Gwasanaethau Nadolig 2016\nCafwyd oedfa arbennig yn y Tabernacl, fore Sul, Rhagfyr 11ed o dan ofal plant ac ieuenctid yr ysgol Sul-i gyd yn cyflwyno eu gwaith yn glir a graenus. Gwasanaeth ychydig yn wahanol i’r arfer oedd hwn ac yn wir, dyna oedd neges y gwasanaeth sef y pwysigrwydd o ddod yn gyfarwydd â newid. Trafodwyd y newidiadau a ddaeth i ran y Tabernacl yn ystod y flwyddyn a’r newid ehangach ar draws y byd. Gwelwyd lluniau ar y sgrin o lwyddiant Cymru yng ngystadleuaeth yr Euros eleni. Bu’r plant wedyn yn disgrifio’r gwahanol draddodiadau a geir mewn nifer o wahanol wledydd ar draws Ewrob yn ystod tymor y Nadolig. Yn ganolog i’r hanesion hyn i gyd oedd y neges mai “mewn undod mae nerth”. Roedd y sgript gelfydd a ffraeth wedi ei llunio gan Lowri Mathews yn cloi gyda’r neges bwysicaf sef mai gwir ystyr y Nadolig yw dyfodiad y Gwaredwr i’r byd. Cyfeiliwyd i’r emynau gan y band sef Meredydd , Peter, Dafydd, Alun a Dylan. Yn dilyn yr oedfa cafodd y plant gyfle i ymlacio ym mharti yr Ysgol Sul yn y festri a chael ymweliad gan Siôn Corn.\nMae’n siwr fod sefydlu côr yr ofalaeth yn un o uchafbwyntiau mis Rhagfyr- pan ddaeth nifer o gantorion brwdfrydig at ei gilydd o dan arweinyddiaeth Julie Thorpe gydag Enid Davies yn cyfeilio. Ar nos Sul, Rhagfyr 11eg cafwyd y perfformiad cyntaf ganddynt yng Ngwasanaeth Plygain Merched y Wawr a gynhaliwyd eleni yn Y Tabernacl.\nTrefnwyd Cor yr Ofalaeth ar gyfer y Gwasanaeth Plygain yn y Tabernacl. Canu bendigedig!\nY bore Sul canlynol, sef pedwerydd sul yr Adfent, cafwyd oedfa arbennig arall dan ofal yr Ifanc a’r Parchg. Peter Cutts. Roedd yn hyfryd i weld rhai o bobl ifanc yr Eglwys wedi dychwelyd adref ar wyliau o’r Coleg ag eraill erbyn hyn wedi dechrau ar swyddi i ffwrdd o Gaerfyrddin. Cafwyd nifer o ddarlleniadau, cerddi, gweddiau ac eitemau cerddorol ganddynt yn creu naws arbennig. Yn y myfyrdod bu’r Parchg. Peter Cutts yn sôn am yr ansicrwydd cenedlaethol a rhyngwladol a welir ar hyn o bryd,ond yn pwysleisio fod yr aros a disgwyl cyfnod yr adfent yn creu cyfle i ddarganfod pwy ydym ni, a’r pwysigrwydd o fentro mewn ffydd i’r ansicrwydd er mwyn yr hwn sy’n rhodd i ni gyd. Gorffennodd y myfyrdod drwy ddangos cyflwyniad “power point” oedd yn diolch i Dduw am ei rodd anhraethol i’r byd. Cyfeiliwyd i’r Emynau gan y Band sef Lynn, Peter a Llewellyn.\nAr y nos Sul, cafwyd oedfa Naw Llith a Charol o dan ofal y Gweinidog a’r aelodau yn y festri. Crewyd naws hyfryd drwy gyfres o ddarlleniadau, cerddi , eitemau cerddorol, gweddiau a charolau. Cafwyd eitem hefyd gan gôr yr ofalaeth. Cyfeiliwyd i’r carolau gan Enid Davies.\nYn ystod mis Rhagfyr bu nifer o’r aelodau yn ymweld â chartefi preswyl Brynderwen, Erw Hir a Glyn Nest, Castellnewydd Emlyn i gynnal gwasanaeth o dan ofal y Parchg Peter Cutts. Cyflwynwyd darlleniadau a charolau, eitem gan gôr yr ofalaeth a chafwyd myfyrdod gan y Parchg Wynn Vittle.\nBore’r Nadolig, cafwyd dechrau da i’r diwrnod drwy gynnau cannwyll y Nadolig yn oedfa’r ofalaeth yn Y Tabernacl o dan arweiniad y Parchg Peter Cutts. Roedd nifer dda wedi dod ynghyd â’r plant a oedd yn bresennol wedi dod ag un anrheg i ddangos i’r Gweinidog. Yn y myfyrdod, neges y Gweinidog oedd sut y cafodd gwirionedd, dirgelwch a gogoniant y Nadolig eu datgelu mewn carthion budreddi stabl y byd hwn, felly y perygl yw ein bod yn eu colli. Amlinellwyd y neges gyda fideo byr yn dwyn y teitl “Rhywbeth od a ddigwyddodd mewn parti Nadolig”\nRoedd yr oedfa hon yn glo arbennig i gyfres llwyddiannus o oedfaon cyfnod yr Adfent yn y Tabernacl.\nPosted by Tabernacl Caerfyrddin at 03:04 No comments:\nGwibdaith i Fro Pantycelyn\nPosted by Tabernacl Caerfyrddin at 03:32 No comments:\nPared Dewi Sant 2016\nPosted by Tabernacl Caerfyrddin at 03:21 No comments:\nGwibdaith i Fro Morgannwg\nAr fore Sadwrn heulog, Gorffennaf 25ain daeth nifer dda o aelodau a chyfeillion Cymdeithas y tair Eglwys at ei gilydd y tu allan i’r Tabernacl i gychwyn ar y wibdaith flynyddol. Cafwyd siwrnai hwylus i lawr yr M4 a chyrraedd crochendy Ewenny. Cawsom gyfle i weld y crochennydd wrth ei gwaith a chael esboniad o’r broses gymleth o drawsnewid lwmp o glau yn jwg neu fowlen gain.\nO Ewenny, teithiwyd i bentref hardd Llancarfan, ym Mro Morgannwg i ymweld ag Eglwys Cadog Sant. Daeth y Brawd Ian Fell i’n cyfarfod yn yr eglwys a chawsom ganddo hanes diddorol iawn yr Eglwys hynafol hon. Credir ei bod wedi ei sefydlu tua 1200.\nYn ystod y bum mlynedd ddiwethaf fe wnaed darganfyddiad syfrdanol, pan ddatgudduddiwyd drwy hap a damwain beintiadau canoloesol yn dyddio nôl i’r bedwaredd ganrif ar ddeg. Cafwyd sgwrs diddorol iawn a manwl am hanes y lluniau Canol Oesol. Rhyfeddwyd pawb gan hanes y gwaith celfydd iawn o ddadorchuddio’r lluniau yma o dan rhyw saith ar hugain haenen o wyngalch!\nCafwyd oedfa fer bwrpasol ac effeithiol yn yr Eglwys o dan arweiniad ein Gweinidog, Y Parchg Peter Cutts a phawb yn cytuno bod yr ymweliad â’r eglwys hon wedi bod yn brofiad arbennig.\nO Lancarfan, cafwyd taith fer i Erddi Dyffryn sy’n cael ei redeg gan yr Ymddiriedolaeth Genedlaethol ac sy’n cael ei ystyried yn un o erddi prydferthaf Cymru. Cafwyd prynhawn hyfryd yno yn crwydo’r gerddi; gweld y casgliad trawiadol o ystafelloedd gardd, y lawntiau ffurfiol, y gwelyau planhigion tymhorol a choed o bedwar ban byd; ymweld â’r tŷ hynafol a chael cyfle i gymdeithasu yn yr haul braf.\nCyfle arall i gymdeithasu wedyn dros bryd blasus o fwyd ym Mwyty’r Sosban, yn Llanelli cyn troi yn ôl am Gaerfyrddin wedi cael diwrnod hyfryd iawn a phawb yn ddiolchgar i’r rhai a fu’n gwneud y trefniadau i sicrhau llwyddiant yr achlysur.\nFe welwch ragor o luniau ar we-fan y Tabernacl\nPosted by Tabernacl Caerfyrddin at 00:37 No comments:


Cefnogi eiriolaeth – Trawsnewid bywydau Pobl Anabl Hŷn – Blog Cronfa Gymunedol y Loteri Genedlaethol Cymru\nGorffennaf 17, 2014 Chwefror 2, 2021 Kimbalee Cooper\nCefnogi eiriolaeth – Trawsnewid bywydau Pobl Anabl Hŷn\nYng Nghymru mae bron 1 o bob 4 person dros eu 60 oed; mae hynny’n fwy nag unrhyw wlad arall yn y DU. Yn ôl adroddiad gan Gyngor Henoed Cymru; ‘Lle da i fynd yn hŷn?’ Nid yw’r holl bobl hŷn yng Nghymru yn mwynhau ansawdd bywyd da, gyda gormod yn byw mewn tlodi. Mae hyn yn golygu bod llawer o bobl hŷn yn ymgymryd â chyfrifoldebau gofalu eu hunain.\nLlun grŵp yn ystod ymweliad Rita Singh â’r prosiect. Rita yw’r drydedd o’r chwith.\nRita Singh ydw i; aelod pwyllgor newydd ar gyfer Cronfa Gymunedol y Loteri Genedlaethol yng Nghymru. Ym mis Mai ymwelais â’r prosiect ‘Informed Choices’ a redir gan Anabledd Powys and Powys Carers Cymru, un o nifer sydd wedi elwa o raglen Llawn BYWYD gwerth £20 miliwn Cronfa Gymunedol y Loteri Genedlaethol. Nod y rhaglen oedd gwella ansawdd bywydau pobl hŷn drwy ddarparu mynediad i wasanaethau bod yn gyfaill neu eiriolaeth.\nAnabledd Powys a Powys Carers Cymru ychydig o dan £1 miliwn gan Gronfa Gymunedol y Loteri Genedlaethol i reoli cefnogaeth Eiriolaeth ar y cyd ar gyfer pobl hŷn anabl a’u gofalwyr hŷn fel ei gilydd. Roedd yn fraint i gwrdd â’r timau o’r ddau sefydliad sydd wedi recriwtio eiriolwyr amser llawn a ffrwd o 30 o eiriolwyr gwirfoddol i estyn allan i bobl hŷn ym Mhowys.\nCyn ein dyfarniad, roedd y ddau fudiad eisoes yn darparu gwasanaethau eiriolaeth ac wedi gweld cynnydd o 20% mewn galw; ond oherwydd cyllid a chapasiti roedd y gwasanaeth wedi’i gyfyngu i’r achosion mwyaf anghenus. Galluogodd y dyfarniad gan Gronfa Gymunedol y Loteri Genedlaethol iddynt ddatblygu ac ehangu eu gwaith eiriolaeth a chyflogi staff ychwanegol i’w gyflwyno.\nYn ystod yr ymweliad cwrddais â nifer o fuddiolwyr y gwasanaeth; mae Keith yn ofalwr amser llawn ar gyfer ei wraig a cheisiodd gefnogaeth ar ôl newidiadau diweddar yn sgil y Diwygiadau Lles. Ac yntau wedi’i ddigalonni gan y pentwr o waith papur y mae angen ei gyflwyno, roedd ei weithiwr cefnogi eiriolaeth Phillip yn gallu ei gefnogi trwy’r newidiadau a’i helpu i hygyrchu cefnogaeth yr oedd ei hangen yn fawr yn llwyddiannus. Disgrifiodd Keith i mi sut roedd y gefnogaeth hon wedi trawsnewid eu bywydau trwy ddarparu rhywun i droi ato a’i helpu i fynd yn fwy annibynnol.\nCwrddais â Cherry hefyd, a gyfeiriwyd i’r prosiect ar ôl iddi gyrraedd pwynt isel wedi treulio blynyddoedd yn gofalu am ei gŵr. Yn ansicr o’r hyn yr oedd Diwygio Lles yn ei olygu ar ei chyfer hi a’i gŵr, gwrandawodd ei gweithiwr cefnogi eiriolaeth Celia ar ei hanghenion a helpodd hi i fynd trwy’r broses. Disgrifiodd Cherry yr Eiriolwr Celia fel ‘achubwr bywyd’, gan ddarparu cefnogaeth yr oedd ei hangen yn fawr ar yr amser iawn.\nYn ystod yr ymweliad clywais ymadroddion fel ‘achubwr bywyd’ a ‘daeth cymorth pan oedd ei angen arnaf fwyaf’ yn aml iawn gan y gofalwyr a’u partneriaid a elwodd o’r prosiect. Roedd yn gynyddol amlwg bod y prosiect yn gwneud gwir wahaniaeth i fywydau’r buddiolwyr.\nYn ogystal â galluogi ansawdd bywyd gwell trwy’r prosiect, mae’r eiriolwyr yn creu cysylltiadau hollbwysig gyda darparwyr gwasanaethau eraill. Mae’r ddau fudiad hwn wedi dangos gwydnwch a thrugaredd mawr yn eu gwaith a gadewais gyda theimlad o ddarostyngiad. Rwy’n falch iawn o fod yn rhan o’r Gronfa a helpodd y prosiect hwn i lansio.\nDyna pam mae’r ymgynghoriad u mae Cronfa Gymunedol y Loteri Genedlaethol yn ei redeg ar hyn o bryd, ‘Eich Barn Ein Dyfodol’ yn bwysig – er mwyn sicrhau y gallwn glywed oddi wrthych yn uniongyrchol am yr hyn sy’n gweithio a pha gefnogaeth y mae ei hangen ar eich cymuned i helpu rhoi hwb i brosiectau campus fel hyn.\nYmunwch â’r sgwrs yma: http://eichbarneindyfodol.org.uk/\nPowys Carers Cymru\nPrevious Posibiliadau trwy Chwarae\nNext Dydd Llun Di-Gig ar gyfer Selogion Cig!


