ГIАЛГIАЙ ТЕПТАР: "ХоамфайтоН" (Хьаржа Йоазув) - Страница 2\nГIАЛГIАЙ ТЕПТАР: "ХоамфайтоН" (Хьаржа Йоазув)\nТема: ГIАЛГIАЙ ТЕПТАР: "ХоамфайтоН" (Хьаржа Йоазув)\nГlАЛГlАЙ ТАМАШИЙНА АЛАПАШ\nйоазув САПРАЛ МИКАЬИЛ\nБакъдар оалий вай. Гаьна да вай кхы яхье йувла а, кхыча метташца къувса а, хlана аьлча, вайна воай мотт лерттlа боаггlача тайпа ца ховндаь а, иштта из вайна саго хьа lома а ца баьндаь. Оалаш a да-кх, лом - оакхарий паччахь да, аьле. Цу оакхарашта юкъе вай мотт, зlамига бола сира дахка ба, аьнна хет сона, хийла гуш a бац, наггахьа мара хьа а хазац. Цу тlа даьнна долаш, вай мехка из мотт лебеш а, лоархlаш а тахан малав? Вай массавар, эрсий меттал къамаьл деш ва, тахан. Харца ма хеталд, эрсий мотт ма бувца, ма lомабе, из вайна эшаш бац, яхац аз. Аз яхар фуд, из эрсий мотт лакха айбаь лелабеш мо вай мотт а лакхабаь, лелабе беза.\nВай меттай паьпулати, шер-шерга лаьгlалуш, ден-денга зlамигалуш йа, дукха дувцилга а доацаш. Дукха lийхача циско, дахка лаьца бац, ала-м оалар вай, амма вай меттай хаттараш селлара ира латташ хилар, из бlагал ца йийцача, тахан варгвац. Из вай мотт алсамбалийтара духьа, йувца йезаш йа уж, тайп-тайпара бlагала йоазош хьагучадоаккхаш, тайп-тайпара тохкама каьхаташ кепа а детташ. Иштта мара цох гlулакх хургдац, тlаккха мара нах а цох терко йергйац.\nДаиман мо, абата тlера дlадуларгда вай. Мишта тайпара дале а, амма вай таханар абатдар а), эрсий абат да, иззамо б), цхьацца чулоаца алапаш, шеко йейташ а да. Хьалх 1920 (ткъестабlаьткъоалагlача) шера хинначa лаьттина абата вlалла таралуш а доацаш. Сона фу хета аьлча, Эрсий Паччахьалкхе тlаийца, бахьан а долаш, эрсий алапаш хьаийцад вай, из кlезига а хеташ, кхы цара абатдарий бокъо а ийцад хьа. Аз из хlана яха аьлча, цу абата тlа "ё" иззамо "щ" алапаш латташ хилар сайна новкъа доландаь. Вай дошлоргаш тlа цу алапашца цхьаккха дешаш а ца хилча, санна леладеш да уж вай илманхоша селлара боча, со кхеташ вац. Вай алапаш иззамо боча леладе мегаций цара, царна когаметтал. Кхы цхьа алапо керта чlинга йетташ йа са, "яь" яхаш доа. Малагlа башхало гучайувла "яьй" (ба, да) - "кастрюля" е "яй" - "легкий", "яьси" (да) - "предсмертная молитва" е "ясакх" - "контрибуция", иззамо "яькха" - "алчный" е "якха" - "сосать" (грудь). Вай хlанз эрсий дош "яблоко" е "яйцо" оалача хана, цу "я" алапий кlезига-дукха башхало хьахозаций. Амма "яьйцо" аьнна яз мича ду вай. "Яттlа" - "рваться" е "яьси деша" - "читать молитву", дlаоалаш a дlахьозаш a оаз цхьа йеций. Из "я" алапца хlана яздеш да, вожа "яь" алапца lояздеш хилча. Цу тlа даьлча "яттlай" яха хандош "йаттlай" аьнна язде деза, лаьттина меттай хинна бокъонашта вай зем беча.\nМотт хоза ба вай, амма бакъда, йоазон бокъонаш селлара хьаэрсийдаь хиларахь, из йоазув lодеша а lоязде а дага-м дагlац. Уж чlоагlоргашеи кlаьдоргашеи да тоlаргдолаш, "наlалт хьона мотт" аьнна, дlагlоргволаш. "Со гlоргйа" (so ghorgja) аьнна язде дезача "со гlоргья" аьнна язде деза йоха, вай хlанзара илманхоша. Эрсий да вай, со-м вац! Аз иштта яздергдац!\nДукха болх ба вай кхы бе безаш. Меттай йоазув нийсде деза, абатдар хьакердадаккха деза, дошлоргаш гlалгlай дешашца хьаалсамдаккха деза. Эггара лоархlамегlадар да, вай бераш тlа гlалгlай мотт хьаlомабе беза! Хlаьта лакхе хьоадаьча алапах лаьца къамаьла-м кхы дукха а дергда вай. Цхьаькха цхьа хlама аргда аз, вай даьша вайна тахан хьабенна боа мотт, биц бе йиша йац вай. Бакъда, вай таханар йоазон бокъонашца, ма могга болх бе беза вай!\nПоследний раз редактировалось Sapral Mikail; 05.08.2012 в 18:08.\nХlара дийнат ший меттал лувш, мискинг гlалгlа ший мотт боацаш кхувш...\n1 пользователь сказал cпасибо Sapral Mikail за это полезное сообщение:\nЭРСИЙ ДЕШАЙ ТlАЭЦАРА КУЦ\nВай гlалгlай да, деций? Гlалгlай хиларахь хьаийца леладеш доа эрсий дешаш, кlезига эргадaьнна да аьнна хеташ ва со. Амма, таханарча хьале вай хьа мел эцаш латташ доа а, иззамо метта юкъе мел леладеш доа дешаш, цхьаккха а хьувцамаш доацаш дlачакхадоалаш латта-кх, из иштта хила дезача мо. Аз аргда, хила дезаш дац из иштта. Эрсо, вай дош xьаала велча, вай дlаоалача тайпа мича оала дlа, иззамо lояздеча хана кхыча тайпара lоязду, шийна аттагlа lодешалуча оагlон тlа доаккха цo, из гlалгlай дош дlатlа. Иззамо кхыча метташкара хьаийца дешаш a, хьаэргадоаккха цo. Масалаш гойтаргда аз. "Галстук" яха эрсий дош, эрсий хинна a доацаш гlермана хиннад, цара меттал "Halstuch" оалаш дола, эрсошa из дош хьаийца дале а "хальстух" аьнна мича ийцад хьа. Дика хоза наьха санна эрга а даь, "галстук" аьнна хьадаьд. Цудухьа эрсий мо лоархlаш да из дош эрсийча метта юкъе, вайдараш санна доацаш, хьа мел эцар эрсий белгало йоaллаш.\nИнгалса мотт a эцаргда вай хьа, хьокхам гойтара духьа. Эрсош "солдат" оал, ингалса меттал "soldier" хул из, хlаьта вай цу дешаех "салте" оал. Вайна из иштта аттагlа а, кlезига-дукха гlалгlай меттал а цун кеп хьаоттарахь, дlаала а мог, lоязде а хала хетац. Из иштта эргдалийта бокъо вай йолаш кхоачаме совгlат хилар, гlалгlай меттал шаьра дlайода йоазорг каьхата гlолла, цхьаккха новкъарло йоацаш. Амма ала дезаш да, таханар эрсий дешаш йоазоргаца хац сона, багенац дlаоала-м лац, селлара беламе а, доастаме а вай хозача метта юкъе тахан шоай моттига дlалаьца долаш.\nСона хоза хета вай мотт, вай хьамсара наьна мотт! Вай кхыча метташ тlара хьа ийца дешаш а новкъа вlалла хетац, новкъа хетар фуд аьлча, уж вай шоай долчча бес эргалонаш йоацаш хьаэцар да, сона новкъа хулаш дар. Уж хьаийца дешаш, хувца а ца хувцаш вай хьаийдой, хьаэца а мича деза уж тlаккха, иззамо мотт санна эшаш ба вайна хетта аза-м, гlалгlай меттал дlааьнар эрсий меттал хьааьннар цхьа хилча. Иззал хьовзам сенна бу вай воашта а эрсошта а. Е гlалгlай мотт бувца беза вай е эрсий мотт хьаlомабе беза вай. Амма гlалаэрсий мотт, мотт ба аьнна со цох мотт хеташ вац, цох вlашаш а вац. Цу тайпар мотт, аз бувцарг а бац!\nНаьха цlагlа мел пишка йоагаш хиларахь, ший цlагlа йlайхагlа хет, оалаш да вайна. Иштта меттацара а латта гlулакх, селлара долчча тайп эрсий дешаш метта юкъе дукха леладеш хилар белгало йолаш, вайнах эрсий меттал йистхула тахан, башха ца хеташ. Кхыметтал со се а ва из оамал йолаш, "образовательни методаш" оалачул эрсий меттал "образовательные методы" дlааьлача аттагlа хеташ, селлара гоама эрсий кеп хьагучадоаккхачул е гlалгlай а е эрсий а доацаш. Цудухьа эрсий меттал йистхул, се йистахулача хана. Cеллара из хийралургбоацаш, болхбе беза цунца, ший доазонгах хьакарабоалбейташ. Черсий ворда тlа хайча, черсий илли ала, яхар вайна хургдоацаш, мотт тоабе беза, дlахувцалуча алап дlахувцаш, дlанийслуча дош дlанийсдеш. Тlаккха мара оттаргйац меттай ший ма дарра бокъо, тlаккха мара оттаргбац цунца вай халкъацаpa безам. Со се - ГlАЛГlАЙ МЕТТА - тlехьа ва, се - ГlАЛГlА - воландаьp, са - ГlАЛГlАЙ ОВЛАШ - доландаьp!\nИшколе сона а хьийхаб гlалгlай мотт, баркал ала безам ба, цига цу меттаца аз доттагlал тасса долаш. Амма бакъда, "редакционни материалаш", "образовательни примераш", "транспортни средстваш", "контрактни системаш", цу тайпар мотт, ишколе вaха a ца везаш, шийна а хьаlомалургда аьнна хета сона, кlезига-дукxа эрсий алапаш довзаш волча сагo. Шун Дала аьттув болба, мотт lомабе а, ха а, биц ца балийта a!\nабрек - эбарг (ва, ба) -аш\nабречество - эбаргал (да)\nакция (литературоведение) - аькти (да) - еш\nакция (финансы) - экти (йа) - еш\nасфальт - аьспалт (ба)\nвакцина - вакти (йа) вактеш\nвелосипед - вилспед (йа) -аш\nвитрина - витарже (йа) -ш\nвокзал - вазгал (йа) -аш\nгенеральный - инарала\nглобус - гобувса (йа) -аш\nграммофон - гlармаппа (йа) -аш\nграфин - гарпинка (йа) -ш\nкабина - каьбин (йа) -аш\nкабинет - каьбнат (йа) -аш\nквитанция - къитув (йа) къитош\nконфета - кампет (йа) -аш\nкостюм - каьстам (йа) -аш\nпиджак - финжак (йа) -аш\nполитика - поалитик (йа)\nполитический - поалитика\nкомбинат - каьмбинат (йа) -аш\nпомидор - фамдар (йа) -аш\nпопуляция - паьпулати (йа) паьпулатеш\nпортфель - поартпали (йа) -еш\nрежим - раж (йа) -аш\nсцена - искена (йа) -ш\nтуфля - тlапли (йa) -еш\nформа - поарма (йа) -ш\nчемодан - шамд (йа) -аш\nшашлык - шоашилг (да) -аш\nэтап - итlап (йа) -аш\nПоследний раз редактировалось Sapral Mikail; 18.08.2012 в 20:37.\nСА НАЬНА МОТТ - "ДА ФАНДАРАШТ!"\nНаьна меттацар безам - цхьа мара бац. Е лебу lа е бицбу lа. Из бицлургбоацаш лебе беза из, са мел дoахача хана, ког lо мел ловзача хана, иззамо бlаргий цlацкамаш вlашагlа мел дуллача хана. Кхы цхьа хlама да, меттаца бераца мо хила веза. Боча лелабе беза из, йистхулача хана, лоралуш йистхила веза, из юхамаччахьа баргбоацаш. Ца довзаш доа дош, дикка хьаь чу дlачlоагlадаллалца хьакерда а доаккхаш, дlахо мел хьагучадувла дешаш хьакарадоалде деза, гlалгlай меттал хье йистхулача хана, тlох аьнна, гlарч аьнна, майра йистхургволаш, хье зlамсаг хилча. Оалаш а да-кх вайна, бера хийралургдоацаш цун терко йе йеза, иззамо меттаца бала ца хилар, из мотт хьаlомабанза валар да, аьнна хеташ ва со.\nТайп-тайпара дошлоргаш да вайна тахан арахийца, lомабе безам болчун хьаlомaлургба аьнна хета сона, дийнаха цхьацца дош мара lома ца дой а, кхобаькхозткъапхьи дош ховш хургва моллагlа а саг цхьан шера. Хlаьта итт шера-м шовзткъаялхlийтабlаьдезткъ аитт дош хьаlоaлургда, вlалла дага а доацаш. Дукха дувцилга доацаш, дика ховш ма дий, эггара земсеттагlа маькарло, ший мотт кlоарга хар, йолга. Из маькарло йолаш а лелайеш а нах кlезига ба вай мехка тахан. Курабаьннаб нах, сонтабаьннаб. Тlехьарча хана гlалгlай меттал йистхила а башац. Эрсашха "керда эрсий" санна, вай мехкара "керда гlалгlай" хила безаш ба уж, шоай мохк а нана а кхоана дlа а йехка, леларгбоа. "Да фандарашт", ала безам ба цу тайпара наха, дикагlа кхетаргболаш е тахан дукхагlа леладеш доа гlордаьнна паьрансий калам, "Au revoire!"\nДукха тайп-тайпара кхайкамаш да тахан хьахозаш, мотт леж латта вай, мотт дlабоалаш латта вай, яхаш. Ца балача бехка бий цун, вай тахан массавар эрсий метта тlа дlатlадаьнна хилча. Бера хана денза хьаlомабу наьна мотт, хlаьта вай дукхагlа доа берингаш эрсий белгало чулоацаш да. Цудухьа цигара арадувла бераш чlагlарга мо эрсий мотт бувцаш хул, гlалгlай цхьа дош хьаlомаданза долаш. Ишколе дахачул тlехьагlа, из баш lомабе а ха а безам болаш хулац. Са а хургдацар, бакъдар аргда аз, цу тайпар беринга аз чаккхадаьккха хинна даларе. Зlамига волача хана хьатеркама ца даь хlама, воккха хинначул тlехьагlа хьатlалаца а тlалаца а дlалаца а чам болаш хилац. Цудухьа хьалкхуш хьайоагlа таханар тlехье, эрсий мотт мара ховш хилац. Къайле а йоацаш, вай тахан lомабе гlерташ доа метташ малагlаш да аьлча, ингалса мотт, паьранса мотт, гlермана мотт, lарбий мотт ба, иззамо вайцига хlанз кхы чинкий мотт lомабу аьнна хазад сона. Гlалгlай мотт дlахьехаш а хьахехаш а лаьрхlа хьайила ишколаш йа аьнна хаза а бlаргйайна а йац сона, долча тайп со ала велча. Хlана йац, йац вайна из ца безандаь, аьнна хета сона. Из lомабе яхь a йац вай, цу меттацара уйла лаца а, ха йац вай. Цудухьа кlалабиссаб, духьал вай мара кхы бехке ве саг а ца везаш.\nВай мотт лергбац, нагахь санна - ара лелача данне, цlагlа дагlача данне, новкъосташца, доттагlашца, бовзача нахаца цунца мара вай йист ца хуле. Вай хоза мотт, цун хоза лер, цун шира хьабоагlа овла. Из лебе беза тика тlа хlама эца араваьннача данне, болх беш вагlача данне, наькъа тlа гlолла водача данне, юкъера эрсий хьатlалеташ доа дешаш дlа а доахаш. Хьайна гуш дола хlама, гlалгlай меттал мишта оалар-те яха оамал хьа а лоацаш, чlоагlо йе йеза саго, хана шера эшаргдацар из-м яхаш ца а лелаш. Тlаккха дийнбала а мега вай гlалгlай мотт, вай даьш вайна дита дола деза совгlат.\nMишта тайпара из дале а, амма вай зlамигача мехка из ца лебеча, кхы мича лебергба вай воай мотт. Хlарача паччахьалкха ши-ший мотт лебеш хул, иштта цун бахархоша а хула паччахьалкхен мотт бувцаш. Цудухьа боал из гаьна, дошлорга боарам а шерагlа хул, дукхагlа дешаш a чулоац. Из вай мотт ба-кх из, вlалла хьашаьрабанна ца боалаш, цхьаккхача оагlарах нийса ца луш. Вай къаман нах цун согата боацандаь. Согата баларе, бувца гlертаргбар гlалгlай мотт, эрсий мотт бувцаш мо. Из бувца эсала хетaргдацар. Гlалгlай дешаш а дицлуш хургдацар. Вай воай мотт лебе тагац, вайна воай меттал деша магац, язде а хац. Из чlоагlа во a да, харцахьа а да аьнна хета сона. Из иштта хургдоацаш, кlезига-дукха оарца довла мегаргбар вай гlалгlай нах. Шоай метта сий деш, из бувцара духьа шоайлa яхь лоацаш!\nДа фандарашт (хlир.) - До свидания!\nAu revoire! (паьр.) - До свидания!\nкалам (ба, да) - фраза\nRUSSO TURISTO АЬННА, ЧАКХА-М ДАРГДАЦ\nДешаш - меттай хьалйоттаме долдаш йа, амма цара хьаьдlоагlалаш каста шоайла хулаш доа дувцараш да. Шоашка хаьтта хиннадий оаша вlалла а, хlана оалаш да вай "поезд", хlана хоза вайна каст-каста "телевизор" яхаш дола эрсий дешаш. Ужаш а доацаш, дукха да вай тахан эрсий меттал дlаоалаш а хьатlаоалаш а тайп-тайпара дешаш. Гlалгlай меттал доацаш е царна цlитилла вlалла бокъо a йоацаш да вай. Лакха хlана лоаттадац вай хоза гlалгlай "цlерпошт" е "суртгойторг" яхаш дола дешаш. Дар-доацар дувцаргдац вай, амма сона ховча данне, дош хьакхолла дукха уйла йе йезац, кlоарга хьаькlийле эша укхазa, из дош хьаэцаме а дlаэцаме a хьахургдолаш, дошдоацар а доацаш. Цхьацца гlалгlай дош хьачукхоссаш, цхьацца эрсий дош дlааракхоссаш, мотт хьацlенабалар а наха юкъе дlачlоагlабалар а хургда, вай из гlулакх мел ца доалийташ иштта дlачакхадоаккхе.\nМотт хьаlомабар, хий чу дулхаплоап тувсар мо дац. Укхаз корт беза эггара хьалх, lома сенна беш ба аз аьнна хаттар а делургдолаш, хьоа а беза. Хьаькорт хила везаш хlама дац укхазa, аммабакъда, меттай бокъонаш ха а йовза а дагалоаттам а болаш хила везаш ва из lомабе гlерташ воа саг. Дега тlа доаттlам мо да из гlалгlай дош хьадагацадухар, из вай лебеча метта юкъе дlачlоагlацадалар. Цхьан хана ганз хинна йолаш, тахан жlален дlакхессача тlехк мо мара, вайна безаш боацаш боа мотт.