"ХIинццалц схьа латкъамаш бина бацара цара"\nЗазадоккху-беттан 26-27-чу а деношкахь Магасера митингна тIехула 30 гергга ГIалгIайчоьнан дIалецна, талламан изолятор чохь латточу бахархошлахь шиъ гIеметтахIоьттина стаг ву, - къано Барахоев Ахьмад а, ГIалгIайчуьрчу тайпанийн Кхеташонан хилла куьйгалхо Ужахов Малсаг а. Цхьаннан 65 шо ду, вукхуьнан 67.\nКарарчу беттан 9-чохь лаьцна вуьтуш, хан дIаяхъйира Барахоевн ГIадужу-беттан 11-чу дийне кхаччалц. Ткъа Ужахов чохь вуьтур ву Гезгамашин-беттан 25-че кхаччалц.\nАла догIу, чохь Iашшехь Ужаховна дуьхьал кхи а цхьа гIуллакх диллира кхелахоша - бакъонна дуьхьалара дарш лело, коммерцица йоьзна йоцу организаци а кхоьллина, цуьнан куьйгалла дарна. Юьйцург ю тайпанийн Кхеташо.\nДахначу кIирнах Iорадаьлла Ужахов Малсаган могушалла телхина йогIуш хиларх. "Дагца лазар токхуш волу иза даим а молханаш мийла декхаре ву, заьIапхо ву иза. Цул совнах, диета ларъян езаш а ву, хIунда аьлча, диабет токхуш ву иза. Хьорзамха екхоь дIаяьккхина волу иза, даим а гормонан молханаш тIехь латто везаш ву", - аьлла, дийцина "Каваз.Реалии" портале Ужаховн адвокато Куриев Жабраила.\n"И препараташ йоцуш цхьа мур баьхьира цо. Кху беттан 13-чохь хилира со иза волчахь. Малсаг суна вевза 20 шо гергга хан ю, цундела сан тидам хилира цуьнгахь дика хьал цахиларан. Цхьа кхоьлина вара иза, юьхь а жимма йистина хийтира суна. Ша къонах стаг хиларна, Малсаган Iедал дац латкъамаш беш. КIирнах бохург санна, мала молха йоцуш висинчу цуьнан могушалла эшна йогIу. ХIинца аьтто баьлла тхан молханаш цунна дIакхачо, делахь а хIокху ситуацино садуу тхан", - аьлла Куриевс.\nЛаьцна латточу нахана, Оьрсийчуьрчу низамашца, лоьрийн гIо латто дезаш ду, ишта молханаш а боху адвокато.\n"Набахтехь стаг вита йиш йоцчу цамгаршлахь хIара лазарш дацахь а, суна схьахетарехь, шен цIера дIасавалар а дихкина, вита везаш хиллера Малсаг. Низаман духехь яздина ма ду, лаьцначун дегIана нийцкъбан мегар дац аьлла. Ткъа ницкъ ловш ву-кх СИЗО-хь латтош волу Ужахов Малсаг", - дуьйцу Куриевс.\nГIебарта-Балкхаройчоьнан Лакхарчу кхеле Ужахов лаьцна латторах бина латкъам кхиамца бирзина шайн, хIинца ГIебарта-Балкхаройчуьрчу Лакхарчу кхеле кассацин арз кечдеш ву ша аьлла, билгалдаьккхина адвокато.\n"ГIора эшна цуьнан, цундела мотт баьстина цо"\nКхи цхьаъ а гIалгIайн тутмакх Барахоев Ахьмад, Ужахов а санна БуьритIерчу СИЗО-хь латтош ву.\n"Кху беттан 14-чохь хилира со иза волчахь. Дуьххьара хаийти цо соьга, шегара хьал дика дац аьлла. ХIинца реза хилла иза, хаамийн гIирсашкахь шегарчу хьолах даржадайта. Лоьрийн дарба шена оьшуш хилар Iорадаккхар а доьху цо. Луург хIун ду, цуьнан могушалла зер, лоьраша-говзанчаша, иза чохь воллушехь цунна лело аьтто болу дарба хьехар а", - аьлла, хаамбина "Кавказ.Реалии" портале Барахоевн адвокато Урусова Фатимас.\n"Онда могушалла йолчу къоначу стагна а хала ду массо а хIуманах дIа а хаьдда ваха. Масала, адаман организмна оьшуш йолу кIалд, тIо, ораматаш чуйохьуьутуш яц изолятор чу. ХIаъ, уьш йоцуш Iойла ду, амма вайн дегIера гIора дIадолу, царех пайда оьцуш ца хилча. И дерриг а вайна хьалха долчу хенахь, вай ойла ца йо цуьнан. Эхасахьтехь бен арахь, хIаваэхь ца вуьту, цу доллучо а хенан йохалла Iаткъамбо хьан могушаллина", - дуьйцу Урусовас.\nУжаховн а, Барахоевн а могушалла эшарх цхьабоса гучудаьлла, адвокатна хетарехь, масийтта баттахь шайн цхьана резерваш тIехь лаьттина уьш, ткъа хIинца, гарехь, ницкъаш эшна церан.\n"Ахьмад Iаламат къонахалла йолуш, собаречу нахах ву. Юьхьанца дуьйна бакъо ца лора цо кхунах лаьцна дийца. Ас олура цуьнга, хьайн могушаллин терго е, медицинан гIо а деха, олий. Дуьхьалонаш йора цо, оьшуш дац бохуш. "Со дика ву, дерриг а Дела карахь ду" жоп лора цо.\nДуккха а гIалгIайн кегийрхой лецна хиларх дуьйцуш олу цо, ша а цаьрца цхьана лаьцна волуш дика хета шена, хIунда аьлча, уьш чохь а бахкош, ша маьрша витинехь, лан хала хир дара шена.\nИшта олура цо, нагахь санна, со сайн могушлла ялхон волалахь, наха сагатдийр ду суна. Дахначу кхаарийдийнахь ду-кх дуьххьара, цо соьга латкъамбина. Нийса кхетал шу-м, со зуда ю, иза боьрша стаг ву. Ца лаьара цунна, осалвийла, цуьнан багара ийзадора ас хIора а дош. Делахь а, хIинца Iаламат чIогIа ницкъ хуьлу цунна, цундела ца ваьллачу денна латкъамбо", - аьлла, билгалдаьккхина адвокато Урусовас.\n"ХIинца Iалашо ю –шолгIа ког дIа ца баккхийта бахьанаш лело"\nУрусовас дийцарехь, Ужаховн сагатдийриг, лазаевлла цуьнан хоттаргаш ю. Цхьа шо гергга хан ю цуьнан цхьана голан хоттарган метта имплант хIоттийна.\n"Операци йинчул тIаьхьа, ша заьIап хиларх кехаташ кечдеш вара иза. Ткъа хIинца цуьнан шолгIачу коге девлла лазарш. Импланташ шина а голан хоттаргашна хIитто езаш ю, цхьа шо ши шо даьлча шолгIа голаца а проблемаш юьйлалур ю хьан баьхнера цуьнга лоьраша", - боху Урусовас.\n"ШолгIа ког дIа ца баккхийта хьовса деза хIинца. Ахьмадан шен лоьраш бу, иза хьалха тIелелла. Цунна операци йина Питерера лор ву, ГIалгIайчохь иза шен тергонехь латтийна лор а ву. Лоьраш цунна тIебитийта хьовсур ду тхо тхайн ма хуьллу. СИЗО-хь болчу лоьрашкара гIо хир дац, цуьнгара хьал девза лоьраш беза цунна", - аьлла, тешна ю адвокат.\nЦIера кхоьхьуьуйтуш ду молханаш Барахоевна, Ужаховна а санна.\n"Ишта оха апелляци чуелла Ставрополан кIошта кхеле, хIунда аьлча, иза чохь вуьту хан дIаяхъеш, сацамбинарг Ессентукера кхел ю. Дог тешна ду тхо, лакхарчу инстанцин кхело хьекъале маьIна а дина, йа лаьцначеран могушалла кхи тIе а эшахь, хиндерг хиина, царна дIасабовлар а доьхкуш, шайн хIусамехь хан цаьрга йоккхуьйтур ю аьлла", -тешна ю адвокат Урусова.\n"Дукха хан йоццуш ахча вовшахтоха дуьйлира тхо тутмакхашна лерина. Товбеца-бутт бовш дара и, йа карара бутт болалуш, билггал ала ца хаьа суна. ХIетахь дуьйна, шозза царна цхьацца хIума чуяла аьтто хилла тхан. Дика хьийза нах. Дуьххьара тIаьхьадаха оьшу ахча 2-3 дийнахь вовшахкхийтира тхан", - аьлла, дийцина "Кавказ.Реалиига" ахча вовшахтоха дагадеанчу Кодзоев Бориса.\n"Дукха хьолахь, сурсаташ дIакхачайо оха царна, - масала, стоьмаш, хастоьмаш, йоьхьаш, нехча, ишта шампунь а, сабанаш а", - боху цо.\nДуьхьало йоцуш чуоьцу дIаяьхьнарг, тIаьххьара оха кечдинера аспирин, витаминаш, цхьацца кега-мерса молханаш а. Аптекера чек бен яцара тхоьгахь, дIа ладоьгIча, оьшуш хилла сертификатан копи а цхьана, цундела медикаменташ дIа ца ийцира тхоьгара.\n"СИЗО-хь латточу нахана оьшу молха-дарба изоляторан администрацино латто дезаш ду", - аьлла "Iазапна дуьхьало латточу комитетан" куьйгалхочун гIоьнчас Хабибрахманов Олега.\n"Нагахь санна медикаменташ СИЗО-хь луш яцахь, адвокаташа чукхачор а лелаш хIума ду. Нагахь санна, изоляторан дарбан хIусамехь оьшу молханаш дацахь, лаьцначо тIедожо деза шен чоьтах шена молханаш даийтар. Низамашкахь цуьнан дехарна жоп дала декхаре а бу", - аьлла бакъонашларъярхочо.


Бузини — Википеди\n50°26′05″ къ. ш. 3°20′53″ м. д.HGЯOL\nБузини (фр. Bousignies) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта О-де-ФгӀанс регионехь. Коммунан департамент — НогӀ.\nДозанашца йу ГӀозуь, Тиуьа-ле-МагӀшьенн, БгӀийон, Миллонфосс.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Бузини&oldid=7816864»


Монпазье — Википеди\n44°40′51″ къ. ш. 0°53′39″ м. д.HGЯOL\n0,53 квадратан километр\nМонпазье (фр. Monpazier) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Керла Аквитани регионехь. Коммунан департамент — ДогӀдонь.\nДозанашца йу МагӀсале, КапдгӀо, Гожак (ДогӀдонь).\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Монпазье&oldid=7822584»


Хлебозавод №1, в Орле, г. Орёл, ул. Комсомольский пер, д. 26\nХлебозавод №1, Орел.


