IAITH YR ERTHYGL Affricaneg Albaneg Almaeneg Amhareg Arabeg Armeneg Aserbaijani Aserbaijani (Syrilig) Basgeg Bislameg Casacheg Catalaneg Ciniarwandeg Cirgiseg Cirwndi Congo Coreeg Creoliaith Haiti Croateg Cymraeg Daneg Efficeg Eidaleg Estoneg Ewe Falenseg Feso Ffante Ffinneg Ffrangeg Galiseg Georgeg Groeg Hawseg Hebraeg Hiligainoneg Hwngareg Igbo Indoneseg Iorwba Iseldireg Japaneg Lithwaneg Lwo Malaialam Maleieg Mameg Nahwatl (Huasteca)) Ndebele (Simbabwe) Ngabere Norwyeg Oromo Perseg Portiwgaleg (Brasil) Portiwgaleg (Portiwgal) Pwnjabeg Pwyleg Rwmaneg Rwseg Saesneg Sapoteg (Isthmws) Sbaeneg Serbeg (Cyrilig) Serbeg (Rufeinig) Shona Sinhala Slofaceg Slofeneg Swahili Swedeg Swlw Tahitïeg Tajici Tarascan Telwgw Thai Tigrinia Tsieceg Tsieineeg Cantoneg (Syml) Tsieineeg Cantoneg (Traddodiadol) Tsieineeg Mandarin (Syml) Tsieineeg Mandarin (Traddodiadol) Tsitseweg Twrceg Wcreineg Wigwreg (Syrilig) Wrdw\nYm Môr y Gogledd, yn agos i arfordir gorllewinol talaith Schleswig-Holstein yn yr Almaen, mae tua 300 o bobl yn byw ar ynysoedd bach gwasgaredig a elwir yr Halligen. Sut mae’r bobl hynny’n clywed neges y Beibl gan Dystion Jehofa?—Mathew 24:14.\nMae’r Tystion yn teithio ar fferi i gyrraedd rhai o’r ynysoedd. Er mwyn cysylltu â phobl sy’n byw ar yr ynysoedd eraill, y mae rhaid i grŵp bach o Dystion ddefnyddio dull gwahanol—maen nhw’n cerdded tua phum cilometr (3 milltir) ar draws gwely’r môr. Sut mae hynny’n bosibl?\nManteisio ar Lanw a Thrai’r Môr\nYn llanw a thrai’r môr y mae’r gyfrinach. Bob rhyw chwe awr, bydd lefel Môr y Gogledd yn codi neu ddisgyn gymaint â thri metr (10 tr.)! Pan fydd y llanw ar drai, mae rhannau mawr o wely’r môr yn cael ei dadorchuddio, a gall y Tystion gyrraedd tri o’r ynysoedd ar droed.\nSut fath o daith ydy hon? “Cymerith hi ryw dwy awr i gyrraedd un o’r Halligen,” meddai Ulrich, arweinydd profiadol sy’n tywys y grŵp. “Gan fwyaf, cerddwn yn droednoeth. Dyma’r ffordd fwyaf effeithiol a chyfforddus i groesi gwely’r môr. Ond pan fydd y tywydd yn oer mae pawb yn gwisgo bŵts.”\nMae’r olygfa yn ddigon o ryfeddod. “Gallwch deimlo fel eich bod ar blaned arall,” meddai Ulrich. “Mae rhannau o wely’r môr yn fwdlyd, rhannau eraill yn greigiog, a mannau eraill yn garped o forwellt. Rydych chi’n gweld heidiau o adar y môr, crancod, ac anifeiliaid eraill.” O bryd i’w gilydd bydd rhaid i’r grŵp groesi Priele, dyna enw’r Almaenwyr ar y prillion neu nentydd sy’n dolennu trwy’r mwd wedi i’r llanw fynd allan.\nMae sawl her i’r rhai sy’n mentro ar y daith. Rhybuddia Ulrich: “Maen hawdd i fynd ar goll, yn enwedig pan fo’r nydden neu niwl môr yn disgyn. Felly cwmpawd a dyfais GPS amdani, a phawb i gadw at raglen dynn fel na chawn ni’n dal gan y llanw.”\nPregethu ar un o ynysoedd bach yr Halligen\nYdy hi’n werth yr ymdrech? Mae Ulrich yn adrodd hanes dyn yn ei naw degau sy’n darllen Y Tŵr Gwylio a’r Awake! “Un diwrnod, oedd ein hamser yn eithaf prin, doedd hi ddim yn bosib mynd i weld y dyn. Ond, cyn inni ymadael, dyma’r dyn yn dod ar gefn ei feic i’n dal ni a dweud: ‘Wel, ydw i’n mynd i gael fy nghopi o’r Tŵr Gwylio ’te?’ Wrth gwrs, roedden ni’n fwy na hapus iddo gael copi.”\nPregethu Mewn Ardaloedd Gwledig—Iwerddon\nPregethu Mewn Ardaloedd Gwledig—Awstralia


Agenda for Pwyllgor Craffu Diogelu'r Cyhoedd a'r Amgylchedd on Dydd Llun, 16eg Ionawr, 2017, 10.00 yb\nDydd Llun, 16eg Ionawr, 2017 10.00 yb\nAdroddiad Diwygiedig ar gyfer Eitem 8 PDF 332 KB\nCofnodion wedi eu hargraffu PDF 185 KB Gweld Cofnodion fel HTML\nDerbyniwyd ymddiheuriadau am absenoldeb gan y Cynghorwyr A. James, W. J. Lemon, W. G Thomas, D. E. Williams.\nEITEMAU AR GYFER Y DYFODOL PDF 190 KB\nPENDERFYNWYD nodi'r rhestr o eitemau ar gyfer y dyfodol a oedd i'w hystyried yn y cyfarfod nesaf ddydd Gwener, 3 Mawrth, 2017.\nEGLURHAD AM BEIDIO A CHYFLWYNO ADRODDIADAU CRAFFU PDF 69 KB\nNododd y Pwyllgor y rheswm dros beidio â chyflwyno amcanion Llesiant 2017/18 y Cyngor a'r Wybodaeth Ddiweddaraf am y Goleuadau Stryd. Gofynnwyd a fyddai modd i'r adroddiadau hyn gael eu hystyried yn ystod y cyfarfod nesaf.\n12.1 nodi'r ffaith na chyflwynwyd yr adroddiad.\n12.2 y byddai amcanion Llesiant y Cyngor 2017/18 a'r wybodaeth ddiweddaraf am Oleuadau Stryd yn cael eu cyflwyno yn ystod y cyfarfod nesaf.\nY WYBODAETH DDIWEDDARAF AM YR ARDALOEDD RHEOLI ANSAWDD AER PRESENNOL YN SIR GAERFYRDDIN PDF 155 KB\nBu'r Pwyllgor yn ystyried y Wybodaeth Ddiweddaraf am Ardal Rheoli Ansawdd Aer presennol yn Sir Gaerfyrddin. Atgoffwyd yr aelodau bod Deddf yr Amgylchedd 1995 yn datgan bod dyletswydd ar awdurdodau lleol i asesu a rheoli ansawdd yr aer yn eu hardal. Roedd yr adroddiad yn darparu'r wybodaeth fanwl ddiweddaraf am lefelau NO2 yn enwedig yn nhref Llandeilo ac ardaloedd Caerfyrddin a Llanelli a oedd wedi gweld cynnydd yn lefelau NO2 dros y blynyddoedd diwethaf. Nodwyd o ran darparu ffordd osgoi ar gyfer Tref Llandeilo, roedd nifer o gamau gweithredu eisoes wedi'u rhoi ar waith ac roedd Llywodraeth Cymru wedi cyhoeddi datganiad yn ddiweddar yn cadarnhau y byddai gwaith yn mynd yn ei flaen ar y ffordd osgoi yn 2019.\nMewn ymateb i bryder ynghylch yr hyn oedd ar y gweill er mwyn helpu i wella llif y traffig yn ardal Felin-foel Llanelli, dywedodd y Pennaeth Trafnidiaeth a Phriffyrdd wrth y Pwyllgor fod llif y traffig a lefel yr allyriadau wedi gwella'n sylweddol yn dilyn y newidiadau i gynllun y ffordd. Roedd y Pennaeth Trafnidiaeth a Phriffyrdd hefyd wedi cadarnhau y byddai'r camau gweithredu yn y Cynllun Rheoli Ansawdd Aer yn cael eu hystyried yn llawn.\nCyfeiriwyd at y ffaith nad oedd atodiadau 1,2 a 3 wedi'u cynnwys gyda'r adroddiad. Ymddiheurodd y Pennaeth Tai a Diogelu'r Cyhoedd i'r Pwyllgor am y camgymeriad a dywedodd y byddai'r adroddiad yn cael ei osod ar yr agenda ar gyfer y cyfarfod nesaf ynghyd â'r atodiadau er mwyn eu hystyried.\nDywedwyd y byddai ffordd osgoi newydd yn welliant i'w groesawu yn nhref Llandeilo a byddai'n gwella'r problemau llygredd traffig presennol.\nMynegwyd siom nad oedd Heol Ffynnon Job, Heol y Coleg a Heol Llansteffan yn cael eu cynnwys o fewn ffiniau'r Ardal Rheoli Ansawdd Aer. Atgoffodd Cyfarwyddwr yr Amgylchedd y Pwyllgor fod argymhellion yr Ardal Rheoli Ansawdd Aer wedi cael eu hystyried eisoes a chytunwyd arnynt yn ystod cyfarfod o'r Cyngor a gynhaliwyd ar 11 Mai 2016.\nMynegwyd pryder ynghylch yr effaith y byddai gwaith y ffordd osgoi newydd yn ei chael ar breswylwyr Llandeilo. Dywedodd y Pen-swyddog Iechyd yr Amgylchedd wrth y Pwyllgor fod Cynllun Gweithredu wedi cael ei ddatblygu er mwyn cydymffurfio â gofynion deddfwriaethol, a'i fod ar hyn o bryd yn ail flwyddyn cam 1, a fyddai'n cael ei adrodd cyn hir.\nDywedwyd bod trigolion Llandeilo o blaid y gwaith ac mae'r ffordd osgoi oedd yr unig ateb i'r broblem ansawdd aer presennol.\nSEFYLLFA BRESENNOL Y CYNLLUN SGORIO HYLENDID BWYD YN SIR GAERFYRDDIN PDF 237 KB\nCrynodeb ac Adroddiad Diwygiedig , eitem 8. PDF 173 KB Gweld fel HTML (8./2) 150 KB\nBu'r Pwyllgor yn yr ystyried adroddiad ar Sefyllfa Bresennol y Cynllun Sgorio Bwyd yn Sir Gaerfyrddin. Roedd yr adroddiad sy'n unol â Deddf Sgorio Hylendid Bwyd (Cymru) 2013, ac mewn cydweithrediad â'r cynllun gwirfoddol yn gofyn i fusnesau bwyd arddangos eu sgoriau hylendid bwyd, ac roedd hyn yn galluogi cwsmeriaid yn Sir Gaerfyrddin i wneud gwell dewis gwybodus am le y maent yn bwyta a phrynu eu bwyd.\nGofynnwyd a oedd yr un swyddogion yn cyflawni archwiliadau yn yr un lleoliad. Cadarnhaodd y Rheolwr Gwasanaethau Iechyd y Cyhoedd fod swyddogion yn cyflawni archwiliadau mewn ardaloedd gwahanol.\nCyfeiriwyd at y rhestr o'r 26 o fusnesau a oedd yn cydymffurfio'n fras ond heb ymateb. Mewn ymateb i ymholiad, ynghylch y 'cyfnod ers y sgôr diwethaf' ac amledd archwiliadau, dywedodd y Pennaeth Tai a Diogelu'r Cyhoedd wrth y Pwyllgor fod rhaglen archwilio ar waith a oedd yn cael ei diweddaru'n gyson. Hefyd, nodwyd bod y rhestr a ddarparwyd yn berthnasol i 29 Rhagfyr 2016. Ychwanegodd y Rheolwr Gwasanaethau Iechyd, ers 29 Rhagfyr 2016, fod sgôr hylendid bwyd ar gyfer dau o'r safleoedd wedi gwella yn dilyn archwiliad diweddar. Roedd yr archwiliad o Farchnad Hendy-gwyn ar Daf wedi gwella gyda sgôr o 4 ac roedd Ling Di Long Rhydaman wedi dangos sgôr o fwy na 2.\nGofynnwyd ynghylch y ffactorau risg uniongyrchol a oedd yn arwain at gau busnesau bwyd. Dywedodd y Pennaeth Tai a Diogelu'r Cyhoedd y gallai busnesau bwyd gael eu cau petai 'risg uniongyrchol' yn unig. Roedd yr adroddiad yn cynnwys enghreifftiau o risg uniongyrchol gan gynnwys pla o fermin a diffyg d?r poeth. Fodd bynnag, dywedwyd wrth y Pwyllgor bod llawer o ffactorau risg eraill a fyddai'n cael eu hystyried yn ystod archwiliadau.\nMewn ymateb i ymholiad ynghylch perfformwyr gwael presennol Sir Gaerfyrddin, dywedodd Pennaeth Tai a Diogelu'r Cyhoedd fod y 36 o fusnesau nad oedd yn cydymffurfio'n fras wedi cael llythyr yn gofyn iddynt gadarnhau eu cynlluniau o ran sut y byddent yn gwella eu sgôr hylendid.\nGofynnwyd beth fyddai'n digwydd os nad oedd Swyddog Archwilio yn fodlon y byddai safle yn cael isafswm sgôr o 3? Dywedodd y Rheolwr Gwasanaethau Iechyd y Cyhoedd petai Swyddog Archwilio o'r farn na fyddai safle yn gwella ei sgôr hylendid cyfredol yn dilyn ailasesiad, yna byddai'r safle yn cael hysbysiad gwella neu hysbysiad camau adfer a gallai camau erlyn gael eu rhoi ar waith pe na bai'r safle yn cyflawni'r gwaith a nodwyd yn yr hysbysiad.\nMewn ymateb i ymholiad, dywedodd y Pennaeth Tai a Diogelu'r Cyhoedd y byddai dulliau amrywiol o ran cyfathrebu â'r cyhoedd yn cael eu defnyddio er mwyn annog safleoedd nad oedd yn cydymffurfio'n fras i wella eu sgoriau bwyd hylendid. Yn ogystal â hyn, mynegwyd yn glir i'r busnesau y cysylltwyd â hwy, y byddai'r Awdurdod yn gwneud datganiad cyhoeddus ynghylch y rheiny a oedd yn ymddangos nad oedd ganddynt fwriad i gydymffurfio'n fras.\nPwysleisiodd y Pennaeth Tai a Diogelu'r Cyhoedd ei fod yn ddiogel i'r cyhoedd fwyta ... Gweld y cofnodion lawn ar gyfer eitem 8.\nMODEL BLAENORIAETHU AR GYFER GWELLIANNAU DIOGELWCH FFYRDD AC ISADEILEDD PRIFFYRDD PDF 163 KB\nView item 9. as HTML 52 KB\nReport , eitem 9. PDF 254 KB Gweld fel HTML (9./2) 67 KB\nAppendix 1 , eitem 9. PDF 88 KB Gweld fel HTML (9./3) 13 KB\nAnnex 1 , eitem 9. PDF 538 KB\nYstyriodd y Pwyllgor yr adroddiad ar y Model Blaenoriaethu ar gyfer Gwelliannau Diogelwch Ffyrdd ac Isadeiledd Priffyrdd, a oedd yn rhoi amlinelliad o'r meini prawf diwygiedig ar gyfer asesu a blaenoriaethu ceisiadau am welliannau isadeiledd priffyrdd a diogelwch ffyrdd. Nododd y Pwyllgor fod y Bwrdd Gweithredol yn ystod ei gyfarfod ar 14 Tachwedd, 2011 wedi cymeradwyo'r meini prawf presennol ar gyfer asesu, dewis a blaenoriaethu Gwelliannau Diogelwch Ffyrdd a Gwelliannau Troedffyrdd a ariannwyd o gyllideb cyfalaf y Cyngor. Roedd yr adroddiad wedi tynnu sylw at y ffaith fod y galw yn uchel ac ar hyn o bryd roedd 355 o geisiadau ar wahân am welliannau isadeiledd priffyrdd a diogelwch ffyrdd.\nMewn ymateb i ymholiad ynghylch nifer y cynlluniau, dywedodd y Pennaeth Trafnidiaeth a Phriffyrdd wrth y Pwyllgor fod ceisiadau newydd yn cael eu hasesu yn flynyddol gyda'r rhestr gyffredinol o geisiadau yn cael eu hadolygu bob 2 flynedd. Fodd bynnag, ni fyddai cynlluniau a oedd eisoes wedi'u cadarnhau o fewn y Rhaglen yn cael eu cynnwys mewn unrhyw Adolygiad.\nYn dilyn ymholiad, eglurodd y Pennaeth Trafnidiaeth a Phriffyrdd y gallai 10% o unrhyw Raglen Gyfalaf gael ei ddyrannu er mwyn darparu mesurau hwylus cost isel, gwerth uchel i fynd i'r afael â materion diogelwch ffyrdd risg uchel neu i leihau costau refeniw o gostau cludiant ysgol. Gallai enghraifft o hyn gynnwys uwchraddio rhan o briffordd sy'n cael ei defnyddio ar gyfer cerdded i'r ysgol drwy ychwanegu mesurau diogelwch ychwanegol megis marciau ffordd, gwell arwyddion, ffensys diogelwch, gosod arwyneb, neu ddatblygu llwybrau troed sy'n cysylltu â'i gilydd i greu llwybrau cerdded 'diogel'.\nMewn ymateb i sylw ynghylch safleoedd risg uchel yn dilyn damweiniau a arweiniodd at farwolaethau, dywedodd y Pennaeth Trafnidiaeth a Phriffyrdd fod yr Awdurdod yn ymchwilio i ddamweiniau ar y cyd â'u partneriaid perthnasol a byddai'r model hwn yn cael ei ddefnyddio i asesu ymyriadau yn ôl y risg gan ddefnyddio'r meini prawf a nodwyd yn y model.\nLLOFNODI FEL COFNOD CYWIR COFNODION CYFARFOD Y PWYLLGOR A GYNALWYD AR Y 16EG O RAGFYR, 2016 PDF 285 KB\nCyfeiriwyd at Gofnod 6, Y wybodaeth ddiweddaraf am y sefyllfa ynghylch y digwyddiad gollwng cerosene yn Nant-y-caws. Gofynnwyd a oedd rhagor o wybodaeth am y mater. Dywedodd Cyfarwyddwr yr Amgylchedd fod y Gr?p Adfer yn bwriadu cyfarfod yn gynnar ym mis Chwefror 2017, ac nid oedd unrhyw fater arall wedi dod i law hyd yn hyn.\nCafwyd cais i gywiro Cofnod 2, Datgan Buddiant fel a ganlyn:-\nNewid y datganiad "Aelod o Glwb Pysgota Caerfyrddin a'r Ardal" i "Cadeirydd Cymdeithas Bysgota Amatur Caerfyrddin".\nYn amodol ar y newid:\nPENDERFYNWYDllofnodi cofnodion cyfarfod y Pwyllgor Diogelu'r Cyhoedd a'r Amgylchedd a gynhaliwyd ar 16 Rhagfyr, 2016 gan eu bod yn gywir.