\nНаха хьехам бе лаьрхlа хlама дац са, се lилманхо а воацандаьр е хьехархо а волаш лакхача ишколе айса болхцабаьндаьр, аммабакъда меттаца кlезига-дукха болх беш, из хьатохкаш хьавоагlаш ва со, кхыметтал эрсий дешаш a мишта, мичахьара хьахиннад ха безам болаш се воландаьр. Хlана ва, ва - вай дукхагlа дола дешаш царгара хьаийца леладеш доландаьр. Хlаьта цара шоай хана е гlермана меттагара ийцад хьа, иззамо ингалса а паьранса а метташкара хьаийдаьд, тахан эрсий мо леладеш доа барчча дешаш. Царна хlана мегаш да из, вайна хlана мегаш дац из, хетта аз-м? Сога хаьттача, доккха ховли-довзали да. Аз аргда, рисап цхьа мара дац укхаза, цар мо дешаш хьачуийде деза, долчча бесса хьа а ца эцаш, гlалгlашта аттагlа дlаоалургдолча тайп хьатоаде деза цара деший оаздар а йоазувдар а.\nДоккха таьзет да са дега чу латташ дар. Саг веннав аьнна, латташ дац из. Дала-м, дерригаш да вай дала дезаш. Таьзет латта, гlалгlай меттал сагац йистхила хара шераца халагlа хуландаьр. "Метта доал дар а да - къонахчал", Пхьилекъонгий Амира уйламугlар зеча, эггара хьалхара мугlа чу латташ доа дешаш да уж. Ший маlан долаш аьнна, дешаш да уж. Хlаьта ший мотт ховш а бовзаш a ца хилча, малагlа доал дергда саго, сога хаьттача, цхьаккха. Хьамсара кагийнах, мотт lомабе ха йаьннай вайна, из бицлургбоацаш, паналургбоацаш, ширалургбоацаш.\nШе вахача паччахьалкхе адаптде аттагlа хургдолаш, эггара хьалх мотт lомабе беза, оалаш да вайна. Сона гуш долча суртага хьажача, адаптде лаьрхlа саг вац. Духьал "russo turisto" яхача кица тlа дlатlадаьнна ийрча гlулакх да, вай меттацар дар. Хетаргахьa "terra incognita" а хинна дlабоалаш ба вай мотт, мотт дабаьначул тlехьагlа, къам а даргда дlа, "lingua ingussia" маlанах, лувкхера мара дунен тlа кхы хlама ца дуссаш. Из бахьан а долаш ала безам ба эггара тlехьара дешаш, "Кlала ма бусийта шoай даьша лебаь мотт, хийра меттаца лувш, валац вlалла кот", аьнна.\nадаптироваться - адаптде\nблок - долд (йа)\nлогика - хьаькlийле (йа)\nрецепт - рисап (да)\nтрещина - доаттlам (дa)\nумозаключение - хьаьдlоагlал (йa)\nумник - хьаькорт (ва, йа, ба)\nфрикаделька - дулхаплоап (йа)\nlingua ingussia (лаьт.) - гlалгlай мотт\nterra incognita (лаьт.)- ца бовза мохк\nМА КЪА ДОЛАШ ХЬАЛ ДА-КХ ХЬА ХЬАМСАРА "ГlАЛГlАЙ МОТТ".\nШоай меттах ца баша къонгаш, сий дайна лела моастагlий. Ала хlама дац са цу кицах. Цхьан хана дагадеха дале а, амма тахан дика нийслуш да аьнна хет сона уж дешаш. Бlаргаш къоарзаде дезаш хlама дац укхазa, дар да-кх из, вай меттай таханара хьал да-кх из. Вай къаман нах ах эзара совгlа тахан лоархlаш бале а, наьна мотт бувцаш бола нах кулгашца дагарбал мара хургбац. Гlалгlай мотт лерттlа деша ховраш a из нийса lоязбе могараш а кхы кlезигагlа хургба, хьо из тахка велча. Ший мотт ца безалга да из е эрсийчул дукха халагlа хеташ из lома a ца луш вай кагийнах дlалелалга да, боккха лепа седкъа мо къайле йа.\nВай мотт, укх гергача дунен къайле чулоацаш хьабоагlаш ба, фуса тарра баьржаб из ший тешчlоагlон лараш массайолча миlингашка фуртонгашта йитара духьа. Овла боаца баl михо ловзабу, аьле а оал вайна. Иштта данне дагадийха кица дац аьнна хета сона. Ший миччахьара хьаваьннав хьа дезаш ва моллагlа а саг. Ший дай тархьар ха а довза а дезаш ва из. Хlаьта ший мотт бовзаш ца хилча малагlа овлaш тохкаргда цу саго, малагlа тархьар lомадергда цо фуртонго.\nНаьна мотт ца хар - сира къайг мо leхар. Тахан из къайг мо lехаш ва массавар. Аьрзеш - шо йолаш йий, дийна йий шо, кlезига-дукха шун оаз хоза безам бар са чlоагlа. Сайна чlоагlа хоза хеташ йоа оаз - гlалгlай оаз. Хlана ва вай массавар тахан эрсий меттал лувш, йистхулаш, къамаьл деш. Цхьан йоазон тlа дара яздаь латташ гlалгlай хlара саг ши мотт бувцаш ва аьнна, бакъ дац. Тахан бахаш бола гlалгlай нах шоай мотт бувца эрсийчу ингалса мотт бувцаш санна. Иштта мара мотт ца ховш хилча, из мотт дика ховш ва со аьнна, сона-м оалургдоацар, аьлча а бакъ хургдацар. Ингалса мотт lомабеча хана вай хьаlомадар фуд, цхьацца йола йоазон бокъонаш, хандош, белгалдош, цlердош; ингалса алапат, хийла хьехархочоа шийна а дикка ховш доаца; таьрахьий цlераш, беттай цlераш, цхьацца дола оакхарий цlераш, циска, жlали, етт, пхьид, бlехал, гизга; накъадаргдола говза каламаш, цlи мишта йа хьа, масса шу даьннад хьа, миштад хьа гlулакхаш, иштта дlахо а. Хlаьта дlахо кхы коаргагlа хьаlомаде гlерташ а, ха безам болаш а сона е хьехархо вайнавац соx е дешархо кхийтавац. Из ингалса мотт мо мара вайна воай мотт ховш ца хилча, из хов аьнна ала бокъо йолаш да вай е йоацаш да вай, ха безам бар са. Цу ховша долча гlалгlай пхьибlаь дешаех доккхал дaр - вира тlа вагlар a ший говра тlа вагla аьнна, хетар мо да. Вира тlа даьгlа даргдий вай, тахан хlарравар маьшена тlа ха дагалоаттам а болаш хилча.\nХала хетар фуд, "дарбни" ала дезача "лечебница" оал вай, из а эрсий меттал оалча хана "больница" аьле а оал, хlана оал, оал-кх гlалгlай мотт ца хар совгlа эрсий мотт а дика ховш ца хиларахь. "Лечит" - "дарба ду" аьнна оал, "болит" - "лазар ду" аьле оал гlалгlай меттал, иштта "лазарни" ала дезача вай "больница" мара алац. Кхы курро, эрсий мотт дика хов тхона, яхаш a лелаш ба, lовдалаш. Изза моргга масалаш шортта йа вай метта юкъе, царех лаьца къамаьл де хьожаргда вай тlехьа тlадоагlача йоазош тlа. Co ала гlертар фуд аьлча, цlена гlалгlай меттал йистхила бокъо йа вай, безам хилча, эрсий дешаш юкъе тувса а ца дезаш, аммабакъда тахан мо мара вай терко ца йой бувцача метта, язбечоа-м кхы гаьна дар вай, из а хийла бицлургба цхьа ха йахачул тlехьагlа.\nКагийнах, жихьа, lомабой вай воай хоза бола наьна мотт. Эрсийчул фу даь эсалагlа ба из, вайна тахан безаш боаца гlалгlай мотт? Дукха даха, гlалгlай мотт бувца, гlалгlа-эрсий мотт бац аз бувцар, цlена, боча, дошо гlалгlай мотт ба! Зирако ховш аьнна дешаш да: "Гlалгlай мотт ховчоа массадолча къаман мотт ховргба!" Тамаш йа-кх цун уж дешаш тахан хьаоаларгдаларе аьнна хеташ, со а ва!\nОднако... Спасибо. В натяжку, правда, но я осилила текст.\n2 пользователей сказали cпасибо Магомедовна за это полезное сообщение:\nOvod (15.06.2013),Sapral Mikail (22.12.2012)\nЧУЛОАЦАМЕ ХИЛА ДЕЗАШ ДА МОЛЛАГlА ЙОАЗУВ\nШин дешаца ала безам бар ба-м, амма могаргдоацаш санна хета сона, хlана аьлча Сердалонах лаьца де безам ба са тахан къамаьл. Ма дарра аьлча, цу тlа гlалгlай меттал гучадувла йоазош дага а лаьца, ши-кхо дош ала безам бар са царех. Цкъа-дале, дукха эрсий дешаш гучадувландаьр, шоллагlа-дале, гlалгlай дошлоргашца уж тайнадоацандаьр.\nСердалон йоазош айса дешача хана, дукха хlама хьаэца аз, ала доагlаш да укхаза эггара хьалхa. Тайп-тайпара гlалгlай эзделах лаьца дувцараш, вахарах хьабелгалдаьха исбахьален куцаш, кlезига-дукха вай мехках хьасуртдаь керда хоамаш. Амма ала доагlаш да, цхьацца доа дешаш чlоагlа новкъа хулаш да, гlалгlай меттал lояздаьча йоазошта юкъе нийслуш уж хилча. Эггара хьалхара цу тайпара нийслуш доа дош да, "алфавит". Вай цу дешай ши таржам да, а) "абат" иззамо б) "алапат", из а доацаш "абатдар" ала йиш йа е "алапатдар" а аьлча харца хургда аьнна сона-м хетац. Вешта аьлча, алапато малагlа белгалонаш чулоац ший декхара юкъе. Цу алапаш чулоац, кхыча дешашца аьлча алапаш лу цу. Тlаккха "алаплорг" аьнна из lояздеча а эрсий дош "алфавит" ца алара духьа, гlалгlай мотт бувцаш вола саг кхетаргва, вай дошлорга тlа хьажа а ца везаш.\nДlахо гlоргда вай. Дукха нийслуш да иззамо "школа" аьнна lояздеш доа дош. Вай из дош эрсaшкара ийцад хьа, хьаэрга а даь цох "ишкол" аьнна оал вай гlалгlай меттал. Хlана яздеш да из тlаккха юххера а "школа" аьнна, кхеташ вац со вlалла а. Иштта "школьный руководитель" ала велча "школьни руководитель" аьнна оал, "ишкола кулгалхо" ала мегаш долча. Селлара эсалa хlана боаха вай воай мотт, гlалгlай меттал lоязде мегаш дар, гоама-чlоама гlалгlа-эрсий меттал язде гlерташ. "Поэт", "поэзия", "стихотворение" - уж дешаш-м хlара lо мел яздеш долча йоазон тlа нийса ма лой. Дошлорга тlа "поэтах" "оазанча" аьнна таржам дешшехь, иззамо "поэзех" "оазале" аьнна оалашшехь, хlаьта а "поэт", "поэзи" аьнна мара lоаязде тугаш бац-хк вай сердалон фисарaша. "Стихотворение" - кхолламугlар е кхолламугlарч е уйламугlар аьнна хьадашха мегаш дола дош, вай ший долчча тайп "стихотворени" аьнна оал. Селлара хийра хlана ба вайна воай хьамсара мотт, дlакхетаве со, дукха даха. "Музыка" а оалачул "мукъам" аьлча хозагlа деций, оашаш гlалгlай меттал яздеш хилча, моллагlа а бlагалах лаьца теркаме йоазув. Теркал хlана диц оаша вай гlалгlай дошлоргаш, долаш ма дий уж, дукха тайп-тайпарa дешаш а чулоацаш, цара таржамаш а.\nВай мотт чlоагlа бlаьхий ба, дукха дешаш да хьатахка а, хьатохкаш а латташ, аммабакъда, вай фисарaш цкъа йолча хана шоашта аттагlа доа оагlув хьа а лаьце, эрсийча дешаца lоязду гlалгlай меттал шоашта хьадагацадувхаш доа дош. Цудухьа "хенпаста" оалачул цара "банан" оал, "амнасте" ала дезача цара "заповедник" аьле дlаоал. Иштта мо мара вай меттаца болхбеш ца хулий, вай къаман нах а хана шера бувцаргба-кх из наьна мотт, доаггlача тайп. Доацача дешашта де хlама дац, амма дараш мукъа леладой вай, наха а довзийтара духьа, шоашта а накъадалара духьа.\nХlаьта, тlеххьара a тlаоалаш аргда аз, Сердало вайга йолаш дика кха ба, цу тlа гlалгlай алапаш кепа мел деттача хана - вай мотт даиман дийна болаш хургба. Бахалба са Мотт, бахалба са Мохк, йахийла са халкъа Уйла!\nазбука - абат (да)\nалфавит - абатдар (да), алаплорг (да)\nбукварь - алапат (да)\nмузыка - мукъам (ба)\nписарь - фисар (ва, йа, ба)\nпоэзия - оазале (йа)\nпоэт - оазанча (ва, йа, ба)\nстихотворение - уйламугlар (да)\nшкола - ишкол (йа)\nшкольный - ишкола\nПоследний раз редактировалось Sapral Mikail; 27.06.2013 в 16:39.\n2 пользователей сказали cпасибо Sapral Mikail за это полезное сообщение:\nOvod (15.06.2013),Инфанта (16.06.2013)\nЙОАЗОНХОЧОА ШИЙ КХОЛЛАМА АЬТМАСПАР ЭША\nЙоазонхочоа даиман ший кхоллама аьтмаспар эшаш хиннай. Из йоацаш са даха магац цун, хlама lоязде безам хилац, керта чу уйла соцац. Дийна волашшехь веннача сага тара хул из. Ший лоархlаме миlинг эшаш хул йоазонхочоа, вешта хlама хьакхолла дешаш вlашка дагlац меллара каьхаш тlа из lотlаветталой а. Иштта xlара йоазонхочун ши-ший рисапаш да, ши-ший кечалаш йа, ши-ший каьнишкаш да гlо деш е новкъостал луш, хlама lояздеча хана, гонахь лелаш йоа уйла хьалоацача хана.\nДика карматал йолаш воа йоазонхо, шийца даиман йоазтептар леладу, иззамо ший кулгo коабал деш доа йоазорг а. Ший араваьннача меноте, шийх хьакхеташ йоа уйла дlаязйе а, из хозача кепаца тlехьагlа lодиллара духьа накъайоалаш йоа говзал йа из, хийцца ала мегаш да аьнна хета сона. Хlана аьлча, уйла кlормац мо йа, цlаьхха гуча а йоал иштта цlаьхха къайла а йоал. Цун тlехьаaддал ваца хьо, мел aддара юха хьалоацаргйоаца хlама йа из - уйла оалаш йоа. Иштта ала тарделча, ший деррига вахар дешашца дувзаденна да йоазонхочун. Цо денгара денга лоха уж, массехк бетта хьатохка уж, иззамо шерагара шерага lоаду уж. Ший къаман мотт лакха лоаттабе гlерташ ва из ди денга мел доал. Меттай хозал, кlоаргал, маlандар, тархьара овлаш хьахьокхара духьа, хlара ди тlехьагlа, ший балха каьхаташ тlа кортa lотlабетташ лоархlаме болх ба, цо беш бар. Ший хьамсара наьна мотт хьаlомабе гlерта из. Из кlезига а хеташ, ший тlехьенашт цу меттай сомма дошлорг а дита, безам болаш хул из, цудухьа къахьега цо ма могга дукха а ма могга шортта а.\nСо даиман цецвувлаш хьавоагlаш ва, цара беча белха. Ма кlоарга а ма говза а дешаш хиннад уж, цара шоай йоазон кхолламаш тlа юкъе леладаь. Къа-маьл, лув-кхера, села-lад - хоза дешаш деций уж? Ма дукха да уж вай хозача метта юкъе, барчча каьнишкаш lояздела-м да уж, тахан вайна уж эшаш доаца мара. Каш уллаш воа венна саг мо мара дагабагlац вайна воай мотт, эшац вайна воай йоазув, ледац вай воай гlалгlай зовне къамаьл. Хlана? Фу даьд вайна? Фу хиннад вай гlалгlай йоазона?\nСона чlоагlа хозахета вай къаьна мотт, лаьрхlа шира из хилара кхы а дукхагlа хозахеташ. Цунца мара уйла йе магац сона, гlалгlай йоазонца мара lоязлац, хlама lоязде со велча. Дега ховха дарба мо тlалата из, мерза кампет мо чам болаш ба из, са хьамсара наьна мотт. Fama crescit eundo - лаьттина меттал кица да вайна, "Йоахар даха, дебалурга хьежжа", яхилга да из. Иззамо а аьнна хета сона мотт а баха, из саго мел лебеча хана, йоазон тlа из гуча мел бувлача хана. Мотт lомабе беза, меллара къаьна из хиларахь, лакха лоаттабе беза, наьна мотт из хиларахь. Тlаккха мара нах а сий дергдац цун, из ха а тахка а тlаккха мара гlертагбац уж.\nЛаьттинаша оал, "Plenus venter non studet libenter", тlатоха а тlерадаккха а ца дезаш нийса харжа дешаш да уж. Гlалгlай меттал аьлча, "Йиззача гийго, хlама lомайера тlера йац", яхилга да из. Вай тlехьарча хана чlоагlа дизза лелаш да, цудухьа ледара леладу вай меттацара гlулакхдар гlулакхдоацар. Алхха йоазонхоша мара кхы цу меттаца тахан болхбеш нах биссабац, уж а селлара кlезига болаш, тархе тlа дома кlала тхьайса уллача каьнишка тарденна гlулакх дa, вай йоазув хьоаде хьо велча. Хlаьта вай цун кlезига-дукха терко йоре, цунга кlезига-мезига хьожаре, кхы а хоазагlа хинна дlаоттаргбар из, аз тешал ду, аз сайгара дош лу шоана. Сайна ма могга язде хьожаргва со, гlалгlай меттал каьнишкаш деша а гlертаргва со, сай кертачу из гарга мотт хьаадаптде нидзбергба аз, из бицлургбоацаш, из кlала бусаргбоацаш.\nАла-м атта да, деций? Из аьнначул тlехьагlа дута ца дуташ хьаде цlитрув чутасса чай малар мо дац. Сатоханидз эшаш да укхаз, сабар а сатем а иззамо оамал а. Вешта-м керта чу хьоа хилча а дац вlалла новкъа, хlана аьлча меттацара гlулакх даиман хьаькъалацара эздел да, из кхетаде а дlаэца а шо корта болаш хулий.\nатмосфера - аьтмаспар (йа)\nконфета - кампет (йа)\nлимон - цlитрув (йа)\nручка - йоазорг (да)\nтетрадь - йоазтептар (да)