JJEDDFWRIAETH QIMDEITHASOL.!|1880-12-23|Y Genedl Gymreig - Welsh Newspapers\nJJEDDFWRIAETH QIMDEITHASOL.! Mae y don etholiadol sydd wedi ysgubo dros wyneb sir Gaeniarfon wedi suddo pleidwyr gonnes yn nyfnderoedd sioiniant, eiddilweh, ao anobaith; ao wedi gadael 1 chwarelwyr i sefyll yn fuddugoliaethua a dlgryn ar greigiau rhyddid a chyfiawnder. Ond wedi enill bu ld- ngoliaeth ardderchog, dylem gofio ein bed yn byw mewn amseroedd nas gallwn fforddio "gorphwya a cSyweryd oysur," ond rhaid i ni gadw gwyliadwriaeth fanwl ar symudiadau y Llywodraeth, a galw yn uchel arm i gyflawni ei hymrwymiadau i'r dosbarth gweitbiol, a phasio mesurau er diwygio eu cyflwr oymdeithasol. Ni bu Llywodraeth erioed yn fwy dyledus i'r gweithwyr na Llywodraeth Mr Gladstone-ar eu hysgwyddau llydain hwy y cariwyd hwy i aw- durdod, ac y mae eu parhad mewn awydd yn ymddibynu ar eu parodrwydd a'u haiddgarwch i yingymeryd a deddfwnaeth gymdeithasol, a phasio mesurau a fyddo o duedd uniongyrchol 1 ddyrchafu cyflwr cymdeithaaol y werin, Ond pa beth sydd arnom eisieu P Nid wyf yn bresenol am ddadleu y cwpstiynau hyny sydd yn rhanu y pleidiau politicaiad—cwestiynau parth diwygio y cyfansoddiad Prydeinig, per- thynas a hawliau yr orsedd a'r bendefigaeth, &c., oblegid nid yw y cyfryw gwestiynau, pa mor bwysig bynag ydynt, yn addaw nemawr o fenditbion i'r dosbarth gweitbiol, ond mewn amseroedd pell. Ond y mae y mesurau angen- rheidiol er gwellhau cyflwr oymdeithasol y werln yn gyfryw ag y gall dyngarwyr o bob plaid eu cefnogi—gall y Tori, os yn meddu 8wm digonol o ddynoliaeth, roddi ei bleidlais yn eu ffafr, a hyny heb fradychu ei blaid, treisio ei egwyddorion, na newid ei groen na'i frychni. Yn wir, mae yn deg i mi ddyweyd fy mod yn gwybod am amryw o wyr enwog yn perthyn i'r blaid Doriaidd sydd yu teimlo yn ddw) s dros gyflwr y werin, ond eu bod yn an- alluog i symud euplaid i'r un oyfeiriad; a gwn, ysywaeth, am rai personau perthynol i'r blaid Kyddfrydig nad oes gweU enw i'w roddi arnynt ma gelynion y gweithwyr. Wedi etholiad buddugoliaethus Mr Watkin Williams, mi a ddadleuais ar ddalenau y Oenedlyr angenrheid- rwydd am fesurau seneddol er gor/odi tirfedd- iannwyr ystyfnig irod,li take notes ar eu tiroedd er agor a gweithio chwarelau a mwnau. lie er helaethu masnach y Ilecliau, &c. Yn bresenol, ar ol etholiad gogoneddus Mr Bathbone, gaa- ewch i mi alw sylw fy nghydweithwyr at yr angenrheidrwydd i'r Llywodraeth drefnu mesurau er darpar tai priodol i'r gweith- wyr, er eu oysur a'u hiechyd. "Beth, ddym, a ydycli all wueyd i'r Llywodraeth adeiladu tai i weithwyr !am wneyd y Llywodraeth yn Building Society i Mae peth fel hyn yu waeth na Chymunoliaeth Ffrainc!" Yu araf gyfaill, nid wyf yn dadleu dros i'r Llywodraeth fabwvs- iadu unrhyw elf en newydd er mwyn y gweith- wyr, dim ond gweithredu tuagat y gweithwyr oddiar yr ttn egwyddorion ag y mae Yll gweith- redu tuagat ddosbeirth ereill, sydd ar lawer cyfrif yn llai pwysig i'r cymundeb gwladol na'r gweithwyr. Mae y Llywodraeth wodi gwneyd ei hun yn Building Society i ryw ddos- jt«rih cyn ein geui ni. Mae wedi adeiladu tai cysurus i'r milwyr, i'r heddgeidwaid, a pheth afrifed o swyddogion, ao a oes rhywbeth yn anghyfansoddiadol mewn i'r Llywodraeth adeiladu tai i'r gweithwyr ? Beth, os ydyw yn deg i'r Llywodl aeth ddarpar ty cysurus i'r milwr sydd yn amddiffyn y wladwriaeth, ai nid dyw yr un mor deg iddi ddarpar t? eysums i'r L.furwr sydd yn cynal y wladwriaeth ? Tua naw mlynedd yu ol tarawyd y deyrnas a gradd o syndod trwy y dadguddiad a wuaed yn y gwahauol newyddiaduron, sef fod arwein- wyr y gweithwyr yn Lloegr wedi myned i gyngrair i nifer o arglwyddi Toriaidd, pa rai, fel y flfsaliid, oeddynt yn ymrwymo i arfer eu holl ddylanwad i gario trwy y Seuedd y cyfryw fesurau ac yr oedd anghenion y gweith- wyr yu galw am danynt. I'r pwrpas o ddwyn cwynion y gweithwyr dan drefn a dosbarth, rhoddwyd ar un, Mr Scott Russel, gwr enwog, i chwilio i mewn i gwynion y gweithwyr a threfnu programme o'r pethau mwyaf pwysig ac augenrheidiol deddfu ar eu cyfer. Wedi treulio chwe' mis yn teithio trwy wahanol barthau o'r deyruHS i ymholi i gwynion y gweithwyr, fe ddarfu i Mr Scott Russell gorph- ori prif gwynion y werin i saith o benranau, a'r cyutaf a'r penaf ar y rhestr ydyw y mater sydd genyf dan sy]w, sef dyledswydd y Llywodraeth i ddarparu tai cysurus i'r gweithwyr. Cymerai ormod o ofod i wi roddi y saith bwnc i lawr yma, ond dyma y cyntaf:- "The fttn.ilies of our workmen stmll be rescued from the dismal lanes, crowded aUevs, and Htiwholeeome dwellings of our towns, and placed oi-.t ia the clear," wlere, in the middle of a uroeru e1 cli ftunilv shall h ve its own detached homestead, and where ia wholesome air and sunshine, tbey may grow up ttrong, healthy, and pure, under the influence of well. ordered homes." Gwelir nad wyf yn ysgrifenu dan fy nwylaw, nac yn ceisio llusgo dim byd newydd a dyeithr o flaen darllenwyr y Oenedl; ond y mae gwaredu teuluoedd y gweithwyr ullan ,1' ystafelloedd cyfyng, a'r iau budron ae afiach, a'u gosod mewn tai oygurus, "out in the clear," yn weithred ag y dylai y Llywodraeth ei chyflawni gyda brys; ao y 1IIae gweithwyr Lloegr er's blynyddoedd yn galw ar y Llywodraeth i gyflawni y ddyled- swydd hoi) tuagatynt, a hyny mewn llais dwfn ahy?vw; a'm dyMuniad yw, ar i chwarelwyr Cym?uyma'iO yn y cydgan dwfu a phru ldaidd hwn, nes cy?haedd calonau ein Hywo?raethwy!; Yn a?r, dymunwn alw sylw neillduol houweith& wyr C\_mru, yn gystal a'n haelodau Seneddol at y ffuith fud nifer o arweinwyr y blaid Doriaidd wedi eydnabod tegweh y cais hwn o eiddo y gweithwyr, ae wedi addaw pleidio mesurau er dwyn hyn oddiamgylch. Mae yn wir i rai o'r pendefigion Toriaidd geisio gwadu eu cysylitiad a'r cyngrair, ond yn ei araetb yn Mharc Shaftesbury, fe ddarfu i Arglwydd Beaoansfiold ollwng y gath allan o'r aw,l. t,,vy ei fod we,di ei argyhoeddi fod yn rhaid i'r Llywo,lraeth yingymeryd a'r gor- chwyl o adt-ilndu tai eang a chyfleus i'r gweith- wyr. Y fath bendruni a fu p.irthyr adweithiad Toriaidd a ddaeth i mewn yn yr etholiad Cy-I ifnJdillol cyn y diweddaf, pan y cafodd y Ceiri- wadwyr ou huimia yn y mwyafrif, ao yr aethant i mewn gyda sain can a moliant." Ond dyma y dirgehvoh. fe lwyddodd y C, idnvadwyr i hud- ddeuu gweithwyr y wlad tIWY addewidion teg, pa rai na chyfla wnasant b) th roo honynt, Mae yu wir mai canlyniad yr addewidion a'r ymdra- fodaeth hon ydyw yr artisans' and Labourers' Dwellings' Act," a basiwyd gaii y Llywodraeth Doriaidd, ond fel y rhan fwyaf o'r mesurau a basiwyd gan y Toriaid ar Mr y gweithwyr, fH ofalwvd am 'i'r me3ur hwn fod mor eiddil ae egwan, fel pan ei pasiwyd syrthiodd yn erthyl hfil a marw wrtb droed y Llywodraeth, Cyfaddefaf yn rhwydd fod rhai meddygon Oydwybodol wedi llwyddo i anadlu bywyd ynddo mewn parthau o Lundain, a dyngarwyr aiddgar fel Mr Chamberlain wedi tyau rhyw gymaiiit o ddaioni ohono i Birmingham, ond fel y mae, nid yw ond mesur hollol annigonol a diwerth ar g) fer anghenion y gweithwyr. Cymaiut a hyuyiia ar yr Artisans' and La- bourers' Dwellings' Act," y gwnaeth y Tori- aid gymaint bist ohono yu yr etholiadau diweddaf Nid oes orid ychydig yn dirnad y fil- fed ran o'r truei.i mae teuluoedd y gweith- wyr yn ei oddef o ddiffyg cartrefi priodol. Mae Jiielldith yr hen Act orthrymus-Law of Mettlement, Charles yr ail, yr hon a barhaodd am yn agos i ddau cant o flynyddoedd, heb ei llwyr olchi ywaith oddiar wyneb y wlad. Wedi yiect yn helaeth o ysbryd y daeddf iCel digedig hou, nid yn unig gomeddai tir- fod-li, nnwyr roddi tir i adeiladu tai i weithwyr, ond chutfilwyd tuiijoedd o dai yn ngwahaiiol •ir.)- d Llvehr a Chymru rhag dyfod o'r gweitiw.ir yn bwysau ar y plwyfydd. Yo ol eyfrif diweddaf y llwyddais i ddyfod o hyd iddo, yr "cdd y boblogaeth wedi cynyddu yn 01 pump a httuer y cant mown wyth cant ae un ar hugain o blwyfydd, lie yr oedd y tai wedi llnhG lint cannoedd o deuluoedd gweithwyr 111 L!oegr a Chymru yn gorfod byw oes n^'lbulus yn y fath gytiau gwaelion ag y byddai yu snrhad ar unrhyw foneddwr roddi ei gwn yndd. nt Gwn H'a etifeddiaeth yn sir Peirion- ydd lie na chaiff yr uu gweithiwr adeilalu ty ø unrhyw bris, a Ue mae auiryw furddyn «d adfeiliedig a fu gyut yn gartreft eysurus gweithwyr. Gellid meddwl fod publ Meirion, ar ol anfon Mr Holland yn fuddugoliaetbus i'r Senedd, am "orphwys a cli .moryd cysur ond os na all euhaelod setieddol wueyd rhyw- beth tuagat symud ymaith y gortbrwin oymdeithasol a'r drygau yseymun sydd yn dirwasgu poblogaoth weithiol y sir, byddai llawn cystal iddynt adael iddo aros gartrof i anturio [mewn agor chwarelau newyddion cr rheddi gwaith i'r lluaws gweithwyr sydd yn cerdded o gwmpas, heb ganddynt ddim i'w wneyd ond achwyn ar galedi yr amseroedd. Glasltk. r l'w barhauj.\nHYN A'R LLALL. Dewi Havhesp a wëodd yr englyn canlynol i'r Gath: Rhag lladron, Titw lonwadd,-yw didwyU Heddgeidwades f'anedd; Ei phawen yw ei ffon hedd, A gwae anwyd i'w g'winedd. Cofnodir marwolaeth y Parch Robert Ed- wards, Llandderfel, gweinidog cymeradwy gyda'r Methodistiaid Calfinaidd. Ymddengys anerchiad Mr Lewis Morris, yr hwn a ddarllenwyd yn nglyn ftg Eisteddfod Caernarfon, yn y rhifyn nesaf o'r Oymmrodor. Y mae y Parch D. Charles Davies, M.A., Llundain, yn traddodi ail gyfres o ddarlithiau ar Gristionogaeth." Cyhoedda y Gazette, am ddydd Mawrth di- weddaf, fod y Milwriad Rowlands, Llanrug, wedi ei apwyntio i fyned i Bengal, He y bydd ganddo gatrawd o filwyr dan ei awdurdod. Y mae nifer o dlysau wedi eu colli o Westy y Castell, yn N ghaernarfon, Dywed un o'u cyfoesolion f-od Mr Assheton Smith, Vaenol, wedi euill yr ail wobr yn Ar- ddangosfa Amaethyddol Llundain. Y mae surveyor trefol Dinbych wedi datgan ei benderfyniad i ymddiswyddo. Dywed gohebydd mai derbyniad lied oeraidd gafodd Ysbrydegiaeth Thalamus yn nhref y Bala. Yr oedd yn lwc fod Iolo Trefaldwyn yn y eyfarfod, onide buasai wedi tori i fyny heb dalu diolchgarwch i'r darlithydd.-T. Yn r Cylchgraivn aih Rhagfyr, 1880, mewn ysgrif ddoniol ar "Y II Eisteddfod, dywed yr awdwr: Yr wyf yn gwybod fy hun am rai dynion ieuainc gobeithiol wedi eu llithio i fywyd anfoesol mewn oanlyniad i ddylanwad esiampl personau a edmygid ganddynt fel beirdd neu gerddorion. Ymddengys hefyd fod y gwarth hwn ar yr hen sefydliad yn fwy an- hawdd ei ayaud nag ytybiallawer. Gwnaeth pwyllgor un o brif eisteddfodau y blynyddoedd diweddaf, vr hon a gynhelid mewn tref yn Ngogledd bymru, ymgais i symud y drwg; penderfynasant na chawsai personau o gymer- iadau anfoesol gymeryd unrhyw ran gyhoeddus yn ngweithrediadau yr eisteddfod; am y diwrnod cyntaf llwyddasant i gadw eu pender- fyniad, er mai nid heb gryn anhawsder; yr oedd un o flaenoriaid yr eisteddfod wedi dyfod i'r dref, a mynai y dorf ei gael i'w le arferol; er hyny, rhwystrwyd hwy ac yntau i gael eu harncan y dydd hwnw; ond erbyn dranoeth yr oedd y cynhwrf wedi myned mor fawr fel y gorfu i'r pwyllgor roddi ffordd,—inynwyd y lienor esgymunadig i fyny i'r platform yn feddw fel yr oedd, ac o hyny hyd ddiwedd yr Eisteddfod cafodd ef a'i edmygwyr eu llawn ryddid yn yr holl gyfarfodydd. Ond er nas gellir amddiffyn yr eisteddfod yn ngwyneb y pethau hyn, ni ddylem ei roddi i fyny fel sefydliad ag y mae yn anmhosibl ei ddiwygio." Y Parch W. Williams, Abertawe, a ysgrifena: -1, Pum' mlynedd-ar-hugain yn ol, nid oeddym [y Methodistiaid Calfinaidd] yn llawn driugain mil mewn rhifedi, ond yr ydyia yn awr yn fwy na chant a phymtheg o flloedd." loan a sylwa fod y V,—nid y V fawr, bid siwr, ond y llythyren V, yn boenus o ami yn llith y Parch M. D. Joues i'r Oenedl am yr wythnes ddiweddaf, Y mae rhyw si yn y gwynt fod Pencerdd Eifion ar fedr cyhoeddi &law newydd, ac mai ei henw a fydd Y Delyn Grwydredig."—M. Yn yr ymdriniaeth ar anfon cenadwr i Bata- gonia, yu Nghymdeithasfa y Borth, cafodd y llywydd achlysur i sylwi mai nid y Parch Robert Hughes, Gaerwen, ydyw Cyfarfod Misol Mon. Wrth gwrs, y mae y Cyfarfod Misol uchod yn cynwys lluaws o oreugwyr yr ynys, heblaw y gwr o'r Guerwea. Beth oedd yn galw am y sylw, tybed ? Rhaid fod gan y bardd loan Glan Dulyn gof gafaolgar. Gwelwn ei fod yn barddoni yu mis Rhagfyr i ystorm o fellt a tharanau a gymerodd le yn mis Awst diweddaf. Tra y mae pobl Caernarfon yn son am gael llyfrgell rydd, a sofydliadau ereill, gyda pha rai y maeut yu bwriadu gwrthweithio dylan- wad y tafarndii, y mae Caergybi yn yiueithio yn yr un cyfeiiiad. Y mae yno gymdeithas ddadWol wedi ei sefydlu, lie y mae yn dyfod yn ei blaen yn rhagorol, nid yn unig y mae y cyfarfodydd o chwaeth uehel, yn ddyddorol 80 adeiladol, ond rhuddir cefnogaeth dra obyfftM- inol iddynt. Oni wna rhywun gymeryd yr achos i fyny o ddifrif dros i Gaernarfon gael ei breintio yr un fath ?