Comisiynydd Cenedlaethau’r Dyfodol Cymru’n cyhoeddi rhoi tâl absenoldeb i staff sy’n ffoi rhag cam-drin domestig – The Future Generations Commissioner for Wales\nHome | News Posts | Comisiynydd Cenedlaethau’r Dyfodol Cymru’n cyhoeddi rhoi tâl absenoldeb i staff sy’n ffoi rhag cam-drin domestig\n“Rydym ni’n gwybod fod llawer o fenywod yn aros mewn perthynas gamdriniol oherwydd diffyg arian a mynediad i lety diogel iddyn nhw a’u plant.\n“Fel cyflogwr, mae’n bwysig iawn i mi fod fy staff yn ymwybodol nad ydyn nhw ar eu pen eu hun wrth ddelio â sefyllfa ddifrifol a brawychus, a bod cefnogaeth hanfodol, ymarferol ar gael ar unwaith, er mwyn eu helpu i adael perthynas gamdriniol. Mae’r gefnogaeth bellach hon yn ychwanegol i’n polisi gweithle, sydd eisoes yn ei le i ddiogelu dioddefwr cam-drin, ac i sicrhau fod y gweithle’n lle diogel.\n“Mae cam-drin domestig yn broblem i bawb ac fel cyflogwr gallwn wneud ymdrech ar y cyd i ymladd un o’r problemau cymdeithasol mwyaf sy’n ein hwynebu heddiw.”\nMeddai Eleri Butler, Prif Weithredwr, Cymorth i Ferched Cymru:\n“Rydym ni’n croesawu’r fenter hon gan Gomisiynydd Cenedlaethau’r Dyfodol Cymru, oherwydd mae gan bob un ohonom rôl i’w chwarae, ac mae’n gyfrifoldeb ar bawb i herio cam-drin domestig. Mae Cymorth i Fenywod Cymru’n darparu hyfforddiant ac arweiniad i gyflogwyr yng Nghymru ynghylch sut allan nhw greu diwylliant gweithio sydd ddim yn goddef trais yn erbyn menywod.\n“Rydym ni’n gwybod fod menywod sy’n dioddef cam-drin yn aml yn gofidio am gadw’u swydd, ac wrth i gyflogwyr anfon neges glir eu bod nhw’n gallu cynnig cefnogaeth fel hyn, bydd hynny’n allweddol er mwyn galluogi goroeswyr i wneud dewisiadau a chael mynediad i gymorth a chefnogaeth.”\nMae darpariaeth debyg eisoes wedi cael ei phasio yn Ynysoedd Philippines, rhannau o Ganada a Seland Newydd.\nOs ydych chi neu rywun rydych chi’n ei adnabod yn profi cam-drin domestig, gallwch ffonio llinell gymorth gyfrinachol Byw Heb Ofn ar 0808 8010 800 neu ewch i gwefan http://www.welshwomensaid.org.uk/cy/


Hafan Rhestriadau Pethau i'w gwneud Atyniadau Treftadaeth Aberdulais National Trust\nDyma gyfle i gamu'n ôl i fywydau dynion, menywod a phlant oes Victoria, a fu'n rhan o'r chwyldro diwydiannol yn ne Cymru a newidiodd y byd.\nChwyldro diwydiannol wedi'i bweru gan ddŵr ers 1584!\nDarganfyddwch hanes arloesol Aberdulais wrth ddefnyddio'i dirwedd 'Oes yr Iâ' a'i raeadrau syfrdanol i bweru diwydiannau drwy'r oesoedd ac i'r dyfodol.\nErs cychwyn cyntaf y chwyldro diwydiannol, mae llawer o ddiwydiannau wedi ffynnu yma, o Waith Copr cyntaf Prydain i Waith Tun prysur Fictoraidd a oedd yn darparu tun i bedwar ban byd. Bellach, yn gweithio law yn llaw â chadwraeth, twristiaeth yw'r diwydiant sy'n ffynnu – felly mae llawer mwy o hwyl i'w chael yn Aberdulais erbyn hyn, a llawer llai o lwch!\nGwyrdd a Gwych\nHeddiw, mae Aberdulais yn ymfalchïo mewn hunangynhaliaeth, gan ddarparu trydan gyda'i dyrbin danddeaerol ac olwyn ddŵr fwyaf Ewrop. Dyma'r gweddillion hynaf sy'n goroesi sy'n adrodd straeon gorffennol cynhyrchu tun arloesol Prydain.\nYstafell De'r Hen Ysgoldy\nYn Oes Fictoria, roedd yr hen ysgoldy yn meithrin y meddwl. Heddiw, mae'n meithrin y corff a'r enaid. Mae'r hen ysgoldy bellach yn ystafell de gysurus sy'n cynnig cynnyrch lleol a thraddodiadol i'r teulu cyfan.\nArchwilio, cael hwyl a darganfod yn yr unlle\nArchwiliwch yr adfeiliau, dysgwch am yr archaeoleg, rhowch gynnig ar y gwisgoedd a'r gweithgareddau i'r teulu. Yna, wedi mwynhau picnic uwchben y rhaeadr a gweld yr olwyn ddŵr enfawr yn troi*, beth am wylio ffilm neu fynd i'r siop anrhegion am ychydig o therapi manwerthu? Beth bynnag sy'n mynd â'ch bryd chi, dyw'r gorffennol erioed wedi bod yn gymaint o hwyl!\n*Mae'r olwyn ddŵr a'r tyrbin yn ddibynnol ar lefelau dŵr a gwaith cadwraeth.\nYn hollol hygyrch i gadeiriau olwyn\nCroesewir cŵn ar dennyn.


Newyddion Ychwanegol – Dinesydd\nLlun: gan Robin Maggs, Amgueddfa Cymru\nMewn seremoni yn ddiweddar ym Mhrifysgol Caerdydd derbyniwyd Dr Robin Gwyndaf yn Gymrawd o Gymdeithas Ddysgedig Cymru (Yr Academi Genedlaethol: yn Dathlu Ysgolheictod a Gwasanaethu’r Genedl : FLSW).\nY mae Robin yn Gymrawd hefyd o Gymdeithas Hynafiaethwyr Llundain (FSA); yn Gymrawd Llên Gwerin Cydwladol (Helsinki); ac yn gyn-aelod o Fwrdd Cydwladol Canolfan Diwylliant Gwerin Ewrop, o dan nawdd UNESCO (Budapest).\nPenodwyd Robin Gwyndaf yn aelod o staff Amgueddfa Werin Cymru, Sain Ffagan ym mis Hydref 1964. Y mae’n gyn Guradur Llên Gwerin a Phennaeth yr Adran Bywyd Diwylliannol. Wedi ymddeol yn 2006 fe’i gwnaed yn Gymrawd Ymchwil er Anrhydedd. Ym mis Hydref 2019 bydd yn dathlu 55 mlynedd o wasanaeth i’r Amgueddfa. Ar achlysur cael ei dderbyn yn Gymrawd o’r Gymdeithas Ddysgedig , ychwanegodd y sylw a ganlyn:\n‘Rwy’n ystyried yr anrhydedd yn gydnabyddiaeth hefyd i’r Amgueddfa Werin, a charwn ddal ar y cyfle hwn i ddiolch o galon i’r Amgueddfa a’i holl staff am bob cyfle a chefnogaeth a dderbyniais er 1964.’\nCodi Arian Dros Strôc\nUn cam bach i ddyn, un cam gwych dros strôc\nHanner can mlynedd ers i’r dyn cyntaf gerdded ar y lleuad, mae goroeswyr strôc yng Nghaerdydd bellach yn profi eu bod hwythau hefyd yn gallu goresgyn eu heriau eu hunain trwy gymryd rhan mewn taith gerdded elusennol i’r Gymdeithas Strôc.\nMae’r elusen yn gwahodd pobl ar draws Caerdydd i ddathlu adferiad ar ôl strôc drwy ymuno â Chamu Allan Dros Strôc ar Sgwâr Landsea, Bae Caerdydd ar 9 Mehefin.\nI nodi’r 50fed pen-blwydd hwn, mae’r Gymdeithas Strôc hefyd yn gobeithio y bydd gan bob taith o leiaf 50 o gyfranogwyr yn codi o leiaf £ 50 i gefnogi ei gwaith yn cynnig cymorth i oroeswyr strôc a’u hanwyliaid, wrth iddynt ailadeiladu eu bywydau ar ôl strôc.\nDywedodd Carol Bott, Cyfarwyddwr y Gymdeithas Strôc yng Nghymru, “Pan mae strôc yn taro, mae rhan o’ch ymennydd yn cau. Ac felly mae rhan ohonoch chi hefyd. Mae hynny oherwydd bod strôc yn digwydd yn yr ymennydd, y ganolfan reoli ar gyfer pwy ydym ni a beth y gallwn ei wneud. Mae effaith hynny’n amrywio yn ôl pa ran o’ch ymennydd sydd wedi ei heffeithio; gallai fod yn unrhyw beth o ddileu’ch gallu i siarad, eich gadael gydag anabledd corfforol neu effeithio ar eich emosiynau a’ch personoliaeth.\n“I lawer o oroeswyr strôc, gall ailadeiladu eu bywydau ymddangos fel her enfawr, yn debyg i gyrraedd y lleuad pumdeg mlynedd yn ôl. Gwyddom fod adferiad yn anodd, nid ydym yn gwadu hynny, ond gyda’r gefnogaeth arbenigol gywir a thunnell o ddewrder a phenderfyniad, gall yr ymennydd addasu ar ôl strôc.\n“Yn union fel y dathlwyd y camau cyntaf hynny ar y lleuad 50 mlynedd yn ôl, mae pob taith Camu Allan Dros Strôc yn dathlu’r holl ffyrdd y mae goroeswyr strôc yn ailadeiladu eu bywydau. Mae adferiad o strôc yn ymdrech tîm. Cofrestrwch a byddwch yn rhan o’n tîm ni.”\nI gofrestru, neu i gael gwybod mwy, ewch i www.stroke.org.uk/stepout.\nYn Eisteddfod Genedlaethol Caerdydd y llynedd lansiwyd y gyfrol ‘Heddwch yn y Ddinas’, cyfrol sy’n ein tywys o gwmpas 22 o lefydd yn y ddinas sy’n ymwneud â heddwch a heddychiaeth e.e. Y Deml Heddwch a’r Ardd Heddwch Genedlaethol, Lôn Isa Rhiwbeina a Lily Tobias, Capel Minny Street, Cathays ac R J Jones, Prifysgol Caerdydd a Henry Richard, Yr Ais a John Bachelor, cerflun Mahatma Gandhi a cherflun Heddwch ar gyfer Tangnefeddyn y Byd, Sri Chimnoy.\nMai 18fed, Dydd Neges Heddwch ac Ewyllys Da, arweiniodd Jon Gower rai o aelodau Cyfundeb Dwyrain Morgannwg Undeb yr Annibynwyr ar ran o’r daith.\nYn y llun gwelir y grŵp yn yr Ardd Heddwch tu ôl i’r Deml Heddwch (lle lluniwyd y Neges wreiddiol yn 1922 gan y Parchedig Gwilym Davies).\nAnogir grwpiau /cymdeithasau/clybiau neu grwpiau ieuenctid i ddilyn rhan o drywydd ‘Heddwch yn y Ddinas’. Byddai’n sicr yn gyfle i lawer fanteisio ar y cyfle i ddysgu mwy am ein prifddinas ac egwyddorion pobl y gallwn eu hefelychu, mewn byd gyda chymaint o drais a rhyfeloedd ynddo. Basai Jon Gower ei hun neu un o ddau berson arall mae Cell Cymdeithas y Cymod, Caerdydd wedi eu holi hefyd yn barod i arwain taith o’r fath.\nGellir cael copïau o’r llyfryn dwyieithog (£5) yn siopau Cymraeg y ddinas neu cysylltwch gydag\nR Alun Evans ralun.evans36@gmail.com 02920520854 07763339141\nDafydd a Meri Griffiths 02920 568420 07800558996 ha.fan@virgin.net\nMae ap hefyd ar gael i gyd-fynd â’r llyfryn. Ewch i App Store neu Google Play a chwilio am ‘Heddwch yn y Ddinas’\nCronfa Glyndŵr yn yr Eisteddfod\nAled Roberts, Comisiynydd y Gymraeg, yn cael ei holi gan Dylan Jones, Radio Cymru\nCynhelir sesiwn ddifyr a dadlennol ym Mhabell y Cymdeithasau 1 ar faes yr Eisteddfod Genedlaethol am 12 o’r gloch ar ddydd Mercher 8fed o Awst, pan fydd Dylan Jones, cyflwynydd bywiog Radio Cymru, yn holi Aled Roberts, Comisiynydd y Gymraeg am ei swydd newydd a’i obeithion ar gyfer dyfodol yr iaith Gymraeg.\nErs ei benodi mae Aled Roberts wedi bod yn teithio o gwmpas Cymru yn ceisio deall profiadau pobl a’u hagweddau at yr iaith. Dywed “Ers i mi gychwyn y swydd ym mis Ebrill, dwi wedi teithio i bob cwr o Gymru yn siarad gyda chwmnïau, sefydliadau a’r cyhoedd am eu defnydd hwy, neu beidio, o’r Gymraeg. Rwyf wedi gweld gwahaniaethau mawr o un ardal i’r llall, er bod rhai themâu cyson wedi codi. Edrychaf ymlaen at rannu rhai o’r themâu hyn gyda Dylan Jones yn yr Eisteddfod.” Ymhlith y pynciau trafod eraill bydd cefndir ieithyddol Aled Roberts ei hun, heriau’r dasg o’i flaen yn Gomisiynydd a chyrraedd un filiwn o siaradwyr erbyn 2050.\nCronfa Glyndŵr sy’n trefnu’r sesiwn hon yn ystod Eisteddfod Genedlaethol Sir Conwy. Nod y Gronfa yw codi arian i ddosbarthu grantiau i ysgolion, Mentrau Iaith a chylchoedd meithrin, er mwyn hybu addysg cyfrwng Cymraeg. Meddai Catrin Stevens, Cadeirydd Cronfa Glyndŵr, ‘Dyma’r eildro i’r Gronfa fentro i gynnal sesiwn o’r fath yn y Brifwyl, a bydd yn gyfle i ni ystyried sut y gallwn ni, fel mudiad, hybu a chefnogi gweledigaeth y Comisiynydd, yn enwedig ym maes addysg. Rydym yn weithredol iawn yn hyrwyddo addysg gyfrwng Cymraeg ledled Cymru, ac wedi rhannu cyfanswm o tua £38,000 o’r Gronfa rhwng 2011 a 2019. Mae cylchoedd a chylchoedd meithrin a Mentrau Iaith yn y de a’r gogledd ddwyrain wedi elwa’n fawr o’r grantiau hyn ond prin yw’r ceisiadau o’r gogledd orllewin ac o sir Conwy ei hun. Hoffem petai’r drafodaeth hon gyda’r Comisiynydd yn sbardun i’n cyfeillion yn y siroedd hyn ystyried sut y gellir grymuso addysg Gymraeg yn eu hardaloedd trwy gefnogaeth ymarferol y Gronfa.’\nCroeso cynnes i bawb i’r digwyddiad pwysig hwn.\nAm wybodaeth bellach cysyllter â catrinstevens@outlook.com neu prosserh@btinternet.com\nLluniau Ysgol St Curig\nClwb Rygbi Cymry Caerdydd yn y Bowlen Genedlaethol\nPowlen Cenedlaethol URC – Rownd yr 16 olaf\nClwb Rygbi Cymry Caerdydd 33 – Pendyrus 12\nMae hi wedi bod yn dymor digon siomedig hyd yma i Glwb Rygbi Cymry Caerdydd. Wedi disgyn o Adran 2 i Adran 3 ar ddiwedd y tymor blaenorol, y gobaith oedd y byddem yn gallu cystadlu i adennill ein statws yn yr adran uwch. Ond siomedig fu’r misoedd cyn y Nadolig, gyda’r Clwb yn methu creu unrhyw fomentwm, gyda nifer o gemau’n cael eu canslo fel canlyniad i’r tywydd sâl a’r gemau rhyngwladol. Er i ysbryd y garfan barhau’n uchel, roedd angen i rywbeth sbarduno’r tymor.\nTrwy gydol yr adeg hon, roedd y bechgyn wedi bod yn cystadlu yng nghwpan Powlen Undeb Rygbi Cymru, ac er y trafferthion yn y gynghrair, roeddem wedi bod yn llwyddianus yn y cwpan. Yn sgîl hyn, ar Ionawr 12fed, croesawyd Pendyrus i gaeau Pontcanna ar gyfer gêm yn rownd y 16 ola’ yn y cwpan. Roedd y tywydd yn berffaith, a braf oedd gweld nifer o gyn-aelodau’r Clwb wrth ochr y cae wrth i’r gêm ddechrau.\nCafwyd dechrau delfrydol i’r gêm. Gyda Tylorstown, efallai, yn disgwyl ennill y gêm, manteisiodd y Clwb ar ddechrau gwallus y gwrthwynebwyr, trwy sgorio dau gais o fewn y deg munud cyntaf, y naill gan yr asgellwyr Alun Evans a’r llall gan Gwion Emlyn. Dihunodd Pendyrus, a sgorio cais, a dechrau rhoi’r Clwb dan bwysau, ond roedd penderfyniad ac ymroddiad i berfformiad y Clwb wrth iddynt ddilyn cyfarwyddiadau’r hyfforddwyr. Wrth gyrraedd hanner amser, roedd y Clwb wedi ymestyn y fantais i 18-12, â’r gêm yn dal i fod yn y fantol.\nLlwyddodd capten y Clwb, Oli Jenkins, â chic gosb bellach, i ymestyn y fantais i ddau sgôr, cyn i Bendyrus fwynhau cyfnod hir o ymosod o fewn dwy ar hugain y Cymry. Gyda’r tîm cartref yn amddiffyn am eu bywydau, a gyda’r dyfarnwr yn gorfod estyn am ei gerdyn melyn ar fwy nag un achlysur, roedd hi’n edrych yn anochel y byddai’r wal amddiffynnol yn cael ei thorri. Ond na, dal eu tir wnaeth y bois, ac wedi chwarter awr o amddiffyn, llwyddwyd i dorri’n rhydd i dir y gwrthwynebwyr, gydag Oli Jenkins yn croesi dan y pyst. Yn sydyn, roedd y pwysau wedi’i godi o’n hysgwyddau, ac roedd modd mwynhau’r deg munud ola, gan wybod bod y fuddugoliaeth yn ddiogel. Roedd hyd yn oed amser i Deian Thomas lygadu bwlch ar ochr dywyll sgarmes, a chroesi am bedwerydd cais y Clwb, i ddechrau’r dathlu.\nRoedd e’n deimlad da. Perfformiad a buddugoliaeth gorau’r Clwb ers tro byd, a bu dathlu mawr yn y Clwb wedi’r gêm. Mae digon o waith o’n blaenau, ond roedd hi’n sylfaen dda ar gyfer gweddill y tymor. Clwb Rygbi fydd yr unig glwb o Gaerdydd yn rowndiau’r 8 ola yn y Bowlen neu’r Plât, a phwy a ŵyr, os bydd y perfformiadau yn y rowndiau nesa cystal â’r un yn y 16 ola, efallai y byddwn yn gallu edrych ‘mlaen at ymweld â Stadiwm Principality am yr ail dro mewn pum tymor.\nYn y rownd nesa’, bydd y Clwb yn teithio lawr i Nantgaredig, ar Fawrth 2ail, gyda’r gêm yn dechrau am 2.00pm. Dyw Nantgaredig heb golli’r tymor hwn, ac felly mae’n debyg bod her anferth o’n blaenau, ond bydd y bechgyn yn ddigon hyderus wedi’r perfformiad yn y rownd flaenorol. Gobeithiwn y bydd cymaint o ddilynwyr y Clwb yn gallu ymuno â ni lawr yno, a’r bwriad yw llogi bws i fynd â ni lawr ’na. Os oes diddordeb gennych deithio ar y bws hwnnw, byddwch cystal â danfon ebost at rhyscrcc@hotmail.com , neu cadwch lygad ar gyfrif Trydar y Clwb @clwbrygbi.\nEnillydd POBOL Y RHIGWM\nPOBOL Y RHIGWM\nCroeso i gornel Pobol y Rhigwm. Yn rhifyn mis Awst, sef rhifyn arbennig yr Eisteddfod, y dasg (rhif 16) oedd llunio llinell neu gwpled o gynghanedd yn cynnwys unrhyw fis. Daeth cannoedd o gynigion i law, ond dim ond gofod i gyhoeddi dwy ymgais sydd y tro hwn. Dyma nhw:\nYmadael cyn mis Medi,\nBwrlwm prifwyl a’i hwyl hi.\nMae cwpled Col yn gywir, ac wrth gwrs yn cyfeirio at ryw ddigwyddiad a fu ym Mae Caerdydd ym mis Awst eleni. Dweud y mae fod yr ŵyl a’i rhialtwch wedi diflannu’n fuan.\nMis Ebrill mae briallu\nYn lliwio llawr y gelli.\nMae angen ailweithio cwpled Gellilon – dylai un llinell o’r ddwy fod yn acennog, mewn cwpled caeth, ac mae’r gynghanedd yn anghywir. Trueni am hynny, gan fod y syniad a’r darlun telynegol yn hyfryd. Byddai’n werth i Gellilon ymuno ag un o’r ysgolion barddol ardderchog a gynhelir trwy Fenter Caerdydd yn y brifddinas.\nFelly, am lunio cwpled cywir, Col sy’n mynd â hi y tro hwn.\nY dasg nesaf i’r rhigymwyr (rhif 17) yw brawddeg ar y gair TERESA.\nYn ôl yr arfer, anfonwch cynigion at: db.james@ntlworld.com erbyn 10 Hydref.\nEnillydd tasg rhif 16 yw\nColin Williams, Creigiau\nRobin Gwyndaf 03/07/2019\nHeddwch yn y ddinas 03/07/2019\nCystadleuwyr Ysgoloriaeth Urdd Gobaith Cymru Bryn Terfel 2019 03/07/2019\nCronfa Glyndŵr yn yr Eisteddfod 03/07/2019\nCodi Arian Dros Strôc 06/06/2019\nLluniau Ysgol St Curig 01/02/2019\nDathlu Llwyddiant Geraint Thomas 01/02/2019\nClwb Rygbi Cymry Caerdydd yn y Bowlen Genedlaethol 01/02/2019\nBrwydro am Ysgoloriaeth Bryn Terfel 08/10/2018\nEnillydd POBOL Y RHIGWM 24/09/2018\nGŵyl Gyhoeddi Eisteddfod yr Urdd Caerdydd â’r Fro 2019 20/09/2018\nAtebion – Bae Caerdydd trwy lygaid y beirdd 02/08/2018\nCronoleg Addysg Gymraeg yng Nghaerdydd ers 1940 02/08/2018\n‘Cyfle I Bawb’ – Cronfa Newydd Gwersyll Haf yr Urdd 31/07/2018\nPencampwyr Bookslam 2018 31/07/2018\nAwdur lleol yn lansio cyfrol arloesol 31/07/2018\nLlefydd i siarad Cymraeg 31/07/2018\nArddangosfa I’R BYW yn y Bae 31/07/2018\nHanes Dawnswyr Nantgarw 31/07/2018\nSioe – Gair o Gariad 23/07/2018\nGwobrau Mudiad Meithrin 23/07/2018\nHiraethu am hafau hyfryd Llangrannog 19/07/2018\nGwahoddiad i Lys y Goron 19/07/2018\nGwobr am hybu pêl-droed merched. 19/07/2018\nRhisiart Arwel yn cyhoeddi cryno ddisg newydd 19/07/2018\nDiwrnod agored canolfan Northlands Byddin yr Iachawdwriaeth 19/07/2018\nCôr Caerdydd yng Ngwlad Belg – dyddiadur y daith 06/12/2017\nNWYDDAU’R EISTEDDFOD 06/12/2017\nDigon i bawb y Nadolig hwn gyda Cymorth Cristnogol 06/12/2017\nAwtisiaeth a’r sector gwirfoddol 06/12/2017\nGrantiau gan Hanfod Cymru 06/12/2017\nTymor y Gwanwyn Opera Cenedlaethol Cymru 06/12/2017\nDyfan Roberts i chwarae rhan Y Tad i Theatr Genedlaethol Cymru 06/12/2017\nSTORI IOLO MORGANWG YN DAL I DANIO DYCHYMYG 06/12/2017\nRhannu cynnwys cyfoes ar wefannau cymdeithasol yn Gymraeg 11/11/2017\nYsgol Pencae – Mis Hydref 2017 02/10/2017\nEnillwyr Eisteddfod Genedlaethol yr Urdd Pen-y-bont ar Ogwr, Taf ac Elái 2017 03/07/2017\nAtodiad i erthygl Michael Jones ar Addysg Gymraeg yng Nghaerdydd 02/04/2015\nLlythyr at y Dinesydd 02/04/2015\nGwefannau .cymru .wales 02/12/2014\nLlythyrau at y Golygydd 02/06/2014\nAmbell atgof am y cylchgrawn Y GWYDDONYDD 02/06/2014