Дэдэ — Википеди\n57°12′46″ къ. ш. 53°49′49″ м. д.HGЯOL\nДэдэ картан тӀехь\nДэдэ (оьрс. Дэдэ) — Российн Федерацин Удмуртин Шарканан кӀоштан юкъа йогӀу эвла.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Дэдэ&oldid=4446228»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2020, 15 январь, 05:38.


Вис-ан-Артуа — Википеди\nВис-ан-Артуа (фр. Vis-en-Artois) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта О-де-Франс регионехь. Коммунан департамент — Па-де-Кале. Дозанашца йу Буари-Нотр-Дам, Шеризи (Па-де-Кале), Гемапп, Окур (Па-де-Кале), Андекур-ле-Каньикур, Монши-ле-Пре, Реми (Па-де-Кале). ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Вис-ан-Артуа&oldid=5158333»


Тейни (гуо, Миссури) — Википеди\n36°39′ къ. ш. 93°02′ м. д.HGЯOL\nТейни (гуо, Миссури)\nинг. Taney County\nТони, Роджер Брук[d]\n▲54 592 стаг (2015)\nКрисчен (гуо, Миссури), Бун (гуо, Арканзас), Дуглас (гуо, Миссури), Озарк (гуо, Миссури), Мэрион (гуо, Арканзас), Кэрролл (гуо, Арканзас), Стоун (гуо, Миссури)\nNational Register of Historic Places listings in Taney County, Missouri[d]\nХӀокху терминан кхин а маьӀнаш ду, хьажа Тейни.\nТейни (инг. Taney County) — АЦШ Миссури штатера гуо. Центр – гӀала Форсайт.\n2019 шарахь гуонехь вехара 48 023 стаг.\nГуон майда 1637 км²..\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Тейни_(гуо,_Миссури)&oldid=5078064»


Сусирак — Википеди\nСусирак (фр. Soucirac) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Окситани регионехь. Коммунан департамент — Ло. Дозанашца йу Жинуяк, Монфокон (Ло), Сен-Шамаран, Сен-Сирк-Суяге, Сен-Проже (Ло), Сеньерг, Ваяк, Ле-Виган (Ло), Cœur-de-Causse[d]. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Сусирак&oldid=5189902»


