Help gyda biliau a thaliadau | HelpwrArian\nProblemau ariannol Ffordd ymlaen\nHelp os ydych yn cael trafferth gyda biliau a thaliadau\nGall fod yn anodd rheoli’r holl filiau a thaliadau gwahanol yn ein bywydau. Gall canlyniadau peidio â thalu rhai biliau cyn eraill fod yn fwy difrifol. Gall ein Blaenoriaethwr Biliau eich helpu i ddidoli eich biliau a thaliadau yn y drefn gywir a dweud wrthych beth sydd angen i chi ei wneud os ydych yn cael trafferth talu cyn i chi fethu taliad.\nMae’n anodd pan fyddwch yn cael trafferth gyda biliau, neu’n poeni y gallech fethu taliad - ond mae pethau y gallwch eu gwneud.\nFelly gwnewch yn siŵr nad ydych yn anwybyddu'ch biliau a siaradwch â'r cwmnïau dan sylw. Gallant eich helpu.\nEglurwch beth yw’r sefyllfa a pham rydych yn mynd i gael trafferth talu.\nGall y cwmnïau ddewis eich helpu mewn nifer o ffyrdd, gan gynnwys addasu taliadau neu atal llog a thaliadau cosb.\nGweithiwch gyda'ch credydwyr i ddarganfod ffordd dderbyniol i ad-dalu'r hyn sy'n ddyledus gennych.\nDechreuwch trwy wneud cyllideb, fel y gallwch ddeall faint y gallwch fforddio ei ad-dalu.\nA daliwch ati i gyfathrebu â'ch credydwyr - gan eu diweddaru pryd bynnag y bydd eich amgylchiadau'n newid.\nOs oes gennych sawl bil rydych yn mynd i’w chael hi’n anodd eu talu, gallwch gyfrifo pa rai o’r rhain sydd angen delio â nhw yn gyntaf gan ddefnyddio ein Blaenoriaethydd biliau hawdd i’w ddefnyddio.\nFelly, ceisiwch help cyn i chi fethu unrhyw daliadau.\nDarganfyddwch eich ffordd ymlaen gyda HelpwrArian.\nEdrychwch ar ein Blaenoriaethwr Biliau i’ch helpu i ddod yn ôl ar y trywydd iawn.\nDywedwch wrthym beth rydych yn poeni am\nYdych chi’n ei chael hi’n anodd cadw golwg ar yr holl daliadau gwahanol sydd gennych bob mis? Rhowch wybod i ni pa rai rydych yn cael trafferth gyda nhw a gallwn ni helpu i flaenoriaethu eich biliau a chael yr help sydd ei angen arnoch cyn i chi fethu taliad.\nDewiswch y biliau a’r taliadau rydych yn poeni amdanynt\nUn peth arall\nRydych wedi dweud wrthym eich bod yn cael trafferth gyda’r biliau a’r taliadau hyn\nTreth Cyngor neu Gyfraddau\nTaliadau prynu nawr, talu yn nes ymlaen\nArian wedi'i fenthyg gan ffrindiau neu deulu\nBil ffôn symudol\nBil band eang\nGwasanaethau ffrydio teledu a cherddoriaeth\nTaliadau i DWP\nTaliadau treth i CThEM\nTreth Incwm neu filiau TAW\nYdych chi’n cael trafferth gydag unrhyw un o’r biliau a’r taliadau hyn?\nBiliau ynni Cardiau credyd Rhent morgais Treth Cyngor neu Gyfraddau Gorddrafftiau Taliadau prynu nawr, talu yn nes ymlaen Benthyciadau personol Arian wedi'i fenthyg gan ffrindiau neu deulu Cyllid car Bil ffôn symudol Bil band eang Gwasanaethau ffrydio teledu a cherddoriaeth Cardiau siop Benthyciadau diwrnod cyflog Bil dŵr Trwydded Deledu Cynhaliaeth plant Taliadau i DWP Taliadau treth i CThEM Dirwyon parcio Dirwyon llys Cytundebau hurbwrcasu Treth Incwm neu filiau TAW Benthyciad myfyriwr Benthyciadau gwystlwr\nGweler eich rhestr flaenoriaeth o filiau a sut i gael cymorth Gweler eich rhestr flaenoriaeth o filiau a sut i gael cymorth\nDyma’r biliau a’r taliadau y mae angen i chi fynd i’r afael â nhw yn gyntaf\nRydym wedi didoli’r rhai yr ydych wedi dweud wrthym eich bod yn poeni amdanynt yn y drefn y mae angen i chi edrych arnynt yn gyntaf. Mae’n bwysig mynd i’r afael â’r rhain gan mai nhw sy’n arwain at y canlyniadau mwyaf difrifol os nad ydych yn eu talu.\nI gael cymorth penodol ar filiau a thaliadau sy’n berthnasol i chi, dewiswch o’r Blaenoriaethwr Biliau uchod\nMae Treth Cyngor neu Ardrethi yn filiau blaenoriaeth y mae’n rhaid i chi eu talu. Mae eu hanwybyddu yn golygu y gallai eich cyngor fynd â chi i’r llys.\nSiaradwch â’ch cyngor lleol\nOs ydych yn cael trafferth i dalu Treth Cyngor neu’ch Ardrethi, cysylltwch â’ch cyngor ar unwaith a dywedwch wrthynt am eich sefyllfa. Peidiwch ag aros iddynt gysylltu â chi. Gall methu eu talu – hyd yn oed un taliad misol – fod yn eithaf difrifol. Mae gan bob cyngor gynlluniau i’ch helpu i reoli eich taliadau mewn symiau llai.\nEfallai y gallant gynnig:\ncynlluniau talu hyblyg – er enghraifft, gallwch ofyn am wasgaru taliadau dros 12 mis yn hytrach na 10 mis, sy’n golygu y byddwch yn gwneud taliadau llai bob mis\nSeibiant rhag talu Treth Cyngor neu Ardrethi – er enghraifft, os byddwch yn gofyn am gael talu mewn rhandaliadau 10 mis, yna gallwch fwynhau seibiant yn eich bil yn ystod misoedd Chwefror a Mawrth.\nGostyngiadau Treth Cyngor, Gostyngiad Ardrethi neu Ad-daliad Ardrethi os ydych ar fudd-daliadau neu ar incwm isel, neu\nGostyngiadau Treth Cyngor neu Ardrethi os ydych yn byw ar eich pen eich hun neu mai chi yw'r unig oedolyn yn y cartref.\nMae rhai cynlluniau gan y llywodraeth y gallech fod yn gymwys ar eu cyfer i helpu i leddfu effaith costau byw uwch.\nOs ydych yn byw yn Lloegr yn talu Treth Cyngor ar eiddo ym mandiau A-D, byddwch yn cael gostyngiad o £150 ar eich bil na fydd angen ei dalu’n ôl. Os yn gymwys, byddwch yn cael y gostyngiad hwn ym mis Ebrill 2022 neu ar draws dau fil neu fwy os byddwch yn talu llai na £150 y mis. Os nad ydych yn talu drwy Ddebyd Uniongyrchol, disgwylir i gynghorau fod yn barod i brosesu eich ceisiadau ym mis Ebrill.\nOs nad yw eich cartref yn gymwys i dalu Treth Cyngor neu os ydych ym mandiau E-H ac yn dal i gael trafferth gyda’ch biliau, mae cronfa ar gyfer cymorth ychwanegol y gallwch wneud cais amdani’n uniongyrchol gan eich awdurdod lleol.\nChwiliwch am eich cyngor lleol i gysylltu.\nOs ydych yn byw yng Lloegr, ewch i GOV.UKYn agor mewn ffenestr newydd\nOs ydych yn byw yng Nghymru, ewch i llyw.cymruYn agor mewn ffenestr newydd\nOs ydych yn byw yn Yr Alban, ewch i mygov.scotYn agor mewn ffenestr newydd\nOs ydych yn byw yng Ngogledd Iwerddon, ewch i nidirectYn agor mewn ffenestr newydd\nYdych chi wedi methu taliad Treth Cyngor?\nRwyf wedi methu taliad\nOs ydych wedi methu un taliad Treth Cyngor neu Ardrethi, nawr yw’r amser i gael cyngor ar ddyledion\nCysylltwch â’ch cyngor cyn gynted ag y gallwch i roi gwybod iddynt fod eich amgylchiadau wedi newid, a’ch bod yn cael trafferth i dalu eich biliau.\nEfallai y gallant gynnig cynllun talu neu wyliau i’ch helpu i ddod yn ôl ar y trywydd iawn. Os oes angen mwy o gymorth arnoch, neu os ydych yn cael trafferth gyda dyledion eraill hefyd, gall ymgynghorydd dyled eich helpu.\nDefnyddiwch ein teclyn lleoli cyngor ar ddyledion i ddod o hyd i gyngor cyfrinachol ar ddyledion am ddim ar-lein, dros y ffôn neu’n agos at eich cartref.\nOs na allwch dalu’ch rhent, cymerwch y camau hyn i’ch helpu i gael y taliadau diweddaraf yn ôl.\nSiaradwch â’ch landlord neu gymdeithas tai\nOs ydych yn cael trafferth i dalu eich rhent, y peth cyntaf i’w wneud yw siarad â’ch landlord, cyngor neu gymdeithas tai.\nMae’n naturiol efallai eich bod yn ofni egluro y byddwch yn hwyr gyda’r rhent. Ond mae'n llawer gwell cael y mater allan yn agored cyn i chi fethu â thalu.\nPan fyddwch yn siarad â’ch landlord esboniwch pam y byddwch yn hwyr gyda’r rhent a cheisiwch gytuno ar gynllun i dalu’r hyn sy’n ddyledus gennych mewn rhandaliadau.\nOs ydych yn disgwyl i’r sefyllfa barhau ac y byddwch yn cael trafferth i dalu, siaradwch ag ymgynghorydd dyledion am ddim. Nid oes rhaid i chi ddelio â hyn ar eich pen eich hun. Mae yna lawer o ffyrdd o ddelio â dyled, hyd yn oed os ydych yn meddwl nad oes gennych arian sbâr i dalu’r hyn sydd arnoch yn ôl. Gall ymgynghorydd dyledion am ddim eich helpu i ddod o hyd i'r ateb gorau i chi.\nOs oes angen help arnoch ar beth i’w ddweud, defnyddiwch y llythyr templed gan Shelter i’ch helpu negodi gostyngiad rentYn agor mewn ffenestr newydd\nGwiriwch a allwch hawlio cymorth ychwanegol gan y llywodraeth\nOs yw’ch amgylchiadau wedi newid a’ch incwm wedi gostwng, efallai y gallwch hawlio budd-daliadau i’ch helpu i dalu’ch rhent, fel elfen tai Credyd Cynhwysol. Gallwch ddefnyddio cyfrifiannell budd-daliadau Turn2usYn agor mewn ffenestr newydd i ddarganfod pa fudd-daliadau y mae gennych hawl i’w hawlio.\nEfallai na fydd eich taliad Credyd Cynhwysol yn cwmpasu eich holl gostau tai. Mae hyn yn fwy tebygol os ydych yn byw mewn tŷ rhent preifat.\nOs felly, efallai y gallwch hawlio Taliad Tai Dewisol (DHP) gan eich cyngor lleol i dalu am y diffyg yn y rhent. Dim ond ar ôl i chi dderbyn eich taliad Credyd Cynhwysol cyntaf y gallwch hawlio DHP. Efallai y byddwch hefyd yn gallu hawlio DHP os ydych yn hawlio Budd-dal Tai neu os ydych wedi bod ar Gredyd Cynhwysol ers tro.\nDarganfyddwch a allwch wneud cais am daliad tai dewisol ar GOV.UKYn agor mewn ffenestr newydd\n3. Beth i’w wneud os ydych mewn perygl o gael eich troi allan\nGwnewch yn siŵr eich bod yn cael cyngor tai cyn gynted ag y gallwch. Os ydych yn cael eich bygwth â chael eich troi allan o ganlyniad i ôl-ddyledion rhent, dilynwch y dolenni isod i wirio’ch opsiynau a’ch hawliau.\nDarllenwch am gael eich troi allan a’ch hawliau:\nOs ydych yn byw yn Lloegr, ewch i ShelterYn agor mewn ffenestr newydd\nOs ydych yn byw yn Yr Alban, ewch i Shelter ScotlandYn agor mewn ffenestr newydd\nOs ydych yn byw yng Nghymru, ewch i Shelter CymruYn agor mewn ffenestr newydd\nYdych chi wedi methu mwy nag un taliad ar eich rhent?\nOs ydych wedi methu mwy nag un taliad ar eich rhent, nawr yw'r amser i gael help\nCysylltwch â’ch landlord, cyngor neu gymdeithas dai cyn gynted ag y gallwch ac esboniwch pam y byddwch yn hwyr gyda’r rhent a cheisiwch gytuno ar gynllun i dalu’r hyn sy’n ddyledus gennych mewn rhandaliadau.\nOs oes angen mwy o gymorth arnoch, neu os ydych yn cael trafferthion i dalu dyledion eraill hefyd, gall ymgynghorydd dyled eich helpu.\nDilynwch ein canllaw cam wrth gam os ydych yn cael trafferth gyda’ch ad-daliadau morgais i’ch helpu i ddod yn ôl ar y trywydd iawn.\nCysylltwch â'ch benthyciwr\nRhaid i fenthycwyr eich trin yn deg ac ystyried unrhyw gais a wnewch i newid y ffordd yr ydych yn talu eich morgais.\nCynigiwch ad-dalu’r hyn y gallwch ei fforddio pan fyddwch yn trafod eich opsiynau gyda’ch benthyciwr – mae parhau i dalu rhywfaint o arian yn ôl yn well na thalu dim a bydd yn helpu i leihau eich ôl-ddyledion.\nYstyriwch sut a phryd y gallwch ddychwelyd i wneud eich taliadau misol llawn. Meddyliwch pryd y gallwch fforddio talu mwy i wneud taliadau sy’n uwch na’ch taliad misol arferol i dalu unrhyw ôl-ddyledion.\nYn dibynnu ar eich amgylchiadau, efallai y bydd eich benthyciwr hefyd yn gwneud awgrymiadau i chi, er enghraifft, ymestyn cyfnod eich morgais.\nPeidiwch ag oedi – mae’n bwysig cysylltu â’ch benthyciwr cyn gynted â phosibl.\nOs ydych yn cael trafferth gyda’ch ad-daliadau morgais, mae mwy o help yn ein canllaw Ôl-ddyledion morgais neu broblemau gyda thalu’ch morgais\nTorri’n ôl ar gostau\nMae’n syniad da edrych ar eich cyllideb eto i weld a oes unrhyw ffyrdd i ryddhau arian i dalu’ch taliadau morgais.\nGall ein canllaw Byw ar incwm gwasgedig eich helpu i gyllidebu a gwneud y mwyaf o'ch incwm.\nGwiriwch a oes gennych yswiriant\nGall yswiriant diogelu taliadau morgais, a elwir hefyd yn yswiriant damweiniau, salwch a diweithdra, helpu gyda’ch ad-daliadau morgais os yw’ch incwm wedi gostwng oherwydd dileu swydd, damwain neu salwch.\nEfallai eich bod wedi ei dynnu allan pan gawsoch eich morgais. Edrychwch drwy waith papur eich morgais ac ailwiriwch gyda’ch benthyciwr neu’r brocer a ddefnyddiwyd gennych pan wnaethoch gymryd y morgais.\nYdych chi wedi methu mwy nag un taliad ar eich morgais?\nOs ydych wedi methu mwy nag un taliad ar eich morgais, nawr yw'r amser i gael help\nCysylltwch â’ch benthyciwr ac esboniwch pam y byddwch yn hwyr gyda’r taliad morgais a thrafodwch opsiynau i’ch helpu i ddod yn ôl ar y trywydd iawn.\nYn ei chael hi’n anodd fforddio’ch biliau ynni? Mae llawer o gymorth ar gael i’ch helpu i reoli taliadau.\nCytuno ar gynllun talu\nCysylltwch â’ch cyflenwr cyn gynted ag y gallwch os ydych yn poeni am dalu eich biliau ynni. Rhaid i’ch cyflenwr weithio gyda chi i gytuno ar gynllun talu y gallwch ei fforddio. Mae hyn yn cynnwys adolygu cynllun yr ydych wedi cytuno arno o’r blaen.\nGallwch ofyn am:\nadolygiad o’ch taliadau ac ad-daliadau dyled\nseibiannau talu neu ostyngiadau\nmwy o amser i dalu\nmynediad at gronfeydd caledi\ngrantiau a chynlluniau y maent yn eu rhedeg a’u cynnig\nCofrestriad Gwasanaeth Blaenoriaeth – gwasanaeth cymorth am ddim os ydych mewn sefyllfa fregus neu os oes pobl fregus yn y cartref.\nOs ydych yn defnyddio mesurydd rhagdaledig ac yn methu ag ychwanegu ato, gallwch ofyn am ‘credyd brys’. Mae manylion cyswllt eich cyflenwr ar gefn eich bil neu ar eu gwefan.\nOs nad ydych chi’n teimlo fel ffonio, defnyddiwch e-bost neu we-sgwrs i ymateb yn eich amser eich hun.