Swllt Tanzanian I Yen Cyfradd cyfnewid\nData cyfraddau cyfnewid y Cenhedloedd Unedig ar 01/10/2020 08:00\nSwllt Tanzanian I Yen gyfradd gyfnewid heddiw. Swllt Tanzanian yn Yen heddiw.\nSwllt Tanzanian I Yen gyfradd gyfnewid heddiw\n1 Swllt Tanzanian (TZS) yn hafal i 0.045514 Yen (JPY)\n1 Yen (JPY) yn hafal i 21.97 Swllt Tanzanian (TZS)\nY gyfradd gyfnewid go iawn ar gyfer Swllt Tanzanian i Yen heddiw. Dim ond data swyddogol ar y gyfradd gyfnewid ar gyfer ein gwefan sy'n cael ei ddefnyddio. Gwneir yr holl weithrediadau cyfnewid arian cyfred mewn banciau ar sail y gyfradd gyfnewid swyddogol hon Swllt Tanzanian i Yen heddiw. Mae ein gwefan cyfeirio arian yn rhad ac am ddim ac yn cael ei diweddaru'n ddyddiol.\nMae 1 Swllt Tanzanian heddiw yn hafal i 0.045514 Yen yn y banc Ewropeaidd. Syrthiodd 1 Swllt Tanzanian gan -0.000327 Yen heddiw ym mhrif fanc Ewrop. Mae cyfradd gyfnewid Swllt Tanzanian yn gostwng yn erbyn Yen yn ôl Ewrop. Mae 1 Swllt Tanzanian bellach yn costio 0.045514 Yen - cyfradd y banc Ewropeaidd.\nTrosi Swllt Tanzanian I Yen Swllt Tanzanian I Yen byw ar farchnad cyfnewid Forex Swllt Tanzanian I Yen Hanes y gyfradd gyfnewid\nSwllt Tanzanian I Yen Cyfradd cyfnewid heddiw yn 01 Hydref 2020\nMae'n fwyaf cyfleus cymharu Swllt Tanzanian i Yen cyfradd gyfnewid am yr ychydig ddyddiau diwethaf yn nhabl y cyfraddau cyfnewid diweddaraf ar y dudalen hon. Yn nhabl cyfnewid Swllt Tanzanian i Yen, mae'n gyfleus gweld Swllt Tanzanian cyfraddau cyfnewid am sawl diwrnod. I brynu arian cyfred yn broffidiol - cymharwch ddeinameg y gyfradd gyfnewid yn ystod y dyddiau diwethaf. Bydd deall y ddeinameg yn rhoi cyfle i chi ddeall cyfradd gyfnewid Swllt Tanzanian i Yen ar gyfer yfory.\n01.10.2020 0.044902 -0.000327 ↓\n30.09.2020 0.045229 -0.00055 ↓\n29.09.2020 0.045778 -0.000403 ↓\n28.09.2020 0.046181 -0.000048340093302499 ↓\n27.09.2020 0.046229 -\nSwllt Tanzanian (TZS)\nPris 100 Swllt Tanzanian ar y gyfradd gyfnewid yw 4.55 Yen. Mae 500 Swllt Tanzanian ar y gyfradd gyfnewid yn hafal i 22.76 Yen. Mae 45.51 Yen heddiw yn costio 1 000 Swllt Tanzanian yn y cyfradd cyfnewid. Mae cost 2 500 Swllt Tanzanian i Yen bellach yn hafal i 113.78. 1 Swllt Tanzanian yn hafal i 0.045514 Yen yn ôl cyfradd gyfnewid y banc cenedlaethol heddiw. Syrthiodd 1 Swllt Tanzanian gan -0.000327 Yen heddiw ar gyfradd gyfnewid prif fanc y wlad.\n4.55 JPY 22.76 JPY 45.51 JPY 113.78 JPY 227.57 JPY 455.14 JPY 1 137.84 JPY 2 275.68 JPY\nMae cost 1 Yen yn Swllt Tanzanian bellach yn hafal i 1. Mae 5 Yen bellach yn 109.86 Swllt Tanzanian. Mae 219.72 Swllt Tanzanian heddiw yn costio 10 JPY yn y gyfnewidfa cyfradd. Pris 25 Yen ar y gyfradd gyfnewid yw 549.29 Swllt Tanzanian. Heddiw, gostyngodd cyfradd gyfnewid Swllt Tanzanian yn erbyn Yen. Cost 1 Swllt Tanzanian heddiw yw 0.045514 Yen, fel y sefydlodd banc cenedlaethol y wlad .\n21.97 TZS 109.86 TZS 219.72 TZS 549.29 TZS 1 098.58 TZS 2 197.15 TZS 5 492.88 TZS 10 985.75 TZS


Home › Yr Hanes › 2015\nadmin Posted on April 28, 2015 Posted in Yr Hanes\n1. Adroddiad Blynyddol Gorffennaf 1af 2014 – Mehefin 30ain 2015\nUnwaith yn rhagor, crynodeb o brif ddigwyddiadau’r flwyddyn aeth heibio yw’r adroddiad hwn. Fel y gwyddoch rwyf yn anfon diweddariad cyson atoch, ac i’r rhai ohonoch nad sydd ar y We amgaeaf gopïau caled o’r adroddiadau hynny.\nGwaethygodd sefyllfa wleidyddol Bangladesh ymhellach yn ystod naw mis cyntaf ers f’adroddiad diwethaf gyda streiciau wythnosol, ac yn waeth fyth, y blocâd diddiwedd amharodd yn ddifrifol ar deithio o le i le o fewn y wlad. Effeithiodd hyn yn ddirfawr ar waith BanglaCymru pan fu raid canslo sawl ‘gwersyll hollt’ ac amddifadu dioddefwyr tlawd o driniaeth fyddai’n newid eu bywydau. Fodd bynnag, wrth i’r sefyllfa dawelu bu’n bosibl gwneud iawn â’r siomedigaethau hyn ac yn ystod y flwyddyn cafodd 204 o gleifion lawdriniaethau newidiodd eu bywydau.\nUn o’r mentrau mwyaf cyffrous yn ystod y deuddeg mis diwethaf oedd yr hyn a elwir draw yn ‘wersylloedd meddygol’. Ni fyddai hyn yn bosib oni bai am y ddwy weithwraig newydd, sef Dr Dipa y feddyges a Mrs Shuleka, yr ymwelydd iechyd sy’n cael ei noddi gan Soroptomists Pontypridd. Mae’r ymwelydd iechyd ers dechrau ar ei gwaith ym mis Hydref 2014 wedi ymweld â bron i 1400 o bobl yn eu cartrefi, ac wedi trefnu bod cannoedd o gleifion yn dod i’r gwersylloedd meddygol. Trefnir y meddygfeydd hyn mewn ardaloedd hynod o dlawd pan aiff Dr Jishu a’i staff yno i weld cleifion na allent fforddio mynd i weld meddygon yng nghanol dinas Chittagong. Mae bron i 500 o gleifion wedi’u gweld a sawl bywyd wedi’i achub.\nYm mhentref Ranguina, lle mae gan FanglaCymru ganolfan feddygol arall bu datblygiad pwysig. Profodd y ddarpariaeth mor llwyddiannus nes bu raid dod o hyd i adeilad mwy. Pleser oedd cael mynd i agor yr adeilad newydd a chynnal gwersyll meddygol gyda 4 meddyg yr un pryd a gweld dros 400 o gleifion. Yn ystod y flwyddyn daeth tua 2,200 i ymweld â’r ganolfan.\nMae ein canolfan yn Chittagnong yn adnodd rhagorol ar gyfer pobl anghenus; llawer ohonynt yn gweithio dan amgylchiadau garw yn y dociau, ffatrïoedd dillad, mân ddiwydiannau a llawer o deuluoedd digartref. Yn ystod y flwyddyn daeth oddeutu 1,200 o gleifion i weld Dr Jishu, ein cydlynydd meddygol a Dr Dipa, ein meddyges rhan amser newydd.\nGwnaeth erthyglau Gareth Miles yn Barn a’r un yn ddiweddar yn Golwg, rhaglenni Radio Cymru: Beti a’i Phobl, Bore Cothi, Rhaglen John Walter a hefyd y Cyngerdd Mawreddog a drefnwyd gan y Soroptomists ym Mhontypridd ddirfawr les i ledaenu’r newyddion da am FanglaCymru yn ystod y flwyddyn. Diolchaf yn ddidwyll iddynt am eu cefnogaeth. Ond, mae’r diolch mwyaf i chi am eich haelioni a’ch anogaeth gan fawr obeithio y byddwch yn parhau i wneud hynny. A heddiw cyrhaeddwn garreg filltir arbennig iawn sef croesi’r mil o lawdriniaethau: mae’r cyfanswm erbyn hyn yn 1,016 ers sefydlu’r elusen.\nWil Morus Jones (Cadeirydd a Sylfaenydd)\nRhan 2. 2015\nGofidus iawn oedd gweld sefyllfa mor gythryblus wleidyddol ym Mangladesh wrth ymweld â’r wlad am fis yn ddiweddar i oruchwylio gwaith BanglaCymru. Mae’r wrthblaid yn eu hymgais i ddisodli’r llywodraeth yn galw am anufudd-dod sifil bum diwrnod yr wythnos, a gwaeth fyth yw’r blocâd parhaol ar y priffyrdd a’r rheilffyrdd. Un modd mae’r eithafwyr, Jamaat-e-Islami yn gweithredu’r blocâd yw trwy daflu bomiau petrol at unrhyw gerbyd sy’n meiddio mentro ar y priffyrdd a thorri’r blocâd. Mae ugeiniau wedi’u llosgi’n fyw yn bennaf mewn bysus, a channoedd mwy wedi’u hanafu’n ddifrifol. Amharwyd yn ddirfawr ar ein cynlluniau i deithio i dair tref i gynnal ‘gwersylloedd hollt’ fel y’u gelwir.\nFodd bynnag, braf oedd cael ymweld â’n canolfan meddygol yn Chittagong dros y cyfnod i weld cannoedd o gleifion â’u hamrywiol anhwylderau. Profiad pleserus oedd cael cyfarfod a’r feddyges newydd sy’n gweithio rhan amser yn ein canolfan law yn llaw ag ymwelydd iechyd sy’n cael ei noddi gan Siroptomists Pontypridd. Un fenter newydd yw mynd â’r feddygfa i amrywiol ardaloedd tlawd. Gelwir y rhain yn ‘wersylloedd meddygol’. Gwelais ddioddefaint annisgrifiadwy a chyfleusterau byw hynod arswydus mewn slymiau yn y ddinas. Yn ystod tri gwersyll meddygol gwelsom bron i 300 o gleifion yn dioddef o afiechydon cyffredin i rai difrifol. Ar ôl pwyso a mesur ein diogelwch mentrom ar y priffyrdd un dydd Gwener, sef diwrnod sanctaidd y Mwslemiaid i bentref Ranguina lle mae ganddom ganolfan feddygol arall. Cysur mawr oedd gweld degau o gerbydau eraill wedi mentro fel ninnau i deithio’r diwrnod hwnnw. Roeddem yno i agor adeilad newydd am i’r lle gwreiddiol fynd yn rhy fach i’r galw. Yn ystod y diwrnod hwnnw gwelwyd 102 o gleifion. (Rhaid pwysleisio bod mwyafrif llethol Mwslemiaid Bangladesh yn bobl hynod heddychlon a chyfeillgar.)\nFfawd y rhai a heriodd y blocâd. | Gwersyll meddygol yn y slym | Claf cyntaf ‘gwersyll’ Borishal\nFodd bynnag, mae priod waith yr elusen, sef rhoi llawdriniaeth i rai sy’n dioddef o wefus / taflod hollt a llosgiadau yn parhau i lewyrchu er yr helbul gwleidyddol. Perfformiwyd sawl llawdriniaeth hollt yn Chittagong yn ystod f’amser yno, ac fe roddwyd caniatâd i ddau lawfeddyg rydym yn eu hadnabod yn dda, sef Dr Das a Dr Ravi i berfformio llawdriniaethau ar ein rhan mewn ardaloedd eraill. Ychydig ddyddiau ar ôl i mi ddychwelyd trefnodd Dr Jishu i fynd â thîm meddygol BanglaCymru i Borishal gan deithio’r rhan fwyaf o’r daith ar long er mwyn osgoi gweithredoedd barbaraidd yr eithafwyr. Braf yw cael dweud, ers f’adroddiad diwethaf fod 43 o gleifion hollt gael llawdriniaeth lwyddiannus ym Morishal, 6 yn Chittagong a 16 yn Varanasi. Mae’r cyfanswm erbyn hyn ers 2008 yn 975.\nNodwedd arbennig yn hanes BanglaCymru y misoedd diwethaf oedd y fenter newydd o fynd â’n meddygfa allan i gymunedau tlawd yn ardal Chittagong a Rangunia. Mae cymaint o’r ardaloedd hyn yn lleoedd heb unrhyw fath o ddarpariaeth feddygol, a gwerthfawrogir ymdrechion BanglaCymru’n fawr wrth roi sylw meddygol i bobl na allant fforddio arian nac amser i deithio i’r canolfannau i gael eu gweld gan feddyg cymwysedig. Mae cael ymgynghoriad a meddygaeth am ddim yn rhywbeth na ellir ei ddirnad gan y preswylwyr. Yn ystod y cyfnod hwn mae’r meddygon wedi gweld cannoedd ar gannoedd o gleifion, rhai ohonynt yn dioddef o afiechydon difrifol ac angen triniaethau ar frys. Achubwyd sawl bywyd.\nEin prif genhadaeth, fodd bynnag yw rhoi llawdriniaeth i gleifion sy’n dioddef o gyflwr gwefus a thaflod hollt yn ogystal â’r rhai sydd wedi dioddef llosgiadau difrifol. Yn ogystal â rhoi llawdriniaeth i gleifion yn ein canolfan ac yn Ysbyty Centrepoint yn Chittagong bu’r tîm meddygol ar deithiau yn cynnal sesiynau mewn lleoedd megis Varanasi, Cox’s Bazar a Tangail.\nYn neheubarth Bangladesh ym mis Rhagfyr daeth tab â’i fab; ffoaduriaid o Myanmar (Burma) i gael ei drin . Erlidiwyd hwy o’u gwlad oherwydd eu crefydd. Pa obaith oedd i’r bachgen ifanc hwn fyw bywyd o foddhad mewn gwlad ddieithr, dlawd gyda’r aflwydd hwn? Mawr oedd llawenydd y ddau ar ôl llawdriniaeth o’r ansawdd uchaf gan Dr Jishu. Yn y rhan hon o Fangladesh mae lloches gan y Cenhedloedd Unedig ar gyfer y ffoaduriaid hyn (UNHCR). Mae BanglaCymru wedi trin trueiniaid eraill yn y gorffennol o’r ganolfan hon.\nYn ystod yr wythnosau diwethaf mae BanglaCymru wedi perfformio 56 o lawdriniaethau sy’n dod â’n cyfanswm i 1,072 ers ei sefydlu yn 2008.