— Horace. Yr ydym'yn llougyfarch trigolion lihathyn ar eu derbyniad o gaffaeliad gwerthfawr yn ffurf day mail dispatch yn y boreu. Y mae hon yn fraiut nas gallmasuaohwyr o unrhyw radd na dosbarth edrych ami gyda diystyrwch, gan mai gwir yw yr heu air fod auiser yu arian, yn neillduol felly mewn matorion o ohebiaeth. Y mae yr aelod aurhydeddus dros fwrdeisdrefl Dinbyeh, Syr R. A. Cunliffe, Barwnig, yn deilwng o ganmoliaeth uchel, am iddo ddefn- yddio ei ddylauwad gyda'r Proffeswr Henry Fawcett, y Post-feistr Cyffiediuol, dros gael gan y boneddwr hwuw gymeryd dyddordeb yn yr achos. Mewn erthygl arweiuiol ar etholiad di- weddar sir Gaeruarfon, dywed Llais y Wlad :— Yn ddiau galiesid fod wedi enill cychwyniad da oui bai am y petrusder a ddangoswyd, a'r amser gwerthfawr a gollwyd gan y Ceidwad- wyr cyn gosod ei hymgeisydd o flaen yr etholfa." Ar hyn 0 bwno, fel Uawer eieill, y mae ein barn yn dra gwahanol i'r eiddo y Liais. Yr YOYllllti yn cyfrif ddarfod i'r Ceid- wadwyr fod yn gall yu eu canhedlaeth wrth adael pethau i sefyll hyd nes oedd y Rhydd- frydwyr wedi gwneyd eu dewisiad. Yr oedd hyn yn rhoddi iddynt y cyflemdra goreu i daro ar ddyn wrth gefnogi yr hwn yr oedd eu hymoscdiadau personol ar yr ymgeisydd Rhydd- frydig yu fwyaf tebyg o fod yn etfeithiol. Ond er gwaethaf pob ystryw i geisio eu gwunwync, y mae yr Arfoniaid wedi profi eu hunaiu uwch- law cael eu hudo gan yr apeliad plentynaidd Cymrr) ydw' i phob tegan arall o eiddo gwron Ci istioiiogaetb. Y mae yn debyg mai Lid breuddwyd i gyd yw y drychfeddwl o gael gau waith plwm Great Holway, yn Nhreffynon, i fyneil yn mlaen yn hwylus. Y mae yr adruddiadau diweddaf a geir yn foddhaol dros ben. Nid ydym yn eiddigeddu wrth greadur o Bethesda a gododd ei hun i sylw yu yr ethol- iad diweddaf. Y mae fin darllenwyr yn cofio yu ddiau ddarfod i gareg gael ei thaflu trwy ffenestr cerbyd nes tori y gwydr a tharo y Parch T. Nicholson, Talysarn, ar ei i udd. Y aise gwron yr anturiaeth wedi cael ei ddirwyo i 33s, yn cynwys y costau, yn Mangor y dydd o'r blaen. Yr oedd cyn hyny wedi cael talu gwerth y ffenestr. Ardnlwr" a ysgrifena i gwyno yn herwydd yBaddygiad anfoesgar rhai o drigolion Bedd- gekrt mewn cyngherddau a chyrddau oyhoeddus. Boed i'r pechaduriaid hyn edifar- hau a diwygio yn ddiatreg, onide bydd genym air pollach atynt. Y aoson o'r blaen bu Tanyuiuriau yn tra- ddodi ei ddarlith ar Gerddoiiaoth" yu Abersoeh. Y mae yn amlwg fod y ddarlith hon yu "anfarwol," neu ni buasai yn dal yu ei bias au, gyhyd o amser. Llewyrchus ydynt y rhagolygon yn nglyn a chwrdd llenyddol y Nadolig yn Fourcrosses. Awdwr Geinion Bermjn a englynodd fel hyn i'r Tiigel,un o destynau Eisteddfod meinoit:- Y tugel cttdd ni (Iietgl caw—n«b bytb,- Hwn yw bedd y r>i!^(!;tidd, ddifai ddyfwie, A helaeth drefn letha drain." Y Parch John Jones (Sion Fryn'rodyn) a adroddodd yr englynion canlynol, ar yr ach- lysur o gyflwyniad ei ddarlun i Thomas Koberts, Ysw., Castell, boneddwr a fowrgend yn ardaloedd Pentir, Rhiwlas, a'r cylchynoedd. Dwya ofidir yn herwydd ei ymadawiad o'r fro:— Oanwaith y clywir cwyno—i Rafceits Oreubwyll ymado; Y dyu 'roedd pawb am dano, A'i fryd i lechau y fro. Hanes ei deulu hynod,—ach urddawl, Hwy chwarddettt ar drallod; Er tewi ar lawr tywod, Eto'n glir clywir eu clod. Addas rho'i 'i ddarlun iddo,-o wir baroh, Er y boen fflnrwelio; Ar drem-adgoflr rhyw dro- Pentir fu ymalu paentia. Dalied holl fri ei deulu,-ali alwad EJo'n uwch i fynu, Yn deg uwchlaw gelyn du,— Diachos ei fiadychu. Hwylue tra dan yr heulwen-y byddo, A boddus i'wgeelbren; LIywied yn mlia en ) n llawen I ddiinu byd, a Duw'n ben.\nNEWYDDION AMERICANAIDD. (O'r Drvcb a'r Watg). Hyobyiir fod dyu a'r enw Lewis RockweL, yn Honesdale, Pa, yr hwn sydd yn 102 mlwydd oed, a'r flwyddyu duiwediuf auiouwyd ef i'rtlotty gan ei berthynasau, ohetwydd eu bod wedi blino yn ei gadw, a barnant fod yn amser iddo farw! YB groes i ddymudadau llu mawr o gyfeillicn yn America, cychwyuodd y Parch Edward Edmunds yn ei ol i Gymru dil.> dd Mercher di- weddaf. Yr oedd amgjlchiadau teuluaidd yn ei alw adref yu gynt na'i ddysgwyliad. Glaniodd yn y Talaethau Uaedig yn ystod mis Hydret diweddaf dros 60,000 o ymfudwyr, aef llawer m .y nag a ddseth drosodd (rioed o'r blaen mor ddiweddar yn y flwyddyn. lir fod am aer caled a newyn yn y Iwetddon, yn nghyda therryegoedd y g, rth-arcirethwyr, yr oedd yr ymfudiaeth oddi- ync- yn llai na; o Loegr o fwy na mil o beisonau. Hefyd, daeth tri o Geimaui am bob un a ynsfud- odd o'r I werddon. Ymddeugvs oddiwrth adroddiad Bwrd(I Amaeth- yddol Talaeth Ohio, fod y cuwd gwenithyno cleni yn 52,500,000 o twsieli. Yr oedd cynyrch 1879 yn fwy ua'r eiddo unrhyw flwyddyn flaenorol o 6,000,000 o fwsieli, ac y mae cynjrch 1880 yn fwy lia'r swm a godwyd yn 1879 It 10,000 o fwsieli. Mae Ohio yn aefyli ar flaen rheatr y Talaethau gweuith. Oafodd Cymro adnabyddui yn Mhittsburgh, Mr D. R. Jones, yr hwn sydd gyfreithiwr ieuanc, el gymeryd i'r ddalfa yn Waverly, ddydd lau di- weddaf, ar y cyhuddiad ei fod )n cycuhell y glo- wyr i wrthod gweithio, ae i godi terfysg yn erbyn y meietri. Y mae Mr Jones yn ysgrifenydd Undeb y Mwnwyr, ac yn dra diwyd ar amgvlcliiadau o anghyd-ddealltwriaeth rhyngdd;nt. Yr oedd yn meddwl Had oedd yn deg i'r gweithwyr fyned i weithio ar y telerau a gynygid iddynt gan y meiutri yr wythnos ddiweddaf Dechreuodd eu hanerch a'u go euo yn nglyn a'u dyledawyddau, ond cymeiwyd ef i fyny gan heddgeidwaid ar wys o eiddo y meistri. Arogodd yn ngharchar yn Greensburg ychydig oriau, pryd y cafodd feichni- afaeth o 1,000 o ddoleri i sefyll ei brawf yn y Uys. Dywed ei fodyn falch iddo gael ei gymeryd i fyny, fel y gellir profi yu y llY8 pa un a oes hawl gan ysgrifenydd Undeb y Mwnwyr i auerch yr aelodau ai peidio. Dyegwylir yn hf derus am y canlyn- iadau. Ymddengys nad diogel i'r I Parch G. H. Hum- phrey, M.A., New York, feddwl am fyned o'r tu allau 1 derfynau y ddiuas i dreulio y gwyliau eleni, rhag y byddo galwad sydyn am dauo i weiuyddu ar y bechgyn Cymreig sydd yn dioddef dan yr un clafyd peryglus ag y mae amryw o'i braidd wedi syrthio yn ebyrth iddo eisoes. Y diweddaf o'r rhai hyn oedd Mr Henry Blackwell, Cymro ieuanc hyuaws, diweddar o Lerpwl, a pher. th) iias, fel y deallwn, i'r bardd awenber, J, Black- well (Alun)—awdwr y llinellau tlws,— "A welsoch chwi, 'dwaenoch chwi Doli, Sy' a'i defaid ar ochr Eryri, &c." Cylioeldwyd yn ddiweddar adroddiad answydd- ogol am ddeiliadeb dinas New York yu 1880, oddi-1 wrth yr hwn yr ymddengys fod yno 1,206,577 o bobl, yn cynwys 590,762 o wrywod, a 615,815 o fenywod. 0'1' nifer uchod y mae 727,743 o frod- orion, a 478,831 ya dramoriaid, yn nghyda 1,186, 141 yn wynion, a 20,433 yn bobl o liw, ond yn cynwys 747 o Ohiueaid, 15 o Japaneaid, a 44 o Indiaid. Dichon nad ydyw yr adroddiad uchod yn berffaith gywir j eithr y mae yn sicr nad oes ynddo gamgymeriad pwysig. Mae bwrdd cywiro y cyfiiion yn myned yu mlaen yn brysur gyda'r gwaith, a chyn hir cyhoeddir yr adroddiad swydd- ogol. Ymddengys fod dinas New York jru briodol yn eynwys mwr o bobl nag a dybiwyd pau wnaed yr amcau-gyfrif yn 1879. Ymddengys nad oes modd hyddychu y pleidiau sydd yn dwyn yn mlaen y rhyfel yn Suuth America. Y mae llawer o lythyrau yn cael eu derbyu yn Washington, oddiwrth farsiandwyr "Ydd n masuaehu ag America Ddeheuol, i ofyn a yw v llywodraeth yn bwriadu ymyraeth yn mhellach a'r pleidiau gwrthryfol'gar yn Chili, Peru a Bolivia. Rhoddir atebiad yn nacaol. Y mae pob cyfrwngwriaeth flaenorol wedi methu, ac ni wna yn awr ond gadael llonydd iddynt. Llwyddodd y Gweinidogion Americanaidd un- waith gael cjdgyfarfyddiad i o gynrychiolwyr y galluoedd gwrthryfelgar, a llafuriasant yn galed dros eu heddychu, ond methwjrd a daethpwyd i w; bod nad oes dim a rydd derfyu buan ar y rhyfel ond ymyriad tnilwrol y wlad hon, yr hyn ni wna ciu Llywodractk. Meddylir fod Boliria am ymgilio o'r ymrys m, ac yma bydd Ohili wrthi ei hun yn yinladd 4 Peru. Haner can' mlynedd yn ol cynyrchodd yr holl fyd 320,000,000 o bwysau o wlan. Yn awr y mae yn cynyrchu 1,600,000,000 o bnyeau o wlan. Y prydUwnw cynyrehodd Ewrcp 286,000,000 allan o'r 320,000,000 pwysau a gynyrchwyd yn yr holl fyd, gan adael 40,000,000 fel cynyrch yr holl barthau ereill o'r byd. Y mae Evrop yn cynyrohu yn awr 740,000,000 o bwysau o wlan, sef 460,000,000 yn fwy na 50 mlyuedd yn ol. Y mM hyu yn 420,000,000 yu fwy na'r boll fyd y pryd hwnw. Y mae cynyreh America mewn gwlan wedi cynyddu o 10,000,000 i 208,000,000 o bwysau yn ystod y 50 mlynedd; Awstralia o 6,000,' 00 i 350*000, 00. Ac os cynydda nifery defaid yn Australia, fel y maent wedi eynyddu y flwyddyn ddiweddaf, sef 5,000,000, bydd cynydd nifer pwysau gwlan yn fawr iawn o'r wlad hono yn unig. Ar y 5ed o Hydref diweddaf, toddwyd eingion yn Pittsburg, Pa., yn pwyso 161 o dunelli, set y plocyn rnwyaf o haiarn a doddwyd erioed o'r blaen or unwaith yn y Talaethau Unedig. Mae yr eingion i dderbyn dymodion morthwyl anferth, yn pvybo 20 o dunelli yn y Black Diamond Steel Works, Park, Brothers & Co. Bydd i'r morthwyl hwn a'r gwuith mewn cytylltiad â, ef gosiio 52,000 o ddoleri. Mae yr stram (frame) yn 34 o droed f^ddi o uchder ac yn pwyso dau ar bymtheg o o dunelli rliwn.; pob beth. Iiydl cwymp y morth- wyl yu naw troedfedd. Y mae yr tijgionyn un tr JeUfedd ar ddego uchder wrth ddeg troedfedd o h,yd,>\_e wyth troedfedd o led, Defnyddiry moithwyl 1 wneyd echelydd dur i iigerloogati ar yr afonydd o'r 11 v nau gurllewinol. Mewn trefn i wneyd sylfaen gadarn i'r eingion, cloddiwyd twll yn y ddaear 50 troedfedd o hyd, 30 troedfedd o led a 27 troedfead odd yfuder, yr hwu a weitiiiwyd a choed, haiarn, ceryg a cement, yn y modd cada naf. Toddwyd yr haiarn oil mewn saith awr 0 amser, a rhedoedd allan o bump o fiwrneiisiau, yn cynwys 33 o dunelli yr un. Y morthwyl agosaf mewn maintioli i hwn sydd mewn gwaith yn Nashua, New Hampshire, er nad yw hwnw yn pwyso ond 10 o dunelli. Mae y morthwyl at weithfa Pitts- burgh yn cael ei wneyd gan William B. Betneut & Sons, PliiladeSpbia, ac o hyn allan ni fydd raid anfon at Krupp, i Essen, Germani, am eaUelydd maw, iori ajerlougatt Auierk-anaidd.\nDywed y Tllritl- Ni ddyliiiun ferch nagwraig sydd yn eallu darlleuCymraegfodheby FltyTa. ONES." Dam oiygiaetb C^ANOGWBN. Pris dwy eeinios y mis. 2-4151 x- r.),, lai pawb ddnrllenCYFiILL YR ABl.WVn, cyfaill gwerth ei gael-dan olygiaeth B"] !tf-\_1I .GWiTN/B EVAN8. 3-47al x\nI SALEH, ge MLANFYLLIN.-\nI SALEH, ge MLANFYLLIN. OTNOHBRDD.—Nos Feicher, y 15fed o'r mis hwn, cynhaliwyd oyngherdd gan y Wetleyaid yn y capel uchod. Y prif gantwr ydoedd MT W. W. Thomas, Pentrefoelas, a chafodd ci gynorthwyo gan amryw gantorion ereill. Y eadeirydd ydoedd y Parch H. Hughes, eu gweinidog. Oafwyd cynulliad lluosog a chyngherdd hynod ddifyrus. Pantyeilyn.\nI BTRMINGHAM. NosLun, Rhagfyr 13eg, cynhauwya cyiartoa dirwestol yn addoldy Wheeler-street. Llywydd wyd y cyfarfod gan Mr J. H. F.lhs (B.). Areithiwyd yn ystod y cyfarfod gan Mr Watkins (A.), y Parchn Morris Morgans (M O.), Haverford. west, diweddar Brif Demlydd Cymru; J. Pritchard (M.O.), Hockley-hill; a J. Lewis (A.). Oanwyd amryw ddarnau gan Mr D. Pritchard a chyfeillioa ereill. Oafwyd cyfarfod rhagorol iawn. Gymerodd dwsin nen ychaneg yr ardyatiad o'r newydd. Y mae hyn yn galondid mawr i'r brodyr sydd yu llafurio gydalr achos dirwestol.— 1Ju_I"A\nKHOSLLA^EBCHBTJGOaI ---- -I\nKHOSLLA^EBCHBTJGOa I GALWAD I WBINIUQO.—Ueallwn loa y aawy eglwya Anuibynol yn y lie uchod wedi rhoddi galwad taer ao unfrydol hollol i'r Parch R. Roberts, Wern, i dd'od yn weinid- g iddynt, a'i fod yntau wedi d'od i'r penderfyuiad o'i dderbyn. Nid rhaid i Mr Roberts wrth lythyrau cantuol- iaeth, ao ni raid iddo fyned i ardal ddyeithr i gael galwad mae fod eglwys gymydogaethol, a hono yn ben eglwys gref, yn rhoddi galwad unfrydol iddo, yn ddigon o ganmoliaeth, Mae eglwysi y Rhos yn cael dyn da, o gymeriad diamheuol, ae o avmhwvsderau BwemidnBuethol.—Qohebydi.\nYR YSGOL SABBOTHOCIA THREFN.__I\nYR YSGOL SABBOTHOCIA THREFN. I FOHBDDlGION,-Maé yn ddiameu genyf eich bod chwi, fel finau, yn mysg caredigion yr Ysgol Sab- bothol, a'ch bod yn ediych ami fel un o'r lefydl- iadau gwerthfawrocaf yn ein gwlad, 10 yn arfer gwneyd eich goreu, yn nnhob modd, tuagat iddi gyihaedd ei hamcan yn effeithfol yn mhob cymyd- ogaeth. Yr wyf yu epedu, gan hyny, y bydd yn WIW genych ganiatau goleuni dydd i'r ychydig sylwadau hyn yr wyf yn eu cyfeirio atoch. Mae y daioni a wnaed i'n cenedl ni trwy yr Ysgol Sab- bothol yn proll y gellir daioni mawr trwyddi yn y dyfodol, os gallwn ond yn unig ei chyfaddasu at Hmgenion ein gwlad; ond yr wyf yn ofni fod yr annrhefn, a'r amrywiaeth heb unoliaeth, sydd yn ffynu ynddi mor gyfEredinol yn Nghymru y dydd- iau hyn, yn ei llethu i'r llawr, fel nad yw yr oes sydd yn codi yn derbyn y budd a allent, ac a ddylent, trwyddi. Aoosywhynynbod, maeyoyf- rifoldeb, yn sicr, yn gorwedd wrth ddrwa arwein- wyr crefyddol ein gwlad, ac y mae yn hen bryd ni, hellaoh, wneyd ein goreu i symud ymaith y rhwystrau. Mae yr ysgrifenydd yn ystod y tair blynedd diweddaf, wedi cael mantais i weled an- sawdd rhai ugeiniau o Yegolion!; abbothol y Metho- distiaid yn Ngogledd Oymruj ao ar ol gweled, mae yn meiddio dyweyd eu bod, gydag ychydig iawn o eithria iau, o dan lywodraeth annrhefn mor fawr fel nai gall fod yn effeithiol ond i raddau bychaiu. Dyma I ohwi yohydigifeithiau: -1 Mae yr eglwys wedi myned yn ddifater gyda golwg ar yr ysgol, a'r ysgol, mewn canlyniad, wedi myned i deimlo i raddau yn aaidbynol ar yr eglwys, ac am hyny n gwueyd peuderfyniadau, ao yn dewis Siwddogion, ac yu cario pob peth yn mlaen heb byth eu gosod gerbron na derbyn cymeradwyaeth yr eglwys iddynt. 