BBC - Gweinidog yn herio'r undebau\nDiweddarwyd: Dydd Llun, 14 Chwefror 2011, 17:06 GMT\nGweinidog yn herio'r undebau\nMae rhai undebau wedi dweud bod y cynllun yn 'destun pryder'\nMae'r Gweinidog Addysg Leighton Andrews wedi herio'r undebau athrawon i dderbyn ei gynlluniau i gyflwyno system raddio i ysgolion.\nMewn cynhadledd addysg yng Nghaerdydd dywedodd fod galw rhieni am dryloywder ddim yn mynd i ddiflannu.\nHonnodd yr undebau y byddai'r drefn newydd yn golygu tablau ysgolion ddaeth i ben yng Nghymru yn 2001.\nOnd dywedodd y gweinidog: "Mae hawl gan rieni i gael gwybodaeth am berfformiad ysgolion."\nDywedodd Ysgrifennydd NUT Cymru, David Evans, ei fod yn erbyn egwyddor y cynllun graddio ac mae cyfarwyddwr undeb yr ATL, Dr Phillip Dixon, wedi dweud bod y cynllun yn destun pryder mawr.\nMynnodd y gweinidog na fyddai ysgolion yn cael eu beirniadu ar sail canlyniadau TGAU yn unig.\nMwy o ddrwg\nRoedd BBC Cymru wedi gofyn i'r chwe undeb athrawon a oedden nhw'n cefnogi'r cynllun diwygio yr oedd y gweinidog wedi ei gyhoeddi yn ei araith yn gynharach yn y mis.\nDywedodd Cymdeithas yr Arweinwyr Ysgolion a Cholegau y byddai graddio ysgolion yn arwain at fwy o ddrwg nag o les tra dywedodd UCAC eu bod yn erbyn y cynllun i gau ysgolion sy'n methu.\nMae Swyddog Polisi UCAC, Rebecca Williams, wedi dweud ei bod hi'n anodd meddwl am sefyllfa lle oedd ysgol y tu hwnt i'w hachub.\n"Efallai bod angen newid arweiniad neu newidiadau difrifol eraill," meddai, "ond mae cau ysgol yn fesur cymhleth a llym."\nOnd dywedodd UCAC eu bod yn falch fod pwyslais ar lythrennedd a rhifedd i ddisgyblion, yn enwedig yn y blynyddoedd cynnar.\nMae'r gweinidog wedi argymell profion darllen i blant chwe blwydd oed wedi i adroddiad y corff arolygu ysgolion, Estyn, ddangos bod gan 40% o ddisgyblion cynradd oed ddarllen oedd yn is na'u hoed go iawn.\nDywedodd Cyfarwyddwr dros dro'r NAHT yng Nghymru, Iwan Guy, fod y cynllun yn ddryslyd.\nCyn y gynhadledd dywedodd y gweinidog: "Rwyf wedi ei gwneud hi'n glir bod angen newidiadau mawr ym mherfformiad ysgolion Cymru.\n"Ond mae'n rhaid gwella perfformiad ysgolion, ac fe fyddan nhw'n cael eu graddio gan awdurdodau lleol fel ag y maen nhw gan Estyn a dwi'n credu y bydd rhieni a disgyblion yn croesawu'r fath dryloywder."


cynefin a chymuned 6 – diwylliant | Dyffryn Nantlle 20:20\nDyffryn Nantlle 20:20\ngweledigaeth ar gyfer y dyffryn\n← chwareli dyffryn nantlle a moel tryfan\ncwrs ffilm mis hydref →\ncynefin a chymuned 6 – diwylliant\nCyhoeddwyd ar 11/10/2013 gan walesnicaragua\nHydref 30 – defnyddio cyfryngau cyfoes – Menna Machreth a Rhys Llwyd\nTachwedd 6 – natur Eryri – Twm Elias\n‘NID ATODIAD MOHONOM’\nLLENYDDIAETH DYFFRYN NANTLLE\nKaren Owen, Medi 18, 2013\nRydw i’n meddwl yn aml efo’r sesiynau hyn, rhaid i mi gael fy siomi efo un ohonynt, fedra nhw ddim dal i gadw’r safon osodwyd ar y dechrau. Ond y mae nhw yn fy rhyfeddu bob tro, ac yn agor fy llygaid.\n‘Llenyddiaeth Dyffryn Nantlle’, meddyliais y byddai’r ddarlith hon yn bendant yn mynd dros hen dir sy’n gyfarwydd iawn i mi. Ond na! Llwyddodd Karen, yn ei dull dihafal, i beri i mi edrych ar yr holl destun drwy sbectol newydd.\nCychwynnodd drwy ofyn rhai cwestiynnau sylfaenol iawn megis, sut mae diffinio llenor o Ddyffryn Nantlle. Sut mae diffinio Dyffryn Nantlle? Ydyn ni’n cynnwys Bontnewydd, Pantglas neu Ryd-Ddu? Os nad ydym yn cynnwys yr olaf, ni allwn hawlio un o feirdd mwya’r G20. Roedd wedi cyfri 67 o lenorion ar y cychwyn, ac yna cododd y cwestiynnau hyn. Ai ffin ddaearyddol ddylai hi fod, neu ydi o’n fater o drafod ‘y teimlad o berthyn’.\nWedi dychwelyd yn ddiweddar o Chile a’r Wladfa, roedd llwyth y Manpuchi wedi cydio yn ei dychymyg, ac yr oedd un neu ddau ohonynt wedi dweud fod eu hiaith yn debyg iawn i’r Gymraeg. Does dim ffordd – yn yr un o’r ddwy iaith – o ddweud fod ‘pia’ ni rywbeth, neu ein bod yn ei berchnogi. “Mae gen i ffrind”, neu “Mae ffrind gen i” – mae’n golygu fod y ffrind yn dewis bod efo ni. Nid yw’r Manpuchi hyd yn oed yn perchnogi ei enw. Yn lle dweud\nFy enw i yw ……………………………………..,\nMaent yn fy ngalw i yn ……………………………….\nMaent hefyd, yn ddadlennol iawn, yn dweud\nY lle yma ydw i,\nneu ‘Y lle yma ydyn ni’.Pawb sy’n dewis bod yma, dyna ydi’r bobl. Mae hynny yn wir am Gymru, y syniad o ymberthyn, ac uniaethu efo lle.\nAt y gair ‘llenyddiaeth’. Mae llenyddiaeth yn golygu mwy nag un person. Ewch drwy’r ‘aeth’ i gyd – gwleidyddiaeth, amaethyddiaeth, barddoniaeth, cerddoriaeth, newyddiaduraeth, meddygaeth, maent oll yn cyfeirio at berthynas unigolion efo pobl eraill, neu efo tir.\nFedr llenor/ bardd / artist ddim bodoli ar ei ben ei hun. Rhaid iddynt wrth wrandawyr, darllenwyr, gwylwyr, dilynwyr. Ac mae hon yn berthynas ddwy ffordd. Maent yn ateb galw, yn cyflenwi. e.e.mae meddyg yn dibynnu ar ei gymuned, a’i gynefin am ei fywoliaeth.\nReit o’r cychwyn un, mae yr iaith Gymraeg wedi bod yn creu a dweud storiau, ac mae hwn, credwch neu beidio, yn draddodiad di-dor. O Strathclyde yn yr Hen Ogledd\n(neu Ystrad Clyd), a Coel Hen (Old King Cole) i lawr i Gaint, yr oedd yr iaith Frythoneg yn eu cydio ynghyd. Yr un gwraidd (dwfr) sydd yn Dwyfor ac yn Dover (Dyfnaint). Dyna pa mor llydan ydi’r iaith Gymraeg.\nMae traddodiad Lloegr a Ffrainc yn un go hen, ond dydi o ddim yn un di-dor. Ond mae sgwennu cerddi yn rhan o fod yn Gymro Cymraeg.\nMae hyn yn arbennig o wir am Ddyffryn Nantlle, fedrwn ni ddim tynnu’r iaith Gymraeg ohono. Llenorion Cymraeg yw’r rhan fwyaf llethol ohonynt.\nNid y llenorion biau’r geiriau, hyd yn oed eu geiriau hwy eu hunain (yn enwedig os\nydynt yn canu amdanom ni. Rydyn ni i gyd yn gallu perchnogi’r geiriau.\nOs ydi’r peips wedi torri, rydyn ni’n ffonio Kevin Plymar, achos ei fod o’n gallu trwsio peips, ac rydym yn talu iddo am ei waith. Yn yr un modd efo beirdd – mae nhw yn trin teimladau y mae pawb ohonom yn eu cael. Ond mae nhw yn gallu prosesu y teimladau hyn. Gallant eu rhoi ar ffurf sy’n peri inni allu uniaethu â nhw. Gallant roi llais i’r hyn a deimlwn ac a brofwn. Job llenor yw gwasanaethu y bobl sy’n siarad neu yn canu yr iaith.\nTeimladau yw ei ddeunydd crai.\nMae eraill yn gweld teimladau fel lliwiau a ffurfiau. Fel waliwr wŷr yn union i lle mae carreg arbennig yn mynd, dyna sut mae bardd yn gwybod yn burion i lle mae gair arbennig yn mynd.\nMae Dyffryn Nantlle yn leoliad i rai o storiau cyntaf yr iaith – y Mabinogi, a’r Bedwaredd Gainc yn arbennig. Mae Lleu hefyd yn rhan o enw’r dyffryn. Dyffryn Nantlleu ydi o, ac nac ANGHOFIWN hyn! Nid Nant Llai na Nant y Llef ydyw ond Nant Lleu.\nDaw’r chwedlau hyn o amser pan nad oedd Cymru yn wlad, ond yn wlad o wledydd neu ardaloedd – Llŷn, Môn, Arfon, Powys, Dyfed. Rydym yn sôn am gyfnod cyn-Gristnogol, cyn bod eglwysi yng Nghymru. Yn y cyfnod hwn, roeddent yn addoli Y Fam Ddaear. Dyna pam mae merched y chwedlau mor bwerus. Nid tad Lleu sy’n gwrthod rhoi\nenw iddo, ond Y Fam.\nTynnodd ein sylw ni wedyn at goeden arbennig ger Pont y Ffridd yn Nantlle, ger y llyn. Mae coeden yno, sydd wedi marw, ond nid yw wedi syrthio. Ar hon y disgynnodd Lleu ar ffurf eryr. Roedd Lleu, hanner dyn, hanner duw, rhwng dau le. Aeth pethau yn ofnadwy o rong, ac fe’i trowyd yn eryr. O Domen y Mur, daeth i Faladeulyn, rhwng dau lyn, a chanodd Gwydion dair englyn i gael Lleu i ddod i lawr. Be arall wnaech chi yn Nyffryn Nantlle ond canu englynion?! Mae’r chwedlau hyn i’w cael yn Llyfr Coch Hergest sydd yn Llyfrgell Bodleian, Rhydychen. Gallwn edrych arno nawr, a deall y Gymraeg – rhywbeth na all Sais cyffredin ei wneud, gan fod yr iaith Saesneg wedi newid cymaint ers Hen Saesneg.\nYr ail bwynt gan Karen oedd dweud mai job o waith oedd Barddoniaeth. Mae yna ddisgrifiad swydd o waith bardd. Rhoddir cadair yn yr eisteddfod i’r bardd buddugol am fod y bardd yn arfer eistedd ar ochr dde i’r brenin. Roedd yn ymddwyn fel cof/ cydwybod a weithiau cyfraith i’r arweinydd. Byddai’n cynghori y brenin. Yna, byddai’r bardd yn sylwi ar blentyn ifanc tua 8-9 oed, bachgen deallus, a oedd yn gallu siarad neu lefaru yn hyglyw. Byddai yn cymryd y plentyn dan ei adain ac yn dysgu prentisiaeth iddo. Yng ngogledd Cymru, byddai’n cymryd 9 mlynedd i fod yn bencerdd, saith mlynedd o hyfforddiant oedd yna yn y De. Mae’n rhaid i fardd wrth lonydd a thawelwch i gyfansoddi ei gerddi, ond mae’n swydd sydd yn gwbl ddibynnol fod pobl eraill yno i wrando a chlywed. Roedd gan fardd dri cof.\nDysgu rheolau yr iaith Gymraeg.\nHanes Cymru, cofio pwy oedd wedi brwydro yn y fan a’r fan, a hanes ardal.\nPwy oedd yn perthyn i bwy, fel nad oedd yn pechu rhywun am ei fod yn perthyn\nFelly yn yr un person hwn, roedd gennych gronicl, swydd bardd oedd cadw’r peth yn fyw, a byddai pawb wedyn yn cyd-ganu. Roedd cynghanedd yn ei gwneud yn haws i gofio’r geiriau. Os anghofiech, yna roeddech yn gallu dyfalu beth oedd y geiriau coll. Ni chafodd rheolau’r gynghanedd ei sgwennu lawr am ganrifoedd.\nMae Gwyn Thomas yn dal mai 7 plot sydd – dial, cariad, llofruddiaeth etc. ac mae’r 7 i’w weld yn Y Mabinogi.\nMae Dyffryn Nantlle reit ynghanol hyn i gyd. Doedd neb ers talwm yn meddwl am eu hunain yn israddol. E.e. Yn Oes y Seintiau, doedden nhw ddim yn ystyried pobl y pen yma yn salach pobl na neb arall yn Ewrop. Roedd Dafydd ap Gwilym o flaen ei oes ar lefel Ewropeaidd. Ddaru Owain Glyndwr erioed ystyried fod Cymru yn wlad ddi-nod ar ymyloedd Ewrop. Roedd ganddo urddas a hyder. Rhywbeth diweddar ydi’r teimlad hwn o\nisraddoldeb. (A pheidiwn a dweud ‘sorry’ am gychwyn sgwrs yn Gymraeg. Dywedwch\n‘Don’t worry’, a siarad Saesneg wedyn, achos rydyn ni yn gallu siarad – a defnyddio – dwy iaith).\nRydyn ni wedi creu yn Gymraeg ers cyn cof. Mae y traddodiad barddol Cymraeg yn draddodiad di-dor ers 1,500 o flynyddoedd. Does dim eisiau cyfeirio atynt fel ‘yr hen ieithoedd bach Celtaidd, biti drostyn nhw’. Rydyn ni ymysg y pethau hynaf sy’n bod.\nFel y jôc (gan Gwyn Alf.?)am y Sais sy’n brolio ei hil, ac yn dweud\n“We’ve been here since Norman times”\nac ateb y Cymro yw,\n“And how are you settling in?”\nMae yna ffwdan rwan am fewnfudwyr yn dod i Brydain ac yn gorfod dysgu iaith gynhenid Prydain. I fod yn fanwl gywir, y Gymraeg oedd honno! Dyna pam y galwodd Iolo Morgannwg yr orsedd yn Orsedd Beirdd Ynys Prydain. Roedd ei syniad o o Brydain yn wahanol iawn i un pobl Llundain.\nMae math o eiriau a math o lenyddiaeth yn ffitio i dirwedd arbennig. Yn nhapestri Cymru, sonnir am ‘fwynder Maldwyn’. Mae o i’w weld yn y tirwedd, llawer o fryniau crwn. Ond os fydde Karen yn dewis gair i ddisgrifio Dyffryn Nantlle, ‘garw’ fyddai’n dod i’r meddwl. Daw hyn o’r cefndir diweddar o ddiwydiant. Fe ddefnyddiai ‘sosialaidd’ a chymunedol hefyd. Caiff hyn ei adlewyrchu yng ngwaith y llenorion.\nMae Waldo yn canu i’r frawdoliaeth yn fwy ‘neis’ nag a wna Gwilym R Jones e,e.\nYn ‘Mab y Ffoedigaeth’. Neu meddyliwch chi am Kate Roberts a chymeriad Wini Ffini Hadog. Yng ngenau’r ferch hon y mae yr awdures yn rhoi y gwirioneddau mawr, y person mwya shabi, mwya tlawd, amharchus, cwbl ddi-fraint. A’i hawydd mwyaf hi? Eisiau mynd o’ma. Doedd hi ddim am fyw yn yr un gymdogaeth a Mrs Hughes y Gweinidog. Dydi Wini ddim yn credu mewn tact. Mae angen morthwyl -morthwyl lwmp – weithiau i ddweud y gwir. Gallwch dynnu Kate Roberts o Rosgadfan, ond allwch chi ddim tynnu Rhosgadfan o Kate Roberts.\nDydi llenorion Dyffryn Nantlle ddim jest yn sgwennu am Ddyffryn Nantlle. Ond mae nhw angen sgwennwyr, darllenwyr, gwrandawyr a pherfformwyr i’r geiriau. Mae’n rhaid i’r dweud ddod yn fyw ar dudalen. Sylwer ar feirniadaeth Derec Llwyd Morgan ar y stori fer yn Steddfod Dinbych 2013. Mae eisiau ymgyfarwyddo â gweithiau rhai megis Kate Roberts.\nMae eisiau gofyn, Be sy’n gwneud i bobl dician? Be sy’n codi eu gwrychyn? Beth a bair iddynt chwerthin? Fedr llenor ddim bod yn un person yn unig.\nAmser paned, gofynnodd Karen inni ddyfalu o lle daeth y llun ar ei mwg, a’r ateb cywir oedd Bryniau Casia. Yn Casia, y mae ganddynt eu brenin eu hunain, dydyn nhw ddim yn ystyried eu hunain yn ‘India’, gwlad gwneud ydi honno. Mae eu brenin yn byw mewn tŷ, dipyn bach mwy na gweddill y bobl. Mae ganddynt res o gerrig, a’r rhai ar i fyny yn cynrychioli’r gwryw, a’r rhai fflat yn cynrychioli’r fenyw. Os nad ydi hyn yn eich calonogi, meddyliwch am gromlech – mae angen tri dyn i ddal un ddynas! Ond y gwir amdani yw fod y cerrig hyn yn Casia yn 4,000 o flynyddoedd oed.\nYng Nghymru, y mae gennym ni ein cerrig. Mae y maen llog yng Nghylch yr Eisteddfod yn wynebu y Dwyrain, ac mae drws i fynd i mewn. Mae 12 maen, ac maent yn cynrychioli cloc haul. Dyna darddiad, yn wyneb haul, llygad goleuni. Dylai cysgod yr haul ar y cerrig ddweud faint o’r gloch yw hi. Ond be sy’n ddifyr yw fod y cerrig yng Nghor y Cewri, yn un pen o’r byd, a meini Casia yn y pen arall. Mae yna rhyw fath o gadwyn yn ein clymu. Mae’n perthyn i jig-so mawr y byd. Rhoddai gysur i Karen fod gwareddiad ym mhen draw’r byd yn cydio ynom. Yn lle bod y diwylliant Eingl Americanaidd yn trio ein gwneud ni i gyd run fath, mae yna ddiwylliant amgen sy’n ein huno.\nRhaid cofio mai gwr o Sir Drefaldwyn, Thomas Jones, a aeth allan ym 1842 fel cenhadwr a gofnododd iaith Casia, a’i sgwennu i lawr am y tro cyntaf. A dyna pam mai’r\nwyddor Rufeinig yw ei hwyddor hwy. Cyn Thomas Jones, nid oedd yn bodoli ar bapur. Fel ‘tad yr iaith’ y caiff ei adnabod. Ac yntau John Roberts o Gorris Uchaf, fo yw ‘ tad llenyddiaeth’ yn Casia. Fo ddechreuodd sgwennu y storiau. Gair pobl Casia am y cof yw ‘kynmaw’, ac ystyr hynny yw ‘wedi ei gerfio mewn carreg.’ Rhaid cofio gyda llaw mai ar don Hen Wlad fy Nhadau y cenir anthem Casia, ynghyd â Llydaw a Chernyw. Tarddiad y nod cyfrin yw cysgod yr haul ar y dair carreg wrth fynedfa y cylch. Ac os mai Iolo Morgannwg a’i dyfeisiodd, roedd yn seiliedig ar bethau ac egwyddorion gwirioneddol hen. Mae’r nod cyfrin yn cyfeirio at Gyfiawnder, Heddwch a’r Gwirionedd.\nFelly mae’r meini hyn yn bwysig, maent yn procio’r cof. Maent yn ein hatgoffa nad atodiad mohonom i wledydd Prydain. Mae nhw yn ein hatgoffa beth ddigwyddodd yn y fan a’r fan, a’n bod ni ddim ar ein pennau ein hunain. Mae’r tomenni llechi yn dechrau mynd, ond rhaid inni godi meini newydd, a rhannu ein ‘byd-olwg’ efo eraill drwy ein hiaith ni.\nNid un nofel neu un gerdd ydi llenyddiaeth, ond yr holl ddisgwrs sy’n digwydd. Hyd yn oed heddiw, drwy lenyddiaeth, rydym yn cael gwybod beth yw barn y genedl ar ryfel, barn ar lle y mae y dwthwn hwn. Mae llenyddiaeth yn gallu bod yn ddrych i ni’n hunain, neu yn ffenest i edrych drwyddi. Mewn llenyddiaeth y mae agor y ffenest i weld psyche yr iaith.\nRydyn ni’n genedl sydd wedi adrodd storiau erioed. Rydyn ni yn anghofio y stori fwyaf, inni fod yma ers cyn cof, a’n bod yn parhau. Y gwirionedd mawr, ‘mai’r lle yma ydyn ni’.\nGwnawn benderfyniad bwriadol i gofio, gan ddyffeio rhywun sy’n ein gorfodi ni i anghofio pwy ydym ni. Mae llawer o sôn am TAN20 y dyddiau hyn, a dyletswydd y Llywodraeth. Mae’n werth cofio na fedr yr un llywodraeth ladd iaith. Mae cenhedloedd bach wedi cadw ei hiaith yn wyneb bygythiadau mawr. Yn yr un modd, fedr yr un llywodraeth achub iaith, heblaw ein bod ni – y bobl – eisiau ei chadw.\nGallwn ei gwneud yn iaith answyddogol, ddim yn iaith brys, ond yn iaith arafwch.\nEin penderfyniad ni ydyw os ydym am barhau i adrodd y stori.\nCafod y cofnod ei gyhoeddi yn Uncategorized a'i dagio yn diwylliant dyffryn nantlle, karen owen. Gosod Nod Tudalen i'r ddolen barhaol.\napel siop griffiths\nsesiwn gwyllt crefft ar ddydd sadwrn\ny dyffryn ar ffilm\nar y rhestr\nNora Jones ar am dro yn y glyn\nangharad tomos ar gweithgareddau’r urdd\ndyffrynnantlle2020 ar Adnoddau Dyffryn Nantlle\nIan Hughes ar Adnoddau Dyffryn Nantlle\ndyffrynnantlle2020 ar Dipyn o wybodaeth am y pr…


