ddwy droedfedd a hanner, 300 llath o dan y ddaear a mwy na milltir a hanner o ben y pwll. Lladdwyd 31 gan y danchwa, ac roedd angen defnyddio rhifau llusernau neu olion bysedd amryw o'r meirw er mwyn eu hadnabod. Anafwyd 13 o bobl eraill.\nCynhaliwyd ymchwiliad i'r trychineb yn y Llysoedd Barn, Caerdydd, dros gyfnod o bedwar diwrnod ym mis Gorffennaf 1965, gyda 58 o bobl yn rhoi tystiolaeth. Canfu'r ymchwiliad mai llosgnwy a achosodd y danchwa, gyda'r fflam yn ymestyn ar hyd tua 325 o lathenni o'r ffâs a'r ffordd ddychwelyd. Roedd y llosgnwy wedi ffrwydro oherwydd awyru gwael a achoswyd yn bennaf, yn ôl yr ymchwiliad, gan gysylltiadau awyru a adeiladwyd yn wael ac a arweiniodd at nwy yn cronni. Taniwyd y nwy gan arc electronig ar banel switsh agored lle'r oedd trydanwyr yn gweithio. Daethpwyd i'r casgliad, felly, mai arferion gwaith gwael oedd achos y danchwa.\nEr bod y genedl wedi hen arfer â thrychinebau pyllau glo, fe'i brawychwyd gan y danchwa hon, a nododd D. Frandis yng nghylchgrawn 'The Miner' ei fod yn synnu bod y ffasiwn drychineb yn gallu digwydd ym 1965. Credwyd bod trychinebau mawr o'r fath yn perthyn i'r gorffennol. Cynhaliwyd angladdau'r glowyr ar y dydd Gwener a'r dydd Sadwrn, ac roedden nhw'n ddigwyddiadau hynod o emosiynol. Roedd dros 20,000 o bobl yn sefyll yn ddistaw ar hyd llwybr yr orymdaith am dros ddwy filltir. Anfonwyd neges o gydymdeimlad gan y Frenhines i deuluoedd y rhai a anafwyd a'r rhai a fu farw, a sefydlwyd cronfa a gododd dros £123,000.\nCaewyd y pwll ddwy flynedd ar ôl y trychineb, ac agorodd Neil Kinnock ardd goffa ar safle'r hen bwll. Mae rhestr o'r rhai a laddwyd i'w gweld yma.\nTrychineb Llif Cwm Clydach\nGolygfa o drychineb y llif\nBron bum mlynedd yn union ar ôl tanchwa Cambrian 1905, dioddefodd pentref Cwm Clydach drychineb arall. Er na ddigwyddodd y trychineb hwn dan ddaear, yr hen weithfeydd glo oedd yn uniongyrchol gyfrifol amdano. Yn yr achos hwn, un o'r lefelau 'Perch' gwreiddiol, oedd wedi bod yn segur am y bum mlynedd flaenorol, oedd yn gyfrifol. Roedd yn hysbys ers peth amser bod dwr wedi bod yn cronni yn y lefelau segur hyn, ac roedd contractwr wedi bod wrthi'n draenio'r gronfa i nant gyfagos.\nMae'n amhosibl bod yn sicr a oedd y broses o darfu ar y gronfa wedi tanseilio'r muriau gan achosi'r union ddigwyddiad roedd yn ceisio'i osgoi. Bid â fo am hynny, tua 4.00 p.m., dydd Gwener 11 Mawrth 1910, dymchwelodd ochr y mynydd fel pe bai ffrwydrad folcanig wedi digwydd, ac ysgubodd llifeiriant o ddwr ynghyd â phentyrrau o bridd, clogfeini a rwbel i lawr ochr y mynydd.\nTeras Adams oedd yn gorfod wynebu'r llifeiriant hwn gyntaf, ac yn ôl adroddiadau papurau newydd o'r cyfnod, lloriwyd y ty cyntaf a wynebodd y llifeiriant fel pecyn o gardiau, a lladdwyd ei breswylwyr, Mrs. Elizabeth Ann Williams a'i merch bedwar mis oed. Yn ôl adroddiad y papur newydd, dinistriwyd un ar ddeg o dai a siop y crydd, ac ysgubwyd un ty ymaith yn gyfan gwbl.