Хьункархой импери wiki | TheReaderWiki\nХалифат (1517 ш. денз), Импери\nДевиз: «Ӏусман. دولت ابد مدت — Devlet-i Ebed-müddet\nГимн: Хьункархой импере гимн\nХьункархой импери 1683 шера\nПерсаьний (паччахьий цӀен, дипломатен, оазарлен, тархьар Ӏилман, исбахьален, паччахьалкхен школашка хьехареи мотт)</ref>\nӀарбий (дин мотт)\nиштта кхыдола метташ а.\n5,2 млн км² (1683 шу)\n(Лаьттан букъ тӀа мел бахача наьха 4,4 %) 35 350 000 саг (1856 ш.)\n(Лаьтта бахача наьх 2,8 %)\nйизза монархи (1876 шу кхаччалца; 1878—1908 шш.)\nдуализма монархи (1876—1878; 1908 ш. денз)\n( де-факто 1913—1918 шш. «Единение и прогресс» яхача партен цхьан парте йола тӀема диктатура)\n← Коний султанат\nТуркий Республика →\nХьу́нкархой импе́ри, Ӏусма́нхой импе́ри, Хьу́нкархой мохк (эрс: Османская империя, Оттома́нская империя; Ӏусман. دولت عالیه عثمانیه — Devlet-i Âliyye-i Osmâniyye) — массехк гӀараш тӀа улаш хинна паччахьалкхе. ЗӀамигача Азен гӀинбухе-малхбузехьа 1299-ча шера туркаша-Ӏусманхоша хьаяь хиннай из Ӏусман ГӀази керте а латташ.\n↑ Devlet-i ebed müddet (tr) (тIакхача вIаштехьа доаца тIатовжам — тархьар). ТIехьара хьажар хиннад 19 АьрхӀий 2013. Архиве оттадаьд хьалхара хьаста чура 1 Саькур 2013.\n↑ Flynn, Thomas O. The Western Christian Presence in the Russias and Qājār Persia, c.1760–c.1870. — BRILL, 2017. — ISBN 9789004313545.\n↑ Turchin, Peter; Adams, Jonathan M.; Hall, Thomas D. East-West Orientation of Historical Empires (und) // Journal of world-systems research. — 2006. — December (т. 12, № 2). — С. 223. — ISSN Ло:ISSN search link.\n↑ Ло:Нп3 Expansion and Contraction Patterns of Large Polities: Context for Russia (en) // Ло:Нп3 : journal. — 1997. — September (vol. 41, no. 3). — P. 498. — DOI:10.1111/0020-8833.00053.\n↑ Kinross, 1979, p. 281.\n↑ Порта (Османская империя) // Доккха советий энциклопеди : [в 30 т.] / гл. ред. А. М. Прохоров. — 3-е изд. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978.\n↑ Ottoman banknote with Arabic script (тIакхача вIаштехьа доаца тIатовжам — тархьар). ТIехьара хьажар хиннад 19 АьрхӀий 2013. Архиве оттадаьд хьалхара хьаста чура 23 Чантар 2012.\nThis page is based on the Wikipedia article Хьункархой импери; it is used under the Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0 Unported License (CC-BY-SA). You may redistribute it, verbatim or modified, providing that you comply with the terms of the CC-BY-SA.


Нохчийчоьнан муфтиято Американ пачхьалкхан департамент "террорхойн организаци" ю аьлла\nКадыров Рамзан а, Межиев Салахь а, Даудов Мохьмад а\nКадыров Рамзанан а, цуьнан доьзалхой а Американ Цхьаьнатоьхначу Штаташа санкцийн тептаре баьхначул тIаьхьа Нохчийчуьрчу Динан урхалло Пачхьалкхан департамент бехкейина "террорхойн организацешна тIехIоттарна". Цу кепара дIахьедар зорбане даьккхина цара, муфтиятан инстаграмерчу официалан аккаунтехь.\n"Динан урхаллан векалша билгалдоккху, шайна билггал хууш хиларх, оцу массо а харц демократаша нохчийн лаьтта тIехь зуламаш лелийна террорхой бакъбар", - аьлла ду муфтиятан кхайкхамехь яздина. Урхаллехь болчарна хетарехь, "Исламна а, доллу нохчийн къомана а дуьхьал яьхна ю Америкас санкцеш"\nЦеран хьажамца, Кадыровс а, цуьнан дас а "Iалашйина нохчийн къоман хьоьшуш хилла бакъонаш, Нохчийчоьнан Республикан дозана тIехь адамийн конституцин бакъонаш Iалашъяр а юхаметтахIоттийна", иштта тIеман-политикан кризисера яьккхина Нохчийчоь.\nДахначу оршотан сарахь, Iазапаш лелорна а, кхел йоцуш нах байъарна а, кхиндолчу бакъонаш йохорца а доьзна, Нохчийчоьнан куьйгалхочунна Кадыров Рамзанна дуьхьал керла санкцеш яхарх Американ Цхьаьнатоьхначу Штатийн пачхьалкхан департаменто.


Контремулен — Википеди\nКонтремулен (фр. Contremoulins) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Норманди регионехь. Коммунан департамент — Сен-Маритим. Дозанашца йу Бек-де-Мортань, Ганзевиль, Тьержевиль, Турвиль-лез-Иф, Туссен (Сен-Маритим). ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Контремулен&oldid=6837671»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2021, 19 октябрь, 10:03.


ХК Сочи - Сибирь. Лучшие моменты матча. ''КХЛ-видео''


NGC 4861 — Википеди\nNGC 4861, KPG 362a, UGC 8098, PGC 44536, 2MASX J12590234+3451339, MCG+06-29-003, SDSS J125901.91+345121.4, APG 266A, Z 189-5, Z 1256.7+3508, UZC J125902.5+345150, CAIRNS J125901.78+345139.7, LEDA 44536\n837 километр в секунду\n12ч 59м 2,34с\n+34° 51′ 33,98″\nNGC 4861 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла юкъара каталогехь ягарйина галактикаш.\nWikiSky-da NGC 4861: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Водород α, X-Ray, Астрофото, Харита, Изображение\n↑ NGC/IC (English). NGC 4861.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=NGC_4861&oldid=5059538»


Савиньяк-де-НонтгӀон — Википеди\nСавиньяк-де-НонтгӀон (фр. Savignac-de-Nontron) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Керла Аквитани регионехь. Коммунан департамент — ДогӀдонь.\nДозанашца йу Ожиньяк, Абжа-суьгӀ-Бандья, Шам-ГӀомен, НонтгӀон, Сен-ПагӀду-ла-ГӀивьегӀ.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Савиньяк-де-НонтгӀон&oldid=7833169»


библиотекаш - Synonyms of библиотекаш | Antonyms of библиотекаш | Definition of библиотекаш | Example of библиотекаш | Word Synonyms API | Word Similarity API\nTop 10 similar words or synonyms for библиотекаш\nTop 30 analogous words or synonyms for библиотекаш\nДжайнизм Джайнистийн библиотекаш — Индехь уггаре шира ю.\nМассин хаамийн гIирс РФ «Массин хаамийн гӀирсах» Законаца, «МХГӀ» (МКГӀ) — иза цхьанатоьхна массин коммуникацин субъекташ ю, муьран зорбанан арахецар (газета, журнал, альманах, бюллетень, кхидерш а шен даиман йолу цӀе, рогӀера номер, цкъа даьлла а шарахь арадалар) санна, радио-/теле-/видеопрограмма, кинохроникан программа, муьран яржош йолу массин хаамийн кхин кеп.Россехь «МХГӀ» (МКГӀ) юкъа ца йогӀу: пенан газеташ, кӀезигтиражан арахецарш, библиотекаш.\nТатаев, Ваха Ахмедович 1957 шарахь цӀадиризнчул тӀехь иза хилира Нохч-ГӀалгӀайн республикан меттахӀоттаяран Организационни комитетан культуран а, искусстван а гӀуллакхийн урхаллан куьйгалхо. 1958 шарахь иза хӀоттира Нохч-ГӀалгӀайн республикан культуран министр. 20 шарахь Татаевс бира и болх. Культура юха меттахӀоттаян езар — адамаш а, хӀусамаш а, ахча ца тоьара. Духа хан ялале болх бан йолаелира театраш, филармони, библиотекаш, музейш, музыкин школаш, кхийолу культуран учреждениш. ХӀора шарахь ГИТИСе, ЛГИТМИКе, Вагановски хореографин училище деша бохуьйтура похӀме кегирхой. Республикан кхолламе тобанаш яра пачхьалкхан тоьллачарна юккъехь. Цара дика гойтура вайн республика еррига Союзехь а, кхоьчу пачхьалкхашахь а.\nAndroid Android ("«Андро́ид»") — телефонашна а, планшетни компьютершна а, электронни киншкашна а, цифровой проигрывательшна а, телевизоршна а, нетбукашна а, смартбукашна а лерина операционни система. ТIаьхьалонна и система машенашна а ян лаам бу. И операционни система Linux олучу ядро тIехь а, Google компанин шен долара Java Virtual Machine виртуальни машенан тIехь а кхоьллина ю. Кхолла йолийна хилла Android Inc. компанис, амма тIаьхьо цаьргара и "кхоьллам" схьаэцна Google компанис. Цул тIаьхьа цо кхоьллина Open Handset Alliance (OHA) альянс, хIинца Android-н накъосталла а, иза кхин дIа кхиаяран а белхаш беш йолу. Android ОС аьтто ло Java-приложенеш кхолла, Google библиотекашна чухула урхалла деш йолу. Ткъа Android Native Development Kit-н гIоьнца библиотекаш а, приложенин компоненташ а партировать яло, нагахь санна уьш я Си а, я кхечу программа хӀотторан меттанашкахь кхоьллина елахь.