Clwyd Powys Archaeological Trust - Education - Houses and households\nCyfnod Allweddol 2: Astudiaeth o thema hanesyddol\nTai a Thylwyth: o'r cyfnod neolithig i'r cyfnod canoloesol\nNid oedd dai parhaol gan y bobl gyntaf a drigai ym Mhrydain ar ôl diwedd yr Oes Iâ olaf, tua 12,000 i 15,000 o flynyddoedd yn ôl. Roeddynt yn byw trwy hela, pysgota a chasglu bwydydd gwyllt a symud o le i le. Byddent yn darparu cysgod dros dro neu'n gwneud pebyll â changhennau a chrwyn; byddai rhai yn byw mewn ogofâu.\nTua 6,000 o flynyddoedd yn ôl dechreuodd pobl dyfu cnydau ar dir âr, megis gwenith a haidd, a chadw anifeiliaid dof: moch, defaid a gwartheg. Roedd y bobl hyn yn byw mewn tai parhaol a dichon fod adeiladau eraill yn cynnwys sguboriau a beudai. Ychydig o'r aneddiadau hyn sydd wedi goroesi - wedi'r cwbl mae 6,000 o flynyddoedd yn gyfnod hir i unrhyw adeiladwaith oroesi, hyd yn oed fel olion ar y ddaear neu dyllau polion. O'r ychydig dai a ddarganfuwyd ac a gloddiwyd gwyddom fod rhai yn adeiladau hirsgwâr oedd weithiau wedi eu rhannu yn ddwy ystafell. Mae'r rhai sydd wedi goroesi orau ar Ynysoedd Erch; roedd y rhain wedi eu hadeiladu â cherrig ac roedd iddynt waliau trwchus. Roedd dreselau a meinciau cerrig yn y prif ystafelloedd. Roedd tân agored tua chanol y llawr, gyda'r mwg yn dianc trwy'r to. Roedd tai hirsgwâr eraill wedi eu hadeiladu â choed ac weithiau byddent yn bur fawr, hyd at 7 medr o hyd. Dichon y byddent wedi eu toi â phren a gwellt neu gyrs. Credir bod ty o'r math hwn wedi ei ddarganfod wrth gloddio ym Moel y Gaer, Rhosesmor yng Nghlwyd ac un arall yn Nhrelystan.\nByddai'r ffermwyr cyntaf yn gwneud y rhan fwyaf o'u celfi, eu dillad a'u hoffer amaethyddol eu hunain. Byddai crwyn yn cael eu trin i wneud lledr ar gyfer esgidiau a dillad; byddai pren yn cael ei ddefnyddio i adeiladu tai ac i wneud dodrefn syml a bowlenni a chelfi; byddent yn palu am glai ac yn ei brosesu ar gyfer crochenwaith. Byddai'r defaid yn rhoi gwlân a châi ei nyddu a'i wehyddu yn frethyn; tyfid llin a'i ddefnyddio i wneud lliain.\nByddai dewis nodweddiadol o gelfi mewn ty a fferm wedi cynnwys llestri i fwyta a choginio ynddynt, breuan gyfrwy o garreg i falu grawn, bowlenni, llestri ac offer amaethyddol megis rhawiau ac erydr syml - i gyd wedi eu gwneud o bren, a gwydd bren i wehyddu gwlân a llin. Gwneid celfi megis bwyeill a chyllyll o gerrig gyda choes a charn pren iddynt.\nAm filoedd o flynyddoedd parhaodd pobl i fyw mewn modd digon tebyg. O tua 6,000 mlynedd yn ôl dechreusant ddefnyddio metel i wneud celfi a phethau eraill, ar y cyntaf copr wedi ei gymysgu â phlwm neu alcam, ac yn ddiweddarach, o tua 700 CC, â haearn. Roedd y rhan fwyaf o dai y cyfnod hwn yn grwn. Roedd llawer ohonynt wedi eu hadeiladu â choed ond mewn rhai ardaloedd defnyddid carreg gan fod digon ohono ar gael. Mewn rhai byddai polyn canolog i ddal y to i fyny; mewn eraill byddai cylch o bolion o gwmpas lle tân agored canolog. Fel arfer gosodid y tai mewn clwstwr o gaeau bychain ac weithiau byddent wedi eu gosod yn grwpiau. Yn ddiweddarach yn yr Oes Efydd (tua 1,500 CC), mewn rhai rhannau o Brydain, roedd y tir wedi ei rannu yn gaeau mawr gyda chloddiau o bridd a cherrig. Y cynllun caeau sydd wedi ei archwilio orau yw'r un ar Dartmoor yn Nyfnaint. Mae tai crwn o'r Oes Efydd wedi goroesi yng Nghymru ar Fynydd Poeth a Ffridd Bryn Helen, Clwyd.\nTua 3,000 o flynyddoedd yn ôl dechreuodd pobl fyw mewn grwpiau mwy o dai oedd wedi eu hamgylchynu yn aml â ffens neu balis pren cryf. Ni wyddom yn hollol pam y bu iddynt adeiladu eu haneddiadau yn y dull hwn ond ymddengys eu bod yn amddiffyn eu hunain rhag pobl eraill. Ar ôl rhai cannoedd o flynyddoedd disodlwyd y ffens gan glawdd sylweddol gyda ffos wedi ei hagor ar yr ymyl allanol. Adeiledid palis pren ar ben y clawdd.\nYn ystod Oes yr Haearn (o tua 700 CC hyd at y goncwest Rufeinig) cefnwyd ar lawer o'r bryngeyrydd llai ac adeiladwyd rhai mwy. Roedd gan nifer o'r rhain dri cylch o gloddiau a ffosydd i ddiogelu'r preswylwyr rhag ymosodiad. Roedd llawer o fryngeyrydd yn nwyrain a gogledd Cymru, gyda rhai ohonynt wedi goroesi hyd heddiw fel nodweddion trawiadol yn y dirwedd. Oddi mewn i'r ceyrydd trigai'r bobl mewn tai crwn wedi eu hadeiladu o garreg neu bren; mewn rhai roedd cymaint o dai nes eu gosod yn daclus ar ymyl ffyrdd. Nid tai oedd yr adeiladau i gyd; defnyddid rhai fel gweithdai ac eraill, rhai hirsgwâr fel arfer, i gadw grawn.\nNi thrigai pawb yn y bryngeyrydd; roedd nifer o ffermydd yma ac acw yn y wlad. Grwpiau bychain o dai crwn oedd y mwyafrif o'r rhain gydag ychydig graneri hirsgwâr. Byddai rhai wedi eu hamgylchynu â ffens bren, fel amddiffyniad mae'n debyg. Amgylchynid y ffermydd â chaeau hirsgwâr (a elwir weithiau yn "Gaeau Celtaidd") lle tyfid y cnydau. Mae'n debyg y byddai'r anifeiliaid yn pori mewn caeau mwy neu ar dir agored beth pellter o'r fferm. Yn y rhan fwyaf o'r wlad bodolai coedwigoedd eang o hyd ac roedd coed yn adnodd pwysig a ddefnyddid i adeiladu tai, i wneud offer a chelfi ac fel coed tân.\nPan orchfygwyd Prydain gan y Rhufeiniaid newidiodd bywyd yn sylweddol dros y rhan fwyaf o'r wlad. Symudodd y Rhufeiniaid bobl o'r bryngeyrydd o'u hanfodd a'u perswadio i sefydlu yn y trefi a'r dinasoedd a adeiladwyd gan y gorchfygwr. Yng Nghymru ni fu i goncwest Rhufain arwain at newidiadau mawr o'r fath. Parhâi pobl i fyw yn y bryngeyrydd a phrin oedd y trefi a sefydlwyd. Fel arfer roedd ffermydd yn cynnwys nifer fychan o adeiladau wedi eu gosod mewn caeau bychain. Darganfuwyd rhai aneddiadau lle roedd dinasyddion preifat yn byw bywyd Rhufeinig, gan gynnwys ym Mhrestatyn, lle cloddiwyd baddondy. Rhwystrwyd llawer o ymladd rhwng llwythau a grwpiau llai gan y fyddin Rufeinig oedd wedi ei rhannu yn llengoedd a grwpiau eraill ac wedi ei lleoli mewn ceyrydd; gwyddom am nifer o'r ceyrydd hyn yng Nghymru, gan gynnwys Y Gaer, Aberhonddu. Roedd y trefi Rhufeinig ger ffin ddwyreiniol y Gymru fodern yn cynnwys Caer a Wroxeter (ger Amwythig).\nRoedd y tai yn y trefi Rhufeinig fel arfer wedi eu hadeiladu o gerrig, brics a theils; roedd iddynt gynllun hirsgwâr gyda nifer o ystafelloedd ac yn wynebu stryd fyddai weithiau wedi ei phalmantu neu ei gorchuddio â cherrig crynion. Byddid wedi gosod draeniau i gario dwr glaw a dwr budr i ffwrdd. Trwy ddefnyddio traphontydd dwr cyflenwid dwr glaw i adeiladau cyhoeddus ac i rai adeiladau preifat. Y prif adeiladau cyhoeddus oedd y fforwm (lle cynhelid y brif farchnad), y deml a'r baddondy cyhoeddus. Cynhesid yr adeiladau â system o gylchredeg gwres dan y lloriau ac roedd gan y cyfoethog faddondai preifat. Roedd lloriau mosäig i lawer o'r adeiladau, gyda muriau wedi eu plastro ac addurniadau wedi eu paentio arnynt.\nCyflwynwyd dulliau newydd o goginio i'r wlad; byddai bwyd yn cael ei falu mewn mortarau (math arbennig o lestr), mewnforid olew olewydd a gwin o'r cyfandir; felly hefyd ffrwythau megis ffigys a grawnwin. Câi gwin ac olew ei gario mewn llestri tal (amphorae) neu mewn barilau pren. Defnyddid y barilau wedi hynny yn aml i leinio ffynhonnau. Mewnforid crochenwaith cain, a elwid yn samian, o Gâl (Ffrainc heddiw).\nYn y 5ed ganrif OC dymchwelodd yr ymerodraeth Rufeinig a chiliodd rheolaeth a byddin Rhufain o Brydain. Yn y cyfnod hwn roedd llawer rhan o'r wlad dan ymosodiad pobl o Iwerddon a'r Almaen. Yn y gogledd roedd pobl gogledd yr Alban (y Pictiaid) yn ymosod ar y tir i'r de. Nid oedd bellach lywodraeth ganolog ym Mhrydain ond byddai nifer o frenhinoedd a thywysogion yn rheoli rhannau bychain o'r wlad. Ar y pryd roedd Cymru wedi ei rhannu yn nifer o deyrnasoedd, gan gynnwys Gwynedd, Powys a Brycheiniog.\nErbyn hyn nid oedd pobl yn byw mewn trefi. Daeth aneddiadau amddiffynedig yn gyffredin unwaith eto ond eu bod beth yn llai na'r arfer yn Oes yr Haearn. Yn awr byddent yn cynnwys neuadd bren i'r brenin neu'r tywysog lleol ac adeiladau eraill ar gyfer cysgu a choginio. Adeiladwyd rhai o fewn hen fryngeyrydd, eraill mewn clostiroedd newydd a chloddiau o'u cwmpas. Ni oroesodd tai y bobl gyffredin, y crefftwyr na'r ffermwyr. Rhaid mai o bren yr adeiladwyd hwy ac nad oeddynt yn sylweddol iawn. Gwyddom mai un o'r ffactorau pwysig ym mywyd pobl oedd crefydd newydd Cristionogaeth. Er mai ychydig iawn sydd wedi goroesi o'r safleoedd mynachaidd cynnar oedd yn gyffredin yng Nghymru, diogelwyd nifer o gerrig ag engrafiadau arnynt, sy'n coffáu'r meirw, a nifer o groesau.\nDaeth newid mawr i fod, yn arbennig yn ardaloedd y gororau yng Nghymru, ar ôl y goncwest Normanaidd (1066). Adeiladodd y Normaniaid gestyll yn y tiroedd feddiannwyd ganddynt ac yma y byddai eu harglwyddi a'u marchogion yn byw. Tyrau pren ar domenni artiffisial o bridd oedd y cestyll cyntaf; cafwyd cestyll cerrig yn lle rhai o'r rhain yn ddiweddarach. Yn aml tyfai trefi o gwmpas y cestyll neu fe'u sefydlwyd o'r newydd, megis yn Rhuddlan, Llanandras, Llanfair ym Muallt a Threfaldwyn. Yng Ngogledd Cymru adeiladwyd nifer o gestyll a threfi gan Edward I ar ôl iddo orchfygu'r rhan hon o'r wlad tua diwedd y 13eg ganrif.\nAdluniad o fwnt a beili\nJwg crochenwaith canoloesol\nYn y trefi canoloesol ceid tai a gweithdai'r crefftwyr, pob un yn arbenigo yn ei grefft ei hun. Roedd y rhan fwyaf o'r tai wedi eu hadeiladu â phren gyda gweithdai a siopau ynghlwm wrthynt. Byddai'r teulu yn byw ac yn gweithio yno, gyda'u gweision a'u prentisiaid. Crefftwyr nodweddiadol o'r cyfnod oedd y gwehyddwyr, y cryddion, y gofaint aur a'r barceriaid. Roedd crefftau eraill yn bodoli allan yn y wlad gan gynnwys crochenwaith. Ar du blaen y ty byddai gweithdy a siop i werthu'r nwyddau. Weithiau hefyd gwerthid nwyddau mewn marchnadoedd yn y trefi ac mewn ffeiriau rhanbarthol oedd yn denu masnachwyr o bell. Dynion oedd y rhan fwyaf o'r crefftwyr a'r masnachwyr er bod dogfennau canoloesol yn nodi rhai merched.\nByddai pobl mewn trefi a phentrefi yn defnyddio nifer helaeth o gelfi domestig a'r rhain yn nodweddiadol o'r cyfnod y byddent yn byw ynddo. Byddai ganddynt grochenwaith yn eu ceginau, peth ohono wedi ei addurno a'i wydro; hefyd llestri haearn i goginio ynddynt a dewis helaeth o gelfi yn cynnwys cyllyll i dorri cig a llysiau a gwëyll ar gyfer rhostio cig. Bwytaent oddi ar blatiau a dysglau o grochenwaith, metel (piwter yn aml) neu bren. Anaml y defnyddient ffyrc ond byddent yn arfer bwyta â chyllell ac â'u bysedd. Weithiau rhoddid y bwyd ar dafelli tew o fara a byddai hwn yn sugno suddion y bwyd. Byddai'r da eu byd yn yfed gwin o ffiolau gwydr neu arian ond byddai'r tlotaf yn gorfod gwneud y tro ar gwrw, llefrith neu ddwr. Y wraig oedd yn gyfrifol am ofalu am y cartref, gan gynnwys cadw bwyd o un tymor i'r llall, cadw cyfrif gofalus o'r hyn ddefnyddiwyd a'r hyn oedd yn weddill, paratoi neu ofalu am baratoi prydau, sicrhau glendid y ty a'r tylwyth, magu'r plant a bod yn barod i groesawu ymwelwyr. Byddai'r merched tlotaf hefyd yn gweithio yn y caeau neu fel morynion mewn tai eraill. Roedd gan y merched cyfoethog eu morynion eu hunain a gallent dreulio'u hamser yn gwnïo ac mewn pleserau megis marchogaeth, hela a mwynhau cerddoriaeth a dawns. Byddai'r pendefigion o bryd i'w gilydd yn ymweld â'r llys lle ceid adloniant o'r fath ar raddfa fwy. Byddai pobl mwy deallus yn darllen storïau a gweithiau crefyddol. Fodd bynnag ni allai llawer ddarllen nac ysgrifennu ond dibynnu'n unig ar offeiriaid a mynachod i edrych ar ôl eu cyfrifon ac ysgrifennu eu llythyrau.\nNid yw bob amser yn hawdd gwerthfawrogi cynnwys a chynllun mewnol tai, yn arbennig y rhai sy'n perthyn i'r cyfnod cynhanesyddol. Mae ymweld â thai a chestyll sydd wedi goroesi yn gallu bod o gymorth ond fel arfer maent yn brin o ddodrefn a chelfi. Ar gyfer y cyfnodau diweddaraf, nad yw'r daflen hon yn ymwneud â nhw, awgrymir ymweld â thai sydd wedi goroesi ac sydd ym mherchnogaeth yr Ymddiriedolaeth Genedlaethol ac eraill - fel arfer plasau mawr. Mae hyn yn ddull ardderchog o ddeall bywyd pobl o genedlaethau a fu.\nGellir ymweld ag adluniadau o dai cynhanesyddol yn Amgueddfa Werin Cymru, Sain Ffagan, Caerdydd. Gellir gwneud trefniadau i ddisgyblion ymuno â nifer o weithgareddau dan oruchwyliaeth staff yr amgueddfa. Mae nifer o adeiladau o gyfnodau diweddarach i'w gweld yn yr awyr agored. Bydd gan amgueddfeydd lleol gasgliadau o gelfi ty o'r cyfnodau cynhanesyddol, Rhufeinig a chanoloesol. Amgueddfa Werin Cymru, Sain Ffagan, Caerdydd (01222 569441) Amgueddfeydd lleol yn Y Trallwng, Aberhonddu a Llandrindod. Amgueddfa Genedlaethol Cymru, Caerdydd (01222 397951)\nAwgrymiadau i athrawon ar gyfer darllen pellach:-\nReynolds, P.J. 1979. Iron Age Farm. Colonnade. (disgrifiad o adeiladu arbrofol tai a thechnegau ffermio Oes yr Haearn).


Glan y Fad (73488) | Y Gorau O Gymru\nMewn man cyfleus rhwng yr arfordir a chefn gwlad, ac Aberystwyth 4 milltir i ffwrdd ac amryw o atyniadau a gweithgareddau o'ch cwmpas.\nWedi’i leoli mewn man cyfleus rhwng yr arfordir a chefn gwlad, mae amrywiaeth helaeth o weithgareddau yn agos i’r llety gwyliau hwn. Dim ond 4 milltir i ffwrdd mae tref a thraeth poblogaidd Aberystwyth, mae amrywiaeth o lwybrau i’w cerdded i bob cyfeiriad ac i’r rheiny ohonoch sydd yn hoff o antur mae digon ohono i’w gael yng nghanolfan beicio mynydd Nant yr Arian. Am ddiwrnod fwy ymlaciol, camwch ar y trên stêm i Bontarfynach gyda’i thair pont a rhaeadr enwog, neu ewch i ymweld â Gwarchodfa Natur Ynyslas a’i dwyni tywod.\nCegin/Ystafell fwyta - Cegin fawr wledig a thraddodiadol, a phob dim y byddwch ei angen ar gyfer gwyliau hunan-ddarpar mewn bwthyn cartrefol. Rhewgell/oergell, peiriant golchi dillad, peiriant golchi llestri ac Esse Rayburn yn gynwysedig. Bwrdd bwyta a chadeiriau cadarn derw ar gyfer pryd o fwyd traddodiadol i’r teulu.\nYstafell fyw - Swît ledr moethus tair rhan, stôf llosgi coed, teledu a chwaraewr DVD er mwyn mwynhau nosweithiau clyd o flaen y tân.\nYstafell wydr - Ymlaciwch wrth edmygu golygfeydd cefn gwlad o’r ystafell wydr, sydd â seddi cyfforddus a dreser hardd Gymreig i ychwanegu at hud y lle.\nTy bach a basn ar y llawr gwaelod.\nMae gan lety gwyliau Glan y Fad ddwy ystafell wely dwbl ac un ystafell bync.\nPrif ystafell wely â digonedd o le ynddi, gyda gwely maint 'king' cyfforddus, dodrefn traddodiadol a theledu.\nMae’r ail ystafell wely â steil glasurol iddi, gyda gwely dwbl a dodrefn hufen.\nGwlâu bync sydd yn y drydedd ystafell wely, gyda dodrefn sy’n cydweddu.\nYn yr ystafell ymolchi deuluol mae baddon, pen cawod i’w ddal â llaw, toiled ac uned fasn.\nArdal batio a gardd gyda digonedd o le, a phistyll dwr hardd. Mae cornel barbeciw yn yr ardal batio a bwrdd mawr gyda lle i 10 eistedd o’i amgylch.\nCacennau cri i’ch croesawu wrth gyrraedd\nDarperir dillad gwely, tywelion baddon a llaw\nCroeso i 1 anifail anwes\nCot teithio a chadair uchel os oes cais\nMae lle i 3 car barcio tu allan i lety Glan y Fad. Mae gorsaf drenau yn Aberystwyth ac mae rhwydwaith dda o fysus a thacsis ar gael yn lleol os hoffech deithio heb gar.\nDarperir yr eitemau canlynol ar gyfer eich arhosiad -\nCegin: offer golchi llestri a 2 dabled i’r peiriant golchi llestri, te, coffi, siwgr a halen ac ati.\nYstafell Ymolchi: Sebon golchi dwylo a phapur ty bach yn yr ystafell ymolchi a’r ty bach ar y llawr gwaelod.


