Advertising|1891-07-15|Y Genedl Gymreig - Welsh Newspapers\nY K, HEL Y NT YN ETT VV,,4 Y COED Yn y rhifyn nesaf o'r "WE BIN" ymddengys ADRODDIAD LLaWN o brawf Mr Duncan yn MRAWDLYS C tE RNARFON ar y cyhuddiad o ymosod yn llofruddiog ar ei wraig. Anfoned ain Dobarthwyr au harchebion i mewn mor fuan ag y byddo modd.\nBARDD YN CLORIANU ElI FRODYR.\nBARDD YN CLORIANU El I FRODYR. Nid yn ami y bydd beirdd y Saeson yn mesur fi phwyso eu gilydd. Mae y goieh- wyl hwnw yn rhan fawr o fodolaeth beirdd Cymru. Nid yw y llinyn mesur un amser bron yn cael gorphwys ganddynt. Ond nid yw eu brodyr yn Lloegr o anianawd mor feirniadol, ac anfynych y gwelir hwynt yn clorianu eu cyd-feirdd. Fel pe bai am roddi prawf diamheuol o'i hauiad Cymreig y mae ein cydwladwr enwog, Mr Lewis Morris, yn Murray's Magazine am y mis hwn, yn traethu ei iou am gyn- yrchion awen ei frodyr. Tybid dro yn ol, meddai,fod dyddiau barddoniaeth wedi eu rhifo. Bernid y byddai i wyddoniaeth lwyr ymlid ymaith v rvfeddu a theimlo o'r fynwes ddynci, ac v <iyrchefid neu y dirywid) pob dyn i safle peiriant. Camgymeriad dybryd oedd hyny. ¡ Yr wyf yn credu," medd Mr Morris, fod yn ein gwlad yn awr gynifer o ys- grifenwyr penillion, efallai gynifer o I feirdd, ag a fu ynddi yn ystod unrhyw gyfnod yn hanes ei llenyddiaeth." Ac nid oes vr un sail i dybied y bydd i'r teimlad barddonol, na beirdd na barddon- iaeth ddarfod a bod tra y bydd dynol- iaeth yn bod. Perthyna i farddoniaeth Seisnig y dydd- iau hyn amryw nodweddion neillduol ac arbenig. Yn un peth cymerir mwy o ofal gyda'i saerniaeth. Ni feiddia yr un bardd yn awr fod mor lac a diofal gyda'i fydr a Shelley neu Byron. Ar yr un pryd dangosir mwy o duedd at ryddid yn y mater hwn nag un amser. Creda Mr Morris fod y bardd Americanaidd Whit- man wedi dysgu neu awgrymu gwers worthfawr i'r byd, gwers na anghofir mohoni yn fuan. Dangosodd Whitman nad yw odl ar ddiwedd llinellau yn un o anhebgorion barddoniaeth. Gresyn na chodai ryw Whitman yn Nghymru i ymlid ymaith am byth y mesurau caethion ydynt yn falldod ar farddoniaeth Gymreig. Dyna'r wers ddylid ddysgu i Gymru yn yr oes hon: pwy a'i dysga ? Yr hyn sydd oisiau, yn ngeiriau Mr Morris, ydyw "rhyddid oddiwrth bob rheolau allant fod yn llyffetheiriau ar ysbrydiaeth y bardd." "Cyfrea o fethiantau dyna ddes- grifiad Mr Morris o hanes barddoniaeth Seisnig er dyddiau Shakespere. Y rheswm am y methiantau ydyw fod y beirdd wedi dewis testynau anheilwng. Wele yr en^reiphtiau a rydd Mr Morris i brofi w osoSiad "CollGwynfa" Milton, 1FRArv Queene" Spenser, darnau gwleid- yddol Dryden, "Rape of the Lock" rope Excursion" Wordsworth, barddoniaeth Shelby, "Idylls of the King" Tensyson. Nid oedd y testynau yn deilwng o r beirdd, y rhai, mewn canlyniad, a waslraffasant eu galluoedd ar gynyrchion ydynt erbyn hy? i raddau mawr yn anMrilenad? Fa ddichon y byddHawero'nd?Ienwyr vn Mghytuno a'r gosodiad beiddgar hwn ?Sdo Mr Morris; ond credwn y gwel- ??diystyri.eth'ddyMwy.fodll.wcr iawn 8 wir yoddo. ?oda? Mr ?orris amryw o frychau .?t ?dd yn ?urddo barddoniaeth S nig SwidT. Gor-faithder, aneglur- der, Mach-ddysgeidiMtb, dynwared?d 0 ?u mympwyol y Ffrancod-dyna y im frvchau. ? Ac nid oes undyn feiddia ￼ M?pethwrnbrethofarddo? ?sSnigynanobeithiol?? nis ￼ deall y syniadau Bar gciriau; ?doiry.aiUa'rUaltgan ￼ Ac am lawer 0 gynyrcbioD Y beirdd bSLUS;S. A oes unpeth yo f wy digalon nag ym, hrybro drwy ddarn 0 farddoniaetb maitb lacaneglur Dylai barddoniaeth fod yn glir a dealladwy 0 ran syniadau ac 0 ran j gramadeg. Dylai fod o fewn terfynau amgyffred y bobl, y darllenwyr eyffredin. Ac un 0 effeithiau niweidiol y gynghanedd Gymreig ydyw ei bod yn gyru y beirdd i ddefnyddio geiriau nad oes nel; yn deall I eu hystyr. Ymdrinia Mr Morris yn feistrolgar a dyddorol a'r cwestiynau hyn. Carasem aros yn hwy yn ei fewmni, ond gofod a warafuna i ni wneyd hyny. Nis gallwn wrtb derfynu ond cymeradwyo erthygl y "bardd 0 Benybryn i sylw y sawl deimla ddyddordeb mewn barddon- iaeth Seisnig.\n-r I j MR MALCOLM DOUGLAS.…\nr I j MR MALCOLM DOUGLAS. J Ddydd Llun, wythnos i'r diweddaf, bu farw Mr Maicolm Doftlas. Yehydi. wedi de? o'r gloch foreu y diwrnod hwnw sufai Mr Douglas ar blatfform gorsaf Heme Hill, yn Llundain. Daeth trun i fewn i'r orsaf, a syrthiodd Mr Douglas flani. Bu farw yn mben ychydig oriau. Gordoir yr amgylchiad a dirgelwch nas I-ellir ei d,littrys. Ofer ceisio ei esbonio. I R,¡eithf¡HII y trengholiad ydoedd Marw- olaeth ddamweiniol." Boed a fyno am hyny, gofidus ydyw gweled gyrfa a gycbwyrodd mor ragorol yn terfynu mor sydyn a thorcalonus. Y sty rid Mr Douglas yn un o fargyfreithwyr galluocaf cylch- daith Gag. Oymru yroedd ei wybod aeth o'r gyfraith yn eang a manwl; ac anhawdd oedd cael ei ragorach fel didleu- ydd. Yr oedd yn prysur enill enwog rwydd yn ei alwedigaeth, a am ei wasanaeth yn aml y tuallan i'w gylcli- daith ei hun. Yr oedd dyfodol dysglaer o'i flaen, ond wele dorfyn disymwth ar ei yrfa. Mawr gydymdeimlir a'i weddw, ei bl-int, a'i detilu. I\nLLYTHYR -O'R SENEDD.\nLLYTHYR O'R SENEDD. GAN MR LLOYD GEORGE, A.S. Nos SADWRN. Cafodd y Senedd fwy na digon o son am Gyinra yr wythnos aeth heibio. Ar y ddail godwyd ary mesur addysg CLYWID CWYNION CYMRU I yn seimo o bob cyfeiriad. Nid yn unig gan aelodaa Cymreig, ond yn ogystal a hyny gan y Saeson. Y mae yr Iwerddon wedi cilio am dymhor o'r maes gwleidyddol, a chymer Cymru ei lie. Nos laa drachefn oawaom son am Gywro. Gwrthdystiodd Me Osborne Morgan yn gryf yn erbyn penodiid Sais i archwilio i ddariweioiaa a diffygioo yn 011'f'yd? Cymrn. ae arweiniodd ei wrth. dMtiad i ddadl hir a UesoL Gwnaeth MABON yn arbenig yr araeth oren a mwyaf effeithiol a glywaom ganddo ar lawr y Seaedd, ac egl ur iawn ydoedd. fod ei eiriau a'i ymres yoohd wedi cael gafael ar yr Ysgrifenydd Cartrefol. Er ein syodod, pwy gododd yn ystod y ddadl vn ceinogt ona nn o aetoaau Undebol Birmingham, gwr o'r eow Mr Powell Williams. Dywedodd ei fod o haniad Cymreig, a'i fod yn oydytndeitnlo yn gryf a mwnwyr Cymrn yn y cam hwn osodid amynt. Siaradodd yn dda iawn dros ein hiaith, ein gwlad, a'n cenedl" ni. O'r hyn lleiaf yr oedd Ellis a minan yn meddwl ei fod yn sierad yn dda iawn; yr oedd yn beth laor chwitbig clywed Undebwr yn siarad yn wiw am ein hen wlad ni 0 gwbl. Ar ol areithiau grymns Mabon a Powell Williams addawodd yr Ysgrifenydd Car- trefol roddi ystyriaeth bellach i'r mater, er mwyn edrych pa un a ellid gwnenthur y De a'r Gogledd yn no dosbarth, neu er mwyn symnd yr arolygwr presenol a phenodi Cymro yn ei le. Campns, wir. Ond cyn tewi dywedodd Mr Matthews air sydd yn dangos mor anhyshys ydyw'r swyddogion yma o'n 4Ffiwr a'n dull ni. Dywedodd ei fod ef.yn cael ar ddeall fod dwy iaith yn bodoli yn Nghymru, ac nas gallai Deheuwr ymgomio a Gogleddwr oddigerth yn Saesneg. Ba agos i mi a dyweyd wrtho pa moi ddealladwy y gwoaeth Mr Samuel Evans ei hun yn ei "dafodiaith Ddehenol yn nghyfarfod Caernarfon. Cafwyd dadl yr nn noswaith ar gysyllt- iadan arianol Lloegr a Cbymru. Taerem ni nad oedd Cymru yn ciel ei chyfran deilwng o'r trethi Ymerodrol. Yr oedd y Llywodraeth yn barod i wneyd archwiliad i gwynion cyffelyb ddygwyd ar ran Ysgotland a'r Iwerddon, ond gwrtbodasant yn bendant estyn yr un archwiliad i bawliau Cymrn. Ar gyfer hyny gosododdyr aelodaa Cymreig rwystr effeithiol ar ffordd penodiad pwyll- got yr archwiliad o gwbl. Treuliwyd rhan heJaeth o'r wythnoa mewn dadla cyfrifon arianol y Deyroas. Rhyfedd fal yr oagoir gweithrodiadau'r Ty ar achlys- nron fel hyn. Er ei bod o bwysigrwydd diamheuol i ymofya yo nghylch V gwastraff a fodola yn mhob cyfeiriad, gadewit rhyw ddyros.id fechan o ffyddloniaid i edrych ar ol y miliwnau a ofynir ar ran y Llywodr- aeth. Y mae Mr Labouchete yn ddiweddar wedi cael cymhorth sylweddol oddiar law aelod o'r enw Mr Morton. Er ei holl ddigrifwch gwna y gwr hwn waith dll yn achlysurol mewn supply." Dywedodd SYR WILFRID LAWSON wrtbyf un noewaith ei fod ef flynyddoedd yn ol wedi bod yn cymeryd cryn ddyddor- deb yn nghwestiynau arianol y Ty, ond ei fod wedi ei argyhoaddi o'r diwedd nad oedd y wlad yn gofalu yr un mymry pi faint a werid gan y Llywodraeth, na pha fodd y gwerir hwy. Ai tybed fod hyn yn wir ? Os ydyw, yn Bicr y m'1a'r wlad yn ddall i'w gwir fuddiant. Ar yr ochr Loriaidd i'r Ty ni bydd neb yn cymeryd rhan o gwbl o'r braidd yn y dadlatlou hya, oddigerth ambell i ryw hen swyddog milwrol a goda i gwyno nad oes digon o arian yn cael en gwario ar y fyddin neu y llynges.\nICYMANFA. GANU AC UNDEB YSGOLION…\nCYMANFA. GANU AC UN- DEB YSGOLION SAB- BOTHOL ANNIBYN- W lR MON. LHYSBYSIADI* I Erbya y bydd y rbffyu b w' o'r G*ncdl yn llaw y I,r- llenydd bydd yr Mho)h<l ar Rhif 1. H. ar tM< U?!' yr ?4 !?.tfy. .'r tr.th?d.. Rhif III yu llaw v be\_raiaid, A iydd i aroly..r neu ysgrif- enydd pjb Tsgol Sul ofaln i'r y.g,if. L3uerchymedd, erbyn yr 21ain eyasol YI1 ddiftosl, enwau y rhai sydd we.d ad.odd H"f Lnc, da m.. ii.n p. nifer b.d. &c. hefyd f.la anfon y Iy i?Li vn brydlon e?'ny? 'undyMi? '?'yy?. Mr Hngh Tf,Iw, T.H.,1,.nl?, Lhndedan, MM?i ??e. eaz y cyntielirVv?yl)z? yn Utu?efm ar y 3?in ft'gl 'wp?d y dibgwyhr y bydd p b mmyUon wMM<H!odi)*w. ?.?_ I THOMAS HUtfHJss .Ttena1 urage, JOHN JONES, Pi later, Llanerchvaaadd, leg.\nLLADRATA ORIAWR I ESGOB.\nLLADRATA ORIAWR ESGOB. Tra yr oedd Esgob Lerpwl yn ares yn I Lowestoft, torivyd i mown i'r ty, a lladrata awyd oriawr yr esgob, gwaith 60 gmi, tra yi I ydoedd yn einiawa.\nYMWELIAD A GWA-'I HANOL EGLWYSI.\nYMWELIAD A GWA- 'I HANOL EGLWYSI. SETI GWEIGION YR I EGLWYS WL ADOL. IIOAIf OHEBWYR NEILLDUOL Y "GaNEDL."] PENLLECH, LLEYN. EGLWYS Y GWASANAETH TEULUAIDD. Mawr y cwyno sydd i'w gtywed mewn cylchoedd Eglwysig a Thoriaidd yn erbyn y Genedl am ei gwaith yn gosod gerbron y wlad WIR SEFYLLFA I yr Eglwya Wladol yn Nghymrn. Darog- anir y peth yma a'r peth arall, ond ni cheisir gwrthbrofi y ffeithiau sydd wedi eu cyhoeddi yn y colofnau hyn, am y rheswm da ddigon nad oes modd gwneyd hyny. Yr ydym yn barod i addef fod yr Eglwys Wladol wedi enill tir mewn rhai manau yn Nghymru yn" ystod y pymtheng mlynedd diweddaf; ond y mae y cynydd hwnw i'w ganfod gan mwyaf mewn rhanbarthau lie y mae yn bosibl taflu rhwyd gormes i blith y bobl, megys yn y cymydogaethau gweithfaol, neu yn y trefydd. Y mae yn wybyddus fod yr Eglwys wedi cynyddu ychydig yn nghymydogaethau y hwarelau; ond nid yw y cynydd hwnw wedi bod yn gyn- ydd iaehus. Ffrwyth ERLEDIGAETH NEU LWGRWOBRWYAETH yw y rhan fwyaf ohono. Gwyr y wlad yn weddol gyffredinol am y "bunt y mis a delid mewn chwarel neillduol er enill Ymneillduwyr a Rhyddfrydwyr drosodd i gorlan y Fam a'r Bendafigaeth Doriaidd. Mewn lleoedd eraill He y gellid dylanwadu drwy y plant, y mae peth cynydd wedi cymeryd lie yn yr Eglwys. Nid oes ond ychydig wythnos- au er pan geisiodd pwyllgor Eglwysig au er pan geis orfodi dau neu dri o fechgyn o Gaernar fon i gymeryd eu haddysg yn yr Ysgol Genedlaethol, lie yr ychwanegir at' yr addysg fydolsw. 