Taith ymchwil i Batagonia i gefnogi’r arddangosfa newydd ‘Gan ei fod yno’\nO’r 11 hyd at 26 Chwefror 2019, bu Andrea DeRome, Swyddog Mynediad i Gasgliadau yn Amgueddfa Ceredigion, i Batagonia yn yr Ariannin i ymchwilio i deithiau arloesol ar gyfer arddangosfa dros dro yn Amgueddfa Ceredigion o’r enw ‘Gan ei fod yno’. Llwyddwyd i fynd ar y siwrnai trwy gymorth gan gynllun grantiau teithio ICOM UK - y Cyngor Prydeinig 2018-19.\nSir arfordirol yw Ceredigion, gyda Bae Ceredigion yn rhedeg ar hyd ei hymyl gorllewinol am 60 milltir. Mae gan Amgueddfa Ceredigion gasgliad gwych o offer mordwyaeth sy’n talu teyrnged i’r cyfnod pan oedd ceirt yn cael trafferth ar hyd llwybrau mwdlyd a’r trên stêm ddim eto’n bodoli; byddai pobl yn masnachu, yn teithio ac yn ffoi tua’r gorllewin ar gwch.\nEsbonia Andrea ei diddordeb â’r cefnfor, “Fe’m swynwyd gan hanesion teithwyr y môr a dychmygais fordeithiau hir, gweddïo am i drobwll beidio â sugno’r cwch, a disgwyl am wyntoedd tawelach ac awyr gliriach. Roeddwn yn chwilfrydig ynghylch yr offer a ddefnyddiwyd i fordwyo a chrwydro gan ddilyn y sêr, ac yn llawn edmygedd at y rheiny a aeth i’r môr.”\nCychwynnodd un fordaith arloesol o’r fath ar 28 Mai, 1865 pan hwyliodd y ‘Mimosa’ am Batagonia yn yr Ariannin. Cymerodd 60 diwrnod i’r llong gyrraedd pen ei thaith, ar drugaredd y gwynt a’r tonnau, a bu pedwar person farw, ganwyd dau faban a phriododd un cwpwl ar hyd y ffordd. Ar y llong yr oedd 153 o deuluoedd o Gymru a oedd yn ceisio man gwyn man draw Cymraeg ei iaith. Roeddent yn pryderu bod eu hiaith a’u gwerthoedd yn diflannu ymysg newidiadau lu y Chwyldro Diwydiannol.\nAr ôl iddynt lanio o’r diwedd, nid oedd dim yno ac roedd yn aeaf ar y cyfandir hwnnw. Addawyd tir ffrwythlon iddynt ond nid dyna oedd; bu’n rhaid iddynt greu eu hannedd gyntaf mewn ogof a goroesi drwy garedigrwydd y bobl frodorol.\nRoedd siwrnai Andrea i Batagonia yn dra gwahanol, meddai. “Es ar yr awyren yn Gatwick, Llundain. Erbyn hynny roeddwn wedi teithio am wyth awr o Aberystwyth i Lundain. 14 awr yn ddiweddarach, ar ôl hedfan yn yr wybren am 6,910 o filltiroedd, glaniais yn yr Ariannin. Des ar draws y seilwaith a wnaed gan y gwladfawyr cyntaf ar hyd y 430 o filltiroedd rhwng Porth Madryn a Threvelin, gwlad eang, brydferth ac iddi dirwedd amrywiol. Es i’r Tŷ Cyntaf yn nhref y Gaiman a adeiladwyd o garreg a mwd yn 1874. Cwrddais â bobl falch, llawn bywyd a oedd yn parchu’r diwylliant Cymreig a’r iaith Gymraeg ac a oedd yn ystyried y gwladfawyr cyntaf yn “olwynion Patagonia – llwyddon nhw i yrru Patagonia yn ei blaen.” Gwelais gymunedau, capeli ac ysgolion yn cydweithio i gadw’r iaith. Gwerthfawrogais y dylanwad parhaus y mae hanes ein sir wedi’i gael ar y byd.”\nDywed Carrie Canham, Curadur yn Amgueddfa Ceredigion, “Mae’r gefnogaeth gan gynllun grantiau teithio ICOM UK - y Cyngor Prydeinig 2018-19 wedi rhoi persbectif rhyngwladol i ni - a ninnau’n amgueddfa yn y Gymru wledig - a fydd o fudd i’r staff ac ymwelwyr. Saif Aberystwyth ar ben draw’r rhwydwaith rheilffordd, ar ddiwedd y lein ymddengys, ond bellach rydym yn gallu dehongli ein cymdogaeth fel man cychwyn ar gyfer ymfudwyr eofn a aeth yn eu blaenau i fannau pellennig, er mor ddieithr oedd y mannau hynny.”\nMae’r arddangosfa ‘Gan ei fod yno’ yn bwrw golwg ar y syniad o deithio a darganfod: y dyhead i fynd y tu hwnt i’r gorwel, croesi’r moroedd, dringo’r copa, hedfan ymysg y sêr, darganfod rhywbeth am ei fod yno neu am fod si ei fod yno. Mae’r arddangosfa yn cynnwys yr offer a’r peiriannau a sicrhaodd fod y pethau hyn yn bosibl ac yn datgelu straeon am bobl ddewr a fentrodd er mwyn darganfod o’r newydd.\nMae ‘Gan ei fod yno’ yn cael ei lansio ddydd Sadwrn, 20 Gorffennaf a bydd yn para hyd 12 Hydref 2019. Curadur yr arddangosfa yw Andrea DeRome.\nYmwelwch â www.ceredigionmuseum.wales/hafan/ am ragor o wybodaeth.