Тептар:Оьрсийн Нохчийн Дошам/ЭЛП/Ж — Тептар\nТептар:Оьрсийн Нохчийн Дошам/ЭЛП/Ж\nж : ну так что ж? - хилча х1ун ду?\nжаба 1 ж бецан пхьид\nжаба 2 ж: грудная ~ - салацар (лазар)\nжабры мн. (ед. жабра ж) ж1араш\nжаворонок м н1аьвла; ~ полевой – рег1ан н1аьвла\nжадина м, ж разг. б1аьрмециг, пис, саьхьарниг, сутарниг\nжадничать несов. разг. пис хила, б1аьрмециг хила, сутара хила; саьхьара хила\nжадность ж сутаралла, писалла, б1аьрмецигалла; саьхьаралла; с ~ю - сутара\nжадный, -ая, -ое 1) (ненасытный) сутара; он ~о (нареч.) пил воду - сутара молура цо хи 2) (скупой) б1аьрмециг, саьхьара, пис; он очень жаден- иза гloгla б1аьрмециг ву ; ~о (нареч.) слушать- хьаьгна ладог1а\nжажда ж 1) (желание пить) хьогалла; утолить ~у- хьогалла яйа 2) чего, перен. (страстное желание) хьагам, хьагар; ~а счастья - ирсах хьагар\nжаждать несов. 1) уст. (хотеть пить) хьагдала 2) чего или с неопр. (страстно желать) хьага; ~у видеть вас - шу гарх хьаьгна ву со\nжакет м, ~ка ж жакет\nжалеть несов. 1) кого (испытывать жалость) къахета; ~ сирот- байх къахета 2) о ком-чём (испытывать сожаление) дагахь далла, кхоам хета; ~ о прошедшей молодости - д1аяхна къоналла дагахь ялла 3)кого-что и чего (щадить, беречь) кхоо; трудиться, не жалея сил - ницкъ ца кхоош, къахьега; ~ себя - ша кхоо; ~ деньги - ахча кхоо\nжалить несов., кого-что ю тоха; (о змее) лаца; пчёлы ~ят - накхармозаша юнаш етта\nжалкий, -ая, -ое 1) (вызывающий жалость) тиша, г1ийла, декъаза; къахоьтуьйту; у него ~ий вид - тиша ду цуьнан гар; ~ая улыбка – г1ийла велакъажар 2) (невзрачный) тиша; одежда в ~ом состоянии - барзакъ тиша ду 3) (презренный) г1аддайна; ~ий трус - г1аддайна к1илло\nжалко 1. нареч. г1аддайна; ~ улыбаться –г1аддайна велакъежа 2. в знач. сказ. безл. см. жаль\nжало с ю; ~ пчелы - накхармозанан ю; змеиное ~ - лаьхьанан мотт\nжалоба ж 1) латкъам; ~а ребёнка - беран латкъам 2) (заявление) арз; подать ~у - арз дала\nжалобный, -ая, -ое г1ийла; ~ый голос - г1ийла аз ; ~ая книга - аьрзнийн книга\nжалобщик м, ~ца ж латкъамхо; арзхо\nжалованье ж алапа; повышение ~я - алапа т1екхетар\nжаловать несов. 1) кого-что, чем, кому, уст. (награждать, дарить) дала 2) кого-то, разг. (уважать) лара, веза; его не очень жалуют - и башха лара а ца лору 3) к кому, уст. (посещать) ван; [он] давно к нам не жалует - дукха хан ю тхоьга ваза\nжаловаться несов., кому на кого-что 1)(высказывать неудовольствие) латкъа; ~ на нездоровье - могуш цахиларна леткъа 2)(подавать жалобу) арз дан, латкъа; ~ в суд - суьде арз дан 3) (ябедничать) мотт бетта, д1аала\nжалостливый, -ая, -ое къинхетаме, дог лозу\nжалостный, -ая, -ое разг. г1айг1ане, г1ийла; ~ая песня – г1ийла йиш\nжалость ж къахетар, дог лазар, къинхетам; вызывать ~ - шех дог лазор; смотреть с ~ю - дог лозуш хьежа; какая ~! - ма дагахьбаллам бу и!\nжаль в знач. сказ. безл. кхоам (или къа) хила; мне ~ этого человека - суна къахета цу стагах; ~ потерянного времени - кхоам бу яйинчу хенан; мне ничего не ~ - суна цхьана а х1уманах кхоам ца хета; ~, что вы уезжаете - шу д1адоьлхуш халахета суна; мне ~ отпускать вас-1 шу д1адахийта ца лаьа суна; ~, если дело не удастся - и г1уллакх кхочуш ца хилахь, дагахьбаллам хир бу суна\nжалюзи с нескл. жалюзаш\nжанр л 1) (в искусстве) жанр ; лирический ~ - лирикин жанр 2) (стиль) жанр, кеп; в новом ~е - керлачу кепара\nжанровый, -ая, -ое жанрин; ~ая живопись - жанрин сурт\nжар м 1) (горячий воздух) тов; от печи несло ~ом - пешара схьа тов етталора 2) разг. (горячие угли) к1егий 3) (повышенная температура) дагар; у ребёнка ~, ребёнок в ~у - берана дагар ду 4) перен. (подъём, рвение) т1етаь11ина хилар; работать с ~ом – т1етаь11ина болх бан; говорить с ~ом - т1етаь11ина дийца; как ~ горит- алу санна догу; чужими руками ~ загребать погов. - нехан къинхьегамах пайда эца; меня бросает то в ~, то в холод - сан дег1е цкъа алу хьоду, т1аккха шийла зуз дог1у; задать кому-л. ~у- цхьаьннан ц1ока йохъян\nжара ж йовхо; в жару - йовхонехь\nжаргон м жаргон; воровской ~ - къуйн жаргон\nжареный, -ая, -ое кхерзина; ~ое мясо - кхерзина жижиг\nжарить несов., кого-что кхарза\nжариться несов. кхарзадала ; ~ на солнце - маьлхехь ваттавала\nжаркий, -ая, -ое довха; перен. тж. кхехка; ~ий день - довха де; ~ое лето - йовха аьхке; ~ий бой - кхехка т1ом\nжарко в знач. сказ. безл. йовха ю; в комнате было ~ - чохь йовха яра; сегодня ~ - тахана йовха ю; мне стало ~ - со вохвелла\nжаркое с г1урма; вкусное ~ - чомехь гlypма\nжаровыносливый, -ая, -ое йовхо ловн\nжаровня ж (для зерна) куьрк; (железная печь) аьчка пеш\nжаропонижающий, -ая, -ее 1. дагар лаг1ден 2. в знач. сущ. ~ее с дагар лаг1ден молха\nжаростойкий, -ая, -ое, жароупорный, -ая, -ое йовхо ловн\nжар-птица ж фольк. нур-олхазар\nжасмин м жасмин\nжатва ж 1) (уборка урожая) хьакхар, чуэцар 2) (время уборки) ялта хьокху хан 3) (урожай) ялта\nжатвенный, -ая, -ое: ~ая машина -ялта хьокху машина\nжатка ж ялтахьокхург\nжать 1 несов. I) кого-что (давить) 1ийда; ~ сок из винограда - кемсех 1евдина мутта даккха; ~ руку - куьг 1ийда; (здороваясь) куьг лаца 2) что и без доп. (быть тесным) къийла; сапог жмёт мне ногу - этко ког къуьйлу сан\nжать 2 несов., что хьекха; ~ пшеницу серпом - к1а маьрсаца хьекха\nжаться несов. 1) (ёжиться) хеба; ~ от холода- шелонна хеба 2) (прижиматься) юххете1а; ребёнок жмётся к матери -бер нанна юххете1а 3) перен. разг. (скупиться) къийладала\nжвачка ж сег1аз, нох; жевать ~у - сег1аз 1ийша\nжвачный, -ая, -ое 1. (жующий жвачку) нох доккху; ~ые животные - нох доху дийнаташ 2. в знач. сущ. ~ые мн. зоол. нохдохурш\nжгут м каре; соломенный ~ - чен карс\nжгучий, -ая, -ее 1) даго; ~ие лучи солнца- маьлхан ваго з1енарш 2) (сильный) 1ийжа; ~ая боль - 1ийжа лазар 3) перен. чloгla; ~ий стыд –ч1ог1а эхь хетар ; ~ий брюнет- к1арула 1аьржачу аматехь стаг; ~ий вопрос- уггар тидаме хаттар\nждать несов. 1) кого-что, чего (ожидать) хьежа, хьоьжуш 1ан; ~ поезда - поезде хьежа; заставить себя ~ -шега хьежийта; дело не ждёт – г1уллакх сиха ду; жду не дождусь его - са ца тохалуш хьоьжуш 1а со цуьнга 2) (думать) мотта; ждали, что он будет хорошим поэтом - цунах дика поэт хир ву моьттура тхуна 3) чего (надеяться) дагахь хила, сатийса, дог даха; враг не может ~ пощады – мостаг1чун къинхетаме сатуьйсийла яц ; ~ у моря погоды - деда ц1а варе хьежа\nже 1 союз 1) против. ткъа, амма, -м, -х; я уезжаю, товарищ же остаётся - со д1авоьду, накъост-м вуьсу 2) присоед. ткъа, -м; когда мы приехали, приехали же мы летом... - тхо схьадаьхкича, ткъа тхо-м аьхка даьхкирийца...\nже 2 частица 1) усил. -хь, ма, х1ета, т1аккха; что же ты не слушаешь?- ла ма ца дуг1у ахь?; говорите же! –х1ета д1адийца!; мы сегодня же вернёмся - тхо тахханехь юхадоьрзур ду 2) (для указания тождества) =за, санна; часто передаётся удвоением корневого согласного; такая же книга - и санна книга; тот же - изза; здесь же - кхуззахь 3) (ведь) ма; я же объяснил тебе - аса кхета ма дира хьуна и\nжёваный, -ая, -ое разг. 1) 1евшина; ~ хлеб -1евшина бепиг 2) перен. (мятый) хебаршка ихина; ~ костюм - хебаршка ихна костюм\nжевательный, -ая, -ое 1уьйшу; ~ табак - 1уьйшу тонка\nжевать несов. 1ийша; лошадь жуёт сено - говро йол 1уьйшу\nжезл м 1) жезл 2) (милицейский) г1аж, жезл\nжелание с 1) лаар, лаам; против своего ~я, вопреки [своему] ~ю - шен лаамна дуьхьал; при всём ~и - мел лууш делахь а; уйти с работы по собственному ~ю - балхара шена лаамца д1авала 2) (просьба) лаам; исполни моё последнее ~е - кхочушбе сан т1аьххьара лаам; у него было ~е поехать учиться -деша ваха лаам бара цуьнан\nжеланный, -ая, -ое 1) (ожидаемый) деза; ~ый гость- веза хьаша; ~ая весть- дезийра хабар 2) (милый) хьоме; ~ый друг- хьоме доттаг!\nжелательно в знач. сказ. безл. с неопр. или с союзом «чтобы» бакъхьа ду, лууш ду; ~, чтобы ты пришёл -хьо веача, бакъхьа ду\nжелательный, -ая, -ое бакъхьара, лууш долу; ~ое решение- бакъхьара сацам ; ~ое наклонение грам.- лааран саттам\nжелатин м желатин\nжелать несов. 1) кого-что, чего, с неопр. или с союзом «что» (хотеть) лаа, безам хила; страстно ~ - ч1ог1а лаа 2) кому чего и с неопр. лаа; желаю вам успеха! - толам хуьлийла шун!\nжелающие мн. лууш берш; все ~е - берраш а лууш берш\nжелвак м бог\nжеле с нескл. желе\nжелеза ж анат. екхоъ; поджелудочная ~ - зорхан екхоъ\nжелезистый, -ая, -ое эчиг долу; ~ источник - эчиг долу хьост\nжелезка ж эчиг\nжелезнодорожник м, ~ца ж ц1ерпоштнекъахо\nжелезнодорожный, -ая, -ое ц1ерпоштнекъан; ~ мост – ц1ерпоштнекъан т1ай; ~ билет- ц1ерпоштнекъан билет\nжелезный, -ая, -ое 1) аьчка; ~ая печь- аьчка пеш; ~ая руда - аьчка маь1да 2) перен. (твёрдый, непреклонный) болатан; ~ое здоровье -болатан могушалла; ~ая дисциплина - болатан низам; ~ая дорога - аьчка некъ, ц1ерпоштнекъ\nжелезняк м мин. аьчкан маь1да\nжелезо с 1) эчиг; листовое ~- тахтанан эчиг 2) собир. эчиган х1уманаш 3) (лекарство) молха; принимать ~ -молха мала\nжелезобетон м эчиг-бетон\nжелезобетонный, -ая, -ое эчиг-бетонан; ~ мост - эчиг-бетонан т1ай\nжёлоб м апари; (канавка столярная) чорг1е; ~ мельницы - хьеран апари\nжелобчатый, -ая, -ое апарин кепара; ~ая черепица - апарин кепара гериг\nжелтеть несов. 1) (становиться жёлтым) маждала 2) (виднеться—о жёлтом) можа ган; вдали ~ет пшеница - геннахь можа го к1а\nжелтизна ж можалла\nжелток м буьйра\nжелтуха ж мед. маждар\nжёлтый, -ая, -ое можа; ~ая ромашка - можа зезаг\nжелудёвый, -ая, -ое ножан б1арийн; ~ кофе - ножайн б1арийн къахьо\nжелудок м хьер, зорх; (у птиц) потак ; расстройство ~ка - чохьлазар\nжелудочек м 1) уменьш. от желудок; 2) анат. (часть сердца) деган ога\nжелудочный, -ая, -ое хьеран, зорхан; ~ые заболевания - зорхан лазарш ; ~ый сок физиол. - зорхан мутта\nжёлудь м ножнаш, ножан б1ар; из желудей - нежнийн\nжёлчность ж стим lalap\nжёлчный, -ая, -ое 1) стиман; ~ пузырь - стиман ахкарг 2) перен. (раздражительный) дера; ~ человек -дера стаг\nжёлчь ж 1) анат. стим; разлитие ~и - стим 1еттор 2) перен. (раздражение, злость) дералла, стим\nжеманиться несов. разг. качдала, коча лела\nжеманница ж разг. коча зуда\nжеманный, -ая, -ое коча; ~ое поведение - коча лелар\nжеманство с кочалла\nжемчуг м жовх1ар\nжемчужина ж 1) (зерно жемчуга) жовх1аран буьртиг 2) перен. (сокровище) хазна; ~ русской литературы -оьрсийн литературан хазна\nжемчужница ж мед. уст. пехан ун\nжемчужный, -ая, -ое жовх1аран\nжена ж зуда; взять кого-л. в жёны - цхьаъ маре йига\nженатый, -ая, -ое зуда ялийна; он был женат на моей сестре - сан йиша яра цуьнгахь; он не женат -зуда ялоза ву иза\nженить сов. и несов., кого на ком зуда яло ; без меня меня ~ли погов. - со а воцуш суна зуда ялийна\nженитьба ж зуда ялор\nжениться сов. и несов. зуда яло\nжених м 1) зуда ехна стаг, зуда яло г1ертарг 2) разг. (о молодом холостяке) зуда яллол хилларг\nженолюб м зударий безарг, зударшна т1ераниг\nженоненавистник м зударий цабезарг\nженоподобный, -ая, -ое зуда-тайпа, зударшха\nженский, -ая, -ое зударийн; ~ий труд - зударийн къинхьегам; ~ие болезни -зударийн цамгарш\nженственность ж зудчалла\nженственный, -ая, -ое зудчаллин, стеллин; в ней нет ничего ~ого - зудараллин цхьа зирх бац цуьнгахь\nженщина ж зуда; ты ведь уже взрослая ~ - хьо-ма йоккха хилла зуда яй; ~-врач - лор-зуда\nженьшень м женьшень\nжерёбая: ~ кобыла пхора кхел\nжеребец м айг1ар\nжеребиться несов. бекъа ян, яхка\nжерло с в разн. знач. 1уьрг\nжёрнов м хьеран т1улг; ручные жернова - кохьар\nжертва ж 1) (приносимое в жертву) caгla; принести ~у – саг1ийна дала 2) (жертвоприношение) caгla даккхар, г1урба дер 3) перен. (самопожертвование, отказ от чего-л.) валар; мы готовы на любые ~ы ради Родины -тхо кийча ду Даймеккан дуьхьа стеннах дала; принести что-л. в ~у - цхьана х1уманах дала; 4) кого-чего, перен. (пострадавший) бохам баьлларг, х1аллакьхилларг; ~ы агрессии - агрессих х1аллакьхилларш\nжертвовать несов. 