\nParatoi ar gyfer biliau nwy uwch\nBydd y cap ynni yn codi eto ar 1 Ebrill 2022, felly bydd angen i chi fod yn barod i adolygu’r hyn rydych yn ei dalu eto i weld a yw’n amser newid. Bydd cwsmeriaid Debyd Uniongyrchol sy’n talu tariffau diofyn yn gweld eu biliau’n cynyddu £693 o £1,277 i £1,971 y flwyddyn (yn seiliedig ar ddefnydd cyfartalog). Bydd y cap pris ar gyfer cwsmeriaid rhagdaledig yn codi £708 o £1,309 i £2,017.\nOs ydych yn byw yng Nghymru, Lloegr a’r Alban, byddwch yn cael £200 tuag at eich bil ym mis Hydref 2022. Dylai eich cyflenwr ynni ychwanegu’r gostyngiad i’ch cyfrif ar eich rhan. Ond bydd yn rhaid i chi dalu’r £200 yn ôl drwy dalu £40 y flwyddyn yn ychwanegol ar eich bil blynyddol rhwng 2023 a 2028.\nOs ydych eisoes ar gytundeb cyfradd sefydlog sy’n is na’r cap ar bris ynni, a’i fod yn dod i ben, byddwch yn cael eich symud yn awtomatig i’r tariff diofyn ond efallai y bydd eich biliau’n codi’n sydyn. Mae’n bwysig siarad â’ch cyflenwr os na allwch fforddio’r taliadau newydd a gwirio a ydych yn gymwys i gael cymorth ychwanegol.\nOs ydych yn poeni bod eich biliau ynni’n codi, darganfyddwch fwy am y pethau y gallwch eu gwneud i gadw’ch costau mor isel â phosib, yn ein canllaw Sut i arbed arian ar filiau nwy a thrydan\nGwiriwch a ydych yn gymwys i gael cymorth ychwanegol gan y llywodraeth\nEfallai y byddwch yn gymwys ar gyfer y:\nGallech gael £140 oddi ar eich bil trydan o dan y Cynllun Gostyngiad Cartrefi Cynnes. I fod yn gymwys am y gostyngiad, rhaid i chi naill ai gael Credyd Pensiwn neu bod ar incwm isel a bodloni meini prawf eich cyflenwr ynni ar gyfer y cynllun. Gallwch barhau i fod yn gymwys am y gostyngiad os ydych yn defnyddio mesurydd trydan rhagdaledig neu dalu wrth fynd. Mae ceisiadau am Ostyngiad Cartrefi Cynnes ar agor yn yr hydref bob blwyddyn. Mae mwy o wybodaeth ar Darganfyddwch os ydych yn gymwys am ostyngiad cartrefi cynnes a sut i wneud cais ar GOV.UKYn agor mewn ffenestr newydd\nOs cawsoch eich geni ar neu cyn 26 Medi 1955 gallech gael rhwng £100 a £300 i’ch helpu i dalu eich biliau gwresogi.\nDarganfyddwch sut i wneud cais am Daliad Tanwydd Gaeaf ar GOV.UKYn agor mewn ffenestr newydd\nOs ydych yn byw yng Ngogledd Iwerddon ac am gwneud caisYn agor mewn ffenestr newydd ewch i wefan nidirect\nEfallai y cewch Daliad Tywydd Oer os ydych yn cael budd-daliadau penodol neu Gymorth ar gyfer Llog Morgais. Byddwch yn cael taliad os yw’r tymheredd cyfartalog yn eich ardal yn cael ei gofnodi fel, neu ei ragweld i fod, yn sero gradd Celsius neu’n is dros saith niwrnod yn olynol. Byddwch yn cael £25 am bob cyfnod o saith niwrnod o dywydd oer iawn rhwng 1 Tachwedd a 31 Mawrth.\nGwiriwch os fedrwch gael taliad tywydd oer yn eich ardal ar GOV.UKYn agor mewn ffenestr newydd\nOs ydych yn byw yng Ngogledd Iwerddon, darganfyddwch a ydych yn gymwys i gael Taliad Tywydd OerYn agor mewn ffenestr newydd a sut i wneud cais ar wefan nidirect.\nCefnogaeth os ydych ar fesurydd rhagdaledig\nMae rhai banciau bwyd yn rhoi talebau ychwanegol i helpu i dalu ychwanegiad at eich mesurydd rhagdaledig. Bydd angen i chi gael eich cyfeirio at fanc bwyd yn gyntaf. Gallwch hefyd gael atgyfeiriadau i fanciau bwyd drwy eich cyngor lleol a sefydliadau eraill gan gynnwys canolfannau cynghori lleol, eich meddyg teulu neu weithwyr cymorth.\nCymorth Cynhesu Plant yn y Gaeaf\nTaliad blynyddol o £202 yw Cymorth Gwresogi Plant yn y Gaeaf i helpu plant a phobl ifanc anablYn agor mewn ffenestr newydd o dan 19 oed a’u teuluoedd sy’n byw yn yr Alban. Os oes mwy nag un plentyn neu berson ifanc yn gymwys yn y cartref, mae pob un yn cael taliad.\nOs ydych yn byw yng Nghymru, gallwch hawlio taliad blynyddol o £200 tuag at dalu biliau tanwydd gaeafYn agor mewn ffenestr newydd os ydych chi neu aelod o’ch cartref yn derbyn budd-daliadau penodol.\nDarganfyddwch sut i hawlio Grant Cyfleusterau i'r AnablYn agor mewn ffenestr newydd yn GOV.UK.\nYng Ngogledd Iwerddon, darganfyddwch fwy am Grantiau Cyfleusterau i’r AnablYn agor mewn ffenestr newydd ar nidirect website.\nCefnogaeth ychwanegol os ydych yn agored i niwed\nEfallai y gallwch gael cymorth ychwanegol os ydych yn agored i niwed. Er enghraifft, os ydych chi:\nag anabledd neu gyflwr iechyd hirdymor\nag anghenion iechyd meddwl\nâ nam ar y clyw neu’r golwg\nyn feichiog neu â phlant o dan bump oed\nyn gwella o anaf neu newydd gael eu rhyddhau o’r ysbyty\nddim yn siarad nac yn darllen Saesneg yn dda neu ag anghenion cyfathrebu eraill\nwedi cyrraedd oedran Pensiwn y Wladwriaeth.\nGofynnwch i’ch cyflenwr eich cofrestru ar gyfer eu Cofrestr Gwasanaethau Blaenoriaeth i gael cymorth ychwanegol gyda chyflenwad a biliau. Gallwch gael rhagor o wybodaeth am y Gofrestr Gwasanaethau BlaenoriaethYn agor mewn ffenestr newydd a pha gymorth y gallech ei gael ar wefan Ofgem.\nDefnyddiwch Uned Cymorth Ychwanegol Cyngor ar Bopeth. Gallant helpu gydag anghydfodau ynghylch biliau neu broblemau eraill wrth dalu eich bil.\nFfoniwch linell gymorth defnyddwyr Cyngor ar Bopeth am ddim ar 0808 223 1133, o ddydd Llun i ddydd Gwener rhwng 9am a 5pm\nI gysylltu â chynghorydd sy’n siarad Cymraeg ffoniwch: 0808 223 1144\nOs oes gennych nam ar eich clyw, gallwch ddefnyddio Relay UK i ffonio’r llinell gymorth defnyddwyr gan ddefnyddio ap neu ffôn testun. Darganfyddwch sut i ddefnyddio Relay UK ar y wefanYn agor mewn ffenestr newydd\nMae’r Gronfa Cymorth Dewisol yn grant i helpu i dalu am gostau hanfodol fel nwy a thrydan os ydych:\nyn profi caledi ariannol eithafol\nwedi colli eich swydd\nwedi gwneud cais am fudd-daliadau ac yn aros am eich taliad cyntaf\nGallwch wneud cais am y Gronfa Cymorth Dewisol ar wefan Llywodraeth CymruYn agor mewn ffenestr newydd\nGallwch ddefnyddio gwasanaeth Advice Direct Scotland ar energyadvice.scotYn agor mewn ffenestr newydd neu roi galwad am ddim ar 0808 196 8660\nOs ydych chi’n agored i niwed, gall y Rhwydweithiau NIE gefnogi a sicrhau eich bod yn cael yr help sydd ei angen arnochYn agor mewn ffenestr newydd\nGallwch hefyd gael mwy o wybodaeth am ynniYn agor mewn ffenestr newydd ar wefan Gweithrediaeth Tai Gogledd Iwerddon (NIHE) .\nYdych chi wedi methu un taliad ar eich bil nwy neu drydan?\nOs ydych chi wedi methu un taliad ar eich bil nwy neu drydan, nawr yw’r amser i gael cyngor ar ddyledion\nCysylltwch â’ch cyflenwr ynni cyn gynted ag y gallwch a rhowch wybod iddynt eich bod yn cael trafferth i dalu eich biliau.\nEfallai y gallant gynnig seibiant talu neu ostyngiadau i’ch helpu i ddod yn ôl ar y trywydd iawn. Os oes angen mwy o gymorth arnoch, neu os ydych yn cael trafferth i dalu dyledion eraill hefyd, gall ymgynghorydd dyled eich helpu.\nOs na allwch fforddio talu cynhaliaeth plant\nMae taliadau cynhaliaeth plant yn cael eu hystyried yn filiau blaenoriaeth ond mae opsiynau ar gael os ydych chi’n cael trafferth gyda thaliadau.\nSiarad â’r rhiant sy’n derbyn\nOs ydych yn defnyddio’r Gwasanaeth Cynhaliaeth Plant ac yn rhoi’r gorau i wneud taliadau heb ddweud wrthynt pam, byddant yn ychwanegu ffioedd a thaliadau at y swm sy’n ddyledus gennych. Os ydych yn talu’n uniongyrchol i’ch cyn bartner ac yn rhoi’r gorau i dalu, gallant gysylltu â’r CMS a gofyn i’r arian gael ei gasglu felly mae’n rhaid i chi gymryd camau.\nYn gyntaf, siaradwch â’r rhiant arall a cheisiwch ddod i gyfaddawd. Dyma’r ffordd gyflymaf a symlaf o ddod i gytundeb. Mae cyfathrebu da ac empathi yn bwysig, yn ogystal â bod yn onest am eich sefyllfa ariannol.\nGofynnwch a allwch leihau taliadau cynhaliaeth plant am y tro. Yna cynlluniwch ddychwelyd i’r swm arferol, uwch pan fydd eich incwm yn dychwelyd i normal.\nOs na allwch ddod i drefniant, a bod eich incwm wedi gostwng o leiaf 25%, cysylltwch â’r Gwasanaeth Cynhaliaeth Plant, i’w hysbysu. Mae’n bosib y byddant yn gallu cynnig mwy o gefnogaeth oherwydd y pandemig.\nCofiwch, mae’n bwysig roi gwybod am unrhyw newidiadau i’ch amgylchiadau drwy gysylltu â’r Gwasanaeth Cynhaliaeth PlantYn agor mewn ffenestr newydd\nBeth i’w wneud os yw’ch incwm wedi gostwng yn sylweddol\nOs yw’ch incwm wedi gostwng 25% neu fwy, neu os ydych wedi colli’ch swydd, gofynnwch i’r CMS gyfrifo faint y dylech fod yn ei dalu. Mae’r CMS yn codi ffi am y gwasanaeth hwn.\nOs nad yw’ch incwm wedi gostwng cymaint â hynny – bydd yn rhaid i chi barhau i dalu’r swm llawn.\nMae'r CMS ar hyn o bryd yn blaenoriaethu rhieni sydd ar ffyrlo neu wedi’u diswyddo dros y rhai sydd wedi cael gostyngiad mewn incwm, oherwydd diffyg adnoddau.\nBydd y CMS yn gwneud eu hasesiad yn seiliedig ar incwm blynyddol gros y rhiant sy’n talu cynhaliaeth.\nOs nad ydych yn siŵr ble i ddechrau, mae cyfrifiannell CMS defnyddiol a all eich helpuYn agor mewn ffenestr newydd i gyfrifo faint y dylech fod yn ei dalu.\nYdych chi wedi methu mwy nag un taliad cynhaliaeth plant?\nOs ydych wedi methu mwy nag un taliad cynhaliaeth plant, nawr yw’r amser i gael cyngor ar ddyledion\nSiaradwch â'r rhiant sy'n cael cynhaliaeth, eglurwch eich sefyllfa a cheisiwch ddod i gytundeb. Cysylltwch â'r CMS i'w gwneud yn ymwybodol o'r hyn sy'n digwydd.\nMae eich Trwydded Deledu yn daliad â blaenoriaeth ond os na allwch fforddio gwneud taliadau, mae rhai opsiynau ar eich cyfer.\nCysylltwch â TV Licensing\nOs ydych yn poeni am gadw i fyny â’ch taliadau Trwydded Deledu, cysylltwch â TV Licensing cyn gynted â phosibl i siarad am beth i’w wneud nesaf.\nMae yna lawer o ffyrdd i dalu am eich trwydded felly mae’n werth siarad â nhw i weld pa gynllun sy’n iawn i chi. Er enghraifft, gall eu cynlluniau Debyd Uniongyrchol misol a chwarterol helpu i ledaenu cost eich trwydded.\nGofalwch, mae’n anghyfreithlon i wylio teledu heb Drwydded Deledu, felly cysylltwch os ydych yn cael trafferth.\nGallwch eu ffonio ar 0300 555 0300 neu fynd i wefan TV LicensingYn agor mewn ffenestr newydd\nCanslo eich Trwydded Deledu a chael ad-daliad\nOs nad ydych yn meddwl y byddwch yn gallu fforddio Trwydded Deledu yn fuan, mae’n well ei chanslo ac o bosibl cael rhywfaint o arian yn ôl.\nI ganslo’ch Trwydded Deledu, gwnewch yn siŵr bod eich rhif cwsmer wrth law a dewiswch yr opsiwn i ganslo’ch trwydded.\nFfoniwch TV Licensing ar:\n0300 790 6068 – os ydych yn talu drwy Ddebyd Uniongyrchol neu'r cyfan ar yr un pryd.\n0300 555 0300 – os ydych yn talu gyda cherdyn talu TV Licensing.\nNeu gallwch ganslo ar-lein drwy ddefnyddio’r ffurflen gysylltu ar wefan TV Licensing.\nGallwch wneud cais ar-lein am ad-daliad hyd at ddwy flynedd ar ôl dyddiad dod i ben eich trwydded. Efallai y bydd yn rhaid i chi argraffu’r ffurflen a darparu tystiolaeth. Cyfrifir symiau ad-daliadau gan ddefnyddio gwybodaeth megis pryd y rhoddwyd y drwydded, ei dyddiad dod i ben a phryd y gallwch ddangos nad oes ei hangen arnoch.\nLlenwch y ffurflen fer i wneud cais am ad-daliad Trwydded Teledu ar wefan TV licensingYn agor mewn ffenestr newydd\nYdych chi wedi methu mwy nag un taliad ar eich Trwydded Deledu?\nOs ydych wedi methu taliad Trwydded Deledu, nawr yw’r amser i gael cyngor ar ddyledion\nCysylltwch â TV Licensing cyn gynted ag y gallwch i roi gwybod iddynt eich bod yn cael trafferth i dalu, fel y gallant ffyrdd eraill o dalu am eich trwydded.\nMae dirwyon llys ynadon neu siryf yn ddyled â blaenoriaeth a gall canlyniadau peidio â thalu fod yn ddifrifol.\nPeidiwch ag anwybyddu’r ddirwy\nOs bydd eich amgylchiadau’n newid ac na allwch fforddio’ch dirwy mwyach, mae bob amser yn well ceisio newid y gorchymyn llys yn hytrach na mynd ar ei hôl hi gyda’r taliadau.\nRhaid i chi beidio ag anwybyddu dirwy llys. Os felly, gall y bobl y mae arnoch arian iddynt wneud cais i’r llys i:\ncael y taliadau wedi’u tynnu o'ch cyflog neu fudd-daliadau\ncyfarwyddo beilïaid i ddod i gasglu’r hyn sy’n ddyledus gennych (os nad ydych yn ymateb o gwbl), neu\ncofrestru’r ddirwy fel y bydd yn ymddangos ar eich cofnod credyd am 5 mlynedd.\nCysylltwch â’r swyddog dirwyon\nOs na allwch fforddio parhau â’r taliadau a orchmynnwyd gan y llys, gallwch ofyn am newid telerau’r gorchymyn i gyd-fynd â’r hyn y gallwch fforddio ei dalu. Gelwir hyn yn gais i amrywio’r gorchymyn.\nYn dibynnu ar eich sefyllfa ariannol, gallwch:\ntalu’r ddyled mewn rhandaliadau llai, neu\ndweud na allwch dalu dim byd o gwbl mwyach, os gallwch ddangos eich bod wedi colli eich swydd.\nBydd yn rhaid i chi roi manylion eich sefyllfa ariannol pan fyddwch yn gwneud y cais. Cysylltwch â'r swyddog dirwyon yn y llys a gofynnwch iddynt a oes unrhyw help ar gael. Bydd eu manylion ar unrhyw lythyrau sydd gennych.