04.12.2018\tПопулярно, Поэзия, Статьи Оставить комментарий\nШа-шена х1оттош ду чурт…\nДе кхаьчнарг, кховдавой,\nСа нисбеш товжабой,\nКошан т1ехь лаьттан барз бо.\nГ1айракхан т1улг буг1у вай. –\nИ пхьеро аьгна т1улг-м\nЕккъа цхьа билгало яй.\nМалийча т1аьххьара къурд,\nШа-шена х1оттош ду\nХила ма-деззара чурт…\nДахаро шен муьрехь\nДаге ов детташ,\nЦа хезнарш, хозуьйту,\nЛере мохь бетташ.\nСенделла ши марг1ал\nГ1а лестош, дег1а т1елетта,\nКуьйса дитт лаьттара,\nБоккхачу некъана юьстах. –\nХ1авао, ховха 1аь етташ.\nДиттана гуо бина,\nБаьццара бай бара луьста.\nХьаьжна б1аьрг т1ебоьжна,\nСо цунна вахара герга.\nКуьг кхоччехь, цхьа аг1о\nГуш бара к1урз тесна, баьгна.\nЦуо эрчо лайнера\nТ1ом марсабуьйлучу ц1ергахь:\nДег1 дара герзаша\nКадетташ, моьнашца аьгна.\nЦатайнарг даьллера хьанна,\nКъизалла кхолламе йилла.\nЛаьттина дарий и-м\nХ1оккхузахь массо а ханна,\nТешаме тховк1ело хилла.\nИ соьца лаьттара\nТурпала дег1 ч1анадаьлла.–\nМотт боцу дагара дуьйцуш.\nСо-м 1ийра, диттах дай\nКуьг хьоькхуш, дог лазадаьлла,\nЯьржина кераюкъ лоьцуш.\nДиттан г1ад лаьттара,\nДендала дахаре кхийдаш,\nБоккхачу некъана юьстах,\nШена т1ехь лестадеш\nСенделла ши марг1ал буьйда,\nГуо бина баьржина,\nБуьйса, хьо чекхъялахьара…\nЯхъелла буьйса хьо\nЦкъа сихха чекхъялахьара.–\nШен мехкан ков-кертал арахь.\nАс х1ун дан дезара\nЦ1а верза ц1а дацахьара,\nКху лаьттан хесара\nДайх бисна мохк бацахьара.\nДог хьаош, вистхила\nСайн маттахь дош дацахьара,\nСайн яккха ц1е яцахьара…\nНекъ лаца х1оьттина\nЯхъяла т1ег1ерта буьйса…\nХууш ду, хала буй\nЦамгаро базбина бала:\nГ1елделла б1аьргийн нур\nТ1елеца ма дац-кха атта\nЙолана лорийла Дала,\nДе шарал деха ду\nШен дег1е ладег1а меттахь.\nАз дайна шийла «ах1»\nОв дуг1ий, дагах чекхдуьйлуш,\nЛадоьг1у, ницкъ боцуш,\nКхолламан лаамал тола.\nДависарг, йиш хилча-м\nГ1о доцу лазарш т1еэцна,\nД1ахаьрцар вар-кха со\nЦу метта,т1ам-меже хецна.\nМаьлхан нур беснешт1ехь лоьцуш,\nАтта дац, зазашлахь\nЙолучу б1аьстенах хьега;\nМарзонах бала чам боцуш,\nОйланийн йоманаш тега.\nСан долахь делар-кха\nТуьйранехь дийцина дарба,\nМетта мел доьжна дег1\nДуьненан серлоне даккха;\nЦамгаро де хьаьшна,\nСаттийна сингаттам къарбеш,\nМел г1уьтту сатийсам\nДахаран г1овг1ане баккха.\nЮха а меллаша,\nЛадоьг1уш, т1ешерша герга,\nНабаран тем боцуш,\nЯхъяла йоьссина буьйса.\nДитт хьаькхна тур санна,\nИрйина багара цергаш,\nСахиллалц, ца 1ебаш,\nЭг1азчу меженех тийса.\nБуьйса юкъал т1ехтиллинчу хенахь,\nОйла ловзайора цхьогало.\nЙогуш серло хаалора генахь\nЮьрта б1аьргаш кхерстабора цуо.\nМеттахдолу г1аларт къаьстар доцуш,\nТийна буьйса хьаьшна бодано.\nЛерган хезехь г1ара, г1овг1а йоцуш,\nЮрт яхийна 1уьллу набаро.\nЮхур йоцуш, ойла яьлла сецна:\nЮм ян еза юьрта йистте, д1о.\nТховса, кхалла бабин котам лаьцна,\nЮзо еза екха къекъа чуо.