ТIехьаленна хетадаь вахар — Сердало\nКепайоазонга гIолла дукха вувцаш веце а, республикерча наха дика вовзаш ва аьнна хет сона Дударов БатIала Урусхан. Укх шера 80 шу дизад, ше мел яьккха ха къона тIехье хьаькъал долаш кхее гIерташ хьавенача сага. Ширача тайпах, денал долча нахах ше хьаваьннилга хайташ да цо даь «Денал долча Дударахи цун тIехьенахи дола дувцар» яха йоазув. Цун дай 1470 шера Кий яхача юртара баьнна, лоаман ГIалгIайче баьхкаб. Iарамхин лакхенашка Биср яха юрт а йилла, цига баха сайцаб. Тумгоева тайпан цIи язъяйташ йола хоза йоI йоалаяь, цунгара хьадоладенна фу да шоайдар, йоах автора. Цул тIехьагIа Салге а ваьха, юххера Хьуле соц Дудар а цун къонгаш Ита, Аьрда, Инал, Саг, Аьрзи, Сурхо, Овлур. Из дIаяздаьр Урусхан вале а, шин сага гIо даьд цунна: из хьадийцача Цуров Султанеи тоадаьча Мальсагов Дошлакъаси. Цу овлан тIара ше хьавалар диц ца деш, чакхваьннав вай мехкахо: карарча хана ТIой-Юрта вахаш вола Дударов.\nУрусхан ваь хиннав 1939 шера ТIой-Юрта Дударов БатIала, Плиева Гошмоахий дезале. Диъ-пхи шу даьнна кIаьнк волаш, кхыбола гIалгIай санна мехках ваьккха лийннав из. Ла йийзай шелал а моцал а. Из ха дагалувцаш, цо яздаьд. ТIой-Юртара Берса-Юрта кхаччалца бода никъ гIадамашца биллабар, из болх баьраш гIалгIай шоаш бар. Царга аьннадар, вай эскара машенаш ялсаргйоацаш деш да из хIама. Герз мел дарашка дувнаш а дуийташ, герз дIадаьккхадар. Цу гIулакха юкъе дакъа лоацаш, партизан хинна Урусхана да а хиннавар. Цул совгIа из герз акхар цIен подвала чу лоаттадеш хиннадар, тIема машен хьа а ена, дIадаххьалца. Никъ-м, тIехьагIа гуча ма даллара, гIалгIай арабаха биллийта хиннабар.\nХIара дийнахьа хIама массаза дуъ, ший нанас дуIа дора аьннад Дударовс. Из дуIа, цу хана наьнагара Iомадаь, хIанз а ду цо, ше шун тIара хьалгIаттале: «Дала эша ма йойла хьо (юа хIама), дикаца маьрша юийла хьо. Хьо хьаеннача Далла хоастам ба».\nЦIадаьхкачул тIехьагIа, Нохч-ГIалгIай хьехархой институте эггара хьалха деша бахача кагийча нахаи мехкараштеи юкъе хиннав из а. Цунца цхьана дешаш хиннарех вар профессор, филологически Iилмай доктор Дахкильгов ИбрахIим, журналист, йоазонхо вола Шадиев Султан, дуккхача шерашка журналиста болх баь Костоев Башир, кхыбараш. Цар хержар историко-филологически факультет яр. Из толамца чакх а йоаккх цар 1962-ча шера. ГIалгIай меттаца, литератураца дувзаденна Iилмаш Iомаде царна сел атта а хиннад оалалургдац, хIана аьлча, кхойтта шу арахьа доаккхаш, царна уж хьехаш саг хиннавацар. ХIаьта а институте дешача юкъа цар меттаоттадир шоай дайнар, цу даькъе царна гIо деш бар хьехархой, къаьстта а вай лакхе хьоахаваь Д. Мальсагов. Студенташца районашка гIолла дIа-юха ухаш, халкъа багахбувцам дIаязбеш лийннав из. Дийша баьлча цар хержа наькъаш бе-бе хиннад, бакъда БатIала Урусхан ше хержача балха говзала, вахара гIулакха тешаме волаш, хьехархочун новкъара ца воалаш, дIахо а дIаваха лаьрхIа хиннав. Цкъа Даьхен декхар дар дIадала дезаш, эскарера ше цIавеча, дагалаьтта уйла йизза кхоачашъю цо. Дударов соц ший хьамсарча юрта, укхазарча юкъерча школе къахьега волалу. Касташха цох директора дешарах вола заместитель хул (завуч). Цкъарчоа из атта болх ба аьнна хеталой а, школе хьехархоша мел болча балхаца бувзабенна бехктокхам IотIабуж цунна. Завуч хьажа веза хьехархоша беча балхага, дешархоша гойтача хьаькъала боарамга, из лакхагIарча лагIа тIа баккхарга, дикагIболча хьехархой поалхам дIайоаржаярга, кхы а массагIа да уж цо жоп дала деза хIамаш. Хетаргахьа, Урусхан цу балхах дика лоархIавеш хиннав. ЛоархIаваьвецаре, шийтта шера цу балха тIа вутаргвацар из. Завуч волаш цо болх баьб 1964 шера волавенна 1976-ча шерга кхаччалца. Шийна караденна гIулакх дика кхоачашду, цох лоархIаву саг балха тIа лохвеш хилац. Лакхвеш-м хул. Из гу вайна Дударова вахара никъ зийча а. БIарччача юрта доал де хьаькъал дIакхоачаргдолаш из ва аьнна хеташ хул, дуккхача шерашка цунца цхьан юрта баьха нах. Цудухьа из хорж ТIой-Юртарча юрта Совета председатела гIулакха тIа. БархI шера цар хьашташ ма хулла дизагIа кхоачашде гIерташ хьавоагIа из. 1977 – 1985 шерашка хилар Дударов юртдаь декхараш кхоачашдеш. Цун бIарг дIакхача безаш дукха хIама хинна хургда къаьстта цу хана. Кагий нах малара-озара тIехьбаьнна хинна, кино-ресторане бахар мерзденна хинна ха яр из. Сона дагадоагIачох, юрта клуб яр, чуваха хIама мала кафе яр, бакъда маьждиг а цох тара йола наха хьехам лу моттигаш яцар. Кхыметтел шоай юртарча клубах а цIи техаяр цигарча наха. Цу шеддолчох корта лаза безар эггара хьалха юрта доал ду саг вар. Цхьаннахьа хий дац, вокхазахьа газ яц, цхьаькханахьа наькъаш дехад. Цу мугIарера дешаш цу заман чухь массаболча кулгалхошта хьалхашка латташ а къестаде дезаш а дар. ХIаьта а Урусхана уллув болх беш бар цун дика гIончий бола нах. Царех бар республике цIихезача «Октябра 40 шу» яхача совхоза кулгалхой а ахархой а. Юртахошта шийна мога гIо деш хьавоагIар, тIема хана майра лётчик хинна, совхоза парторг Арчаков Керама Хасолта, тIехьагIо Социалистически Къахьегама Турпал яха цIи енна Кодзоев Гоаспой Бахьаудин, кхыбараш.\n1986 шера Дударов Урусхан хьожаву ТIой-Юртарча ийс шера дешача школан директоралла. Юрта юкъера аьрда оагIорахьа дIалестача, рузбан маьждига гаьна йоацаш яр из. Дукха йоккха йоацаш, цхьа гIат долаш яр ООШ (керттера юкъара дешар деша школа). Цкъа а шозза а яхар санна цу школе хила вийзар са, тайп-тайпарча газетий редакцешка балха волча хана. Цигарча хьехархоша эггара хьалха белгалдоаккхаш хиннар дар шоай директор дика саг, эздий къонах хилар. Цхьаькха цхьа хIама а дар цар чIоагIа теркам тIабохийташ, из дикача дезала да хилар. Дударов Урусхана кулгал деча хана, «Шера школа» («Школа года») яхача яхье дакъа лоацаш хулар хьехархой коллектив. 1998 шера цу яхье кот а баьннабар уж. Цу масало дика гойтар, цу школера хьехархой болх бе ховш болга, бераш дика дешаш долга, школа хоза а цIена а лелаяьлга. Нагахьа санна Дударовс иштта болх беш хиннабецаре, цунна 1985-ча шера лург а яцар Россе халкъа дешара отличник яха цIи.\nДуххьал школе болх баь ца Iеш, цо дора цхьацца йоазош а. Карарча хана из ва ГIалгIай Республикан йоазонхой цхьанкхетара (союза) доакъашхо. Цо даьча йоазошта кепа йийттай моттигерча газеташ тIа, «Литературни ГIалгIайче», «СелаIад» яхача журналаш тIа, цул совгIа дукха книжкаш арадаха а низ кхаьчаб цун. Царна юкъе да «Уйлай жовхьараш», «Са дог, са вахар хьона, ГIалгIайче», «Са дега мерзаш», «Баркал хьона, бIаьсти», «КIедж йоаха вахар», «Сатувса уйлаш», кхыдараш. Тайп-тайпарча жанрашка болх баьб йоазонхочо. Цо кхеллад дувцараш, анекдоташ, ховли-довзалеш, кицаши оаларгаши, дагалоацама очеркаш. Цу хьакъехьа «СелаIад» яхача берий журнала воккхагIволча редактора, цун ший юртхочо Мерешков Султана яздаьд: «Хьалха арадийнача книжкаш тIа цо язъяьй хоза байташ, повесташ, пьесаш, сакъердаме дувцараш. Ала деза автора гIалгIай а эрсий а метташ цхьатарра дика ховш хилар».\nДударов Урусхана байташ ешаш, дукха хIама Iомаде, вахара маIан фуд ха йиш я. Кхувш йоагIача тIехьенна хьехам луш язъяьй царех цхьаяраш. Цун бокъо я аьнна хет сона къоначарна цу тайпара кхетам луш дола дешаш ала, хIана аьлча тIакхувш дола ноахалаш ма хулла дикагIа хилийта гIерташ, чакхваьнна саг ва из. Укхаза сона дагайох «Къонача тIехьенга» яха цун стихотворени, хьехама кеп йолаш я из:\n«Хьанад ала йиш йолаш\nшоаш цо кхолларах,\nДалла хоастам белаш.\nКурра бувца йиш йолаш,\nдаь-наьна сий делаш.\nМалашд ала йиш йолаш,\nцар хам беш хилалаш.\nМел хала хиларах,\nВай мехка сий лорадеш,\nКъовсаме а къахьегаме а\nТахан каст-каста дувцача дешаех цаI да, наьна меттаца дувзаденнар. Цхьачар цу хьакъехьа йоккхий статьяш язъю, вокхар докладаш еш, гулламашка къамаьлаш ду. Да а да из дош тахан ира латташ. Наьна мотт дукха безача наьха чIоагIа саготдеш да, из леш латтача метташта юкъе хилар. Меттацара ший уйла тайп-тайпара хьахьокха йиш я. ХIаьта Урусхана геттара лоаца аьннад «Наьна меттах», бакъда чIоагIа аьннад:\n«Эздийча къаманна дала бенна,\nСийдола гIалгIай мотт!\nБоагIа хьо дегIа хIара денна,\nБоадонца къувсаш, бувлаш кот.\nШий наьна шура хьарама хиннар,\nНаьна мотт бицбаь тахан лел,\nВезача Дала даькъала мел ваьр\nЦу гIаддайнача баьрех вел».\nКицаш халкъа багахбувцама жанр я. Эггара хьаькъал долашагIа йола жанр лоархI цох. Уж цхьан сага кхоллаш хиннадац, къаман юкъара жовхьараш да уж. Дударовс ше кхеллад цхьаццадола кицаш. Цо а тешал ду, Урусхан вахар а мотт а бовзаш саг хилара. Массехк кица доаладергда аз цун книжка тIара: «ГIод текхар – мискавар, цох вахар – вIаьхийвар», «Цадезар леладер диках кхийнавац», «Кепига мах цабер – кепига маьха воацар», «Можо саг магIавоаккх, воча метто эгIавоаккх», «Цкъа дахача гIолла додац хий, цкъа дайча хьакорадац сий».\n2001 шера денз Дударовс, хьехархочун балха нийса, Iилманхочун болх а бир. Из къахьегаш хилар Ч. Ахриева цIерагIча гIалгIай Iилма-тохкама институте. Цу заман чухь кийчдеш дар керда орфографически, дешай маIанаш доашхаш дола дошлоргаш. Царех цаI, «ГIалгIай-эрсий дошлорг», кийчдеча дакъа лаьцад Дударовс, цудухьа цун авторашта юкъейихьай цун тайпан цIи. Из ха дагалувцаш, института болхлочо Накостхоев Хаважа йоах: « ЧIоагIа сабаре саг вар из, Iимерза, нахаца та ховш вар. ЦIаккха из эгIазваха вовнзар сона, цо институте болх беча юкъа. Мотт дика ховш вар из, цо дакъа лаьцар гIалгIай-эрсий меттай дошлорг оттадеча балха юкъе. Бегаш бе ховш а, уж кхетабе ховш а вар Дударов».\nКарарча хана Урусхан пенсе вахав. ХIаьта а сатувсаргда вай, цун керда арадувлача книжкашка. Цунца цхьана из могаш-маьрша вахар а ловргда.\nОтветственно подойти к исполнению своих обязанностей →\nХалкъа йоазонхочох йола уйлаш\nОаша фу пайда бу цох


Iеламнах шен гурашка лоьцу Нохчийчоьнан муфтиято\nТовбеца-бутт 10, 2015\nЮкъараллера жигархой а санна, Iеламнах а бу Нохчийчуьрчу Iедалан тергонехь. Церан доладархьама, рогIера кхеташо дIаяьхьина мехкан куьйгалхоший, муфтиятой. ХIинцачул тIаьхьа хьаькамашна а ца хууш, ша-шеггара Малхбале дин Iамо вахалур вац цхьа а нохчо.\nДеношкахь Нохчийчоьнан Динан урхаллехь мехкан куьйгалхочун омрица молланаша а, имамаша а, республикан муфтиятан векалша а кхеташо дIаяьхьна коьртехь муфтий Межиев Салахь а волуш. Бараман Iалашо яра дин махкал арахьа довза а, Iамо а луучийн бахар-бахкар, церан некъаш а, хатI а Iедале дола далучу юкъарчу хорша, цхьана кепе даккхар.\nШен къамелехь муфтис ялхийра республикехь хIоьттина коьрта пробелема. Денна бохург санна, меттигерчу Iедалца дага а ца буьйлуш, кегийнах дIаоьху Малхбалерчу мехкашка динан Iилма лаха, бохура Межиевс.\nБинчу талламашца, 200 ца кхоччуш жимастаг араваьлла махкара бусалба дин Iамо деша воьду аьлла, амма царех 20 процент бен доьшуш вац, вукхара хIун леладо, мичахь лела муфтиятна ца хаьа, цуьнан тергонехь дац, элира муфтис.\nЦунна гарехь, мехкан дайн тIехь Iуналла а доцуш дIаоьху кегийрхой, тарло Шемахь тIемаш бечу ДАIИШ-ан тобанех дIакхета, аьлла дара кхеташонан декъашхошкара даьржа арз.\nДукха хан йоццуш Нохчийчоьнан Динан урхалло Мисарарчу динан университетца бартбина, Нохчийчуьрчу Динан урхаллера кехат-бакъо шегахь йоцу жимстаг деша дIа ца эцийта. И болх кхин а чIагIбеш, тIетуьйхира Межиев Салахьа, кхачаме хир ду хIора кIоштан полисхочо махках араволучо паспорт доьхуш чуделла кехаташ шайн тергоне эцча.\nДукха хан йоццуш бина сацам бу Ночийчохь Iедало оцу хьокъехь. 30 шарера валаза волчу жимчу стагера паспортна кехаташ чуоьцуш дац, нагахь санна цуьнца шен да-нана дацахь, цаьргара бакъо яцахь.\nСтенна йоху нахера Оьрсийчоьнан конституцино цкъачунна дIаяккхаза лаьтта бакъо? Стенна мегаш дац пачхьалкхера араволуш маьршша паспорт схьаэца?\nБахьана гуш а, довзуьйтуш а ду. Иза муфтис иштта кхетадо: кегийрхой экстремистийн боламех ларбеш.\nТIаьххьарчу ткъа шерачохь Нохчийчуьрчу кегийрхойх бIеннаша бусалба Iилма, Къуръан Iамийна Шемахь, Иорданехь, Мисарахь, цигарчу университеташкахь, институташкахь. Царех цхьа дакъа Нохчийчуьрчу хьуьжаршкахь, Исламан универститетехь хьоьхуш бу, вуьйш шайгара Iилма даймахкахь политике йирзинчу муфтиятна оьшуш а дацарна юхабахана беха Туркойчохь, Урдунехь, Мисарахь, кхечу Малхбаленан мехкашкахь.\nИсторин говзанчас Вачагаев Майрбека шераш ду хьекъалдолчу нохчийн кегийрхойх, церан кхолламех дог а лозуш, и категори шен тидамехь латтае. Цунна хаьл ишта го.\nВачагаев: «Цара арадаьккхинарг, цара лелошдерг иза хьалха дуьйнна девзаш хилла некъаш ду. Советан Iедалан хенахь а Iилма Iамо ваха везаш, кхечу пачхьалкхе воьдуш велахь а, ур-атталла Ташкенте я Бухара хьо воьдуш хилча а, оцу муфтиято вахийта везаш вара. Царна хаа дезаш дара, шаьш вахийтина стаг юха шайна схьавогIур ву аьлла. Церан куьйгакIелахь лелош дар-кх иза.\nХIинца юха хIоттош дерг, суна схьахетарехь, изза бакъонаш ю, хьалха шайн хилла. Амма иза хIинца царна лело хала хир ду, хIунда аьлча, кегийчу нахана цаьргара кехат ца хилча а масийта бIе некъ карор бу, баха а, бахка а. ДIакхаьчча цо ша нохчо вац, я гIалгIай ву, суьйли ву эра ду, тIаккха хIун дан деза цара».\nВачагаев Майрбека цхьана декъанна харц ца до цхьаболу кегийрхой, цIерачу нахе шаьш деша боьлху а олий, Шемарчу а, Иракъерчу а тIемашка хIуьттуш масалш дуккха а хилар. Амма массо а деша лууш волу къона стаг цхьана гура виллар, массарна а цхьабосса луьра тIеIаткъамбар – иза харцо ю, оцу юкъаметтигаша а тоьтту нохчийн къонахий махкал ара, оццу «Исламан Пачхьалкх» олучу тобане, аьлла хета Iилманчана.\nВачагаев : «Дукхахверг ша деша воьду а олий, я болх беш ву олий, Сиреххьий, Иракъеххьий соцуш ву. Цундела иза а долуш ду. Муха сацалур дара? Сацалур а дац-кх, кхета ца вича, жимчу стага ша интернетчохь дешар, ладогIар, цо доьшуш дерггий, иза кхин ду. Кхето везаш ву иза, кхерон везаш вац.\nДолуш дерг цхьана кепара ала ца аьлча, оцу интернетчохь дерг бакъ хета царна. ДIавоьду, юха дохковолий цIа ван меттиг боцуш вуьсу иза. Муфтис «хIан-хIа» аларх, Iедало «хIан-хIан» аларх а дIанислур долуш ца хета суна хьал. ПаргIат болх бу цу тIехь бан безаш, и бераш кхера а ца деш, кхетам а луш».\nШайца шога долчу Iедале протест кхайкхайойла нохчийн къоман дацахь а, хенан йохалла цо мехкан дайшна бехк буьллур болуш хьал ду лурчаха а, стохка а Нохчийчохь иккхина хилларг.\nБIеннашкахь къона Iеламнах лоьцуш, етташ хьийзийра, оцу бахьанийца дукхахберш, бевдда, махкал арабевлира, Малхбале дIабахара. Иштта Туркойчохь а, кхечу Iаьрба мехкашкахь а севццачу кегийрхоша дукхазза а телефонаш а йиттира Маршо Радионе шайна хилла вас елхош. Амма гIодоцуш бисина, баьржира ерриг а Малхбалехула.\nБIе некъ карор бу кегийрхошна дIабаха


NGC 291 — Википеди\nNGC 291, IRAS F00509-0902, IRAS 00510-0901, PGC 3140, 2MASX J00532993-0846034, MCG-02-03-035, GSC 05270-00441, AGC 400467, NVSS J005329-084604, 6dFGS gJ005329.9-084604, SDSS J005329.92-084604.0, PSCz Q00510-0901, SDSS J005329.92-084604.1, FIRST J005329.9-084603, LEDA 3140, PBC J0053.2-0844\n0,018996 ± 3,0E−6, 0,01898 ± 1,0E−5\n5675 ± 9 километр в секунду\n0ч 53м 29,931с\n−8° 46′ 3,48″\nNGC 291 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла юкъара каталогехь ягарйина галактикаш.\nWikiSky-da NGC 291: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Водород α, X-Ray, Астрофото, Харита, Изображение\n↑ NGC/IC (English). NGC 291.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=NGC_291&oldid=5054929»