Обновлено 20.05.2017 18:21 Автор: Administrator 23.12.2016 13:01\nНохчийн маттахь, нохчийн махкахь (2-г1а дакъа)\nЗайнаъ . Кхин дIа цунна тIехь латтийна къизаллаш ма йийцалахь, соьга лалур дац хьуна иза.\nАСПИРАНТ. Мухха а делахь а, вайна хаа дезаш ду-кх иза…Иштта таIзар латтош, цхьана набахти чуьра кхечу воккхуш, цкъа Москох дIавуьгуш, юха цигара цIа валош, (цкъа тоьпаш тоха дIа а хIоттийра Авторханов Iабдурохьман), боцу бехк тIелаца бохуш, ницкъ бира дехачу пхеа шарахь. ТIаккха къизачу Iазапхойн тхьамда Ежов лаьцна чувоьллича, шолгIа суд йира цунна.\nХIинцалц цунна тIетеIийна бехкаш: контрреволюцин Союзехь дакъалацар, тешам цаларбар, кхиберш дIа а баьхна , цунна тIехь битира цхьа бехк: Авторхановс язбина белхаш Советан Iедална дуьхьал, цунна зен деш бу, аьлла.\nСуьдхо. Гражданин Авторханов! Айхьа Советан Iедална дуьхьал, цунна зен деш йолу киншкаш язъеш, болх бина хилар даре дой ахь?\nАвторханов. Даре ца до. Сан книгаш марксизман-ленинизман лехамашна жоп луш ю.\nПрокурор. Ткъа эксперто, Iилманийн доктаро Сафоновас хьо бакъ вац боху. Дийцал ахь, Сафонова…\nСафонова. «Революция и контрреволюция в Чечне» боху болх вредительски бу, хIунда аьлча, гражданин Авторхановс цу тIехь хестабо хIинца, халкъан мостагIий бу аьлла, «Iорабаьхна болу : Шляпников,Фигатнер, Гикало, Костерин, кхиберш»…\nАвторханов. Алахьа, I930 шарахь и киншка айса язъеш, суна мичара хуур дара и хIетахь цу лоручу, лаккхарчу даржашкахь болчу нахах I937 шарахь «халкъан мостагIий» хирг хилар?\nПрокурор. И бу-кхий хьан бехк. Хьуо а «халкъан мостагI» хиларе терра, хьуна хIетахь ца лиъна и «классан мостагIий» ма-барра гучубохуш, Сталина вайна ма-хьеххара, сема хила.\nПрокурор. Кхин хIумма дуй хьан ала, Сафонова?\nСафонова. Ас сайн экспертни заключени тIехь билгалдаьккхина гражданин Авторхановс шен накъосташца Яндаровца, Мациевца цхьаьна язйина «Нохчийн меттан грамматика» а зене хилар.\nАвторханов. Бехк ма биллахь, хьуна нохчийн маттахь деша хаьий?\nСафонова. Ца хаьа.\nАвторханов. Хьуна муха хаьа, нохчийн маттахь язйина йолу и грамматика ямарт юйла, хьуна нохчийн маттахь деша хууш а ца хилча?\nСафонова. Ас деша оьшуш а дац, цуьнан авторш «халкъан мостагIий» хилча, церан киншка а ямарт хир юй хаьа суна.\nСуьдхо. ГIовгIанаш! ГIовгIанаш ма е! Дерриге а кхеташ ду. Авторханов, хьуна тIаьххьара дош ду.\nАвторханов. Ас дIахьедо, со цхьана а хIуманна тIехь бехке цахилар. Цундела дехар ду суьде, со маршаваккхар!\nСуьдхо. Суьдо кхиэл йо уголовни кодексан 58 статья ворхIалгIачу пунктаца билгалбаьккхина бехк, Авторхановн тIехь хилар тIечIагIдан, цунна чохь яккха кхо шо хан тоха а. Амма цо хIинцале чохь даьккхина диъ шо сов, цундела Суьдо сацам бо иза маршаваккха.\nАСПИРАНТ. Авторханов Iабдурахьман шен доьзалца Соьлжа-гIалахь кхин мехах хIусам а лаьцна, ваха хиира. Хьалхалераниг и чувоьллича , Iедало дIаяьккхира…цуьнга кховдош болх бацара, амма НКВД-н тидамера ваьлла вацара иза…\nАвторханов волчу вогIу цхьа стаг – Айкх.\nАйкх. Ассаламу Iалайкум, Iабдурахьман.\nАвторханов. ВаIалайкум Ассалам, вало чоьхьавер ву вайша.\nАйкх. Чоьхьа а вер ву. Ас деана къамел чохь дийцар гIоле ду.\nАвторханов. Вало ткъа.\nАйкх. Со вевзий хьуна?\nАвторханов. Цхьанхьа гича санна-м хета суна хьо.\nАйкх. Гина хьуна, гина хьуна… Со хьоьца мацах гимназехь доьшуш хилла ву-кх…\nАвторханов. А-а, ван а ма ву… Маашев…\nАйкх. Нийса боху… Маашев Махьма.\nАвторханов. Хьо лаа лелий?..\nАйкх. Лаа лела… Цхьанхьа болх ца бича ма ца довлий вай.\nАвторханов. Мичахь ву хьо балхахь?\nАйкх. Рабфакехь ву бохуш ву. Амма Iедало тIедехкина кхин декхарш а ду сан.\nАвторханов. ХIун декхарш ду уьш?\nАйкх. Тайп-тайпана. Масала, хIинца тIедиллина декхар ду: хьо гуттар а тергамехь латтор. Мича воьду, маца араволу, маца чувогIу, хьаьнга вистхуьлу… Цул сов, хьоьца денна къамелаш дар а тIе диллина суна, хIора кIиранна чохь шозза оцу къамелийн хьокъехь отчет яла еза, кехат тIе дIа а язйина…\nАвторханов. Даккхий декхарш ду хьуна тIедехкинарш-м.\nАйкх. Хьо сох кхарда ма кхарда, Iабдурохьман. Кеша го ас лелош дерг. Хьо сох кхетахьа. Сайн лаамехь лелаш ма вац со. Дан хIума дац-кха…\nАвторханов. Со кхетта хьох. Хьайн болх биэ ахь.\nАйкх. Ас хьуна цхьа хьехар дийр ду… Ас цIенчу даггара боху хьуна. Суна дика евза хьуна и НКВД-е. Цара цкъа юьхьарлаьцна стаг вуьтуш вац хьуна. Цара хьо а вуьтур вац. Цундела кхузара дIаваха везара хьо. Кхузара гена мел вели а дика дара хьуна.\nАвторханов. Сан доттагI Маашев! Со ведда Колыма водахь а, со лаьцна схьавалор цхьа цуьрриг хала дац кху Iедална. Нагахь, ас маьрша а волуш йоккху хан яхъялийта хьуна лаахь, ахь цхьа хIума дан деза.\nАйкх. ХIун ду иза?\nАвторханов. Сайх лаьцна НКВД-е дIаала дезарг ас айсса яздийр ду хьуна. Ахь цу тIера хьайн куьйгаца схьа а яздай, дIалуо хьайн хьаькамашка. Реза вуй хьо?\nАйкх. Дукха чIогIа реза ву, суна гIазкхийн маттахь лартIехь язъян а ма ца хаьа.\nАвторханов. Резавелахь, хIора кхо де моссазза долу, хьайн отчет дIаяхьа схьавола… Вайшиннан барт цхьаьнга а багах ма баккха. Нагахь и Iедална тосалахь, со-а, хьо а – ший а хIаллаквийр ву цара.\nАйкх. Кхетта со.\nАвторханов. Кхеттехь ларлуш хила!\nАйкх. ЧIогIа хир ву. Со воьду. Кестта схьакхетар ву. Iодика йойла!\nБуьйса. Авторхановн чохь. НеI туху.\nАвторханов. (НеI йоьллуш). Мила вара неI йиттинарг, схьа гучувала.\nХалид. Со вара иза, Iабдурахьман.\nАвторханов. Халид, хьо ву и?\nХалид. Со ву.\nАвторханов. Хьо лаа вуй? Хан йоцучу хенахь?..\nХалид. Хенаш къесточохь дац гIуллакхаш, Iабдурахьман.\nАвторханов. ХIун хилла вайна цу бесса… Аьлча а, хIун ду вайна тIекхачаза…\nХалид. Вай сихха ца хьийзахь, кхин а доккханиг ду вайна тIекхача мегаш.\nАвторханов. ХIун ду-техьа иза?..\nХалид. Соьлжа-гIалин набахтин хьаькаман гIоьнча ву суна вевзаш… Цхьа жуьгти. Даим нохчашна юккъехь Iийна, нохчийн мотт а хууш. Цо хабар тоьхна: тховса хьо, Iабдурахьман, лоцурволуш а ву, набахти дIа ма кхаьччи, хьуна тоьпаш тухурйолуш а ю…\nАвторханов. Цара иза сихха дийрдуйла хиъча, караваха а мегар дара.\nХалид. Ахь хIун дуьйцу, акхарошна кара муха воьду?\nАвторханов. Делахь, кхин дан хIумма а дац, лам чу а вахана, обаргех дIа ца кхетахь.\nХалид. Иза некъ бац. Уьш НКВД-с тахана- кхана хIаллакбийр болуш бу.\nАвторханов. Ткъа хIун де ас? Ахь алахьа…\nХалид. Вайшимма, жима волуш биъна дуй биц-м ца бина ахь?\nАвторханов. Ца бицбина. «Ас, Авторханов Iабдурахьмана…\nХалид. «… Ас, Ошаев Халида дуй буу….\nАвторханов. …Халкъан ирсан дуьхьа ваха, цунна тIебогIучу бохамашна дуьхьало а хилла латта.\nХалид…. ДегIа чохь са мел ду оцу Iалашонна къахьега.\nАвторханов. …Гуттар а къийсам латто вайн къоман ирсехьа!\nХалид. И къийсам дIабахьа хьуна битина некъ бац, хьо тховса дIа а лаьцна, вуьйр ву боху набахтин хьаькамо… Ткъа… фронт Теркайисте схьакхаьчна. Хьо цул дехьавала веза, кхечу махка дIаваха.\nАвторханов. Дехьавала… ХIокху Iедало а, наха а ямартхо вийр ву-кх сох.\nХалид. Ямартхо хьох Iедало хIинцале а вина … Цига дехьавала, дуьнене а вайгара бала дIабийца… И бу хьуна хьан къийсам.\nАвторханов. Бакъду, и ца дахь, кхин суна битина некъ бац… Ши сахьт хан еза суна… гергарчаьрга вистхила…\nХалид. Дика ду, ши сахьт хан ю хьуна. Ши сахьт даьлча, тешаме накъост хир ву хьуна машенца кхузахь лаьтташ.\nАвторханов. Дела реза хуьлда хьуна. Халид, со виц ма велахь.\nХалид. Дала Iалашвойла хьо… ДIагIо… Орца даккха вайн къомана.\n(Мар-мара кхета. Халид дIавоьду)\nАвторханов. Маржа дуьне яI, со муха къаста веза-техьа сайн дай баьхначу лаьттаца! Ма хала дуьйцу-кха дIакъастар дегIах са, и санна хала ду, мохк а буьтуш, дIавахар…\nМухIажарийн илли хеза\nАСПИРАНТ: Иштта махках вала дийзира яздархочун, Iилманчин Авторханов Iабдурахьманан. Амма шен къам дицдина, цуьнан ойла ца еш, цо цхьа де а ца даьккхира.\nШен хьекъалца а, меттан говзаллийца а цо къийсира нохчийн къоман бакъонехьа.\nЗАЙНАЪ. Къийсам? Муха дIабаьхьна цуо и къийсам?\nАСПИРАНТ. I948 шарахь цо ООН-е елира нохчийн къам, цхьацца бахьанаш хIиттош, Сталинан Iедало хIаллакдарх, ткъа I944 шарахь, баккхий нах а, зударий а, бераш а ца къестош, дерриге цIера а даьккхина, шелонна, мацалла далийта Казахстанан, ГIиргIазийн есачу аренашка охьакхоссарх.\nЦул тIаьхьа тайп-тайпанчу шерашкахь, Сталинан зуламечу Iедалан адамаш а, къаьмнаш а хIаллакдеш хилла къиза чарх йовзуьйтуш цуо дуккха а киншкаш язйира: «Происхождение партократии», «Империя Кремля», «Убийство Чечено-Ингушского народа», «Загадка смерти Сталина», кхиерш.\nЗАЙНАЪ. Аса а ешна Авторхановн цхьа киншка «Мемуараш». Хала йийшира ас иза…дагна чIогIа Iаткъам бо цуо…\nАСПИРАНТ. I953 шарахь Сталин дIакъежча, Авторханов Iабдурахьман немцойн цхьана газета тIе зорба туьйхира цунна доггах неIалт олуш шатайпа «кадам»: «ДIаваха хIокху ткъе итт шарахь , цхьа а бекхам а боцуш, вайн дайн а, вежарийн а цIийн хIорда чохь, вайн нанойн, йижарийн бIаьрхийн Iовраш чохь лийчинарг. ДIаваха хIокху лаьтта букъ тIехь леллачу, неIалт хиллачу наха уггаре а доккха неIалт хилларг. Мах дечиган хьокха цуьнан каш чу! Гуттар а неIалт доьлхийла цунна тIе! Къиза тIом дIакхайкхабе цунах дисинчу зуламна!».\nАвторханов Iабдурахьман шен дерриге а дахарехь Сталинан къизачу Iедалан дуьхьал къийсам латтийнехь а, цунна дика хаьара мел оьшуш ду нохчийн къомана Россица долу гергарло.\nI992 шарахь Нохчийчохь Дудаев Джахар Iедале веъча, Авторханов Iабдурахьмана ша Iачу Германера цуьнга кехат яздира, цу тIехь иштта дешнаш дара: « ГIазот ма хьехаделахь, Россица машар лахалахь». Амма цуьнга а ла ца дуьйгIира хIетахь Iедална нуьйр тиллинчара…\nЗАЙНАЪ. Мансур, хьо кху чу валлац, нохчийн яздархоша оццул халонаш лайна аьлла дагахь а дацар-кх суна. Ма оьшуш бу и хьан Iилманан болх. Суна а, со санначарна а вайн литература а, и язйинарш бовза аьтто бийр бу цуо…\nАСПИРАНТ. Сан болх хIинца бен бола а ца белла…амма ас дечунна иштта мах хадо хьо тайпа дешархой хилча, кхин дIа а Iилманехь къахьега хала дац…\nЗАЙНАЪ. ХIокху хьан тептар тIехь Мамакаев Iаьрби цIе го суна. Цуьнан «Нохчийн лаьмнашкахь» цIе йолу поэма ас оьрсийн маттахь ешна…\nАСПИРАНТ. И чIогIа дика ду. Исаева Марема хьоьхучу ишколехь доьшуш волчу хенахь дуьйна литературехь къахьега волавеллера Мамакаев Iаьрби. Дукха хан ялале цуьнан цIе гIараелира Нохч-ГIалгIайчохь. Сийлахь-боккха Даймехкан тIом болабелча, кест-кеста радиочухула екара цо Советски къам къийсаме кхойкхуш язйина исбаьхьа байташ.\nI942 шарахь кхуьуш вогIучу поэтан шен кхоллараллин планаш юкъахйита дийзира. Цу шарахь Соьлжа-гIала веара Л.П. Берия. Партин жигархой а гулбина, кхеташо йира цо. Цигахь цо къамел а дира.\nКъона Iаьрби Мамакаев\nIаьрби Мамакаев воккха хилча\nЛ.П. Берия. Накъостий, партин жигархой! Шуьга, нохчийн, гIалгIайн коммунисташка, ас кхайкхина партин, правительствон цIарах хIара дIахьедар дан, иза шуьга шайн шина а къоме дIакхачадайта.\nШуна ма хаъара, тIом бу дIабоьдуш, фашисташа дIаболийна къиза тIом. Цундела деха къамелаш дан йиш а яц. Доцца аьлча, ламчохь Советан Iедална дуьхьал болийна гIаттам аша шайн ницкъашца дIа а баьккхина, Советан Iедал метта ца хIоттадахь, шу лаьмнашка чудалор ду ЦIечу эскарийн дакъош, цара хилла меттиг а ца юьтуш, дIахьокхур бу и гIаттамхой а, ламчохь мел йолу юрт а, кIотар а…Цхьа а ца кхоош… Ткъа шун къаьмнаш Кавказан лаьтта тIера дIадохур ду гуттаренна а.\nКхеташ дуй ас аьлларг?\nМаьхьарий. Кхеташ ду, кхеташ ду…\nБерия. Хаттарш дуй?\nI. Мамакаев. Сан дара цхьа хаттар…\nБерия. Хьо мила ву?\nI. Мамакаев. Со – нохчийн поэт Мамакаев Iаьрби ву-кх!\nБерия. ХIун ду хьан хаттар?\nI. Мамакаев. Лераме накъост Берия! Оцу ламанца йолчу ярташкахь, кIотаршкахь бехачу мискачу нехан хIун бехк бу, цигахь бандиташ гучубовларна? Милицис шен болх бан беза-кх, бан ма-беззара…\nБерия. Схьалаца и бандит! Ас хоуьйтур ду хьуна, болх хьан бан беза!\n(Чекисташ чухьовду Iаьрби дIалаца…)\nI. Мамакаев. И хьаха дара шуна цахиндерг. Цхьаъ тIе ма гIорталаш! (Тапча а йоккхий, тапча кхуссу)\n( ТIаккха, корах ара а оьккхий, воду. Чекисташа тIаьхьа герзаш кхуьссу).\nБерия. Цхьанхьа а гIур вац. Чекистийн бойнаш ю массанхьа а тийсина…\nТIаккха, нохчий, гIалгIай, кхин дуй цхьаннан хаттар?\n(Цхьа а вист ца хуьлу)\nДацахь, вайн цхьаьнакхетар дIадирзи. Шух тхуна везарг оха д1акхойкхур ву вагон чу. Iодикайойла.\nАПСПИРАНТ. И лер-алар хиллачул тIаьхьа, Iаьрби Мамакаев масех баттахь лийлира Iедална пебетташ. Амма, эххар а, НКВД-н айкхаш тIаьхьа а кхиъна, иза чувоьллира.\nЦигахь, чувоьллинчохь, вевзира цунна оьрсийн яздархо Александр Солженицын.\nЗАЙНАЪ. Солженицын?! «Архипелаг Гулаг» язйина волу Александр Исаевич Солженицын вуьйцу ахь?\nЗАЙНАЪ. Суна иза цкъа а хезна а дацара хьуна. И ду-кх, дуьне кхин башха доккха а дац бохург.\nАСПИРАНТ. Дуьне- м доккха дара, Сталина гатдина хилла-кх иза хьекъал долчу нахана…\nНабахтин камери чувалаво Iаьрби. Чохь болчара леррина тергалво иза. Iаьрбис шена лакхара меттиг схьалоцу.\nI тутмакх. ХIей, чагIалкх, ахь хIун леладо?. Хьан меттиг, дIогахь неIарна уллехь ю!\nIаьрби. Иза хьан меттиг ю!\n(Iаьрбис цуьнан мотт дIакхуссу. Леташ чуччавоьду, Iаьрбис, тухий, вожаво).\nI тутмакх . Хьо мила ву?\nIаьрби. ХIун бен ду хьуна, со милла хилча а, со уггар хьалха адам ду!\nI тутмакх. Нохчо вуй хьо?\nIаьрби. Ву. ХIунда бохура ахь. Хье тIехь яздина-м дац суна, нохчо ву аьлла?\nI тутмакх. Амал… амалца вевзар ву муьлхха а нохчо… Делахь, сан хьоьца меттиг къийса йиш яц.\n(Шен мотт а оьций, дехьа волу)\nСолженицын. ЦIе хIун ю хьан?\nIаьрби. ЦIе Iаьрби ю. Iаьрби Мамакаев, нохчийн поэт.\n2тутмакх. ХIан, кхин цхьаъ яздархо тIекхийти шуна.\nI тутмакх. Кестта яздархойн Союз схьайоьллур ю вай кху чохь. ХIа-ха-ха\nIаьрби. Кхин мила ву кху чохь яздархо?\nСолженицын. Со ву - А.И. Солженицын. Ешний ахь, ас язйина хIумма а?\nIаьрби. Ца ешна. Стихаш язйо ахь?\nСолженицын. ХIан-хIа, проза язйо, романаш, повесташ. Ахь хIун язйо?\nIаьрби. Ас стихаш язйо, прозехь болх бан дагахь-м ву со.\nСолженицын. Хьайна цхьа стихотворени ешахьа.\nIаьрби. Ас нохчийн маттахь язйо.\nСолженицын. Нохчийн маттахь йолу стихаш гуттар чIогIа хаза лаьа суна, хIунда аьлча, суна хIинццалц цкъа а хезна яц уьш.\nIаьрби. Шуна царах хIумма а кхетар ма дац, стенах язйина а хуур дац.\nСолженицын. ХIумма а дац. ДIаолуш долу илли санна ма ю стих. Шен мукъам а, шен ритм а йолуш. Ешахьа, доьху хьоьга.\nГIаш дего боьллера.\nЧарранал гуш бара,\nЮьртахь гIapа хезара.\nЦхьана лохчу лапгIанан\nКетIахь, шайн даггара\n(Iаьрби ешна ваьлча, тийналла лаьтта)\nСолженицын. Мукъаме, ритмични стихаш ю. Нохчийн мотт хаза бекаш бу, цхьа шатайпа кIеда- мерза мотт болчух тера ду шун мотт. Ткъа стенах лаьцна яра хьан уьш?\nIаьрби. Иза сан «Нохчийн лаьмнашкахь» цIе йолу поэмин хьалхарчу декъан юьхь яра. Оцу могIанашца ас гойту ламанан юрт, цуьнан Iалам, суьйренца хьаькхна мох, чубузу малх, юьртан гIовгIанаш.\nСолженицын. Баркалла, Iаьрби, нохчийн меттан урок яларна. Эрна хестийна ца хилла иза Лев Толстойс.\nIаьрби. Баркалла, Александр Исаевич.\nНабахтин камера. Самаваьлла Солженицин цхьаъ лоьхуш, кара ца деш.\nСолженицын. Уой, мича даха уьш? ХIа-а ахча а дац карош. Ахча-м лачкъийча а ловр дара… Куьзганаш, куьзганаш доцуш ас хIун дийр ду?\nIаьрби. Александр, хьан хIун яйна?\nСолженицын. Куьзганаш дайна… Дайна аьлча а, лачкъийна-кх. Куьзганаш доцуш сан а деша а, я яздан а йиш ма яц.\nIаьрби. (II тутмакх тIекхойкхуш). ХIей лаьттарг!\nI тутмакх. ХIун боху ахь?\nIаьрби. Схьавоьл суна тIе.\nI тутмакх. ТIевеа, тIаккха.\nIаьрби. И Iаш верг вевзий хьуна.\nI тутмакх. Профессор! Хи-хи-хи.\n(Iаьрбис хIума туху)\nIарби. Яздархо ву иза!\nI тутмакх. Дика ду, дика ду, яздархо ву иза, яздархо!\nIарби. Иштта, ас Iамор ду шу яздархо лара.\nI тутмакх. Лоруш ву, яздархо. Кхин хIумма дуй, нохчо?\nIаьрби. Ду. Нохчочуьнца дов латто лаьий хьуна а, хьан накъосташна а…\nI тутмакх. Суна-м ца лаьа.\nIаьрби. Ца лаьахь, нийсса цхьа сахьт хан ю хьуна, оцу Александр Исаевичан куьзганаш а, ахча а схьадан.\nI тутмак. Ас мичара дохьу уьш?\nIаьрби. Хьайна луъучуьра! Я куьзгнаш ахчий, я дов! Айхьа биэ къастам. Кхеттий хьо?\nI тутмак. Кхетта. (дIавоьду)\nСолженицын. Баркалла хьуна, Iаьрби. Дика ду-кх хьо кху чу нисвелла.\nIаьрби. Ахь баркаллаш баххал, доккха хIума дацара хIара-м.\n(ЮхавогIуш II тутмакх а гой)\nХьо юха ма вирзи, лергаш?\nI тутмакх. Ахча – тю-тю-тю… доьхкина.\nIаьрби. Ас дийр ду хьуна тю…тю\nI тутмакх. Куьзганаш хIорш ду… Бегаш беш схьаэцнера боху. Вехачо!\n(Iаьрбис, схьа оьций, дIало Солженицын куьзганаш)\nIаьрби. ХIан, хIорш ду хьуна куьзганаш… Ткъа ахча…\nСолженицын. Ахча дитахьа, цунна тIаьхьа-м кхуьура вацара…\nХIара куьзганаш ахь схьадахар ду-кх доккха хIума.\nIаьрби. Уьш кхин хьан хIуманна тIекховдарна со ца кхоьру-кх хьуна.\nСолженицын. Баркалла. Ас Казахстанехь тергалбинера нохчий. Уьш нийсо лохуш, харцонна къар ца луш нах бара…иштта хьо а ву…\nАСПИРАНТ. Шен маршо йихкинчу оцу дехачу I4 шарахь нохчийн цIе лекха латтош, хаддаза къийсам дIабаьхьира Мамакаев Iаьрбис . Цуьнца чохь хиллачу дукха наха дуьйцура, гIийлачеран гIо лоцуш, гуттар кийча вара иза орцахвала бохуш. Бехк боцуш чубоьхкинчу нехан дахар аттачудаккхийта гIерташ, цо дукха а кехаташ яздора лакхарчу Iедале. Наггахь и бахьан а хIуттий, стаг маьршавоккхуш меттигаш а нислора.\nЗАЙНАЪ. Цхьа Iилманан къайле суна а гучуели хьуна, хьоьга ладоьгIуш Iашшехь…\nАСПИРАНТ. ХIун къайле ю иза?\nЗАЙНАЪ. «Архипелаг-Гулаг» киншки тIера нохчех лаьцна дешнаш Солженицына Iаьрби вевзинчул тIехь язйина хилла-кх, суна схьахетарехь…\n(Зайнаъ книшка схьаоьцу , йоьшу)\n«…Цхьа къам дара, ницкъ баран психологина къар ца луш – къаьсттина адамаш я къийсамхой а боцуш, дийнна къам. Уьш нохчий бара. Цхьа а нохчо цхьанхьа а, цхьана а хенахь а хьаькамна товриг дан а, я цунна ша дукхавезийта гIерташ вацара. Амма массо а хенахь цуьнга шен болу цабезам гойтуш вара кураллийца.»\nАСПИРАНТ. I956-чу шарахь шарахь Магаданехь …. маьршаваьккхина Мамакаев Iаьрби. Иза шен гергарнаш лоьхуш Казахстане вахара, шен халкъ долчу. Цигахь шийлачу гуьйренан суьйрана цхьана юьртахула нохчий лоьхуш схьавогIа иза, цIеххьана сецира, шена бевзаш боцу хаза мукъам а хезна, цхьана корехула охьаIенаш. Цу коре а хIоьттина, ладоьгIуш лаьтташ, поэтана дицделлера массо а хIума, цунна дуьхьалхIуьттура генарчу даймехкан суьрташ: лаьмнаш, аренаш, раьгIнаш, шовданаш, Терк, Орга…\nИштта и лаьтташ дукха хан яьллера, цуо шен гIорош болу когаш тергал а ца беш. Иза хаавеллачу оцу цIийнан хIусамдас чувигнера Iаьрби, шелбеллачу когашна дан деза дарба а деш.\nТкъа поэто дехнера, кхин цкъа а лакхийтахьа и мукъам аьлла … Цунна хезнарг яра Огинскийн полонез.\n(Ека Огинскийн полонез)\nАСПИРАНТ. I956 Алма-Атахь арадала доладелира «Къинхьегаман байракх» цIе йолу газет. Цу редакцехь гуллора нохчийн яздархой. Дуьххьара цигахь гира Мамакаев Iаьрби къона яздархочунна Айдамиров Абузарна. Цу шиннан гергарло тасаделира. Даймахка цIадирзича, кхин а чIогIа чIагIделира иза.\nIаьрби. Чохь дуй шу? Хьаша тIеоьций аша?\nАбузар. Дера оьцу, марша вогIийла хьо, Iаьрби!\nIаьрби. Делера маршал хуьлда.\nАбузар. Муха кхечи хьо? Некъ хала-м бацара?\nIаьрби. ХIинццалц вай динчаьрга хьаьжча, ма хала дац шен махкахь дешдолу некъаш.\nАбузар. «Лаамзий, лаамций ас дина некъаш, заманан йохалла, шу марша Iойла…» иштта язйина ахь .\nIаьрби. Уьш марша а Iойла, даймехкан некъаш марша а догIийла. Схьа ца кхаьчна вайшиннан Шуьйтара хьаша?\nАбузар. ХIинца а кхачаза ву.\nIаьрби. Бехк бац, цуьнан ши некъ бан беза: Шуьйтара гIала а, цигара – Мескета кхаччалц.\n( оцу хенахь хеза Шимин аз)\nШима ( илли а олуш) : «Лакхарчу ломара лахенга лар йохьуш, сирлачу седанал сайн цIена дог дохьуш, мехкарийн эшаршка, доттагIийн иллешка, ладегIа веъна со, Абузар, хьо волчу…»\nIаьрби. ЭйтI, горалера ламаро яI! Ламаро волчохь гIар-гIовгIа йоцуш хир дац.\nШима. Ассалом Iалейкум, де дика дойла шун!\nIарби. Ва Iалайкум салам, Далла везийла!\nАбузар. Марша вогIийла, Шима! Ва Шима, кхузахь меца хан ю-м ца моьтту хьуна, ма хьашт доцуш беъна ахь …\nIьрби. ХIун ю цуо еанарг?\nАбузар. УьстагIан чарх.\nIаьрби. Ламаро Iийр вацара цхьаъ ца лелош.\nШима. Тхан ламарой Iедал ду ша цхьанхьа хьошалгIа вахале, талла а воьдий, экха дуьйш. Тахана са ма-тессий, лома хьала а ваьлла, баца тIера тхи дожош, дажа арадаьлла лерг сема лу дожийнера ас секх-Iад тоьхна, иза кхуза схьадеъна-кх ас.\nIаьрби. Маржа Шима, дуьненан синкъерамаша аренга дIаийзош, яздархо хила лааро хIусаме чуийзош, ма боккха къийсам бу-кх хьан даг чохь дIабоьдуш.\nШима. ВаллахI, хьо бакъ луьйш ву-кх , Iаьрби. Ма дика хии хьуна соьгара хьал.\nIаьрби. Иштта хIумнаш хууш стаг ма ву шун воккха доттагI . Схьавола, охьахаал суна юххе ший а. Шайн амалех вовшашна жим-жима дакъа дича, дика ши яздархо хир вара шуьшиннах.\nШима. И муха хир ду?\nIаьрби. Абузара шен синтемах жимма дакъа хьоьга кховдийча. Ткъа ахь, Шима, хьайн каде хиларх жимма дакъа Абузаран дича…\nАбузар. Цунах гIуллакх хир ду моьттуш вац хьуна со, Iаьрби. Соьга синтеме валалур вац хьуна хIара карзахе ламаро.\nМаржа кIентий, нохчийн кIентий!\nХан хеназа гIур юй-те?\nВовшийн дегнаш доггах дезаш\nВай оьцуш хан хир юй-те?\nСайн доттагIий, сайн мостагIий\nМерзий-къаьхьий буьйцу ас.\nУллерчунах дог сан Iабац,\nГенарчунна доьлху аз.\nКху дуьнено соьга боху: «доттагI атта нис ца ло»,\nАмма дог сан къар ма лолахь,\nТахна санна деттало!\nIАЬРБИ. Горалера , Шима, яI, доттагIий ца безаш-м вац хьо. Дош дан а дацара, нохчийн хIора юьртахь синкъерам а бойтуш, вайн махках чекх ца ваьлча!\nАБУЗАР. Шаьшшинна тарлахь, со цIахь виталаш, йолийна повесть ю сан чекхъяккха езаш…\nШИМА. ЦIахь Iе хьо, айхьа ялошъерг ялийна ваьлла хьо.\n( Бийлало. Арахь лулахо кхойкху)\nЛулахо. Абузар! Во, Абузар, ЦIахь вуй хьо?\nАбузар . ЦIахь ву. Чувола, Хьамид.\nЛулахо. Ассаламу Iалайкум! Хьеший, шу марша а догIийла.\nIаьрби. Делан маршалла хуьлда.\nЛулахо. ГIалара воггIушшехь, чухьоьвзинера со. ХIара морс ду шуна чIогIа чам болуш.\nАбузар. Баркал, Хьамид, хIун дара гIалахь?\nЛулахо. Со кхин юкъаваха а ца гIоьртира, Минуткехь мангалш а эцна , юхавирзира… майданахь гIаличуьра нах гулбелла бохура.\nIаьрби. Уьш стенна гулбелла?\nЛулахо. Нохчий юхаъ Казахстане дIабахийта беза бохуш…цхьа дакъа дара боху майдана деъна , айина лелош, нохчаша вийна хIара , бохуш…\nШима. Хьажахьа, вайх Iаба а ца бохку хIорша-м… нохчийн кIенташа хIума тоха еза-кх цу жIаьлешна.\nIаьрби. Iаба а ца бохку…уьш вайх Iаба ца бохку ….\nДог, шек ма далалахь\nМох болуш хIорда тIехь\n( Iаьрби дог лоций, охьавоьду)\nАбузар. Iаьрби, Iаьрби, ахь хIун до?\nШима . Хьуна хIун хилла, Iаьрби..? Лор валаве, лор!\nАбузар. ДIавели Iаьрби…Дала гечдойла хьуна…\nШима. Iаьрби! Iаьрбииии!\nАСПИРАНТ. Иштта Айдамиров Абузар волчу хьошалгIа вахханчохь дIакхелхира нохчийн поэт Мамакаев Iаьрби. Дукха баланаш лайначу цуьнан дагна чIогIа Iаьткъина хиллера и хаам.\nЗАЙНАЪ. ( йоьлху)\nИлли «Даймохк» Мамакаев Iаьрби дешнаш тIехь дIаолу Дагаев Валида.


