Маяк. Большое банное полотенце махровое 81*160 см. Речицкий текстиль, Беларусь\nМаяк. Большое банное полотенце 81*160 см\nКод товара: Полотенце РТ махровое Маяк 81*160


Гiурба дер адама Султана Олхазар 1 – гiурба дер бохург хIун ду?\nжүктеу 80.97 Kb.\n2 – ГIурба деран тешалла хIун ду\n3 – ГIурба дер мел деза, мел мелехь ду\n4 – ГIурба деран хIун хьукм ду\n5 – ГIурба дер хьанна ду суннат Хьан ден деза иза\n6 – ГIурба хIун маьIна долуш дуьйш ду\n7 – Муьлха хьайба ден мега гIурбанна\n8 – Мас стага мел хьайба дийча кхочуш хуьлу гIурба дер\n9 – ГIурба деран хан хIун ю Маца доь иза\n10 – ГIурбанна урс хьокхуш дан дезаш а, дича дика долу а хIуманаш хIун ду\n11 – ГIурба дийначул тIаьхьа, хIун до цунах\n12 – ГIурба дийначо, йа дейтинчо, гIурбанан цIока дIайохка мегий\n13 – Цхьана меттехь дийначу гIурбанан жижиг кхечу метте дIадахьа мегий\n14 – ГIурба дерца доьзна долу коьрта суннаташ хIун ду\nГIурба деран тешалла Къуръана тIера айат а ду, Суннатера хьадис а ду. Лекха хинволчу АллахIа бах: Ткъа ахь хьайн Делана ламаз а де, (гIурбанна) урс а хьакха (Сурат «Ал-Кавсар» 2 айат). Имам Тирмизийс дийцина, Ибн Iумарера – Дела реза хуьлда цунна – схьа, Делан Элчано а – Делера салават а, салам а хуьлда цунна – бусалба наха а гIурба дийра аьлла.\nIаишата – Дела реза хуьлда цунна – аььал: «Делан Элчано – Делера салават а, салам а хуьлда цунна – элира: «ГIурбанан дийнахь, Адаман кIанта йийр йолчу Iамалех АллахIана уггар дукха езарг – (гIурбанна урс хьокхуш) цIий Iанор ю. Бакъдолуш, къемат дийнахь иза догIур ду (ша ма-дарра), шен маIашца, шен месашца, шен бергашца, (оцу хIора меженаца цунна мел хуьлуш). АллахIа къобал до цо Iанийна цIий, иза лаьтта охьа а дожале. Цундела, аш и (гIурба) доьйла шайн цIенчу даггара, и дер дика хеташ».1\nГIурба дер чIагIдина суннат ду, важиб дац, делахь а шен ницкъ кхочург иза ден хьажа веза, хIунда аьлча Делан Элчано – Делера салават а, салам а хуьлда цунна – ша Мединатехь даьккхинчу итт шарахь хIоразза а гIурба дуьйш хилла дела.2 Ткъа иза важиб доцуш, чIагIдина суннат хилар гойту, Ибн Iумаре – Дела реза хуьлда цунна – «иза важиб дуй?» аьлла хаьттича, цо – «Делан Элчано а – Делера салават а, салам а хуьлда цунна – бусалба наха а дийра гIурба» - аьлла жоп даларо, важиб ду а ца олуш.3 Кхин а, «иза суннат а ду, дика а ду» а аьлла цо – Дела реза хуьлда цунна.4\nПайхамара – Делера салават а, салам а хуьлда цунна – аьлла: «Шен гIурба ден аьтту а болуш гIурба дуьйр доцург тхан ламазан-чоьнна герга ма вогIийла».5\nЦхьана стага цхьа уьстагI, йа цхьа газа йийча гIурба кхочуш хуьлу, цунна тIера а, цуьнан доьзална тIера а, вай лакхахь ма-аллара. Эмкал а, бежана а ворхI стага юкъахь дийча кхочуш хуьлу. Жабира – Дела реза хуьлда цунна – аьлла: «Оха урс хьаькхира Делан Элчанца – Делера салават а, салам а хуьлда цунна – Хьудайбийатехь, цхьана эмкална ворхIанна тIера, цхьана бежанна а ворхIанна тIера».6\nГIурба деран хан Iийд-дийнахь Iийд-ламаз дичахьана дуьйна, Iийд-дийнал тIаьхьадогIучу кхаа дийнан тIаьхььарчу дийнахь малх чубуззалц йолу хан ю. Вуьшта аьлча, Iийд-дийнахь Iуьйранна малх хьалабаьллачул тIаьхьа, ши ракаIат ламаз а, жима ши хутIба а далла йолу хан яьлча дIйолаелла, Iийд-дийнал тIаьхьа долчу кхаа дийнах тIаьххьарчу дийнахь малх чубуззалц йолу юкъ гIурба деран хан ю. Iийд-ламаз динчул тIаьхьа, оцу диъ дийнахь муьлхха хенахь а ден мегаш ду иза, делахь а Iийд-ламазал тIаьхьа дийча гIолий ду. Амма Iийд-ламазал хьалха цхьана хьайбанна урс хьакхьахь – иза гIурба лоруш дац, шен доьзална даа жижиг ду цо дийнарг, гIурбанан маьIна дац цуьнца. Делан Элчано – Делера салават а, салам а хуьлда цунна – аьлла: «(Iийд-)ламазал хьалха урс хьаькхначо шена (жижигана) хьаькхна, (Iийд-)ламазал а, шина хутIбатал а тIаьхьа урс хьаькхначо шен хьадж кхочуш а дина, бусалба нехан суннатца а нисвелла иза».7\n3) АллахIан цIарца хьакхар. Пайхамара – Делера салават а, салам а хуьлда цунна – ша шен гIурба дуьйчу хенахь аьлла: «БисмиллáхI» - «АллахIан цIарца!».8 Нагахь санна вицвелла, йа цхьана кхечу бахьанийна Дела цIе ца яккхахь, гIурба нийса ду, даа мегаш а ду, Делан цIе яккхар суннат ду.\n5) Хьайба къилбехьа дерзор а дика ду, Пайхамара а – Делера салават а, салам а хуьлда цунна – ша хьайба дуьйчу хенахь иза къилбехьа дерзийна дела.9\n6) Такбир дича а дика ду, масала иштта: «БисмиллáхIи, АллóхIу акбар». Анаса дийцинчу хьадисехь ду: «Пайхамара – Делера салават а, салам а хуьлда цунна – гIурбанна ши ка бийра, цаьршинан агIона тIе ког а биллина, АллахIан цIе а йоккхуш, такбир а деш». 10\n7) ГIурба къобал де аьлла доIа дича а дика ду, масала иштта: «АллóхIумма хIáзá минка ва илайка, фатакъоббал миннú» - «Йа АллахI! ХIара Хьоьгара а ду, Хьоьга а ду, къобал де Ахь соьгара!».11 Цунна тешалла ду, Пайхамара – Делера салават а, салам а хуьлда цунна – ша гIурбанна урс хьокхучу хенахь – «АллáхIан цIарца! Йа АллахI! Къобал де Ахь Мухьаммадера а, Мухьаммадан охIлунгара а, Мухьаммадан умматера а!» - элира аьлла деана долу хьадис.12\nНагахь санна гIурба дийначу меттехь цуьнга хьашт долуш миска нах белахь иза дIадахьар дика хир дац, нагахь санна цигахь болчу мискачу нахана тоам боллуш дайъина гIурбанаш делахь, совдаьлларг кхечу метте а, кхечу махка а дIадахьа мегар ду.13\n- Зул-ХьидджахI беттан хьалхара итт де дIадоладелча, гIурба ден лууш волчунна суннат ду шен цхьаъа а мас а, мIара а ца хадор, ша гIурба дийна валлалц. Делан Элчано – Делера салават а, салам а хуьлда цунна – аьлла: «Зул-ХьидджахI бутт болалуш (стиглахь) шайна бутт гича, шух цхьаъ гIурба ден лууш хилахь, шен мIара а, шен мас а ма хадайойла цо».14\n2 Тирмизи, Ахьмад.\n6 Муслим, Абу Давуд, Тирмизий, Ибн МаджахI.\n7 Бухари, Муслим.\n8 Бухари, Муслим.\n9 Ибн Маджас дийцинчу хьадисехь ду иза, и хьадис гIийла ду, делахь а, Ибн Iумарна – Дела реза хуьлда цунна – ша хьайбанна урс хьокхуш иза къилбехьа дерзор дика хетара аьлла деана ду, кхин а, Имам Iабдур-Раззáкъа дийцина нийсачу иснадаца, Ибн Iумарна – Дела реза хуьлда цунна – къилбехьа ерзоза йийна йолу хIума дика ца хетара аьлла, Шейх ал-Албанийс «Манáсикул-Хьадджи вал-IумрахI» тIехь ма-аллара.\n10 Бухари, Муслим.\n11 Iакъикъатана урс хьокхучу хенахь иза алар деана хьадисехь, Ибнул-Мунзира а, Абу ЙаIлáс а, Ал-Баззáра а дийцина долчу. Кхин а, цунах терра долчу дешнашца иза дийцина Имам БайхIакъийс «Ас-Сунан Ал-Кубрó» тIехь а, «ШуIабул-Ийман» тIехь а, Пайхамара – Делера салават а, салам а хуьлда цунна – гIурба дуьйчу хенахь иза элира аьлла.\n12 Муслим, Абу Давуд.\n13 Иза мегаш хилар нийса леринчех ву Имам Такъиййуд-Дúн Ал-Хьисний, «Кифáйатул-Ахйáр» тIехь.


варохьматуллахIи вабаракатухIу! Цхьа хаттар дара сан, аьхь хетахьхьа а ца хаьттичи ца волу.\nМасала, гIенаха тIуналла яьлчи и ламазца дерг муха ду теша, полностью лича веза, йа и бехкейолу меттиг дIайиличхьанне тоьаш дуй теша йа дац-те? Со ала гIертаг хIун ду: лийча ца луьйчуш иштта и цIано а йина ламаз да мега йа ца мега?! Жоп:\nОьшург хаттар иэхье дац. И ца хууш, ца хоттуш Iаш берш а хир болу дела яздо вай хIокху кепара долу хеттарш а, жоьпаш а сайта тIехь, массарна а пайда хилийтархьама.\nНагахь санна «тIуналла ялар» бохучух лууш дерг оралла ялар делахь, лийча веза. Оралла (оьрсийн маттара: сперма) – шех бер кхоллалуш йолу тIуналла ю. Цуьнан кхо билгало ю: иза араялар тоттуш-кхуссуш санна хуьлу; иза арайолуш марзо хуьлу; цуьнан хьожа хьакхийначу бодах йогIу хьожу санна хуьлу. Нагахь санна оцу билгалонех цхьа билгало елахь – масала гIенаха тIуналла арайолучу хенахь марзо хилла хилар дагадагIахь, йа самаваьллачул тIаьхьа цуьнан иштта хьожа ягIахь – лийчар тIедужу. Ткъа оцу тIуналлийца оцу билгалонех цхьаъа билгало яцахь, тIаккха лийчар тIе ца дужу.\nНагахь санна араяьлла йолу тIуналла оралла а йоцуш, кхиниг елахь, тIаккха лийчар тIе ца дужу, муххале а бехкеметтиг йила а йилина, иза хица дIа а цIанйина, тIуналла кхетта йолу бедар хийца а хийцина ламаз дан мега. Бехке меттиг йила езаран бахьана а, тIуналла кхетта йолу бедар хийца езаран бахьана а – и тIуналла «нажас» (боьха) лоруш хилар ду.\n08.01.2010 - 1431-01-22 |


1) Ах! матушка, не довершай удара! Кто беден, тот тебе не пара.\n2) Ах! матушка ,не довершай удара! Кто беден ,тот тебе не пара.\n3) Ах! матушка , не довершай удара! Кто беден , тот тебе не пара.\n4) Ах! матушка,не довершай удара! Кто беден,тот тебе не пара.


Сен-СигӀ-ле-Колон — Википеди\nСен-СигӀ-ле-Колон (фр. Saint-Cyr-les-Colons) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта БугӀгунди — ФгӀанш-Конте регионехь. Коммунан департамент — Йонна.\nДозанашца йу КугӀжи, Шемии-суьгӀ-СегӀен, ШитгӀи, КгӀаван (Йонна), ИгӀанси, ЛишегӀ-пгӀе-ЕггӀемон, ПгӀеи, Сен-БгӀи-ле-Вине, ВегӀмантон.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Сен-СигӀ-ле-Колон&oldid=7840906»


Порто (Самора) — Википеди\n42°10′02″ къ. ш. 6°53′58″ м. д.HGЯOL\nРохелио Карраседо Карраседо[d]\n200,82 ± 0,01 квадратан километр\n▼156 стаг (2020)\nПорто картан тӀехь\nПорто (испан. Porto) — Испанин Самора провинцин муниципалитет.\nМуниципалитетан майда — 200,82 ± 0,01 квадратан километр. ХӀордан сизал локхалла 1211 метр. Дозанашца ю Сан-Хусто, Трефасио, Галенде, Кобрерос, Рекехо, Лубьян (Испани), Пиас, Вьяна-дель-Больо, Ла-Вега, Карбальеда-де-Вальдеоррас, Энсинедо муниципалитеташ.\n329 стаг ↘323 стаг ↘299 стаг ↘288 стаг ↘273 стаг ↘257 стаг ↘250 стаг\n↘235 стаг ↘222 стаг ↗230 стаг ↘216 стаг ↘200 стаг ↗202 стаг ↘194 стаг\n↘188 стаг ↘179 стаг ↘165 стаг ↗178 стаг ↘156 стаг\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Порто_(Самора)&oldid=5746254»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2021, 23 февраль, 19:13.


Слушайте и скачивайте музыку на любой вкус на Mp3Vevo. Чеченская Песня Марха досташ ара йолу. Julia Michaels [Official Audio] Смотреть все песни. Kygo — Happy Now ft. Davido — Wonder Woman Official Video.\nТеперь г1айг1кне рекомендуем загрузить первый результат Асхаб Вахарагов Малх схьа кхеташ ойлане волуш New MP3 который загружен Madishka размером 6. Х1ааай схьа кхетта дашо малх хьо Арсан Эльмурзаев Тамара Адамова — Суна малх ца делу exclusive M Gesaffelstein — Reset Official Video. Хусейн Горчаханов — Малх схьакхеташ.\nвтлуш Айна Исаева — Дашо малх M Eminem — Good Guy ft. Нелли Хизриева Хеда Хамзатова — Ма лепа дашо малх. Rationale — High Hopes Official Audio. Зарема Ирзаханова — Дашо малх. A «Bleed» Official Music Video.\nТамара Адамова — Малх санна елалой, ураме ялахьа, нана, Со йоху некъ ларбеш гайтахьа хьо дуьхьал яьлла. Свежая музыка Eminem — Good Guy ft. Аюб Вахарагов Малх д1абузуш суьйре ю New Rita Ora — Keep Talking ft. Рамзан Гатаев — Фариза.\nЧеченская песни туда где небеса Слушайте и качайте музыку в хорошем качестве. Рамзан Гатаев — Фариза.\nМохьмад Аргун — Малх схьакхеташ M Хьомениг са кхкта динахь кхаьтта малх хьо бу, буса кхаьтта бета нур, Хьо са дагна везаш ву! Рамзан Гатаев — Малх схьакхеташ M A [Official Music Video]. Рамзан Гатаев — Дал ма лайла вай к1енти M Khadija — Са дашо малх.\nИмран Каргалинск — Малх схьакхеташ M Хусейн Горчаханов — Малх схьакхеташ M Элина Муртазалиева — Дашо малх Золотое солнце. Имран Каргалинск — Малх схьакхеташ M Малх сакхеташ ара ялалахь Шамиль Идрисов Хеда Хамзатова — Х1ай лепа дашо малх.\nThe — Acoustic. Аза Батаева — Дашо малх.\nХусейн Израпов — Малх-Аьзни M Новинки музыки, популярные альбомы, поиск музыки онлайн бесплатно и без регистрации.


