Cymru'n arwain y ffordd wrth helpu'r bobl fwyaf agored i niwed i dalu llai o dreth gyngor | LLYW.CYMRU\nCymru'n arwain y ffordd wrth helpu'r bobl fwyaf agored i niwed i dalu llai o dreth gyngor\nHeddiw, bydd y Gweinidog Cyllid Rebecca Evans a Martin Lewis o MoneySavingExpert.com yn dod at ei gilydd i lansio gweithdrefn safonol ar gyfer gwneud cais am gymorth treth gyngor yng Nghymru i bobl sydd â nam difrifol ar eu meddwl.\nWedi'i ddatblygu â MoneySavingExpert.com - gwefan fwyaf y DU i ddefnyddwyr - ac awdurdodau lleol, mae'r dull newydd hwn yn rhoi Cymru ar y blaen yn yr ymdrech i wneud y dreth gyngor yn decach.\nAm y tro cyntaf, caiff pobl sydd wedi cael diagnosis o nam meddyliol difrifol ac sy’n bodloni’r meini prawf cymhwysedd eu trin yn gyson ledled Cymru er mwyn sicrhau eu bod yn cael yr un cymorth a gostyngiadau lle bynnag y maent yn byw. Byddant hefyd yn gallu hawlio'n ôl unrhyw ostyngiadau treth gyngor hyd at yr adeg pan gawsant y diagnosis.\nI gael y cymorth hwn, mae Llywodraeth Cymru, MoneySavingExpert.com ac awdurdodau lleol Cymru wedi datblygu un ffurflen syml y gall pobl sydd â nam difrifol ar eu meddwl ei defnyddio i hawlio'r hyn y mae hawl ganddynt iddo. Mae'r ffurflen ar gael erbyn hyn ym mhob awdurdod lleol a chanolfan gynghori ledled Cymru.\nRwy’n falch bod Llywodraeth Cymru yn arwain y ffordd gyda'r dull newydd hwn, gan helpu rhai o'r bobl fwyaf agored i niwed i gael y cymorth a’r gostyngiadau y mae ganddynt hawl eu derbyn, ac rwy’n ddiolchgar iawn i MoneySavingExpert a Martin Lewis am ddwyn y mater hwn i’n sylw a gweithio gyda ni i’w ddatrys.\n“Mae hyn yn enghraifft wych o gydweithio ac yn helpu Llywodraeth Cymru i gyflawni ei hymrwymiad i wneud y dreth gyngor yn decach.\n“Byddwn ni'n parhau i weithio'n agos gydag awdurdodau lleol a Chymdeithas Llywodraeth Leol Cymru i sicrhau cysondeb yn y dull o weinyddu gostyngiadau ac esemptiadau i bawb sy'n gymwys.”\nDywedodd Martin Lewis, sylfaenydd MoneySavingExpert.com:\n"Mae nifer o'r bobl fwyaf agored i niwed yn ein cymdeithas, y rhai sy'n byw â 'nam meddyliol sylweddol' wedi bod yn gymwys i gael gostyngiad treth gyngor ers blynyddoedd, ond yn anffodus dydy pobl ar draws Prydain ddim yn cael gwybod hynny'n aml iawn – sy'n golygu eu bod yn colli arian a allai fod wedi trawsnewid ansawdd eu bywydau.\n"Dydy'r rhan fwyaf o gynghorau ddim yn helpu i dynnu sylw at hyn, ac mae'n warthus bod achosion yn aml o rwystro pobl rhag ei hawlio drwy drosglwyddo gwybodaeth anghywir. Dywedodd rhai aelodau o staff, pan wnaethom eu ffonio'n ddirybudd, nad oedd y gostyngiad yn bodoli, sy'n golygu bod gwahaniaethau mawr yn nifer y bobl sy'n cael y cyfle i fanteisio ar y cymorth ar draws y wlad. Yn syml iawn, nid yw hyn yn dderbyniol.\n"Rwy'n hynod o falch bod ein hymchwil a'n hymgyrch wedi cael croeso mor gynnes yng Nghymru, ac rwy'n llongyfarch Llywodraeth Cymru am gymryd camau sydyn a chynhwysfawr pan gafodd wybod am y broblem. Bydd cynghorau Cymru yn disgleirio ar y mater hwn, gan ddod â chyfiawnder a newid sylweddol, gwirioneddol a fydd yn helpu rhai o aelodau mwyaf anghenus y gymdeithas. Fy ngobaith yw y bydd gweddill Prydain yn camu o'r tywyllwch cyn hir hefyd, ac fe fyddwn yn parhau i bwyso am hynny."\nY dull hwn yw'r diweddaraf mewn cyfres o gamau y mae Llywodraeth Cymru yn eu cymryd i wneud y dreth gyngor yn decach. Ar 1 Ebrill, cyflwynwyd deddfwriaeth newydd er mwyn dileu'r gosb o garchar i bobl am beidio â thalu'r dreth gyngor, ac er mwyn esemptio pobl ifanc hyd at 25 oed sy'n gadael gofal rhag talu'r dreth gyngor yng Nghymru.


Heddiw, byddwn yn dweud wrthych sut i wneud vinaigrette cartref gyda sauerkraut. Bydd salad o'r fath yn ychwanegu at berffaith dyddiol ac addurniad godidog y wledd.\npys tun - 300 g;\nsauerkraut gyda moron o bresych - 100 g;\nMae betys a thatws yn cael eu golchi â brwsh a'u berwi mewn potiau gwahanol mewn cregyn. Yna caiff y llysiau eu hoeri, eu glanhau a'u torri'n giwbiau o faint canolig. Wedi hynny, rydyn ni'n eu rhoi mewn olew llysiau, fel nad ydynt yn staenio ei gilydd yn y salad. Caiff y bwlb ei brosesu, ei rinsio, melenko shinkem a'i sgaldio â dŵr berw serth. Mae ciwbiau bach yn torri ciwcymbrau crispy wedi'u marinogi a rhowch yr holl gynhwysion mewn powlen. Ymhellach, rhoes ni mewn salad dyrnaid o sauerkraut, a gafodd ei dynnu o'r sudd yn flaenorol. Yna, rydym yn taflu pys gwyrdd tun heb sail ac rydym yn llenwi'r dysgl gydag olew blodyn yr haul. Cymysgu'n drylwyr a gwasanaethu'r vinaigrette i'r bwrdd.\nSalad hyfryd gyda sauerkraut\nciwcymbr wedi'i halltu - 3 darn;\nsudd lemwn - 3 llwy fwrdd. llwyau;\nLlysiau yn y rysáit hwn, ni fyddwn yn coginio gyda chi, ond ni fyddwn ni'n pobi. Felly, rinsiwch nhw o dan ddŵr oer a sychu sych gyda thywel. Ar ôl hynny, rhowch y tatws, moron a beets yng nghanol y ffoil, ei lapio'n dynn a'i osod ar y groen yn y ffwrn. Mae tymheredd y coginio wedi'i osod ar 175 gradd, ac mae'r amser yn cael ei ganfod tua 1 awr. Pan fydd y llysiau'n dod yn feddal, rydym yn aros nes eu bod wedi oeri yn iawn. Nesaf, mae'r tatws yn cael eu glanhau a'u torri'n giwbiau. Mae moron a beets yn cael eu torri yr un ffordd ac yn symud i datws. Mae bresych Kvasshennuyu ymlaen llaw yn gwasgu'ch dwylo yn iawn ac yn draenio yr holl hylif gormodol ohoni. Yna, ychwanegu at weddill y llysiau a chymysgu popeth. Mae pys tun gwyrdd yn cael eu taflu ar strainer i guro'r holl swyn, ac wedyn ei arllwys i mewn i bowlen o finaigrette. Mewn powlen ar wahân, cyfuno olew llysiau â sudd lemwn a'i sbeis i flasu, gan ddefnyddio melin sych, coriander tir a winwns werdd wedi'i dorri. Mae'r cymysgedd aromatig sy'n deillio o hyn yn cael ei dywallt mewn plât gyda salad a'i gymysgu'n dda. Rydyn ni'n gosod y pryd am 25 munud yn yr oergell, ac yna'n gwasanaethu!\nVinaigrette gyda ffa a sauerkraut\nbetys - 3 pcs.;\nciwcymbr piclo - 2 pcs.;\nsauerkraut - 1 eitem;\nafal - 0,5 darn;\nffa tun - gall 1;\nFelly, tatws, beets a moron gyda fy grater a berwi nes eu coginio mewn potiau gwahanol. Yna rydym yn oeri y llysiau, yn lân yn lân ac yn torri i mewn i giwbiau bach. Rydym yn glanhau'r bwlb, yn ei rinsio ac yn ei glinio â chyllell fach. Ciwcymbrau wedi'u halltu wedi'u torri i giwbiau, a sauerkraut yn gwasgu dwylo sudd a thorri. Os yw'n rhy asidig, ei ddaflu mewn colander a'i rinsio'n drylwyr o dan ddŵr oer. Stribedi tenau wedi'i dorri gan afal gwyrdd a'u chwistrellu gyda ychydig o ddiffygion o sudd lemwn. Mae ffa tun yn cael ei dywallt i mewn i gribr, ei olchi ychydig a gadael am 10 munud i ddraenio. Nawr rhowch yr holl gynhwysion a baratowyd mewn sosban, tymhorau gyda sbeisys, arllwyswch gydag olew llysiau a chymysgedd. Rydyn ni'n rhoi'r salad i mewn i bowlen salad a'i roi ar y bwrdd.\nCrempogau gydag afalau ar laeth\nBeth sy'n gyflym a blasus i goginio o porc?\nArwyddion gwanwyn poblogaidd\nY prydau o ham\nMosgiau o Saudi Arabia\nSut i redeg yn iawn?


Yn sbarduno rhybudd ar Mac pan nad yw wedi'i blygio o'r allfa | Rwy'n dod o mac\nFel rheol mae ein Mac yn ein rhybuddio pan fydd y batri yn rhedeg yn isel ac felly rydyn ni'n gwybod ei bod hi'n bryd ei blygio i'r prif gyflenwad i gael ei arwain trwy weithio gydag ef. Ond beth os bydd yn datgysylltu am ba reswm bynnag a chredwn ei fod yn parhau i lwytho? Nid oes unrhyw rybudd sy'n dynodi eithaf eithafol.\nFodd bynnag, gyda'r tiwtorial hwn, gallwn greu a. Bydd yn ddefnyddiol iawn i ni, oherwydd i gredu ei fod yn llwytho, pan nad yw'n ei wneud mewn gwirionedd a phan ddychwelwn gwelwn ein bod wedi colli holl gynnydd yr hyn yr ydym wedi bod yn ei wneud neu'r gêm yr ydym wedi buddsoddi ynddi cymaint o amser ...\nRhybudd y bydd mwy nag un yn ein hachub rhag mwy nag un drafferth\nCyn dechrau delio â'r tiwtorial ei hun, ar sut i actifadu larwm caledwedd ar gyfer ein Mac, mae'n rhaid i ni rybuddio hynny dim ond i'r cyfrifiaduron hynny sydd wedi'u rhyddhau o 2015, gan gynnwys eleni hefyd, y bydd yn gweithio.\nI gael mynediad at greu'r rhybudd hwn, rhaid inni ddefnyddio'r derfynfa. I wneud hyn, y peth cyntaf y mae'n rhaid i ni ei wneud yw ei gychwyn. Da o Finder neu o chwilio, teipio terfynell a tharo i mewn.\nPan fydd yn agor rhaid i ni ysgrifennu'r llinell orchymyn ganlynol:\ndiffygion ysgrifennu com.apple.PowerChime ChimeOnAllHardware -bool wir; agored /System/Library/CoreServices/PowerChime.app &\nFel hyn byddwn wedi gweithredu rhybudd clywadwy bob tro mae'r cebl prif gyflenwad wedi'i blygio i mewn neu heb ei blygio o'n cyfrifiadur.\nEr na fyddwn yn derbyn unrhyw rybudd ar sgrin ein cyfrifiadur nac unrhyw rybudd gweledol, mae'n sicr o fod yn ddefnyddiol. Dim ond clywadwy yw'r rhybudd, ond er gwaethaf hyn rwy'n credu mae'n werth creu'r hysbyseb hon.\nOs nad ydych chi'n hoffi sut mae'n troi allan, neu nid yw'n gweithio fel rydych chi ei eisiau, mae'n rhaid i chi ei analluogi. I wneud hyn, eto o'r derfynfa byddwn yn mynd i mewn:\ndiffygion ysgrifennu com.apple.PowerChime ChimeOnAllHardware -bool false; killall PowerChime\nLlwybr llawn i'r erthygl: Rwy'n dod o mac » Afal » Tiwtorialau » Sbardunwch rybudd ar eich Mac pan nad yw wedi'i blygio o'r allfa\nHelo, rwyf wedi ei gymhwyso ar fy nghyfrifiadur ac mae'n ymddangos ei fod yn fy rhybuddio pan fyddaf yn ei gysylltu â'r rhwydwaith, nid y ffordd arall\nYmateb i Enpatufet


Echdynnu cysyniad - Artificial Intelligence Solutions\nDechnoleg fwyaf pwerus a hyblyg ar gyfer canfod syniadau allweddol a thueddiadau, yn ôl anghenion y defnyddiwr\nDatblygwyd ein gwasanaeth echdynnu cysyniad sy'n defnyddio ein technoleg NaturalExtractor. Y gwasanaeth hwn yn canfod ac yn cynnwys darnau cysyniadau ("Llywodraeth", "cynhesu byd-eang", "yn deillio o'r etholiadau cyffredinol diwethaf"...) o unrhyw fath o destun, naill ai o ansawdd uchel rhai (newyddion, ddeddfwriaeth...) neu'r llafar rhai (fforymau, blogiau, sgyrsiau, cyfryngau cymdeithasol...).\n"Cysyniadau" Mae tameidiau lleiaf o'r testun sy'n cyfleu syniadau ("gwasanaeth ansawdd") neu wrthrychau ("Aeth Tabl"). Echdynnu cysyniad effeithiol yn gofyn am offer sy'n gallu perfformio dadansoddiad ieithyddol, fel y rhai a gynhwysir yn NaturalExtractor, yn Gorchymyn i echdynnu mathau amrywiol o'r cysyniadau:\nCysyniadau syml ("gwirio cyfrif", "brawd twin")\nCyfansoddyn neu gysyniadau wrthrychau ("cyfrif gwirio fy mrawd")\nCyfuniadau o'r uchod ("cyfrif", "gwirio cyfrif", "gwirio cyfrif banc y", "fancio", "fy mrawd banc"...)\nMae'r gwasanaeth allu echdynnu pob math o gysyniadau yn ôl anghenion y defnyddiwr.\nMae'r dadansoddiad ieithyddol hwn yn bosibl gan gymryd i ystyriaeth arddodiaid ("basged gyda bwyd"), cryfion ("tŷfy chwaer"), berfau ("yr athro addysgir Saesneg gramadeg") a chategorïau eraill gramadegol fel cysyniad gwahanwyr.\nNaturalExtractor Mae yn broses normaleiddio yn berthnasol i'r cysyniadau drwy gynhyrchu ffurflen safonol er mwyn ymdrin ag achosion pob un o'r un cysyniad yn gydlynol ("Mae'r cyfrif gwirio", "gwirio cyfrifon hyn", un o'r fy nghyfrifon gwirio "...). Mae normaleiddio cywir o'r cysyniadau yn hanfodol ar gyfer gwasanaethau fel gategoreiddio neu synhwyro tuedd.\nGellir cyfuno'r broses hon o gydnabyddiaeth cysyniad hawdd gyda'r gwasanaeth o gydnabyddiaeth endid, gan ganiatáu ar gyfer dadansoddiad sy'n cynnwys'r ddau wasanaeth ("yr araith Arlywydd yr Unol Daleithiau" yn gysyniad cyfansawdd sy'n gellir rhannu'r un cysyniad "Araith y Llywydd" a'r un endid "Unol Daleithiau").