–\nЮьрта йистте кхаьчна, доладелла,\nК1ара билгалйира цхьогало.\nКхерам лаца лергаш дог1аделла,\nК1арин берте дег1 такхийра цуо.\nДагахь доцуш, ка т1екхочехь летта,\nСамадаьлча ж1аьлин г1орг1а г1алх,\nГоргам хилла к1арин пенах летта,\nЕгайора гуолаш, дег1ан чарх:\nЛалур дац-кха х1оккхул ирча г1ан а,\nСих ца къаьсташ дерзахьара хьо.\nХ1инца-м, «тас ду, берталкхеташ, 1аьннарг»\nДадарх дала некъан лар ца го.\nМеттахдоккхуш долу-доцу х1илла,\nХьаста беза х1ара ж1аьлин палс.–\nСобар дайна, лаьттан кийра дилларг,\nМуха 1ехор дара-техьа ас?\n– Со-пекъарна доцург коча кхохка,\nДукхадахарг, сих ма лолахь цкъа.\nБехке доцуш дег1ах цергаш йохкахь,\nХьаьрчар ду хьох даккхийчарех къа.–\nМесалниг, цкъа ладог1алахь – аьлла,\nХьастаделла, дистхилира и.\nХьаннаш, ареш толлуш\nДагах кхета накъост ца карий.\nАраэккхал, готта кийра боьллуш,\nТховса ч1ог1а б1арзделлера са,\nСатеснера, деган кирхьа доьллуш,\nДуьйцуш, олуш хьоьца жимма 1ан.\nШийла кхерам туьйсу, синтем хьаьъна,\nМаьрша дац-кха цхьа а буьйса, де.\nЛа ца делла, синан балехь 1аь1нарш,\nКхечира со-м тховса хьуна т1е.\nЛан ма-торру, лаьтта соьгах бала:\nСаб1арздина барзо хьийзадо.\nСайн доьхначу денна орца ала\nХьох б1обоьлла, деанера со.\n– Багахь дуьйцург\nшалхо йоцуш хилча,\nК1арехьа юх х1унда текхайо? –\nБ1аьрган нег1ар тоххалц тешам боцу\nГергарлонаш ас ца леладо.\nКхин ма дийца, мекарлонах кхетта,\nХ1инца-м кхоччуш гатлур ду хьан са.–\nАьлла, ж1аьло цхьогална, т1екхетта,\nСинпха лоцуш, дуьйг1ира шен ка.\nЧохь хьулдина х1илла кхаьбна ц1ока\nЧ1анадоккхуш, дилхах къаьстира. –\nКертан хьокхех кхозаделла д1огахь,\nМохан шело лоьцуш, лестира.\nНекъ ца тайна, буьйса мерахъяьлла,\nЦ1ока хилла, х1илла дуьйхира.\nЦхьогало-м кхин хьастаделла, аьлла.\nЖ1аьле орца-г1о ца дийхира…\nГу боцуш, к1аг боцуш,\nШера ца нисло-кха некъаш. –\nУьш бердех тийсалуш,\n1аннашка, ирхешка текха.\nЦкъа лерехь саийзош,\nБ1аьрхишца йочана тиэкъа,\nХелхаран гуо хьийзош,\nЦул т1аьхьа, маьлхан де диэкха.\nКхолламан лай хуьлий,\n1алашо лаца д1авоьдуш,\nШеконийн тхов туьлий.\nКханено синхьаам тоьду.\nНекъана ги тоьхна\nЛарча, ца текхаеш еса,\nД1акхаччалц д1аяхьа-м еза…\nГ1елделла дег1 тийжош\nДиллинчу сан коран\nБатто нур кхерстадо\nБ1аьргашна тар туьйсуш\nОйланийн са мере\nАш сан амалш\nТовш, ца товш,\nХедар ду шун\nМатто шен эшарехь\nДош долу ловза. –\nИза-м цхьа г1овг1а яй\nЛаца т1ам бацахь,\nКуьг ца кхочче\nИрсан 1аьциг боцу,\nЛай ву Даймохк боцург.\nАс кертахь самонна,\nПхьаьрчий ца дихкина,\nГ1ораш ца доьхкина,\nБекхамна, ч1ир еха\nМостаг1ий ца баьхна,\nСадогуш, ца ваьхна.\nСан уьйраш ца хедаш.\nБезамах ца 1ебаш,\nСан сих шен са х1уьттуш,\nКхолламан ирс дина,\nСо юьстах ца тоьттуш,\nЦхьацца юьстах туьйсуш,\nХенан коча кхуьйсуш,\nЦкъацкъа делхош, делош,\nДагардо вай денош.\nГ1енах гина доцурш.\nСамах дуьхьал лоьцуш.\nКог ма-боллу едда,\nЗама-м йоьду хьаьдда.