Кремлан агенташа шайн тидамехь латтабо Малхбузера нохчий\nДIадаханчу кIиранах дара иза. Украинера журналисташа баханера Лондоне Закаев Ахьмадца интервью ян. Солсбера гIалахь Скрипаль Сергейна а, цуьнан йоIанна а дIаьвшан тIелатар динчу тIаьхьа и тема юха а хьалхарчу агIонашка яьлла дуьненерчу прессехь. Цуьнца доьзна дара украинера телевизионан тоба Британе яхар а.\nЗакаев реза хилира шайца къамел дан Лондонерчу Пикадилли урамехь йолчу цхьана кафехь бохуш, дуьйцу журналисто Цаплиенко Андрейс: "Тхо интервью дIаязйеш дара Ахьмадца, оха хаьржинарг яра цхьа жима кафе. Адамаш кIезиг дара цигахь. Дика меттиг яра иза парггIат къамел дан. ЦIеххьана кафе чувеара цхьа жима стаг. Иза вара, эр вай, Генарчу Малхбаречу баахархойх - иза хила тарлора китайхо, японхо я бурят. Иза тхуна юххе охьахиира. Мобилан телефонах тера гIирс кечбира цо, амма цу телефонан ши микрофон яра. Уьш Ахьмадана тIеерзийна яра.\nЦкъа дуьххьара ша селфи йоккхуш волуш санна сурт хIоттийра цо. Соьца тхан видеооператор а, Украинин векалаллан белхахо Егорова Инна а яра. Иннин бIаьрг кхийтира цу жимачу стеган телефонан экранна тIехь озан индикаци хиларх. И индикаци цхьаьнайогIуш хиллера оха къамел деш тхан камерина тIехь йолчу индикацица. Тхо кхийтира иза тхан аз дIаяздеш хиларх".\nЖурналистана накъосталла деш хиллачу Егоровас дехар дина цу стаге ца оьшу шаьш дуьйцург дIаяздан аьлла. Дуьйцу Цаплиенкос: " Цо вуно эсала дехар дира цуьнга, интервью дIа ма язъяхьара аьлла. ТIаккха, сихха хьала а иккхина, сихонца цу чура ведира иза".\nМогIарера турист хиллехь иштта лелар хир дацара цу стаган аьлла тешна ву Цаплиенко: "Нагахь со цхьа хIума хазделла стаг хиллехь Оьрсийчуьра веана, Кремло шен мостагI лоруш волу Закаев нохчий лидер хилар хууш, телефонца видео яккхар гIоле хин дара суна, я сурт даккхар, къайлаха иза дина а. Амма аз дIаяздар тамашийна хIума хета".\nМалхбузерчу пачхьалкхашкахь бехаш дукха а вайнах бу, тIаьхьарчу 20 сов шарахь цигахь баха хевшина. Царах дукхах берш бац дIоггара цIахь кхерам болуш арабевлла. Амма цхьа дакъа ду царах тIемашкахь дакъалацна а, таханлерчу Оьрсийчуьрчу Iедалша шайн мостагI лоручу Нохчийчуьрчу Iедалехь болх бина а.\nЦерах цхьаболчаьрга хаьттира оха, шуна хетий шайна тIаьхьабевлла Оьрсийчоьнан кхерамазаллин сервисийн агенташ бу аьлла?\nАдвокат Садаханов Заурбек дукха хан йоцуш дIавахана Оьрсийчуьра. Шена хаьа Малхбузехь бехачу политикан жигархошна тIаьхьахоьжуш Оьрсийчоьнан агенташ хилар, бохуш дуьйцу цо: "Оьрсийчуьра Iедал тIаьхьахьоьжуш ду аьлла хета суна, къаьсттина политикан оппоненташна тIаьхьа. Цу нахана леррина луш ахча а ду и болх бан. Муьлххачу а пачхьалкхехь и тайпа нах цера болуш бу. Сайх лаьцна аьлча, цкъачунна сайна тIаьхьабевлла лелаш нах хаабелла бац суна".\nАрсаев Адам Ичкерин Iедал долуш ницкъаллийн структурашкахь болх бина ву. Нохчий Оьрсийчуьрчу къайлахчу сервисийн Iуналлехь буй хаьа шена, бохуш дуьйцу цо: "Церан леррина сервисаш вайна тIехь болх беш ю. Кху Европехь массо а Iуьргахь хир бу уьш. Арадевлла вай чIогIа кхераме ду царна, вайн маршо вай йиц ца ярна".\nДелахь а шена тIаьхьаваьлла лелаш стаг ца хаавелла шена боху Арсаевс: "Бакъдерг дийца деза, суна, цхьа хьул а ца деш, тхо хIорш ду, вуьйсуш ду аьлла, лелийна хIума дац кхузахь. Суна сайна а хета сайна (Оьрсийчоьнан Iедал) тIаьхьадаьлла ду аьлла. Делахь, хIара стаг ву-кх (суна тIаьхьаваьлла) аьлла меттиг яц, хIунда аьлча, лерринчу сервисаша шаьш тIаьхьаевлла лелар адаманна хаа а хоуьтйуш деш яц, и нах гуш ца хуьлу".\nИсханов Хьусайн шина тIамах чекхваьлла ву. Нохчийчоьнан президентан Масхадов Асланан гIоьнча а, цул тIаьхьа парламентан депутат а хилла ву иза.\nЦу хаттарехь шена зеделлачух лаьцна иштта дуьйцу цо: "Австрехь ву со Iаш. Кхузехь дIасадовлар хьулу тхан. Мелла а зеделларг долуш хиларе терра, шина тIамо делла долу, цхьацца хIуманаш довзийтина. Ларлуш хила везаш зама ю хIара. Англехь хилларг вайна гуш ду. Иштта кхузахь, Венехь, юххе бахка а, контакте бовла а гIерташ меттигаш хилла. Шайца цхьа ловза буьйлуш ца хилча тIегIерташ ца хуьлу уьш.\nВайн менталитет дика евза гIазакхашна. Кзухаь цхьаболчу нехан уьйтIа баьхкина уьш, цхьацца вогIуш ша турист ву, хIара-важа гойтур дацара ахь бохуш дехаршца. Цул тIаьхьа, къамеле а ваьлла, цхьацца хIума хоьттуш хьал нисделла. Сайх лаьцна аьлча, эцца митингехь иштта юххе гIерташ цхьаъ-шиъ схьа а лаьцна оха цигахь. Човха а вина, дIа а вахийтина. Ишттаниг хуьлу. Юххе бахка гIерташ хуьлу. Иза долуш ду кхузахь".\nМухха делахь а, махкал арахьа беха нохчий ларбала беза аьлла, хета Исхановна: "ХIинца а и тIом дIабаьлла а бац. Вайн нах байар а, нохчашна тIехь йина геноцид а вай дIаюьйцуш хилча, иза царна новкъа ду. Кхеташ хIума ду иза. Кхузахь, аренца, Европа хIара ялахь а, Iалаш вар доцуш ду. Хьо ларвеш юххеваьлла лелаш стаг ца хилча ларвалар ца хуьлу иза. Дийнахь-бусий массо а меттигашкахула волавелла лелаш хилча, хIуъа а хила тарло. Цундела чIогIа сема хила дезаш ду-кх вай".\nЗакаев Ахьмад Лондонехь веха лаххара а 15 шо хир ду. Меттигерчу Iедалша ларвеш, цхьа шеко йолуш хIума хилча иза варе веш меттигаш яьхкина цу хена чохь.\nМелла а кIадвелла аьлла-м ца хийтира хьуна Закаев, цуьнан сема хилар артделла аьлла хетий хьуна, къаьсттина Британехь Оьрсийчоьнан дIаьвшаца Кремлан мостагIий бойуш хилар тидаме эца, аьлла шега хаьттича, Украинерчу журналисто Цаплиенко Андрейс элира, ша хIуттур вац цуьнан мах хадо аьлла:\nАмма шен къамел дерзош ша бинчу тидамах лаьцна элира Цаплиенкос: "Суна хала ду ала, кхерам хилар хаадалар цуьнан дисина я арделла, хIунда аьлча Ахьмад собаре стаг ву, цуьнца цхьаьна майра стаг а ву. Ас кафехь кофе яийтира тхайна. Цунна хьалха а кофе хIоттийра оха. Амма Ахьмад цуьнах Iотта а ца велира. Цо хи мелира, шен накъосто шега кховдийна долу. Сан кхетамехь, ларвалар а, кхерам хиларх кхетар а цуьнца долуш ду".\nБританера 23 Оьрсийчоьнан дипломат аравоккхуш ву


Францин парламентан депутатна коронавирус кхетта\nКоронавирусан инфекцица дарбан цIийне охьавиллина Францерчу парламентан депутат. Еаридийнахь официалан кехатца бина цунах лаьцна хаам Къоман гуламан куьйгалхочо Ферран Ришара. Реанимацехь ву депутат. Ишта коронавирус хааелла парламентан буфетерчу а, ресторанерчу а шина белхалочух а.\nДепутатан цIе йоккхуш яц. Хууш ду, иза "Республиканцы" цIе йолчу оппозицин партин векал хилар а, Эльзас регионехь харжар а. Парламенера буфет а, ресторан а дIакъевлина ю. Цкъачунна дуьйцуш дац, парламентан балхана дозанаш тухур ду я дац.\nДе хьалха Iорадаьхначу терахьашца, 100 стаг тIекхетта Францехь коронавирусан ун даьлла. Верриг а 500 вахархо ву цу лазарца. ВорхI стаг велла. Президенто Макрон Эммануэла дIахьедина, эпидеми эккхар ю, цунна кийча хила деза аьлла.\nЕвропехь сихаллица даьржаш ду коронавирусан ун. Уггар дукха бу цомгашхилларш Италехь – 3 эзар сов. 148 велла цигахь.\nГерманехь 500 стагах хьакхаелла, иттаннашкахь бу цомгуш хилла нах Нидерландашкахь а, Швецехь а, Норвегехь а, ишта цхьа могIа кхучу мехкашкахь а.\nДуьненчохь билгалваьккхина коронавирусо лаьцна аьлла, 100 эзар стаг. Iамеркан Цхьанатоьхначу Штаташкахь 200 вахархо ву цомгуш. Конгрессо 8 миллиард доллар хьажийна коронавирусца къийсам латтон.


Къилбаседа Кавказ: терроризманна дуьхьалоечу некъахь "къийсам кхин а луьра хир бу"\n2020 шо дирзина террорхошка ур-атталла цхьа талор а ца дойтуш. Кечаман тIегIанехь дуьхьалойина 61 зуламна, контртерроран операцешкахь хIаллаквина 49 бандит, лаьцна – 800 гергга. Иштта бу шен хьукматан балхах лаьцна ФСБ-н директора Бортников Александра бина хаам. Къайлахчу сервисан болх муха гойту оцу терахьаша? Буй Оьрсийчохь, Къилбаседа Кавказехь терроран тохарш дан кхерам?\nОцу могIарара болу хьалхалерчу шерийн гайтамаш стохкалерчаьрца буьстича, билгалдаккха йиш ю тIаьххьарчу итт шера чохь хийцамаш дика схьабогIуш хилар. Хьалха заманахь терроран тохарш бIеннашкахь дора. ХIинца уьш дукха дац. Дуьхьало а йина, совцийна меттигаш алссам ю. ТIемалой бу бохуш нах байъар а лахделла бIеннаш тIера иттаннашка кхаччалц.\n"Бакъонийн инициатива" ("Правовая инициатива") фондан ГIалгIайчуьрчу декъан куьйгалхочо Сакалов Арсена дийцарехь а ду хьал хьалхачул гIолехьа.\n"Суна хетарехь, ницкъхойн болх эвсарбаьлла – 5-10 шо хьалха хIинцачул дуккха а эшна дара сурт. Хьал тергалдечу урхаллийн аьтто болу тергам латто. Делахь а соьга тхайн махкахь долчух бен дийцалур дац, лерина операцеш тIех дукха а ца хьо дIа, гIоьртина даттахь а, хьал цхьана эшшара ду ГIалгIайчохь. Дахар шен хоршахь дIалела, амма хьалха санна дац, хьалха хIора кIиранах цхьаъ нислора – ницкъхойн хашна тIелетара, герзаш дуьйлура, иза дац хIинца", - боху Сакаловс.\nЦунна гарехь, алссам бара хьалха тIемалой бу аьлла кхелашка кхачийначаралахь шайна таллам дIахьочу муьрехь гIело йина олурш. Ткъа 2020-чу шарахь иштанаш шена ца хаабелира, боху бакъоларъярхочо.\nДIадаханчу шарахь антитерроран операцеш уггаре дукха хилла ГIалгIайчохь аьхке йоьрзуш, Марсхьокху-баттахь. Оцу муьрехь 5 операци дIаяьхьина, стаг вийна тIемало хила тарло аьлла. Ницкъхойх лазийна шиъ. Операцеш йолийра Росгвардин белхахо вийча. Ткъа хьалхо Iедало дIахьедира ша Таршхойн лаьмнашкахь баьччин Бютукаев Асланан тIемалой лоьху аьлла.\nСакаловс бахарехь, "аьхка гIадаларца марсабовлу тIемалой, Iай – лахйо дуьхьало, шайна къайлабийла меттиг яцаре терра".\nТеррорхой жигара лела шолгIа меттиг яра Кавказехь Нохчийчоь. Ши бутт хьалха 6 стаг вийра Соьлжа-ГIаларчу операцешкахь, царалахь вара ши полисхо.\nБортниковс терахьаш довзийтинчул тIаьхьа а хилла тIеман инцидент Соьлжа-ГIалахь. Деношкахь урс тоьхна вийна цхьа полисхо, цуьнан накъост лазийна. ТIелеттарш бу ГIалгIайчуьра баьхкина, Соьлжа-ГIалахь болх беш хилла кегийнах, уьш байъина. ГIуран-беттан юккъехь вийра Нохчийчохь Байдулаев Казбек – иза лохуш хилла Iедало, тIемало ву бохуш, 20I2-чу шарахь дуьйна. Цуьнца оьккху коьчал яра, боху. Ткъа Байдулаев "шозза вийна" нисло: ши бутт хьалха ши стаг вийча, царех цхьаъ иза ву бохура.\nФСБ-н статистикехь дац дукха хан йоццуш Кхарачой-Чергазийчохь дина эккхийтар. Цигахь ГIуран-беттан 11-чохь ФСБ-н урхаллин цIенна уллехь ша-шен эккхийтира цхьамма.\nСтохка хиллачех ду ГIебарта-Балкхаройчохь Зазадоккху-баттахь леринчу операцица 3 стаг вер а, Охан-баттахь Ставропол-махкахь цхьаъ вер, шолгIаниг лацар а, Дагестанехь Стигалкъекъа-баттахь ницкъхоша ялх стаг хIаллаквар а. Оцу массо а хиламашкахь байъина нах бехкебора ницкъхойн дакъошна тIелата гIерташ хиларна.\nХийцаман билгало ю стохка шаьш дIаяьхьина лерина операцеш доккхачу декъанна ницкъхоша ДАIИШ-ца юзуш яцар. Дагестанера Зазадоккху-беттан операци бен ца юьйзира оцу бахьанах.\nНицкъхойн "Альфа" декъан ветеранийн ассоциацин президента Гончаров Сергей цкъа а ца тешна ДАIИШ цхьа боккха ницкъ бу бохучух.\n"Ас къобалдина хIума дац "Исламан пачхьалкх" дерриг а дуьненна бала бу, цуьнан структураш онда ю бохург. Тахана дукха ю масех стагах бен лаьтташ йоцу тайп-тайпана тобанаш, шаьш лела террористаш а бу. Еккъа ДАIИШ-ах адам кхерош йолу пачхьалкх яр нийса дац. Шаьш лела торрористаш баьржина, и болам вайга саца а лур бац", - аьлла хета Гончаровна.\n"Альфа" тобан ветеранан шен хьажам бу терроран боламе.\n"Таханенна Нохчийчоь ю мел а паргIат меттиг, цигахь Кадыров хиларна. Цо, аьр вай, авторитаран режим хIоттор – иза дика ду цхьана агIор. Ткъа ша Къилбаседа Кавказ – иза вайга сагатдойту агIо ю хIинца а", - элира Гончаровс.