\nGallwch hefyd gysylltu â’r Gwasanaeth Cenedlaethol Cydymffurfiaeth a Gorfodi ar 0300 123 9252 8am i 5pm, o ddydd Llun i ddydd Gwener neu e-bostiwch: NCESWE@justice.gov.ukYn agor mewn ffenestr newydd\nOs ydych yn byw yng Ngogledd Iwerddon, gallwch gysylltu â’r Gwasanaeth Llysoedd a Thribiwnlysoedd – Gwasanaethau Casglu a Gorfodi Dirwyon ar 028 9072 8802 neu e-bostiwch: fcs@courtsni.gov.uk\nGwnewch yn siŵr eich bod yn mynychu’r llys os gofynnir i chi fynychu gwrandawiad arall\nWeithiau efallai y gofynnir i chi fynychu gwrandawiad llys i benderfynu beth i’w wneud.\nGwnewch yn siŵr eich bod yn mynychu oherwydd os na wnewch chi, efallai y bydd y llys yn penderfynu cynyddu’r ddirwy yn eich absenoldeb neu gyfarwyddo beilïaid i ddod i gasglu’r arian sy’n ddyledus gennych.\nMae’n well cael cymorth arbenigol os na allwch dalu’r ddirwy yn llawn cyn y gwrandawiad, Cysylltwch â Chyngor ar BopethYn agor mewn ffenestr newydd am fwy o help ar beth i’w wneud.\nOs ydych yn byw yng Ngogledd Iwerddon, gallwch gael mwy o wybodaeth am ddirwyon llysYn agor mewn ffenestr newydd ar wefan nidirect\nYdych chi wedi methu mwy nag un taliad ar eich dirwy llys?\nOs ydych wedi methu mwy nag un taliad ar eich dirwy llys, nawr yw'r amser i gael help\nCysylltwch â'r swyddog dirwyon cyn gynted ag y gallwch ac esboniwch eich sefyllfa ariannol.\nEfallai y byddant yn caniatáu i chi dalu'r ddyled mewn rhandaliadau llai. Os oes angen mwy o gymorth arnoch, neu os ydych yn cael trafferthion i dalu dyledion eraill hefyd, gall ymgynghorydd dyled eich helpu.\nTreth Incwm a biliau TAW\nMae eich biliau Treth Incwm a TAW yn cael eu hystyried yn ddyledion blaenoriaeth, felly mae’n bwysig cysylltu â CThEM os na allwch dalu.\nOs na allwch fforddio talu ar amser\nCysylltwch â CThEM cyn gynted â phosibl i ofyn am help os ydych:\nwedi methu terfyn amser treth\nyn gwybod na fyddwch yn gallu talu bil treth mewn pryd.\nGwasanaeth Cymorth Talu\nFfôn: 0300 200 3835\nDydd Llun - Dydd Gwener, 8am-4pm\nMae gan CThEM hefyd linell gymorth coronafeirws am ddim: 0800 024 1222.\nCyn i chi ffonio, efallai y byddant yn gofyn rhai cwestiynau diogelwch i chi. Sicrhewch fod eich manylion personol a'ch cyfeiriad yn gyfredol yn eich cyfrif treth personol. Os nad oes gennych gyfrif treth personol eisoes, gallwch sefydlu un.\nDechreuwch ddefnyddio ap swyddogol CThEM i weld eich sefyllfa drethYn agor mewn ffenestr newydd neu edrychwch ar eich cyfrif treth bersonol neu fusnes ar-leinYn agor mewn ffenestr newydd\nSut i baratoi wrth ofyn i CThEM am help\nBydd angen i chi awgrymu faint y gallwch ei fforddio a thros faint o amser y gallwch wneud yr ad-daliadau.\nI ddod o hyd i hyn, gwnewch yn siŵr eich bod yn:\ncyfrifo faint sydd gennych yn dod i mewn a nodi unrhyw risgiau i’ch incwm yn y dyfodol\ngwneud gyllideb – gwnewch yn siŵr eich bod yn gallu talu unrhyw gostau byw a dyledion blaenoriaeth eraill\nmeddwl am swm y byddech yn gyfforddus i'w dalu'n ôl bob mis\ngan ddefnyddio’r ffigur misol hwnnw, cyfrifwch faint o amser y byddai’n ei gymryd i dalu\ncael manylion ad-daliadau neu ddyledion eraill sy’n ddyledus gennych ar hyn o bryd ac a oes gennych gynilion.\nOs na fydd CThEM yn cytuno â’ch syniadau cynllun ad-dalu, byddant yn defnyddio’r wybodaeth i ddod o hyd i drefniant ad-dalu arall.\nOs na allwch fforddio eich bil hunanasesu\nGallwch wneud eich trefniant Amser i Dalu eich hun gan ddefnyddio eich cyfrif Porth y Llywodraeth, os ydych:\nwedi ffeilio eich ffurflen dreth ddiweddaraf\nllai na £30,000 mewn dyled\no fewn 60 diwrnod i’r dyddiad cau ar gyfer talu\nyn bwriadu ad-dalu’ch dyled o fewn y 12 mis nesaf neu lai\nos na allwch wneud eich trefniant Amser i Dalu eich hun ar-lein.\nFfoniwch y llinell gymorth Hunanasesiad os na allwch wneud eich Trefniant Amser i Dalu eich hun ar-lein, er enghraifft mae arnoch fwy na £30,000 neu os oes angen mwy o amser arnoch i dalu.\nLlinell Gymorth Talu Hunanasesiad\nFfôn: 0300 200 3822\nGallwch fewngofnodi gan ddefnyddio Porth y Llywodraeth ar GOV.UKYn agor mewn ffenestr newydd\nYdych chi wedi methu mwy nag un taliad ar eich bil Treth Incwm neu TAW?\nOs ydych wedi methu mwy nag un taliad ar eich bil Treth Incwm neu TAW, nawr yw’r amser i gael cyngor ar ddyledion\nOs ydych wedi methu taliad, cysylltwch â CThEM cyn gynted ag y gallwch i roi gwybod iddynt fod eich incwm wedi newid, a’ch bod yn cael trafferth ei dalu’n ôl.\nEfallai y gallant gynnig cynllun ad-dalu i'ch helpu i ddod yn ôl ar y trywydd iawn. Os oes angen mwy o gymorth arnoch, neu os ydych yn cael trafferthion i dalu dyledion eraill hefyd, gall ymgynghorydd dyled eich helpu.\nOs ydych wedi cael gormod o gredydau treth, bydd yn rhaid i chi ad-dalu’r arian hwn. Darganfyddwch beth i’w wneud os na allwch fforddio eu gwneud.\nGofynnwch i CThEM leihau eich ad-daliadau\nOs ydych yn ad-dalu gordaliadau credydau treth ac nid oes gennych yr arian ar ôl i gwrdd â chostau byw hanfodol neu ddyledion ac ad-daliadau eraill sydd gyda chi i’w wneud, gallwch ofyn i leihau’r swm rydych yn talu’n ôl a’i ledaenu dros gyfnod ad-daliad hirach\nOs ydych yn dal ar gredydau treth neu os yw’ch hawliad credyd treth wedi dod i ben ac nad ydych yn hawlio Credyd Cynhwysol, bydd angen i chi gysylltu â CThEM.\nOs ydych nawr yn cael Credyd Cynhwysol, bydd angen i chi gysylltu â DWP.\nMae mwy o wybodaeth ar beth allech ei wneud os na fedrwch fforddio ad-daliadau credyd treth ar GOV.UKYn agor mewn ffenestr newydd\nHerio penderfyniad gordaliad\nGallwch roi gwybod i CThEM os credwch fod penderfyniad am eich credydau treth yn anghywir ac y dylid ei newid. Gelwir gofyn iddynt ailystyried eich cais yn ‘ailystyriaeth orfodol’.\nGallwch ofyn am ailystyriaeth orfodol os:\ngwrthodwyd credydau treth i chi\nrydych yn meddwl eich bod wedi cael y swm anghywir\nmae eich credydau treth wedi dod i ben\nmae CThEM yn meddwl eich bod wedi cael gordaliad pan nad ydych wedi gwneud hynny\nmae eich cais wedi'i ôl-ddyddio i’r dyddiad anghywir.\nAr gyfer credydau treth, dylech ofyn am ailystyriaeth o fewn 30 diwrnod i ddyddiad y penderfyniad.\nGallwch ofyn am ailystyriaeth orfodol drwy lenwi ffurflen ailystyriaeth ar GOV.UKYn agor mewn ffenestr newydd\nCyn llenwi’r ffurflen, darganfyddwch beth sydd angen arnoch a sut i ofyn am ailystyriaeth orfodol ar Cyngor ar BopethYn agor mewn ffenestr newydd\nYdych chi wedi methu mwy nag un ad-daliad credyd treth i CThEM?\nOs ydych wedi methu mwy nag un ad-daliad credyd treth i CThEM, nawr yw’r amser i gael cyngor ar ddyledion\nOs ydych wedi methu ad-daliad, cysylltwch â CThEM cyn gynted ag y gallwch i roi gwybod iddynt fod eich incwm wedi newid, a’ch bod yn cael trafferth ei dalu’n ôl.\nEfallai y gallant leihau eich ad-daliadau neu eu lledaenu dros gyfnod hirach i’ch helpu i ddod yn ôl ar y trywydd iawn. Os oes angen mwy o gymorth arnoch, neu os ydych yn cael trafferthion i dalu dyledion eraill hefyd, gall ymgynghorydd dyled eich helpu.\nTalu arian yn ôl i DWP\nBeth i’w wneud os ydych yn poeni am ad-dalu arian o daliadau ymlaen llaw, gordaliadau credyd treth neu fenthyciadau cyllidebu.\nGofynnwch i DWP leihau eich ad-daliadau\nOs ydych yn gorfod ad-dalu’r DWP am fenthyciadau a thaliadau ymlaen llaw gan gynnwys taliadau ymlaen llaw, taliadau cyllidebu ymlaen llaw, neu daliadau caledi ac nad oes gennych ddigon o arian ar ôl i dalu costau byw hanfodol gallwch ofyn am leihau taliadau.\nGweithredwch yn gyflym oherwydd gall DWP wneud cais i dynnu’r arian allan o’ch cyflog os ydych yn gweithio a gallent drosglwyddo’r ddyled i asiantaeth casglu dyledion.\nOs byddwch yn cysylltu, efallai y byddwch yn cael ad-daliadau wedi’u gohirio am dri mis os yw'n cais newydd neu fis os yw’n newid mewn amgylchiadau. Mewngofnodwch i’ch cyfrif ar-lein ac ychwanegwch nodyn at eich dyddlyfr yn gofyn i'ch ad-daliadau gael eu lleihau neu ffoniwch y ganolfan gyswllt Rheoli Dyled.\n(Dydd Llun i ddydd Gwener, 9am i 4pm)\nOs ydych wedi cael gwybod am ordaliad newydd nad ydych yn cytuno ag ef, efallai y gallwch ofyn i’r penderfyniad gael ei ailystyried.\nGelwir hyn yn gofyn am ‘ailystyriaeth orfodol’. Fel arfer mae’n rhaid i chi ofyn am ailystyriaeth orfodol a chael penderfyniad cyn y gallwch apelio.\nAr gyfer y rhan fwyaf o fudd-daliadau, mae’n bwysig gofyn am ailystyriaeth fis o’r dyddiad yr anfonwyd y penderfyniad gwreiddiol atoch.\nMae rheolau gwahanol am fudd-daliadau penodol, darganfyddwch fwy ar Cyngor ar BopethYn agor mewn ffenestr newydd\nYdych chi wedi methu mwy nag un ad-daliad i DWP neu CThEM?\nOs ydych chi wedi methu mwy nag un ad-daliad i DWP, nawr yw’r amser i gael cyngor ar ddyledion\nOs ydych wedi methu taliad, cysylltwch â DWP cyn gynted ag y gallwch i roi gwybod iddynt fod eich incwm wedi newid, a’ch bod yn cael trafferth gyda’ch ad-daliadau.\nMae’n bosibl y gallant leihau eich ad-daliadau neu eu hoedi i’ch helpu i ddod yn ôl ar y trywydd iawn. Os oes angen mwy o gymorth arnoch, neu os ydych yn cael trafferthion i dalu dyledion eraill hefyd, gall ymgynghorydd dyled eich helpu.\nTaliadau blaenoriaeth yw benthyciadau myfyrwyr ond mae faint rydych yn ei ad-dalu yn dibynnu ar eich incwm\nBeth i’w wneud os na allwch fforddio ad-dalu eich benthyciad myfyriwr\nCaiff eich benthyciadau myfyrwyr eu had-dalu’n awtomatig drwy’r system dreth. Dylai didyniadau ddod i ben unwaith y byddwch wedi eu talu. Os na fyddant yn dod i ben, mae'n bwysig eich bod yn gofyn am ad-daliad.\nYn wahanol i ddyledion eraill, nid oes yn rhaid i chi wneud ad-daliadau os bydd eich incwm yn gostwng, felly ni ddylech roi blaenoriaeth i dalu eich benthyciad myfyriwr dros eich gorddrafft neu gardiau credyd.\nOs ydych yn ennill llai na’r trothwy enillion isaf o £123 neu os bydd rhywbeth annisgwyl yn digwydd fel colli’ch swydd, bydd eich ad-daliadau benthyciad myfyriwr yn dod i ben yn awtomatig nes bod eich incwm yn cyrraedd y trothwy eto.\nOs ydych yn hunangyflogedig, bydd angen i chi ddatgan eich benthyciad myfyriwr unwaith y flwyddyn ar eich Ffurflen Dreth, felly bydd eich ad-daliadau yn seiliedig ar gyfanswm eich incwm.\nCofiwch, nid yw benthyciadau myfyrwyr yn mynd ar ffeiliau credyd. Er enghraifft, os ydych yn cael benthyciad mawr fel morgais, bydd benthycwyr yn gofyn a oes gennych un fel y gallant gymryd y ddyled i ystyriaeth ond ni ddylai eich atal rhag gallu cael morgais.\nBydd llog yn cael ei godi ar y ddyled sy’n weddill, ond dim ond ar ôl i chi ddechrau ennill digon y mae'n rhaid i chi wneud ad-daliadau.\nBlaenoriaethu gorddrafftiau, cardiau credyd a benthyciadau\nDyrannwch rywfaint o’ch incwm i ddechrau lleihau dyledion llog uchel o gardiau credyd myfyrwyr, benthyciadau banc a'ch gorddrafft.\nAr unrhyw ddyledion eraill fel cardiau credyd neu brynu nawr talu yn nes ymlaen, gwnewch yr ad-daliadau lleiaf o leiaf a gwnewch yn siŵr nad ydych yn methu unrhyw randaliadau. Os gwnewch hynny, gallai niweidio eich statws credyd a’ch gallu i fenthyca ar gyfer cartref neu gar yn y dyfodol.\nEr bod eich gorddrafft yn debygol o fod yn ddi-dâl tra oeddech yn astudio, bydd y cyfnod di-log hwn yn dod i ben. Mae’n syniad da ei dalu cyn gynted ag y gallwch er mwyn osgoi taliadau llog mawr yn ddiweddarach.\nMae hyn oherwydd bod llog gorddrafft cyfrif cyfredol safonol yn aml mor uchel â 40%, sy’n sylweddol uwch na’r gyfradd arferol ar gyfer benthyciad personol.\nYdych chi wedi methu mwy nag un taliad ar eich cerdyn credyd?\nOs ydych chi wedi methu mwy nag un ad-daliad cerdyn credyd, nawr yw’r amser i gael cyngor ar ddyledion\nCysylltwch â darparwr eich cerdyn credyd cyn gynted ag y gallwch i roi gwybod iddynt eich bod yn cael trafferth i dalu eich biliau.\nEfallai y gallant gynnig cynllun talu realistig neu ostwng eich cyfradd i'ch helpu i ddod yn ôl ar y trywydd iawn. Os oes angen mwy o gymorth arnoch, neu os ydych yn cael trafferthion i dalu dyledion eraill hefyd, gall ymgynghorydd dyled eich helpu.\nCefnogaeth os oes gennych gytundeb Hurbwrcas (HP) ar nwyddau neu ddodrefn\nSiaradwch â’r cwmni HP\nEfallai y byddant yn gadael i chi ymestyn y cytundeb neu ad-dalu'r ôl-ddyledion dros gyfnod penodol o amser.\nRhaid i gwmnïau helpu cwsmeriaid sy’n cael trafferthion ariannol, gan gynnwys y rhai sydd wedi cael ergyd incwm mawr.\nDaw cytundebau HP o dan y Ddeddf Credyd Defnyddwyr, sy’n rhoi hawliau penodol i chi wrth ddelio â chredydwyr. Er enghraifft, os bydd gennych ôl-ddyledion rhaid iddynt:\nrhoi amser i chi ddiweddaru’ch cyfrif cyn iddynt gymryd unrhyw gamau pellach\nanfon datganiadau rheolaidd a llythyrau ôl-ddyledion atoch os byddwch ar ei hôl hi.\nBeth sy’n digwydd os na fyddwch chi’n cysylltu â’ch cwmni HP\nOs ydych wedi talu am lai na thraean o’r swm sy’n ddyledus, gall y cwmni gymryd yr eitem yn ôl. Os ydych wedi talu mwy na thraean, fel arfer bydd angen iddynt ddwyn achos llys i gael y nwyddau yn ôl, neu i wneud i chi dalu.