2011 mccc 6\nMesur gan Gynulliad Cenedlaethol Cymru i ddarparu am ddiogelwch ar gludiant a ddarperir neu a sicrheir fel arall gan awdurdodau lleol neu gyrff llywodraethu ysgolion a gynhelir at ddibenion sicrhau bod plant yn mynychu mannau lle y cânt eu haddysgu neu eu hyfforddi; ac at ddibenion cysylltiedig.\nMae'r Mesur hwn, a basiwyd gan Gynulliad Cenedlaethol Cymru ar 22 Mawrth 2011 ac a gymeradwywyd gan Ei Mawrhydi yn Ei Chyngor ar 10 Mai 2011, yn deddfu'r darpariaethau a ganlyn:—\n1Gofyniad am wregysau diogelwch ar fysiau a ddefnyddir yn gludiant i ddysgwyr\nAr ôl adran 14 o Fesur Teithio gan Ddysgwyr (Cymru) 2008 rhodder—\n“Diogelwch ar gludiant i ddysgwyr\n14AGofyniad am wregysau diogelwch ar fysiau a ddefnyddir yn gludiant i ddysgwyr\n(1)Rhaid i gorff perthnasol sicrhau bod pob bws a ddefnyddir yn gludiant i ddysgwyr y mae'n ei ddarparu neu yn ei sicrhau fel arall yn un y mae gwregys diogelwch wedi ei ffitio i bob sedd deithiwr.\n(2)Rhaid i berson sy'n darparu cludiant i ddysgwyr a sicrheir gan gorff perthnasol sicrhau bod pob bws a ddefnyddir ar gyfer cludiant o'r fath yn un y mae gwregys diogelwch wedi ei ffitio i bob sedd deithiwr.\n(3)Mae person sy'n methu â chydymffurfio ag is-adran (1) neu (2) yn cyflawni tramgwydd ac yn agored, o'i gollfarnu'n ddiannod, i ddirwy nad yw'n uwch na lefel 4 ar y raddfa safonol.\n(4)Mae'n amddiffyniad i ddangos bod y methiant i gydymffurfio ag is-adran (1) neu (2) wedi ei gyfiawnhau oherwydd amgylchiadau eithriadol.\n(5)Nid oes dim yn yr adran hon i'w ddehongli fel petai'n gosod safonau technegol ar gyfer gwneuthuriad neu gyfarpar cerbyd sy'n wahanol i'r safonau a fyddai neu a allai fod yn gymwys mewn modd arall i'r cerbyd hwnnw yn rhinwedd unrhyw ddeddfiad neu unrhyw ofyniad yng nghyfraith yr Undeb Ewropeaidd sy'n uniongyrchol gymwysadwy.\n(6)Yn yr adran hon—\nystyr “bws” yw cerbyd modur sydd wedi ei wneuthur neu wedi ei addasu i gario mwy nag wyth o deithwyr ar eu heistedd yn ychwanegol at y gyrrwr;\nystyr “deddfiad” yw unrhyw un o'r canlynol, pryd bynnag y'i pasiwyd neu y'i gwnaed—\nis-ddeddfwriaeth a wnaed o dan Ddeddf Seneddol;\ndarpariaeth mewn unrhyw Ddeddf neu is-ddeddfwriaeth o'r fath;\nystyr “gwregys diogelwch” yw gwregys sydd wedi ei fwriadu ar gyfer ei wisgo gan berson mewn cerbyd ac sydd wedi ei ddylunio i atal neu leihau anafiadau i'r sawl sy'n ei wisgo os bydd damwain i'r cerbyd.”.\n2Rhagor o ddarpariaethau ar gyfer y disgrifiadau o gerbydau y caniateir eu defnyddio yn gludiant i ddysgwyr\nAr ôl adran 14A o Fesur Teithio gan Ddysgwyr (Cymru) 2008 rhodder—\n14BRhagor o ddarpariaethau ar gyfer y disgrifiadau o gerbydau y caniateir eu defnyddio yn gludiant i ddysgwyr\n(1)Caiff rheoliadau wneud darpariaeth bellach er mwyn—\n(a)ei gwneud yn ofynnol i gorff perthnasol sicrhau mai dim ond cerbydau o ddisgrifiadau rhagnodedig a ddefnyddir yn gludiant i ddysgwyr y mae yn ei ddarparu neu yn ei sicrhau fel arall;\n(b)ei gwneud yn ofynnol i berson sy'n darparu cludiant i ddysgwyr a sicrheir gan gorff perthnasol ddefnyddio cerbydau o ddisgrifiadau rhagnodedig yn unig;\n(c)darparu am dramgwyddau troseddol a chosbau am dorri gofynion a osodir o dan yr adran hon.\n(2)Caiff rheoliadau o dan baragraffau (a) a (b) o is-adran (1) ddisgrifio cerbydau drwy gyfeirio at wneuthuriad, cyfarpar neu nodweddion eraill cerbyd.”.\n3Recordio delweddau gweledol neu sain ar gludiant i ddysgwyr\nAr ôl adran 14B o Fesur Teithio gan Ddysgwyr (Cymru) 2008 rhodder—\n“14CRecordio delweddau gweledol neu sain ar gludiant i ddysgwyr\n(a)ei gwneud yn ofynnol i drefniadau rhagnodedig gael eu gwneud i recordio delweddau gweledol neu sain o ddigwyddiadau sy'n digwydd ar gludiant i ddysgwyr a ddarperir neu a sicrheir fel arall gan gorff perthnasol;\n(b)darparu ynghylch defnyddio, storio a chadw delweddau gweledol neu sain a recordir ar gludiant i ddysgwyr a ddarperir neu a sicrheir gan gorff perthnasol;\n(2)Caiff rheoliadau o dan is-adran (1) (ymhlith pethau eraill) roi pwerau neu ddyletswyddau ar unrhyw un o'r canlynol—\n(b)person sy'n darparu cludiant i ddysgwyr a sicrheir gan gorff perthnasol.\n(3)Ni chaiff rheoliadau o dan is-adran (1) awdurdodi na'i gwneud yn ofynnol bod recordio yn digwydd mewn ffordd sydd wedi ei chynllunio i sicrhau nad yw personau sy'n ddarostyngedig iddo yn gwybod ei fod neu y gall fod yn digwydd.”.\n4Asesiad risg diogelwch o gludiant i ddysgwyr\nAr ôl adran 14C o Fesur Teithio gan Ddysgwyr (Cymru) 2008 rhodder—\n“14DAsesiad risg diogelwch o gludiant i ddysgwyr\n(1)Caiff rheoliadau ei gwneud yn ofynnol i gorff perthnasol gynnal asesiadau risg diogelwch o'r cludiant i ddysgwyr y mae yn ei ddarparu neu yn ei sicrhau fel arall.\n(2)Caiff rheoliadau o dan is-adran (1)—\n(a)gosod gofynion ynghylch natur yr asesiad i'w gynnal;\n(b)ei gwneud yn ofynnol i lunio a chyhoeddi adroddiadau;\n(c)rhagnodi ffurf a dull y cyhoeddi;\n(d)rhagnodi pa mor aml y mae'n rhaid cynnal yr asesiadau.”.\nAr ôl adran 14D o Fesur Teithio gan Ddysgwyr (Cymru) 2008 rhodder—\n(1)Caiff rheoliadau ei gwneud yn ofynnol i gorff perthnasol sy'n darparu neu yn sicrhau fel arall bod cludiant i ddysgwyr yn cael ei ddarparu sicrhau bod gyrwyr cerbydau a ddefnyddir at y cyfryw gludiant wedi cwblhau hyfforddiant rhagnodedig i safon ragnodedig.\n(2)Caniateir rhagnodi hyfforddiant a safonau drwy gyfeirio at ddogfen a gyhoeddir, fel a bennir yn y rheoliadau, gan Weinidogion Cymru.\n(3)Yn yr adran hon ystyr “hyfforddiant” yw hyfforddiant am ddiogelwch ar gludiant i ddysgwyr a gweithio gyda phlant.”.\n6Goruchwylwyr ar gludiant i ddysgwyr\nAr ôl adran 14E o Fesur Teithio gan Ddysgwyr (Cymru) 2008 rhodder—\n“14FGoruchwylwyr ar gludiant i ddysgwyr\n(1)Caiff rheoliadau ddarparu ar gyfer goruchwylio dysgwyr sy'n defnyddio cludiant i ddysgwyr a ddarperir neu a sicrheir fel arall gan gorff perthnasol.\n(2)Caiff rheoliadau o dan is-adran (1) (ymhlith pethau eraill)—\n(a)rhoi pwerau i gorff perthnasol neu osod dyletswyddau arno;\n(b)darparu ynghylch hyfforddiant i bersonau sy'n goruchwylio dysgwyr.”.\n(1)Ar ôl adran 14F o Fesur Teithio gan Ddysgwyr (Cymru) 2008 rhodder—\nMae i Atodlen A1 effaith.”.\n(2)Mae i Atodlen y Mesur hwn effaith.\nAr ôl adran 14G o Fesur Teithio gan Ddysgwyr (Cymru) 2008 rhodder—\n(1)Caiff rheoliadau benodi person neu gorff (gan gynnwys Gweinidogion Cymru) i fod yn awdurdod gorfodi.\n(2)Caniateir penodi mwy nag un person neu gorff yn awdurdod gorfodi.\n(3)Caiff rheoliadau roi pwerau i awdurdod gorfodi neu osod dyletswyddau arno i orfodi darpariaeth a wneir gan adran 14A a chan reoliadau o dan adrannau 14B a 14C ac Atodlen A1 a chânt (ymhlith pethau eraill)—\n(a)rhoi pŵer i awdurdod gorfodi i awdurdodi person (y cyfeirir ato yn y Mesur hwn fel “arolygydd”) i arfer y pwerau yn adrannau 14I a 14J,\n(b)gwneud addasiadau i unrhyw ddeddfiad sy'n gymwys i'r awdurdod gorfodi, neu\n(c)darparu i'r cyfryw ddeddfiad fod yn gymwys, gyda neu heb addasiadau, at ddibenion adran 14A a rheoliadau o dan adrannau 14B a 14C, yr adran hon ac Atodlen A1.\n(4)Mae cyfeiriadau yn y Mesur hwn at awdurdod gorfodi yn gyfeiriadau at berson neu gorff a benodir o dan yr adran hon ac maent yn cynnwys person a benodir gan awdurdod gorfodi.\n(5)Yn yr adran hon mae “deddfiad” yn cynnwys—\n(a)deddfiad pryd bynnag y'i pasiwyd neu y'i gwnaed,\n(b)deddfiad a geir mewn Mesur neu Ddeddf gan Gynulliad Cenedlaethol Cymru, ac\n(c)darpariaeth a geir mewn is-ddeddfwriaeth o fewn ystyr is-ddeddfwriaeth yn Neddf Dehongli 1978 (gan gynnwys is-ddeddfwriaeth a wneir o dan Fesur neu Ddeddf Cynulliad Cenedlaethol Cymru).”.\nAr ôl adran 14H o Fesur Teithio gan Ddysgwyr (Cymru) 2008 rhodder—\n(1)Mae'r adran hon yn gymwys i—\n(a)cerbyd neu unrhyw fangre dan berchnogaeth neu reolaeth corff perthnasol;\n(b)cerbyd neu fangre sy'n dod o fewn is-adran (2).\n(2)Cerbyd neu fangre sy'n dod o fewn yr is-adran hon yw—\n(a)y rhai a ddefnyddir, neu y bwriedir eu defnyddio, gan unrhyw berson mewn cysylltiad â darparu cludiant i ddysgwyr a ddarperir neu a sicrheir fel arall gan gorff perthnasol, neu\n(b)y rhai y mae arolygydd yn credu yn rhesymol eu bod yn cael eu defnyddio felly, neu y bwriedir eu defnyddio felly.\n(3)Caiff arolygydd ar unrhyw adeg resymol—\n(a)cadw cerbyd yn gaeth;\n(b)mynd i gerbyd neu fangre.\n(4)Ond nid yw'r pŵer yn is-adran (3) yn cynnwys y pŵer i fynd i fangre a ddefnyddir yn gyfan gwbl neu'n bennaf yn annedd breifat.\n(5)Rhaid i arolygydd sy'n arfer unrhyw bŵer a roddir o dan is-adran (3) neu adran 14J, os bydd yn ofynnol iddo wneud hynny, ddangos dogfen a awdurdodwyd yn briodol sy'n dangos bod gan yr arolygydd yr awdurdod i wneud felly.”.\nAr ôl adran 14I o Fesur Teithio gan Ddysgwyr (Cymru) 2008 rhodder—\n(1)Caiff arolygydd sy'n cadw cerbyd yn gaeth neu yn mynd i mewn i gerbyd neu fangre o dan adran 14I—\n(a)arolygu'r cerbyd neu'r fangre;\n(b)arolygu unrhyw ddogfennau neu gofnodion sy'n ymwneud â darparu cludiant i ddysgwyr, cymryd copïau ohonynt a mynd â hwy o'r cerbyd neu'r fangre;\n(c)arolygu unrhyw eitem arall a mynd ag ef o'r cerbyd neu'r fangre.\n(2)Mae'r pŵer yn is-adran (1)(b) yn cynnwys—\n(a)pŵer i'w gwneud yn ofynnol i unrhyw berson sy'n dal dogfennau neu gofnodion a gedwir yn y cerbyd neu'r fangre neu sy'n gyfrifol am y dogfennau neu'r cofnodion hynny i'w dangos hwy, a\n(b)o ran cofnodion a gedwir yn gyfrifiadurol, pŵer i'w gwneud yn ofynnol dangos y cofnodion ar ffurf y mae modd eu darllen a mynd â hwy i ffwrdd.