ARGOS BONERABARD IZ DOMA MADAMY » База собак Большой швейцарский зенненхунд;\nБаза собак Большой швейцарский зенненхунд » ARGOS BONERABARD IZ DOMA MADAMY\nТелефон: +371 29504111\nФ.И.О.: Aleksejs Karašovs\nКличка: ARGOS BONERABARD IZ DOMA MADAMY\nВладелец: Aleksejs Karasovs\nОтец: BARD NERAWIN FOREVER\nМать: SENNENHUND ROSSII SUNSHAIN MA DA MY\nТитулы: LV&LT&EE&BALT JCH\nRiga W'18, Balt W'19, Club W'20\nCACIB*8, R.CACIB*1, BOB*13, Crufts'21 cvalif.\n3 - 4 FARAO FROM SWISS STAR\nAMOR IZ DOMA MADAMY\nANGEL IZ DOMA MADAMY


КлегӀе-суьгӀ-Лейон — Википеди\n47°05′34″ къ. ш. 0°25′15″ м. д.HGЯOL\nКлегӀе-суьгӀ-Лейон (фр. Cléré-sur-Layon) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Пеи-де-ла-ЛуагӀ регионехь. Коммунан департамент — Мен а, ЛуагӀа а.\nДозанашца йу Ле-СегӀке-су-Пассаван, Нуьей-суьгӀ-Лейон, Пассаван-суьгӀ-Лейон, СегӀсе, Женнетон, Saint-Maurice-Étusson[d].\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=КлегӀе-суьгӀ-Лейон&oldid=7835721»


Синбахамаллина оьшу спортана санна тидам\nМангал-бутт 07, 2016\nСоьлж-гIалара гIазкхийн театр. 2015\nСинбахамаллина тидам оьшу Iедалера\nМухьаммад Iали валар инзаречу халахетарца тIеэцна дерриг дуьнено. Веза а, лара а хьакъ волуш стаг вара Мухьаммад Iали. Нохчийчохь Мухьаммад Iали мила ву ца хууш стаг хир вац. Иза везаш, иза бусалба хиларна дозалла деш дукха а нохчийн бара. И валар юьстах ца дисина Кадыров Рамзан тидамна а. Цо кадамбеш, дIахаитина шен инстаграм агIонна тIехь ша Нохчийчохь Мухьаммад Iалин цIарах спортан центр а йийр ю, урамана цIе а туьллур ю аьлла.\nЦуьнан цIарах спорт центр кхоллар дика кхаъ бу Нохчийчуьрчу кегийчу нахана. Амма Нохчийчохь спортезархошна кхоьллина дуккха аьттонаш бу спорт лело: тахана а хIора дийнахь аьлча санна схьайоьллуш ю керла спортан центраш. Нохчийчуьрчу Iедало динчу дIахьедаршца, йолчарна тIе а, хоккейх а, воллейболах а ловза яккхий центраш а ю кеста хьалайийр йолуш. Вуьшта аьлча, спортезорхойн къоьлла яц тахана шайн спортанца йолу юкъаметтиг, цуьнга болу безам кхио. Делахь а, дахар деккъа цхьана спортах лаьттина ца Iан.\nМуьлххачу а юкъаралло ша хьакъ долу меттиг дIалаца дуьненан Iилма а, синбахамалла а кхиайо, царна оьшуш хьелаш кхуллу. Iилманчаш кIеззиг хилча, цу мехкан экономик ледара хуьлу, ткъа синбахамаллин говзанчаш юкъараллехь ца хилча, цу юкъараллин цхьанна а кепара кхиор ца хуьлу, я дуьненахь цуьнга ларам ца хуьлу. Таханлера синбахамаллехь долу хьал довза сан къамел хилира къоман Муслим Магомаеван цIарах музыкан школехь методист болхбечу Эмилица. И школа схьайиллина ши шо герга хан ю. 8 шайчух тера школа юйла хаийтира цо соьга. Шен школан Iалашо а йовзийтира Эмилис.\nАсар долуш дийцира Эмилис кхидIа а шайн дешархойн кхиамех. Тхан а самукъаделира нохчашлахь похIмаллин бераш дуй хиича.\nТIамо доккха зе дина Нохчийчуьрчу синбахамаллина. Тайпа-тайпана ишколийн гIишлош хIаллакйина, цул сов, доккха зеделларг долу цу кхерчашкахь болхбина хилла хьехархой дIабахана вайн махкара кхечу шайна бегIийла хетачу. Керла говзанчаш кхио шортта хан оьшу. Цу халонех а лаьцна дийцира Эмилис.\nЭмилин къамеле ладоьгIча хаало Нохчийчохь синбахамалла кхиош, даггара болхбеш говзанчаш буйла а, дукха а похIма долу кегирхой буйла а. Шеко яц, спортсменашна шайн похIма кхио Нохчийчохь кхерчаш ма-ярра, царна аьттона консерваториш а, университеташ а йича, Олимпиадашка а, ЮФСи а кхаьчча ца Iаш, вайн кегирхой Ласкала а кхочург хиларх. Философаш, композиторш, Iилманчаш, музыкан говзанчаш боцу къам айпе хета кхузаманахьлерчу къаьмнашна. Ткъа тоьлла спортсменаш кхио кхерчаш вайн махкахь, ша Мусина гIожмаш санна, дукха елахь а, къоман сий кхин а лекхачу тIегIане доккхур долчарна Iедало бе тидам ца даьлла бен беш санна хета.


Ширассимон — Википеди\n45°54′49″ къ. ш. 4°17′07″ м. д.HGЯOL\n10,69 квадратан километр\n▼400 стаг (2018 шеран 1 январь)\nШирассимон (фр. Chirassimont) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Овернь — Рона — Альпаш регионехь. Коммунан департамент — Луара. Дозанашца йу Фурно (Луара), Машезаль, Сент-Коломб-сюр-Ганд, Сен-Сир-де-Валорж, Сен-Жуст-ла-Пандю. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Ширассимон&oldid=5195707»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2020, 8 октябрь, 18:24.


Анзи-ле-Дуьк — Википеди\n46°19′12″ къ. ш. 4°03′36″ м. д.HGЯOL\n25,06 квадратан километр\nАнзи-ле-Дуьк (фр. Anzy-le-Duc) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта БугӀгунди — ФгӀанш-Конте регионехь. Коммунан департамент — Сона а, ЛуагӀа а.\nДозанашца йу Монсо-л'Етуаль, Божи (Сона а, ЛуагӀа а), Сен-ДидьегӀ-ан-БгӀийонне, СагӀгӀи (Сона а, ЛуагӀа а), СемуьгӀ-ан-БгӀийонне, Вендеси.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Анзи-ле-Дуьк&oldid=7809972»


Лихорадка - Кундалини йога Йоги Бхаджана. Комплексы упражнений, медитации, крийи, мантры. Актуальные семинары, йога туры. Лихорадка - Кундалини йога Йоги Бхаджана. Комплексы упражнений, медитации, крийи, мантры. Актуальные семинары, йога туры.\nГлавная » Статьи из раздела "Лихорадка"


АгӀделуь — Википеди\nАгӀделуь (фр. Ardelu) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ЦентгӀ — ЛуагӀан атагӀа регионехь. Коммунан департамент — ЭгӀ а, ЛуагӀ а.\nДозанашца йу Orlu[d], БодгӀевиль (ЭгӀ а, ЛуагӀ а).\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=АгӀделуь&oldid=7807805»


Оьрсийчохь миллиардерийн долара хьал 35% нисло пачхьалкхо кхиочу чоьхьарчу хьолалаца (ВВП) дуьстича. Хьолахойн карахь уггаре дукха бахамаш болу пачхьалкх ю Оьрсийчоь, хаам бина пIераскана, Стигалкъекъа-беттан 14-чохь, Лондонерчу The Financial Times газето, Америкерчу консалтинган Morgan Stanley компанин аналитиканна тIе а тевжаш. Forbes журнало зорбане дохучу тептаран буха тIехь миллиардерийн рейтинг хIоттийна цо.\nОьрсийчоьнал тIаьхьа шолгIаниг ю Швеци – цигахь миллиардерийн бахам кхочу пачхьалкхан бахаман 30%. КхоалгIа ХIиндойчоь ю – пачхьалкхан бахамца дуьстича, 20% ду цигарчу миллиардерийн долара хьал.\nСов баккхийн бахамаш долахь латтораш категорешца зийна аналитикаша: "бахамаш дайшкара кхаьчнарш", "диканаш", "вонаш".\nХьалхарчу категорехь бу шайн дайша гулбина бахам долаэцнарш. ШолгIа категори – технологийн хьукматашкахула къахьоьгуш ахча IаIийнарш. КхоалгIачу категори юкъабогIу, экологин низам дохош йолчу, "коррупцица юкъарлонехь хила тарлучу" экономикан хаьсташкахь хьал гулдинарш.\n"Немцойн тулгIе" радионо тидам тIебохуьйту Оьрсийчоь "коррупцица юкъарлонехь хила тарлучу" хьелашкахь шен миллиардераша бахамаш гулбарца рейтинган шолгIачу меттехь хиларна – иштта гулдина ду миллионерийн 60% хьал. Ткъа оцу декъехь массо а пачхьалкхел хьалха ю Мексика.


Пуьттланж-о-Лак — Википеди\n▲3089 стаг (2019 шеран 1 январь)\nПуьттланж-о-Лак (фр. Puttelange-aux-Lacs, фр. Puttelange-lès-Farschviller) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ГгӀанд-Эст регионехь. Коммунан департамент — Мозель.\nДозанашца йу ЕгӀнествиллегӀ, ГгӀендвиллегӀ, Гебенуз, Ост (Мозель), ЛупегӀсуз, ГӀемегӀен-ле-Пуьттланж, Сен-Жан-ГӀогӀбак.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Пуьттланж-о-Лак&oldid=7832801»


Вайнехан фольклорехь мехала хазна ю кицанаш. Кица – иза хьекъале къамел ду. Цхьана стеган я дерриг халкъан хьекъал ду иза.\nМасала: «Ала - йоIе, хаза – несана», – олуш кица ду вайн. Цу чохь, хьекъал хиларал сов, халкъани эхь-бехк а ду гуш. И кица схьадалар иштта ду: несана уггар бехке стаг ву марда. Мардех шен ма-хуьллуу озалуш, несо цуьнца гIиллакх лелош ду вайн. Иштта, шен нус гIалатъяьлча, цунна дов а дина, шайна юкъара иэхь-бехк дIа даларна кхоьруш, мардас шен йоIана дов деш хилла, цуьнга ла а доьгIна, шен нус кхетийта, цунна шех иэхь хоьтуьйтуш. Гушма-хиллара, оцу кицанехь вайна халкъан амал ю гуш ерг. Иштта иэхь-бехк, гIиллакх шайна юкъахь хилла дела, оьзда баьхна вайн дай, цундела хьегна царах дерриге а къаьмнаш.\n«Дешан толам сонтачунна бита», – олуш ду вайн. Лер-алар тIехь толам баккха а ца гIерташ, дечу гIуллакхца, гIиллакх хиларца, адамаллица баккха толам бохург ду иза. Ткъа сонтаниг гуттар олучу дашна чIогIа хуьлу.\n«Захало кура дуьйцуш ца хуьлу, хаза дуьйцуш хуьлу», – олу вай. ЦутIе доьгIна, забаре дийцар дало лаьа. Цхьана кIанта шена езачу йоIе олуш хилла: «Тоьлу хьуна, йола соьга», – олий. Цо и дукха баьхна, ша боккъала а яха езара цуьнга аьлла, оцу кIанте маре яхна и йоI. ДIакхаьчча, лаьттах тоьла а яьккхина, цу чохь Iаш карийна цунна и кIант. Мискачу бахамна тIекхаьчначу нускало аьлла: «Вай, ахь тоьлу ца бехира соьга?» – «Хьуна хIара тоьлла ца хетахь, ас кхин а охьа охку хьуна», – аьлла, жоп делла кIанта. Шена хастамна аьлла долу дош хьанна а тов, цундела, хьайн ма-хуьллу хаза дийца бохург ду иза. Иштта сонталла лело мегар дац бохург а ду иза, хIунда аьлча сонталла ша лелочунна бале йолу цкъамацца а.\n«Лачкъийначунна – цхьа къа, яйначунна – исс къа», – иштта хуьлу вай вешан цхьа хIума лачкъийча, хIораннах а шек вуьйлуш, хIокхо я вукхо лачкъийна шен и бохуш, нахана наьIалташ кхайкхош. Ишттачу хьолехь адамна собар оьшу, лам санна долу собар, хIунда аьлча маттаца даккхий къинош летадо адамаша. Шена хIунду а цахууш, нахан а тIехь доцург кхоллар – иза доккха къа ду. Цундела, шен хIума лачкъийнарг кхиэлана Деле дIа а велла, собарца ваха веза кхин дIа а, ткъа цунна къинтIераваьлча, гуттар а дика ду. Дала иштта дог цIена стаг цхьа дика доцуш вуьтур вац.\n«Ломал лекханиг айранал лахлуш зама а йогIу», – олуш ду вайн. Стагана дахарехь тIехIуттуш долу дика а, вон а Делера ду. Шена Дала деллачунна собарца ваха веза стаг. Собар вуонехь хила деза, олу вай, амма диканехь кхин а чIогIа оьшу вайна иза, хIунда аьлча, шена дика тIедеъча, цхьаверг куралло Iехаво дела. Диканехь а, вуонехь а сатухуш хилар – иза дика амал ю. Нагахь вай Iаламан тидам бича, де-буьйсано хуьйцуш, йочана йоькхано хуьйцуш, Iа бIаьстено хуьйцуш, вай кхета, иштта дахаран дика-вуон а дуйла хийцалуш. Халонна тIаьххье аьтто богIу, иштта хало а тIехIотта а тарло. Амма - коьртаниг, воха ца вухуш, дахарехь стаг а хилла, чекхвала хаар ду.\nСинкъерамехь йоьIан хьекъал зуьйш хилла нохчаша, цуьнга дош хаттарца. Иштта цхьадийцар ду вайн фольклорехь дисна. ЙоIе и йига дагахь волчу кIанта синкъерамехь тхьамде хаттар дайтина, цуьнан хьекъал зерхьама. «Хьайн дай, деваший, мардай, мардеваший цхьаьна говрашкахь уьйтIа ваьлча, царех хьалхара охьа мила воссор вара ахь?», – аьлла. ЙоIа жоп делла: «Сайн дега болчу лерамна, деваша а воссор вара, мардега болчу лерамна, марда а воссор вара. Ткъа важа шиъ оцу хенахь шаьшшиъ гIорийна вацахь, шаьшшиъ охьа вуссур вара шайн дойшкара», – аьлла. Хьекъале лерина и йоI, яйнзабар а еш, хьекъале жоп делла цо, уггар хьалха шегахь гIиллакх хилар а гойтуш.\n«Малх хьаьжначу дийнахь а, стогар а латабай, де захало». ЦутIе доьгIна, забаре дийцар дуьйцур ду вай. «Шайн юьртарчу йоIе безам бахна хилла цхьа жима стаг. Оцу йоьIан нана а, церан нах а бевзаш болу кIентан гергарнаш реза хуьлуш ца хилла оцу захалонна. Безамо хьовзийначу кIентан къоначу дагна атта ца хилла, оцу хабаре ла а доьгIна, йоIаца долу гергарло дIахадо. Цхьана дийнахь, йоI йогIуш лар а йина, хийисте вахана хилла и кIант. Дитта тIехьала а ваьлла, шен говр хьалаяккха гIерташ, цутIехьала ийзош хилла цо. Шена гиначу суьртах дукха чIогIа цецъяьллачу йоIа хаттар дина кIанте: «Хьо хIун дан гIерташ ву?» – аьлла. Ша-м говр дитта тIеяккха гIертара, аьлла кIанта. «Дитта тIейолуш хуьлу говр? Хьо хьера-м ца ваьлла!», – аьлла йоIа. «Дера, кхуьнан нана-м йолура дитта тIе а, мичча а», – аьлла, йоI зуьйш волчу кIанта. «Цуьнан нана йолуш хиллехь-м, иза а ер ю хьуна цу тIе», – аьлла, дукха цецъяллачу йоIа.\nТIаккха кхетта и кIант, шега шен наха баьхнарг хIун хилла. ХIетахь дуьйна оцу йоIаца гергарло а ца лехна, боху, цо.


ГIаттамхой килс чохь лачкъа гIоьртина хилла\nНохчийчуьрчу чоьхьарчу гIуллакхийн министралло тIечIагIдина Саратовн чоьхьарчу гIуллакхийн ши эскархо вийна хиларх Соьлжа-ГIалахь дIаяьхьначу леринчу операцехь. Урхаллан сайт тIехь хааме даьккхина тIеман тасадаларшкахь Нохчийчохь гIуллакх кхочушдан хьажийначу полисхойх лакхара ши сержант Рахметов Кайрат а, Горсков Влаимир а верах. ТIелатар динчийн цIераш а билгалъевлла. Царех шиъ Гелдганара ву, цхьаъ Аргунский олучу эвлара хилла. Чоьхьарчу гIуллакхийн министраллан информацица, тобан хьалханча луларчу регионера вахархо ву.\nМаршо Радионо яздира, Соьлжа-ГIалара Кадыровн проспект а, Субботниковн урам а вовшахкхеттачуьра меттиг къевлина хиларх. Меттигерчу бахархоша хаамбарехь, Архангелан Михаилан килсна а, наркотикашца къийсам латточу хьукматна а уллерчу гIишлон тхов тIехь цхьа стаг хиллера. Некъан полици а, Къоман гварди а, СОБР кхаьчна цу меттигна гуо лацарх. Дийцарехь, Архангел Михаилан килсана тIелатар дина хилла веа тIемалочо. ДIаяьхьначу операцехь байина берш.\n"Коммерсант" газетан хаамашца, мукъаденошкахь Соьлжа-ГIалин юккъехь гIаттамхойн тIелатар дан Iалашо хиллийла хууш хилла. Юьхьанца Нохчийчоьнан администрацин резиденцина тIелатар дийцаредеш хилла цара, и гIишло лерина ларъеш хиларна, ойла хийцина. "Цундела гIалин массо а маьIIехь полисхой бара дIасабаьржина", - аьлла, хаамбина газете церан хьостано. Архангел Михаилан килсана гена йоццучу зезагийн паркехь тидам бинера шеконца дIасахьийзачу кегийрхойн. Циггахь лаьцна уьш полисхоша.\n"Килс чохь бен кхи царна къайлабовла меттиг бацара", - билгалдоккху газетанца къамел динчара.


Сорочье (Аштаркханан область) — Википеди\nХӀокху терминан кхин а маьӀнаш ду, хьажа Сорочье.\n↗945 стаг (2010)\nСорочье (оьрс. Сорочье) — Российн Федерацин Аштаркханан областан Ахтубинскан кӀоштара эвла.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Сорочье_(Аштаркханан_область)&oldid=8578879»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2022, 1 июнь, 06:51.