\nЭмалк санна, терсаш,\nСтенга кхача г1ерта-м…\nХарцоно цхьаьнге а\nБакъо ца хоьтту. –\nЦунна ша даима\nБакълуьйш ю моьтту.\nХарцо ца кхетча-м,\nВалар а парза ду,\n… Иза-м х1умма\nДоцург дара,– олий,\nЦхьадерг дуьту вай.\nЖимчух хуьлуш дай.\nАс ца боху…\nМерза хеташ мелла,\nХ1ора керла де.\nЮьйлу йовхо луш.\nСайчул хаза мохк.\nХан яьккхинарг вац.\n«Ирсах хаьдда» –\nСо бехке ма велаш…\nСо бехке ма велаш,\nСан дешнаш г1айг1ане,\nГ1ийла ду, алий.\nТахана цаьргара ца йолу\nУьш х1инца, дагчу цхьа\nШа санна, шелбина\nСан хене хьуьйсу.\nСамукъне шайн амалш\nТахана ца йовззал,\nХийцина цара. –\nУьш къерла еза-те\nДуьсур ду цкъа-м…\nВай вовшех ца къестош,\nХ1оранна малх боьлу вайна. –\nХ1оранна шен некхах\nЯьккхина йовхо ло цуо.\nИ лаьтта ца хьоьжу,\nВайн амалш, вайн леларш тайна.–\nТаро-м ю цуьнгахь, вай\nЧим бина, ц1арах даго.\nАдамаш, вай ду-кха\nДуьненан шоралла къуьйсуш,\nМел мерза, мел хьена\nИ даарх ца кхеташ чам.\nЮ санна, ирбина\nВовшашна тешнабехк кхуьйсуш,–\nКъовлалуш б1аьрг ч1аьг1на,\nДерриге дуьсур ду цкъа-м…\nКхолламо куьг лаьцна\nШен махка кхоьхьу;\nДайн чарташ лоьху…\nХ1ара-м цхьа дуьне дай…\nХ1ара-м цхьа дуьне дай,\nЦа 1ебаш, вай муьйлуш дерг.\nГ1алатийн къурд база верг.\nЧу хьаьжча бух ца гуш,\nК1орга ду дахаран 1ин…\nЙиъ г1ортор йоллушехь,\nНацкъара кхоссало дин…\nДолуьйту наггахь цатерг.\nВайна шен чам марзбеш дерг.\nХууш я ца хууш,\nГ1алат а дожаза 1ац.\nДиссина маликаш дац.\nГучуьра-м ца дуьйлу уьш,\nДог огуш, леткъаме,\nСадуу цара ца туьйш.\nМуо боцуш, кегъелла\nМеженаш хитталуш яц.\nУьш сина ца хьег1аш 1ац…\nШен хеннахь ца човхохь,\nВайн синойх, амалех уьйш,\nГ1алаташ-м лелар ду,\nАдамийн сиркхонаш зуьйш…\nДац техьа хьааме…\nДаима ас кхера 1емина,\nЛерг дуьллий, ладоьг1у леррина:\nДац те-хьа цхьажимма хьааме,\nДуьйцурш деш г1ирсаша хаамийн?..\nКхи мичахь, г1аьттинчу бохамо\nДахаран таронаш йохайо;\nМичахь, малх хьулбина мархаша\nСтигланаш елхайо б1аьрхишца?\nГерзаша 1аьржа д1овш доьттина,\nДуьненан шоралла гатйина.\nЖа санна лаьхкина, лелхадеш,\nАдамаш кхи мичахь делхадо?\nКхи мичахь, мехкаша бегабеш,\nМасачу мехаша кегаеш,\nГ1аланаш, х1усамаш херцайо,\nЧим бина, шайн марахьерчайо?\nКхи мичахь, къизалло кхоьссина,\nЛаьттат1е доьхна де доьссина?\nЦхьажимма, сан деган лааме\nХьовсийша, керланаш хаамийн…\nШелоно 1аь етта…\nСан лерехь сагатдеш,\nШийла шок ц1ийзаеш,\nМох кхерста х1аваэхь,\nК1айн бамбеш ловзадеш.\nЛайн алхаш тийжина.\nШелоно 1аь етташ,\nДорцан къахь кегайо.\nШи бесни ягайо.\nГ1ар яйна, чутийна.\nВайнах №10 электронная версия\nНазад: Ангелина Ярославцева.\nВыберите рубрику Дебют (23) Документы (2) Драматургия (13) Интервью (18) История и общество (42) Культура и языкознание (48) Литература (28) Литературное наследие (32) Память (25) Популярно (320) Поэзия (242) Проза (219) Публицистика (226) Статьи (685)