Profiad dyn iach o Lanelli o Niwmonia COVID - Bwrdd Iechyd Prifysgol Hywel Dda\n› Profiad dyn iach o Lanelli o Niwmonia COVID\nMae Richard Jones, dyn ffit ac iach o Llanelli yn diolch i’w ddyweddi Vicky Williams am achub ei fywyd pan aeth yn sâl iawn gyda COVID-19.\nAr ôl treulio'r diwrnod yn gweithio yn yr ardd, datblygodd Richard dymheredd. Gan feddwl ei fod oherwydd yr haul, fe wnaeth ei anwybyddu. Fodd bynnag, dros yr wythnos ganlynol dechreuodd ei symptomau ddwysau.\nDywed Richard, sy’n gweithio fel Swyddog Technegol Trydanol Superyacht, “Yn ystod y nosweithiau, byddwn yn teimlo’n oer iawn, yn chwysu’n arw, er fy mod yn hynod gynnes i gyffwrdd. Cefais beswch yr wythnos flaenorol ond dim byd eithafol i beri unrhyw bryder ac roeddwn wedi teimlo'n dda tan y diwrnod yr oeddwn wedi bod yn paentio yn y cefn.\n“O fewn ychydig ddyddiau, daeth fy mheswch yn fwy difrifol yn gyflym a byddwn yn cael ffitiau pesychu gwael iawn trwy gydol y dydd a’r nos. Roeddem yn ymwybodol bod peswch a thymheredd yn symptomau nodweddiadol o COVID-19 felly roeddem o'r farn mai dyma fyddai'r achos. Dim ond yn lleol yr oeddwn i wedi bod yn siopa bwyd ac ar wahân i hynny roeddwn wedi bod yn hunan-ynysu beth bynnag felly fe wnaethom barhau i wneud hynny gan obeithio y byddai fy nghyflwr yn gwella ar ei ben ei hun yn naturiol.\n“Fodd bynnag, ymhen ychydig ddyddiau gwaethygodd yn gyflym a dechreuais besychu fflem a gwaed. Roedd fy nyweddi Vicky yn bryderus iawn ond roeddwn i wir yn meddwl fy mod i'n iawn ac wedi codi firws arferol. Roeddwn i wedi colli llawer o bwysau oherwydd diffyg chwant bwyd a hefyd roedd fy ngwedd yn welw iawn. Ar un adeg, nododd Vicky hefyd fod gan fy ngwefus amlinelliad glas - yr ydym bellach yn gwybod ei fod yn arwydd o ddiffyg ocsigen. ”\nAr ôl i Vicky fod yn dyst i Richard yn pesychu gwaed, fe ffoniodd 111 ar unwaith, a’i cynghorodd i fynd i barth coch Ysbyty Tywysog Philip ar unwaith. Meddai Richard, “Rwy'n teimlo bod ei gweithredoedd wedi helpu i achub fy mywyd trwy godi'r larwm gyda'r tîm meddygol.”\n“Ar ôl cyrraedd yr ysbyty, roedd fy mhwysedd gwaed a chyfradd y galon yn bryderus o uchel sy'n arwydd o haint. Roedd fy lefel ocsigen hefyd wedi gostwng i 89, rwy’n credu bod unrhyw beth o dan 93 yn cael ei ystyried yn bryder a disgrifiwyd fy mhelydr-x yn ddiweddarach fel “edrych ar wydr wedi’i chwalu.\n“Cefais swab ceg i brofi am COVID-19 a chefais fy nghynghori ar y pwynt hwn ei bod yn debygol mai dyma a gefais. Roeddwn hefyd wedi bod yn profi poen eithafol yn fy ochr dde,” meddai Richard, “yn dilyn yr holl ganlyniadau profion daethpwyd i’r casgliad bod gen i niwmonia difrifol eilaidd o ganlyniad i COVID-19. Roedd yn ddifrifol iawn ac ar un adeg ystyriwyd fy rhoi yn yr Uned Gofal Dwys i gynorthwyo gyda fy anadlu. ”\nArhosodd Richard yn yr ysbyty am gyfanswm o 11 diwrnod. Cafodd ei drin â gwrthfiotigau a steroidau trwy ddrip IV a derbyniodd ocsigen am saith diwrnod. Cafodd gefnogaeth ffisiotherapi hefyd i helpu gyda'r poenau pesychu. Bellach adref ers dros bedair wythnos, dywed fod ei gryfder a'i symudedd wedi gwella'n fawr, ond dim ond 50% yn ôl i'w normal y mae ei frest yn teimlo.\nMae Richard yn gwerthfawrogi cefnogaeth ei ddyweddi Vicky a'i deulu, yn ogystal â'r tîm yn Ysbyty Tywysog Philip gyda’u cymorth i ddod dros ei brofiad gyda niwmonia COVID.\n“Roedd yr holl staff y gwnes i eu cyfarfod yn PPH yn rhagorol yn enwedig yr Athro Keir Lewis a'i gyd-feddygon. Hefyd diolch enfawr i'r Prif Nyrsys Ward Laura ac Amber a'r holl staff a weithiodd gyda nhw yn ystod fy arhosiad gan gynnwys y cynorthwywyr gofal iechyd a staff y gegin.\n“Er eu bod nhw yn gwisgo PPE o’u corun i’w sawdl bob tro y gwnes i gwrdd â nhw, roeddwn i’n cofio eu lleisiau a pha mor gefnogol ac anogol oedden nhw bob tro y gwnes i gwrdd â nhw. Fe wnaethant amser anodd iawn yn haws ei reoli trwy fod yn normal ar adeg anarferol. ”\nDywedodd ei ddyweddi Vicky, “Roedd yn anodd iawn methu ymweld â Richard gan ei fod wedi bod mor sâl ac roeddwn i eisiau rhoi cwtsh iddo a dweud wrtho y byddai popeth yn iawn. Fe ddefnyddion ni dechnoleg gymaint â phosib i weld ein gilydd fwy neu lai ac roedden ni mor hapus pan lwyddodd i ddod adref o'r diwedd. Rydyn ni fel teulu yn hynod ddiolchgar i’r holl staff yn PPH am yr help y gwnaethon nhw ei ddarparu yn ystod amser Richard yn yr ysbyty a’r gefnogaeth mae wedi ei gael ers hynny – diolch o waelod ein calonnau. ”\nWrth grynhoi ei brofiad, dywed Richard, “Peidiwch â bod ofn gwirio'ch symptomau cyn gynted â phosibl. Roeddwn i wedi gadael fy un i yn rhy hwyr,” ac “ i barhau i ddilyn cyngor y Llywodraeth ynglŷn â COVID, aros adref ac aros yn ddiogel. Y cyfan roeddwn i wedi'i wneud oedd siopa bwyd hanfodol. Nid yw COVID yn gwahaniaethu yn erbyn unrhyw un. Roeddwn yn ifanc, yn heini ac yn iach a gallwn fod wedi marw oni bai nad oedd fy nyweddi yn derbyn pan ddywedais wrthi fy mod yn “iawn” a hefyd sgiliau anhygoel y tîm meddygol yn Ysbyty Tywysog Philip. ”


Rydych chi yma:\tAwdurdod y Parc / Newyddion a'r Cyfryngau / Newyddion Diweddaraf / Datganiadau i'r Wasg 2018 / / Adfer Coedwigoedd Glaw Celtaidd Cymru\nMae coedwigoedd glaw Celtaidd, sydd i’w cael yn y DU yn bennaf, yn cael eu hystyried o bwysigrwydd Ewropeaidd oherwydd eu strwythur agored, a’r amodau mwyn a llaith oddi mewn iddynt sy’n gynefin i gyfoeth o lystyfiant.\nAr hyn o bryd mae’r coedwigoedd hyn mewn cyflwr anffafriol sy’n parhau i ddirywio. Lledaeniad y Rhododendron ponticum sy’n bennaf gyfrifol am y dirywiad gan ei fod yn newid ansawdd y pridd, yn rhwystro golau’r haul rhag cyrraedd llawr y goedwig, ac yn mygu a rhwystro atgynhyrchiad llystyfiant brodorol. Ffactorau eraill sy’n effeithio ar y coedwigoedd yw gor neu dan-bori, diffyg rheolaeth a llygredd nitrogen atmosfferig.\nBydd pedair ardal yng Nghymru, sef Eryri, Cwm Einion, Cwm Doethie a Dyffryn Elan, yn elwa o’r cynllun a ariennir gan raglen LIFE yr UE, Grant Cyfalaf Seilwaith Gwyrdd Llywodraeth Cymru a phartneriaid eraill. Awdurdod Parc Cenedlaethol Eryri sy’n arwain ar y prosiect ar ran y partneriaid sy’n cynnwys RSPB Cymru, Cyfoeth Naturiol Cymru, Dŵr Cymru, Coed Cadw, a’r Ymddiriedolaeth Genedlaethol. Bydd y prosiect gwerth €9.5 miliwn yn rhedeg rhwng Awst 2018 a Gorffennaf 2025.\nPrif nod y prosiect yw gwella’r cynefin o blanhigion isel fel mwsoglau a llysiau’r afu o fewn y coedwigoedd hyn trwy fynd i’r afael â’r rhywogaethau ymledol, yn enwedig y Rhododendron ponticum, sy’n bygwth statws cadwraethol y coedlannau. Bydd y cynllun hefyd yn datblygu rheolaeth actif o goedwigoedd yn ogystal ag arddangos pori gweithredol a thechnegau adfer coedwig fydd yn eu tro yn gwella cyflwr cynefin, arddangos arfer da, yn cynyddu gwydnwch a gwella gweithrediad ecosystem y coedwigoedd.\n“Mae gwerth y coedlannau hyn i Eryri o ran bywyd gwyllt a diwylliant yn amhrisiadwy. Diolch i’r nawdd yma gan raglen Ewropeaidd LIFE a Llywodraeth Cymru gallwn adfer a diogelu ein coedwigoedd, a meithrin gwerthfawrogiad a balchder ynddynt ymhlith trigolion Eryri, canolbarth a de Cymru er mwyn eu diogelu ar gyfer cenedlaethau’r dyfodol.”\nMeddai Hannah Blythyn, Gweinidog yr Amgylchedd:\n“Mae coedwigoedd yn ased naturiol gwerthfawr i ni yma yng Nghymru. Maent yn hanfodol i’n hamgylchedd, yn gwarchod rhag llifogydd, yn gwella ansawdd ein aer ac yn darparu cysgod i anifeiliaid. Rwy’n llongyfarch Awdurdod Parc Cenedlaethol Eryri ac RSPB Cymru ar eu prosiect llwyddiannus sydd yn awr yn un o dri phrosiect yng Nghymru sy’n derbyn nawdd gan raglen LIFE yr UE. Nod y prosiect yw gwella cyflwr coedwigoedd allweddol yng Nghymru yn sylweddol, gan ein helpu i gwrdd â’n goblygiadau Ewropeaidd a rhyngwladol ar gyfer bioamrywiaeth a chyflawni buddion cymdeithasol ac economaidd pwysig i gymunedau lleol.”\n“Ein coedlannau hardd, bioamrywiol a hudolus yw rhai o drysorau mwyaf anhysbys Cymru wledig. Mae’r coedwigoedd naturiol hyn yn yn chwarae rhan flaenllaw mewn chwedloniaeth Gymreig, ond yn ddiweddar maent wedi dioddef o ddiraddiad a diffyg gwerthfawrogiad. Yn awr, diolch i bartneriaeth gadarn a chefnogaeth ariannol gan raglen LIFE yr UE a Llywodraeth Cymru, bydd y Coedwigoedd Glaw rhyfeddol a’r amrywiaeth eang o fywyd gwyllt arbennig sy’n ymgartrefu ynddynt yn derbyn y sylw maent yn ei haeddu. Bydd y prosiect hwn yn ein helpu i adfer y lleoedd dirgel ac arbennig hyn, ac yn annog pobl i’w dathlu a’u mwynhau – a gobeithio, yn ysbrydoli cenhedlaeth newydd o awduron chwedlau Cymreig…”\n1. Ni fydd perthynas y DU gyda’r Undeb Ewropeaidd yn dilyn Brexit yn amharu ar nawdd y prosiect. Derbyniwyd sicrwydd gan Lywodraeth Cymru ac y DU y bydd nawdd ar gyfer y prosiect yn parhau waeth beth fydd sefyllfa’r DU wrth adael yr EU fis Mawrth 2019.\n2. Am ragor o fanylion, cysylltwch â Naomi Jones, Pennaeth Addysg a Chyfathrebu APCE ar 01766 772 517 neu 07972145474, neu e-bostiwch naomi.jones@eryri.llyw.cymru