\nOs byddwch yn methu taliadau, gall eich credydwr anfon hysbysiad diffygdalu atoch. Mae hyn yn debygol o effeithio ar eich statws credyd. Maent fel arfer yn gwneud hyn pan fyddant yn meddwl bod y cytundeb wedi’i dorri ac nid ydynt yn disgwyl i chi ailgychwyn eich taliadau.\nBydd cysylltu â chredydwyr cyn gynted ag y gallwch yn lleihau’r tebygolrwydd y byddant yn cymryd y camau hyn.\nTerfynwch y cytundeb os ydych am anfon y nwyddau yn ôl\nOs byddwch yn penderfynu i beidio â chadw’r cytundeb gallwch ysgrifennu at eich darparwr i ddod â’r cytundeb i ben. Gallwch wneud hyn os ydych wedi talu o leiaf hanner y swm sy’n daladwy.\nOnd ni fyddwch yn cael yr arian a dalwyd gennych eisoes yn ôl. Felly mae siawns y bydd diffyg yn weddill y bydd angen i chi ei dalu.\nNi allwch werthu’r nwyddau, gan nad ydynt yn eiddo i chi i’w gwerthu hyd nes y byddwch wedi gwneud y taliad terfynol.\nOs bydd y mater yn cyrraedd y llys, gallwch ofyn am Orchymyn Amser. Dyma lle mae'r llys yn lleihau'r taliadau i lefel y gallwch ei fforddio.\nOs ydych eisiau cadw’r nwyddau ond yn cael trafferth i dalu, cysylltwch â’r cwmni. Dylent weithio gyda chi i greu cynllun talu.\nGwnewch yn siŵr eich bod yn dweud wrth eich benthyciwr os ydych mewn sefyllfa anodd. Er enghraifft, os ydych wedi colli eich swydd. Mae’n bosibl y byddant yn cytuno i beidio ag adfeddiannu rhywbeth pe bai’n gwaethygu’ch sefyllfa.\nDim ond os na all gael yr arian yn ôl mewn ffordd arall y dylai eich benthyciwr adfeddiannu rhywbeth\nMae gan Cyngor ar Bopeth lythyr templed diwedd llogiYn agor mewn ffenestr newydd i’ch helpu gyda hyn\nYdych chi wedi methu mwy nag un taliad ar eich cytundeb hurbwrcas?\nOs ydych wedi methu mwy nag un taliad ar eich cytundeb hurbwrcas, nawr yw’r amser i gael cymorth\nCysylltwch â’ch cwmni HP cyn gynted ag y gallwch i roi gwybod iddynt eich bod yn cael trafferth i dalu a gofyn am help.\nEfallai y byddant yn cynnig cynllun ad-dalu newydd i chi i’ch helpu i ddod yn ôl ar y trywydd iawn. Os oes angen mwy o gymorth arnoch, neu os ydych yn cael trafferthion i dalu dyledion eraill hefyd, gall ymgynghorydd dyled eich helpu.\nDarganfyddwch ffyrdd o gadw i fyny â thaliadau cyllid car a sut i ddychwelyd eich car yn gynnar.\nSiaradwch â’ch darparwr cyllid car\nOs ydych yn cael trafferth gyda thaliadau, rhaid i’ch darparwr cyllid car weithio gyda chi i:\nddarparu cymorth cyn i chi fethu unrhyw daliadau\nrhoi trefniadau ad-dalu fforddiadwy ar waith y gallwch eu talu dros gyfnod rhesymol o amser\nystyried eich sefyllfa ariannol ehangach gan gynnwys dyledion gyda benthycwyr eraill a chostau byw hanfodol\ngwneud yn siŵr nad yw eich balans yn mynd allan o reolaeth unwaith y bydd trefniant ad-dalu yn ei le\nadnabod ac ymateb i’ch anghenion os ydych yn agored i niwed. Os byddai’n well gennych ddychwelyd y car yn gynnar, bydd yn ymddangos ar eich ffeil credyd. Mae hyn yn well na thaliadau coll, a allai gael effaith a’i gwneud yn anodd benthyca arian yn y dyfodol.\nMae’r prif fathau o gyllid ceir yn cynnwys: Prynu Contract Personol (PCP), Hurbwrcas (HP) a Llogi Contract Personol (PCH). Gwiriwch eich contract os nad ydych yn siŵr am beth rydych wedi ymrwymo.\nYn cael trafferth i dalu'ch cyllid ond eisiau cadw'ch car? Darganfyddwch fwy yn ein canllaw Dod â chytundeb cyllid car i ben yn gynnar\nOs oes gennych gytundeb Prynu Contract Personol (PCP)\nOs na all eich darparwr cyllid gytuno ar unrhyw drefniadau ad-dalu gyda chi i’ch galluogi i gadw’r car, efallai y gallwch ei ddychwelyd a chanslo’ch contract.\nOs penderfynwch ddychwelyd y car, rhowch wybod i’r cwmni cyllid trwy lythyr neu e-bost – a chadwch gopi. Gwnewch yn glir eich bod yn dychwelyd y car ac yn dod â’r cytundeb i ben.\nOs na wnewch hyn gallech gael eich gweld yn ddiffygdalu ar eich taliadau, a allai effeithio ar eich ffeil credyd.\nWrth ddychwelyd eich car a dod â’ch cytundeb credyd i ben yn gynnar, mae cyflwr y cerbyd yn bwysig. Mae traul cyffredinol yn dderbyniol. Ond codir tâl arnoch am gostau atgyweirio pethau fel drychau adain wedi torri neu grafiadau sy'n fwy.\nGwiriwch gyda’ch deliwr neu ddarparwr cyllid i weld beth sy’n cael ei ystyried yn draul gweddol. Gallwch ddarganfod mwy am beth sy’n cyfri fel traul gweddol yng nghanllaw 2021 y BVRLAYn agor mewn ffenestr newydd yn ogystal ag archebu copi caledYn agor mewn ffenestr newydd\nOs oes difrod nad yw’n cyfrif fel traul, edrychwch a allwch gael garej i atgyweirio’r car cyn ei ddychwelyd os yw hynny’n opsiwn rhatach.\nOs bydd eich tymor PCP yn dod i ben yn fuan, ond na allwch fforddio’r taliad mawr, gofynnwch i’ch darparwr cyllid sut y gallant helpu.\nEfallai y byddwch yn penderfynu ailgyllido’r taliad mawr gyda’ch darparwr cyllid presennol neu ddewis darparwr arall. Os yw gwerth eich car wedi gostwng yn is na'ch taliad terfynol, efallai nad dyma’r ateb gorau.\nOs oes gennych gytundeb Hurbwrcas (HP)\nGyda HP, gallwch ddewis dychwelyd y car yn gynnar os ydych eisoes wedi talu am o leiaf hanner ei gost gan gynnwys unrhyw gyllid. Os ydych eisoes wedi talu mwy na hanner cost y car, ni fyddwch yn cael ad-daliad o’r gwahaniaeth.\nOs penderfynwch ddychwelyd y car, dywedwch wrth y cwmni cyllid trwy lythyr neu e-bost a chadwch gopi. Gwnewch yn glir eich bod yn dychwelyd y car ac yn dod â’r cytundeb i ben. Pan fyddwch yn dod â chytundebau i ben yn gynnar, mae cyflwr y cerbyd yn bwysig.\nGwnewch yn siŵr eich bod yn e-bostio neu’n ysgrifennu at eich darparwr cyllid yn egluro eich bod yn gwneud cais am derfyniad gwirfoddol. Nid oes angen i chi lofnodi dogfennau na llenwi pecynnau terfynu.\nDarganfyddwch fwy am ad-dalu eich benthyciad yn gynnar drwy ymweld â’r Finance and Leasing Association (FLA)Yn agor mewn ffenestr newydd\nOs oes gennych gytundeb Llogi Contract Personol (PCH)\nBydd dychwelyd y car yn gynnar fel arfer yn ôl disgresiwn y cwmni cyllid llogi contract personol (PCH). Efallai y byddant yn gofyn i chi ad-dalu’r cyfan neu ran o’r taliadau sy’n weddill. Byddant yn ystyried pethau fel gweddill tymor eich contract a’ch lwfans milltiredd.\nDylai’r polisi canslo fod yn y contract a lofnodwyd gennych wrth gytuno i’r trefniant PCH.\nOs ydych am gau cytundeb, gallwch ddefnyddio’r llythyr templed ar Cyngor ar BopethYn agor mewn ffenestr newydd\nYdych chi wedi methu mwy nag un taliad ar eich cyllid car?\nOs ydych wedi methu taliad ar eich cyllid car, nawr yw’r amser i gael cyngor ar ddyledion\nCysylltwch â'ch darparwr cyllid ar unwaith a dywedwch wrthynt eich bod yn cael trafferth i dalu.\nByddant yn gallu eich cynghori ar beth i'w wneud nesaf a dod i gytundeb sy'n gweithio i'r ddau ohonoch. Os oes angen mwy o gymorth arnoch, neu os ydych yn cael trafferthion i dalu dyledion eraill hefyd, gall ymgynghorydd dyled eich helpu.\nPoeni am fethu â thalu eich bil dŵr neu fynd i ôl-ddyledion? Mae help ar gael i chi.\nCysylltwch â’ch cwmni dŵr\nNid yw byth yn rhy hwyr i gysylltu â’ch cyflenwr a gofyn am gymorth. Bydd eu manylion cyswllt ar eich bil ac ar eu gwefan. Mae pecynnau cymorth y gall eich cwmni dŵr eu cynnig i chi.\ncynnig cyngor ar fudd-daliadau a rheoli dyledion, yn enwedig os nad ydych wedi cael trafferthion ariannol cyn atal ceisiadau llys newydd ar filiau heb eu talu a chamau gorfodi yn ystod y cyfyngiadau coronafeirws presennol, neu\ndarganfod a ydych yn gymwys ar gyfer grantiau elusennol.\nMae cofrestru Gwasanaeth Blaenoriaeth yn gynllun am ddim sy’n cael ei gynnal gan eich darparwr dŵr i gefnogi cartrefi sydd angen cymorth ychwanegol, er enghraifft, os oes gennych anghenion iechyd, mynediad neu anghenion cyfathrebu ychwanegol.\nCofiwch, ni all eich dŵr a charthion gael ei droi i ffwrdd yn yr un modd â biliau eraill fel ynni. Ond fel bil angenrheidiol y cartref, mae’n werth ei ystyried ochr yn ochr gyda’ch biliau eraill sydd â blaenoriaeth cyn eich taliadau heb flaenoriaeth\nDarganfyddwch pwy sy’n cyflenwi eich dŵr trwy ymweld â Dŵr DUYn agor mewn ffenestr newydd a chofnodi’ch côd post\nCael mesurydd dŵr\nYstyriwch gael mesurydd dŵr fel mai dim ond am y dŵr rydych yn ei ddefnyddio y byddwch chi'n talu.\nYn gyffredinol, po fwyaf yw eich cartref a’r lleiaf o bobl sy’n byw ynddo, y mwyaf tebygol ydych chi o arbed arian gyda mesurydd dŵr.\nOs ydych yn ystyried newid i fesurydd dŵr, defnyddiwch gyfrifiannell y Cyngor Defnyddwyr Dŵr i weld a allech arbed arian.\nOs byddwch yn penderfynu newid, cysylltwch â’ch cwmni dŵr.\nA yw’n werth newid i fesurydd dŵr? Darllenwch ein canllaw Sut i arbed arian ar filiau dŵr\nGwiriwch a ydych yn gymwys ar gyfer cynllun WaterSure\nOs oes gennych fesurydd dŵr ac rydych ar fudd-daliadau penodol, efallai y byddwch yn gymwys ar gyfer cynllun WaterSure. Os ydych yn rhan o’r cynllun, caiff eich bil ei gapio ar y bil mesuredig cyfartalog ar gyfer ardal eich cwmni dŵr.\nEisiau darganfod mwy am gynllun WaterSure ac os ydych yn gymwys?Yn agor mewn ffenestr newydd Ewch i Cyngor ar Bopeth\nMae gan Gymru gynllun tebyg o’r enw WaterSure WalesYn agor mewn ffenestr newydd\nYdych chi wedi methu mwy nag un taliad ar eich bil dŵr?\nOs ydych wedi methu mwy nag un taliad ar eich bil dŵr, nawr yw’r amser i gael cyngor ar ddyledion\nCysylltwch â’ch cyflenwr dŵr cyn gynted ag y gallwch i roi gwybod iddynt eich bod yn cael trafferth i dalu’ch biliau. advice online, over the phone or near to where you live.\nBydd ganddynt amrywiaeth o opsiynau cymorth i'ch helpu i ddod yn ôl ar y trywydd iawn. Os oes angen mwy o gymorth arnoch, neu os ydych yn cael trafferthion i dalu dyledion eraill hefyd, gall ymgynghorydd dyled eich helpu.\nMae dirwyon parcio yn ddyledion blaenoriaeth. Dyma beth i’w wneud os na allwch fforddio talu dirwy parcio.\nGwiriwch pa ddirwy parcio sydd gennych\nMae’r rheolau ar gyfer delio â thaliadau a fethwyd yn wahanol.\nMae’r cyngor yn cyhoeddi Hysbysiad Tâl Cosb ar dir cyhoeddus – fel maes parcio'r cyngor neu’r stryd fawr. Mae dirwyon yn amrywio o £50 i £130. Maent yn dibynnu ar ble rydych yn y DU a pha mor ddifrifol oedd eich trosedd parcio.\nEfallai y byddwch yn derbyn cosb parcio gan yr heddlu – a elwir weithiau yn Hysbysiad Cosb Benodedig (FPN).\nRhoddir hysbysiad tâl parcio gan weithredwr parcio sy’n gwmni preifat. Bydd meysydd parcio canolfannau siopa ac archfarchnadoedd yn aml yn cael eu rhedeg gan weithredwyr parcio.\nSiaradwch â’ch cyngor neu’r gweithredwr parcio am eich dirwy parcio\nOs ydych mewn perygl o fethu taliadau am hysbysiad tâl cosb a’ch bod o fewn y terfyn 28 diwrnod ar gyfer talu’r ddirwy, holwch a all y cyngor ymestyn y dyddiad y mae angen i chi ei dalu.\nOs ydych wedi cael dirwyon parcio lluosog, efallai y bydd eich cyngor yn sefydlu cynllun talu neu’n amrywio pan fyddwch yn gwneud taliadau unigol. Bydd yn helpu eich achos os gallwch egluro faint y gallwch fforddio ei dalu drwy osod eich cyllideb bersonol.\nOs byddwch yn methu talu eich dirwy parcio preifat, bydd angen i chi gysylltu â’r gweithredwr parcio i weld a allwch drefnu cynllun talu.\nMae hysbysiadau cosb benodedig fel arfer yn cael eu rhoi gan yr heddlu neu eich cyngor lleol. Bydd angen i chi wirio pwy a’i rhoddodd ac yna cysylltu â naill ai’r heddlu a’i rhoddodd neu’ch cyngor lleol.\nOs credwch fod eich hysbysiad tâl cosb yn annheg a’ch bod o fewn y terfyn 28 diwrnod, gallwch apelio. Os gwnewch hynny o fewn 14 diwrnod a bod eich her yn cael ei gwrthod, efallai mai dim ond 50% o'r ddirwy y bydd yn rhaid i chi ei thalu.\nDilynwch y camau ar eich tocyn oherwydd gall rheolau apelio amrywio.\nNid yw tocynnau parcio preifat yn ddirwyon swyddogol. Os byddwch yn derbyn un a’ch bod yn meddwl ei fod yn annheg, gallwch apelio yn erbyn y dyfarnwr annibynnol Parcio ar Apeliadau Tir Preifat (POPLA).\nOs oes angen help arnoch i wneud eich apêl, darganfyddwch ganllaw am ddim a llythyron templed ar MoneySavingExpertYn agor mewn ffenestr newydd\nYdych chi wedi methu mwy nag un taliad ar eich dirwy parcio?\nOs ydych wedi methu mwy nag un taliad ar eich dirwy parcio, nawr yw’r amser i gael help\nCysylltwch â’ch cyngor neu’r gweithredwr parcio am eich dirwy parcio cyn gynted ag y gallwch ac esboniwch faint y gallwch fforddio ei dalu drwy osod eich cyllideb bersonol.\nMae’n bosibl y byddant yn cynnig cynllun ad-dalu newydd i’ch helpu chi i’w dalu. Os oes angen mwy o gymorth arnoch, neu os ydych yn cael trafferthion i dalu dyledion eraill hefyd, gall ymgynghorydd dyled eich helpu.\nTeimlo fel eich bod yn cael trafferthion gyda thalu biliau cerdyn credyd? Dyma beth i’w wneud i ddod yn ôl ar y trywydd iawn.\nGwnewch gynllun ar gyfer talu eich cerdyn credyd\nRhoi’r gorau i ddefnyddio’ch cerdyn credyd a chanolbwyntio ar dalu’r hyn a allwch.