Iамеркан сенаторо Маккейн Джона шен артикл зорбане йоккхур ю оьрсийн «Правда» газетехь\nThe New York Times газетехь Путин Владимира яздинчунна жоп луш, Оьрсийчоьнна критика ярца вевзаш волчу Iамеркан сенаторо Маккейн Джона шен артикл зорбане йоккхур ю оьрсийн «Правда» газетехь. «Правдина» а, Маккейнна а юкъахь барт хилла хилар тIечIагIдо Reuters агенталло, сенаторан зорбан-серктарана Роджерс Брайанна тIе а тевжаш.\nЕарин дийнахь CNN телевизионна интервью луш, Маккейна емалдира Оьрсийчохь дешан маьршо ца хилар. Забар ечуха цо билгалдаьккхира, «Правда» газетехь шен артикл зорбане йоккхур ярий те, хаа лаара шена, аьлла.\nForeign Policy журналан белхахочо Хадсон Джона и хаттар «Правда» газетин коьрта редакторна хьалха хIоттийна хиллера. Маккейн вевзаш волу политик хиларе терра, цунна шен газетехь меттиг лур ю аьлла жоп делла «Правда» газетин коьрта редакторо Судаков Дмитрийс.\nСудаков реза хилча, Маккейнан офисца зIене а ваьлла, Хадсона дийцинчул тIаьхьа, сенаторан зорбан секретаро жоп делла шен хьаькамо язъйийр ю артикл, Оьрсийчура демократин хаттарш а, адамийн бакъонийн хаттарш а ойъуш. Иштта, Маккейн дагахь ву, бIе эзар сов шен махкахо вийначу Асад Башаран режимана Кремло ечу гIорторах лаьцна яздан а.