1 lied dda 0 "addysg' Eglwysig. Acho? jn eraill yn mha rai y mae peth cyny1 wedi ei wneyd ydyw y rhai hyny y gellir eu galw yn ddylan- wadau allanol." Yr ydym yn eu galw yn ddylanwadau allanol am nad oes a fynont ag argyhoeddiadau na chalonau y dych- weledigion. Enillir hwy diwy roddi iddynt 16 a gwlaneni yn y gauaf, ac ambell ddernyn tair ceiniog yn yr haf, Y mae gan yr Eglwys Wladol yn Nghymru ei "dylanwadau mewnol" hefyd, Nid ydym yn cyfeirio wrth gwre at effaith ei gweinidogaeth "ar galonau na dealltwr- iaeth y bobl. Yr ydym yn cyfeirio at yr adran fewnol hono sydd mewn Ilawer dyn yn gryfach nai galon ac na'i synwyr—ei ystumog. Yn y cyfeiriad yma y mae gan yr Eglwys ei dylanwadau nerthol. Nid anghywir yr hyn a ddywedodd y Dr Berber Evans yn Llundain ychydig fis- oedd yn ol, fod yr Eglwys Wladol yn Nghymru yn dibynu mwy ar ei chogydd- ion na'i chlerigwyr am ei llwyddiant. Fodd bynag, er fod yr Eglwys, fel y dy- wedwyd eisoes, wedi gwneyd peth cyn- ydd mewn rhai cymydogaethau drwy offerynoliaeth y dylanwadau a enwyd, nid yw wedi gwneyd y cynydd lleiaf mewn cymydogaethau gwledig He y digwydda fod yn trigo ynddynt ddynion annibynol ac egwyddorol. Megys yr oedd yn y dechreu y mae yr awr hon" yn y cym- ydogaethau hyn. Tlodaidd yr olwg arnynt ydyw yr eglwysi, teneu druenus yw y cynulleidfaoedd, a dilewyrch hollol yw y gwassnaeth,,ac, oddieithr i ddad- gysylltiad neu rywbeth grymusach gymeryd lie, y mae amom ofn mai felly y bydd yn oes oesoedd." Yr ydym yn y colofnau hyn wedi rhoddi engreiphtiau eglur o dlodi a thy- wyllwch moesol yr Eglwys yn y wlad, ond nid ydym wedi datguddio eto yr engreipht- iau mwyaf trueuus, fel y ceir gweled oddi wrth hanes taith ein gohebydd i eglwye Penllech. Ebe ein gohebydd:— Ymwelais ag Eglwys Penllech, Lleyn, ar y Sabboth y 14eg 0 Ragfyr diweddaf. Yr oedd yn ddiwrnod hyfryd-yr hin yn oer y mae'n wir—ond yr oedd yn sych a thawel. Cychwynais o'r Sirn oddeutu an o'r gloch, gan ddisgwyl cyrhaedd Penllech erbyc tua cbwarter i ddaa. Yr oeddwn wedi cael hysbysrwydd mai am ddau o'rgloch yr oedd y gwasanaeth i ddechreu. Erbyn cyrhaedd yr Eglwys nid oedd yno ond ANGHYFANKDDLE HOLLOL. I Saif yr Eglwys ar lan y mor, ar un o'r llech- weddan prydfertbaf y gellid meddwl am dano. Nid yw yr Eglwys, fel y gallesid disgwy), yn un fawr. I'r gwrthwyneb, adeilad bychan ydyw, digon, gallwn' feddwl, i gynwys haner cant i dri ugain. Wedi disgwyl am beth amser, daeth gwas ffermdy cyfagos heibio, a gofynais iddo pa adeg y dechreaai y gwasanaeth yn yr Eglwys. Rhywle tna'r tri yma," ebe y gwas, gan ychwanegn, "fydd neb yn myn'd i'r Eglwys ond y person a'i wraig." Yr oedd erbyn hyn tna haner awr wedi dan, a chenyf finau haner awr i'w drealio cyn adeg dechren. Yn mhen rhyw ddeng mynyd clywn sftn cann, ac erbyn edrych beth oedd yno ond dan was ffarm-un yn chwareu y concertina, at llall yn gwrando, yn y gadlas, am y clawdd i'r Eglwys. Gyda'u bed hwy wedi gorphen en gwasan- aeth prydnawnol, gwelwn hen wr yn y pellder yn cvfeirio ei gamrau tna'r Eglwys. "Efe," meddwnwrthyf fy hno, "ydyw y clochydd, mas'n debyg." Yn y man daeth i'r fynwent ac ataf, ac heb ddim seremoni cyfarchodd fi Sat yr ydach chi 1 Mab Sydna, Teefer- "in, yn té 1" Cyn i mi gael mynyd o bamdden i gywiro yr hen tvr, ycbwanegodd-- 'Roeddwn i 'n meddwl, mai mab Sydna oeddach chi. Diar mi, mi 'dwaenwn i'ch mam yn dda 'stalwm. Y dach chi 'n wedclol, deudweh I" Ydw, yn bar dda, diolch i chi," ebwn inan, a chan gredn fy mod yn fab i Sydna, Treferwin (pwy hynag ydyw nau ydoedd Sydna), aeth yr hen *r yn mlaen i ddyweyd yr oil a wyddai fel pe b'ai yn nghwmni y eyfaill agosaf a feddai. Y Clochydd ydichchi P" x vjloehydd I ebailr hen wr, gan feddwl mai ysmalio oeddwn, ond wyddoeh chi o'r gora ma William Jones, Brynyglech, ydw i. Diar mi, mi awaanwn i y'oh mam 18 dda 'stalwm." Erbyn hyn Bylwfi fod yr hen wr yn d'ed yn nea, nee, ataf, ac mewn tipyn o wyleidd- dra aywedodd-l' Rhoewch ohi, mab Sydna ydach chi, dendwch V 'Rydw i braidd yn y'ch ama chi, rwan." Na, nid wyfjyn gwybod," meddwn, "fod Sydna wedi bod erioed yn ein tenln oi." .,Sat bynag," eber hen ^r, 'rydacb chi 'ran biotiwr a mab Sydaa, Trefarwio. Fo'a I wir ddylis oeddach chi. Dyn diarth ydach ehi felly I" "le." ebwn inau. ydach chi yn dwad, mor hy' a r gofyn ?" } I "0 Bwllheli y dois i y bora yllla." Ho, fel!y, ebe'c hen wr, "mae nhw n nabod William Jones, Brynyglocb, i gyd tua Phwllheli yna." Nid y chi ydi'r clochydd, felly ? 'Does yma ddim clochydd, welwch chi. Churchwarden ydw i. Dyna. pam bydda i I yn dwad yma ambell dro. Ond f'aswn 1 ddim yn dwad chwaith oni bai fod Mr Jones, y person, yn daer iawn eisio i mi ddwad." Pe cawsech ddeng mynyd, Mr Gal., yn nghwmui William Jones, ni bnasech byth yn ei anehofio. Pan byddai arno eisien rhoddi pwyslais neilldnol at ambell ddywediad rhoddai globen 0 wine arwyddocaol. Ac am bwt o stori, buasai yn anhawdd i chwi gyf- arfod A neb allai ei dyweyd yn fwy effeithiol. Pan byddai rywbeth ddywedai eisien ei gadw yo secret, dywedai ef yn ddistaw, ddistaw-dim ond ei gisial-a wine arnaf finan i arwyddo nad oeddwn i grybwyll y mater wrth oeb-mai secret ydoedd. "Felly," ebwn wrtho, "fyddwch chi ddim yn dwad i'r Eglwys bob Sul I" Na fyddaf, yn enwedig yn y gauaf, a phan fyddai'n dwad, fydd 'ma neb ocd y fi," Yna sisialodd yn ddistaw-"Dwad yma weithia (wine) bydda i am y bydd Mr Jones yn crefu gin i, just i'w blesio fo (wino). Dwad yma am y'ch bod chi'n swyddog ? Wel, ïe, mi rydw in swyddog. Yr ydw i wedi bod lawer gwaith o'r blaen hefyd. Am wn i na fasa nhw'n leicio i mi fod yn wardan ar hyd y blynyddoedd. Ond fydda i ddim yn cymeryd y swydd bob blwyddyn. Ei thaflu hi heibio weithie (wine) rhag > bobl feddwl fod ama i ei heisio hi-dyna fel y bydda i yn gwneyd. Rhaid i chi fod yn gall, wyddoch (wine), ce fydd gin bobol ddim cimint olfeddwl o honoch chi." Faint o'r gloch fydd y gwasanaeth yn dechreu 1" "Rhwla tualr pedwar 'ma bydd on dwad yn gyffredin." Siawns," ebwn wrthyf fy hun, nad yw warden yr eglwys yn cyfeiliorni. Dywed- wy(I dau o'r gloch wrthj f i ddechreu, yna tri o'r gloch, ac erbyn hyn dyrna hi at gyffinian pedwar." Ni bum yn hir nad oedd tvstiolaeth William Jones parthed amaer dechreu wedi cael ei chadarnhau, oblegid yohydig fynydan cyn pedwar gwelwn Mr Jones a'i briod yn gwneyd el1 ffordd at yr eglwys. Wedi i Mr a Mrs Jones dd'od i'r fynwent cyfarchodd yr hen wr hwynt- Mr Jones, dyma wr diarth, 'dach i ddim yn nabod i wynab o ?" Nag vdw'n wir." "Tasa chi'n nabod mab Sydna, Treferwin, mi fuasech yn siwr o ddend ma fo ydi 0." Wedi ychydig o gyfarch gwell i'n gilydd, aeth Mr a Mrs Jones i'r eglwys, gan adaei yr hen wr—(yr hwn, gallaf ddyweyd rhwng cromfachau, sydd yn 80ain mlwydd oed, wedi bod yn briod am 60 mlynedd), a minan ar ol. Well i chi fyn'd i mewn," ebe'r hen wr gan ychwanegu mewn llais dystaw, gael i ni dd'od allan no fnan (wine)." Aethum ein dan i fewn; ac heb i neb gymaint a rhoddi tine ar y gloch cipiodd Mr Jones, y person, ei wenwisg o'r gornel ac yn mlaen a ef gyda'r gwasanaeth. Yr oll a gynwyaid yn y gynulleidfa, ydoedd I GWRAlG Y PERSON I a'r WARDEN, heblaw myfi fy hanan. Er lleied oedd y gynulleidfa ar y Sal dan sylw, yr oedd, fodd bynag, GYMAINT DDWYWAITH ag y bydd y rhan amlaf, oblegid yn gyffredin I ni bydd neb yo tfywyllu ei drws ond Mr a Mrs Jones, gan hyny priodol iawn y gellir I galw Eglwys Penllech yn EGLWYS Y OWABANARTH TEULUAJDD. I Ar yr adeg dan sylw ni wnaed un ymgais i ganu; a phe y buasid wedi gwneyd y mae arnaf ofn mai lied borphoraidd a fnasai. Cynorthwyid yn y darllen gan Mrs Jones, a gwnelai yr hen wr ymdrech bur ganmoladwy i'w ehynorthwyo. Pan ddygwyddai adnod a a wyddai efe ar dafod leferydd byddai ei lais i'w glywed yn eglur; ond pan na I wyddai am yr adnod yr oedd fel y negesydd yn hanesyn y diweddar Rarch William Nicholson-yr oedd y geirian yn colli ac nid oedd yn aros ddim ond y diwn." Tra yr oeddym yn yr eglwys elyso lais yn gwaeddi oddiallan "Hwi, hwi, hwi," ac erbyn edrych caafyddais mai defaid perthynol i'r fferm gyfagos oedd wedi toti i fewn i', fynwent. Wedi trafferth fawr ar ran y gwas all ci, fodd bynag, gallwyd argyhoeddi y praidd eu bod wedi trawsfedd- ianu corlan nad oedd yo perthyn iddynt, ac yna caed heddweh i fyned yn mlaen gyda'r fwasanaeth. Parthed y Parchedig Mr Jonea, y mae efe yn ddarllenwr hyglyw, ac yn bregethwr cystal a'r cyffredin o'r clarigwyr. Fel amryw ereill genedigol o ranbarth neilldnol o Gymru y mae gaoddo arferiad o ddefnyddio y Uythyren u" yn lie i." Er engraipht, yn lie dyweyd Yr awrhon y gollyngi dy was mewn tangaefedd, yn ol dy air," y ffordd y dywedid y geiriau gan Mr Jones ydoedd fn awr y gollyngu dy was mewn tangnefedd "YN OL DY AUR." Digon priodol, hwyrach, ydyw y eyfnewidiad, oblegid ni bydd nemawr o dangnefedd yn unman lie na byddo yr anr," ac yn ar- benig felly yn Eglwys Loegr. Fel cymydog a chymwynaswr sieryd y plwyfolion yL, uchet am Mr Jones. Y mae iddo air da yn mhlith yr Ymneilldnwyr fel yn mhlith ei ddiadell ei hUD. Y mae ganddo eglwys arall o dan ei ofal heblaw Eglwys Penllech, ac yn hona y mae ganddo gynulleidfa i bregethn iddi a phraidd i weinydda arnynt. Ca an, gadw gwasanaeth yn yr eglwys hono H7pyny flwyddyn, ac am gadw gwasanaeth teuluaidd yn Penllech ca y swm o 190p yn flynyddol, mwy, mi gredaf, nag a ga' undyn arall am gadw ei 11 wasanseth teulnaidd." Nid anfnddiol, mi gredaf, fyddai gosod y pedair Ilinell a ganlyn nwch ben drws yr eglwya Rhyddfrydig yw Cymru—haelionus bob pryd- Fu cenedl erioed fwy carualdd Rhydd ddegwm i'r person am ddarllen i'w wraig Y. hydig "wasanaeth tenlaaidd."\nPORTHFA TALYFOEL. Hysbysodd Mr Edward Haghes, yn nghyfarfod cyngor trefol Caernarfon, fod | pwyllgor y borthfa wedi tala ymweliad & Thalyfoel er gweled pa welliantau a ellid eario allan yno, ac yn mypg pethau eraill yr oeddynt wedi trafod y owestiwa o adeiladn waiting rooms. Hefyd, allan o 65 o deith- ian. dywedid fod yr agerlong heb redeg 25 ohonynt, er fod hyny yn bosibl. Mewn canlyniad i hyn anfonasid llythyr at y pryd- leswr (Mr Macmillan), ac yr oedd atebiad wedi dderbyn eddiwrth ei gyfreithwyr (y Mri D. Owen a Griffith), i'r hwn y bwriedid gofyn i'r cyngor ymdrin. Anogai y pwyll- eor fod awervmiad o eiddo Mr Macmillan yn cael ei dderbyn, sef, fod cynllun er gweithio y borthfa yn cael ei dynu allan a'i gyflwyno i'w ystyriaeth ef. Wrth sylwi fod 26 < deithian yr agerlong wedi en hesgen- laso, barnai Mr G. R. Reea y dylid cymeryd cynghaws pellach yn erbyn Mr Macmillan os na ddiwygiai. Sylwodd y maer (Mr Issard Davies) fod Mr Macmillaa wedi bod yn bar wael ev's path amser ae mai dymunol, io symad yn V i oblegid hyny, fyddai gohirio symnd yn y mater am fis o leiaf. Cytonwyd ft hyn, ae ? efyd ftg awgrymiad 0 aiddo Mr B6gbird fod cyfnf yn cael ei gadw o deithiaa y? t?et- ? ?eBg oTty< hyd y oyfMfed xeatf.