1) что и без доп. (приносить в дар) саг1ийна яла; ~ в пользу бедных - мискачу нахана саг1ийна яла 2) кем-чем, перен. д1адала; ~ жизнью во имя Родины - Даймехкан дуьхьа шен са д1адала\nжертвоприношение с caгla даккхар, гlypба дер\nжест м прям. и перен. ишар; сделать благородный ~ - тамехь ишар ян\nжестикулировать несов. ишарш ян\nжестикуляция ж ишарш яр\nжёсткий, -ая, -ое 1) (грубый) морса; ~ие волосы - морса месаш 2) (твёрдый, плотный) декъа; ~ий диван - екъа диван 3) перен. (суровый) буьрса; ~ий характер - буьрса амал ; ~ий вагон - екъа вагон; ~ий срок - йоцца хан\nжёстко 1. нареч. (не мягко) декъа 2. в знач. сказ. безл. декъа хила ; мягко стелет, [да] ~ спать погов. -маттана— к1еда, дагахь — дера\nжестокий, -ая, -ое 1) (беспощадный, безжалостный) къиза; ~ий человек -къиза стаг 2) перен. (сильный) къиза, луьра; ~ий мороз - луьра шело; ~ая борьба - луьра_къийсам\nжестокосердие с къизалла\nжестокосердный, -ая, -ое къиза\nжестокость ж 1) (беспощадность) къизалла 2) (жестокий поступок) къиза х1ума\nжестянка ж 1) (коробка) аьчка г1утакх 2) (кусок жести) аьчка кийсиг\nжестяной, -ая, -ое аьчка; ~ чайник - аьчка чайник\nжестянщик м аьчка пхьар\nжетон м жетон\nжечь несов., кого-что 1) даго; ~ бумагу- кехат даго; солнце жжёт лицо - маьлхо юьхь ягайо 2) (о чувстве, о боли) 1ийжо\nжечься несов.: крапива жжётся - нитташа къийзаво\nжжение с дагар\nжжёный, -ая, -ое деттина, дагийна; ~ кофе - ягийна къахьо; ~ кирпич - еттина кибарчиг\nживительный, -ая, -ое денден, гlopa доуьйту; ~ый воздух - гlopa доуьйту xlo; ~ая сила - гlopa доуьйту ницкъ\nживность ж собир. разг. са долу х1ума; всякая ~ - таип-тайпана са долу х1уманаш\nживо нареч. 1) (ясно, отчётливо) дика; я ~ помню своего дедушку- суна дика дагавог1у сайн деда 2) разг. (быстро) сихха; он ~ вызвал врача - цо сихха (или сихонца) лор вийхира ; ~!, ~! - же!, же!\nживодёр м прост. 1азапхо\nживой, -ая, -ое 1) (живущий) дийна; он жив и здоров - иза дийна а, могуш а ву; остаться в ~ых -дийна виса 2) (оживлённый) каде, х1айтьаьлла; ~ая беседа – х1айтъ-аьлла къамел 3) (подвижной) каде; ~ой ребёнок - каде бер 4) перен. (реальный) долуш долу; (о людях) дийна [долу]; ~ой пример героизма-турпалаллин долуш долу масал; изобразить ~ых людей - дийначу нехан сурт xloттo 5) (выразительный) кхетош долу; ~ое изложение - кхетош долу дийцар ; ~ое дело - оынуш долу г1уллакх; ~ой вес -дийначу х1уманан терзанан барам; ~ая рана -ерзаза чов; ~ая сила -адамаш, дийнаташ; ~ой товар - ялхой; ~ой язык - дийна мотт; ни ~ой души -аддам а дац; ~ое предание - наха схьадуьйцу шира хабарш; на ~ую нитку - лол тоха ; ~ая природа -дийна 1алам; задеть кого-л. за ~ое- дог лоццуш, меттара дош ала; ни жив ни мёртв - дийна а, велла а вац (кхеравелла)\nживописец м суьрташдахкархо\nживописный, -ая, -ое исбаьхьа; ~ая местность - исбаьхьа меттиг\nживопись ж 1) — садолшандиллар., суьрташ дахкар; школа ~и -суьрташ дахкаран школа 2) собир. суьрташ\nживость ж каделла; с ~ю - каде\nживот 1 м ге, гай; лежать на ~е - гай т1ехь 1илла; бертал 1илла\nживот 2 м уст. (жизнь) са, дахар ; не на ~, а на смерть - я вала, я виса\nживотворный, -ая, -ое (оживляющий) денден; (дающий силы) гlopa доуьйту; ~ые лучи солнца - гlopa доуьйту маьлхан з1енарш\nживотновод м даьхнийлелорхо\nживотноводство с даьхнийлелор; колхозное ~ - колхозан даьхнийлелор\nживотноводческий, -ая, -ое даьхний лело; ~ совхоз - даьхний лело совхоз\nживотное с 1) дийнат; домашние ~ые – ц1ера дийнаташ; хищные ~ые - акхарой; акха дийнаташ 2) перен. (о человеке) хьайба\nживотный - экха\nживотные - экхарой\nживотный, -ая, -ое дийнатийн; ~ый мир - дийнатийн lойла; дийнаташ ; ~ое масло - хьелийн даьтта; ~ый страх - акха кхерам\nживотный мир - экхаройн lойла\nживотрепещущий, -ая, -ее ч1ог1а оьшу, хьашт долу; ~ вопрос - чloгla оьшу г1уллакх\nживучесть ж 1) (выносливость) доьналла; х1ума лар 2) перен. (устойчивость) д1адолуш цахилар\nживучий, -ая, -ее 1) (выносливый) доьналла долу, х1ума ловн 2) перен. (устойчивый) довш доцу, д1а ца долу; ~ие привычки – д1а ца йолу амалш\nживьём нареч. дийна [доллушехь]; проглотить ~ -дийна доллушехь д1акхалла; захватить ~ в плен - дийна [воллушехь] йийсар дан\nжидкий, -ая, -ое 1) коча; ~ая каша - коча худар; ~ий суп- коча чорпа 2) (редкий) нилха; ~ий лес - нилха хьун; ~ие волосы - нилха месаш\nжидкость ж кочалла, коча х1ума; сосуд с ~ю - чохь кочалла йолу пхьег1а\nжижа ж 1) (грязь) ц1ун; навозная ~ - кхеллин ц1ун 2) (супа) коча чорпа\nжижиг-галнаш м жижиг-галнаш (чеченское национальное блюдо из варёного мяса и галушек с чесночным соусом)\nжизнедеятельность ж 1) биол. доьналла 2) перен. гlopa, хьуьнар\nжизнедеятельный, -ая, -ое хьуьнаре, доьналлин, гlopa долу\nжизненность ж дахадалар\nжизненный, -ая, -ое дахаран; ~ые потребности -дахаран хьашташ; ~ые центры страны - мехкан дахаран меттигаш\nжизнеописание с дахар [д1а]яздар; краткое ~ - доцца дахар д1аяздар\nжизнерадостность ж самукъане хилар, сакъерадалар, синкъераме хилар\nжизнерадостный, -ая, -ое самукъане, синкъераме; ~ человек- самукъане стаг\nжизнеспособность ж доьналла, гlopa\nжизнеспособный, -ая, -ое доьналла долу, гlopa долу; ~ организм - гlopa долу организм; ~ коллектив - доьналла долу коллектив\nжизнеутверждающий, -ая, -ее дахар къобалден; ~ая литература -дахар къобалден литература\nжизнь ж 1) дахар; возникновение жизни на Земле- Лаьтта т1ехь дахар кхолладалар; общественная ~ -юкъараллин дахар; образ жизни - вахаран кеп; хозяйственная ~ страны - мехкан бахамаллин дахар 2) (физиологическое состояние) са; лишить жизни - са даккха (вен); положить ~ за что-л.- цхьаннан дуьхьа шен са д1адала 3) (продолжительность существования) оьмар; в моей жизни- сан оьмарехь ; никогда в жизни - дуьненахь цкъа а; вопрос жизни и смерти - валар-висарх доьзна г1уллакх; при жизни - дийна волуш; случай из жизни - дахарехь хилларг; между ~ю и смертью (о больном) велла а дийна а воцуш; по гроб жизни - велла д1аваллалц; бороться не на ~, а на смерть - я вала, я виса къийсам латто\nжила 1 ж I) разг. (сухожилие) хьорзам; (кровеносный сосуд) пха; ~ы надулись - пхенаш дусаделла 2) горн. маь1данийн аса ; тянуть ~ы из кого-л.- цхьаьннан са легашка кхачо\nжила 2 м и ж прост. неодобр. пис [стаг]\nжилет м, ~ка ж жилет\nжилец м х1усамхо; жильцы дома – ц1ийнан х1усамхой; он не ~ на белом свете - дукха вехар волуш вац и\nжилистый, -ая, -ое 1) (с жилами) хьорзам йолу; ~ое мясо - хьорзам йолу жижиг 2) пхенаш т1едевлла; ~ые руки - пхенаш т1едевлла куьйгаш\nжилище с х1усам\nжилищный, -ая, -ое х1усаман; ~ые условия – х1усаман хьелаш; ~ое строительство – х1усамаш яр\nжилка ж 1) (сосуд) пха 2) (в мясе) хьорзам 3) (утолщение) хьаса 4) перен. (способность) пох1ма; литературная ~ - литературам пох1ма\nжилой, -ая, -ое [нах] беха; ~ые здания- нах беха ц1енош;~ая комната - чохь 1ен ц1а\nжилплощадь ж х1усам-майда\nжильё с 1) (обитаемое место) вехийла; вдали от человеческого ~я - нах бехийлийна генна 2) разг. (жилище) чохь1ойла, х1усам; тесное ~ё - готта xlycaм 3) разг. (жительство) вехийла; годный для ~я - ваха мегар долу меттиг\nжир м даьтта, мохь; рыбий ~ - ч1еран даьтта; животные ~ы -дилхадаьтта ;с ~у бесится - вуьзна сонтаваьлла\nжираф м, ~а ж зоол. жираф\nжиреть несов. дарста\nжирный, -ая, -ое 1) (содержащий много жира) дерстина; ~ое мясо - дерстина жижиг 2) (толстый, тучный) дерстина; ~ый кот - дерстина цициг 3) (грязный от жира) хьена; ~ые руки - хьена куьйгаш ; ~ый чернозём -хьена латта; ~ый шрифт -1аьржа шрифт; ~о будет - мегар вац хьо\nжировой, -ая, -ое хьоналлин; ~ые ткани - хьоналлин хьесий\nжитейский, -ая, -ое вахаран; ~ие дела - вахаран г1уллакхаш\nжитель м, ~ница ж вахархо; деревенские жители-юьртара бахархой\nжительство с вахар; место постоянного ~а -даимвеха меттиг\nжитница ж 1) (помещение) чоь 2) (хлебный район, край) ч1ано\nжито с обл. 1) (рожь) балаг1ажа 2) (хлеба) ялта\nжить несов. в разн. знач. даха; (быть, существовать) тж. хила; долго ~ -дукха ваха; ~ в селе - юьртахь даха; ~ своим трудом - шен къинхьегамах даха; ~ наукой - 1илманах даха; ~ весело - самукъане даха; ~ дружно с братом - вешица бертахь даха; ~ в батраках - ялхо лела; ~ своим умом - шен хьекъалца ваха\nжитьё с дехийла ; нет ~я от кого-либо - цхьаьнгахьара вехийла яц; нам ~я не дают - тхо даха ца дуьту\nжитьё-бытьё с 1ар-вахар\nжиться несов. безл. разг. вахавала; ему хорошо живётся - дика вахалоиза; как вам живётся?- муха дахало шу?\nжмурить несов., что хьабо; ~ глаза - б1аьргаш хьабо\nжмуриться несов. б1аьргаш хьаббан\nжмурки мн.: играть в ~ - хьаббарех ловза\nжмыхи мн. (ед. жмых м дух) даххаш\nжнейка ж ялта хьокхург\nжокей м хьуьнарча\nжонглёр м жонглёр\nжонглировать несов., чем жонглировать дан; ~ тарелками - бошхепашца жонглировать дан\nжрать несов., что и без доп., груб. важа\nжребий м 1) (при жеребьёвке) кхаж; бросить ~ - кхаж таса; ~ пал на меня - кхаж суна баьлла 2) перен. (участь) кхел, дакъа\nжрец м, жрица ж рел. ц1у\nжужжание с зуз дар; ~ комаров чуьркийн зуз\nжужжать несов. зуз дан; комары ~т - чуьркаша зуз до\nжук м чхьаьвриг; ~-олень - сирсай\nжулик м (вор) къу, курхалча; (ловкач) харц стаг\nжуликоватый, -ая, -ое курхаллина т1ера, хьараме\nжульничать несов. хьарам лен; ~ в игре - ловзарехь хьарам лен\nжульничество с хьарам лер, хьарамло\nжуравлёнок м (мн. ~ята) г1арг1улин к1орни\nжуравлиный, -ая, -ое г1арг1улин\nжуравль м I) (птица) г1арг1ули 2) (у колодца) заразакъ\nжурить несов., кого, разг. барт бетта\nжурнал м в разн. знач. журнал; вести ~ журнал - лело; напечатать в ~е - журнала т1е тоха\nжурналист м, ~ка ж журналист\nжурналистика ж журналистика\nжурнальный, -ая, -ое журналан; ~ая статья - журналан статья\nжурчание с 1) (воды) булкъ-булкъ [дар], декар 2) перен. (о речи) к1ар дар\nжурчать несов. 1) (о воде) булкъ дан, дека; ручей ~ит - татоло булкъ до 2) перен. к1ар дан; ~ит речь - къамело к1ар до\nжуткий, -ая, -ое (страшный) инзаре; ~ие мысли - инзаре ойланаш\nжуть ж разг. инзаралла; ~ берёт - инзаре хета\nжутко 1. нареч. кхоьруш 2. безл. в знач. сказ. кхерадала; мне стало ~- со кхеравелира\nжюри с нескл. жюри\nИсточник — https://massarn.com/w/index.php?title=Тептар:Оьрсийн_Нохчийн_Дошам/ЭЛП/Ж&oldid=1851\nЭта страница в последний раз была отредактирована 19 января 2022 в 23:45.