Clecs Cilgwri: January 2010\nDwi mewn canol llyfr o'r enw Tonnau Tryweryn gan Martin Davies ar hyn o bryd, sef hanes gafaelgar nifer o gymeriadau, a'r effaith mai boddi Cwm Tryweryn yn cael arnynt. Does yr un ohonynt yn byw yn y Cwm ei hun, sy'n wneud y llyfr yn un annisgwyl rhywsut, ond rhywffordd neu gilydd mae crychdonnau dyfroedd Tryweryn yn cael effaith arnynt.\nMae'r hanes yn dechrau yn yr unfed canrif ar hugain, cyn troi yn ôl at dechrau'r chwedegau a bywyd yng Nghogledd Cymru gyda gwaith ar y cronfa dŵr newydd cychwyn.\nCyn hir dyni'n dilyn hanes un o'r prif cymeriadau'n nyrsio yn Lerpwl, a ches i sioc i dod ar draws y darn lle mae hi'n ymweled â rhieni cyfoethog ei ddarpar gŵr, sy'n digwydd byw mewn tŷ crand yn Meols Drive, Hoylake, sy' dim ond hanner milltir o fa'ma!\nDyma 'tudalen troi-wr', ac un dwi'n mwynhau yn fawr hyd yma a dwi'n edrych ymlaen at cael siawns i eistedd lawr gyda fo 'to...\npostiwyd gan neil wyn am 10:41 1 comment:\nargraffiad o'r sut gallai'r datblygiad edrych rhywbryd yn y dyfodol...\nMae cynlluniau andros o uchelgeisiol ar y gweill i drawsnewid ardal dociau Penbedw a Wallasey i rywbeth o'r enw 'Wirral Waters'. Syniad 'Peel Holdings' yw'r cynllun, yr un un gwmni sydd wedi bod yn cyfrifol am drawsnewidiad 'Salford Quays', ac am ddatblygiad y Trafford Centre (uffern ar y ddaear!), sef y canolfan siopa enfawr ar gyrion Manceinion. Dwn i ddim be' i wneud o'r cynlluniau a dweud y gwir, mae'n bron a bod anghredadwy bod cwmni preifat yn son am fuddsoddi cymaint o bres (£4.5 biliwn!!) mewn i ardal mor ddifreintiedig a Phenbedw, ond mae gan y cwmni 'track record' yn andros o sylweddol, a nhw sydd biau'r tir yn barod!\nWedi dweud hynny, mi fasai'n peth da i adnewyddu'r hen ddociau a wneud y gorau o safle efo golygfeydd godidog dros y dwr tuag at lannau Lerpwl.\nYn ôl y cwmni 'Manhattan ar y Merswy' mi fydden nhw'n ei greu, sy'n dipyn o honiad, os nad yn chwerthinllyd. Calon y cynllun yw canolfan siopa enfawr (sypreis sypreis!), sy'n sicrhau y caiff ei 'dynnu mewn' i gael ei graffu'n fanwl gan y llywodraeth. Mae'n debyg mi fydd 'na gwynion gan canolfanau eraill cyfagos sy'n sicr o gael ei effeithio gan ddatblygiad o'r fath yma, ond fel arfer os mae cwmni'n addo digon o swyddi mewn ardal o ddiweithdra tymor hir mi fydd y datblygiad yn un annodd i'w wrthod. Gwiliwch y gofod hwn, fel mae nhw'n dweud...\nlabeli: peel holdings, wirral waters\npostiwyd gan neil wyn am 14:26 No comments:\npostiwyd gan neil wyn am 13:54 2 comments:\nPob hyn a hyn mae S4C yn dod â chyfres arbennig i ni, ac o'r hyn dyni wedi gweld hyd yn hyn, 'Tir Cymru' dwi'n credu yw un ohonynt. Yn y cyfres 'ma mae'r nuturiaethwr Iolo Williams, (David Attenborough Cymru?), yn crwydro'r wlad yn edrych at sut gafodd tirlun Cymru ei greu, ac mae'r ffotograffiaeth fel fasech chi'n ei disgwyl yn arbennig o dda. Heno roedd Iolo yn gwasgu ei gorff trwy tyllau a chraciau er mwyn chwilio rhai o ogofau Cymru, a'r holl tirlun anhygoel dan ddaear sy'n bell o olwg y rhan mwyaf ohonyn ni. Dwi wedi gosod y peiriant recordio i wneud y cyfres, rhag ofn i mi golli un dros y wythnosau nesaf!\npostiwyd gan neil wyn am 15:15 2 comments:\npostiwyd gan neil wyn am 14:11 No comments:\npostiwyd gan neil wyn am 04:19 No comments:\nDani wedi cael ein bendithio gan ddyddiau bendigedig o glîr er gwaethaf yr oerni anghyffredin sydd wedi setlo dros yr Ynysoedd Prydeinig. Pigiais lawr i Morrisons tua pedwar o gloch y p'nawn 'ma a ches i fy nennu lawr i'r prom gan fachlud yr haul.\nGes i syndod i wedl sut gymaint o eira sy'n dal i orwedd ar y traeth, ac hynny tridiau ar ôl i'r eira olaf gaethon ni!\nTynnais y llun yma tua wythnos yn ôl, ar ôl i'r mor gadael llinell o rew pluog ar hyd uchafbwynt y llanw, golygfa rhyfedd iawn!\npostiwyd gan neil wyn am 11:52 3 comments:\nMi glywais â thristwch y newyddion am farwolaeth Yr Athro Hywel Teifi Edwards. Fel dysgwr yn dysgu tafodiaeth y Gogledd, roedd ei Gymraeg graenus Deuheol yn dipyn o her y tro cyntaf i mi i'w glywed ar y radio neu ar raglenni S4C, ond er hynny ro'n i'n deall am ba bynnag pwnc yr oedd o'n siarad, roedd o'n siarad gydag hangherdd ac ymroddiad.\nDwi'n cofio gwylio gwasanaeth coffa Ray Gravel ar S4C, ac yn gweld ei gyfaill yn talu ei deyrnged difyr ac hael iddo, gwrandawodd pawb yn eiddgar. Erbyn hynny roedd gen i ddigon o grap ar y Gymraeg i werthawrogi cryn ystyr ei eiriau, yn ogystal ag yr angherdd tu ôl iddynt. Ro'n i'n heb sylweddoli cyn i'w farwolaeth ei fod o'n dad i Huw Edwards, y newyddiadurwr ac angor BBC News at Ten oedd o (rhywbeth sy'n amlwg rwan wrth sbio ar luniau ohonynt).\nFydda i'n ei gofio fel cyfranwr cyson i donfeydd Radio Cymru, yn sylwebu ar ei arbenigeddau, sef hanes Cymru'r oes Fictoriaidd ac hanes yr Eisteddfod Genedlaehol, a llawer mwy hefyd. Fel Grav, mae o'n gadael sgidiau mawr i'w llenwi... dyma colled enfawr.\npostiwyd gan neil wyn am 12:23 No comments:\nlabeli: hywel teifi edwards, Radio Cymru, S4C\npostiwyd gan neil wyn am 02:48 3 comments:\npostiwyd gan neil wyn am 01:44 1 comment:


Pecyn £18 miliwn o gymorth ar gyfer y sector diwylliant, creadigol a chwaraeon yng Nghymru - Torfaen Economy & Enterprise\nPecyn £18 miliwn o gymorth ar gyfer y sector diwylliant, creadigol a chwaraeon yng Nghymru\nMae dros £18 miliwn ar gael i gefnogi sectorau y diwydiannau creadigol, diwylliant a chwaraeon sy’n teimlo effaith COVID-19 ar hyn o bryd.\nMae’r cyllid yn cael ei ddarparu drwy Cyngor Celfyddydau Cymru a Chwaraeon Cymru ac yn cynnwys:\nCronfa dycnwch y Celfyddydau gwerth £7 miliwn o dan arweiniad Cyngor y Celfyddydau Cymru – Gan gydweithio gyda Cyngor Celfyddydau Cymru, bydd cronfa o £7.1miliwn yn cael ei defnyddio i gefnogi artistiaid unigol a sefydliadau celfyddydol, sy’n hanfodol i ddiwylliant, lles a chydnerthedd, sydd â’r angen mwyaf, ac sy’n lleiaf tebygol o elwa o raglenni cymorth eraill. Bydd rhagor o gyhoeddiadau yn fuan o ran sut y bydd y cronfeydd hyn ar gael.\nCronfa Cydnerthedd Chwaraeon £8miliwn – Mae Chwaraeon Cymru a Llywodraeth Cymru wedi dod o hyd i £8 miliwn ychwanegol. Caiff hwn ei ddefnyddio i gefnogi clybiau chwaraeon a’n rhwydweithiau partner sefydledig sydd mor hanfodol i sicrhau bod ein cenedl yn gallu parhau i fod yn egnïol a mwynhau y manteision iechyd a lles a ddaw yn sgïl chwaraeon.\nCronfa gwerth £1miliwn Cymru Greadigoli roi cymorth i leoliadau cerddoariaeth lleol i ymateb i bwysau ar unwaith (hyd at £25 mil fesul busnes), a chymorth ychwanegol ar gyfer y sector teledu a chyhoeddi i ganiatâu iddynt ystyried cyfleoedd yn y dyfodol. Bydd enghreifftiau yn cynnwys gweithio ar syniadau newydd ar gyfer cynnwys a theledu a phrofiadau digidol newydd.\nCronfa Cydnerthedd Diwylliannol gwerth £1 miliwn ar gyfer amgueddfeyddd, casgliadau, gwasanaethau cadwraeth, archifau a llyfrgelloedd cymunedol i ymateb i bwysau tymor byr a chamau adfer ar sail cais am grant.\nCronfa Cymorth Brys gwerth £750 mil – i gefnogi ein sefydliadau chwaraeon, amgueddfeydd a threftadaeth annibynnol lleiaf a mwyaf bregus gyda llif arian a phroblemau hollbwysig eraill. Mae hyn yn cynnwys dwy raglen grant sy’n cael eu gweinyddu gan Ffederasiwn Amgueddfeydd Cymru a Chwaraeon Cymru.\nAdnoddau Llyfrgell Digidol gwerth £250 mil – yn galluogi llyfrgelloedd cyhoeddus i gynnig adnoddau digidol ychwanegol i’r cyhoedd ac yn rhoi adnoddau i bobl ddarllen ac ymgysylltu ag eraill wrth hunan-ynysu.\nWedi ei bostio ar Dydd Gwener 3rd Ebrill 2020


Ein Partneriaid – Genomics Partnership Wales\nMae partneriaethau newydd a datblygu ymhellach bartneriaethau presennol rhwng gwasanaethau clinigol, academia, diwydiant a chleifion a’r cyhoedd yn hanfodol er mwyn i ni wireddu manteision genomeg er budd meddygaeth fanwl yng Nghymru.\nBydd partneriaethau cadarn ac effeithiol yn prysuro newidiadau, yn cyflymu’u mabwysiadu ac yn gwella canlyniadau o safon i gleifion.\nMae ein partneriaid yn ein cynorthwyo ni â datblygiad gwyddorau bywyd yng Nghymru ac yn galluogi cymryd risgiau a gwneud penderfyniadau ar y cyd i gyflawni’r pum agwedd ar feddygaeth fanwl: rhagweld ac atal clefydau; diagnosisau mwy cywir; ymyriadau targedig a rhai wedi’u haddasu’n bersonol; a mwy o rôl i gleifion ei chwarae.\nGPW Partner Diagram\nLlywodraeth Cymru yw gweithrediaeth ddatganoledig Cymru. Ei hagenda yw Cymru sy’n ffyniannus a sicr, iach a gweithgar, uchelgeisiol ac sy’n dysgu, unedig a chysylltiedig\nAc yntau’n darparu ei wasanaethau drwy saith bwrdd iechyd a phedair Ymddiriedolaeth GIG yng Nghymru, mae GIG Cymru yn cynnig amrywiaeth o wasanaethau gofal sylfaenol, eilaidd, trydyddol arbenigol a gofal brys. Gwefannau GIG Cymruering its services through seven health boards and four NHS trusts in Wales, NHS Wales provides a range of primary, secondary, specialist tertiary and emergency care services.\nGwefannau GIG Cymru\nMae Gwasanaeth Genomeg Feddygol Cymru Gyfan yn darparu gwasanaethau labordy genetig a chlinigol genetig arbenigol i unigolion a theuluoedd sydd â chyflyrau genetig prin, neu sy’n pryderu am y rhain.\nMae’r Uned hon wedi bod yn gweithio gyda phartneriaid ymchwil i drosi dulliau genomeg academaidd yn ymarfer clinigol, gan gynnwys dadansoddi dilyniannau DNA o samplau o feirws y ffliw.\nGwefan Parc Geneteg Cymru\nSefydliadau Addysg Uwch yng Nghymru\nMae pob prifysgol yng Nghymru yn bartneriaid allweddol yn y rhaglen o ran cyfleoedd addysg genomeg i’r gweithlu ac ymchwil ac arloesedd ym maes genomeg er budd cleifion\nCyd-gynhyrchu gwaith Partneriaeth Genomeg Cymru a gwasanaethau meddygaeth fanwl yn y dyfodol yng Nghymru; mae’r cyhoedd yn helpu i lywio’n gwaith ac ychwanegu gwerth i sicrhau bod gofal iechyd ar sail gwerthoedd yn cael ei gyflawni\nMae gwaith effeithiol mewn partneriaeth yn hanfodol i ni wireddu buddion meddygaeth fanwl yng Nghymru gan eu bod yn cyflymu newidiadau a’u mabwysiadu, ac yn cynyddu canlyniadau o safon


Yn dilyn proses gaffael gystadleuol, mae A Marr & Associates wedi cael eu penodi am y chweched flwyddyn i ddarparu cysylltiadau cyhoeddus ar gyfer cyrchfannau i Fwrdeistref Sirol Pen-y-bont ar Ogwr.\nMae A Marr & Associates wedi sefydlu perthnasau gweithio rhagorol gyda busnesau twristiaeth lleol dros y chwe blynedd diwethaf, gan eu galluogi i gynnal ymweliadau gan newyddiadurwyr. Blaenoriaeth allweddol yw estyn at ragor o fusnesau lleol, gan greu sylw a chynyddu traffig i’r gwefannau busnes unigol yn ogystal â'r cyrchfan yn gyffredinol.\nBydd A Marr & Associates yn cyflwyno gweithdy ar farchnata a'r cyfryngau cymdeithasol yn Fforwm Busnes Pen-y-bont ar Ogwr ar 21 Mawrth 2019 rhwng 12pm a 3pm yng Nghlwb Golff y Grove, Porthcawl. Bydd y sesiwn yn cynnwys astudiaethau achos lleol o fusnesau sydd wedi elwa o weithio gyda nhw a bydd yn darparu enghreifftiau ymarferol iawn o sut y gall cysylltiadau cyhoeddus helpu i greu sylw a chynyddu gwerthiannau.\nGellir dod o hyd i ragor o fanylion ar wefan Fforwm Busnes Pen-y-bont ar Ogwr. Os nad ydych yn gallu mynd, ond byddech yn hoffi gwybod mwy am gyfleoedd cysylltiadau cyhoeddus ym maes cyrchfannau ar gyfer eich busnes eich hun, cysylltwch ag Alice Brown, Swyddog Rheoli Cyrchfannau yng Nghyngor Bwrdeistref Sirol Pen-y-bont ar Ogwr, ar alice.brown@bridgend.gov.uk.


he Power of the Cross\nThe Power of the Cross: 208th Edition, November 28th, 2021 Greetings friends, Welcome, new subscribers! This weekly newsletter shares short gospel teachings and testimonies from Setting Captives Free\nThe Power of the Cross: 207th Edition, November 21th, 2021 Greetings friends, Welcome, new subscribers! This weekly newsletter shares short gospel teachings and testimonies from Setting Captives Free\nThe Power of the Cross: 206th Edition, November 14th, 2021 Greetings friends, Welcome, new subscribers! This weekly newsletter shares short gospel teachings and testimonies from Setting Captives Free\nThe Power of the Cross: 205th Edition, November 7th, 2021\nThe Power of the Cross: 205th Edition, November 7th, 2021 Greetings friends, Welcome, new subscribers! This weekly newsletter shares short gospel teachings and testimonies from Setting Captives Free s\nThe Power of the Cross: 204th Edition, October 31, 2021 Greetings friends, Welcome, new subscribers! This weekly newsletter shares short gospel teachings and testimonies from Setting Captives Free stu\nThe Power of the Cross: 203rd Edition, October 24, 2021 Greetings friends, Welcome, new subscribers! This weekly newsletter shares short gospel teachings and testimonies from Setting Captives Free stu\nThe Power of the Cross: 202nd Edition, October 17, 2021 Greetings friends, Welcome, new subscribers! This weekly newsletter shares short gospel teachings and testimonies from Setting Captives Free stu\nThe Power of the Cross: 201st Edition, October 10, 2021 Greetings friends, Welcome, new subscribers! This weekly newsletter shares short gospel teachings and testimonies from Setting Captives Free stu\nThe Power of the Cross: 200th Edition, October 3, 2021 Greetings friends, Welcome, new subscribers! This weekly newsletter shares short gospel teachings and testimonies from Setting Captives Free stud\nThe Power of the Cross: 199th Edition, September 26, 2021 Greetings friends, Welcome, new subscribers! This weekly newsletter shares short gospel teachings and testimonies from Setting Captives Free s\nThe Power of the Cross: 198th Edition, September 19, 2021\nThe Power of the Cross: 198th Edition, September 19, 2021 Greetings friends, Welcome, new subscribers! This weekly newsletter shares short gospel teachings and testimonies from Setting Captives Free s


Rydych yma: Gwybodaeth am Cadw › Newyddion › Cymru Ryfedd a Chyfareddol: Murlun y Tŵr Dŵr\nMae’r murlun wedi ei ysbrydoli gan rai o chwedlau enwocaf Cymru, yn benodol Y Mabinogion; y straeon llafar hynafol hynny a gofnodwyd yn yr Oesoedd Canol. Mae’n cynnwys y cawr Bendigeidfran - Brenin Prydain - a frwydrodd yn erbyn y Gwyddelod, a’r union ŵr y bu ei ben gwahanedig yn siarad gyda’i ddynion am wyth-deg-saith o flynyddoedd. Yno hefyd gwelwn Flodeuwedd, y ferch o flodau, a grëwyd gan y dewin Gwydion fel gwraig i Lleu, ond a drawsnewidiwyd yn dylluan fel cosb am geisio lladd ei gŵr. Cawn gwrdd â Rhiannon, sy’n marchogaeth ei cheffyl yn well ac yn gryfach na marchogion gorau Pwyll, Pendefig Dyfed. Bydd darlun o’r carw nodedig, a laddwyd gan helgwn rhyfeddol Arawn - Brenin Annwn. Ffigwr amlwg arall yn y darluniau ydi’r frân, sy’n ymddangos yn gyson drwy’r straeon fel cennad marwolaeth.\nYn ystod yr Hydref, aeth yr artist Pete Fowler a 30 o awduron blaenllaw megis Patrick Jones, Emily Blewitt ac Aneirin Karadog ar daith i ddarganfod rhai o straeon rhyfeddaf Cymru gydag ychydig o gymorth gan Yr Athro Sioned Davies, sy’n arbenigwr ar Y Mabinogion. Gan ymweld â chwe lleoliad, bu Pete a’r awduron gwadd yn gweithio ag aelodau o’r gymuned ar safleoedd Cadw i greu gweithiau celf newydd wedi eu seilio ar chwedlau lleol arbennig. Bydd murluniau deniadol Pete yn cael eu harddangos ym mhob lleoliad, yn portreadu’r iasol, yr erchyll, y trasig a’r hudolus – gweler www.gwladychwedlau.cymru am ragor o wybodaeth am y daith. Derbyniodd artistiaid dros £34,000 trwy fod yn rhan o’r prosiect hwn.\nDywedodd Lleucu Siencyn, Prif Weithredwr Llenyddiaeth Cymru: “Mae Cymru Ryfedd a Chyfareddol wedi bod yn brosiect arbennig sy’n cyfuno ysgrifennu creadigol, celf weledol, chwedleua, a hyfforddiant ar gyfer awduron yn chwech o leoliadau Cadw o amgylch Cymru. Pa well ffordd i ddod â’r daith chwedlonol hon i ben, na thrwy ddadorchuddio’r murlun trawiadol hwn yng nghanol y brifddinas? Ewch draw i Gaerdydd Ganolog os yw o fewn eich cyrraedd i gael cip arno – fedrwch chi ddim ei fethu!”\nDywedodd Andy Thomas, cyfarwyddwr rheoli llwybr Network Rail yng Nghymru a’r Gororau: “Mae’r rheilffordd yn cefnogi twf economaidd, a gwell cyswllt rhwng pobl, busnesau a chymunedau.\n“Gyda niferoedd teithwyr yn tyfu o un flwyddyn i’r llall, mae gan Caerdydd Ganolog ran allweddol wrth groesawu ymwelwyr i’r ddinas, ac rydym ni’n hynod o falch o gael cefnogi’r murlun deniadol hwn.”\nMae argraffiad cyfyngedig o brintiau o Furlun y Tŵr Dŵr, wedi eu harwyddo gan Pete Fowler, ar gael o: www.gwladychwedlau.cymru/locations/water-tower-cardiff-central-railway-station. Bydd yr elw yn cael ei ddefnyddio ar gyfer gweithdai ysgrifennu creadigol gyda chymunedau sydd wedi eu ymyleiddio.