201 CWM-IFOR - MANORDEILO\nCYFEIRNOD GRID: SN 667276\nARWYNEBEDD MEWN HECTARAU: 1509.00\nArdal gymeriad fawr ydyw a leolir uwchben y rhyngwyneb rhwng y llifwaddod a daeareg solet ochr ogleddol Afon Tywi, ac mae'n rhan o goridor y prif lwybr hanesyddol i Orllewin Cymru. Dilynai'r ffordd Rufeinig o Gaerfyrddin i Lanymddyfri y rhyngwyneb hwn. Mae'n ffurfio ymyl dde-ddwyreiniol yr ardal gymeriad (gweler Ardal 196) a dilynwyd ei chwrs fwy neu lai gan ffordd fodern yr A40(T). Mae'n bosibl bod y ffordd Rufeinig yn parhau llinell llwybr cynharach, neu o leiaf weithgarwch, fel y tystir gan y darganfyddiadau digyswllt yn dyddio o'r Oes Efydd a ddarganfuwyd ar y ffordd neu'n agos ati, gan gynnwys celc aur. Fodd bynnag rhoddwyd y gorau i ddilyn llinell y ffordd Rufeinig yn ystod y cyfnod Canoloesol a dechrau'r cyfnod Ôl-Ganoloesol, nes i ffordd dyrpeg gael ei sefydlu ar hyd ei llwybr yn y 18fed ganrif. Yn y cyfamser sefydlwyd llwybr o Landeilo i Lanymddyfri, gyda thollty yn ddiweddarach, ar hyd y tir uwch trwy ganol yr ardal gymeriad hon (Ludlow 1999, 24), pan oedd wedi'i lleoli o fewn hanner deheuol cwmwd Manordeilo, cantref Manordeilo yn ddiweddarach, (Rees 1932) a ddelid o arglwyddiaeth Gymreig annibynnol Cantref Mawr nes i Sir Gaerfyrddin gael ei sefydlu ym 1284. Gall natur gymharol gydryw y dirwedd bresennol gynrychioli undod hanesyddol o ran y defnydd a wneid o'r tir. Roedd y dirwedd wedi'i hamgáu, i greu'r patrwm presennol o gaeau afreolaidd, erbyn i'r arolygon degwm gael eu cynnal yn ail chwarter y 19eg ganrif, ond mae'n bosibl bod y broses wedi dechrau yn gynharach, ar ddiwedd yr Oesoedd Canol o bosibl. Ychydig iawn o anheddu a fu erioed ar y gorlifdir ei hun ond mae'n digwydd ar 'ynysoedd' uchel o fewn y llifwaddod, yn bennaf ar ffurf ffermydd unig ac mae'n bosibl bod un o'r ffermydd hyn, sef Glanrhyd-isaf, yn hen iawn. Gall gweddillion system gaeau gyfagos berthyn i'r cyfnod Canoloesol. Ar y tir uwch, mae'r llwyfannau adeiladu, y lonydd ac ati yn dyddio o'r cyfnod Ôl-Ganoloesol yn dystiolaeth o aneddiadau blaenorol o amgylch Banc-y-gwyn. Lleolir yr ardal gymeriad hon o fewn plwyf mawr Llandeilo Fawr ac mae iddi lofnod eglwysig cryf, sy'n cynrychioli efallai graidd Patria Teilo Sant sy'n rhagflaenu'r Goresgyniad. Mae'n bosibl i'r nifer fawr o gapeli anwes sy'n perthyn i'r plwyf gael eu sefydlu'n gynnar ac yn eu plith ceir rhai sydd o fewn yr ardal gymeriad hon. Roedd un o'r capeli hyn i'w weld o hyd ar ddechrau'r 19eg ganrif pan godwyd annedd ar y safle, sef Capel Isa, a adeiladwyd ar dir a berthynai'n wreiddiol i ystad Abermarlais yn Ardal 209 (Jones 1987, 21). Ar lethr isaf y dyffryn saif dau, tri gynt, dþ mwy 'boneddigaidd' a'u gerddi, ac mae rhywfaint o'r tir wedi'i wneud yn barc sydd wedi nodweddu'r dirwedd. Y pwysicaf o'r tai hyn yw Glanbrydan, a sefydlwyd tua diwedd y 18fed ganrif ond a ehangwyd, ac a osodwyd fel tirlun parcdir, rhwng 1838 a 1887 pan adeiladwyd porthordy (Ludlow 1999, 26). Fferm fawr yw Down Farm yn y bôn tra bod Dirleton gerllaw Pont Llangadog bellach wedi mynd i bob pwrpas. Roedd y patrwm o ffermydd bach o fewn yr ardal ac o'i hamgylch wedi'i sefydlu erbyn dechrau'r 19eg ganrif, ond bu newidiadau yn y dirwedd gan gynnwys colli ffermydd eraill a chyfuno caeau yn agos at lawr y dyffryn, dargyfeirio'r ffordd dyrpeg yn y 1820au a datblygiad y pentref ar ôl hynny, ac eglwys, yng Nghwm-Ifor (gweler Ardal 196). Crëwyd yr anheddiad cnewyllol ym Manordeilo yn y 19eg ganrif hefyd ac nis enwir hyd yn oed ar Luniau Tirfesurwyr Gwreiddiol yr Arolwg Ordnans, Dalen 189, yn dyddio o 1812. Mewn gwirionedd ers 1964 y gwelwyd yr ehangu mwyaf ym Manordeilo (Arolwg Ordnans, 1:10000), ac mae'n dal i ehangu gydag anheddau newydd yn cael eu hadeiladu yn y pen gogledd-ddwyreiniol.\nMae ardal gymeriad Cwm-Ifor - Manordeilo yn ymestyn dros ardal o fryniau tonnog ar ochr ogleddol dyffryn Tywi. O lawr y dyffryn ar lefel o 40m fwy neu lai mae'r bryniau'n codi i 160 m ar eu huchaf, er eu bod rhwng 50 m a 90 m o uchder ar y cyfan. Tirwedd o gaeau afreolaidd bach a ffermydd gwasgaredig ydyw yn y bôn. Defnyddir y tir bron yn gyfan gwbl ar gyfer porfa wedi'i gwella. Mae'r caeau wedi'u rhannu gan gloddiau a gwrychoedd. At ei gilydd mae'r gwrychoedd mewn cyflwr da ac maent yn cael eu cynnal a'u cadw'n dda, ond mae rhai gwrychoedd sydd wedi'u hesgeuluso ar esgeiriau isel i'r gogledd yn agos at Abermarlais (Ardal 209) ym mhen dwyreiniol yr ardal ac ar dir uchel i'r gogledd. Mae coed gwrych nodweddiadol yn gyffredin, yn arbennig yn yr ardaloedd lle y ceir y gwrychoedd wedi'u hesgeuluso i'r gogledd o Gwm-Ifor. Mae nifer fawr o brysglwyni a chlystyrau o goetir, y gall rhai ohonynt fod yn hynafol, yn arbennig ar lethrau dwyreiniol Afon Dulais, llethrau sy'n wynebu'r gogledd. Mae'r parcdir yng Nglanbrydan ac i raddau cyfyngedig hen barc ceirw Dirleton yn cyfuno'r dirwedd amaethyddol oddi amgylch ac yn dylanwadu arni. Mae'r hen batrwm sefydlog o ffermydd gwasgaredig yn cynnwys yn bennaf dai wedi'u hadeiladu o gerrig yn dyddio o'r 18fed ganrif a'r 193eg ganrif. Er bod yr adeiladau hyn yn dod o fewn ystod gyfyng o ddyddiadau, ceir ystod economaidd a chymdeithasol sylweddol o blastai megis Tþ Glanbrydan a'i borthordai a fferm y plas sy'n gysylltiedig ag ef, i lawr i anheddau bach yn y traddodiad brodorol. Wedi'i arosod ar y patrwm o ffermydd gwasgaredig mae patrwm diweddarach o aneddiadau llinellol a chnewyllol. Mae'r adeiladau sy'n ffurfio'r patrwm hwn yn dyddio o'r 20fed ganrif ac yn dueddol o fod wedi'u canoli ar hyd ffordd yr A40, er bod datblygiadau tai modern wedi trawsnewid pentrefan Cwm-Ifor a sefydlwyd yn y 19eg ganrif yn anheddiad cnewyllol bach.\nMae'r archeoleg a gofnodwyd yn ymwneud yn bennaf â'r broses o anheddu a drafodwyd eisoes, ond mae'n cynnwys ôl cnwd anhysbys, a all fod yn grug crwn a maen hir, yn ogystal â'r celc aur a darganfyddiadau digyswllt. Mae o leiaf dri safle capeli Canoloesol, system gaeau a ffynnon bosibl, llwyfannau adeiladu Ôl-Ganoloesol, dyfrffosydd, lonydd a phontydd o amgylch Banc-y-gwyn. Mae safle Tþ Dirleton a'r parc yn dal i gynnwys nodweddion tirwedd.\nYmhlith yr adeiladau nodweddiadol mae Capel Isa sy'n rhestredig Gradd II, a adeiladwyd ym 1812-13 gan Thomas Bedford o Landeilo fel adeilad mawr, deulawr, ac iddo gynllun sgwâr yn wreiddiol. Yn y 19eg ganrif ychwanegwyd bae at yr adeilad i'r gorllewin ac erbyn hyn mae ganddo ffasâd deheuol â thri bae. Mae rhes gysylltiedig o stablau sy'n rhestredig Gradd II. Nid yw adeilad presennol Tþ Glanbrydan a'r porthordai yn rhestredig, ond mae'r 'tþ tðr' ( y cerbyty gynt), a adeiladwyd yn ôl pob tebyg ym 1885 yn ôl cynlluniau S W Williams o Raeadr, yn rhestredig Gradd II. Mae yna duedd i'r ffermydd mwy o faint a'r ffermdai mwy o faint sydd ynghlwm wrthynt, sydd yn aml yn y traddodiad Sioraidd, fod wedi'u lleoli ar y llethrau isaf yn nes at ddyffryn Tywi. Fel arfer mae gan y ffermydd mwy o faint hyn gasgliad mawr o dai allan o gerrig wedi'u trefnu'n ffurfiol. Fodd bynnag nodweddir y math mwyaf cyffredin o ffermdy gan dþ deulawr, syml ac iddo dri bae yn y traddodiad brodorol a grðp bach o dai allan, weithiau wedi'u cywasgu'n un rhes. Mae gan y mwyafrif o ffermydd dai allan amaethyddol modern mawr ynghlwm wrthynt. Ceir nifer o fythynnod sy'n perthyn i ddechrau'r 19eg ganrif. Mae eglwys Sant Pawl, Cwm-Ifor, yn dyddio o ddiwedd y 19eg ganrif ac mae wedi'i hadeiladu ar safle newydd ond mae'r capel yn dyddio o 1836. Lleolir capeli anghydffurfiol eraill ym Manordeilo a Hermon. Ar yr A40(T) ceir carreg filltir restredig Gradd II a osodwyd yno gan gwmni tyrpeg ar ddechrau'r 19eg ganrif, a lleolir tollty cynharach ar yr hen ffordd bost.\nNid yw'n hawdd diffinio'r ardal hon, am fod gan ardaloedd cyfagos nodweddion tebyg. Dim ond i'r de yn erbyn gorlifdir Afon Tywi ceir diffiniad pendant. Mewn mannau eraill ceir ardal drawsnewid.


Cyflawnodd Conor Drain y graddau uchaf yn y Diploma Estynedig Lefel 3 mewn Gwyddor Chwaraeon yng Ngholeg Bannau Brycheiniog. Cyflawnodd Conor, 19 oed a fagodd angerdd gwirioneddol dros chwaraeon a ffitrwydd ragoriaeth serennog driphlyg yn ei fodiwlau theori ac ymarferol.\nMae Conor yn mynd ymlaen i ddweud: “Mae’r cwrs yn rhoi cyfle i chi ddatblygu eich gwybodaeth gyda’r cwrs yn cynnwys cydbwysedd da o ran aseiniadau theori ac ymarferol.”\nDrwy gydol y cwrs llwyddodd Conor i gydbwyso ei waith coleg yn ogystal â swydd ran-amser lle mae’n parhau i weithio nes iddo ymgeisio am yrfa gyda’r Llu Awyr Brenhinol. Roedd Conor yn gallu cael profiad gwerthfawr drwy hyfforddi plant mewn ysgolion cynradd lleol, a thrwy hyn cafodd gyfleoedd diddiwedd i wella ei sgiliau.\nYchwanegodd: “Fe wnes i fwynhau’r aseiniadau ymarferol fwyaf gan fy mod yn dysgu mwy mewn gwaith ymarferol nag rwy’n gwneud gyda gwaith theori. Roedd y cydbwysedd rhwng y ddau yn gweithio i mi ac mae’r Coleg wedi fy helpu i wella fy set sgiliau mewn amgylcheddau gwaith ac amgylcheddau cymdeithasol. Mae’r Coleg hefyd wedi fy helpu i fagu hyder ynof fi fy hun a gwthio fy ffiniau.”\nDa iawn Conor ar dy ganlyniadau gwych!