\nI 'ly,, o ddyddordeb nedM?'t i'r Uya ?, Ly dy d ?,ly_ A Flora ef Oaw jstry and n:f.tnft" cm Mr T. P. Diamond, pris 3c. Ceir- yn-ddo restr o enwau Cymreig ar blan- 1 higion, ac i'r ysgolor Cymreig byddant o ryw werth. COCOA CADBURY. —" Dyma', r Ceooa sydd yn feddiannol ar adnoddau cnawd-gynyrchioed ac yn trosglwyddo Berth grymusder aroflol, —Batiih,\nIMARWOL1ETH IAC HLADDEDIGAETH…\nI MARWOL1ETH I AC HLADDEDIGAETH Y I PARCH EVAN OWEN, TALYSARN. Fd yr hysbyswyd yn ein colofnan yt wythnos ddiweddaf, bu farw y gweinidog anwyl uchod ddydd Sabboth, Gorphenaf 5, yn 68 mlwydd oed, ar ol hir nychdod. Yr oedd, Mr Owen ya enedigol o ardal Edeyrn Lleyn. Pan yn bur ieuanc symudodd o gymydogaeth Clynnog i wasanaethu. Ni chafodd fawr o fanteision addysg yn moren ei oes, ond pan ddaeth i awyrgylch Clynnog, daeth e; awydd am addysg yn gryf. Ac yno o dan yr enwog Eben Fardd yn 11 ysgol nos y dechreuedd gael blall ar lyfrar Wedi cynilo ychydig arian, aeth am dymh ￼ i'r ysgol yn gyfangwbl, a gwnaeth ddefnyc J pnr dda o'r manteision yno. Yn mhen amser ymbriododd a symudoc i fyw i Lanllyfni, a ba yno am rai blynyc r. au yn cadw ychydig fusnes. Yno hefyd dechreuodd bregethn yn ngwyneb erl lawer o rwystrau ae anbawsderan. Syn. udodd oddiyno i N antile, a bu yn gefn da I i'r aebos yn Baladeulyn am flynyddoedd, hyd nes y hymudodd drachefo i Dalyaarn. Er yn dilyn ei alwedigaeth mewn machine yn chwarel Dorothea, teithiodd lawer drwy y wlad i bregethu, nes enill cryn lawer o boblogrwydd, oblegid ei danbeidrwydd yn pregethn Crist yn Geidwad i fyd o bechad- uriaid. Yr oedd yn boblogaidd iawn yn amser y diwygiad, a dywed y thai a'i clywodd y pryd hwnw, y byddai yn cael oedfaon grymns ae effeithiol iawn, ac arwyddion amlwg fod Duw yn achub trwjr ei weinidogaeth. Parhaodd i fyned i bregethu yo ngwyneb gwendid mawr hyd o fewn ychydig Sabbothau i'w farwolaeth. Cafodd lawer iawn o brofedigaethaa teuluaidd yo ystod ei yrfa. Claddodd briod a chwech o blant, ac nid oes yn aros. yn awr ond dau fab, nn o ba rai sydd yn Mhrifysgol Bangor, a chydymdeimlir yn fawr a hwy yn ea profedigaeth lem. Pryd- nawn dydd Merher- daeth tyrfafwr i dalu y gymwynas olaf iddo. Yn mhlith y lluawe ewelsom y gweinidogion canlynol:—F&rchn W. Williams, O. Morton Jones, Owen Hughes, J. Frimston (B), Talysarn; W. E. Williams (B), Fenygroes; John Hughes, D.D., Ciernarfon; Daniel Rowlands, Ban- gor; Griffith Roberts, Carneddi; T. Gwyn. edd Roberts, Rhostryfan; John Jones, Brynyrodyn; G. Ceidiog Roberts, Ll&nllpfni; DavidHnghes, Pentir; O. G. Owen (Alafon), RoSert Thomas, Llinerchymedd; Howell Roberts a W. Mathias Griffiths, Clynnog; Thomas Pierce, Abererch; G'tSit.? S. Parry, Borth; John Bob'aaoo, P?I!c'<M; William G. Jones, Talysarn; Joho O. Williams, Clynnog, ynghyda lluaws mawr o ddiacon- iaid o bell ac agos. Llywyddjd yr holl weithrediadau gan y Parch W. Williams, Talysarn. Wedi canu emyn wrth y ty, darllenwyd rhanan priodol o'r Ysgrythyr gan y Parch 0. Morton JODes" Talysarn, a.. gweddiwyd yn effeithicl gan Dr Hughes, Caernarfon. Wedi cyrhaedd Llanllyfni aethpwyd i'r cape), a chythuliwyd y gwas- anaeth yno. Ar ol canu darilauodd y Parch Owen Hughes, a chafwyd anerchiadau gan y Parchn O. G. Owen, Howell Roberts, T, Gwynedd Roberts, Daniel Bowlands, Ro- bert Thomas, L'anerctiymedd, a John Jones, Brynyrodyn. GweddlwJd ar taft J bedd gan y Parch J. J. Williams, Peuy- groes. Derbyniwyd llythyraa oddiwrth y Parchn John Jones a Ttsowas Roberts Bethesda; John Evans, LUnevch; Wil- lir.m Rowlands, yn gofidio obl«igi<^ analln i j fod yn bcesenol. T.adckdvfy^ pregetb. angladdol y nos Sabboth diljro'jl yn Nha' I Isarn gan y Patch W. Willi-Wjg, gweinidi sarn gan y Parch W. gweinidi\nflTMDBITHlS ADEILADU ^ GOGLEDDBARI…\nflTMDBITHlS ADEILADU GOGLEDDBARI SIR DDINBYCB. I PJuF SWYDDFA;—DINBYCH. SwuM/tydd Oanghenol. Ooruchwybryr. Abergele Mr Hugh Williams, Sea View. Adwy a Choedpoeth Mr Jos. Williams, Vron Colliery. Bagillt. Mr Arthur Robe r t 8, Gadlys road Betheadu Mr John Jones, Book- seller. Cerigydruidion Mr David Jones, sen., Hendreddwvfao. Clawddnewydd Mr Robert Roberts, A t C-IwYn Mr AfVIiam Hughes, Llmddulaa Oorris Mr H. Ll. Jones.Bridge street. Coiweo Mr Robert R Roberts, Temple BuiHing" I)imael Mr William Roberts, Glanllyn Dints Ma well wy A. Mr Lewis Evans Shoe Warehouse Mr Dd. Ow,n, Printer Dolwydielen Mr R;cb. Jones, Cyn- "d View Ffestiniog Mr Robt Thomas, Post Olfiue, Bethania FRint Mr Thomas Burgess, Chester street Gwrscsam Mr W. Parry, Temple row I*e-«wood Mr J. D. M?rr?.Dyff- ryn H0118 Llanoo.is. Mr K. Jones. Compt?n? House Iilanarmon Mr H. Hughe3, gros»r, Eryrys Llangollen Mr Jam^s Clarke, cyf- • rifydd, Chapel At I Llannefydd Mr Mnse* Jones, fost Office Llanrwst MrO J-.nes, Ipothecar- J ies Hall i M("itvn — ..MrV?entineWiUiama Ni v/market Mr John Newton.tailor ) ?n?. MrW.n?,P? PenrhyndeudrMth .[r John R"be.ts, 1" V?h,?f £ £ ;• I Griffin I Fortdinorwic ￼ ?H'? e ??' | chest". House ¡ Rhosllanerchrugog Mr W. J. ?ogera.Hafod Vi?w, J o ti uston, ¡ R?.n Bh?dtan. M.J.U.v?.Gwyndy'} Rt.uthyn Mr Iv/.r* It Ai.-rts, Vale V'w Rhyl Mr J. T. Jones, A>d House,Wellington rd Trefihv xlloudeb Wyddgr'ig Li vij iH-pni'te Pob c?i. am Fenthyca Arian o'r GymdeitW, ac am unrhyw ?y,?by,,?.d p,?llch yn eichvlch, i'w wneyd at yc YwgntoayiM, M 8 M itUBLKV PAILIZV, b ￼ h 5581) 13, tJru¡d itreet. Ddnbih,\nMR KENYON, A.S.I\nMR KENYON, A.S. Araeth dipvlI yn wlanenaidd a dra- ddododd Mr Kenyon yn Nghastell Din-1 bycfi ddydd Iau diweddaf, araeth nad yw yn debyg o beri na boddhad na blinder i neb mwy na'll gilydd. Tlodrl deymged o barch i goffadwriaeth ei gyfaill a'i gyd efrydydd, Mr W. H. Gladstone. Hys- bysodd fod Mr Balfour wedi datgan ei I barodrwydd i dderbyn dirprwyaeth o Doiiaid Dinbych a Rhuthyn, ac i glywed pa resymau sydd ganddynt dros iddo dalu 1 ymweliad a. Diubych yn yr Hydref. ) Braidd yn fawreddog, onide 1 Bydclai Addysg Rydd, meddai Mr Kenyon, yn gynorthwy gwerthfawr i rieni tlodion, ac nid oedd lie i dybio yr effeithiai yn ddrygionus ar yr ysgolion hyny a elwir yn wirfoddol. Dywedodd eiriau mwyn- ion a hudolus parthed Dadgysylltiad, geiriau nad oeddynt debyg o ddigio y Briallwyr oedd yn ei wrandaw. Credai y byddai yr Hen Fam a'r enwadau Ym- neillduol cyn hir yn un eglwys fawr ogoneddus, ac nid oedd ef am wneyd dim allai greu cbwerwder rhwng y naill blaid o grefyddwyr a'r llall. Erfyniai ar ei gyfeillion i ddilyn yr un llwybr, ac yna pan ddeuai Dadgysylltiad gallem gysuro ein hunain a'r adgof na wnaethom ddim i gynyrchu ymgecraeth grefyddol. Ac a taoraeth o sytwadau cyfielyb i'r rhai hyn y difyrodd Mr Kenyon y Briallwyr yn Nghastell Diubych. Pa bleser gafodd na Thori na Radical wrth ei wrandaw nis gallwn ddirnad. Rhaid cael gwared o Mr Kenyon fel A.S., pe o acbos dim ond ei wlaneneiddiwch.\nETHOLIAD CARLOW. Curfa dost cafodd y Parnelliaid yn Carlow. Credid yn sicr, os a-niii-ent yn rhywle, mai yn yr etholaeth hen y gwnaent hyny. Ond cafodd eu gwrth- wynebwyr fwyafrif tuhwnt i ddisgwyliad y mwyaf gobeithiol. Carai Toriaid y wlad hon weled Parnell yn enill, gan dybio y byddai hyny yn ddyryswch ar gynlluniau j gwladgarwyi Gwyddelig. Ac wrth ei ganfod yn colli y naill etholiad ar ol y lIall nis gallant yn eu dig a'u sio m- iant ond beio yr offeiriaid Pabaidd. Dyna gri y Times a'r Standard y dyddiau hyn. Proffesant bryder mawr oherwydd y dylanwad sydd gan yr offeiriaid ar y bobl, a rhybuddiant wleidydJwyr o'r perygl sydd yn hyny. Priodolant i'r offeiriaid bob math o gau amcanion, a haerant eu bod yn gwneyd defnydd o'r etholwyr i wasanaethu rhyw bwrpas drygionus o'r eiddynt eu hunain. Und rhai rhyfedd ydyw Toriaid Lloegr bob amser. Dro yn ol galwent ar yr offeiriaid Gwyddelig i gondemnio y Plan of Cam- paign, hyny yw, i arfer eu dylanwad ar y bobl mewn cyfeiriad gwleidyddol. Ond vn awr vmosodant arnynt am wneyd yn gymwys yr un peth. A dylent gofio mai nid gwleidyddiaeth sydd yn cynhyrfu yr offeiriaid i wrthwynebu Parnell, ond moesoldeb. Nid oes ganddynt yr un crwrthwvnebiad gwleidyddol i'r cynar- weinydd. Yr un ydyw Parnell heddyw I fel gwleidyddwr ag oedd cyn ei gwymp. Ymladd y mae yr offeiriaid dros burdeb moesol, dros yr egwyddor y dylai arwein- ydd cenedl fod yn ddyn difrycheulyd ei foes. Mae ganddynt achos ardderchog i ymladd drosto, ac y mae eu buddugol- iaeth yn sicr.\nICWYN Y GLOWYR.I\nI CWYN Y GLOWYR. I Yn ddiweddar aeth arolygiaeth glo- feydd dosbarth Lerpwl Oillewinol yn wag, a phwy beno,dd yr Ysgrifenydd Cartrefol i'r swydd ond Sais o'r enw Stokes, gwr na fedr.;i air o Gymraeg. Cynwysir yn y dosbarth hwn holl lofeydd Gogledd Cymru, yn mha rai y gweithia deuddeng mil 0 lowyr, y rhan fwyaf ohonynt yn Gymry unieithog. Pe bai gal wad am ymyriad yr arolygydd rhwng y glowyr Cymreig a'r meistri, ni byddai neb i gyfieithu cwynion y glowyr ond y rhai y cwynid o'u plegid, sef y gor- uchwylwyr. Gwelir ar unwaith y gallai hyn arwain i anhegweh ac anghyfiawnder. Yn y Senedd nos lau, fel y gwelir oddi- wrth lvthyrau Mr Lloyd George a Gohebydd Achlysurol," galwodd Mr Osborne Morgan sylw at benodiad Mr Stokes, a dywedai y dylasai gwr yn deall Cymraeg giel ei benodi i'r swydd. Atebai yr Ysgrifenydd Cartrefol mai Mr Stokes oedd yn meddu ar y cymhwys- derau oreu i'r swydd. Yr oedd Cymry yn mylg yr ymgeiswyr, ond nid oeddynt yn d'od i fyny o ran cyrhaeddiadau a Mr Stokes. Buasai yn bleser ganddo ef benodi Cymro onibai fod y Sais yn rhagori mewn gwybodaeth a phrofiad. Y peth cyntaf mewn pwysigrwydd ydyw gwybodaeth drwyadl o fwngloddiau ac o'u dull o weithio. Gwell hyd yn nod i Gvmry gael Sais yn deall ei waith yu drwyadl na Chymro heb fod yn hyddysg yn ngwyddoniaeth glofeydd. Saif gwyddoniaeth o flaen iaith. 0 ddau ymgeisydd cyfartal o ran gwybodaeth wyddonol fe ddewisid Cymro o flaen Sais, ond yn yr achos dan sylw dewiswyd Sais oherwydd ei fod yn tra rhagori mewn gwyddoniaeth ar yr ymgeiswyr Cymreig. Dyna ddadl Mr Mathews. Rhaid cy- faadef nas gellir ei hateb. Ni chaiodd ei hateb nos Iau. Gwnaeth Mabon un r awgrymiad tra phriodol, sef fod Goeledd Cymru yn cael ei dosranu gyda'r Deheu- dir, ya hytrach na chyda swydd Lancas- ter. Pe gwneid hyny fe arolygid glo- r feydd y Gogiedd, fel rhai y De, gan Gymro, oblegid Cymro ydyw yr arolyg- ydd presenol yn y Deheudir. Addawodd yr Ysgnfeaydd Cartrefol gymeryd y mater i'w ystyriaeth. Y wers a dynwn oddiwrth yr vmdrafodaeth nos Ian ydyw hon fod bechgyn Cymru yn colli swyddi goreu eu gwlad oherwydd diffyg manteis- ion addysg. Cipir y lleoedd goreu gan Saeson, nid oblegid rhagoriaeth gallu naturiol, ond yn unig ac yo gwbl oblegid rhagorach laddysg. Un o anghenion I mwyat lJymru ydyw addysg gelfydd- ydol.\nIME KELLY A'R ORGAK.I\nME KELLY A'R ORGAK. Person un 0 eglwysi corphoraeth Lerpwl, ydyw y Parch J. Kelly, a synem ni ddim glywed mai un o'r eglwysi gweigion ydyw. Y trethdalwyr, boed a fyno, sydd yn ei chynal. O'r trethi y tilir cyfljg Mr Kelly, sef tua dau gant a haner o bunau yn y flwyddyn, ac y cedwir yr adeilad mewn cyflwr priodol. Dro yn ol gwnaeth Mr Kelly gais at y gorphoraeth am organ newydd. Gwrth- ododd y gorphoraeth, ac aed i gyfreithio ynghylch y mater. Dadleuai Kelly fod y gorphoraeth yn rhwym yn ol y gyf- raith i roddi yr organ, gan fod hyny yn rhan o gadwraeth yr eglwys. Ni tbyciodd y ddadl hon yn y llysoedd cyf- reithiol; yno y gorpnoraetd gariodd y dydd. Ddydd Iau diweddaf yr oedd yr achos ya Llys yr Apel o flaen y Barnwyr Esher a Kay. Colli wnaeth Kelly druan yno hefyd. Caled a chreulon ydyw y gyfraith tuagato. Gorfoda ef a'i gyn- ulleidfa i dalu am organ eu hunain, 08 oes ariaynt eisieu un, ac ni chaniateir iddynt farchogaeth yn ol eu mympwy ar gefn y trethdalwyr. Rhyfedd fod Tori- aid Lerpwl yn cymeryd rhan y trethdal- wyr. Pe buasai Mr Kelly yn byw yn N ghymm fe'i cefnogid yn ei gais gan y Toriaid, ond wele Donald Lerpwl yn oeon o blaid synwyr a chyfiawnder. Gresyn na roddent eu cynorthwy i ni yn Nghymru i gael gwar3digaeth oddiwrth yr un anghyfiawnder ag sydd yn eu blino hwy yn Lerpwl. Gorfodir trethdalwyr Lerprl i gynal amryw o eglwysi gweig- ion gorfodir amaethwyr Cymru i gynal miloedd ohonynt. Cwynant yn enbyd oherwydd eu camwri eu hunain, ond ni roddant yr un cynorthwy i ni yn Nghymru ydym yn yr un trybini. Tipyn yn aughyson ydyw hyn, onide ?\nDIGON 0 FFRWYTHAU.