\nLlifodd y dwr i lawr i gyfeiriad Ysgol Cwm Clydach, lle'r oedd naw cant o blant. Gwelodd prifathro'r ysgol, Mr.R.B.Williams, y llif yn dod yn nes at yr ysgol, ac aeth ati'n syth i ddiogelu'r disgyblion. Symudwyd y bechgyn a'r plant hyn i le diogel, ac roedd angen codi nifer fawr ohonyn nhw dros wal y buarth i lôn gyfagos. Fodd bynnag, roedd y llif yn symud mor gyflym, roedd yn amhosibl symud y merched a'r plant bach o'u hysgolion nhw cyn i'r llif eu boddi. Yn ôl adroddiad papur newydd o'r cyfnod, roedd plant yn cael eu hyrddio i bob cyfeiriad ac yn arnofio yn y dwr. Yn ffodus iawn, roedd y llif wedi taro ar yr union adeg pan oedd y shifft yn y pwll lleol newydd ddod i ben, ac roedd nifer fawr o lowyr yn cerdded heibio'r ysgol ar y pryd.\nFe aeth y glowyr ati'n syth i achub y plant, gan osod polion ac ysgolion yn erbyn waliau ysgol y merched a'u helpu i gyrraedd diogelwch buarth y bechgyn trwy'r ffenestri. Yn yr un modd, cafodd y rhai a oedd yn gaeth yn Ysgol y Babanod eu symud i le diogel trwy'r ffenestri ac ysgol y merched. Cafodd nifer fawr o blant a oedd yn gaeth ym muarth y plant eu codi dros wal yr ysgol a'u hachub. Er gwaethaf ymdrechion dewr yr achubwyr, boddodd tri o'r plant ysgol, Blodwen Davies, naw oed, Enid Howells chwech oed a Gertrude Rees, pump oed. Bu farw Elizabeth a Francis Williams a Haydn Brimble o Stryd Adams hefyd, gan fynd â chyfanswm y rhai a laddwyd gan y llif i chwech.\nCafodd y wal ei dymchwel gan nerth y dwr yn y buarth, a llifodd y dwr yn ddiogel i lawr y llethr i'r afon Rhondda. Brawychwyd trigolion Cwm Clydach gan y difrod a achoswyd gan y llif, a daeth miloedd o bobl i weld y golygfeydd hunllefus. Fodd bynnag, oni bai am ddewrder athrawon yr ysgol a'r bobl eraill a helpodd i achub bywydau, byddai llawer mwy o blant wedi marw oherwydd y llif.


Rhaid ichi atgynhyrchu ein deunydd yn gywir a pheidio â'i ddefnyddio mewn cyd-destun camarweiniol. Os bydd unrhyw un o'r eitemau ar y safle hwn sydd dan hawlfraint y Goron yn cael ei hailgyhoeddi neu ei chopïo ar gyfer pobl eraill, rhaid nodi ffynhonnell y deunydd a chydnabod y statws o ran hawlfraint (er enghraifft, Y Swyddfa Eiddo Deallusol © Hawlfraint y Goron 2018). Rydym yn eich annog hefyd i greu hyperddolenni at y wefan hon.\nCyfyngir defnydd o’n logo. Nid ydym yn caniatáu darparwyr i ddefnyddio ein logo ar gyfer ddibenion hysbysebu neu gymeradwyaeth. Fodd bynnag, gall darparwyr a sefydliadau sydd yn gofrestredig gyda ni arddangos ein logo drwy ein widgit arbennig ar gyfer gwefannau.


Home / Healthcare & Medicine / Hyfforddiant e-Byg i Addysgwyr Iechyd / Hylendid y dwylo\nDolenni ar gyfer y gweithgareddau: hylendid resbiradol, dwylo difrifol, ac arbrawf sebon, dŵr a phupur.\nMae’n debyg mai hylendid y dwylo yw’r un ffordd fwyaf effeithiol o ostwng ac atal lledaeniad heintiau ac mae’n ymyriad ymddygiadol pwysig i’w ddysgu i blant ifanc a’i atgyfnerthu wedyn.\nPam fod hylendid y dwylo mor bwysig?\nMae ysgolion a grwpiau cymunedol yn amgylcheddau gweddol brysur wedi eu cau i mewn lle gall microbau ymledu’n hawdd ac yn gyflym o un plentyn i’r llall drwy gysylltiad uniongyrchol neu ar arwynebau.\nTrwy olchi ein dwylo gyda sebon a dŵr ar adegau allweddol, rydyn ni’n tynnu unrhyw ficrobau niweidiol a godwn ar ein dwylo o’n hamgylchedd (e.e. cartref, ysgol, gardd, anifeiliaid, anifeiliaid anwes, bwyd).\nMae profiad wedi dangos bod golchi’r dwylo’n effeithiol yn gostwng y cyfraddau absenoldeb mewn ysgolion. Roedd y cyfraddau absenoldeb yn is yn ystod tymor y ffliw i fyfyrwyr ysgol gynradd a dderbyniodd gyfarwyddiadau byr am hylendid y dwylo.