\n(3)Nid yw'r pŵer yn is-adran (1)(b) yn cynnwys pŵer—\n(a)sy'n ei gwneud yn ofynnol i berson ddangos unrhyw ddogfennau neu gofnodion y gellid cynnal hawliad am fraint broffesiynol gyfreithiol mewn cysylltiad â hwy mewn achos cyfreithiol, neu\n(b)i gymryd copïau o'r cyfryw ddogfennau neu gofnodion neu i fynd â hwy i ffwrdd.\n(4)Mewn cysylltiad ag arolygu'r cyfryw ddogfennau, caiff arolygydd—\n(a)mynd at unrhyw gyfrifiadur ac unrhyw gyfarpar neu ddeunydd cysylltiedig sydd yn ei dyb ef yn cael neu wedi cael ei ddefnyddio mewn cysylltiad â'r dogfennau ac arolygu a gwirio gweithrediad y cyfrifiadur, y cyfarpar cysylltiedig neu'r deunydd, a\n(b)ei gwneud yn ofynnol i berson o fewn is-adran (5) roi unrhyw gymorth rhesymol a all fod yn ofynnol at y diben hwnnw.\n(5)Mae person o fewn yr is-adran hon—\n(a)os y person hwnnw yw'r person sy'n defnyddio'r cyfrifiadur neu a'i defnyddiodd neu'r person y defnyddir neu y defnyddiwyd y cyfrifiadur ar ei ran, neu\n(b)os yw'r person hwnnw yn berson sydd â gofal y cyfrifiadur, y cyfarpar neu'r deunydd, neu'n ymwneud fel arall â'u gweithrediad.\n(6)Caiff arolygydd sy'n cadw cerbyd yn gaeth neu'n mynd i gerbyd neu fangre ei gwneud yn ofynnol i unrhyw berson roi unrhyw gyfleusterau neu gymorth iddo o ran materion o fewn rheolaeth y person ag sy'n angenrheidiol er mwyn ei alluogi i arfer pwerau o dan adran 14I neu'r adran hon.\n(7)Bydd unrhyw berson sydd, heb esgus rhesymol—\n(a)yn rhwystro arolygydd rhag arfer unrhyw bŵer o dan adran 14I neu'r adran hon, neu\n(b)yn methu â chydymffurfio ag unrhyw ofyniad a osodir o dan yr adran hon,\nyn euog o dramgwydd ac yn agored, o'i gollfarnu'n ddiannod, i ddirwy nad yw'n uwch na lefel 4 ar y raddfa safonol.”.\n11Y pŵer i fynnu gwybodaeth\nAr ôl adran 14J o Fesur Teithio gan Ddysgwyr (Cymru) 2008 rhodder—\n“14KY pŵer i fynnu gwybodaeth\n(1)Caiff awdurdod gorfodi ar unrhyw adeg ei gwneud yn ofynnol i unrhyw berson a bennir yn is-adran (2) roi iddo unrhyw wybodaeth, dogfennau, cofnodion neu eitemau eraill—\n(a)sy'n ymwneud â darparu cludiant i ddysgwyr, a\n(b)sydd, ym marn yr awdurdod gorfodi, yn angenrheidiol neu'n hwylus i'w cael at ddibenion ei swyddogaethau fel yr awdurdod gorfodi.\n(2)Y personau y cyfeirir atynt yn is-adran (1) yw—\n(b)unrhyw berson sy'n darparu cludiant i ddysgwyr a sicrheir gan gorff perthnasol.\n(3)Mae'r pŵer yn is-adran (1) yn cynnwys, mewn perthynas â gwybodaeth, dogfennau neu gofnodion a gedwir yn gyfrifiadurol, y pŵer i'w gwneud yn ofynnol eu darparu ar ffurf y mae modd eu darllen a mynd â hwy i ffwrdd.\n(4)Nid yw'r pŵer yn is-adran (1) yn cynnwys pŵer i'w gwneud yn ofynnol bod gwybodaeth, dogfennau neu gofnodion y gellid cynnal hawliad am fraint broffesiynol gyfreithiol mewn cysylltiad â hwy mewn achos cyfreithiol yn cael eu darparu.\n(5)Mae unrhyw berson sydd heb esgus rhesymol yn methu â chydymffurfio ag unrhyw ofyniad a osodir yn rhinwedd yr adran hon yn euog o dramgwydd ac yn agored, o'i gollfarnu'n ddiannod, i ddirwy nad yw'n uwch na lefel 4 ar yr raddfa safonol.”.\n12Tramgwyddau: atebolrwydd swyddogion a phartneriaid\nAr ôl adran 14K o Fesur Teithio gan Ddysgwyr (Cymru) 2008 mewnosoder—\n“14LTramgwyddau: atebolrwydd swyddogion a phartneriaid\n(1)Pan brofir bod tramgwydd o dan adran 14A, 14B neu 14C a gyflawnir gan gorff corfforaethol wedi ei gyflawni gyda chydsyniad neu gydgynllwyn swyddog o'r corff corfforaethol, neu i'w briodoli i unrhyw esgeulustod ar ran swyddog o'r corff corfforaethol, caiff rheoliadau ddarparu y bydd y swyddog yn atebol yn ogystal â'r corff corfforaethol ei hun.\n(2)Pan brofir bod tramgwydd o dan adran 14A, 14B neu 14C a gyflawnir gan bartneriaeth wedi ei gyflawni gyda chydsyniad neu gydgynllwyn partner yn y bartneriaeth, neu i'w briodoli i unrhyw esgeulustod ar ran partner yn y bartneriaeth, caiff rheoliadau ddarparu y bydd y partner yn atebol yn ogystal â'r bartneriaeth ei hun.”.\nAr ôl 14L o Fesur Teithio gan Ddysgwyr (Cymru) mewnosoder—\nRhaid i Weinidogion Cymru ymgynghori â phob awdurdod lleol ac ag unrhyw bersonau eraill y mae yn eu barn hwy yn briodol ymgynghori â hwy cyn gwneud unrhyw reoliadau o dan adrannau 14B i 14F, adran 14H neu 14L neu Atodlen A1.”.\nAr ôl adran 14M o Fesur Teithio gan Ddysgwyr (Cymru) 2008 mewnosoder—\n“14NDehongli adrannau 14A i 14K\n(1)Mae'r adran hon yn gymwys at ddibenion adrannau 14A i 14K.\n(2)Mae pob un o'r canlynol yn “gorff perthnasol”—\n(b)corff llywodraethu ysgol a gynhelir.\n(3)Ystyr “cludiant i ddysgwyr” yw cludiant i'w gwneud yn hwylus i blentyn fynychu unrhyw fan perthnasol lle y caiff addysg neu hyfforddiant; ond nid yw'n cynnwys cludiant a ddarperir er mwyn teithio yn ystod y dydd rhwng mannau perthnasol neu rhwng safleoedd gwahanol o'r un sefydliad.\n(4)Nid yw'r weithred o wneud unrhyw un o'r trefniadau a ganlyn i'w hystyried, ynddi'i hun, fel petai'n darparu cludiant i ddysgwyr neu'n sicrhau fel arall bod cludiant i ddysgwyr yn cael ei ddarparu.\n(5)Y trefniadau a grybwyllir yn is-adran (4) yw—\n(a)trefniadau i dalu'r cyfan neu unrhyw ran o dreuliau teithio rhesymol person;\n(b)trefniadau i dalu lwfansau mewn cysylltiad â defnyddio cludiant.\n(6)Caiff Gweinidogion Cymru, drwy orchymyn, ddiwygio is-adran (3) yn y fath fodd ag i hepgor y geiriau o “ond nid yw'n cynnwys” hyd at ddiwedd yr is-adran.”.\n15Darpariaethau cyffredinol am orchmynion a rheoliadau\n(1)Diwygier adran 27 o Fesur Teithio gan Ddysgwyr (Cymru) 2008 (gorchmynion a rheoliadau) fel a ganlyn.\n(2)Yn is-adran (2)—\n(a)ym mharagraff (a), ar ôl “neu” rhodder “ddosbarthau ar achos neu ddibenion gwahanol neu”;\n(b)ar ôl paragraff (a) mewnosoder—\n“(aa)i wneud darpariaeth yn ddarostyngedig i esemptiadau neu eithriadau penodedig;”;\n(c)ym mharagraff (b), ar ôl “achosion” mewnosoder “neu ddosbarthau ar achos”.\n(3)Yn is-adran (3), hepgorer “adran 7 neu adran 8” a rhodder “7, 8, 14B, 14C, 14D, 14E, 14F, 14H neu 14L neu Atodlen A1”.\n(4)Ar ôl is-adran (4), mewnosoder—\n“(4A)Wrth gymhwyso is-adran (4) i reoliadau a wneir o dan adrannau 14B i 14F, adran 14H neu 14L neu Atodlen A1 mae'r cyfeiriad at “y Mesur hwn” yn is-adran (4) i'w ddehongli fel cyfeiriad at Fesur Teithio gan Ddysgwyr (Cymru) 2011.”.\n(5)Yn is-adran (7)—\n(a)ym mharagraff (d) hepgorer “neu”;\n(b)ar ôl paragraff (d) mewnosoder—\n“(da)rheoliadau o dan adran 14B, 14C, 14D, 14E, 14F, 14H neu 14L neu Atodlen A1, neu\n(db)gorchymyn o dan adran 14N(6).”.\n(1)Mae adran 1 yn dod i rym ar 1 Hydref 2014.\n(2)Daw gweddill darpariaethau'r Mesur hwn i rym ar ddiwedd cyfnod o ddau fis sy'n dechrau ar y diwrnod y caiff y Mesur hwn ei gymeradwyo gan Ei Mawrhydi yn y Cyfrin Gyngor.\nEnw'r Mesur hwn yw Mesur Diogelwch ar Gludiant i Ddysgwyr (Cymru) 2011.\n(a gyflwynwyd gan adran 7)\nDiwygiadau i Fesur Teithio gan Ddysgwyr (Cymru) 2008\nAr ôl adran 29 o Fesur Teithio gan Ddysgwyr (Cymru) 2008 mewnosoder—\n(a gyflwynwyd gan adran 14G)\n“ATODLEN A1COSBAU SIFIL\n1(1)Caiff rheoliadau ddarparu ynghylch cosbau sifil am dorri rheoliadau diogelwch.\n(2)At ddibenion yr Atodlen hon, mae person yn torri rheoliadau diogelwch os yw'r person, o dan amgylchiadau a bennir—\n(a)yn methu â chydymffurfio â gofyniad a wneir gan neu o dan reoliadau diogelwch, neu\n(b)yn rhwystro neu'n methu â chynorthwyo awdurdod gorfodi.\n(3)Yn yr Atodlen hon—\nystyr “cosb sifil” yw—\ncosb ariannol benodedig (gweler paragraff 2),\ngofyniad yn ôl disgresiwn (gweler paragraff 4),\nhysbysiad stop (gweler paragraff 7), neu\nymgymeriad gorfodi (gweler paragraff 11);\nystyr “rheoliadau diogelwch” yw rheoliadau a wneir o dan adran 14B neu 14C.\nCosbau ariannol penodedig\n2(1)Caiff y rheoliadau wneud darpariaeth sy'n rhoi'r pŵer i awdurdod gorfodi i osod drwy hysbysiad gosb ariannol benodedig ar berson sy'n torri rheoliadau diogelwch.\n(2)Ni chaiff y rheoliadau roi'r cyfryw bŵer ond mewn perthynas ag achos pan fo'r awdurdod gorfodi wedi ei fodloni yn ôl pwysau tebygolrwydd fod y rheoliadau wedi eu torri.\n(3)At ddibenion yr Atodlen hon, gofyniad i dalu cosb i awdurdod gorfodi a'r gosb honno yn un o swm a bennir neu y penderfynir arno yn unol â'r rheoliadau yw “cosb ariannol benodedig”.\n(4)Ni chaiff y rheoliadau ddarparu am osod cosb ariannol benodedig uwch na £5,000.\nCosbau ariannol penodedig: y weithdrefn\n3(1)Rhaid i ddarpariaeth o dan baragraff 2 sicrhau—\n(a)pan fo awdurdod gorfodi yn bwriadu gosod cosb ariannol benodedig ar berson, bod rhaid i'r awdurdod gorfodi gyflwyno hysbysiad o'r hyn a fwriedir (“hysbysiad o fwriad”) i'r person hwnnw a'r hysbysiad hwnnw'n cydymffurfio ag is-baragraff (2),\n(b)bod yr hysbysiad o fwriad hefyd yn cynnig y cyfle i'r person ei ryddhau ei hun o'i atebolrwydd i dalu'r gosb ariannol benodedig drwy dalu swm penodedig (y mae'n rhaid iddo fod yn llai na swm y gosb neu gyfwerth â'r swm hwnnw),\n(c)os nad yw'r person yn ei ryddhau ei hun o'r atebolrwydd yn y ffordd hon—\n(i)y caiff y person gyflwyno sylwadau a gwrthwynebiadau ysgrifenedig i'r awdurdod gorfodi mewn perthynas â'r bwriad i osod cosb ariannol benodedig, a\n(ii)ar ddiwedd y cyfnod ar gyfer cyflwyno sylwadau a gwrthwynebiadau, bod rhaid i'r awdurdod gorfodi benderfynu p'un ai gosod y gosb ariannol benodedig ai peidio,\n(d)pan fo'r awdurdod gorfodi yn penderfynu gosod y gosb ariannol benodedig, bod yr hysbysiad sy'n ei gosod (“yr hysbysiad terfynol”) yn cydymffurfio ag is-baragraff (4), ac\n(e)bod y person y gosodir cosb ariannol benodedig arno yn cael apelio yn erbyn y penderfyniad i'w osod.