Democratiaid Rhyddfrydol Cymru yn cyflawni dros ddisgyblion tlotaf Cymru. – Rhys Taylor\nDemocratiaid Rhyddfrydol Cymru yn cyflawni dros ddisgyblion tlotaf Cymru.\nEr ein bod ni ddim yn rhan o Lywodraeth Cymru, rydym ni wedi sicrhau Grant Amddifadedd Disgyblion i gefnogi disgyblion o gefndiroedd amddifadus gyda’u sgiliau darllen a rhifedd.\nErs i ni ennill yr arian hwn gyntaf, mae athrawon wedi dweud wrthym bod yr arian ychwanegol yn gwneud gwahaniaeth i’r plant sydd fwyaf angen cefnogaeth. Lefelau darllen uwch, llai o blant yn colli ysgol, bwlch cyrhaeddiad llai – a hyn oll oherwydd Democratiaid Rhyddfrydol Cymru.\nBlwyddyn nesaf, fydd pob ysgol yng Nghymru yn derbyn £1,050 ar gyfer pob plentyn yn derbyn prydau ysgol am ddim – fydd hyn yn codi i £1,150 y flwyddyn wedyn. Am y tro gyntaf, rydym ni hefyd yn ymestyn y Grant i blant dan 5 mlwydd oed i sicrhau bod ein plant yn cael y cychwyniad gorau mewn bywyd.\nMae hyn yn golygu hyd at £272,500 ar gyfer disgyblion ac ysgolion Bangor.\n“Gwnaeth Democratiaid Rhyddfrydol Cymru llwyddo i gael yr arian yma wedi’i benodi yn 2012 i roi cyfle i ddisgyblion o gefndiroedd difreintiedig cyfle teg, ac rydw i’n falch iawn ein bod ni wedi llwyddo cynyddu’r cyllideb unwaith eto,” dywedodd Aelod Cynulliad dros Ogledd Cymru Aled Roberts AC.\n“Bydd ysgolion yng Ngwynedd yn derbyn hyd at £3.7m dros y ddwy flynedd nesaf diolch i Democratiaid Rhyddfrydol Cymru.”\n“Rydw i hefyd yn ymflachio y bydd 12,500 plant meithrin o dan 5 mlwydd oed hefyd yn buddio o’r cyllid. Y bwriad yw sicrhau bod gan bob blentyn dechrau teg pan maent yn dechrau addysg.”\n“Yn aml iawn mae plant o gefndiroedd difreintiedig yn cwympo yn nol yn yr ysgol ac mae polisi’r Democratiaid Rhyddfrydol Cymru wedi’i gynllunio i ddatrys anghydraddoldebau ein ein system addysg.”\nDecember 9, 2014 Rhys Taylor\tAled Roberts, Education, Education in Wales, Liberal Democrats, Welsh Liberal Democrats


Gwledd o adloniant Clwb Ffermwyr Ifanc Cymru\nDros y penwythnos, tyrrodd cynulleidfaoedd o bob cwr o Gymru i’r Stiwt yn Rhosllannerchrugog ar gyfer Gwledd o Adloniant Clwb Ffermwyr Ifanc Cymru. Blwyddyn y dramâu oedd hi eleni, a chafwyd llu o berfformiadau a chystadlaethau gwahanol yn ystod y deuddydd.\nAr ddydd Sadwrn y 5ed, cafwyd y gystadleuaeth ddrama iaith Saesneg, gyda 7 clwb yn cystadlu am deitl y ddrama orau, a’r cyfle i gynrychioli Cymru yn y rownd derfynol yn Blackpool ym mis Mai.\nPenderfynodd y beirniad, Mrs Bev Jenkins, mai Clwb Ffermwyr Ifanc Llangadog, Sir Gâr oedd yn haeddu’r wobr gyntaf, gyda’i perfformiad o ‘When We Were Young’, a nododd mai dyma’r marciau uchaf iddi eu gwobrwyo, a hithau wedi beirniadu dros 450 o gystadlaethau drama. Yn ail, roedd Cangen Presteigne, Maesyfed, gyda Changen Llysyfran, Sir Benfro a Dyffryn Tanat, Maldwyn yn rhannu’r drydedd wobr.\nAr ddydd Sul y 6ed, cafwyd y dramâu Cymraeg, gydag 8 clwb yn cystadlu. Y beirniad oedd Bethan Gwanas, ac roedd hi’n gystadleuaeth agos iawn. Cipiodd Cangen Bodedern, Ynys Môn y wobr gyntaf, am eu perfformiad o “Diwedd y Byd” gan Meic Povey. Yn ail agos roedd Bro Ddyfi gydag addasiad Cymraeg o Gosforth’s Fête, ‘Garddwest Gronw.’ Yn rhannu’r drydedd wobr oedd Clwb Ffermwyr Ifanc Llysyfran, Sir Benfro a Llangeitho, Ceredigion.\nEnillydd yr actor gorau oedd Dyfan Parry Jones, Bro Ddyfi, am ei berfformiad fel John Pritchard yn Garddwest Gronw, gydag Angharad Edwards, Llysyfran, yn ennill yr actores orau am ei pherfformiad fel Wendy yn ‘Lleucu Rwyt Ti’n Angel.’ Enillwyr Tlws Paul Elkinson am y cyrhaeddiad technegol gorau oedd Clwb Ffermwyr Ifanc Llangeitho, Ceredigion.\nAmser i Serennu\nCafwyd cystadlaethau eraill yn ystod y penwythnos, gan gynnwys Amser i Serennu rhwng y dramâu. Y beirniad oedd Annwen Williams, Cilfrew. Gosododd Ffion Price, o Faesyfed, yn gyntaf, gyda’i pherfformiad o ganeuon o Chicago, gyda Ffion Phillips, Sir Benfro yn ail yn canu un o ganeuon Les Miserables. Yn gydradd drydydd oedd Heather Jarvis o Forgannwg a chlwb Usk o Gwent. Enillwyr y gystadleuaeth ddawnsio, a fydd yn cynrychioli Clwb Ffermwyr Ifanc Cymru yn Blackpool, oedd Cangen Pontfaen, Brycheiniog, ynghyd â Changen Hermon a ddaeth yn ail.\nCynhaliwyd cystadleuaeth Aelod y Flwyddyn CFfI Cymru ar y dydd Sadwrn, gyda dau banel yn cyfweld 12 aelod yr un ar gyfer y teitl. Noddwyd y gystadleuaeth gan Gyfreithwyr JCP, ac rydym yn ddiolchgar iawn am eu cefnogaeth barhaol. Ennillydd Aelod Hŷn y Flwyddyn oedd Dafydd Jones, CFfI Bryncrug, Meirionnydd, ac enillydd yr Aelod Iau oedd Aled Davies, Clwb Ffermwyr Ifanc Llangadog, Sir Gâr. Edrychwn ymlaen yn arw at gydweithio gyda’r ddau aelod brwdfrydig dros y flwyddyn i ddod.\nOs oes gennych chi ddatganiad neu newyddion am eich sefydliad neu fusnes yna danfonwch y manylion atom ni ac fe wnawn ni rhoi'r gair ar led. E-bostiwch datganiad@lleol.cymru


Tachwedd 7, 2019 by Dawnsio\nPARTI PLATINWM/ PLATINUM PARTY Roedd dathliadau’r parti platinwm yn achlysur arbennig yn hanes ein cymdeithas. Yn ystod penwythnos Hydref 25ain i’r 27ain, roedd cyfle i fwynhau noson gwis; dawnsio ym mynedfa fawreddog Sain Ffagan; cymdeithasu yn y ginio fawreddog a’r twmpath ac yna, ar y bore Sul, cyfle i ail-weld cyflwyniad ar hanes y gymdeithas. Diolch\nMedi 4, 2016 by Dawnsio\nTrist gennym gyhoeddi marwolaeth sydyn ac annisgwyl Judith Harding, Dawnswyr Caernarfon, yn 58 mlwydd oed. Gedy gwr a thair merch. Ein cydymdeimlad dwys i’r teulu, ei ffrindiau a’i chyd-ddawnswyr.\nMehefin 29, 2016 by Dawnsio\nTrist gennym glywed am farwolaeth Mrs Evelyn (Babs) Salter, Aelod Oes o’r Gymdeithas, a fu farw ddiwedd Mai yn 97 mlwydd oed. Mae ei merch Mrs Patricia Collins hefyd yn Aelod Oes.\nBonheddwr, cyfaill,- bonheddwr, beirniad,- bonheddwr, cyflwynydd, – bonheddwr, cadeirydd, – bonheddwr, llywydd. I fi mae’r uchod yn cyfleu’r cyfan. Anodd yw dygymod â’i golled. Roedd Glyn T. yn un o’r dynion prin hynny y gellid ei alw’n ddyn y renaissance. Roedd ei ddiddordebau’n helaeth, yn ymestyn o’r injan stêm i bensaernïaeth capel ond nid yn y\nGorffennaf 17, 2015 by Dawnsio\nI’r rhai sy heb glywed, trist iawn gennym rannu’r newyddion am farwolaeth brawychus o sydyn a dirybudd Lowri Gruffydd – gwraig Hefin Gruffydd, Dawnswyr Nantgarw a mam Trystan ac Osian.\nJennifer Maloney yn ennill Medal Goffa Syr T H Parry-Williams Jennifer Maloney o Llandybie, Sir Gâr, yw enillydd Medal Goffa Syr T.H.Parry-Williams yn yr Eisteddfod Genedlaethol eleni. Cyflwynir y Fedal yn flynyddol i unigolyn sydd wedi gwneud cyfraniad gwirfoddol yn eu hardal leol, gyda phwyslais arbennig ar weithio gyda phobl ifanc. Mae Jennifer Maloney yn\nTÂL AELODAETH 2015-16\nEbrill 25, 2015 by Dawnsio\nMae TÂL AELODAETH 2015-16 nawr yn ddyledus. Yn dilyn y cynnig a basiwyd yn Cyfarfod Blynyddol 2013-14 mae’r symiau ychydig yn uwch na flwyddyn yn ôl. Debyd Uniongyrchol – byddaf yn trefnu cymryd eich taliad yn y bythefnos gyntaf ym mis Mai Aelodaeth Unigol £16 Aelodaeth ar y Cyd £22 Aelodau Tramor (yn cynnwys £6


Cefnogi pobl a busnesau yng Nghymru | Hinkley Point C | EDF\nCefnogi pobl a busnesau yng Nghymru\nCysylltiad Cymreig Hinkley Point C\nGorsaf bŵer niwclear yw Hinkley Point C sy'n cael ei hadeiladu yng Ngwlad yr Haf ar hyn o bryd – tua 14 milltir o arfordir de Cymru. Bydd pŵer niwclear dibynadwy Hinkley Point C, ochr yn ochr ag ynni adnewyddadwy fel gwynt a solar, yn allweddol i helpu Prydain gyrraedd y targed o allyriadau di-garbon net. Bydd yn darparu 7% o alw'r DU am drydan, neu ddigon o bŵer ar gyfer 6 miliwn o gartrefi.\nMae diwydiant a phobl Cymru yn chwarae rhan allweddol yn y gwaith o adeiladu'r orsaf bŵer newydd. Mae dros 200 o gwmnïau o Gymru wedi ennill contractau ar y prosiect, gan gynnwys contract gwerth £100 miliwn gydag Express Reinforcements yng Nghastell-nedd i gyflenwi 200,000 tunnell o ddur o Gymru. Mae cyflenwyr mawr hefyd ym Mhen-y-bont ar Ogwr, Casnewydd a Chaerdydd ac mae 1,000 o'n gweithwyr yn byw yng Nghymru.\nMae Cymru, ei phobl a’i busnesau yn bartneriaid allweddol yn Hinkley Point C\nYn ystod y cyfnod adeiladu rydyn ni’n rhagweld y bydd:\n£700 miliwn yn cael ei wario yng nghadwyn gyflenwi Cymru\n3,500 o swyddi’n cael eu creu ar gyfer pobl Cymru\nPrentis gradd peirianneg niwclear 21 oed o Langefni, Ynys Môn yw Kieron Salter.\nPan ataliodd Horizon ei brosiect niwclear newydd Wylfa Newydd yn 2019, cynigiodd EDF leoedd i Kieron ac 20 o brentisiaid eraill Wylfa Newydd i barhau â'u hastudiaethau yn Hinkley Point C.\nMae Kieron bellach yn ennill profiad gwerthfawr o'r diwydiant ar un o brosiectau datblygu niwclear mwyaf Ewrop, ac mae'n chwarae rhan hanfodol yn y gwaith o gefnogi'r sgiliau sydd eu hangen yn y dyfodol i helpu Prydain i gyrraedd sero net.\nBydd William Hare, sydd wedi ei leoli yn Rhisga, de Cymru, yn darparu’r gwaith dur ar gyfer y brif ystafell reoli, y neuaddau tyrbin a’r gwaith dur eilaidd – cytundeb sydd werth dros £100 miliwn.\nWrth benderfynu ble i ddatblygu ei ffatri newydd, ystyriodd William Hare leoliadau ledled Ewrop a’r DU. Wrth i drafodaethau gyda Hinkley Point C ddatblygu, penderfynodd y cwmni mai Cymru fyddai’r lleoliad cywir ar gyfer buddsoddiad o’r fath, sydd oddeutu £10 miliwn yn yr ardal ar hyn o bryd.\nMae’r cwmni eisiau buddsoddi ymhellach yn y gymuned leol trwy gyflogi mwy o brentisiaid a staff llawn-amser yn safle Rhisga. Mae tua 60 o bobl eisoes yn gweithio ar lawr y ffatri, ond mae William Hare yn gobeithio dyblu’r nifer hwnnw.\nMae Vessco Engineering wedi ei leoli ym Mhen-y-bont ar Ogwr, de Cymru, cafodd ei sefydlu i gefnogi diwydiant lleol ac mae'n arbenigo mewn cynhyrchu llongau gwasgedd ac offer prosesu.\nGyda chontractau gwerth tua £15 miliwn, bydd Vessco yn cynhyrchu llongau gwasgedd a rhannau eraill ar gyfer Hinkley Point C yn ei ffatri ym Mhen-y-bont ar Ogwr. Y cydrannau yw'r eitemau mwyaf a mwyaf cymhleth a gynhyrchir yn yr ardal ers degawdau lawer. Yn ei dro, mae Vessco yn cefnogi busnesau eraill yn ne Cymru sy’n helpu ei waith ar Hinkley Point C.\nMae'r cwmni wedi cyflogi prentisiaid ychwanegol i gyflawni ei gontractau Hinkley Point C ac mae hyfforddiant ychwanegol yn helpu'r gweithlu i ennill sgiliau diwydiannol blaengar newydd.\nHomeAbout UsHinkley Point CSuppliersBuilt in BritainCefnogi pobl a busnesau yng Nghymru


Gweld y Dogfennau\nGallwch weld copïau o agendâu ac adroddiadau ym mhencadlys y Cyngor o leiaf 5 diwrnod cyfan cyn cyfarfod. Maent hefyd ar gael ar dudalen dyddiadur y cyfarfodydd a'r pwyllgorau.\nMae Deddf Rhyddid Gwybodaeth 2000 a Rheoliadau Gwybodaeth Amgylcheddol 2004 yn rhoi hawl gyfreithiol gyffredinol i unigolion a sefydliadau weld y wybodaeth sydd gan y Cyngor.\nMae disgwyl i ni ddatgelu gwybodaeth os oes rhywun yn gofyn amdani, oni bai fod datgeliad yn cael ei wahardd yn benodol trwy esemptiad. Mae yna ambell esemptiad diamod sy'n ei gwneud hi'n anghyfreithlon datgelu'r wybodaeth. Fodd bynnag, mae amod 'Prawf Lles y Cyhoedd' ar y rhan fwyaf o esemptiadau, sy'n golygu bod yn rhaid i ni benderfynu a fyddai'n fuddiol i'r cyhoedd ai peidio pe byddem yn datgelu'r wybodaeth.\nMae Deddf Rhyddid Gwybodaeth a'r Rheoliad Gwybodaeth Amgylcheddol yn diffinio'r math o wybodaeth sydd wedi'i hesemptio; mae gwybodaeth sy'n cynnwys data personol pobl eraill a gwybodaeth a fyddai'n atal y sefydliad rhag gwneud ei waith yn iawn yn enghreifftiau o'r math yma o wybodaeth. Mae Deddf Diogelu Gwybodaeth 1998 (DPA) yn parhau i drin mynediad at wybodaeth bersonol.\nCyflwynodd Gorchymyn Llywodraeth Leol (Mynediad at Wybodaeth) (Amrywio) 2007 7 categori gwybodaeth na ddylem ni ganiatáu iddi gael ei chyhoeddi. Mae'r categorïau hyn yn cynnwys:\nGwybodaeth sy'n ymwneud â materion cyfreithiol.\nRydym yn cyhoeddi amrywiaeth eang o wybodaeth ar ein gwefan. Os nad ydym yn cyhoeddi'r wybodaeth yn uniongyrchol, gallwn ddweud wrthych fel arfer ble i ddod hyd i'r wybodaeth neu i wneud cais amdani. Gweld crynodeb o sut y byddwn yn cyhoeddi gwybodaeth.\nMae gan aelodau o'r cyhoedd a'r Wasg yr hawl i fynychu pob un o gyfarfodydd y Cyngor, ac eithrio'r rhai pan fyddai gwybodaeth gyfrinachol yn cael ei thrafod.