\nMae golchi ein dwylo hefyd yn helpu i atal ymlediad ymwrthedd i wrthfiotigau (byddwn yn edrych ar hyn yn wythnos 3).\nPam fod angen sebon er mwyn golchi’r dwylo’n effeithiol?\nMae ein dwylo wedi eu gorchuddio gan facteria defnyddiol yn naturiol – y bacteria hyn fel arfer yw Staphylococcus (bacteria siâp pêl wedi eu trefnu mewn clystyrau).\nMae ein dwylo’n secretu olew yn naturiol sy’n helpu i gadw ein croen yn llaith ac yn ei atal rhag mynd yn rhy sych, ac mae’n cadw microbiom ein croen yn iach.\nOnd, mae’r olew hwn yn lle perffaith i ficrobau dyfu a lluosogi, ac mae’r olew’n helpu microbau i “lynu” at ein croen.\nMae angen sebon i dorri’r olewau ar arwyneb y dwylo sy’n dal y microbau. Heblaw am Staphylococcus aureus, nid yw microbau niweidiol yn tyfu ar ein croen fel arfer, ond mae’r olew yn eu helpu nhw i lynu at ein croen.\nMae golchi dwylo mewn dŵr yn unig dim ond yn dileu baw a budreddi gweladwy. Heb sebon, bydd microbau anweledig yn aros.\nSylwch, fodd bynnag, dim ond gweithred ladd gyfyngedig sydd gan sebon ar ficrobau. Mae hyn yn golygu bod rinsio’r dwylo o dan ddŵr sy’n rhedeg yr un mor bwysig er mwyn tynnu microbau o’r dwylo.\nGwyliwch y fideo hwn gan y GIG ar sut i olchi eich dwylo.\nGallwch weld crynodeb PDF o’r fideo yn yr adran lawrlwytho isod.\nAdegau allweddol i olchi’r dwylo\nCyn, yn ystod ac ar ôl paratoi bwyd, sy’n cynnwys cig amrwd\nCyn bwyta neu drin bwyd sy’n barod i’w fwyta\nAr ôl dod i gysylltiad ag anifeiliaid neu faw anifeiliaid\nAr ôl pesychu, tisian neu chwythu eich trwyn\nOs ydych yn sâl neu wedi bod o amgylch pobl sy’n sâl\n(Cliciwch i edrych yn agosach)\nCymerwyd y ddelwedd o Adroddiad RSPH: Too clean or not too clean?\nAdnoddau am hylendid y dwylo sy’n addas i blant:\nMae’r fideo hwn gan y GIG ar olchi’r dwylo’n cynnwys cân i annog plant i olchi eu dwylo gan ddefnyddio’r chwe cham golchi dwylo dros gyfnod o 20 eiliad.\nMae Crynodeb PDF o’r fideo i’w gael yn yr adran lawrlwytho isod.


Wrecsam Egnïol: Cymuned | Cyngor Bwrdeistref Sirol Wrecsam\nWrecsam Egnïol: Cymuned\nEin nod yw sicrhau bod plant a phobl ifanc yn Wrecsam yn cael mynediad i ymarfer corff hwyliog, cymdeithasol a chynhwysol yn y gymuned, i annog cyfranogiad rheolaidd, a lleihau problemau yn ymwneud ag iechyd sy’n gysylltiedig ac anweithgarwch.\nRydym yn cynnig cefnogaeth a chanllawiau i glybiau chwaraeon a sefydliadau yn Wrecsam, fel y gallant barhau i gynnig cyfleoedd a phrofiadau gwych i gymunedau lleol.\nDrwy ddarparu cymorth gyda marchnata, datblygu’r clwb, recriwtio gwirfoddoli a cheisiadau cyllido, rydym yn bwriadu sicrhau bod ein darparwyr chwaraeon cymunedol yn parhau i dyfu a datblygu, gan sicrhau eu sefydlogrwydd a’u hirhoedledd, a hyrwyddo amrywiaeth eang o gyfleoedd i bawb yn Wrecsam.\nFel rhan o’n gwaith, rydym yn rhoi cyfle i sefydliadau fod yn rhan o gyfeiriadur ein clwb.\nMae’r cyfeiriadur yn darparu rhestr ddefnyddiol o glybiau chwaraeon lleol i’r cyhoedd - gan ei gwneud yn haws i bobl ddysgu am, a chael mynediad i chwaraeon yn lleol.\nRydym yn bwriadu rhannu gwybodaeth hefyd am glybiau lleol drwy ein ‘canolbwyntio ar glybiau’ misol - gan rannu straeon newyddion da a gwybodaeth.\nCysylltwch â ni i ymuno â chyfeiriadur ein clwb i fod yn rhan o ‘ganolbwyntio ar glybiau’.