\nGwnewch gyllideb i weld a allwch chi ryddhau unrhyw arian parod i dalu’r hyn sy’n ddyledus gennych. Rhowch yr arian hwnnw o’r neilltu fel ei fod yn mynd tuag at dalu’ch bil.\nOs ydych yn defnyddio'ch cerdyn i dalu biliau hanfodol, defnyddiwch ein Blaenoriaethwr Biliau a Thaliadau i ddarganfod sut i reoli’r taliadau hyn fel nad ydych yn rhoi’r pwysau ar eich cerdyn.\nGwnewch yr ad-daliad lleiaf bob mis o leiaf, hyd yn oed os oes gennych gytundeb o 0%. Fel arall, byddwch yn talu cosbau a gallech golli eich cytundeb 0%.\nTrefnwch Ddebyd Uniongyrchol i wneud yn siŵr na fyddwch byth yn methu taliad. Gallwch ei osod ar gyfer unrhyw swm rydych ei eisiau, ond gwnewch yn siŵr ei fod am fwy na’r isafswm ad-daliad fel bod eich balans yn mynd i lawr.\nPeidiwch â defnyddio’ch cerdyn i godi arian parod neu sieciau cerdyn credyd. Codir ffioedd a llog uwch arnoch am y cyfnod cyfan nes i chi ei dalu.\nEdrychwch a allwch drosglwyddo’ch balans i gerdyn gyda chyfraddau llog rhatach – ond dim ond os oes gennych statws credyd da.\nBlaenoriaethwch ad-daliadau os oes gennych sawl cerdyn\nOs oes arnoch chi arian ar fwy nag un cerdyn credyd, bydd angen i chi weithio allan pa un i’w dalu yn gyntaf. Mae’n debygol mai hwn fydd yr un â’r gyfradd llog uchaf.\nEr enghraifft, os oes arnoch chi £1,000 ar gerdyn sy’n codi llog o 19% a £1,000 arall ar un sy’n codi llog o 34%, canolbwyntiwch ar y cerdyn sy'n codi 34% yn gyntaf a thalu cymaint ag y gallwch.\nPan fydd y ddyled yn cael ei chlirio o’r cerdyn hwnnw, gallwch wedyn geisio talu’r cerdyn credyd sy’n codi 19%.\nGwnewch yn siŵr eich bod yn parhau i dalu’r isafswm taliad ar bob cerdyn. Fel arall, bydd taliadau a fethwyd yn arwain at ffioedd ychwanegol a gallai niweidio eich statws credyd. Byddai hyn yn ei gwneud yn anoddach cael credyd yn y dyfodol.\nMae yna bethau y gallwch chi eu gwneud i leihau eich dyled cerdyn credyd. Edrychwch ar ein canllaw Talu eich cerdyn credyd\nTrosglwyddwch eich balans i gerdyn rhatach\nMae trosglwyddo’ch balans yn eich galluogi i symud credyd sy’n ddyledus o un cerdyn i’r llall er mwyn i chi:\ntalu llai o log ar yr hyn sy’n ddyledus gennych ar hyn o bryd, a\nsymleiddio’ch cyllid trwy gyfuno taliadau misol lluosog yn un.\nEfallai na fydd hwn yn opsiwn da os oes gennych statws credyd gwael oherwydd efallai na chewch gynnig cytundeb o 0% neu os oes gennych ddyledion eraill.\nOs credwch ei fod yn opsiwn, cyn i chi wneud cais gwiriwch:\npan ddaw’r cyfnod cyfradd llog is i ben\na oes unrhyw gyfyngiadau ar y swm y gallwch ei drosglwyddo, ac\nos bydd yn rhaid i chi dalu ffioedd.\nSut i newid\nGwnewch gais am gerdyn credyd llog isel neu 0% newydd. Gofynnir i chi a ydych am drosglwyddo balansau o gardiau eraill pan gewch eich derbyn neu ofyn i’ch darparwr cerdyn credyd presennol drefnu trosglwyddiad.\nmanylion y cerdyn rydych am ei drosglwyddo\nrhif y cerdyn a’r darparwr a\ny balans rydych am ei drosglwyddo.\nYstyriwch drosglwyddo balans eich cerdyn credyd drwy ddarllen a yw’n iawn i chi yn ein canllaw A ddylech chi drosglwyddo balans eich cerdyn credyd?\nGweithredwch yn gyflym os ydych yn mynd i fethu taliad\nGwnewch yn siŵr eich bod yn talu o leiaf yr isafswm taliad ar eich holl gardiau, fel arall byddwch yn wynebu taliadau cosb ac yn niweidio eich statws credyd.\nOnd os ydych yn meddwl eich bod yn dal yn debygol o fethu taliad, siaradwch â darparwr eich cerdyn credyd. Gallant drafod opsiynau a allai eich helpu i reoli taliadau yn well. Maen nhw’n debygol o ofyn i chi am eich incwm, eich gwariant ac unrhyw ddyledion eraill i’w helpu i benderfynu beth sydd orau.\nBydd yr atebion y maent yn eu hargymell yn dibynnu ar eich amgylchiadau a faint sy’n ddyledus gennych.\nGallai cymorth gynnwys:\nllunio cynllun talu realistig\nnewid eich dyddiadau talu\nlleihau’r gyfradd llog ar eich cardiau, neu\nymestyn y cyfnod ad-dalu.\nOnd cofiwch, gallai’r cymorth hwn effeithio ar eich cofnod credyd a’ch gallu i gael credyd yn y dyfodol.\nYdych chi wedi methu mwy nag un taliad misol ar eich cerdyn credyd?\nOs ydych wedi methu mwy nag un ad-daliad cerdyn credyd, nawr yw’r amser i gael cyngor ar ddyledion\nCysylltwch â darparwr eich cerdyn credyd cyn gynted ag y gallwch i roi gwybod iddynt fod eich incwm wedi newid, a’ch bod yn cael trafferth i dalu’ch biliau.\nEfallai y gallant gynnig cynllun talu realistig neu ostwng eich cyfradd i’ch helpu i ddod yn ôl ar y trywydd iawn. Os oes angen mwy o gymorth arnoch, neu os ydych yn cael trafferthion talu dyledion eraill hefyd, gall ymgynghorydd dyled eich helpu.\nOs ydych yn agos at derfyn eich gorddrafft neu ddim yn llwyddo i’w glirio, dyma awgrymiadau ar beth i’w wneud\nCadwch lygad ar falans eich cyfrif\nGall taliadau am fynd i orddrafft fod cymaint â 40% o log ar eich dyled. Felly cadw golwg ar falans eich cyfrif yw un o’r ffyrdd gorau o osgoi costau gorddrafft.\nGwnewch hi mor hawdd â phosibl trwy:\nlawrlwytho ap eich banc os oes gennych ‘smartphone’\nsefydlu rhybuddion testun ar gyfer pan fydd eich balans yn isel\ndefnyddio bancio ffôn, a\nparhau i ddarllen llythyrau eich banc.\nMae’n hawdd dod i’r arfer o beidio ag agor llythyrau o’r banc a chymryd yn ganiataol mai gohebiaeth arferol yn unig ydynt.\nMae’n bwysig gwirio pob llythyr, gan y gallai’r banc fod yn ysgrifennu i ddweud wrthych am newid i derfyn eich gorddrafft neu gynnydd i’ch cyfradd llog gorddrafft.\nGallwch osgoi mynd i orddrafft bob mis os byddwch yn pennu dyddiadau debyd uniongyrchol i’ch cyflog.\nI gael mwy o wybodaeth am ddeall gorddrafftiau, gweler ein canllaw Egluro gorddrafftiau. Hefyd, gyda chymaint o gyfrifon banc gwahanol ar gael, bydd ein canllaw Sut i agor, newid a chau cyfrifon banc yn helpu i benderfynu pa un sydd orau i chi.\nCymharwch gyfraddau llog gorddrafft a newid banc\nHyd yn oed os oes gennych orddrafft, gallwch newid gan ddefnyddio’r Gwasanaeth Newid Cyfrif Cyfredol. Bydd y gwasanaeth yn:\nnewid eich cyfrif cyfredol\nsymud arian o’ch hen gyfrif cyfredol i’ch un newydd. Neu, os ydych yn eich gorddrafft, fe all\nei symud i’r cyfrif cyfredol newydd\nsymud eich holl daliadau sy’n mynd allan (fel Debydau Uniongyrchol ac archebion sefydlog) a’r rhai sy'n dod i mewn (fel budd-daliadau neu gyflogau) i’ch cyfrif newydd\ncau eich hen gyfrif, a\ngwneud yn siŵr y bydd unrhyw daliadau a wneir yn ddamweiniol i’ch hen gyfrif yn cael eu hailgyfeirio’n awtomatig i’ch cyfrif newydd.\nBydd angen cytuno ar eich gorddrafft gyda’ch banc neu gymdeithas adeiladu newydd. Neu efallai y gallant gynnig ffordd i chi o'ch helpu i dalu eich gorddrafft yn lle hynny.\nOs nad yw hyn yn bosibl, bydd angen i chi ad-dalu’ch gorddrafft presennol cyn i chi newid.\nMae’r gwasanaeth newid yn cymryd saith diwrnod gwaith. Ac os bydd rhywbeth yn mynd o’i le, mae’r Warant Newid Cyfrif Cyfredol yn berthnasol i chi. Mae hyn yn golygu y byddwch yn cael ad-daliad o unrhyw log neu daliadau a gewch o ganlyniad i unrhyw broblem gyda’r newid.\nI ddarganfod mwy am y broses newid, ewch i Current Account SwitchYn agor mewn ffenestr newydd\nSiaradwch â’ch banc\nOs ydych yn poeni eich bod yn dibynnu ar eich gorddrafft, dilynwch y camau isod.\nSiaradwch â’ch banc neu gymdeithas adeiladu cyn gynted â phosibl.\nOs ydych yn teimlo’n agored i niwed am unrhyw reswm, eglurwch eich amgylchiadau ac mae’n rhaid i’ch darparwr gymryd hyn i ystyriaeth.\nOs ydych yn cael trafferth i dalu biliau ac eisoes mewn dyled, dylech ddod o hyd i help cyn gynted â phosibl.\nEisiau dod o hyd i ffyrdd o ryddhau arian parod a thorri'n ôl ar gostau? Gweler ein canllaw Byw ar incwm gwasgedig\nYdych chi’n cael trafferth clirio’ch gorddrafft?\nOs ydych yn cael trafferth clirio’ch gorddrafft, nawr yw’r amser i gael help\nMae’n syniad da siarad ag ymgynghorydd dyled yn gyntaf cyn i chi gytuno i wneud taliadau i gredydwyr y mae arnoch arian i wneud yn siŵr eich bod yn gwneud y peth iawn.\nOs ydych chi’n cael trafferth ad-dalu benthyciad, mae yna ffyrdd o gael help.\nPeidiwch â methu taliad neu efallai y codir cosb neu ffioedd ychwanegol arnoch. Bydd hefyd yn effeithio ar eich statws credyd.\nMae’n ofynnol i fenthycwyr weithio gyda chi i weithio allan cynllun ad-dalu yn seiliedig ar eich amgylchiadau i’ch atal rhag mynd i ddyled cyn i chi fethu taliad.\nEfallai y bydd eich benthyciwr yn cytuno i:\nleihau neu roi’r gorau i godi llog ar eich ôl-ddyledion\nbod yn hyblyg gyda’r swm y mae’n rhaid i chi ei dalu’n ôl a pha mor hir y mae’n rhaid i chi ei dalu\ncaniatáu i chi dalu swm bach neu ddim byd am gyfnod penodol o amser, neu\nhelpu chi i wneud cynllun talu.\nCofiwch, bydd yr ateb rydych chi’n cytuno arno yn dangos ar eich adroddiad credyd.\nYstyriwch dalu benthyciadau gyda chardiau credyd\nA ydych yn ddisgybledig ynghylch ad-dalu’r hyn rydych yn ei fenthyg a bod gennych chi sgôr credyd da? Yna, o bryd i’w gilydd, ceir cytundebau cerdyn credyd trosglwyddo balans di-log neu log isel sy’n trosglwyddo arian yn uniongyrchol i’ch cyfrif banc.\nGellir defnyddio’r rhain wedyn i ad-dalu gorddrafftiau a benthyciadau.\nOnd mae’r cytundebau hyn fel arfer yn dod gyda ffi. Felly bydd angen i chi gyfrifo a fyddai gwneud hyn yn gost-effeithiol i chi.\nGwnewch yn siŵr y byddwch yn gallu talu’r hyn sy’n ddyledus gennych ar y cerdyn cyn i’r gyfradd llog sero neu isel ddod i ben. Ceisiwch beidio â gwario ar y cerdyn ac osgoi tynnu arian parod gyda’r cerdyn gan ei fod yn costio llawer. Ni fydd hwn yn opsiwn da os oes gennych statws credyd amhariad gan ei bod yn annhebygol y cynigir y cytundebau gorau i chi.\nYdych chi wedi methu mwy nag un ad-daliad ar eich benthyciad personol?\nOs ydych wedi methu mwy nag un ad-daliad ar eich benthyciad personol, nawr yw'r amser i gael help\nCysylltwch â'ch benthyciwr cyn gynted ag y gallwch a rhowch wybod iddynt eich bod yn cael trafferth i dalu.\nEfallai y byddant yn cynnig cynllun ad-dalu newydd neu’n lleihau neu’n rhoi’r gorau i godi llog ar eich ôl-ddyledion i’ch helpu. Os oes angen mwy o gymorth arnoch, neu os ydych yn cael trafferthion i dalu dyledion eraill hefyd, gall ymgynghorydd dyled eich helpu.\nBenthyciad diwrnod cyflog\nOs ydych yn mynd i gael trafferth ad-dalu benthyciad diwrnod cyflog, mae’n bwysig eich bod yn siarad â’ch benthyciwr neu ddarparwr cyn gynted â phosibl. Mae yna bethau y gallant eu gwneud i helpu.\nMeddyliwch cyn i chi ganslo taliad\nMae risg gyda chanslo taliad cylchol y bydd y cwmni’n codi ffi Debyd Uniongyrchol wedi’i ganslo arnoch.\nMae’n syniad da siarad â’ch banc neu fenthyciwr am opsiynau ar gyfer cadw i fyny â thaliadau cyn i chi wneud unrhyw beth. Gallwch hefyd ofyn iddynt beth fydd yn digwydd os byddwch yn canslo ac a fydd unrhyw ffioedd neu daliadau.\nOs byddwch yn dal i benderfynu canslo, gwnewch hynny o leiaf ddiwrnod cyn y bydd ad-daliad yn ddyledus. Gwnewch yn siŵr eich bod yn dweud wrth eich benthyciwr eich bod wedi gwneud hynny.\nYsgrifennwch y dyddiad a’r amser y gwnaethoch gyfarwyddo’ch banc i ganslo’r taliad cylchol.\nOs bydd arian yn mynd o’ch cyfrif i’r benthyciwr ar ôl y dyddiad hwn, gwnewch gwyn i’ch banc. Mae'n rhaid i'r banc roi ad-daliad i chi yn ôl y gyfraith.\nMae’n syniad da i ddilyn eich galwad ffôn gyda llythyr i’ch banc.\nPeidiwch â rholio benthyciad drosodd\nEfallai y bydd eich benthyciwr diwrnod cyflog yn awgrymu eich bod yn ‘rholio drosodd’ eich benthyciad am ryw fis arall. Mae hwn yn syniad drwg.\nMae’n golygu bod yn rhaid i chi dalu hyd yn oed mwy o daliadau a llog – felly yn y pen draw bydd arnoch chi lawer mwy o arian.\nYn lle hynny, cewch gyngor ar ddyledion ac ystyriwch yr opsiynau sydd ar gael ar gyfer delio â’ch dyled.\nCyn rholio’ch benthyciad drosodd, rhaid i’r benthyciwr diwrnod cyflog eich cyfeirio at gyngor am ddim ar ddyledion.\nCysylltwch â’ch benthyciwr cyn gynted â phosibl\nYn ôl y gyfraith, rhaid iddynt:\neich cyfeirio at ffynonellau cyngor ar ddyledion annibynnol ac am ddim\natal adennill y ddyled am gyfnod rhesymol os ydych yn datblygu cynllun ad-dalu gydag ymgynghorydd dyledion neu ar eich pen eich hun\neich trin yn deg a chydag ystyriaeth, gan ganiatáu amser rhesymol i chi ad-dalu'r benthyciad a allai gynnwys rhewi llog ac atal taliadau.\npeidio â’ch peledu â galwadau ffôn, e-byst a negeseuon testun\nystyried derbyn taliadau bach dros dro os yw eich ad-daliadau yn golygu nad oes gennych ddigon o arian ar ôl ar gyfer hanfodion fel bwyd, rhent neu forgais, a biliau cyfleustodau.\nCofiwch, cadwch gopïau o’r holl negeseuon e-bost a llythyrau yr ydych wedi’u hanfon at y benthyciwr ac ysgrifennwch fanylion eich galwadau ffôn iddynt. Mae hyn yn dystiolaeth o sut rydych wedi ceisio cysylltu â nhw os nad ydynt yn ymateb a bod angen i chi wneud cwyn.