Вариз (Эр а, Луар а) — Википеди\nВариз (Эр а, Луар а)\nВариз (фр. Varize (Eure-et-Loir)) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Центр — Луаран атагӀа регионехь. Коммунан департамент — Эр а, Луар а. Дозанашца йу Базош-ан-Дюнуа, Сиври, Ноттонвиль, Перонвиль, Виллампюи. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Вариз_(Эр_а,_Луар_а)&oldid=5156270»


Делан лаамца Дала леррина къобалвинчу Іийсан векал хила тІекхайкхийнчу ПахІала а, вайн динан вашас Состанама а яздо хІара кехат.\nХІара кехат оха яздо Коринт-гІаларчу Делан динан тобане. Дала леррина къобалвинчу Іийсаца уьйр хиларна, Дала даздинарш ду шу. Иштта, Делан долахь хила къастийнарш а ду шу, ткъа шуьца цхьаьна массанхьа а тхан Веза Эла волчу, Дала леррина къобалвинчу Іийсага кхойкхурш а иштта тІекхайкхина бу. Тхан Веза Эла хилла а ца Іаш, Іийса церан а Веза Эла ву.\nВайн Да волчу Делера а, Веза Эла волчу, Дала леррина къобалвинчу Іийсагара а Делан дика а, синпаргІато а хуьлийла шуна.\nШа леррина къобалвинчу Іийсагахула Дала шуна делла дика бахьана долуш, шуна тІера ас даим а баркаллаш боху сайн Далла.\nХІунда аьлча Цуьнгахула хилла шу массо а агІор хьал долуш – аша мел олучу дашца а, шун мел болчу кхетамца а.\nДала леррина Къобалвинчух лаьцна шуна дина тоьшалла шун дахарехь чІагІдаларе терра,\nДелан Синера долчу совгІаташкахь кхин цхьана а тайпана тоам боцуш дац шу, вайн Веза Эла волу, Дала леррина къобалвина Іийса гучувоккхучу дийне ладоьгІуш шу хиларна.\nТІаьххьара де тІекхаччалц Цо шу тешарехь чІагІдийр ду, вайн Веза Эла волу, Дала леррина къобалвина Іийса вогІун волчу дийнахь шу ала хІума доцуш цІена хилийтархьама.\nШен КІантаца, вайн Веза Эла волчу, Ша леррина къобалвинчу Іийсаца, уьйр хила шу тІекхайкхина волу Дела тешаме ву.\nВайн Веза Эла волчу, Дала леррина къобалвинчу Іийсан дуьхьа ас чІогІа доьху шуьга, динан вежарий, аша массара а цхьаъ дийцар, шайна юкъахь декъадаларш ца хилийтархьама. Шайн хьекъалшкахь а, ойланашкахь а кхоччуш цхьаъ хуьлда шу.\nХІунда аьлча Халайн цІерачаьргахула суна хааделла, сан динан вежарий, шуна юкъахь къийсамаш хилар.\nСо ала гІертарг хІара ду: шуна юкъахь олу: «Со – ПахІалехьа ву», «Со – Апа-Лесехьа ву», «Со – Кипехьа ву», «Со – Іийсагахьа ву».\nТкъа Дала леррина Къобалвинарг векъавелирий те? ПахІал дІатоьхнерий те шун дуьхьа жІарах? Я ПахІалан дола довлархьама чекхдахийтира те аша шаьш хих?\nАса Далла хастамаш бо, Крисп а, Гаяс а воцург, шух цхьа а айса хих чекх ца ваккхарна.\nЦу тайпана, шух цхьаннан а дац ша сан дола валархьама хих чекхваккхийтина олийла.\n(Иштта Сетипанан цІеранаш а хих чекхбаьхна ас. Ткъа айса кхин цхьа а хих чекхваккхар суна дага ца догІу.)\nДала леррина Къобалвинчо нах хих чекхбаха вахийтина вацара со, ткъа хаза кхаъ кхайкхо вахийтинера. Ткъа адамашна хьалха хьекъалечу дешнашца кхайкхо ца беза аса иза, Дала леррина Къобалвинчун жІарах дІатохар эрна ца хилийтархьама.\nХІаллакьхуьлуш болчарна Іийса жІарах дІатохарх лаьцна болу хаам сонта бу. Ткъа кІелхьардохуш долчу тхуна – иза Делан ницкъ бу.\nДелан Йозанашкахь аьлла ду: «Аса хІаллакдийр ду хьекъалчийн хьекъалалла, кхетам болчийн кхетам а талхор бу аса».\nТкъа мичахь ву кху заманара хьекъал дерг, Іилманча, хьекъале къийсамаш бийриг? Ткъа кху дуьненахь бехачийн хьекъалаллах ца йина Дала сонталла?\nШен хьекъалаллица Дала билгалдаьккхира дуьнен чуьра нахана церан хьекъалца Ша цавовзийтар. Мелхо а, Далла тамехь дара, оцу наха «сонта» бу бохучу, оха бечу хьехамашца Іийсах тешнарш кІелхьарбахар.\nЖуьгташа а доьху тамашийна билгалонаш гайтар, грекахоша а лоьху хьекъалалла,\nткъа оха дІакхайкхабо кхаъ хІара бу: Дала леррина Къобалвинарг жІарах дІатоьхна хилла. И кхаъ жуьгташна Іесалла ю аьлла хета, кхечу къаьмнех болчарна иза «сонталла» ю аьлла хета,\nткъа Дала тІекхайкхинчарна, уьш шаьш жуьгтех я грекахойх белахь а, цу кхоан маьІна ду, Дала леррина Къобалвинарг Делан ницкъ а, Делан хьекъалалла а хилар.\nХІунда аьлча Делан «сонталла» адамийн хьекъалаллал а тоьлуш ю. Ткъа Делан «эгІазалла» адамийн нуьцкъалаллал а ницкъ болуш ю.\nДинан вежарий, дагаяийтийша Дала шу Шена тІекхайкхина хан. Адамийн хьесапехь дукха бацара шуна юкъахь хьекъалалла долуш берш. Дукха бацара шуна юкъахь нуьцкъалнаш а, дукха бацара хьалдолчийн тайпанех берш а.\nАмма Дала кху дуьненахь сонта хеташ долу хІуманаш къастийна хьекъалалла долчийн сий дайа, ткъа кху дуьненахь эгІаза хеташ долу хІуманаш къастийна ницкъболчеран сий дайа.\nКху дуьненахь кІезиг хета хІуманаш а, сийсаза хета хІуманаш а къастийна Дала. Дуьненна уьш хІумма а доцу хІума хетташехь, Дала уьш къастийна, цаьргахула дуьненна ладам болу хІуманаш хІумма а доцург хилийтархьама.\nЦундела Далла хьалха цхьаьнгге а дозалла ца дало.\nИза бахьана долуш ду шу Дала леррина къобалвинчу Іийсаца хилар! Цуьнгара хилла вайна Делера долу хьекъалалла. Цуьнгахула вай Далла хьалха бакъ а до, Дала вай даз а до, паргІат а доху.\nЦундела ма яздина Делан Йозанаш тІехь: «Ша дозалла дечо – Везачу Элах дозалла де».


ОгӀиак-дуь-ПегӀигогӀ — Википеди\nОгӀиак-дуь-ПегӀигогӀ (фр. Auriac-du-Périgord) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Керла Аквитани регионехь. Коммунан департамент — ДогӀдонь.\nДозанашца йу АзегӀа (ДогӀдонь), Тенон, Монтиньяк (ДогӀдонь), Оба (Франци), Ла-БашеллегӀи, БагӀ (ДогӀдонь), Фанлак.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=ОгӀиак-дуь-ПегӀигогӀ&oldid=7827789»