Урус (муниципалитет) — Википеди\n42°21′09″ къ. ш. 1°51′12″ м. д.HGЯOL\nМикель Тор Лььюрет[d]\n▲196 стаг (2020)\nУрус картан тӀехь\nУрус (кат. Urús) — Испанин Жирона провинцин муниципалитет.\nМуниципалитетан майда — 17,4 квадратан километр (2016). ХӀордан сизал локхалла 1263 метр. Дозанашца ю Бага, Гвардиола-де-Берга, Риу-де-Серданья, Пратс-и-Сансор, Дас (Испани) муниципалитеташ.\n161 стаг ↗184 стаг ↗239 стаг ↘201 стаг ↘161 стаг ↘126 стаг ↗127 стаг\n↗135 стаг ↘122 стаг ↘101 стаг ↘92 стаг ↗102 стаг ↘91 стаг ↗94 стаг\n↘93 стаг ↘87 стаг ↘68 стаг ↘65 стаг ↗109 стаг ↘89 стаг ↗99 стаг\n↗124 стаг ↗189 стаг ↗195 стаг ↗203 стаг ↗206 стаг ↘205 стаг ↘200 стаг\n→200 стаг ↘196 стаг ↗201 стаг ↗208 стаг ↘204 стаг ↘201 стаг ↘183 стаг\n↗185 стаг ↘176 стаг ↗181 стаг ↘173 стаг ↗178 стаг ↗189 стаг ↗196 стаг\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Урус_(муниципалитет)&oldid=5234240»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2020, 25 октябрь, 13:37.


Ingush is part of the Nakh-Daghestanian or Northeast Caucasian language family. It is spoken mainly in Russia, and also in Uzbekistan. In Russia it is spoken in the republics of Chechnya, Ingushetia, Kabardino-Balkar and North Ossetia-Alania. In 2010 there were 306,000 Ingush speakers in Russia. In Kazakhstan there were about 16,900 speakers of Ingush in 1999.\nThe Ingush call themselves Ghalghaaj and their language Ghalghaai Mott. The name Ingush comes from the village of Angusht where the Russians first encoutered Ingush speakers. The language is also known as Galgay, Ghalghay, Ingus, Ingushi, Kisti or Kistin.\nIngush is the statutory provincial language in Republic of Ingushetia. It is used to some extent on the radio.\nIngush is quite closely related to Chechen, and there is some mutual intelligibility between the two languages.\nIngush was first written with a version of the Arabic alphabet. Between 1923 and 1937 it was written with the Latin alphabet. The Cyrillic alphabet was adopted in 1938, and a new version of the Latin alphabet was adopted in 1992.\nArabic alphabet for Ingush\nLatin alphabet for Ingush (1928-1937)\nCyrilic alphabet for Ingush\nThe letters ё, щ, ъ, ы and ь are only used in Russian loanwords and names.\nDownload an alphabet chart for Ingush (Excel)\nSome songs in Ingush provided by Магомет Албаков (Magomet Albakov)\nIngushetia gimn - Ingush anthem\nMuzyka kaloya - Song of Kaloy\nSample text in Ingush\nТха школен йоккха беш я. Хоза я тха беш. Тайп-тайпара гаьнаш ягӀа школен беша. Доккхий хенаш а дагӀа. Беша гонахьа дика ардакхий карт я. Оаха дика гӀулакх ду беша. Гурахьа «бешеи хьунеи кӀира» чакхдоаккхоаха. Хьехархочо хьа а хьехаш, гаьнаш дӀайогӀ оахаӀ беша... Эттар Ӏа. Къайлаяьхар аренаш кӀайча лайво. Шелало дӀакъайлар Ӏамарч, хиш. Бераша хьаийцар соалозаш. Порайир лаьттан тӀехе. Бераш доладеларсоалозилгаш гувнаш тӀара чухехка. Асхьаб Ӏокхийтар соалоза тӀара. Басилгаш цӀийеннаяр массане а.\nӀан ди да. Бераш ша тӀа долх. Бераш ша тӀа гӀолла когсоалозаш хехкаш лел. Шелалах басилгаш цӀийеннайцар. Соалозаш хехка долхача берашта вела а велаш тӀхьа уд зӀамига Берса.\nTxa školen joqqa beš ja. Xoza ja txa beš. Tajp-tajpara gänaš jaǧa školen beša. Doqqij xenaš a daǧa. Beša gonaĥa dika ardaqij kart ja. Oaxa dika ǧulaq du beša. Guraĥa «bešei ĥunei kʼira» čaqdoaqqoaxa. Ĥexarxočo ĥa a ĥexaš, gänaš dʡajoǧ oaxaʡ beša... Ettar ʡa. Q’ajlajäxar arenaš kʼajča lajvo. Šelalo dʡaqʼajlar ʡamarč, xiš. Beraša ĥaijcar soalozaš. Porajir lättan t’exe. Beraš doladelarsoalozilgaš guvnaš t’ara čuxexka. Asĥab ʡoqijtar soaloza t’ara. Basilgaš c’ijennajar massane a.\nʡan di da. Beraš ša t’a dolx. Beraš ša t’a ǧolla kogsoalozaš xexkaš lel. Šelalax basilgaš c’ijennajcar. Soalozaš xexka dolxača berašta vela a velaš t’ĥa ud zʡamiga Bersa.\nInformation supplied by Wolfgang Kuhl and Michael Peter F¨stumum\nSample videos in Ingush\nInformation about Ingush | Numbers | Tower of Babel\nInformation about Ingush\nIngush transliteration system\nРеспублика Ингушетия / Republic of Ingushetia (in Russian)\nNews from Ingushetia (in Russian and English)


Сен-НазегӀ-де-Пезан — Википеди\nСен-НазегӀ-де-Пезан (фр. Saint-Nazaire-de-Pézan, фр. Saint-Nazaire) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Окситани регионехь. Коммунан департамент — ЭгӀо.\nДозанашца йу ЛансагӀг, Луьнель, МагӀсиягӀг, Сен-Жуст (ЭгӀо).\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Сен-НазегӀ-де-Пезан&oldid=7839715»


ИГРА - ВИКТОРИНА «СЛОВО – ДРАГОЦЕННЫЙ ДАР» ко Дню славянской письменности и — презентация на Slide-Share.ru 🎓\nПрезентация на тему: ИГРА - ВИКТОРИНА «СЛОВО – ДРАГОЦЕННЫЙ ДАР» ко Дню славянской письменности и\n
Больше презентаций на Slide-Share.ru
\nИГРА - ВИКТОРИНА «СЛОВО – ДРАГОЦЕННЫЙ ДАР» ко Дню славянской письменности и культуры\nКогда отмечается день славянской письменности и культуры? 22 апреля 1 января 24 мая 9 мая МОЛОДЕЦ ! УВЫ! УВЫ! УВЫ!\nКнягиня Ольга и Владимир БОРИС и ГЛЕБ КИРИЛЛ и МЕФОДИЙ ПЕТР и ПАВЕЛ УВЫ! УВЫ! УВЫ! МОЛОДЕЦ ! Назовите имена создателей славянской азбуки\n33 36 3 0 УВЫ! ХА-ХА-ХА! УВЫ! ХА-ХА-ХА! УВЫ! ХА-ХА-ХА! МОЛОДЕЦ ! Сколько букв в кирилло-славянском алфавите? 43\nИРМОЛОГИЙ АПОСТОЛ БИБЛИЯ ПСАЛТИРЬ УВЫ! ХА-ХА-ХА! УВЫ! ХА-ХА-ХА! УВЫ! ХА-ХА-ХА! МОЛОДЕЦ ! В переводе с греческого это слово означает «КНИГИ »\nКРЕСТЬЯНАМИ УВЫ! ХА-ХА-ХА! УВЫ! ХА-ХА-ХА! УВЫ! ХА-ХА-ХА! МОЛОДЕЦ ! Кем были первые создатели книг на Руси? МОНАХАМИ КНЯЗЬЯМИ ТОРГОВЦАМИ\nЕКАТЕРИНА ВЕЛИКАЯ КИРИЛЛ И МЕФОДИЙ ИВАН ФЕДОРОВ МИХАИЛ ЛОМОНОСОВ УВЫ! ХА-ХА-ХА! УВЫ! ХА-ХА-ХА! УВЫ! ХА-ХА-ХА! МОЛОДЕЦ ! Назовите имя первопечатника на Руси?\nПЕТРОВ НИЖЕГОРОДЦЕВ МОСКВИТИН ИВАНОВ МОЛОДЕЦ ! Какой еще фамилией подписывался Иван Федоров? УВЫ! ХА-ХА-ХА! УВЫ! ХА-ХА-ХА! УВЫ! ХА-ХА-ХА!\nАЛЕКСАНДР I НИКОЛАЙ I ИВАН ГРОЗНЫЙ Петр I УВЫ! ХА-ХА-ХА! УВЫ! ХА-ХА-ХА! УВЫ! ХА-ХА-ХА! При каком царе на Руси появился первый печатный станок? МОЛОДЕЦ !\nАНГЛИЯ БЕЛЬГИЯ ЛИТВА ПОЛЬША УВЫ! ХА-ХА-ХА! УВЫ! ХА-ХА-ХА! УВЫ! ХА-ХА-ХА! МОЛОДЕЦ ! Куда уезжает Иван Федоров из России?\nСБОРНИК МОЛИТВ БИБЛИЯ АПОСТОЛ ЧАСО C ЛОВ УВЫ! ХА-ХА-ХА! УВЫ! ХА-ХА-ХА! УВЫ! ХА-ХА-ХА! МОЛОДЕЦ ! Как называлась первая книга, изданная Иваном Федоровым?\nПетр Мсиславец Димитр Кшевич Ганс Мессингейм Ганс Андерстаттер УВЫ! ХА-ХА-ХА! УВЫ! ХА-ХА-ХА! УВЫ! ХА-ХА-ХА! МОЛОДЕЦ ! Как звали датского книгопечатника, который предположительно был учителем Ивана Федорова?\nДИКТАНТОВ ИЗЛОЖЕНИЙ ГОНОРАРОВ МОЛОДЕЦ ! УВЫ! ХА-ХА-ХА! УВЫ! ХА-ХА-ХА! УВЫ! ХА-ХА-ХА! Закончите крылатую фразу Максима Горького : « Любите книгу –источник ….» ЗНАНИЙ\nЕВАНГЕЛИЕ КАТЕХИЗИС СВЯТЦЫ БИБЛИЯ УВЫ! ХА-ХА-ХА! УВЫ! ХА-ХА-ХА! УВЫ! ХА-ХА-ХА! МОЛОДЕЦ ! По какой книге на Руси выбирали имя новорожденному?\nСЛУЖЕБНАЯ УВЫ! ХА-ХА-ХА! УВЫ! ХА-ХА-ХА! УВЫ! ХА-ХА-ХА! МОЛОДЕЦ ! Как называют постоянно необходимую или часто перечитываемую книгу? НАСТОЛЬНАЯ ПОДРУЧНАЯ ПРИКРОВАТНАЯ\nФАКСИМИЛЕ ПОДПИСЬ АВТОГРАФ МОНОГРАФИЯ УВЫ! ХА-ХА-ХА! УВЫ! ХА-ХА-ХА! УВЫ! ХА-ХА-ХА! МОЛОДЕЦ ! Как называется собственноручная подпись автора?\nЧИТАТЕЛЬ УВЫ! ХА-ХА-ХА! УВЫ! ХА-ХА-ХА! УВЫ! ХА-ХА-ХА! МОЛОДЕЦ ! Как называют доброго книжного доктора, о котором есть такие стихи: « Заболела эта книжка, изорвал ее братишка, я больную пожалею, я возьму ее и склею»? ПЕРЕПЛЕТЧИК КОРРЕКТОР ВЕРСТАЛЬЩИК\nПоследний слайд презентации: ИГРА - ВИКТОРИНА «СЛОВО – ДРАГОЦЕННЫЙ ДАР» ко Дню славянской письменности и


Сарат — Википеди\nИбраьхӀим пайхамаран зуда\nСарат (Ӏаьр. سارة) — ИбраьхӀим-пайхамаран зуда ю, Исхьакъан нана Якъуб-пайхамаран дена. Сарат жуьгтий цӀе ю, Ӏаьрбийн матте гочйича цуьнан маьӀна "хазахетар". Жуьгтий цӀе Сарат (שָׂרָה) цуьнан маьӀна "принцесса" хуьлу. Шен хенахь чӀогӀа хаза зуда хилла Сарат.\n1676 вайн эра тӀеяле\nСарат а, ИбраьхӀим а жималлехь дуьйна гергарло долуш хилла, Саратан, ИбраьхӀиман, ЛутӀан наной йижарий хилла боху. Вавилон Намрузан махкахь Ӏаш хилла уьш. ИбраьхӀимас Сарат маре йигира. Шайн махкахь йокъала хӀоьттинчу хенахь и шиъ Мисар дахар. Саратан цхьа бера дацара, шен ялхо ХӀаджар ИбраьхӀиме маре йига аьллера цо. ХӀаджаран кӀант хилира ИсмаьӀил, массарна и шиъ дукха дезар, и бахьана долуш Сарат царех хьоьгура.\n90 шо кхаьчча АллахӀ-дала цунна кӀант Исхьакъ велира.\n↑ 1 // Книга Бытия\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Сарат&oldid=2951176»\nТӀаьххьара хийцам бина 2019, 23 апрель 09:59\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2019, 23 апрель, 09:59.