\nMae yna gamau i’ch helpu chi drwy’ch sefyllfa, yn ein canllaw Help os ydych chi’n cael trafferth ad-dalu benthyciad diwrnod cyflog\nYdych chi wedi methu mwy nag un taliad ar eich benthyciad diwrnod cyflog?\nOs ydych wedi methu mwy nag un taliad benthyciad diwrnod cyflog, nawr yw’r amser i gael cyngor ar ddyledion\nCysylltwch â’ch benthyciwr cyn gynted ag y gallwch ac esboniwch eich sefyllfa, a’ch bod yn cael trafferth i dalu eich biliau.\nGallant ystyried atal, lleihau, hepgor neu ganslo unrhyw log neu daliadau pellach. Ceisiwch osgoi cymryd mwy o gredyd oni bai eich bod yn gwybod y gallwch fforddio ei ad-dalu. Os oes angen mwy o gymorth arnoch, neu os ydych yn cael trafferthion i dalu dyledion eraill hefyd, gall ymgynghorydd dyled eich helpu.\nGallant ymddangos fel ffordd hawdd o ledaenu cost pethau. Dyma beth i’w wneud os na allwch dalu.\nSiaradwch â’ch credydwyr\nNid yw rhai pobl yn ymwybodol bod cynlluniau prynu nawr, talu yn nes ymlaen yn fath o gredyd. Felly, os na fyddwch yn gwneud taliadau pan ddisgwylir i chi wneud hynny, bydd llawer o gynlluniau’n codi ffi talu’n hwyr a bydd rhai yn codi llog yn dibynnu ar eich contract.\nBydd colli taliad yn effeithio’n negyddol ar eich sgôr credyd a gallai effeithio ar eich gallu i gael credyd yn y dyfodol. Felly mae’n bwysig eich bod yn siarad â’ch credydwr cyn i chi golli taliad. Gallent:\nweithio gyda chi i ddarparu cymorth cyn i chi fethu unrhyw daliadau\nbod yn hyblyg a defnyddio ystod lawn o opsiynau i helpu i leddfu unrhyw straen a phryder y gallech fod yn ei ddioddef oherwydd problemau ariannol\ncymryd i ystyriaeth eich sefyllfa ariannol ehangach gan gynnwys dyledion gyda benthycwyr eraill a chostau byw hanfodol a allai fod gennych\nrhoi digon o amser i chi ad-dalu a pheidio â rhoi pwysau arnoch i ad-dalu'ch dyled o fewn cyfnod afresymol o fyr\ngwneud yn siŵr nad yw eich balans yn mynd allan o reolaeth unwaith y bydd cynllun ad-dalu yn ei le\nadnabod ac ymateb i'ch anghenion os ydych yn agored i niwed.\nGallwch ddarganfod mwy o wybodaeth am y gwahanol fathau o gynlluniau yn ein canllaw Beth yw pryniadau prynu nawr, talu yn nes ymlaen?\nPeidiwch â chymryd mwy o gredyd\nMae rhai cynlluniau prynu nawr, talu yn nes ymlaen ond yn gwneud gwiriadau credyd i ysgafn yn enwedig y rhai a gynigir i chi wrth y til.\nGall fod yn hawdd parhau i’w defnyddio gan na fyddwch o reidrwydd yn cael eich gwrthod am gredyd oherwydd ni fydd eich darparwr yn gwybod pa fenthyciadau eraill sydd gennych. Ond gall cael trafferthion i dalu llawer o daliadau eich rhoi mewn perygl o fynd i ddyled, felly mae’n bwysig peidio â gadael i bethau fynd allan o reolaeth.\nOs ydych wedi bod yn defnyddio cynlluniau prynu nawr, talu yn nes ymlaen oherwydd eich bod wedi defnyddio’r holl fathau eraill o gredyd fel cardiau credyd, benthyciadau neu orddrafftiau, edrychwch ar ein canllaw Byw ar incwm gwasgedig am ffyrdd o leihau costau\nYdych chi wedi methu mwy nag un taliad prynu nawr, talu yn nes ymlaen?\nOs ydych wedi methu mwy nag un taliad prynu nawr, talu yn nes ymlaen, nawr yw’r amser i gael cyngor ar ddyledion\nOs ydych wedi methu taliad, cysylltwch â’ch benthyciwr i egluro’ch sefyllfa. Mae’n bwysig osgoi cymryd mwy o gredyd oni bai eich bod yn gwybod y gallwch fforddio ei dalu’n ôl.\nMae gan bob cwmni bolisïau gwahanol ynghylch a allwch ymestyn y dyddiad talu neu ei newid. Os oes angen mwy o gymorth arnoch, neu os ydych yn cael trafferthion i dalu dyledion eraill hefyd, gall ymgynghorydd dyled eich helpu.\nOs oes arnoch lawer o arian, dilynwch yr awgrymiadau hyn i weithredu a dechrau delio â’ch dyledion.\nCeisiwch dalu mwy na’r isafswm balans\nBydd eich cyfriflen yn dangos yr isafswm sy’n rhaid i chi ei dalu, ond mae’n bwysig anelu at ad-dalu cymaint ag y gallwch bob amser, neu fe allai gymryd amser hir i chi a chostio llawer i chi dalu unrhyw falans sy’n ddyledus. Hefyd, gall talu’r isafswm gael effaith negyddol ar eich statws credyd.\nOs gallwch, trefnwch Ddebyd Uniongyrchol i wneud yn siŵr na fyddwch byth yn anghofio taliad neu codir ffioedd hwyr a llog arnoch. Os ydych yn byw ar incwm amrywiol, neu os ydych yn poeni efallai na fydd digon o arian yn y cyfrif bob amser i’w dalu, bydd gwneud taliadau â llaw yn eich helpu i osgoi ffioedd ar Debydau Uniongyrchol a fethwyd.\nGall ein canllaw Sut i leihau cost eich dyled cerdyn credyd a siop eich helpu i benderfynu ar y dull gorau ar gyfer eich sefyllfa\nGwiriwch a allwch symud eich dyled i gerdyn credyd 0%\nMae cardiau siop yn aml yn codi cyfraddau llog uchel felly gallai trosglwyddo balans i gyfradd llog 0% neu is ostwng eich taliadau trwy symud yr hyn sy’n ddyledus i gerdyn newydd, ond dim ond os oes gennych statws credyd da. Os oes amhariad ar eich statws credyd mae'n annhebygol y cewch gynnig y cytundebau gorau.\nOnd cyn cymryd un allan, chwiliwch am y cytundebau gorau, oherwydd mae’r telerau hirach yn aml yn dod gyda ffi trosglwyddo.\nWrth chwilio am y cerdyn cywir, cyfrifwch faint o amser sydd angen i chi dalu’r hyn sy’n ddyledus gennych a cheisiwch ddod o hyd i un gyda chyfnod o 0% sy’n rhoi digon o amser i chi ad-dalu gyda'r ffi isaf y gallwch ei chael.\nOs oes gennych falans heb ei dalu o hyd ar ddiwedd y cyfnod 0%, bydd APR yn berthnasol a byddwch yn dechrau codi llog ar yr hyn sy’n ddyledus eto.\nYdych chi wedi methu taliadau ar fwy nag un cerdyn siop neu bryniant catalog?\nOs ydych wedi methu taliadau ar fwy nag un math o fenthyciad, nawr yw’r amser i gael cyngor ar ddyledion\nOs ydych yn cael trafferth i dalu unrhyw un o’r biliau hyn, mae yna bethau y gallwch eu gwneud i gadw mewn cysylltiad.\nCysylltwch â’ch darparwr\nEr nad yw biliau ffôn symudol yn cael eu hystyried yn ddyledion â blaenoriaeth, mae cadw’ch ffôn symudol yn achubiaeth hanfodol ac yn fil y dylech ei flaenoriaethu os nad oes gennych linell dir.\nMae gan lawer o ddarparwyr gefnogaeth ar waith i’ch helpu os ydych yn cael trafferth gyda thaliadau, gan gynnwys:\nsymud i dariff gwahanol, neu\ngostwng eich cap gwario.\nOs ydych ar gontract ffôn symudol, efallai y byddwch yn gallu symud i dariff talu-wrth-fynd rhatach neu gytundeb sim yn unig. Ond darganfyddwch yn gyntaf a oes rhaid i chi dalu ffi i ddod â’ch contract i ben yn gynnar.\nMae canllaw defnyddiol ar ganslo cytundeb ffôn, teledu, rhyngrwyd neu ffôn symudol ar Cyngor ar BopethYn agor mewn ffenestr newydd\nDarllenwch ein canllaw Sut i arbed arian ar eich ffôn symudol\nYdych chi wedi methu mwy nag un taliad ar eich bil ffôn symudol?\nOs ydych wedi methu mwy nag un taliad ar eich bil ffôn symudol, nawr yw’r amser i gael help\nCysylltwch â’ch darparwr cyn gynted ag y gallwch i roi gwybod iddynt eich bod yn cael trafferth i dalu a gofyn am help.\nByddant yn gallu cynnig amrywiaeth o gymorth gan gynnwys cynllun ad-dalu newydd i’ch helpu. Os oes angen mwy o gymorth arnoch, neu os ydych yn cael trafferthion i dalu dyledion eraill hefyd, gall ymgynghorydd dyled eich helpu.\nOs ydych yn cael trafferth i dalu’ch bil, ni ddylai eich darparwr eich datgysylltu. Isod mae rhai ffyrdd y gallwch gael cymorth.\nCael help gan eich darparwr band eang\nOs ydych yn cael trafferth i dalu’ch bil, cysylltwch â’ch darparwr cyn gynted â phosibl ac eglurwch eich sefyllfa. Efallai y gallant eich helpu, fel:\ncael gwared ar gapiau data ar wasanaethau band eang sefydlog.\nI ddod o hyd i’r darparwr rhyngrwyd sydd gennych, mae gan MoneySaving Expert restrYn agor mewn ffenestr newydd helaeth sy'n cynnwys awgrymiadau ar sut i fargeinio'r pris i lawr\nGwiriwch a ydych yn gymwys i gael cytundeb ratach\nMae rhai darparwyr band eang yn cynnig cynlluniau cost isel i’ch helpu i wneud galwadau symudol a mynd ar-lein os ydych yn cael budd-daliadau penodol, gan gynnwys:\nAm y wybodaeth ddiweddaraf ar dariffau cost isel sydd ar gael, ewch i OfcomYn agor mewn ffenestr newydd\nCael band eang am ddim os ydych yn chwilio am swydd\nOs ydych yn chwilio am waith, gallwch wneud cais trwy eich anogwr gwaith am daleb i gyfnewid am fand eang am ddim gan y darparwr cysylltedd TalkTalk.\nMae’r daleb yn eich caniatáu i gael chwe mis o wasanaeth band eang Ffibr 35 TalkTalk heb unrhyw gontract neu wiriad credyd. Mae terfynau defnydd data heb eu capio (o fewn y terfynau defnydd data teg).\nAr ôl chwe mis, gallwch ddewis fynd ar gontract gyda TalkTalk neu ganslo’r gwasanaeth. Beth bynnag y byddwch yn dewis ei wneud, ni fydd unrhyw gostau canslo na ffioedd cofrestru.\nYdych chi wedi methu mwy nag un taliad ar eich bil band eang?\nOs ydych wedi methu mwy nag un taliad ar eich bil band eang, nawr yw'r amser i gael help\nCysylltwch â'ch darparwr band eang cyn gynted ag y gallwch i roi gwybod iddynt eich bod yn cael trafferth i dalu a gofyn am help.\nByddant yn gallu cynnig amrywiaeth o gymorth gan gynnwys cynllun ad-dalu newydd i'ch helpu. Os oes angen mwy o gymorth arnoch, neu os ydych yn cael trafferthion i dalu dyledion eraill hefyd, gall ymgynghorydd dyled eich helpu.\nDyma ein canllaw cam wrth gam ar sut i leihau cost eich tanysgrifiad(au) neu ei ganslo.\nSiaradwch â’ch darparwr\nOs nad ydych yn meddwl y gallwch fforddio talu, cysylltwch â’ch darparwr cyn gynted â phosibl ac eglurwch eich sefyllfa. Gall llawer o ddarparwyr helpu os yw coronafeirws wedi effeithio ar eich sefyllfa ariannol. Efallai y byddant yn cytuno i’ch helpu drwy:\nrhoi cynllun talu i chi\nlleihau eich bil\ncynyddu eich terfyn data neu lawrlwytho, neu\neich symud i gontract sy’n gweddu’n well i’ch anghenion.\nDarganfyddwch fwy am ffyrdd o arbed arian ar eich gwasanaeth teledu yn MoneySavingExpertYn agor mewn ffenestr newydd\nCanslo eich tanysgrifiad\nOs na allwch fforddio gwasanaethau fel Netflix neu Spotify, efallai y gallwch eu canslo heb orfod talu cosb. Ond yn gyntaf, gwiriwch delerau eich contract.\nOs oes gennych ddyledion, gallwch ddefnyddio llythyron sampl ar Cyngor ar BopethYn agor mewn ffenestr newydd i ysgrifennu at eich credydwyr\nYdych chi wedi methu mwy nag un taliad ar eich gwasanaeth ffrydio teledu neu gerddoriaeth?\nOs ydych wedi methu mwy nag un taliad ar eich gwasanaeth ffrydio teledu neu gerddoriaeth, nawr yw'r amser i gael help\nCysylltwch â'ch darparwr cyn gynted ag y gallwch i roi gwybod iddynt eich bod yn cael trafferth i dalu a gofyn am help.\nAwgrymiadau ar sut y gallwch ddechrau sgwrs lletchwith am arian sy’n ddyledus i rywun a pharhau i aros yn ffrindiau\nSiaradwch â’r person y mae arnoch arian iddo\nY peth pwysicaf y gallwch ei wneud yw bod yn onest gyda’r person y mae arnoch arian iddo, a pheidio ag anwybyddu'r broblem. Efallai y byddant yn gallu cynnig help neu roi amser i chi roi trefn ar bethau.\nMae’n syniad da i lunio cyllideb i’ch helpu i weld beth sy’n dod i mewn, mynd allan a pha filiau a dyledion eraill sydd gennych. Y ffordd honno, gallwch ei ddefnyddio i ddangos i'ch teulu neu ffrind fel y gallant weld eich sefyllfa ariannol.\nYna eisteddwch i lawr gyda nhw a chynlluniwch pa mor aml y byddwch yn talu a faint, gan wneud yn siŵr ei fod yn fforddiadwy fel y gallwch gadw at y cynllun.\nEisiau gwybod ychydig mwy am sut i siarad â’r person y mae arnoch arian iddo? Darganfyddwch fwy yn ein canllaw Sut i gael sgwrs am arian\nBeth i’w wneud os oes rhywun yn eich bygwth\nOs yw rhywun rydych yn ei adnabod sydd wedi rhoi benthyg arian i chi yn eich bygwth, yn codi symiau gormodol o log ar eich benthyciad neu wedi cymryd rhywbeth fel eich pasbort neu gerdyn banc oddi wrthych, mae’r ymddygiad hwn yn golygu eu bod yn fenthyciwr arian didrwydded.\nEfallai ei bod hi’n rhyfedd meddwl am rywun rydych yn ei adnabod ac sy'n bwysig i chi fel benthyciwr arian didrwydded, ond mae’n bwysig iawn eich bod chi’n cael cyngor. Ffoniwch Stop Loan Sharks ar 0300 555 2222 i wneud adroddiad yn ddiogel.\nByddant yn cysylltu â chi ac yn rhoi cyngor i chi ar sut i ddelio â’r sefyllfa. Byddant hefyd yn esbonio beth fydd yn digwydd nesaf, ac yn eich helpu i gael y cymorth ariannol, tai neu ddyled y gallai fod ei angen arnoch.\nAm fwy o wybodaeth am daliadau llog afresymol neu ymddygiad bygythiol, ewch i Stop Loan SharksYn agor mewn ffenestr newydd\nYdych chi’n cael trafferth cadw i fyny â thaliadau ar eich biliau neu’n teimlo eich bod wedi’ch llethu gan broblemau ariannol bob dydd?\nOs ydych chi wedi methu taliadau, nawr yw’r amser i gael cyngor ar ddyledion\nCysylltwch â’r ffrind neu’r aelod o’r teulu rydych ag arian yn ddyledus iddynt a rhowch wybod iddynt eich bod yn ymdrechu i dalu’ch biliau.\nEfallai y byddant yn cynnig mwy o amser i chi wneud y taliad neu’n awgrymu opsiwn arall i helpu i dalu’ch dyled iddynt. Os oes angen mwy o gymorth arnoch, neu os ydych yn cael trafferthion i dalu dyledion eraill hefyd, gall ymgynghorydd dyled eich helpu.