Ахмад Автуринский. Роман. На чеченском языке | Правовое наследие Кавказа (Архивы Кавказа)\nАвтор admin, Май 4th, 2018\nТерка йисттера схьа бергийн тата хезира. Кхетаман нур д1aca а тоттуш, юккъехула чугlоьртира бодане ойла: «Нагахь кlелонна тlенислахь? Массо а хlаллак хилахь? Тарло пошта ларъеш доккха эскар хила. Т1аккxa а Исмайлин Дуда даго вухавала вуьтур вац. Аренца ваьлла лелаш цхьа Таймин Бийболат бен къонаха а вац, Tle иза а муьлхачу arlop вахана а ца хаьа. Цуьнца зlе йоцуш кlира а даьлла. Г1о стенгара кхочур ду, нагахь де эшна висахь? Тlехула тle, соьца арабевллачу кегийрхойх кхоъ бен хьалха ишттачу тасадаларшкахь хилла а вац».\nБежаш дlабахана дин бодашкахь гучура баьллера. Цунна хила а мегара хlинца бергийн тата хезча, синтем бар. Бере цхьаъ бен вацара, xlундa аьлча, бергийн тата вотане ца доьрэура. Цlерана гонах а гулбелла, цхьацца дуьйцуш: хьо майра вуй, со майра вуй, бохуш, lачу кегийрхошна ца. хаьара, хlинц-хlинцца шайнаюкъа бере оьккхий. Дудина хазарна кхоьруш дозаллаш лохо дора цара. Шаьш аренца кlезиг лелла хиларна а, обаргийн амалех цхьаа воьлла ца хиларна а, гонах долчун тидам ца бора, я хlоттийна ха а дацара. Массеран а коьрта декхар – Исмайлин Дудас аьлларгдар хетара.\nЦара-м хьовха, кхечо а, Исмайлин Дудин гlиллакхаш, гlуллакхаш дуьйцуш хезначо – сийдеш, лоруш къонах вара иэа. Жима волуш дуьйна шен хьекъалца, доьналлица, гlиллакхца Хьалха-Мартанахь вевзина цаlаш, нана Нохчийчохь цlе яханера Дудин. Невцалгlа ваха дин боцург, нехан юьрта ваха духар доцург, езаелла йоl ядон аьтту ца балахь, я и ялийча там-мах бан таро йоцург а Исмайлин Дуда лоьхуш хуьлура. И хьалхавоккхура дов дерзош, боцу бехк т1erlepтабахь.\nМуьлхха xlумa тlехlоьттича, Исмайлин Дудас боху аьлчахьана чекхдаьлла дара. Доккха дозалла дара цунна улло а ваьлла Теркал дехьа рема яло вахар, хIонц яккхар, поштана тle а летта, хазна яккхар. Иштта и xlундa нисделла хууш цхьа а вацара. Дерриге а цхьа Делан къайле санна тlеоьцура наха. Хетарехь, дерриг Таймин Бийболата мехкан арахьара гlуллакхаш дукха листарна, чоьхьаранаш Исмайлин Дудина дисинера. Цуьнах воккхавеш ша Бийболат а вара.\nБергийн тата гергакхочущ динбере мила ву хаа лиира Дудина. Цlера уллохь тхьамда а хилла хьийзачу Бlотlас т1евorlypr мила ву а ца хууш, топ тle ма яссаяхьара, аьлла хийтира. Цецвелира иза тlебогlучу динан нуьйрахь стаг ца гича. Амма, ма-богrly и цlера улло а кхаьчна сецча, бухкарш юккъера схьа а ваьлла, дукха цецваларна мунда санна вогlавеллачу Бlотlин мекх хадийра беречо, шаьлта а тесна. Цу сохьта говра а кхоссавелла, цlера юккъе «бlо-в» оьккхуьйтуш, нохчийн тапча туьйхира. Сийна кlyp гlаьттира цlера гонах. Динбере бодашкахь вайра. Меттабаьхкиначу Дудин накъосташа тоьпаш етта йолийра, бода этlош.\n– Хlей, собар, собар! – аьлла, ша волчуьра хьалаиккхира Исмайлин Дуда.\nДlахьажавеллачу Бlотина цуьнан карахь ингалсан турмал гира.\nTlaккxa и кхийтира Дудина цlера уллохь хlоьттина сурт дерриге а гина хиларх. Иштта дан а дара иза. Кегий нах шаьш а битина, дехьо а ваьлла, сахиллац аьллачу дагахь, caдala сецнера Дуда. Кхана гlала Г1излара йогlу пошта ядон кlело ян веана вара иза мартанхошца. Юьртара ас-сой боху кегиин нах бара цо балийнарш. Царалахь уггар доьналла дерг, онданиг Бlотlа вара. .\n– Дуда, хьуна хьалха юьхь-Iаьржа ду тхо. Цхьана жимачу стага, хlилланца тхуна юкъа а иккхина, мекх даьккхи Бlотlин, – тleбаьхкира кегий нах, кортош а охкийна.\n– Кхин юьхь-Iаьржо ма йогlийла вайна тle, аренца сема ца хилахь, коьртах волуш меттиг а йогlу. Ас шуьга ца элира: ха а хlоттаде, чlоrla гlовгlанаш ма е, буса аренца тата генара хеза, сема а хила?! – бехк баьккхира шен накъосташка Исмайлин Дудас. Кегий нах бист ца хуьлура.\nБlотlин гlар-тата яйнера, бехк а бацара. Тховса кхузахь мекх а даьккхина доьрзуш xlумa дацара цунна тедеанapr. Нагахь валаза висахь мартанхоша Г1излара уллохь мекх даьккхина Бlотlа бохур ма ду. Массарна а и дийцина вер вуй муха, х1ун дара?! Иштта дагахь йоццу юьхь-Iаьржо тlейогlуш дуьне ду-кх xlapa. Дала цхьацца бахьана ма хlоттадойца вайца мел хуьлучу xlуманнa. Накъосташна-м ма хаьийца и бакъ а долуш, Дала Бlотlина цо диначу дозаллашна бина бекхам буй. Хlинцца, ах сахьт хьалха, вайна юкъахь соьга кхочуш къонаха вац баьхнарг Бlотlа ма вара.\n– Нагахь и бере вуха вайца нислахь цуьнца дов ма даккхалаш! – тlедожийра Дудас. И хезча-м гуттар а холча х1оьттира Бlотla. Шен дагахь: «Иштта-м цкъа кераваг1ахьapa, ас бийр бара цунна бекхам! » – ойла йора.\nДудин коьртера йоьхна ойланаш яйра. Буса ша лелаш долчу оцу Берзан кlезано шен жималла дагаяийтира Исмайлин Дудина. Таймин Бийболат а воцущ кхин жима къонаха кху аренгахь толлуш лелаш нисвалар доккха совг1ат дара. И дара Дудин дагна кхаъ бинарг: «Xleтa, керла бере ву, сайн тобана ас ша юкъавитаре сатуьйсуш», – кхийтира иза. Xlapa саннарг хьалха а хийлазза нисделлера: нохчийн кегийрхоша доьналла а, хьуьнар а гойтура Биболатаний, Дудиний. Т1аккха цара шайца цхьанхьа т1елата буьгура уьш. Ма-дарра аьлча, мостаг1а цец а воккхура кегийрхоша: жа юккъе борз санна, цlеххьана паччахьан эскарна юкъа а оьккхий, тур, шаьлтий детташ дукха зен дора. Наггахь нислора и вуьйш меттиг, мила ву а ца хууш дакъа ц1адохьура, т1аккxa вевзара. Амма xlapa санна тlахъаьлла к1ант Дудина хlинццалц хаавелла вацара.\nИсмайлин Дудин шен а пхийтта шо бен дацара гlалмакхойн рема ялош вогlучу Жумин Акхтулина х1окхо rlo дечу хенахь. Xleтахь эпсар а, виъ салтий а йийсар варна, «Мартанхойн Дуда» аьлла, ц1е тиллира цунна Акхтулас. Х1етахь гlараваьлла вара и. Цунна вара Исмайлин Дуда xloкxy г1уллакхах кхаъ хилла.\nШозлагlчу Iуьйранна Г1изларна уллорачу уьшалшлахь болчу эрза юккъехь шен тоба дlалачкъо меттиг лоьхуш лелара Дуда. Лекхачу шач юккъехула йоьду лар хада йоьлча, «хур-р» деш, юхагlерта юьйлира Дудин говр. «Борз ю-те: кху юккъехь», – аьлла хеттачу хенахь:\n– Я Аллахl, я Аллахl, – бохуш шач юкъара узарш хезира Исмайлин Дудина.\n– Ассалам lалайкум! Хlай бусулба ваша, x1ун хилла хьуна? – мохь туьйхира Дудас, бухагlерта шен дин arlop а хьовзош.\n– Ваlалайкум салам! Хьо Исмайли Дуда велахь, суна орцахвала! Вацахь хьайн новкъа д1аг1о! Къонахчун бlаьргана бен ган мегар долуш сурт дац xlapa! –мохь беара эрза юкъара.\nДудас шед тоьхна, човхийна, юкъа гlортийра шен дин. Амма и ладугlуш бацара. Цхьана х1уманах къехкара дин, буха rlepтара.\n– Жима къонах! Со Исмайлин Дуда а ма ву, xlapa сан дин цу эрза юкъа а ма ца богlу. Хьайна хилларг дийцахьа! – дийхира Дудас.\n– Хьо Исмайлан Дуда велахьара хьан дин схьабогlур бара. Цуьнан дин цо ша , шен куьйга 1амийна бу. Дlавало схьа а ца г1ерташ. Хьан сa тоъал х1ума дац кузахь дерг! Дуьйцуш 1ен хан яц сан! – аьлла, вуха а Деле кхайкха х1оьттира уьшалахь верг.\n– Ой, велла вала со делаl! Ткъей пхийттара валлац Исмайлан Дуда хилла ма вара со! Xlaра дин а ас айса кхиийна а ма бара. Иштта де т1ех1оьттича кхуьнах бlобулуш ма вара со! Берзалойн андарг эккхош, чож тохазаТеркал дехьа болуш, мел лекхачу 1инах чуоьккхуш, – олуш, вухаваьлла аьлла шен дагна сих кхардам ца буьтуш, шед тоьхна хьовзийна дин, аг1ор хаьхкина, масех го эккхийтина, уьшал чутесира Дудас.\nВай дезачунна ма гойла и ирча сурт: дукъо санна стоммачу къорзачу лаьхьано кхо го боккхуш шен динахь воллушехьа, Iуьйдуш малвинера бере. Тур т1ехь ка адолуш, баттара даккха ницкъ боцущ lожаллин хьацаро юьхь докъан баса а яхийтина воллура цхьа жима къонах.\n– Ва Исмайлин Дуда, дин ца лазош тохалахь тур! – дийхира цо.\nИсмайлин Дудас ластийна тоьхначу туьро хадийна, лазийна, басталуш тохабеллачу лаьхьано цхьацца arlop шайн говрашца дlасакхоьссира ши бере. Къаьхкина дой метта ца дог1уш, вовшашна генавелира и шиъ.\nНекъо гола туху меттиг хаьржина, кlело ян аьтту болуш, некъаца эрз лекха боллучохь, турмала хьаьжча Г1излара а гучохь, вyxaвorlypa Дуда шен накъостий болчу. Де дикка серла далале пошта йогlучу новкъа кхача дезара церан. Амма оцу дийнахь а, я шолгlачу дийнахь а пошта ца еара. Буса poгг1ана буьйшуш, садоlуш, дийнахь эрзашлахь къайлабовлий, дой дажош, ларйорацара пошта. Кхозлагlчу дийнахь Iуьйранна геннара хезара пошта яхьаш йогlучу говрийн гарголийн тата.\nИнгалсан турмал бlаьра дуьхьал лаьцна хьажавеллачу Дудина гира шина бlо юккъехь йогlу сетта пайтон. Говраша гlаттийначу ченалахь халла гора варкъдоккхуш кечйина пайто. Бlо хихболущ чан лахъелча, Дудина гира пайто шиъ хилар. Xleта х1онц а алссам хир ю аьлла, самукъаделира Дудин.\n– Сан хьоме мартанхой! – вистхилира Исмайлин Дуда.\n– Дика латахь – цхьанна пхиъ кхочу вайна, вон латахь – цхьанна итт хир ву. Нагахь шу доьхнехь суна ши б1о кхочу. Х1ун до вай к1ентий?\n– Тхо ледара хеташ хилча, ахь кхуза вон далийна, накъостий хеташ хилча, хетта а ца дезара. Дала яздинехь са далар миччанхьа а нисло, Tlaмехь вожар сийлахь ду. Болабехьа, Дуда, т1ом, хьо xlуманна ка долуш вар-кха, – элира бlо юкъара воккхах волчо.\n– Яхь йолу кlентий! Шу ледара хетта ас xlумма а ца боху, шух б1обулуш ца хилча, кху эрна ара вorlyp а вацара. Дог-реза летачеран ницкъ шозза сов хуьлу олура шайх Мансура. Вайх велларг – гlазот ву, висинарг- Мартана кхочур ву, толам Делехь бу! – аьлла, шен аьрха дин поштина дуьхьал хийцира Дудас. Ахча эцна йогlу ковра сацийра цо.\n– Хlай эла полколаг! Хьуна со дагавогlий? Стохка ас хьоьгара цкъа пошта ма яьккхира. X1етахь аc яйн чов йина витинера хьо. Шун пайтонахь хьоьца йогlу жима зуда хьан xlycaмнанa хир ю-кх аьллачу дагахь.\n– Дагавorly суна хьо, хlай нохчийн обарг. Ахь сан зудчуьнца лаьцначу гlиллакхо хан яхйина шаре вели со. Ткъа хlинца, сайн докъа тlехула бен хьоьга пошта яхьийта дагахь вац со, дlавала дуьхьалара, маьрша бита тхан некъ! – тlечевхира полковник.\n– Дакъаза ма вала хьо, хlай эла полковник, хьуна маца хезнера нохчо х1онц йитина кхеравелла вухаваьлла бохуш. Же, ма lелаш кlентий! – мохь тухуш, бlо юкъа тилира Исмайлин Дуда.\nЦlеххьана болабелла т1ом марсабелира. Эскар юкъавоьллачу Дудина топ тоха йиш йоцуш, ‘тур-шаьлтий лело цул каден стаг воцуш, керчара цу эрна арахь ‘кlенташа болийна т1ом. Поштин ха Дуда эшийна воллуш лаьтташ, Г1излара гlопара керла бlо орцах кхечира. Цхьатера бацара ницкъаш.\n– Ярабби, Хьо вара-кха Хьайга дехча орца луш! Ма эшадайтахьа тхо xloкxy цхьа а дин доцчу гавуршка! – дийхира Аллахlе Дудас.\nTlеман сихалло, тlеттlа хуьлучу чевнийн йозалло дlасахьажа ца вуьтура Дуда. Тlаьхьашха 1оьттиначу цхьамзано ларамаза хьалахьажийтича, цунна гира ша жа юккъехь Борз санна, дера, каден хьийза бере: цкъа нуьйра хуий тур-шаьлтанца т1ом бора цо, тlaккxa – динбухках тасалой говра кlел воьдуш оьрсийн тапча еттара. Хаддаза эскар юккъехула го туьйсура цуьнан дино. Дудина дагавеара буса Бlотlин мекх даьккхина жимха, и вара кхо лаьхьана багара ваьккхинарг. И цхьаъ дара Дала кхунна гуш даийтина орца. И тоьара цунна. Х1окху аренгахь кхин нохчо хир ву бохург бакъ дацара. Ярабби ма гатдинера цу жимачу стага и оьрсийн эскар. Пошта а йицъелла, г1изларехьа те1ара салтий. Царна т1аьхьара волуш ибере а вацара.\nЯйн чевнаш йиначара еза чевнаш йинарш дойш т1ехь, пайтона а д1а а нисбина, ц1ехьа ваха велира Исмайлин дуда. Эскар эккхийна вахана дошло кхин вуха цавеара. Хетарехь и б1о лаьллина Г1излара чутиллера. Ца хиира Дудина и жимха мила ву.\nМасех де даьлча, Мартант1ехь, Дудаьргахь дукха Адам гулделира. Баккхийчу лоьраша вуьсур ву бохуш, кегийчу лоьраша шаьш жоп ца ло бохуш, ч1аг1велла 1уьллура Исмайлин Дуда. Цхьана дийнахь гуттар а вон хьал х1оьттира цуьнга. Т1ех1иттиначу дешначу наха элира:\n– Дуда, хьайн доьзале весет де, дагахьбаллам буьсуш х1ума делахь и а тхуна схьадийца.\n– Деллахьа, весет дина шерет деш бекъа бахам ма бацара вайн, амма цхьа дагахьбаллам буьсу суна. И х1онц яккха тхо даханчу хенахь, буса тхо садог1уш 1аш а долуш, ц1еххьана хьуьна юкъара схьа а ваьлла, цхьана беречо…\nДуддас айба а велла доккха са даьккхира. Дехьо не1арехь лаьтташ волу Б1от1а улло хилира:\n– Бакъдерг ма ду и, ала ахь Дуда.\n…Б1от1ин мекх даьккхира.\n– Ой и бохург х1ун ду? – аьлла, шаьлтана т1е ка диллира, шен вешин к1анте а хьожуш, къена Чаккхармас.\n– Дера иштта ма ду и, – дуьйцура Дудас. – Ткъа оха пошта йоккхуш т1ом бечу хенахь, тхуна массарна а чевнаш хилла, со деле кхайкха х1оьтича, ша барзо жа сана и паччахьан эскар лоьллуш цхьа жимха гира суна.\nБакъду, поштана к1ело ян меттиг лоьхуш со лелаш, Г1излара уллора уьшалахь къорза лаьхьана багара ваьккхира ас и къонах. Кхуззе а и вевзийла ца хилла сан. Суо валале и жима къонах ган лаьара суна, сан вежарий! – чекхдаьккхира шен къамел Дудас.\n– Иншааллах1, ма хала г1иллакх ду иза. Иштта къонахий ма дукха бувайн, – элирабаккхийчу нахах цхьаммо.\n– Хала х1ума дац иза-м, – вистхилира х1инцццалц тийна 1аш волу юьрткъеда.\n– Дийцахьа, Делан дуьхьа, муха кхачор вара те и къонаха Дудина дуьхьал, – аьлла хьаьвзира кегийрхой.\n– Кхана Iуьйранна аралелхий дика-вонехь дlакхайкхаде: Исмайлин Дуда вала воьжна ву, шена и ган луург цунна т1ехlотта алий, и бере ша дийна висинехь цавогlуш lийр вац шуна, – хадийра моллас.\nЦул т1аьхьa цхьа де а, ши де а делира. Исмайлин Дуда чевнийн йозалло г1елвинера. Амма доьналлех вуьзна волчу цо, вежаршка дийхира:\n– Суо лахь, висахь цкъа малх схьакхеташ ган лаьара суна, уьйтlа ваккхийша со. Аренаш идош со лелачу хенахь, уггар сан де доьхначу хенахь схьа а кхетий, цу малхо вохвой, денвой, дог оьцура сан, – аьлла.\nСийначу бацалахь хlоттийна маьнга а болущ некъ гучу кепара уьйтlа а ваьккхина, охьавиллина вара Дуда. И ирча кхаъ кхаьчна дукха адам лаьттара цаьргахь. Кегийнаш, баккхийнаш, хийла ас-сой боху къонахий хlиттира xloкxy кхаа дийнахь Дудина тle. Ирх сара буцуш йиначу керта тleхула малх гlоттуш хаабелла бlаьргаш биллира Дудас. Цуьнан семачу лере хаьхкина богlучу динан бергийн тата деара.\n– Хастам хиларг, со оцу къонахчунна де эшна ма гайтахьа, – олуш, айбавелира Исмайлин Дуда. Уллохь лаьттачу вешин к1анте хичаш йира цо:\n– Сихонца назбар биллалахь сан букъ тleхьа, – аьлла.\nКъегар хиъна волу Дуда назбар тle тевжачу минотана, лекхачу керта тlехула дин оьккхуьйтуш, уьйтlа а ваьлла, говрара охьа а иккхина, Дудина т1ехьаьдира цхьа жима стаг:\n– Дакъаза ма вала хьо, хlай Исмайлин Дуда! Цкъа мукъна а хьуна я Таймин Бийболатана улло а хlоьттина летар вар-кха аьлла xlapa дин кхиийнера ас! Xloкxy дуьненахь хьайн кхин дисина xlyма дацахь, сан дуьхьа ма лахьара хьо! Деле хьан хан яхъяр доьхуш кхаьчнера со хьуна тle! – элира беречо.\nШа-шен йихкина цlий а lийдалуш чевнаш яра цуьнан дег1а тlexь. Шен хьаша вовза а вевзина, бlаьргаш серладевллачу Дудина хиира и хlинца а шен цlакхачаза вуй.\n– Ой, дукхаваха хьо дела! Хьо тайпа беречуьнца цхьа пошта ца йоккхуш валлал са къен вац хьуна Исмайлин Дуда, – аьлла, к1ант маракъевлира мартанхочо.\nВехха 1ийра иза вист ца хилалуш. Шен дагахь бохура Дудас: «Хьо тайпа Берзан к1езий мел ду оьшур бац Нохчийчохь къонахий».\nЖимма 1ийна, шен аз ч1аг1 а далийтина, г1овг1анаш а хезна, уьйт1а вог1учу моллега элира:\n– Дийна вуьсуш хилча а дан деза и весет?\n– Дуда, весет доцуш велларг цхьа къен велча санна лору вайн дайша, леш вацахь дан деза весет. 1ожалла вайга хаьттина йог1уш яц, даиман т1аьхьаяьлла лелаш ю.\n– Схьахилал, жима къонах, охьахаал х1окху сан когашка, – аьлла, маьнги т1ехь вухахилира Дуда. Гуш дара х1инца цунна лор оьшуш цахилар: къонахчунна къонах т1евеача дарба долу.\nЦхьа х1ума дагадеана тохавелира Исмайлин дуда. Цунна гора жима къонах шел г1олехь цахилар. Дарбанна аьлла куьг 1оттаза йолу цуьнан чевнаш йистина яра.\n– Схьакхаьччий аш суна оьрсийн г1опера валор ву баьхна лор? – хаьтира Дудас.\n– Схьакхайкхал цуьнга хьалха х1окху к1ентан чевнаш ерзаяйтал! – т1едожийра Дудас\n– Х1ан-х1а, ахь х1ун дуьйцу, ва Дуда. Йоьхкур яц дера. Хьалха хьопарг1атвоккхур ву вай, – г1иллакхе ваьлла хьаьвзира хьаша.\n– Здравствуйте! – аьлла т1ех1оьттина волу лор шина а дархочуьнга а хьоьжуш, цецваьлла лаьттара. Бухахьверг, т1ех1оьттинарг дерачу чевнех воьттина вара.\n– Хьалха кхунна дарбанаш леладе, со х1ара г1уллакхаш лан 1емина ву, цу т1е, х1ара сан хьаша ву, – элира Исмайлин дудас.\n– Х1ан-х1а, Дуда, Делан дуьхьа ма х1оттаве со холча, хьо воккха вара. Цкъа хьайн чевнаш ехкийтахьара ахь, – дийхира к1анта.\nДукха хан яллале, оьрсийн лоьро чевнаш а йихкина, Дудера хьешан ц1а чохь охьавиллина ши дархо вара. Цу шинна цхьа а т1е ма вита, кхо де даьлча, ша вуха а чевнаш ехка вог1ур ву аьллера лоьро.\nАмма Дудий, цуьнан хьаший волчу чуьра белар хезара. Хетарехь цу шина карладаьллера Б1от1ин мекх хадор. Бакъду, Б1от1а ша-м реза вацара Дудас и жима стаг сел боккхачу ларамца т1еэцарна. Ван мукъана а мила ву – те и? Цу хаттаро валийна Дудин хьешан ц1а долчу не1арехь лаьттара Б1от1а.\nШен хьаша баьрччехьа а хаош, охьахиъначу Дудас даар, малар даийтира, лула-кулара нах а чубийхира. Юучух кхетта шаьш жимма napг1атдевлча, хаьттира Дудас:\n– Klант, хьена-мила ву хьо?\n– Со Эвтарарчу Анзоран Мохьмадан к1ант Ахьмад ву, – жоп делира хьешо.\n– Хlокхул т1аьхьа Мохьмадан к1ант ца олуш, со Эвтархойн Ахьмад ву эр ду ахь, – тlедиллира Исмайлин Дудас. Тlaккxa, шен жимах волчу вешегахьа вирзира:\n– Со лахь а, висахь а сан дин а, ас еана и оьрсийн ворхlазза йолу тапча а, тур-шаьлта а кху Эвтархойн Ахьмадна дlалур ду аш. Шега доlанца дехча, Дала орцанна дика стаг бен цкъа а хьажош вац. Xlapa ца хиллехь оха х1онц еана хир яцара. Ас санна Дала а сий дойлла хьан Ахьмад, – аьлла, шен маьнги тlepa хьала а гlаьттина, Ахьмадана маракхийтира Дуда.\n– Схьачу вехал Бlотlа! – тlедилира Дудас.\n– Далла бу хастам! Дуда хьо-м ирахь ма ву! – аьлла, воккхавен хlоьттина Бlотlа мара а воьллина;\n– Айхьа суна гечдийр делахь х1окху Эвтархойн Ахьмадана и хьайн мекх даккхар гечдел! – тleдожийра Дудас.\n– Со санна Дела а волийла кхунна къинтlера, и-м доккха xlyма дацара, валаза дийна висинчуьна-м мекх хьаладолура! – мукъа витира Бlотlас Ахьмад. Къевллина и мара а вуллуш, могаш –naprlaт а хаьттира, шена меллаа сиха Ахьмадан чевнаш ерза лууш хилар а хаийтира.\nМартанхошна хиира хlинца Бlотlина вас хир йоций, шаьш цуьнан мекх даккхарх хаьттича. Цундела дара а хаац, чугулбеллачех цхьаммо элира:\n– Деллахьа, Ахьмад, тхо дисинчарна а цуьнах масал а хир дара, дийцахьа муха дагадеара хьуна Бlотlин мекх даккха?\n– Ахьмад бехк лаьцна дlа а, схьа а хьаьжира, Дудас мегар дуй хоуьйтуш шега бlаьцаш йича, жимма соцунгlа а хилла, дийца волавелира.\n– Бlотlин мекх даккха дагахь долийна дацара ас и. Суо вуй хаийта дагахь вара со Дудина. И муха дийр ду бохуш, со ойла еш lаш, цlера гонах а гулбелла кхара деш долу даккхийн хабарш мохо суна тlедеара. Тlaккxa ас, нагахь хlорш говрашкахь т1аьхьaбовлахь аьлла, некъа тlехула муш тесира. Охьа воьж-воьжначун герз схьалахьон дагахь вара со. Амма говрахь хаьхкина кхарна тlевеача, сан ойла хийцаелира, бlоржамаш санна даккхийн мекхаш а долуш стаг гича. Кхиндlа дерг шуна хаьа, – чекхдаьккхира шен дийцар Эвтархойн Ахьмада.\nИштта вуно жима волуш дуьйна ч1ог1а майра а, хьекъал долуш и хиларна Эвтархойн Ахьмад аьлла цунна ц1е тиллина Таймин Бийболатан аьтту куьг хилла лелла волчу Мартант1ера Исмайли Дудас.\nШирачу дийцарша, легендаша, аларша Гермчига валаво. Х1ара ю ламана когашкахь йолчу нохчийн ширчу ч1аг1онех цхьаъ. Вуьрх1ийтталг1ачу б1ешерахь кхуза баха баьхкина Хан ц1е йолчу нохчочун т1аьхьенах болу нах. Ша шайх Берсин гергарчех а волуш, тайпана гуно вара. Цхьаболчара олу гуной гуьнара охьабевлла бу. Иза иштта дац, муххале а Гунны олучу нохчех дисина цхьа гар (дакъа) ду гуьнахь даха охьахиънарг. Юрт ша вуно т1аьхьа (б1ешерашка диллича) йиллина ю. Гуной г1алг1азакхий бу бохург а бакъ дац! Нухь-пайхамаран заманахь дуьйна моссо нохчийн тайпа а бусалба хилла. Царах цхьаберш дуьненан халонаша, хиламаша, гонах дехачу халкъийн т1е1аткъамаца хербелла шайн динах.\nКхолламо доккха совг1ат дина гунойн тайпанах болчу нахана. Уьш вайн мехкан политически, т1еман, соцяальни г1уллакхийн коьртехь лаьтта хьалха дуьйна схьа, вайн б1ешеран 30-г1а шераш кхаччалц. Цхьаболчара ала тарло: Кавказан т1амехь гуной к1езиг х1аллак хилла, цундела, дукха бу тахана. Г1уллакх данне а иштта дац шуна. Хьахийнначуьра аьлча, Кавказан т1амехь 6 миллион оьрси вийна аьлла яздина шен таьптарш т1ехь оьрсаша имам Шемалан йозанча лоруш волчу Мухьаммад-Т1ах1ира. И т1ом болалучу хенахь нохчий 7 миллион бара олу цхьаболчара, вукхара оцу т1амехь 4 миллион вийна боху. Вайн къоман шира таьптарш нохчий ц1ерабохуш КГБ-с х1аллакдина. Цхьадерш суьйлийн, х1ирийн, гуьржийн карадахана. Баккхийчара дийцара, оцу таьптарех пайдаэцна меттигаш а бу.\n« Указ Синода о терпимости всех вероисповеданий\nЗубайра. Чеченский детектив. На чеченском языке »\nЧеченское правовое наследие (182)