ХЬЕКЪАЛ ДОЛУ ЗУДА\nТАЙМИН БИБОЛАТТИЙ, ТАРКХОЙН ШОВХАЛЛИЙ\nМУХА Х1ОЬТТИНА ГАЛАНЧ1ОЖАРА 1АМ?\nБАКЪ БОЛУ ДОТТАГ1ИЙ\nЧ1ИНХОЧОЙ, Ч1ЕНТИЧОЙ ДОЗА КЪАСТОР\nМЕХКАН КХЕЛАН САЦАМ\nОБАРГ ЗЕЛАМХИЙ, ЧЕРМОЕВ ТАПИЙ\nВАХАС СТАГ ВИЙНА ИРЗО\nВОРХ1 ВЕШИН ЙИШИН ЭКЪА\nКУРЧАЛОЙ-ЭВЛАН Ц1Е МИЧАРА ЯЬЛЛА\nТИМАР ЖИМА к1ант волуш цуьнан ден хилла дуккха а жа. 1ахаршна юккъехь лелаш цхьа пхьагал гина Тимарна. Ша гиний ма хиънехь, д1аиккхина едда пхьагал. Тимара цунна т1аьхьа а ведда, схьа а лаьцна, юха а 1ахаршна юккъе яхийтин иза. Пхьагал д1аяда г1ерташ, Тимара юха а и схьа а лоций, 1ахаршна юкъа йохуьйтуш хилла. Сарахь ша 1ахарий чудухкучу хенахь и пхьагал а яхийтина цо чу. Т1аккха дега аьлла:\n- Вайн 1ахаршна юккъехь цхьа х1ума ю даим уьдуш лелаш. Цул сиха йодуш х1ума ца гина суна: тахана цунна т1аьхьаидда ч1ог1а к1адвелла со, ен езара и.\n1уьйранна жа арадоккхучу хенахь дас хаьттина цуьнга:\n- И х1ума мичахь ю?\n- Х1ара ю-кх, - аьлла д1агайтина Тимара пхьагал.\n- Х1ета схьалаца!\nД1ат1екхеттачу Тимара, къамкъарг схьа а лаьцна, пхьагал дена т1ееана. Цу сохьта дас пхьагал йийна. Цул т1аьхьа Тимаран г1ог1 дойна дас: хьо иштта витахь мегар вац, ахь берриг мохк а х1алакбийр бу аьлла. Цунах Тимар астаг1 хилла.\nДа а кхелхина, къий а велла, лелаш хилла Тимар. Цу т1е наха лачкъийна к1ант а вихьна хилла цуьнан. Цхьана дийнахь араваьлла лелаш, цхьана пхьалг1и чу а вахана, охьахиъна иза. Цу чуьрчу пхьерана, Тимар чувогг1ушехь наб озийна хилла. Т1аккха Тимарна пхьеран мера чуьра араболуш цхьа моза гина. И моза болабелла чохь хи долчу ной т1е а баьлла, т1аккха цу ной т1ехь 1уьллучу морзахана т1ехула а баьлла, пхьалг1и чохь лаьттах доллучу цхьана 1уьргах чубахана.\nДукха хан ялале моза, юха а беана, мера чу бахана. Цу сохьта пхьар самаваьлла.\n- Ой, Тимар, хьо чувогг1ушехь суна наб ма озийнера. Цхьа г1ан а гира суна, - аьлла, шена г1енах гинарг дийца волавелла пхьар:\n- Со кхузара волавелла цхьана йоккхачу, шерачу арахула х1орда йисте кхечира. Х1ордана тиллинчу аьчган т1е т1оьхула дехьа а ваьлла, лаьттах доллучу доккхачу ор чухула лаьтта бухавахара со. Цу бухахь 1аламат дукха дети а, деши а гира суна.\nТимарна хиъна, пхьалг1а т1ехь йолчу лаьттах боккъалла а дети а, деши а дуйла. Делахь а, "масане г1ан го" аьлла, иза пхьалг1и чуьра араваьлла. Т1аккха, ши-кхо де даьллачу хенахь юха а веана, аьлла цо пхьере:\n- Сайн ц1енош духкур дара-кх ас.\n- Хьенан ницкъ кхочур бу уьш эца? - аьлла пхьеро.\n- Ахьа сайна х1ара пхьалг1а а лахь, цхьа к1ез-мезиг т1е ахча а лахь, хьуна лур ма дара аса уьш, - аьлла Тимара.\nЦунна и ц1енош д1а а доьхкина, цуьнгара пхьалг1а эцна Тимара. Т1аккха, пхьалг1а лаьттинчохь ц1а а дина, и ша а, цуьнан ший а зуда а цу чуьра латта ахка болабелла, схьадаьккхина латта буса генна эвла йисте а кхоьхьуш. Уггар а т1аьхьа детиний, дешиний т1екхаьчна уьш.\nТ1аккха волавелла Тимар саьнгарш яха, иштта лелча ша г1ара а вер вара, шен к1ант вихьначу нахана а д1а а хезна цара и схьа а лур вара я к1ант ша дийна велахь, т1евог1ур вара, аьлла хеташ.\nВайн махкахь а, Гуьржех а, Устмалахь а, малхбалехьа йолчу пачхьалкхашкахь а дуккха а ю цо яьхна саьнгарш. Царех: "Тимара шен к1ант лоьхуш яьхна саьнгарш" олу.\nДуьненахь массанхьахула а д1ахезна Тимар шен к1ант лоьхуш ву аьлла.\nТимаран к1ант хилла, ша вихьначу нахехь эсий дажош. Жима хилла иза цу хенахь. Цунна а хезна, иштта шен к1ант лоьхуш, саьнгарш а йохуш Тимар вог1у аьлла. И шен да вуйла хууш хилла к1антана. Цхьана дийнахь арахь д1акхоьссина говран корта гина цунна. Т1аккха цо берашка аьлла:\n- Х1ара корта турпалчу говран корта бу. Даьдала-кх хьан, иштта турпала говр елира сан.\nЧ1ог1а вилхина и к1ант. Шен да Тимар санна, х1ума хууш хилла и к1ант. Цуьнца хиллачу бераша эле д1адийцина:\n- Арахь 1уьллучу говран коьртах турпалчу говран корта бу а бахара цо, "турпала говр елира сан", бохуш велха а вилхира иза, - аьлла...\nТ1аккха эло х1ара шена т1е а валийна, хаьттина кхуьнга:\n- Турпала говр евза хьуна?\n- Евза-те, - аьлла Тимаран к1анта.\nЭло массо а дика дин гойтуш чекхваьккхина иза, х1арий-х1арий яц турпала говр, Тимаран к1анта а бохуш.\nУггар т1аьхьа, дечган мукъ болу тур хаьн т1ехь а долуш, цхьана бокъа т1ехь схьавог1учу стагах б1аьрг кхетта Тимаран к1ентан. Т1аккха аьлла цо:\n- Хьулла вог1у стаг т1ехь 1ен бекъа турпала а ю, цуьнгара дечган мукъ болу тур ц1окъ-болатан терс-маймал а ду.\nБекъа а, тур а эцна эло. Бекъа лам т1е яхийтина, шеца кхоъ кхел а йолуш.\nЦхьа шо даьллачу хенахь цхьа кхел ц1а а ялаяйтина, и йийна эло. И ма йийнехь настаран даь1ахк а йойна хьаьвсина уьш цуьнга. Тоьпан ч1уннал стомма т1ум хилла цу чохь. Шолг1ачу шарахь важа кхел ялийна ц1а. Иза а ен а йийна, цуьнан настарх хьаьжна эла. Х1ума тоьгу маха чубаххал бен т1ум ца хилла чохь. Кхоалг1ачу шарахь кхоалг1а кхел ялийна ц1а. Иза а ен а йийна, цуьнан настаран даь1ахке хьаьвсича, иза ерриг буту хилла.\n- Х1инца то а елла, кхиъна яьлла говр, - аьлла ц1а ялаяйтина к1анта. Ц1а ялийча, и говр цхьаьнгге а сацалуш ца хилла, цу к1ан-те бен. Ков-кертана гонах пхийтта дол лекха керт а яйтина, эло и говр 1амае аьлла цу к1анте д1аелла.\nЦкъа ша волчуьра д1а а кхайкхина, аьлла к1анта эле:\n- Эла, аса х1инццалц дика г1уллакх дина хьуна, баркалла аллахь суна!\n- Ма белахь суна и тешнабехк! - эло оллушехь, цу лекхчу кертах бекъа т1ехула а кхоссаялийтина, вахана к1ант.\nИ вада ма ведданехь, эло т1аьхьа орца даьккхина.\nДаккхий ц1огарчий, кхесаршший йолу дой шена т1екхуьучу хенахь моха дуьхьал хохкуш хилла цо говр. Сира дой т1екхача доьлча, жаг1ий т1ехула хохкуш хилла, чохь дахкийна дой т1аьхьакхиа доьлча, малха дуьхьал хохкуш хилла.\n- Х1инца к1елхьара а вели хьо, хьуна дан х1ума а дац: хьайна даккхий ц1огарчий, кхесаршший йолу дой т1аьхьакхиа доьлча, моха дуьхьаллий, сира дой т1аьхьакхиа доьлча, жаг1ий т1ехулий, чохь дахкийна дой т1аьхьакхна доьлча, малха дуьхьаллий х1унда хехкара ахьа и говр? - аьлла хаьттина цуьнга т1аьхьа хоьхкучех цхьаммо.\n- Даккхий ц1огаршший, кхесаршший йолу дой моха дуьхьал идалац, цу ц1огарший, кхесарший мох лоьцуш; сира дой жаг1и т1ехула ца идало, бергашна к1елхьара ч1ег1ардигаш дуткъий долуш; чохь дахкийна дой хье т1ера даь1ахк юткъа йолуш кеста хье чу малх а кхочий, малхана дуьхьал идалац, - аьлла жоп а делла, д1авахана Тимаран к1ант.\nНахана эсал а хеташ, и к1ант санна х1ума хууш хилла цхьа стаг. Цхьаьнгге а Тимаран к1ант лаца ца луш висинчул т1аьхьа, ша иза лоцур вара аьлла цу стага. Т1аккха эло и вахийтина к1антана т1аьхьа. К1ант цхьана хи чу кхаьчначу хенахь, цунна т1аьхьа кхиъна и стаг. Хи чу а ваьлла, секха1ад детташ готте хьовзийна цо к1ант. К1антана, ша готте хьовзийнехь а, хиъна и стаг т1амехь лелла воцийла.\n- Х1инцале а иштта со готте хьовзийначу ахьа, секха1ад хи чу а 1оьттина ахь тоьхча, со а, сан говр а пархъаьлла харцахьа оьккхуйтур дар-кх ахь.\nТ1аккха цу стага секха1ад хи чу а 1оьттина кара оьццушехь къарсъаьлла кагделла. Иштта цу говзаллица к1елхьара ваьлла Тимаран к1ант. Шен да мичхьа ву а хиъна, цунна т1евахана иза. И к1ант т1екхочуш, Тимаран б1оца мел йолу говр терсина, мел долу герз а тохаделла. Сахь дуьззина деши а делла, нах арабаьхна цу 1уьйранна Тимара:\n- Маса стагана баъал кхача хир бу кху дешех алий хатта б1ох мел волчу стаге, - аьлла.\n- Цхьаболчуша б1е стагана баъал кхача хир бу боху, цхьаболчуша пхи б1е стагана баъал хир бу боху, цхьаболчуша пхи эзар стагана баъал хир бу боху, - аьлла цара.\n- Кхин цхьа а стаг висний аша хаттаза? - аьлла Тимара.\n- Нуьйр г1евланга а йиллина 1уьллуш цхьа берашха стаг бен ца висна, - аьлла жоп делла цара.\nЦуьнга а хатта бахийтина. Т1аккха цо: "Мацвеллачу стагана цкъа баъал кхача хиллал х1ума а дац х1ара" аьлла жоп делла.\nЦу жоьпах иза шен к1ант вуйла хиъна Тимарна. Цо сихха и шена т1е валавайтина.\nСаьнгар циггахь сецна.\nБ1аьвнаш-г1аланаш ян хууш хилла цхьа да а, цуьнан к1ант а. Вахаран хьал-де къен долуш хилла и шиъ. Цхьана дийнахь дас аьлла шен к1анте:\n- Х1а-х1а, к1ант, х1инца со воккха а хилла, вала герга а вахана, со дийна воллушехь, ахьа зуда яло лаьа суна.\nДен лаам кхочушбархьама реза а хилла, зуда ялийна к1анта.\nК1антана зуда ялоран г1уллакх д1адирзинчул т1аьхьа воккхачу стага аьлла шен к1анте:\n- Х1ан, х1инца дуьйна даа а, мала а деза вайна, къен нах дуй вай, хьалдолчу стагана йолах г1ала йотта ваха веза вайша.\nГ1ала-б1ов юттуш шайна оьшу болу г1ирс а эцна, новкъа ваьлла дай, к1анттий.\nВолавелла д1авоьдуш новкъахь дас аьлла к1анте:\n- К1ант, вайша бан безаш болу некъ беха бу, иза бацбан беза ахьа суна.\nДас бохучух ца кхеташ цецваьллачу к1анта жоп делла:\n- Дада, соьга муха бацлур бу некъ? Сан ницкъ кхочур ма бац иза кхочушдан.\n- Делахь, т1ехаа говр ялае суна, - аьлла дас.\n- Ой, аса мичара ялор ю хьуна говр, хьуна шера ма хаьа вайн говр йоцийла, - жоп делла к1анта.\n- Делахь юхавоьрзур ву вайша, - аьлла, к1ант а эцна, ц1ехьа вирзина да.\n- Ц1а ма кхеччинехь, хьайн зуда йита, - аьлла дас к1анте. Ша реза воццушехь, шен дагахь: "воккхалла тилла хир ву-кх х1ара сан да, цо бохург ца дохор аса, цуьнан лаам кхочушба беза" аьлла, ша ялийна зуда йитина д1аяхийтина к1анта.\nШолг1а а, ден лааме хьаьжжина кхин зуда а ялийна, ловзар а дина парг1ат ма веллинехь, к1анте аьлла дас:\n- Йолах болх лаха ваха веза вайша.\nХ1умма а ца олуш, тохура санна, шен г1ирс а эцна, дена т1аьхьах1оьттина к1ант.\nЮха а, хьалха ма аллара, - я некъ бацбе шена, я т1ехаа говр ялае шена аьлла дас.\nК1анта а делла дена хьалха санна жоп, - "некъ а муха бацлур бу шега, йоцу говр а мичара ялор ю ша?" - аьлла.\nТ1аккха и к1ант валош юха ц1а а веана, зуда йита аьлла дас.\nДена хала ца хетийта, цуьнан лаам кхочушбеш пхи-ялх зуда йитина к1анта, новкъара деца ц1а а оьхуш.\nШен дас, гуьнахь а доцуш, балийна зударий буьтуьйтуш, г1айг1ане воьжна 1аш хилла к1ант, кхоччуш хьерваьлла хир ву-кх шен да бохуш.\nШен ц1ийнда иштта г1айг1ане хилар гучадаьлча, цунах шекь-яьллачу т1аьхьара ялийначу зудчо хаьттина майрачуьнга:\n- Хьо даиманна а г1айг1ане ма хуьлу, зударий сих-сиха х1унда балабо ахьа?\nК1анта ма-дарра д1адийцина зудчуьнга, шен дас новкъа ваьлча шега олуш дерг а, цо шега зударий битийтар а.\n- Делахь, аса кхетор ву хьо, хьан дас хьоьга бохург х1ун ду аса дуьйцур ду хьуна, - аьлла, зудчо дийцина шен майрачуьнга:\n- Дас хьайга некъ бацбе ма-эллинехь, воккхачу стагана товш долу, цуьнан самукъадолу къамел доладе ахьа, - некъ боца хетар бу хьуна цунна. Хьайга цо говр ялае аьлча, - яккхий цхьа г1аж ло цуьнга, г1аж - воккхачу стеган говр ю хьуна.\nЗудчо шена и хьехар дича, ч1ог1а воккхавеш самукъадаьлла к1ентан.\nЗуда ялийна бал д1абирзича, шолг1ачу дийиахь к1ант а эцна, новкъа ваьлла воккха стаг. Новкъа д1авоьдуш, хьалха ма-аллара, некъ бацбе шена аьлла дас. Цунна тов долу хаза хабарш дийца воьлла к1ант. Церг елаелла воккхачу стеган.\n- Х1инца т1ехаа говр ялае, - аьлла дас. Хьаьдда вахана, некъа йистехь йоллучу дечигах г1аж яьккхина, дега д1аелла к1анта.\nЙовхарш тоьхна шен йиш а тойина, дас аьлла к1анте:\n- Х1инца хьуна хьекъал делла йолу зуда ц1ахь а йитина, мичча махка ваха а кхерам бац вайшинна. Юьззина зуда ю иза.\nВоьд-воьдуш т1ерлойн махка кхаьчна да а, к1ант а. Юьрта кхаьчча, бан болх хаьттина, т1ерлойн эла волчу вахана и шиъ.\nТ1ерлойн эло аьлла:\n- Шуна бог1у мах а лур бу аса, пхоьазза т1ек1елйина т1улгийн б1ов йотта суна.\nЭцца элаца мах а бина, б1ов-г1ала йотта т1елаьцна шина ма1асточо.