\nDIGON 0 FFRWYTHAU. Dywedir fod cnwd toreithiog o fefns yn swydd Kent y tymor yma, y fath, yn wir, nas gwelwyd ei debyg. Anfonir tnnelli bob dydd o'r gwahanol orsafoedd yn y sir. Anfonwyd o orsaf Sandwich ddydd Morcher gynifer a deg tunell ar hugain o fefus i wahanol ranan. Dywedir fod an- sawdd y ffrwytbau, hefyd, yn rhagorol. Rhydd hyn waith i nifer mawr o ddynion.\nNODION CARTREFOL. J\nNODION CARTREFOL. J I I [GAN AHDRONICUsl. I Mae pawb sydd yn arfer teithio ar reil- ffordd Uaer a Uhaergybi yn gwybod yn dda am yr yspotyn lie y gellir cael trexn ar GASTELL PRNABLAG. Nid ydyw y castell i'w ganfod yn eglur iawn ond yn y gsuaf, pan y bydd y coed wedi colli ea gwisgoedd, pryd y gwelir y mariaa yn lied amlwg; ond y mae y flagstaff ar un o dyrau yr hen gastell i'w weled bob amsc, j a chanoedd o weithian y ba eich gohebydd yn ei ddaagos i deithwyr dieithr ar eu taith o'r Brifddinas i'r Ynys Werdd. Boreu Sadwrn diweddaf pan welwyd Y FLAG HALFMAST llanwyd preswylwyr y fro a'r teithwyr yn y tr6aa a braw a phryder, gan lwvr gredu mai "Yr Hen Wr Ardderchog" oedd wedi gorphen ei yrfa ddaearol, ond at ol ymholi I cafwyd allan mai mab byaaf yr hen wron, sef Mr W. H. Gladstone, oedd wedi marw. Trodd y dychryn yn gydymdeimlad dwfn a'r I hen batriarch a'i hynaws wraig,ac a'r weddw a'r amddifaid. Y mae yr arwyddion o gyd- ymdeimlad a ddangosir A'r tenia, o'r hon sydd yn gwisgo y goron i'r tlotaf yn y tir, yn arwydd o'r parch mawr sydd gan bawb o bob enwad a phlaid i brif wleidyddwr yr oes bresenol. Nid oedd y diweddar MR W. H. GLADSTONE wedi ei gynysgaeddu i thalentau ei dad enwog, ae, yn wir, pwy sydd, onitg ? Oad yr oedd yn ddyn call, synwyrol, yn wleid. yddwr da, ac wedi dal swyddi o dan y Llywodraeth am amryw flynyddau. Clywsom ef yn siarad ami droion, ond y tro mwyaf neillduol oedd yn y Palas :Grisial, yn Mehefin, 1880, pryd y cynhaliwyd y wledd fawr er dathlu llwyddiant etholiadol Cymru, pan na ethol- wyd ond dau Dori dros' holl Gymrn, sef Syr Watkin ac Arglwydd Emlyn. Dieta Mr W. H. Gladstone i'r cyfarfod i gynrych- ioli ei dad, y Piif Weinidog, a daeth gydag ef ei fam. Cafodd y fam a'r mab dderbyn- iad gwir Gymreig, a gwnaethant ill dan ryw ychydig sylwadau pwrpasol i'r amgylchiad. Darllenais gyda dyddordeb yn y Genedl yr wythnos hon APET, CYMRY AMERICA. Yr hyn yr ydwyf yn synu fwyaf ato ydyw gwyleidd-dra ein brodyr o'r ochr draw i'r Werydd yn gyru i Gymru i ofyn a gftnt hwy gynal Eisteddfod Genedlaethol yn Chicago yn 1893. Yn enw dyn, pwy sydd i'w rhwystro ? Gwir mai i'r, Deheudir y y perthyn Eisteddfod 1893 yn ol y cytun- deb, end y mae Deheudir Cymru yn mhell iawn o Chicago. Nis gall brodorion Bco Morganwg fyn'd i Chicago ac yn ol mewn day's trip fel y gallant i Gaernarfon neu Lerpwl. Ond wedi'r cwbl doniol o beth fyddai i holl brif feirdd a cherddorioo Cymru dalu ymweliad a Chicago yn Awst, 1893, i gynorthwyo eu brodyr yn y Gor- llewin i gynhal Eisteddfod yn ol defawd a brsiint Beirdd Ynys Prydain." Hawdd fyddai myned a meini oddiar ocbran y Wyddfa i wneyd yr orsedd, a hawdd fyddai cyrchn Maen o un o gromlechau "Mon Mam Cymru." A beth a fyddai yn fwy doniol na gweled yr Archdderwydd Clwydfardd (hir oes iddo) yn sefyll ar y maen lldg ar Ian y Llyn Michigan, yn cael ei amgylchynu gan In o feirdd cadeiriol Cymru, a'n hanwyl gyfaill James Sauvage yn canu "Hen Wlad fy Nhadau," nes gwefreiddio yr Yankees, a miloedd eraill o bob gwlad dan yr hanl fydd wedi ymgynull yn nghyd i "FfairFawry Byd." Cofied "Yswain yr Orsedd" fyn'd a'r cleddyf gyda? ef a pba un y torodd Dafydd ben y cawr (medde nhw), a chofied yr hwn sydd yn perthyn iddo yn ol ei swydd fyn'd a'r "haleD sanctaidd a'r rhaw gyda pha un y palws Adda gyda hi yn Ngardd Eden," yn ol yr "urdd gocosaidd" a sefydlwyd gan Alfardd a'i gyfeillion yn Llanerchymedd, yr hon a sonia Alafon am dani yn Ngheninen GlEyl Dewi. Y mae balancs sheet I EISTEDDFOD BANGOR I wedi dyfod allan, ac y mae y gweddill yn cyrhaedd yn agos i bam cant o bunnau, a hwnw wedi ei ranu rhwng tri sefydliad gwir deilwng. Y mae hyn yn well nag a woawd yr Eisteddfod cynt, pa flwyddyn hefyd-'rwyf finau fel Alafon, yn methu cofio dates" pan "ranwyd yr ysbait rhwng aelodaay pwyllgor mewn tlysaa aur." Ymddengys fod y babell wedi costio o fewn ychydig sylltau i naw cant o bannan. Gresyn mawr ydyw gwario cymaint o arian am adeilad i gynal cyfarfodydd am bedwar diwrnod. Pedr Mostyn, onitê, a ddaeth a chynllun allan an tro, flynyddoedd ya ol, o gael pabell symudol end i'r gwellt yr aeth o ddiffyg brwdfrydedd. Beth fyddai i'r gwr da geisio eario ei gynllun allan yn Rhyl y flwyddyn nesaf, ac i eisteddfodwyr Cymru roddi ei fenthyg i eisteddfodwyr America y flwyddyn wed'yn ? Fe a City of New York ag ef yn ei grynswth i'r ddinas o'r un enw.\nRHYFELYDEGWM. LLANFBCHELL. I Flynyddoedd yn ol bu yn yr ardaloedd hyn amryw gyfarfodydd yn achos y degwm. Ba Mr J. Parry, Llanarmon, yma fwy nag unwaith yn ein deffro a'n dysgo, a chafwyd amryw gyfarfodydd bewd a ehyffrous. Darfu i rai o'r gwyr Eglwysig droi deaswllt y bunt yn ol am rai taliadau, ond mae hyny wedi peidio am fod y degwm yo is. Rhan o blwyf Llanfechell yw Llanddygfael, sydd j yn cynwys chwech nen saith o ffermvdd heb fod yn fawr at derfyn gorliewinol y plwyf. Swm y degwm ar y rhan hon o'r plwyf yw rhwng pedair a deg pllnt ar hngain yn y taliad. Telir yr holl drethi yn Llanfechell, ond telir y degwm bob yn ail flwyddyn i Berson Llanrhyddlad a Llanfechell. Tri o Eglwyswyr a dennaw o YmneiUdawyr sydd yn y rhan hon o'r plwyf. Mae yr Eglwys- j wvr YO myoed i eglwys y plwyf, ?ef Dan- fechell; ond nid yw Petson Llanrhyddlad yn gwneyd nn math o wasanaeth am yr arian a dderbynia o'r rhan yna a elwir Llanddygfael. I Berson Llanrhyddlad y telir degwm Llanfflewyn, am 00 gwasanaeth ar y Sabboth am un o'r gloch, a'r holl addol- wyr yn dri neu bedwar ar y goren. Gwnaed cais at y. person o blwyfi Llanrhyddlad, Llanfflewyn, a Llanddygfael am droi yn ol ddau swllt ya y bunt, and gocoeddodd gyd synio a'r cais. Mae yn y plwyfi uchod amryw heb daln er's troion. Yn Ebrill di- weddaf, anfonodd y Parch O. LI. Williams, y person, lythyr yn cynwys rhybndd i'r oil oedd yn gwrthod talu, os na wnaent cyn adeg benodol, y byddai y canlynisdau yn ddifrifol. Ond nid oedd neb yn tain. Yu mis Mai anfonodd Mr Thornton Jones, eyfreithiwr, Baogor, lythyr iddynt yn gofyn y degwm, ae yn bygwth 08 na thalent, cyn y dvdd a'r dvdd o'r mis, y caent en herlyn. Qanol mis Mehefio, dyma Mr Thornton Junes ei hun at yr oil o'r gwrtbryfelwyr, &,a gwasanaethm a rhybudd deng niwrnod. Hyd y gwyddom nid oes yr nn a gafodd y rhybudd deng niwrnod wedi taln, ond dydd Linn, Mehefin 30ain, dyma Mr Thornton Jones, y twrnai o Fangor, a rhyw fachgenyn gydag ef, yn sydyn yn gwneyd ei ymddaog- osiad, ac yn atafaelu ar eiddo yr amaetawyr yn y plwyfi uchod, a bellach disgwylir yr arwerthiad bob dydd. Disgwyliwn luoedd i'r arwerthiad, ond ni allwo ddyweyd pa adeg y bydd, ond mae y cym a'r pisari, a'r cregyn yn barod. Caiff Thornton a'i forth- wyl fwy ogwmpeini pan ddaw y tro nesaf; ni chaiff werthu mor dawel ac yr atafaelodd M vr eiddo Yr ydvm vn cwyno na buasam wedi ymuno a'r Cyngrair Gwrthddegymol, er cael cymorth cyfreithiwr mewn achos fel hyn.—Ffarvwr Bach.\n1 HENRY GEORGE A LA.N JJ-LORDIAETH.…\n1 HENRY GEORGE A LA.N JJ- LORDIAETH. „ I Y. Y-t-d '.?th a drad'iododd I Oeo?e yn ddiweddar ar g"eat!wn y tiaY' y h "i .g ,pbt ddi-- ?-. Y b "d a yn 1,"dig y. b.. 'wy' Ysgot?idd yn gwybod am yr ymran- ud a fn yo yr Eg?yq. yr ydych c?wr aydd ?ed' darllen gwarth Hagh Miller ar he Cruise of the B?y ya wybod rhywbeth am daDo: y ..A y. w,lrd rhywb.th danarweiniadd,??,?,f. gi',P' oaw". 0 Eglwys Sefydkdig ? SorSo Eglwys Rydd. Y- yr :Kgl wys SefYdldlg ma a^ryw 0 dufedd- "'wy' Yr -,?dd .yw ohorydt WS' Due Buc?eagh, yn medda mjHjiroedd a filtdiroedd odMn?d cejd gan yr an Ysgotyn hiwl i roddi ei droed ftrnn nntf Hrwv ganiatad Due B?uxb. Nid ya nnig gwrtboda¡ y MeddiMnwyr i'r Eglwyswyr Rbydd gMt tir i .odi ?g, yal ond ni 0Ilefent iddynt sef 11 ar ea w ac addob Duw. Y mae y rhai a ddarllenodd y llyfr y cyfeiriais ato yn cofio y, h-nes am y clerigwr a orfodwyd i wneyd ei gartref mewn eweh ar y mor, gan na roddid digon o dir- tddo t iyw arno. Mewn llawer o fanau vr oedd y bobl yn cymuno paD oedd y Hanw yn cyffwrdd a'a ghnla, a chollodd llawer dya ei fywyd wrth addoli ar y ffyrdd yn y gwlaw a'r eira. N chamateld Iddynt addoli Dow ar dir Mr Tirfeddiannydd, a bn raid iddynt gymeryd y ffyrdd. Safodd Due Buccleugh yo gyndyo am flynyddeedd, gan orfodi y bobl i addoli ary ffyrdd, hyd nes o'r diwedd y lliniarodd, ae yrhoddes lfc iddynt mewn chwarel graian, a pbasioddyboblbleidlais o ddiolchgarwch i'w Raslonrwydd Ond nid bya sydd arnaf eisien ei ddyweyd wrthych. Dyma'r hyn a'm tarawodd: pan gymerodd yr ymraniad le, aeth nifer o wyr galivog yr Eglwys Rydd yn ddirprwyMth at y tir- feddianwyr i ofyo caD1&bd i'r Ysgotiaid ?-addoli Dnw yn Ysgotland ac yn eu dull en hun. Aeth y ddirprwyaeth yma i Lundain -yr oedd yn rbaid iddynt fyned i Lnndain i gael caniatad i Ysgotiaid i addoli Duw yn Ysgotland ac yn en gwlad en hun- ain! Ond nid hyn yw'r oil. Mewn un man y gwrthodwyd sefyll i addoli Daw, yr oedd y tirfeddianycfd wedi marw, a'r ystad ya nwylaw ymddiriedolwyr, ac atebiad y rhai b) n oodd y buasent yn boffi rhoddi lie, ond gwyddent fad iiyny ya erbyn medawl y diweddar dirfeJdiannydd. Y mae y dya yma wedi marw, a gobeithio ei fad yn y nefoedd; beth bynag, aeth o'r byd yma, ond rhag gwneyd dim yn groes i'w deimlad, nid oadd dynion oeddynt yn byw i addoli Dow, A oes fodd bod yo fwy gwrthtlaw ? Geilcrch chwi ddyweyd fnd yr Yagotiaid yn bobl rhyfedd, ond nid ydynt ya fwy felly na ninau. Darllenais yn ddiweddar am bysgodwyr Ynys Hir yn talu am bysgola yno. Talent yr arian am fad lago yr Ail, dyn sydd wedi marw er's canrifoedd, dyn na roddodd ei droed erioed ar America, dyn a giciwyd oddiar yr orsedd Seisnig, wedi dy- weyd fod yn rhaid iddynt dalu. Penodwyd pwyllgor, a gwnaed ymchwiliad. Wediym- chwilio llawer, ni chawsant ddim yn dangos fad Iago yr Ail wedi gorchymyn eu bod i roddi ea pyegoj, a gwrthodasant daln. Ond pe buasent wedi cael allan fod lago yr. Ail wedi gorchymyn, buasent yn sicr o dala. A fn y fath wrthuni erioed! Y mae ya Efrog Newydd betryal a gloir i fyny bob nos am chwech o'r gloch. Paham y mae yo cael ei chloi 1 Paham na chaiff y plant chwareu yno ? Am fod yr hen ddyn a i pia wedi ewyllyaio hyny. Nis gellir cael dim ya fwy gwrthunus 1 Eto, nid yw yn fwy gwrthuDus na theitlaa ein tir ninau. 0 b'le y maent yn dyfod ? Dyn marw ar ol dyn marw. Tybiwch eich bod yn myned ar an o'r cerbydau i Chicago. Mi welwch deithydd a'i barseli ar hyd y sedd. Ebe chwithan, "Os gwelwch yn dda, syr, a gaf fi leK" Yntan a etyb, "Na chewch; mi brynais i I lIe," "Prynu y lie gan bwy 1" "Mi ai pryuais can y dyn a aeth allan yn yr orsaf olaf." Dyma'rjmodd yr ydym yn llywodr- aethuy byd hwn o'n heiddom.\n-= CROESAU AR FFYRD. ^ CARLAD.\n= CROESAU AR FFYRD. CARLAD. ?WriwCiTnV-jd t?ghoM gorphEthahneElk?H, J 25 mlwydd oed, arlunydde, yr hov. a gatwyd yn ?' T111w" LitLudair' Ymddengys fod y d!lce_dign i" ?i meddwl ?r Mn fa fMW el tnad. Yro^^ wedi ymrwymo ibriodi, ond addawodd i'w thad ar ei wely angan pa adawai & k chwaer. Credai., rheithwyt I hyn 'edi anihara ar ei meddwl, a I dlchwW.øant ddadfryd i'r perwyl.