Титиев Оюб (архивера сурт)\nПрокуроро - Титиевга: Дала латтайойла хьуна могашалла!\nТитиев Оюбна полисхоша наркотикаш бухакхийсар толлур дац\nНохчийчоьнан Лакхарчу кхело шинарийдийнахь ши сацам тIеэцна бакъоларъечу "Мемориал" центран махкарчу декъан куьйгалхочун Титиев Оюбан девнца доьзна. Талламехь дара ши арз: хьалхарниг – Титиев лоцуш полисхоша лелийначу харцонах лаьцна, шолгIаниг – лаьцнарг изоляторера арахецийтарх.\nМежидова Наталья яра кхел дIахьош. Сацам бина хила безачу хенал де тIаьхьа бина – де-буьйса шена мукъадитинера кхелахочо.\nТитиев Оюбан агIолоцуш вара кхелехь кхаа адвокатах цхьаъ - Заикин Петр. БехктIебахьархо – прокурор Межидов.\nБехктакхаман процессан кодексерчу 125-чу артиклца дозу арз духхьара дац чулуш, амма хIоразза а новкъарло йо иза луьстуш талламо а, прокуратурано а. Титиевс ша лаьцна ши де даьлча, Дечкен-беттан 11-чохь, официалехь дIахьедира, шена дуьхьал зулам даьккхина полисхоша – шен машен чу наркотикаш цара кхийсина, аьлла.\nБакъоларъярхо сацош, цуьнан машен чохь 200 грамм къомал карийна, аьлла долийна ду ша дов. Ткъа иза полисхоша шена бухакхоьссина, боху Титиевс. Оьрсийчуьра а, дозанал арахьара а бакъоларъярхой тешна бу Титиевна бехк Iедало "кхоьллина" бохучух.\nКхел йолалуш Заикин Петра дийхира керла тоьшаллаш девнан тептаршна юкъадахийтар. Оьрсийчоьнан президентан гонерчу Бакъоларъяран Кхеташонерчу говзанчаша йина экспертиза яра юьйцург. Кхеташонан куьйгалхочо Федотов Михаила ша даккхийтина документ ду иза. Куьг яздина буха эксперто Поляковас.\nГовзанчаша дийцарехь, талламчаша вуно дукха гIалаташ дийлийтина шайгара Титиевн бехках лаьцна бух кечбечу муьрехь. Амма ца оьцу кхелахоша и тайпа тоьшаллаш тидаме.\nЭксперташа билгалдоккху, Дечкен-беттан 9-чохь полисхоша Титиев шозза лаьцна хиларх (юхьанца лаьцча, шаьш дитина юридикан гIалаташ дIадохуш, дIа а хецна, шозлагIа а лаьцна иза). Цул совнаха, бакъоларъярхо лацар, полицин цIийне вигар гойту видеотоьшаллаш полицино къайладаьхна, Куьршаларчу полицин кертара видеофиксаторш Титиев лоцучу дийнахь болх беш яцара бохург аьшпаш бу аьлла хета тергамчашна.\nДоцца аьлча, бакъоларъярхоша боху, Титиев лаьцначу полисхоша болх "шайгахьа бина, талламчаш а бу цаьргахьа уьйзуш".\nФедотовс яйтина экспертиза тидаме ма оьцийла, элира прокуроро, кхелахо резахилира. Заикина, шега дош делча, дагадаийтира Титиевн аьрзнаш дуьззина теллина а дацар. Цунах тоьшалла дийриг ду юьхьанца вовшахтоьхначу талламчийн документашна Титиев лоцучу дийнахь Куьршаларчу полицехь видеорегистраторш болхбеш яцара боху кехат бен тIекхетта дацар.\n"Титиев дуьххьара полицино сацор гойту тоьшаллаш талламчас юхьанца дуьйна а долийра юкъарадаха", - боху Заикина.\nЦо билгалдаьккхира тешийн дареш вошашца галморзахдуьйлуш хилар. Масала, хьалха яздинна гIалаташ тIеяздеш хIиттийна тешаша шозлагIа динчу дарийн кехаташ а. Ткъа буьйцу тешаш – уьш полисхой бу.\nПрокурорна тоаме хета "Титиев Оюбан дIахьедар зуьйш бина таллам". Тешийн цIерш а ягарйира цо. Тоаме лерира оцу наха бохург: наркотикийн тоьрмиг баьккхина полисхоша Титиевн машена чуьра.\n"Со ца кхета, стенна йоху тешийн могIарахь сан дIахьедарца доьзна Гараевн, кхечераш цIерш, уьш ас яьхна яц. Видеокамераш хIиттийна лаьттачу массех цIенна уллехула ваьлла вахана со машенахь. Уьш массо стенна хилла йоьхна оцу дийнахь? Сан арз 5%-на теллина дац, суна хетарехь", - элира Титиевс.\nДелахь а, я цо а, я адвокаташа а дуьйцург дуьхе ца эцна кхело – ца магийна полисхошна дуьхьал таллам боло.\nКхело кхочуш ца дина Заикина а, кхечу адвокато Дубровина Маринас а дина шолгIа дехар а – ца магийна Титиевна шен дов луьстучу юкъанна изоляторера аравала.\nЗаикина юха а дира ша хьалха дина дIахьедар: стагехь махкал аравала магош паспорт хиларо ца гойту иза махкара вада воллийла, ца далийна прокуратурано Титиевс тешашна тIеIаткъам бина хиларх долу тоьшалла. Титиев, цIахь а Iаш, кхеле лела торуьйтуш ду цуьнан шераш а (62 шо ду цуьнан), бохура адвокато.\nЗаикинан далилашна тIе ца тайра прокурор. Цунна хетарехь, Титиевн могашалла а яц сагатдан оьшучу хьолехь. "Могашалло торуьйту цунна изоляторехь Iан. Дала латтайойла цунна иза! – элира бехктIебахьархочо, ша Заикинан дехар дешна а доццушехь.\n…Кхело дира прокуроро доьхург. ТIебогIучу беттан 9-гIа де тIехIотталц магийна иза лаьцна кхаба.


Сен-ЖегӀмен-ла-Кампань — Википеди\n49°02′54″ къ. ш. 0°24′20″ м. д.HGЯOL\n22,23 квадратан километр\n▼871 стаг (2019 шеран 1 январь)\nСен-ЖегӀмен-ла-Кампань (фр. Saint-Germain-la-Campagne) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта НогӀманди регионехь. Коммунан департамент — ЭгӀ.\nДозанашца йу Ла-Шапель-Ивон, КугӀтон-ле-Доьз-Эглиз, ОгӀбек, Сен-МагӀтен-де-Бьенфет-ла-КгӀессоньегӀ, Ла-ВеспьегӀ.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Сен-ЖегӀмен-ла-Кампань&oldid=7836733»


Деккъа цхьа нохчийн къам ду дебаш Оьрсийчохь\nКху тIаьхьарчу 10 шарахь ца хиллачу кепара лахара хилла Оьрсийчохь дIадаханчу шарахь бераш дуьненчу довлар. 2016-чу шарца дуьстича, Росстато далочу терахьашца, 2017-чу шеран Дечкен-баттахь дуьйна ГIура-батте кхаччалц лаьрча, бераш дар лахделла махкахь 10,9%.\nСтохка Оьрсийчохь дина 1 миллион 700 эзар сов бер. И терахь 203 эзарна лахара ду 2016-чу шарахь хиллачул. Бераш дар лахдалар гуш ду Оьрсийчоьнан Федерацин ерриг а регионашкахь, цхьа Нохчийчоь йоцучехь, хаам бо РБК агенталло. Цигахь бераш дуьненчу довларан терахь 2016-чу шарахь хилларг ду ала мегар ду. (2007-чу шарахь - 29 890. 2016-чу шарахь - 29 893).\nОфициалан статистикица а догIуш, карарчу хенахь Оьрсийчохь вехаш ву нохчий мотт хууш волу 1 354 705 вахархо. Царах 1 миллион 322 эзар 159 стаг нохчо ву. Нохчийн мотт хуучу кхечу къомах болчу нахана юкъахь уггаре дукха бу оьрсий – 5 143. ШолгIачу меттехь бу гIуьнкий – 3 664, кхоалгIачу меттехь гIалгIай бу – 3 410, царна жимма тIаьхьабусуш бу суьйлий – 3 316.\nХIиришна юкъахь, масала, нохчий мотт буьйцуш ву 109 стаг. Нохчийн мотт хаьа бIаьннашна ногIашна а, гIезалошна а, лакхошна а, даьргIахошна а. Иттаннаш гуьржий а, лезгой а, гIебартлой а, украинахой а, казахаш а, азербайджанхой а бу нохчийн мотт хууш.\nНохчийн мотт буьйцу коми къомах волчу 7 стага а, 6 якуто а, 5 удмурто а, шина корелхочо а, ткъа ишшта цхаьана бурято а.\nТкъа хIун бахьана ду Оьрсийчохь цхьа нохчийн къам бен стохка дебна ца хиларан? Цу хаттарна иштта жоп делла республикан къоман политикехула а, арахьарчу уьйрашкахула а, зорбанан а, хаамийн а министро Умаров Джамбулата НСН олучу хаамийн агенталлана: "Бераш даран бахьана ду регионан бахархой, социум кхана догIучу денах тешаш хилар". Iедалхочо дийцарехь, "нохчий тешаш бу шайн лидерах Кадыров Рамзанах а, цуьнан тобанах а, Нохчийн республикан кханенах а".\nНохчийчуьрчу бахархойн терахь дукха хенахь дуьйна шеконца хьехош ду социалогаша а, цуьнца бала болчу Оьрсийчуьрчу бахархоша а. 2002-чу шарахь Оьрсийчохь хиллачу ларарехь Нохчийчоьно гайтина терахь демографин Iаламат-м дац-те бохуш, хеттара цигара хьал дика девзачу "Мемориал" баъонашларъярхойн центро. РБК агенталло дийцарехь, 2008 - 2015-чу шерашкахь махкахваьлла 150 эзар гергга нохчо.\nТкъа Нохчийчохь шолгIа тIом болабаларца Нохчийчуьра арабевллачу нахан терахь дара 200 эзар гергга, яздо "Кавказ.Реалиино". Царах дукхахберш (90% гергга) бахахевшина Европерчу пачхьалкхашкахь.