\nШешан болх д1аболалучу заман чохь дас шен к1анте аьлла:\n- "Берзан 1уьргара берзан к1еза а ма долийла, аганара элан к1ант а ма г1оттийла" аьлла кица ду вайн. Х1ара элий суна дика бевза. Г1ала йина воллушехь вайша вен хьожур ву эла, вайшимма хьегначу къина мах ца балархьама. Кху элан дагахь дерг х1ун ду хаа, кхуьнан йо1ана т1ехьовза веза хьо, к1ант.\nВоккхачу стеган к1ант дукха безамехь, куц долуш хаза стаг хилла. Дас ма-аллара, аьтто ма-беллинехь элан йо1ана т1ехьаьвзина к1ант. Йоь1ан ч1ог1а безам бахана к1анте, цуьнга ша ян реза-хилар а хоуьйтуш.\nЭла, х1ор денна сарахь а, 1уьйранна а, вог1ий хьожуш хилла белхалоша шен г1ала-б1ов муха ютту. Дикка хан д1аяьлла цара белхаш а беш, г1ала еш лакха а йолуш.\nГ1ала юттуш лахара т1о-т1улг хьала кхоьхьуш йолу б1арзнаш бечу балхахь шаръелла хилла, шаьш лело дезарг хууш. Т1ера мохьт1улг схьаэцча, шаьш йовлий юха оцу некъа охьайоьлхуш хилла б1арзанаш, лахахь гулбина т1улг болчу метте. Цигахь шайн букъ т1е т1улг биллича, меллаша б1ов ечу лекхачу метте, лам т1е хьалайолалуш хилла уьш.\nГ1ала юттуш лакха а яьлла, тхов т1етуьллу хан герга ма-кхеччинехь, къайлах еанчу элан йо1а ма1асточун к1анте аьлла:\n- Г1ала-б1ов йина ма веллинехь, шуьша вен воллу сан да.\n- Ахьа и соьга хаийтарна хьуна баркалла боху аса. Хьо шек а ма хилалахь. Г1ала йина ма-еллинехь вайша додур ду. Ахьа цхьаьнгге а х1ума ма алалахь, - аьлла к1анта элан йо1е.\nЙо1 д1аяхча, шен да волчу а вахана, цуьнга дийцина к1анта, элан йо1а къайлах аьлларг.\nТ1аккха дас во1е аьлла:\n- Тахана дуьйна б1евнан бохь гома ботта боло беза вайшим-ма. Шолг1ачу дийнать дуьйна г1алин бохь гома ботта волавелла дай, к1анттий.\nЦхьана дийнахь т1евеанчу элана гина г1алин бохь гома буттуш хилар.\n- Б1овнан бохь гома бутту аша, - аьлла эло белхалошка.\n-Шена хууш ца хиллачуха, лакхара охьа а воьссина го баьккхина хьажа а хьаьжна:\n- Эх1, дера гам а ма белла кхуьнан бохь, х1ара нисба ц1ера чарх ца яйтахь ер яц, - аьлла, воккхачу стага.\nТ1ерлойн эло шен к1ант а, лай а кечвина ма1астойн чарх ян вахийта.\nИ шиъ новкъа волуш воккхачу стага аьлла:\n- Шуьша д1акхаьчча, ц1ахь бухахь х1окху сан к1ентан зуда ю шуна. Цуьнга тхойша могуш-парг1ат хилар а хаийта, са ма гатде а ала. Оха юттучу г1алин-б1аьвнан бохь гамбелла, иза нисбеш йолу чарх ян ваийтина ала. Ц1ахь йолу къиг д1а а хеций, куьйра тхо ц1а кхаччалц ц1ахь дита ала, дика кхаба а кхобуш. Тхойша, болх чекх ма-белли, ц1а вог1ур вуйла а хаийта.\nД1авахана ма1астой ц1а а кхаьчна, церан ц1ахь йолу зуда ц1ахь а карийна, цуьнга мардас дина кост д1ааьлла элан к1анта.\nХ1усамнанас х1ара ши хьаша дика т1еэцна, тоьхна кхарна уьстаг1 а бийна, шортта даа а, мала а шун х1оттош. Цул т1аьхьа, кхана чарх а елла, д1авохуьйтур ву шуьша аьлла охьавижийна. Шега даийтинчу хабаран ойла ян яьлла зуда.\nБохь нисбеш цхьа а чарх а ма яц, я ц1ахь цхьа а къиг а, я куьйра а ма дац. Цхьа бохам хилла хир бу царна. Яхана шен майрачун гергара нах а балийна, царах дага а яьлла, цаьрца барт бина цо шайн дай, к1анттий ц1а валлалц элан к1ант д1а ца вахийта.\nЭлан к1ант самавалале, меллаша и вижина 1уьллучу х1усам чу а бахана, т1ебеттабелла иза чехкка д1авихкина. 1уьранна са ма-хиллинехь сама а ваьккхина, элан лай ц1а вахийтина зудчо, эле х1ара хабар а дохьуьйтуш:\n- Хьуна йолах г1ала юттуш воллу сан мардай, майрий ахьа царна дог1у даьхни д1а а делла, маьрша ц1а ваийтахь - хьан к1ант маьрша ц1а вог1ур ву, нагахь санна ахьа иза кхочуш ца дахь, хьуна хьайн к1ант кхин гур вац, - аьлла.\nВеана ц1а кхаьчначу лено цу зудчо шена т1едилланарг, ма-дарра д1ааьлла эле.\nШега и хабар кхаьчча, оьг1аз а вахана, дарвелла ирх иккхина зла. Амма дан х1ума а ца хилла висина.\nДас а, во1а а, г1алин бохь нис а беш, г1ала йоьттина ялийтина. Эло кхин царна бохам бан а ца ваьхьна, царна биллина мах д1а а белла, ц1а вахийтина и шиъ.\nДай, к1анттий веана ц1а кхаьчча, бухарчу к1ентан зудчо д1а а хецна, элан к1ант ц1а вахийтина.\nМа1астой шешан хьекъал долчу зудчуьнца парг1ат баха хевшина.\nХьалхалерчу заман чохь цхьа эла хилла нохчашна юккъехь вехаш, шен махка т1ехь бехаш нах а болуш. Цу элан 1едал хилла шен махка т1ехь вехаш къан а велла, кхузткъа шо кхаьчначу стаге цхьацца хала хеттарш а дой, царна нийса жоп ца делча, цо юуш йолу х1ума чохь йисар г1оли ю олий, вуьйш.\nЦхьана к1ентан цхьа да хилла кхузткъа шарал т1ехваьлла. Цу к1анта и шен да, верна кхоьруш, велла а аьлла, хьулвина кхобуш хилла. И хаа а делла, эло кхайкхина иза т1е а валийна, аьлла:\n- Ас цхьа-ши хаттар дийр ду хьоьга. Цунах ахь нийса жоп лахь, верах хьалхавер ву хьо, ца лахь вуьйр ву хьо.\nВоккхачу стага цу элана жоп луш аьлла:\n- Делахь дика ду, сан оцу хеттаршна жоп дала ницкъ кхачахь, х1инцачул т1аьхьа кхин воккха стаг ца вен дош дала деза ахь.\nЭло, цо бохург т1е а лаьцна, бос цхьаъ болуш, мас цхьаъ йолуш цхьабосса ши борг1ал хьалха схьа а ялийна, хаттар дина:\n- Х1окху шиннах йоккха муьлхариг ю?\nД1авоьллачу воккхачу стага, и ши борг1ал ара мохе а яьккхина, хьалха хьаьжк1аш а тесна, д1ах1оттийна. Цаьрга хьажа а хьаьжна, къонахчо эле аьлла:\n- Х1ара йоккха ю, х1ара жима ю.\nЭло цуьнга хаьттина:\n- Муха хии хьуна цу шиннах йоккхахъерг а, жимахъерг а?\nВоккхачу стага жоп делла:\n- Цу шина борг1алх йоккхахъерг, шегахь ницкъ болу дела, мохана дуьхьал а йирзина, х1оъ баа х1оьттира, жимахъерг, шегахь ницкъ к1езиг хиларна, мохехьа букъ а берзийна, х1оъ баа х1оьттира. Цу тидамах хиира суна цу шиннах йоккхахъерг а, жимахъерг а.\nЭло цуьнга аьлла:\n- Цхьаъ хии хъуна. Х1инца х1ара шолг1аниг хьуна хаахь верах хьалхаволу хьо.\nВоттаница шарбина, стомма юьхьиг а, юткъа юьхьиг а къаьстар йоцуш цхьа хен хьалха д1а а х1оттийна, цуьнга хаттар дина:\n- Х1окху хенан стомма юьхьиг муьлхарг хилла?\nД1авоьллачу воккхачу стага и хен цхьана лекхачу басара чу-хаьхкина. Бухакхаьчча хьаьжначу цо аьлла:\n- Х1ара юьхьиг стомма хилла, х1ара юьхьиг юткъа хилла. Эло цуьнга хаттар дина:\n- Муха хии хьуна иза?\n- Дечиган 1едал ду, мел ахь цхьабосса ши юьхьиг нисйича а, охьанехь ша чухаьхкича, стомма хилла юьхьиг хьалха а йолуш, юткъа хилла юьхьиг т1аьхьа а йолуш, соцуш.\nЭла, цо делла жоьпаш нийса хилар а магийна, цул т1аьхьа цкъа а воккха стаг ца вуьйш сецна.\nХьаша-да дика т1еоьцуш ву бохуш, г1араваьлла хилла Таймин Биболат. И хезна Таркхойн Шовхал вахана Биболат волчу, и зен дагахь.\nВахана д1акхаьчча иза.\n- Ассалам 1алайкум, Таймин Биболат. Тховса ахьа чу ца витахь, буьйса яккха меттиг боцуш висина-кх со, - аьлла цо. Шена т1е тиша бедар юьйхина хилла Шовхала, ша ца вовзийта.\nДика ду, шен тховса бахка безаш дукха хьеший бу, х1ара ши ц1а-м лур ду хьуна аьлла, раг1у к1ел витина цо Шовхал.\nБаьхкина схьакхаьчча хьеший. Церан къамел хезаш хилла Шовхална.\nГовраш яйна шайн, ца карайо цхьа шо зама а ю, х1инца уьш йоцуш ц1а даха йиш а яц шайн аьлла хьешаша.\nЦул т1аьхьа меллаша г1аьттина, Теркайисте д1а а вахана, шен юрт а г1аттийна, сахилале Майратуьпа Таймин Биболат волчу веана хьешийн говраш а ялош Шовхал.\nШен духар а дуьйхина, кечвелла Шовхал. Д1абаха арабевллачу хьешашна гина говраш а, кечвелла лаьтта Шовхал а.\n- Муха, мичахь карийна хьуна х1орш, - аьлла уьш цецбевлча, Шовхала аьлла:\n- Шу оццул холчах1оьттина дела, юрт араяьккхира ас говраш лаха.\nЦул т1аьхьа и хьеший, Таймин Биболат шайца а волуш, хьошалг1а бигина ша волчу х1усаме Шовхала. Кхаа дийнахь-бусий хьошалла дина цо.\nШа ц1а воьдуш, дагадеана Таймин Биболатана, цо шен ц1е а ма яьккхира, ша мичара вевза-те цунна аьлла. Хаьттича, ша дага ца вог1у хьуна, хьо волчу буьйса яккха веана, аьлла Шовхала.\nДег1е лазар а деана, вала воьжна Таймин Биболат. Ша леш цо аьлла, Таркхойн Шовхала шайна дина хьошалла а, ша цуьнца х1оттийна кеп а ла ца делла, леш ву со.\nЦхьана шийлачу ц1евзинчу суьйренахь цхьа жима стаг эрна арахь чуваха ц1а доцуш висима хилла. Хьена-мила ву ца хаьа бохуш, саьхьарчу наха т1еоьцуш ца хилла иза. Жима къонах ц1енна чот йоьхна висинчу хенахь цхьана воккхачу стага ша волчу чукхайкхина:\n- Схьавола, цхьана буьйса йоккхур вай. Чохь сой, и вай йо11ий бен стаг вац, - аьлла.\nВоккхачу стеган йо1 кхиъна яьлла йо1 хила тарло. Ткъа иза суна г1иллакхехь а ма дац аьлла, г1айг1ане хьаьвзина к1ант. Цуьнан дагахь долчух шекваьллачу воккхачу стага, дуьхьло ца йойтуш, чу а вигина, йовхачу пеша хьалха охьа а хаийна:\n- Ас хьо чу а витина, цундела ахьа сан йо1 йига еза, - аьлла. Цецваьлла, воьхна йоьхьанца к1ант, амма дагара ца хаийтина.\nШа хьалхе д1абоху хьоьга. Сан йоь1ан ши б1аьрг бац хьуна, сан йоь1ан ши куьг, багахь мотт бац хьуна аьлла, т1етоьхна воккхачу стага.\n- Х1умма а дац, - аьлла резахилла к1ант.\nЦул т1аьхьа воккхачу стага схьакхайкхина шен йо1. Ч1епалгаш чохь шун а дахьаш йо1 чоьхьа яьлча, цецваьлла, д1ахьаьжжинчохь висина к1ант, ша левина хилла-кх кху стага аьлла дагадеана цунна.\nТ1аккха хаьттина к1анта йо1е, цу хьан дас хьо-м дала тоьхна ю ма бахара: ши б1аьрг бац, ши куьг дац, бийца мотт бац...\n- Сан ши куьг дац бохург, со сайн г1уллакх доцучу ца г1ерта бохург дара хьуна, - аьлла, д1адолийна йо1а къамел. - Сан ши б1аьрг бац бохург, со сайн бала боцучу ца хьоьжу бохург дара хьуна. - Мотт багахь бац бохург - сайн г1уллакх доцург аса ца дуьй-цу бохург дара хьуна.\nМа хьекъал долуш ю х1ара йо1 аьлла, и т1аьхьа а х1оттийна, ц1авахана к1ант.\nТаркхойн Шовхала Нохчийчуьра бу боху к1ентий ша волчу хьошалла кхайкхина хилла. 1уьйранна уггаре дуьра кхача хьалха биллийтина цо хьешашна. Хьеший, яаеззачул х1ума а кхаьллина, д1абевлла. Делкъехь уггаре чаьмза юург хьалха йиллийтина, тохара санна, хьешо юъчул х1ума а йиъна, д1абевлла уьш. Суьйранна уггаре чомехь пхьор хьалха диллина хьешашна. 1уьйранна а, дел-къехь а санна, к1еззиг х1ума а йиъна, уьш д1абевлча, Шовхала хаьттина:\n- Ма тамашийна х1ума ду шена гинарг. Дуьра а, чаьмза а, чомехь а хиларх, цхьатерра бен ца йиъна-кх аша...\nЭвтархойн Ахьмада жоп делла:\n- Хьан шуьнехь чомаш хержа даьхкина дац тхо. Нехан шуьнехь къонах а верстар вац, нехан хьаьвди т1ехь дин а берстар бац.\n1амкъе олуш йолчу к1отарахь хилла и 1ам. 1ам лаьтта дела олуш хилла цунах 1амкъе.\nЦу 1ома хи ч1ог1а ц1ена а, дарбане а, деза а лоруш хилла. Цу 1амкъа 1аш болчу нехан цхьана оьзда йоцучу зудчо берийн боьха х1уманаш йиттина цу хийистехь.\nЦул т1аьхьа и 1ам, сту а хилла, болабелла Галанч1ожний, Ялхарний юккъе лаьтташ болчу ломах цхьа церг а йоккхуш, Галанч1ожа охьабеана. Цунах 1амбедеча олу. 1амбедеча бохург - 1ам бедда бохург ду.\nЦхьана майдана йисте кхаьчна сту. Цу майданахь шайн-шайн ардаш охуш нах хилла. Иза майдана хьалабаьлла, уггар хьалха цхьана доьзална гина. Дас, нанассий и сту д1абожа, ванн сту г1елбелла аьлла. Шина беро, нехан бу и боххушехь, дас схьа а лаьцна, д1абоьжна сту.\nСтаро ког баькх-баькханчара хи долуш хилла. Цо кхозлаг1а го боккхуш, баша а бешна, 1ам хилла цунах.\nИ сту д1абожа аьлла дай-наний, готий чу дахна, ши бер д1а а кхуссуш.\nХ1ета х1оьттина и 1ам, х1инца а болуш бу боху. Галанч1ожан 1ам ц1е тиллина наха цунах.\nЯлхара оцу 1амкъе олучу к1отарахь х1инца а цхьа доккха орду боху, хьалха и 1ам лаьттина.\nКъан а велла, г1ора а эшна, доьзална бале вала воьлча, халкъалахь сецна даьлла ламаст кхочуш деш, цхьана тускар чу а виллина, говран ворданахь к1анта д1акхосса ваьхьна хилла шен да. Генна, адам т1е ца кхоччуча, д1аваьхьна цо иза. Цхьана берда йисте а ваьхьна, ша чукхуссуча даьлча, дас аьлла шен к1анте:\n- Айхьа со чукхуссучу хенахь соьцане тускар ма кхоссалахь.