Усть-Куломан кӀошт — Википеди\nУсть-Куломан кӀошт (оьрс. Усть-Куломский район) — Комийн Республикан муниципалан кӀошт.\n61°56′ къ. ш. 53°24′ м. д.HGЯOL\n26 400 квадратан километр\n↘24 775 стаг (2016)\nАдминистративан центр — Усть-Кулом.\n32 146 ↘30 189 ↘26 858 ↘26 690 ↘26 246 ↘25 853 ↘25 520\n↘25 223 ↘24 775\n↑ Всероссийская перепись населения 2010 года. Численность населения городских округов, муниципальных районов, поселений и населённых пунктов. Архив йина хьалхара хьостан чуьра 2014 шеран 29 декабрехь. Теллина 2014 шеран 29 декабрехь.\n↑ Оценка численности населения по городским округам, муниципальным районам, поселениям и городским населённым пунктам Республики Коми на 1 января 2014 года. Архив йина хьалхара хьостан чуьра 2014 шеран 22 мартехь. Теллина 2014 шеран 22 мартехь.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Усть-Куломан_кӀошт&oldid=5855989»\nТӀаьххьара хийцам бина 2021, 3 май 23:22


Тинди — Википеди\n42°26′ къ. ш. 46°08′ м. д.HGЯOL\n↗2304 стаг (2010)\nТинди — ДегӀастанан ЦӀумадан кӀоштан эвла ю.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Тинди&oldid=7164594»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2021, 27 декабрь, 19:40.