Кадыровхойх "заградотрядех" санна пайдаэцар тIечIагIдина Дудаевн батальонан командиро. Новости Мариуполя (вчера, сегодня, сейчас) от News-Life (официальный сайт Ньюс-Лайф)\nКадыровхойх "заградотрядех" санна пайдаэцар тIечIагIдина Дудаевн батальонан командиро\nУкраина Iалашъечу, шайн лаамехь вовшахкхеттачу Дудаев ДжовхIаран цIарахчу нохчийн батальонан командиро Осмаев Адама Кавказ.Реалиина еллачу комментарехь тIечIагIдина, тIемаш боьлхучу аренашкахь дIасауьду кхечу дакъойн эскархой сецош, нохчийн Росгвардех "заградотрядех" санна пайдаоьцуш хиларх. "Цул совнах, дуккхаъчу оьрсийн тIемалошна ца беза кадыровхой, царна тешнабехк бан а гIерта. Со цецвер вац, нагахь санна, царна юкъахь тийсадаларш хилахь, оха цуьнан терго йина кест-кеста Нохчийчохь", - билгалдоккху къамелдинчо. Зазадокху-беттан 21-чохь Украинан кхерамзаллин сервисо зорбане дехира шайн карадаьхкина, хетарехь, Росгвардин эскархочо шен хIусамненаца нохчийн маттахь дина къамел. Шен коьртачу Iалашонех дуьйцу цо цуьнга – тIеман майданара дIасауьду Оьрсийчоьнан эскархой сецор ю шен коьрта Iалашо бохуш. Оьрсийчоьнан тIеман министралло а, Росгвардино а кху муьрехь тIе ца чIагIдина, йа бакъ дац аьлла, дIа а ца теттина оцу хаамехь дерг. Телефонехь дечу къамелехь эскархочо доьху хIусамнене са ца гатдар, хIунда аьлча, церан дакъа тIемаш бечу хьалхарчу позицешкахь дац: "Тхан Iалашо – артиллерино тохар дича дIасауьду и мезех буьзна салтий юха лахкар (тIаме – Редакцин билгалдаккхар) ду". Иштта цо боху украинхойн артиллерино дийнахь а, буса а Оьрсийчоьнан позицешна тIеетташ хиларх. Къамелехь Осмаевс билгалдоккху, Оьрсийчоьнан тIеман урхалло кадыровхой Донбассе цхьана Iалашонца тийсина хиларх, "цхьа мехала толам гайтархьама". "Делахь а, ерриг гоне ерзийна Мариуполь схьа ца яккхалун масалгIа де ду, хIаваэра, лаьттахула, хIорданера тIехдикалла йоллушехь", - аьлла цо. Украинан кхерамзаллин урхаллин официалан дIахьедарехь аьлла ду, кадыровхойх хIинца "ТикТок-эскарш" бен олуш дац, сурт хIиттон роликаш яхар дезаш хиларна, хIунда аьлча, тIамехь уьш "къаьстина" бу "видеозIенаш латторца а, маьршачу нахана дуьхьал къизаллаш лелорца а". Оьрсийчоьнан эскаро Украинана динчу тIелатарехь дакъалоцучу Нохчийчуьрчу ницкъахойх велла лоруш ву бIе стаг, бисинарш юхабирзира Соьлжа-ГIала Зазадокху-беттан 13-чохь. Цунах лаьцна дIахьедира Украинан кхерамзалиин сервисо. Чиллан-беттан 24-чохь Украинан дозана тIе чугIоьртира Оьрсийчоьнан эскархой президентан Путин Владимиран омраца. Iалашонаш а лоьцуш, шайн бахархойн инфраструктура хIаллакъярна Москва бехкейо Киево. ТIеман объекташна бен шаьш йетташ яц бохуш, чIагIдо Оьрсийчоьнан агIоно. Кадыров Рамзана кест-кеста видеош хIиттайо махкарчу эскархойх лаьцна, украинхойн тIемалошна а, иштта пачхьалкхан суверенитет Iалашъян, шайн лаамехь вовшахкхеттачу нохчашна а кхерамаш туьйсуш, кхайкхамаш бо конфликт кхин а тIе чIагIъян. Украина Iалашъечу тIемалоша а, нохчийн батальонийн декъашхоша а Кадыров а, кадыровхой а тIеоьцу Оьрсийчоьнехьара агрессин символ санна.\nОпубликовано снятое с дрона видео металлургического комбината в Мариуполе Красное Знамя Победы снова развевается над заводом "Ильича" в Мариуполе Глава ДНР Пушилин заявил, что на «Азовстали» могут быть наёмники из США и Канады Испытание Украиной. Третья попытка.


МухIажирийн дола ца дарна бехкедо немцойн Iедал\nСкандале даьлла Германехь дина зулам\nГерманехь мухIажарийн юкъарIойлехь овхIанхочо Дагестанера бер дер бахьана долуш меттигерчу мигранташна Iуналла даран сервисашна а, полицина а гонахь йоккха IалагIож яьлла.\nЦкъа хьалха 5 шо долу кIант закъалте а лаьцна, цул тIаьхьа полисхой схьакхаьчча иза вийна волу овхIанхо пхи шо сов хан набахтехь яьккхина, юкъараллина кхераме стаг хилар гучдаьлла.\nДийнахь а, буса а муьлхачу хенахь полисхойн тидамехь хила везаш стаг хилла иза, цу Iалашонца цуьнан когах йихкина тIера схьа ца яккхалун электронан буржал а хилла.\nАмма цунна тIехь Iедало тидам бар ледар хилар гучуьдаьлла хIинца, и бохам цо бинчул тIаьхьа - ша нана лаза а еш, бер дуьйчу хенахь а хилла цуьнан когахь доллуш и буржал.\n"Ша кхайкхина кхуза схьавалийна йолчу шен шичина бале ваьлла хилла иза"\nБаварерчу цу мухIажарийн лагерехь кегийчу берашний, зударшний юккъехь и гарехь социала кхераме волу стаг витар а доккха гIалат ду, немцойн чоьхьарчу гIуллакхийн министраллин векало шинарийдийнахь Баварерчу телевизионехь динчу дIахьедарца.\nХиллачу зуламана гонахь бакъйолу скандал хIинца бен яржа йолалуш а яц аьлла тешна ву Баварехь Iаш волу журналист Золовкин Сергей, цу бохамах лаьцна шен журналистан таллам беш волу.\nЗоловкин: „Суна хетарехь, йоккха скандал ю IаьIаш, мухIажарийн цхьаццайолчу категорешна тIехь тоъалла терго ца хиларца йоьзна. И 41 шо долу овхIанхо кхеле озийна хилла, 5 шой, 10 буттий Мюнхенерчу набахтехь даьккхина хилла. Ша кхайкхина кхуза схьавалийна йолчу шен шичина бале ваьлла хилла иза. Иза йолчохь Iан а Iаш, бусалба зуда муха хила еза бохург Iамош хилла иза цунна.\nЭххар а цуьнан петарх цIе тесна цо, иза бусалба зуда стаг ца лела аьлла. Ткъа тамашийнарг – оцу суьпа бусалба стаг ву ша бохуш хиллачо набахтера ша араваьлча, шена депортаци ца яйтархьама, ша хIинца кериста дин тIеэцна, ша аш ОвхIане дIахьажвахь, ша цигахь вуьйр ву аьлла дIахьедар динера.\nЦу кепара цунна „Duldung“ олуш йолу статус еллера, цунна тIехь терго латторхьама буржал а дихкинера когах. Амма терго, хIинца шаьш немцойн хьукматхоша даре дарца, идеале ца хилла“.\nГерманехь хилларг декъа цIена Iедалхойн, мухIажаршна Iуналла дечу хьукматийн а ледарлонна хилла хIума ду бохуш дийцира Маршо Радионе Австрехь цхьана мухIажаршна гIодаран цхьаьнакхетараллехь болх беш йолчу социалан белхахочо Чокаева Тамарас.\n"Цхьа а хьожуш ца хилла, царна хIун оьшу, мила кхераме ву я вац“\nЧокаева: „Диакони а, Каритас а, кхинйерш а цхьаьнакхетараллаш мухIажарийн юкъараIойлашна терго латторхой санна меттигерчу урхаллаша лелйо, тхоьга оцу мухIажарийн хьашташ кхочуш муха до бохург лардайта. Евроберто тIедожийна ду цу меттигерчу урхаллашна, тхуна мах а луш, тхоьга и контрол яйтар.\nНагахь санна тхаьш терго ечу пансионе хIинца и овхIанхо санна нахана кхераме стаг кхачахь, оха уггаре а хьалха оццу меттигерчу урхалле орца даккха деза.\nИ стаг кхечанхьа ваккхийта а веза. Нагахь санна оха и хаам биншехь цара и стаг дехьа ца ваккхахь, тIаьхьалонашна жоп церан дала деза. Иштта Германехь а хила дезаш дара. Йоллучу Европана а тIеэцна низам ду иза.\nТкъа, схьагарехь, Германехь иза лардеш ца хилла. Гарехь, цхьа а воьдуш ца хилла и мухIажарш болчу кхерча. Цхьаммо а контрол еш ца хилла. Цхьа а хьожуш ца хилла, царна хIун оьшу, мила кхераме ву я вац“.\nЖурналиста Золовкин Сергейс а тIечIагIдо, хилларг меттигерчу Iедалийн а, полицин а ледарлонна хилла ду бохуш.\nЗоловкин :„Иза боккха эшам бу, доккха гIалат ду. Онда ситуаци ю иза.Иза, суна хетарехь, кхин а къестор ю Германерчу хьукматхойн лакхарчу тIегIанна тIехь“.\nЭрна ду Полшин дозанехь латта\nМасарна а ца бицбелла Брестера нохчийн мухIажирш\nIамерке богIучарах лаьцна указ тIеэцна Трампа


Савиньи-ле-Тампль — Википеди\n48°35′45″ къ. ш. 2°34′50″ м. д.HGЯOL\n▲29 987 стаг (2019 шеран 1 январь)\nСавиньи-ле-Тампль (фр. Savigny-le-Temple, фр. Savigny-le-Port, фр. Savigny-sur-Balory) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Иль-де-ФгӀанс регионехь. Коммунан департамент — Сена а, МагӀна а.\nДозанашца йу Сессон, Льесен (Сена а, МагӀна а), Муасси-КгӀамаель, Нанди (муниципалитет), ГӀео (Сена а, МагӀна а), Сен-ПогӀ, Сен-ПьегӀгӀ-дуь-ПегӀгӀе.\n↑ 1 2 http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=35702\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Савиньи-ле-Тампль&oldid=7833129»


ПIаьнказахь Ден де "билгалдаьккхира" Мачаликашвилис а, Саралидзес а\nМачаликашвили Малхаз а, Саралидзе Заза а ПIаьнказарчу кешнашкахь\nМачаликашвили Темирлан бехкецахилар дIа а кхайкхадай, иза вуьйш спецопераци вовшахтоьхначарна таIзар дар доьхуш, акци дIаяьхьира оршотдийнахь ПIаьнказан чIожехь. Изза акци хIоттийнера Тбилисехь а.\nДен де билгалдоккхуш дара Гуьржийчохь оршотдийнахь. Стигалкъекъа – беттан тIаьххьарчу деношкахь Тбилисехь протесташ йолийча дуьйнна схьа, тахана а вийначу шина кIентан ши да юха а цхьана лаьтташ ву.\nХораван урамехь вийначу кхиазхочун да Саралидзе Заза вахара ПIаьнказа, спецоперацехь вийначу Темирланан ден Мачаликашвили Малхазан дог эца.\nIедалхоша кхочушдина терроран акт ду аьлла Мачаликашвили Малхаза, стохка Iай ПIаьнказахь полисхоша дIаяьхьна лерина операци. И операци кхайкхийначарна а, цу юкъахь дакъалаьцначарна а таIзар дар тIедожийна дас.\nПIаьнказара протестан гулам\n"Шайгара гIалат даларх къера хила беза Iедалхой. Оцу терактна бехке мел верг кхеле хIотто веза. Амма уггар хьалха, Темирлан бехкецахилар къобалдина, дIакхайкхо деза цара. ПIаьнказарчу кистойх аьлча – царна гIело ца яло. Тхайн Iалашоне кхочур ду тхо. ХIара "ловзарш" ПIаьнказарчу бахархойн цIий тIехь доьрзур долуш ду", - аьлла, ПIаьнказарчу Дуиси эвлахь гулбеллачу шен агIончашка вистхилла Мачаликашвили Малхаз.\nЦара бахарехь, тIаьххьарчу 6 баттахь талламчаша цхьа гIулч яьккхина яц цуьнан кIентан гIуллакх листархьама. Нагахь Iедалхоша дан оьшург ца дахь, шаьш Тбилисе а кхаьчна, цигахь акцеш хIиттор ю бохуш, чIагIонаш йо кистоша.\nПIаьнказахь акци баьхкина бахархой\n"ПIаьнказан трагеди ю хIара. Оха нийсо юхаметтахIоттор тIедожийна. Бехк бацара ала кIентан (Мачаликашвили Темирланан). Оха тIедожадо и дIахаийтар, оцу бахьанца тахана гулделла а ду тхо", - боху акцин декъашхочо а.\n"Нийса таллам бан беза оцу гIуллакхан, бехкенаш гучу а бохуш. Спецопераци дIаяхьа цаторийла ма яцара, нийса методаш ца лелор бахьана долуш стаг вийна", - элира гуламехь ПIаьнказарчу къанойн кхеташонан векало Хангошвили Хасос.\nПIаьнказхойн ойланна тIетайра Мачаликашвили Малхазна тIехIотта веана Саралидзе Заза а: "Юкъара бу вайн лазам - вайн бераш дайина, ткъа вайна нийсо ца карайо. Талламбан беза хиллачун я хIокху Iедало я кхечара, суна бен-башха дац, амма бакъо тола езаш ю. И ю сан Iалашо. Изза лаам бу Мачаликашвили Малхазан а", - элира цо.\nТбилисин бахархой а схьакхеттера Мачаликашвили Малхазах а, Саралидзе Зазех а шайн солидаралла гойтуш. ПIаьнказахь йоьдучуьнца цхьана Гуьржийчоьнан шахьарерчу пачхьалкхан кхерамзаллан хIукматна уллохь "Стаг ма ве" лозунгаца хIоттийна а яра акци.\nОцу юкъанна дуьненаюкъарчу Amnesty International организацино оршотдийнахь зорбатоьхначу шен рапортехь а яздина резонансе шина гIуллакхах лаьцна.\n"Пачхьалкхан зуламан нийсояран системехь реформаш яр, иштта адамийн бакъонаш хьешна меттигаш толлуш йозуш йоцу механизм кхоллар, уггар коьрта хила деза Гуьржийчоьнан керлачу урхалхойн",- аьлла яздина ду цу артикл тIехь.\nТбилисехь дIахьош ю протесташ, лаьцна масех жигархо\nПIаьнгазарчу бахархоша таIзар дар доьху Мачаликашвили вийначу полисхошна