Iechyd meddwl – Gweithredu’r llywodraeth | Human Rights Tracker\nYm mis Ionawr 2021, lansiodd Llywodraeth y DU ymgynghoriad cyhoeddus ar ddiwygio Deddf Iechyd Meddwl (MHA) 1983, yn dilyn Adolygiad Annibynnol o’r MHA a gomisiynwyd gan Lywodraeth y DU.\nYn Nhachwedd 2020, cyhoeddodd Llywodraeth y DU £500 miliwn mewn cyllid ychwanegol yn 2021‒22 i fynd i’r afael ag amseroedd aros am wasanaethau iechyd meddwl, darparu cymorth iechyd meddwl i fwy o bobl, a buddsoddi yng ngweithlu’r GIG.\nYm Mai 2020, cyhoeddodd NHS England a’r Adran Iechyd a Gofal Cymdeithasol (DHSC) arweiniad cyfreithiol yn caniatáu ar gyfer ymadawiad dros dro o God Ymarfer yr MHA am ‘gyfnod pandemig’ na ddiffiniwyd. Yn Nhachwedd 2020, cyflwynwyd rheoliadau i ddod â’r darpariaethau hyn i ben.\nYm Mawrth 2020, pasiodd Llywodraeth y Deyrnas Unedig Ddeddf y Coronafeirws 2020, a gyflwynodd ddarpariaethau, pe byddant yn cael eu hysgogi, a fyddai’n cyfyngu mesurau diogelwch ar gadw dan yr MHA. Daeth y darpariaethau hyn i ben yn Rhagfyr 2020.\nYn Ionawr 2019, ymrwymodd Cynllun Tymor Hir y GIG i gynyddu buddsoddiad i wella mynediad at wasanaethau iechyd meddwl cymunedol ac argyfwng yn Lloegr, gyda buddsoddiad mewn gwasanaethau iechyd meddwl i dyfu’n gyflymach na chyllideb gyffredinol y GIG.\nYn Ionawr 2019, cyhoeddodd DHSC ei gynllun gwaith atal hunanladdiad traws-lywodraethol, cyntaf yn dilyn galwadau gan y Pwyllgor Dethol ar Iechyd am weithrediad mwy clir ar gyfer Strategaeth Atal Hunanladdiad Llywodraeth y DU.\nYn Ionawr 2019, cyhoeddodd yr Adran Addysg y byddai iechyd meddwl a lles yn cael ei gwmpasu fel rhan o gwricwlwm ysgolion yn Lloegr o fis Medi 2020.\nYng Ngorffennaf 2018, cadarnhaodd Llywodraeth y DU ei chynlluniau i ddatblygu timau i gynyddu cefnogaeth iechyd meddwl cyffredinol ac ymyrraeth gynnar mewn ysgolion a cholegau yn Lloegr.\nYn hydref 2017, cyhoeddwyd yr adroddiad ‘Thriving at Work’ yn dilyn adolygiad annibynnol a gomisiynwyd gan Lywodraeth y DU i iechyd meddwl a chyflogaeth. Roedd yn argymell ‘safonau iechyd meddwl craidd’ y gallai pob cyflogwr eu mabwysiadu i gefnogi staff.\nYng Ngorffennaf 2016, cyhoeddodd NHS England gynllun gweithredu ar gyfer cyflwyno’r Blaenolwg Pum Mlynedd ar gyfer Iechyd Meddwl. Darparodd Llywodraeth y DU £1 biliwn mewn cyllid i gefnogi gweithrediad y cynllun.\nDarllenwch ein hasesiad o gynnydd Llywodraeth y DU ar iechyd meddwl.\nMae iechyd meddwl wedi’i ddatganoli i Lywodraeth Cymru.\nYn Chwefror 2021, ymrwymodd Llywodraeth Cymru fuddsoddiad ychwanegol o £9.4 miliwn yng ngwasanaethau iechyd meddwl plant a phobl ifanc, yn dilyn buddsoddiad blaenorol.\nYm Medi 2020, cyhoeddodd Llywodraeth Cymru becyn cymorth gwerth £1.3 miliwn ar gyfer gwasanaethau iechyd meddwl.\nMewn ymateb i’r pandemig, sefydlodd Llywodraeth Cymru gamau gweithredu i gefnogi anghenion iechyd meddwl, gyda ffocws ar gynnal gwasanaethau, cefnogi’r GIG a lleihau effaith economaidd- gymdeithasol y pandemig ar iechyd meddwl. Fe wnaeth Llywodraeth Cymru hefyd ddiweddaru cynllun cyflawni Law yn Llaw at Iechyd Meddwl: cynllun cyflawni 2019 i 2022.\nYm mis Gorffennaf 2019, cyhoeddodd Llywodraeth Cymru weledigaeth pum mlynedd ar Ofal Mamolaeth yng Nghymru. Maen’ cynnwys ymrwymiad i sicrhau ‘gwasanaethau cyffredinol, gwell a thargedig o ansawdd uchel’, gan gynnwys mynediad at therapïau seicolegol ar sail tystiolaeth.\nMae Deddf Iechyd Cyhoeddus (Cymru) 2017 yn darparu ar gyfer gwneud rheoliadau ynghylch defnyddio ‘asesiadau effaith iechyd’ (gan gynnwys effaith iechyd meddwl) ar gyfer gweithredoedd neu benderfyniadau arfaethedig gan gyrff cyhoeddus, ond nid yw’r adran hon mewn grym eto.\nMae Cynllun Cydraddoldeb Strategol 2016‒2020 Llywodraeth Cymru yn cynnwys amcan i roi ‘anghenion, hawliau a chyfraniadau’ pobl sy’n rhannu nodweddion gwarchodedig yng nghanol gwasanaethau iechyd meddwl, ymhlith gwasanaethau cyhoeddus eraill.\nDatblygodd Llywodraeth Cymru gynllun gweithredu atal hunanladdiad a hunan-niweidio ‘Beth am Siarad â Fi?’ ar gyfer 2015‒20.\nDarllenwch ein hasesiad o gynnydd Llywodraeth Cymru ar iechyd meddwl.


Cwm-twrch - Wicipedia\nPentref yn ardal Brycheiniog, Cymru, yw Cwm-twrch (hefyd Cwmtwrch). Mae ffiniau tair sir yn cyffwrdd yma. Mae'r pentref yn gorwedd yng nghymuned Ystradgynlais, Powys, yn bennaf ond mae rhannau ohono yn gorwedd ym mwrdeistref sirol Castell-nedd Port Talbot a Sir Gaerfyrddin. Mae'n ymrannu yn Gwm-twrch Isaf a Chwm-twrch Uchaf.\nPowys, Castell-nedd Port Talbot, Sir Gaerfyrddin\nGorwedd y pentref yn rhan uchaf Cwm Tawe, tua 15 milltir i'r gogledd o ddinas Abertawe. Llifa Afon Twrch trwyddo ar ôl disgyn o lethrau'r Mynydd Du a'r Fforest Fawr.\nMae rhai yn credu fod ail elfen yr enw, "twrch", yn cyfeirio at y Twrch Trwyth y mae Arthur yn hela trwy dde Cymru yn y chwedl ganoloesol Culhwch ac Olwen. Ond mae "twrch" (baedd gwyllt) yn elfen bur gyffredin mewn enwau lleoedd.\nCeir ffynnon sanctaidd yn y pentref.\n↑ Enwau Cymru\nWedi dod o "https://cy.wikipedia.org/w/index.php?title=Cwm-twrch&oldid=11032278"\nLast edited on 26 Chwefror 2022, at 23:37\nNewidiwyd y dudalen hon ddiwethaf ar 26 Chwefror 2022, am 23:37.


Wythnos Ymwybyddiaeth Iechyd Meddwl: Adnoddau i bobl gydag anabledd dysgu\nMae pobl gydag anabledd dysgu yn fwy tebygol o brofi iechyd meddwl gwael o’i gymharu â’r boblogaeth gyffredinol. I nodi Wythnos Ymwybyddiaeth Iechyd Meddwl rydym wedi dod ag adnoddau defnyddiol am iechyd meddwl a llesiant at ei gilydd ar gyfer pobl gydag ...\nFfrindiau Gigiau Cymru yn gweithio gyda band IDLES mawr y DU i gynyddu mynediad i ddigwyddiadau byw i bobl ag anableddau dysgu\nMae Anabledd Dysgu Cymru yn gyffrous i gyhoeddi ein bod yn gweithio gydag IDLES band roc mawr y DU ar gyfer digwyddiad codi arian ar-lein ar gyfer ein prosiect Ffrindiau Gigiau Cymru. Darllen fersiwn hawdd ei deall o'r stori newyddion hon (Saesneg) ...\nRydym yn falch iawn o gyhoeddi rhai newidiadau diweddar i staff yn Anabledd Dysgu Cymru, sy’n ymdrin â'n gwaith ar bolisi, ymchwil, cyfathrebu a phrosiectau arloesol. Cath Lewis - Uwch Swyddog Polisi ac Ymchwil Ddiwedd mis Mawrth croesawyd Cath Lewis ...\nStrategaeth ar Gyfer Cymdeithas Sydd yn Heneiddio\nMae Anabedd Dysgu Cymru wedi cyflwyno ymateb i ymgynghoriad Llywodraethy Cymru ar Strategaeth ar gyfer cymdeithas sydd yn heneiddio:Cymru Oed Gyfeillgar. Yn ein hymateb roeddem yn pwysleisio’r angen i gynnwys pobl gydag anabledd dysgu mewn cynlluniau i ...\nEtholiad Senedd 2021 – canllaw hawdd ei ddeall i bleidleisio a maniffestos pleidiau hawdd eu deall\nBydd etholiad Senedd 2021 yn cael ei gynnal ddydd Iau 6 Mai 2021 i ethol 60 o aelodau i Senedd Cymru. Rydym wedi casglu'r maniffestos hawdd eu deall sydd wedi'u cynhyrchu hyd yn hyn gan y prif bleidiau gwleidyddol yng Nghymru, yn ogystal â chanllaw hawdd ...


Roedd y Sefydliad Dysgu a Gwaith yn hynod falch i’r Athro Syr Michael Marmot gyflwyno Darlith Flynyddol Raymond Williams ym Mhrifysgol Caerdydd ar 9 Chwefror ar y ‘Bwlch Iechyd: Her Byd Anghyfartal’. Roeddem hefyd yn falch i’r Athro Mark Drakeford AC, Gweinidog Iechyd a Gwasanaethau Cymdeithasol, ymuno â ni ac roedd ei syniadau ef ar ofal darbodus i gleifion yn gydnaws iawn â Darlith eleni.\nDywedodd Mark Drakeford AC:\n“Mae gofal iechyd darbodus yn ffordd o ail-lunio’r GIG o amgylch y pethau pwysicaf: parhau i ddarparu gofal i bawb, yn seiliedig ar angen clinigol. Dyma’r egwyddorion y safodd Aneurin Bevan drostynt ac maent yn dal i sefyll er bod yr amserau wedi newid.\n“Rydym yn awr angen partneriaeth newydd rhwng clinigwyr a’r bobl y gofalant amdanynt i ddarparu’r gofal iechyd gorau a mwyaf addas yn y ffordd fwyaf diogel ac effeithlon. Gall gwneud pobl yn arbenigwyr yn y gofal a dderbyniant ddod â manteision ymarferol enfawr i’r gwasanaeth iechyd.”\nI weld recordiad llawn o’r Ddarlith cliciwch ar y dolennau dilynol os gwelwch yn dda yma.\nCardiff Raymond Williams(2)


Y Glerorfa - Wicipedia\nY Glerorfa yng Ngŵyl Tegeingl, 2010. Llun gan Llinos Lanini(www.llinoslanini.com)\n1 Sefydliad y Glerorfa\n2 Nod y Glerorfa\nSefydliad y GlerorfaGolygu\nTrefnir Y Glerorfa gan Clera, Cymdeithas Offerynnau Traddodiadol Cymru, cymdeithas a sefydlwyd yn Eisteddfod Genedlaethol Cymru Bro Dinefwr 1996. Tyfodd y Glerorfa o weithdai’r Gymdeithas – gweithdai mewn gwahanol rannau o Gymru dros gyfnod o ddeng mlynedd lle’r oedd aelodau yn dysgu alawon traddodiadol, dysgu sgiliau offerynnol, a dysgu sut i’w chwarae yn yr arddull draddodiadol. Ar gyfer pen blwydd Clera yn 10 oed yn Nhachwedd 2006 daeth 40 o’r offerynwyr gorau o’r Gweithdai hyn ynghyd, a chreu cyngerdd yn Galeri, Caernarfon ac awgrymwyd yr enw Clerorfa – gyda thafod yn y boch i ddechrau, ond yna fe ddechreuodd yr enw gydio. Ni fwriadwyd parhad y Glerorfa ymhellach na’r un noson honno, ond cymaint oedd brwdfrydedd y gynulleidfa y noson honno fel y penderfynwyd y byddai’n rhaid dal ati.\nNod y GlerorfaGolygu\nY Glerorfa yng Ngŵyl Tegeingl, 2012. Llun gan Ray Roberts\nCyflwyno alawon traddodiadol Cymru, yn ogystal ag alawon gwerin gwreiddiol, mewn dull newydd, bywiog a chyffrous. Hefyd, i adfer parch ymhlith y Cymry yn gyffredinol, a’r cyfryngau darlledu yn arbennig, tuag at gerddoriaeth draddodiadol Cymru, ac i ddangos fod modd i bobl ifanc ei fwynhau lawn cymaint ag unrhyw un arall.\nRoedd gan y Glerorfa 40 aelod yn y Galeri yn 2006. Mae cyfanswm yr aelodau'n nes at 70 erbyn hyn, ac yn dod o bob rhan o Gymru. Mae'r nifer ar gael yn amrywio pob tro; nid yw’r swyddogion yn derbyn unrhyw wahoddiad os nad oes o leiaf 35 yn barod i ymrwymo i’r perfformiad. Mae oedran yr aelodau'n amrywio o 10 i 70, ac mae 30% o’r aelodau o dan 25 oed. Un aelod yn unig sydd yn offerynnwr proffesiynol, ond mae tua 10 yn gwneud eu bywoliaeth yn y byd cerdd – yn athrawon teithiol, darlithydd prifysgol, tiwtoriaid a threfnyddion cerdd, ac ati. Mae elfen deuluol gref yn perthyn i’r Glerorfa, gyda hyd at 10 grŵp teuluol; ac mae 90% o’r Glerorfa yn Gymry Cymraeg. Mae Stephen Rees a Robin Huw Bowen wedi bod yn gyfarwyddwyr artistig, a Sioned Webb ac Arfon Gwilym yn gweinyddwyr i'r Glerorfa.\nMae repertoire y Glerorfa yn gynnwys cerddoriaeth draddodiadol ac wreiddiol, er yn draddodiadol eu harddull a’u naws. Mae’r setiau hefyd yn cynnwys canu a dawnsio – canu gwerin a cherdd dant, a grŵp o tua chwech clocsiwr.\nY Glerorfa yng Ngŵyl Tegeingl, 2012.Llun gan Llinos Lanini(www.llinoslanini.com)\nY Glerorfa Yn Fyw SAIN SCD 2607\nGwreiddiau: Glan Camlad / Llwyn Onn / Rhif Wth\nSet Jeff: Y Pibydd Du / Y Lili / Breuddwyd Dafydd Rhys / Melyn Llynon / Jig Mabsant / Jigolo\nHen Ffefrynnau: Ton Carol / Cader Idris / Y Ferch O Blwy’ Penderyn / Yn Iach Iti Gymru\nCardis / Can Crwtyn Y Gwartheg\nAly Brechdan Y Gwningen Gymreig / Rachel Ty Gam / Diffyrwch Gwyr Dyfi\nPibgamu: Mympwy Llwyd / Nyth Y Gwcw / Pibdawns Dowlais\nMorgawr / Swing Sling / Nos Sadwrn Bach\nY Geinach Las: Hobed O Hilion / Hela’r Geinach / Y Gofid Glas\nErddigan: Hun Gwenllian / Ymdaith Gwyr Cyfarthfa / Aden Y Fran Ddu\nTrensiwr: Walts Ar Drensiwr / Yr Hwch Yn Yr Haidd / Cig Ar Drensiwr / Dic Sion Dafydd / Dopsi Mon / Y Dydd Cyntaf O Awst\nGwefan y Glerorfa[dolen marw]\nWedi dod o "https://cy.wikipedia.org/w/index.php?title=Y_Glerorfa&oldid=10871789"\nLast edited on 23 Chwefror 2021, at 01:07