"Кхин детта са дацара сан". Дукха буй Къилбаседа Кавказехь Навальныйн агIончаш?\nОппозиционер Навальный Алексейн агIончаша дахначу кIирандийнахь дIаяьхьи Оьрсийчохь дуккха а нах арабевлла, Iедалхошкара пурба доцуш, шолгIа акци. Цу дийнахь лецна, полисхойн дакъошка дIабигначийн терахь Iаламат лакхара дара, Дечкен-беттан 23-чуьрчу дуьххьарчу митингехь хиллачу суьртаца дуьстича.\nБакъду, Къилбаседа Кавказехь кIезиг нах арабевлира: Ставрополан а, Краснодаран а кIошташкара бахархой бен ца гIевттира цу дийнахь.\nКавказ.Реалии сайто тидира, Къилбаседа Кавказерчу мехкашкахь Навальныйн агIончаш дуккха а болушшехь, мича бахьанашца кхайкхийначу акцешка ца бевлира нах. ХIара материал кечъеш гIо динчийн цIераш хийцина, церан кхерамзалла Iалашъеш.\nДечкен-беттан 31-чохь митингаш дIахьош хиларх дукхахболчу Къилбаседа ХIирийчоьнан шахьарарчу бахархошна Навальный агIончийн чаташкахь ца хиира, оцу деношкахь акцешкахь дакъа лаца шаьш могуьйтур дац бохуш, полисхойн дIахьедаршкахь хиира.\nРеспубликера гоьбевлла нах а юкъаозийра: цхьабосса махкарчу масех лакхарчу доьшийлашкахь дешархойн тIаьхьенаш кхиийначу профессоро Чеджемов Сергейс махкахошка кхайкхамбира, шайн цIахь совцахьара шу аьлла, Кавказах лаьцна Навальныйн националистийн аларш карла а дохуш.\nБуьритIерачу майданахь байначу беттан 31-чохь цхьацца куьйгаш Iуьттуш, меттигаш тоеш ду шаьш аьлла, белхаш болийра. Дечкен-беттан 23-чу дийнахь а "бира" ишта-м изза белхаш, цу дийннехь берза а бира. Ткъа Чиллан-беттан 1-чу дийнахь гIалин майда маьрша яра.\nПенсехь ю Ирина. Баттахь 10 эзар сом кхочу цунна, иза а халла тоьа коммуналан хьаштех дIадала а, таханалерачу Оьрсийчохь хуьлучух информаци хаархьама пайдаоьцучу интернетах охьадилла а.\nШо гергга хан ю цунна Навальный интересе хета, стохка аьхка цунна дIавш деллачул тIаьхьа кхин а лерина цуьнан кхолламна тIехь шен терго латтайо цо.\n"Со цкъа а политикехь дакъалаьцна яц, -дуьйцу Иринас. - Митингашца цхьаъ хуьйцур ду аьлла ца хета суна. Амма хIетте а, Навальныйн гIо лаца лаьа суна. Вайн хIинца волчу паччахьах тера вац иза, Навальный кхин ву. Къона ву, хаза ву, къамел дика до. Нагахь санна, иза президент волий, вайн дахар дIанислур ду. Иза ша а му ву халкъах схьаваьлла, иза кхета вайгарчу хьолах а".\nШа лацарна къаьсттина кхоьрура Ирина, митинге яхнийла шен берашна тIаккха хуур долу дела. Жимма йолаяла йоьду ша а аьлла, араелира иза, амма цунна ца гира митинге бевлла нах. Ша цхьаъ лаьттачу кху зудчун терго ца йинера полисхоша а.\n"Навальныйна Кавказ ца еза бохург - хабар ду, ас даим а ладугIу цуьнан талламашка, цхьана меттахь ца боху цо Кавказах вониг. Цкъа мацах цхьа ши дош аьлла цо, хIетахь дуьйна, боьха, йитта охьайиллина бедар санна, юх-юха кегош Iаш бу. Йийца яьккхина и хеча санна",- боху Иринас (Навальныйна дIовш делла аьлла, шеко йолчу цхьаммо аьллера "Новичок" цуьнан хечех тоьхнера ша).\n19 шо долу судент ю Яна. Дагестанан шахьарахь байначу беттан 23-чохь акци елира иза шеца доьшучу студенташца. Къилбаседа Кавказерчу кхечу гIаланашца дуьстича, кхузахь церан хьехархоша доьшийлехь факультативаш а, классан сахьташ а, совнах лекцеш а ца хIиттийра митинг хIоттийначу дийнахь.\n"Тхо майдана схьакхаьчча, ялх-ворхI стаг автозак чу ийзош вара цхьа кIант, цо мохь беттара. Со гIанта тIе охьахиира, тхоьга кехаташ хаьттира. "Неформалийн деза де" ду кхузахь, мегар дац кхузахь хиъна Iен элира тхоьга. Юха тхо чийхон буьйлира, тIаккха дехьадовла дагахь хиллачу тхан карахь хьарчийна плакат гира царна, иштта автозаке дIадигира тхо а",- дагалоьцу Янас. "Оьрсийчоь маьрша хир ю" дара цу тIехь яздина. Иза схьадаста а ца ларийнера зудабераш.\n"Юха соьга хоьтту-кх, Оьрсийчоь маьрша яц аьлла хета хьуна? Тхан ректорна тIе а вахана, со доьшучуьра дIайоккхуьйтур ю ша баьхначу стага хоьттура соьга, Оьрсийчоь маьрша яц?", - дуьйцу йоIа.\nСтуденташца автозакехь нисбеллера гIанташ тIехь хевшина Iийнарш а, уллох бевлла дIабоьлхурш а цхьана. Эххар а ца хIиттира мехкаршна протоколаш. Масех сахьтехь полицин декъехь а латтийна, дIабахийтира уьш. Бакъду, цул тIаьхьа доллу кIиранчохь кхара доьшучу меттиге а, кхеран цIа а листира полисхой, "профилактика" ярхьама.\nЭкстремизмна дуьхьало латточу Центре а тIекхайкхира хIорш, цигахь Янера телефон схьаяьккхира, кIант лоцуш кхо яьккхина видео дIаяйира цара. Янас дуьйцу, майдане яьллачу шен ала дара: "Сан да заьIапхо ву. Иза балхахь ву, хIунда аьлча, цуьнан пенси тхуна ца тоьа. Кхин дIа са детта ницкъ бацара сан".\nБух боцуш ю боху Янас, Навальныйна Оьрсийчоь ца еза бохуш, интернетехь яржон информаци.\n"Соьга а, соьца доьшучу йоIе а бехира, цунна бусулбанаш ца беза, амма цуьнан багах даьлларг наха хьовзийна дуьйцу. Цунна ца лаьа хьаькамаш бузон, могIарера нах бац цо буьйцурш, - боху Янас. - Ткъа бусулбачех дерг аьлча, нуьцкъаша зудаберашна йовлакхаш тIеэгон мегар дац боху цо. Цундела исламофоб ву аьлла цунна. Дин - декхар хила йиш ма яц, цунах кхеттачул тIаьхьа бен цунна тIевоьрзийла дуй?".\nХIинжа-ГIалахь митинге даьлла адам кIезиг хиларан бахьана, "дукхахболчарна бен-башха цахетар ду" аьлла, хета Янина. Делахь а, тешна ю иза, митингашца дуккха а хIума хийца йиш ю аьлла.\n"Тхан доьшийлан куьйгалхочо боху соьга, нагахь санна, хьо кхин цкъа а митинге йодахь, ша цхьаъ ца дича вер вац, - са доккху Янас. - Амма суна лаа-м лаьара, митинге юха а яха. Митинге ца йодахь а, цхьааллин пикете яла дагахь ю со. Иза а кхераме-м ду, делахь а".\nIедалхошна дуьхьал акци а ца хIоттош дIадахара Нохчийчохь мукъаденош. Де хьалха пачхьалкхан Думан депутато Делимханов Адама шен телеграм-каналехь кхайкхамбира, муьлхха а протестан боламна гена довла, цунна хетарехь, пачхьалкхера хьал талхон Iалашонца вовшахбетталуш бу и нах аьлла.\nМалхбузерчу йилбазан фондашкарчу ахчанех "бохкабеллачу пропагандисташка" шаьш Iеха ма дайта аьлла, хьехар дира цо Нохчийчуьрчу бахархошна.\nНавальныйс Кавказах лаьцна дийцинчунна тIехула ца бевлла нохчий митинге аьлла, ца хета бакъоларъярхочунна Хьавана. Цуьнан хьажамца, кхузахь кхин бахьанаш ду: "Оьрсийчоьнан пачхьалкхо Къилбаседа Кавказехь, кеп-кепарчу "бахьанашца" 30 шарахь, Нохчийчохь хилла тIемаш а лерича, шога репрессеш лелийна, муьлхха а протест шен орамца хIаллакъеш. Оцу юкъанна, Оьрсийчоьнан цхьана декъана хетара, нийса лелош ду, бух болуш ду, царна йогIуш хетара пачхьалкхан репрессин машено лелош йолу гIело".\nЦхьалха декачу бакъоларъярхойн аьзнаша хIуммаъ хийцина дац хIинццалц схьа а, хIоьттинчу хьолехь кхин дIа а хуьйцур дац аьлла, тIетуьйхира цо.\nЛедара Iийначу Нохчийчуьрчу бахархошна бехкаш дохкучу шен белхан накъостаца дукха хан йоццуш къамел хилира шен боху Хьавас.\n"Нохчийчуьрчу урамашка а, майданашка а мел адам делира хоьтту цо соьга. Ас боху - тIемаш боьлхучу заманчохь вийна 300 эзар стаг, шайлахь 40 эзар бер а, 15 эзар гергга лечкъийна бигина, тIемпаза байнарш а болуш. Оцу сан жоьпах тоам бира цо. Кхин совнах хеттарш ца дира", - дерзийра шен къамел Хьавас.\nДуккха а нах арабевлира Сочехь, дуккха а леца а лийцира. Шина а митингехь дакъалаца хьагна яра Виктория, амма байначу беттан тIаьххьарчу дийнахь лецира иза.\n"Хьалхарчу митингехь, Дечкен-беттан 23-чохь ницкъаллийн структураш кийча яцара, уьш дуьххьара тIеIиттабеллера оццул адам ара а долуш, хIоттийначу акцина, - аьлла хета Викторияна. - Адамаш а цхьа паргIат лелара, провокацеш ян а ца гIертара, наггахь бен маьхьарий ца деттара. Амма, полисхой цхьаъ лаца хьоьвзича, уьш шайна юкъаозабора "полици халкъаца ю" олий, мохь а бетташ".\nШолгIа митинг кхайкхийначу заманчохь чаташкахула барт бинера. Коьртачу майданахь гулбелла, гIалин администрацин гIишлона герга баха дагахь хиллера уьш.\n"Сайн доттагIчуьнца еара со митинге, цхьана гIанта уллохь лаьттара тхойша, телефонехь цхьаъ язъеш со а ю, оцу заманчохь полисхой тIебаьхкира тхуна, тхоьга кехаташ а хоттуш. Суна тамашен хийтира церан лелар: гулделлачу адамашна юкъахь а ма яцара со. Йа акци хир ю аьлла, тешаш а яцара со. Лаца кхайкхийначу шиннах тера ду шуьшиъ, шайца полицин декъе дIадан деза шуьшиъ боху цара. Ткъа кехата тIехь буьйцучаьрца догIуш дац тхойша, я дегIан локхаллица а. Цигахь вуьйцург ши кIант-кхиазхо ву. Со кIант ву, хоьтту аса цаьрга", - оьгIазе дуьйцу Викторияс.\nЭххар а автобус лаьттачв дIадигира и шиъ, цу чохь кхин а 15 стаг вара.\n"Автобус чохь 26 стаг вовшахкхетча, цхьа иттех минот яьлча, майданара дIадаигира тхо,- дуьйцу Викторияс. - Полицин декъе дIакхачийначу тхоьга анкеташ елира, цу тIехь хоьттучунна жоьпаш язде аьлла,\nТкъа цу тIехь, фамили а, цIе а, вина шо доцург а, хоьтту "юй машен", "чу-ара ца баккхалун бахам буй". Банкера ахь кредит оьцучу хенахь хьоьга хоьтту хIуманаш дар-кх. Оццул тхайх лаьцна информаци оха лур яц, тхо цхьана хIуманан шеко йолуш лаьцна а дац аьлла, дуьхьало йира ас. Цу тIе, суна хаьара, жигархойн цIа уьш лелий а, цундела сайн ненан адрес хаийта ца лиира суна. Мохь хьоькхура суна тIе, полицин белхахоша низамашкахь хьайна тIедиллинарг кхочуш ца до ахь, бохуш".\nВикторияс дийцарехь, цуьнан телефонан IMEI а йоьхура цуьнга, хIара йийца дуьхьалъяьлча, шайна хуур а ду, шаьш схьа а йоккхур ю телефон баьхнера.\n"Иза полицин харцо, гIелояр дара ца алахь, кхечу дешнашца муха эр ду? - хеттаршка юьйлу Виктория. - Тахана балха яха гIора ца хилла-кх соьгахь! Суна хала ду теша, ас лучу налогех алапа оьцучу наха, кхечу адамийн бакъонаш хьоьшуш хиларх. Зударша шайн хIусамдайша етта шайна бохуш, латкъамаш бечу заманчохь а хьийзаш белара уьш иштта жигара. Со юха а гIур ю митинге, хIунда аьлча, хIара тайпа харцо магийта мегар дац".\nЯлх сахьтехь лаьцна а дитина, маьршадаьккхира хIара шиъ: Виктория а, цуьнан доттагI а. ХIетахь кхин а нах бара боху цо полицехь бухабуьсуш. Протокол цунна ца хIоттийра, амма, цо бахарехь, цхьана ханна дIатеттина цара, Москвахь иштаниг нисло, юха тIебоьрзуш.\nНавальныйх дерг аьлча, Викторияс мукIарло до, цо дуьйцучу массо а хIумана ша реза яц аьлла.\n"Капитализм кхион еза боху цо - со цунна реза яц, - дагардо цо. - Аьтту агIор болчийн хьежамашца ву иза, ткъа со аьрру агIор ю. Башха позитиве яц сан Навальныйгахьа йолу ойла, амма со харцонна дуьхьал ю".\nЮккъерчу Оьрсийчохьчул а кIезиг нах Кавказехь протесташка бийларна масех бахьана ду аьлла, хета цунна.\n"Кхузахь нах консервативе бу. Уьш меттах ца бовлу, ахь церан багара бепиган юьхьиг схьаяккхалц, - кхетадо Викторияс. - ХIаъ, алапаш а, пенсеш а лахара ду. Юучунна мехаш а лахара ду. Жимма а кхечу меттигашкахьчул а шайн дахар гIоле хета царна. Шен бешахь дIайийнарг кхион а йиш ю. ШолгIа бахьана а ду: Iедалх чIогIа теша нах. Яккхийчу регионашкарчу хьолаца дуьстича, кхузахь башха дукха яц синбахамаллин объекташ. Дукхахйолу гIаланаш- баккхийчарна а, берашна а аьлла ю, кегийрхошна эвсара яц. 3-гIа аьлча, жимачу гIаланашкахь нах вовшийн бевзаш хуьлу. Цундела, чIогIа кхиина ю кхузахь цхьа инзаре репутаци: бахархошна юкъахь къаста ца хьийзар, шен лулахочун санначу цIа чохь вахар, шен белхан накъостан санна машен лелор. Iедалехьа бу моьтту дукхахберш, цундела шайн резадацарх хIусамехь, шайн кухни чохь дуьйцу цара. Сан да-нана чIогIа дуьхьал ду Iедална, амма шайн дагара бевза-безачаьрга хаийта ца баьхьа".\nШайн даймахкахь протесте бовла ца баьхьна Къилбаседа Кавказерчу бахархоша жигара дакъалецира, шаьш доьшучу а, болх бечу а гIаланашкахь хIиттийначу митингашкахь. Къаьсттина гоьвелира омонхошна дуьхьал тийсавелла Нохчийчуьра схьаваьлла Джумаев Сайд-Мухьаммад. Бехкзуламан гIуллакх долийна цунна дуьхьал, 20 шо долчу Москварчу пачхьалкхан университетан студентна набахтехь яккха итт шаре гергга хан тоха кхерам бу.\n"Навальный цхьаъ бен воцу ницкъе лидер ву, цуьнгахьа хила а догIу", - дуьйцу БуьритIерачу вахархочо Дениса. Итт шо а ду иза Москвахь веха.\nЦо бахарехь, "кхунах мейнстрим а хилале вара иза цуьнан агIонча".\n"Къилбаседа ХIирийчохь а, суна хетарехь, дукхахберш кхоьруш ца бовлу протесте, иштта уьш дика кхета, цунах доьзна хIума доцийла".\nДенисана хетарехь, Москварчу адамийн кхетам кхин бу, "дуккха а адам арадалахь, хIуъа хийцаделла а, цхьаъ хийцалур ду аьлла, хета царна", боху цо.\nХьалхарчу а, шолгIачу а акцехь полицин кара ца воьдуш, велира иза.\n"Цхьа аьтто хилла-кх сан, - забарен дуьйцу Дениса. - Юха а, юха а, эшахь гIура ву со митинге. Амма ца лаьара суна суо лаца, хIунда аьлча, сан нана холчу хIуттур ю, цунна ца хаьа со митингашка лелаш вуйла. Бакъдерг дийцича, Навальныйгахьа ю иза а, суна хетарехь, цунна кхаж тосур бара цо, нагахь санна, иза презеидентан харжамашкахь дакъалоцуш хилча. Амма протесташка хьежа ца ло иза. Бакъдерг дийцича, полисхошлахь дуккха а бу бакъахьа нах, царна лаьара протестхойх дIакхета, амма уьш кхоьру, шаьш балхара бохорна, тIаккха доьзал кхаба таро хир яц церан".