Перри Мейсон. Дело о мрачной девушке. Дело о воющей собаке Эрла Стенли Гарднера скачать книгу бесплатно в fb2, txt, epub, pdf, rtf и без регистрации\nЭлектронная библиотека » Эрл Гарднер » скачать книгу Перри Мейсон. Дело о мрачной девушке. Дело о воющей собаке\nКнига: Перри Мейсон. Дело о мрачной девушке. Дело о воющей собаке - Эрл Гарднер\nДобавлена в библиотеку: 20 января 2021, 18:34\nПереводчик(и): Мария В. Жукова, Виктор Анатольевич Вебер\nISBN: 978-5-17-127265-4 Размер: 990 Кб\nЧитать книгу "Перри Мейсон. Дело о мрачной девушке. Дело о воющей собаке" Эрла Стенли Гарднера


Сент-Этьен — Википеди\n▲173 821 стаг (2019 шеран 1 январь)\nСент-Этьен (фр. Saint-Étienne) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ОвегӀнь — ГӀона — Альпаш регионехь. Коммунан департамент — ЛуагӀа.\nДозанашца йу Сен-ПгӀие-ан-ЖагӀе, Уьнье, Ла-Валла-ан-Жье, ВиллагӀ (ЛуагӀа), Ле-Бесса, КалуагӀ, Шамбль, Планфуа, Ла-ГӀикамагӀи, ГӀош-ла-МольегӀ, Сен-Шамон, Сен-Жене-ЛегӀ, Сен-Жене-Малифо, Сен-Жан-Боннфон, Сен-Жуьст-Сен-ГӀамбегӀ, Ла-ТалодьегӀ, ТагӀантез (ЛуагӀа), Ла-ТугӀ-ан-ЖагӀе.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Сент-Этьен&oldid=7843204»