Gwersylloedd Gwyliau Antur i Ieuenctid » Plas Menai\nMae ein Gwersylloedd Gwyliau Antur i Ieuenctid yn cynnig llond gwlad o weithgareddau hwyliog i blant.\nMae’r plant yn gwneud ffrindiau newydd am oes ac yn cael rhyddid i fynegi eu hunain mewn amgylchedd diogel a chefnogol gyda gofal o’r safon uchaf.\nEr ein bod yn ailagor ar 10 Gorffennaf, ar hyn o bryd mae'r cynnig yn seiliedig ar ganllawiau cyfredol Llywodraeth Cymru; dim ond un cartref arall y gall un cartref ei gyfarfod.\nAr hyn o bryd dim ond i grŵp o'r un cartref y gallwn ddarparu gweithgareddau.\nRydym yn aros am yr adolygiad cynhwysfawr nesaf gan Lywodraeth Cymru ar Orffennaf 10fed, i gael gwybod a fydd y cyfyngiad hwn yn cael ei godi ac y gallwn ni ail-gychwyn ein Gwersylloedd Antur Gwyliau Ieuenctid.\nMae’r Seibiant Antur i Ieuenctid yn dechrau o £225 gydag opsiwn i ychwanegu ein pecyn preswyl ac aros yn y Ganolfan am yr wythnos gyfan a chael gofal gan ein rhieni tŷ gwych. Maen nhw’n gwneud yn siŵr bod y plant yn codi i frecwast ac yn barod ar gyfer y diwrnod o’u blaen, yn ogystal â threfnu gemau a gweithgareddau gyda’r nos. Hefyd maen nhw’n bresenoldeb cyfeillgar ac yn cynnig sicrwydd i unrhyw un sy’n teimlo braidd yn hiraethus am adref efallai.\nHefyd mae’r Seibiant Antur i Ieuenctid yn ateb perffaith o ran gofal plant dros yr haf, gan gadw eich plant yn brysur ac yn ddiddig drwy gydol gwyliau’r haf.\nDiogelwch plant yw ein prif flaenoriaeth ni ym Mhlas Menai. Oherwydd hynny, mae gennym ni nifer o dystysgrifau ac achrediadau i sicrhau’r amgylchedd mwyaf diogel posib i bobl ifanc ffynnu – gan gynnwys y Bathodyn Ansawdd ‘Dysgu Tu Allan i’r Dosbarth’ ac rydyn ni wedi cael ein trwyddedu gan yr Awdurdod Trwyddedu Gweithgareddau Antur (AALA) ac yn ganolfan gydnabyddedig gyda’r RYA a BCU.\nHefyd mae Plas Menai’n cynnal asesiadau risg ac archwiliadau rheolaidd ar holl gyfleusterau’r ganolfan. Mae ein staff hynod gymwys wedi cael archwiliad i gyd gan y DBS ac wedi ymrwymo i wneud yn siŵr bod ein gwesteion yn teimlo’n hapus braf a chartrefol yn ystod eu cyfnod gyda ni.\nWythnos weithgarwch yn llawn bwrlwm\nCyfle i roi cynnig ar wahanol weithgareddau\nRhaid bod yn 8 oed\nTraeth, Môr, Hwyl a Syrff\nWythnos weithgarwch yn llawn adrenalin\nGwneud ffrindiau newydd gwych\nRhaid bod yn 12 oed


Rydych chi yma:\tAwdurdod y Parc / Newyddion a'r Cyfryngau / Newyddion Diweddaraf / Datganiadau i'r Wasg 2018 / / Wythnos Parciau Cenedlaethol 2018 - Rhestr o Ddigwyddiadau\nSesiwn Fawr Dolgellau – Gŵyl Werin i’r Teulu Oll!\nYmunwch â llu o artistiaid gwerin o Gymru, Cernyw, Iwerddon, Peru a Gwlad y Basg am benwythnos o gerddoriaeth, comedi a llenyddiaeth! Addas i’r teulu cyfan.\nEwch i’r Gwyllt yng Nghlwb Natur Yr Ysgwrn!\nYmunwch â ni ar ein crwydr wythnosol o amgylch Yr Ysgwrn yn dod i nabod ein cynefinoedd gwych o blanhigion a bywyd gwyllt! Addas i blant 7-12 oed. Cofiwch wisgo esgidiau addas a dillad addas i wneud llanast!\nClwb natur: am ddim\nMynediad i’r Ysgwrn: oedolion £5.75, consesiynau £4.50, plant £3, tocyn teulu £15\nTaith Dywys Mynydd Conwy\nYmunwch â Tomos Jones, Archaeolegydd Parc Cenedlaethol Eryri ar daith dywys i ben bryn gaer Oes yr Haearn Mynydd Conwy. Ymgollwch yn nhirlun hanesyddol a llên gwerin ardal ryfeddol y Cardeddau. Taith hamddenol fydd hon, ar radiant cymhedrol ond cofiwch wisgo eich esgidiau cerdded a dillad addas!\nCysylltwch â Tomos Jones i archebu eich lle ar 01766 770 274 / archaeology@eryri.llyw.cymru\nGarddio Bywyd Gwyllt yn Nhŷ Hyll!\nMae gardd hyfryd Ty Hyll yn dibynnu ar dim cyfeillgar o wirfoddolwyr sy’n cyfarfod ar ddyddiau Llun – mae’r tim angen tyfu!\nOs ydych yn newydd i fyd garddio neu os oes gennych flynyddoedd o brofiad, os gallwch roi diwrnod yn unig neu ddiwrnod yr wythnos, mae arnom eich angen chi!\nByddwn yn garddio bywyd gwyllt ar y mwyafrif o ddyddiau Llun. Cysylltwch â Chymdeithas Eryri yr wythnos flaenorol i sicrhau bod y diwrnod gwaith yn cael ei gynnal ac i gofrestru:\nCelf a chrefft yn Yr Ysgwrn\nDewch draw i’r Ysgwrn i ymuno a’n sesiynau celf amgylcheddol, wedi’u hysbrydoli gan y dirwedd hudolus o’n hamgylch! Dewch ag oedolyn i’ch helpu, picnic os ydych yn bwriadu aros am sbel a dillad y gallwch wneud llanast ynddynt!\nSesiwn gelf: am ddim\nTaith dywys Cymdeithas Edward Llwyd i Lyn Barfog, Cwm Maethlon\nMan cyfarfod: maes parcio APCE ger fferm Tyddyn-y-Briddell, Cwm Maethlon\nTaith tua 5 milltir i fyny at Lyn Barfog ac at yml Cors Barfog yr ochr draw i’r Llyn. Byddwn yn cerdded dros weundir agored (sy’n lwybr cadarn ar wahân i ymyl y gors), caeau a ffordd darmac. Gall fod yn fudr mewn rhai mannau, yn enwedig ar ôl glaw. Bydd sawl saib i fwynhau golygfeydd godidog o aber Dyfi, ac i sylwi ar ambell i garnedd, hanes y llyn ei hun a’r gors yn enwedig.


Study Hanes at Aberystwyth University - Which?\nDrwy ddewis astudio Hanes ym Mhrifysgol Aberystwyth byddwch yn astudio un o’r pynciau mwyaf gwerthfawr. Mae’r rhan fwyaf ohonom ni’n chwilfrydig am y gorffennol a’r ffordd mae cymdeithasau dynol wedi esblygu dros amser. Bydd gradd mewn Hanes yn caniatáu i chi osod y gorffennol mewn persbectif a’ch arfogi eich hun â sgiliau dadansoddol dehongli, dadansoddi a chyfathrebu sydd mor hanfodol mewn bywyd bob dydd ac y mae cyflogwyr yn awyddus iawn i’w canfod.\nMae Hanes wedi’i ddysgu yn Aberystwyth ers 1872, sy’n golygu mai ein hadran yw’r hynaf yng Nghymru ac un o’r blaenaf ym Mhrydain. Mae ein graddau’n arloesol sy’n sicrhau y cewch y cymhwyster gorau.\nFe’n graddiwyd yn uchel gan ein myfyrwyr yn yr Arolwg Blynyddol o Fyfyrwyr (NSS). Mae ein meysydd pwnc yn amrywio o hanes cynnar i hanes modern, hanes gwleidyddol, hanes cymdeithasol, hanes economaidd a diwylliannol.\nMae gennym lyfrgell hawlfraint ar y campws, Llyfrgell Genedlaethol Cymru. Mae gan ein hadran gysylltiadau cryf gyda’r sector treftadaeth, a phortffolio sefydledig o leoliadau myfyrwyr. Yn y gorffennol, mae myfyrwyr wedi treulio hyd at dair wythnos yn Llyfrgell Genedlaethol Cymru (gan gynnwys cyfleoedd cyfrwng Cymraeg), Comisiwn Brenhinol Henebion Cymru, a Chymdeithas yr Hynafiaethwyr yn Llundain. Mae’r lleoliadau hyn yn cynnig cyfle i gael profiad ymarferol a dealltwriaeth o’r sector treftadaeth, ac yn werthfawr iawn ar unrhyw CV!\nTrydar gan fyfyrwyr ar leoliad yn 2014 gyda Chymdeithas yr Hynafiaethwyr: ‘Wedi gweld tri chopi o’r Magna Carta ar unwaith heddiw!’ ‘Clod i Brifysgol Aber am fy helpu i gael y lleoliad – methu aros tan fory’. Mae ein graddedigion wedi bod yn llwyddiannus yn sicrhau proffesiwn mewn llawer o feysydd gwahanol;


BlogMenai.com: O'r Fali i Ddinas Dinlle\nMae'n debyg bod penderfyniad i symud y gwasanaeth achub yn y Fali i ddwylo preifat a bod y cwmni preifat yn ei dro yn ail leoli ar gyrion Caernarfon yn fater dadleuol, ac mae'n naturiol bod gwleidyddion Ynys Mon yn cwyno am y peth.\nDwi ddim yn gwybod digon am y mater i fynegi barn, ag eithrio i nodi ei bod yn ddigon naturiol bod cwmni preifat yn dod i benderfyniadau ar sail masnachol. Ond mae un agwedd gadarnhaol i'r stori o leiaf. Roedd y ffaith bod y Llu Awyr yn gyfrifol am achub bywydau ar y mynyddoedd neu yn y mor yn bropoganda effeithiol i sefydliad sydd yn ei hanfod yn defnyddio llawer o'i adnoddau ac ynni yn mynd i wledydd pell i ladd rhai o drigolion y gwledydd hynny. Roedd yna pob amser rhywbeth yn rhyfedd am y syniad o un o feibion Charles Windsor mewn Sea King yn achub bywydau, tra bod y llall mewn gwlad bell yn mynd o gwmpas mewn gunship Appache yn dod a bywydau tramorwyr i derfyn yn eu gwlad eu hunain.\nO leiaf bydd yr amwyster bach yma ynglyn a phwrpas y lluoedd diogelwch yn dod i ben.\nDa Iawn. Dan i yn gwybod rwan lle mae werin y Blaid yn sefyll. Cadwa yn glir o Ynys Mon brawd.\nCytuno 100% gyda blog menai\nBang on Blogmenai - fel arfer.\nFalch o weld lluoedd arfog Lloegr yn gadael Cymru, yr unig siom i mi ydy nad ydym nhw wedi cau Fali ym llwyr.\nAnon 7.18 - be, fydd yna Appache yn aros amdanaf i yr ochr arall i'r bont?\nPobol y sector cyhoeddus wedi bod yn brysur neithiwr!!. Dyn O'r Fali\nYdi'r lluoedd arfog yn achub pobl o liff? ;-)


Swtan (Blwyddyn 5) | Ysgol y Graig Llangefni\nCroeso i ddosbarth Swtan!\nHelo a chroeso i dudalen dosbarth Swtan! Plant blwyddyn 5 sydd yn y dosbarth hwn eleni ac rwy’n gobeithio am flwyddyn hapus iawn! Miss Lisa Jên Jones ydw i, athrawes dosbarth, a rhai o’m diddordebau ydy coginio, cerdded a chanu.\nAr y dudalen hon, y bydd gwybodaeth am hynt a helynt yn dosbarth felly cofiwch edrych yn aml!\nAthro CPA: Mr Owain Gwilym\nYmarfer Corff – Bydd ein gwers ni ar Ddydd Mawrth\nLlyfrau darllen – Bydd eich plentyn yn derbyn llyfrau darllen i’w hymarfer yn y dosbarth ac adref. Gwerthfawrogir os y gallwch wrando a thrafod y llyfrau gyda’ch plentyn, ac i gofnodi yn y llyfr cofnod. Ceir dolenni cyswllt ar Google Clasroom i wefannau sy’n darparu llyfrau darllen ar y we i’w darllen neu wrando ar straeon. Hefyd, mae gan eich plentyn fynediad i raglen ddarllen ‘Reading Eggs’ a ‘Giglets’.\nGwaith cartref: Byddwn yn gosod a rhannu gwaith cartref ar ddydd Gwener drwy’r Google Classroom. Gofynnir yn garedig i chwi gynorthywo ac annog eich plentyn i gwblhau’r dasg. Dylid gwneud pob ymdrech i’w gwblhau erbyn y dydd Mawrth canlynol.\nEin thema: ‘Rhyfel a Heddwch’ ydi ein thema ni, a byddwn yn darganfod sut oedd bywyd yn ystod yr Ail Ryfel Byd. Bydd mewnbwn y plant yn bwysig i ni wrth gynllunio ein gweithgareddau. Cliciwch YMA i weld ein llwybr dysgu wedi’i ysbrydoli gan y plant.\nCynrychiolwyr Cynghorau Dosbarth Swtan