\n(2)I gydymffurfio â'r is-baragraff hwn, rhaid i'r hysbysiad o fwriad gynnwys gwybodaeth am—\n(a)y seiliau dros y bwriad i osod y gosb ariannol benodedig,\n(b)effaith talu'r swm y cyfeirir ato yn is-baragraff (1)(b),\n(c)yr hawl i gyflwyno sylwadau a gwrthwynebiadau,\n(d)yr amgylchiadau pryd na chaiff yr awdurdod gorfodi osod y gosb ariannol benodedig,\n(e)y cyfnod pryd y caniateir i berson ei ryddhau ei hun o'i atebolrwydd i dalu'r gosb ariannol benodedig, nas caniateir i fod yn fwy na'r cyfnod o 28 diwrnod sy'n dechrau ar y diwrnod pryd y cafwyd yr hysbysiad o fwriad, ac\n(f)y cyfnod pryd y caniateir cyflwyno sylwadau a gwrthwynebiadau, nas caniateir i fod yn fwy na'r 28 diwrnod sy'n dechrau ar y diwrnod y cafwyd yr hysbysiad o fwriad.\n(3)Rhaid i ddarpariaeth yn unol ag is-baragraff (1)(c)(ii) gynnwys darpariaeth am amgylchiadau pryd na chaniateir i'r awdurdod gorfodi benderfynu gosod cosb ariannol benodedig.\n(4)I gydymffurfio â'r is-baragraff hwn rhaid i'r hysbysiad terfynol y cyfeirir ato yn is-baragraff (1)(d) gynnwys gwybodaeth am—\n(a)y seiliau dros osod y gosb,\n(b)sut y caniateir i'r taliad gael ei wneud,\n(c)y cyfnod pryd y mae'n rhaid gwneud y taliad,\n(d)unrhyw ddisgowntiau am wneud taliadau cynnar neu gosbau am wneud taliadau hwyr,\n(e)hawliau apelio, ac\n(f)canlyniadau peidio â thalu.\n(5)Rhaid i ddarpariaeth yn unol ag is-baragraff (1)(e) sicrhau bod y seiliau y caniateir i berson apelio arnynt yn erbyn penderfyniad gan yr awdurdod gorfodi yn cynnwys y canlynol—\n(a)bod y penderfyniad wedi ei wneud ar sail camgymeriad ffeithiol;\n(b)bod y penderfyniad yn anghywir o ran y gyfraith;\n(c)bod y penderfyniad yn afresymol.\nGofynion yn ôl disgresiwn\n4(1)Caiff y rheoliadau wneud darpariaeth sy'n rhoi'r pŵer i awdurdod gorfodi osod, drwy hysbysiad, un neu ragor o ofynion yn ôl disgresiwn ar berson sy'n torri rheoliadau diogelwch.\n(3)At ddibenion yr Atodlen hon ystyr “gofyniad yn ôl disgresiwn” yw—\n(a)gofyniad i dalu cosb ariannol i awdurdod gorfodi o swm y caniateir i'r awdurdod gorfodi ei benderfynu, neu\n(b)gofyniad i gymryd unrhyw gamau a bennir gan awdurdod gorfodi, cyn pen cyfnod a bennir gan yr awdurdod gorfodi, er mwyn sicrhau nad yw'r toriad yn parhau neu'n digwydd eto.\n(4)Yn yr Atodlen hon—\nystyr “cosb ariannol amrywiadwy” yw gofyniad y cyfeirir ato yn is-baragraff (3)(a);\nystyr “gofyniad heb fod yn ariannol yn ôl disgresiwn” yw gofyniad y cyfeirir ato yn is-baragraff (3)(b).\n(5)Rhaid i'r rheoliadau, mewn perthynas â phob math o doriad o reoliadau diogelwch y caniateir gosod cosb amrywiadwy amdano—\n(a)pennu'r gosb uchaf y caniateir ei gosod am doriad o'r math hwnnw, neu\n(b)darparu am benderfynu'r gosb uchaf honno yn unol â'r rheoliadau.\n(6)Ni chaiff y rheoliadau ganiatáu gosod gofynion yn ôl disgresiwn ar berson ar ragor nag un achlysur mewn perthynas â'r un weithred neu anwaith.\nGofynion yn ôl disgresiwn: y weithdrefn\n5(1)Rhaid i ddarpariaeth o dan baragraff 4 sicrhau—\n(a)pan fo awdurdod gorfodi yn bwriadu gosod gofyniad yn ôl disgresiwn ar berson, bod rhaid i'r awdurdod gorfodi gyflwyno hysbysiad o'r hyn a fwriedir (“hysbysiad o fwriad”) i'r person hwnnw a'r hysbysiad hwnnw yn cydymffurfio ag is-baragraff (2),\n(b)y caiff y person hwnnw gyflwyno sylwadau a gwrthwynebiadau ysgrifenedig i'r awdurdod gorfodi mewn perthynas â'r bwriad i osod gofyniad yn ôl disgresiwn,\n(c)ar ôl diwedd y cyfnod ar gyfer cyflwyno'r cyfryw sylwadau a gwrthwynebiadau, rhaid i'r awdurdod gorfodi benderfynu p'un ai—\n(i)i osod y gofyniad yn ôl disgresiwn, gyda neu heb addasiadau, neu\n(ii)i osod unrhyw ofyniad arall yn ôl disgresiwn y mae gan yr awdurdod gorfodi y pŵer i'w osod o dan baragraff 4,\n(d)pan fo'r awdurdod gorfodi yn penderfynu gosod gofyniad yn ôl disgresiwn, bod yr hysbysiad sy'n ei osod (yr “hysbysiad terfynol”) yn cydymffurfio ag is-baragraff (4), ac\n(e)bod y person y gosodir gofyniad yn ôl disgresiwn arno yn cael apelio yn erbyn y penderfyniad i'w osod.\n(a)y seiliau dros y bwriad i osod y gofyniad yn ôl disgresiwn;\n(c)yr hawl i gyflwyno sylwadau a gwrthwynebiadau;\n(c)yr amgylchiadau pryd na chaiff yr awdurdod gorfodi osod y gofyniad yn ôl disgresiwn;\n(d)y cyfnod pryd y caniateir cyflwyno sylwadau ac gwrthwynebiadau, nas caniateir i fod yn fwy na'r 28 diwrnod sy'n dechrau ar y diwrnod y cafwyd yr hysbysiad o fwriad.\n(3)Rhaid i ddarpariaeth yn unol ag is-baragraff (1)(c) gynnwys darpariaeth am amgylchiadau pryd na chaniateir i'r awdurdod gorfodi benderfynu gosod gofyniad yn ôl disgresiwn.\n(a)y seiliau dros osod y gofyniad yn ôl disgresiwn,\n(b)pan fo'r gofyniad yn ôl disgresiwn yn gosb ariannol amrywiadwy—\n(i)sut y caniateir i'r taliad gael ei wneud,\n(ii)y cyfnod pryd y mae'n rhaid gwneud y taliad, a\n(iii)unrhyw ddisgowntiau am wneud taliadau cynnar neu gosbau am wneud taliadau hwyr,\n(c)hawliau apelio, a\n(d)canlyniadau peidio â chydymffurfio.\n(c)yn achos cosb ariannol amrywiadwy, bod swm y gosb yn afresymol;\n(d)yn achos gofyniad heb fod yn ariannol yn ôl disgresiwn, bod natur y gofyniad yn afresymol;\n(e)bod y penderfyniad yn afresymol am unrhyw reswm arall.\nGofynion yn ôl disgresiwn: gorfodi\n6(1)Caiff darpariaeth o dan baragraff 4 gynnwys darpariaeth i berson dalu cosb ariannol (“cosb am beidio â chydymffurfio”) i awdurdod gorfodi os yw'r person yn methu â chydymffurfio â gofyniad heb fod yn ariannol yn ôl disgresiwn a osodir ar y person.\n(2)Caiff darpariaeth o dan is-baragraff (1)—\n(a)pennu swm y gosb am beidio â chydymffurfio neu ddarparu i'r swm hwnnw gael ei benderfynu yn unol â'r rheoliadau, neu\n(b)darparu i'r swm gael ei benderfynu gan yr awdurdod gorfodi neu drwy rhyw ffordd arall.\n(3)Os yw rheoliadau yn gwneud darpariaeth o fewn is-baragraff (2)(b), rhaid iddynt, mewn perthynas â phob math o fethiant y caniateir gosod cosb am beidio â chydymffurfio—\n(a)pennu'r gosb uchaf y caniateir ei gosod am fethiant o'r math hwnnw, neu\n(4)Rhaid i ddarpariaeth o dan is-baragraff (1) sicrhau —\n(a)bod y gosb am beidio â chydymffurfio yn cael ei gosod drwy hysbysiad a gyflwynir gan yr awdurdod gorfodi, a\n(b)bod y person y gosodir hi arno yn cael apelio yn erbyn yr hysbysiad hwnnw.\n(5)Rhaid i ddarpariaeth yn unol â pharagraff (b) o is-baragraff (4) sicrhau bod y seiliau y caniateir i berson apelio arnynt yn erbyn hysbysiad y cyfeirir ato yn yr is-baragraff hwnnw yn cynnwys y canlynol—\n(a)bod y penderfyniad i gyflwyno'r hysbysiad wedi ei seilio ar gamgymeriad ffeithiol;\n(c)bod y penderfyniad yn annheg neu'n afresymol am unrhyw reswm (gan gynnwys, mewn achos pan benderfynwyd swm y gosb am beidio â chydymffurfio gan yr awdurdod gorfodi, bod y swm yn afresymol).\n7(1)Caiff y rheoliadau roi i awdurdod gorfodi y pŵer i gyflwyno hysbysiad stop i berson.\n(2)At ddibenion yr Atodlen hon “hysbysiad stop” yw hysbysiad sy'n atal person rhag cyflawni gweithgaredd a bennir yn yr hysbysiad hyd nes i'r person gymryd y camau a bennir yn yr hysbysiad.\n(3)Ni chaiff darpariaeth o dan y paragraff hwn ond rhoi'r cyfryw bŵer mewn perthynas ag achos sy'n dod o fewn is-baragraff (4) neu (5).\n(4)Mae achos yn dod o fewn yr is-baragraff hwn pan fo—\n(a)y person yn cyflawni'r gweithgaredd,\n(b)yr awdurdod gorfodi yn credu'n rhesymol bod y gweithgaredd fel y'i cyflawnir gan y person hwnnw yn achosi, neu'n peri risg arwyddocaol o achosi, niwed difrifol i iechyd pobl, ac\n(c)yr awdurdod gorfodi yn credu bod y gweithgaredd fel y'i cyflawnir gan y person hwnnw yn cynnwys neu'n debygol o gynnwys toriad yn y rheoliadau a wneir o dan adran 14B gan y person hwnnw.\n(5)Mae achos yn dod o fewn yr is-baragraff hwn pan fo'r awdurdod gorfodi yn credu'n rhesymol—\n(a)bod y person yn debygol o gyflawni'r gweithgaredd,\n(b)y bydd y gweithgaredd, o'i gyflawni yn y ffordd y mae'r person hwnnw yn debygol o'i gyflawni, yn achosi, neu'n peri risg arwyddocaol o achosi, niwed difrifol i iechyd pobl, ac\n(c)y bydd y gweithgaredd, o'i gyflawni yn y ffordd y mae'r person hwnnw yn debygol o'i gyflawni yn cynnwys neu'n debygol o gynnwys toriad yn y rheoliadau o dan adran 14B gan y person hwnnw.\n(6)Rhaid i'r camau y cyfeirir atynt yn is-baragraff (2) fod yn gamau i ddileu neu leihau'r niwed neu'r risg o niwed y cyfeirir ato yn is-baragraff (4)(b) neu (5)(b).\nHysbysiadau stop: y weithdrefn\n8(1)Rhaid i ddarpariaeth o dan baragraff 7 sicrhau'r canlyniadau yn is-baragraff (2) mewn achos pan fo hysbysiad stop yn cael ei gyflwyno.\n(2)Dyma'r canlyniadau hynny—\n(a)rhaid i'r hysbysiad stop gydymffurfio ag is-baragraff (3),\n(b)caiff y person y cyflwynir ef iddo apelio yn erbyn y penderfyniad i'w gyflwyno,\n(c)pan fo'r awdurdod gorfodi, ar ôl i'r hysbysiad gael ei gyflwyno, yn fodlon bod y person wedi cymryd y camau a bennir yn yr hysbysiad, rhaid i'r awdurdod gorfodi ddyroddi tystysgrif i ardystio i'r perwyl hwnnw (“tystysgrif gwblhau”),\n(d)mae'r hysbysiad yn peidio â bod yn effeithiol wrth i dystysgrif gwblhau gael ei dyroddi,\n(e)caiff y person y cyflwynwyd yr hysbysiad iddo wneud cais ar unrhyw bryd am dystysgrif gwblhau,\n(f)rhaid i'r awdurdod gorfodi benderfynu p'un ai i ddyroddi tystysgrif gwblhau ai peidio a hynny cyn pen 14 o ddiwrnodau ar ôl i'r cyfryw gais gael ei wneud, ac\n(g)caiff y person y cyflwynwyd yr hysbysiad iddo apelio yn erbyn penderfyniad i beidio â dyroddi tystysgrif gwblhau.