Anffyddiaeth: Paris. Eto.\nErbyn hyn mae'n anodd canfod yr egni i ddychryn am ddigwyddiadau fel y terfysg ym Mharis neithiwr. Maent yn rhy gyfarwydd o lawer yn ddiweddar. Anobaith blinedig rwy'n ei deimlo'n bennaf.\nBeth mae'r Wladwriaeth Islamaidd yn ceisio'i wneud? Mae'u fersiwn o'r ffydd fwslemaidd yn apocalyptaidd, yn llythrennol. Eu nod yw denu byddinoedd 'Rhufain' (sef y gorllewin) i'r Dwyrain Canol, ac i ardal Dabiq yn Syria yn enwedig (rhanbarth sydd bellach yn eu meddiant). Yn ôl hen broffwydoliaeth, bydd brwydr fuddugol yno'n esgor ar ddiwedd y byd (sydd, yn eu tyb hwy, yn beth i'w ddeisyfu). Er mwyn gwireddu'r senario eschatolegol yma, mae gwylltio'r gorllewin a'u pryfocio i ymateb yn fyrbwyll yn strategaeth bwrpasol. Rhyfel 'clash of civilisations' rhwng y 'gorllewin' ac 'islam' yw eu hunion obaith. Wrth reswm, dylem bwyllo ac osgoi llyncu'r abwyd.\nYn yr un modd, maent yn awyddus i gynhyrfu rhagfarn yn erbyn mwslemiaid yng ngwledydd y gorllewin, er mwyn ein polareiddio. Y peth olaf y mae'r Wladwriaeth Islamaidd am ei weld yw mwslemiaid wedi'u cymhathu'n ddedwydd yng ngwledydd democrataidd, rhyddfrydol a seciwlar Ewrop. Ystyrier y targedau: bwytai a theatr, ar nos Wener, yn orlawn o bobl ifainc o bob tras a chefndir yn cymysgu'n gosmopolitanaidd braf. Diau hefyd bod gweld miloedd o ffoaduriaid yn derbyn croeso cynnes ym mhrifddinasoedd canol Ewrop wedi bod yn atgas i'r terfysgwyr. Mae troi 'brodorion' Ewrop yn erbyn y lleiafrifoedd mwslemaidd, a vice versa, yn ran hanfodol o'u strategaeth. Dagrau pethau yw ei bod yn debygol o fod yn weddol llwyddiannus. Mwy na thebyg, bydd braw neithiwr yn gaffaeliad i bleidiau asgell-dde senoffobig Ewrop.\nYn anffodus, mae'n debyg bod o leiaf un o'r ymosdwyr wedi teithio i Ffrainc o Syria trwy Wlad Groeg fel un o'r miloedd o ffoaduriaid sydd wedi bod yn dilyn trywydd tebyg yn ddiweddar. Ni fyddai'n syndod os oedd y terfysgwyr wedi bwriadu i ni ddarganfod hynny, er mwyn ennyn adwaith cas yn erbyn ffoaduriaid. Wrth gwrs, ffoi rhag y Wladwriaeth Islamaidd y mae bron pob un o'r bobl yma, ond mae'r paranoia bod ceffylau Trojan terfysgol yn eu plith yn sicr o waethygu ymhellach.\nCliché diog yw 'maent yn ein casáu oherwydd ein rhyddid' ar un olwg, ond rhaid derbyn bod llawer o wirionedd yn yr ymadrodd. Mae ffwndamentaliaid crefyddol yn casáu rhyddfrydaeth, sy'n mynd yn hollol groes i'w hideoleg theocrataidd gormesol. Dymuniad arall ganddynt felly yw difa'r ryddfrydaeth honno. Yn anffodus, ymddengys ein bod yn rhy barod i wneud hynny ein hunain, oherwydd ymateb ein llywodraethau ar ôl digwyddiadau fel hyn, bron bob tro, yw i erydu ein hawliau sifil a'n rhyddid. Cri ceidwadwyr 'gorllewinol' ar ôl terfysg yw bod angen grymuso'r gwasanaethau diogelwch ymhellach, trwy eu galluogi i glustfeinio ar bawb; yn eu hôl hwy, mae gwrthwynebu hynny gyfystyr ag ildio i'r ymosodwyr. Y gwrthwyneb sy'n wir yn fy marn i; ildio yw gwireddu dyheadau'r gelyn trwy ddifetha ein rhyddid ein hunain ar eu rhan.\nYn ogystal, rwy'n sicr nad oes fawr o obaith heb dderbyn y gwirionedd syml mai crefydd sy'n ysgogi'r Wladwriaeth Islamaidd. Mae tuedd gyffredin i fynnu nad 'mwslemiaid go iawn' mohonynt, ac mae hyd yn oed hashnod o'r enw #TerrorismHaNoReligion ar Twitter ar hyn o bryd. Lol amlwg yw hynny. Wrth reswm, mae yna ffactorau hanesyddol, gwleidyddol, cymdeithasol a diwylliannol yn gyfrifol am greu'r amodau sy'n ffafriol i grwpiau fel y Wladwriaeth Islamaidd. Ond nid yw cydnabod eu natur grefyddol amlwg yn golygu diystyru'r ffactorau eraill. Imperialwyr theocrataidd ydynt, a'u pryd ar goncwest crefyddol. Mae'n amlwg yn wir (ac mae'n ddigalon bod angen egluro wrth rai pobl) nad yw pob mwslem yn cefnogi terfysgaeth. Ond mae'r un mor wir mai mwslemiaid yw'r terfysgwyr hyn. Nid oes gennyf y syniad lleiaf beth yw'r ateb llawn i'r hunllef yma, ond mae cydnabod cymhellion y terfysgwyr, o leiaf, yn fan cychwyn hanfodol.\nneges gan Dylan at 9:20 pm\ntagiau: gwleidyddiaeth, islam, seciwlariaeth


Chwech yn brwydro dros Ysgoloriaeth Bryn Terfel 2016 – The Pembrokeshire Herald\n‘Ewch amdani, dyma eich cyfle i ddisgleirio!’: Bryn Terfel\nAR NOS SUL, Hydref 16 bydd chwech o dalentau perfformio mwyaf dawnus Cymru yn cystadlu am wobr o £4,000 a’r teitl anrhydeddus, ‘Enillydd Ysgoloriaeth Urdd Gobaith Cymru Bryn Terfel 2016’.\nBydd yr holl gyffro a’r perfformiadau o Theatr y Stiwt, Rhosllannerchrugog i’w gweld yn fyw ar S4C yng nghwmni Trystan Ellis-Morris ac fe noddir y wobr eleni gan Brifysgol y Drindod Dewi Sant.\nNod y wobr a sefydlwyd ym 1999 yw meithrin talent rhai o berfformwyr ifanc gorau Cymru.\n“Rydw i’n falch iawn o weld yr Ysgoloriaeth yn mynd o nerth i nerth, a gweld safon uchel o dalent perfformio unwaith eto eleni,” meddai Bryn Terfel mewn neges o anogaeth i gystadleuwyr eleni.\n“Gwnewch yn siŵr eich bod fel cystadleuwyr yn gwrando ar gyngor yr arbenigwyr ond gan gadw stamp personol ac unigryw ar berfformiad, a’ch bod yn gyfforddus ar y llwyfan perfformio. Cofiwch hefyd geisio cadw rheolaeth ar y nerfau, gan eu troi yn fantais yn hytrach nag yn anfantais. Ac yn bwysicach na dim, cofiwch fwynhau perfformio a rhoi eich gorau. Ewch amdani, dyma eich cyfle i ddisgleirio!”\nY chwech sy’n cystadlu eleni yw Jâms Coleman o Landegfan, Ynys Môn; Steffan Hughes o Ddinbych; Rhydian Jenkins o Faesteg; Bethan Elin o Fryngwran, Ynys Môn; Lleucu Parri o Gaerdydd a Meilir Jones o Langefni, Ynys Môn.\nDechreuodd eu taith wedi iddynt gael eu dewis gan banel o feirniaid, oedd yn gorfod dethol y chwe unigolyn mwyaf addawol o blith holl gystadlaethau unigol y categorïau dan 25 oed ar lwyfan Eisteddfod Genedlaethol yr Urdd, Sir y Fflint eleni.\nY panel fydd yn cael y dasg anodd o ddewis yr enillydd ar y noson yw Ann Atkinson, Owain Llwyd, Gwennan Gibbard, Meinir Siencyn ac Ann Fychan.\nYn ogystal â chael eu dewis i fod yn rhan o’r gystadleuaeth, mae’r chwech yn derbyn dosbarthiadau meistr gan berfformwyr amlwg gan gynnwys y gantores Siân James, y ddawnswraig Cerian Phillips a’r pianydd Iwan Llewelyn Jones.\nYmysg cyn-enillwyr yr Ysgoloriaeth mae’r actores Mirain Haf, y soprano Fflur Wyn, yr actor Aled Pedrick a’r feiolinydd Rakhi Sing.\nYsgoloriaeth Urdd Gobaith Cymru Bryn Terfel 2016 Nos Sul 16 Hydref 7.00, Isdeitlau Saesneg.


04 | Mawrth | 2013 | blogiadur\nArchif Dyddiol: 4 Mawrth 2013\nPop Cymru: Y Selar – Ebrill 2013 – Rhifyn y canlyniadau\nCyhoeddwyd ar 4 Mawrth 2013 gan lliongerallt\t(rss)\nPop Cymru: Ennill y Dydd – Gruff Sion Rees\nLidstoons: “HOGAN FACH WIRION”\nCyhoeddwyd ar 4 Mawrth 2013 gan Y Pric\t(rss)\nDwi ddim yn dda iawn am wneud lluniau o ferched. Esgusodwch y bwa a’r amrannau enfawr. “SILLY LITTLE GIRL” I’m not very good at drawing pictures of women. Excuse the bow and the massive eyelashes. Parhau i ddarllen →\nPop Cymru: Y Ddudrwy – Kizzy Meriel Crawford\nywers: Banc Syniadau\nCyhoeddwyd ar 4 Mawrth 2013 gan learncymraeg\t(rss)\nAdolygu Amser y Ferf Dw i’n siwr ein bod i gyd yn gallu cofio chwarae gemau gwirion ambell dro, mewn parti neu yn y coleg. Ond mewn gwirionedd, mae’r gemau hynny’n ddefnyddiol iawn wrth addysgu/dysgu iaith. Mae Eryl Jones tiwtor … Continue reading → Parhau i ddarllen →\nfel y moroedd: y gêm gyntaf\nCyhoeddwyd ar 4 Mawrth 2013 gan Emma Reese\t(rss)\nRoedd gêm gyntaf y tymor ddydd Sadwrn. Mae rhywun arall yn gwirfoddoli fel rheolwr y tro hwn yn ffodus; mae fy ngŵr yn helpu’r tîm fodd bynnag. Dim ond 11 hogyn ac un ferch sydd gynnon ni. Ymddangosodd 11 a chafodd dau eu hanafu yn ystod y gêm. Collon ni 4 – 0 yn y diwedd. Roedd yr unig ferch yn chwarae’n dda, llawer gwell na’r rhan fwyaf o’r hogia a dweud y gwir. Parhau i ddarllen →\nManion: 30 Gorgeous and Delicious Literary Cakes – Flavorwire\nCyhoeddwyd ar 4 Mawrth 2013 gan Manion\t(rss)\n30 Gorgeous and Delicious Literary Cakes – Flavorwire:\nIym. Dwi’n llwglyd rwan.\nAr y Marc: Cytundeb newydd Giggs\nCyhoeddwyd ar 4 Mawrth 2013 gan Glyn Griffiths\t(rss)\nRobbie Savage, a oedd yn aelod o’r tîm ysgolion yma, ac a oedd hefyd gyda Manchester United yr adeg honno ddywedodd y stori.\nY bachgen addawol oedd Ryan Giggs – “Does neb wedi clywed amdano ar hyn o bryd ac Alex Ferguson yn cadw’n ddistaw” oedd y neges gan Robbie.\nWel erbyn heddiw, mae’r dyn ifanc yma wedi gwireddu proffwyd Robbie Savage ac yr wythnos yma, bydd Ryan Giggs yn cyrraedd carreg filltir go arbennig, pan fydd yn chwarae ei filfed gem beldroed proffesiynol.\nPan sgoriodd i United yn erbyn Everton ar Chwefror 10fed, llwyddodd i sicrhau ei fod wedi sgorio ym mhob un o’r tymhorau ers sefydlu’r Uwchgynghrair – 21 tymor, yn ogystal â’r ddau dymor blaenorol yn yr hen Adran Un.\nMae’r golwyr Peter Shilton, Pat Jennings, David Seaman, a Ray Clemence wedi chwarae dros fil o gemau.\nChwaraeodd yr amddiffynnwr Eidaleg, Paolo Maldini, hefyd am gyfnod tebyg i A.C.Milan, ac mae Pele (sydd hefyd wedi sgorio dros 1000 o goliau), a gŵr arall o Frasil – Roberto Carlos (gynt o Real Madrid) – hefyd wedi chware dros fil o gemau.\nLlwyddodd Teddy Sheringham i chwarae hyd at 42 oed, ond Alessandro Costacurta ydi’r chwaraewr hynaf a fu yng Nghynghrair Pencampwyr Ewrop pan oedd yn 40 mlynedd a 40 dydd oed. Chwaraeodd Sir Stanley Matthews am 33 o flynyddoedd cyn rhoi’r ffidil yn y to pan yn 50, a daeth gyrfa un arall o Frasil, Romario, i ben pan oedd yn 43.\nBlog Carl Morris: Mwynhau cerdded Rhondda ac Ogwr\nCyhoeddwyd ar 4 Mawrth 2013 gan Carl Morris\t(rss)\nMae gymaint o lefydd tu hwnt i’r A470! Ac mae’r bryniau o gwmpas y cymoedd Rhondda ac Ogwr yn hyfryd iawn yn yr haul, ymhlith y gorau ar ddaear Duw. Diolch i Glwb Mynydda Cymru am drefnu’r anturiaeth dydd Sadwrn. Bydd rhaid i mi ail-ymweld. Oes unrhyw argymelliadau o lwybrau tra fy mod i’n aros […] Parhau i ddarllen →


Bu’r Panel Craffu Gwasanaethau Plant a Theuluoedd yn edrych ar benderfyniad y Cabinet sydd ar ddod o ganlyniad i’r adolygiad comisiynu a oedd yn canolbwyntio ar wasanaethau i blant ag anghenion ychwanegol ac anableddau. Roedd yr adolygiad hwn yn ystyried yr opsiynau ar gyfer newidiadau i’r gwasanaethau sydd ar gael i blant ag anghenion ychwanegol ac anableddau a nodwyd drwy adolygiad ehangach o’r Gwasanaethau Cymorth i Deuluoedd. Mae rhai o’r meysydd yr oedd yr adolygiad yn eu trafod yn cynnwys:\nCyfranogaeth a chynnwys rhieni/gofalwyr\nCyfleoedd chwarae a hamdden\nSeibiannau dros nos\nMae’r panel, ar ôl ystyried yr adroddiad hwn, wedi ysgrifennu i’r Cabinet gyda’i sylwadau. Nodir isod rai o’r materion y bydd y panel yn tynnu sylw’r Cabinet atynt yn ei gyfarfod ar 16 Tachwedd:\n1. Mae’n dda gweld cynhwysiad ac ymarfer ymgynghori manwl i geisio barn plant a phobl ifanc am y gwasanaethau anabledd.\n2. Mae aelodau’r panel yn awyddus i glywed am y cyd-gynhyrchu gyda rheini wrth ddatblygu gwasanaethau ac yn croesawu datblygiad proses ymgynghori â rhieni a fydd yn cynnwys gr?p eang o blant ag anghenion ychwanegol. Fodd bynnag, pwysleisiom bwysigrwydd sicrhau ein bod yn gwneud ymdrech arbennig i gael barn y rhieni hynny sydd efallai’n llai llafar neu sydd, am ba reswm bynnag, yn ei chael hi’n anodd ymgysylltu.\n4. Clywsant fod nifer cynyddol o blant ag anghenion ychwanegol sy’n her barhaus i awdurdodau lleol ac awdurdodau iechyd fel ei gilydd. O ganlyniad, maent yn cefnogi’r cynnydd mewn cyllid ar gyfer y Gwasanaeth Cymorth Cynnar. Maent yn cydnabod yr angen i ddatblygu gwasanaethau atal gwell ar y cyd ag iechyd a chefnogaeth yn yr awdurdod mewn ymdrech i gynnwys iechyd mewn datblygiadau yn y dyfodol.\n5. Mae’r adroddiad yn nodi mai grantiau sy’n gyfrifol am 11% o’r cyllid cyffredinol ac mae’n rhaid gweld perygl hyn wrth symud ymlaen. Pwysleisiodd y panel bwysigrwydd cynllunio wrth gefn petai’r grantiau hyn yn dod i ben neu’n cael eu lleihau.\n6. Mae cynghorwyr ar ddeall bod y syniad o gyflwyno cynllun talebau ar gyfer chwarae a hamdden i blant ag anghenion ychwanegol yn cael ei ystyried. Hoffent bwysleisio pwysigrwydd cydnabod goblygiadau posib y math hwn o gynllun i ddarparwyr a rhieni. Roeddent yn falch o glywed eich bod yn bwriadu edrych ar ba mor dda mae hyn yn gweithio mewn awdurdodau lleol eraill a gweithio’n agos gyda rhieni wrth ystyried hyn fel opsiwn.\n7. Roedd cynghorwyr yn gefnogol o’r argymhelliad o ran gwasanaethau arbenigol i ofalwyr ifanc er eu bod yn cydnabod ei fod yn ei gamau cynnar ar hyn o bryd.