Llyfrgell Owen Phrasebank - cofiwch\n'Pedair noson, cofiwch,' meddai Gareth.\nFel llygod, cofiwch,' meddai Iestyn.\nCofiwch, mae'n haws hel a didol defaid ar dir glân fel hyn.\nEfallai y cofiwch imi grybwyll Jock Gray a oedd gyda mi ar Ynys Banka pan rannodd Swyddog Siapaneaidd baced o fisgedi â ni.\nCofiwch, dydyn ni ddim yn angylion o bell ffordd, ond rydyn ni'n fodlon ac yn barod i drio'n gorau.\nCofiwch chi, fe gafon nhw eu haeddiant.\nOnd wedi dweud hynny, cofiwch fod da a drwg ym mhawb a'u bod yn gyflyrau goddrychol iawn ac nad da lle gellir gwell ac nad drwg lle gellir gwaeth.\nOnd cofiwch chi, petai rhywun yn mynd ati i gasglu'r holl gyhoeddiadau sy'n ymwneud ag anifeiliaid yng Nghymru, fe fyddai ganddo lyfrgell go fawr ymhen dim o amser!\niii) Cofiwch gau un dror cyn agor un arall.\nDêm Fira Lyn, os da y cofiwch, a ganai'n bersain am y glas adar a ehedai dros wyn elltydd Dover pan oedd y Wlad yma mewn dirfawr berygl o gael ei goresgyn gan estroniaid oerwaed o wlad arall ddrwg.\n'Wel, os cofiwch chi, mae 'na gerbyd neu fan neu rywbeth tebyg yn danfon y dyn at Lety Plu bob tro.' 'Iawn,' meddai Gareth.\n"Cofiwch ddod lan, Edward Ifans," meddai'r pregethwr.\nCofiwch ddod draw i Aberystwyth am y penwythnos i drafod a phenderfynu ar ymgyrchoedd Cymdeithas yr Iaith am y flwyddyn i ddod ac i fynychu'r rali yn y prynhawn.\nByddai'n gweiddi, Cofiwch y Saboth, i'w gadw'n sanctaidd," ac ni wariai geiniog ar eillio'i farf ar y Sul.\nCofiwch yrru pwt i'r papur.\nCofiwch arwyddo'r ddeiseb dros Ddeddf Iaith Newydd.\nOnd cofiwch f'oed.\nCofiwch hefyd am yr iMac yn y cystadleuaeth ysgolion.\nCofiwch ein bod ni dal ymlaen yn y pnawn ar hyn o bryd, a hynny am fis - gobeithio y gallwch chi wrando rhwng 3 a 5 bob pnawn.\nCofiwch y dderwen a'r brwyn." Disgynnodd yr hen ŵr o ben y boncyff a cherdded yn araf i fyny'r llethr tua'i gartref.\nCofiwch ei diweddaru'n gyson.\nCofiwch am ail raglen 4 Trac ar S4C bnawn Sul yma efo Ian Cottrell yn canolbwyntio ar bedwar grwp arall.\nCofiwch ddarllen y cyfarwyddiadau, a'u dilyn yn ofalus.\nFelly wrth fynd ati i baentio arwyddion Give Way gyda'r gair Ildiwch cofiwch fod ei arwyddocâd yn ehangach o lawer nag un gair ar arwydd anghysbell.\nWel, y mae hyn oll yn ddigon gwir ac yn ddigon trist, ond pan ddown at yr Eingl-Gymry, fel y'u gelwir, er mwyn hwylustod yn unig, cofiwch, y mae'r sefyllfa ganwaith gwaeth.\nCofiwch, fydda i ddim yn gwneud hyn ond yn nhywyllwch nos - rhag ofn i'r cymdogion amau mod i'n dechrau drysu!\nDoes dim disgrifiad manwl, cofiwch; mae'n siŵr fod yn rhaid disgwyl am y profiad ei hun i wybod yr hyn fydd o.\nCofiwch ofyn i'r sawl fydd yn gosod y bachyn tynnu osod Uned Gyfnewid Gwefr (Split Charge Relay) ar gyfer y batri.\nCofiwch wrando ar Gang Bangor, sydd nôl yn y slot arferol bob nos drwyr wythnos.\nCofiwch hefyd am y casgliad hanes lleol sy'n cynnwys llyfrau, darluniau, hen fapiau a hen bapurau newydd ar ficroffilm.\nI gael clywed y rhestr i gyd cofiwch am Y Goeden Roc nos Lun am 18.12 ac wedyn b'nawn Sadwrn am 12:30.\nCofiwch eich bod yn wastad yn gofyn caniatad rhywun mewn oed cyn cymryd unrhyw beth o'r gegin.\nAwn ni ddim o'ma tan gawn ni ddŵad i mewn, cofiwch.\nCofiwch, efallai mai cael mwy o orsafoedd trydan bychan fel hon yw rhan o'r ateb i broblem cyflenwi ynni rhagor nac ynni niwclear.\nCofiwch am y penwythnos o ddathlu llawen yn Aberystwyth wrth i'w Mawrhydi ymweld â'r dref -- penwythnos Twll Tîn i'r Cwîn, a gynhelir yn y Cwps.\nOs cofiwch chi, mi roedd tipyn o strach ynglŷn â'r ffilm wreiddiol (gyda Hywel Bennett yn y brif rhan) oherwydd bod trigolion yr Aber(ystwyth) go iawn yn poeni y byddai twristiaid yn ofni dod i'r dre o'i herwydd.\nY Sesiwn: Cofiwch am gyfres o nosweithiau yng Nghlwb Amser / Time ym Mangor bob nos Fercher i hyrwyddo grwpiau newydd.\nOedd llawer teulu arall yn gwneud yr un peth cofiwch, a felly, picnic mawr neu "banquete% gredaf i oedd y peth, gan fod pob math o jams a theisennau a llaeth ffres a hufen tew i'w gael yno.\nCofiwch ein bod ar y radio yn y pnawn ar hyn o bryd, a hynny am fis - gobeithio y gallwch chi wrando rhwng 3 a 5 bob pnawn.\nFel y cofiwch, pan geir deuddeg pwynt, gellir atal trwydded yrru am gyfnod hyd at chwe mis.\nRhew gorau, cofiwch.\nCofiwch, y cyfan sy isio ydi deud y gwir.\nEfallai y cofiwch chi fod gen innau hawliau, hawliau fyddai'n llai dymunol ichi na dim ddigwyddodd neithiwr." "Dydi hynna ddim yn deg," meddai hi.\nA'r tro nesaf y teimlwch, wrth ddarllen Kate Roberts, fod tristwch ambell un o'i stori%au byrion yn anghydweddus â'ch tymherau ifainc nwyfus chi, cofiwch fod yr awdures ardderchog hon, pan oedd hi ymhell dros ei phedwarugain oed, hithau yn gallu dweud ar nos Sadwrn ei bod hi'n fed-up.\nDoedd e'n golygu dim drwg cofiwch, ond roedd e'n brin o sens, a heb gael ei hyfforddi ym mhen ei ffordd, gallwn i feddwl.\nCofiwch, prif nod gwaith allweddol yw galluogi defnyddwyr y gwasanaeth fel y gallant gael y cyfle i ymgymryd a thasgau gwaith allweddol.\nCofiwch, doeddwn i ddim yn deall ffyrdd pobl y mynydd ar y dechrau.\nCofiwch nad oes yn cynllun yn ddi-fai neu y gellir dweud ei fod yn addas i bawb.\nEfallai y cofiwch imi grybwyll eisioes am un o'm hymweliadau â siop Dafydd Williams yng Nghaerfyrddin - adeg fy mis mêl.\nCofiwch nad esgus i orfwyta yw bod yn feichiog.\nY drwg yw - Almaenes yw hithe, cofiwch.\nUn o'r pethau cyntaf a ddenodd fy sylw pan ddechreuais fynd i'r capel oedd y darlun ar y mur yno, sef llun llong hwyliau mewn storm uwchben y geiriau 'Cofiwch y Morwyr'.\n"O'r tu draw ei llais sy'n galw Dros y bryniau mawrion, pell: Blant y Wladfa, cofiwch gadw Llygaid ffydd ar "bethau gwell"."\nCofiwch mai dim ond ar wrthrychau sydd wedi eu dewis y bydd gorchmynion yn gweithio.\nI gael lawnt da, cofiwch groesdorri ar yn ail.\nCynllunio'ch diet eich hun Cofiwch nad yw cyfrif caloriau yn ddigon.\nCofiwch am stori'r dderwen a'r brwyn." Roedd y Groegiaid wrth eu boddau yn clywed stori%au ac yn aml iawn roedd stori%au yn darlunio rhyw agwedd ar fywyd yn cael gwell gwrandawiad na phregethau yr offeiriaid ac areithiau'r gwleidyddion.\nMi gewch ei weld, siwr iawn, er fy mod yn torri'r rheolau cofiwch.\nGofynnwch i Huw fynd â chi i ryw bost of fis ar y ffordd oddi yma." O'r gora, Dad, er rydan ni'n gwneud yn iawn yn y Cwmwd, cofiwch." "Mi wn i hynny, siwr iawn, ond mi fydd Mam o'i cho os na adawn iddi wybod.\nDdim mod i'n cwyno, cofiwch.


Os ydych yn hunangyflogedig, gall cynilo i mewn i bensiwn fod yn arfer anoddach nac ydyw i bobl mewn cyflogaeth. Nid oes neb i ddewis cynllun pensiwn ar eich rhan, dim cyfraniadau cyflogwr a phatrymau incwm anghyson. Ond mae nifer o fanteision i gael pensiwn.\nCael Pensiwn y Wladwriaeth pan rydych yn hunangyflogedig\nSut orau i gynilo ar gyfer ymddeoliad\nGwnewch y mwyaf o’ch cronfa bensiwn\nPa gynlluniau pensiwn ar gyfer yr hunangyflogedig a allaf eu defnyddio?\nOs ydych yn hunangyflogedig, mae gennych hawl i Bensiwn y Wladwriaeth yn yr un ffordd ag unrhyw un arall.\nAr gyfer pobl sy'n cyrraedd oedran Pensiwn y Wladwriaeth o 6 Ebrill 2016, mae Pensiwn y Wladwriaeth wedi'i seilio'n llwyr ar eich cofnod Yswiriant Gwladol.\nDarganfyddwch fwy yn ein canllaw Treth ac Yswiriant Gwladol pan ydych yn hunangyflogedig\nFel rheol byddwch angen:\no leiaf deng mlynedd cymwys ar eich cofnod Yswiriant Gwladol i gael unrhyw Bensiwn y Wladwriaeth, a\n35 mlynedd cymwys i gael Pensiwn y Wladwriaeth llawn.\nAr gyfer y flwyddyn dreth gyfredol (2021/22), y Pensiwn y Wladwriaeth llawn yw £179.60 yr wythnos.\nYdych chi wedi gweithio i rywun arall yn hytrach na chi'ch hun yn y gorffennol? Yna efallai eich bod wedi cronni hawl i Bensiwn y Wladwriaeth Ychwanegol o dan yr hen system - a chael mwy na hyn. Gelwir y swm ychwanegol yn ‘daliad gwarchodedig’.\nMewn rhai achosion, pe baech wedi'ch eithrio allan o Bensiwn y Wladwriaeth Ychwanegol efallai y cewch lai na £179.60, hyd yn oed os oes gennych gofnod Yswiriant Gwladol llawn.\nI ddarganfod faint rydych wedi'i gronni, ac i wirio'ch cofnod Yswiriant Gwladol, gallwch gael rhagolwg Pensiwn y Wladwriaeth ar wefan GOV.UK\nOs oes gennych bartner, gallant hefyd gael eu rhagolwg Pensiwn y Wladwriaeth eu hunain. Mae hyn yn golygu y gallwch weld beth fydd incwm eich cartref o Bensiwn y Wladwriaeth.\nPeidiwch â dibynnu ar Bensiwn y Wladwriaeth yn unig\nMae Pensiwn y Wladwriaeth yn incwm pwysig i'r mwyafrif o bobl. Ond, ar ei ben ei hun, mae'n annhebygol o ddarparu digon o arian i chi gynnal y safon byw efallai yr hoffech.\nFelly mae'n bwysig cynllunio sut y byddwch yn darparu gweddill yr incwm ymddeol y byddwch ei angen.\nMae 67% o bobl hunangyflogedig yn poeni o ddifrif am gynilo ar gyfer bywyd yn ddiweddarach.\nDywed rhai pobl hunangyflogedig mai eu busnes yw eu pensiwn - a byddant yn ei werthu pan maent eisiau ymddeol. Ond i lawer, NHW yw'r busnes - felly os ydynt yn ymddeol, ni fydd gan y busnes unrhyw werth.\nBeth os mae eich busnes yw eich pensiwn a bod eich busnes yn mynd i'r wal? Yna nid yn unig ydych chi wedi colli'ch gwaith, ond ni fydd gennych bensiwn chwaith.\nMae yna tua 4.5 miliwn o bobl hunangyflogedig yn y Deyrnas Unedig, sy’n atebol am 15% o weithlu’r DU. Ac eto dim ond 31% o’r hunangyflogedig sy’n cynilo i mewn i bensiwn. (Ffynhonnell: IPSE).\nUn atyniad mawr o fod yn hunangyflogedig yw nad oes gennych fos. Ond, o ran pensiynau, mae hyn yn anfantais.\nBellach mae’n rhaid i bob cyflogwr ddarparu cynllun pensiwn gweithle ar gyfer gweithwyr cymwys a thalu i mewn iddo. Mae hyn yn hybu faint mae eu gweithwyr yn ei gynilo tuag at eu hymddeoliad.\nOs ydych yn hunangyflogedig, ni fydd gennych gyflogwr yn ychwanegu arian at eich pensiwn fel hyn.\nOnd mae yna rai manteision treth y dylech fanteisio arnynt. Er enghraifft, byddwch yn cael gostyngiad yn y dreth ar eich cyfraniadau - hyd at yr isaf o’ch enillion blynyddol neu £40,000 y flwyddyn.\nMae hyn yn golygu os ydych yn drethdalwr cyfradd sylfaenol, bydd y llywodraeth yn ychwanegu £25 ychwanegol at bob £100 rydych yn ei dalu i mewn i’ch pensiwn.\nOs ydych chi’n talu treth ar y gyfradd uwch o 40% yng Nghymru, Lloegr neu Ogledd Iwerddon - gallwch hawlio £25 ymhellach yn ôl trwy’ch ffurflen dreth am bob £100 fyddwch chi’n ei dalu i mewn i’ch pensiwn.\nYn yr Alban gallwch hawlio £1.58 yn ychwanegol yn ôl am bob £100 a dalwyd os byddwch chi’n talu treth ar Gyfradd Ganolradd yr Alban o 21%, a £26.58 arall os byddwch yn talu treth ar Gyfradd Uwch yr Alban o 41%.\nYour business might also be able to contribute to your pension.\nFfoniwch ni am ddim ar 0345 602 7021 neu defnyddiwch ein gwe-sgwrs. Bydd un o'n harbenigwyr pensiwn yn hapus i ateb eich cwestiynau.\nGorau po gyntaf i chi ddechrau gwneud cyfraniadau i'ch pensiwn.\nMae’n rhoi mwy o amser:\ni chi gyfrannu at eich cynilion cyn ymddeol\ni gael y budd o ryddhad treth\ni’ch cynilion dyfu.\nGallai dechrau’n gynnar mwy na dyblu eich cronfa pensiwn:\nOed dechrau cynilo\nEich cyfraniad y mis\nLlywodraeth yn ychwanegu rhyddhad treth*\nCronfa bensiwn yn 68\n*Rydym wedi tybio bod rhyddhad treth o 20% yn cael ei hawlio a'i ychwanegu gan y darparwr pensiwn. Gall talwyr treth cyfradd uwch hawlio rhyddhad treth ychwanegol trwy eu ffurflen dreth.\nMae'r ffigurau a ddangosir ym mhrisiau heddiw. Mae hyn yn golygu eu bod wedi'u haddasu i adlewyrchu'r ffordd y mae chwyddiant yn effeithio ar bŵer prynu eich arian. Rydym wedi tybio bod chwyddiant yn 2%.\nRydym hefyd wedi gwneud y rhagdybiaethau canlynol:\narbedion yn tyfu ar 5% y flwyddyn\ny taliadau yw 0.75% y flwyddyn\ncyfraniadau yn cynyddu bob blwyddyn yn unol ag enillion cyfartalog ar 3.5%.\nAdolygiad Pensiwn Canol Oed Am Ddim\nYn hunangylogedig? Gallwn eich helpu i aros ar y trywydd iawn ar gyfer ymddeoliad gydag apwyntiad am ddim i drafod eich pensiwn.\nTrefnu eich adolygiad canol oed nawr\nEr nad oes pensiynau penodol ar gyfer yr hunangyflogedig yn unig, nid yw hynny'n golygu nad oes unrhyw beth ar gael i chi.\nMae’r rhan fwyaf o bobl hunangyflogedig yn defnyddio pensiwn personol ar gyfer eu cynilion pensiwn.\nGyda phensiwn personol, a elwir weithiau yn bensiwn preifat, chi sy’n dewis ble rydych am i’ch cyfraniadau gael eu buddsoddi o ystod o gronfeydd a gynigir gan y darparwr.\nBydd y darparwr yn hawlio rhyddhad treth ar y gyfradd sylfaenol ar eich rhan ac yn ei ychwanegu at eich cronfa bensiwn.\nMae faint rydych yn ei gael yn ôl yn dibynnu ar faint sy'n cael ei dalu i mewn, pa mor dda mae'ch cynilion yn perfformio, a lefel y taliadau rydych yn eu talu.\nMae tri math o bensiwn personol:\nPensiynau personol cyffredin - sy'n cael eu cynnig gan y mwyafrif o ddarparwyr mawr.\nPensiynau cyfranddeiliaid - sy'n destun cap ar eu ffioedd.\nPensiynau personol hunan-fuddsoddedig - a allai fod ag ystod ehangach o opsiynau buddsoddi.\nDarganfyddwch fwy am ein pensiynau personol yn ein canllawiau:\nNeu, gall pobl hunangyflogedig hefyd ddefnyddio NEST (National Employment Savings Trust). Wedi greu gan y llywodraeth, mae’n cael ei redeg gan y NEST Corporation. Mae hyn yn golygu nad oes unrhyw gyfranddalwyr neu berchnogion a chaiff ei rhedeg er budd ei haelodau.\nEr bod NEST yn bennaf ar gyfer pobl sy’n gyflogedig - maent hefyd yn caniatáu rhai pobl hunangyflogedig i gynilo â nhw.\nI ddarganfod os ydych yn gymwys, ewch i wefan NEST\nMae’r holl gynlluniau gwahanol gyda’u manteision ac anfanteision.\nOs nad ydych yn siŵr pa gynllun i gynilo ynddo, dylech ystyried siarad â chynghorydd ariannol rheoledig. Byddant yn rhoi argymhelliad yn seiliedig ar eich anghenion a’ch amgylchiadau penodol.\nMantais cymryd cyngor ariannol rheoledig yw eich bod wedi’ch diogelu:\npetai’r cynnyrch a brynwch yn anaddas wedi’r cwbl, neu\nos digwydd i’r darparwr fynd yn fethdalwr.\nOnd yn fwy na dim y fantais yw y gall y cynghorydd ariannol chwilio drwy’r farchnad gyfan ar eich rhan a chynnig argymhelliad ar eich cyfer chi’n bersonol.\nDarganfyddwch gynghorydd ymddeoliad\nAm help i ddod o hyd i gynghorydd ymddeoliad, chwiliwch ein cyfeirlyfr ar ein tudalen Dod o hyd i gynghorydd ymddeoliad\nGallwch gynilo cymaint ag y dymunwch tuag at eich pensiwn bob blwyddyn dreth. Ond mae yna derfyn ar y swm a fydd yn cael rhyddhad treth.\nGelwir uchafswm y cynilion pensiwn sy’n elwa o ryddhad treth bob blwyddyn dreth yn ‘lwfans blynyddol’.\nY lwfans blynyddol ar hyn o bryd yw £40,000 i'r mwyafrif o bobl, neu 100% o'ch enillion os yw'n is. Os byddwch yn mynd dros uchafswm eich lwfans blynyddol, codir tâl treth sy'n adfachu unrhyw ryddhad treth a roddwyd yn y man cychwyn.\nOs ydych yn ennill llai na £3,600, gallwch gyfrannu hyd at £2,880 at bensiwn personol a dal i gael rhyddhad treth.\nOs ydych yn enillydd uchel gydag incwm yn uwch na £200,000 y flwyddyn, gall eich lwfans blynyddol ostwng yn raddol i gyn lleied â £4,000. Gelwir hyn yn lwfans blynyddol taprog.\nOs ydych wedi cymryd mwy na'r arian parod y mae gennych hawl i'w gymryd yn ddi-dreth trwy incwm ymddeoliad hyblyg, gall eich lwfans blynyddol hefyd fod yn £4,000. Gelwir hyn yn lwfans blynyddol prynu arian.\nEfallai y bydd hefyd yn bosibl cyfrannu mwy na'ch lwfans blynyddol a dal i elwa o ryddhad treth trwy ddefnyddio lwfans nas defnyddiwyd o hyd at y tair blynedd dreth flaenorol. Gelwir hyn yn cario ymlaen.\nLwfans blynyddol ar gyfer cyfraniadau blynyddol\nLwfans blynyddol sy'n lleihau'n raddol\nLwfans blynyddol prynu arian