Амина Ахмадова — Ирсо човхина. Амина Ахмадова — Пондар. Амина Ахмадова — Нохчий чоь. Милана Эдисултанова и Амина Ахмадова — Къонаха. Амина Ахмадова — Кура к1ант M\nАмина Ахмадова — Лучшей подруге New [M Амина Ахмадова — Ога. Амина Ахмадова — Ирсо човхина. Амина Ахмадова — Медни. Амина Ахмадова — Амина Ахмадрва Милана Эдисултанова и Амина Ахмадова — Къонаха. Амина Ахмадова — Амина Ахмадова — ЗарЗар. Амина Ахмадова — Безаман тезетахь. Амина Ахмадова — Маржа йа1. Амина Ахмадова — Хьоме Даймохк.\nАмина Ахмадова — Нохчий к1ант. Амина Ахмадова — Гена ма вала.\nАхмаова Ахмадова — Нохчи. Амина Ахмадова — Вала хаза. Амина Ахмадова — Маржа я1. Амина Ахмадова — Родина. Амина Ахмадова — Хьомениг. Амина Ахмадова — Берашна. Амина Ахмадова — Теша соьх.\nАмина Ахмадова — Элар-бахар. Амина Ахмадова — Рамзану Кадырову. Амина Ахмадова — Туьйра. Амина Ахмадова — С Россией вместе навсегда.\nАмина Ахмадова — Х1ай латта. Амина Ахмадова — Хьогалла.\nВсе песни амина ахмадова скачать бесплатно и слушать онлайн mp3\nАмина Ахмадова — Даймохк. Амина Ахмадова — Мой Кавказ. Амина Ахмадова — Дуьне. Амина Ахмадова — Со зезаг. Амина Ахмадова — Прости. Амина Ахмадова — Баьхк ма била.\nАмина Ахмадова — Маржа яI. Амина Ахмадова — Дагавоьхна хьо. Амина Ахмадова — Белые цветы. Амина Ахьмадова — Хьунама со езара ю. Амина Ахмадова — Буьллу ас хьуна бехк. Амина Ахмадова — Мехкан къонах. Амина Ахмадова — Бераллехь. Амина Ахмадова — Безаман йийсарехь.\nАмина Ахмадова — Зама сих мало. Амина Ахмадова — Хаза. Амина Ахмадова — ас ху да деза. Амина Ахмадова — Сан дега йола M Амина Ахмадова — Со йоцу хан. Амина Ахмадова — Зама. Амина Ахмадова — Седане кхийда. Амина Ахмадова — Хуур дац. Амина Ахмадова — Къонахийн зама.\nАмина Ахмадова — Шовкъе Безам. Амина Ахмадова — Хьа б1аьрги нур. Амина Ахмадова — Безаман лай. Амина Ахмадова — Со еза ала.\nАмина Ахмадова listen online\nАмина Ахмадова — Пондар. Амина Ахмадова — Дей буьйси. Амина Ахмадова — Нохчи йо1 M Амина Ахмадова — Дуьненца хьо къуьйсу. Амина Ахмадова — Мехкан белхи. Амина Ахмадова — Чечня центр мира. Амина Ахмадова — В горах Кавказа. Амина Ахмадова — Герой страны.\nАмина Ахмадова — Виц вир вац New [M95]. Амина Ахмадова — Нохчийн йоI.\nАмина Ахмадова — Къонаха. Амина Ахмадова — Безам. Амина Ахмадова — Ма хила кхоьлина. Амина Ахьмадова — Вай безам. Амина Ахмадова — Цвет любви.\nАмина Ахмадова — Захало 2. Амина Ахмадова — Чечня — центр мира. Амина Ахмадова — Нохчичоь. Амина Ахмадова — Марша вайла хьо. Амина Ахмадова — Лайна New Version Амина Ахмадова — Нить судьбы New [exclusive M95].\nАмина Ахмадова — дуьне. Амина Ахмадова — Нохчий чоь. Амина Ахмадова — Чечня Россия. Амина Ахмадова — Лайна. Амина Ахмадова — Хьунама со езар ю. Амина Ахмадова — Лаьмнех ма къаста. Амина Ахмадова — Ерна ду хьо везар.\nАмина Ахмадова — Сунам хаац. Амина Ахмадова — Аллерой. Амина Ахмадова — Амина Ахмадова. Амина Ахмадова — Кура к1ант M Амина Ахмадова — нохчий чоь. Поделиться треком с друзьями.\nМАРИНА РУБЦОВА НОВАЯ ИСТОРИЯ КРАСАВИЦЫ И ЧУДОВИЩА СКАЧАТЬ БЕСПЛАТНО


Нуадан-ле-ГӀоше — Википеди\n47°49′46″ къ. ш. 5°15′16″ м. д.HGЯOL\nНуадан-ле-ГӀоше (фр. Noidant-le-Rocheux) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ГгӀанд-Эст регионехь. Коммунан департамент — Лакха МагӀна.\nДозанашца йу БгӀенн, КугӀсель-ан-Монтань, Флаже (Лакха МагӀна), ПегӀгӀансе-ле-Вье-Мулен, ПегӀгӀонье-ле-Фонтен, Сен-Жом.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Нуадан-ле-ГӀоше&oldid=7826683»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2022, 7 февраль, 23:19.


Фанера сорт 2\_2 3 мм (1525 х 1525) шлиф. купить во Владимире\nФанера сорт 2\_2 3 мм (1525 х 1525) шлиф.\n—Фанера сорт 2\_2 3 мм (1525 х 1525) шлиф.


ЕвгӀи (Йонна) — Википеди\n48°15′51″ къ. ш. 3°15′25″ м. д.HGЯOL\n▲390 стаг (2019 шеран 1 январь)\nЕвгӀи (фр. Évry) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта БугӀгунди — ФгӀанш-Конте регионехь. Коммунан департамент — Йонна.\nДозанашца йу Ла-Шапель-суьгӀ-ОгӀез, Куьи (Йонна), Жизи-ле-Нобль.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=ЕвгӀи_(Йонна)&oldid=7829877»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2022, 8 февраль, 00:40.


КагӀтиньи (Сомма) — Википеди\nКагӀтиньи (фр. Cartigny (Somme)) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта О-де-ФгӀанс регионехь. Коммунан департамент — Сомма.\nДозанашца йу БувенкугӀт-ан-ВегӀмандуа, БуьигӀ-КугӀсель, Дуен (Сомма), АнкугӀ (Сомма), Мений-БгӀентель, ЕстгӀе-Мон, ТенкугӀ-Букли, ВгӀень-ан-ВегӀмандуа.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=КагӀтиньи_(Сомма)&oldid=7833621»


Роккиньи (Арденаш) — Википеди\n49°41′25″ къ. ш. 4°14′51″ м. д.HGЯOL\n▼686 стаг (2017 шеран 1 январь)\nРоккиньи картан тӀехь\nРоккиньи (фр. Rocquigny) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Шампань — Арденаш регионехь. Коммунан департамент — Арденаш. Кхузахь климат барамехь ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Роккиньи_(Арденаш)&oldid=3945096»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2019, 14 ноябрь, 19:09.


Куманийн-кыпчакийн меттанаш — Википеди\nКуманийн-кыпчакийн меттанаш — туьркийн меттанийн юкъара меттанийн тоба, иза юкъайогӀу кхин йоккхачу кыпчакийн меттанийн тобан. Кхин цӀераш: огузийн-кыпчакийн, куманийн-кыпчакийн, кавказан-кыпчакийн.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Куманийн-кыпчакийн_меттанаш&oldid=6479221»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2021, 6 август, 16:24.


5 апреля в 12:56 (2013 г.)\nДАЙ АЛЛАХ УДАЧИ В ЭТОМ.\n6 апреля в 02:36\nделдахь интернетни ж1лешн х1уттарян сих дин бовлхьарх бокхалла\nОТЛИЧНАЯ НОВОСТЬ! ЧАСЫ ИДУТ - ЗНАЧИТ И ОСТАЛЬОЕ БУДЕТ ОК !\nАллах1у Акбар...ма хаз кхаа бу..Дала мукълахь тойер йу из...Дала аьтто бойл вай НОХЧИЙ КЪАМИ массо хуман т1ехь...из тайеш къахьоьгаш болу белхошан даггар Аллах1 реза хуьйла ала лаьа Баркал шун...


Большой Черниговкан кӀошт — Википеди\nБольшой Черниговкан кӀошт\nоьрс. Большечерниговский район\nБольшой Черниговкан кӀошт (оьрс. Большечерниговский район) — Самарин областан муниципалан кӀошт.\nАдминистративан центр — Большой Черниговка.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Большой_Черниговкан_кӀошт&oldid=8145429»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2022, 12 май, 01:54.


Тренинг-зал Сибирской школа тайцзицюань (аренда). Сибирская школа тайцзицюань (Томск). Самопознание.ру\nТренинг-зал Сибирской школа тайцзицюань\nСибирская школа тайцзицюань предлагает помещение для проведения:\nВ университетской роще, корпус ТЭЮИ, 5-й этаж.\n+7 913 86…


Нуаель-ле-ВегӀмель — Википеди\n50°29′22″ къ. ш. 2°43′33″ м. д.HGЯOL\n▼2329 стаг (2019 шеран 1 январь)\nНуаель-ле-ВегӀмель (фр. Noyelles-lès-Vermelles) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта О-де-ФгӀанс регионехь. Коммунан департамент — Па-де-Кале.\nДозанашца йу КамбгӀен, Аннкен, МазенгагӀб, ВегӀмель.\n↑ Cierniak D. À Noyelles-lès-Vermelles, Bruno Traché, un nouveau maire « sans rancœur, ni rancune » (фр.) // La Voix du Nord — 2020. — ISSN 0999-2189; 2491-3189\n↑ Mester É. D. Noyelles-lès-Vermelles : Bruno Traché veut entretenir l’esprit famille (фр.) // L'Avenir de l'Artois — 2020.\n↑ Cierniak D. Bruno Traché, l’homme du changement à Noyelles-les-Vermelles (фр.) // La Voix du Nord — 2020. — ISSN 0999-2189; 2491-3189\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Нуаель-ле-ВегӀмель&oldid=7826732»


Туаре-сюр-Динан — Википеди\n47°45′16″ къ. ш. 0°26′56″ м. д.HGЯOL\n17,72 квадратан километр\n▼422 стаг (2018 шеран 1 январь)\nТуаре-сюр-Динан (фр. Thoiré-sur-Dinan) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Луаран латтанаш регионехь. Коммунан департамент — Сарта. Дозанашца йу Сен-Венсан-дю-Лоруер, Бомон-Пье-де-Беф (Сарта), Шаень, Фле (Сарта), Жупий, Сен-Пьерр-дю-Лоруер. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Туаре-сюр-Динан&oldid=5191531»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2020, 8 октябрь, 13:55.


Уильямсберг (гуо, Къилба Каролина) — Википеди\n33°37′ къ. ш. 79°44′ м. д.HGЯOL\nУильямсберг (гуо, Къилба Каролина)\nинг. Williamsburg County\nВильгельм III Оранский[d]\nКингстри (Къилба Каролина)\n▼31 026 стаг (2020 шеран 1 апрель)\nФлоренс, Марион (гуо, Къилба Каролина), Джорджтаун (гуо, Къилба Каролина), Беркли (гуо, Къилба Каролина), Кларендон (гуо, Къилба Каролина)\n937 квадратан миль\n12 705 ± 380\n19 438 $\nХӀокху терминан кхин а маьӀнаш ду, хьажа Уильямсберг.\nУильямсберг (инг. Williamsburg County) — АЦШ Къилба Каролина штатера гуо. Центр – гӀала Кингстри.\nЙиллина 1802 шарахь.\n34 423 ↘34 336 ↘34 116 ↘33 581 ↘33 067 ↘32 535 ↘31 026\nГуон майда 2427 км².\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Уильямсберг_(гуо,_Къилба_Каролина)&oldid=5078185»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2020, 28 июль, 14:08.


"Кхечу пачхьалкхийн агенташна" таIзар дарх низаман проект кховдийна Думе\nГIуран-бутт 12, 2020\nОьрсийчоьнан Пачхьалкхан Думан депутатийн тобано ГIуран-беттан 11-чу дийнахь парламенте йийцаре ян кховдийна, кхечу пачхьалкхийн агенташ лерина болчу бахархошна а, зорбан-гIирсашна а таIзар дар луьрча даккхарх лаьцна низаман проект.\nИза чулуш яздинчу кехата тIехь дуьйцуш ду, низам оьшуш хилар, кхечу пачхьалкхара ахча а оьцуш, Оьрсийчьурчу политикан процессашкахь дакъалоцучу наха беш болу болх хIун чулацам болуш бу а, цара дийриг массарна а гуш а хилийтархьамма, аьлла.\nГосдумо магийна махкахойх "иноагенташ" бан\nОцу низаман проекто билгалдаьккхина ду 5-ъа шаре кхаччалц колонехь яккха хан тохар, Iедало кхечу пачхьалкхан агенташ лерина, амма регистраци ян а, шаьш бинчу балхах лаьцна отчет яла а лууш боцчу бахархошна.\nКхечу пачхьалкхийн агенташ леринчу масс-медиа гIирсийн белхан кеп йохорна хан тоха бакъо хир ю 2-на шаре кхаччалц набахтехь яккха.\nТалламана гергахь Оьрсийчоьнан тIеман я тIеман-техникан сферехь хаамаш лахьош болчу бахархошна хан тухур ю дуьххьара низам дохийначул тIаьхьа. Бисинчарна бехктакхаман жоьпалла тIедожор ду, административан таIзарш динчул тIаьхьа.\nКхечу пачхьалкхан агентех лаьцна низам тIеийцира Оьрсийчохь 2012-чу шарахь. Цо аьтто бо Iедална муьлхха а политикан гIуллакх лелочу коммерцин йоцу вовшахтохаралла я юкъараллин болам агент лара, нагахь цунна гIо-накъосталла деш делахь махкал арахьара.\nОцу тайпа гIуллакх лелор муьлхачу барамашца билгадохуш ду кхетачу кепехь билгалдаьккхина дац оцу низамехь, ткъа цо хьийзо аьтто бина Iедалан дешаран а, могашалла ларъяран а, экологин а вовшахтохараллаш.


Айна Гетагазова Зейнди ИНГУШЕТИЯ - айна гетагазова клип скачать скачать с tmaudiofm.ru\nАйна Гетагазова Зейнди ИНГУШЕТИЯ - айна гетагазова клип скачать\nЭто страница предлагает вам прослушать и скачать композицию Зейнди ИНГУШЕТИЯ от исполнителя Айна Гетагазова, а также найти текст песни и смотреть онлайн видео клип\nНазвание: Зейнди ИНГУШЕТИЯ\nПродолжительность трека: 04:48\nВсе песни Айна Гетагазова\nАй мал я из елхаш яг1ар?Миска,миска елхаш яг1ар?Из я Аза,из я Аза. Мама,мама,са малувца,Сона Зейнди кхы мавувца.Цунга маьре со г1оргьяц.Сона везар иза вац. Из я Аза.Б1аргаш 1аьржа дола Аза.Лира доагаш йола Аза.Хоза, хоза йола Аза.\nЦа1 сом хилча къаракъ молаш,Щиъ сом хилча г1аьлех дохкаш,Лелач цох со яшаш яц.Дега везар иза вац. Мама,мама,са малувца,Сона Зейнди кхы мавувца.Цунга маьре со г1оргьяц.Дегу вувцар иза а вац. Дас аьнад цунга тахан.Нанас аьнад цунга тахан:«Кийчде чокхи?,Кийча е портал.Хьо Зейндега йода маьре»\nЭйла юкъе гувнаш детташ.Наха юкъе метташ детташ,Лелач цох со яшаш яц.Сона везар иза вац. Мама,мама,са малувца,Сона Зейнди кхы мавувца.Цунга маьре со г1оргьяц.Дегу вувцар иза а вац. Пезгаш санна лергаш да цун.Ший батт санна мераж я цун.Цох со в1алла яшаш яц.Сона везар Зейнди вац.\nМама мама,зурма хувца.Сона кура Осман вувца.Османах со яшаш я.Дега везар Осман ва. Доага лир мо хоза ва из.Аьла санна эздий ва из.Йоде цунга мар г1оргьяц.Сона кхывар везаш вац. Мама, мама, кура Осман вувца сона.Доага лир мо хоза ва из,Аьла санна эздий ва из,Йоде цунга мара г1оргьяц со, мама.\nНадежда Бабкина,Таиссия Повалий,Полина Гагарина ,Народные Артисты - Ингушетия моя (муз.М.Яниса,слова М.Арчаков, М.Газдиева)\nНадежда Бабкина,Таиссия Повалий,Полина Гагарина ,Народные - Ингушетия моя (муз.М.Яниса,слова М.Арчаков, М.Газдиева)\nАйна Гетагазова - Фаьра хьазилг(минусовка)\nАйна Гетагазова - Джинури\nАйна Гетагазова - Фаьра хьазилг(Птичка счастья)\nВидео клип Айна Гетагазова »» Магас ✫Ингушетия Фольклор✫\nАйна - Фаьра х1азильг - ингушская\nПаті Z FM: Бойкот русских артистов\nО чем ЕЩЁ поют мужчины\nАйна - Фьара Хазилг\nАйна Гетагазова - Магас


NGC 4432 — Википеди\nNGC 4432, 2MASX J12273295+0613595, KPG 338b, MCG+01-32-068, PGC 40875, UGC 7570, VCC 1018, SDSS J122732.97+061400.0, Z 1225.0+0630, Z 42-114, UZC J122733.0+061400, LEDA 40875\n0,02135 ± 1,0E−5\n72,78 ± 0,2 мегапарсек, 72,78 мегапарсек\n6399 километр в секунду\n12ч 27м 32,955с\n+6° 13′ 59,52″\nNGC 4432 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла юкъара каталогехь ягарйина галактикаш.\nWikiSky-da NGC 4432: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Водород α, X-Ray, Астрофото, Харита, Изображение\n↑ NGC/IC (English). NGC 4432.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=NGC_4432&oldid=5059109»


Вилла "Анна" Каролино - Бугаз 2020 заказать в Могилеве по низкой цене\nВилла "Анна" Каролино - Бугаз 2020\nВилла "Анна" Каролино - Бугаз 2020Услуга\n!!! Ребенок до 7 лет без предоставления места на вилле (с предоставлением места в автобусе) – 80 дол !!!