\nК1анта хаьттина дега:\n- И х1унда бохура ахьа?\nДас жоп делла:\n- И тускар хьуна хьайна а оьшур ду, хьайн к1анта, х1инца ахьа со санна, хьо д1акхуссучу хенахь.\nЦо иштта хьехар дича, к1анта дикка ойла а йина, шен да юханехьа ц1а ваьхьна.\nИ шиъ ц1енна герга кхоччучу хенахь царна дуьхьал кхетта оцу стеган к1ант. Цо, цец а ваьлла, шен дега аьлла:\n- Вай, ахьа юхавалош ма ву вайн дада. Иза д1акхосса ваьхьна вацара хьан?\nДас жоп делла к1антана:\n- Соьга дадас элира: "И тускар д1а ма кхоссалахь соьцане, хьуна хьайна а оьшур ду хьуна иза, хьайн к1анта хьо д1акхуссу хан т1екхаьчча". Цо иза аьлча, ойла а йина, дош дац-кх аса лелорг аьлла, ойла хилла, х1ара ц1авалош вог1у-кх со.\nТ1аккха жимачу к1анта шен дега аьлла:\n- Хьо дада а эцна д1аваханчул т1аьхьа, сан а дезар ду-кх цкъа мацца а, сан дас шен дена диннаргдан, бохуш, ойла йоьхна, виссинера-кх со. Ма дика ду-кх ахьа дада ц1а а валийна, сан са парг1атдаьккхина.\nЦхьалхха цхьа к1ант вара къеначу ден, ненан. Дукхавезаш, 1алашвора цара шайн к1ант.\nК1ант кхиъна ваьлча, ломахь г1арабаьлла дика динний, нуьйран г1ирссий, т1емалочун барзаккъий кечдира дас-нанассий шайн к1антана. Амма цунна цхьа бохам хиларна кхоьруш, ц1ера ара-м ца волуьйтура цара иза.\nЦхьана дийнахь юьртара к1ентий кечбелира ламанца сакъера баха. Цхьаъ бен воцчу к1антана а лиира цаьрца ваха.\nДений, нанний т1евеъна, цо элира:\n- Со а вахийтийша юьртарчу к1енташца дуьнене б1аьрг тоха. Суна лаьара, кийра бахьош долу, шал шийла шовда мала. 1уьйранна малх схьакхеташ, сарахь беттаса кхачлуш ган. Суна лаьара махо техкош, дог1ано дашош, малхо дакъош ламанан басешкахь лаьтта къорза зезагаш ган, супа лаьара 1уйранна тхинах яжа арайолу лунан буьхьиг ган, г1елашна сагатделла сира сай г1ерг1аш ладог1а, 1аннаш, даккъаш декош, мацалла уг1учу барзе ладог1а... Вахийтийша со к1енташца дуьнене б1аьрг тоха.\n- Х1ан-х1а, к1ант ма г1олахь. Пурба дац хьуна! - элира къеначу дас.\n- Со къинт1ера ца ели хьуна, к1ант, хьо водахь! - элира нанас.\nЮртара к1ентий сакъера бахара, цхьаъ бен воцу к1ант висира кхерчан а, ц1ийнан а гонах хьийза.\nЦхьа хан яьлча, юьртара к1ентий кечбелира экханна талла баха. Дений, нанний т1евеъна, к1анта элира:\n- Со а вахийтийша к1енташца экханна талла. Суна лаьара ламанан курчу лечано ижонна мохаюьллуш ган, цуьнан ирачу м1араш юккъе нисделла дала са легашка кхаьчна, жима олхазар детталуш ган, дог лоцуш пха тоьхна, стиглахула биркъаш д1а-схьа яржош, и кура леча чудаийта, лечанан м1арех к1елхьарадаьлла, сина маршо хааелла, стиглан сийначу 1аьрчешка жима олхазар хьаладолуш ган. Суна лаьара иччархочух ларбалархьама генна д1акхарстийна сирла б1аьрг ойлане баьллачохь сецна, ламанан лекхчу тарха т1ехь кур аркъал тесна лаьттачу курчу хьехе* б1аьрг тоха: оцу семачу хьехана тебна улло вахана, дег1 лардеш пха тоьхна, маь1ах шотха доккхуш, иза къахкийна, дуьнен чохь шел сема х1ума дуйла цунна хаийта. Суна лаьара масар** къахкийна, эккхийна лаца, дуьнен чохь шел маса х1ума дуйла цунна хаийта. Бухбоцчу сийначу стиглара сирла седарчий санна долчу цуьнан хазачу б1аьргаш чу хьаьжна, хьаьстина, иза д1ахеца, къизчу ичархойл дукха дуьнен чохь къинхетамен нах буйла цунна хаийта. Вахийтийша со к1енташца экханна талла.\n- Ваха пурба дац хьуна, к1ант, ма г1олахь! - элира къеначу дас.\n- Со къинт1ера ца ели-кх хьуна, к1ант, хьо водахь! - злира нанас. Корта охьаоллийна д1авахара к1ант, ткъа цуьнан нийсархой талла бахара. Ден, ненан пурба доцуш цхьаннахьа а ца воьдура к1ант.\nЦ1еххьана ирча кхаъ беара лаьмнашка: мостаг1 ву т1ег1ерташ аьлла, цуо буржалш дахьа ламанхошна тоха, леш бина уьш бацо.\nЮьртара к1ентий, къонахий кечбелира мостаг1ашна дуьхьалбовла. Аьртаниг ирйира, есаниг юьзира цара. Шен шира г1аг1 дег1е а дерзийна, тешаме герзаш юкъах а дихкина, к1ентан да а вахара мостаг1ашна дуьхьал, шен к1антана а ца хоуьйтуш, лата везачохь - лата а, вала везачохь - вала а.\nШел хьалха д1акхаьчна, мостаг1ашца т1аме х1иттина т1емалой карийра цунна. Къаьсттина ч1ог1а т1ом беш вара цхьа цавевза т1емало. Юьхь т1еоьзна з1енийн цхар, т1едуьйхина болатан барзакъ. мостаг1ийн декъех саьлнаш х1иттош, ткъес санна карахь лепаш шаьлта. Цецваьлла висира воккха стаг да а, цуьнца берш а.\n- Мила ву и ч1ог1а т1ом беш волу т1емало? - аьлла, хаьттира воккхачу стага дас.\n- Иза хьан к1ант ву, дада! Хьан цхьаъ бен воцург! Дика к1ант кхиийна хиллера ахьа! Дала дукха вахаволда иза! - элира т1емалоша.\nАмма хала дара и к1ант дукха вехар ву ала... Берриг шайн ницкъ гулбира мостаг1аша. Массо а цхьаъ санна цхьаьний т1елетира уьш оцу турпал к1антана. Вуьйжира к1ант. Велира турпал. Т1аккха т1етаь1ира ламанхой мостаг1ашна. Х1аллакбира цара уьш. Бисинарш лаьхкира. Дукха декъий дисира оцу т1еман арахь мостаг1ийн...\nГ1оьмакхех, таррех барма а дина, т1е верта а тесна, ларвеш цу т1е а виллина, ваьхьира т1емалоша к1ант - турпал ваьхначу юьрта, винчу юьрта, нана ехачу кет1а...\nБолатан г1аг1 малхехь къегаш, кхачбеллачу баттах тера йолчу юьхьа т1ера сирла нур г1уьттуш.\n- Х1ей вежарий! Собарделаш! - элира к1ентан дас. Севцира нах. Вистхилира к1ентан да:\n- Къонахий! Сан ницкъ кхочур бан, к1ентан нене х1ара ирча кхаъ д1ахаийта... Со кхоьру х1окху кхоо нана а ерна... Вац шуна юккъехь маттана, д1атийра къонахийн, т1емалойн тоба. Г1еххьа зама яьлча, нахах къаьстина, хьалхавелира башламанан бохь санна къоьжа корта болу воккха стаг.\n- Схьаба суна дечган пондар! Цуо дуьйцур ду нене говзачу-хазчу маттаца к1ант валарх. Лалур бу цуьнга и ирча кхаъ! - элира воккхачу стага. Схьабеара пондар. Делха доладелира пондаран мерзаш. Бека болабелира пондар. Шен пондарца тобанна хьалхавелира воккха стаг. Араелира к1ант вина нана. Цунна гира вист-хуьлуш стаг воцуш, г1айг1ано кортош охьаохкийна лаьттачу т1емалойн тоба, хезира бекаш, боьлхуш пондар. Бармахь цавевзачу т1емалочун дакъа...\nБуьйсанна декачу олхазаран эшарх тарлуш, шийлачу шовданан декаре буьйлуш, набарна бер дижо нанас олучу аганан иллех тарлуш бекара пондар. Пондаро дуьйцура нанас шен цхьаъ бен воцу к1ант мел везаш кхиийна, дуьйцура ненан сийлахьчу боккхачу безамах... Ц1еххьана пондаран мерзаша ламанан лечанан г1ерг1ар хазийра, лоьман ц1ийзар, берзан уг1ар хазийра. Цуо дуьйцура к1ант-т1емало мел майра, доьнал долуш кхиънера. Т1аьххьара а, т1еман герзаш вовшахдетталуш санна, къора бийкира пондар. Хеталора, болатан тарраш турсех детталуш санна, мостаг1ий боьхна, маьхьарий хьоькхуш санна, т1еман марсаллехь майрачу к1антана т1ера барзакъ болатан г1овг1анца декаш санна... Цо дуьйцура к1ант-турпал мостаг1ех мел майра летта, цо уьш муха х1аллакбина. Т1аьххьара цхьа сирла ц1ена аьзнаш г1евттира пондаран мерзех. Уьш декара маьлхан з1аьнарех тарделла. Хетара, цара дуьйцу Даймехкан хазаллех, ирсечу дахарх, Даймехкан сийлаллех, и сий кхуллуш, лардеш болчех лаьцна... Даймехкан дуьхьа баьхначех, Даймехкан дуьхьа беллачех цкъа а церан лийриг цахиларх...\nЛадоьг1ура к1ант винчу нанас. Гуора цунна бармахь дакъа. Вистхуьлуш цхьа а воцуш, кортош охьаохкийна лаьттара т1емалой. Кхийтира нана... Бармахь 1уьллург кхуьнан к1ант вара, кхуьнан цхьаъ бен воцург... Дуьххьара араваьллера иза ненера пурба доцуш... Иза майра леттера мостаг1ех. Дуккха а х1аллакбинера цуо уьш. Веллера ша а. Веллера даима ваха! Иштта дуьйцура пондаро. Г1айг1ане йирзина цуьнан йиш...\nДовха б1аьрхиш хьевдира ненан б1аьргех...\nКъора узарш деш бекачу пондарна т1етевжира к1ентан нана.\nМацца цкъа нана т1ера д1аайелча, цецах санна 1уьргаш девллера пондаран уьн т1е. Ненан довхачу б1аьрхиша дагийнера иза. Кхин а ч1ог1а г1арабаьлла бекара пондар. Генна лаьмнашкахула д1аоьхура цуьнан аз. Цуо х1инца дуьйцура ненан кийрарчу йоккхачу г1айг1анах, къахьонах, балех.\nДег1 нисдеш, айаелира к1ант вина нана. Цуо доггах мохь туьйхира:\n- Со къинт1ера ели хьуна, сан к1ант!\n- Тхо къинт1ера девли хьуна, тхан турпал! - йийкира къонахийн тоба.\n- Тхо къинт1ера девли хьуна, тхан турпал! - геннара схьахазийра гонахарчу курчу лаьмнаша, 1аннаша, хиша, шовданаша... Боьлхура пондар, тийжара пондар...\n- Аса декъалво хьо, сан к1ант! - мохь туьйхира нанас.\n- Оха декъалво хьо, тхан турпал! - геннара схьахазийра гонахарчу курчу лаьмнаша, 1аннаша, хиша, шовданаша.\nОьгура ненан б1аьргех довха б1аьрхиш... сийлахь латта а дашош!..\n*,** Ломан акха гезарийн тайпанаш.\nШотойн Аьстамар бохуш дика к1ант хилла. Наха, доьналла долуш майра ву, олуш хилла цунах. Дукха ч1ог1а оьзда, г1иллакхе хилла иза.\nХьалха заманчохь жимачу зудчо дуьхьала вог1уш къонах стаг хилча, шен карара бер кхечуьнга д1алуш хилла я охьа а дуьллий, д1анехьо йолуш хилла.\nШотойн Аьстамарана дуьхьал йог1уш нисъелла бер а карахь цхьа жима зуда. Кхунах шен б1аьрг кхетча, шен керара к1ант охьа а виллина, д1анехьа яьлла иза. Т1евеанчу Аьстамара, х1ара божа-бер дуй а хаьттина, юххе топ а, шортта ахча а диллана, д1авахана.\nДехаш хилла наний, к1анттий. И к1ант т1ехь луралла долуш хилла. Цхьана буьйсанна, лечкъина шен нана муха ю хьажа веанчу кхунна хабар деана: сихонца ц1ера вала, хьуна ч1ир екха бог1уш нах бу аьлла.\nСихонца д1аваха дагахь х1ара воллуш кхин хабар кхаьчна: хьан езаш йолу йо1 кхечанхьа д1алуш ю, д1айига вола боху аьлла. Делахь х1инца ша х1ун дийр дара-техьа аьлла х1ара 1аш волуш, кхуьнга кхечо, тховса хьан ца торру доттаг1ой бу бог1уш, шаьш т1еэца аьлла кост схьатоьхна.\nХ1ара иштта шадерг цхьанин т1е а г1оьртина, воьхна 1аш волуш нанна тосабелла кхуьнан сингаттам. Цунах ца лачкъийна к1ацта х1умма а: деллахь, нана, иштта хабар хезна шена, ша х1ун де аьлла?\n- Ч1ир екха бог1у болу наха, дела 1ожалла хилла яьллехь, шайн ч1ир оьцур ю хьуна. Хьан йо1 хьо шена везахь, соцур ю хьуна. Доттаг1ий т1еэца ахь, уьш карор бу хьуна.\nРезахилла к1ант, доттаг1ий т1еэцна цо. Х1орш сакъоьруш 1аш болуш, к1ант сингаттаме хилар тоса а делла, хаьттина цара:\nШаьш дахкар ца тов-те хьуна я кхин сингаттам бу-техьа хьан дагчохь? - аьлла.\nК1анта дийцина т1аккха. Шен нана муха 1аш ю хьажа веанера ша, хабар деара суна сихонца ц1ера вала аьлла, д1аваха кечлуш со воллуш, кхин хабар деара суна: еза йо1 маре д1алуш ю, д1айига вола аьлла. Т1аккха айса х1ун дер ца хууш со воллуш, кхечо элира: иштта аша хабар даийтина шаьш т1еэца аьлла. Цуьнан ойла еш 1ара ша, - аьлла дийцина к1анта.\nШайна моттара, хьан дагахь берг кхин сингаттам бу. Хьо вен вог1уш хилла хьан мостаг1 вийна, хьуна езаш йолу йо1 дехьа керта хьуна йоссийна, хьо волчу даьхкина к1ентий ду-кха тхо. Тхо муха к1ентий хета хьуна аьлла.\nТ1аккха кхетта к1ант ша динарг нийса хиларх. Нанас аьлларг дича, ша юьхь к1айча х1уттург хиларх а кхетта иза.\nВехаш хилла цхьа ши доттаг1. Цхьаъ ч1ог1а вехаш хилла боху, важа къен хилла. Къен 1аш волчунна ч1ог1а езаелла бехаш 1аш болчу нехан йо1. Ткъа оцу к1ентан нанна а цо и бен ялон лууш ца хилла.\nВехаш 1ачу доттаг1чо ша болу шен бахам д1абелла шен доттаг1чунна. Ткъа цунах ч1ог1а кхаъ хилла, и йо1 ялийна, ваха хиъна къен 1аш хилла доттаг1.\nЦхьана дийнахь газа дуккха хан яьлча, ша ца вовзийтуш, ша саг1а доьхург ву аьлла, кет1а веана бахам д1абелларг. Иза, х1ум-ма ца луш, д1авахийтина. Ч1ог1а и новкъадаьлла, ойлане ваьлла х1ара д1авоьдуш, цхьана базар кхаьчна. Кхунна т1евеана, цхьана воккхачу стага дехар дина, ша схьаваллалц х1ара гали лардахьара аьлла. Нагахь ша делкъале схьа ца ваг1ахь, хьайна дуьтур ахьа иза аьлла, д1авахна и воккха стаг. Ши-кхо де даьлча а, и схьа ца веача, чухьаьжча, кхунна гина гали дуьззина ахча.