\n(3)I gydymffurfio â'r is-baragraff hwn rhaid i hysbysiad stop gynnwys gwybodaeth am—\n(a)y seiliau dros gyflwyno'r hysbysiad,\n(b)hawliau apelio, ac\n(c)canlyniadau peidio â chydymffurfio.\n(4)Rhaid i ddarpariaeth yn unol ag is-baragraff (2)(b) sicrhau bod y seiliau y caiff person apelio arnynt yn erbyn penderfyniad gan yr awdurdod gorfodi i gyflwyno hysbysiad stop yn cynnwys y canlynol—\n(c)bod y penderfyniad yn afresymol;\n(d)bod unrhyw gam a bennir yn yr hysbysiad yn afresymol;\n(e)nad yw'r person wedi torri'r rheoliadau ac ni fyddai wedi eu torri pe na bai'r hysbysiad stop wedi ei gyflwyno;\n(f)unrhyw seiliau eraill a bennir.\n(5)Rhaid i ddarpariaeth yn unol ag is-baragraff (2)(g) sicrhau bod y seiliau y caniateir i berson apelio arnynt yn erbyn penderfyniad gan yr awdurdod gorfodi i beidio â dyroddi tystysgrif gwblhau yn cynnwys y canlynol—\n(c)bod y penderfyniad yn annheg neu'n afresymol.\nHysbysiadau stop: digolledu\n9(1)Rhaid i ddarpariaeth o dan baragraff 7 sy'n rhoi pŵer i awdurdod gorfodi i gyflwyno hysbysiad stop i berson gynnwys darpariaeth i'r awdurdod gorfodi ddigolledu'r person am y golled a ddioddefodd o ganlyniad i gyflwyno'r hysbysiad.\n(2)Caiff darpariaeth o dan is-baragraff (1) ddarparu am ddigollediad—\n(a)mewn achosion rhagnodedig yn unig;\n(b)mewn perthynas â disgrifiadau rhagnodedig o golled yn unig.\n(3)Rhaid i ddarpariaeth o dan is-baragraff (1) sicrhau bod y person y cyflwynir yr hysbysiad stop iddo yn gallu apelio yn erbyn—\n(a)penderfyniad gan y rheoleiddiwr i beidio â dyfarnu digollediad, neu\n(b)penderfyniad gan y rheoleiddiwr ar swm y digollediad.\nHysbysiadau stop: gorfodi\n10(1)Rhaid i ddarpariaeth o dan baragraff 7 sy'n rhoi pŵer i awdurdod gorfodi i gyflwyno hysbysiad stop ddarparu, pan na fo person y cyflwynwyd hysbysiad iddo yn cydymffurfio ag ef, bod y person yn euog o dramgwydd ac yn agored—\n(a)ar gollfarn ddiannod, i ddirwy nad yw'n uwch na lefel 5 ar y raddfa safonol, neu garchar am gyfnod nad yw'n hwy na deuddeng mis, neu'r ddau, neu\n(b)o'i gollfarnu ar dditiad, i garchar am gyfnod nad yw'n hwy na dwy flynedd, neu ddirwy, neu'r ddau.\n(2)Wrth gymhwyso'r adran hon mewn perthynas â thramgwydd a gyflawnwyd cyn cychwyn adran 154(1) o Ddeddf Cyfiawnder Troseddol 2003, mae'r cyfeiriad yn is-baragraff (1)(a) at ddeuddeng mis i'w ddarllen fel cyfeiriad at chwe mis.\n11(1)Caiff y rheoliadau wneud darpariaeth—\n(a)i alluogi awdurdod gorfodi i dderbyn ymgymeriad gorfodi oddi wrth berson mewn achos pan fo gan yr awdurdod gorfodi seiliau rhesymol dros amau bod y person wedi mynd yn groes i gyfyngiad neu ofyniad a osodwyd mewn rheoliadau diogelwch, a\n(b)bod i dderbyn yr ymgymeriad y canlyniadau yn is-baragraff (4).\n(2)At ddibenion y Rhan hon, mae “ymgymeriad gorfodi” yn ymgymeriad i gymryd unrhyw gamau a bennir yn yr ymgymeriad yn cyfnod a bennir felly.\n(3)Rhaid i'r camau a bennir mewn ymgymeriad gorfodi fod—\n(a)yn gamau i sicrhau nad yw'r weithred o fynd yn groes i'r cyfyngiad neu'r gofyniad yn parhau nac yn digwydd eto, neu\n(b)yn gamau o ddisgrifiad rhagnodedig.\n(4)Y canlyniadau yn yr is-baragraff hwn yw, oni bai bod y person y derbynnir yr ymgymeriad oddi wrtho wedi methu â chydymffurfio â'r ymgymeriad neu unrhyw ran ohono—\n(a)ni chaniateir i'r person hwnnw gael ei gollfarnu o dramgwydd o dan reoliadau diogelwch mewn cysylltiad â'r weithred neu'r anwaith y mae'r ymgymeriad yn ymwneud â hi neu ag ef,\n(b)ni chaiff yr awdurdod gorfodi osod unrhyw gosb ariannol benodedig ar y person hwnnw y byddai ganddo fel arall y pŵer i'w gosod yn rhinwedd paragraff 2 mewn cysylltiad â'r weithred honno neu'r anwaith hwnnw, ac\n(c)ni chaiff yr awdurdod gorfodi osod unrhyw ofyniad yn ôl disgresiwn ar y person hwnnw y byddai ganddo fel arall y pŵer i'w osod yn rhinwedd paragraff 4 mewn cysylltiad â'r weithred honno neu'r anwaith hwnnw.\n(5)Caiff y rheoliadau (ymhlith pethau eraill) gynnwys darpariaeth—\n(a)am y weithdrefn i wneud ymgymeriad;\n(b)am delerau ymgymeriad;\n(c)am gyhoeddi ymgymeriad gan awdurdod gorfodi;\n(d)am amrywio ymgymeriad;\n(e)am amgylchiadau pryd y caniateir ystyried bod person wedi cydymffurfio ag ymgymeriad;\n(f)am fonitro cydymffurfiaeth ag ymgymeriad gan awdurdod gorfodi;\n(g)am ardystio gan awdurdod gorfodi y bu cydymffurfio ag ymgymeriad;\n(h)am apelau yn erbyn gwrthod rhoi'r cyfryw ardystiad;\n(i)mewn achos pan fo person wedi rhoi gwybodaeth anghywir, gamarweiniol neu anghyflawn mewn perthynas â'r ymgymeriad, am i'r person hwnnw gael ei ystyried yn un nad yw wedi cydymffurfio ag ef;\n(j)mewn achos pan fo person wedi cydymffurfio yn rhannol ond ddim yn llawn ag ymgymeriad, i'r gydymffurfiaeth rannol gael ei chymryd i ystyriaeth wrth osod unrhyw gosb droseddol neu gosb arall ar y person;\n(k)at ddibenion galluogi cychwyn achos troseddol yn erbyn person mewn cysylltiad â mynd yn groes i'r gofyniad neu'r cyfyngiad os digwydd i ymgymeriad gael ei dorri neu i ran ohono gael ei thorri;\n(l)i estyn unrhyw gyfnod pryd y caniateir cychwyn yr achos hwnnw ynddo.\n12Ni chaniateir gwneud darpariaeth o dan y paragraffau a bennir mewn cofnod yng ngholofn 1 o'r tabl a ganlyn mewn perthynas â'r un math o doriad o reolau diogelwch oni bai bod yr amodau cyntaf a'r ail amodau a roddir yn y cofnodion cyfatebol yng ngholofnau 2 a 3 yn cael eu bodloni.\nParagraffau o'r Atodlen hon\nYr Amod Cyntaf\nYr Ail Amod\nParagraffau 2 a 4 Rhaid i'r ddarpariaeth sicrhau na chaiff yr awdurdod gorfodi gyflwyno hysbysiad o fwriad y cyfeirir ato ym mharagraff 3(1)(a) i berson mewn perthynas â thoriad pan fo gofyniad yn ôl disgresiwn wedi ei osod ar y person hwnnw mewn perthynas â'r un toriad.\nRhaid i'r ddarpariaeth sicrhau na chaiff yr awdurdod gorfodi gyflwyno hysbysiad o fwriad y cyfeirir ato ym mharagraff 5(1)(a) i berson mewn perthynas â thoriad pan fo—\ncosb ariannol benodedig wedi ei gosod ar y person hwnnw mewn perthynas â'r un toriad, neu\ny person wedi ei ryddhau ei hun o'i atebolrwydd i dalu cosb ariannol benodedig mewn perthynas â'r toriad yn unol â pharagraff 3 (1)(b).\nParagraffau 2 a 7 Rhaid i'r ddarpariaeth sicrhau na chaiff yr awdurdod gorfodi gyflwyno hysbysiad o fwriad y cyfeiriwyd ato ym mharagraff 3(1)(a) i berson mewn perthynas â thoriad pan fo hysbysiad stop wedi ei gyflwyno mewn perthynas â'r un toriad.\nRhaid i'r ddarpariaeth sicrhau na chaiff yr awdurdod gorfodi gyflwyno hysbysiad stop i berson mewn perthynas â thoriad pan fo—\nParagraffau 4 a 7 Rhaid i'r ddarpariaeth sicrhau na chaiff yr awdurdod gorfodi gyflwyno hysbysiad o fwriad y cyfeirir ato ym mharagraff 5(1)(a) i berson mewn perthynas â thoriad pan fo hysbysiad stop wedi ei gyflwyno mewn perthynas â'r un toriad. Rhaid i'r ddarpariaeth sicrhau na chaiff yr awdurdod gorfodi gyflwyno hysbysiad stop i berson mewn perthynas â thoriad pan fo gofyniad yn ôl disgresiwn wedi ei osod ar y person hwnnw mewn perthynas â'r un toriad.\n13(1)Os yw'r rheoliadau yn rhoi pŵer i awdurdod gorfodi i'w gwneud yn ofynnol i berson dalu cosb ariannol benodedig, cosb ariannol amrywiadwy neu gosb am beidio â chydymffurfio o dan baragraff 6(1), cânt gynnwys darpariaeth—\n(a)am ddisgowntiau talu'n gynnar;\n(b)am dalu llog neu gosbau ariannol eraill am dalu'r gosb yn hwyr, a chyfanswm y llog hwnnw neu'r cosbau ariannol eraill hynny heb fod yn fwy na swm y gosb honno;\n(c)am orfodi'r gosb.\n(2)Caiff darpariaeth o dan is-baragraff (1)(c) gynnwys—\n(a)darpariaeth i'r awdurdod gorfodi adennill y gosb, ac unrhyw log neu gosb ariannol arall am dalu'n hwyr, fel dyled sifil;\n(b)darpariaeth i'r gosb, ac unrhyw log neu gosb ariannol arall am dalu'n hwyr fod yn adenilladwy, ar orchymyn llys, fel petai'n daladwy o dan orchymyn llys.\n14(1)Caiff darpariaeth o dan baragraff 4 gynnwys darpariaeth i awdurdod gorfodi ei gwneud yn ofynnol, drwy hysbysiad, i berson y gosodir gofyniad yn ôl disgresiwn arno dalu'r costau yr aeth yr awdurdod gorfodi iddynt mewn perthynas â gosod y gofyniad yn ôl disgresiwn hyd at yr amser y gosodwyd ef.\n(2)Yn is-baragraff (1), mae'r cyfeiriad at gostau yn cynnwys yn (ymhlith pethau eraill)—\n(c)costau cael cyngor arbenigol (gan gynnwys cyngor cyfreithiol).\n(3)Rhaid i ddarpariaeth o dan y paragraff hwn sicrhau, mewn unrhyw achos pryd y cyflwynir hysbysiad sy'n gwneud talu costau yn ofynnol—\n(a)bod yr hysbysiad yn pennu'r swm sydd i'w dalu;\n(b)y gellir ei gwneud yn ofynnol i'r awdurdod gorfodi ddarparu dadansoddiad manwl o'r swm hwnnw;\n(c)nad yw'r person y mae'n ofynnol iddo dalu costau yn atebol am dalu unrhyw gostau a ddangosir gan y person fel rhai yr aethpwyd iddynt yn ddiangen;\n(d)bod y person y mae'n ofynnol iddo dalu costau yn cael apelio yn erbyn—\n(i)penderfyniad yr awdurdod gorfodi i osod y gofyniad i dalu costau;\n(ii)penderfyniad yr awdurdod gorfodi am swm y costau hynny.\n(4)Caiff darpariaeth o dan y paragraff hwn gynnwys y ddarpariaeth y cyfeirir ati ym mharagraff 13(1)(b) ac (c) a (2).\n(5)Rhaid i ddarpariaeth o dan y paragraff hwn sicrhau ei bod yn ofynnol i'r awdurdod gorfodi gyhoeddi canllawiau am sut y bydd yr awdurdod gorfodi yn arfer y pŵer a roddir gan y ddarpariaeth.\n15(1)Ni chaiff rheoliadau ddarparu am apelio ac eithrio i—\n(a)y Tribiwnlys Haen Gyntaf, neu\n(b)tribiwnlys arall a grëwyd o dan ddeddfiad (o fewn ystyr adran 14H(5)).