сВЮЯРМХЙХ ЛХРХМЦЮ Б пХЦЕ. тНРН MixNews\nб пХЦЕ НАНЬКНЯЭ АЕГ ЯРНКЙМНБЕМХИ БЕРЕПЮМНБ SS Я ЮМРХТЮЬХЯРЮЛХ\nцДЕ ОПЪВСРЯЪ МЮЖХЯРЯЙХЕ ОПЕЯРСОМХЙХ?\nьЕЯРБХЕ БЕРЕПЮМНБ КЮРШЬЯЙНЦН КЕЦХНМЮ Waffen SS Х ХУ ЯРНПНММХЙНБ ХГ ВХЯКЮ ЛНКНДШУ МЮЖХНМЮКХЯРНБ, Ю РЮЙФЕ ЛЮМХТЕЯРЮЖХЪ ЮМРХТЮЬХЯРНБ, ЙНРНПШЕ ЯНЯРНЪКХЯЭ Б пХЦЕ 16 ЛЮПРЮ, ГЮЙНМВХКХЯЭ АЕГ ОПНХЯЬЕЯРБХИ, ЯННАЫЮЕР Mixnews.\nоНЯКЕ ЛЮПЬЮ КЕЦХНМЕПШ Х ХУ ЯРНПНММХЙХ БНГКНФХКХ ЖБЕРШ Й ОЮЛЪРМХЙС яБНАНДШ Х ОНД НУПЮМНИ ОНКХЖХХ ПЮГНЬКХЯЭ ОН ДНЛЮЛ.\nюМРХТЮЬХЯРШ, ЯПЕДХ ЙНРНПШУ АШК ДХПЕЙРНП жЕМРПЮ яХЛНМЮ бХГЕМРЮКЪ щТПЮХЛ гСПНТТ, БЯЙНПЕ РЮЙФЕ ПЮГНЬКХЯЭ. оН ЯКНБЮЛ НВЕБХДЖЕБ, Б 2010 ЦНДС БЯЕ ОПНЬКН ЯОНЙНИМЕЕ, ВЕЛ Б ОПЕДШДСЫХЕ ЦНДШ, ЙНЦДЮ ДЕКН ДНУНДХКН ДН ЯРНКЙМНБЕМХИ.\nбОПНВЕЛ, МЕЯЙНКЭЙН ВЕКНБЕЙ, ЙНРНПШЕ БЕКХ ЯЕАЪ ХГКХЬМЕ ЮЦПЕЯЯХБМН, ОНКХЖХЪ БЯЕ ФЕ ГЮДЕПФЮКЮ.\nьЕЯРБХЕ БЕРЕПЮМНБ КЮРШЬЯЙНЦН КЕЦХНМЮ Waffen SS ЕФЕЦНДМН ОПНБНДХРЯЪ 16 ЛЮПРЮ. б ЩРНР ДЕМЭ Б 1944 ЦНДС ОНДПЮГДЕКЕМХЪ "КЕЦХНМЕПНБ" БОЕПБШЕ БЯРСОХКХ Б АНИ Я ВЮЯРЪЛХ яНБЕРЯЙНИ ЮПЛХХ.\nюМРХТЮЬХЯРШ РЮЙФЕ ЕФЕЦНДМН БШУНДЪР Б ЩРНР ДЕМЭ МЮ СКХЖШ пХЦХ. нМХ ОПНРЕЯРСЧР ОПНРХБ ВЕЯРБНБЮМХЪ КЧДЕИ, Б ЦНДШ БНИМШ ЯПЮФЮБЬХУЯЪ ГЮ МЮЖХЯРНБ.\n- бнгкнфемхе жбернб с оюлърмхйю ябнандш гюйнмвхкняэ яонйнимн - Mixnews, 16.03.2010\n- мЮ ЮМРХТЮЬХЯРЯЙХИ ЛХРХМЦ Б пХЦЕ ОПХЬЕК ЦКЮБЮ жЕМРПЮ бХГЕМРЮКЪ Lenta.ru, 16.03.2010\n- ьЕЯРБХЕ КЕЦХНМЕПНБ SS Б пХЦЕ МЮВЮКНЯЭ Я АНЦНЯКСФЕМХЪ Lenta.ru, 16.03.2010\n- кЮРБХИЯЙХИ ЯСД ПЮГПЕЬХК ЛЮПЬ БЕРЕПЮМНБ SS Lenta.ru, 15.03.2010\n- дХПЕЙРНП ЖЕМРПЮ бХГЕМРЮКЪ НАБХМХК ОПХАЮКРНБ Б ЦЕПНХГЮЖХХ ЙНККЮАНПЮЖХНМХЯРНБ Lenta.ru, 15.03.2010