\nDyma beth i’w wneud os ydych wedi defnyddio gwystlwr ac yn methu fforddio eu talu’n ôl.\nGofynnwch i’r gwystlwr ymestyn y dyddiad cau\nOs na allwch ad-dalu’ch benthyciad erbyn y dyddiad cau ac nad ydych am i’ch eitem gael ei werthu, gallwch ofyn i’r gwystlwr a yw’n barod i ymestyn y dyddiad cau, ond nid oes rhaid iddynt gytuno.\nOs benthycoch hyd at £75 ac na allwch ad-dalu’r benthyciad, bydd perchnogaeth yr eitem yn trosglwyddo’n awtomatig i’r gwystlwr.\nPe baech wedi benthyca mwy na £75, gallai’r gwystlwr werthu’r eitem a chadw’r elw – ond mae’n rhaid iddynt geisio cael y gwerth gorau am yr eitem, ac os oes unrhyw arian dros ben (ar ôl talu’r ddyled a thynnu costau megis arwerthiant costau) mae’n rhaid iddynt dalu hwn i chi.\nOs yw’r benthyciad yn fwy na £100 rhaid i’r gwystlwr ddweud wrthych ymlaen llaw os yw am ei werthu.\nMae hyn yn rhoi cyfle i chi eu talu a chael eich nwyddau yn ôl.\nOs ydych wedi colli eich derbynneb, dywedwch wrth eich gwystlwr\nOs ydych wedi benthyca hyd at £75, gallwch ofyn i’r gwystlwr am ‘ffurflen safonol’ i’w llenwi i ddweud eich bod wedi colli’r tocyn ond mai eich un chi yw’r nwyddau.\nOs ydych wedi benthyca mwy na £75, byddai angen i chi lofnodi datganiad statudol.\nGallai hyn olygu mynd at ynad neu Gomisiynydd Llwon, neu Ynad Heddwch os ydych yn byw yn yr Alban.\nGallwch hefyd fynd at gyfreithiwr, ond maent yn debygol o godi ffi am hyn.\nGwybod gwerth yr eitem cyn i chi ei wystlo, os na fyddwch yn ad-dalu’r ddyled\nOs na fyddwch yn ad-dalu’r benthyciad neu’n ymestyn y credyd, gall y gwystlwr werthu’ch nwyddau a defnyddio’r arian i dalu’ch dyled. Os teimlwch fod y gwystlwr wedi ei werthu am lai nag oedd o werth, bydd angen tystiolaeth arnoch o werth yr eitem fel prawf.\nOs nad ydych yn hapus gyda’r pris a adenillwyd ar gyfer eich eitem, yn gyntaf, cwynwch yn ysgrifenedig i’r gwystlwr.\nOs na fydd y gwystlwr yn ymateb i’ch cwyn neu os na fyddwch yn llwyddo i ddatrys y broblem o fewn wyth wythnos, gallwch fynd â’ch cwyn at y ‘Financial Ombudsman Service’ (FOS).\nGallwch fynd â gwystlwr i’r Llys Hawliadau Bychain ond mae ffioedd i’w talu ac mae risg bob amser efallai nad yw’r setliad yr ydych ei eisiau.\nMae benthyca arian trwy wystlwr yn ddrud a gallai olygu colli eitem werthfawr. Darganfyddwch fwy am y math hwn o fenthyca yn y canllaw Gwystlwyr: sut maen nhw’n gweithio\nA ydych wedi methu mwy nag un taliad ar eich benthyciad gwystlwr?\nOs ydych wedi methu mwy nag un taliad ar eich benthyciad gwystlwr, nawr yw’r amser i gael help\nCysylltwch â’ch gwystlwr cyn gynted ag y gallwch a gofynnwch iddo ymestyn y dyddiad cau i’ch helpu i ad-dalu'r benthyciad.\nYdych chi wedi methu taliad?\nOs felly, nawr yw’r amser i gael cyngor ar ddyledion\nMae am ddim ac yn gyfrinachol\nYn rhoi gwell ffyrdd i chi reoli eich dyledion a’ch arian\nYn sicrhau eich bod yn hawlio’r holl fudd-daliadau a hawliadau cywir\nDarganfyddwch fwy am gyngor ar ddyled\nDiswyddo a cholli eich swydd\nOs ydych yn wynebu cael eich diswyddo neu golli swydd, rhaid i’ch cyflogwr eich trin yn deg. Darganfyddwch am y broses ddiswyddo a ble y gallwch g...\nByw ar incwm gwasgedig\nOs ydych yn poeni am gostau byw cynyddol, darganfyddwch ffyrdd o wneud i'ch incwm fynd ymhellach. Dysgwch sut i gyllidebu, cwtogi ar gostau a gwel...\nHelp i'r hunangyflogedig\nOs ydych yn hunangyflogedig ac wedi cael eich taro'n ariannol gan y pandemig coronafeirws a chostau byw uchel, darganfyddwch pa help sydd ar gael ...


Sefydlwyd y Clwb yn 1924 ac mae gennym hanes balch o gynnal nifer o ddigwyddiadau pencampwriaeth mawreddog. Gan gynnal y safon uchaf ar y dŵr ac yn y tŷ clwb unigryw sy’n edrych allan dros Fae Ceredigion, mae’r Clwb yn cynnwys manteision heb eu hail i aelodau presennol ac aelodau newydd. Mae aelodaeth y Clwb yn agored ar hyn o bryd ac rydym yn ymroddedig i hyfforddi a datblygu sgiliau a gwybodaeth hwylio pobl ifanc. Anogir ymwelwyr dilys i ddod i fwynhau ein cyfleusterau yn un o safleoedd mwyaf ysblennydd y Deyrnas Unedig.\nCliciwch i Gael Mwy o Wybodaeth\nYn y dyfroedd sy’n amgylchynu Bae Ceredigion, cynhelir rasys ar gyfer celfadau IRC a PYS, National Squibs, Sportsboats, Seabird Half Raters ac amrywiol ddosbarthiadau dingi. Mae ein dyfroedd hwylio gyda’r gorau yn y Deyrnas Unedig, gyda nodweddion gwynt da a llif da i’r llanw. Wrth fentro ymhellach, mae arfordir dwyreiniol Iwerddon a phyrth arfordir gorllewin Cymru yn cynnig hwylio diddorol a deniadol. Mae gan y Clwb adran Gychod Modur gweithredol ac mae gwasanaeth lansio yn cael ei redeg o lanfa’r clwb o fis mai tan fis Medi.\nCyfleusterau a Digwyddiadau Cymdeithasol\nYma yn SCYC mae gennym galendr o ddigwyddiadau cymdeithasol trwy’r flwyddyn yn amrywio o’r ddau swper (Fitting Out Supper a’r Laying Up Supper) i farcio dechrau a diwedd y tymor, hyd at ein Gŵyl Jas, Rhostio Mochyn, St Ffolant a’n Parti Nos Galan… mwy Yn ogystal â chynnig bwyd a diod uchel ei safon am brisiau rhesymol yn ginio a swper, mae bwyty’r Cove ar gael i’w logi\nRydym wedi integreiddio system ganlyniadau ras Sail 100 i’n tudalen Canlyniadau Rasio. Cewch ei wybod yma yn gyntaf!\nMae rasio clwb yn ganolog i Glwb Hwylio De Sir Gaernarfon ac rydym yn parhau yn un o hoff gyrchfannau trefnwyr a noddwyr ddigwyddiadau Pencampwriaeth Celfadau Cenedlaethol a Rhyngwladol. Ewch i’n hadran Celfadau i weld y wybodaeth a’r datblygiadau diweddaraf.\nEwch i gael\ny wybodaeth ddiweddaraf ar Flog Capten y Dingis, gwybodaeth am y Dosbarth, rhaglen digwyddiadau a phopeth arall sydd ei angen arnoch chi am ein hadran ddingi ddynamig.\nUnable to open RSS Feed http://scyc.co.uk/News/?feed=rss2 with error Empty reply from server, exiting\nHysbysebwyr Clwb Hwylio De Sir Gaernarfon\nOffice 01758 712338 The Cove 07815 721757


Yr wythnos ddiwethaf adroddwyd am yr Adroddiad Craffu Blynyddol yng nghyfarfod Cyngor Abertawe. Gallwch ei lawrlwytho yma.\nIawn, efallai nad hon yw’r ddogfen fwyaf cyffrous erioed, ond i unrhyw un sy’n ymwneud â chraffu mae’n hollbwysig, a chan fod nifer o gynghorau’n cynhyrchu’r dogfennau hyn, man a man iddynt fod yn ymarfer gwerth chweil.\nFelly rwyf wedi penderfynu tanlinellu’r pwynt hwn gan awgrymu saith rheswm i egluro pam y mae adroddiadau blynyddol craffu’n ddefnyddiol iawn, a byddaf yn amlygu’r pwyntiau gan ddefnyddio manylion o’n hadroddiad ni.\nGyda llaw, mae gennym system un pwyllgor – mwy am hyn yma.\nFelly dyma’r saith rheswm dros gael adroddiad craffu blynyddol:\nI ddweud beth yw’r sefyllfa bresennol\nUnwaith y flwyddyn mae craffu’n cael y cyfle i roi’r darlun mawr o’r sefyllfa bresennol. Oherwydd natur llywodraeth leol, mae pethau’n newid yn gyson ac mae’r adroddiad blynyddol yn gyfle gwych i fyfyrio ar y sefyllfa graffu.\nDyma beth ddywedodd y Cynghorydd Mary Jones am graffu yn Abertawe elen er enghraifft:\nDros y flwyddyn ddiwethaf mae craffu yn Abertawe wedi parhau i wella, ac mae wedi parhau i wneud gwahaniaeth. Cydnabuwyd ein hymagwedd hyblyg at graffu, sydd wedi denu diddordeb gan gynghorau eraill, yn genedlaethol pan roddwyd Dinas a Sir Abertawe ar y rhestr fer ar gyfer Gwobr MJ (a elwir hefyd yn Oscars llywodraeth leol!) yn y categori Rhagoriaeth mewn Llywodraethu a Chraffu. Yn anffodus nid oeddem wedi ennill y wobr bennaf ond roedd yn gyflawniad mawr i fod ar y rhestr fer ar gyfer y wobr hon, ac mae’n dangos y cynnydd rydym wedi ei wneud.\nI amlygu’r hyn sy’n bwysig\nGall craffu fod yn fater cymhleth ac mae’r adroddiad blynyddol yn gyfle i nodi’r hyn sydd bwysicaf i gynghorwyr craffu’n lleol.\nYn Abertawe, er enghraifft, mae cynnal sesiwn holi ac ateb ffurfiol gyda holl Aelodau’r Cabinet a’r Pwyllgor yn cyrraedd y brig.\nI olrhain perfformiad\nYn Abertawe rydym wedi bod yn defnyddio ymagwedd cerdyn cadw sgôr canlyniadau er mwyn olrhain perfformiad ers 2011. Bellach mae gennym 23 o ddangosyddion y gellir olrhain nifer ohonynt dros bum mlynedd.\nMae’r dangosydd hwn, er enghraifft, yn amlygu’r holl waith a wneir:\nAc mae hwn yn dangos canfyddiadau cynghorwyr am y gwahaniaeth sy’n cael ei wneud gan waith craffu:\nI ddiolch i bawb sydd wedi cyfrannu\nNi fyddai craffu’n gallu llwyddo heb fewnbwn gan ystod eang o bobl, felly mae’r adroddiad blynyddol yn gyfle i roi’r diolch maent yn ei haeddu iddynt.\nWrth gwrs, mae cynghorwyr craffu’n hollbwysig, ond mae aelodau’r cabinet hefyd yn chwarae rôl bwysig, yn ogystal â staff cefnogi ar draws y cyngor a’r rheiny o du allan i’r cyngor sy’n barod i roi tystiolaeth.\nI amlygu’r hyn y mae craffu wedi bod yn gweithio arno\nNid yw’n gwneud unrhyw niwed i atgoffa pobl am yr hyn y mae craffu wedi bod yn gweithio arno, ac mai dyma’r materion sy’n bwysig i’r cyngor ac i’r cyhoedd.\nMae craffu yn Abertawe, er enghraifft, wedi bod yn edrych ar lywodraethu, adeiladu cymunedau cynaliadwy a’r gwasanaethau iechyd meddwl i blant a phobl ifanc fel pynciau llosg.\nI ddangos yr hyn a ddysgwyd\nFel y crybwyllwyd, mae craffu’n fater cymhleth ac mae angen i gynghorwyr barhau i ddatblygu os ydynt i fod yn grafwyr effeithiol. Yn Abertawe, er enghraifft, cynhaliwyd sesiynau’r llynedd am hawliau plant, ac un sesiwn am wasanaethau cymunedol.\nAr yr un pryd mae’r adroddiad blynyddol yn darparu cyfle i gynnig adborth gan arolygwyr ac eraill. Mae hyn nid yn unig yn rhan bwysig o’r ‘sgwrs gwella’, ond mae’n rhoi sicrwydd i’r arolygwyr hynny bod eu sylwadau am graffu’n cael eu derbyn.\nWrth gwrs, gallwn grybwyll y ffaith fod Abertawe wedi ei chynnwys ar y rhestr fer ar gyfer Gwobr MJ, a’r pethau cadarnhaol iawn a ddywedwyd gan y dyfarnwyr am ein hymagwedd hyblyg at graffu – ond nid ydym am fwydro am hyn wrth gwrs.\nI nodi ein cynlluniau ar gyfer gwella a datblygu\nYn olaf, mae’r adroddiad blynyddol yn darparu cyfle i edrych i’r dyfodol a nodi’r newidiadau sydd angen eu gwneud ym maes craffu.\nI Abertawe mae hyn yn golygu gwell defnydd o graffu cyn penderfynu, a pharhau i weithio ar y chwe chanlyniad gwella y cytunwyd arnynt y llynedd. Ymysg y rhain mae cynnwys y cyhoedd, mwy o sylw gan y cyfryngau a chysylltiadau agosach â rheoleiddwyr ac arolygwyr.


Dull cryfach o fynd i’r afael â TB mewn gwartheg yng Nghymru wedi’i gyhoeddi | LLYW.CYMRU\nDull cryfach o fynd i’r afael â TB mewn gwartheg yng Nghymru wedi’i gyhoeddi\nMae'r Ysgrifennydd y Cabinet dros yr Amgylchedd a Materion Gwledig, wedi cyhoeddi rhaglen gryfach i ddileu TB sy’n ymrwymo i fabwysiadu ymagwedd fwy rhanbarthol at ddileu’r clefyd.\nBydd mesurau ychwanegol pwrpasol yn cael eu gweithredu ym mhob ardal TB er mwyn diogelu’r Ardal TB Isel a gostwng lefel y clefyd yn yr Ardal TB Canolradd a’r Ardal TB Uchel. Mae hyn yn dilyn ystyried yr ymatebion i ymgynghoriad a lansiwyd ddiwedd y flwyddyn ddiwethaf.\nMae’r mesurau rheoli cryfach yn cynnwys cyflwyno profion ar ôl symud yn yr Ardaloedd TB Isel o 1 Hydref 2017. Bydd hyn yn diogelu’r ardal drwy nodi anifeiliaid sydd wedi’u heintio yn gyflym, cyn iddynt allu heintio anifeiliaid eraill. Cyflwynir y mesur hwn hefyd yn yr Ardaloedd TB Canolradd y flwyddyn nesaf i rwystro’r clefyd rhag lledaenu o Ardaloedd TB Uchel cyfagos.\nY flaenoriaeth ar gyfer Ardaloedd TB Uchel yw parhau i leihau nifer yr achosion o TB. O dan y Rhaglen, bydd gan bob buches â TB cronig gynllun gweithredu unigol gyda mesurau rheoli sy’n anelu’n benodol at glirio’r haint mewn gwartheg.\nYn y buchesi â TB cronig hyn lle ceir tystiolaeth bod moch daear wedi’u heintio, byddwn yn ystyried amrywiaeth o opsiynau i leihau'r risg o ledaenu’r clefyd, gan gynnwys eu trapio mewn cawell, cynnal profion a, lle’r bo angen, lladd heb greulondeb foch daear sydd wedi’u heintio.\nMae Ysgrifennydd y Cabinet yn parhau i ddiystyru rhaglen ar raddfa fawr i ddifa moch daear fel y gwneir yn Lloegr.\nGan siarad yn y Senedd, dywedodd Ysgrifennydd y Cabinet:\n“Dros y blynyddoedd diwethaf rydyn ni wedi gwneud gwir gynnydd tuag at ddileu TB yng Nghymru. Mae nifer yr achosion newydd wedi gostwng 40% ers y lefel uchaf yn 2009. Ar hyn o bryd mae 95% o fuchesi yng Nghymru heb TB.\n“Dw i wedi gwrando ar ymatebion y diwydiant i’n hymgynghoriad a dw i wedi cynnwys beth oedd yn briodol ac yn rhesymol yn y Rhaglen. Ni ddylid ystyried hyn yn gynllun y Llywodraeth yn unig; mae wedi’i ddatblygu ar ôl ymgynghori â’r diwydiant a chaiff ei adolygu dros amser. Galwaf yn awr ar y diwydiant ffermio a’r proffesiwn milfeddygol i chwarae rhan lawn ynddi. Gyda’n gilydd gallwn gyflawni ein nod o gael Cymru heb TB."\nMae’r Rhaglen Dileu TB newydd a’r Cynllun Cyflawni i’w gweld ar wefan Llywodraeth Cymru.