\nИ ахча схьа а эцна, д1аваханчу кхо керт а эцна, ша хьалха ма-хиллара ваха хиъна. Дикка х1ара ваха охьахиинчу хенахь кхуьнан кет1а еана цхьа йоккха стаг. Ша хьайна чохь г1уллакх дан яийтахьара аьлла цо. Шен нана хир ю хьо тахана дуьйна д1а аьлла к1анта. Дукха хан ялале, оцу цуьнан нана ю бохучо йо1 хьахийна кхунна, резахилла кхо и ялийна.\nДагадеана доттаг1чунна, хьаха веза ша шен доттаг1 ву бохург шен ловзарга кхайкхина, бехкбаккха аьлла. Х1окхуо шен нана яхийтина цуьнга кхайкха.\nШен зуда ц1аялийнчохь, дика самукъадаьлла х1орш 1ача хенахь, къамел долийра боху к1анта:\n- Цхьа доттаг1 вара сан, хьал долчу нехан йо1 ца йоуьйту шега ша къен ву аьлла, цо соьга аьлча, цхьа х1ума ца кхоош, цунна со долара ваьлла керт-ков д1аделла аравелира со, - аьлла и воллушехь, къамел долийра боху вукхо: ша дийца мегар дарий цхьа х1ума? Цхьана диннахь хьо со волче кет1а веара, ас хьо х1умма ца луш д1а а вахийтира. Цул т1аьхьа базарахь цхьа воккха стаг веарий хьуна т1е, гали ахча дитина вахарий иза д1а? Ас ваийтина сан да вара хьуна иза. Хьо ваха охьахиъначу хенахь цхьа зуда еарий хьо волча, хьайна чохь г1уллакх дайта д1аэца аьлла? И сан нана яра хьуна, ас яийтина, ахь цунах хьайн нана йийр юй хууш. Оцу вайн нанас захало хьахийна зуда ялийний ахь? И аса хьоьга яийтина сайн йиша ю хьуна. Сайн йишин ловзаргахь 1аш волу со муха к1ант хета хьуна? - аьлла чекхдаьккхира боху цо.\nЭццахь та а тайна, гергарло кхин а ч1аг1делла, ваха хиъна и шиъ.\nЦхьа стаг хилла дуккха а къинош т1е а хьерчийна, холча а х1оьттина, 1аш. Цхьана воккхачу стагана т1евахана боху иза.\nВоккхачу стага аьлла:\n- Х1ара шаьпталан лаг* ду хьуна. Цхьана эрна ара д1а а г1ой, цигахь хьайна ц1ено а дай, и шаьпталан лаг цигахь д1аде. Хьуо вала а волуш цхьа а стаг т1ех ма валийталахь юург ца луш. Хьан къинош т1ера девлча, и шаьптал т1еер ю хьуна.\nВоккхачу стага ма-аллара д1а а вахана, шапталан лаг д1а а дийна, юучух ца кхоьтуьйтуш цхьа а т1ех а ца волуьйтуш, 1аш хилла къинош хьерчийна стаг.\nЦхьана дийнахь, говр хаьхкина вог1уш хилла цхьа бере. Иза саца а вина, цуьнга чу а волий х1ума а яий г1уо аьлла стага. Т1аккха вукхо, х1ара д1а а теттина, ша сиха ву, аьлла, говр д1ахаьхкина.\nОьг1азваханчу стага т1аьхьа топ кхоьссина вийна бере. И ве а вийна, кхин цхьа къа хьарчий-кх ша бохуш холчу вахана лаьттачу кхунна гина доккха хьаладаьлла шапталан дитт.\nЧ1ог1а цецваьлла иза:\n- Х1окху массийтта шарахь гучу ца даьлла долу дитт, кхин цхьа къа хьарчийча, т1е х1унда дели-техьа, - аьлла.\nЮха а хьалхалерачу воккхачу стагана т1евахана х1ара. Шена хилларг д1а а дийцина. Т1аккха воккхачу стага аьлла:\n- Ахь вийна волу бере дезаш долчу йо1аний, к1антаний юккъе мотт болла, иза цуьнга ца яхийта араваьлла хилла. Иза ахь нийса вийна. Безамна юккъе мотт боллар ч1ог1а къилахь ду. Ахьа хьайх мел хилла къа т1ерадаьккхина.\n*Кхузахь - туьркан лаг.\nЧ1инхой, ч1ентий хилла боху, доза къастош. 1уьйранна вада везаш хилла и шиъ. Цхьана дийнахь ведда гуо лаьцна меттиг царна юьсуш хилла.\nСиха водуш волу ч1ентий 1уьйранна хьалххехь араваьлла хилла вада. Хьачарошца а доза лоцуш, шикъарошца а, зумсошца а доза лоцуш Ч1инха охьакхаьчна боху иза.\nХ1етталц вижина а 1иллина ч1инхо, сама а ваьлла, мац, а велла хилла. Юххерачу дитта т1ехь суьйлин ч1аг1а* гина боху цунна.\n- Хьажахьа, - элира боху ч1инхочо, - селхана чу-чу бохуш, кхокха а хилла, тахана ч1а-ч1а а аьлла, со 1ехо дог хилла-кх кхуьнан.\nТоп тоьхна и ч1аг1арг е а йийна, юуш 1аш хилла боху и, ятта а еттина.\nТ1аккха цунна вог1уш ч1енти гина, берриг лам чу а лаьцна. Иза ла а ца делла, ч1инхочо, ч1ентина топ а тоьхна, и вийна боху.\nШа охьавужуш ч1ентичо коьртара куй схьа а баьккхина, куй кхоьссина боху, меттиг схьалаца, ша леш воллушехь.\nЦундела ч1инхой дакъа доцуш бисина боху, к1еззиг бен.\n...Генна хьалха д1аяханчу заманахь уггаре а лекхачу лаьмнаш т1ехь, Малхйистахь, шарахь цкъа гуллуш хилла Нохчийчохь мел волу къонаха-т1емало. Вехаш-1аш мел генахь хилча а, малх кхетале йиллинчу метте кхача везаш хилла х1ора а. Ткъа малх схьакхеттачул т1аьхьа т1аьххьара веанчун корта боккхуш хилла.\nИза хууш вуно маса шен дин лоьллуш вог1уш хилла цхьаъ. Амма ламанан буххе иза схьанислуш, маьлхан хьалхара з1аьнарша серлабоккхуш гина цунна ламанан бухь а, нах гуллуш йолу майда а.\n"Со т1аьхьависина ваьлла! Х1инца аса динан болар лаг1 ца дахь, наха со воьхна эр ду суна", - аьлла, дагадеанчу къоначу к1анта схьадаьккхина к1айн йовлакх хьаькхна юьхь т1ера хьацар а дакъийна, шена т1ера бедар а нисйина, х1умма а ша шен син дуьхьа вог1уш воцуш санна, меллаша ламанан буьхь т1е а ваьлла, нахана т1евахана.\n- Хьо т1аьхьависина, жима къонаха! Дайн 1едал кхочушдеш, хьан корта баккха беза тхан. Вала кечло! - аьлла тхьамданаша цуьнга.\nВист ца хилла к1ант. Дег1е зуз доуьйтуш долу и дешнаш схьа-хезча а, воха ца воьхна. Дуьненах сирла б1аьрг тоьхна, нахана ца хоуьйтуш ц1еначу х1аваах кийра бузош доккха са а даьккхина, 1ожалла т1еэца кечвелла к1ант.\nТхьамданаша хаьттина цуьнга:\n- Жима къонаха, дийцахь, муьлхачу бахьаненна хьевелира хьо?\nК1анта баккхийчу нахах бехк лаьцна, корта охьабахийтина.\n- Дийца! - аьлла т1едожийна цунна тхьамданаша. К1анта эххара дийцина бахьана:\n- Сийсара зуда ялийнера аса, цундела шен хенахь новкъа валар ца хилла хьевелла со...\n- Дан х1ума дац, дайн 1едал кхочуш даза ца довлу тхо, - аьлла тхьамданаша.\nАмма кхэл кхочуш ян нах кхиале, хаам кхаьчна: "Ма-валла вог1уш кхин цхьа бере ву", - аьлла.\nСобар дина наха и стаг схьакхаччалца. Ша майдана т1е хьала-воллушехь. беречо мохь тоьхна:\n- И к1ант д1ахеца, со ву т1аьххьарниг...\nТ1евеанчуьнга а хаьттина тхьамданаша, кхэл кхочушъяле хьалха, т1аьхьависаран баьхьана.\n- Сийсара т1ехьийза йо1 маре яханера сан, - аьлла боху оцу к1анта. - Иза яхана волу к1ант тахана шен хеннахь кхуза ца варна кхоьруш, са хилале схьа а веана, лам буххехь коьллашна юккъехь лечкъина 1аш вара со. Со кхийринарг хила а хили: и к1ант, шуна ма-хаара, дукха хан йоццуш бен схьа ца кхечи. Ткъа со кийча ву вала. Кхочушде дайн 1едал...\nЦецбаьхна оцу хаамо тхьамданаш. Дийцаре дан охьахевшина уьш и г1уллакх. 1уьйрана охьахевшина делкъанга бевлла тхьамданаш, делкъана охьахевшина суьйренга бевлла уьш, сацам ца хуьлуш. Эххара а шайн кхэл кхайкхийна цара:\n- И тайпа яхь йолу, догц1ена к1ентий вайна юккъехь кхиарна, вайн дайн 1едал, б1ешерашкахь къонахийн-т1емалойн низам ч1аг1деш хилла долу, кхин лелон ца оьшу аьлла хета тхуна. Х1инца дуьйна д1а цхьанна а мостаг1чух, унах, баланах кхера ца оьшу вай...\nИсмайлин Дуда хиллера шен бежнаш дажош жима волуш. Цунна новкъа йог1уш цхьа жима зуда гина. И зуда хилла йоьлхуш. Дуьхьалваьлла Дудас хаьттинера:\n- Хьо х1унда йоьлху, х1ун хилла хьуна?\nШа ца йитича, жимчу зудчо аьллера: ша маре яхана ден ц1а еача, шайн дас етт лур бу, аьллера шена, и дестечо бала а ца балийтина, марзошна т1еяха юьхь йоцуш, йоьлху ша.\nДудас хаьттина: "Бос муьлха бу а, эса ду-дац, аьллерий ахь?"\nЦа дийцинера ша аьлла зудчо.\nТ1аккха Дудас схьа а лаьцна, шайн бежнаш юккъера етт д1абигийтинера цуьнга.\n- Эса а ду хьуна кхуьнан и д1адига йог1ур ю хьо, - аьлла цо. Оцу марзошна хиънера и цо динарг.\nИсмайлин Дуда хиллера шен некъа воьдуш. Дуьхьалкхетта цунна жима зуда, керахь бер а долуш. И шена дуьхьалвог1у гича, нана и бер охьа а диллина, юьстах яьлла.\nЧехкка т1екхиинчу Дудас, и к1ант вуйла шена ма-хиънехь, цунна юххе шена юкъара схьа а яьккхина, тапча охьайиллина.\nЦу к1антана зуда ялийча, верта а, герз а, кхин долу совг1ат а дахьаш, воккха хиллачу Дудина т1ееанера оцу к1ентан зуда.\nМиллионер хилла волу Чермоев Тапа хилла боху цхьана йо1ана т1ехьийзаш. Цхьана юьрта ловзарга яхана 1аш и йо1 хилла, шен б1оца веана кхаьчча цига Тапа а. Нахана а хууш хилла боху оцу йо1ана и т1ехьийзаш хилар а, цо цунна хан йиллнна хилар а. Ч1ог1а вазвина т1еэцна Тапа шен б1оца.\nЛовзар доладелла д1адоьдуш, оцу йо1ана хаавелла шен везар кхечуьнга сакъоьруш 1аш хилар. Ч1ог1а халахетта, ша стиглахь ю я лаьттахь ю ца хууш, йоьхна боху и йо1, и шена хиъча.\nХелхавала юкъаваьлла боху Тапа. Дерриг а халкъ хьалаг1аьттина. Вукху йо1аца хелха а ваьлла, охьахиъна Тапа. Иза хелхаволуш, хан а йиллина йолчу х1окху йо1ана когаш хьалха герз кхоьссина цуьнан накъосташа.\nЦу хенахь цига, т1ехьаьжна беркъа а волуш, цхьа бере кхаьчна хилла боху.\nХелхаваккха юкъаваьккхина иза. Х1окху йо1а хабар кхетийтина цунах, иштта х1окху дуьненан х1ума кхоор дацара ша хьуна, ша хелха а яккхахьара ахьа, хьайгахь герзах х1ума елахь. Тапина т1екхаьчча, иза а кхоссахьара ахь аьлла. Х1окху йоь1аца хелхаваьлла и бере. Кхо ма-аллара, Тапина т1екхаьчча, хьалха лаьттах тапча йиттина кхо цунна, т1е латташ а детташ.\nБуьрса хьалаиккхира боху Чермоев Тапа. Ловзар дап-аьлла сецна боху.\n- Цхьана лаьмнашкара охьавеана цхьа суьйле хир ву хьо, ас хоуьйтур ду хьуна, - аьлла, вист а хуьлуш, меттиг йиллина боху цо кхуьнца, лата дагахь:\n- Хьо стаг велахь, иштта оцу метте вола, - аьлла.\nВерта охьакхоьссича, нахана гина боху цуьнан дег1аца долу герз.\n- Хьо стаг велахь, айхьа йиллинчу метте д1авог1ур хьо, - аьлла, шен дина т1е а хиъна, иккхина ваьлла вахана боху харачойн обарг Зеламха.\nЦхьана дийнахь юртахь доккха ловзар хилла, цу ловзаргахь йоь1ан т1ехьийзаш волчу к1анта кхунна уллехь 1ачу йо1е сакъера аьлла хабар даитина. Ша лаьттахь ю, стиглахь ю ца хууш 1аш хилла йо1, шен нийсархошна хьалха юьхь1аьржа а х1оьттина.\nИштта х1ара холчахь 1ача хенахь, дихьа сонехь 1аш волчу цхьана къонахчо т1е хабар даийтина кхунна. Иза хилла цхьа беркъа х1ума т1ейоьхна, деха 1аьржа верта а доьхна. Самукъадаьлла йо1ан.\nШа халхаволуш ца хилла и къонах, делахь кхечаьрга йоккхуьйтуш хилла. Йо1 хелха моссаза йолу, тапча кхуссуш хилла къонахчо. Иштта яьлла дикка хан. Ша куралла йиначу йо1ана оцул сий дан ваьхьнарг мила ву хаа лиинчу вехачу к1анта аьлла:\n- Ма кхисса и тапчанаш, кхин и кхоьссинчуьнан соьца г1уллакх хир ду, кхузахь бераш а ду.\nТ1аккха а йо1 хелхайолуш къонахчо тапча къоьссина. Хьалаиккхина чухьаьдда вехаш волу к1ант. Г1овг1анаш ца езаш волчу къонахчо аьлла:\n- Х1инца кхуза 1едалах стаг кхача мега, цундела со д1а ца вахча ца волу, хьоьца дерг вайша къастор ду нах боццучохь, гур ву вайша!\nТ1аккха йо1анна т1е а вахана. аьлла цо:\n- Со юха вог1ур ву хьуна, маре ма г1олахь, со Зеламха ву хьуна Харачуьра.\nИзза дешнаш а аьлла, говра т1е а хиина, д1авахана къонах. Ехха лаьттина йо1, 1адийча санна. Ткъа Зеламха боху ц1е ма-хеззина, бос хийцабелла вехачу к1ентан.\nДукха хан яьлла цул т1ехьа. Б1е сов шо а кхаьчна цу йоь1ан, кхин маре ца йоьдуш. Ша маре ца яхарх иштта дуьйцу бахара цу йо1а: оццул юхь1аьржа х1оьттина, ша дог доьхна 1ача минотехь, цо шен к1айн йина юьхь, цо шен дина сий диц ца луш, иза вог1а ларвеш 1ийна ша. Оццул шераш д1аэхарх, иза вог1ар вац аьлла дага ца деана шена.\nГ1араяьлла хаза йо1 хилла цхьана юьртахь ехаш. Хьал долчу доьзалехь кхиъна хилла иза. И йо1 езаш хилла къечу ден-ненан к1ант. Къелла ца хьехош, цу к1анте маре яха сацам бина хилла йо1а.\nХан хене яьлча, йоь1ан дена-нанна хиъна шайн йоь1ан дагара. "Цу къечу писе йоьдахь, дуьне дуьсуьйтур охашимма хьох", - ч1аг1о еш аьлла дас-нанас. Шаьш санна хьал долчу к1анте шайн йо1 маре яла сацам бина цаьршимма. И тосаделлачу йо1а хабар кхетадайтина т1ехьийзачу к1анте. Ницкъ ца кхаьчна к1ентан еза йо1 къайлах д1айига. Ша оццул атта хетар хиъна к1антана масех де даьлча.