Pwy ydym ni | Tafarn Sinc, Rhos-y-bwlch, Cymdeithas Tafarn Sinc\nCriw o bobl leol ac nid mor lleol â hynny. Wel, o leiaf, mae gennym i gyd gysylltiad â Tafarn Sinc. A gweledigaeth unplyg ein bod am ei weld ar agor ac yn ffynnu. Rydym yn galw ein hunain yn gyfarwyddwyr Cymdeithas Tafarn Sinc sydd wedi ei chofrestru fel elusen ac sy’n cael ei hystyried yn gymdeithas er budd cymunedol.\nRydym yn wirfoddolwyr brwdfrydig sy’n meddu ar sgiliau amrywiol ac yn rhoi o’n hamser yn wirfoddol i sicrhau dyfodol llewyrchus i’r dafarn unigryw.\nRydym yn ymwybodol bod gennym ddyletswydd i’n holl gyfranddalwyr a benthycwyr i drin eu harian yn ddoeth er lles masnachol ac er lles cymunedol y fro.\nCychwynnodd ein stori ryfeddol yn ystod haf 2017 pan sylweddolwyd nad oedd neb am brynu’r dafarn a phawb yn credu y byddai’n drueni pe bai’r drysau’n cau am byth. Cynhaliwyd cyfarfodydd cyhoeddus o dan nawdd PLANED a Clebran, y papur bro lleol.\nPenderfyniad unfrydol neuadd orlawn ym Maenclochog oedd y dylid mynd ati yn enw’r gymuned i godi’r arian oedd ei angen i brynu’r dafarn. Gwnaed hynny o fewn pedwar mis. Cyflogwyd rheolwr a chogydd a staff gweini.\nMae’r stori gyffrous wedi’i chofnodi isod.\nYmgyrch Cymdeithas Tafarn Sinc\nMae gyda ni le i ddiolch i’r actor ffilm a llwyfan nodedig, Rhys Ifans, a anwyd yn Hwlffordd, am ein llwyddiant yn prynu Tafarn Sinc yn enw’r gymuned. Roedd ei gefnogaeth i’r ymgyrch gwerthu cyfranddaliadau a’r cyhoeddusrwydd a ddeilliodd o hynny yn allweddol. Recordiodd fideo ar ein cyfer pan oedd yn ffilmio yn Berlin.\nYr un modd mynegodd wynebau adnabyddus eraill megis Huw Edwards, Jamie Owen, Dewi Pws, Dafydd Hywel a Mari Grug eu cefnogaeth. A’r hyn a oedd yn rhyfeddol oedd fod cyfranddaliadau wedi’u prynu gan bobl o bob rhan o’r byd. Dyna chi Doug Hansen a ddaeth drosodd yr holl ffordd o Tecsas i weld beth yn gwmws roedd e wedi’i brynu gyda’i £200. Yr un modd Mark a Jan Bigland-Pritchard o Saskatchewan. Fe ddaethon nhw drosodd gan fwriadu aros am wythnos yn y fro ond fe arhoson nhw am dair wythnos. Fe glywson nhw am hynt Tafarn Sinc ar orsaf radio lleol yng Nghanada.\nRoedd yna gyffro yn y fro wedi i gyfarfod cyhoeddus orlawn yn Neuadd Maenclochog ar Orffennaf 12 2017 benderfynu yn unfrydol i fwrw ati i geisio prynu Tafarn Sinc yn enw’r gymuned. Codwyd dros £7,000 y noson honno. Ymhlith y cyntaf i brynu cyfranddaliadau oedd yr actor, Dafydd Hywel, sy’n ymwelydd cyson â’r pentref, a’i gyfaill, Ryan John, sydd wedi bod yn taenu a sgubo’r blawd llif ar hyd lloriau’r dafarn ers chwarter canrif.\nGwerthwyd cyfranddaliadau am £200 yr un gan ganiatáu i bob unigolyn brynu hyd at £20,000 mewn cyfranddaliadau. Cyflwynwyd cynllun benthyg arian Cyfoed i Gyfoed yn caniatáu buddsoddi symiau uwch. Codwyd oddeutu £400,000. Prynwyd yr eiddo erbyn diwedd mis Tachwedd gydag ychydig o gyfalaf dros ben ar gyfer gwaith cynnal a chadw. Mae cyfranddaliadau yn dal ar gael i'w prynu er mwyn cynorthwyo gyda'r gwaith diweddaru a chynnal a chadw.\nO fewn cwta bedwar mis o fasnachu cawsom ein henwebu ar gyfer gwobr Categori Torri Trwodd y Gymdeithas Gydweithredol. Roedd hynny ynddo’i hun yn anrhydedd.\nRhaid diolch i Brian Llewelyn a’i deulu am osod seiliau'r gyrchfan unigryw a’n braint ni fel Cymdeithas Tafarn Sinc yw ei ddatblygu ymhellach fel tafarn, lle bwyta a chanolfan Cymreictod i’r fro.\nEisoes mae cymdeithas y pentref yn cynnal achlysuron yn gyson, mae dysgwyr yn canfod eu ffordd yma a chyfeillion yn cyfarfod i rannu stori. Mae’n siŵr y gwelwn Rhys Ifans yn dod heibio yn ei dro fel y gwnâi yn y gorffennol.\nCywydd Tafarn Sinc - cliciwch yma\nCliciwch yma i weld ein Bwydlen\nCliciwch yma i weld ein Bwydlen Cludfwyd 2021\nAr agor 12 - 10 pm 7 diwrnod yr wythnos


Sgwrsio Banyule. Sgwrsio am ddim gyda dieithryn ar hap yn syth o Banyule.\nCroeso i Chatroulette BanyuleCyswllt i berson aleatory unrhyw le yn y byd. Gyda Chatroulette Banyule gallwch ddewis rhwng yr opsiynau canlynol:- Sgwrs am ddim gyda phob math o bobl o Banyule. I nodi hyn, ewch i 'Settings'.- Sgwrs gyda gwe-gamera yn y modd 'n fideo'.- Sgwrs gyda meicroffon yn y modd 'micro'.- Sgwrs safle ddienw heb micro ac nid oes unrhyw 'n fideo yn y modd' testun '.- Spy sgyrsiau eraill yn ddienw os ydych yn caniatáu.- Os nad ydych yn dymuno i ni spied newid yn 'Settings'.I ddechrau pwyswch 'F2' neu cliciwch 'dechrau'.\nRhestr o ddinasoedd yn Banyule:


Cofnodi Gêmau Gwyddbwyll\nUnwaith i ti ddechrau chwarae gwyddbwyll o ddifri mae'n werth dechrau cadw cofnod o dy gêmau er mwyn eu hastudio wedyn. Mae pob chwaraewr gwerth ei halen yn gwneud hyn, ac mae nifer o aelodau Tîm Gwyddbwyll Cymru yn cofnodi neu sgorio eu gêmau drwy ddefnyddio nodiant Cymraeg.\nCerdyn Sgorio Cymraeg\nCyn dechrau cofnodi gêm mae angen dysgu'r nodiant yn gywir. Mae chwaraewyr modern i gyd yn defnyddio nodiant algebraidd yn y gêm fodern i ddynodi sgwâr, ee. symud gwerinwr i sgwâr e4 = e4, symud Marchog i sgwâr e4 = Me4\nMae modd adnabod bob un o'r sgwariau ar y bwrdd drwy nodiant algebraidd. Mae Marchogion gwyn, er enghraifft yn cychwyn ar sgwariau b1 a g1. Defnyddir llyrthyren fach bob amser wrth ddynodi sgwar, a llythyren fawr wrth ddynodi darn. O symud y Marchog i f3 felly byddet yn cofnodi hyn gyda Mf3.\nDyma'r llythrennau sy'n cael eu defnyddio yn y Gymraeg i ddynodi'r darnau:\nRhai pethau eraill sydd angen eu dysgu:\nDefnyddir y symbol + i ddangos Siach ee symud y Marchog i f6 i roi'r Brenin mewn Siach Mf6 +\nDefnyddir x i ddangos darn yn cael ei gymryd ee Gwerinwr ffeil e yn cymryd Gwerinwr d5 exd5 neu Marchog yn cymryd Esgob ar d6 Mxd6 (neu MxE)\nI ddynodi Siachmat defnyddir ++ neu # ee Brenhines yn symud i e7 i gael Siachmat Be7 ++\nI ddynodi castellu defnyddir 0-0 am gastellu ochr y Brenin, a 0-0-0 am gastellu ochr y Frenhines.\nI ddyrchafu Gwerinwr nodir y sgwar yn gyntaf ac yna'r darn mae'n cael ei ddyrchafu iddo ee e8B (neu e8=B)\nOs oes dau ddarn yn medru symud i'r un sgwar nodir y sgwar mae'n symud ohono ee os oes dau gastell yn gallu symud i e1 nodir symud y castell o reng b i e1 fel Cbe1\nFel arfer mae y pwyntiau sy'n cael eu rhoi mewn gwyddbwyll yw 1 am ennill, ½ am gêm gyfartal a 0 am golli. Os yw Gwyn yn ennill mae hyn yn cael ei ddynodi fel 1-0, os yw du yn ennill fel 0-1.\nDyma enghraifft o gêm wyddbwyll yn cael ei chofnodi gyda nodiant Cymraeg.\n[Lleoliad"Belgrade, Serbia "]\n[Gwyn"Fischer, Robert J."]\n[Du "Spassky, Boris V."]