2. Nid ees un o bob cant a aelodau yr ysgol, hyd y gwelaf fl, yn gwybod dim am reolau yr ysgol, a din ond rhyw un o bob pum' cant wedi eu gweled a'u darllen. 3. Mae y dos- barthiadau yn allwfwtud yn yr un dosbartl1 fe ] geir plant yr A B 0 a rhai yn sillebu; rhai yn sill- ebu yn dda a rhai yn sillebu yn ddrwg; rhai yn darUen yn dda a rhai yn darllen yn wael; rhai diwyd ac ymroddedig, a rhai dilafur adiawyddam wybodaeth ynblith drafflith gyda'u gilydd, a'r uaill o angenrheidrwydd yn lhwystr i'r Hall. 4. Mae rhyddid y dojbarthiadau yn yr ysgol wedi cael ei adael i ddirywio i'r fath raddau nes bod yn rhyddid di-ddeddf-pob dosbarth yn eyareryd ei ryd-iidi ddarllen y rhan o'r Tsgrythyr a ddewisa yr aelodau, ac nid barn, bob amser, sydi yn pen- derfynu y dewisiad. Y canlyniad yw fod plant ar 8n mynediad o'r llyfrau parotoawl—yr A B 0 a'r sill eba yn fynych yn dewis llyfiau y Crouicl, Eziciel, Datguddiad, neuun o'r epistolau i'w dar- lien, yu He yr Efengylau; ereill yn cyndyn- ddadleu uwbh ben athrawiaethatt yr epistol at y Rhuf-)iniaid,traymaentya anwybodus yn hanes. yr Iesu, ao 6 ystyr ei eiriau ac, ysywa-ith, mewn rhai amgylchiadau, ceir bechgyn dibroflad yn cell- wair g dh'r Cani:Adau. 5. Yn y rhanau amaeth. yddol, yn neillduol ar adeg pen tymlior," pan y bydd symudiadau yn cymeryd lie, ao 1 lab neu I feroh Ytnadsel o un yagol i un arall, y maent, fel rheol, yn myned i ryw dd mbarth a fynont hwy yn yr yegol newydd, gyda chyfaill neu arall heb ofyn caniatad yr arolygwr na nob; ac, yn gyffredin, bydd eu preseuoldeb yn y dosbarth hwaw yn at- fantais iddynt eu btaiiain neu i'r dosbarth. Dyn", 1 chwi ychydig o ffeithiau. Diau fod p"wb sydd yn gyfarWydd a anes pr 'senol yr Ysgol Sabbathol yn ein gwlad yn hysbys ) houynt, ao yn cae eu blino ganddynt. Y cwestiwn yw, Pa beth a wnawn ynngwyneb ffeithiait fel hynf Mae llawer osiatad wedi bod, ac yn bod, gyda golwg ar annhrefn ac aueffeithio'rwydd presenol y sef. ydliad, ond ni wneir dim er elel ytawared o hon. ynt; a phan gynygir meddygkiaeth, ni cheir yr arweinwyr penaf un amser i'w getuogi. Yu y Gymdeithaifa a'r Cyfarfod Misol, pau ddygir y mater ger bron, fe gyfyd yr oriel i f >iy i ciatad, a dilynir ef gan ddan neu dri o oraclau llai; yna gydag arwyddion amlwg o hunan-foddhad, mae yr oracl mawr yn oodi i roddi terfyn ar yr ym- ddyddan, gan ddywedyd, Yr wyf yn g veU-d fod yma aairyw frodyr yn bresenol, a'r rhai liyuy yn fEyddlon a llafurus gyda'r Ysgol JSabbothol, ag y buasai yn dda iawn genym eu clywed yn dyweyd gair ar y mater; ond, fel yr ydych yn gweled, mae yr amser wedi myn'd. 'Does dim help am dani. Gobeithio y bydd i chwi oil ialu sylw priodol i'r hyn sydd wedi ei ddyweyd Yn wir, yr ydymyn ddl lohgar am hyn; ond mae aruom eisi u ychwaneg, Mae anwyb >daeth Ysgrythyroi yn cy, nyddu. Yr ydym wedi bod yn siarad yn rhy hir o lawer- gadewcti ini bellach diechreu gweitliio. Y peth cyntaf i fyned yn ei gylch yw TKEKN trefn osrio y gwaith yn mlaen. Yr wyf yn meddwl mai earn yn yr lawn gy fclllad fyddai i ni fabwysiadu cvnllun yr ysgolion dyddiol, a'i gymhwyso at am. gylepiadau yr Ysgol Sabbothol. Ac mewti trefu i Sreu^ yT wyf yn dymnno cyuyg j arlw holl gwredigion yr Ysgol Sabbothol y peuderfyniadau eatiiviaol. fel y gallont eu gwella iia perfft,ithio: 1 Fod pwyllgof yn caei el Deuaai i ysc/nea rheolau argraphedig yr ysgol, er gweled a ydyet yu atab i ange!r-ioii pritienol yr I'sgol gabbothol, gan vchwanegu atynt neu dyau oddiwrthynt yn ol fel y byddont yn gwelect yr angen. Wedi i hyn gsel ei wneyd yn bwyllog, fod nifer digonol a'r rheolau yn cael eu hargraphu, fely galler rhoddi un i bob unoaslodauyr ysgol sydd yn awr ya darllen. ac i bob un o'r p!aut ar eu mynediad cyntaf i'r Testament yn y d/fodol. 2. Fod yr ysgoleigi\_lnieuetlg,Ü i gael eu dwin trwy gwrs neiRduol o addysg, hyd nes y byddont wedi myned yn Uwyddiannus trwyhoU raddau y owrs bwnw, n? cyrhaedd o'r diwedd ra-M a?hra?. HM d <od y cwrs hwnw yn cael ei n?di ? d?y? Gradd I.—A B 0 a geiriau a: sill. II.—(«) Llyfr ewerM vrysgol, Rhan ail. (A; Y llyfr n«Ga! i'r Testament. „ III.—(/<) Efeagyl Mattbew. (1,) „ Marc. M „ Ltic. » IY.—(») Llyfr yr Actau, Pen. i—xiv. (4) |( „ xv — xxvm. » V.—(o) Joseph, Genesis xxxvii., -,IV" xivii.-I. (b) Moses, Exodus i.—xx. (I) Saul a Dafydd, 1 Samuel vm. hyd ddiwedd 2 Bamuel, (d) Solomon, 1 Bren. i.-Xi. VI.—(a) Efengyl Marc. (b) Tr Epistol at y Galatiaid- vrr. -Efengyl loan. Till.—Unrhyw ran o'r Beiibl a ddewiso. 3. Er cyfarfod &'r anhawsder sydd yn codi oidi- ar symudiadau, fod llyfr yn cael ei barotei Ytl cynwys tri thocyu,-un i'w gadw gartref, yr ail i'w roddi i'r ysgolor ar ei ymadawiad, a'r trydydd i gael ei afoa, trwy y llytbyrdy, i arolygwr yr ysgol y bydd yr ysgolor yn aelod ohoni pan yn ei le newydd. Fod y tocynau i'w ffurflo yn debyg i hyn: — Hyn sydd i hystysu fod A. B. yn aelod o'r FSROI S.bb?t yn 0- D-, ao yu ddiagybi Gradd E., Adran F, Arwyddwyd, &c. 4. Fod y ewra hwn o addysg yn cael ei osod yn y rheolau, a'i wneyd yn rhan ohonynt. Yr wyf yn awr yn gwahodd holl garedigion yr Ysgol Sabbothol yn Nghymru i ystyried a dad'eu yr hyn a gynygir, yn neillduol yr wyf yn gwa- hodd y cyfiyw yn SIB PON I i ymaflyd yn yr awgrymiadau hyn a'u cario allan, wedi eu diwygio a'u gwell i, wrth gwrs, gan fod amgylchiadau y sir hon yn gvfryw ag y gellir yn hawdd roddi prawf ar effeithiolrwydd yr hyn a gynhygir. Yn ol y cynygion hyn, byddai i holl ieuenetyd ein gwlad gael eu gwreiddia yn dda 111 hanes Iesu Grist, yr hyn sydd o'r pwys mwyaf, A thrwy fabwysiadu y tocynau, ni fyddai s;mud- iad yn atalfa ar gyaydd addyag y dysgybl o gwbl, Yr eiddooh yn rhwymau yr efengyl, Ait EL. I\nOADEIRVDD HRAWDLYS TKI-MISOL…\nOADEIRVDD HRAWDLYS TKI-MISOL MON A THRWFDDKDAU Y TAFARNWYR. MBI GOL.—Y dybiaeth yn MYSJ; V ?"mwyr, fel rheol, ydy* ofd eu trwyddedau yn bedtaitb ddiogel can belied ￼ na fy,ld gaa yr beddgeid -aid yr ￼ g*yn neillduo I'w dwyn yL erbyn y modd y cariant on masnach yn mlaeu, a u gitye!o 0 AA,en Yy Ynadon; a chan belled ag 08 fyddant wedi eu heu,,g-brofl 0 dr08eddind Y" e,bYi, f 1; faith Y, trvryddbdau, a'u trwyddedau b,?yd Lb aryasnf endorsement) y lI,8 8rnynt, ;a I !i prydera a?u foment na b? vdd ???? ? ?'? ? Mwyddit ya ayByddol ￼ awyrol hwnwedtei'?? ? n-? °'" ?' Brawdlys Mon yn ei anerehlad i'r •<H yu y Uys chwartero! ?([.wed??f ? ￼ ?? l yn y 1118 chwamrol diweddaf ??el.te]t.?j? ydoedd yn angenrheidiol, t?agit 1'r wrthod adnewydu un?rh?yw ? ''?''J'?? ?. .?!?? .a ?tst&rnwr wedi ei euog-W, f' d y erbyn Cyfraith y Trwydded? ond fod' w;n y ynadon h?t 1 wrthod .ad?ne?? ? t ie,t uurhywmfer.dafan?i, a hyn/)>»h un- rhyw?wmamy gwrthidiadiV *'u mw yr unig beth a aUassi y tftfarn'????' T ngwyneb Y gwrthodla fyddai apeiio ch sesiwu (ond, atolwg, i haddybenTra?]? Ran y gwyddant yn dda pwy fyddai y? y?'. K? meryd rhan yn y dyfamiad?). Ychwa??' cadeirydd hefyd y byddai unrhy? ??f°? haeddai yr ynadon oherwydd y du!l 0^ cerid y fasnach mewn diodydd yn mlaen gj, dafarnwyr, a byny hebeu d?a i f?eln"?ni? gyrchol yr hcddgeidwaid, ynd.Ji?? lys v t.wyddedau wrthod unrhyw gais am adnewyd-iiad blynyddol y drwydded. Gyfeillion sobrwydl, bydded i ni un ac oil gymend yr awgrym hwn o eiddo y Cadeirydd gwrol, a defnyddio pob cyfleusrin i ddwyn y dull y cerir y fasnach miwn diodydd 5n mlaen gllon dafarnwyr cymydogaethol o dan sylw i r ynacte)n, a tbrwy hyny leihau nifer y diottai, y rhd sydd yu peri y fath drueni a gofid i'r fath nifer lnoaog r/n cyd-genedl o bob dosbarth. Y cue ynadon Mon wedi dechreu o ddifiif ar v <» rehwyl daiouus o leihau nifer y tafarndai tr's tro, ac yn ddiweddir mewn tref fechan garthoJassnt ad- newyddu trwyddedau dwy dafarn, ya erSyn y rhai ni bu erioed unrhyw gAyn pan yr heddgeid- wafd; ond y maeyn ddiau, scrch hvn-, fo-i vr yn;.don wedi clywed l'hywbeth yn uslyn a hwy pin y daethant i'r penderfyniad o'u diddymu, a bydded i ffawd y tai hyn foj yn weys i ereill o'r un alwad. Deallwn fod ein hynadon yn beuderfynol ° hyn allan o gymeryl mantais ar bob amgykhiad i war"clu Mon o'r dinystr mwyaf yn nglyn & hi, sef lleihau nifer Uochesau y gloddestwyr. Ctm.\nY Dnwr BRIODAS.— Dywed un o newyddi duron Longsville, AmericaDangoswyd gwra gwraig derlwydd 1 DI Y d dd o'r blaen, a dywedir fod y foneddiges wedi priodi o'r b aen. Pan y bu ei gwr far^, gadawodd yu ei ewyilys i'w weddw 30,0 i0 o ddoleriyn 1 flwyddyu mor hiragy byddai yn weddw, ond yr oedd i gael ei holl gyfoeth os pnodai drachefu, cauys chwanegai yn ta'eisus:—' if mae aruaf oisitiu i ry w ddyn a all gaol gwybod pa mor drueuus y bydda id yu ,fy ug>vne>d i, gall yntau druau gael pet i cysur yn fy nghyfoeth.' Ni ba y weddw yn hir cyn dyfod o hyd i, wr arali aco y wedd w yu hir (, ran gwa*dar eit?wr ayntif, y maj yn gwneyd ei ij vr p esenol yn berffaith dded ydd; ac y mae cyfoeth y trancedlg yn jgynorthwy rhagorol i gyrhaedd yr amcan liwuw. =\n- -- LLUNDAIN._- - -I\nLLUNDAIN. IBXJDD G'FNGHBRDD. NOS WeneT diweddar, yn y Town Hall, Holborn, rhoddwyd budd-gyngherdd mawredd«g i Mr T. Hirwen Jones, yr hwn sydd yn bresenol yn derbyn ei ddysgeidiaeth yu y Royal Academy. Brodor ydyw Mr Jones o'r De. heudir. Y mae yn feddiannol ar.lais tenor pur a swynol, ae y maeyn llawen genym ei longyfaroh yn ei alwediga»th newydd. Y mae tenoiiou da yn fvchan eu rhif trwy Gymru a Lloegr; a chail ein bod yn cxedu fod gobeltbion llewyrchus o flaen Mr Jones, hyderwn y gwnaifE pob Oymro gwladgarol a thwyiegalon roddi iddo bob cefnogaeth. Yr artistes oeddynt Miss Mary Davies, Miss Marian Williams, Mrs Martha. Harris-Phillips, Miss Lizzie Evans, a Miss Gertrude Lewis; hefyd y Mri Hirwen Jones, Ben Davies, a Mr Oummings. Nis gallwn yn hawdd ddesgriflo ein teimladau pan yn troi dalenau y rhaglen a chanfod nad oedd cymaint ag un dovi Gymreig ilw gweled o ddechreu y llyfr i'w ddiwedd. Yr oedd hyn yn ol ein barn ni yn dra beius, yn enwedigpan y cymerwyd rhan yh y cyngherdd gan gantorion proffesedig a alwant eu hunsin yn Gymry glSn gloew, a'r gwrandawyr yn feibion a merbhed ,1 Dywysogaetb. Yn sicr ni ddylat y pethau hyn fod, a gobeitbio y ceir di, wygiad. Cawsom eiif sfomi oherwydd absenoldeb y prff baritone, sef Mr LSwis Thomas, ao felly pur dlodaidd oedd y cyfarfod yn y eyfeiriad hwn. Encoriwyd y boneddigesau yn ami, ae ni phetrus- wn ddyweyd iddynt roddi bob boddlonrwydd i'r nifer luosog o wrandawyr ag oedd yn bresenol. Hwn oedd y tro cyntaf i ni gael y fraint o glywed Miss Gertrude Lewis yn canu. Y mae gan Miss Lewis lais contralto clir a melodaidd, ac nid am- heuwn y bydd hithau yn fuan yn un o "stars" y deymas. Ohwareuwyd y eyfeiliant gan y Mri R. S. Hughes a Walter Hughes. Ohwareuodd y cyntaf y pianoforte solo "Tarantella," cyfansodd- edig ganddo ef ei hun. Y m,i6 y dernyn hwn, fel yr oil o ddarnau Mr Hughes, yn hynod o felstrol- gar a chwaethus. Terfynwyd y cyngherdd trwy ganu yr Anthem Genedlaethol —EAedydd Ceulan.