‘Gofalwch am eich meddwl’ – neges iechyd meddwl ym Môn – MônFM\nHome / Cymraeg • MônFM • Newyddion / ‘Gofalwch am eich meddwl …\nBy Gareth Joy Mai 20, 2020 Cymraeg, MônFM, Newyddion\nMae Cyngor Ynys Môn yn annog staff, partneriaid a thrigolion i ofalu am y meddwl ynghyd â’r corff yn ystod y pandemig Covid-19.\nMae’r Seyfliad Iechyd Meddwl yn cynnal ei Wythnos Iechyd Meddwl a Llesiant Cenedlaethol a’r thema eleni yw caredigrwydd.\nMeddai Alwyn Rhys Jones, cyfarwyddwr gwasanaethau cymdeithasol: ”Mae thema wythnos Iechyd Meddwl a Llesiant eleni yn bridol iawn o ystyried yr heriau presennol y mae’r byd yn ei wynebu.”\n”Mae hwn yn gyfnod heriol ac anodd i bawb ac mae’n bwysig ein bod yn gofalu am ein hunain ynghyd â’n ffrindiau, ein teuluoedd a’n cymdogion.”\n”Yn anffodus, bydd y Coronafeirws yn cyffwrdd ein bywydau ni gyd mewn rhyw ffordd neu’i gilydd. Mae wedi rhoi straen ychwanegol ar bobl wrth iddynt weithio mewn sefyllfaoedd a oedd eisoes yn heriol, wedi achosi aflonyddwch ychwanegol i fywydau pobl drwy arwahanrwydd gyda rhai yn profi colledion o wahanol fathau, sy’n rhoi straen ar berthnasau teuluol ac yn hynod heriol i’r rhai hynny sydd eisoes â phroblemau iechyd meddwl.”\n”Rŵan, fwy nag erioed, mae’n bwysig ein bod ni’n gofalu am ein hiechyd meddwl a drwy gydol yr wythnos byddwn yn cefnogi Mind Cymru, elusen iechyd meddwl, yn annog pawb i #DdweudBethSyddArEichMeddwl ac estyn allan i rywun sydd angen ffrind drwy roi neges bositif neu rannu cyngor ar sut i ymdopi er mwyn sicrhau nad oes rhaid iddynt wynebu’r pandemig hwn ar eu pen eu hunain.”\nMae Iechyd Meddwl yn ymwneud â’r ffordd yr ydym yn meddwl, yn teimlo ac yn ymddwyn. Gall effeithio ar unrhyw un a hynny mewn sawl gwahanol ffordd. Heb gymorth a thriniaeth gall problemau iechyd meddwl gael effaith ddifrifol ar yr unigolyn a’r bobl o’u cwmpas.\nFodd bynnag, gall y rhan fwyaf o bobl sy’n dioddef problemau iechyd meddwl wella, neu ddysgu byw â’u problemau, yn enwedig os byddant yn cael help yn gynnar.\nMae cyngor a gwybodaeth bellach ar gael ar wefan Mind Cymru, lle maent wedo creu tudalen bwrpasol ar gyfer y rhai hynny sy’n cael pethau’n anodd yn ystod y cyfnod hwn.\nYchwanegodd arweinydd y cyngor, Llinos Medi: ”Mae nifer ohonom yn poeni am y Coronafeirws a sut y bydd yn effeithio arnom ni a’n hanwyliaid.”\n”Mae nifer o ffyrdd o ymdopi y gall pobl eu defnyddio ond y mwyaf cyffredin ar hyn o bryd yw cysylltu â ffrindiau a theulu ar-lein ac mae’n bwysicach nag erioed ein bod ni’n defnyddio ein profiadau ein hunain i helpu ein gilydd.”\n”Dwi’n annog pawb i gefnogi’r ymgyrch hwn yr wythnos yma ac i estyn allan i rywun sydd angen ffrind gyda neges bositif, neu rannu unrhyw gyngor sydd gennych ar gyfer ymdopi er mwyn gwneud yn siŵr nad oes yn rhaid iddynt wynebu’r pandemig hwn ar eu pen eu hunain. Mae rhannu ein straeon yn gwneud i bobl sylwi nad ydynt ar eu pen eu hunain yn yr heriau maent yn eu hwynebu.”\nCanolfannau ailgylchu Gwynedd yn ailagor


Diweddariad COVID-19: 25 Mehefin\nDyma ddiweddariad COVID-19 Cyngor Caerdydd, sy'n cynnwys: sut i ddefnyddio ein Canolfannau Ailgylchu yn ystod pandemig y coronafeirws; gwybodaeth i rieni/gofalwyr cyn i ysgolion ailagor; a y broses ddemocrataidd yn parhau ar y we yn ystod cyfnod y cloi.\nSut i ddefnyddio ein Canolfannau Ailgylchu yn ystod pandemig y coronafeirws\nEdrychwch ar ein hawgrymiadau gorau ar gyfer cyn, yn ystod ac ar ôl eich ymweliad â'n Canolfannau Ailgylchu:\nCyn Eich Ymweliad\nDim ond os na allwch storio eich gwastraff yn ddiogel gartref y dylech fynd ag ef i Ganolfan Ailgylchu.\nPeidiwch â dod i'r Canolfannau Ailgylchu os ydych chi yn y categori agored i niwed, os ydych yn gwarchod eich hun, os ydych yn hunan-ynysu neu os oes gennych unrhyw symptomau o'r coronafeirws.\nRhaid i chi drefnu ymweliad ar-lein cyn dod.Trefnwch slot yma.\nPeidiwch â dod ag unrhyw eitemau cyfyngedig i'r Ganolfan Ailgylchu. Nid ydym yn derbyn bagiau cymysg o wastraff (bagiau du) na bagiau ailgylchu gwyrdd ond erbyn hyn gallwn dderbyn eitemau mwy o faint, gan gynnwys setiau teledu a chyfrifiaduron/sgriniau.\nOs nad ydych chi'n siŵr a ellir ailgylchu eitem, gweler ein tudalenAilgylchu A-Y.\nRydym ni bellach yn derbyn trefniadau ar gyfer faniau yn y Canolfannau Ailgylchu. Bydd faniau'n gallu dod i'r Canolfannau Ailgylchu o ddydd Llun 29 Mehefin. Bydd gan faniau 20 munud yn y ganolfan, wedi'u cyfyngu i 1 ymweliad y mis, felly dim mwy na 12 ymweliad y flwyddyn. Os oes gennych fan a char, bydd pob ymweliad yn cyfrif tuag at y 12.\nTrefnwch eich eitemau wrth eu pacio er mwyn arbed amser i chi yn y Ganolfan Ailgylchu.\nDim ond eitemau y gallwch eu codi i'r sgipiau ar eich pen eich hun y dylech chi eu pacio. Ni fydd ein staff yn gallu eich cynorthwyo i ddadlwytho.\nDewch â'ch e-bost cadarnhau trefnu slot a phrawf o breswyliaeth yng Nghaerdydd i'w dangos i'r staff.\nDefnyddiwch app traffig amser cyfredol i weld pa mor brysur yw'r ffyrdd ger y Canolfannau Ailgylchu cyn i chi adael ar gyfer y slot amser a neilltuwyd i chi.\nPeidiwch â chyrraedd y safle tan 5 munud cyn eich slot amser.\nCaniateir dim mwy na 10 munud i bob cerbyd ar gyfer dadlwytho ar y safle.\nDylech chi ddisgwyl amserau aros hirach na'r arfer.\nDarllenwch yr holl arwyddion i'ch helpu i ddefnyddio'r safle'n ddiogel a chadw at y rheolau ymbellhau cymdeithasol.\nByddwch yn amyneddgar ac yn barchus tuag at staff ar y safle a dilynwch eu cyfarwyddiadau - nid nhw sy'n gyfrifol am unrhyw oedi.\nCewch le penodol i barcio wrth gyrraedd. Os nad oes aelod staff ar gael, dilynwch yr arwyddion rheoli traffig i barcio eich cerbyd.\nGwisgwch fenig amddiffynnol a defnyddiwch ddiheintydd dwylo cyn ac ar ôl i chi ollwng eich eitemau. Bydd diheintydd dwylo hefyd ar gael ar y safle.\nDim ond un person a gaiff adael y cerbyd i ollwng y gwastraff a mynd at sgip ar y tro.\nMae canolfannau ailgylchu ar gyfer ailgylchugwastraff cartrefyn unig. Byddwn yn ymchwilio ac yn cymryd camau gorfodi yn erbyn unrhyw un sy'n ceisio defnyddio'r safleoedd i ailgylchu deunydd gweithgaredd masnachol.\nPan fyddwch yn cyrraedd adref o'r ganolfan ailgylchu, dylech olchi eich dwylo ar unwaith am o leiaf 20 eiliad yn unol â chanllawiau'r Llywodraeth.\nAr hyn o bryd, caiff ymweliadau â chanolfannau ailgylchu eu cyfyngu i 12 y cartref y flwyddyn, gyda dim mwy nag un ymweliad ar un diwrnod. Dim ond os na allwch storio eitemau'n ddiogel gartref heb risg o anaf neu niwed i'ch iechyd y dylech drefnu slot.\nI gael rhagor o wybodaeth, gan gynnwys rhestr helaeth o'r eitemau y gallwch ddod â nhw i'r Canolfannau Ailgylchu a'r eitemau na fyddant yn cael eu derbyn, ewch i:www.caerdydd.gov.uk/canolfannauailgylchu\nGwybodaeth i rieni/gofalwyr cyn i ysgolion ailagor\nBydd ysgolion ledled Cymru yn ailagor i rai disgyblion o ddydd Llun 29 Mehefin ac rydym wedi rhoi rhywfaint o wybodaeth ddefnyddiol at ei gilydd, gan ateb y cwestiynau a allai fod gan rieni, gofalwyr neu ddisgyblion.\nEwch i'n Cwestiynau cyffredin ymai gael gwybod mwy am Iechyd a Diogelwch, presenoldeb, y diwrnod ysgol, arlwyo a mwy.\nGofynnir i blant a theuluoedd gerdded, beicio neu sgwtio i'r ysgol lle bo modd ac mae'r Cyngor yn parhau i hyrwyddo Teithio Llesol fel y ffordd fwyaf diogel ac iach o gyrraedd yr ysgol.\nPan nad yw Teithio Llesol yn bosibl, bydd cyfres o gynlluniau traffig newydd yn eu lle fel bod plant a theuluoedd yn gallu cydymffurfio â mesurau ymbellhau cymdeithasol yn ddiogel.\nBydd ffyrdd yn cael eu cau mewn 27 o safleoedd ysgol er mwyn hwyluso ymbellhau cymdeithasol mewn mannau gollwng a chasglu, sy'n golygu y bydd plant a theuluoedd yn gallu defnyddio ffyrdd lle bo angen.\nBydd mesurau eraill yn cynnwys lledu palmentydd a llwybrau a chyflwyno cyfyngiadau 20mya dros dro ar ffyrdd mewn rhai safleoedd ysgol.\nAm restr lawn o'r ffyrdd fydd ar gau, ewch yma\nFel rhan o ymrwymiad Cyngor Caerdydd i hyrwyddo a chynorthwyo teithio llesol i'r ysgol, mae rhieni a phlant yn cael eu holi am y llwybrau y maent fel arfer yn eu cymryd ar droed, sgwter neu feic i helpu i gynllunio Map Rhwydwaith Teithio Llesol.\nI ddweud eich dweud ac i gael rhagor o wybodaeth ewch yma\nYmunwch yn y sgwrs #TeithioLlesolCdydd\nY Broses Ddemocrataidd yn Parhau ar y We yn ystod Cyfnod y Cloi\nYn ystod y cloi, mae Tîm Gwasanaethau'r Pwyllgorau, sy'n rhan o Gwasanaethau Democrataidd, wedi gosod safon ragorol i Gymru, gan weithio o bell i gefnogi parhad y broses ddemocrataidd drwy ddatblygu cyfarfodydd Cyngor, Cabinet a Phwyllgor rhithwir a sicrhau bod y rhain ar gael ar-lein i'r cyhoedd drwy we-ddarllediad.\nCynhaliwyd y ffrwd Cyngor byw o bell gyntaf yn llwyddiannus drwy Microsoft Teams Ddydd Iau 21 Mai, gyda 75 o Aelodau yn mynychu'r cyfarfod dros y we. Caiff cyfarfod nesaf y Cyngor ei ffrydio'n fyw arDydd Iau 25 Mehefin, gyda'r wybodaeth ddiweddaraf yn rheolaidd ffrwd Twitter Cyngor Caerdydd. Mae trigolion Caerdydd yn cael eu hannog i ymuno â'r gweddarllediad neu ei wylio'n ôl drwyPublic-ille gallwch ddod o hyd i archif o gyfarfodydd y Cyngor.\nMae'r gwaith caled sydd wedi mynd rhagddo y tu ôl i'r llenni i ddatblygu hyn wedi bod yn aruthrol, gan ein galluogi i fod yn un o'r cynghorau cyntaf yng Nghymru i gael y maen arbennig hwn i'r wal mewn modd amserol. Mae'r broses sydd wedi ei haddasu wedi golygu gweithio gyda TG er mwyn sicrhau bod y llwyfan yn ddiogel, yn diweddaru ac yn hyfforddi Aelodau ar y broses ddiwygiedig ac yn cynnal profion trylwyr er mwyn sicrhau bod y peth yn llwyddiant.\nHefyd, sefydlodd y tîm y Pwyllgor Cynllunio o bell cyntaf a nhw oedd y cyntaf yng Nghymru i gynnwys y cyhoedd, gan ganiatáu i bobl ledled Caerdydd gymryd rhan yn y cyfarfod a'r broses ddemocrataidd.\nYnghyd â'r cyfarfodydd lleol, sefydlodd ein cydweithwyr Gydbwyllgorau, fel un Archifdy Morgannwg, a oedd yn golygu trefnu cyfarfod rhithwir i chwe awdurdod lleol ledled Cymru.\nWrth symud ymlaen bydd y tîm yn adolygu'r broses hon yn barhaus a gweithio tuag at wneud y cyfarfodydd yn fwy confensiynol wrth i'r cyfyngiadau barhau i lacio.\nMae'r tîm yn parhau i ddangos ymrwymiad gan werthfawrogi'r broses ddemocrataidd y maent yn ei chefnogi a byddant yn parhau i hyrwyddo a bod yn hyrwyddwyr llywodraethiant i'r Cyngor.


Yn cwrdd â Ffrainc Guys gyda Barfau Aelodau Newydd\nDyddiad Ffrainc Merched yn y pellaf cyrraedd safle yn dyddio ar gyfer cyfarfod guys gyda barfau gyda fwy o ffrindiau na meddiannu. Gyda tunnell o ddefnyddwyr newydd bob amser, Dyddiad Ffrainc gall Merched yn bendant yn eich helpu wrth ddewis partner. Mae pawb yn gwybod bod dod o hyd i gêm yn Ffrainc yn bron yn amhosibl, felly rydym yn cynllunio y safle gyda thri syniadau mewn cof: gwneud sgwrsio yn hawdd, yn hwyl, ac yn hollol rhad ac am ddim. Dyddiad Ffrainc Merched yn cynnig y gorau o nodweddion megis chwilio hawdd ar hyd gyda ffôn symudol apps sy’n ei gwneud yn hawdd i chwilio am guys gyda barfau o unrhyw le mewn eiliadau, er mwyn i chi byth yn colli cyfle i ddod o hyd i eich gorau-addas partner.\ncofrestru heddiw. Gadewch i ni ddangos i chi sut y Dyddiad Ffrainc Merched yn wahanol nag eraill yn dyddio safleoedd fel cacwn. Rydym yn rhoi i chi yr offer cywir fel profion personoliaeth sy’n grymuso byddwch yn dod o hyd cyfateb yn dda guys gyda barfau. Dyddiad Ffrainc Merched yn cadw eich proffil yn cael ei adlewyrchu i chi, felly gallwch ddod o hyd yn dda-addas ar gyfer guys gyda barfau.\nMae ymuno yn hawdd a gallwch ddechrau cyfrif mewn dim ond ychydig eiliadau\nRydym yn defnyddio dim ond gwybodaeth ddefnyddiol o Pinterest neu rwydweithiau cymdeithasol eraill. Gallai fod yn syndod i chi ddod o hyd allan yn un o’r sêr-ddewiniaeth arwyddion mwyaf gydnaws â Scorpio yw Virgo. Ar y Dyddiad Ffrainc Merched gallwch chwilio yn ôl arwydd sidydd i ganolbwyntio ar cymwys guys gyda barfau\n← Canllaw i yn dyddio ffrangeg - Expat Canllaw i Ffrainc\nDating heb gofrestru safle →