Categori: Chwarae\tHome\nArchif ar gyfer ‘Chwarae’ Categorïau\nYr hawl i grwydro\nDydd Gwener, Mawrth 5, 2010\nYng nghynhadledd Chwarae Cymru yr wythnos ddiwetha, fe wnes i gloi fy anerchiad trwy ddweud bod gan blant yr hawl i grwydro. I chwarae ar ein strydoedd ac yn ein mannau cyhoeddus gan wybod y byddai oedolion yn parchu eu hawl i fod yno. I wneud sŵn. I chwarae. I fod yn blant.\nOn’d yw hi’n drist bod plant bellach yn teimlo nad ydyn nhw’n gallu chwarae y tu allan fel roeddwn i’n sicr yn gwneud, ac fel byddwn i’n tybio bod llawer o oedolion yn gwneud pan oedden nhw’n blant? Wrth i mi eistedd yn y gynulleidfa yn gwrando ar y siaradwyr eraill, cawson ni’n gwahodd i gofio sut bydden ni’n chwarae pan oedden ni’n blant. Roeddwn i’n cofio chwarae yn yr awyr agored. Adeiladu cuddfannau yn y coed. Dringo ar draws piben oedd yn mynd dros yr afon, chwarae pêl-droed yn y strydoedd, a threulio amser y tu fas i’r siop leol gyda fy ffrindiau – ein prif fan cyfarfod.\nAmser gwych gyda llu o atgofion hapus. Ac eto heddiw, gallai plentyn fyddai’n gwneud yr un pethau fod yn euog o achosi niwsans, neu hyd yn oed o fod yn wrthgymdeithasol. Bron yn sicr byddai rhywun yn gofyn iddyn nhw adael y siop, ac o ran y biben dros yr afon, gallai hynny olygu erlyniad am dresmasu. Beth sydd wedi digwydd i ni fel cymdeithas? Beth sydd wedi digwydd i blentyndod? Allwn ni ddod o hyd i ffordd i gredu mewn plant eto a rôl chwarae yn eu bywydau?\nTrwy chwarae y tu allan mae plant yn dysgu gwerthuso risg, bod yn gyfrifol amdanynt eu hunain, cyd-drafod, ac ydynt, maen nhw’n dysgu sut mae cael hwyl a mwynhau. Mae hynny’n rhan hollbwysig o blentyndod ac mae’n hen bryd i ni fel cymdeithas ddysgu derbyn hynny. Beth sy’n fwy, mae dyletswydd arnon ni fel oedolion i sicrhau bod plant yn gallu chwarae ar ein strydoedd ac yn ein mannau cyhoeddus. Mae’n bryd i ni ofyn pam mai ceir sy’n cael y lle amlycaf ar ein strydoedd preswyl. Yn wir, mae’n bryd i ni osod terfyn ar ein cyflymder ar y ffyrdd, cael gwared o’r arwyddion dim gêmau pêl, ac yn lle hynny, gymryd yn ganiataol y bydd plant yn chwarae yno, ac yn fwy na hynny, bod croeso iddyn nhw wneud.\nYr wythnos hon fe es i i Symposiwm Pedair Cenedl y DU ar chwarae plant yn Llundain, oedd yn gyfle i glywed sut mae pob gwlad yn symud ymlaen o ran chwarae plant. Ac mae pob un ohonynt yn gwneud cynnydd, a neb yn fwy felly nag yma yng Nghymru. Ces i gyfle i siarad am y Mesur Plant a Theuluoedd (Cymru) a fydd yn rhoi dyletswydd ar awdurdodau lleol i sicrhau cyfleoedd chwarae digonol, yn ogystal â dyletswydd ar awdurdodau lleol i sicrhau cyfranogiad plant mewn penderfyniadau a allai effeithio arnyn nhw. Ni yw’r wlad gyntaf yn y byd i ddeddfu fel hyn yng nghyswllt chwarae plant, ac mae llawer o gydweithwyr ar draws y DU yn edrych arnom ni’n eiddigeddus.\nRoedd y symposiwm yn wych. Bu’r Farwnes Delyth Morgan yn sôn am gynnydd Lloegr, bu Marguerite Hunter Blair o Play Scotland yn dadansoddi’r cynnydd yno, a rhoddodd Patricia Lewsley ei phersbectif hithau fel Comisiynydd Plant a Phobl Ifanc Gogledd Iwerddon. Roedd yn wych hefyd clywed Maggie Atkinson, Comisiynydd Plant newydd Lloegr, wrth iddi fanteisio ar y cyfle i siarad yn gyhoeddus am y tro cyntaf yn ei swydd newydd. Bydd adroddiad symposiwm wedi’i seilio ar y trafodaethau ar gael yn fuan i’r rhai sydd â diddordeb.\nOnd ydy’r symposiwm wedi helpu i symud hyn i gyd yn ei flaen? Yr unig ateb galla i ei roi yw ei fod, o safbwynt personol, yn bendant wedi fy helpu i hogi fy meddyliau, ac rwyf wedi dod oddi yno gyda phenderfyniad o’r newydd i weithio tuag at greu Cymru sy’n agored i blant ac yn gyfforddus gyda’r syniad eu bod nhw’n gallu chwarae ar ein strydoedd ac yn ein mannau cyhoeddus.\nBydd y rhai ohonoch chi sy’n nabod Mike Greenaway, o Chwarae Cymru, yn dda, yn gwybod ei fod yn credu’n angerddol mewn chwarae plant. Mae’n cael ysbrydoliaeth wirioneddol o bryd i’w gilydd, ac roedd ar ei orau yn y symposiwm. “Rydyn ni mewn perygl difrifol o wneud rhywbeth bendigedig o radical dros blant yng Nghymru. Gall plant, ac fe ddylen nhw, gael yr hawl i grwydro – wyddoch chi, gallen ni’n wir wneud i hyn ddigwydd yng Nghymru.”\nMae Mike yn iawn, ond mae’n rhaid i ni gael yr hyder a’r ewyllys i gyflawni hyn. Fydd ein plant ddim yn maddau i ni os na wnawn ni fanteisio’n llawn ar botensial y Mesur.\nHawl plant i grwydro? Ie, yn bendant. A bod yn onest, dyna beth fues i’n ei fwynhau pan oeddwn i’n blentyn. Ac wyddoch chi beth? Wnaeth e ddim niwed o gwbl i mi!\nPostiwyd yn Chwarae | Dim Sylwadau\nRydych chi'n pori yr archifau ar gyfer y categori Chwarae.


Comisiwn Silk yn ymweld â Sioe Frenhinol Cymru | Comisiwn ar Ddatganoli yng Nghymru\nComisiwn Silk yn ymweld â Sioe Frenhinol Cymru\nCategorïau: Datganiadau i'r wasg\tCyhoeddwyd 25 Gorffennaf 2012\nHeddiw [dydd Mercher 25 Gorffennaf] ymwelodd aelodau’r Comisiwn ar Ddatganoli yng Nghymru un o sioeau amaethyddol mwyaf Ewrop, Sioe Frenhinol Cymru yn Llanelwedd.\nCyfarfu’r Cadeirydd Paul Silk a’r Comisiynydd Dyfrig John ag Undeb Amaethwyr Cymru ac Undeb Cenedlaethol yr Amaethwyr Cymru i drafod a allai datganoli pwerau trethu a benthyca helpu cymunedau ffermio Cymru. Roedd y cyfarfodydd yn gyfle hefyd i roi’r wybodaeth ddiweddaraf i’r ddau sefydliad am waith y Comisiwn hyd yma.\nDywedodd Paul Silk ar ôl yr ymweliad: “Roedd yn wych cwrdd ag Undeb Amaethwyr Cymru ac Undeb Cenedlaethol yr Amaethwyr Cymru heddiw er mwyn rhoi’r wybodaeth ddiweddaraf iddynt am ein gwaith ac i drafod a allai pwerau trethu a benthyca helpu cymunedau ffermio Cymru. Roedd cyfarfodydd heddiw yn fuddiol dros ben a bydd y Comisiwn yn ystyried y safbwyntiau hyn wrth i ni ddechrau ystyried ein casgliadau.\n“Y Sioe Frenhinol yw uchafbwynt calendr amaethyddol Cymru ac mae’n gyfle unigryw i siarad ag amrywiol bobl o gymunedau ffermio Cymru. Mae’r Comisiwn yn ymwybodol iawn bod angen sicrhau y bydd ein hargymhellion er budd pob rhan o Gymru gan gynnwys y Gymru wledig. Mae’r sioe yn tynnu sylw at bwysigrwydd yr economi wledig, nid dim ond i economi Cymru ond i’r DU gyfan, a bob blwyddyn mae’n denu miloedd o ymwelwyr i ddathlu’r gorau o blith amaethyddiaeth a chynnyrch Cymru. A’r tywydd da wedi’n cyrraedd, rwy’n siŵr y bydd y sioe eleni yn llwyddiant arall eto.”\nNodiadau Mae dros 200,000 o ymwelwyr yn dod i Sioe Frenhinol Cymru yn Llanelwedd, bob blwyddyn. Eleni, cynhelir y sioe rhwng 23 a 26 Gorffennaf.\nI gael rhagor o wybodaeth y Comisiwn ar Ddatganoli yng Nghymru: http://commissionondevolutioninwales.independent.gov.uk.\nI gael rhagor o wybodaeth am Sioe Amaethyddol Frenhinol Cymru: http://www.rwas.co.uk/en/welsh-show/


Iechyd a Diogelwch: Mae'r Comisiwn yn cyfeirio Sbaen i'r Llys am fethu ag amddiffyn Gwarchodlu Sifil - Gohebydd yr UE\nMae'r Comisiwn Ewropeaidd wedi penderfynu cyfeirio Sbaen at Lys Cyfiawnder yr UE am beidio â chymhwyso Cyfarwyddeb yr UE yn llawn sy'n sefydlu rheolau sylfaenol ar amddiffyn iechyd a diogelwch gweithwyr i aelodau'r Gwarchodlu Sifil ('Guardia Civil').\nMae'r Comisiwn o'r farn nad yw Sbaen wedi sicrhau penodi personél cymwys yn ddigonol i wirio bod mesurau amddiffyn iechyd a diogelwch yn cael eu rhoi ar waith ym mhob gweithle Gwarchodlu Sifil. Mae hyn yn torri Erthygl 7 o'r Gyfarwyddeb 89 / 391 / EEC, sy'n ei gwneud yn ofynnol i gyflogwyr ddarparu'r staff a'r offer angenrheidiol i sicrhau y gellir cyflawni camau ataliol ac amddiffynnol, megis asesiadau risg.\nMae awdurdodau Sbaen wedi cyfaddef na chynhaliwyd yr asesiadau risg gorfodol mewn rhai gweithleoedd yn y Gwarchodlu Sifil oherwydd diffyg personél cymwys ac offer digonol.\nTrwy beidio â pherfformio asesiad risg ym mhob gweithle yn y Gwarchodlu Sifil, mae awdurdodau Sbaen hefyd yn torri Erthygl 6 o Gyfarwyddeb 89/391 / EEC, sy'n awgrymu na fydd gan y cyflogwr ddogfennaeth asesu risg fel sy'n ofynnol o dan Erthygl 9 o'r un Gyfarwyddeb.\nYm mis Medi 2012, anfonodd y Comisiwn farn resymegol at awdurdodau Sbaen yn gofyn iddynt weithredu'r Gyfarwyddeb yn gywir o ran aelodau'r Gwarchodlu Sifil (MEMO / 12 / 708). Pwysleisiodd y Comisiwn y byddai'r diffyg cydymffurfiad â'r darpariaethau hyn yn golygu bod nifer uchel o weithwyr Sifil Guardia yn peryglu anaf personol neu ddod i gysylltiad â pheryglon iechyd. Tanlinellodd y Comisiwn hefyd y dylid atal ac amddiffyn risgiau cysylltiedig â gwaith ym mhob gweithle, er mwyn gwarantu amddiffyniad pob gweithiwr.\nGan nad yw awdurdodau Sbaen wedi gweithredu'r Gyfarwyddeb yn gywir o hyd, mae'r Comisiwn wedi penderfynu cyfeirio Sbaen i'r Llys.\nPynciau cysylltiedig:Cyfarwyddeb 89/391 / EECGuardia SifilGweithwyr sifil GuardiaGwarchodlu ivilpersonél cymwys


Hafan > Cyhoeddiadau > Cylchlythyrau > NAFWC 33/05 - Adrodd ar Achosion o Gamymddwyn neu Anghymhwystra Proffesiynol yn y Gwasanaeth Addysg NAFWC 33/05 - Adrodd ar Achosion o Gamymddwyn neu Anghymhwystra Proffesiynol yn y Gwasanaeth Addysg\nMae gofyn bod gennych y feddalwedd gywir i weld gwybodaeth benodol ar y wefan hon. Mae'r dudalen hon yn cynnig cysylltiadau i raglenni gweld a darllen sydd ar gael am ddim.\tMae’r cylchlythyr hwn yn cynnig canllawiau i gyflogwyr ac asiantaethau cyflenwi athrawon ynghylch pa bryd mae’n rhaid gwneud adroddiad ar achosion. Mae’n disodli’r canllawiau a gyhoeddwyd yn Ebrill 2003 (llythyr a anfonwyd at bob cyflogwr dan y teitl ‘Effaith Rheoliadau Addysg (Cyflenwi Gwybodaeth) (Cymru) 2003’. Mae hefyd yn eglurhau ac yn ymhelaethu ar Ran 3 o Gylchlythyr rhif 34/02 y Cynulliad Cenedlaethol ‘Amddiffyn Plant: Atal Pobl Anaddas rhag Gweithio gyda Phlant a Phobl Ifanc yn y Gwasanaeth Addysg’, ac Atodiad C i Gylchlythyr rhif 45/2004 y Cynulliad Cenedlaethol ‘Gweithdrefnau Disgyblu Staff mewn Ysgolion’.\nMae’r canllawiau hyn yn anstatudol ac ni ddylid eu cymryd fel cyngor cyfreithiol awdurdodol. Os oes unrhyw amheuaeth ynglyˆn â’u gweithredu neu eu dehongli, dylid ceisio cyngor gan gynghorwr cyfreithiol.\nMae’r canllawiau’n ymdrin â’r materion canlynol:\nY fframwaith cyfreithiol - Rheoliadau Addysg (Cyflenwi Gwybodaeth) (Cymru) 2003 ac Adran 142 Deddf Addysg Act 2002\nDiffiniadau o ‘berson’, ‘cyflogwr perthnasol’, ac ‘asiant’\nEnghreifftiau eraill pryd y dylid neu y gellir gwneud adroddiad\nAchosion gan rywun heblaw cyflogwr neu asiant\nCwmnïau Gyrfa Cymru\nPryd i wneud adroddiad i Gynulliad Cenedlaethol Cymru\nPryd i wneud adroddiad i Gyngor Addysgu Cyffredinol Cymru\nGwybodaeth y dylid ei chyflwyno\nSut yr ymdrinnir ag adroddiadau\nRôl yr Adran Addysg a Sgiliau\nRôl Cyngor Addysgu Cyffredinol Cymru\nD.S. Cyn yr ymgynghoriad cyhoeddus, cafodd y ddogfen hon ei hystyried gan y Panel Cynghori ar Lwyth Gwaith Ysgolion (SWAP) ac mae ei aelodau yn cytuno nad oes problemau mawr i’w gweld o ran llwyth gwaith athrawon.\nNAFWC 33/05 - Adrodd ar Achosion o Gamymddwyn neu Anghymhwystra Proffesiynol yn y Gwasanaeth Addysg (pdf 142KB) (Fersiwn Saesneg)\nNAFWC 33/05 - Adrodd ar Achosion o Gamymddwyn neu Anghymhwystra Proffesiynol yn y Gwasanaeth Addysg (pdf 142KB)