Сааси-суьгӀ-МагӀн — Википеди\n48°57′46″ къ. ш. 3°12′42″ м. д.HGЯOL\nСааси-суьгӀ-МагӀн (фр. Saâcy-sur-Marne) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Иль-де-ФгӀанс регионехь. Коммунан департамент — Сена а, МагӀна а.\nДозанашца йу БуьсьегӀ (Сена а, МагӀна а), СитгӀи, ЖуагӀгӀ, Луьзанси, МегӀи-суьгӀ-МагӀн (Сена а, МагӀна а), Нантей-суьгӀ-МагӀн, ГӀей-ан-БгӀи, Сен-СигӀ-суьгӀ-МогӀен.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Сааси-суьгӀ-МагӀн&oldid=7833019»


Открытый урок ингушского языка в 7 классе "Куцдеша лоарх1ами цун грамматически белгалонаши."\nИнфоурок / Другое / Конспекты / Открытый урок ингушского языка в 7 классе "Куцдеша лоарх1ами цун грамматически белгалонаши."\nГ1алг1ай метта йийла урок.\nКуцдеша лоарх1ами цун грамматически белгалонаши.\nТема: Куцдеша лоарх1ами цун грамматически белгалонаши.\nУрока лоарх1. : 1. Куцдешах, цун грамматически, морфологически белгалонех юкъара кхетам кадеташта балар; цун синтаксически г1улакх довзийтар; куцдешаш предложене юкъера хьакъоастаде 1омабар.\n2. Моногологически къамаьл шаьрдар; куцдешаш юкъедоаладарца вай дешай запас шеръяларах, къамаьл хозаг1а тоадаларах кадеташ д1атешабар.\n3. Г1алг1ай эздий г1улакхаш диц ца дара, иштта 1алам эстетически кхетамца хьат1аэцара кадеташ т1ахьехар; логически кхетам лакхбар.\nГойтам: Эпиграф, сурташ, слайдаш, таблицаш, тесташ, гойтама диктант.\nУрок д1аяхьара никъ:\nГ1алг1ашка ала: ма яхийта зама,\nхьакхаштаг1а бувца даьша бийцар.\nЮха а хазийта цун оаз, ва нана,\nхьо еций сона из 1омабаьр?\nУрок д1аяхьара никъ\nКийчо яр. Лоарх1ам д1акхайкабар.\nГотахьазилг (да, да) – трясогузка.\nД.- о. д.т. – аш\n1. Хьех-чун дош. Урок д1айолалуш, массаза санна, вай цкъа кердача дешашцара болх д1ахьоргба…\n- Д1аязде из дош, дагалаца.\nУлга т1арча сурташка а хьаже,слайдашка а хьаже, иштта готахьазилга ашарга ла а дийг1е хоза предложенеш в1ашаг1йохка.\n2. Шин-кхаь кадета 1оеш шоай предложенеш.\n- Готахьазилг доацаш кхы малаг1а оалхазараш довз шоана?\n- Пайда боалий наха оалхазарех?\n- Т1аккха царна эшаш хулий вайгара г1о?\n- Малаг1а г1о де йиш я вай царна?\nКадеташа оттаяьчарех предложени д1аязъю улга т1а.\nШин кадета тестови т1адулларца къахьег.\nУлга т1а предложене синт. тохкам бу:\nСийнача сигала ч1оаг1а хоза халхар дора готахьазилго.\nЦхьанкхийтта дешаш (хоза готахьазилг) дожарашца, легадар.\nСурта т1а а хьожаш, дифтонг оа юкъе долча х1амай ц1ераш д1аязъю кадета улга т1а, кердайоаккх бокъо, хьаоалл белгалдаьха дешаш (йоккха, боккха..)\nФронт. опрос ю хьех-чо:\n-Фу паччахьалкхе я из «Морфологи» яхар?\n-Малаг1ча доккхача шин даькъе декъалу къамаьла доакъош?\n-Х1анз вай чакхйоаккхашъяр малаг1а округ я?\n-Ц1ераш яхал вайна мел дайзача кхамаьла доакъой.\nХьех-хочо а кадеташа а тохк улга т1а даь балхаш нийса дий, хьаэц кадеташа даь тестови заданеш.\nIV Керда тема хьехар.\nХьех-чун дош. Лоаттам кердабаккхар.\n–Тхьовра ма аллара, х1анз д1ахо дахьоргба вай воаш соахка д1аболабаь никъ. Йоккхаг1йолча округера эггара т1ехьара къамаьла дакъа куцдош даххача д1акхаьчад вай. Цхьабакъда, цига д1ачудахалехьа вай кердадаккха деза лоаттамах воашта мел ховр. Шоана х1аранена хьалхашка таблицаш яда. Аз яхачунца шо раьза дале, таблица т1ара цу хаттара арг1а хьагойташ йолча цифра гонахьа гом бергба оаш, нагахьа санна аз яхар шоашта харцахьа хете, из цифра ручкаца д1айоаергья оаш.\n1. Лоаттам – къамаьла дакъа да\n2. Лоаттамо жоп лу хаттарашта: Мича? Маца? Мишта?\n3. Ха хьагойташ долча лоаттамаша жоп лу хаттарашта: Маца? Маццалца?\n4. Лоаттам – предложене маьже я.\n5. Дара куца лоаттамо жоп лу хаттара: Мишта?\n6. Моттига лоаттамо жоп лу хаттарашта: Мича? Мичара?\nРефлекси: Шин кадета, арг1-арг1ах жоп а луш (кхоккха хаттара) тохк хьех-чо берий балхаш. Х1аране шийна оценка оттаю.\n2) А. Хьехархочун лекци, гойтама диктантах пайда а эцаш.\n- Х1анз вай хьожаргда куцдош мича дах а, цун фу оамалаш я а, х1аьта ший лоалахошца, гаргалчарца юкъ-моттиг цо мишта лелаю а. Иштта вайна гучадаргда предложене чура цун синтаксически г1улакх а.\nСийсара, борз мо 1увг1аш, ч1оаг1а шийла, хьекхар мух. Дог1а делхар, тхов т1а фата етташ, турба чу геттара ч1оаг1а 1увг1ар мух.\nХьех-чо предложенеш тохк дешархой дикаг1а д1акхетаргболча оаг1орахьа, гучайоаккх белгалдешаи куцдешаи юкъера башхало, хьех уж мишта шоайла къоастаде деза. Иштта болх бу куцдешаи деепричастенеи юкъера къоастам гучабоаккхаш а.\nГойтама диктант (2).\nОаш хоза яздаьд.\nЦо хоза яздергда.\nРучкаца хоза язлу.\nДиктантах пайда а эцаш, хьехархочо гучадоаккх куцдош цхьаккха тайпара хувцалуш ца хилар.\nХ1анз вай къоастам бе йиш я сенах оал куцдош. (Кадета 1оеш бокъо учебника т1ара.) Куцдош оал даран е кхыча белгалон белгало хьахьокхача къамаьла даькъах. Цо жоп лу: Мишта? Мича? Мел? Х1ана? Сендухьа? Яхача хаттарашта: Предложене чу куцдош лоаттам хул.\n1. Доска т1ара предложени хувца т1адулл хьехархочо кадеташта, хоза яхача белгалдешах куцдош хургдолаш.\nХалхар ч1оаг1а хоза дора готахьазилго сийнача сигала.\n2.Упр. 396 (устно)\n3. Кхоллама болх. Хьехархочо 1оеш фразеологизмаш, кадеташа цар м1анга хьежжа цхьан куцдешаца д1аязъю уж.\nЦ1и яьлча мо (водар) – сихвенна\nМихо бодабаь ба1 мо (йодайир) – сиха.\nШи царг в1ашка ца кхеташ (шелвеннавар) – ч1оаг1а.\nХилар (из) даьтта хьекха маьчи санна – дика.\nСигалара 1очувежача санна (гучаийккхар)– ц1аьхха.\nШишшане цхьана (групповой) болх бу.\nКхаь б1оаг1илгах декъа улга т1ара дешаш, шоай ма1анга хьежжа.\n1уйрийна, шийла, хьунаг1а, ч1оаг1а, геттара, бирса, ара, тахан, соахка.\nШин тетрадага хьож хьехархо – 4 оценка оттаю.\nДувзаденна кхамаьл шаьрдар.\nКъоано хуле новкъа воаг1аш,\nНийса лоатто г1ерташ г1ов;\nЮхасацар, никъ ца хоадош,\nГ1алг1ай мехкарашка тов…\nФу гу шоана укх сурта т1а?\nТахан вайна юкъе дий уж г1улакхаш?\nШоана хой маца бита беза никъ?\nVI Урока корта бар, таблицах пайда а эцаш.\nКуцдош – къамаьла дакъа да. Цо хьахьокх даран е кхыча белгалон белгало.\nПредложене юкъе куцдешах лоаттам хул.\nУккхаза, т1ато11аяь, маьлха к1ал, к1ирандийнахьа, футтаройна…\nКуцдешо жоп лу мишта? Маца? Мел? Х1ана? Сендухьа? Яхача хаттарашта.\nХувца ца лу къамаьла дакъа\nВода (мишта?) шорттига.\n(Мел шорттига?) Геттара шортига.\nКуцдешо бувзам лелабу хандешаца, деепричастеца, белгалдешаца, куцдешаца.\n- Х1анз вай тахан мел дийцачох малаг1а къоастам (вывод) бергба вай?\nБераша хьех-чун новкъосталца таблицах пайда а эцаш, вывод ю.\n-Эшаш да, аьнна, хетий шоана вай меттаца куцдешаш? Пушкина зехьа яьхадац: «Куцдешаша, даран сурт…»Вайна наьна мотт дика ха беза, из боча лелабе беза, Зязиков Бахьаудина яьххача бесса. 1оеш эпиграф.\nVII. Ц1аг1а бе болх балар. 93 бокъо, упр. № 1; хьалхарча группо(дика дешачар) лоацца сочинени язъе «Г1алг1ай хоза г1улакхаш.»\nVII . Оценкаш д1акхайкаяр.\nТемирханова Фатима Халитовна\nНомер материала: ДВ-321036\nПрезентация "Из опыта проведения дня самоуправления (День Учителя) в условиях школы-интерната 2012-2013гг.


МогӀе-суьгӀ-Луен — Википеди\nМогӀе-суьгӀ-Луен (фр. Moret-sur-Loing) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Иль-де-ФгӀанс регионехь. Коммунан департамент — Сена а, МагӀна а.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=МогӀе-суьгӀ-Луен&oldid=7821250»


Хасбулатов Ямлихан — Нохчалла.com — Чечня, чеченцы, обычаи, традиции, история и многое другое\nНохчийн поэт Хасбулатов Ямлихан вина 1935-чу шеран август беттан 7-чу дийнахь Сьлжа — Г1алахь. Поэтан дуьххьарлера стихаш зорбане йийлина Казахстанехь (Алма-Атахь) арадолуш хиллачу «Къинхьегаман байракх» газетан аг1онаш т1ехь, 1969-чу шарахь арайолу цуьнан «Догдохийла» ц1е йолу стихийн хьалхара гулар. Х1етахь дуьйна нохчийн а, оьрсийн а меттанашкахь поэта арахецна 10 сов стихийн, поэмийн гулар («Кхокханан йиш», «Лекха ц1е», «Къоьзана», «Лаьттан йозалла»…) Цуьнан байташ зорбане йийлина «Поэзия», «Молодая гвардия», «Нева», «Аврора» журналашкахь. Ямлиханан поэзин турпалхочунна ца лаьа «Кхин гойла адмалла доцурш», и веха, вайн стеган, вайн хенан дикалла ган лууш».\nбиография на чеченском языке Хасбулатов Ямлихан


Сен-Леже (Ло а, ГагӀонна а) — Википеди\nСен-Леже (Ло а, ГагӀонна а)\nСен-Леже (фр. Saint-Léger) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Аквитани регионехь. Коммунан департамент — Ло а, ГагӀонна а.\nДозанашца йу Эгильон[d], Буьзе-суьгӀ-Баиз, Дамазан, МонегӀ, Пуьш-д'Ажене.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Сен-Леже_(Ло_а,_ГагӀонна_а)&oldid=7838044»


ШагӀоль (Сона а, ЛуагӀа а) — Википеди\nШагӀоль (Сона а, ЛуагӀа а)\n▲2888 стаг (2019 шеран 1 январь)\nШагӀоль (фр. Charolles, фр. Phorien-lès-Charolles) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта БугӀгунди — ФгӀанш-Конте регионехь. Коммунан департамент — Сона а, ЛуагӀа а.\nДозанашца йу БагӀон (Сона а, ЛуагӀа а), Шамплеси, Шанжи (Сона а, ЛуагӀа а), Фонтене (Сона а, ЛуагӀа а), МагӀсии-ла-ГегӀс, ВодбагӀгӀе, Ванденесс-лес-ШагӀоль, ВигӀи (Сона а, ЛуагӀа а).\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=ШагӀоль_(Сона_а,_ЛуагӀа_а)&oldid=7845627»


Ла-Фламангри (Нор) — Википеди\nЛа-Фламангри (фр. La Flamengrie) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта О-де-Франс регионехь. Коммунан департамент — Нор. Дозанашца йу Беттреши, Сен-Вааст, Варни-ле-Пети, Онель[d]. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Ла-Фламангри_(Нор)&oldid=6858786»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2021, 20 октябрь, 10:21.


Лик (Па-де-Кале) — Википеди\n50°47′07″ къ. ш. 1°56′12″ м. д.HGЯOL\nЛик (фр. Licques) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта О-де-ФгӀанс регионехь. Коммунан департамент — Па-де-Кале.\nДозанашца йу ГӀоделенгем, Аламбон, Буко (Па-де-Кале), КлегӀк, ЕгӀбенган, Окенган, ЛандгӀетен-лез-АгӀдгӀ, ГӀебегӀг, Санган.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Лик_(Па-де-Кале)&oldid=7816077»


Берлин «яьккхина» вайнаха\nГермани -- Вайнехан бераш ду охьатохарх леташ "Жима Олимпия - 2012" турнирехь, Берлин, 25Гез2012\nЕвропехь хьалакхуьучу вайнехан кхиазхошна юкъахь дуккха а бу спортца гергарло лелораш а, спортехь кхиамаш бохурш а. Кху деношкахь Берлинехь дIаяьхьначу маьршачу латарийн турнирехь массех толаман меттиг баьккхина царех цхьаболчара.\n«Жима Олимпия - 2012». Иштта цIе яра немцойн коьртачу шахьарахь Берлинехь дIаяхьначу маьршачу латарийн турниран. Цхьаъ санна, пхеа вайнехан къоначу спортхочо толаман меттигаш баьхна цу къовсамехь.\nЯлх шарера шийтта шаре кхаччалц хенаш йолу кхиазхой къовсалучу цу турнирехь дакъалоцуш 120 сов спортхо вара йоллучу Германин тоьллачу 14 спортклубо векалвина.\nУггаре а жимачу, 6-8 шерашка бевллачу спортхошна юкъахь шайна тIе хьовсархойн а, жюрин а тидам бохуьйтуш вара ХIамбург-гIаларчу «Роланд-ХIамбург» клубан цIарах леташ волу ши ваша Евлоев Зияддий, Хизаррий.\n23 кийла йозаллин категорерчу Зиядан ялх дуьхьалонча вара цу турнирехь. Доьазза тасавала дезна волчу цо кхаа латарехь тушеца толам баьккхира.\nТIаьхьарчу латарехь Евлоев Зияд туркойн махкара орамаш болчу Яльчин Маликца леташ вара, иза цо эша а вира. Ткъа цул ши шо воккха волу цуьнан ваша Хизар 29 кийлане кхаччалц йолчу категорехь леташ вара. Доьазза ша леттачу тассаваларшкахь хIора а шен дуьхьалонча цо хенал хьалха пханаршка вилларца эшийра, цу кепара цIена толам а боккхуш.\nИштта турнирехь толамаш баьхначу вайнехан берашна юккъехь ву Гедаев Аюб а. Шина латарехь эшам боцуш чекхвелира иза. Ткъа 34 килане кхаччалц йолчу категорехь леташ Коьлнера Мурзаев СаIидан исс дуьхьалончех тассавала дийзира. Царех пхи латар цо, хенал хьалха толам а боккхуш, дIадерзийра. Иштта тушеца эшийра СаIида финалехь шеца леташ хилла немцойн спортхо Убельгюн Тим.\nКхин а жимма дакхийрачех, 11-12 шерашка девллачу берашна юкъахь леташ а, дика жамIаш гойтуш а вара Коьлнера Дараев Адам. Ша летта хIора а дуьхьалонча эшош чекхвелира иза, ткъа финалехь Берлинера спортхо Дрегер Себастьян пханаршна тIе вилларца шена хьалхара меттиг Iалаш а йира цо.\nЦу кепара, Берлинехь дIаяхьначу «Жима Олимпия» олучу маьршачу латарийн турнирехь толаман пьедестале бевллачу кегийчу спортхойх цхьа доккха дакъа вайнехан къоначу олимпахоша дIалецира, тIейогIучу бакъйолчу Олимпиадашкахь дакъалаца хьакъболчу вайнехан латархойн керла чкъор Европехь хьалакхуьуш хилар а гойтуш.\nВайнехан Германера спортхой


ХIара ца ялийнехьара, важа ялийнехьара олий дагадогIу хан яьлча - Хаттаршна жоьпаш - Динул-Ислам Коьрта агIо\nКхин цхьа хаттар дара сан, зуда ялорах лаьцна, хIара ца ялийнехьара, важа ялийнехьара олий дагадогIу хан яьлча. Оцунах лаьцна хаа лаьара суна, и зуд ялор а, маре яхар а заранее предопределено олу вай (рицкъа хилларг бен хила йиш яц олий), иштта дуй и?\nИштта ду иза. Цхьаъа шеко йоцуш, рицкъа хилларг бен хила йиш яц. Дала яздинарг бен хила йиш яц. Цхьамма цхьа зуда ялийнехь, йа цхьаъ цхьаьнга маре йаханехь, иза иштта Дала яздина хилла. Ткъа, ас хIара а ца ялош важа ялийнехь боху ойланаш дика ойланаш яц хилларг хилла даьллачул тIаьхьа. Ша иза ялоле хьалха йан еза дикка ойла, циггахь хьажа веза дикка ша́ дийриг хIун ду а, ша́ мича кхевдаш ву а. Ялоле хьалха ша́ лелон деза бахьанаш лелийначул тIаьхьа, тIаккха ша́ ялийначу зудчуьнгахь цхьадолчу хIуманна ша́ реза вацахь, иза нисдан а, туодан а гIорта веза, хаза бертахь, оцу зудчуьнца цхьаьне. Амма ас цхьа важа ялийна хиллехь бохуш ойланаш еш Iар лартIехь дац. Цул чIогIа дацахь, и санна галдаьлла, лартIехь доцу хIума ду зудчо иштта ойланаш йар. Со хIокхуьнга а ца йогIуш, кхечуьнга йаханехьара бохуш ойланаш йар. СубхьаналлахI, и ойланаш шен берашна дIахезча, оцу берийн хIун ойла кхоллалур йара хаьий-те цунна?! Йа цуьнан ойла хIунда ца йо-те цо? И доьзал кхоллар-м цхьана адамах доьзна Iаш даций, иза-м масийтта адаман дахарца хотталуш долу хIума дай. Иштта хIума олуш волу стаг еккъа шен хIусамнанна реза воцуш хилла ца Iа, йа иштта ойла еш йолу зуда а веккъа шен хIусамдена реза йоцуш хилла ца Iа, и шаьшшинан бераш хIокху дуьненахь хилла ма делара бохург хуьлу иза, ткъа иза оцу берана дIахиъча… шен дас, йа шен нанас иштта хIума олуш шена хезча, шена хIун хетар дара ойла йан еза. И бер оцу дех-ненах бен кхолладала йиш йолуш хилла дац, кхечу зудчуьнца, йа кхечу майрачуьнца къаьсттина и бер кхоллалойла дацара. Цхьа кхидолу бер хила тарлора захало кхечу кепара динехьара, амма къаьсттина хьо хуьлийла дацара хьайн дех-ненах бен.\nIовдал хIума ду, дика хIума дац и ойланаш коьрте хьийзор, цундела, иштта ойланаш шен коьрте яьхкича, царна доьхьало йан еза, шайтIанна луург даккха ца деза. Мелхо а, церан меттана, ас сайн хьал туо муха дийр дара-те, со нис муха лур вара/йара -те, Дела реза волчу кепара ас сайн дахар нис муха дийр дара-те аьлла ойла йан еза.\nЙа нагахь санна дахар жоьжахатин хьиспе дирзина делахь, нисдан а, туодан а кхин некъ биссина бацахь, дIасакъаста деза. Далла бу хастам, ишттачу хьолехь дIасакъаста бакъо елла Дала, цхьадолчу кхечу динашкахь санна доцуш, иза а Бусалба динан дикаллех ду.\nДика хуург Дела ву, иштта и ду суна оцу хаттарехь гуш дерг. Нагахь санна иза нийса делахь, иза Делан къинхетам бу; нагахь санна иза гIалат делахь, иза соьгара а, шайтIанера а ду, АллахIаца ларло вай цунах а, цуьнан вочу ойланех а, цуьнан мекарлонех а.