Dod o hyd i ysgolion, gwasanaethau i deuluoedd a gofal plant a Chanolfannau Plant Cychwyn Cadarn : Directgov - Do it online\nDod o hyd i ysgolion, gwasanaethau i deuluoedd a gofal plant a Chanolfannau Plant Cychwyn Cadarn\nCael gwybod am ysgolion cynradd ac ysgolion uwchradd, gofal plant, meithrinfeydd, gwasanaethau i deuluoedd, Canolfannau Plant Cychwyn Cadarn a gofal y tu allan i'r ysgol yn eich ardal chi. Gallwch ddod o hyd i adroddiadau Ofsted a gwybodaeth am berfformiad ysgolion a'u manylion cyswllt.\nSut mae defnyddio’r gwasanaeth hwn\nDefnyddiwch y dolenni isod a theipio enw gwasanaeth, enw tref, awdurdod lleol neu god post, naill ai’n llawn neu'n rhannol. Bydd enw pob gwasanaeth neu ysgol yn ddolen a fydd yn eich arwain at ragor o fanylion am yr ysgol, y gwasanaeth, y feithrinfa neu'r cyfleuster gofal plant dan sylw.\nGellir defnyddio’r gwasanaeth chwilio am ysgol i wneud y canlynol:\ndod o hyd i ysgolion cynradd ac uwchradd\ndod o hyd i adroddiadau’r Swyddfa Safonau mewn Addysg (Ofsted)\ndod o hyd i dablau cyflawniad a chyrhaeddiad\ndod o hyd i broffiliau ysgolion\ndod o hyd i fanylion cyswllt a mapiau\ndod o hyd i fanylion am wasanaethau estynedig\nDarperir yr wybodaeth am ysgolion gan yr ysgolion eu hunain, Ofsted ac Awdurdodau Lleol.\nDod o hyd i ysgolion Opens new window\nGellir defnyddio’r gwasanaeth chwilio am ofal plant i ddod o hyd i warchodwyr plant, gofal y tu allan i’r ysgol a chynlluniau gwyliau, grwpiau chwarae, grwpiau cyn ysgol a grwpiau i blant bach.\nDaw gwybodaeth am ofal plant o’r Cyfeirlyfr Gwybodaeth i Deuluoedd, sy’n cael ei ddarparu gan Awdurdodau Lleol.\nDod o hyd i ofal plant a meithrinfeydd Opens new window\nGwasanaethau i deuluoedd\nDrwy chwilio am wasanaethau i deuluoedd gellir dod o hyd i amrywiaeth o wybodaeth a chymorth ynghylch:\ncyflogaeth, troseddu a mewnfudo\nteuluoedd – bod yn rhiant neu’n ofalwr (ee mabwysiadu, profedigaeth a rhieni sengl)\nhamdden a gweithgareddau difyr (ee, gweithgareddau ar gyfer plant anabl, canolfannau cymunedol, amgueddfeydd a llyfrgelloedd)\niechyd (ee, alergeddau, iechyd meddwl a meddyginiaethau)\ndysgu a sgiliau (ee, addysg cyn ysgol, cyrsiau a phrentisiaethau)\nperthnasau (ee, ysgaru, cwnsela a chyfryngu i deuluoedd)\nDaw gwybodaeth am wasanaethau i deuluoedd o’r Cyfeirlyfr Gwybodaeth i Deuluoedd, sy’n cael ei ddarparu gan Awdurdodau Lleol.\nDod o hyd i wasanaethau i deuluoedd Opens new window\nCanolfannau Plant Cychwyn Cadarn\nGellir defnyddio’r gwasanaeth chwilio am ganolfannau plant i ddod o hyd i fanylion cyswllt a mapiau i ddangos lleoliad Canolfannau Plant Cychwyn Cadarn.\nDarperir gwybodaeth am ganolfannau plant gan y canolfannau eu hunain a chan Awdurdodau Lleol.\nDod o hyd i Ganolfan Blant Cychwyn Cadarn lleol Opens new window\nMwy o wybodaeth am ysgolion (adran rhieni)\nMwy o wybodaeth am ofal plant a meithrinfeydd (adran rhieni)\nMwy o wybodaeth ynghylch Canolfannau Plant Cychwyn Cadarn (adran rhieni)\nCyngor am fudd-daliadau ar-lein\nOs oes angen cyngor ar fudd-daliadau, pensiynau a chredydau, gallwch weld yr hyn y gallech gael drwy ddefnyddio’r cyfrifiannell ar-lein


Newyddion - Cystadleuaeth ganu\nDiweddarwyd 11:04 Cystadleuaeth ganu\nY Fonesig Kiri Te Kanawa - un o feirniaid 2011 - yn cyflwyno prif wobr Canwr y Byd i Valentina Nafortina yn 2011\nCyhoeddi cystadleuwyr Canwr y Byd Gwobr bwysig i denor 25 oed Cyngerdd cyntaf arweinydd newydd\nDechreuodd cystadleuaeth y BBC Canwr y Byd Caerdydd yn 1983, gan ddod â pherfformiadau gan gantorion o ar draws y byd i lwyfan diweddaraf Cymru ar y pryd, Neuadd Dewi Sant yng Nghaerdydd.\nCafodd y gystadleuaeth ei chreu er mwyn dangos talentau Cerddorfa Genedlaethol Gymreig y BBC ochr yn ochr â chantorion ifanc gorau'r byd, ac mae'r elfennau crai yna'n parhau wrth galon y digwyddiad.\nCafodd rhestr fer y gystadleuaeth eleni ei chyhoeddi ddydd Mercher ac efallai na fydd yr enwau yn rhai cyfarwydd, ond mae gan y gystadleuaeth hanes o fod yn ddechrau i sawl gyrfa lwyddiannus.\nMae Canwr y Byd Caerdydd yn wych am ddenu sylw i'r cyrhaeddiad yna, a lledaenu'r gair am gerdd Cymru ar draws y byd - mae'n un o'r ddwy neu dair prif gystadleuaeth yn rhyngwladol”\nCyfarwyddwr Artistig Opera Cenedlaethol Cymru\nAeth enillydd y gystadleuaeth gyntaf, Karita Mattila o'r Ffindir, ymlaen i berfformio yn rhai o dai opera mwya'r byd, ond nid dim ond enillwyr y brif wobr sydd wedi mwynhau llwyddiant.\nMae gwobr flynyddol y Lieder yn rhedeg ochr yn ochr â'r brif wobr, a'r enillydd yn 1989 oedd Bryn Terfel ychydig cyn iddo ddechrau ar ei yrfa operatig gyda chwmni Opera Cenedlaethol Cymru.\nMae cyfarwyddwr artistig y cwmni, David Pountney, yn ymgynghorydd i'r gystadleuaeth, ac yn falch o enw da'r digwyddiad.\nDywedodd: "Mae Canwr y Byd Caerdydd, fel digwyddiad rhyngwladol, yn dangos y gallu i gynhyrchu cantorion sy'n cael eu cydnabod yn fyd eang yma yng Nghymru.\nEkaterina Shcherbachenko, enillydd Canwr y Byd Caerdydd yn 2009\n"Petai bob un o'r cantorion o Gymru yr ydym yn eu hadnabod yn dod o Birmingham yn lle, fe fyddai rhywun yn meddwl bod rhywbeth o'i le gyda'r geneteg yn Birmingham - fe fyddai'n ffenomenon.\n"Ac eto mae gan Birmingham yr un boblogaeth â Chymru, felly mae Cymru yn gwneud cyfraniad llawer mwy na'r disgwyl ym myd cerddoriaeth.\n"Mae Canwr y Byd Caerdydd yn wych am ddenu sylw i'r cyrhaeddiad yna, a lledaenu'r gair am gerdd Cymru ar draws y byd - mae'n un o'r ddwy neu dair prif gystadleuaeth yn rhyngwladol."\nMae'r sêr a welodd eu gyrfaoedd yn blodeuo wedi'r gystadleuaeth yn canmol Canwr y Byd Caerdydd, ac mae'r sylw a gaiff y gystadleuaeth ar deledu a radio yn sicrhau platfform i'r cantorion ymhell tu hwnt i Neuadd Dewi Sant.\nMae'r broses o gyrraedd y rhestr fer yn gallu bod yn anodd dros ben. Mae angen cyflwyno perfformiad fideo i ddechrau, cyn i'r beirniaid ymweld â phob un ar y rhestr fer yn unigol wedi hynny.\nMae'r beirniaid yn teithio ledled y byd i glywed perfformiadau'r ymgeiswyr - i'r mwyafrif fe all un nodyn gwael ddod â'u gobeithion am yrfa lewyrchus i ben, ond i'r 20 sy'n llwyddo gall fod yn ddechrau.\nBydd y gystadleuaeth yn 2013 yn digwydd rhwng Mehefin 16 i 23.\nCyhoeddi cystadleuwyr Canwr y Byd 20 FEBRUARY 2013, HAFAN Gwobr bwysig i denor 25 oed 13 OCTOBER 2012, HAFAN Cyngerdd cyntaf arweinydd newydd\n12 OCTOBER 2012, HAFAN Cyfleusterau newydd i'r coleg cerdd\n23 JUNE 2011, NEWYDDION Soprano o Moldova yn dod i'r brig\n20 JUNE 2011, NEWYDDION O Gwmpas y BBC\nBBC - Canwr y Byd Caerdydd


Angen 'croeso aur' i ddenu meddygon, medd Plaid Cymru - BBC Cymru Fyw\nAngen 'croeso aur' i ddenu meddygon, medd Plaid Cymru\nDylid cynnig 'croeso aur' i feddygon sydd newydd gymhwyso er mwyn ceisio eu hannog i ddod i weithio fel meddygon teulu yng Nghymru, yn ôl Plaid Cymru.\nDywedodd llefarydd iechyd y blaid, Elin Jones, y gall meddygon newydd weld eu dyledion prifysgolion yn cael eu talu os ydyn nhw'n derbyn hyfforddiant ac yn gweithio mewn ardaloedd sy'n brin o feddygon, a hynny am gyfnod penodol.\nAr hyn o bryd mae tua 400 o lefydd gwag ar gyfer meddygon teulu yng Nghymru.\nOnd dywedodd y Gweinidog Iechyd, Mark Drakeford, nad oedd "wedi'i ddenu" at y syniad.\n'Ystod o atebion posib'\nDywedodd Ms Jones wrth raglen Sunday Politics Wales y BBC: "Mae problem ar y gorwel ac mewn rhai ardaloedd mae'r broblem eisoes wedi ein cyrraedd, ac mae angen sicrhau bod gennym ni feddygon teulu newydd yn dod mewn i'r system, ac er mwyn gwneud hynny mae'n rhaid ystyried defnyddio dulliau ariannol er mwyn annog meddygon teulu i dderbyn hyfforddiant a gweithio mewn meddygfeydd."\nMae Dr Charlotte Jones, cadeirydd Pwyllgor Meddygon Teulu Cymru, wedi dweud bod ei mudiad eisoes wedi cynnig "ystod o atebion posib" i Lywodraeth Cymru, gan gynnwys 'croeso aur' a 'chadwyni aur' i gadw meddygon teulu sy'n ystyried ymddeol.\nYchwanegodd Dr Jones mai yn y diwedd bydd "grymoedd y farchnad yn drech" i rai meddygon.\nDywedodd Mr Drakeford wrth y rhaglen nad oedd yn awyddus i gyflwyno'r fath fesurau.\n"Rydym ni wedi gweld mesurau o'r fath yn cael ei defnyddio mewn llefydd eraill, weithiau mae cynnydd dros dro yn nifer y bobl sy'n croesi'r ffin, ond maen nhw'n gadael wedi i'r cymhelliant ariannol ddod i ben", meddai.\nDdydd Gwener, awgrymodd yr Athro Derek Gallen, Pennaeth Deoniaeth Cymru, sy'n gyfrifol am hyfforddi meddygon, y dylai byrddau iechyd Cymru newid eu henwau i geisio mynd i'r afael â phrinder meddygon iau.\nMae Sunday Politics Wales yn cael ei ddarlledu ar BBC One Wales am 12.00, dydd Sul, 1 Chwefror.\nNewid enwau byrddau 'i ddenu meddygon'