Хусеи н Горчаханов И снова ночь. И промчится такси [ Хусейн Горчаханов — Шлю тебе последнее письмо. Хусейн Горчаханов — Лир ду те вай. Хьусейн Гудурмес Со д1авоьду на гитаре. Хрустальный замок [ Не забывайте поделиться ссылкой с друзьями!\nНе могу никак понять я. Нереально красивая песня Хусейн Горчаханов Джигиты.\nМила ву те дагна езнарг. Хусейн Гудермес Горчаханов песои Здравствуй милая моя От меня ушла ты навсегда. Хусейн Горчаханов — Есть в Баварии заброшенный дом.\nХусейн Горчаханов — Оьзда йо1. Ты меня не любишь, не жалеешь [ горачханов Хусейн Горчаханов — Раджа и раб. Не забывайте поделиться ссылкой с друзьями!\nХусейн Горчаханов Здравствуй хусайн моя Горваханов Хусейн Горчаханов Хьа хабаро хьо хаз йина 2: Хусейн — Хуар ду хьуна. Хусейн Горчаханов — Со д1а воьду хьоме езар. Девушка ты мой свет [ Хусейн Горчаханов Шовдане суьренца 2: И промчится такси 3 M Хусейн Горчаханов — Осыпаются белые розы.\nХусейн Горчаханов Мила ву те дагна езнарг 3: Хусеи н Горчаханов Маржа я1 Чеченская гитара Хусейн Горчаханов Не терзай мое сердце 3: На сердце тоска [ Хьусейн — Гудурмес Горчаханов — Ишта ю вай положени. Хусейн Горчаханов — Бусулба сан Нохчийчоь. Поделиться треком с друзьями.\nхусейн горчаханов скачать бесплатно в MP3 — слушать музыку онлайн — 50 песен\nИшта ю хусен положени 2 [ Хилла ца доьг1на вай вовше [ Хусейн Горчаханов Нена йо1 3: Хусейн Горчаханов — Соловушка. Хусейн — Хила цадоьхна.\nХусейн Горчаханов — Безаман цу ц1аро. Здравствуй милая моя M Рамзан Ахмадов и Хусейн Горчаханов Чурт санна лаьтта со. Есть в Баварии заброшенный дом [ Хусейн Горчаханов Хан зама ялла 1: Хуршида гара гез Mp3.


Соммений — Википеди\n49°42′41″ къ. ш. 0°40′22″ м. д.HGЯOL\nСоммений (фр. Sommesnil) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта НогӀманди регионехь. Коммунан департамент — Сен-МагӀитим.\nДозанашца йу Клевиль (УгӀвиль-ан-Ко кантоны), Ле-АнуагӀ, ЕгӀикугӀ-ан-Ко, ОегӀвиль, ГӀобегӀто (Сен-МагӀитим).\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Соммений&oldid=7844343»


ГондекугӀ — Википеди\n50°32′40″ къ. ш. 2°59′03″ м. д.HGЯOL\n▼4031 стаг (2019 шеран 1 январь)\nГондекугӀ (фр. Gondecourt) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта О-де-ФгӀанс регионехь. Коммунан департамент — НогӀ.\nДозанашца йу Сант, Секлен, ВавгӀен, Алленн-ле-МагӀе, КагӀнен, Шеми (О-де-ФгӀанс), ЕгӀгӀен, Уплен-Анкуан.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=ГондекугӀ&oldid=7824045»


БагӀнав — Википеди\n44°39′36″ къ. ш. 5°22′12″ м. д.HGЯOL\n13,06 квадратан километр\nБагӀнав (фр. Barnave) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ОвегӀнь — ГӀона — Альпаш регионехь. Коммунан департамент — ДгӀом.\nДозанашца йу Ослон (ДгӀом), Манглон, МонмогӀ-ан-Дуьа, Пенн-ле-Сек, ГӀекубо-Жансак, ГӀимон-е-Савель, Сен-ГӀоман (ДгӀом).\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=БагӀнав&oldid=7811192»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2022, 7 февраль, 16:05.


Ектомар — Википеди\nЕктомар (фр. Hectomare) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Норманди регионехь. Коммунан департамент — Эр. Дозанашца йу Amfreville-Saint-Amand[d], Кресто, Фуквиль, Ивиль. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Ектомар&oldid=6783422»


Hotel Nomad Palace - «Беверли-Хиллз 90210 (2019) 1 Серия», AEz, «Беверли-Хиллз 90210 (2019) 1 Серия»\n«Беверли-Хиллз 90210 (2019) 1 Серия», AEz, «Беверли-Хиллз 90210 (2019) 1 Серия»\n«Беверли-Хиллз 90210 (2019) 1 серия» % J9 «Беверли-Хиллз 90210 (2019) 1 серия» смотреть онлайн\n«Беверли-Хиллз 90210 (2019) 1 серия» — (Беверли-Хиллз 90210 (2019) 1 серия) Полностью Онлайн цэьтя "Беверли-Хиллз 90210 (2019) 1 серия" — «Беверли-Хиллз 90210 (2019) 1 серия» СМОТРЕТЬ ФИЛЬМ ОНЛАЙН зрягри "Беверли-Хиллз 90210 (2019) 1 серия" — [Беверли-Хиллз 90210 (2019) 1 серия] Новые Видео пейрбв «Беверли-Хиллз 90210 (2019) 1 серия» "Беверли-Хиллз 90210 (2019) 1 серия" СМОТРЕТЬ ПОЛНОСТЬЮ ОНЛАЙН щптзье\n«Беверли-Хиллз 90210 (2019) 1 серия» - „Беверли-Хиллз 90210 (2019) 1 серия" Хороший Фильм Список юоччуя "Беверли-Хиллз 90210 (2019) 1 серия" „Беверли-Хиллз 90210 (2019) 1 серия" Смотреть Новинки 2018 +уже Вышедшие амглюэ „Беверли-Хиллз 90210 (2019) 1 серия" (Беверли-Хиллз 90210 (2019) 1 серия) Смотреть Hd щдшйнь "Беверли-Хиллз 90210 (2019) 1 серия" (Беверли-Хиллз 90210 (2019) 1 серия) Смотреть В Качестве Hd 720 тычщв\n«Беверли-Хиллз 90210 (2019) 1 серия» "Беверли-Хиллз 90210 (2019) 1 серия" ПОЛНЫЙ ФИЛЬМ шещюь «Беверли-Хиллз 90210 (2019) 1 серия» — „Беверли-Хиллз 90210 (2019) 1 серия" ПОЛНОСТЬЮ +В ХОРОШЕМ КАЧЕСТВЕ тцффиф "Беверли-Хиллз 90210 (2019) 1 серия" > «Беверли-Хиллз 90210 (2019) 1 серия» ЛУЧШИЕ ФИЛЬМЫ ОНЛАЙН яыдгя [Беверли-Хиллз 90210 (2019) 1 серия] >> [Беверли-Хиллз 90210 (2019) 1 серия] НОВИНКИ 2018 ГОДА поьзч\n"Беверли-Хиллз 90210 (2019) 1 серия" "Беверли-Хиллз 90210 (2019) 1 серия" СМОТРЕТЬ HD бхбзп «Беверли-Хиллз 90210 (2019) 1 серия» — „Беверли-Хиллз 90210 (2019) 1 серия" Фильм Хороший Качество люзкя «Беверли-Хиллз 90210 (2019) 1 серия» "Беверли-Хиллз 90210 (2019) 1 серия" Кино +в Хорошем Качестве оехдо „Беверли-Хиллз 90210 (2019) 1 серия" > "Беверли-Хиллз 90210 (2019) 1 серия" Смотреть Новинки +которые +уже Вышли йукфыя\n"Беверли-Хиллз 90210 (2019) 1 серия" "Беверли-Хиллз 90210 (2019) 1 серия" ПОЛНЫЙ ФИЛЬМ ОНЛАЙН езешм [Беверли-Хиллз 90210 (2019) 1 серия] - "Беверли-Хиллз 90210 (2019) 1 серия" СМОТРЕТЬ НОВИНКИ КИНО игэмч «Беверли-Хиллз 90210 (2019) 1 серия» — [Беверли-Хиллз 90210 (2019) 1 серия] Хороший Фильм сунмцк „Беверли-Хиллз 90210 (2019) 1 серия" - «Беверли-Хиллз 90210 (2019) 1 серия» КИН йиййхс\n„Беверли-Хиллз 90210 (2019) 1 серия" „Беверли-Хиллз 90210 (2019) 1 серия" Лучшие Фильмы 682\n"Беверли-Хиллз 90210 (2019) 1 серия" > "Беверли-Хиллз 90210 (2019) 1 серия" Смотреть Онлайн Полный Фильм 691 8\n"Беверли-Хиллз 90210 (2019) 1 серия" (Беверли-Хиллз 90210 (2019) 1 серия) Фильм Полностью 944 2\n"Беверли-Хиллз 90210 (2019) 1 серия" >> (Беверли-Хиллз 90210 (2019) 1 серия) Хороший Фильм Список 040 7\n«Беверли-Хиллз 90210 (2019) 1 серия» > > [Беверли-Хиллз 90210 (2019) 1 серия] ХОРОШЕЕ КИНО 548 1\n„Беверли-Хиллз 90210 (2019) 1 серия" > > [Беверли-Хиллз 90210 (2019) 1 серия] ФИЛЬМ ПРО 934 2\n[Беверли-Хиллз 90210 (2019) 1 серия] «Беверли-Хиллз 90210 (2019) 1 серия» ПОЛНОСТЬЮ ОНЛАЙН 397 5\n"Беверли-Хиллз 90210 (2019) 1 серия" — (Беверли-Хиллз 90210 (2019) 1 серия) Новинки 2018 +которые +уже Вышли 458 0\n"Беверли-Хиллз 90210 (2019) 1 серия" > > "Беверли-Хиллз 90210 (2019) 1 серия" ХОРОШИЙ ФИЛЬМ 864 8\n(Беверли-Хиллз 90210 (2019) 1 серия) - „Беверли-Хиллз 90210 (2019) 1 серия" СМОТРЕТЬ ONLINE 429 8\nБеверли-Хиллз 90210 (2019) 1 серия сериал 2018 Беверли-Хиллз 90210 (2019) 1 серия серия смотреть онлайн\nБеверли-Хиллз 90210 (2019) 1 серия сколько серий Беверли-Хиллз 90210 (2019) 1 серия сериал.\nБеверли-Хиллз 90210 (2019) 1 серия скачать торрентом.\nБеверли-Хиллз 90210 (2019) 1 серия смотреть онлайн Беверли-Хиллз 90210 (2019) 1 серия


Гуссенкур — Википеди\nГуссенкур (фр. Goussaincourt) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Гранд-Эст регионехь. Коммунан департамент — Мез. Дозанашца йу Вутон-Ба, Вутон-О, Бриксе-о-Шануан, Бюре-ла-Кот, Совиньи, Таянкур, Гре (Вогез). ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Гуссенкур&oldid=6768415»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2021, 17 октябрь, 01:38.


Ле-Кото — Википеди\n46°01′38″ къ. ш. 4°05′12″ м. д.HGЯOL\nХӀокху версин 2 хийцам талла безаш бу. ЧӀагӀйелла верси теллина (2022, 7 февраль).\nфр. Le Coteau\n▼6880 стаг (2019 шеран 1 январь)\nЛе-Кото (фр. Le Coteau) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ОвегӀнь — ГӀона — Альпаш регионехь. Коммунан департамент — ЛуагӀа.\nДозанашца йу ГӀоанн, Коммель-ВегӀне, ПагӀиньи (ЛуагӀа), ПегӀгӀе (ЛуагӀа), Сен-Венсан-де-Буассе.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Ле-Кото&oldid=7892108»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2022, 19 февраль, 02:14.