Mynediad i Addysg Uwch - Coleg y Cymoedd\nHome Adult Learners Mynediad i Addysg Uwch\nLluniwyd cyrsiau Mynediad ar gyfer y rhai sydd â phrofiad helaeth o fywyd y tu allan i fyd addysg ac sydd am fynd i’r Brifysgol ond sydd heb y cymwysterau angenrheidiol i wneud cais.\nCydnabyddir cyrsiau mynediad fel dull cefnogol o ddychwelyd i fyd addysg ac astudio ystod o bynciau a sgiliau a fydd yn eich paratoi ar gyfer Addysg Uwch. Mae cwrs Mynediad yn brofiad dysgu cyflym a dwys, ond yn un sy’n bleserus ac yn llawn boddhad. Lluniwyd cyrsiau Mynediad yng Ngholeg y Cymoedd i ffitio i mewn i fywyd prysur teulu. Maent yn addas ar gyfer dysgwyr oed 19+ sy’n dychwelyd i fyd addysg. Mae’r cyrsiau hyn yn llenwi’n gyflym, felly, gwnewch gais yn gynnar. Mae’n hanfodol bod gennych sgiliau cyfathrebu da, agwedd gyfrifol a’ch bod yn benderfynol o lwyddo.\nByddwch yn ymwybodol fod angen TGAU Mathemateg a Saesneg/Cymraeg (ac mewn rhai achosion TGAU Gwyddoniaeth) gradd C o leiaf er mwyn mynd i’r Brifysgol. Os nad ydych yn cwrdd â’r gofynion hyn, gallwch drafod eich opsiynau adeg eich cyfweliad.\nDiploma Lefel 2 Mynediad mewn Sgiliau ar gyfer Astudiaeth Bellach (Gofal Iechyd)\nCod y Cwrs:01F206YA\nCod y Cwrs:01F206RA\nCod y Cwrs:01F206NA\nCod y Cwrs:01F206AA\nDiploma Mynediad i Addysg Uwch (Biowyddoniaeth)\nCod y Cwrs:02F301YA\nCod y Cwrs:02F301NA\nDiploma Mynediad i Addysg Uwch (Busnes a Gwasanaethau Ariannol)\nCod y Cwrs:15F323YA\nDiploma Mynediad i Addysg Uwch (Dyniaethau a Gwyddor Cymdeithasol)\nCod y Cwrs:11F301NA\nCod y Cwrs:01F306RB\nCod y Cwrs:01F306RA\nCod y Cwrs:01F306NA\nCod y Cwrs:01F306AA\nDiploma Mynediad i Addysg Uwch (Gwyddor Cymdeithasol gyda Gwaith Cymdeithasol)\nCod y Cwrs:01F304YA\nDiploma Mynediad i Addysg Uwch (Gwyddor Iechyd)\nCod y Cwrs:01F306YA\nLefel 2 Mynediad Sgiliau ar gyfer Astudiaeth Bellach (Gwyddoniaeth)\nCod y Cwrs:02F201YA


Datganiad Ysgrifenedig - Indemniad Proffesiynol i Ymarferwyr Cyffredinol (14 Mai 2018) | LLYW.CYMRU\nDatganiad Ysgrifenedig - Indemniad Proffesiynol i Ymarferwyr Cyffredinol\nRwy'n falch iawn o gyhoeddi y bydd Llywodraeth Cymru yn cyflwyno cynllun gyda chefnogaeth y wladwriaeth i ddarparu indemniad rhag esgeuluster clinigol i ddarparwyr gwasanaethau meddyg teulu yng Nghymru. Bydd y cynllun, sy'n dod i rym ym mis Ebrill 2019, yn cynnwys yr holl ymarferwyr cyffredinol sydd wedi'u contractio ynghyd â gweithwyr iechyd proffesiynol eraill sy'n gweithio ym maes ymarfer meddygol yn y GIG.\nBydd y cynllun mor debyg â phosib i'r cynllun gyda chefnogaeth y wladwriaeth a gyhoeddwyd yn Lloegr, er mwyn sicrhau nad yw meddygon teulu Cymru dan anfantais o gymharu â rhai Lloegr. Bydd hynny hefyd yn helpu i sicrhau na fydd unrhyw effaith negyddol ar weithgarwch trawsffiniol neu recriwtio yn sgil gwahanol gynlluniau yn gweithredu yn y ddwy wlad.\nMae cyhoeddi cynllun o’r fath yn mynd i helpu i roi sylw i bryderon meddygon teulu am fforddiadwyedd premiymau indemniad proffesiynol a'r effaith bosib ar wasanaethau a materion ehangach fel recriwtio a chadw meddygon. Amcangyfrifir bod premiymau indemniad wedi codi 7% y flwyddyn ar gyfartaledd rhwng 2013 a 2017.Ymysg y ffactorau sy'n arwain at godi costau indemniad mae poblogaeth sy'n heneiddio; arloesi technolegol mewn meddyginiaeth sy'n cadw pobl yn fyw am gyfnod hwy; cynnydd yn nifer y bobl sy'n byw â chyflyrau cymhleth a diwylliant o hawlio iawndal.\nYmrwymodd Llywodraeth Cymru, fel rhan o'r newidiadau i'r contract ar gyfer gwasanaethau meddygol cyffredinol yn 2017/18, i ddatblygu ateb i'r mater hwn. Byddwn yn parhau i weithio gyda Phwyllgor Ymarferwyr Cyffredinol Cymru i wneud hynny. Ar ben hynny, drwy'r Contract Gwasanaethau Meddygol Cyffredinol, mae Llywodraeth Cymru wedi cyfrannu tuag at gostau cynyddol indemniad proffesiynol meddygon teulu ers 2017/18 drwy'r ymgodiad blynyddol i'w tâl a'u costau.\nBydd y cynllun yn cynnig ateb cynaliadwy, hirdymor i gostau cynyddol indemniad proffesiynol meddygon teulu.\nBydd y cynllun gyda chefnogaeth y wladwriaeth yn cynnig indemniad i unigolion rhag hawliadau esgeuluster clinigol yn codi o waith y GIG, ond ni fydd yn cynnwys gwaith preifat, cwynion, cyfranogaeth yn achosion y crwner, gwrandawiadau'r Cyngor Meddygol Cyffredinol na materion eraill yn ymwneud â rheoleiddio proffesiynol. Disgwylir i feddygon teulu gymryd yswiriant indemniad ar gyfer gwaith preifat ac agweddau eraill tu hwnt i'r hyn sy'n cael sylw gan y wladwriaeth.\nBydd y cynllun yn cynnwys gweithgarwch yr holl gontractwyr sy'n darparu gwasanaethau meddygol sylfaenol wrth gynnig gwasanaethau meddygol cyffredinol. Bydd hyn yn cynnwys atebolrwyddau esgeuluster clinigol sy'n codi o weithgarwch staff practis meddyg teulu a gweithwyr meddygol proffesiynol eraill sy'n gweithio i'r practis wrth ddarparu'r gwasanaethau wedi'u contractio.\nDros y misoedd nesaf, bydd swyddogion Llywodraeth Cymru yn gweithio ymhellach gyda Phwyllgor Ymarferwyr Cyffredinol Cymru, Sefydliadau Amddiffyn Meddygol a Chronfa Risg Cymru ynghylch gweithrediad y cynllun.\nByddaf yn darparu Datganiad Ysgrifenedig pellach maes o law.


Gwrtheyrn | Straeon gwerin Nant Gwrtheyrn | Chwedlau Gogledd Cymr\nEnglish : Gwrtheyrn\nStraeon gwerin Nant Gwrtheyrn: Stori Gwrtheyrn\nMae Nant Gwrtheyrn wedi cael ei henwi ar ôl y Brenin Gwrtheyrn, brenin o Gaint a reolai’r Brydain fore yn gynnar yn y bumed ganrif ac a ddaeth i’r dyffryn mewn gwarth ar ôl bradychu ei bobl.\nMewn ymdrech i aros mewn grym, ceisiodd Gwrtheyrn gymorth milwyr cyflog Sacsonaidd, gan ei wneud ei hun yn amhoblogaidd ymysg ei bobl. Yn fuan ar ôl i’r Sacsoniaid gyrraedd, syrthiodd Gwrtheyrn mewn cariad gydag Alys Rhonwen, merch arweinydd y Sacsoniaid, Hengist, a gofynnodd am gael ei phriodi.\nI ddathlu, trefnodd Hengist wledd ar gyfer Gwrtheyrn, ei filwyr cyflog a Brythoniaid pwerus eraill.\nOnd cynllwyniodd Hengist yn gyfrwys i lofruddio’r Brythoniaid, ac ar ei orchymyn cododd pob Sacson a thrywanu’r Brython oedd yn eistedd wrth ei ymyl.\nWedi’i syfrdanu gan y fath frad, ffôdd Gwrtheyrn i’r Nant lle y treuliodd weddill ei ddyddiau mewn gofid.\nDywed rhai mai ei gam farn ef oedd yn gyfrifol am adael i’r Sacsoniaid gipio grym a goresgyn y rhan fwyaf o’r hyn sydd bellach yn Lloegr. Gwrtheyrn gafodd y bai ac mae iddo enw drwg mewn hanes fel y brenin Brythonig a fradychodd ei bobl ei hun i’r Sacsoniaid.\nCynghorwyd Gwrtheyrn gan ei dderwyddon i “fynd i gornel bellaf dy wlad a chodi caer yno”. Teithiodd Gwrtheyrn drwy Ganolbarth Cymru i fynyddoedd Eryri a dechreuodd godi ei gaer yno. Fodd bynnag, bob tro roedd yn ceisio ei hadeiladu, byddai’r gaer yn dymchwel ac yn diflannu mewn rhyw ffordd ddirgel. O’r diwedd daeth Gwrtheyrn o hyd i fachgen a oedd heb dad, dewin ifanc o’r enw Emrys Wledig, a chafodd gymorth ganddo. Fe ddywedodd Emrys wrth y brenin fod llyn o dan sylfeini’r gaer lle’r oedd dwy ddraig yn cysgu, un wen yn cynrychioli’r Sacsoniaid a draig goch y Gymru newydd. Gwagiodd Gwrtheyrn y llyn a dechreuodd y dreigiau ymladd yn yr awyr. Y ddraig goch a orfu. Cododd y dewin ei gaer ei hun gyferbyn â’r llyn – Llyn Dinas ger Beddgelert – ac ers hynny gelwir y lle yn Dinas Emrys. Cafodd Gwrtheyrn ei orfodi i fynd “tua’r gogledd”.\nDywedir bod Gwrtheyrn wedi ymgartrefu yn Nant Gwrtheyrn lle y byddai’n sicr o fod wedi dod o hyd i ddigon o haearn i arfogi byddin. Mae dwy fersiwn o’r hyn a ddigwyddodd iddo wedyn. Yn ôl y fersiwn gyntaf, anfonodd Duw dân o’r nefoedd i’w losgi, a hynny o bosib ar ffurf mellten, gan fod llawer o stormydd mellt a tharanau yn Nant Gwrtheyrn. Fel roedden nhw’n ceisio dianc, lladdwyd Gwrtheyrn a’i fab, Gwrthefyr Fendigaid, gan Garmon, un o’r arweinwyr lleol.\nYn ôl y fersiwn arall, torrodd Gwrtheyrn ei galon ar ôl iddo wahodd y Sacsoniaid i Brydain ac aeth i grwydro’r mynyddoedd, wedi colli ei bwyll – thema sydd i’w gweld dro ar ôl tro mewn llenyddiaeth Geltaidd. Mae prif elfennau’r straeon hyn: y tân o’r nef, y bachgen heb dad a’r gwallgofddyn yn crwydro i’w canfod mewn chwedlau eraill drwy Gymru.


Ymddiriedolaeth Archaeolegol Clwyd-Powys - Prosiectau - Tirweddau Hanesyddol - Dyffryn Clwyd - Gwergwy\nGwergwy, Llanynys, Llanrhaeadr-yng-nghinmeirch, Dinbych a Llandyrnog, Sir Ddinbych\nIseldir o ddolydd anghyfannedd o gwmpas cymer Afon Clywedog ac Afon Clwyd, gyda ffosydd draenio, afonydd wedi eu cloddio a'u camlesu gydag ychydig o ffyrdd.\nYn dod ar hyd y ffin rhwng plwyfi eglwysig canoloesol Llanynys a Llanrhaeadr-yng-nghinmeirch, ac yn weinyddol ar hyd y ffin rhwng cwmwd Ceinmeirch yng nghantref Rhufoniog a chwmwd Colion yng nghantref Dyffryn Clwyd\nIseldir o ddolydd gwastad â draeniad gwael yng nghanol y dyffryn o gwmpas cymer Afon Clywedog ac Afon Clwyd, rhwng oddeutu 30-40m uwch lefel y môr, heb ddim aneddiadau cyfoes.\nMae'r ardal wedi ei draenio'n helaeth ond mae'n llanw â dwr yn ôl y tymor. Cyflawnwyd y gwaith draenio pennaf ar ôl y cyfnod canoloesol, dengys cynlluniau 1780 y cwrs newydd a dorrwyd ar gyfer Afon Clwyd. Mae'r nodweddion gweledol a luniwyd i leddfu'rdraeniad naturiol gwael yn cynnwys afonydd wedi eu camlesu a ffosydd draenio ar ymylon caeau a draeniau agored mewn rhai caeau gyda argloddiau ar hyd Afon Clywedog ac Afon Clwyd, er bod peth tystiolaeth yn dangos lleiniau yn y rhyngafondir rhwng Afon Clywedog ac Afon Clwyd yn ystod y cyfnod canoloesol.\nCymysgedd o gaeau unionlin bychain, canolig a mawr y gellir eu cyrraedd ar hyd lonydd a llwybrau troed, rhai ohonynt mewn ceuffyrdd, yn rhedeg lawr o'r ucheldir. Ardal o gaeau hirgul wedi eu ffinio â ffosydd draenio i'r gogledd-ddwyrain o Lanrhaeadr, mae rhai o'r lleiniau ar ymyl yr iseldir yn yr ardal hon, ger fferm Llwyn Mawr â choedlannau bychain o ynn a gwern. Yn aml ceir gwrychoedd draenen wen gwasgaredig heb eu cynnal yn dda, gyda choed gwern, poplys a helyg uchel ar hyd y prif ddyfrgwrs. Ysguboriau 19eg ganrif? bychain o friciau neu gerrig yng nghorneli nifer o gaeau, llawer ohonynt bellach yn adfail. Mwy na thebyg mai twmpathau sychu yw nifer o'r twmpathau hir ac isel yn y mannau gwlypach ar yr iseldir, ond mae eu dyddiadau'n ansicr\nBu'r ardal eang hon â draeniad gwael tuag at ganol y dyffryn yn llyffetheirio'r cysylltiad rhwng ochr ddwyreiniol a gorllewinol y dyffryn, Pont Drefechan, sef pont gerrig o ddechrau'r 19eg ganrif ar y ffordd rhwng Pentre Llanrhaeadr a Llanynys yw un o'r ychydig o ffyrdd cyhoeddus sy'n croesi'r ardal. Â arglawdd rheilfforddddatgymaledig Corwen i'r Rhyl trwy'r ardal, gan dorri ar draws ffiniau nifer o gaeau, â'u patrwm yn amlwg wedi eu sefydlu cyn adeiladu'r rheilffordd yn y 1850au. Roedd cyn Orsaf Reilffordd Llanrhaeadr ar y ffordd i'r dwyrain o Bentref Llanrhaeadr


Bocs I Ailgylchu Gwydr - Cyngor Sir Ceredigion\nRhowch boteli a jariau gwag o unrhyw liw, siâp a maint yn eich bocs ailgylchu gwydr. Nid oes angen i chi dynnu’r labeli, caeadau, cyrc na thopiau poteli.\nGolchwch y poteli a’r jariau os gwelwch yn dda cyn eu rhoi yn eich bocs.\nRhowch eich bocs ailgylchu gwydr allan i’w gasglu ar bob cyfle posibl. Peidiwch ag aros tan bod y bocs yn llawn gan y gall hyn fod yn beryglus. Peidiwch â llenwi eich bocs ailgylchu gwydr yn uwch na’r ymylon. Mae gorlenwi’r bocs yn ei gwneud yn fwy tebygol bod pethau’n torri ac yn achosi anafiadau. Os oes angen mwy nag un bocs arnoch, cysylltwch â’r Cyngor.\nMathau o wydr a dderbynnir\nPoteli gwydr dal diod ee poteli gwin, poteli cwrw\nPoteli gwydr dal bwyd ee jariau sawsiau coginio, jariau jam, jariau blaslynnau\nPoteli persawr gwydr\nPoteli gwydr dal moddion\nDoes dim angen i chi wahanu eich gwydr yn ôl ei liw.\nMathau o wydr na dderbynnir\nGwydrau dal diod\nGwydr paen ffenestr\nEwch â’r eitemau hyn i’ch Safle Ailgylchu Gwastraff Cartref i’w hailgylchu. Fel arall, gallwch roi’r rhan fwyaf o’r eitemau hyn i’ch siop elusen leol cyhyd â’u bod mewn cyflwr da ac mae’r rhan fwyaf o optegwyr yn fodlon derbyn sbectolau.\nPam na ellir rhoi’r eitemau hyn yn y bocs?\nMae’r eitemau hyn yn toddi ar dymheredd gwahanol i boteli a jariau gwydr. Os byddant yn cael eu cymysgu a’u casglu byddant yn halogi’r llwyth, yn ei wneud yn ddiwerth ac ni fyddai modd ei ailgylchu.\nOs oes angen bocs llai neu focsys safonol ychwanegol arnoch, cysylltwch â ni ar bob cyfri. Noder, fodd bynnag, fod y tîm rheoli gwastraff yn rhoi blaenoriaeth i ddosbarthu’r pecyn ailgylchu cyntaf. Yn anffodus, bydd oedi wrth ddosbarthu bocsys ychwanegol neu rai newydd. Diolchwn i chi am eich amynedd.\nAr ôl ceisio defnyddio’r bocs safonol, os ydych chi’n teimlo y byddai bocs llai yn fwy addas gallwch ofyn am un arall. Gofynnir i chi adael y bocs safonol lle gellir ei gasglu pan fydd yr un newydd yn cael ei ddosbarthu.\nHyd nes y bydd y bocs ychwanegol yn cael ei ddosbarthu, gallwch gyflwyno unrhyw wydr dros ben i’w gasglu ar y diwrnod casglu gwydr rheolaidd, mewn cynhwysydd addas o’ch dewis ee bwced, twb neu hen focs cardbord. Lle bo modd, byddwn yn ceisio dychwelyd eich cynhwysydd.\nBle allaf i gadw fy mocs?\nMae’r tyllau draenio sydd yn y bocs yn uchel er mwyn gwneud yn siŵr na fydd unrhyw hylif yn dianc o’r bocs gan faeddu eich lloriau, os byddwch am gadw’r bocs yn y tŷ. Fodd bynnag, os byddwch am gadw’r bocs y tu allan, bydd y tyllau yn caniatáu i’r dŵr glaw ddianc dan reolaeth.\nDim ond y pethau hynny sydd ar y rhestr y dylech eu rhoi yn y bocs er mwyn i ni eu casglu.\nOs bydd y pethau anghywir yn cael eu casglu a’u cymysgu yn y llwyth, yna ni ellir ei ailgylchu.\nBydd unrhyw eitemau nad ydynt yn addas i’w casglu wrth ymyl y ffordd yn cael eu gadael yn y bocs er mwyn i chi eu didoli a’u gwaredu yn y modd cywir.