Canllaw i Ardoll Seilwaith Cymunedol | Cyngor Bwrdeistref Sirol Rhondda Cynon Taf\nCanllaw i Ardoll Seilwaith Cymunedol\nY Cefndir a'r Gofynion Statudol\nBu Rhestr Daliadau Ddrafft a Datganiad o Addasiadau a Newidiadau y Cyngor yn destun Archwiliad Cyhoeddus ar 27ainChwefror 2014, a daeth Adroddiad yr Archwilydd i law ar 4ydd Mehefin 2014 (os hoffech gael rhagor o wybodaeth, croeso i chi gyfeirio at dudalen o'r Archwiliad).\nMae Cyngor Bwrdeistref Sirol Rhondda Cynon Taf wedi dilyn y gweithdrefnau a'r gofynion wedi'u pennu yn Neddf Cynllunio 2008 a Rheoliadau Seilwaith Cymunedol 2010 (fel y'u diwygiwyd) i gyflwyno ei Restr Daliadau Ardoll Seilwaith Cymunedol (dyddiad gweithredu disgwyliedig 31ainRhagfyr 2014).\nMae'r Cyngor wedi gosod ei gyfraddau Ardoll Seilwaith Cymunedol drwy ddal y fantol yn wastad rhwng pa faint o Ardoll Seilwaith Cymunedol y gellir ei chodi i gyflenwi prosiectau seilwaith ac isadeiledd, ac effaith yr Ardoll Seilwaith Cymunedol ar hyfywedd ac ymarferoldeb cynlluniau datblygu newydd.\nDatblygiad sy'n agored i dalu Ardoll Seilwaith Cymunedol\ncodir Ardoll Seilwaith Cymunedol ar ofod arwynebedd llawr mewnol gros (AMG) fesul pob metr sgwâr (m.sg.) o unrhyw adeilad newydd (sy'n cynnwys addasu a throsi adeiladau nad ydynt mewn defnydd), neu estyniad i adeilad presennol a chyfredol yn ardal weinyddol Rhondda Cynon Taf os oes ganddo o leiaf 100m² o arwynebedd llawr mewnol gros, neu fod y gwaith yn golygu, cynnwys, a gofyn am greu annedd hyd yn oed pan fo honno o dan 100 m² (gan gynnwys newidiadau defnydd), yn unol â Rhestr Daliadau'r Cyngor.\nCroeso i chi gyfeirio at Nodyn Canllaw 1 os hoffech chi gael rhagor o wybodaeth a am y mathau o ddatblygiad sy'n agored i dalu Ardoll Seilwaith Cymunedol, ac am y mathau o ddatblygiad nad ydynt yn talu'r ardoll.\nRhestr Daliadau Ardoll Seilwaith Cymunedol\nMae Rhestr Daliadau'r Cyngor (dyddiad gweithredu disgwyliedig 31ainRhagfyr 2014) yn nodi pa fathau o ddatblygiad sy'n atebol i dalu Ardoll Seilwaith Cymunedol. Mae'r Rhestr Daliadau yn cynnwys map i ddangos gwahanol barthau preswyl, ac yn nodi'r wardiau o fewn pob parth.\nBydd tâl yr Ardoll Seilwaith Cymunedol (ASC) sydd i'w dalu gan ddatblygiad yn cael ei gyfrifo yn unol â Rheoliad 40 o Reoliadau Ardoll Seilwaith Cymunedol 2010 (fel y'i diwygiwyd). Fel sy'n cael eu nodi yn y rheoliadau yma, bydd taliadau ASC yn cael eu cysylltu â Mynegai Prisiau Tendr Cynhwysfawr y Gwasanaethau Gwybodaeth Costau Adeiladu (BCIS).\nYr ychwanegiad mynegeio ar gyfer 2022 yn Rhondda Cynon Taf yw:\nParth Preswyl 2 £40 y metr sgwâr – mynegai £18.58 – cyfanswm sy'n daladwy fesul metr sgwâr £58.58\nParth Preswyl 3 £85 y metr sgwâr – mynegai £39.48 – cyfanswm sy'n daladwy fesul metr sgwâr £124.48\nParth Manwerthu £100 y metr sgwâr – mynegai £46.44 – cyfanswm sy'n daladwy fesul metr sgwâr £146.44\nNodwch ein bod wedi defnyddio'r ffigur uchod er mwyn cael cyfrifiad bras yn unig. Mae'r ffigur wedi'i dalgrynnu i ddau le degol, fodd bynnag, mae'r gwir gyfrifiad yn seiliedig ar ffigur wyth lle degol. Bydd y cyfanswm net, felly, ychydig yn uwch na'r cyfanswm fe gewch wrth ddefnyddio'r ffigurau uchod.\nAi datblygiad hunan-adeiladu sydd gyda chi ac a yw wedi'i leoli ym mharth 2 neu 3 yn ardal Codi Tâl yr Ardoll Seilwaith Cymunedol? Os felly, efallai y bydd modd i chi hawlio eithriad hunan-adeiladu rhag talu yr ASC. Cyfeiriwch at Nodyn Cyfarwyddyd 5 yr ASC a / neu cysylltwch â'r Cyngor trwy e-bostio gwasanaethaucynllunio@rctcbc.gov.uk neu ffoniwch 01443 281128\nSut caiff maint datblygiad ei chyfrifo?\nCaiff maint datblygiad ei chyfrifo ar sail ei Harwynebedd Mewnol Gros (AMG). Mae Sefydliad Brenhinol y Syrfewyr Siartredig wedi llunio arweiniad ar gyfer cyfrifo Arwynebedd Mewnol Gros. Mae hyn i gyd i'w gael yng ngyfrol y Sefydliad o’r enw Code of Measuring Practice (codir tâl am hyn).\nMae'r Arwynebedd Mewnol Gros yn cynnwys yr holl arwynebedd llawr a adeiledir o'r newydd o fewn waliau allanol adeilad, gan gynnwys coridorau, storfeydd, tai bach, lifftiau/esgynyddion, ayyb. Mae'n cynnwys ystafelloedd atig y gellir eu defnyddio fel ystafelloedd, ond yn eithrio gofod yn y croglofft o fewn cyrraedd drwy ysgol a dynnir i lawr. Yn ogystal â hyn, mae'n cynnwys garejys, heulfannau/ystafelloedd haul gwydr, a siediau, ac unrhyw adeiladau preswyl ategol wedi'u cynnwys mewn Cais Cynllunio. Yn gyffredinol y farn yw fod unrhyw strwythur sydd â thri neu ragor o waliau, a tho hefyd, yn creu arwynebedd llawr mewnol, a thrwy hynny y bydd tâl amdano.\nMae Polisi Rhandaliadau'r Cyngor yn darparu gogyfer â rhannu taliadau Ardoll Seilwaith Cymunedol rhwng chwe mis a phedair blynedd, gan ddibynnu ar faint o Ardoll Seilwaith Cymunedol sydd i’w thalu. Dyw'r Polisi Rhandaliadau ddim yn gymwys ond yn unig mewn achosion lle mae'r person neu bobl sy'n atebol i dalu Ardoll Seilwaith Cymunedol wedi cydymffurfio â phob un o'r holl Reoliadau a gofynion perthnasol.\nBeth sy'n digwydd gyda cheisiadau cynllunio cyfredol ar y diwrnod y mae'r Ardoll Seilwaith Cymunedol yn dod i rym?\nAr y dyddiad y mae'r Ardoll Seilwaith Cymunedol yn dod i rym (31ainRhagfyr 2014), bydd raid adolygu unrhyw geisiadau cynllunio sydd heb eu penderfynu gydymffurfio â'r Ardoll Seilwaith Cymunedol, a chan hynny bydd raid i unrhyw gytundeb Adran 106 drafft, apêl cynllunio, neu werthusiad hyfywedd yn unol â'r system Ardoll Seilwaith Cymunedol gymeradwy.\nArdoll Seilwaith Cymunedol a Rhwymedigaethau\nNid nod Ardoll Seilwaith Cymunedol yw disodli rhwymedigaethau Adran 106. Bydd yn cwmpasu llawer o'r materion sy'n derbyn mynd i'r afael ag ymdrin â nhw yn gyfredol drwy'r mecanwaith. Serch hynny, fe fydd rhwymedigaethau Adran 106 yn dal mewn grym ar gyfer lliniaru penodol i safleoedd o effaith uniongyrchol datblygu a datblygiadau. Parhant i gael eu defnyddio i ddarparu tai fforddiadwy (sydd wedi'u hepgor yn benodol o'r Ardoll Seilwaith Cymunedol).\nGweinyddu a Chasglu'r Ardoll Seilwaith Cymunedol\nMae'r Porth Cynllunio wedi creu sy'n cynnwys esboniad manwl o'r Ardoll Seilwaith Cymunedol, ynghyd â'r ffurflenni gweinyddu Ardoll Seilwaith Cymunedol a'r nodiadau canllaw perthnasol. Os ydych chi am wneud cais cynllunio am ddatblygiad, rydym ni'n argymell y dylech chi gyfeirio at y dudalen hon. Mae modd cyrchu ffurflenni'r Porth Cynllunio sy'n ofynnol ac angenrheidiol i weinyddu'r Ardoll Seilwaith Cymunedol isod.\nDogfen Cwestiynau Ychwanegol\nNodiadau Canllaw Cysylltiedig Cwestiynau Ychwanegol\nFfurflen 1: Derbyn Atebolrwydd\nFfurflen 2: Hawlio Eithriad, neu Ryddhad\nFfurflen 3: Tynnu'n ôl Hawliad a Chais Derbyn Atebolrwydd\nFfurflen 4: Trosglwyddo Atebolrwydd Derbyniedig\nFfurflen 5: Hysbysiad o Ddatblygiad Taladwy\nFfurflen 6: Hysbysiad Cychwyn\nFfurflen SB1-1 Ffurflen Hawlio Eithriad Hunan-Adeiladu Rhan 1\nFfurflen SB1-2: Ffurflen Hawlio Eithriad Hunan-Adeiladu Rhan 2\nFfurflen SB2: Ffurflen Hawlio Eithriad Hunan-Adeiladu Rhandy, neu Estyniad\nFfurflen 9: Gwneud Cais Am Eithriad Gunanadeiladu Ar Gyfer Estniad Preswyl\nCroeso i chi edrych ar dudalen Proses y Cyngor os am weld y prosesau sy'n ymwneud â chodi a chasglu Ardoll Seilwaith Cymunedol\nGofyniad dilysu cais cynllunio - Ffurflen Cwestiynau Ychwanegol Ardoll Seilwaith Cymunedol\nEr mwyn cyfrifo'r Atebolrwydd Ardoll Seilwaith Cymunedol, bydd yn ofynnol i bob cais cynllunio newydd (ac eithrio ceisiadau amlinellol) ddarparu gwybodaeth am arwynebedd llawr yn rhan o'u cyflwyniadau cais. Bydd raid i'r wybodaeth gynnwys y canlynol\ni) y ddogfen Cwestiynau Ychwanegol Ardoll Seilwaith Cymunedol (a ddaw yn ofyniad dilysu ar ôl i'r Cyngor gymeradwyo'r Rhestr Daliadau) a and\nii) lle bo'n gymwys, gynlluniau llawr presennol (hyd yn oed os arfaethir chwalu).\nSut y caiff cronfeydd cyllid yr Ardoll Seilwaith Cymunedol eu gwario\nGan roi ystyriaeth i'r Cynllun Cyflawni Seilwaith, mae'r Cyngor wedi cyhoedd rhestr o dan Reoliad 123 o Reoliadau Ardoll Seilwaith Cymunedol. Ei nod yw nodi'r mathau o seilwaith, a rhai prosiectau penodol, efallai bydd Ardoll Seilwaith Cymunedol yn eu hariannu. O ganlyniad i lunio'r rhestr hon, does dim hawl ceisio cyfraniadau Adran 106 ar gyfer yr eitemau hynny. O ganlyniad i benderfyniad y Cabinet ar 17fed o Hydref 2019, a'r ymgynghoriad canlynol, mae'r Cyngor wedi mabwysiadu Rhestr 123 Reoleiddio wedi'i diweddaru. Efallai y bydd rhestr Rheoliad 123 yn newid, ar ôl cael cymeradwyaeth y Cabinet a chyfnod ymgynghori, i gymryd i ystyriaeth newidiadau i amgylchiadau a blaenoriaethau.\nYn ychwanegol at hynny, mae'r Rheoliadau yn ei gwneud yn ofynnol i drosglwyddo 15% o'r refeniw Ardoll Seilwaith Cymunedol a godir yn ardal cyngor tref neu gyngor cymuned bob blwyddyn, i'r corff hwnnw i'w wario ar brosiectau seilwaith cymunedol. Yn y rhannau hynny o Rondda Cynon Taf lle nad oes cyngor cymuned neu gyngor tref, bydd Cyngor Rhondda Cynon Taf yn cadw'r derbynebau Ardoll Seilwaith Cymunedol, a bydd ganddo'r un pwerau gwario â chynghorau cymuned neu gynghorau tref mewn perthynas â'r 15% o'r derbynebau Ardoll Seilwaith Cymunedol ar gyfer yr ardal honno.\nMae'r Cyngor wedi paratoi nifer o Nodiadau Canllaw a Chwestiynau cyffredin i helpu datblygwyr o ran cyfrif a chymhwyso'r Ardoll Seilwaith Cymunedol.\nLawrlwythiadau, a Chysylltau\nYn ychwanegol at ddogfennaeth Cyngor Rhondda Cynon Taf sy'n hygyrch drwy'r cysylltau Gwe yn y ddogfen hon, mae canllawiau a chyngor swyddogol ar gael mewn mannau eraill. Dyma rai ohonynt:\nDogfen a gyhoeddwyd gan yr Adran Cymunedau a Llywodraeth Leol ym mis Mehefin 2014. Mae hon wedi'i seilio ar ddull cwestiwn ac ateb.\nHoffech chi gael gwybodaethychwanegol? Croeso i chi gysylltu â:\nMrs. Jennifer Wakeford\nFfôn: 01443 494745\nNeu ysgrifennu at:\nFfôn: 01443 281128


Taliadau am Wybodaeth - Bwrdd Iechyd Addysgu Powys\n› Taliadau am Wybodaeth\nNod Cyfundrefn Codi Tâl Mynediad at Wybodaeth Bwrdd Iechyd Addysgu Powys yw nodi'r ffioedd a'r taliadau y gall awdurdodau cyhoeddus eu codi am fynediad at wybodaeth a sut y dylid eu cyfrif.\nOs yw unigolyn neu ei gynrychiolydd yn dymuno gwneud cais am wybodaeth amdano'i hun, yna rhaid delio ag ef yn unol â Deddf Diogelu Data 1998. Fel arall, os gwneir cais am fynediad at gofnod iechyd ymadawedig, yna bydd hyn ymdriniwyd ag ef yn unol â Deddf Mynediad at Gofnodion Iechyd 1990.\nRhaid ymdrin ag unrhyw geisiadau am fynediad at wybodaeth sy'n ymwneud â'r amgylchedd yn unol â Rheoliadau Gwybodaeth Amgylcheddol 2004.\nFel arall, os yw'r cais am unrhyw wybodaeth arall a gedwir gan neu ar ran Bwrdd Iechyd Addysgu Powys (y Bwrdd Iechyd), yna ymdrinnir â hi yn unol â Deddf Rhyddid Gwybodaeth 2000 (DRhG).\nPe bai cais am wybodaeth yn denu ffi, bydd y Bwrdd Iechyd, o dan ei rwymedigaeth yn Neddf Gwahaniaethu ar sail Anabledd (2005), Deddf Perthynas Hil (Diwygio) 2001 a'r ddeddfwriaeth sydd ar ddod ar linynnau cydraddoldeb, yn ceisio helpu ymgeiswyr i ddeall neu gyrchu'r wybodaeth sy'n ofynnol. mewn gwahanol fformatau. Mae'r Bwrdd Iechyd yn cytuno i drafod gofyniad yr ymgeisydd fesul achos.\nFfioedd Deddf Diogelu Data 1998\nO dan y Ddeddf Diogelu Data mae gan unigolion hawl gyffredinol i gael mynediad at wybodaeth bersonol sy'n ymwneud â nhw. Gelwir hyn yn 'Gais Mynediad Pwnc' a rhaid delio ag ef, cyn pen calendr 40 diwrnod ar ôl derbyn y cais. Er enghraifft, gall hwn fod yn gais am wybodaeth sy'n ymwneud â hanes cyflogaeth. Gall y Bwrdd Iechyd godi ffi safonol o £ 10 am ddelio â chais o'r fath o dan y ddeddf hon, ond ni ellir codi unrhyw daliadau pellach am lungopïo ac ati.\nOs yw'r wybodaeth y gofynnwyd amdani yn ymwneud â chofnod iechyd, yna gellir codi uchafswm o £ 50. Bydd y tâl hwn yn amrywio yn dibynnu ar y math o gofnod ac a oes angen copïau o'r cofnodion ar y claf neu ddim ond i'w gweld. Os ychwanegwyd at y cofnod iechyd o fewn y 40 diwrnod blaenorol o ddyddiad y cais am wybodaeth, ni chodir tâl am weld y cofnod. Pan fydd copi parhaol o'r wybodaeth i'w darparu, gellir codi'r ffi uchaf.\nFfioedd a godir i ddarparu copïau o:\ncofnodion iechyd cyfrifiadurol: £ 10\ncofnodion iechyd â llaw - uchafswm ffi o: £ 50\ncyfuniad o gofnodion iechyd cyfrifiadurol a llaw - uchafswm ffi o £ 50\nLle nad oes angen copi, y ffioedd a godir ar glaf i weld ei gofnod iechyd yw:\ncofnodion cyfrifiadurol: £ 10\ncofnodion llaw: £ 10\ncyfuniad o gofnodion cyfrifiadurol a llaw: £ 10\nFfioedd Mynediad i Gofnodion Iechyd 1990\nDisodlwyd Deddf Mynediad at Gofnodion Iechyd 1990 a Deddf Diogelu Data 1984 gan Ddeddf Diogelu Data 1998. Yr eithriad i hyn yw mynediad at gofnodion yr ymadawedig, sy'n dal i gael eu llywodraethu gan Ddeddf Mynediad at Gofnodion Iechyd 1990.\nO dan y Ddeddf, mae gan y Bwrdd Iechyd hawl i godi'r ffioedd fel yr amlinellir yn Adran 7 Deddf Diogelu Data 1998 ynghylch mynediad at gofnodion iechyd (gweler Ffioedd Deddf Diogelu Data 1998 uchod).\nFfioedd Deddf Rhyddid Gwybodaeth 2000\nMae Deddf Rhyddid Gwybodaeth 2000 (Rhyddid Gwybodaeth) yn rhoi hawl i unigolion gael gafael ar wybodaeth wedi'i recordio sydd gan awdurdod cyhoeddus. Bydd y ceisiadau hyn yn codi o ddwy brif ffynhonnell, trwy Gynllun Cyhoeddi'r Bwrdd Iechyd neu drwy hawliau mynediad cyffredinol. Rhaid delio â cheisiadau trwy hawliau mynediad cyffredinol cyn pen 20 diwrnod gwaith ar ôl derbyn y cais.\nMae'r Bwrdd Iechyd yn bwriadu darparu cymaint o wybodaeth â phosibl yn rhad ac am ddim. Fodd bynnag, os yw cais yn arbennig o gymhleth neu swmpus, neu os oes ganddo oblygiad masnachol, bydd y Bwrdd Iechyd yn gofyn am ffi yn unol â'r Rheoliadau Ffioedd, a gyhoeddwyd gan yr Adran Materion Cyfansoddiadol.\nMae'r Ddeddf yn cynnwys darpariaeth i'r Bwrdd Iechyd godi taliadau wrth ymateb i gais sy'n costio dros £ 450. Mae'r Ddeddf hefyd yn cynnwys darpariaethau i'r Bwrdd Iechyd wrthod cais pe bai cost y cais yn fwy na'r 'terfyn priodol' o £ 450.\nMae'r costau safonol y gall y Bwrdd Iechyd eu codi fel a ganlyn:\nAdalw gwybodaeth: £ 25.00 yr awr / y pen\nLlungopïo ac Argraffu: £ 0.10 y ddalen - Du a Gwyn, £ 0.50 y ddalen - Lliw\nCD Rom: £ 0.70 y CD\nBydd taliadau post safonol yn berthnasol yn dibynnu ar bwysau, dosbarth a chyrchfan.\nOs yw'r sawl sy'n gofyn am ofyn am i'r wybodaeth gael ei chyfieithu i iaith arall, ar yr amod bod y wybodaeth yn anfeddygol yna gall y Bwrdd Iechyd ddefnyddio'r cyfleusterau a gynigir gan Language Line.\nCost fras y gwasanaeth hwn yw:\nFesul dalen o gyfieithiad A4 £ 90.00 [Bydd hwn yn cael ei gyfrif fesul 1000 gair a bydd hyn fesul achos].\nGall y Bwrdd Iechyd hepgor y tâl am geisiadau o dan £ 10.00, ond mae'n cadw'r hawl i godi tâl fesul achos.\nMae'r Cynllun Cyhoeddi yn nodi'r dosbarthiadau o wybodaeth sydd gan y Bwrdd Iechyd, sut mae'n sicrhau bod y wybodaeth ar gael ac unrhyw daliadau a gyhoeddir am wybodaeth o'r fath. Yn gyffredinol, bydd y wybodaeth sydd ar gael trwy'r Cynllun Cyhoeddi yn rhad ac am ddim, er y gall y Bwrdd Iechyd godi tâl os oes angen y wybodaeth mewn copi caled neu gael ei chopïo i wahanol fath o gyfryngau (ee CD Rom) [gweler y taliadau safonol a amlinellir uchod]\nBydd y taliadau'n amrywio yn ôl sut mae gwybodaeth ar gael:\nmae gwybodaeth ar wefan y Bwrdd Iechyd yn rhad ac am ddim, er y byddai'n rhaid i'r unigolyn dalu unrhyw daliadau am Ddarparwr Gwasanaeth Rhyngrwyd a chostau argraffu personol;\ni'r rhai heb fynediad i'r rhyngrwyd, byddai un allbrint fel ar y wefan ar gael trwy'r post. Fodd bynnag, gall ceisiadau am allbrintiau lluosog, neu am gopïau wedi'u harchifo o ddogfennau nad ydynt bellach ar gael neu ar gael ar y wefan, ddenu tâl am eu hadalw, eu llungopïo a'u postio [gweler y taliadau safonol a amlinellir uchod];\nmae taflenni a phamffledi sydd gan y Bwrdd Iechyd fel arfer yn rhad ac am ddim;\nbydd e-bost yn rhad ac am ddim, oni bai ei fod yn nodi fel arall.\nFfioedd Rheoliadau Gwybodaeth Amgylcheddol\nO dan y Rheoliadau Gwybodaeth Amgylcheddol, gall y Bwrdd Iechyd godi “ffi resymol” am gydymffurfio â chais, felly gellir adennill cost lawn adfer a darparu'r wybodaeth. Yn wahanol i'r Ddeddf Rhyddid Gwybodaeth, nid oes terfyn cost priodol a rhaid delio â phob cais waeth beth fo'r gost oni bai bod eithriad yn berthnasol. (Gweler Ffioedd Deddf Rhyddid Gwybodaeth uchod)\nCais cymysg yw pan fydd rhan o'r wybodaeth y gofynnir amdani yn cael ei rheoleiddio gan un drefn mynediad at wybodaeth, a rhannau eraill gan wahanol gyfundrefnau gwybodaeth. Y cyfundrefnau mwyaf tebygol y deuir ar eu traws yw:\nCeisiadau 'Mynediad Cyffredinol' Deddf Rhyddid Gwybodaeth;\nCeisiadau 'Mynediad Pwnc' y Ddeddf Diogelu Data;\nCeisiadau Gwybodaeth Amgylcheddol o dan y Rheoliadau.\nWrth ymateb i gais cymysg, bydd y Bwrdd Iechyd yn sicrhau yr ymdrinnir â'r cais o fewn yr amserlen agosaf. Er enghraifft, ymdrinnir â chais sy'n cynnwys gwybodaeth sy'n wybodaeth bersonol o dan y Ddeddf Diogelu Data a gwybodaeth i'w hystyried o dan y Ddeddf Rhyddid Gwybodaeth o fewn 20 diwrnod gwaith (o dan drefn y Ddeddf Rhyddid Gwybodaeth). Os na all y Bwrdd Iechyd gydymffurfio o fewn yr 20 diwrnod gwaith, darperir gwybodaeth y Ddeddf Rhyddid Gwybodaeth yn gyntaf o fewn yr 20 diwrnod gwaith ac anfonir cydnabyddiaeth mewn llythyr at yr ymgeisydd. Bydd y llythyr hwn yn hysbysu'r ymgeisydd y bydd y Bwrdd Iechyd yn ystyried y rhyddhau a'r dyddiad rhyddhau disgwyliedig ar weddill y cais o dan y Ddeddf Diogelu Data.\nWrth gyfrifo'r costau ar gyfer ceisiadau cymysg, bydd y Bwrdd Iechyd yn gwahanu rhannau cyfansoddol y cais. Bydd yr ffioedd uchaf yn cael eu pennu yn ôl pob trefn ar wahân. Er enghraifft, pan fo cais am gymysgedd o ddata personol ymgeisydd ei hun a gwybodaeth arall y mae'r Ddeddf Rhyddid Gwybodaeth yn berthnasol iddi, yna'r ffi uchaf fydd swm yr uchafswm ffi mynediad pwnc a'r ffi uchaf am ddarparu gweddill y gwybodaeth a gyfrifir o dan Reoliadau Ffioedd Deddf Rhyddid Gwybodaeth.\nBydd peth o'r wybodaeth a ddarperir o dan y Ddeddf Rhyddid Gwybodaeth yn destun amddiffyniad hawlfraint o dan Ddeddf Hawlfraint, Dyluniadau a Phatentau 1998. Oni nodir yn benodol ar y deunydd i'r gwrthwyneb, gellir ei hatgynhyrchu yn rhad ac am ddim mewn unrhyw fformat neu gyfrwng, ar yr amod ei fod yn cael ei atgynhyrchu'n gywir ac na chaiff ei ddefnyddio mewn modd camarweiniol. Pan fydd unrhyw un o'r eitemau hawlfraint yn cael eu hailgyhoeddi neu eu copïo i eraill, rhaid i ymgeiswyr nodi ffynhonnell y deunydd a chydnabod y statws hawlfraint. Gall methu â chael caniatâd arwain at dorri Deddf Hawlfraint, Dyluniadau a Phatentau 1998. Nid yw'r caniatâd i atgynhyrchu deunydd yn ymestyn i unrhyw ddeunydd sy'n hawlfraint trydydd partïon. Rhaid i chi gael caniatâd i atgynhyrchu deunydd o'r fath gan ddeiliaid yr hawlfraint dan sylw.\nRhoddir caniatâd i ymwelwyr â Bwrdd Iechyd Addysgu Powys (y wefan hon) gael mynediad at ddeunyddiau cyhoeddedig (cynnwys) yn ddarostyngedig i'r telerau hyn. Trwy ddefnyddio'r wefan, rydych chi'n cytuno i gael eich rhwymo gan y telerau defnyddio.\nRydych yn cydnabod bod yr holl hawliau eiddo deallusol sy'n ymwneud â'r wefan hon yn perthyn i Wasanaeth Gwybodeg GIG Cymru a chymdeithion trydydd parti lle bo hynny'n berthnasol.\nOs yw ffi yn berthnasol, rhoddir rhybudd ffioedd i'r ymgeisydd yn nodi'r union ffi cyn yr eir i unrhyw gostau wrth baratoi i gyfleu'r ymateb. Bydd pob hysbysiad ffioedd yn cynghori ymgeiswyr i wneud eu siec neu archeb bost yn daladwy i 'Bwrdd Iechyd Addysgu Powys'.\nCymerir gofal i sicrhau bod ffioedd amcangyfrif mor gywir â phosibl. Os yw'r gost wirioneddol yn is na'r swm a godir, bydd y Bwrdd Iechyd yn ad-dalu'r swm dros ben os yw'n fwy na £ 5.00.