Шатонеф-суьгӀ-СагӀт — Википеди\n47°40′51″ къ. ш. 0°29′18″ м. д.HGЯOL\n▼3200 стаг (2018 шеран 1 январь)\nШатонеф-суьгӀ-СагӀт (фр. Châteauneuf-sur-Sarthe) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Пеи-де-ла-ЛуагӀ регионехь. Коммунан департамент — Мен а, ЛуагӀа а.\nДозанашца йу БгӀиссагӀт, ШегӀгӀе (Мен а, ЛуагӀа а), Континье, ЕтгӀише, ЖувагӀдей.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Шатонеф-суьгӀ-СагӀт&oldid=7847055»


Обуховски (Аштаркханан область) — Википеди\nОбуховски (Аштаркханан область)\nХӀокху терминан кхин а маьӀнаш ду, хьажа Обуховски.\n↗153 стаг (2013)\nОбуховски (оьрс. Обуховский ) — Российн Федерацин Аштаркханан областан Камызякан кӀоштара эвла.\n157 ↗158 ↘97 ↗149 ↗153\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Обуховски_(Аштаркханан_область)&oldid=8549571»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2022, 31 май, 22:34.


Шайн Тоьлла Ιелимча Веро Цецбаьхна Ставропол-махкара Бусулбанаш\nЧиллан-бутт 15, 2012\nОьрсийчоь -- Кест-кеста лелхийтарш хуьлу меттиг ю Пятигорск-гIала, лурчаха кафе эккхийтича, 17Мар2010\nОршот дийнахь Пятигорскехь шен машенца воьдуш эккхийтина Ставропол-мехкан муфтин гΙовс Исмаилов Курман дΙавоьллина ши де даьлча. И веран бахьана, ур-аттала хьан вийна а ца хаьа цкъачунна я полицина а, я цуьнца юкъарло лелийначу нахана а. Ιелимчица гергарлонехь хиллачу Пятигорскерчу вахархочуьнца къамел хилира тхан.\nМинеральные Воды гΙалина уллерчу ногΙийн Канглы - юьртара вара ткъеиттлара ваьлла Исмаилов Курман. ВорхΙ бер а, зуда а дара цуьнан. Юьрто хьовха, ерриг Кавказан Аьрган Хин регионо а дозалла дора оццул дика кхетам болуш, къоргга дин девзаш бусулба стаг шайн кIоштахь хиларх.\nИ дика вевзара Пятигорскехь а, Кисловодскехь а, гонахарчу ярташкахь а дукха хенахь дуьйна бехачу нохчашна а. Нах баккхийбера, Москохахь бусулба дин хьоьхуш хилла волу иза, кхузарчу мехкан муфтис схьакхайкхича, реза а хилла, цΙехьаверзарна. Цуьнан накъостех вара Пятигорскехь ткъе иттех шарахь веха Iелимча, вайнехан гΙуллакхашна даима а хьалхаваьлла хуьлуш волу мескатΙхо Исрепилов Рамзан. Цо иштта дагалоьцу.\nИсрепилов: «Ставропол-мехкан муфтин Рахимов Мохьмад-Хьаьжин гΙовс вара иза. Ιаьрба мотт Ιамош, КъорΙа довзар зуьйш, цхьацца конкурсаш хΙиттош, и тайпа болх бара цо беш. Цхьана стагна некъахьовзам бийр боцуш, амал аьрха йоцуш, чΙогΙа кΙеда-мерза стаг вара. И хьанна новкъа хилла, хΙун бахьана долуш дΙаваьккхина, тΙаьхьа ца кхуьуш, цецдевлла ду тхо тхаьш а. Мединехь дешна а вара иза, цигахь исламан институт чекхъяьккхина. Ша дика кхетам болуш кΙант а вара. Тхойшиннан иштта цхьацца къамелаш хуьлура.\nМохьаммад-пайхΙамаран хьадисаш тхойша дийцаре дора охашимма. И хьадисаш хьахийча, цхьаццадолу хΙуманаш шен хьесапехь цо кхетош санна хеталора суна – иза а шен цΙенна дин довзарна дара цуьнан. Вуьшта, оцу агΙор а цхьана а стагна и новкъа ву, аьлла а ца хетара. Тхо кхеташ хΙума дац иза, цец-акъ ваьлла муфти а ву...».\nПолицера болчу хаамца, оршоьтан сарахь Пятигорскерчу маьждигара дΙа новкъаваьлла, гΙалин юккъехула, Ермоловн цΙарахчу урамца воьдуш хилла Исмаилов Курман цуьнан машен иккхича. Бохам хиллачул тΙаьхьа, шена и хазарца, оцу метте кхечира ша, боху, Исрепилов Рамзана. Цо дийцарехь, машенан буха тΙе магнитца дΙалатийна хилла оьккху коьчал.\nИсрепилов: «Муфтица зΙене вели тхойша, иза Москохахь вара, цо иштта хьал хΙоьттина, Рамзан, цигахь мел верг воьхна ву, имамаш а, кхиберш а, цигахь хΙун хилла а хьажий, хьайга далуш дерг де-хьа, эли. Со маьждиге вахара, цигахь доллу Ιедал, нах бара схьагулбелла, хΙун ду, муха ду, хоьттура.\nХаьхкина эккхийтар хиллачу метте вахара со, полисхошка хаьттира хиллачух лаьцна. Тхан цхьа а верси яц. Машенан тΙехьара агΙо дийна яра, хьалхе, буха йиллина 400 грамм тротил хилла, бохура, йохийна яра. Машен чохь иза бен ца нисвалар а бу Делан къинхетам. Цигарчу Ιедалан белхахоша соьга, ког баьккхина, куьг даьккхина, межеш дΙасакхийсина яра, вохийна вара, аьлла, дийцира».\nПолицино шен массех верси ю бохуш бо хаам. Толлуш ю царех, Исмаилов Курманан балхаца доьзна и цавезачара дина хила мега зулам, боху верси а. Лохуш ю кхерамзаллин урхалллаша бехке нах чохь хилла ю аьлла шайна хета цхьа машен а.\nХΙинца рогΙера Ιелимча Исмаилов Курман а вер Ιаьткъинчарна юкъахь бусалба нах хилла ца Ιаш, ду мехкан Ιедалш, Ставропол-мехкан килсаш а, цигара мозгΙарш. Ιедалан агΙор халахетар дΙахазийна кху деношкахь мехкан губернатора Гаевский Валерийс. Керстанийн цΙарх кадам бина Ставрополан а, Невинномыскан а епископа Кирила. Зулам ма-хуьллу Ιорадаккха гΙерта низамхой а.