\nAtebion Clwb (dolen gyswllt allanol)\nEin nod yw datblygu a darparu ystod eang o weithgareddau i sicrhau bod plant a phobl ifanc yn Wrecsam yn cael mynediad i ymarfer corff hwyliog, cymdeithasol a chynhwysol, i annog cyfranogiad rheolaidd, a lleihau problemau yn ymwneud ag iechyd sy’n gysylltiedig ac anweithgarwch.\nMae rhaglenni’n cael eu llywio gan farn leol wrth i ni edrych at ddarparu cyfleoedd newydd o fewn cymunedau a llenwi bylchau o ran darpariaeth.\nRydym yn gweithio gyda phartneriaid lleol i ddarparu cyfleoedd amrywiol a hygyrch i bawb allu cymryd rhan mewn chwaraeon ac ymarfer corff o mewn y gymuned. Gwelwch gopi o’n hamserlen gyfredol.\nOs hoffech chi ragor o wybodaeth ar sut i fynd i unrhyw rai o’r sesiynau hyn, neu sut i gymryd rhan a chael mynediad i glybiau lleol, cysylltwch â ni.\nCyfleoedd yn ystod gwyliau\nFel rhan o’n gwaith parhaus i ddarparu cyfleoedd i bawb gymryd rhan mewn gweithgarwch corfforol hwyliog a chynhwysol, rydym eisiau sicrhau bod ystod eang o ddewisiadau ar gael, hyd yn oed yn ystod gwyliau.\nCadwch lygad ar lwyfannau ein cyfryngau cymdeithasol am ddigwyddiadau ar y gweill, yn ogystal â lluniau a fideos o’n gweithgareddau!\nI archebu eich lle, ac am ragor o wybodaeth, cysylltwch â ni.\nLlwybr Gwirfoddolwr Cymunedol\nMae Llwybr Gwirfoddolwyr Wrecsam Egnïol yn cynnig cyfle i wirfoddolwyr adeiladu eu profiadau o arweinyddiaeth mewn chwaraeon.\nBydd y rhaglen yn helpu gwirfoddolwyr i ddatblygu sgiliau arweinyddiaeth wrth wirfoddoli gyda chlybiau yn ardal Wrecsam.\nNid yn unig bydd y gwirfoddolwyr yn eu datblygu o fantais i chi o ran arweinyddiaeth chwaraeon ond hefyd mewn meysydd bywyd eraill fel yr ysgol a’r gwaith.\nBeth bynnag fo’r gamp neu’r gweithgarwch corfforol yr hoffa wirfoddolwr gymryd rhan ynddo, byddwn yn eu cefnogi.\nYr unig ofynion yw bod y clwb neu’r grŵp yn seiliedig ym Mwrdeistref Sirol Wrecsam a bod gwirfoddolwyr yn gwirfoddoli am o leiaf un awr bob tri mis.\nBydd gofyn i wirfoddolwyr 16 mlwydd oed a hŷn gwblhau gwiriad y Gwasanaeth Datgelu a Gwahardd hefyd, cyn y gallwn eu caniatáu i wirfoddoli ar ein llwybr, ond mae hyn am ddim i wirfoddolwyr.\nPrif flaenoriaeth y llwybr yw helpu unigolion i deimlo eu bod wedi gwella eu hyder a'u cymhwysedd o ran arweinyddiaeth mewn chwaraeon yn ystod eu hamser yn gwirfoddoli.\nBydd Wrecsam Egnïol yn helpu gwirfoddolwyr i gyflawni addysg hyfforddwr a Datblygiad Proffesiynol Parhaus.\nBydd hyn yn cael ei ariannu’n uniongyrchol gennym ni, neu drwy gyfuniad ohonom ni a chlybiau cymunedol lleol - yn dibynnu ar y cymhwyster mae’r gwirfoddolwr yn ceisio ei gwblhau.\nNid oes yr un gwirfoddolwr yr un fath felly nid yw ein llwybr yr un fath i bawb ‘chwaith. Rydym yn helpu i ddatblygu llwybr yn seiliedig ar yr unigolyn, y gamp neu’r weithgarwch corfforol maen nhw’n gwirfoddoli ynddo a beth maent am ei gyflawni o wirfoddoli.\nMae rolau gwirfoddoli’n cynnwys:\nCynorthwyo gydag arwain sesiynau\nMae cyfleoedd gwirfoddoli’n cynnwys:\nGwyliau, twrnameintiau a digwyddiadau\nBydd gwirfoddoli gyda Wrecsam Egnïol yn gwella eich CV, rhoi profiad o’r diwydiant hyfforddi chwaraeon/datblygu chwaraeon i chi, a datblygu sgiliau y gellir eu trosglwyddo i bob agwedd ar fywyd.\nOs oes gennych ddiddordeb mewn gwirfoddoli, yna mae Wrecsam Egnïol eich heisiau chi.\nCysylltwch â ni am ragor o wybodaeth ar sut i gofrestru fel gwirfoddolwr gyda Wrecsam Egnïol.