Гуьржийчоь -- ПIаьнказа, ГIура-бутт, 2015\nТбилисера ПIаьнказа кхача 140 чакхарма ю. Дукха сих а ца луш машенца вахча, ши сахьт хан еза цига дIакхача. Биллина шерра некъ бу. Вуно хазчу дукъ тIехула Iуьллуш бу иза, ша текхарг санна лаьмнийн баххьашкахула гонаш богIуш.\nТелави-ГIалана улле кхочучу хенахь, дуьхьал кхетачу машенаш чохь а, гIаш боьлхуш а нохчий го.Къаьстина зударий билгала хуьлу. Нохчийн кепехь йовлакхаш тихкина. Бу царна юккъахь фарз кхочуш деш къовлабелларш а.\nШа ПIаьнказа чIож, шийса, шерачу меттехь ю, гобаьккхина лаьмнаш а, хьаннаш а йолуш. Йохалла-25, шоралла-5 чакхарма бен яц цуьнан. Дуиси а, Джокол-юрт а, ша ерриг 10 юьрт ю кистой беха.\nНохчийчохь шолгIа тIом дIабоьдучу хенахь «ПIаьнказан кризис» аьлла керла дош юккъадаькхинера и меттиг йохьарлаьцначу журналисташа а, цхьацца политологаша а. Депрессехь йолчу оцу гуьржийн регионо тIамах бевда дуккха а нах тIеэцнера. 2002 шарахь цигахь бехачу нехан терахь 7 эзар сов дара. ХIинца, цхьацца лараршца 10 эзар сов вахархо ву.\nБолчу хаамашца кхиъ оццула мухIажар дIатарвинера шаьш долчохь кистоша. ХIета дуьйна и меттиг а, цигара бахархой а бухарчу Iедалан а, Оьрсийчоьнан а леринчу сервисийн тидаме яьллера. Оцу ша долчо, цхьа боккха бала кхуллу адамаш санна дIагайтина шаьш дуьненна, бохуш Маршо радиога дуьйцу цигара вахархочо, къанойн кхеташонан декъашхочо Хангошвили Хасус.\nХангошвили: «10-20 шо хьалха дуьйна, геннара схьадогIуш хIума ду хIара. Я хиллачу гуьржийн паччахьан цабезаман далахь , я кхечу бахьаншца далахь а. Дуьхьала болх беш дуккха а пачхьалкхаш ма ю. Вай Нохчийчу оьрсий тIамца чубаьхкинчу дуьйна схьадогIуш ду иза. Кху чу а деъна иза. ДогIура а дара.\nЦадеъча дера а дацара. Оха хьехамаш беш а, дIадуьйцуш ду массанхьа иза. Варийлаш, вайн дайша лелийначу некъа тIера ма довлалаш. Цхьаболу кегий нах ла ца дугIуш а бу. ХIун дийра ду тIаккха».\nПIаьнказехь бехачу нохчаша лечкъош бац шайна хьалхахь хIуьттуш болу баланаш. Дерриге а дуьненна хууш ду, оцу чIожера дуккха а кегий нах Шема тIом бан дIаихнийла. Мелла а оьгIазло а ю бахархойн Iедалшна, цу хIуманна шай хенахь дуьхьало ца йина аьлла.\nЦхьана юкъана, оцу чIожехь митинге ара а бевлера бахархой и проблема юьйцуш. Шай бераш лардан лаам бара церан. ХIинца кхелан кIелахь ву кхузахь, Шема баха кегий нах иркархIиттина аьлла бехке веш волу меттигера вахархо. Тахана-кхана кхело сацам бийра болуш бу цуьнан хьокъехь.\nДахаран токхо йолу кхане хира ю аьлла тешам ца хилча, атта ду кегирхой цхьацца харца некъа тIебаха, аьлла хета Хангошвили Хасуна. Шаьш, къаной дIагIерта кхетош-кхиоран болх кегийчарна юккъахь дIабахь, аьлла билгаладаьккхира цо\nХангошвили: «Кхузахь чIогIа хало ю. Латта дац. Ерриге а Гуьржийчохь латта додькъучу хенахь хIоттийна тхов бара цхьа гектар ах гектар. Тхуна ах гектар бен ца елира. Латта кIезга ду кхузахь. Млкха кIезга бут хан. Бан болх бац. ЧIогIа хало ю цуьнца. Кху Гуьржийчохь массанхьа ду иштта хала. Вай кегий нах тIах аьлла хилар бахьнехь, рицкъ чудахьаш ду кхуза. Цуьнах беха нах».\nПIаьнказ-чIожехь белхан меттигаш ца хилар сов, тахана газ а яц ялийна. Наха гонахь йолу хьун хьокхуш ю. Кху шарахь Iедало сацам бина, иза ялора ю аьлла. Амма, боккха кхаъ саннна тIе ца эцна иза кистоша. ХIора харжамашна йоьххьехь и дIахьедарш до Iедалша.


Верхотурье + Меркушино - ЭЛИТА Трэвэл Урал Верхотурье + Меркушино - ЭЛИТА Трэвэл Урал\n26.10.2019 2300 1900 Дети до 14 лет.\n24.11.2019 2200 1800 Дети до 14 лет.\nЖелаемая дата тура: 26.10.201924.11.2019