Leave a Comment on МАДИНА ЮСУПОВА ПЕСНЯ ЛАДОГ1А СКАЧАТЬ БЕСПЛАТНО\nНа нашем сайте вы можете прослушать и скачать музыкальные композиции в mp3 бесплатно. Lauren Daigle — The Christmas Song. Мадина Юсупова Безам New Мадина Юсупова Йисите Хьега New Караоке Сергей Лазарев Так красиво Mp3. Мадина Юсупова Шу Ирсе Хулийла\nМадина Юсупова нена к1ант New Miley Cyrus Young M. Поиск любой песни, топ альбомы по странам и свежая музыка на Mp3itune!\nМадина Юсупова Безам New Мадина Юсупова Виц лур ву New Ray Emmanuel Official Visual. Мадина Юсупова д1а бели вай безам New На моей ракете не кури Mp3.\nМалия Скотт и Арджент 6х12 Mp3. Мадина Юсупова Ладог1а New полная версия.\nМадина Юсупова Виц лур ву New Мадина Юсупова Шу Ирсе Хулийла Мадина Юсупова Для Султана New Наша поисковая система найдет любую песню. Мадина Юсупова Хьо ирсе вехийла Чеченский и Русский текст. Мадина Юсупова са гат ло хьуна New Gesaffelstein — Reset Official Video.\nEminem ладог1п «Kick Off» Freestyle. Kinolar Olami Mp3.\nСкачать бесплатно mp3 песню Мадина Юсупова — Ладог1а (New ) [M95] без регистрации.\nLauren Daigle — The Christmas Song. City Hunter Ep 25 Mp3.\nМадина Юсупова Шуточная New Чеченские песни Мадина Юсупова Ладог1а Mp3. Julia Michaels [Official Audio].\nМадина Юсупова Безам New Новинки музыки Eminem — Good Guy ft. Мадина Юсупова нена к1ант New Шикарная новинка Мадина Юсупова йог1ур ю те зама Лчдог1а Мадина Юсупова вицлур ву New Rogan On Coffee Enemas Mp3. Мадина Юсупова д1а бели вай безам New Мадина Юсупова Ладог1а New полная версия Mp3. Мадина Юсупова Ладог1а Чеченская Музыка Мадина Юсупова Йисите Хьега New Мадина Юсупова хунда йо те ойла New


Берзе-ле-Шатель — Википеди\nБерзе-ле-Шатель (фр. Berzé-le-Châtel) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Бургунди — Франш-Конте регионехь. Коммунан департамент — Сона а, Луара а. Дозанашца йу Клюни (Сона а, Луара а), Berzé-la-Ville[d], Солоньи, Верзе. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Берзе-ле-Шатель&oldid=6703359»


«Крианса, Вальдепеньяс DO» Финка Эль Рехонео 1.5\nВино Лос Паситос, Валле де ла Оротава DO\nсухое. Suertes del Marqués, 2014\nсухое. Альтанса, 2010\nсухое. Бодегас Форхас дель Сальнес, 2016\nВино Наваэррерос Гарнача де Бернабелева, Винос де Мадрид DO\nсухое. Бернабелева, 2017\nВино Корраль де лос Альтос, Наварра DO\nсухое. Винья Зорзаль, 2014\nсухое. Винья Зорзаль, 2016\nВино Асьенда Вальварес, Риоха DOCa\nсухое. Альтанса, 2015\nсухое. Альтанса, 2016


База собак Чихуахуа » AFINA LENUAR » Чихуахуа. Все о породе, питании, воспитании, здоровье самых маленьких собачек.\nБаза собак Чихуахуа » AFINA LENUAR\nКличка: AFINA LENUAR\nAPIRINA MEKSIKANO DELFIDZHERRIKOTTON\nДобавил: Марина Багрий