Ymgyrch Litter Less | Keep Wales Tidy\nYng Nghymru rydym yn cynnal Ymgyrch Rhyngwladol Litter Less Eco-Sgolion sydd yn ceisio addysgu pobl ifanc ar faterion sbwriel ac yn annog gweithgareddau sydd yn codi ymwybyddiaeth ac ymgysylltu cymunedol.\nBeth ydych chi'n ei feddwl am sbwriel ar eich strydoedd?\nBeth hoffech chi i bobl ei wneud amdano?\nPa neges Di Sbwriel yr hoffech ei hanfon i'ch cymuned leol?\nRhowch gynnig ar ein cystadleuaeth ddiweddaraf a chymerwch yr her Di Sbwriel, defnyddiwch lais eich disgyblion i wella’r amgylchedd a chael cyfle i ennill cyfarpar codi sbwriel rhagorol ar gyfer eich ysgol!\nYn y gystadleuaeth hon rydym yn gofyn i ddisgyblion fod yn dditectifs sbwriel a chodi ymwybyddiaeth o’u canfyddiadau. Gall disgybl unigol, grŵp o ddisgyblion, dosbarth neu hyd yn oed yr ysgol gyfan dderbyn yr her! Gall eich ysgol gyflwyno mwy nag un cais.\nRydym yn rhoi gwobrau i’r negeseuon cymunedol gorau rydym yn teimlo y bydd yn cael effaith.\nArchwiliwch yr ardal tu mewn ac o amgylch tir eich ysgol! Cwblhewch yr arolwg sbwriel syml (ar ffurflen y gystadleuaeth) a rhowch wybod i ni pa fathau o sbwriel yr ydych wedi eu darganfod.\nCrëwch gynllun gweithredu ar sbwriel y gellir ei ddatblygu yn eich ysgol i wella’r hyn yr ydych wedi ei ganfod.\nCrëwch neges ar gyfer eich cymuned sydd yn codi ymwybyddiaeth o faterion sbwriel – datblygwch rywbeth fydd yn gwneud i bobl wrando ar yr hyn sydd gennych i’w ddweud! Efallai y byddwch eisiau pwysleisio peryglon sbwriel i fywyd gwyllt neu godi ymwybyddiaeth o’r mathau o sbwriel yr ydych wedi dod o hyd iddynt. Cofiwch ddefnyddio canfyddiadau eich arolwg i’ch helpu i ganfod ffeithiau ar-lein. Defnyddiwch lais eich disgyblion i wneud gwahaniaeth a gwneud i bobl feddwl! Cofiwch, os yw eich neges yn dda bydd mwy o siawns o ennill gwobr. Gallwch gyflwyno un brif neges o'ch ysgol neu ddewis hyd at 5 neges arall i'w hanfon.\nYn olaf, cyflwynwch lun y gallwn ei ddefnyddio i dynnu sylw at eich gweithgareddau - byddwch mor greadigol ag y dymunwch! Noder, os ydych yn cynnwys pobl yn eich llun, mae’n rhaid eu bod wedi rhoi caniatâd.\nLawrlwythwch Ffurflen Cystadleuaeth Her Di Sbwriel ac ebostiwch eich gwybodaeth yn ôl at [email protected] erbyn 18 Mehefin 2021 (estynnwyd o 28 Mai)\nFfurflen Cystadleuaeth Her Di Sbwriel


Ar Asgwrn y Graig: April 2017\nMae'r lluniau yma braidd yn fflat eu lliw, a delweddau digidol fel hyn ddim yn medru cyfleu harddwch y glesni a symlrwydd hyfryd blodau Mari lygatlas.\nWrth bori mewn siop recordiau ail-law yn ddiweddar, mi welis i sengl Angylion Stanli, Mari Fach, ar werth am ugain punt. Mi es adra'n reit handi er mwyn chwilio am y copi brynais i ym 1981 ar ôl gweld y grŵp yn canu yn neuadd Ysgol y Moelwyn.\nMa-ma-ma-ma-ma-ma-ma-Mari Fach, Fy nghariad annwyl i...\nDoedd gen i ddim affliw o ddiddordeb mewn blodau ym 1981, ond dwi'n gwbod yn iawn pa Fari sy'n well gen i erbyn heddiw!\nGan Wilias am 6:50 PM No comments:\nLabels: Angylion Stanli, Mari Fach, Mari lygatlas, Omphalodes\n'Nôl i'r gwely\nDdwy flynedd yn ôl mi fues i'n newid coed dau wely yn yr ardd gefn, gan feddwl gwneud dau arall yn 2016. Aeth hi'n ddoe arna'i yn gwneud hynny o'r diwedd.\nRoedd coed llus -blueberry- yn y gwely triongl, ond doedden nhw ddim yn hoff o'u lle, felly maen nhw wedi mynd i rywle arall. Mae'r mefus alpaidd bach a'r cenin syfi oedd yno hefyd wedi eu symud.\nYn ogystal â phreniau newydd, mae'r pridd wedi'i adnewyddu yn y triongl hefyd, ac mi es i hel meddyliau am un o glasuron Trigger ar Only Fools & Horses lle mae o'n canmol fod ei frwsh llawr yn 20 oed. Er ei fod wedi newid y pen 17 o weithiau a'r goes 14 gwaith, ym meddwl y cymeriad hoffus, yr un brwsh oedd o!\nMae llwyth o dywod yn y gwely yma felly moron a phanas fydd hi eleni.\nY bwriad ydi hau pys a ffa yn y gwely hirsgwar 'newydd' heddiw... felly allan a fi...\nCwbl sydd ei angen rwan ydi 'chydig o haul!\n[Y mae'r haf yn hir yn dyfod -adnewyddu'r ddau wely arall]\nGan Wilias am 11:06 AM No comments:\nLabels: cenin syfi, gardd gefn, gwely, llus, mefus alpaidd, moron, panas\nFel'na ma' hi; a fel'na bydd hi\nBlogiwr achlysurol iawn fues i'n ddiweddar mae gen i ofn.\nMi farwodd hard drive ein cyfrifiadur yn ddirybudd, gan fynd a lluniau a dogfennau a dolenni a chyfrineiriau efo fo. Dwi wedi llyncu mul braidd efo pethau digidol wedyn!\nOnd dyma fi, efo gliniadur newydd ar fy nglin, yn mwydro eto. Druan ohonoch...\nEr ein bod wedi cael nifer o ddyddiau braf yn ddiweddar, mae trefn naturiol y ddaear a lwc mul a rhagluniaeth aballu wedi golygu y bu'n rhaid i mi weithio neu deithio neu wneud unrhyw beth ond garddio yn yr haul. Typical! A heddiw, ar y cyntaf o ychydig ddyddiau o wyliau: mae glaw Stiniog wedi dod fel huddug i botas. Eto. Asiffeta bost.\nOnd fel'na ma' hi; a fel'na bydd hi hefyd; nes y gwna'i rwbath amdani, 'nde.\nPenabyliaid a henna\nAm y tro cynta ers blynyddoedd mi es i ar un o deithiau Cymdeithas Edward Llwyd ddydd Sadwrn (fy nhad a ffrind oedd yn arwain) gan fwynhau sgwrsio'r aelodau a thrydar carlamus hyfryd ehedydd yn yr awyr las. Mi welis i wennoliaid cynta'r flwyddyn hefyd. Er bod arafwch y cerdded yn drysu 'mhen i ar adegau, mi gawson ni daith hyfryd iawn o safle Rhufeinig a Normanaidd Tomen y Mur, heibio Cynfal Fawr, cartref Huw a Morgan Llwyd o Wynedd, i lawr i Warchodfa Natur Genedlaethol Ceunant Cynfal, ac yn ôl heibio Bryn Saeth a Llech Ronw, gan glywed am gysylltiadau niferus yr ardal efo cainc Blodeuwedd yn y Mabinogi.\nMi ganith y ddwy yma gân Titanic yn rhywle... Llyn Morwynion, o ben Y Drum\nMi ges i ddwyawr braf iawn bnawn Llun ar ôl y gwaith hefyd, yn crwydro ardal Beddau Gwyr Ardudwy a Llyn y Drum, efo dwy o'r genod. Dringo'r creigiau a dal penabyliaid, a chael y wefr o wylio ceiliog tinwen yn erlid carlwm rhwng y cerrig uwchben Merddwr Afon Gamallt a Rhyd yr Halen.\nWrth gwrs, roedd y tri ohono' ni'n rhy araf i ystyn am y camera neu'r ffôn i dynnu llun, ond bydd y cof am greaduriaid gwych mewn lleoliad hudolus yn fy nghynnal trwy'r dyddiau glwyb nes byddaf yn gorfod dychwelyd i ngwaith!\nGan Wilias am 12:40 PM 2 comments:\nLabels: blogio, carlwm. tinwen, cen, Ceunant Cynfal, cyfrifiadur, Cymdeithas Edward Llwyd, gwarchodfa, Llyn y Drum, Mabinogi, penabyliaid, Tomen y Mur, tywydd


Byw mewn tair iaith - BBC Cymru Fyw\nImage copyright Liza Brunzell\nMae Kaisa Pankakoski yn wreiddiol o'r Ffindir ac yn byw yng Nghaerdydd gyda'i phartner Simon a dau o blant. Mae Lucas sy'n saith oed a Nia sy'n dair yn siarad tair iaith - Ffinneg gyda'u mam, Saesneg gyda'u tad a Chymraeg.\nMae Kaisa'n gweithio ar ei Doethuriaeth ym Mhrifysgol Caerdydd yn astudio teuluoedd teirieithog yng Nghymru a'r Ffindir. Ar hyn o bryd mae hi a'i phlant wedi ymgartrefu yn Helsinki am gyfnod, tra bod Kaisa'n cyfweld â theuluoedd sy'n byw trwy gyfrwng tair iaith a rhoi'r cyfle i'w phlant gael addysg yn y Ffinneg, cyn dychwelyd i Gaerdydd yn yr haf.\nBu'n sôn rhagor am ei phrofiadau o fyw bywyd mewn tair iaith gyda Cymru Fyw:\nPan gafodd fy mab ei eni, ro'n i'n teimlo ei fod yn naturiol i fi siarad Ffinneg ag e. Mae ei dad yn siarad Saesneg, ac roedd gyda ni ffrindiau sy'n siarad Cymraeg ac ro'n i'n mynd i grwpiau Cymraeg i fabanod. Erbyn bod Lucas yn ddwy oed roedd yn gwneud mor dda gyda'i ddwy iaith gyntaf, fe wnaethon ni benderfynu efallai y byddai addysg Gymraeg yn gweithio i ni. Rydw i'n hoffi sialens, a dydyn ni erioed wedi edrych nôl!\nDwi'n siarad chwech o ieithoedd i raddau gwahanol a dwy flynedd yn ôl ro'n i'n chwilio am gyfeiriad newydd i fy mywyd. Roedd ymchwilio i deuluoedd teirieithog wedi bod ar fy meddwl ers tipyn, ac yn Hydref 2015 dechreuais ar gwrs ymchwil ôl-radd yn Ysgol y Gymraeg, Prifysgol Caerdydd gyda Yr Athro Diarmait Mac Giolla Chríost.\nFel rhan o fy noethuriaeth, rwy'n astudio yn adran Ieithoedd Modern Prifysgol Helsinki ar hyn o bryd a byddai'n cyfweld â phump teulu sydd â phlant mewn ysgol gynradd ac yn siarad tair iaith yma. Mae'n gyffredin iawn i deuluoedd yn Y Ffindir i fod yn amlieithog.\nYn ddiweddarach yn y flwyddyn bydda i'n cyfweld â phump teulu yng Nghaerdydd sydd â phlant oed cynradd yn clywed y Gymraeg, Saesneg ac un iaith leiafrifol arall.\nImage copyright Kaisa Pankakoski\nImage caption Lucas, Nia a Kaisa yn Sŵ Helsinki\nSymudais i Gymru yn 2004 i astudio MA mewn Newyddiaduraeth Ryngwladol yn Ysgol Newyddiaduriaeth Prifysgol Caerdydd. Cyn hynny ro'n i wedi byw mewn dwsin o ddinasoedd mewn pum gwlad wahanol, Y Ffindir, Ffrainc, Lloegr, Sbaen a Chile, ond yn syth, roeddwn i'n teimlo'n gartrefol yng Nghymru, a dwi'n cyfri Cymru yn gartref ers hynny.\nHeblaw am y glaw, y gaeafau mwynach a'r mân siarad yng Nghymru, mae 'na lot o bethau sy'n debyg yn y ddwy wlad. Mae Cymru a'r Ffindir yn wledydd bach Ewropeaidd, dwyieithog, gyda phobl â gwerthoedd tebyg.\nOnd mae 'na rai pethau sy'n wahanol hefyd, yn arbennig y system addysg. Yn y Ffindir, dyw plant ddim yn dechrau yn ffurfiol yn yr ysgol tan eu bod nhw'n saith oed. Does dim gwisg ysgol ac maen nhw'n gwisgo dillad cyfforddus a sliperi neu sanau yn y dosbarth.\nImage caption A yw disgyblion Y Ffindir yn dysgu mwy yn nhraed eu sanau?\nDwy wlad yn dysgu gyda'i gilydd\nMae pawb yn cael cinio am ddim a does dim mwy na hanner awr o waith cartref bob dydd. Mae'r plant hefyd yn galw'r athrawon wrth eu henwau cyntaf. Mae plant chwech i saith oed yn treulio tua pedair awr yn cael gwersi ffurfiol a gweddill yr amser yn chwarae'n rhydd tu allan.\nDoes gen i ddim byd ond canmoliaeth i ysgol Gymraeg Lucas yng Nghaerdydd a dwi'n meddwl y gall y ddwy wlad ddysgu oddi wrth ei gilydd. Mae gan yr ysgol yng Nghymru gynllun darllen ardderchog, ond dydy darllen ddim yn cael ei gyflwyno tan bod y plant yn hŷn yn Y Ffindir.\nPan o'n i'n blentyn yn yr ysgol, nes i dreulio dwy flynedd gynta' yn eistedd yng nghefn y dosbarth yn darllen llyfrau a sgrifennu storïau, gan fy mod wedi dysgu adre', tra bod gweddill y dosbarth yn dysgu'r wyddor - efallai y byswn i wedi manteisio o ddechrau ar fy siwrne addysgol yn ifancach na saith oed!\nUn sialens i ni fel teulu yw i'r plant gael eu trwytho ddigon yn y dair iaith, fel eu bod nhw'n tyfu i fyny yn eu siarad nhw i gyd yn dda. Dwi wedi sefydlu Ysgol Ffinneg ar ddydd Sadwrn yng Nghaerdydd a thra fy mod i a'r plant yn Helsinki, rydyn ni'n cwrdd â Glyn Banks sy'n siaradwr Cymraeg yma fel ein bod ni'n cael cyfle i siarad yr iaith.\nFe wnes i a Lucas gyflwyniad am Gymru yn yr ysgol yn ddiweddar, mae dros hanner plant ei ddosbarth yn siarad dwy os nad tair iaith a roedd ganddyn nhw ddiddordeb mawr yn dysgu am Gymru a beth yw diwrnod cyffredin yn yr ysgol i Lucas nôl adre yng Nghaerdydd.\nMae ei gyfoedion mewn ysgol blynyddoedd cynnar fan hyn, dydyn nhw ddim yn cychwyn ysgol yn swyddogol tan fis Medi, felly roedden nhw'n synnu clywed ei fod e wedi cychwyn ers sawl blwyddyn!\nAr ôl gorffen fy noethuriaeth byswn i wrth fy modd yn gweithio ar brosiect yn helpu teuluoedd amlieithog yng Nghymru a'u helpu i fagu eu plant i ddatblygu eu sgiliau ieithyddol.