Ymateb - Adolygiad o weithgaredd y Coleg Cymraeg Cenedlaethol | Cymdeithas yr Iaith Gymraeg\nCyhoeddwyd gan colinnosworthy ar Llun, Rhag 19th am 5:33 yp\nDATBLYGIAD Y COLEG CYMRAEG CENEDLAETHOL\nNodir yn y ddogfen hon sylwadau gan Grŵp Addysg Cymdeithas yr Iaith Gymraeg (CYIG) a gynigir i sylw’r Grŵp Gorchwyl a Gorffen a sefydlwyd gan y Gweinidog Addysg i adolygu rôl y Coleg Cymraeg Cenedlaethol i’r dyfodol.\nMae dwy ran i’r ddogfen. Yn rhan A amlinellir gweledigaeth CYIG ynglŷn â datblygiad y Coleg Cymraeg. Yn dilyn, ar sail y weledigaeth, cynigir sylwadau yn rhan B ar yr ystyriaethau penodol y gofynnir i’r Grŵp Gorchwyl a Gorffen adrodd yn eu cylch.\nMae’r ddogfen hon yn gwneud defnydd o gasgliadau trafodaethau blaenorol ymysg aelodau CYIG, myfyrwyr a darlithwyr yn y sector addysg uwch a phellach ac aelodau’r Corff Cysgodol Annibynnol a sefydlwyd i hyrwyddo addysg uwch Cymraeg a Chymreig ac i gefnogi datblygiad y Coleg Cymraeg. Ar sail y trafodaethau hyn cynigir yn y ddogfen hon feirniadaeth adeiladol ar gynlluniau a gweithgareddau’r Coleg a datblygiad y Coleg i’r dyfodol. Cydnabyddir yr hyn a gyflawnwyd gan y Coleg Cymraeg yn ystod y cyfnod ymsefydlu o bum mlynedd ond dadleuir ei bod yn bryd yn awr i gymryd camau ymlaen yn natblygiad y Coleg.\nGWELEDIGAETH YNGLŶN Â DATBLYGIAD Y COLEG CYMRAEG CENEDLAETHOL\n1) Strwythur a swyddogaeth\nMae'n ddealladwy pam bod y Coleg wedi'i sefydlu yn ôl y strwythur\npresennol a chyda'r swyddogaeth o ddarparu ystod eang o gyrsiau addysg uwch drwy gyfrwng y Gymraeg. Yr ysgogiad dros sefydlu'r Coleg oedd i sicrhau dilyniant addysg cyfrwng Cymraeg o ysgolion cynradd trwy addysg uwchradd hyd at addysg uwch lle bu darpariaeth yn dameidiog iawn. Sefydlwyd strwythur y Coleg er mwyn\ndefnyddio adnoddau'r Sefydliadau Addysg Uwch presennol gan geisio\ncydlynu a rhoi ymdeimlad o gyfeiriad.\nWedi cyfnod 5 mlynedd cyntaf y Coleg mae’n amserol edrych ar ddatblygiad a chyllido’r Coleg i’r dyfodol. Yn y cyfnod ers sefydlu’r Coleg cafwyd nifer o ddatblygiadau pwysig o ran addysg uwch cyfrwng Cymraeg. Mewn sawl maes academaidd, ar draws colegau Cymru, gwelwyd cynnydd yn y nifer o ddarlithwyr sy’n gallu dysgu’n Gymraeg a datblygwyd ystod o fodiwlau addysg uwch trwy gyfrwng y Gymraeg. Bu hefyd peth cynnydd yn y nifer o fyfyrwyr sy’n dilyn cyrsiau neu rhai elfennau neu fodiwlau yn Gymraeg. Credwn bod y cychwyn hwn yn sail addawol ar gyfer datblygiad y Coleg. Yma canolbwyntir ar y potensial i adeiladu ar y sylfaen hwn ar gyfer y dyfodol a chynigir sylwadau ac argymhellion ar gyfer datblygiad y Coleg.\n2) Potensial datblygol\nMae'n ddealladwy paham y sefydlwyd y Coleg yn ôl y model presennol, ond credwn fod llawer mwy o botensial wrth ddatblygu'r Coleg ac, o ychwanegu at ei swyddogaethau a'i nod, ni fydd y strwythur presennol yn addas na'r dulliau cyllido presennol yn briodol a digonol. Byddai angen buddsoddiad llawer mwy sylweddol hyd yn oed i gynnal y ddarpariaeth bresennol gan fod y setliad blynyddol dros dro ar hyn o bryd yn barhad o gwtogiad difrifol llynedd. Mae’r Coleg yn awr yn defnyddio dyraniadau sylweddol o arian wrth gefn i gyllido ei weithgareddau ac, yn amlwg, nid yw hyn yn gynaliadwy. Byddai angen llawer mwy o gyllid i ddatblygu’r meysydd newydd a amlinellwn isod, ond gallasai’r cyllid ddod o wahanol gronfeydd a ffynonellau.\n3) Ehangu swyddogaeth\nMae angen rhoi mwy o sylw i’r gyfran uchel o addysg uwch sy’n digwydd tu allan i’r colegau addysg uwch traddodiadol. Hyn yn cynnwys y colegau sy’n ymwneud yn bennaf ag addysg bellach a’r Brifysgol Agored.\nYn gynyddol mae pwyslais ar ddysgu trwy’n bywydau ac mae’r Coleg mewn sefyllfa unigryw i roi sylw arbennig i’r maes hwn ac i’r holl berthynas rhwng coleg a chymuned yng Nghymru.\nYn gyffredinol mae’n amlwg bod twf a photensial dulliau digidol o ddysgu yn enfawr. Mae natur ryng-golegol y Coleg yn golygu bod angen a chyfle neilltuol i ddatblygu'r elfen hon.\nCredwn fod angen ehangu swyddogaeth y Coleg i dderbyn cyfrifoldeb dros "addysg bellach" a "galwedigaethol" cyfrwng Cymraeg, ac yn wir gyfanwaith addysg ôl-16 cyfrwng Cymraeg. Credwn fod angen hyn nid yn unig oherwydd fod y ddarpariaeth Gymraeg yn dameidiog iawn yn y meysydd hyn, ond yn ogystal oherwydd fod yr hen ffiniau rhwng sectorau addysg "uwch" a "phellach" erbyn hyn yn gynyddol amherthnasol. Erbyn heddiw mae llawer o sefydliadau addysg "bellach" yn cynnig cyrsiau uwch, ac mae disgwyl i sefydliadau addysg uwch hefyd gyfrannu at ddatblygiad amgylcheddol, economaidd, cymdeithasol a diwylliannol yn lleol a rhanbarthol.\n4) Trefn arloesol\nYn hyn o beth, gall rôl newydd i'r Coleg Cymraeg fod yn gynllun peilot ar gyfer creu trefn addysg ôl-16 newydd yng Nghymru a fuasai’n cydlynu addysg uwch, pellach, gydol oes, cymunedol, gyrfaol a mewn swydd. Mae hyn yn gwneud mwy a mwy o synnwyr wrth i’r hen ffiniau rhwng sectorau addysg leihau a chan bod addysg gydol ein hoes yn dod yn fwy a mwy anhepgor. Rhaid herio'r hen gyfundrefnau fod cyfnod helaeth o hyfforddiant mewn sefydliad academaidd ac wedyn parasiwtio\nmyfyrwyr i mewn i weithleoedd gyda chymwysterau. Gall fod yn hytrach\ngyrsiau sylfaen, ac wedyn bwyslais ar hyfforddiant yn y swydd, ac addysg gydol oes. Naturiol fydd trosglwyddo'r meysydd hyn - gor-olwg dros hyfforddiant mewn swydd , addysg gymunedol ac addysg gydol oes - hefyd i'r Coleg. Ar sail hyn, nid yn unig y byddai cynnwys cyrsiau (o ran creu cyrsiau perthnasol i anghenion Cymru yn lle cyfieithu'n unig) yn newid, ond byddai holl natur a diben y cyrsiau'n newid.\n5) Addysg bellach\nBuasai ymestyn i gynnwys maes "addysg bellach" yn golygu gwedd newydd ar waith y Coleg gan fod mwyafrif helaeth myfyrwyr addysg bellach sy’n oedolion yn rhan amser ac mewn gwaith. Ar gyfer myfyrwyr iau, mae colegau addysg bellach yn llawer mwy profiadol a blaengar na sefydliadau addysg uwch o ran cydweithio ag ysgolion. Fe ddeuai felly diwylliant cydweithio a chydlynu yn norm.\nBuasai diwylliant a thraddodiad "addysg bellach" hefyd yn cryfhau perspectif y Coleg o ran ei ymwneud â chymunedau a’i ymlyniad at ddatblygu a gwasanaethu cymunedau Cymru. Hyn yn cymharu’n ffafriol a thueddiadau mwy elitaidd y traddodiad addysg uwch.\n6) Addysg Gyfun ôl-16\nCredwn y dylai'r Llywodraeth alluogi'r Coleg i ddatblygu'n gorff addysg blaengar gan fabwysiadu egwyddor addysg gyfun ar draws maes addysg ôl 16. Galwn ar y Llywodraeth i roi i'r Coleg gyfrifoldeb dros yr hyn a adwaenir yn "addysg bellach" trwy gyfrwng y Gymraeg. Buasai hyn yn hybu dilyniant ar gyfer myfyrwyr Cymraeg. Gallasai hefyd fod yn esiampl i'r maes addysg yn gyffredinol yng Nghymru o ran cyfuno a chydlynu addysg uwch ac addysg bellach. Buasai hyn yn gymorth i ddiddymu'r ffin ddosbarth rhwng rheolwyr cyrff cyhoeddus, sy'n dueddol o ddod o gefndir addysg uwch, a gweithwyr sy'n dod at eu swyddi trwy addysg "alwedigaethol". Gallai gweithwyr sydd â phrofiad mewn meysydd arbennig ddychwelyd at addysg uwch er mwyn dod yn rheolwyr.\nGan fod y niferoedd myfyrwyr cyfrwng Cymraeg yn gyfyngedig dylid cyfuno darpariaeth ôl 16 gan greu trefn flaengar y gallasai'r holl drefn addysg yng Nghymru ei hefelychu. Mae cynsail hanesyddol i hyn gan fod yr ysgolion uwchradd Cymraeg cyntaf ymhlith yr ysgolion cyfun cyntaf; hyn o reidrwydd oherwydd bod niferoedd disgyblion yn gyfyngedig ar y dechrau. Y dull gorau o sicrhau dyfodol llewyrchus i'r Coleg Cymraeg Cenedlaethol yw trwy roi iddo swyddogaeth heriol newydd fel hyn ynghyd â mabwysiadau’r camau datblygiad a nodwyd eisoes.\n7) Esiampl flaengar\nMae'n amlwg y byddai angen strwythur llawer mwy soffistigedig i\nhyrwyddo a rheoli datblygiad o'r fath, ond gall fod yn ddatblygiad\ncyffrous gan sicrhau fod addysg cyfrwng Cymraeg yn flaengar ac yn arwain y ffordd. Yn wir, gosodir gwledydd cymharol fach fel Ffindir yn aml fel enghreifftiau da i'r byd o ran datblygu cyfundrefnau addysgol arloesol. Dylai fod yr un uchelgais i weld Cymru'n arwain y byd. Naturiol yw cychwyn gydag addysg cyfrwng Cymraeg gan fod y niferoedd yn llai a'r angen i gydlynu a datblygu modelau newydd yn fwy o fater o frys o safbwynt pragmataidd. Er mwyn hyrwyddo a rheoli datblygiadau o’r fath mae’n amlwg nad yw strwythur a threfniadaeth presennol y Coleg yn addas a digonol. Bydd angen buddsoddiad sylweddol, ond sylweddol hefyd fydd y cyfraniad at fywyd Cymru a thuag at ddatblygu trefn addysg newydd a fydd yn fwy cost effeithlon ac yn fwy effeithiol o ran adfywiad economaidd a diwylliannol.\nEr bod rhaid gochel rhag gor-gyfeirio addysg at ofynion byd gwaith mae lle i ystyried cyflogadwyaeth myfyrwyr yn ogystal ag anghenion Cymru o ran llenwi swyddi. Mae nod Llywodraeth Cymru o greu miliwn o siaradwyr Cymraeg erbyn 2050 yn galw am ddatblygu gweithlu gyda sgiliau arbennig, a dylai fod cyfrifoldeb arbennig gan y Coleg yn hyn o beth. Gallai’r Coleg dderbyn cyfrifoldeb am gynllunio gweithluoedd Cymraeg mewn nifer o feysydd, megis addysg, gofal, gwaith cymdeithasol, gwasanaethau llywodraeth, datblygiad economaidd a chymunedol. Yn ogystal, dylai’r Coleg gymryd cyfrifoldeb am addysg gychwynnol athrawon gan ei fod yn faes mor ganolog i strategaeth iaith y Llywodraeth.\n9) Adfywiad economaidd a chymdeithasol\nDylid ystyried y Coleg Cymraeg, ar ei newydd wedd, yn beiriant\ncymdeithasol-economaidd pwysig o ran adfywio cymunedau Cymru mewn perthynas â llywodraeth ganolog a lleol a sefydliadau cyhoeddus eraill. Caiff miliynau lawer eu gwario bob blwyddyn gan gyrff cyhoeddus yng Nghymru ar dalu ymgynghorwyr preifat i wneud astudiaethau dichonoldeb i brosiectau newydd neu i asesu effeithiau datblygiadau neu anghenion cymunedau. Mae'r rhain yn amrywio o ymchwil i mewn i ddatblygiadau addysgol, i fyd cynllunio, i'r amgylchedd ac i ddatblygu economaidd a phob maes o ddiddordeb cyhoeddus. Does dim rheswm paham na ddylai model newydd o’r Coleg weithio mewn partneriaeth gyda sefydliadau cyhoeddus o ran astudiaethau o'r fath. Yn wir, byddai gorolwg academaidd ar y fath astudiaethau yn fwy gwrthrychol a dibynadwy na mympwy'r sector breifat.\nTenau yw’r sôn am ymchwil a’r berthynas rhwng ymchwil a dysgu yn nogfennau ymgynghorol y Coleg Cymraeg Cenedlaethol. Mae angen pwerdy ymchwil Cymraeg a Chymreig. Dylid sefydlu adran ymchwil yn y Coleg felly. Dylid datblygu strategaeth ymchwil fydd yn cynnwys ymwneud ag anghenion ymchwil cyrff a chymunedau yng Nghymru, cydweithio rhwng colegau yng Nghymru a chyda colegau ar draws Ewrop a thu hwnt a chynlluniau cyfnewid rhyngwladol ymchwilwyr.\nMae CYIG yn galw ar Lywodraeth Cymru, a chyrff cyhoeddus eraill, i roi cyfran deg o brosiectau ymchwil o ran polisi cyhoeddus i'r Coleg Cymraeg Cenedlaethol fel bod yr ymchwil hwn yn digwydd trwy gyfrwng y Gymraeg. Dyma ffynhonnell incwm atodol i'r Coleg.\nDylai perspectif a photensial y Coleg fod yn ehangach na\nchystadlu mewn marchnadle sefydliadau addysg uwch Prydeinig. Er mwyn medru cyfrannu at ragoriaeth rhyngwladol, mae angen pwysau gan Lywodraeth Cymru i sicrhau fod cyfran teg o'r arian ymchwil a ddyrennir gan gyrff Prydeinig yn dod at brosiectau ymchwil gwahanol adrannau’r Coleg Cymraeg Cenedlaethol.\n11) Rhesymoli adnoddau\nMae pob rheswm, gan gynnwys cydlynu a gwneud y defnydd gorau o\nadnoddau, yn pwyntio tuag at ehangu maes gwaith y Coleg yn y modd a amlinellir yma. Mae hyn yn enwedig o berthnasol o ystyried potensial adnoddau addysgol digidol Cymraeg a Chymreig. Mae ysgolion Cymraeg a dwyieithog yn cael eu rhwystro rhag cynnig pynciau yn Gymraeg ar hyn o bryd oherwydd y diffyg adnoddau sydd ar gael yn y Gymraeg a’r oedi ychwanegol cyn eu derbyn o gymharu ag adnoddau cyfrwng Saesneg. Wrth reswm, mae gan y Coleg y potensial i oresgyn nifer o’r problemau hyn.\n12) Cyllido addas\nBydd yr holl ddatblygiadau hyn yn agor ffynonellau cyllido newydd i'r\nColeg Cymraeg. Dylid sianelu cyllid cyhoeddus o nifer o wahanol gyfeiriadau.\nDylai’r cyllid fod yn ddibynnol ar fudd y gwaith a gyflawnir gan y Coleg yn hytrach na fformiwla ‘cyllid yn dilyn myfyrwyr unigol’. Gan y bydd llawer o fyfyrwyr yn dilyn modiwlau yn Gymraeg ac yn Saesneg nid yw model cyllido o’r fath yn addas.\nAr hyn o bryd mae trefn gyllido colegau ac adrannau o fewn colegau yn milwrio yn erbyn cydweithio rhwng colegau a rhwng adrannau yn y colegau ac yn llesteirio datblygiad addysg aml a thraws ddisgyblaethol. Mae gan y Coleg y potensial i ddefnyddio grym cyllido i hybu cydweithrediad ar draws adrannau a cholegau. Mae CYIG yn galw ar Lywodraeth Cymru i osod targed cynyddol ar gyfer datblygiad yn y canran o addysg uwch (a phellach) cyfrwng Cymraeg, a rhoi'r canran hwnnw o'r gyllideb yn uniongyrchol i'r Coleg Cymraeg Cenedlaethol. Bydd hyn yn sicrhau ei ddyfodol ac yn ei alluogi i gynllunio ymlaen mewn modd strategol.\n13) Swyddogaeth addysg Gymreig\nNi fu fawr o sôn yng Nghynllun Academaidd y Coleg, nag ychwaith yn gyffredinol gan y Coleg, am gynnwys addysg a bod y Gymraeg yn cynnig persbectif diwylliannol gwahanol a gwerthfawr. Nid oes gweledigaeth glir ynglŷn ag addysg Gymraeg a Chymreig. Mae angen datblygu a mynegi sail athronyddol a phwrpas yr addysg. Nid yw’n ddigon cynllunio addysg drwy gyfrwng y Gymraeg. Yn y Gymraeg cyplysir, yn naturiol, iaith a diwylliant. Dylai’r weledigaeth fod yn llawer mwy na Chymraeg fel cyfrwng. Yn hytrach, mae angen mynegiant o weledigaeth ynglŷn â phersbectif diwylliannol Cymreig ar gynnwys a swyddogaeth addysg uwch. Dylid datgan yn glir mai swyddogaeth y Coleg yw gwasanaethu Cymru gan gynnig addysg sydd nid yn unig yn y Gymraeg ond yn Gymreig hefyd.\n14) Creu cyrsiau newydd\nNid yw darparu atodiadau cyfrwng Cymraeg i gyrsiau a gynlluniwyd ar sail paradeim Eingl-Americanaidd yng ngholegau eraill Cymru yn mynd i sicrhau addysg Gymreig. Er mwyn datblygu addysg Gymreig mae angen cynllunio cyrsiau o’r newydd yn Gymraeg o bersbectif diwylliannol gwahanol ar sail gweledigaeth athronyddol glir. Mae’r ffaith bod y Coleg yn gorff ffederal yn golygu bod gan y Coleg gyfle euraidd i ddatblygu cyrsiau traws-golegol yn seiliedig ar baradeim Cymreig. Mewn geiriau eraill mae gofyn i’r Coleg ddatblygu, dilysu a pherchenogi ei raglenni, graddau a’i gyrsiau ei hun. Bellach, gyda’r twf yn nifer y darlithwyr sy’n alluog i ddysgu’n Gymraeg, mae modd a chyfle i’r Coleg ddod a darlithwyr o wahanol adrannau a cholegau ynghyd i lunio cyrsiau ar sail gweledigaeth a pharadeim Cymreig.\nGalwn ar y Coleg i fynd ati rhag blaen i lunio rhaglen i greu cymuned o ddarlithwyr Cymraeg, ar draws y colegau, i greu cyrsiau Cymreig gwreiddiol yn berthnasol i anghenion Cymru.\nDim ond i raddau y mae’r Coleg wedi datblygu ei hunaniaeth fel coleg a chorff academaidd. Mae myfyrwyr a darlithwyr yn ystyried eu hunain yn perthyn i'w prifysgol, Aberystwyth, Bangor, Caerdydd ac yn y blaen, yn hytrach nag i'r Coleg Cymraeg safle Aber, safle Bangor ac ati. Ystyrir y Coleg fel adain Gymraeg Cyngor Cyllido Addysg Uwch (HEFCW)) sydd, i bob pwrpas, yn sicrhau fod yr un cyrsiau ar gael yn Gymraeg â sy’n bodoli yn Saesneg. Yn nogfen Cymdeithas yr Iaith Gymraeg yn 2013 pwyswyd ar y Coleg Cymraeg i ddatblygu cymuned o ddarlithwyr Cymraeg a fyddent yn datblygu cyrsiau Cymreig a blaengar eu natur. Ymddengys mai atodol neu ymylol yw ymdrechion y Coleg i ddatblygu'n gymuned - o blith staff a myfyrwyr. Os pwyllgor cyllido'n bennaf yw'r "Coleg", gallai gael ei danseilio gydag unrhyw newidiadau mewn dulliau a lefelau cyllido.\n16) Paradeim Cymreig\nHaerllugrwydd fuasai i un neu ddau o academyddion geisio datblygu a diffinio paradeim Cymreig. Yn hytrach, mae llunio paradeim Cymreig yn dasg esblygol i’w gyflawni ar y cyd. Gellir rhagweld esblygiad o’r fath yn digwydd, i raddau, wrth i addysgwyr Cymraeg gyd drafod a datblygu cyrsiau Cymreig o’r newydd ond mae hyn am fod yn broses araf sy’n rhy bwysig i’w adael i hap a damwain. Mae angen i’r Coleg fynd ati’n fwriadol i hybu datblygiad paradeim Cymreig fel sail athronyddol addysg Gymreig. Mater yw hyn o greu llwyfan pwrpasol i academyddion ddod at ei gilydd i drafod ystyr a chynllunio cyfeiriad addysg uwch Cymraeg a Chymreig. Fel un cam yn y broses hon awgrymir y dylai’r Coleg gynnal cynhadledd genedlaethol ar yr union fater o sail athronyddol addysg Gymreig i’r dyfodol. Mae dadleuon cryf o blaid datblygu addysg uwch llawer mwy amlddisgyblaethol, integredig, eclectig a dilechdidol ac y mae’r Gymraeg a Chymreigrwydd yn adnoddau diwylliannol gwerthfawr i’r perwyl hwn. Mae cyfrifoldeb a chyfle arbennig i’r Coleg arwain ar hyn.\nI grynhoi, tueddodd lladmeryddion addysg Gymraeg bwysleisio’r Gymraeg fel cyfrwng gan feddwl mewn termau addysgol pur amddiffynnol a cheidwadol. Nid yw’r fath feddylfryd yn tycio ymhlith trwch myfyrwyr Cymraeg heddiw a ni fydd llewyrch ar addysg uwch Cymraeg os mai dim ond y cyfrwng a newidir. Y weledigaeth a fuasai’n ysbrydoli myfyrwyr ac a gynigir fel sail cynllunio academaidd y Coleg yw addysg Gymreig. Nid yn unig cyfrwng gwahanol ond cynnwys gwahanol wedi’i ddatblygu’n ymwybodol ar sail paradeim academaidd gwahanol yn codi o bersbectif diwylliannol gwahanol. Cynnwys gwerth chweil i fyfyrwyr Cymraeg; gwerth ei gyfieithu ar gyfer gweddill y byd.\n17) Persbectif rhyngwladol.\nO gymryd bod y Coleg yn llwyddo gyda’r weledigaeth o ddatblygu addysg Gymreig drwy gyfrwng y Gymraeg yna cam â gweddill pobloedd Cymru a’r byd fuasai eu hamddifadu o’r fath bersbectif diwylliannol gwerthfawr. Felly, dylid annog eraill i ystyried sut i drosglwyddo’r fath weledigaeth a phersbectif academaidd drwy gyfrwng ieithoedd eraill.