\nFFAIR OALANGACTAF PWLLHELI,…\nFFAIR OALANGACTAF PWLLHELI, 1830. I MbI. GOL.,—A oes rhai o'ch darllenwyr lluosog I a chofus a all roddi hysbysrwydd i mi pi ddydd o'r wythnos, a pha ddydd o'r mis, yr oedd y ffair 1 uchod p. .UN GBNKDIGOL 0 LAKBNSAN. I\nGAIR AT Y OHWABELWYR. I\nGAIR AT Y OHWABELWYR. I MRI Got.,—Yr wyf wedi sylwi tr ysgogindau y dosbarth pwysig hwn o weithwyr yn Arfon a Meirion yn ystod y ddwy flynedd ddiweddaf, ac yr wyf yn cael eu bod wedi cyfarfod marweidd- cira presenol masnach mewn modd uuol a dceth; trwy dderbyn eu cyfran o'r gostyngiadau a wnaed yn mhrisiau y llechau, yr hyn sydd yn adlewyrohu credit mawr arnynt fel dosbarth goleuedig o weith- wyr. Ond wrth sylwi yn fanwl i bl th y chwaiel- wyr, nis gellid cau Hygnid ar y ffaith fod yn eu mysg, er hyny, ryw elfenau cynffonliyd ydyut wedi bod ar waith yn barhaus er pan ymunasant i geisio leMnio yr holl chwarelwj r a myned dan wraidd eu Hundeb. Ac y mae y marweidd-dra presenol ar fasnach y' wlad, a'r cyuby rfladan ethol- iadol diweddar wedi bod yn fantais neillduol i bleidwyr gwaseidd-dra i geisio hud-ddenu y chwarelwyr i gredu Bad ydyw eu Ralwedigaeth yn meddu ar ddim teilyngdod ynddi ei hun. Ac fo ddylai yr ymgais hwn o eiado pleidwyr y ffafrau ddeffro y chwarelwyr i'w gwaelodion lies flleiddio y cyfryw syniad twyllodrus; yr hwn, pe goddefai y chwarelwyr i'r eyfryw syniad gael ei gario allan a'i fabwysiadu, a fyddai megys pydredd >n esgyrn y gymdeithas chwarelyddol drwyddi oil. Cofus genyf glywed gan rai o'r chwarelwyr yn amser ffurflad ental eu Hundeb yn Llanberis am un o'r cynffonwyr mwyaf trystfawr yn ystod y ddau etholiad gwladol diweddar yn Arfon, yn dyfod yn mlaen yn eon, ac yn cyhoeddi y dylai fod gan y chwarelwyr Undeb effeithiol o'r eiddynt eu hun- ain; nid yn unig fel aaiddiffynydd iawnderau y gwtithiwr mewn pwno 0 gyflog, ond hefyd am fod undeb yn beiriant sydd yn amcanu gosod teilyng- dod y gweithiwr fel yr unig sylfaen ad-daliad am lafur. Hyderaf nad yw ymlyniad gorphwvllo/ y gwr hwnw wrth bleidwyr y ffafrau wedi bod yu achlytur i newid yr aur coeth, da, ddaeth allan o'i ben yn nrym a gwres ei ganad cyntaf yn ffafr yr Undeb ar ei gychwyniad. Ond y mae y sy.iiad o'r posibilrwydd i anghefnogaeth godi oddiwrtb }';rhai fa unwaith yn gefuogwyr aiddgar i'r egwydd<.riou Befydlog hyn sydd o dan yr Undeb yn ei berthynas a sail ad-daliad am lafur, yn cyftawnhac i ni gynghori y chwarelwyr i fod yn efflo 110 ar eu gwyliadwriaeth rhag rhoddi eu oefnogaeth i ddim byd Ilai na theilyngdod fel sylfaen ad-daliad am waith. Xis gellid meddwl am ddim mwy maleisus a niweidiol i'r chwarelwyr na'r amcan presenol o geisio deffro y gwahaniaethau crefyddol a gwladol a allai fod yn rhanu y chwarelwyr fel deiliaid gwladol a chrefyddol, a cheisio llusgo y gwah:tn- iaethau hyny i gysylltiadau y gweithiwr, gan amcanu rhoddi arbenigrwydd ar y uaill weithiwr rhagor y llall ar lit) frif ei berthynas neiUduol yn wladol nea grefyddol, pryd na ddylai dim osod gwahaniaeth yu y cysylitiad yma ond rhigoriaeth gweithiwr i'w waitti, a'r goruehwyliwr i'w oruch- wyliauth. Oydnabyddir yn gyffredinol fod anwad-i(;th grefyddol yn ei* plith ni y Oymry, a'r ehwarel- wyr yn eu mysg,-wedi bod, ac yn bod yn achlyaur i ddeffro teimladau iselaf y natut ddyaol, er ceisio creu teimladau drwg a rhaniadau mewn man y dylai y gweithwyr fod oil yn un, au na day lid goddef i ddim efEeithio er siglo y gymdeith- as sydd rhyngddynt fel gweithwyr. Nia gellid defnyddio ymadroddion digon ciyhon i gou- demnio y cyd-ymgais enwadol yma i rauu y chwarelwyr a cheisio ganddynt golli golwg ar y ffnith mai fel gweithwyr ya unig y mieut yn y chwarel, ac mai fel gweithwyr y dylent gael eu cydnabod am, eu gwaith, yn anuibynol ar eu gwahauiaethau tir faterion gwialol a chref- yddol. Ond ymddengys na wnaiff yr athrawiaeth hon mo'r tro yn bresenol oherwydd fod y blaid Eglwysig,-plaid yr holl hawliau-yn ymgodi fel un gwr, fel pe byddent yn llwyr- gredu m'd dyma eu hawr hwy i geisio sefydlu yr hen athrawiaeth orthrymus mai perthynas neill- duol a hi sydi yn sic hau y lleoedd goreu yn y chwarel, p faint byuag fyddo hyuy yn gostio i'r perchenogion trwy ddyrchafu yr unnheilwng i leoedd nad oes cymhwysder na gallu ynddynt i lanw y Ileoedd y gosodir hwy, ac y telir iddynt am en ctm gyflawni. Hewn rhai achosion gwelir ymdrVchion yr Eatlwyswyr yn ceisio dyrchafu swyddogion annheilw^g i leoedd pwysig. In B- ceir gwr sydd yn gallu gwneyd ei waith yn y lie y Mae ond oherwydd y gwasauaeth a wneir gauddo i'r Eglwys, vmdrecba yr Eglwyswyr ei godi i'r brif oruchwyliaeth, heb ymofyn ullwaith a oes ynddo y cvmhwysderau augenrheidiol i'r gyfryw ymddiriedaeth. A cheir rhyw ddosbarth o weithwyr yn barod i ddymuuo gweled newid- iadau ot fath y.ii.-a oddiar), syniad y galiaat hwy elwa rhywbeth oddiar anallu fyddo yn nodweddu y cyfr w oruchwiliwr. Dyma y dosbarth o weith- wyr a ,criitiw,y' wyr sydd eisieu i'r perchenogion gredu mai hwyut-i wy ydyw eu gwir gyfeillion, pan y maeut yn eu holl arfenoii yn dangos yn amlwg mai trwyddyut hwy y mae y perchenogion yn colli yr elw gwiiioneddol ddylett ei dderbvu oddiwrth eu chwarelau 0'yw- ais to-i am un brawd yn darlunio y hwno weituwyrs.di bob amser y a dilyn y dos barth hwn o "ruchwylwyr trwy gydmariaeth am ddyu yn rlioddi order ir teiliwr am bâr 0 ddillad, no Ar ol id,j eu gwneyd nid oeddynt yn ei fodd- t¡,<u; a ffromodd yn y canlyniad nes d; fod i'r Mndeifyniad, pan y byddai yn rhoddi order am iw,? d,aqhefu na cha i teiliwr byth ?r arde?, ond "I treiai y crydd 1 Felly hefyd y mae Th?ai ch, war- elwyr y dYdd?uprtsenol.—uymuuentr.w newid- ?dau fyddo m estyu mantes iddynt hwyselio eu gobaith am oaod slil ad-daliad 6r rbywbeth heblaw teilyngdod. Nid yw y blaid eglwya g ma chwa'th yn foddlon yn unig ar gynall frny > r anheilwns, ond ymdrechant d iflu y teiliwng I Uwr trwy oh'erynoliaeth yr anheilivng, ac fe ddylai vr amcau dieB? hwn ddea?o y chwarelwyr, un ac ???MM'l? ifyny a dyweyd yn eofn,' ua tynant eu COAYM?I gan ?h'tioncymdeit?. Mae yr ar- e?apy? ar ? meddw i mi glywed fwy nag uuait ?n ?tod ymQred'hIU y ch?fel? I dd od I ddeaUt?iMth S'u meistradoedd ar faterion o Mghydwe?ecHad. fod y gwkr eglwys? y pryd hwnw vn cvhuddo rh!Ú tuallao i'r gwe thwyr am ymyryd y? Mh?ion y chwarel?yr, a bod 1-yuy yu pari Xndod n:.gi? odd^mgyMi derf-mad Iboddhaol a c?d?ra.'hteiml?u da ih?ngy meistr a'r gweithwyr. Wel, d cLou I 'd y cyngor yu uu da oa gellid dibyuu ar ti onestrwydd, a buaswu i yu ddibetrus ync>ughoii chwarelwyr i wlleld cvtundeb pe rhcddai y persubiaid brawf ar onestrwydd eu oyngor i bobl ereill trwy beidio ymyryd eu huuain mewn materlonrhwng meistr a gweithiwr. Yrhyn sydd yn chweiwi teimladau y chwarelwyr y d-ddiau byu ydyw ymyti id pera m. iaid, curadiaid, cyfreithwyr, baucwyr, a lluaws o arachfoneddigiou s/dd yn byw ar y gwoithwyr yn uniongyrchol, neu yn anuuiongyrohol. By.id aenyfair yn mhellach yn y cyfeiriad yuia et o, er c.dw nzFidW] y chwarelwyr yn effvo, l goflo cu har- Ulvnnair mai mewn Undeb y mae eu evth u u diogelwch*" SuvaoTDD.\nAT BWYLLGOR UNDEB LLENYDDOL…\nAT BWYLLGOR UNDEB LLENYDDOL DEINIOLEJf. FONBDDIGION,-Tybiai y beirniad gonest a was- anaethai ein Hundeb y llynedd mai cyfieithiad ydoedd y traeth iwd goreu ar y prif dcbtyn nnd nifi gllHai en wi y llyfr gwreid'liol. Krbyu hytt ymddengys fod rhai o chwilotwyr lien ddol medrus yr ardal WtJdi dyfod o hyd ilr Ilyir; ac, ond ei gydmaru a'r traethawd gwohrwyeuig, gellid proft i foddlonrwydd fod tyb v beirniad dysgedig yn gywir. Hy-soysir nad yw f llyfr yn meddiant ond dau. yn unig o drigolion ein larial -dau fuont n efrydu yn Ysgotland. Y;;iddeng- ys mai llyfr o gyfunsoddiai un o achrtitto-i Prif- yigol y wlad hono yw y llyfr hwn. Yn awr, foneddigion, dymunwn i chwi "meld ymchwiliad am y llyfr crybwylledig, a phenodi gwyf cymhwys i'w gydmaru i'r traethawd. YMOEISYDD UNIEITHOO.\nLLEW LLWYFO A THAFOLOG.\nLLEW LLWYFO A THAFOLOG. FONBDDIGION,- Yn y cyfwng hwn o ddys- gwyl ofnadwy am yrymosodiad sydd i wneyd i Tafolog wrido," na ddychryned neb drwy feddwl fy mod yn bwriadu blino y wlad Ag ysgrifau gorfeithion yn y Genedl mewn parhad o'r ymrysonfa fwystfilaidd bresenol. Yr hyn a yagrifenais a ysgrifenais" ydyw hi yn nglyn it r helynt cyffrous hwn. Os y gwirionedd a ysgrifenais, fe saif hwnw byth, a gwingo yn erbyn y symbylau" fydd ymryson «g ef. Ondoe medr y Llew ddangos fy mod wedi gwneyd cam &g ystyr naturiol ei linellau, byddaf fi yn gy- maint o enillwr a neb ar y darganfyddiad. Fy amcan yn hyn o lith ydyw symud y cam- argraph sydd ar feddwl y Liew, dman, a rhai o'r "eannoedd" cyfeillion sydd mor adna- byddus o'i anffodion presenol, sef fod ei am- gylchiadau yn wybyddus i mi pan yn ysgrifcnn fy llith blaenorol i'r Genedl. Ymddengys ei fod ef, rhai o'i gyfeillion cydymdeimlado1 yn Lerpwl, a dichon mewn manau ereill hefyd, yn edrych amaf fel math o fwltur llenyddol yn ymfwynhau uwchben celanedd ei amgylch- iadau, gan gymeryd arnaf fy mod yn sefyll if hun ar uchelfa bryn Cyfoeth, a phwyntio bys dirmyg fit frawd-fardd anffodug sydd i lawr yn y pwll, fel pe mynwn ychwanegu at chwerwder ei anffodion a dyfnhau briwiau ei god win. Ond nid felly y mae. A phan egluraf y mater, yr wyf yn dra sicr y gwel y cyfeillion sydd mor frysiog i fy Bghondemnio eu camgymeriad, os nad yw eu cydymdeimlad i'r anffodus wedi pylu ea parch i wirionedd a'u syniad am gyf- iawndor a chwareu teg. Ni wyddwn ddim am anffodion iechyd- ol nac amgylchiadol y Llew, druaD, ond drwy gyfrwng yr advertisement am yr Arwr- gerdd, yr hyn sydd i'w gael yn y llineH, — Ymbilia Llew Llwyfo am gefnogaeth ei gy- feiuion mewn cyfwng Ited ddyrys am')." Ya awr, os darfa y taew dalu am hysbysu ctneil gyfan ei bod yn "gjifwng lied ddyrys 11.10" gyd. r amcan eglur o enill tydymdoimkd sylweddol" â'i amgylchiadau, ar ba sail y condemnir fl am gyfeirio at y dernyn yna yu yr hysbysiad, tra na wyddwn beth allai fod y "eyfwng Red ddyrys P" Pa fodd y gellid dysgwyl i mi feddwl y buasai yn ddolur i deimlad y Llew i wneyd cyfeiriad bycJan at hysbysiad y talodd efe ei hun am ei gyhoeddi drwy Gymru ? A chan fod yr hysbysiad hefyd yn nglyn 4'r cyhoeddiad am y gwrthddadleuon yn mha rai y cyhuddir Tafolog o wneyd cam dybryd" a'r Llew, nid oedd yn natuiiol iawn i ddysgwyl i mi fod yn orbryderus am ei deim- ladau, tra yr oedd yn amlwg ei fod yn cisio troi fy nhipyn beirniadaeth yn destyn gwawd, Gan nas gallwn ganmol ei wrthddadleuon," nid oedd genyf ond gwneyd y peth agosaf at hyny, sef canmol y policy o godi gwrtnddadl- euon, a chyhoeddi hyny gyda'r hysbysiad am yr Arwrgerdd. Ac yr wyf yn sicr na wnaethai y Llew, mwy nag un dyn synwyrol arall, dalu am hysbysu Malr-addollleth, "Gyda gwrthddadlouon yr awdwr yn erbyn Beirniad- aethau Tafolog, Llawdden, a Vulcan," oni buasai ei fod o'r un farn a minau, y parai werth- iant uyflymach i'r bryddest,acy cynyrchai gnwd o'r pethau sylweddol" hyny fyddent yn was- anaethgar iddo yn y "eyfwng lied ddyrys j rhoddai ar ddeall ei fod ynddo. Wet, ni iedd- yliais i am ei feio am wneyd ei oreu mewn ffordd enest felly i wt 11a ei amgylchiadau. Ac yr wyf yn mawr obeithio y bydd ei gyfrifon am el r. yn y ffordd hono yn cael eu sylweddoli, drwy i'r Arwrgerdd werthu wrth y miloedd. Y mae yn wir d-'rws; goayf rtdo.ill am ci an- ffodion, ac i mi yn ddiiwriad roddi archoll ïw deimladau, gan ychwanegu chwerwder at chwerwder. Ac yr wyf ya medd wl fod f.-tigi)ii 0 ledneisrwydd yn fy natur a barddgarweh yn fy nghalon i ddevis eyfranu ychydig sylltiu o'm prinder (iiid o'm 'eyfoeth (,,fier) at we ll.su ei archollion, yn hytrach na defnyddio un g diachos, i'w dyfnhau. Da ge yf ddeall ei fod yn c :el adferiad ;'w olwg; ond buasei yn dda geayf liefyd ddeall fod y defnydd cyntaf a fwriadai wneyd .ohono ar ol ei adferiad i amcan mwy buddiol nig ar- olygu arf (fu yn wasanaethgar iawn i gyfoeth- ogi ein llenyddiaeth) i geisio gwneyd i "Tafilog wri lc, '—tasg,hwyrach,moranobeithiol acheisio 1 enwi pen y i fitthan & thryerctu. Gobeithiai y daw" haul ar fryn"eto yn tnan yn nglyn â'i amgylohi.idau. Byddai y cyfryw laweny'tf iddo ef Y!I llawenydd i minan, pL un bynig a greda efe hyny >u ni wna. Ni fwrhdwnysgrif- enu ond un llith ar y m tei; ac ni themtir fi i ysgrifenu ychwaneg oHicithr fod c <mddeall- twriaeth yn galw am l'yw eglurhad, Yn awr, wrth ymgilio i'r dist.iwrwydd d nod o'r hWll y daethym, ail-ddywedaf with bawb a ddichon fod yn teimlo dyddordeh yn yr helynt hwn—Dardeuwch arwrgerdd y Lle-v, y beirn- iadaeth m "rni, a'r gwrthddadleuon," a tjera- weh dtosooh eich hunain. Mae y gotchyoiyn Edrych at dy anifeiliaid, a gofala am ¡.y braidd yn peri i mi ymnedlduo. Gan fy mud "oludog," rhaid i mi ofalu am fy ur ldts — Yr cildoch, &-c., i ,.i-vw4A


Llynnoedd a dyfrffyrdd - Brecon Beacons National Park, Wales\n22nd Gorff 2019\nSioe Cwm Llanddewi Nant Hodni a’r Cyffiniau\n3rd Awst 2019\nLlynnoedd, cronfeydd dŵr a gwlyptiroedd dŵr croyw\nLlynnoedd a dyfrffyrdd ym Mharc Cenedlaethol Bannau Brycheiniog\nEnjoy serene wildlife-watching at Llangorse Lake\nFeel the energy of our rivers\nVisit our reservoirs, where engineering and nature combine\nRelax on the Monmouthshire and Brecon Canal\nSpot our charismatic native wildlife\nMae dŵr yn rhan fyrlymus a byw o dirwedd Bannau Brycheiniog. Mae’n ffurfio ein bryniau a’n dyffrynoedd, yn rhoi bywyd i’n fflora a’n ffawna, yn bywiogi’r aer ac yn creu mannau agored i ni eu mwynhau.\nYn ein Parc, mae gennym nentydd byrlymus, 140 milltir o afonydd, 35 milltir o gamlesi, naw cronfa ddŵr a llyn naturiol mwyaf Cymru. Mae digon o law yn golygu bod ein dyfroedd yn berffaith ar gyfer gweithgareddau awyr agored.\nGallwch logi cwch, beicio ar hyd llwybr halio, gwneud dymuniad ger sgwd, gwylio adar neu fwynhau picnic ar lannau llyn mewn dolydd llawn glöynnod byw a blodau gwyllt. Os am rhywbeth mwy anturus, beth am roi cynnig ar rasio cychod, hwylforio neu gaiacio dŵr gwyn? I wybod mwy, ewch i’n hadran Pethau i’w gwneud.\nMae glannau Llyn Syfaddon a Chronfa Ddŵr Talybont yn fannau gwych i fynd am dro a gallwch ymlacio ger y dŵr ym Mharc Gwledig Craig-y-Nos, The Warren yn y Gelli Gandryll a Thir Hamdden Bullpit yng Nghrugywel.\nLle bynnag yr ewch, cofiwch ofalu am y Parc Cenedlaethol a’i fywyd gwyllt, gan barchu mwynhad pobl eraill hefyd drwy ddilyn y Cod Cefn Gwlad ar y tir a’r Cod Dyfrffyrdd ar y dŵr. Am fanylion, ewch i’n hadran Paratoi.\nLlynnoedd, cronfeydd dŵr a gwlyptiroedd dŵr croyw ym Mharc Cenedlaethol Bannau Brycheiniog\nMae ein dyfroedd disglair yn llefydd gogoneddus i fynd am dro ar droed, hwy...\nI'r dwyrain o Aberhonddu, rhwng y Bannau Canolog a'r Mynydd Du, mae Llyn Sy...\nThe National Park has many lovely rivers and streams, popular with paddl...\nOs oes well gennych chi ddŵr llonydd na dyfroedd gwylltion, byddwch wrth e...