Обновлено 16.11.2018 10:08 Автор: Administrator 16.11.2018 10:03\nОцу хаттарна жоп цхьаьнгге далалур дац аьлла хета, хӀунда аьлча, муьлххачу поэтан санна, иза цуьнан шен къайле ю.\nБакъдерг аьлча, тхо язархойн Союзехь, Ахматова Раиса правлении председатель а йолуш, цхьаьна болх беш долуш, цкъа Анзорова Балкан, нохчийн дуьххьарлера поэтесса, тхайн къамелехь юкъаяьлча, оцу хаттарна т1екхиа-м гӀоьртира со.\n– Раиса, – элира аса, – дийцахьа тхуна, хьо поэзе муха еана? Хьалхара гӀулчаш йохуш, хӀун дуьхьалонаш нислора хьуна хьалха?\nСан хаттар жоп доцуш ца дита делахь а, цо ела а елла, иштта дӀахадийра:\n– Массарна нислурриш. Хьоькхнех боьттина бу поэзе богӀу некъ. Ткъа хьо поэзе вар муха нисделла? – дуьхьала хаттар дира цо.\nЦо санна, вела а луш, белшаш саттийра аса. Оцу тӀехь тхан къамел хедира.\nНагахь санна сан хаттарна хӀетахь Ахматова Раисас кхоччуш жоп делла хиллехьара, тахана, цунах хӀара могӀанаш яздеш, дешархошна дӀадовзийта дуккха а хӀуманаш хир дара сан. Мел халахеташ делахь а, и къайле цо шеца дӀаяьхьна. Амма вайна бухадисина Ахматова Раисин, хӀорш санна, дуккха а лийр доцу могӀанаш:\nМассо а хӀуманан\nю шен-шен зама.\nШен-шен бу xlopa а\nТкъа дийцал, ахь мичахь,\nмел мах схьаэцна, .\nДоьхкира хьайх тешна\nнехан дог д1а?\nТешнабехк бина хьо,\nмуха лов лаьтто?\nТкъес муха ца тоьхна?\nца лекъна хиш?\nХьуна а къежи-те\nнур сирла малх?\nГечдийр ду хьуна-м и,\nду вай цхьа адамаш,\nКхул тӀаьхьа хьоьга и\nас хьахор дац.\nТкъа дагна.. .цунна-м и\nдицлур дац цкъа а:\nЦунна ахь дӀалур бу\nВолалушшехь билгалдаккха лаьа цхьа хӀума. ХӀокху йозанийн коьрта Ӏалашо турпалхочун кхоллараллин aгlo йийцаре яр а, цуьнан мах хадор а яц. Иза вайн литературоведаший, критикаший хадийна а, нохчийн литературехь цуьнан хьакъ йоллу меттиг билгалъяьккхина а дукха хан ю. Сан Ӏалашо Нохч- ГӀалгӀайн республикин халкъан дуьххьарлерачу поэтессин Ахматова Раисин адамаллин агӀонна тӀе дешархойн тидам бахийтар ю, сайн цунна юххехь дуккха шерашкахь болх бан кхаж баьлла хиларна.\nСо Соьлжа хийистехь, цхьана нехан шайн долахь долчу цӀеношкахь Ӏаш вара. Цкъа, цхьана дийнахь цӀа вогӀу со а, шен гӀуллакхера йогӀу Ахматова Раиса а тхан урамехь цхьаьнакхийтира. ХӀетахь иза Нохч-ГӀалгӀайн яздархойн Союзан правлении председатель яра. Со – эскарехь гӀуллакх дан ваханчуьра ц1а а вирзина, цхьана ханна болх боцуш, мукъа вара. Ткъа тхойша вовшашна девзаш долу дикка хан а яра.\nМаршалла а хаьттина, цхьацца дар-дацар а аьлла, дӀаяха тохаелча, цӀеххьана саца а луш, Раиса юхайирзира:\n– Ӏалвади, – элира цо, – яздархойн Союзехь оха схьайоьллуш цхьа керла штат ю. Хьо цига балха вогӀур варий?\nЯздархошна юкъахь хила лууш даима хилла волчу суна иза боккха кхаъ бара. Цул сов, белхан меттиг лоьхуш волавелла лелар а тӀера долура. Цундела аса, кхин ойла а ца еш, сихха, цхьалхадаьккхина жоп делира:\n– Дера вогӀур вара! – аьлла.\n– Делахь барт хили вайшиннан. Кхана хьайн аьтто баьллачухула Союзе дӀакхета. Цигахь дуьйцур ду вайшимма.\nАйса буьйса муха текхна ца хаьа суна, и «кхане» тӀекхачаре ладоьгӀуш. Цундела аса итт сахьт дала герга дахарций яздархойн Союзе юм йира.\nДегӀастанарчу яздархойн Союзехь хиллачу исбаьхьаллин литературин пропагандин Бюрон филиал хиллера кхузахь схьайоьллуш ерг (дукха хан ялале цунах, цхьаннах йозуш йоцуш, шакъаьсттина Бюро хилира).\nРаисас кхетийра со керлачу балхахь дан дезачух: цхьацца предприятешца, организацешца, школашца, оьздангаллин кхерчашца барт а беш, яздархойн цхьаьнакхетарш вовшахтохар.\nБилгалдаккха оьшу: оцу хенахь кхечпхьара яздархой а, поэташ а кест-кеста хуьлура Нохч-ГӀалгӀайчохь хьошалгӀахь. Царна республика а, кхузарчу бахархойн Iep-дахар довзийта а боккха аьтто а бийр бара ишттачу цхьаьнакхетарша.\n– Ларор вуй хьо хьайн керлачу декхаршца? – елаелира Раиса.\n– Хьожур ву со, – элира аса, дуьхьала вела а луш.\nЦу тӀехь барт тайра тхойшиннан. ТӀаккха цо со балха дӀатарвала Махачкала хьажийра.\nИштта нисвелира со Ахматова Раисиций, Мамакаев Мохьмадций, Боков Ахьмадций, Яндиев Джемалдинаций цхьаьна балхахь. И мур сан дахарехь шатайпа маьӀна лелийна а бу.\nВуьшта со а, Ахматова Раиса а девзаш долу-м дикка хан яра. Амма цо со яздархойн Союзе балха кхойкхур ву аьлла-м цкъа а дагадеана дацара суна. ТӀаккха тийшира со вайн дахар дагахь йоцчу мурстех доьттина хиларх. Тхан болх а эвсаралле д1а а бахара.\nЯздархой кест-кеста цхьаьнакхетара шайн дешархошца предприятешкахь, организацешкахь, школашкахь, иштта дешаран лакхарчу заведенешкахь, оьздангаллин учрежденешкахь.\nИ тайпа цхьаьнакхетарш вовшахтухуш суна г1о дора яздархоша шаьш а. Со цхьаъ-м ларор ву аьлла а ца хетара суна.\nЦигахь болх беш волуш, яздархойн рогӀерачу гуламехь правленин декъашхо а хаьржира со. Ткъа иза боккха тешам а, доккха жоьпалла а дара, хӀунда аьлча, кест-кеста Москох СССР-н а, РСФСР-н а яздархойн Союзашкахь цхьацца гӀуллакхаш листа дезаш нислора. Ткъа со массарел жимахверг хиларе терра, цига вохуьйтура. И командировкаш бахьанехь сан гергарло тасаделира цигарчу дуккхачу яздархошца. Аса тӀедаьхьна гӀуллакх цара сихха чекхдоккхура.\nТахана вайн литературехь дика къахьоьгуш схьабогӀуш а бу шен хенахь СССР-н яздархойн декъашка тӀеоьцуш со орцахвийлина цхьамогӀа яздархой. Церан цӀераш йохур яц ас, цаьрца гӀиллакх а лаьцна. Вуьшта, цхьа-цхьанна дина дика дуьйцуш лелар товш а дац. Царна шайна хиъчахьана кхачаме ду. Ас иза кхузахь хьахор а Ахматова Раиса бахьанехь ду. Цо яздархойн Союзе балха вигна ца хиллехьара, сан кхечарна иштта аьттонаш бан йиш хир яцара.\nАхматова Раиса декъаза стаг яра. Цхьа кӀант Марат бен, кхин доьзалан ирс ца гуш, бакъ дуьнене дӀаяхар нисделира цуьнан.\nИштта байт а ю цуьнан:\nХууш яц хӀун хилла сайна:\nНицкъ кхачац йовза хьан къайле.\nЯ сан дог кӀаддела техьа?\nЯ хьан дог шелделла техьа?\nБӀаьргаш чохь гергарло кхайкхош,\nЛийцира вай вовшийн куьйгаш.\nДегаза хилла-те довзар?\nЯ хилла хьо харц дерг дуьйцуш?\nСайн хӀусам шелъелла хета,\nДекхна де хетало буьйса.\nХьо ца гуш сагатло. Кхета:\nБезамо даг чохь кӀеж туьйсу.\nДог паргӀат лелачу хьуна\nХаац, со сагатлуш лелар.\nЛалац-кха хьо сайца эгӀар.\nВай лакхахь дийцинарг дац Ахматова Раисин доттагӀий я гергара нах бацара бохург. Уьш-м, массеран санна, цуьнан а бара. Цуьнан шатайпанчу поэзин охӀланаш а тӀехь. Амма...\nВеза-Воккхачу Дала цунах нана йинера. Ненал деза а, хьомсара а адам дац муьлххачунна а. «Ялсамани вайн нанойн когашкахь ю», – иштта аьлла ду дезачу хьадисехь. ТӀаккха мел доккхачу декхарлахь хилар тӀедужу вайна наношна хьалха?\nЛаа ма дац вайн нохчийн Ӏедалехь боьрша стаг вийча цхьа цӀий, зуда йийча бекхаман ши цӀий оьцуш хилар.\nВайн нанойн доккхачу хьекъална а, собарна а, оьздачу гӀиллакхна а тӀехь лаьтташ ду адамийн дахар.\nНаной хьахийнначуьра, дало лаьа Ахматова Раисин «Нене» стихотворени тӀера могӀанаш а:\nЦхьа сингаттам баьлча,\nЙогӀур ю хьо йолчу –\nАхь дӀакхайкха со.\nСо йоьлуш – хьо ела,\nЕлхахь – сан дог эца,\nЛаръе къаьхьчу балех,\nХьехар суна деш.\nДахаран цу цӀергахь\nТоъал со а яьгна,\nХӀетте ю вайн дуьне\nАхматова Раисех сайн къамел дерзош:\nГӀиллакхна сихло хьо,\nДош ала ларлуш:\nДахарна гӀалаташ тӀехь\nӀемаш ду вай.\nАхь бехке-м, и лиъча,\nМалик а дийр ду,\nТкъа Ӏора – тешнабехк\nБинарг бен ваккхац.\nАхматова Раисин зорбанехь арайийлина гуларш хӀорш ю: «Хьоме республика» (1959 шо), «Нийсархошка» (1963 шо), «Сан седа» (1966 шо), «Шовданан йистехь» (1969 шо), «Стихаш» (1972 шо), «Дикалла» (1975 шо), «Цхьаьнакхетар» (1978 шо), «Хаьржинарш» (1987 шо) и дӀ.кх.\nЦуьнан дахар хедира 1992-чу шарахь. Веза-Воккхачу Дала декъалйойла иза йирзина меттиг!\nОьзда стаг яра Ахматова Раиса. Иштта шен оьздангаллех ца юхуш бакъ дуьнене д1а а яхна...


База собак Чихуахуа » S'LICHOBOR ZIVATAR » Чихуахуа. Все о породе, питании, воспитании, здоровье самых маленьких собачек.\nБаза собак Чихуахуа » S'LICHOBOR ZIVATAR\nКличка: S'LICHOBOR ZIVATAR\nОкрас: Голубо-палевый с белыми отметинами


Ле-Тор (Эр) — Википеди\nЛе-Тор (фр. Le Torpt) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Норманди регионехь. Коммунан департамент — Эр. Дозанашца йу . ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Ле-Тор_(Эр)&oldid=5168431»


Сен-Жак-д'Альермон — Википеди\n49°50′55″ къ. ш. 1°15′29″ м. д.HGЯOL\nСен-Жак-д'Альермон (фр. Saint-Jacques-d'Aliermont) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Норманди регионехь. Коммунан департамент — Сен-Маритим. Дозанашца йу Дампьерр-Сен-Никола, Фрельвиль, Меле (Сен-Маритим), Нотр-Дам-д'Альермон, Сен-Никола-д'Альермон, Сен-Вааст-д'Екиквиль. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Сен-Жак-д%27Альермон&oldid=5184279»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2020, 8 октябрь, 05:10.


Ла-Ферриер-ан-Партене — Википеди\nЛа-Ферриер-ан-Партене (фр. La Ferrière-en-Parthenay) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Керла Аквитани регионехь. Коммунан департамент — Де-Севр. Дозанашца йу Ору, Ла-Пейратт, Сен-Мартен-дю-Фую (Де-Севр), Соре, Тенезе, Валь, Шаландре. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Ла-Ферриер-ан-Партене&oldid=6858752»


Живри (Арденаш) — Википеди\n49°29′24″ къ. ш. 4°32′09″ м. д.HGЯOL\n11,93 квадратан километр\nЖиври (фр. Givry) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Шампань — Арденаш регионехь. Коммунан департамент — Арденаш. Дозанашца йу Алланд’юи-э-Соссёй, Амань, Амбли-Флёри, Аттиньи (Арденаш), Шарбонь, Мон-Лоран, Сольс-Шампенуаз, Во-Шампань. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Живри_(Арденаш)&oldid=6787574»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2021, 17 октябрь, 19:08.