Skip to main contentSkip to navigationlegislation.gov.ukThe National ArchivesHelpSite MapAccessibilityContact UsCymraegHomeAbout UsBrowse LegislationNew LegislationChanges To LegislationSearch LegislationSearch LegislationTitle: (or keywords in the title)Year:Number:Type:All Legislation (excluding draft)All Primary Legislation UK Public General Acts UK Local Acts Acts of the Scottish Parliament Acts of the National Assembly for Wales Measures of the National Assembly for Wales Church Measures Acts of the Northern Ireland Assembly Acts of the Old Scottish Parliament Acts of the English Parliament Acts of the Old Irish Parliament Acts of the Parliament of Great Britain Northern Ireland Orders in Council Measures of the Northern Ireland Assembly Acts of the Northern Ireland ParliamentAll Secondary Legislation UK Statutory Instruments Wales Statutory Instruments Scottish Statutory Instruments Northern Ireland Statutory Rules Church Instruments UK Ministerial Orders UK Statutory Rules and OrdersAll Draft Legislation UK Draft Statutory Instruments Scottish Draft Statutory Instruments Northern Ireland Draft Statutory RulesAll Impact Assessments UK Impact AssessmentsSearchAdvanced SearchMesur Teithio gan Ddysgwyr (Cymru) 2008You are here:2008 nawm 2Whole MeasureTable of ContentsContentExplanatory NotesMore ResourcesPreviousNextPlain ViewPrint OptionsWhat VersionLatest available (Revised)Original (As enacted) - EnglishOriginal (As enacted) - WelshAdvanced FeaturesShow Explanatory Notes for Sections Opening OptionsOpen whole MeasureOpen Measure without schedulesOpen Schedules onlyMore ResourcesOriginal Print PDF - EnglishOriginal Print PDF - WelshOriginal Print PDF - Mixed LanguageView moreStatus:This is the original version (as it was originally enacted).Mesur Teithio gan Ddysgwyr (Cymru) 20082008 mccc 2Mesur gan Gynulliad Cenedlaethol Cymru i wneud darpariaeth ynghylch teithio gan bersonau sy'n cael addysg gynradd, addysg uwchradd neu addysg bellach neu hyfforddiant i ysgolion neu i fannau eraill lle y maent yn cael addysg neu hyfforddiant, ac oddi yno; ac at ddibenion cysylltiedig. Mae'r Mesur hwn, a basiwyd gan Gynulliad Cenedlaethol Cymru ar 30 Medi 2008 ac a gymeradwywyd gan Ei Mawrhydi yn Ei Chyngor ar 10 Rhagfyr 2008, yn deddfu'r darpariaethau a ganlyn:–\nPrif dermau1Y prif dermau a ddefnyddir yn y Mesur hwn(1)Mae'r adran hon yn gymwys at ddibenion y Mesur hwn.\nTrefniadau teithio i ddysgwyr2Dyletswydd i asesu anghenion teithio dysgwyr(1)Mae'r adran hon yn gymwys mewn perthynas â—\n3Dyletswydd awdurdod lleol i wneud trefniadau cludo(1)Mae'r adran hon yn gymwys mewn perthynas â phlentyn o oedran ysgol gorfodol—\nTABLColofn 1Colofn 2AmgylchiadauAmod(au)Mae'r plentyn yn cael addysg gynradd mewn—\n(a)ysgol a gynhelir,\n(c)ysgol annibynnol a enwir mewn datganiad a gedwir mewn cysylltiad â'r plentyn o dan adran 324 o Ddeddf Addysg 1996, neu\n(d)ysgol arbennig nas cynhelir,\n(a)Mae'r plentyn yn preswylio fel arfer mewn man sydd 2 filltir (3.218688 o gilometrau) neu fwy o'r ysgol neu'r uned.\n(b)Nid oes trefniadau wedi eu gwneud gan yr awdurdod lleol i alluogi'r plentyn i ddod yn ddisgybl cofrestredig mewn—\n(i)ysgol a gynhelir sy'n ysgol addas,\n(ii)uned cyfeirio disgyblion sy'n uned addas,\n(iii)ysgol annibynnol a enwir mewn datganiad a gedwir mewn cysylltiad â'r plentyn o dan adran 324 o Ddeddf Addysg 1996, neu\n(iv)ysgol arbennig nas cynhelir sy'n ysgol addas,\n(c)Nid oes trefniadau wedi eu gwneud gan yr awrdurdod lleol ar gyfer llety byrddio addas i'r plentyn yn yr ysgol neu'r uned neu'n agos at yr ysgol neu'r uned.\n(a)Mae'r plentyn yn preswylio fel arfer mewn man sydd 3 milltir (4.828032 o gilometrau) neu fwy o'r ysgol neu'r uned.\n(c)Nid oes trefniadau wedi eu gwneud gan yr awdurdod lleol ar gyfer llety byrddio addas i'r plentyn yn yr ysgol neu'r uned neu'n agos at yr ysgol neu'r uned.\nMae'r plentyn yn cael addysg neu hyfforddiant mewn sefydliad yn y sector addysg bellach lle y mae'r plentyn wedi ymrestru fel myfyriwr llawnamser.(a)Mae'r plentyn yn preswylio fel arfer mewn man sydd 3 milltir (4.828032 o gilometrau) neu fwy o'r sefydliad.\n(b)Nid oes trefniadau wedi eu gwneud gan yr awdurdod lleol i alluogi'r plentyn i ymrestru mewn sefydliad addas sy'n nes at y man lle y mae'r plentyn yn preswylio fel arfer.\n(a)yn ddisgybl cofrestredig mewn ysgol a gynhelir, a\n(b)yn cael addysg uwchradd mewn man perthnasol ac eithrio'r ysgol honno.\n(i)gan yr awdurdod lleol, neu\n(ii)gan gorff llywodraethu yr ysgol lle y mae'r plentyn yn ddisgybl cofrestredig, neu ar ran y corff llywodraethu.\nMae'r plentyn yn preswylio fel arfer mewn man sydd 3 milltir (4.828032 o gilometrau) neu fwy o'r man perthnasol.Mae'r plentyn yn derbyn gofal gan awdurdod lleol ac mae'n cael addysg gynradd mewn—\nMae'r plentyn yn preswylio fel arfer mewn man sydd 2 filltir (3.218688 o gilometrau) neu fwy o'r ysgol neu'r uned.Mae'r plentyn yn derbyn gofal gan awdurdod lleol ac mae'n cael addysg uwchradd mewn—\nMae'r plentyn fel arfer yn preswylio mewn man sydd 3 milltir (4.828032 o gilometrau) neu fwy o'r ysgol neu'r uned.(3)Rhaid i'r awdurdod lleol beidio â chodi tâl ar blentyn neu riant sy'n unigolyn am unrhyw drefniadau cludo a wneir yn unol â'r adran hon.\n4Dyletswydd awdurdod lleol i wneud trefniadau teithio eraill(1)Mae'r adran hon yn gymwys mewn perthynas â phlentyn o oedran ysgol gorfodol—\n5Terfynau dyletswyddau sy'n ymwneud â theithio gan ddysgwyrNid yw adran 2 yn ei gwneud yn ofynnol i asesu anghenion teithio dysgwyr ac nid yw adrannau 3 a 4 yn ei gwneud yn ofynnol i wneud trefniadau teithio—\n6Pŵer awdurdodau lleol i wneud trefniadau teithio i ddysgwyr(1)Mae'r adran hon yn gymwys mewn perthynas â dysgwr—\n7Trefniadau teithio i ddysgwyr mewn addysg neu hyfforddiant ôl-16(1)Mae'r adran hon yn gymwys mewn perthynas â dysgwyr sy'n preswylio fel arfer yng Nghymru a'r rheini —\n8Trefniadau teithio i fan lle y darperir addysg feithrin ac oddi yno(1)Caiff rheoliadau wneud darpariaeth ynghylch trefniadau teithio i blant o dan oedran ysgol gorfodol i'r mannau lle y maent yn cael addysg feithrin ac oddi yno.\n9Trefniadau teithio i ddysgwyr a'r rheini'n drefniadau nad ydynt i ffafrio mathau penodol o addysg neu hyfforddiant(1)Mae'r adran hon yn gymwys os gwneir trefniadau o dan adran 3, adran 4 neu adran 6 mewn cysylltiad â dysgwyr o fath a ddisgrifir mewn cofnod yng ngholofn 1 y tabl a ganlyn.\nTABLColofn 1Colofn 2Plant o oedran ysgol gorfodol sy'n cael addysg neu hyfforddiant mewn ysgolion a gynhelir.Plant yr un oed sy'n cael addysg neu hyfforddiant mewn mannau perthnasol eraill.Dysgwyr sydd dros yr oedran ysgol gorfodol ac sy'n cael addysg lawnamser neu hyfforddiant llawnamser mewn ysgolion a gynhelir.Dysgwyr yr un oed sy'n cael addysg lawnamser neu hyfforddiant llawnamser mewn mannau perthnasol eraill.Dysgwyr a chanddynt anawsterau dysgu sy'n cael addysg neu hyfforddiant mewn ysgolion a gynhelir.Dysgwyr yr un oed a chanddynt anawsterau dysgu sy'n cael addysg neu hyfforddiant mewn mannau perthnasol eraill.Dysgwyr a chanddynt anabledd sy'n cael addysg neu hyfforddiant mewn ysgolion a gynhelir.Dysgwyr yr un oed a chanddynt anabledd sy'n cael addysg neu hyfforddiant mewn mannau perthnasol eraill.Plant sy'n derbyn gofal gan awdurdod lleol ac sy'n cael addysg neu hyfforddiant mewn ysgolion a gynhelir.Plant yr un oed sy'n derbyn gofal gan awdurdod lleol ac sy'n cael addysg neu hyfforddiant mewn mannau perthnasol eraill.Hybu mynediad i addysg cyfrwng Cymraeg10Hybu mynediad i addysg a hyfforddiant drwy gyfrwng y GymraegRhaid i bob awdurdod lleol a Gweinidogion Cymru hybu mynediad i addysg a hyfforddiant drwy gyfrwng y Gymraeg pan fyddant yn arfer swyddogaethau o dan y Mesur hwn.\nDulliau teithio cynaliadwy11Dulliau teithio cynaliadwy(1)Rhaid i bob awdurdod lleol a Gweinidogion Cymru hybu'r defnydd o ddulliau teithio cynaliadwy pan fyddant yn arfer swyddogaethau o dan y Mesur hwn.\n(2)Dulliau teithio yw “dulliau teithio cynaliadwy” y mae'r awdurdod neu Weinidogion Cymru (yn ôl y digwydd) o'r farn eu bod yn ddulliau a all wella'r naill beth a ganlyn neu'r llall neu'r naill beth a ganlyn a'r llall sef—\n(a)llesiant corfforol y rhai sy'n eu defnyddio;\n(i)ardal gyfan yr awdurdod lleol neu ran ohoni, yn achos awdurdod, neu\n(ii)Cymru gyfan neu ran ohoni, yn achos Gweinidogion Cymru.\nCod ymddygiad wrth deithio12Cod ymddygiad wrth deithio(1)Rhaid i Weinidogion Cymru lunio cod ymddygiad wrth deithio.\n(2)Cod yw cod ymddygiad wrth deithio sy'n nodi'r safonau ymddygiad y mae'n ofynnol i ddysgwyr y mae is-adran (3) yn gymwys iddynt eu harddel tra byddant yn teithio i'r mannau perthnasol lle y maent yn cael addysg neu hyfforddiant ac oddi yno (pa un a ydynt yn manteisio ar drefniadau teithio a wneir gan awdurdod lleol ai peidio).\n(3)Mae'r is-adran hon yn gymwys—\n(a)i ddysgwyr nad ydynt eto'n 19 oed;\n(b)i ddysgwr sydd wedi cyrraedd 19 oed ac wedi cychwyn ar gwrs addysg neu hyfforddiant cyn cyrraedd yr oedran hwnnw ac sy'n parhau i fynychu'r cwrs hwnnw;\n(c)i'r cyfryw ddysgwyr eraill ag a ragnodir.\n(4)O bryd i'w gilydd, rhaid i Weinidogion Cymru adolygu'r cod ymddygiad wrth deithio.\n(5)Rhaid i Weinidogion Cymru gyhoeddi'r cod.\n(6)Cyn llunio cod neu ei adolygu rhaid i Weinidogion Cymru ymgynghori â'r cyfryw bersonau ag y maent o'r farn eu bod yn briodol.\n13Gorfodi cod ymddygiad wrth deithio: disgyblion mewn ysgolion perthnasol(1)Diwygir adran 89 o Ddeddf Addysg ac Arolygiadau 2006 fel a ganlyn.\n(2)Yn is-adran (2), ar ôl “The head teacher” mewnosoder “of a relevant school in England”.\n(4)Yn is-adran (3) yn lle “The” rhodder “In relation to a relevant school in England, the”.\n(5)Ar ôl is-adran (3) mewnosoder—\n(6)Yn is-adran (5), ar ôl “head teacher” mewnosoder “of a relevant school in England”.\n(7)Ar ôl is-adran (5) mewnosoder—\n14Gorfodi cod ymddygiad wrth deithio: tynnu'n ôl drefniadau teithio(1)Mae'r adran hon yn gymwys i ddysgwyr y gwneir trefniadau teithio ar eu cyfer o dan adran 3 neu 4.\n(2)Caiff yr awdurdod lleol dynnu'n ôl drefniadau teithio a wnaed ar gyfer dysgwr—\n(a)os yw'r awdurdod yn fodlon bod y dysgwr wedi methu â chydymffurfio â'r cod ymddygiad wrth deithio a wnaed o dan adran 12, a\n(b)os bodlonir yr amodau canlynol sy'n gymwys i'r dysgwr.\n(3)Mae'r chwe amod canlynol i gyd yn gymwys i unrhyw ddysgwr sy'n ddisgybl cofrestredig mewn ysgol berthnasol.\n(4)Mae'r cyntaf, y trydydd a'r pedwerydd o'r amodau canlynol yn gymwys i unrhyw ddysgwr nad yw'n ddisgybl cofrestredig mewn ysgol berthnasol.\n(5)Yr amod cyntaf yw, cyn i unrhyw benderfyniad gael ei wneud i dynnu'n ôl drefniadau teithio—\n(a)bod cyfle'n cael ei roi i'r dysgwr ac i riant y dysgwr i wneud sylwadau, a\n(b)bod yr awdurdod lleol yn ystyried y sylwadau hynny.\n(a)yr ymgynghorir â phennaeth yr ysgol berthnasol lle y mae'r dysgwr yn ddisgybl cofrestredig ynghylch y penderfyniad i dynnu'n ôl drefniadau teithio; a\n(b)yr hysbysir pennaeth yr ysgol berthnasol lle y mae'r dysgwr yn ddisgybl cofrestredig o'r penderfyniad o leiaf 24 awr cyn bydd tynnu'n ôl y trefniadau yn dod yn effeithiol.\n(7)Y trydydd amod yw bod y penderfyniad i dynnu'n ôl drefniadau teithio yn rhesymol o dan yr amgylchiadau.\n(8)Y pedwerydd amod yw bod yr awdurdod lleol yn hysbysu rhiant y dysgwr, o leiaf 24 awr cyn i dynnu'n ôl y trefniadau ddod yn effeithiol, bod y trefniadau teithio'n cael eu tynnu'n ôl.\n(9)Y pumed amod yw nad yw'r cyfnod pan yw'r trefniadau wedi eu tynnu'n ôl yn fwy na 10 niwrnod ysgol dilynol.\n(10)Y chweched amod yw na fyddai'r cyfnod pan yw'r trefniadau wedi eu tynnu'n ôl yn arwain at dynnu'n ôl drefniadau teithio oddi wrth y dysgwr am fwy na 30 o ddiwrnodau ysgol yn y flwyddyn ysgol y mae tynnu'n ôl y trefniadau yn dod yn effeithiol ynddi.\n(11)Wrth benderfynu a yw penderfyniad i dynnu'n ôl drefniadau teithio yn rhesymol at ddibenion is-adran (7), rhaid ystyried yn benodol y materion canlynol—\n(a)a yw'r cyfnod pan yw'r trefniadau wedi eu tynnu'n ôl yn gymesur ag amgylchiadau'r achos,\n(b)unrhyw amgylchiadau arbennig sy'n berthnasol i dynnu'n ôl drefniadau teithio ac sy'n hysbys i'r awdurdod lleol (neu y dylai'r awdurdod lleol fod yn ymwybodol ohonynt) gan gynnwys yn arbennig—\n(i)oed y dysgwr,\n(ii)unrhyw anghenion addysgol arbennig a all fod gan y dysgwr,\n(iii)unrhyw anabledd a all fod gan y dysgwr,\n(iv)a fyddai'r dysgwr yn colli cyfle i sefyll arholiad cyhoeddus, a\n(v)a all rhiant y dysgwr yn rhesymol wneud trefniadau teithio amgen sy'n rhai addas.\n(12)Rhaid i hysbysiad o dan is-adran (6) neu is-adran (8) fod yn ysgrifenedig a rhaid iddo nodi'n benodol—\n(a)y cyfnod pan yw trefniadau teithio wedi eu tynnu'n ôl, a\n(b)rhesymau'r awdurdod dros dynnu'n ôl y trefniadau teithio.\n(13)At ddibenion yr adran hon ac adran 17, ystyr “ysgol berthnasol” yw—\n(b)uned cyfeirio disgyblion, neu\n(c)ysgol arbennig nas cynhelir.\n(a)diwygio neu ddiddymu y naill neu'r llall o is-adrannau (9) a (10), neu'r ddwy;\n(b)gwneud darpariaeth ar gyfer adolygu penderfyniadau a wneir o dan is-adran (2);\n(c)gwneud darpariaeth ar gyfer apelio yn erbyn penderfyniadau a wneir o dan is-adran (2).\n(15)Caiff rheoliadau o dan is-adran (14)(c) yn benodol—\n(a)pennu'r categorïau o berson a gaiff apelio;\n(b)pennu'r amgylchiadau pan ganiateir apelio;\n(c)darparu ar gyfer cyfansoddiad panelau apelio;\n(d)darparu ar gyfer gweithdrefnau apelio;\n(e)gwneud darpariaeth ynghylch effaith penderfyniadau apêl;\n(f)darparu ar gyfer talu lwfansau i aelodau o banelau apelio;\n(g)ei gwneud yn ofynnol i ddarparu gwybodaeth ynglŷn ag apelau.\nAtodol15Canllawiau a chyfarwyddiadau(1)Wrth arfer eu swyddogaethau o dan y Mesur hwn, rhaid i'r cyrff canlynol roi sylw i ganllawiau a roddir o bryd i'w gilydd gan Weinidogion Cymru—\n(b)cyrff llywodraethu ysgolion a gynhelir;\n(c)cyrff llywodraethu sefydliadau yn y sector addysg bellach.\n(2)Rhaid i awdurdod lleol wneud y cyfryw drefniadau teithio i ddysgwyr o dan adran 3, adran 4 neu adran 6 ag y mae Gweinidogion Cymru yn ei gyfarwyddo i'w gwneud.\n(3)Wrth wneud trefniadau o dan adran 3, adran 4 neu adran 6 rhaid i awdurdod lleol gydymffurfio ag unrhyw gyfarwyddiadau a roddir gan Weinidogion Cymru.\n(4)Caniateir i gyfarwyddiadau o dan yr adran hon gael eu rhoi i un awdurdod lleol neu fwy neu i awdurdodau lleol yn gyffredinol.\n16Gwybodaeth am drefniadau teithioCaiff rheoliadau ei gwneud yn ofynnol i awdurdod lleol gyhoeddi, ar y cyfryw adegau ac yn y cyfryw fodd ag a ragnodir, wybodaeth—\n(a)a ddaw i law wrth wneud asesiadau o dan adran 2(2);\n(b)am asesiadau a wneir o dan yr adran honno;\n(c)am y trefniadau teithio a wneir o dan y Mesur hwn;\n(d)am y cod ymddygiad wrth deithio a wneir o dan adran 12.\n17Cydweithredu: gwybodaeth neu gymorth arall(1)Rhaid i gorff llywodraethu ysgol a gynhelir neu sefydliad yn y sector addysg bellach yng Nghymru roi i awdurdod lleol unrhyw wybodaeth neu gymorth arall y mae'n rhesymol bod ar awdurdod lleol ei hangen neu ei angen er mwyn iddo gyflawni ei swyddogaethau o dan y Mesur hwn.\n(2)Rhaid i awdurdod lleol roi i awdurdod lleol arall unrhyw wybodaeth neu gymorth arall y mae'n rhesymol bod ar awdurdod lleol arall ei hangen neu ei angen er mwyn iddo gyflawni ei swyddogaethau o dan adrannau 2, 3, 4 a 6.