Сансе (Сона а, ЛуагӀа а) — Википеди\n46°20′25″ къ. ш. 4°49′51″ м. д.HGЯOL\nСансе (Сона а, ЛуагӀа а)\nМакон-1, canton of Mâcon-Nord[d]\n▲2150 стаг (2019 шеран 1 январь)\nСансе (фр. Sancé) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта БугӀгунди — ФгӀанш-Конте регионехь. Коммунан департамент — Сона а, ЛуагӀа а.\nДозанашца йу Фейан, Везин, ГӀеплонж, УьгӀиньи, Макон, Сеннес-ле-Макон, Saint-Jean-le-Priche[d].\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Сансе_(Сона_а,_ЛуагӀа_а)&oldid=7833867»


Книга Дорога чудес Вальхалла. Дмитрий Львович Казаков - LibreBook.me\nКнига Дорога чудес Вальхалла\nЖанры: кулинария, фэнтези\nЧитать онлайн Дорога чудес Вальхалла\nДмитрий Казаков. Дорога чудес 01.03.19\nLibreBook.me Дорога чудес Вальхалла Читать


Путинна ца деза шен цIарах объекташ еллар, амма Нохчийчоь "ша-тайпа" мохк бу\nОьрсийчоьнан президентан Путин Владимиран пресс-секретаро Песков Дмитрийс дIахьедина, шен цIарах объекташ еллар ца тов оьрсийн президентна аьлла. Амма Нохчийчохь тахкар – "ша – башха хIума ду" аьлла цо, "Аргументы и факты" хьостана еллачу интервьюхь.\nНохчийчохь цхьацца гIишлошна Путинан цIе стенна ло аьлла, журналисто хаьттинера пресс-секретаре. Дукха хьолахь президент реза ца хуьлу, я урамна, я гIишлонна шен цIе тиллича, амма Нохчийчохь "ша-тайпа" ситуаци ю аьлла Песковс.\n"Цкъа делахь, Нохчийчохь шайн ламасташ, гIиллакхаш ду. ШолгIа аьлча, кхузаманарчу вайн пачхьалкхан исторехь ша-башха гIала хилла дIахIоьттина Соьлжа-гIала. Аьтта, охьа а харцийна, юха меттахIоттийна гIала ю иза", - аьлла Путинан пресс-секретаро.


Томбебеф — Википеди\n44°30′25″ къ. ш. 0°27′06″ м. д.HGЯOL\nТомбебеф (фр. Tombebœuf) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Аквитани регионехь. Коммунан департамент — Ло а, ГагӀонна а.\nДозанашца йу ЛавегӀнь (Ло а, ГагӀонна а), Куль, ЛапегӀш, Монбауь, МонтастгӀуьк (Ло а, ГагӀонна а), Монтиньяк-де-Лозен, ТугӀтгӀес, ВильбгӀамагӀ.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Томбебеф&oldid=7846994»


ВильтугӀе — Википеди\nВильтугӀе (фр. Villetoureix) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Керла Аквитани регионехь. Коммунан департамент — ДогӀдонь.\nДозанашца йу БегӀтгӀик-БуьгӀе, Сель (ДогӀдонь), Сен-МеагӀ-де-ДгӀон, ГӀибегӀак, Аллеман.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=ВильтугӀе&oldid=7821231»


§¬§в§С§д§Ь§С§с §Т§Ъ§а§Ф§в§С§ж§Ъ§с Чжуан Чжоу\nПохожее: Chzuan, Chzhou, Чжуан, Чжоу\n§©§Я§С§Ю§Ц§Я§Ъ§д§н§Ы §Ь§Ъ§д§С§Ы§г§Ь§Ъ§Ы §ж§Ъ§Э§а§г§а§ж §б§в§Ц§Х§б§а§Э§а§Ш§Ъ§д§Ц§Э§о§Я§а IV §У§Ц§Ь§С §Х§а §Я. §п. §п§б§а§з§Ъ §і§в§С§Ш§С§р§л§Ъ§з§г§с §ё§С§в§г§д§У\n§№§Ш§е§С§Я-§и§Щ§н, §д§С§Ь§Ш§Ц §№§Ш§е§С§Я §№§Ш§а§е (§Ь§Ъ§д. ЗfЧУ / ЧЇЧУ, ZhuЁЎngzi, §µ§й§Ъ§д§Ц§Э§о §№§Ш§е§С§Я) - §Щ§Я§С§Ю§Ц§Я§Ъ§д§н§Ы §Ь§Ъ§д§С§Ы§г§Ь§Ъ§Ы §ж§Ъ§Э§а§г§а§ж §б§в§Ц§Х§б§а§Э§а§Ш§Ъ§д§Ц§Э§о§Я§а IV §У§Ц§Ь§С §Х§а §Я. §п. §п§б§а§з§Ъ §і§в§С§Ш§С§р§л§Ъ§з§г§с §ё§С§в§г§д§У, §У§з§а§Х§с§л§Ъ§з §У §й§Ъ§г§Э§а §µ§й§Ч§Я§н§з §і§д§С §є§Ь§а§Э.\n§№§Ш§е§С§Я-§и§Щ§н - §д§С§Ь§Ш§Ц §Щ§Я§С§Ю§Ц§Я§Ъ§д§С§с §Х§С§а§г§г§Ь§С§с §Ь§Я§Ъ§Ф§С §б§в§Ъ§д§й, §б§в§Ъ §п§д§а§Ю §ж§Ъ§Э§а§г§а§ж §№§Ш§е§С§Я-§и§Щ§н §Ю§а§Ф §Т§н§д§о §Ц§Ч §С§У§д§а§в§а§Ю §Ъ§Э§Ъ §У§Х§а§з§Я§а§У§Ъ§д§Ц§Э§Ц§Ю §д§в§С§Х§Ъ§и§Ъ§Ъ, §а§д §Ь§а§д§а§в§а§Ы §б§а§к§Э§С §п§д§С §Ь§Я§Ъ§Ф§С, §ж§Ъ§Э§а§г§а§ж §№§Ш§е§С§Я-§и§Щ§н §с§У§Э§с§Ц§д§г§с §б§Ц§в§г§а§Я§С§Ш§Ц§Ю §в§с§Х§С §б§в§Ъ§д§й §Ъ§Щ §п§д§а§Ы §Ь§Я§Ъ§Ф§Ъ.\n§і§а§Ф§Э§С§г§Я§а §Т§Ъ§а§Ф§в§С§ж§Ъ§Ъ. §№§Ш§е§С§Я-§и§Щ§н §Ш§Ъ§Э §Ю§Ц§Ш§Х§е 369 §Х§а §Я. §п. §Ъ 286 §Х§а §Я. §п.. §°§Я §в§а§Х§Ъ§Э§г§с §У §Ф§а§в§а§Х§Ц §®§п§Я (ГЙіЗ MЁ¦ng ChЁ¦ng) §Ф§а§г§е§Х§С§в§г§д§У§С §і§е§Я, §д§Ц§б§Ц§в§о - §Ф§а§в§а§Х §є§С§Я§и§р§Ы ЙМЗс §б§в§а§У§Ъ§Я§и§Ъ§Ъ §·§п§Я§С§Я§о. §°§Я §б§а§Э§е§й§Ъ§Э §Ъ§Ю§с §№§Ш§а§е ( ЦЬ ZhЁu), §Ц§Ф§а §Я§С§Щ§н§У§С§Э§Ъ §д§С§Ь§Ш§Ц §®§п§Я-§к§Ъ ГЙАф, (§й§Ъ§Я§а§У§Я§Ъ§Ь §®§п§Я), §®§п§Я-§№§Ш§е§С§Я (ГЙЗf MЁ¦ng ZhuЁЎng) §Ъ§Э§Ъ §®§п§Я-§і§д§С§в§к§Ъ§Ы ( ГЙЫЕ)r.\n§¬§Я§Ъ§Ф§С §№§Ш§е§С§Я-§и§Щ§н §г§д§С§Э§С §а§г§а§Т§Ц§Я§Я§а §Ъ§Щ§У§Ц§г§д§Я§С §У§а §У§в§Ц§Ю§с §б§в§С§У§Э§Ц§Я§Ъ§с §Ъ§Ю§б§Ц§в§С§д§а§в§С §і§р§С§Я§о§и§Щ§е§Я§С §Х§Ъ§Я§г§д§Ъ§Ъ §ґ§С§Я. §ґ§а§Ф§Х§С §Ь§Я§Ъ§Ф§С §б§а§Э§е§й§Ъ§Э§С §д§Ъ§д§е§Э §Ї§С§Я§о§з§е§С §й§Ш§п§Я§о§и§Щ§Ъ§Я ( ДПИAХжЅ› Nan hua zhen jing), §й§д§а §а§Щ§Я§С§й§С§Ц§д §Є§г§д§Ъ§Я§Я§н§Ц §Ь§Э§С§г§г§Ъ§й§Ц§г§Ь§Ъ§Ц §д§в§С§Ь§д§С§д§н §Ъ§Щ §А§Ш§Я§а§Ф§а §¬§Ъ§д§С§с.\n§ґ§Ц§Ь§г§д §б§в§Ц§Х§г§д§С§У§Э§с§Ц§д §г§а§Т§а§Ы §г§а§Т§в§С§Я§Ъ§Ц §б§в§Ъ§д§й §Ъ §Ь§а§в§а§д§Ь§Ъ§з §в§С§г§г§Ь§С§Щ§а§У §Ъ§Щ §в§С§Щ§Я§н§з §Ъ§г§д§а§й§Я§Ъ§Ь§а§У. §±§Ц§в§У§н§Ц §г§Ц§Ю§о §й§С§г§д§Ц§Ы (§У§Я§е§д§в§Ц§Я§Я§с§с §й§С§г§д§о), §Ь§С§Ь §г§й§Ъ§д§С§Ц§д §д§в§С§Х§Ъ§и§Ъ§с, §Я§С§б§Ъ§г§С§Я§н §г§С§Ю§Ъ§Ю §№§Ш§е§С§Я-§и§Щ§н, §С §б§а§г§Э§Ц§Х§е§р§л§Ъ§Ц §й§С§г§д§Ъ - §Ц§Ф§а §е§й§Ц§Я§Ъ§Ь§С§Ю§Ъ §Ъ §ж§Ъ§Э§а§г§а§ж§С§Ю§Ъ, §Ъ§г§б§а§У§Ц§Х§е§р§л§Ъ§Ю§Ъ §в§а§Х§г§д§У§Ц§Я§Я§н§Ц §У§Щ§Ф§Э§с§Х§н. §±§в§а§У§Ц§в§Ъ§д§о §б§а§Х§Э§Ъ§Я§Я§а§г§д§о §С§У§д§а§в§г§д§У§С §№§Ш§е§Я-§и§Щ§н §Х§а§У§а§Э§о§Я§а §д§в§е§Х§Я§а. §±§в§С§Ь§д§Ъ§й§Ц§г§Ь§Ъ §У§г§Ц §Ъ§Щ§Х§С§Я§Ъ§с §№§Ш§е§С§Я-§и§Щ§н §г§а§б§в§а§У§а§Ш§Х§С§р§д§г§с §Ь§а§Ю§Ю§Ц§Я§д§С§в§Ъ§с§Ю§Ъ §¤§а §і§с§Я§С §г§а§Т§в§С§У§к§Ц§Ф§а §Ь§Я§Ъ§Ф§е §Ъ§Щ 33 §Ф§Э§С§У §У III §У§Ц§Ь§Ц. §і§С§Ю §¤§а §і§с§Я §б§Ъ§г§С§Э, §й§д§а §Щ§С§Я§Ъ§Ю§С§Э§г§с §У§н§Т§а§в§Ь§а§Ы §г§С§Ю§а§Ф§а §Ф§Э§С§У§Я§а§Ф§а §Ъ§Щ §в§Ц§й§Ц§Ы §№§Ш§е§С§Я-§и§Щ§н, §Ъ §Я§Ц §Ъ§г§Ь§Э§р§й§Ц§Я§а, §й§д§а §Ц§Ф§а §Ъ§Щ§Х§С§Я§Ъ§Ц §г§У§с§Щ§С§Я§а §г §г§Ц§в§о§Ч§Щ§Я§а§Ы §б§Ц§в§Ц§в§С§Т§а§д§Ь§а§Ы §а§г§Я§а§У§Ф§Я§а§Ф§а §д§Ц§Ь§г§д§С. §Ј§С§в§Ъ§С§Я§д §¤§а §і§с§Я§С - §Ц§Х§Ъ§Я§г§д§У§Ц§Я§Я§н§Ы §б§а§Э§Я§н§Ы, §а§Х§Я§С§Ь§а §г§а§з§в§С§Я§Ъ§Э§а§г§о §Ц§л§Ч §Я§Ц§Ю§С§Э§а §ж§в§С§Ф§Ю§Ц§Я§д§а§У, §Я§Ц §У§а§к§Ц§Х§л§Ъ§з §У §д§Ц§Ь§г§д §¤§а §і§с§Я§С.\n§¤§Э§С§У§н §У§Я§е§д§в§Ц§Я§Я§Ц§Ы §й§С§г§д§Ъ §Ъ§Ю§Ц§р§д §г§з§а§Х§Я§е§р §Ф§в§С§Ю§Ю§С§д§Ъ§Ь§е §Ъ §г§У§с§Щ§С§Я§н §б§а §г§а§Х§Ц§в§Ш§С§Я§Ъ§р, §Ъ §Ц§г§д§о §а§г§Я§а§У§С§Я§Ъ§с §б§в§Ц§Х§б§а§Э§С§Ф§С§д§о, §й§д§а §а§Я§Ъ §Т§н§Э§Ъ §Я§С§б§Ъ§г§С§Я§н §а§Х§Я§Ъ§Ю §С§У§д§а§в§а§Ю. §·§а§д§с §д§в§С§Х§Ъ§и§Ъ§с §г§й§Ъ§д§С§Ц§д §№§Ш§е§С§Я-§и§Щ§н §Х§С§а§г§а§Ю, §У §п§д§Ъ§з §г§Ц§Ю§Ъ §У§Я§е§д§в§Ц§Я§Я§Ъ§з §й§С§г§д§с§з §Ю§Ц§Я§о§к§Ц §У§г§Ц§Ф§а §Ф§а§У§а§в§Ъ§д§г§с §а §Х§С§а§г§Ъ§Щ§Ю§Ц.\n§ґ§Ц§Ь§г§д §№§Ш§е§С§Я-§и§Щ§н §б§Ц§в§Ц§У§а§Х§Ъ§Э§г§с §Ю§Я§а§Ф§а§Ь§в§С§д§Я§а §Я§С §в§С§Щ§Я§н§Ц §с§Щ§н§Ь§Ъ, §г§е§л§Ц§г§д§У§е§Ц§д §а§Ь§а§Э§а §Х§Ц§г§с§д§Ъ §б§Ц§в§Ц§У§а§Х§а§У §Я§С §С§Я§Ф§Э§Ъ§Ы§г§Ь§Ъ§Ы. §ґ§в§е§Х§Я§а§г§д§о §б§Ц§в§Ц§У§а§Х§С §Щ§С§Ь§Э§р§й§С§Ц§д§г§с §У §с§Щ§н§Ь§Ц, §ж§Ъ§Э§а§г§а§ж§г§Ь§Ъ§з §д§Ц§в§Ю§Ъ§Я§С§з, §Ь§а§Я§д§Ц§Ь§г§д§Ц.\n§Ї§С §в§е§г§г§Ь§а§Ю §У§н§к§Э§а §Х§У§С §б§Ц§в§Ц§У§а§Х§С - §±§а§Щ§Х§Я§Ц§Ц§У§а§Ы §Ъ §®§С§Э§с§У§Ъ§Я§С.\nФразы: о, ю, ш, я


NGC 2601 — Википеди\nNGC 2601, PGC 23637, IRAS 08251-6757, 2MASX J08253070-6807037, ESO 60-5, IRAS F08251-6757, ESO-LV 60-0050, 6dFGS gJ082530.7-680704, SGC 082510-6757.2, PSCz Q08251-6757, LEDA 23637, Gaia DR2 5271821018653108096\n1835 шеран 4 март\n1,3147 ± 0,6256 миллисекунда дуги\n−0,501 ± 1,263 миллиарксекунд в год, 2,218 ± 1,279 миллиарксекунд в год\n3296 километр в секунду\n8ч 25м 30,6118120882с\n−68° 07′ 3,578127089″\nNGC 2601 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла юкъара каталогехь ягарйина галактикаш.\nWikiSky-da NGC 2601: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Водород α, X-Ray, Астрофото, Харита, Изображение\n↑ NGC/IC (English). NGC 2601.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=NGC_2601&oldid=5057252»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2020, 3 июль, 10:29.