\n(2)Yn is-baragraff (1)(b) nid yw “tribiwnlys” yn cynnwys llys barn arferol.\n(3)Os yw'r rheoliadau yn darparu am apêl mewn perthynas â gosod unrhyw ofyniad neu gyflwyniad unrhyw hysbysiad, cânt gynnwys—\n(a)darpariaeth sy'n atal y gofyniad neu'r hysbysiad dros dro wrth aros i'r apêl ddod i ben;\n(b)darpariaeth am bwerau'r tribiwnlys yr apelir iddo;\n(c)darpariaeth am sut y mae adennill unrhyw swm sy'n daladwy yn unol â phenderfyniad gan y tribiwnlys hwnnw.\n(4)Mae'r ddarpariaeth y cyfeirir ati yn is-baragraff (3)(b) yn cynnwys darpariaeth sy'n rhoi i'r tribiwnlys yr apelir iddo bŵer—\n(a)i dynnu'r gofyniad neu'r hysbysiad yn ôl;\n(b)i gadarnhau'r gofyniad neu'r hysbysiad;\n(c)i gymryd y camau y gallai'r awdurdod gorfodi eu cymryd mewn perthynas â'r weithred neu'r anwaith sy'n arwain at y gofyniad neu'r hysbysiad;\n(d)i anfon y penderfyniad ynghylch p'un ai i gadarnhau'r gofyniad neu'r hysbysiad ai peidio, neu unrhyw fater sy'n ymwneud â'r penderfyniad hwnnw, yn ôl i'r awdurdod gorfodi;\n(e)i ddyfarnu costau.\nCyhoeddusrwydd am osod cosbau sifil\n16(1)Caiff y rheoliadau wneud darpariaeth sy'n galluogi awdurdod gorfodi i roi hysbysiad cyhoeddusrwydd i berson y gosodwyd cosb sifil arno yn unol â rheoliadau o dan yr Atodlen hon.\n(2)Mae “hysbysiad cyhoeddusrwydd” yn hysbysiad sy'n ei gwneud yn ofynnol i'r person roi cyhoeddusrwydd—\n(a)i'r ffaith bod y gosb sifil wedi ei gosod, a\n(b)i unrhyw wybodaeth arall a bennir yn y rheoliadau,\nmewn unrhyw ffordd a bennir yn yr hysbysiad.\n(3)Caiff y rheoliadau ddarparu i hysbysiad cyhoeddusrwydd—\n(a)pennu amser i gydymffurfio â'r hysbysiad, a\n(b)ei gwneud yn ofynnol i'r person y rhoddir ef iddo roi tystiolaeth i'r awdurdod gorfodi ei fod wedi cydymffurfio erbyn yr amser a bennir yn yr hysbysiad.\n(4)Caiff y rheoliadau ddarparu, os bydd person yn methu â chydymffurfio â hysbysiad cydymffurfio, bod awdurdod gorfodi yn cael—\n(a)rhoi cyhoeddusrwydd i'r wybodaeth y mae'n ofynnol rhoi cyhoeddusrwydd iddi gan yr hysbysiad, a\n(b)adennill costau gwneud hynny oddi wrth y person hwnnw.\nPersonau sy'n agored i gosbau sifil\n17Caiff y rheoliadau wneud darpariaeth am y personau sy'n agored i gosbau sifil o dan yr Atodlen hon a chânt (ymhlith pethau eraill) ddarparu—\n(a)i swyddogion corff corfforaethol fod yn atebol yn ogystal â'r corff corfforaethol ei hun, a\n(b)i bartneriaid partneriaeth fod yn atebol yn ogystal â'r bartneriaeth ei hun,\nyn yr amgylchiadau a bennir.\nCanllawiau ynghylch defnyddio cosbau sifil\n18(1)Pan fo pŵer yn cael ei roi i awdurdod gorfodi gan y rheoliadau i osod cosb sifil mewn perthynas â thoriad o reoliadau o dan yr Atodlen hon, rhaid i'r ddarpariaeth sy'n rhoi'r pŵer sicrhau bod—\n(a)rhaid i'r awdurdod gorfodi gyhoeddi canllawiau am ddefnydd yr awdurdod gorfodi o'r gosb sifil,\n(b)rhaid i'r canllawiau gynnwys yr wybodaeth berthnasol,\n(c)rhaid i'r awdurdod gorfodi adolygu'r canllawiau pan fo hynny'n briodol,\n(d)rhaid i'r awdurdod gorfodi ymgynghori â'r bobl a bennir yn y ddarpariaeth cyn cyhoeddi unrhyw ganllawiau neu ganllawiau wedi eu hadolygu, ac\n(e)rhaid i'r awdurdod gorfodi roi sylw i'r canllawiau neu i'r canllawiau wedi eu hadolygu wrth arfer swyddogaethau'r awdurdod gorfodi.\n(2)Yn achos canllawiau sy'n ymwneud â chosb ariannol benodedig, yr wybodaeth berthnasol y cyfeirir ati yn is-baragraff (1)(b) yw gwybodaeth am—\n(a)yr amgylchiadau pryd y mae'r gosb yn debygol o gael ei gosod,\n(b)yr amgylchiadau pryd na chaniateir gosod y gosb,\n(c)swm y gosb,\n(d)sut y caniateir i berson ei ryddhau ei hun o'r gosb ac effaith y rhyddhad hwnnw, ac\n(e)hawliau i gyflwyno sylwadau a gwrthwynebiadau a hawliau apelio.\n(3)Yn achos canllawiau sy'n ymwneud â gofyniad yn ôl disgresiwn, yr wybodaeth berthnasol y cyfeirir ati yn is-baragraff (1)(b) yw gwybodaeth am—\n(a)yr amgylchiadau pryd y mae'r gofyniad yn debygol o gael ei osod,\n(b)yr amgylchiadau pryd na chaniateir gosod y gofyniad,\n(c)yn achos cosb ariannol amrywiadwy, y materion y mae'n debygol y cânt eu cymryd i ystyriaeth gan yr awdurdod gorfodi wrth benderfynu swm y gosb (gan gynnwys, pan fo hynny'n berthnasol, unrhyw ddisgownt am adrodd yn wirfoddol am fethu â chydymffurfio), a\n(d)hawliau i gyflwyno sylwadau a gwrthwynebiadau a hawliau apelio.\nCyhoeddi camau gorfodi\n19(1)Pan fo pŵer yn cael ei roi i awdurdod gorfodi gan y rheoliadau i osod cosb sifil mewn perthynas â thorri rheoliadau diogelwch, rhaid i'r ddarpariaeth sy'n rhoi'r pŵer, yn ddarostyngedig i'r paragraff hwn, sicrhau bod rhaid i'r awdurdod gorfodi gyhoeddi adroddiadau o bryd i'w gilydd sy'n pennu—\n(a)yr achosion pryd y gosodwyd y gosb sifil, a\n(b)pan fo'r gosb yn gosb ariannol benodedig, yr achosion pryd y rhyddhawyd yr atebolrwydd i dalu'r gosb yn unol â pharagraff 3(1)(b).\n(2)Yn is-baragraff (1)(a), nid yw'r cyfeiriad at achosion pryd y gosodwyd y gosb sifil yn cynnwys achosion pan fo'r gosb sifil wedi ei gosod ond wedi ei gwrthdroi ar apêl.\n(3)Nid oes angen i'r ddarpariaeth sy'n rhoi'r pŵer sicrhau'r canlyniad yn is-baragraff (1) mewn achosion pan fo'r awdurdod perthnasol yn ystyried y byddai'n anaddas i wneud hynny.\nCydymffurfio ag egwyddorion rheoleiddiol\n20Rhaid i awdurdod gorfodi weithredu yn unol â'r egwyddorion a ganlyn—\n(a)dylai gweithgareddau rheoleiddiol gael eu cyflawni mewn ffordd sy'n dryloyw, atebol, cymesur a chyson;\n(b)dim ond at achosion pryd y mae angen camau gweithredu y dylid targedu gweithgareddau rheoleiddiol.\n21(1)Rhaid i Weinidogion Cymru yn unol â'r paragraff hwn adolygu gweithrediad unrhyw ddarpariaeth a wnaed ganddynt i roi pŵer i awdurdod gorfodi (gan eu cynnwys hwy eu hunain) osod cosb sifil mewn perthynas â thorri rheoliadau diogelwch.\n(2)Rhaid i'r adolygiad ddigwydd cyn gynted ag y bo'n ymarferol ar ôl diwedd y cyfnod o dair blynedd sy'n dechrau ar y diwrnod pryd y daw'r ddarpariaeth i rym.\n(3)Rhaid i'r adolygiad ystyried yn benodol a yw'r ddarpariaeth wedi rhoi ei hamcanion ar waith yn effeithlon ac yn effeithiol.\n(4)Wth gynnal adolygiad o dan y paragraff hwn, rhaid i Weinidogion Cymru ymgynghori â'r personau y mae'n briodol yn eu barn hwy i ymgynghori â hwy.\n(5)Rhaid i Weinidogion Cymru gyhoeddi canlyniadau adolygiad o dan y paragraff hwn.\n(6)Rhaid i Weinidogion Cymru osod copi o adolygiad o dan y paragraff hwn gerbron Cynulliad Cenedlaethol Cymru.\n22(1)Pan fo Gweinidogion Cymru wedi gwneud darpariaeth sy'n rhoi pŵer i awdurdod gorfodi heblaw hwy eu hunain i osod cosb sifil mewn perthynas â thorri rheoliadau diogelwch, caiff Gweinidogion Cymru gyfarwyddo'r awdurdod gorfodi—\n(a)pan fo'r pŵer yn bŵer i osod cosb ariannol benodedig, i beidio â chyflwyno unrhyw hysbysiad pellach o fwriad y cyfeirir ato ym mharagraff 3(1)(a) mewn perthynas â thoriad o'r math hwnnw;\n(b)pan fo'r pŵer yn bŵer i osod gofyniad yn ôl disgresiwn, i beidio â chyflwyno unrhyw hysbysiad pellach o fwriad y cyfeirir ato ym mharagraff 5(1)(a) mewn perthynas â thoriad o'r math hwnnw;\n(c)pan fo'r pŵer yn bŵer i osod hysbysiad stop, i beidio â chyflwyno unrhyw hysbysiadau stop pellach mewn perthynas â thoriad o'r math hwnnw;\n(d)pan fo'r pŵer yn bŵer i dderbyn ymgymeriad gorfodi, i beidio â derbyn unrhyw ymgymeriad pellach mewn perthynas â thoriad o'r math hwnnw.\n(2)Ni chaiff Gweinidogion Cymru ond roi cyfarwyddyd o dan is-baragraff (1) mewn perthynas â thorri rheoliadau diogelwch os ydynt wedi eu bodloni bod yr awdurdod gorfodi wedi methu ar fwy nag un achlysur—\n(a)â chydymffurfio ag unrhyw ddyletswydd a osodir arno o dan yr Atodlen hon neu yn ei rhinwedd mewn perthynas â thoriad o'r math hwnnw,\n(b)â gweithredu yn unol â'r canllawiau a gyhoeddodd o dan baragraff 18 mewn perthynas â thoriad o'r math hwnnw, neu\n(c)â gweithredu yn unol â'r egwyddorion y cyfeirir atynt ym mharagraff 20 neu egwyddorion eraill o arferion gorau mewn perthynas â gorfodi'r gyfraith o ran toriad o'r math hwnnw.\n(3)Caiff Gweinidogion Cymru drwy gyfarwyddyd ddirymu cyfarwyddyd a roddir ganddynt o dan is-baragraff (1) os ydynt wedi eu bodloni bod yr awdurdod gorfodi wedi cymryd y camau priodol i unioni'r methiant yr oedd y cyfarwyddyd yn ymwneud ag ef.\n(4)Cyn rhoi cyfarwyddyd o dan is-baragraff (1) neu (3) rhaid i Weinidogion Cymru ymgynghori—\n(a)â'r awdurdod gorfodi, a\n(b)ag unrhyw bersonau eraill y mae'n briodol ymgynghori â hwy yn eu barn hwy.\n(5)Pan fo Gweinidogion Cymru yn rhoi cyfarwyddyd o dan yr adran hon, rhaid iddynt osod copi gerbron Cynulliad Cenedlaethol Cymru.\n(6)Pan fo Gweinidogion Cymru yn rhoi cyfarwyddyd o dan yr adran hon, rhaid i'r awdurdod gorfodi—\n(a)cyhoeddi'r cyfarwyddyd mewn ffordd sy'n briodol yn marn Gweinidogion Cymru, a\n(b)cymryd unrhyw gamau eraill sy'n briodol ym marn yr awdurdod gorfodi neu y gall Gweinidogion Cymru eu gwneud yn ofynnol er mwyn dwyn y cyfarwyddyd at sylw personau eraill y mae'n debygol y bydd yn effeithio arnynt.\nTalu cosbau i Gronfa Gyfunol Cymru\n23Pan fo awdurdod gorfodi heblaw Gweinidogion Cymru, yn unol ag unrhyw ddarpariaeth a wneir o dan yr Atodlen hon, yn cael—\n(a)cosb ariannol benodedig, cosb ariannol amrywiadwy neu gosb am beidio â chydymffurfio,\n(b)unrhyw log neu gosb ariannol arall am dalu'r cyfryw gosb yn hwyr, neu\n(c)swm a delir er mwyn i berson ei ryddhau ei hun o'r atebolrwydd i dalu cosb ariannol benodedig,\nrhaid i'r awdurdod gorfodi ei dalu i Gronfa Gyfunol Cymru.”.