Кадыров Ахьмад а, цуьнан кIант Рамзан а\nСоьлж-ГIаларчу кIоштийн цIераш хуьйцуш ю Кадыров Ахьмадан а, Висаитов Мовлидан а, Бенойн Байсангуран а, шейх Мансуран а цIераш а тохкуш. Нохчийчоьнан куьйгалхочун Кадыров Рамзанан инициативана тIетовш долийна хIума ду иза. Карара шо долалучу хенахь хьехнера цо Ленинскан а, Заводан а, Старопромыслан а, Октябран а кIоштийн цIераш хицар нохчийн турплахойн цIеращца. Таханалерачу Iедалхоша муха кхетадо- те "турпалалла" бохург? Стенца доьзна ду-те цIераш хийца дагадеанчу наха Оьрсийчоьнан импперина дуьхьал тIемаш бинчу нахе шайн ларам хилар лечкъа цадар - Байсангур а, шейх Мансур а?\nМосквана цхьа кхайкхам бар ду-те иза? Я Кремлан пурбанца арадаьккхина гIуллакх ду, къастийра Кавказ.Реалиино.\nЦкъа хьалха къастор вай ма-дарра, лакхахь хьахийна нохчийн къоман кIентий муха гоьбевлла бу а, церан сий деш а, уьш бицбалийта а тахана Нохчийчоьнан коьртехь болчу Iедалхоша дийриг а.\nШейх Мансур (Ушурма) Къилбаседа Кавказан дуьххьара имам лаьттина ву. 18-чу бIешерашкахь ламанхойн халкъан боламан куьйгалла дина ву иза. 1791-чу шарахь Анапа гIап дIалаьцначул тIахьа каравахара иза. Шен тIаьххьара денош текхна цо Шлиссельбурган гIопахь.\n2020-чу шарахь цигарчу набахтехь хилира Нохчийчоьнан муфтий Межиев Салахь, Кадыровн тIедилларца.\nЛахьан-баттахь шатайпа дагалецира шейх Мансур Нохчийчохь: Куьршаларчу берийн центрерчу пена тIехь цуьнан сурт диллира Marvel комиксан турпалхойн метта.\nОцу юкъанна хьахон догIу, хьаькамаш реза бац Соьлж-ГIалин аэропорто 1990-чу шарера 2000-чу шерашка кхаччалц лелийна шейх Мансуран цIе юха а карлаяккха. 2000-чу шерашкахь шейх Мансуран цIарах техкина урамийн а, Соьлж-ГIалин коьртачу шахьарерчу майданан а, скверийн а цIераш а хийцира Iедалхоша.\n19-чу бIешерашкахь гоьваьллера Бенойн Байсангур Кавказан тIамехь дакъалоцуш, имам Шемалан наиб вара иза.\nШемал каравахначул тIаьхьа а дуьхьало латтийра цо оьрсийн эскаршна.\n2018-чу шеран Зазадокху-баттахь Ярык-су олучу эвлахь Байсангуран коша тIехь цуьнан безамна стела хIоттийра. Кадыровн тIедилларца, цуьнан сурт а карладаьккхира Куьршаларчу берийн цIийнехь пена тIехь дехкинчу Американ Капитанан а, Человек-паук олучу турпалхойн а суьртийн метта.\nВисаитов Мовлад - ШолгIачу дуьненан а, Германина дуьхьал а хиллачу тIемашкахь дакъалаьцна ву. Орденаш а яьхна, тIамера иза даймахка вирзича, шен гергара нах ца карийра цунна бухахь: 1944-чу шарахь нохчий а, гIалгIай а махках баьхнера Сталин Иосифан омраца, "мостагIий" бу аьлла, цIе а кхоьллина.\nСоветан заманан Турпалхо вира цунах иза веллачул тIаьхьа, 1990-чу шарахь.\nКадыров Ахьмад - Нохчийчоьнан куьйгалхочун да ву. 1990-чу шерашкахь муфтий волчу цо Оьрсийчоьнна дуьхьал тIаме джихаде кхайкхира нохчийн бахархой. Нохчийчохь шолгIа тIом боьдучу заманчохь Кремлехьа вирзира иза, цара хIоттийра иза Оьрсийчоьнан субъектан куьйгалле 2000-чу шарахь.\n2004-чу шарахь Соьлж-ГIалахь динчу терактехь вийра иза. Тахана цуьнан цIарах иттанаш объекташ ю республикехь а, цул арахьа а, ю царлахь КадыровгIар схьабевлла эвла а.\nТкъа меттигерчу динан дайша иштта кхетаво, хIунда декхаре бу Нохчийчоьнан бахархой "Ахмат -сила" баха.\n"Кадыров Ахьмад -турпалхо вац, - дIахьедо Кавказ.Реалиица динчу къамелахь бакъоларъярхочо Ахъядов Iийсас. - Шейх Мансур а, Висаитов Мовлади а, Бенойн Байсангур а - уьш турпалхой бу. Ткъа мила ву церан цIераш тахка лууш кIошташна? Уьш боьхкинарш, церан лаамаш а, идейш а, некъ а хийцинарш. Колонизаторех Iалашдина цара нохчийн къам. ХIорш тахана нохчийн къам декъа гIерта идеологин планехь.\nЦарна бIаьргаван ма ца веза шейх Мансур а, Бенойн Байсангур а, Висаитов Мовлади а. Сталинах дозалла муха до цара, нагахь санна, шаьш Висаитов лоруш белахь?\nЧоьхьарчу гIуллакхийн министран кабинет чохь Сталинан бюст ма ю латтош".\nБилггал, Алхановн белхан стоьла тIехь гайтира Москвара веанчу цхьана хьешана Советан Iедалан баьччан Сталин Иосифан бюст. Цецваьллачу корреспонденто хотту цуьнга: "Хьо нохчо ма ву, хьан стоьла тIехь хIара тайпаниг муха мегар ю?" Жоп лучу меттана хьаставаларца журналист маравуллу Алхановс.\n"Шайн ма-хуьллу шаьш даздан гIерта уьш"\nБерийн центрехь шейх Мансуран сурт диллар, амма цуьнан цIе дIаяйар шахьаран объекташкара. Нохчийн муфтийн Межиев Салахьан дуьххьарлера Къилбаседа Кавказан имам латтийначу набахте бIаьргтоха вахар, амма ца воьду иза Оьрсийчоьнан эскархошна дуьхьал тIом бина, тахана набахтешкахь латточаьрга хьажа.\nВисаитов Мовладин ларам бар, иштта, шайн къоман кхоалгIа дакъа хIаллакдинчу Сталинах дозалла дар а. Байсангуран сийнна стела хIоттор а, Кадыров Ахьмад вазван гIертар а. ХIун гойту оцу масалша?\n"КIоштийн а, урамийн а, яртийн а цIераш хийцар, Marvel комиксан турпалхой хийцар а цхьана Iалашонца деш ду - билггал къоман турпалхой болчу цаьрца цхьана могIарехь ша а, шен а да хьалхататтан лаам хиларца,- дуьйцу Кавказ.Реалиига оппозицин блогеро Абдурахманов Тумсос. - Цхьа маниакалан лаам бу-кх и: ша а, шен да вазван гIертар, нахе шаьш турпалхой санна тIеэцийта хьийзаш. Шайн цIераш оцу леларшца тIаьхьарчу тIаьхьенна а яха йита гIерта уьш. Цундела берийн бошмашкахь а цхьана билггал болчу турпалхойн суьрташ дIаоьхкина цара, цаьрца цхьана Кадыров Ахьмадан суьрташ а цхьана. КIошташца лелориг а изза ду. Ленинан кIошт Ахматовн кIошт хир ю? Боккъал а оцу кепашца ша а, шен да а вазвалур ву, наха шаьш турпалхой санна тIеоьцур ду аьлла, билггал тешаш бу уьш".\nШейх Мансур а, Байсангур а турпалхой санна тIеэцар - нохчийн исторехь дуьхьало латтийна нах ларар ду-кх, делахь, билгалдоккху Ахъядов Iийсас. ХIетте а, таханалерачу Нохчийчохь дош аьлла, вистхила йиш яц маршонех, суверенитетех.\nIедална дуьхьал социалан машанашкахь дош аьлларг лачкъавой, дIавуьгий, нахана хьалха дIа а хIоттавой, сийсазво, шишана тIе хаавой, я аьллачух гечдар доьхуьйту видео дIаязъеш. Дайша неIалташ кхийкхадо шайн берашна, дийнна доьзалаш махках боху.\nЦуьнга ладоьгIча, блогер тешна ву, Кадыровс а, цуьнан гоно а лелораш кепаш ю аьлла. Нохчийн къоман бакъболчу турпалхойн шаьш сий до моттийта хьийза уьш. Кремлан интересашкахь лелош хIума ду: Оьрсийчоьнан Iедална нохчий муьтIахь бан гIерташ.\nМосквано мел дукха ахча дайъарх, нохчашна турпалхой ца хета цара кочабухку нах - Кадыров а, Даудов а, Делимханов а.\n"Оьрсийчоьнан Iедал, шена Байсангур а, Шайх Ушарма а, кхиберш а ца безахь а, кийча ду озабезам бан, цхьацца меттигашна цIеран цIерш техкийта – оцу кепехь йо цо шен дуьхьало тахана бевллачу турпалхошна, нохчийн къам маршоне гIерташ къастаеллачу тIеман-политикан карарчу заманан историна дуьхьалоярхьама", - аьлла ю Ахъядовн позици.\nТамашен ду, Соьлж-ГIалин кIошташ цара билгалъяхар цIераш хийца дагахь, уьш ю Ичкерин Iедалхоша тоххара хийцина хилларш. Коьртачу шахьарна 1990-чу шарахь тиллинера Джохар цIе (Нохчийн Ичкерия Республикан хиллачу хьалхарчу президентан Дудаев Джохаран цIе). ТIаьхьо Соьлж-ГIалин кхаа кIоштана техкира Ичкерин кхечу куьйгалхойн цIераш. Веллачул тIаьхьа Яндарбиев Зеламханан а, Масхадов Асланан а, Садулаев Iабдул-Хьалиман а.\nБхархошка хеттарш дан йолаеллера Соьлж-ГIалин мэри, шахьарна чуйогIу кIоштийн а, яртийн а цIераш хийцаран хьокъехь. Карарчу беттан 25-чу дийне кхаччалц дIахьош бара харжамаш. Бахархошлахь йоькъучу анкетица а догIуш, реза хилар хоьтту Ленинан кIоштах Ахматан кIошт ян, Старопромыслан кIоштах – Висаитовн (Висаитов Мавлид – СССР-н турпалхо), Октябран кIоштах - Байсангуран (Бенойн Байсангур - 19-чу бIешарахь нохчийн тIеман хьалханча а, Имам Шемилан наиб а хилла ву), Заводан кIоштах – Шайх Мансуран (Мансур ву Къилбаседа Кавказан хилла имам).


Буьсси-ла-Пель (НьевгӀ) — Википеди\nБуьсси-ла-Пель (фр. Bussy-la-Pesle) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта БугӀгунди — ФгӀанш-Конте регионехь. Коммунан департамент — НьевгӀ.\nДозанашца йу БгӀинон-суьгӀ-БевгӀон, Шампальман, Шамплен (НьевгӀ), Шеванн-Шанжи, Неи (НьевгӀ).\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Буьсси-ла-Пель_(НьевгӀ)&oldid=7817515»


Журналистана Милашина Еленина критика ян админресурс юкъаозийна Нохчийчохь\nОппозицин IАДАТ телеграм-канало чIагIдарца, журналиста Милашина Еленас еллачу интервьюна критикан ян Iалашонца Нохчийчохь административан ресурс юкъаялийна. ЦIарца юьйцуш йоцучу урхаллан белхахошна дан дезарг хьоьхуш, мессенджерехула яржийна аудио Iораяьккхина жигархоша.\n"Массеран а де дика дойла! ХIокху публикацина бухахь йитийша шайн комментареш. Шаьш реза цахилар дIахаийта, мехкан куьйгалхочуьнгахьа гIо даха. Дала гIо дойла вайна!", - боху аудио тIехь къамел дечу зудчо.\nКарарчу беттан 4-чохь Собчак Ксенияна Милашина Еленас елла интервью зорбане яьккхира ютубехь. Цхьана 24 сахьтехь ахмиллион гергга наха ладоьгIнера цуьнга, 21 эзар лайк а хIоттош. Милашинас бечу балхах лаьцна яра интервью - Нохчийчохь адамийн бакъонашца долчу хьолах цо язъечу материалех.\nЗазадокху-беттан 15-чохь "Новая газетан" журналисто Милашина Еленас зорба туьйхира, Нохчийчохь кхел йоцуш байъинчу нахах ша бинчу талламан шолгIачу декъана. Кадыров Ахьмадан полкан хиллачу белхахочо, лакхарчу сержанта Гезмахмаев Сулеймана Нохчийчохь лелочу Iазапех а, байъинчу бахархойх а дина мукIарло дара иза.\n"Новая газетан" информацица, 2017-чу шеран Дечкен-баттахь Нохчийчохь лецира, цул тIаьхьа вийра 27 стаг. Лецначарна ха деш хиллачех теш карийра талламан авторшна. Цо тIечIагIдира, мел лахара а 13 стаг кхел йоцуш вийна хилар.


Ампонвиль — Википеди\n48°16′44″ къ. ш. 2°31′47″ м. д.HGЯOL\nАмпонвиль (фр. Amponville) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Иль-де-ФгӀанс регионехь. Коммунан департамент — Сена а, МагӀна а.\nДозанашца йу ГӀуьмон (Сена а, МагӀна а), Буасси-о-Кай, Буьтье (Сена а, МагӀна а), Ла-Шапель-ла-ГӀен, ФгӀомон, ГегӀшвиль, ЛагӀшан.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Ампонвиль&oldid=7809528»


Монтиньи-сюр-Мёз — Википеди\n50°02′57″ къ. ш. 4°43′18″ м. д.HGЯOL\n▼80 стаг (2017 шеран 1 январь)\nМонтиньи-сюр-Мёз картан тӀехь\nМонтиньи-сюр-Мёз (фр. Montigny-sur-Meuse) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Шампань — Арденаш регионехь. Коммунан департамент — Арденаш. Дозанашца ю Фепен, Эб, Вирё-Молен, Вирё-Вальран. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Монтиньи-сюр-Мёз&oldid=5174409»


ЖехӀала неха берд — Википеди\nЖехӀала неха берд\nЖехӀал неха берд\nЖехӀал неха берег (фр. Côte des Barbaresques) — тӀаьхьара Йуккъера бӀешерера (XV бӀешо) XIX бӀешо кхаччалц хилла Къилбаседа Африкин ЛаьттайуккъерахӀордйистан бердйистан европин цӀе.\nЖехӀал неха бердан йукъахь лорура МагӀрибан мехкийн (Алжазаира, Тунис, МагӀриб) бердаш. Наггахь Ливин а, Мисран а бердаш. Цигахь берберийн хӀордан талорхой-корсараш Ӏаш болу дуккха а портийн базанаш лаьттара, цара кхерамехь латтабора ЛаьттайуккъерахӀордйистан къилбаседехьара керста бахархой. ХӀордан талорхой- лайшбохкархой тӀелатарх ларлуш, бердашца йолу эвланашкара европин бахархой дӀаболхара ламанан баххьашка а, бердашца болчу мехкийн чоьхьа а. ЖехӀал неха бердашкара бахархой Йуккъера бӀешерашкахь бусалба бара, дукхаха берш Ӏаьрбий, бербераш, дукха европин (сакълабий) а, африкин а лайш.\nХӀордан талорхошца къовсам хийцалучу кхиамца хуьлура. Иштта, VIII—XI бӀешерашкахь Ӏаьрбой тӀелетначул тӀаьхьа Ӏаьрбой а, бербераш а ЛаьттайуккъерахӀордйистехь коьрта бара.\nXII—XV бӀешерашкахь ладаме харцам хуьлу европахойн пайденна: Реконкиста а, жӀарахойн тӀелетарш а европахой балабо МагӀрибан бердашка, цигахь испанхоша а, португалихоша а дӀалоьцу дукхаха йолу чӀагӀонаш а, бердашца йолу гӀаланаш (Сабта, Малийлйа, Тунис, ВахӀран, Ӏанаба, ТӀанджа а, кхин йерш куьйгакӀела хуьлу церан шерашкахь а, бӀешерашкахь а).\nТӀаккха а, Ӏаьрбой гӀелбеллачул тӀаьхьа малхбалехь къега исламан керла седа — Ӏусманан импери, цуо Ӏаьрбийн-бусалбанийн регионашна латтадора жигара тӀеман гӀо, XVII бӀешо чекхдолуш МагӀрибан мехкаш (МагӀриб йоцург) шайн куьйгакӀела далийра, чӀагӀйира бусалба хӀордан талорхойн базанаш, схьайехира дукхаха йолу европахойн тергонехь йолу форташ.\nРогӀера каггам хуьлу АЦШн маршонан тӀом а, 1787-1791 шерашкара оьрсийн-туркойн тӀемаш а болуш, европахой Мисарна чубаханчул тӀаьхьа а, цуьнан жамӀехь МагӀриба барт бо АЦШца, маьрша йолу, ЖехӀал неха берд бекъна хуьлу, ткъа Ӏусамнан импери Мисар маршайаларах факт хилла латан тӀехула эскарш берберашна гӀоьнна хьажо таро ца хуьлу. АЦШ хӀаллакбо бербераш цхьацца декъашка боькъий. Иштта, 1805 шарахь хилира ДарнахӀан тӀом, оцу тӀамтӀехь АЦШ хӀордан гӀашлойн корпусо хӀаллакдо Ӏусманан-хӀордан талорхойн эскарш ДарнахӀ, Ливи (ДарнахӀехь). 1830 шарахь французийн эскар чудоьду Алжазаирин махка, хӀинца ца Ӏа хӀордан йистера чӀагӀонаш схьайаьхна, чудоьду бӀенаш километраш континентан кӀорге. XX бӀешо долалуш йерриг регион хуьлу европахойн Ӏедал кӀелахь. Кхузахь кхоллало: Французийн Алжазаира, Испанин МагӀриб; Тунис, МагӀриб иштта тергонехь хуьлу ("протекторат хуьлу") Францин; Ливи урхалле йоьду Италин.\nТуркой хӀордан талорхой Исландин тӀелатар\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=ЖехӀала_неха_берд&oldid=7929660»\nБерберийн хӀордан талорхой\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2022, 16 март, 11:05.