\nDylai cynlluniau y Coleg gynnwys gweledigaeth ryngwladol. Yn hyn o beth mae cynnal deialog gyda sefydliadau mewn gwledydd eraill yn greiddiol. Mae angen cyfleoedd ymarferol i staff dysgu, ymchwilwyr a myfyrwyr y Coleg ddatblygu a gweithredu ar bersbectif academaidd rhyngwladol.\n18 ) Monitro a mesur cynnydd.\nYn Adran 8 o’r ddogfen ymgynghorol ar Gynllun Academaidd y Coleg ymdrinnir â ‘Gweithredu’r Cynllun a Mesur Llwyddiant’. I fesur cynnydd yn llwyddiannus mae angen mesur cychwynnol (base line) cywir ac ystyrlon. Bu colegau Cymru yn amwys ynglŷn â’u diffiniad o astudio yn Gymraeg ac yn ‘greadigol’ wrth fesur y nifer o fyfyrwyr cyfrwng Cymraeg. Arweiniodd hyn at orliwio camarweiniol yn y gorffennol, yn aml er mwyn cyfiawnhau ‘r ffaith eu bod yn derbyn cyllid arbennig tuag at ddatblygu cyrsiau “dwyieithog”, ac mae’n bwysig bod y Coleg yn osgoi’r demtasiwn i barhau gyda’r ymarfer hwn. Bydd sefydlu mesur cywir, ystyrlon a chadarn o’r sefyllfa gychwynnol ac o’r cynnydd yn hanfodol i sicrhau gwir ddarlun o lwyddiant.\nGan gymryd bod dulliau cywir o fesur cynnydd yna buasai modd cyhoeddi mesuriadau syml a chryno o dwf addysg uwch Cymraeg. Da fuasai medru datgan yn gyhoeddus ffigyrau clir a dibynadwy yn dangos y cynnydd yn nhermau nifer o fyfyrwyr cyfrwng Cymraeg ym mhob maes neu ddisgyblaeth ym mhob coleg. Mae’n bwysig fod pobl o’r tu allan yn gweld mesur syml ac ystyrlon o gynnydd.\nB. YMATEB I YSTYRIAETHAU PENODOL Y GRŴP GORCHWYL A GORFFEN\nGofynnwyd i'r Grŵp Gorchwyl a Gorffen adrodd ar 5 o ystyriaethau penodol, fel ag y nodir isod. Yn dilyn o’r weledigaeth a amlinellwyd uchod mae Cymdeithas yr Iaith Gymraeg (CYIG) yn cynnig y sylwadau canlynol ar yr ystyriaethau penodol hyn.\nA yw model a strwythur presennol y Coleg Cymraeg Cenedlaethol yn briodol ac yn addas at y diben o hyrwyddo a datblygu darpariaeth cyfrwng Cymraeg AU o 2017 ymlaen. Os nad ydyw, dylid diffinio rôl, gweithgareddau a strwythur y Coleg (neu endid arall) i’r dyfodol, gan roi ystyriaeth lawn i werth am arian a chynaliadwyedd.\nWedi cyfnod 5 mlynedd cyntaf y Coleg mae’n amserol edrych ar ddatblygiad a chyllido’r Coleg i’r dyfodol. Yn y cyfnod ers sefydlu’r Coleg cafwyd nifer o ddatblygiadau pwysig o ran addysg uwch cyfrwng Cymraeg. Mewn sawl maes academaidd, ar draws colegau Cymru, gwelwyd cynnydd yn y nifer o ddarlithwyr sy’n gallu dysgu’n Gymraeg a datblygwyd ystod o fodiwlau addysg uwch trwy gyfrwng y Gymraeg. Bu hefyd peth cynnydd yn y nifer o fyfyrwyr sy’n dilyn cyrsiau neu rhai elfennau neu fodiwlau yn Gymraeg. Credwn bod y cychwyn hwn yn sail addawol ar gyfer datblygiad y Coleg ac y mae cryn botensial i adeiladu ar y sylfaen hwn ar gyfer y dyfodol.\nMae'n ddealladwy felly paham y sefydlwyd y Coleg yn ôl y model presennol, ond credwn fod llawer mwy o botensial wrth ddatblygu'r Coleg ac, o ychwanegu at ei swyddogaethau a'i nod, bydd angen strwythur addas a dulliau cyllido priodol i gymryd lle’r drefn presennol.\nYn gynyddol mae pwyslais ar ddysgu trwy’n bywydau ac mae’r Coleg mewn sefyllfa unigryw i roi sylw arbennig i’r maes hwn ac i’r holl berthynas rhwng coleg a chymuned yng Nghymru. Yn gyffredinol mae’n amlwg bod twf a photensial dulliau digidol o ddysgu yn enfawr. Mae natur ryng-golegol y Coleg yn golygu bod angen a chyfle neilltuol i ddatblygu'r elfen hon.\nGallasai rôl newydd i'r Coleg fod yn gynllun peilot ar gyfer\ncreu trefn addysg ôl-16 newydd yng Nghymru a fuasai’n cydlynu addysg uwch, pellach, gydol oes, cymunedol, gyrfaol a mewn swydd. Mae hyn yn gwneud mwy a mwy o synnwyr wrth i’r hen ffiniau rhwng sectorau addysg leihau a chan bod addysg gydol ein hoes yn dod yn fwy a mwy anhepgor. Naturiol fuasai trosglwyddo'r meysydd hyn - gor-olwg dros hyfforddiant mewn swydd , addysg gymunedol ac addysg gydol oes i'r Coleg. Ar sail hyn, nid yn unig y byddai cynnwys cyrsiau (o ran creu cyrsiau perthnasol i anghenion Cymru yn lle cyfieithu'n unig) yn newid, ond byddai holl natur a diben y cyrsiau'n newid.\nBuasai ymestyn i gynnwys maes "addysg bellach" yn golygu gwedd newydd ar waith y Coleg gan fod mwyafrif helaeth myfyrwyr addysg bellach sy’n oedolion yn rhan amser ac mewn gwaith. Ar gyfer myfyrwyr iau, mae colegau addysg bellach yn llawer mwy profiadol a blaengar na sefydliadau addysg uwch o ran cydweithio ag ysgolion. Fe ddaw felly diwylliant cydweithio a chydlynu yn norm.\nBuasai diwylliant a thraddodiad "addysg bellach" hefyd yn cryfhau perspectif y Coleg o ran ei ymwneud â chymunedau a’i ymlyniad at ddatblygu a gwasanaethu cymunedau Cymru.\nCredwn y dylai'r Llywodraeth alluogi'r Coleg i ddatblygu'n gorff addysg blaengar gan fabwysiadu egwyddor addysg gyfun ar draws maes addysg ôl 16. Galwn ar y Llywodraeth i roi i'r Coleg gyfrifoldeb dros yr hyn a adwaenir yn "addysg bellach" trwy gyfrwng y Gymraeg. Buasai hyn yn hybu dilyniant ar gyfer myfyrwyr Cymraeg. Gallasai hefyd fod yn esiampl i'r maes addysg yn gyffredinol yng Nghymru o ran cyfuno a chydlynu addysg uwch ac addysg bellach.\ncyffrous gan sicrhau fod addysg cyfrwng Cymraeg yn flaengar ac yn arwain y ffordd. Yn wir, gosodir gwledydd cymharol fach fel Ffindir yn aml fel enghreifftiau da i'r byd o ran datblygu cyfundrefnau addysgol arloesol. Dylai fod yr un uchelgais i weld Cymru'n arwain y byd. Naturiol yw cychwyn gydag addysg cyfrwng Cymraeg gan fod y niferoedd yn llai a'r angen i gydlynu a datblygu modelau newydd yn fater o frys ond yn sialens haws o safbwynt pragmataidd. Er mwyn hyrwyddo a rheoli datblygiadau o’r fath mae’n amlwg y bydd angen datblygu strwythur a threfniadaeth addas i gymryd lle’r drefn bresennol. Bydd angen buddsoddiad a fydd yn golygu cyfraniad at fywyd Cymru a thuag at ddatblygu trefn addysg newydd a fydd yn fwy cost effeithlon ac yn fwy effeithiol o ran adfywiad economaidd a diwylliannol.\nDylid ystyried y Coleg, ar ei newydd wedd, yn beiriant\ncymdeithasol-economaidd pwysig o ran adfywio cymunedau Cymru mewn perthynas â llywodraeth ganolog a lleol a sefydliadau cyhoeddus eraill. Caiff miliynau lawer eu gwario bob blwyddyn gan gyrff cyhoeddus yng Nghymru ar dalu ymgynghorwyr preifat i wneud astudiaethau dichonoldeb i brosiectau newydd neu i asesu effeithiau datblygiadau neu anghenion cymunedau. Mae'r rhain yn amrywio o ymchwil i mewn i ddatblygiadau addysgol, i fyd cynllunio, i'r amgylchedd ac i ddatblygu economaidd a phob maes o ddiddordeb cyhoeddus. Does dim rheswm paham na ddylai model newydd o’r Coleg weithio mewn partneriaeth gyda sefydliadau cyhoeddus o ran astudiaethau o'r fath.\nTenau yw’r sôn am ymchwil a’r berthynas rhwng ymchwil a dysgu yn nogfennau ymgynghorol y Coleg. Mae angen pwerdy ymchwil Cymraeg a Chymreig. Dylid datblygu strategaeth ymchwil fydd yn cynnwys ymwneud ag anghenion ymchwil cyrff a chymunedau yng Nghymru, cydweithio rhwng colegau yng Nghymru a chyda colegau ar draws Ewrop a thu hwnt a chynlluniau cyfnewid rhyngwladol ymchwilwyr.\nchystadlu mewn marchnadle sefydliadau addysg uwch Prydeinig. Er mwyn medru cyfrannu at ragoriaeth rhyngwladol, mae angen pwysau gan Lywodraeth Cymru i sicrhau fod cyfran teg o'r arian ymchwil a ddyrennir gan gyrff Prydeinig yn dod at brosiectau ymchwil gwahanol adrannau’r Coleg Cymraeg.\nadnoddau, yn pwyntio tuag at ehangu maes gwaith y Coleg yn y modd a amlinellir yma. Mae hyn yn enwedig o berthnasol o ystyried potensial adnoddau addysgol digidol Cymraeg a Chymreig.\nNid yw darparu atodiadau cyfrwng Cymraeg i gyrsiau a gynlluniwyd ar sail paradeim Eingl-Americanaidd yng ngholegau eraill Cymru yn mynd i sicrhau addysg Gymreig. Er mwyn datblygu addysg Gymreig mae angen cynllunio cyrsiau o’r newydd yn Gymraeg o bersbectif diwylliannol gwahanol ar sail gweledigaeth athronyddol glir. Mae’r ffaith bod y Coleg yn gorff ffederal yn golygu bod gan y Coleg Cymraeg Cenedlaethol gyfle euraidd i ddatblygu cyrsiau traws-golegol yn seiliedig ar baradeim Cymreig. Mewn geiriau eraill mae gofyn i’r Coleg ddatblygu, dilysu a pherchenogi ei raglenni, graddau a’i gyrsiau ei hun. Bellach, gyda’r twf yn nifer y darlithwyr sy’n alluog i ddysgu’n Gymraeg, mae modd a chyfle i’r Coleg ddod a darlithwyr o wahanol adrannau a cholegau ynghyd i lunio cyrsiau ar sail gweledigaeth a pharadeim Cymreig.\nBeth yw’r opsiynau ar gyfer cyllido’r Coleg i’r dyfodol.\nEr mwyn ychwanegu at swyddogaethau a nod y Coleg, bydd angen strwythur addas a threfn gyllido briodol I gymryd lle’r sefyllfa ar hyn o bryd. Byddai angen buddsoddiad llawer mwy sylweddol hyd yn oed i gynnal y ddarpariaeth bresennol gan fod y setliad blynyddol dros dro ar hyn o bryd yn barhad o gwtogiad difrifol llynedd. Mae’r Coleg yn awr yn defnyddio dyraniadau sylweddol o arian wrth gefn i gyllido ei weithgareddau ac, yn amlwg, nid yw hyn yn gynaliadwy. Byddai angen llawer mwy o gyllid i ddatblygu’r meysydd newydd a amlinellwn isod, ond gallasai’r cyllid ddod o wahanol gronfeydd a ffynonellau.\nCadarnhaodd y gyllideb ddrafft ar gyfer 2017-18, a gyhoeddwyd ar 18 Hydref, bod y gyllideb ar gyfer y Coleg Cymraeg Cenedlaethol yn awr yn un o gyfrifoldebau Is-adran y Gymraeg. Mae £5.4m wedi ei ddyrannu i gefnogi gweithgareddau’r Coleg gyda £0.330m ychwanegol yn cael ei ddarparu drwy CCAUC i gefnogi’r Cynllun Ysgoloriaethau cyfrwng Cymraeg. Mae hyn yn drefniant dros dro i’r Coleg nes bydd y grŵp adolygu wedi adrodd ar ei ganfyddiadau, ac mae’r trefniant ariannol hwn yn seiliedig ar gwtogiad sylweddol y flwyddyn gynt.\nFelly, trefniant cyllido dros dro sydd yn ei le ar hyn o bryd. Oherwydd holl natur addysg uwch a phellach mae’n amlwg bod angen sicrhau cyllid tymor hir sefydlog er mwyn cynllunio datblygiad y Coleg i’r dyfodol. Mae hefyd angen ffynonellau cyllido newydd I ddatblygu’r meysydd y cyfeiriwn atynt yn y ddogfen hon.\nMae'n amlwg y byddai angen strwythur llawer mwy soffistigedig a chyllid digonol i hyrwyddo’r datblygiadau sy’n cael eu hargymell yn y ddogfen. Buasai’r datblygiadau yn gyffrous gan sicrhau fod addysg cyfrwng Cymraeg yn flaengar ac yn arwain y ffordd. Bydd y buddsoddiad yn sylweddol, ond sylweddol hefyd fydd y cyfraniad at fywyd Cymru a thuag at ddatblygu trefn addysg newydd a fydd yn fwy cost effeithiol ac yn fwy effeithlon o ran adfywiad economaidd a diwylliannol.\nMae angen ystyried cyflogadwyaeth myfyrwyr yn ogystal ag anghenion Cymru o ran llenwi swyddi. Mae nod Llywodraeth Cymru o greu miliwn o siaradwyr Cymraeg erbyn 2050 yn galw am ddatblygu gweithlu gyda sgiliau arbennig, a dylai fod cyfrifoldeb arbennig gan y Coleg yn hyn o beth. Gallai’r Coleg dderbyn cyfrifoldeb am gynllunio gweithluoedd Cymraeg mewn nifer o feysydd, megis addysg, gofal, gwaith cymdeithasol, gwasanaethau llywodraeth, datblygiad economaidd a chymunedol.\nMae angen pwerdy ymchwil Cymraeg a Chymreig. Dylid datblygu strategaeth a chyllid ymchwil fydd yn cynnwys ymwneud ag anghenion ymchwil cyrff a chymunedau yng Nghymru, cydweithio rhwng colegau yng Nghymru a chyda colegau ar draws Ewrop a thu hwnt a chynlluniau cyfnewid rhyngwladol ymchwilwyr.\nchystadlu mewn marchnadle sefydliadau addysg uwch Prydeinig. Er mwyn medru cyfrannu at ragoriaeth rhyngwladol, mae angen pwysau gan Lywodraeth Cymru i sicrhau fod cyfran teg o'r arian ymchwil a ddyrennir gan gyrff Prydeinig yn dod at brosiectau ymchwil gwahanol adrannau’r Coleg.\nBuasai’r holl ddatblygiadau hyn yn agor ffynonellau cyllido newydd i'r\nColeg. Dylid sianelu cyllid cyhoeddus o nifer o wahanol gyfeiriadau. Dylai’r cyllid fod yn ddibynnol ar fudd y gwaith a gyflawnir gan y Coleg yn hytrach na fformiwla ‘cyllid yn dilyn myfyrwyr unigol’. Gan y bydd llawer o fyfyrwyr yn dilyn modiwlau yn Gymraeg ac yn Saesneg nid yw model cyllido o’r fath yn addas. Ar hyn o bryd mae trefn gyllido colegau ac adrannau o fewn colegau yn milwrio yn erbyn cydweithio rhwng colegau a rhwng adrannau yn y colegau ac yn llesteirio datblygiad addysg aml a thraws ddisgyblaethol. Mae gan y Coleg y potensial i ddefnyddio grym cyllido i hybu cydweithrediad ar draws adrannau a cholegau. Mae CYIG yn galw ar Lywodraeth Cymru i osod targed cynyddol ar gyfer datblygiad yn y canran o addysg uwch (a phellach) cyfrwng Cymraeg, a rhoi'r canran hwnnw o'r gyllideb yn uniongyrchol i'r Coleg Cymraeg Cenedlaethol. Bydd hyn yn sicrhau ei ddyfodol ac yn ei alluogi i gynllunio ymlaen mewn modd strategol.\nA yw’r berthynas rhwng y Coleg a sefydliadau AU yng Nghymru yn gynaliadwy i’r dyfodol?\nWedi cyfnod 5 mlynedd cyntaf y Coleg mae’n amserol edrych ar ddatblygiad a chyllido’r Coleg i’r dyfodol. Yn y cyfnod ers sefydlu’r Coleg cafwyd nifer o ddatblygiadau pwysig o ran addysg uwch cyfrwng Cymraeg. Mewn sawl maes academaidd, ar draws colegau Cymru, gwelwyd cynnydd yn y nifer o ddarlithwyr sy’n gallu dysgu’n Gymraeg a datblygwyd ystod o fodiwlau addysg uwch trwy gyfrwng y Gymraeg. Bu hefyd peth cynnydd yn y nifer o fyfyrwyr sy’n dilyn cyrsiau neu rhai elfennau neu fodiwlau yn Gymraeg. Credwn bod y cychwyn hwn yn sail addawol ar gyfer datblygiad y Coleg. Yn amlwg mae potensial i adeiladu ar y sylfaen hwn ar gyfer datblygiad y Coleg I’r dyfodol.\ncreu trefn addysg ôl-16 newydd yng Nghymru a fuasai’n cydlynu addysg uwch, pellach, gydol oes, cymunedol, gyrfaol a mewn swydd. Mae hyn yn gwneud mwy a mwy o synnwyr wrth i’r hen ffiniau rhwng sectorau addysg leihau a chan bod addysg gydol ein hoes yn dod yn fwy a mwy anhepgor. Naturiol fydd trosglwyddo'r meysydd hyn - gor-olwg dros hyfforddiant mewn swydd , addysg gymunedol ac addysg gydol oes - hefyd i'r Coleg. Ar sail hyn, nid yn unig y byddai cynnwys cyrsiau (o ran creu cyrsiau perthnasol i anghenion Cymru yn lle cyfieithu'n unig) yn newid, ond byddai holl natur a diben y cyrsiau'n newid.\nDylid ystyried y Coleg, ar ei newydd wedd, yn beiriant cymdeithasol-economaidd pwysig o ran adfywio cymunedau Cymru mewn perthynas â llywodraeth ganolog a lleol a sefydliadau cyhoeddus eraill. Caiff miliynau lawer eu gwario bob blwyddyn gan gyrff cyhoeddus yng Nghymru ar dalu ymgynghorwyr preifat i wneud astudiaethau dichonoldeb i brosiectau newydd neu i asesu effeithiau datblygiadau neu anghenion cymunedau. Does dim rheswm paham na ddylai model newydd o’r Coleg weithio mewn partneriaeth gyda sefydliadau cyhoeddus o ran astudiaethau o'r fath. Yn wir, byddai gorolwg academaidd ar y fath astudiaethau yn fwy gwrthrychol a dibynadwy na mympwy'r sector breifat.\nMae angen pwerdy ymchwil Cymraeg a Chymreig. Dylid sefydlu adran ymchwil gan y Coleg a datblygu strategaeth ymchwil fydd yn cynnwys ymwneud ag anghenion ymchwil cyrff a chymunedau yng Nghymru, cydweithio rhwng colegau yng Nghymru a chyda colegau ar draws Ewrop a thu hwnt a chynlluniau cyfnewid rhyngwladol ymchwilwyr.\nNid yw darparu atodiadau cyfrwng Cymraeg i gyrsiau a gynlluniwyd ar sail paradeim Eingl-Americanaidd yng ngholegau eraill Cymru yn mynd i sicrhau addysg Gymreig. Er mwyn datblygu addysg Gymreig mae angen cynllunio cyrsiau o’r newydd yn Gymraeg o bersbectif diwylliannol gwahanol ar sail gweledigaeth athronyddol glir. Mae’r ffaith bod y Coleg yn gorff ffederal yn golygu bod gan y Coleg gyfle euraidd i ddatblygu cyrsiau traws-golegol yn seiliedig ar baradeim Cymreig. Mewn geiriau eraill mae gofyn i’r Coleg Cymraeg ddatblygu, dilysu a pherchenogi ei raglenni, graddau a’i gyrsiau ei hun. Bellach, gyda’r twf yn nifer y darlithwyr sy’n alluog i ddysgu’n Gymraeg, mae modd a chyfle i’r Coleg ddod a darlithwyr o wahanol adrannau a cholegau ynghyd i lunio cyrsiau ar sail gweledigaeth a pharadeim Cymreig.\nDim ond i raddau y mae’r Coleg wedi datblygu ei hunaniaeth fel coleg a chorff academaidd. Mae myfyrwyr a darlithwyr yn ystyried eu hunain yn perthyn i'w prifysgol, Aberystwyth, Bangor, Caerdydd ac yn y blaen, yn hytrach nag i'r Coleg Cymraeg safle Aber, safle Bangor ac ati. Ystyriwyd y Coleg fel adain Gymraeg Cyngor Cyllido Addysg Uwch (HEFCW)) sydd, i bob pwrpas, yn sicrhau fod yr un un cyrsiau ar gael yn Gymraeg â sy’n bodoli yn Saesneg. Pwysir ar y Coleg i ddatblygu cymuned o ddarlithwyr Cymraeg a fyddent yn datblygu cyrsiau Cymreig a blaengar eu natur.\nA ddylid ymestyn cylch gwaith y Coleg i gynnwys y sector ôl-16 (addysg bellach a dysgu seiliedig ar waith), ac os felly, dylid cynnig opsiynau posib ar sut i symud mlaen gyda hyn.\ncreu trefn addysg ôl-16 newydd yng Nghymru a fuasai’n cydlynu addysg uwch, pellach, gydol oes, cymunedol, gyrfaol a mewn swydd. Mae hyn yn gwneud mwy a mwy o synnwyr wrth i’r hen ffiniau rhwng sectorau addysg leihau a chan bod addysg gydol ein hoes yn dod yn fwy a mwy anhepgor. Rhaid herio'r hen gyfundrefnau fod cyfnod helaeth o hyfforddiant mewn sefydliad academaidd ac wedyn parasiwtio\nYn gyffredinol mae’r argymhellion a wneir yn y ddogfen hon yn mynd i’r un cyfeiriad ag adolygiad Diamond ac yn gydnaws â’r polisiau sydd ymhlyg yn adroddiad Diamond.\nMae angen rhoi mwy o sylw i’r gyfran uchel o addysg uwch sy’n digwydd tu allan i’r colegau addysg uwch traddodiadol. Hyn yn cynnwys y colegau sy’n ymwneud yn bennaf ag addysg bellach.\ncreu trefn addysg ôl-16 newydd yng Nghymru a fuasai’n cydlynu addysg uwch, pellach, gydol oes, cymunedol, gyrfaol a mewn swydd. Mae hyn yn gwneud mwy a mwy o synnwyr wrth i’r hen ffiniau rhwng sectorau addysg leihau a chan bod addysg gydol ein hoes yn dod yn fwy a mwy anhepgor.\nGosodir gwledydd cymharol fach fel Ffindir yn aml fel enghreifftiau da i'r byd o ran datblygu cyfundrefnau addysgol arloesol. Dylai fod yr un uchelgais i weld Cymru'n arwain y byd.\nadnoddau, yn pwyntio tuag at ehangu maes gwaith y Coleg Cymraeg Cenedlaethol yn y modd a amlinellir yma.