Rhannu Modelau Llif Gwaith | Blackboard Help\nGall rhai defnyddwyr rannu modelau llif gwaith gydag eraill. Mae eich sefydliad yn rheoli os oes gan eich rôl defnyddiwr ganiatâd i rannu model llif gwaith.\nRhannwch fodel llif gwaith\nYn y Casgliad Cynnwys, ewch i dudalen Creu Model Llif Gwaith.\nYn newislen model y llif gwaith, dewiswch Rhannu.\nDewiswch Ie ar gyfer Rhannu Llif Gwaith.\nPenderfynwch pwy sy’n gallu defnyddio’r llif gwaith hwn. Dewiswch Pawb i rannu’r llif gwaith hwn gyda phob rôl defnyddiwr, neu defnyddiwch y dewis Rolau Detholedig i rannu’r llif gwaith hwn gyda rolau defnyddwyr penodol.\nDewiswch y rolau a defnyddiwch y botwm saeth ar y dde i’w symud i’r rhestr Rolau Detholedig. I dynnu rôl o’r rhestr Rolau Detholedig, dewiswch rôl a dewiswch y saeth ar y chwith i’w symud yn ôl i’r rhestr Rolau i’w Dewis.\nTynnwch lif gwaith wedi’i rannu\nMae tynnu llif gwaith wedi’i rannu yn atal y defnyddwyr y rhannwyd hyn â hwy rhag creu llif gwaith arall, ond nid yw’n effeithio llifau gwaith sydd ar y gweill yn barod.\nDewiswch Na ar gyfer Rhannu Llif Gwaith.


Er 2016, mae sawl prifysgol a grandes écoles wedi cynnig MOOCs i gefnogi myfyrwyr ysgol uwchradd yn eu harweiniad gyrfa. Dyluniwyd y MOOCs hyn fel y gall timau addysgol ddefnyddio eu cynnwys fel rhan o weithgareddau yn yr ysgol.\nMae'r MOOCs hyn yn offer yng ngwasanaeth timau addysgu o fewn y fframwaith oriau sy'n ymroddedig i arweiniad ac yn caniatáu i fyfyrwyr gymryd perchnogaeth o'r pynciau a'r cyrsiau.\nAmcan y MOOC hwn yw cefnogi timau addysgol ysgolion uwchradd i ddefnyddio MOOCs cymorth arweiniad, er mwyn cyfuno'r MOOC â gweithgareddau ystafell ddosbarth a darparu ymateb wedi'i addasu i broffiliau a disgwyliadau'r myfyrwyr, er mwyn personoli cefnogaeth arweiniad.\nMae'n caniatáu i'r rhai nad ydyn nhw'n gyfarwydd â MOOCs, ddarparu'r seiliau angenrheidiol ar gyfer darganfod MOOCs ar HWYL, a chefnogi wrth ddefnyddio MOOCs fel offeryn i helpu gyda chyfeiriadedd.\nCefnogwch eich myfyrwyr mewn cyfeiriadedd diolch i MOOCs Rhagfyr 19ydd, 2021Tranquillus\nDARLLENWCH Teleweithio: a oes gennych hawl i gael talebau pryd bwyd?\nblaenorolYfory fy stryd\ncanlynolSeicoleg i athrawon\nLlywyddiaeth Ffrainc ar Gyngor yr Undeb Ewropeaidd


Electoral Commission | What is the electoral register?\nBeth yw'r gofrestr etholiadol?\nMae'r gofrestr etholiadol yn rhestru enwau a chyfeiriadau pawb sydd wedi'u cofrestru i bleidleisio mewn etholiadau cyhoeddus. Defnyddir y gofrestr at ddibenion etholiadol, megis sicrhau mai dim ond pobl sy'n gymwys i wneud gall bleidleisio. Fe'i defnyddir hefyd at ddibenion cyfyngedig eraill a nodir mewn cyfraith, megis canfod trosedd (e.e. twyll), galw pobl i wasanaeth rheithgor a gwirio ceisiadau credyd.\nMae'r gofrestr agored yn ddetholiad o'r gofrestr etholiadol, ond ni chaiff ei ddefnyddio ar gyfer etholiadau. Gall gael ei brynu gan unrhyw berson, cwmni neu sefydliad. Er enghraifft, caiff ei ddefnyddio gan fusnesau ac elusennau i gadarnhau manylion enw a chyfeiriad.\nBydd eich enw a'ch cyfeiriad yn cael eu cynnwys yn y gofrestr agored heblaw eich bod yn gofyn iddynt gael eu tynnu. Nid yw tynnu eich manylion oddi ar y gofrestr agored yn effeithio ar eich hawl i bleidleisio.


Ystyried newidiadau i’r gyfraith er mwyn diogelu ysgolion bychain – Golwg360\nYstyried newidiadau i’r gyfraith er mwyn diogelu ysgolion bychain\n7 Mai 2019 am 16:21 Diweddarwyd 10 Mai 2019 am 10:55\nMae ymgyrchwyr iaith wedi croesawu penderfyniad gan un o bwyllgorau’r Cynulliad i ystyried newidiadau i’r gyfraith er mwyn gwarchod ysgolion bychain.\nYmhlith y newidiadau mae aelodau’r Pwyllgor Deisebau yn ei ffafrio yw cyflwyno proses a fyddai’n galluogi pobol i apelio yn erbyn penderfyniadau i gau ysgolion.\nRoedd y mater yn cael ei drafod ar ôl i ddeiseb a oedd yn cynnwys dros 5,000 o lofnodion gael ei chyflwyno gan rieni ac ymgyrchwyr Ysgol Gymunedol Bodffordd, Ynys Môn, y llynedd.\nYn ddiweddar, mae Cyngor Ynys Môn wedi cyhoeddi y byddan nhw’n gofyn i’r Pwyllgor Gwaith i wneud tro pedol ar benderfyniadau i gau rhai ysgolion cynradd yn ardaloedd Llangefni a Seiriol.\nMae Cymdeithas yr Iaith wedi diolch i’r pwyllgor am gytuno i edrych ar ffordd o apelio yn erbyn penderfyniadau i gau ysgolion.\n“Rydyn ni’n ffyddiog y cymer y Gweinidog sylwadau’r pwyllgor o ddifrif gan ei bod wedi profi ei bod am sicrhau tegwch i ysgolion a chymunedau gwledig,” meddai Ffred Ffransis.\n“Yn ein profiad ni, mae hi wastad yn barod i wrando a gweithredu er lles y Gymraeg a chymunedau ledled y wlad.”


BA Perfformio | University of Wales Saint David\nPCYDDS Hafan/Y Brifysgol/Canolfan Berfformio Cymru (CBC)/BA Perfformio\nMae BA Perfformio yn gwrs anrhydedd a ddysgir yn ddwys dros ddwy flynedd. Canolbwyntir ar bedair agwedd o ddatblygiad perfformwyr y dyfodol:\nOherwydd dwyster y cwrs a’r hyfforddiant arbenigol a gysylltir ag ef, dim ond nifer cyfyngedig o lefydd sydd ar gael ar y cwrs bob blwyddyn. Gan mai cwrs dwy flynedd llawn amser yw hwn nid yw’r system semester draddodiadol yn berthnasol.\nMae’r cwrs yn cael ei ddarparu dros chwe chyfnod dysgu penodol,dau gyfnod ar gyfer pob lefel academaidd. Bydd y cyfnodau hyn yn para tua 12 wythnos yr un. Un o gryfderau’r rhaglen hon yw’r bartneriaeth gref rhwng y Brifysgol a chynrychiolaeth briodol o’r diwydiannau creadigol.\nByddwn yn chwilio am fyfyrwyr sydd â photensial I ddatblygu’n berfformwyr hyderus a llwyddiannus a fydd yn gallu perfformio mewn theatr, neuaddau cyngerdd neu o fewn stiwdios radio neu deledu. Gan y bydd y cwrs yn un dwys - gyda sesiynau hyfforddi yn digwydd trwy gydol yr wythnos – bydd gofyn i fyfyrwyr fod yn gorfforol ffit a heini. Yr elfen bwysicaf, serch hynny, fydd parodrwydd i ddysgu gan arbenigwyr yn y maes ac ymateb i’r cyngor a roddir iddynt yn eu gwaith o ddydd i ddydd.\nYn y pen draw, mae Prifysgol Cymru y Drindod Dewi Sant yn dymuno gweld y cwrs hwn yn darparu graddedigion talentog, hyblyg a phroffesiynol ar gyfer llwyfannau Cymru a thu hwnt. Mae’r cwrs yn un uchelgeisiol o ran cynnwys a strwythur a bydd y profiadau a gaiff y myfyrwyr yn rhai cyfoethog, amserol ac amrywiol a fydd yn sicrhau y cânt eu paratoi’n drwyadl ar gyfer nifer o yrfaoedd posibl sy’n ymwneud â pherfformio.\nCôd UCAS: C68M\nTrueni nad oedd (BA Perfformio) yn bodoli yn fy amser i fel myfyrwraig.\nCatrin Darnel Actores\nAr Lefel 4 mae’r myfyrwyr yn datblygu sgiliau craidd a fydd yn darparu sylfaen gadarn i’w datblygiad fel perfformwyr. Bydd disgwyl iddynt ddilyn 120 o gredydau ar Lefel 4 ac mae’r chwe modwl a gynigir yn rhai gorfodol ar gyfer yr holl fyfyrwyr.\nY Gair a’r Gerddoriaeth\nCrefft yr Actor\nProsiectau ymarferol 1\nProsiectau Ymarferol 2 (Shakespeare)\nWrth symud ymlaen i Lefel 5 bydd y myfyrwyr yn adeiladu ar y sylfeni a osodwyd ar lefel 4. Bydd cyfle iddynt hefyd ddechrau datblygu arbenigedd ar yr ochr gerddorol neu’r ochr actio.\nProsiectau Ymarferol 4 (Actio ar gyfer y sgrin)\nProsiectau Ymarferol 3 (Theatr Gymreig)\nBwriad darpariaeth Lefel 6 fydd adeiladu ar y sgiliau a ddatblygwyd gan y myfyrwyr ar Lefelau 4 a 5 gan ddarparu profiadau iddynt a fydd yn eu paratoi’n drylwyr ar gyfer y byd proffesiynol. Bydd y modwlau yn rhoi cyfleon iddynt gyflwyno sioeau/cynyrchiadau o safon uchel a fydd yn fodd o’u paratoi ar gyfer gyrfa fel perfformwyr proffesiynol maes o law.\nCynhyrchiad 1 a 2\nAstudiaethau Rhyngwladol Annibynnol\nProsiectau Ymarferol 5 (Prosiect Personol)


Bara rhyg - Wicipedia\nMath o fara sydd wedi'i wneud a chyfuniad o flawd a grawn rhyg yw bara rhyg. Gall fod yn olau neu dywyll, gan ddibynnu ar y math o flawd a ddefnyddiwyd ac unrhyw liw a ychwanegwyd iddo, ac mae fel arfer yn fwy dwys na bara a wneir gyda blawd gwenith. Mae'n ganddo fwy o ffibr a llai o fraster na bara gwyn, ac mae ei flas yn gryfach.\nRoedd bara rhyg yn cael ei ystyried yn un o brif fwydydd yr Oesoedd Canol. Y Sacsoniaid a'r Daniaid gyflwynodd rhyg i ynysoedd Prydain o gwmpas 500 OC, ac roedd yr hinsawdd yn addas ar gyfer ei dyfu yno.\nGwelir cyfeiriadau at fara du mewn dogfennau o'r 17g. Sôn am fara rhyg y mae'r rhain, a defnyddid y term 'du' i wahaniaethu bara rhyg a bara gwenith, a elwid yn 'fara gwyn' - er bod y bara'n nes at liw bara blawd cyflawn heddiw. Tyfid rhyg mewn ardaloedd yn Sir Gaernarfon yn y 17g nad oeddynt yn ddigon ffrwythlon i ganiatáu tyfu gwenith. Ar diroedd salach fyth, tyfid dim ond ceirch. Tueddai pobl i fwyta'r hyn oedd ar gael iddynt yn lleol, asc felly bara du rhyg oedd y bara a fwytid gan bobl rhannau yr iseldir lle nad oedd y tir o'r ansawdd gorau.\nMae nifer o wahanol fathau o rawn rhyg wedi dod o ogledd a chanolbarth Ewrop, gan gynnwys Llychlyn, Y Ffindir, Y Gwledydd Baltig, Gwlad Pwyl, Wcrain, Rwsia, yr Iseldiroedd, Gwlad Belg, Ffrainc, Y Weriniaeth Tsiec, Yr Almaen ac mae hefyd yn nodweddiadol o ganton Valais yn Y Swistir.\n↑ "Growing Grains: Wheat, Spelt, Oats, Barley, Rye and More". Organic Gardening. Cyrchwyd 2013-05-26.\n↑ G H Williams, Farming in Stuart Caernarfonshire, TCHS (Cyf 42, 1981), t.73.\nWedi dod o "https://cy.wikipedia.org/w/index.php?title=Bara_rhyg&oldid=6275852"\nLast edited on 24 Medi 2018, at 09:54\nNewidiwyd y dudalen hon ddiwethaf ar 24 Medi 2018, am 09:54.