Hynt graddedigion - Prifysgol Abertawe\nBeth yw Hynt Graddedigion ?\nHelo raddedigion! Nid ydych chi’n cael gwared arnom ni mor syml â hynny. Byddwch chi’n alarch am byth!\nMae Graduate Outcomes (a elwid yn DLHE gynt) yn arolwg cenedlaethol sy’n casglu gwybodaeth am weithgareddau i raddedigion ynghyd â’u safbwyntiau, 15 mis ar ôl cwblhau eu hastudiaethau. Mae’n ffordd o fesur pa mor llwyddiannus yw prifysgolion o ran paratoi eu myfyrwyr i symud o astudio i’r gweithle. Felly, beth bynnag yr ydych chi’n ei wneud ar hyn o bryd mae’n rhaid i’ch stori gael ei chlywed.\nMae’r tabl isod yn nodi pryd y gallwch chi ddisgwyl i ni gysylltu â chi.\nDyddiad gorffen y cwrs: Rhwng 1 Awst a 31 Hydref\nCyfnod cysylltu (tua 15 mis ar ôl eich dyddiad gorffen): Rhwng 1 Rhagfyr a 28 Chwefror\nDyddiad gorffen y cwrs: Rhwng 1 Tachwedd a 31 Ionawr\nCyfnod cysylltu (tua 15 mis ar ôl eich dyddiad gorffen): Rhwng 1 Mawrth a 31 Mai\nDyddiad gorffen y cwrs: Rhwng 1 Chwefror a 30 Ebrill\nCyfnod cysylltu (tua 15 mis ar ôl eich dyddiad gorffen): Rhwng 1 Mehefin a 31 Awst\nDyddiad gorffen y cwrs: Rhwng 1 Mai a 31 Gorffennaf\nCyfnod cysylltu (tua 15 mis ar ôl eich dyddiad gorffen): Rhwng 1 Medi a 30 Tachwedd\nBydd HESA ac IFF Research yn cynnal yr ymgyrch hon yn annibynnol felly ni fyddwn ni’n cysylltu â chi’n uniongyrchol.\nByddwch chi’n derbyn e-bost gan Graduate Outcomes a fydd yn eich gwahodd i gwblhau’r arolwg ar-lein. Efallai y byddant yn cysylltu â chi dros y ffôn a gofynnir i chi gwblhau’r arolwg dros y ffôn. Os nad oes modd i ni gysylltu â chi efallai y byddwn yn gofyn am wybodaeth gan drydydd parti megis aelod o’r teulu (e.e. rhiant neu frawd neu chwaer) gan ddefnyddio rhif yr oeddech chi wedi’i roi i’r Brifysgol (megis rhif ffôn eich cartref neu rif aelod o’r teulu) os oes ganddynt ddealltwriaeth dda o’r hyn yr ydych chi’n ei wneud ar hyn o bryd.\nOs bydd rhywun arall yn cwblhau’r arolwg ar eich rhan a hoffech chi roi eich atebion eich hun gallwch chi gwblhau’r arolwg ar-lein eich hun gan newid yr atebion a roddwyd gan y trydydd parti. Cysylltwch ag info@graduateoutcomes.ac.uk os hoffech chi gwblhau eich arolwg eich hun yn lle’r ymateb a roddwyd gan drydydd parti.\nGallwch chi optio allan o’r arolwg ar unrhyw adeg trwy gysylltu ag info@graduateoutcomes.ac.uk ar unrhyw adeg.\nCaiff y data ei gasglu yn ddienw ac mae’n bwysig bod y wybodaeth mor gywir â phosib.\nPam bod canlyniadau graddedigion yn bwysig i chi…\nCaiff y wybodaeth a gesglir yn yr arolwg hwn ei defnyddio er mwyn hysbysu penderfyniadau a wneir gan fyfyrwyr presennol a myfyrwyr yn y dyfodol wrth iddynt ystyried y manteision sy’n gysylltiedig â mynychu Prifysgol Abertawe fel rhan o’u paratoadau ar gyfer gyrfaoedd yn y dyfodol a/neu astudiaethau pellach.\nY tu hwnt i hynny mae hefyd yn bwydo i mewn i sut mae recriwtwyr a busnesau yn ein hystyried ni ac yn hyrwyddo cyfleoedd i’n myfyrwyr. Gall eich mewnbwn hysbysu’r ffyrdd yr ydym yn parhau i gynhyrchu canlyniadau ardderchog gan sicrhau bod busnesau’n gwybod y byddant yn derbyn cyflogai gwych trwy recriwtio o Brifysgol Abertawe.\nYn ogystal â’r Brifysgol mae’r data yn cynnwys lefel coleg gan roi adlewyrchiad o lwyddiant pob un o’n 8 o golegau yn unigol ac ar y cyd.\nFel sefydliad, rydym hefyd yn defnyddio’r data hwn i adnabod meysydd o ragoriaeth a’r meysydd efallai y mae angen eu gwella. Rydym yn ymrwymedig i wella parhaus.\nDIWEDDARCH EICH MANYLION CYSWLLT\nPam rhoi/diweddaru eich manylion?\nMae ein graddedigion yn dod yn rhan o'n rhwydwaith o gyn-fyfyrwyr yn awtomatig. Mae hyn yn agor byd o gyfleoedd a rhwydweithio gyda graddedigion eraill yn y maes/diwydiant y gallech fod yn gweithio ynddo neu'n ystyried gweithio ynddo. Mae'r hen ddihareb Saesneg yn wir, “It’s not always what you know, it’s whom know.” Rydych yn perthyn i Brifysgol Abertawe. Rydych yn adnabod pobl eraill o Brifysgol Abertawe. Maen nhw hefyd yn adnabod rhai nad ydych chi efallai yn eu hadnabod. Dyma bŵer adeiladu a thyfu ein rhwydwaith o gyn-fyfyrwyr. Pan fyddwch yn rhoi/diweddaru eich manylion, byddwch yn:\n• Cael cymorth ein rhwydwaith o gyn-fyfyrwyr\n• Cael eich gwahodd i ddigwyddiadau ar gyfer cyn-fyfyrwyr\n• Rydym yn cadw mewn cysylltiad!\nCewch wybod am ein digwyddiadau blaenorol a gynhaliwyd ar gyfer cyn-fyfyrwyr. Cynhelir ein digwyddiad yn Llundain, ABERTAWE YN LLUNDAIN, ar 20 Tachwedd 2018 yn y Sky Bar, Double Tree ger Hilton, Tŵr Llundain, 7 Pepys Street EC3N 4AF. Os ydych yn byw neu'n gweithio yn Llundain, dyma ddigwyddiad na ddylech ei fethu. Byddwn yn cynnal ein digwyddiad rhwydweithio blynyddol, Abertawe yn Llundain, yn Llundain.\n***Mae'r digwyddiad hwn bellach yn llawn. Os hoffech ychwanegu eich enw at ein rhestr wrth gefn, cysylltwch ag alumni@abertawe.ac.uk\nCynhelir digwyddiadau eraill mewn rhannau eraill o'r wlad:\nABERTAWE YM MANCEINION\nABERTAWE YM MRYSTE\nABERTAWE YN BIRMINGHAM\nGellir dod o hyd i ddigwyddiadau eraill yma: https://www.swansea.ac.uk/alumni/alumni-events/.


Pennod VI: Rheoliadau yn ymwneud â Phenodi ac Enwebu - The Church in Wales\nHafan Ar gyfer clerigion ac aelodau Cyfansoddiad Pennod VI: Rheoliadau yn ymwneud â Phenodi ac Enwebu\nGall yr Esgob o bryd i’w gilydd alw cyfarfod o’r Archddiaconiaid a’r aelodau Clerigol a lleyg a etholwyd ar Fwrdd Enwebu’r Esgobaeth gan Gynhadledd yr Esgobaeth, i ymgynghori ag ef ar bolisi cyffredinol enwebu yn yr esgobaeth.\nYsgrifennydd Cynhadledd yr Esgobaeth fydd Ysgrifennydd Bwrdd Enwebu’r Esgobaeth a bydd yn bresennol yn ei gyfarfodydd.\nYn ddarostyngedig i alluoedd y Corff Llywodraethol a Chynhadledd yr Esgobaeth, bydd Bwrdd Enwebu’r Esgobaeth yn rheoli ei fusnes a’i weithdrefnau ei hun trwy reolau sefydlog.\nNi bydd yr Esgob na Bwrdd Enwebu’r Dalaith yn arfer unrhyw hawl i goladu nac enwebu nes bod enwau’r sawl y cynigir eu coladu neu eu henwebu wedi’u cyflwyno i’r rhai a fyddai’n cynrychioli’r Plwyf ar Fwrdd Enwebu’r Esgobaeth pe bai’r hawl i enwebu gan y Bwrdd hwnnw, a’r rhai hynny wedi cael cyfle llawn i ddatgan eu barn.\nOs bydd Bwrdd Enwebu’r Esgobaeth heb arfer ei hawl i enwebu i fywoliaeth cyn pen chwe mis wedi i’r fywoliaeth y perthyn yr hawl hwnnw iddi fynd yn wag, bydd yr hawl i benodi i’r fywoliaeth yn mynd i’r Esgob.\nOs bydd gan yr Esgob yr hawl i goladu i unrhyw fywoliaeth naill ai yn unol ag adran 7(3) neu yn dilyn methiant Bwrdd Enwebu’r Esgobaeth i enwebu yn unol â Rheoliad 10, a’i fod heb enwebu Clerig i’w benodi i’r fywoliaeth honno cyn pen chwe mis wedi iddi ddod yn wag neu i’r hawl i benodi iddi ddod iddo ef, bydd yr hawl i enwebu i’r fywoliaeth wag yn mynd i Fainc yr Esgobion ac ystyrir ddarfod gwneud y cyfryw enwebiad gan yr Esgob neu Fwrdd Enwebu’r Esgobaeth ar y dyddiad pan wneir ef.\nOs bydd Bwrdd Enwebu’r Dalaith heb arfer ei hawl i enwebu i fywoliaeth cyn pen chwe mis wedi i’r fywoliaeth y perthyn yr hawl hwnnw iddi fynd yn wag, bydd yr hawl i enwebu i’r fywoliaeth wag yn mynd i Fainc yr Esgobion, a chyfrifir i Fwrdd Enwebu’r Dalaith enwebu ar y dyddiad yr enwebwyd gan y Fainc.\nBydd Ysgrifennydd y Bwrdd Enwebu priodol yn:\nBydd yr enwebiad yn ddi-rym:\nOs â unrhyw enwebiad yn ddi-rym yn unol â Rheoliad 14, rhaid i’r Esgob roi gwybod ar unwaith i Ysgrifennydd y Bwrdd Enwebu priodol. Os â enwebiad gan y Bwrdd yn ddi-rym felly, bydd yr Ysgrifennydd yn cynnull cyfarfod arbennig o’r Bwrdd i enwebu o’r newydd, ac yna estynnir y cyfnod o bedwar mis a roddir i’r Bwrdd at enwebu hyd fis ar ôl y rhybudd sy’n galw’r cyfarfod.\nNi sefydlir Clerig mewn gofalaeth tra bo deiseb neu gyngaws ar droed ynglŷn â’i enwebiad.


Pwyntiau Gweddi Pwerus I Wella Canser | PWYNTIAU GWEDDI\nHafan Pwyntiau gweddi Pwyntiau Gweddi Pwerus I Wella Canser\nHeddiw, byddwn yn delio â phwyntiau Gweddi pwerus i wella canser. Canser yw un o'r afiechydon mwyaf marwol yn y byd. Ar gyfartaledd, roedd gan ddim llai na 18 miliwn o bobl ganser fel yn 2018 a disgwylir i'r ystadegau fod wedi cynyddu y tu hwnt i'r ffigur hwnnw. Yn anffodus, ar hyn o bryd, nid oes iachâd uniongyrchol ar gyfer canser. Dim ond yn ddigon cynnar y byddai rhywun yn ffodus i fod yn fyw ohono. Yn drist gwybod, ni all byd gwyddoniaeth ddarparu iachâd i'r afiechyd marwol hwn gan gymryd bywyd pobl bob dydd.\nYn ffodus, mae parth yr ysbrydol wedi gwella i bob math o afiechydon ac afiechydon. Gwnaeth yr ysgrythur inni ddeall bod Crist wedi cymryd arno ein hunain ein holl wendidau ac mae wedi gwella ein holl afiechydon. Duw yw'r iachawr mawr, ac mae'n barod i wella pobl o'r afiechyd canser marwol. Gwnaeth byd gwyddoniaeth i ni ddeall bod yna wahanol fathau o ganser ac mae yna wahanol lefelau ohono hefyd. Ond rydyn ni'n poeni llai am y math neu'r lefel y mae wedi cyrraedd, oherwydd mae gennym iachawr mawr yn Seion sy'n gallu gwella pob math o afiechydon neu afiechydon.\nCyhoeddodd yr ysgrythur ein bod wedi cael enw sydd uwchlaw pob enw arall, wrth grybwyll yr enw Iesu, rhaid i bob pen-glin ymgrymu a bydd pob tafod yn cyfaddef mai Duw ydyw. Hefyd, gwnaeth yr ysgrythur imi ddeall y bydd unrhyw goeden nad yw'r Tad wedi'i phlannu yn cael ei dadwreiddio o'r gwreiddyn. Ni phlannodd Duw ganser yn eich bywyd, siawns nad yw'r gelyn wedi gwneud hyn. Byddwn yn siarad â'r afiechydon yn yr iaith y mae'n ei deall, byddwn yn cyfathrebu â chanser â gwaed gwerthfawr Crist a daflwyd ar groes Calfaria. Rwy'n dyfarnu yn ôl awdurdod y nefoedd, bod pob math o glefyd sy'n gysylltiedig â chanser sy'n effeithio ar eich iechyd yn cael ei iacháu heddiw yn enw Iesu.\nArglwydd Iesu, ti yw iachawr mawr Seion, yr un sy'n estyn ei law ac yn iacháu'r cleifion. Yr un sy'n achub Ei bobl â chryfder ei law dde, rwy'n gweddïo y byddwch chi'n estyn eich dwylo ac yn fy iacháu o'r afiechyd canser hwn, rwy'n gweddïo y byddwch chi'n tynnu'r boen i ffwrdd ac yn gwneud i'r salwch fynd i ffwrdd yn enw Iesu.\nArglwydd, oherwydd ysgrifennwyd ein bod wedi cael enw sydd ymhell uwchlaw pob enw arall, wrth grybwyll yr enw Iesu, rhaid i bob pen-glin ymgrymu a rhaid i bob tafod gyfaddef mai Duw ydyw. Rwy'n siarad â chi ganser yn enw, gadewch fy mywyd heddiw, rwy'n rhydd oddi wrthych heddiw yn enw Iesu.\nArglwydd, deallaf nad oes enw arall trwy yr hwn a roddir i ddyn y dygir iachawdwriaeth trwyddo i bob dyn caredig, yn enw yr Hwn sy'n iacháu, yr hwn sy'n traddodi a'r hwn sy'n dod yn ôl eto, yr wyf yn dyfarnu yn yr enw o Iesu, mae canser yn cael ei drechu dros fy mywyd yn enw Iesu.\nO chi ganser, clywch air yr Arglwydd, ysgrifennwyd fod Crist wedi cymryd arno ein hunain ein holl wendidau ac mae wedi iacháu ein holl afiechydon. Rwy'n dyfarnu yn ôl awdurdod y nefoedd, mae canser yn gadael fy asgwrn heddiw yn enw Iesu.\nRwy'n cyhoeddi canser i chi heddiw fy nghorff yw teml y Duw byw felly does gennych chi ddim lle yn fy nghorff. Rwy'n dyfarnu y bydd tân Duw Hollalluog yn mynd allan nawr ac yn cael gwared ar had canser yn fy ngwaed. Rwy'n dyfarnu y bydd pŵer Duw Hollalluog yn mynd allan ac yn cael gwared ar had canser yn fy bara, rwy'n dyfarnu y bydd pŵer Duw yn mynd allan ac yn cael gwared ar had canser yn fy ymennydd, yn enw Iesu.\nOherwydd mae wedi ei ysgrifennu yn y llyfr Jeremiah 30: 17 I yn adfer eich iechyd, a byddaf yn gwella'ch clwyfau, 'meddai'r Arglwydd. " Rwy'n dyfarnu bod fy iechyd yn cael ei adfer gan y pŵer yn enw Iesu.\nMae gair yr arglwydd wedi dweud oherwydd rwy'n gwybod y meddyliau sydd gen i tuag atoch chi, meddai arglwydd y llu, meddyliau da a drwg ydyn nhw i roi diwedd disgwyliedig i chi. Dywedasoch fod eich meddyliau tuag ataf yn dda ac nid yn ddrwg i roi diwedd disgwyliedig imi a gwn hefyd nad ydych yn ddyn i ddweud celwydd, ac nid ydych chwaith yn fab i edifarhau ar eich geiriau. Rwy’n gweddïo y byddwch yn gwneud y gair hwn yn amlwg yn fy mywyd, gofynnaf am iachâd llwyr yn enw Iesu.\nSalmau 107: 19-21 Felly dyma nhw'n gweiddi ar yr Arglwydd yn eu trallod, ac fe wnaeth Duw eu hachub o'u hamgylchiadau enbyd. Rhoddodd Duw y drefn a'u hiacháu; fe'u hachubodd o'u pwll. Gadewch iddyn nhw ddiolch i'r Arglwydd am ei gariad ffyddlon a'i weithredoedd rhyfeddol i bawb. ” Arglwydd rydw i hefyd eisiau rhannu fy nhystiolaeth o'ch gweithredoedd mawr. Rwyf am gyhoeddi i'r ddaear gyfan nerth eich dwylo, gofynnaf y byddwch yn wyrthiol yn tynnu canser oddi ar fy nghorff ac yn fy ngwneud yn gyfan eto yn enw Iesu.\nDywed yr ysgrythur yn llyfr Salm 146: 8 Yr Arglwydd: sy'n gwneud i'r deillion weld. Yr Arglwydd: sy'n sythu i fyny'r rhai sy'n plygu'n isel. Yr Arglwydd: sy'n caru'r cyfiawn. ” Arglwydd, rydych chi'n gallu adfer golwg y deillion, rydych chi'n gallu sythu'r un sy'n plygu'n isel, rwy'n siŵr eich bod chi'n gallu fy iacháu rhag canser hefyd. Rwy’n gweddïo y byddwch yn codi heddiw ac yn gwneud yr hyn na all ond ei wneud yn enw Iesu. Rwyf am i chi Dduw drugarhau wrthyf, dywedwch y byddwch yn trugarhau wrth bwy y byddwch yn trugarhau ac yn tosturio wrth bwy y byddwch yn ei gael. Gofynnaf y byddwch yn trugarhau wrthyf ac yn fy achub rhag canser trwy nerth eich dwylo.\nerthygl flaenorolPwyntiau Gweddi Pwerus I Ryddhau Eich Hun rhag Caethiwed Dyled\nerthygl nesafPwyntiau Gweddi Pwerus I Darostwng Eich Gelyn


Ffiseg a Seryddiaeth ar y brig yng Nghymru yn y Guardian University Guide - Newyddion - Prifysgol Caerdydd\nFfiseg a Seryddiaeth ar y brig yng Nghymru yn y Guardian University Guide\nCafodd yr Ysgol Ffiseg a Seryddiaeth ei graddio ar y brig yng Nghymru ac un o'r 15 Ysgol orau yn y DU gan y Guardian University Guide 2022. Cododd Prifysgol Caerdydd tri safle ers y llynedd i fod y brifysgol orau ar gyfer ffiseg yng Nghymru.\nCafodd yr Ysgol ei chydnabod gan y Guardian University Guide am ffactorau fel ei hymrwymiad i addysgu ac i foddhad myfyrwyr. Eleni rhoddwyd sgôr boddhad cyffredinol o 89.9% i'r Ysgol gan ei myfyrwyr ac roedd 91.4% yn fodlon ar y cwrs yr oeddent yn ei astudio.\nMae'r Ysgol yn falch o'i record am foddhad myfyrwyr ac mae’n sgorio dros 90% yn rheolaidd am fodlonrwydd yn nhabl Arolwg Cenedlaethol y Myfyrwyr (NSS).\nDywedodd Cyfarwyddwr Dysgu ac Addysgu'r Ysgol, Dr Richard Lewis: "Rydym yn falch iawn bod ein myfyrwyr yn teimlo eu bod yn cael eu gwerthfawrogi a'u bod yn gwerthfawrogi ymrwymiad ein staff i wneud ein haddysgu'n glir ac yn hygyrch i'n myfyrwyr. Ein nod yw gwneud ffiseg a seryddiaeth yn berthnasol ac yn gyffrous ac i gyflwyno'r sgiliau sydd eu hangen ar ein myfyrwyr i lwyddo mewn ystod eang o yrfaoedd. Mae ein graddau cyson uchel yn yr NSS yn dangos bod ein myfyrwyr yn gwerthfawrogi'r amgylchedd dysgu yr ydym wedi'i ddatblygu."\nSgoriodd yr Ysgol yn dda hefyd yng nghanllaw'r Guardian ar wariant fesul myfyriwr a chymhareb nifer y myfyrwyr i staff.\nDywedodd Dr Lewis: "Mae'r Ysgol yn falch iawn ein bod wedi cyflawni'r canlyniadau hyn mewn cyfnod heriol i staff a myfyrwyr yn ystod y pandemig, a'n nod yw parhau i wella'r amgylchedd dysgu ac addysgu i'n myfyrwyr."