\n(3)Rhaid i awdurdod lleol roi i bennaeth ysgol berthnasol unrhyw wybodaeth neu gymorth arall y mae'n rhesymol bod ar bennaeth ei hangen neu ei angen ynghylch ymddygiad disgybl cofrestredig yn ei ysgol tra oedd y disgybl yn manteisio ar drefniadau teithio a wnaed gan yr awdurdod lleol o dan y Mesur hwn.\n(4)Rhaid i bennaeth ysgol berthnasol roi i awdurdod lleol unrhyw wybodaeth neu gymorth arall y mae'n rhesymol bod ar yr awdurdod lleol ei hangen neu ei angen er mwyn iddo gyflawni ei swyddogaethau o dan adran 14.\n18Talu costau teithio gan awdurdod lleol y mae plentyn yn derbyn gofal ganddo(1)Mae'r adran hon yn gymwys pan fo awdurdod lleol (“awdurdod A”) yn gwneud trefniadau teithio o dan adran 3 neu adran 4 ar gyfer plentyn sy'n derbyn gofal gan awdurdod lleol sy'n gyfrifol am ardal wahanol (“awdurdod B”).\n(2)Caiff awdurdod A alw ar i awdurdod B ad-dalu'r cyfan neu ran o'r gost o wneud trefniadau teithio.\n(3)Rhaid i awdurdod B gydymffurfio â'r galw am ad-dalu.\n19Penderfynu ar breswylfa arferol mewn amgylchiadau arbennig(1)Os nad oes gan berson breswylfa arferol, mae'r person hwnnw i'w drin at ddibenion y Mesur hwn fel pe bai'n preswylio fel arfer yn y man lle y mae'n preswylio am y tro.\n(2)Mae is-adrannau (3) i (6) yn gymwys i blentyn neu berson ifanc sydd naill ai—\n(a)yn ddisgybl cofrestredig mewn ysgol, neu\n(b)wedi ymrestru yn fyfyriwr llawnamser mewn sefydliad yn y sector addysg bellach.\n(3)Mae'r is-adran hon yn gymwys i blentyn neu berson ifanc—\n(a)nad yw ei rieni'n cyd-fyw, a\n(b)sy'n byw fel arfer gyda mwy nag un rhiant yn ystod y cyfnodau pan yw'r plentyn neu'r person ifanc yn cael addysg neu hyfforddiant.\n(4)Mae'r is-adran hon yn gymwys i blentyn neu berson ifanc sy'n byw fel arfer gyda rhiant ac mewn cartref plant hefyd yn ystod y cyfnodau pan yw'r plentyn neu'r person ifanc yn cael addysg neu hyfforddiant.\n(5)At ddibenion y Mesur hwn—\n(a)mae plentyn neu berson ifanc y mae is-adran (3) yn gymwys iddo yn preswylio fel arfer yn y mannau lle y mae y naill o'i rieni a'r llall yn preswylio fel arfer;\n(b)mae plentyn neu berson ifanc y mae is-adran (4) yn gymwys iddo yn preswylio fel arfer yn y cartref plant ac yn y man lle y mae ei riant yn preswylio fel arfer.\n(6)Ond os oes mwy na dau o'r cyfryw fannau, mae'r plentyn neu'r person ifanc yn preswylio fel arfer yn y ddau fan sydd agosaf—\n(a)at yr ysgol lle y mae'r plentyn neu'r person ifanc yn ddisgybl cofrestredig, neu\n(b)at y sefydliad yn y sector addysg bellach lle y mae'r plentyn neu'r person ifanc wedi ymrestru'n fyfyriwr llawnamser.\n(a)mae i “cartref plant” yr ystyr sydd i “children’s home” yn adran 1 o Ddeddf Safonau Gofal 2000 (p.14);\n(b)ystyr “rhiant” yw rhiant o fewn yr ystyr sydd i “parent” yn adran 576(1) o Ddeddf Addysg 1996 ac sy'n unigolyn.\n20Diwygiadau i adran 444 o Ddeddf Addysg 1996(1)Diwygir adran 444 o Ddeddf Addysg 1996 (mynychu'r ysgol) fel a ganlyn.\n(2)Yn lle is-adran (4) rhodder—\n(3)Yn is-adran (5) yn lle “subsections (3D) and (4)” rhodder “subsection (3D)”.\n21Diwygiadau i Ddeddf Addysg 2002(1)Diwygir Deddf Addysg 2002 fel a ganlyn.\n(2)Diwygir adran 32 (pennu dyddiadau tymhorau a gwyliau ac amserau sesiynau ysgol) fel a ganlyn—\n(a)yn is-adran (1)(b) o flaen “the governing body” mewnosoder “subject to subsections (5) to (9),”;\n(b)yn is-adran (2)(b) o flaen “the times” mewnosoder “subject to subsections (5) to (9)”;\n(c)ar ôl is-adran (4) mewnosoder—\n(3)Yn adran 210 (gorchmynion a rheoliadau)—\n(a)yn is-adran (1) yn lle “the National Assembly for Wales” rhodder “the Welsh Ministers”;\n(c)yn is-adran (7)—\n(i)yn lle “the National Assembly for Wales” rhodder “the Welsh Ministers”,\n(ii)yn lle “the Assembly thinks” ym mharagraff (c) rhodder “the Welsh Ministers think”.\n22Diwygiadau i adrannau 455 a 456 o Ddeddf Addysg 1996(1)Diwygir Deddf Addysg 1996 fel a ganlyn.\n(2)Yn adran 455 (taliadau a ganiateir)—\n(a)ar ôl is-adran (1)(b) mewnosoder—\n(b)yn is-adran (1)(c) ar ôl “maintained school” mewnosoder “in England” a hepgorer “or 509(2)”;\n(c)ar ddiwedd is-adran (2)(b) hepgorer “or”;\n(d)ar ôl is-adran (2)(b) mewnosoder—\n(e)yn is-adran (3) ar ôl “entry” mewnosoder “travel arrangements,”.\n(3)Yn adran 456 (rheoleiddio taliadau a ganiateir), yn is-adran (3) ar ôl “A regulated charge” mewnosoder “, except any charge permitted by virtue of section 455(1)(ba),”.\n23Diwygiadau i Ddeddf Addysg ac Arolygiadau 2006(1)Diwygir Deddf Addysg ac Arolygiadau 2006 fel a ganlyn.\n(2)Yn adran 162 (pŵer i ddiddymu cyfeiriadau at “local education authority”), ar ôl is-adran (5) mewnosoder—\n(3)Yn adran 181—\n(a)yn lle is-adran (1) rhodder—\n(i)yn lle “the Assembly”, y tro cyntaf y ceir yr ymadrodd hwnnw, rhodder “the Welsh Ministers”,\n(4)Ar ôl adran 182 mewnosoder—\n“182AAssembly control of orders and regulations(1)Any statutory instrument containing an order made under section 162(5A) by the Welsh Ministers may not be made unless a draft of the instrument has been laid before, and approved by a resolution of, the Assembly.\nCyffredinol24Dehongli cyffredinol(1)Yn y Mesur hwn—\nnid yw “addysg” (“education”) yn cynnwys addysg uwch;\nystyr “addysg feithrin” (“nursery education”) yw addysg sy'n addas i blant nad ydynt wedi cyrraedd oedran ysgol gorfodol;\nmae i “anabledd” yr ystyr sydd i “disability” ac i “person anabl” yr ystyr sydd i “disabled person” yn adran 1 o Ddeddf Gwahaniaethu ar sail Anabledd 1995 (p.50);\nystyr “anhawster dysgu” (“learning difficulty”) mewn cysylltiad â pherson yw—\n(a)anhawster i ddysgu sy'n sylweddol fwy nag sydd gan y mwyafrif o bersonau yr un oed, neu\n(b)anabledd sydd naill ai'n atal y person hwnnw rhag defnyddio cyfleusterau o fath a ddarperir mewn mannau perthnasol, neu sy'n ei lesteirio wrth iddo eu defnyddio,\nond ni ddylid cymryd bod gan berson anhawster dysgu dim ond oherwydd bod yr iaith (neu'r ffurf ar yr iaith) y dysgir y person drwyddi (yn awr neu yn y dyfodol) yn wahanol i iaith (neu ffurf ar iaith) sydd wedi ei siarad ar unrhyw adeg yng nghartref y person;\nystyr “awdurdod lleol” (“local authority”) yw awdurdod addysg lleol yng Nghymru; ond mewn unrhyw gyfeiriad at blentyn sy'n derbyn gofal gan awdurdod lleol ei ystyr yw cyngor sir neu gyngor bwrdeistref sirol yng Nghymru sy'n arfer swyddogaethau gwasanaethau cymdeithasol o fewn yr ystyr yn Neddf Gwasanaethau Cymdeithasol Awdurdodau Lleol 1970 (p.42);\nystyr “blwyddyn academaidd” (“academic year”) yw unrhyw gyfnod o 1 Awst i 31 Gorffennaf;\nystyr “profiad gwaith” (“work experience”) yw profiad gwaith a drefnir ar gyfer—\n(a)un o ddisgyblion cofrestredig ysgol a gynhelir neu uned cyfeirio disgyblion, neu\n(b)myfyriwr sydd wedi ymrestru mewn sefydliad o fewn y sector addysg bellach,\ngan gorff llywodraethu'r sefydliad addysg perthnasol, neu ar ran y corff llywodraethu;\nystyr “ysgol a gynhelir” (“maintained school”) yw ysgol gymunedol, ysgol sefydledig neu ysgol wirfoddol, ysgol arbennig gymunedol neu ysgol arbennig sefydledig neu ysgol feithrin a gynhelir;\nystyr “ysgol arbennig nas cynhelir” (“non-maintained special school”) yw ysgol a gymeradwywyd o dan adran 342 o Ddeddf Addysg 1996.\n(2)Mae i gyfeiriadau yn y Mesur hwn at blentyn sy'n derbyn gofal gan awdurdod lleol yr un ystyr ag sydd iddynt yn adran 22(1) o Ddeddf Plant 1989 (p.41).\n(3)Yn ddarostyngedig i is-adran (4), mae Deddf Addysg 1996 a darpariaethau'r Mesur hwn i'w darllen fel pe bai'r darpariaethau hynny wedi eu cynnwys yn Neddf Addysg 1996.\n(4)Os rhoddir i ymadrodd, at ddibenion unrhyw ddarpariaeth yn y Mesur hwn, ystyr sy'n wahanol i'r ystyr a roddir iddo at ddibenion Deddf Addysg 1996, yr ystyr a roddir iddo at ddibenion y ddarpariaeth honno sydd i fod yn gymwys yn lle'r ystyr a roddir at ddibenion y Ddeddf honno.\n25Mân ddiwygiadau a diwygiadau canlyniadolMae Atodlen 1 yn cynnwys mân ddiwygiadau a diwygiadau canlyniadol sy'n ymwneud â'r darpariaethau a wneir gan y Mesur hwn.\n26DiddymiadauDiddymir y deddfiadau a bennir yn Atodlen 2 i'r graddau a bennir.\n27Gorchmynion a rheoliadau(1)Mae unrhyw bŵer sydd gan Weinidogion Cymru i wneud gorchymyn neu reoliadau o dan y Mesur hwn yn arferadwy drwy offeryn statudol.\n(c)i wneud y cyfryw ddarpariaeth gysylltiedig, atodol, trosiannol neu arbed ag y gwêl Gweinidogion Cymru'n dda ei gwneud.\n(3)Mae pŵer Gweinidogion Cymru i wneud rheoliadau o dan adran 3(9), adran 7 neu adran 8 hefyd yn cynnwys pŵer i wneud y cyfryw ddarpariaeth ganlyniadol ag y gwêl Gweinidogion Cymru yn dda ei gwneud.\n(4)Caiff y ddarpariaeth gysylltiedig, atodol, trosiannol, arbed neu ganlyniadol sydd i'w gwneud mewn rheoliadau gynnwys y cyfryw ddarpariaeth ag sy'n diwygio neu'n diddymu unrhyw un o ddarpariaethau—\n(a)y Mesur hwn neu unrhyw un arall o Fesurau Cynulliad Cenedlaethol Cymru a basiwyd cyn y Mesur hwn neu yn yr un flwyddyn Cynulliad ag ef;\n(b)Deddf a basiwyd cyn pasio'r Mesur hwn;\n(c)is-ddeddfwriaeth a wnaed cyn pasio'r Mesur hwn.\n(5)Mae unrhyw offeryn statudol sy'n cynnwys rheoliadau a wneir o dan y Mesur hwn yn ddarostyngedig i gael ei ddiddymu yn unol â phenderfyniad gan Gynulliad Cenedlaethol Cymru.\n(6)Nid yw is-adran (5) yn gymwys i reoliadau y mae is-adran (7) yn gymwys iddynt.\n(7)Ni chaniateir i offeryn statudol gael ei wneud sy'n cynnwys (wrth eu hunain neu ynghyd â darpariaethau eraill)—\n(a)rheoliadau o dan adran 3(9),\n(c)rheoliadau o dan adran 8,\n(d)rheoliadau o dan adran 14(14)(a), neu\n(e)rheoliadau o dan is-adran (4) sy'n diwygio neu'n diddymu unrhyw un neu rai o ddarpariaethau Deddf neu Fesur Cynulliad,\n28Cychwyn(1)Daw'r darpariaethau canlynol i rym ar ddiwedd cyfnod o ddeufis yn dechrau ar y diwrnod y cymeradwyir y Mesur hwn gan Ei Mawrhydi yn Ei Chyngor—\n29Enw byr a chynnwys y Mesur yn y Deddfau Addysg(1)Enw'r Mesur hwn yw Mesur Teithio gan Ddysgwyr (Cymru) 2008.\n(2)Mae'r Mesur hwn i'w gynnwys yn y rhestr o Ddeddfau Addysg a geir yn adran 578 o Ddeddf Addysg 1996.\n(a gyflwynir gan adran 25)ATODLEN 1MÅN DDIWYGIADAU A DIWYGIADAU CANLYNIADOLDeddf Cerbydau Cyhoeddus i Deithwyr 1981 (p.14)1Yn adran 46 o Ddeddf Cerbydau Cyhoeddus i Deithwyr 1981 (teithwyr sy'n talu pris tocyn ar fysiau ysgol), yn is-adran (3), yn y diffiniad o “free school transport”—


Sicl newydd Israel I Bitcoin Cyfradd cyfnewid\nSicl newydd Israel i Bitcoin gyfradd gyfnewid heddiw. Sicl newydd Israel yn Bitcoin heddiw.\nSicl newydd Israel i Bitcoin gyfradd gyfnewid heddiw\n1 Sicl newydd Israel (ILS) yn hafal i 0.0000059817071216802 bitcoins (BTC)\n1 Bitcoin (BTC) yn hafal i 167 176.36 Sicl newydd Israel (ILS)\nMae gwybodaeth am werth Sicl newydd Israel i Bitcoin yn cael ei diweddaru unwaith y dydd. Mae gan y gyfradd cyfnewid arian cyfred werth cyfartalog y dydd yn ôl canlyniadau masnachu ar y gyfnewidfa ac fe'i gosodir am y diwrnod cyfan gan y banc cenedlaethol. Gwybodaeth am y gyfradd gyfnewid o ffynonellau agored. Y gyfradd cyfnewid arian cyfred heddiw yw'r sylfaen i fanciau bennu eu cyfradd gyfnewid. Dewiswch fanciau sydd â chyfradd gyfnewid ffafriol.\nPris cyfartalog Bitcoin o marchnadoedd cyfnewid Bitcoin ar 15/05/2021\nSicl newydd Israel Cyfradd cyfnewid\nbit2c 0.0000061989362625373 BTC 0.0000058823529411765 BTC 0.0000059817071216802 BTC\nMae 1 Sicl newydd Israel heddiw yn hafal i 0.0000059817071216802 Bitcoin yn y banc Ewropeaidd. Cododd 1 Sicl newydd Israel gan 0 Bitcoin heddiw yn y prif fanc yn Ewrop. Mae cyfradd gyfnewid Sicl newydd Israel yn tyfu heddiw yn erbyn Bitcoin yn ôl data Ewropeaidd. Mae 1 Sicl newydd Israel bellach yn costio 0.0000059817071216802 Bitcoin - cyfradd y banc Ewropeaidd.\nTrosi Sicl newydd Israel I Bitcoin Sicl newydd Israel I Bitcoin byw ar farchnad cyfnewid Forex Sicl newydd Israel I Bitcoin Hanes y gyfradd gyfnewid\nRhoddir cyfraddau cyfnewid Sicl newydd Israel am sawl diwrnod yn erbyn Bitcoin yn y tabl ar y dudalen hon o'r wefan moneyratestoday.com I brynu arian cyfred yn broffidiol - cymharwch ddeinameg y gyfradd gyfnewid yn ystod y dyddiau diwethaf. Rhoddir hanes cyfradd gyfnewid Sicl newydd Israel i Bitcoin am sawl diwrnod yma; hanes y gyfradd gyfnewid am fwy o amser y gallwch weld yn ein gwasanaethau hanes cyfradd gyfnewid Sicl newydd Israel i Bitcoin er 1992. Bydd hyn yn helpu i ragweld cyfradd gyfnewid Sicl newydd Israel i Bitcoin ar gyfer yfory.\nI brynu 1 000 000 Sicl newydd Israel fesul Bitcoin heddiw mae angen i chi dalu 5.98 BTC. Mae 5 000 000 Sicl newydd Israel bellach yn werth 29.91 Bitcoin. Mae 10 000 000 Sicl newydd Israel bellach yn werth 59.82 Bitcoin. 149.54 Bitcoin cost 25 000 000 Sicl newydd Israel yn y gyfradd gyfnewid gyfredol. Mae 1 Sicl newydd Israel bellach yn 0.0000059817071216802 Bitcoin ar y gyfradd gyfnewid swyddogol. Mae 1 Sicl newydd Israel wedi dod yn ddrytach gan 0 Bitcoin heddiw yn ôl cyfradd gyfnewid banc y wlad .\n5.98 BTC 29.91 BTC 59.82 BTC 149.54 BTC 299.09 BTC 598.17 BTC 1 495.43 BTC 2 990.85 BTC\nMae 1 Bitcoin bellach yn 167 176.36 Sicl newydd Israel. Mae 5 Bitcoin bellach yn 835 881.78 Sicl newydd Israel. Mae 1 671 763.56 Sicl newydd Israel heddiw yn costio 10 BTC yn y gyfnewidfa cyfradd. Mae cost 25 Bitcoin yn Sicl newydd Israel bellach yn hafal i 25. Mae cyfradd gyfnewid Sicl newydd Israel yn cynyddu yn erbyn Bitcoin. Mae 1 Sicl newydd Israel bellach yn costio 0.0000059817071216802 Bitcoin - cyfradd gyfnewid y banc cenedlaethol.\n167 176.36 ILS 835 881.78 ILS 1 671 763.56 ILS 4 179 408.90 ILS 8 358 817.81 ILS 16 717 635.61 ILS 41 794 089.03 ILS 83 588 178.06 ILS