100 diwrnod nes i Ras Fôr Volvo - Cardiff Harbour Authority\nDywedodd yr Ysgrifennydd Cabinet dros yr Economi a Seilwaith, Ken Skates: “Gyda 100 diwrnod i fynd, rydym yn gyffrous iawn am ddyfodiad Ras Fôr Volvo. Mae’n wych ein bod yn rhan o’r digwyddiad hwn – sy’n chwarae rhan allweddol yn y gwaith o ddathlu ein glannau godidog ym Mlwyddyn y Môr. Bydd cam Caerdydd yn hwb enfawr i economi Cymru ac yn rhoi proffil mwy cadarnhaol i Gaerdydd a Chymru ym mhedwar ban byd”.\nMae un o’r cychod, Turn The Tide On Plastic, yn helpu i ledaenu’r neges am y difrod a achosir gan blastig yn y moroedd, ac mae’n casglu data ar ficroplastig wrth iddo deithio’r byd. Ymhlith y criw mae’r Cymro Bleddyn Môn sy’n edrych ymlaen at ddod yma ym mis Mai. Dywedodd Bleddyn: “Mae Ras Fôr Volvo yn brawf enfawr o allu a gwydnwch, ac mae wedi bod yn un o brofiadau gorau fy mywyd. Fel Cymro, mae’n wych ein bod yn dod i Gaerdydd, a dwi’n edrych ymlaen at weld fy nheulu a’m ffrindiau wrth gyrraedd Bae Caerdydd ym mis Mai.”\nJesus Renedo, Ras Fôr Volvo\nCynhelir Ras Fôr Volvo bob tair blynedd.\nMae gan bob un o’r cystadleuwyr dîm o rhwng saith ac un ar ddeg o griw proffesiynol, yn dibynnu ar gymarebau rhywedd, sy’n rasio ddydd a nos am fwy nag 20 diwrnod ar y tro ar rai o’r cymalau.\nDoes ganddyn nhw ddim bwyd ffres ar y cwch, felly mae’r criw’n byw oddi ar fwyd rhew-sych.\nByddan nhw’n profi tymheredd yn amrywio o -5 i +40 gradd Celsius a dim ond un set o ddillad fydd ganddyn nhw.\nFfeithiau am dimau Ras Fôr Volvo


You are here: Home › Gwasanaeth Ariannol\nUndeb Credyd Gorllewin Cymru - Y cyd weithiad cynilo a benthyciadau sydd yn ddiogel, gyfeillgar ac yn gyfleus I Geredigion a Dyffryn Teifi. Lleolir Swyddfa CredCer yn Aberteifi:\n7 Stryd y Bont,\nNeu gallwch cysylltu a nhw drwy ffonio 01239 621408\nneu trwy e-bost: admin@credcer.co.uk\nTurn2us - Mae pobl ar draws y DU yn colli’r cyfle i hawlio budd-daliadau a chredydau treth sy’n werth dros £8 biliwn y flwyddyn. Gall Entitledto eich helpu i sicrhau eich bod yn cael yr hyn y mae gennych yr hawl i’w gael. Defnyddiwch y cymorth cyfrifo syml er mwyn gweld faint y gallech chi ei hawlio.\nTaxAid – Mae TaxAid yn elusen yn y DU sy’n cynnig cyngor am ddim ynghylch treth i bobl na allant fforddio talu am wasanaeth cynghorydd proffesiynol. Mae’r gwasanaeth yn annibynnol ac yn gyfrinachol.\nCyllid a Thollau Ei Mawrhydi (HMRC) – Help er mwyn cynorthwyo teuluoedd a gweithwyr gyda’r system fudd-daliadau a chredydau.\nCyllid y Wlad – Ei gwneud yn haws i chi ddarganfod a allai credydau treth eich helpu chi a’ch teulu.\nYmddiriedolaeth Gofal Dydd – Talu am Ofal Plant\nBydd yn eich helpu i ddeall y gwahanol fathau o gymorth ariannol y gallech fod yn ei gael er mwyn eich helpu i dalu am eich gofal plant.\nBydd y math o help y bydd modd i chi ei gael yn dibynnu ar eich amgylchiadau unigol, ond gallwch weld a oes unrhyw help ar gael ar eich cyfer chi pan fyddwch yn gweithio, yn astudio, yn cael hyfforddiant neu os oes gennych anghenion ychwanegol.\nGingerbread – Mae Gingerbread yn cynnig gwybodaeth, cyngor a thaflenni ffeithiau am yr holl faterion sy’n codi pan fyddwch yn gofalu am blant ar eich pen eich hun. Mae’r materion yn cynnwys cynhaliaeth plant, budd-daliadau, credydau treth, addysg, cyflogaeth, tai, trefniadau gyda rhiant arall eich plentyn, trafferthion ariannol a newidiadau sy’n diwygio’r system lles. A’r cyfle i fanteisio ar ddau wasanaeth arbennig:\n1. Plentyn anabl: ar gyfer rhieni sengl sy’n gofalu am blentyn gydag anabledd\n2. Teulu diogel: ar gyfer rhieni sengl y mae eu plentyn yn dangos ymddygiad bygythiol.\nMae llinell gymorth Rhieni Unigol ar gael ar: 0800 018 5026. 9am – 5pm yn ystod yr wythnos, a than 8pm ar nos Fercher.\nBudd-dal Plant – Gwybodaeth am Fudd-dal Plant, faint y byddwch yn ei gael ac a ydych yn debygol o fod yn gymwys\nWorking Families – Mae Working Families yn elusen sy’n ymgyrchu ac sy’n cynorthwyo ac yn rhoi gwybodaeth i rieni a gofalwyr sy’n gweithio. Yn ogystal, mae’n gweithio gyda chyflogwyr er mwyn eu hannog i elwa ar y manteision sy’n codi wrth helpu eu cyflogeion i sicrhau cydbwysedd rhwng eu bywyd yn y gwaith ac yn y cartref.\nA ydych yn cael trafferthion gyda Dyled?\nCyngor Ynghylch Arian?\nYdych chi’n poeni am sut I reoli’ch arian?\nYdych chi’n ei chael hi’n anodd talu’ch biliau?\nYdych chi wedi colli rheolaeth ar eich dyledion?\nTrefnwch apwyntiad yn Aberaeron gyda Ymgynghorwr sy’n arbenigo ar ddyled. Ffoniwch 01239 621974 neu e-bost: moneyadvice@cardigancab.cabnet.org.uk


Sut ydw i’n rheoli rhestr o gyfeiriadau wedi'u caniatáu Edu App Center yn Canvas? | Canllaw Gweinyddwyr Canvas | Canvas Guides (Welsh)\nCanvas Guides (Welsh)Canllawiau CanvasCanllaw Gweinyddwyr Canvas Apiau Allanol (LTI)Sut ydw i’n rheoli rhestr o gyfeiriadau wedi'u caniatáu Edu App Center yn Canvas?\nOs yw eich sefydliad yn defnyddio rhestr o gyfeiriadau wedi’u caniatáu ar gyfer Edu App Center, gallwch reoli eich rhestr o gyfeiriadau wedi'u caniatáu yn syth yn Canvas. I ddefnyddio’r rhestr o gyfeiriadau wedi’u caniatáu, bydd angen i chi wybod beth yw’r Tocyn API sydd wedi'i greu ar gyfer eich sefydliad Edu App Center. Mae’r tocyn mynediad yn cysoni’r rhestr Apiau Allanol ar lefel y cyfrif ac ar lefel y cwrs er mwyn dangos dim ond apiau o’r rhestr o gyfeiriadau wedi’u caniatáu ar gyfer Edu App Center, sydd wedi’u creu ar gyfer y sefydliad.\nGall gweinyddwyr reoli’r rhestr apiau unrhyw bryd i dynnu tocyn mynediad neu roi un arall yn ei le. Pan nad oes tocyn mynediad mewn cyfrif neu isgyfrif, bydd y rhestr Apiau Allanol yn dangos y rhestr apiau ddiofyn sy’n cael ei darparu gan Canvas. Dim ond ar lefel cyfrif ac isgyfrif mae modd rheoli'r rhestrau o gyfeiriadau wedi’u caniatáu.\nDim ond un tocyn API ar gyfer sefydliad mae Canvas yn ei dderbyn. Mae tocyn sy’n cael ei ddefnyddio ar lefel y cyfrif yn hidlo i lawr yn awtomatig i bob isgyfrif. Mae Edu App Center yn gallu delio â chreu mwy nag un tocyn ar gyfer sefydliad, ond bydd pob tocyn yn mynd i’r un rhestr o gyfeiriadau wedi’u caniatáu. Os ydych chi am greu rhestrau cyfeiriadau ar wahân sy’n berthnasol i isgyfrifon unigol, bydd angen i chi greu sefydliadau ychwanegol yn Edu App Center a chreu tocynnau API ar gyfer pob rhestr o gyfeiriadau wedi'u caniatáu.\nCliciwch y botwm Rheoli Rhestr Apiau (Manage App List).\nRhoi Tocyn API\nYn y maes Tocyn Mynediad (Access Token) , rhowch y Tocyn API gan eich sefydliad Edu App Center.\nGallwch weld y rhestr o apiau sydd wedi’u cymeradwyo o’ch rhestr o gyfeiriadau wedi'u caniatáu.\nBlaenorol: Sut ydw i’n defnyddio’r Canvas App Center mewn cyfrif?\nNesaf: Sut ydw i’n rheoli rhestr o gyfeiriadau wedi’u caniatáu yn yr Edu App Center?