Ymddiriedolaeth GIG Gwasanaethau Ambiwlans Cymru | Gwasanaeth Meddygol Brys\nLleoliad Cyfredol > Hafan > Gweithio i ni > Gwasanaeth Meddygol Brys\nPa rolau gweithredol sydd ar gael o fewn Gwasanaethau Ambiwlans Cymru?\nMae tair graddfa o staff gweithredol o fewn Gwasanaeth Meddygol Brys yr Ymddiriedolaeth. Y rolau sydd ar gael yw:\nCynorthwy-ydd Gofal mewn Argyfwng\nBeth yw gwaith y Gwasanaeth Gofal mewn Argyfwng?\nMae ambiwlansys y Gwasanaeth Gofal mewn Argyfwng (UCS) yn cefnogi’r criwiau brys drwy ymateb i alwadau lle mae trefniant i drosglwyddo claf mewn argyfwng i gael triniaeth naill ai o’i gartref neu o un o’r canolfannau triniaeth i un arall. Wedi asesu’r cleifion hyn fel rhai sy’n addas i deithio gyda’r UCS, bydd y Meddyg Teulu neu Weithiwr Gofal Iechyd Proffesiynol arall yn eu cyfeirio. Mae Cynorthwy-wyr Gofal mewn Argyfwng yn gweithio mewn cerbyd ambiwlans tebyg i un brys. Hefyd, mae’r UCS yn darparu cefnogaeth i gludo cleifion sydd wedi’u hasesu gan Barafeddyg mewn Cerbyd Ymateb Brys. Mewn achosion o’r fath, weithiau bydd y Parafeddyg yn teithio i’r ysbyty gyda’r claf a’r criw UCS. Mae staff UCS wedi’u hyfforddi i ddarparu gofal ar unwaith i gleifion gan gynnwys cynnal bywyd sylfaenol a diffibrilio ynghyd â chymorth ambiwlans sylfaenol.\nHyfforddir staff UCS mewn gyrru er mwyn ymateb i alwad gan mai rhan o’u rôl yw cludo cleifion brys o un ysbyty i un arall. Mewn achosion o’r fath, bydd tîm meddygol ysbyty’n mynd gyda’r tîm UCS.\nPwy sy’n rhan o’r criw mewn ambiwlans brys?\nY Gwasanaeth Meddygol Brys (EMS) sy’n delio â galwadau brys (999) a rhai argyfwng (rhai oddi wrth feddygon neu fydwragedd) ynghyd â rhai trosglwyddiadau rhwng ysbytai difrifol iawn. Mae criw ambiwlans brys fel arfer yn cynnwys parafeddyg cofrestredig Cyngor Proffesiynau Iechyd a Gofal (HCPC) a Thechnegydd Meddygol Brys (EMT).\nMae’r Parafeddygon a’r EMTs wedi’u hyfforddi’n drylwyr ym mhob agwedd o ofal brys cyn-ysbyty ac mae ystod eang o gyfarpar gofal brys yn ein hambiwlansys i reoli cleifion sy’n ddifrifol wael neu wedi’u hanafu’n ddifrifol.\nRhaid i’r criwiau fod â sgiliau uchel a’r gallu i drin a sefydlogi cleifion yn eu cartrefi os bydd hynny’n briodol neu i allu trosglwyddo cleifion i ysbyty heb unrhyw oedi diangen. Rhaid iddyn nhw feddwl yn sydyn ac yn bendant, ac eto gallu cynnig amgylchedd tawel a sicr i gleifion a pherthnasau. Mae’r Parafeddygon a’r EMTs wedi’u hyfforddi fel gyrwyr ymateb brys a gallan nhw weithio mewn ambiwlansys neu mewn Cerbydau Ymateb Sydyn.\nMae gwaith Parafeddygon ac EMTs yn amrywiol ac yn heriol. Nid yw criwiau’n gwybod beth fydd yn eu hwynebu yn yr alwad nesaf ond maen nhw’n gwybod y bydd y cleifion a’u perthnasau’n dibynnu arnyn nhw i asesu a darparu triniaeth a all fod yn un cyffredin ond a all weithiau wneud gwahaniaeth rhwng bywyd, marwolaeth neu anabledd. Nid yw’r amrywiaeth, cyfrifoldeb a’r ymreolaeth hyn yn addas i bawb ond mae’n rhywbeth sy’n gwahaniaethu rhwng rolau’r gwasanaethau ambiwlans a rolau gofal iechyd tebyg eraill. Ymhen amser, mae cyfle i ddatblygu fel technegydd uwch neu ymarferydd parafeddygol uwch ynghyd â chyfle i ddatblygu fel arweinydd tîm neu symud i rôl rheoli.\nMae gwaith ambiwlans yn heriol, yn anrhagweladwy ond nid oes diffyg pethau diddorol nac amrywiaeth. Gall fod yn swydd hynod foddhaus ond weithiau mae’n heriol yn gorfforol ac yn emosiynol.\nMae’r Ymddiriedolaeth yn recriwtio a hyfforddi Cynorthwy-wyr Gofal mewn Argyfwng a Thechnegwyr Meddygol Brys. Bydd gan Barafeddygon ddiploma neu radd gyntaf mewn Gwyddor Barafeddygol neu Ofal Cyn-Ysbyty o brifysgol a byddan nhw’n ymgeisio fel ymgeisydd cymwys.\nY nodweddion personol i fod yn Gynorthwy-ydd Gofal mewn Argyfwng, EMT neu Barafeddyg yw:\nanianawd gofalgar a thosturiol\nRhaid i ymgeiswyr hefyd feddu ar:\ndrwydded yrru lawn sy’n cynnwys categorïau C1 a D1. Bydd yn rhaid i ymgeiswyr sydd wedi pasio eu prawf gyrru neu wedi cael eu trwyddedau gyrru wedi’u hail-adnewyddu ers 1 Ionawr 1997 sicrhau eu bod yn cael Categorïau C1 a D1\nRhoddir ystyriaeth i ymgeiswyr gyda hyd at dri phwynt ar eu trwyddedau.\nNi ddylech fod wedi cael eich euogfarnu am unrhyw drosedd yrru ddifrifol.\nMae pob rôl yn gofyn am uwch wiriad Gwasanaeth Datgelu a Gwahardd boddhaol, trwydded yrru gyfredol a bydd disgwyl i chi ddarparu tystiolaeth ddogfennol o’ch cymwysterau.\nMae gan bob rôl ei gofynion asesu mynediad ei hun. Byddwn yn darparu manylion y rhain i ymgeiswyr ar y rhestr fer.\nPARAFEDDYG COFRESTREDIG Y CYNGOR PROFFESIYNAU IECHYD A GOFAL (HCPC)\nI ymuno â’r Ymddiriedolaeth fel Parafeddyg, rhaid i chi gofrestru gyda’r Cyngor Proffesiynau Iechyd a Gofal fel Parafeddyg. Er mwyn cofrestru gyda’r HCPC bydd yn rhaid i chi fod wedi cwblhau Diploma cymeradwy neu raglen gradd gyntaf mewn Gofal Cyn-Ysbyty neu Wyddor Barafeddygol. Mae’r rhaglenni hyn ar gael mewn prifysgolion ar draws y DU.\nMae hon yn ddolen i dudalen gwefan Prifysgol Abertawe a all roi mwy o fanylion i chi am ofynion mynediad presennol i’w gyrsiau . Mae pob ymgyrch recriwtio Parafeddygon Cymwys yn cael ei hysbysebu drwy Swyddi GIG, www.jobs.nhs.uk\nTECHNEGYDD MEDDYGOL BRYS (EMT)\nEr mwyn gwneud cais i fod yn EMT, bydd yn rhaid i chi feddu ar o leiaf bump TGAU Gradd C neu uwch, gan gynnwys Mathemateg, Iaith Saesneg neu Iaith Gymraeg a phwnc Gwyddonol - neu gymwysterau addysgol cyfatebol.\nBydd y rhaglen hyfforddi gychwynnol ar gyfer Hyfforddai Technegydd Ambiwlans yn cynnwys:\ntair wythnos o hyfforddiant preswyl fel gyrrwr ymateb brys\nnaw wythnos o hyfforddiant preswyl mewn Gofal Claf Cyn-Ysbyty yng Ngholeg Cenedlaethol Hyfforddiant Ambiwlans, Abertawe.\nYn dilyn cwblhau’r hyfforddiant yn llwyddiannus, anfonir hyfforddai i orsaf neu at grwp o orsafoedd lle byddan nhw’n parhau â’u hyfforddiant am gyfnod o 12 mis gan weithio o dan fentoriaeth EMTs a Pharafeddygon cymwys. Cynhelir asesiadau cynnydd chwarterol yn ystod y cyfnod hwn a gwneir asesiad terfynol ar ôl 12 mis.\nAr ôl cwblhau’r rhaglen hon yn llwyddiannus, ystyrir hyfforddai fel EMTs cymwys.\nGWASANAETH GOFAL MEWN ARGYFWNG\nEr mwyn gwneud cais am fod yn Gynorthwy-ydd Gofal mewn Argyfwng, rhaid i chi feddu ar leiafswm o bump TGAU Graddfa C neu uwch gan gynnwys Mathemateg, Saesneg Iaith neu Gymraeg Iaith a phwnc Gwyddonol - neu gymwysterau addysgol cyfatebol.\nMae’r rhaglen hyfforddi wreiddiol ar gyfer y Gwasanaeth Gofal mewn Argyfwng yn caniatáu i staff UCS drin a chludo cleifion llai difrifol i ysbytai. Mae’n cynnwys:\nTair wythnos o hyfforddiant gofal cleifion, sy’n cynnwys sut i gynnal arsylwadau llinell sylfaen, y gallu i adnabod unrhyw broblemau gyda nhw a phryd i ofyn am gefnogaeth Parafeddyg brys neu EMT. Mae’n hyfforddiant mewn bod yn “wasanaeth cyntaf” sy’n cynnwys rheolaeth gyntaf o ataliad y galon, problemau anadlu a phoen yn y frest. Mae hyfforddiant statudol a gorfodol hefyd yn cael ei gynnwys yn y cwrs hwn e.e. llawio’n fwy diogel, datrys gwrthdaro, diogelu a rheoli heintiau.\nTair wythnos o hyfforddiant gyrrwr ymateb brys.\nDiwrnod ym mywyd Parafeddyg Ymateb Cyflym\nDiwrnod ym mywyd Technegydd Ambiwlans\nDydd mewn bywyd technegydd dan hyfforddiant