Agenda for Pwyllgor Archwilio on Dydd Gwener, 14eg Gorffennaf, 2017, 10.00 yb\nDydd Gwener, 14eg Gorffennaf, 2017 10.00 yb\nNi chafwyd dim datganiadau o fuddiant\nPENODI CADEIRYDD AR GYFER BLWYDDYN Y CYNGOR 2017/18.\nPENDERFYNWYD YN UNFRYDOL benodi'r Cynghorydd T. Higgins yn Gadeirydd y Pwyllgor ar gyfer blwyddyn y cyngor 2017/18.\nPENODI IS-GADEIRYDD AR GYFER BLWYDDYN Y CYNGOR 2017/18.\nPENDERFYNWYD YN UNFRYDOL benodi'r Cynghorydd A.G. Morgan yn Is-gadeirydd y Pwyllgor ar gyfer blwyddyn y cyngor 2017/18.\nCYNLLUN ARCHWILIO MEWNOL 2016/17 A 2017/18. PDF 436 KB\nReport A(i) 2016-17 , eitem 5. PDF 199 KB\nReport A(i) 2017-18 , eitem 5. PDF 288 KB\nReport A(ii) 2016-17 , eitem 5. PDF 286 KB\nAdroddiad B , eitem 5. PDF 321 KB\nReport C (1) , eitem 5. PDF 248 KB\nRhoddodd y Pwyllgor ystyriaeth i adroddiad a roddai'r wybodaeth ddiweddaraf am y cynnydd oedd yn cael ei wneud o ran gweithredu'r Cynllun Archwilio Mewnol. Nodwyd bod Rhan A yn darparu adroddiad cynnydd ar Gynllun Archwilio 2016/17 a 2017/18 ynghyd ag argymhellion Matrics Sgorio. Roedd Rhan B yn grynodeb o adroddiadau terfynol wedi'u cwblhau ar gyfer 2016/17 ynghylch y prif systemau ariannol (Ebrill 2016 hyd y presennol). Roedd Rhan C yn ymwneud ag adolygiadau o systemau eraill ac Archwiliadau Sefydliadau.\nRhoddwyd sylw i'r materion canlynol wrth drafod yr adroddiadau:-\n· Cyfeiriwyd at Adroddiad C a'r Archwiliad Mewnol o Reoli Contractau Adrannol. Ceisiwyd eglurhad ynghylch a oedd unrhyw gynlluniau i gynnal archwiliadau pellach i asesu a oedd y materion a nodwyd yn yr adroddiad ar yr 8 contract wedi cael sylw ac a oedd y Penaethiaid Gwasanaeth newydd yn yr is-adrannau yn rhoi'r Cynllun Gweithredu ar waith. Cadarnhaodd Pennaeth Dros Dro Archwilio, Risg a Chaffael fod darpariaeth wedi ei gwneud yng Nghynllun Archwilio 2017/18 i roi sylw eilwaith i'r materion hynny. Dywedodd ymhellach fod ymagwedd yr Awdurdod at gaffael wedi newid bellach i fod yn fwy rhagweithiol, gan ystyried sut a beth oedd yn ei brynu gyda golwg ar wneud arbedion effeithlonrwydd.\nDywedodd y Pennaeth Eiddo, er bod y materion a godwyd yn yr adroddiad yn ymwneud yn bennaf â gwasanaethau gwastraff, roedd rhai ohonynt yn ymwneud â'r gwasanaethau eiddo cyn iddo ef gymryd cyfrifoldeb dros y gwasanaeth hwn. Rhoddodd sicrwydd i'r Pwyllgor fod gweithdrefnau yn cael eu cyflwyno i fynd i'r afael â'r materion hynny.\n· Mewn ymateb i gwestiwn ar werth yr 8 contract, dywedodd Pennaeth Dros Dro Archwilio, Risg a Chaffael er nad oedd ganddi'r wybodaeth benodol ar gael yn y cyfarfod, byddai pob un wedi bod yn fwy na £75k. Cadarnhaodd y byddai trefniadau'n cael eu gwneud i'r wybodaeth gael ei darparu'n uniongyrchol i Aelodau'r Pwyllgor.\n· Cyfeiriwyd at archwilio'r 8 contract a cheisiwyd eglurhad ynghylch a oedd cwmpas yr Archwiliad wedi ei ehangu i gynnwys contractau eraill. Dywedodd Pennaeth Dros Dro Archwilio, Risg a Chaffael fod yr Awdurdod wedi sefydlu Bwrdd Caffael i oruchwylio contractau, yn enwedig y rhai o werth uchel, i sicrhau ei fod yn gweithredu o fewn y fframwaith perthnasol a'r Rheolau o ran Gweithdrefnau Contractau. I gynorthwyo'r Bwrdd yn hynny o beth, defnyddiwyd gwybodaeth a gasglwyd gan system Atamis (gan ddisodli system Spike) i werthuso nifer o gontractau a ddyfarnwyd i un cyflenwr ar draws nifer o adrannau e.e. torri glaswellt, er mwyn sicrhau'r gwasanaeth gorau am y pris gorau.\nGan ymateb i gwestiwn, cadarnhaodd y Cyfarwyddwr Adnoddau er bod y data hanesyddol a gâi ei gadw ar Spike yn cael ei drosglwyddo'n raddol i Atamis, y byddai modd ei gyrchu o hyd, hyd y gellid ei ragweld.\n· Cyfeiriwyd at Adroddiad C a'r Archwiliad ar gynnal a chadw cyfalaf. Ceisiwyd eglurhad ynghylch pa fesurau oedd gan yr Awdurdod/roedd yr Awdurdod yn eu cymryd i fynd i'r afael â materion a nodwyd mewn perthynas â threfniadau yn ôl y gofyn a chadw tystiolaeth ysgrifenedig ôl-gwblhau.\nDywedodd Pennaeth ... Gweld y cofnodion lawn ar gyfer eitem 5.\nADRODDIAD BLYNYDDOL ARCHWYLIAD MEWNOL 2016/17. PDF 237 KB\nInternal Audit Annual Report 2016-17 , eitem 6. PDF 306 KB\nCafodd y Pwyllgor, er ystyriaeth, Adroddiad Blynyddol Pennaeth Dros Dro Archwilio, Risg a Chaffael, a luniwyd yn unol â gofynion Safonau Archwilio Mewnol y Sector Cyhoeddus (PSIAS), a oedd yn rhoi barn ar ddigonolrwydd ac effeithiolrwydd amgylchedd rheoli'r Cyngor am y flwyddyn Ebrill 2016 hyd at Fawrth 2017, yn seiliedig ar y gwaith a wnaed yng Nghynllun Archwilio Mewnol 2016/17, fel y cytunwyd ar hynny gan y Pwyllgor Archwilio.\nNododd y Pwyllgor fod Pennaeth Dros Dro Archwilio, Risg a Chaffael o'r farn fod gan yr Awdurdod, ar y cyfan, amgylchedd rheoli digonol ac effeithiol ar waith. Roedd trefniadau llywodraethu clir â chyfrifoldebau rheoli a strwythurau pwyllgorau pendant ar waith. Roedd rheoli risg a'r fframwaith rheoli yn gadarn ar y cyfan ac yn cael eu gweithredu'n eithaf cyson. Roedd gan yr Awdurdod Gyfansoddiad sefydledig, ac roedd wedi datblygu polisïau a chymeradwyo Rheolau Gweithdrefn Ariannol sy'n rhoi cyngor ac arweiniad i'r holl staff ac aelodau. O ganlyniad, roedd Pennaeth Dros Dro Archwilio, Risg a Chaffael yn fodlon fod gwaith sicrwydd digonol wedi ei gyflawni i'w galluogi i ddod i gasgliad rhesymol ynghylch digonolrwydd ac effeithiolrwydd amgylchedd rheoli mewnol yr Awdurdod.\nGan ymateb i gwestiwn ar drefniadau staffio yn yr adain Archwilio, amlinellodd Cyfarwyddwr y Gwasanaethau Corfforaethol gynigion ar gyfer ad-drefnu'r adain, gan gynnwys apwyntiadau oedd i'w gwneud i swyddi Pennaeth Refeniw a Chydymffurfiaeth Ariannol a Phen-archwilydd i ganolbwyntio ar archwilio'n unig, gan ddisodli swydd bresennol y Rheolwr Archwilio a Risg. Cadarnhaodd mai 10 fyddai nifer y staff yn yr uned, a byddai'r nifer honno'n cael ei hategu ar sail ad-hoc drwy secondiadau a graddedigion dan hyfforddiant.\nCyfeiriwyd at dudalen 57 o'r adroddiad ac at gategoreiddio materion 2 seren a godwyd yn 2016/17. Ceisiwyd eglurhad ynghylch a oedd tuedd yn ymddangos mewn perthynas â materion polisi ac, os felly, pa fesurau oedd yn cael eu cymryd i fynd i'r afael â'r duedd honno. Cadarnhaodd Pennaeth Dros Dro Archwilio, Risg a Chaffael ei bod yn amlwg fod patrwm yn datblygu ac y byddai trefniadau'n cael eu gwneud i gyflwyno mesurau priodol i fynd i'r afael ag unrhyw broblemau a nodwyd.\nBLAENRHAGLEN WAITH Y PWYLLGOR ARCHWILIO. PDF 230 KB\nAtodiad 1 , eitem 7. PDF 380 KB\nAtodiad 2 , eitem 7. PDF 200 KB\nYstyriodd y Pwyllgor ei Flaenraglen Waith ar gyfer blwyddyn y cyngor 2017/18.\nCyfeiriodd Pennaeth Dros Dro Archwilio, Risg a Chaffael at y ddarpariaeth yn y rhaglen ar gyfer sesiynau anffurfiol/hyfforddiant a gofynnodd a oedd y Pwyllgor yn teimlo y byddai'n werth chweil, yn unol ag arfer da, cwrdd ag Archwilwyr Allanol y Cyngor unwaith y flwyddyn.\nfod Blaenraglen Waith y Pwyllgor Archwilio am 2017/18 yn cael ei chymeradwyo.\nyn unol ag arferion da, fod y Pwyllgor Archwilio yn cyfarfod ag Archwilwyr Allanol y Cyngor yn flynyddol.\nDIWEDDARIAD AR GEFNOGI POBL. PDF 305 KB\nAdroddiad , eitem 8. PDF 166 KB Gweld fel HTML (8./2) 51 KB\nYn unol â Chofnod 6 o'i gyfarfod ar 6 Ionawr 2017, derbyniodd y Pwyllgor yr adroddiad cynnydd chwemisol ar Gynllun Gweithredu y Gwasanaeth Cefnogi Pobl, a oedd yn crynhoi'r gwaith oedd wedi ei wneud hyd yn hyn i gyflawni gwelliannau yn y prosesau grant a rheoli contractau, fel y nodwyd yn Archwiliad Mewnol 2015/16 o Grant Rhaglen Cefnogi Pobl 2015/16. Nodwyd bod cynnydd da yn cael ei wneud o ran y cynllun gweithredu a oedd yn cael ei fonitro gan y Gr?p Cynllunio Cefnogi Pobl, dan gadeiryddiaeth Cyfarwyddwr y Gwasanaethau Cymunedol.\n· Cyfeiriwyd at y cynnig yn y Cynllun Gweithredu i ddod i gytundeb erbyn canol mis Medi 2017 ar lefel y taliadau rheoli derbyniol ac a oedd y targed hwnnw'n gyraeddadwy.\nDywedodd y Rheolwr Diogelu a Chomisiynu fod cyfarfod o'r Pwyllgor Cydweithredol Rhanbarthol ar gyfer Canolbarth a Gorllewin Cymru wedi'i drefnu ar gyfer mis Medi, pryd y rhagwelwyd y byddai'r cytundeb yn cael ei gadarnhau.\n· Mewn ymateb i gwestiwn ar argymhelliad 8 yn y cynllun sy'n ymwneud â thaliadau cymhorthdal, dywedodd y Rheolwr Diogelu a Chomisiynu y rhagwelid y byddai'r materion yn cael eu hunioni yn dilyn ymgynghoriad pellach.\n· Mewn ymateb i gwestiwn ynghylch tynnu'n ôl neu leihau cymorth grant oherwydd achosion o ddiffyg cydymffurfio, dywedodd y Rheolwr Diogelu a Chomisiynu nad oedd Llywodraeth Cymru, hyd y gwyddai ef, wedi cymryd yr un o'r camau hynny. Fodd bynnag, roedd materion wedi codi yn y gorffennol lle'r oedd Llywodraeth Cymru wedi ei gwneud yn ofynnol iddynt gael eu hunioni cyn talu'r grant.\nCadarnhaodd Cyfarwyddwr y Gwasanaethau Corfforaethol, er bod Llywodraeth Cymru wedi dal taliadau grant yn ôl o'r blaen am resymau penodol, eu bod wastad wedi cael eu talu.\n· Mewn ymateb i gwestiwn ar argymhelliad 4 ynghylch y potensial ar gyfer comisiynu gwasanaethau ar y cyd rhwng Cynghorau Sir Caerfyrddin, Ceredigion a Phenfro, cadarnhaodd y Rheolwr Diogelu a Chomisiynu fod trafodaethau'n mynd rhagddynt â Sir Benfro ynghylch comisiynu tendr ar y cyd ar gyfer darparu gwasanaethau mewn perthynas â Thrais Domestig yn erbyn Menywod. O ran cyfranogiad Ceredigion i gomisiynu ar y cyd, roedd hynny'n llai a byddai angen rhoi rhagor o ystyriaeth i lefelau cyfranogiad rhwng yr awdurdodau i sicrhau bod llwyth gwaith cysylltiedig yn cael ei ddosbarthu'n deg.\nfod yr adroddiad yn cael ei dderbyn.\nbod y Pwyllgor yn parhau i dderbyn diweddariadau bob 6 mis ar y Cynllun Gweithredu.\nEstynnodd y Cadeirydd groeso i'r cyfarfod i Mr Jeremy Evans o Swyddfa Archwilio Cymru.\nDIWEDDARIAD PWYLLGOR ARCHWILIO - GORFFENNAF 2017 PDF 379 KB\nView item 9.1 as HTML 31 KB\nAdroddiad , eitem 9.1 PDF 258 KB\nBu'r Pwyllgor yn ystyried adroddiad a roddai'r wybodaeth ddiweddaraf am y gwaith archwilio oedd wedi'i wneud ynghylch yr Awdurdod gan Swyddfa Archwilio Cymru hyd at fis Gorffennaf 2017.\nCYNLLUN GWELLA BLYNYDDOL 2016/17 - CYNGOR SIR GAERFYRDDIN. PDF 486 KB\nView item 9.2 as HTML 33 KB\nAdroddiad , eitem 9.2 PDF 310 KB\nCafodd y Pwyllgor Adroddiad Swyddfa Archwilio Cymru am Welliant Blynyddol Cyngor Sir Caerfyrddin 2016/17, a baratowyd fel rhan o Raglen Archwilio 2017/18.\nNododd y Pwyllgor fod yr adroddiad yn nodi barn yr Archwilydd Cyffredinol ar y Cyngor a'i fod yn fodlon bod yr Awdurdod yn adolygu'n barhaus ac y byddai'n bodloni ei rwymedigaethau. Nodwyd ymhellach fod Atodiad C i'r adroddiad yn cynnwys argymhellion a ddeilliai o Adroddiad Cenedlaethol 2016/17.\nLLYWODRAETHU DA WRTH BENDERFYNU AR NEWIDIADAU GWASANAETH SYLWEDDOL. PDF 485 KB\nView item 9.3 as HTML 33 KB\nAdroddiad , eitem 9.3 PDF 177 KB\nCafodd y Pwyllgor adroddiad Swyddfa Archwilio Cymru ar 'Lywodraethu Da wrth Benderfynu ar Newidiadau Gwasanaeth Sylweddol - Cyngor Sir Caerfyrddin', a wnaed fel rhan o Raglen Archwilio 2017/18 sy'n cynnwys y tri chynnig canlynol a awgrymwyd ar gyfer gwella:\nC1 - Y Pwyllgorau Craffu yn ystyried manteisio'n well ar gyfleoedd i herio cynigion a phenderfyniadau ynghylch newid,\nC2 - Y Swyddogion yn gweithio gyda'r cynghorwyr i nodi lefel y wybodaeth y mae cynghorwyr am ei gweld ar opsiynau ar gyfer newid gwasanaeth, er mwyn gwella tryloywder o ran y broses gwneud penderfyniadau,\nC3 - Y Cyngor yn adolygu cylch gwaith y Gr?p Llywodraethu Corfforaethol a Gweithgor yr Adolygiad Corfforaethol er mwyn egluro eu cyfrifoldebau o ran asesu ac adolygu trefniadau llywodraethu.