Ar 26 Mehefin 2016, bydd Poppy Jones a'i thad, Rob, o'r Fenni, yn cymryd rhan gyda’i gilydd yn Nhriathlon Caerdydd i godi arian i’r elusen plant o orllewin Cymru, Cerebra. Ond byddan nhw’n wynebu her ychwanegol – mae parlys yr ymennydd ar Poppy sy’n ddeng mlwydd oed a Rob fydd yn ei gwthio/tynnu hi o amgylch y cwrs gan ddefnyddio offer personol a ddyluniwyd yn benodol gan dîm dylunio o Ganolfan Arloesi Cerebra – sef partneriaeth rhwng yr elusen a Phrifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant.\nGaned Poppy sy’n ddeng mlwydd oed Poppy â pharlys yr ymennydd cwadriplegig a chlefyd cronig yr ysgyfaint. Ni all hi eistedd, sefyll, rholio na’i chynnal ei hun ac mae bywyd yn her dyddiol iddi. Mae hi wedi dioddef llawer o broblemau iechyd dros y blynyddoedd a bu adegau pan nad oedd meddygon yn credu y byddai hi’n dod drwyddi. Fel yr esbonia Rob ei thad "Ar adegau cael a chael oedd hi ac rydyn ni’n teimlo’n ffodus iawn ei bod hi wedi bod gyda ni am y 10 mlynedd diwethaf".\nOnd nid yw cael cyflwr sy'n cyfyngu ar ei bywyd yn atal Poppy rhag cael hwyl. Mae hi’n gymeriad penderfynol sydd â synnwyr digrifwch hyfryd. Does dim terfyn ar ei hysbryd anturiaethus. Mae’n ysu am wefr, bron yn gaeth i adrenalin, ac yn gystadleuol dros ben.\nYn y cyfamser, mae Rob yn wynebu ei her ei hun wrth geisio dod yn ffit ar gyfer y digwyddiad. Nid yw erioed wedi cymryd rhan mewn triathlon cyn hyn ac nid yw’n nofiwr, rhedwr nac yn feiciwr rheolaidd. Adeg y Nadolig dim ond dau hyd o'r pwll nofio lleol yr oedd yn llwyddo i’w gwneud ac mae’n defnyddio ei feic hynafol i hyfforddi.\nMae Mam, sef Rachel, ynghyd â gweddill y teulu a ffrindiau, yn gefn mawr i Poppy a Rob ac yn eu cefnogi bob cam o'r ffordd, gan ddarparu'r holl gymorth a help sydd eu hangen. Cymhelliad Rob dros wneud hyn, mewn gair, yw helpu ei ferch: "mae hi mor gyffrous am gymryd rhan yn y triathlon ac yn seicolegol bydd o fudd mawr iddi. Mae hi'n mynd yn rhwystredig iawn oherwydd y cyfyngiadau sydd arni o ganlyniad i’w chyflwr, a bydd hwn yn canolbwyntio ei meddwl mewn gwirionedd ar beth y mae hi’n gallu ei wneud. Nid yw Poppy yn meddwl 'alla i byth' ond yn hytrach 'gydag ychydig o help fe alla i'. Mae gen i dipyn o waith o’m blaen i, serch hynny, gan nad yw cymryd rhan yn unig yn ddigon i Poppy – mae hi am ennill!"\nMae'r prosiect hefyd yn her enfawr i Ganolfan Arloesi Cerebra sy’n dylunio ac sy’n gwneud yr offer y bydd angen i Rob a Poppy fynd â nhw gyda nhw i’r linell orffen. Ar ôl gweld un o brosiectau diweddar y Ganolfan, sylweddolodd Rob beth oedd yn bosibl ei gyflawni gydag ychydig help a phenderfynu rhoi i’r elusen yr her ddylunio, peirianneg a gweithgynhyrchu o greu tair eitem chwaraeon unigryw.\nAr yr olwg gyntaf, cynllun yn digon hawdd oedd hwn i’r tîm dylunio - mae angen i Poppy a Rob gael cadair ar olwynion a bad. Ond mae Poppy yn bwriadu ennill! Felly mae angen cadair ar olwynion gyda chrogiant, a phob anhawster ergonomig wedi cael sylw ac wedi ei ddatrys. Rhaid iddi rolio’n dda ac yn gywir a rhaid iddi fod yn gyfforddus i’r ddau ddefnyddiwr. Rhaid iddi fod yn ysgafn, yn stiff ac eto yn gyfforddus. Bydd gan y "bad" ddyluniad unigryw, llyfn, main gyda chyn lleied o wrthiant hydrodynameg ag y bo modd, ond rhaid hefyd iddo fod yn sefydlog, cryf – ac ansuddadwy! Peirianneg fydd un o'r heriau mwyaf, ond mae gan y tîm lawer o ffrindiau sydd eisoes wedi cynnig llawer o help. Byddant yn cydweithio gyda systemau seddau V-Track, Loop Wheels, J.D.Marine ar gyfer weldio, ac wedi cael llawer o gyngor dylunio gan y pensaer llongau Richard Pemberton o Falmouth. Hefyd – am mai melyn yw hoff liw Poppy, dyna fydd lliw’r bad!\nEsbonia Dr Ross Head, Rheolwr Dylunio Cynnyrch yng Nghanolfan Arloesi Cerebra ym Mhrifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant yn Abertawe: "Mae'n wych cael cyfle i fod yn rhan o'r her hon. Mae’n rhaid i chi wyleiddio yng nghwmni rhywun tebyg i Poppy yn gwenu’n disglair, ac yn fywiog, bob amser. Dyw hi ddim yn cwyno am ei sefyllfa, ond mae’n bwrw iddi ac yn gwneud y gorau o bob sefyllfa. Pan gyfarfuom ni â Rob, roedd e’n emosiynol iawn am faint o gymorth a brwdfrydedd roedden ni’n eu dangos drostyn nhw. Ond mae’r un peth yn wir o’n hochr ni, bydd eu helpu nhw i gyflawni'r dasg anhygoel hon yn brofiad i’w gofio".\nMae Prifysgol Cymru Drindod Dewi Sant, sy'n bartneriaid prosiect mewn cwmni buddiannau cymunedol, hefyd yn cefnogi’n llawn her Rob a Poppy. Mae arbenigwyr o fri’r Brifysgol ym maes chwaraeon ac iechyd hefyd wedi bod yn cynghori Rob a Poppy ar eu rhaglen hyfforddi.\n"Mae Athrofa Cymru ar gyfer Llythrennedd Corfforol Y Drindod Dewi Sant yn falch o gefnogi Rob a Poppy yn y fenter gyffrous hon," meddai Dr Nalda Wainwright, Cyfarwyddwr Athrofa Cymru ar gyfer Llythrennedd Corfforol y Brifysgol.\n"Mae ein staff profiadol iawn o Labordy Perfformiad Uchel y Brifysgol yn gweithio gydag athletwyr ar bob lefel o ddechreuwyr i gystadleuwyr elît, o safon ryngwladol. Mae Dr Peter Herbert a Dave Gardener wedi rhoi Rob ar ben ffordd ac yn parhau i sicrhau y caiff y paratoad cywir. Er mai ras fer yw’r triathlon y byddan nhw’n cystadlu ynddo, bydd y gwaith ychwanegol o dynnu a gwthio Poppy a’r offer arbenigol a gafodd eu gwneud gan Ganolfan Arloesi Cerebra yn gofyn am ymdrech sylweddol ac yn creu heriau ychwanegol at y cyfuniad o dair disgyblaeth mewn un digwyddiad sydd eisoes yn dipyn o gamp," ychwanegodd Nalda.\nMae Triathlon Cymru a threfnwyr y digwyddiad yng Nghaerdydd, Camu i’r Copa, hefyd yn rhoi eu cefnogaeth lwyr i her Poppy a Rob. Meddai Amy Jenner o Triathlon Cymru: "Mae Triathlon Cymru yn ymrwymedig i sicrhau y gall pawb gyflawni her y Triathlon. Mae hon yn her ddwbl - her gorfforol anhygoel i Rob a phenderfyniad Poppy i brofi bywyd yn ei lawnder. Mae’r tîm Cerebra sy’n dylunio’r offer arbenigol, trefnwyr y ras, sef Camu i’r Copa, ynghyd â’r criw cymorth, wedi cydweithio'n rhyfeddol i wireddu breuddwydion Poppy a Rob yn ogystal â chodi arian ar gyfer elusen Cerebra a phlant eraill ag anaf ar yr ymennydd'.\nBydd y pâr yn codi arian ar gyfer Cerebra, elusen genedlaethol a’i chanolfan yng Nghaerfyrddin a'i nod yw helpu teuluoedd sydd â phlant â chyflwr yr ymennydd i ddod o hyd i fywyd gwell gyda'i gilydd. I gael rhagor o wybodaeth, ewch i: www.cerebra.org.uk. Pe hoffech chi gefnogi Rob a Poppy ewch i: www.justgiving.com/Rob-Jones42 .\nMae Canolfan Arloesi Cerebra (CIC) yn brosiect cydweithredol rhwng Cerebra a Phrifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant Abertawe. Cynigia CIC wasanaeth dylunio cynnyrch penodol i deuluoedd sydd â phlant ac arnynt gyflyrau ar yr ymennydd ledled y DU. Mae’r cynhyrchion yn cynnwys teclynnau cynorthwyo symud a chyfathrebu, cynhyrchion i alluogi mynediad at TG, seddau cynorthwyol, offer cynorthwyo ysgrifennu a thynnu llun, ac addasiadau ar gynhyrchion sy’n bodoli eisoes. Cynlluniwyd yr holl gynhyrchion i sicrhau bod y plentyn wedi ei gynnwys a bod cyn lleied o stigma cymdeithasol ag y bo modd.\nElusen genedlaethol yw Cerebra sy’n rhoi cyfle i deuluoedd sydd â phlant â chyflyrau ar yr ymennydd gael gwell bywyd gyda’i gilydd. Mae'r elusen yn noddi ymchwil ac yn darparu ystod eang o wasanaethau cymorth i helpu teuluoedd i oresgyn yr heriau y gallent ddod ar eu traws. I gael rhagor o wybodaeth ewch i: www.cerebra.org.uk\nI gael rhagor o wybodaeth am Cerebra, ewch i: www.cerebra.org.uk\nSian-Elin Davies 01267 676908 / 07449 998476 / Sian-Elin.Davies@uwtsd.ac.uk


Gruffudd Gryg, fl. 1357-1370, 3 results 3\nPrys, Edmund, 1544-1623., 2 results 2\nOnly top-level descriptions Dafydd ap Gwilym, active 14th century\nCyfrol o emynau ac emyn-donau, 1824-1827, yn bennaf yn llaw 'Ioan ap Iago ap Dewi', o bosib John James (Ioan ap Iago), Cil-y-cwm, sir Gaerfyrddin, bardd ac awdur y llyfr Ehediadau Barddonol, ar Amryw Destunau (Llanymddyfri, 1828), a gyhoeddwyd ar ôl ei farw. = A volume of hymns and hymn-tunes, 1824-1827, mainly in the autograph of 'Ioan ap Iago ap Dewi', who is possibly to be identified with John James (Ioan ap Iago) of Cil-y-cwm, Carmarthenshire, poet and author of the posthumously published Ehediadau Barddonol, ar Amryw Destunau (Llandovery, 1828).\nMae'r tonau a'r geiriau, gyda defnydd ysbeidiol o goelbren y beirdd, wedi eu rhwymo gyda chopi printiedig o John Harris, Grisiau Cerdd Arwest: Sef Cyfarwyddiadau Eglur a Hyrwydd at Ddysgu Peroriaeth: Ynghyd a Gwersi i Ddechreuwyr (Abertawe, 1823). Mae'r gyfrol hefyd yn cynnwys tair cyfres o englynion (f. 2 recto-verso), un wedi ei briodoli i Dafydd ap Gwilym (f. 2), ac un arall i Thomas Williams (Gwilym Morgannwg) (f. 2 verso). Mae dalen brintiedig yn dwyn yr emyn 'Y Cristion yn Marw' gan P[eter] Jones [Pedr Fardd], Llynlleifiad (Abertawe, [?1827]) wedi ei phastio y tu mewn i'r clawr blaen (gweler hefyd ff. 65 verso-68), a sieciau London Bank, yn daladwy i Evan Morgan, 1823, wedi eu pastio y tu mewn i'r clawr cefn. = The manuscript tunes and words, with occasional use of coelbren y beirdd, are bound with a printed copy of John Harris, Grisiau Cerdd Arwest: Sef Cyfarwyddiadau Eglur a Hyrwydd at Ddysgu Peroriaeth: Ynghyd a Gwersi i Ddechreuwyr (Swansea, 1823). Also included are three sequences of englynion (f. 2 recto-verso), one attributed to Dafydd ap Gwilym (f. 2) and another to Thomas Williams (Gwilym Morgannwg) (f. 2 verso). A printed leaf containing the hymn 'Y Cristion yn Marw' by P[eter] Jones [Pedr Fardd], Llynlleifiad (Swansea, [?1827]) has been pasted inside the front cover (see also ff. 65 verso-68), and cheques of the London Bank, payable to Evan Morgan, 1823, have been pasted inside the back cover.


Cynlluniau Oes - Cyfreithwyr Ewyllysiau a Phrofiant\nMae llawer o bethau y gallwn eu gwneud yn ystod ein hoes i sicrhau y bydd ein dymuniadau yn cael eu gwireddu ac y bydd ein teuluoedd wedi eu diogelu ar ôl i ni farw.\nMae pethau y gallwn ni eu gwneud hefyd i baratoi ar gyfer henaint, neu gynllunio ar gyfer adeg pan efallai na fyddwn yn gallu gwneud penderfyniadau drosom ein hunain mwyach. Er enghraifft, mae’n bosibl, tra eich bod yn iach ac yn ffit, i chi benodi pobl i reoli eich materion ariannol pe na byddech yn gallu gwneud hynny eich hunan oherwydd anaf neu salwch.\nGall ein tîm eich cynorthwyo chi a’ch teulu â’r canlynol:\n• Ewyllysiau ac Ymddiriedolaethau\n• Atwrneiaeth Arhosol\n• Herio neu Ymdaeru Ewyllys neu Ymddiriedolaeth\n• Y Llys Gwarchod\n• Cynllunio Etifeddiaeth ac Ystadau\n• Haen Cyfradd Sero i Breswylfeydd\nMae gwneud Ewyllys syml yn bwysig ac yn rhoi tawelwch meddwl. Er hynny ceir llawer o agweddau mwy cymhleth ar gynllunio am oes y gall ein tîm gynorthwyo â nhw hefyd. Hoffem ni fod yn gyfreithwyr i chi am weddill eich oes, felly dywedwch wrthym beth yw eich dymuniadau, a gall ein harbenigwyr eich tywys trwy’r meysydd cymhleth y mae angen i chi eu hystyried.\nGall marwolaeth anwylyd arwain at anghydfod teuluol yn aml. Gall yr anghydfodau fod yn gymhleth a pheri gofid ar adeg emosiynol. Rydym ni yn un o’r ychydig gwmnïau yng Nghymru sydd â’r arbenigedd angenrheidiol i ymdrin ag anghydfodau o’r fath, ac mae gennym ni enw da sydd wedi ei hen sefydlu yn y maes cymhleth hwn. Pan fo rhywun yn marw ac yn gadael asedau ar ei ôl, ceir potensial bob amser y bydd anghydfod yn codi hyd yn oed os yw wedi gadael Ewyllys. Adnabyddir hyn fel profiant cynhennus.\nMae nifer o aelodau o’n tîm wedi dilyn hyfforddiant Ffrindiau Dementia, felly os ydych chi neu anwylyd yn pryderu am unrhyw beth yn ymwneud â’ch cyfarfod cyntaf â ni, cysylltwch â ni a byddwn yn gwneud popeth o fewn ein gallu i wneud y broses yn rhwydd ac mor ddibryder â phosib.\n"Roeddwn i’n teimlo bod yr ystâd mewn dwylo da ac y bydden nhw’n sicrhau na fyddai gormod o ofid na straen i’r teulu."


Mae’r podlediad Amplify ar gael i wrando arno ar y llwyfannau canlynol:\nPennod 1 – Ar ba oedran ddylem ni ddechrau mwynhau cerddoriaeth?\nMae Ify Iwobi yn siarad â’r cyfansoddwr Helen Woods, Emma Coulthard o Sir Caerdydd a Gwasanaeth Cerdd Morgannwg a Lucy Clement-Evans o Codi’r To yng Ngogledd Cymru am eu prosiectau cerddoriaeth yn y blynyddoedd cynnar yng Nghymru a pham ei bod yn bwysig i blant fod â cherddoriaeth yn rhan o’u bywyd o’r cychwyn cyntaf.\nPennod 2 – Pam mae cerddoriaeth mor bwysig i iechyd meddwl pobl ifanc?\nMae Ify Iwobi yn siarad â’r cerddor Kizzy Crawford a Hannah Morgan o Heads Above the Waves.Tim Rhys-Evans yn siarad ag Ella, Katherine, Kyle a Tori o Fforwm Ieuenctid Cerddoriaeth Cymru.\nPennod 3 – Beth yw’r llwybrau i gerddoriaeth i bobl ifanc yng Nghymru?\nMae Ify Iwobi yn siarad â’r canwr-gyfansoddwr Foxxglove a chanwr opera a thelynores John Ieuan Jones sy’n dod o Ogledd Cymru. Mae llysgennad Anthem a thelynores Catrin Finch yn sgwrsio ag Anthem am ei thaith i mewn i gerddoriaeth.\nMae’r artist, actifydd ac aelod o Fforwm Cerddoriaeth Ieuenctid Cymru Andrew Ogun yn sgwrsio gyda’r rheolwr artistiaid a’r cynhyrchydd Jamie Winchester a DJ Gogledd Cymru, perchennog label a chynhyrchydd Endaf.\nPennod 4 – Pam ei bod yn bwysig bod gan bobl ifanc lais mewn cerddoriaeth yng Nghymru?\nIfy Iwobi sy’n sgwrsio gydag Elina Lee a Bruna Garcia am eu gwaith gyda Chelfyddydau Cenedlaethol Ieuenctid Cymru a Yasmine Dvaies am ei rôl fel Ymgynghorydd Ifanc gyda Beacons Cymru.\nRydym hefyd yn clywed gan aelodau Fforwm Ieuenctid Anthem 2021 ynghylch pam y gwnaethant ymwneud ag Anthem a’r hyn y gwnaethant ei fwynhau am gymryd rhan.


Pen-blwydd Hapus Firefox yn 10 Oed Heddiw! - Hacio'r Iaith\nMae’r porwr gwe Firefox yn dathlu deg mlynedd ers ei sefydlu fel pecyn annibynnol o’r casgliad o raglenni crëwyd gan Netscape. Mae’r rhaglen wedi dod yn boblogaidd iawn ac yn cystadlu gydag Internet Explorer, Chrome ac Opera am le yn y farchnad porwyr gwe. Un o gryfderau Firefox yw ei gymuned o ddatblygwyr gwirfoddol sydd wedi datblygu tua 40% o’r cod o fewn y rhaglen, ei gyfieithu i hyd at 87 o ieithoedd a chefnogi’r corff gydag ymgyrchoedd i gadw’r we’n agored, diogel a dysgu sgiliau i gyfrannu at y we.\nErs dyddiau Netscape, sy’n fwy na deg mlynedd yn ôl, mae’r criw sydd wedi bod yn paratoi’r fersiwn Cymraeg wedi bod yn brysur yn sicrhau fod y cyfieithiad yn cael ei ryddhau’n rheolaidd. Erbyn hyn mae’r dyddiau o weithio’n uniongyrchol gyda’r cod ar weinyddion Mozilla wedi dod i ben ac mae’r cyfieithiad yn cael ei baratoi drwy blatfform cyfieithu Pootle. Mae’r criw wedi derbyn cydnabyddiaeth Mozilla ac mae eu henwau wedi eu goleuo yn Nghaliffornia!\nDiolch hefyd i Osian ap Garth am ddarparu’r Geiriadur Cymraeg ers 2010, fel ychwanegyn gwirio sillafu ar gyfer llanw ffurflenni ar-lein ac yn y blaen. Mae di bod yn wych ar gyfer ei ddefnyddio yn Pootle!\nMae Firefox ar gael o wefan Cymraeg Mozilla ar gyfer Apple, Linux a Windows ac mae Firefox Android ar gael yn Gymraeg ar gyfer ffonau a thabledi Android o Play Store, Google.\nPethau eraill sydd ar y gweill ond efallai nid yn fuan:\nFirefox OS – meddalwedd ffôn symudol, tabledi, teledu, Raspberry Pi ac yn y blaen, yn Gymraeg. Bydd hi’n flwyddyn neu ddwy cyn bod ffonau digon pwerus a chaboledig yn rhedeg Firefox OS ymddangos ar y farchnad ym Mhrydain, ond mi fydd fersiwn Cymraeg ar gael!\nOs hoffech gael golwg ar fersiwn datblygol ohono yn Windows, mae modd ei lwytho i lawr, echdynnu’r ddelwedd a chlicio ar bash ac aros am dipyn a bydd y rhaglen yn agor.\nThunderbird a Lightening -y rhaglenni e-bost a dyddiadur\nDathliad arbennig Firefox yfory!