Heriau mawr - Ysgol Busnes Caerdydd - Prifysgol Caerdydd\nRydym yn cyd-greu ymchwil sy'n arwain y byd ac sy'n mynd i'r afael â heriau mawr mewn gwaith, llywodraethu ac arloesedd, ar draws ein heconomi ac o fewn ein sefydliadau.\nFel canolfan ryngwladol flaenllaw ar gyfer ymchwil busnes a rheolaeth, rydym yn cydnabod ein rôl wrth fynd i'r afael â'r heriau mawr sy'n wynebu'r gymdeithas gyfoes.\nRydym yn deall bod yn rhaid i sefydliadau newid yn radical i helpu i fynd i'r afael â materion fel anghydraddoldeb, allgáu cymdeithasol a newid yn yr hinsawdd. Rydym hefyd yn deall bod y newid hwn yn sylfaenol angenrheidiol i'w galluogi i barhau i gynnig cynhyrchion a gwasanaethau cynaliadwy o ansawdd uchel mewn byd gwahanol iawn.\nErs 2015, rydym wedi mabwysiadu ethos sy'n gyrru ein gweithgareddau i flaenoriaethu ymchwil berthnasol i'r byd go iawn, sydd o safon fyd-eang, ac wedi'i hategu gan chwilfrydedd deallusol. Mae hyn wedi canolbwyntio ar bum her fawr flaenllaw – gwaith da, llywodraethu da, arloesedd cyfrifol, economïau teg a chynaliadwy a sefydliadau'r dyfodol.\nMae cymhlethdod heriau fel y rhain yn golygu na allwn ymchwilio o bell neu mewn meysydd o ddiddordeb ac arbenigedd ynysig. Yn lle, rydym wedi optimeiddio cyfleoedd ymgysylltu a rhwydweithio i gydweithio, cyd-gynhyrchu a chyd-greu.\nRydyn ni wedi stopio gwneud ymchwil am bobl ac yn lle hynny rydyn ni’n gweithio gyda nhw i helpu i ddatrys heriau mawr difrifol – heriau o ran anghydraddoldeb a thegwch yn y gweithle; sicrhau bod sefydliadau a'r gweithlu yn 'barod at y dyfodol'; ac adeiladu economi gynaliadwy sy'n meddu ar gadwyni cyflenwi carbon isel, teg a gwydn.\nMae gweithio gyda'n cymuned o bartneriaid a chydweithwyr yn y modd hwn wedi golygu mabwysiadu meddylfryd academaidd gwahanol iawn.\nRydym wedi croesawu cyfleoedd i symud y tu hwnt i restrau cyfnodolion a metrigau i ystyried astudiaethau ymchwil yn ôl eu rhinweddau ac edrych arnynt mewn perthynas ag effaith gymdeithasol, economaidd ac amgylcheddol.\nRydym yn canolbwyntio ar drawsnewid gwaith mewn modd technolegol yn gyflym ac effaith gwahanol ffyrdd o weithio, ar y cyd â heriau hirsefydlog o ran ansawdd swyddi, lles gweithwyr, llais a chyfranogiad, ac anghydraddoldebau yn y gweithle.\nRydym yn cyd-greu gwybodaeth i gefnogi datblygiad economïau sy'n sicrhau ffyniant a rennir a chynaliadwyedd amgylcheddol, ac yn gweithio gyda llywodraethau a phartneriaid i fynd i'r afael ag anghydraddoldebau a hyrwyddo cyfranogiad a chynhwysiant economaidd llawn.\nRydym yn canolbwyntio ar faterion yn ymwneud â rheolaeth gyhoeddus a pholisi, gan gynnwys y defnydd o dystiolaeth gan lywodraethau, wrth ymchwilio i lywodraethu corfforaethol ar draws yr economi, gan archwilio tryloywder, atebolrwydd, cynhwysiant, moeseg a gwerthoedd.\nRydym yn gweithredu mewn modd rhyngddisgyblaethol sy’n canolbwyntio ar y rhanddeiliad i nodi sbardunau, prosesau a chanlyniadau arloesedd, a gwerthuso goblygiadau cymdeithasol, ariannol ac ymddygiadol newid technolegol.


BlogMenai.com: Oes goblygiadau ehangach i ganlyniad is etholiad Ynys Mon\nCytunaf yn llwyr... a gwnes i sylwadau tebyg ar Click on Wales y diwrnod o'r blaen.\nGobeithio nad oes ots gennyt mod i'n eu pestio nhw isod...\n"However, I do believe that Plaid have a bigger opportunity in 2016 than is currently appreciated. Labour will have governed in Wales for nearly 20 years by that point. I’ll say that again, nearly twenty years.\nMuch of Labour’s ‘soft’ support – and I think we have seen in the last 20 years that it genuinely has that kind of support in many areas, a kind of inert defaultism like when you choose a highly promoted branded product in a supermarket rather than a better priced or better suited alternative simply out of apathy – will genuinely question the democratic legitimacy of that I think, and will ‘vote for a change’ IF PROMPTED TO DO SO. But they will need to be told that that is what they are doing, told that it is the morally right thing to do, and be reassured that the alternative meets a ‘health and safety’ quality assurance threshold.\nIn theory, with the right policy positions, leadership (plural) and campaign – the proactive influencers that is – any of the other three parties could do this and benefit from the ‘time for a change’ vote. But they will all be subject to reactive influencers as well – association with UK political trials and tribulations, engrained prejudices, etc. – and on current estimation both the Conservatives and Liberal Democrats seem to be suffering quite seriously from these reactive, negative influencers with no great prospect of major improvement by 2016. Furthermore, the entrenched ‘British’ vote is being cannibalised bit by bit by UKIP.\nDim problem - difyr iawn.\nYr hyn sy'n ddifir i mi yw mai Rhun yw'r unig ymgeisydd "erioed" i ennill MWY o bleidlais unigol fel AC na'r AS lleol ers cychwyn y Cynulliad.\nRwy'n gobeithio bydd hynny'n cael ei ddiddymu gan ymgeisydd y Blaid yn yr etholiad nesaf i Lansteffan, ond ta waeth, mae'n ystadeg difyr dros ben!\nFaint o amser gymrodd o i ti wirio'r ffaith yna Alwyn.\nTybed a oes gan blogmenai sylwadau ar wleidyddiaeth Gwlad y Basg yn dilyn ei ymweliad? Ac yn arbennig y rhaniad ymysg y cenedlaetholwyr - EAJ/PNV (canol cymhedrol) a Bildu (adain chwith).\nDwi ymhell o fod yn arbenigwr - ond ella y tria i wneud rhywbeth os ga i amser.\nFel sylw cyffredinol fodd bynnag mae yna adlewyrchiad o'r hyn ddigwyddodd yn Iwerddon bymtheg mlynedd yn ol. Pan ddaeth ymgyrch arfog yr IRA i ben cryfhawyd cefnogaeth etholiadol eu cynrychiolwyr gwleidyddol yn sylweddol. Mae rhywbeth tebyg (ond mwy cymhleth) wedi digwydd yng Ngwlad y Basg.


Marchog Ceunant y Cyffdy\nStori oedd hi am eneth yn y Cwm 'ma [Cwm Tylo]. Dwi ddim yn siŵr iawn yn ble roedd hi'n [byw]. Oedd hi'n forwyn, dwi'n meddwl, yn un o amaethdai'r Cwm 'ma, yndê. Ac wedi mynd lawr i'r Bala, ar ryw noson ffair, ma'n debyg, ac yn cerdded adre, [wyddoch] chi, o'r Bala - shwrne o beder i bum milltir heleth, yndê. Ac yn dwad - wedi codi i fyny'n Llanecil fanne - yn dwad dros ryw ddarn o weundir ryden ni'n 'i alw'n Ffridd y Fondro. Ac, yn rhyfedd iawn, ar Ffridd y Fondro 'ma dyma ddyn i'w chwarfod hi, wyddoch chi, ac yn twyso ci mawr, gwyn. Wel, oedd hi'n methu deall. A dyma fo'n gofyn:\n'Nosweth dda', medde fo wrthi, felne, a dyma fo'n cynnig - 'gin bod hi'n o hwyr, fyse well imi ych danfon chi adre, dwch?', medde fo.\n'Wel, na', medde hithe, 'does gynna i ddim ofn nos', medde hi, 'o gwbwl, ond mae gen i ofn cŵn yn fy mywyd', medde hi. 'Chyma i - na, ddim diolch yn fawr ichi.'\nAc yn 'i blaen â hi. Ac wedi dwad dipyn bach wedyn, ichi, yn rhyfedd iawn, beth oedd yn 'i chwarfod hi wedyn ond dyn yn twyso buwch wen.\n'Nos da', medde fo, ac yn 'i chyfarch hi run fath yn union [ag o'r blaen]. 'Gai gynnig cymwynas ichi. Dech chi allan yn o hwyr', medde fo, 'ga'i gynnig cymwynas ichi? Ga'i ych danfon chi?'\n'Na chewch wir', medde hithe, felne, 'does gynna i ddim ofn nos', medde hi 'ond ma genna i ofn gwartheg gynddeiriog.'\nWel, hynny fu. Ymlaen â hi, beth bynnag. Wel, rwan, pan ddaeth hi yn 'i blaen, ichi, i ryw le - Penyrafel oedden ni'n 'i alw fo, ar ben top, cyn cychwyn i lawr rwan i olwg y Parc, yndê - dyma 'ne ŵr ifanc yn marchogeth ceffyl [gwyn] yn dwad i'w chwarfod hi.\n'O, helo', medde fo, 'pwy 'di'r ferch ifanc hardd 'ma sy'n cerdded adre'i hun? Ga'i gynnig danfon chi adre?'\n'Na chewch, yn siŵr', medde hithe.\n'Wel, well imi gael', medde fo.\n'Na, chewch wir, well gen i fynd', medde hi, felne, 'achos mi ddeuda i wrthoch chi pam. Dwi'n hoff iawn o ferlod', medde hi, 'ond mae'n gas iawn genna i farchogwyr.'\n'Wel, welwch, yntê', medde'r marchogwr, a dyma fo'n disgyn i lawr oddi ar y cyfrwy. 'Cymrwch y merlyn yma ichi gael mynd ar 'i gefn o.'\nA dyma fo'n 'i chodi hi ar y cyfrwy ac yn 'i gyrru hi'n 'i blaen. A dyma hi'n dal i ddwad rwan ar gefn y ceffyl gwyn 'ma. Ac wedi dwad ryw dipyn i lawr dest i'r golwg at y Cyffdy, fanna, dyw! dyma hi'n meddwl: 'Deiar', medde hi, 'dwi wedi bod yn anniolchgar', medde hi, felne, 'cymryd y merlyn 'ma i fynd adre a gadel y marchogwr i fynd lle licie fo.' Ac yn hollol ddisymwth, felne, o'i blaen hi mi wele ddryse mawr yn cau'r ffordd, [fel] nad oedd dim gobaith iddi fynd yn 'i blaen. Duwcs! dyma hi'n dychryn dipyn rwan, a'r merlyn hefyd ryw dipyn - dychryn dipyn. Oedden nhw gyferbyn â rhyw bren celyn. (Ma'r pren celyn ma'n nodedig iawn. Mae o wrth adwy'r Cyffdy - log o bren celyn mawr.) Ac yn fanno roedd y drws 'ma wedi cau.\n'O, wel', medde hi, 'y peth gore i mi rwan ydi troi yn f'ôl', medde hi, achos oedd hi'n gwybod 'i bod hi 'di gadael y marchogwr i fyny ar ben yr allt. Ond, er 'i syndod, oedd 'ne ddrws wedyn wedi ciau 'rochr ucha, [fel] na fedse hi fynd yn ôl nag ymlaen. Wel, wydde hi ar y dduar be i'w wneud rwan. Ac wrth ddal i edrych yno, be wele hi ond y marchog ifanc 'ma - y gŵr ifanc 'ma - yn sefyll wrth y drws 'ma. A dyma fo'n deud wrthi:\n'Wel, dyma fi wedi'ch dal chi rwan', medde fo. 'Dyma fi yn rhoid un rhybudd ichi', medde fo felne. 'Mi gewch chi fis a diwrnod' - dwn i'm pam mis a diwrnod, ond mis a diwrnod - 'i wneud ych meddwl i fyny ydech chi am fod yn wraig i mi.'\nWel, oedd hi wedi dychryn at y cynnig. Ac eto, oedd hi'n 'i weld o'n fachgen glandeg, ifanc, nobl iawn, yndê. A dyma hi'n mentro deud: 'Wel, oreit, 'te', medde hi, felne, 'mi gymra i'r her', medde hi, 'a mi ddo'i i'ch cwarfod chi mhen mis a diwrnod.' A hynny fu. A pan oedd hi'n dweud hynny - wedi addo gneud hynny - dyma'r ddau ddrws yn cilio, a dyma hi'n cael mynd yn 'i blaen, cerdded yn 'i blaen, a'r marchog yn mynd ar gefn 'i ferlyn ac yn 'i ôl.\nA'r peth oedd yn syndod, medde nhad, ymhen mis a diwrnod mi ddiflannodd yr eneth. Wydde neb lle roedd hi. Na dim sylw na dim ohoni i'w gweld yn unlle, blaw mi aeth ymhen mis a diwrnod union, a mi ddiflannodd o'r golwg. Ac oedd pawb yn deud mai wedi mynd i briodi'r llanc ifanc 'ma oedd hi - Marchog Ceunant y Cyffdy.\nAWC 6464-5. Recordiwyd 21 Ebrill 1981.\nClywodd Owen T Jones stori Marchog Ceunant y Cyffdy gan ei dad, John Owen Jones, ar yr aelwyd yn Nhŷ Du, Parc, a chan ei dad yn unig. Yr oedd bryd hynny yn 'hen lerpyn tuag ugain oed'. Dyma rai o sylwadau diddorol Owen T Jones am yr achlysur ac am y modd y clywodd ei dad storïau o'r fath.\n'Wel, cefndir llawer stori, wyddoch chi, ydi nosweithie y 'Dolig - swpera 'Dolig. Fydde'r ardal yma'n lle enwog iawn erstalwm am gael swper tua'r Nadolig. Fydden ni'n edrych ymlaen am bythefnos o gwmpas y Nadolig - pythefnos cyn y Nadolig a pythefnos ar ôl y Nadolig. Fydde 'ma naill yn gwahodd y llall ac ymgasglu - nenwedig pobol ifanc - i fynd i swpera at ein gilydd, yndê. Ia, a wedyn yn y swpere yne y clywesh i lawer iawn...