\nGan ymateb i gwestiwn ar y tri chynnig, dywedodd Cyfarwyddwr y Gwasanaethau Corfforaethol, mewn perthynas â Chynnig 1, er bod cynigion i newid gwasanaeth yn cael eu rhoi gerbron pwyllgorau craffu, fod eu natur yn yr ystyr eu bod yn cynnig newidiadau i'r gwasanaeth yn heriol. O ran C2, roedd yr awdurdod wedi cynnal sesiynau cyllideb anffurfiol yn flynyddol i drafod cynigion cyllidebol, gan gynnwys newidiadau gwasanaeth, ac roedd yn archwilio fformat y sesiynau hynny ar hyn o bryd wrth i'r gwaith fynd rhagddo ar gynigion cyllideb 2018/19. Mewn perthynas â C3, ystyriwyd y Gr?p Llywodraethu Corfforaethol a Gweithgor yr Adolygiad Corfforaethol yn endidau ar wahân, gyda'r Gr?p yn un dan arweiniad swyddogion a oedd yn mynd i'r afael â materion llywodraethu a'r Datganiad Llywodraethu Blynyddol, a'r gweithgor yn mynd i'r afael â materion cyfansoddiadol ar lefel aelodau.\nCYNLLUNIO ARBEDION MEWN CYNGHORAU YNG NGHYMRU. PDF 461 KB\nView item 9.4 as HTML 33 KB\nAdroddiad , eitem 9.4 PDF 525 KB\nCafodd y Pwyllgor Adroddiad Swyddfa Archwilio Cymru am Gynllunio Arbedion mewn Cynghorau yng Nghymru, fel rhan o Raglen Archwilio 2017/18 sy'n cynnwys y 4 cynnig a wneir amlaf ar gyfer gwelliant ledled Cymru.\n· Cryfhau trefniadau cynllunio ariannol drwy sicrhau bod cynigion arbedion yn cael eu datblygu'n llawn, bod y risg sydd ynghlwm wrthynt wedi cael ei hasesu a'u bod yn cynnwys amserlenni gweithredu realistig, cyn eu cynnwys yn y gyllideb flynyddol,\n· Cryfhau trefniadau cynllunio ariannol drwy ddatblygu arbedion dangosol i gwmpasu cyfnod y Strategaeth Ariannol Tymor Canolig\n· Cryfhau trefniadau cynllunio ariannol drwy ddatblygu polisi creu incwm/codi tâl\n· Cryfhau trefniadau cynllunio ariannol drwy integreiddio ac ymgorffori prosesau cynllunio ariannol a chorfforaethol\nWrth roi sylw i'r 4 maes, dywedodd Cyfarwyddwr y Gwasanaethau Corfforaethol fod darpariaeth gyfredol wedi ei gwneud ar gyfer y cynnig cyntaf ym mhroses pennu cyllideb y Cyngor. Yng nghyswllt yr ail gynnig, er bod gan yr awdurdod systemau Asesiad Risg ac Asesiad o'r Effaith ar Ansawdd, roedd ei allu i gynllunio ar gyfer £36m o arbedion dros gyfnod o 3 blynedd yn heriol yn absenoldeb ffigurau dangosol neu ffigurau manwl gan Lywodraeth y DU a Llywodraeth Cymru. O ran incwm/codi tâl a chynllunio ariannol/busnes, roedd gan yr Awdurdod bolisïau priodol ar waith.\nDATGANIAD CYFRIFON 2016/17. PDF 258 KB\nDatganiad Cyfrifon , eitem 10. PDF 2 MB\nYstyriodd y Pwyllgor Ddatganiad Cyfrifon yr Awdurdod ar gyfer 2016-17, gan gynnwys Cronfa Bensiwn Dyfed, a luniwyd yn unol â Rheoliadau Cyfrifon ac Archwilio (Cymru) 2014.\nRoedd y Datganiad yn dwyn ynghyd holl drafodion ariannol yr Awdurdod a'r Gronfa Bensiwn am y flwyddyn, a hefyd roedd yn rhoi manylion asedau a rhwymedigaethau'r Awdurdod a'r Gronfa Bensiwn fel yr oeddent ar 31 Mawrth, 2017.\nYn ystod 2016/17 roedd yr Awdurdod wedi cadw at gyllideb gwariant net Cronfa gyffredinol y Cyngor, ac roedd y canlyniadau canlynol wedi eu cynnwys yn Natganiad Symudiadau Cronfeydd yr Awdurdod:-\n- Cronfa'r Cyngor (ar gael yn gyffredinol ar gyfer gwariant newydd) – trosglwyddo i'r balans £525k;\n- Balansau ariannol yr ysgolion o dan gynlluniau rheoli lleol – trosglwyddo\no'r balansau £1,967k;\n- Y Cyfrif Refeniw Tai – cynnydd yn y balans o £4,890k;\nNodwyd er bod nifer o feysydd gwasanaeth ar draws yr Awdurdod wedi bod dan bwysau yn sgil galwadau yn ystod y flwyddyn, roedd y rheiny wedi cael eu gwrthbwyso gan danwariant mewn meysydd gwasanaeth eraill, yn benodol ar gostau cyllido cyfalaf, a oedd yn cynnwys arbedion o £2.9m yn sgil newid yn null ad-dalu'r arian roedd y Cyngor wedi cael ei fenthyg, o ddull balans gostyngol o 4% i ddull 'llinell syth' o 2.5% (a gymeradwywyd gan y Cyngor ar 26 Ebrill 2017) a lefel gasglu uwch na'r hyn a amcangyfrifwyd ar y dreth gyngor.\nRoedd yr alldro a ddeilliai o hynny yn golygu bod yr Awdurdod wedi trosglwyddo £525k i'w gronfeydd wrth gefn cyffredinol, yn erbyn £65 yr oedd wedi'i drosglwyddo o'r cronfeydd wrth gefn.\nHefyd ceisiwyd sylw a chaniatâd ôl-weithredol gan y Pwyllgor mewn perthynas â'r symudiadau canlynol i'r cronfeydd wrth gefn ac oddi wrthynt:-\nY Gronfa Datblygiadau Mawr - trosglwyddo £3.9m i gefnogi datblygiadau mawr yn y dyfodol;\nRheoli Fflyd y Cyngor - trosglwyddo £1.33m i dalu costau adnewyddu'r fflyd\nCyllid Cyfalaf y Rhaglen Moderneiddio Addysg – Clustnodi £3.685 miliwn yng nghyllideb 2016/2017 i dalu am gost benthyca darbodus i gyllido'r Rhaglen Moderneiddio Addysg - i'w ddefnyddio yn 2016-2017.\nNodwyd bod aelodau'r Pwyllgor wedi bod yn bresennol mewn sesiwn briffio yr wythnos honno ynghylch y Datganiad Cyfrifon, lle'r oeddent wedi cael cyfle i gael gwedd gliriach ar yr holl agweddau ar y Datganiad Cyfrifon.\n11.1.dderbyn Datganiad Cyfrifon 2015/16 (Cyngor Sir Caerfyrddin a Chronfa Bensiwn Dyfed);\n11.2 cymeradwyo'n ôl-weithredol y symudiadau o'r Cronfeydd Wrth Gefn a Glustnodwyd ac iddynt, yn enwedig trosglwyddiadau i:-\n· Y Gronfa Datblygiadau Mawr;\n· Rheoli Fflyd y Cyngor\n· Cyllid cyfalaf Rhaglen Moderneiddio Addysg.\nDATGANIAD ARIANNOL AWDURDOD HARBWR PORTH TYWYN 2016/17. PDF 234 KB\nAdroddiad , eitem 11. PDF 523 KB Gweld fel HTML (11./2) 244 KB\nRhoddodd y Pwyllgor ystyriaeth i Ddatganiad Ariannol Awdurdod Harbwr Porth Tywyn 2016-17, a oedd wedi cael ei lunio'n unol â Deddf Harbyrau 1964, a nodai ei bod yn ofynnol yn statudol i bob awdurdod harbwr lunio datganiad blynyddol o gyfrifon ynghylch gweithgareddau'r harbwr.\nYn unol â Rheoliadau Cyfrifon ac Archwilio (Cymru) 2014, roedd y cyfrifon hynny ar ffurf cyfrif incwm a gwariant blynyddol ar wahân a datganiad balansau. Cost net gweithgareddau'r harbwr yn 2016-17 oedd £247k ac roedd yr holl weithgareddau'n cael eu cyllido'n llawn gan Gyngor Sir Caerfyrddin. Roedd yr asedau sefydlog a ddelir ar 31 Mawrth 2017 yn dod i gyfanswm o £3,868k.\nNodwyd hefyd fod Cyngor Sir Caerfyrddin wedi cael amrywiaeth o bwerau a dyletswyddau statudol at ddibenion gwella, cynnal a rheoli Harbwr Porth Tywyn drwy Orchymyn Adolygu Harbwr Porth Tywyn 2000.\nPENDERFYNWYD YN UNFRYDOL dderbyn Datganiad Cyfrifon Awdurdod Harbwr Porth Tywyn 2016-17.\nCOFNODION GRWPIAU PERTHNASOL I'R PWYLLGOR ARCHWILIO:- PDF 231 KB\nView item 12. as HTML 44 KB\nGRWP LLYWIO RHEOLI RISG A GYNHALIWYD AR 5ED EBRILL, 2017 PDF 175 KB\nPENDERFYNWYD YN UNFRYDOL fod cofnodion cyfarfod y Gr?p Llywio Rheoli Risg a gynhaliwyd ar 5 Ebrill, 2017 yn cael eu derbyn.\nPANEL GRANTIAU A GYNHALIWYD AR 12EG MAI, 2017 PDF 185 KB\nPENDERFYNWYD YN UNFRYDOL fod cofnodion cyfarfod y Panel Grantiau a gynhaliwyd ar 12 Mawrth, 2017 yn cael eu derbyn.\nLLOFNODI YN GOFNOD CYWIR COFNODION CYFARFOD Y PWYLLGOR A GYNHALIWYD AR 24AIN MAWRTH, 2017. PDF 342 KB\nPENDERFYNWYD llofnodi cofnodion cyfarfod y Pwyllgor Archwilio a gynhaliwyd ar 24 Mawrth 2017, gan eu bod yn gywir.


Miloedd i elwa ar feddyginiaeth wrthfeirol yng Nghymru\nDydd Llun 14 Chw 2022, 13:00\nBydd modd i filoedd o bobl yng Nghymru elwa ar feddyginiaeth wrthfeirol newydd a allai leihau’n sylweddol eu risg o orfod mynd i’r ysbyty oherwydd COVID-19.\nMae’r rhai pobl yn wynebu mwy o risg o fynd yn ddifrifol wael os byddant yn cael prawf positif ar gyfer y feirws. Mae’r rhain yn cynnwys pobl â chanser, pobl â Syndrom Down, pobl sydd wedi cael trawsblaniad a phobl sy’n cymryd meddyginiaethau sy’n gwanhau eu system imiwnedd.\nMae triniaethau COVID newydd wedi bod ar gael yn y gymuned ers mis Rhagfyr i helpu i atal y grŵp hwn o bobl rhag cael salwch mwy difrifol os ydynt yn dal y coronafeirws.\nHyd yma, mae mwy na 700 o gleifion o bob rhan o Gymru wedi cael eu trin yn llwyddiannus â thriniaethau gwrthgyrff monoclonaidd neu'r feddyginiaeth wrthfeirol molnwpirafir\nO hyn ymlaen byddant hefyd yn cael cynnig y driniaeth gyfunol newydd nirmatrelfir/ritonafir (Paxlovid). Yn wahanol i’r driniaeth gwrthgyrff monoclonaidd sotromifab, sy’n cael ei rhoi yn ysbyty, bydd modd i Paxlovid gael ei gymryd gartref.\nMae treialon clinigol wedi dangos bod cymryd Paxlovid o fewn pum diwrnod i ddatblygu symptomau COVID yn golygu bod 88 y cant yn llai o risg y bydd angen i’r unigolyn gael ei dderbyn i’r ysbyty.\nBydd Gwasanaeth Gwrthfeirol Cenedlaethol Cymru yn cysylltu â’r rheini sy’n gymwys i gael Paxlovid drwy eu ffonio neu anfon neges destun atynt o fewn 48 awr i ganlyniad positif gael ei gofnodi ar gyfer prawf llif unffordd neu brawf PCR.\nBydd fferyllwyr sydd wedi cael hyfforddiant arbennig yn gofyn cwestiynau am y meddyginiaethau y mae unigolion yn eu cymryd er mwyn penderfynu pa driniaeth sydd fwyaf priodol iddynt yn glinigol. Os bydd Paxlovid yn driniaeth addas, bydd yn cael ei anfon i gartref yr unigolyn o fewn 24 awr. Os na fydd Paxlovid yn addas, bydd sotrofimab yn parhau i gael ei gynnig.\nMae pobl nad ydynt yn y grŵp risg uchaf yn dal i allu cael y driniaeth wrthfeirol molnwpirafir drwy’r astudiaeth PANORAMIC, a bydd Paxlovid yn cael ei ychwanegu ar yr astudiaeth yn nes ymlaen y mis hwn. Mae’r astudiaeth yn agored i unrhyw un dros 50 oed neu i unigolion 18-49 oed sydd â chyflyrau iechyd penodol sy’n bodoli eisoes. Mae dros 8,000 o bobl ar draws y DU wedi cael eu recriwtio i’r astudiaeth ers iddi ddechrau ym mis Rhagfyr.\n“Dw i’n falch iawn ein bod yn gallu cynyddu nifer y triniaethau sydd ar gael i’r bobl fwyaf agored i niwed yng Nghymru os byddan nhw’n dal COVID-19.\n“Mae meddyginiaethau gwrthfeirol ar eu mwyaf effeithiol pan fydd pobl yn cael eu trin cyn gynted â phosibl, a dyna pam rydyn ni bellach yn cysylltu â phobl ar ôl i ganlyniad positif gael ei gofnodi ar gyfer prawf llif unffordd yn ogystal â phrawf PCR.\n“I’r rhan fwyaf o bobl, cael cwrs llawn o’r brechlyn, ac yna ddos atgyfnerthu, sy’n rhoi’r amddiffyniad mwyaf effeithiol yn erbyn salwch difrifol. Serch hynny mae nifer bach o bobl nad ydyn nhw’n cael ymateb cyflawn i’r brechlyn, ac mae triniaethau gwrthfeirol a thriniaethau gwrthgyrff yn cynnig amddiffyniad pellach i’r grŵp hwn.”\nDywedodd Prif Fferyllydd y Gwasanaeth Gwrthfeirol Cenedlaethol, Alana Adams:\n“Mae mwy na 700 o bobl yng Nghymru sydd yn y grŵp risg uchel iawn eisoes wedi cael eu trin â thriniaethau gwrthfeirol a thriniaethau gwrthgyrff er mwyn eu hamddiffyn rhag canlyniadau mwyaf difrifol COVID-19.\n“Fel arbenigwyr mewn meddyginiaethau, mae gan y fferyllwyr sy’n gweithio yn y Gwasanaeth Gwrthfeirol Cenedlaethol yr wybodaeth a’r arbenigedd i helpu pobl i benderfynu pa driniaeth yw’r dewis mwyaf priodol iddynt.\n“Mae tystiolaeth bod Paxlovid yn cael mwy o effaith na’r meddyginiaethau gwrthfeirol rydyn ni’n eu defnyddio eisoes o ran lleihau nifer y rheini sy’n gorfod cael eu derbyn i’r ysbyty, ac yn wahanol i driniaethau gwrthgyrff gellir ei gymryd gartref.”