\nКхана сарахь марзахой нус д1айига бог1у боху хабар кхаьчначу 1уьйранна, хица юьхь юьлуш хилла йо1, шен б1аьрхиш лачкъо а лууш. Оццу миноташкахь шен п1елгах йоллу дашо ч1уг бага а тесна, юьхь т1е хи тоьхна цо. Шозза-кхузза, юьхьах хи тоьхначу хенахь багара дашо ч1уг легэшка а иккхина, са а ца даккхалуш, ша йолччохь ц1енкъа охьайоьжна иза.\nКхин иза метта янне а ца еача, орца даьккхина нанас. Ио1 елла хилар ч1аг1дина баьхкинчара. Тезет х1оттийна, цу дийнан делкъал т1аьхьа йо1 кешнашка а яьхьна, д1айоьллина.\nИ йо1 езаш хиллачу к1ентан ц1енош, ков-керт юьртан йистехь хилла, корах арахьаьжча кешнаш а гуш. Дика толлу ж1аьла (эр) хилла к1ентан, з1енаца ч1ог1а дихкина а долуш. Йо1 д1айоьллинчу суьйранна дуьйна, ца соцуш, леташ хилла ж1аьла. Ши де а даьлла, хьалха санна ж1аьла летачуьра а ца соцуш я юучух бат ца тухуш, б1аьргех хиш а ледаш.\n- Ванах, х1окхо дан мукъана х1ун до-те? Х1инццалца ца лелийнарг ду-кх х1окхо лелориг, - аьлла, г1айг1ане хиллачу к1анта ж1аьла д1ахецна буса. Д1а махийццинехь, кешнаш долчухьа д1адедда ж1аьла. Боккъал цецваьлла ж1аьлин да, иза кешнийн керт йолчухьа дедча. Карахь герз а доцуш, ж1аьлина т1аьхьа вахана к1ант. Д1айоьллннчу йоь1ан кошаи борза т1е а даьлла, уг1уш, лат-та ахка доьлла ж1аьла. Шекваьллачу к1анта ведда вахана ц1ера бел а, лами а беана, даьстина каш. Т1аьххьара лахьта даьстича, доккха са доккхуш хезна кхунна. Х1ара кошара хьала а ваьлла, ла-дег1а х1оьттина.\n- Х1ей, хиъна 1ийриг, хьо мила ву? - халла хезаш аьлла кошахь йоллучо.\n- Со-м цхьаъ хир вара, хьо мила ю? Са ду хьо, ц1ий ду хьо? - кхайкхина к1ант.\nЙо1а шен ц1е яьккхина. К1анта аьлла:\n- Хьо муха хуьлу иза, ахь ц1е йоху йо1 д1айоьллина ши де а хилча?\nХилларг ма-дарра дийца а дийцина, к1ант тешийна цо. Ц1ера шена т1еюха бедарш яр а т1едиллина.\nЦо ма-бохху, ц1а а вахана, йо1ана т1еюха бедарш еана, йо1 цу кошара хьала а яьккхина, юьрта веана к1ант, ур-атталла дош а ца олуш.\n- Хьалха со хьайн дола яккхийта, - аьлла йо1а, - т1аккха йог1ур ю со дена-нанна дуьхьал.\n- И г1иллакхе доцуш х1ума ду. Х1инца суна т1аьхьа а х1оттий, хеттарш ца деш, йолол, - д1аволавелла к1ант.\nНекъехьа долу кор диллина хилла к1еззиг озийчахьана долуш. Меллаша йо1 цу корехула чу а ялийтина, т1аьххье чуваьлла к1ант. Кадаме баьхкина зударий хьалхарчу ц1а чохь хилла бийшина. Хан яьлла хан хиларна, йоь1ан да-нана долчу х1усаман не1 ца хьаеш, 1еш хилла и шиъ. Тийжаш хилла йоь1ан нана. Жимма 1ийча, ма тийжахьа, х1ай зуда, йо1арий-м неха а беллий, - бохуш дов дан х1оьттина йоь1ан да.\nМеллаша не1 а херъеш, буьйса декъала еш, чуваьлла к1ант, йо1 ша йолччохь а юьтуш. Да-нана къаьрззина хьаьжна.\n- Шуьша доха оьшуш дан... Со хаза кхаъ бохьуш веъна, - аьлла к1анта.\n- Тхойшинна хила хаза кхаъ дуьнен чохь бан а бац. Чехкка кехвала! - т1ечевхина да-нана.\n- Со-м буьйса яккха веана вац. Г1иллакх-оьздангалла ларйина ас, тахана а цунах хервала ойла яц сан.\n- Схьачуйола х1инца, - йоь1ан ц1е а йоккхуш, не1 херъеш вистхилла иза.\nТовш т1едуьйхина духар а долуш, ела а къежаш, дена-нанна хьалха х1оьттина "елларг". Нана кхетамаха яьлла. Метта еача:\n- Х1ара бахам хьуна бели охашимма, къинт1ера а даьлла, эхь-бехк дала лоьрийла, к1ант, х1ара йо1 хьуна ели охашимма, - хазийна дас-нанас.\nКъахкийча воьлхуш, хьаьстича воьлуш товш вац къонах. Суна х1умма ца оьшу шуьгара. Шун йо1 юьгур яц ас. Хьанал къоьлла тоьлаш хета суна, хьарамчу хьолал, - аьлла, йо1 ца ялош, ц1а веана к1ант.\nЦу дас-нанас шаьшиъ даллалц некъ ца хадийна боху оцу к1ентан. Кхечуьнга маре ца йоьдуш, къанъелла боху и йо1 а.\nМиклай заманал хьалха нохчийн цхьа 1адат хилла. Юьртахь, тоьлла, наха лоруш болу къонахий хьа а гулбой, шун хьовзош хилла. Нохчийн тапча юла а юлий, шуьна юккъе д1а а къовлий, логах т1ийриг а йоьхкий, шун хьовзош хилла, гонаха къонахий охьа а ховший. Т1ийриг, оза а лой, тапча йолуш хилла. Кхоьруш верг, и ялале, юккъера д1авала таро йолуш хилла, амма юккъера д1аваьлларг цул т1аьхьа шен нийсархошлахь вистхила йиш йоцуш а хилла.\nТапча яьлча, къонахийх цхьаъ я вуьйш, я лазош хилла. Тапча яьлча, лаза а вина, вала ца леш виснарг, болх балуш вацахь, цуьнан доьзална массара а г1о деш хилла. Иза ч1ог1а лоруш а хилла цул т1аьхьа.\nХьалхалера заманчохь нах г1о* 1аш хилла: корехь б1аьрг боцуш, ц1ийнан туьнталг а йоцуш. Не1аре, чохь шийла ца хилийта, бежанан не1 тухаш хилла.\nЦундела х1инца а не1арех не1 олу.\nИза дукха хьалха хилла ц1е ю Нихла юьртан. Эвлаяашна езна юрт ю боху и юрт. Цхьа т1ом хиллачул т1аьхьа дукха хан яьлча, юха Жима Калако хиллачохь ваха охьахиъна Гучинний, Ч1ининний жимах волу ваша Ниха.\nИза 1аламат харцахьара, вон лелаш, девнаш дезаш стаг хилла бах.\nДукха йоккха юрт хилла хьалха Жима Калако. Цунна чудог1уш хилла х1инца Ваьрде, Г1уш-Корта, Рег1адухе, Поппарашка Чайморк, Чераморк, К1алхьан йист, Эшта, Дой ирзо т1ехь йолу латтанаш, меттигаш.\nХьалха, Жима Калако йолуш, нах бехаш-1аш хилла х1инца йолчу Нихалан къилба-малхбалехьарчу меттехь. Цунах х1инца а юьртан чоь олу.\nНиха веанчу хенахь х1инца юрт т1ехь лаьттарг беллачу нехан кешнаш а долуш, яьсса майда хилла. Цунах Юьртан хьаьрим, олу.\nНихас цхьацца стаг вуьш хилла дов даьллачохь. И стаг волчарна томана д1алуш хилла дуккха а латта. Иштта д1аелла ю Ваьр-де а, Г1уш-Корта а.\nЖима Калако д1алуш ехкар йолу кхаьл хахкийтина малх бузехьарчу дукъах (рег1ах) ирах. И охьайижжинчуьра дуьйна д1а доза а тохийтина.\nНиха бохучу к1анте еанчу йоь1ан ден хилла бохуш дуьйцу, Жима Калако. И йо1 ден ц1а йоьдуш Нихас:\n- Хьан дас айхьа ц1е тоха аллалц цхьа а совг1ат схьа ма эцалахь, - аьлла хьехар дина зудчунна, - т1аккха Жима Калако а ехалахь вайна.\nДас йо1 марц1а юхайоьрзуш совг1атийн ц1ераш тоьхна. Йо1 йист а ца хилла. Т1аккха:\n- Ц1е тоха хьайна луъучуьн, - аьлла дас.\nЙо1а Жима Калако ехна.\n- Шийра кхера хилда-кх и хьехар хьуна диначунах, - аьлла, дас йо1ана елла Жима Калако.\nЖима Калако бохург "Жима ялсамане" бохур ду а бах. "Жима беш" а олу цунах.\nЯьсси-хи йистехь лаьттачу 1аларана къилбаседехьа лаьтташ ю жима юрт - Девлотби-к1отар. Цунна лакхохь кхин цхьа жима юрт ю - Бешал-ирзе. Цу шина юьртана юкъахь "Вахас стаг вийна ирзо" олуш цхьа ирзо ду.\nХьалха заманахь оцу меттигашкахула лелаш хилла Ваха бохуш ц1еяххана обарг. Цхьана дийнахь цхьана ирзо т1ехь шен жа дажош волчу цхьана к1антана т1ебахана обаргаш, хьалха Ваха а волуш. Же юкъахь хилла боху кхиъна йог1уш шала йина ши бож. Вовшашца ч1ог1а уьйр йолуш, ежаш, д1асхьакъаьстича, 1аха а 1аьхий, т1етт1а йоьдуш хилла и шиъ.\nТ1ебаьхкина, сада1а охьахевшинчу обаргийн б1аьрг кхетта къаьсттина ша ежаш йоллучу цхьана божах. Д1ат1екхеттачу цара и бож схьа а лаьцна, къилбехьа а ерзийна, охьайиллина. Ваха шаьлта хьакха кечвелла, ткъа цуьнан цхьа накъост бож д1алаца х1оьттина. Оцу минотехь, мичара еа а ца хууш, схьаиккхинчу вукха божо охьатаь1на воллучу Вахина коьртах ма1аш тоьхна. Юханехьа кхоссавеллачу Вахас ларамаза д1аластийна шаьлта юххехь волчу накъостан логах тесна, иза вийна.\nХ1етахь дуьйна йиссина оцу ирзонна "Вахас стаг вийна ирзо" боху ц1е.\nТазбичахь цхьана ламанан басахь х1инца а лаьтташ цхьа б1ов ю. Иза ворх1 вашас йоьттина олуш ду. И б1ов лаьтташ йолчу меттигехь 1уьллуш боккха т1улг бу. Наха дуьйцу хьалхалера заманчохь и б1ов юттуш йолчу хенахь и т1улг ворх1 вешин йишас цхьана куьйга биллина баьхьана бохуш, и б1ов юттучу вежаршна яа х1ума т1е а йиллина.\nЦу хьалхалерачу заманахь адамаш даккхий дог1маш долуш хилла. Х1инца и экъа масех стаге а хьалаайлур яц.\nЧилла ц1е йолуш цхьа нус хилла цхьана нехан. Хаза а, кура а хилла иза. Цуьнан марзахой моз лелош, накхармозий 1алашдеш хилла. Цара шайгахь токхо йолчу хенахь, хама ца беш, цхьа накх д1акхоьссина. Кху несо иза схьаэцна.\nЦул т1аьхьа хан яьлла. Мацалла х1оьттина бах. Т1аккха цу несо шена карийна мазах буьззина болу накх схьаэцна. Уьш цу ма-цаллех бевлла, и моз бахьна долуш.\nИштта сий хуьлуш, д1ах1оьттина иза шен марзошна юккъехь. Цунах олуш хилла Кура Чилла. Цигара схьаяьлла ю бах и Курчалой боху эвлан ц1е.\nДукха-дукхе хьалха х1ордакеманашна т1е а хевшина, цхьа б1о кхаьчна хилла кху махка. Оцу б1онах схьакъаьстина, цхьа стаг висина хилла т1аьхьа. Иза лела-а-ш х1инца ши Варанда йолчу метте кхаьчна. Кхузахь х1етахь вехаш стаг а ца хилла. Бакъду, Ч1аьнтий-ч1ожах хьала а, Шуьйта чохь а бехаш-м хилла нах. Уьш наьрт-аьрстхой хилла.\nТ1аккха и вай вуьйцуш волу б1онах къаьстина волу стаг, шена наьртийн тайпанара зуда а ялийна, ваха хиъна х1инца ши Варанда йолчу меттехь. (Шуьйта араволуш лаьтташ йолчу б1овнна дуьхьал, Варандойн лам т1е).\nЦуьнан доьзал а хилла. Цкъа шен луларчу наьрт-аьрстхочуьнца дов даьлла цуьнан. Секха-1одмаш тоьхна цара вовшашна. Х1окхунан пхьу наьрт-аьрстхочунна варох кхетта, ткъа наьртан пхьу кхунна бехкечу метта кхетта. Кхано, масла1атана нах юкъа бевлча, т1евеанчо шена йина чов езах ю, х1унда аьлча, шен кхин доьзалхо хила йиш йоцун дела аьлла, томана даьхни дехна наьрт-аьрстхочуьнгара. Цо дала а делла шега доьхху даьхни.\nТ1аккха масийтта шо даьллачул т1аьхьа т1евеанчунна к1ант вина. Кхуьнан девнахочо шен даьхни юхадехна. Иштта юха а дов тасаделла царна юккъехь.\n- Шуна к1ант вина? - хоттуш хилла наха т1евеанчуьнга.\n- Дера ван-м винера тхуна и, и варах дов а даьлла лелаш ду-кх тхо.\n- Делахь вай хьаха еза цунна "Варан дов" аьлла ц1е тилла.\nИштта ц1е тиллина оцу к1антана. Цунах схьабевлла бу варандой а, оцу к1ентан ц1арах тиллина юьртана "Варанда" боху ц1е а.\nЛаха-Варанда юьртана Къилбаседехьа ду Жоьжахат-1ин олуш цхьа 1ин. Дийцарехь, цу 1инчухула хьалабевлла Лаха-Варандахула, Лакха-Варандахула Шуьйта бахана паччахьан салтий.\nБатакъин (Шемалан цхьа наиб) т1емалой хилла паччахьан эскар Жоьжахата 1инчухула хьала ца далийтуш, и 1ин лардеш. И т1амца схьадаккха г1ортарх кхин г1уллакх хила а ца тигна, паччахьан эскарийн хьаькамаша деши диллина Батакъина шаьш маьрша Шуьйта д1адахийтахь. Батакъас х1илла дин царна. Деши схьа а эцна, цо хьаладовлийтана паччахьан эскарш. Лаха-Варандахула чекх а девла, Лаха-Варанданий, Лакха-Варанданий юккъехь йолчу хьуьна юккъе дирзича (х1етахь и ч1ог1а юькъа хьун хилла), шайн герзаш охьа а дехкина, хьаннаш хедош, некъ баккха х1иттина-салтий. Шаьш хьаькхна хьун чалхашка охьаюьллуш хилла цара. Цунах яьлла ю Чалхи-т1е аьлла оцу меттиган х1инца йоккхуш йолу ц1е.\nТ1аккха и салтий иштта некъ боккхуш бахкош, ц1еххьана т1елеттачу Батакъин т1емалоша уьш х1аллакбина.\nНохчийчохь бусалба дин т1еоьцуьйтучу хенахь и т1еэца ца туьгуш, шен доьзалца ведда Теркайисте вахана варандойн цхьа к1ант Кипчи. Цхьана хенахь иза вехаш хилла х1инца Со1дин-к1отар йолчохь. Х1инца а цуьнан ц1арах Кипчи-1ам олуш а бу Со1дин-к1отарахь. Цул т1аьхьа Теркайистехь, Оьрза-г1алахь ваха хиъна иза. Царах схьабевлла г1алг1азкхий х1инца а бу цигахь, шаьш тайпана варандой а лоруш. Цара хьалха заманахь шаьш долчу баьхкинчу варандошна доккха хьошалла деш хилла, маьхза хорбазаш а, па-станаш а, кхин тайпа совг1аташ а луш.\nЦхьа нах хилла зуда яло бахана, зуда а йолуш волчу стагана. Хиъна зудчунна уьш стенга боьлхуш бу. Лекхачу акхтаргана т1е а яьлла, уьш бог1ий хьоьжуш 1аш хилла иза.\nГеннахь уьш бог1уш гинчу зудчунна кийра ц1е яьлла, холча-х1оьттина иза. Кхунах яьллачу ц1аро оцу акхтарган г1аш лесто долийна.\nИштта цигара дуьйна схьа лесташ ду боху акхтарган г1аш. Мох хилча а, ца хилча а, даимана лесташ ду акхтарган г1аш.