\nWel, 'y nhad [John Owen Jones] fydde'r gore. Fydde nhad yn adroddwr straeon heb 'i ail, ychi. Fydde'n ymhyfrydu mewn adrodd stori. Fydde wrth 'i fodd, nenwedig os oedd o'n codi dipyn o ddychryn ar hwn a'r llall. A mae'n debyg bod 'ne amcan arbennig, dech chi'n gweld. Fydde'r bobol [oedd yn cael] gwahoddiad i swper yn gymysg, yn ferched ac yn fechgyn, ac amcan mawr stori go lew a dipyn o gic ynddi oedd codi dipyn bach o ofn ar y merched, fel fedsen nhw ddim mynd adre'u hunen! Fydde raid cael danfonwr. Wedyn, fydde stori ysbryd, fel rheol, yn stori go lwyddiannus i'r amcan hwnnw, yndê ...\nYn un o'r nosweithie swperydd 'ma, mae'n siwr, fydde'n adrodd y stori [Marchog Ceunant y Cyffdy]. Fydden ni'n gylch o gwmpas y tân. Wedyn, fydde'n deud y stori yma a'r stori arall ... fel ryw fath o eiteme pwysig yn y swper Nadolig wrth wneud cyfleth - tra bydde'r cyfleth yn berwi, yn enewedig. Fydde di-m iws ichi beidio troi'r cyfleth am foment. Fydde raid ichi 'i droi o, a throi a throi, ac wedyn fydde'n cymryd gryn dipyn [o amser]. Hwyrach y bydde raid iddo fod yn berwi am ugien munud, yndê. A watshiad, os bydde fo wedi cydiad yng ngwaelod y sgelet, neu'r sosban, oedd hi wedi darfod ar gyfleth. Fydde blas tân arno fo. A wedyn yn y cyfwng bach yne y bydde'r straeon 'ma'n dwad o hyd - stori'r peth yma a'r peth arall... Fydden ni'n gneud cyfleth yn amal iawn, yn amlach nag un noson. O, bydden. Os bydde 'ne rywun yn digwydd dwad acw, dyn! beth am wneud cyfleth heno? ... Ia, oedd o ryw ramant. A'i dynnu o oedd y peth gore fedsech chi 'i neud, dech weld. Odd 'ne grefft arbennig mewn tynnu cyfleth, nid tynnu rwsud-rwsud. Odd raid ichi 'i dynnu fo a rhoid ryw hanner tro ynddo, bob tro, er mwyn 'i gâl o fel - be galwch chi - fel plethen, dech weld, natur pleth ynddo fo, yndê.'\nPwy oedd yn bresennol ar yr aelwyd, gofynnwyd:\n'O, plant cymdogion, cymdogion ni yn fanma: plant Pant Neuodd [Pant Neuadd], bechgyn a genethod Pant Neuodd, a phawb fydde 'ma; plant Tyddyn Du - cymdogion i gyd yn dod. A wedyn, yn 'u tro, fydden ninne'n mynd i'w cartrefi nhwthe, 'ndê ... ddim ond y plant. Fydde'r bobol hŷn ddim yn dwad. Dim ond yr ifanc fydde'n dwad i'r swperydd. Ond yr hen odd yn 'i neud o, wrth reswm ... Fydden ni'n dechre yn gynnar cyn y Dolig, dwy, beder noson hwyrach, cyn y Dolig. Wedyn, fydde 'na neb ar nos Nadolig, fel rheol. Ond nos tranweth Nadolig, fydde 'na shiwr fod swper yn rhwle, 'ndê. Welesh i fydden ni'n cerdded oddyma i Dai Hirion. Welesh i ni'n mynd i fyny i Flaen Lliw - i Gwm Blaen Lliw - i swper, yndê. O, wel, fydden yn gyffredin iawn yn ffermydd yr ardal 'ma, yndê. Wel, fydde pawb yn cyfnewid 'u noson. Fydde dim iws trefnu dim byd, achos "mae hi'n swper yn y Fron", ne "mae hi'n swper ym Mhant Neuodd" ... fydde 'ne swpera mawr yn Llanuwchllyn, run fath yn union, llawn mwy nag ardal y Parc, dwi'n meddwl.'\nNid gwneud cyfleth, gwledda ac adrodd storïau yn unig a ddigwyddai yn y swperydd Nadolig. Roedd bri hefyd ar chwaraeon.\n'Wel, pob math o chwaraeon ... Y chwarae mawr fydde "Chwarae Mwgwd 'r Ieir". Odd o'n beth rhyfedd, yndoedd, son am chware Mwgwd 'r Ieir mewn tŷ. Cofio ni'n chware Mwgwd 'r Ieir yn y Fondro ... [hanes torri potyn yn dal planhigyn ar y ffenest] Oedd 'na lawer o bethe doniol yn digwydd. Wedyn chware - hen chware - "Cadeirie Canu" fydden ni'n 'u galw nhw. Os bydde 'no offeryn yn tŷ, fyddech chi'n gosod cader. Ac os mai deg o chwaraewyr oedd 'no, wel, naw cader, yndê. A wedyn fydde raid ichi gerdded oddi amgylch tra bydde'r canu'n mynd. A wedyn, munud stopie'r canu, odd raid ichi fwrw am gader. Wedyn, y sawl fydde heb 'run gader oedd allan o'r neilltu. Wedyn, tynnu'r gader honno i ffwrdd. Felly nes bydde'r gader ola wedi dwad ... Fydde 'ne amryw byd o hen organe bach - hen 'American organ' bach - 'u chwythu, yndê. Odd rheiny'n bethe bach diddorol iawn.'\nDyma ateb Owen Jones i'r cwestiwn a oedd yna rywrai yn gofyn i'w dad yn arbennig am gael clywed stori Marchog Ceunant y Cyffdy:\n'Wel, bydde, fydde amryw yn gofyn: "Duwcs! sgynnoch chi 'run stori? Sgynnoch chi stori newydd, Owen Jones?" Ne, "sgynnoch chi ryw stori 'den ni heb 'i glywed?" A wedyn fydde hynny'n 'i dynnu o allan fwya, ma'n debyg, i adrodd y straeon 'ma, 'ndê.'\nA dyma ateb Owen T Jones i'r cwestiwn gan bwy roedd ei dad wedi clywed stori Marchog Ceunant y Cyffdy ac eraill:\n'O, gen wahanol hen gymeriade yn y Cwm 'ma. Ia, fydde'n deud: "Glywesh i William Jones, Ty'n Twll, yn deud fel hyn ac fel hyn", yndê. O, ia, mae'n debyg mai ar lafar yr oedden nhw hyd y fan 'ma. Dyna'r dull yr amser honno, ma'n debyg - adrodd. Oedd hen gymeriade yn byw yn Ty'n Shiglen 'ma [Gwen a Robet Jones], cyn i'r hen dŷ fynd lawr, yn hollol anllythrennog, ond yn gwybod y straeon yma; ddim yn medru darllen dim byd, chwaith; wedi cadw'r cyfan ar eu cof ... Fydde'n sôn llawer iawn [hefyd] am ryw hen Rolant Jones - 'Rolant y Bugel' fydden nhw'n 'i alw fo. Oedd o'n byw yn Llwyn Hir. Fydde gen Rolant ryw stori o hyd, 'nenwedig pan fydde fo'n dwad heibio. Oedd o'n bugeilio fyny yn Cwm Tylo 'ma, ac wedyn fydde'n eistedd i lawr ac heibio Tŷ Du bob amser ar fin nos i sgwrshio, a fydde llawer iawn o straeon Rolant [yn cael eu hadrodd].'\nRoedd John Owen Jones, tad Owen T Jones, wedi'i eni yn Nhŷ Du, Parc. 'Oedd 'ne draddodiad rwan o sgwrshio aelwyd yn mynd yn ôl yn Tŷ Du, mae'n siwr, ers cenedlaethe, oedd?', gofynnodd yr holwr, ac atebodd Owen T Jones:\n'Oedd, ma shiwr, ychi, oedd, achos fydde yn ewyrth [Thomas Jones, brawd tad O T J] yn un o'r ychydig iawn oedd wedi cael addysg bach go lew yn y cwm yr adeg honno. Oedd o 'di cael ysgol ramadeg yn Y Bala. Chydig iawn oedd yn mynd yno ... Oedd o'n gyd-ysgolor â O M Edwards [a] Puleston ... Wedyn oedd o'n ddarllenwr, achos fydde 'rhen Robet Jones, 'rhen greadur, a'r hen Gwen Jones oedd yn byw yn Ty'n Shiglen 'ma yn dwad lawr hirnos gaea i tŷ, chi'n gweld, a 'Newyrth yn darllen Caban Fewyrth Twm iddyn nhw. Deyn! fydde'r hen Robet Jones yn gwrando'n eiddgar, yndê. A pan fydde yno ryw ddarne go galonrwygol o'r llyfr, fydde 'ne ddagre mawr yn powlio i lawr, yndê. Dywcs! dyna'r cyfnod, dech chi'n gweld - dyna'r diwylliant, mae'n debyg oedd i'w gael iddyn nhw, yndê. Doedden nhw ddim yn meddwl mynd oddma i nunlle, nag oedden.'\nFel ateb i gwestiwn a oedd ei dad erioed wedi sgrifennu stori Marchog Ceunant y Cyffdy, meddai Owen T Jones:\n'Ddim hyd y gwn i. Mi sgrifennodd lawer iawn o bethe hefyd. Fydde genno fo adgofion diddorol iawn. Odd o 'di sgrifennu nhw ar ryw hen ddarne rhyfedda o bapur welsoch chi erioed ... Odd o'n llenyddwr eitha da, wir, a wedi bod yn cystadlu'n Eisteddfod Y Bala lawer iawn, Steddfod y Nadolig amser honno - Cwarfod Nadolig Capel Tegid, Y Bala - fuodd yn mynd am flynyddoedd lawer, ganrif yn ôl. Fydde'n sgrifennu traethode hirion ar faterion Beiblaidd ac ati, yndê.'\nWedi adrodd stori Marchog Ceunant y Cyffdy, dyma rai o sylwadau Owen T Jones am ei ymateb ef ac eraill iddi:\n'Wel, dyna'r stori ichi. Dwi ddim yn gwybod oedd hi'n wir, ai peidio, blaw fydden ni'n cymryd ryw ddiddordeb mawr iawn ynddi, yndê, yn gweld ryw ramant yn perthyn iddi. Ia ... ac yn trio'i esbonio fo, yndê. Ond dyna fo, [dydy] pobol heddiw ddim yn coelio ffashiwn beth, yndê, ond oedd yr hen bobol yn credu bod rhywbeth tebyg wedi bod, wyddoch chi. Oedden nhw'n argyhoeddedig, am wn i, yndê, wedi cael syniad gen naill a'r llall, ac wedyn yn meddwl yn shŵr bod o'n wirionedd - yr hen straeon 'ma. Dyna'u diwylliant nhw...\nRoedd hi'n hen stori, dwi'n meddwl. Wrth reswm, y peth oedd yn gwneud y peth yn hynach na hynny oedd bod y Cyffdy, gyda llaw, yn hen. Oedd y Cyffdy yn lle henafol iawn. Fyswn i'n meddwl bod o'n ganrifoedd oed. Mae hen dŷ'r Cyffdy yn dŷ anghyffredin iawn, yn dŷ mawr, hanner plasty bach, ar y ffordd sy'n mynd o'r Parc yn ôl i Lanecil.'\nCafodd stori Marchog Ceunant y Cyffdy ac eraill ddylanwad go arbennig ar Owen T Jones:\n'Wel, ôn i'n meddwl bod hi'n ddiddorol iawn. Dwn im, mi ddaru greu ryw chwilfrydedd mawr yna'i. Dwi'n credu bod hi 'di geni dipyn bach o awydd llenydda yna i wrth wrando straeon fel 'na, yndê. Wyddoch chi, does neb yn medru creu dim byd heb ichi glywed ryw gefndir iddo ac mae o'n newid ych byd a'ch meddwl chi, fydda i'n meddwl, yntê. Ia ... Wel, yn rhyfedd iawn, dwi'n siwr bod y straeon yma, rhan fwyaf ohonyn nhw, wedi'u sgrifennu mewn cyfnod ysgol nos yn y Parc 'ma. Dwi'n mynd nôl rwan, ichi, nes i drigien mlynedd. Yr ysgolfeistr lleol, Mr R G Roberts yn cynnal dosbarth ysgol nos yn rhoid ryw ambell i dasg inni felna. Stori fer fydde'r dasg ambell i noson. Fydde fo'n darllen inni nifer o straeon byrion yn enghraifft. Wedyn fydde ishio i ninne gyfansoddi rhai. Ac wedyn, tro arall, ryw stori yn ymwneud â'r cwm 'ma. A ma'n debyg mai felly doth ambell 'i stori felna - stori Marchog y Cyffdy, er enghraifft, yn un, yndê. Ac wedyn, ambell i stori ysbryd hwyrach.'\nY storïau ysgrifenedig hyn oedd sail colofn Owen T Jones, 'Erstalwm', yn y papur bro, Pethe Penllyn. (Cyhoeddwyd stori Marchog Ceunant y Cyffdy yng nghyfrol 2, rhif 6, mis Mai, 1976).\nHyd y gwyddys, ni chofnodwyd yr un fersiwn arall yng Nghymru o stori Marchog Ceunant y Cyffdy. Er i Gretta Jones, hanner chwaer Owen T Jones, fel ei brawd, glywed llawer o storïau ar yr aelwyd yn Nhŷ Du, gan ei thad a'i hewyrth, Thomas Jones, ni chofiai glywed y stori arbennig hon (gw. tapiau AWC 2976-8; rec. 23 Medi 1970). Ond clywodd lawer o sôn am 'Fwgan Giât y Cyffdy'.\n'Yn ryw oes fydde rhai'n gweld dwy olwyn o dân wrth y giât sydd yn mynd i'r Cyffdy, na fedrai neb basio. Ac os triai rywun basio bod nhw'n cau i'w gilydd. Ond dwi'n meddwl mai dychymyg oedd rheini. Glywish i ddim stori amdanyn nhw, ond felne, yndê. Bydde rai ofn pasio giât y Cyffdy, ofn bod nhw'n gweld 'r olwynion tân 'ma. Wn im faint o sail sydd i beth felly ... Glywish i nhad yn sôn, wel, os bydden ni'n hwyr yn mynd i rwle: "Gwatshia di, bydd Bwgan Giât Cyffdy ... " Ha! Ha! Ond welish i rioed ddim byd 'te.' (Tâp AWC 2978).\nCofnodwyd hefyd un chwedl werin eithriadol o ddiddorol am elyniaeth rhwng y Marchog o Gaer-gai a'i gymydog, y 'Cefngrwm o'r Cyffdy'. Cynhwyswyd hi ymhlith atgofion gwerthfawr John Castell Evans, Llanuwchllyn, 'Yr Hen Amser Gynt: ei Veirdd, ei Varddoniaeth, ei Bobl, ei Chwedlau', a ysgrifennwyd ganddo rhwng 1869 ac 1871. (Gw. Llsg. Ll.G.C. 10, 567, a Trefor M Owen, 'Hywel y Prys: Hen Chwedl o Lanuwchllyn', Cylchgrawn Cymdeithas Hanes a Chofnodion Sir Feirionnydd, cyf. 3, rhif 4, 1960, tt. 343-9.)