Дизайн интерьера. Дизайн квартир и загородных домов в Краснодаре | Рэмо23\nДизайн интерьера. Дизайн квартир и загородных домов в Краснодаре\nЦены на дополнительные услуги в Краснодаре\nПорядок проведения работ по дизайну интерьера в Краснодаре\nОформить заказ на вызов дизайнера в Краснодаре можно с сайта или по телефону +7(951)935-04-64\nУслуги дизайн интерьеров в Краснодаре\nПримеры наших реализованных проектов в Краснодаре


Азербайджанийн Википеди — Википеди\n2002 шеран январь\n183 628 (51-гӀа меттиг)\n6 450 715\nАзербайджанийн Википеди (азерб. Azərbaycanca Vikipediya; آزربایجانجا ویکی‌پئدییا) — азербайджанийн маттахь долу Википедин дакъа. Болх бан йолаелла 2002 шерахь. Тахана Википеди чохь бу 183 628 . Массо нисдарийн дукхалла 6 450 715.\n↑ азербайджанская Википедия (азерб.) — 2002.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Азербайджанийн_Википеди&oldid=6135241»


Lib.ru/Фантастика: Локхард Драко. Оборви мои крылья\nКомментарии: 4, последний от 23/09/2009.\nОценка: 6.94*12 Ваша оценка:


ТгӀелазе — Википеди\n▲14 961 стаг (2019 шеран 1 январь)\nТгӀелазе (фр. Trélazé) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Пеи-де-ла-ЛуагӀ регионехь. Коммунан департамент — Мен а, ЛуагӀа а.\nДозанашца йу Анже, БгӀен-суьгӀ-Лонгне, Ла-ДагеньегӀ, Ле-Пон-де-Се, Сен-БагӀтелеми-д'Анжу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=ТгӀелазе&oldid=7845848»


СоагIапча администраце кулгалхочо цахаддаш терко лоаттаю юртара куц-сибат тоадара\nГIалгIай мархий бетта 19 ди 2021 шу\nДукха цIихеза нах баьха, исторе оагIонга диллача боккха лоархIам болаш юрт я СоагIапче. Из улл МогIалбикаи Долакаи юккъе, шаьрача моттиге.\nУкх тIехьарча хана вай кхыйола юрташ санна дегIайоагIаш латт СоагIапче а. Дукха хувцамаш хиннад укх юрта. Масала, юрта Iочуоттача хьалдаь доккха, хоза культура цIа да, цунна уллув латт берий беш, дIахо го йиш керда хьалъяь ишкол, эггара чIоагIагIа юртахошта эшаш йола физкультура унахцӏенон комплекс. Цу хӏамаша хьагойт Соагӏапче денгара ди массаза доалла дегIайоагIаш хилар.\nСоагIапче, вай республика юрташ хьаийцача, йоккхагIчарех цаӏ я. Вурийтта эзар совгIа саг вах цу юрта. Лакхехьа белгалъяь гIишлош укх юрта хиларо наьха балха-моттигаш совйоах. ХIаьта вайна дика ховш да-кх, тахан из дош мел лоархIаме да. Хьаде хIама ца хилча наьха социальни хьалаш лоха хул.\nДикка ха я СоагIапча Цокъа-наькъан Къурейш юрт-да вола. Цо яхачох, 2016-ча шера денз юрт эргайоаккхаш хьабаь болх ба из. Эггара чIоагIагIа доккхалдеш я хьалъяь яьнна берий беш. Юрт-дас яхачох, вай республика кулгалхочо хьалхашка оттадаь декхар дар берий беш хьалъяр. Из хIанз хий чудиллача хьаелла мара ца езаш йисте а яьнний.\n— Дукха балхаш даьд СоагIапча, цунга хьежжа наха а балха моттигаш нийсъенний, — аьлар Къурейша.\nБелгалде лов укх юрта инвестораш хилар а. Цох дувцаш, Къурейша аьлар, шоай юртхой арахьа бахаш бале а, дог лазаш, шоай таро йолчох новкъосталдеш ба, аьнна. Масала, цIераш йоахаш белгалбовла ловш уж ца хилар бахьан долаш тайпан цIераш яьхар цар Къурейша. Оалаш ма дий, Iайха сагIийна деш дар кхайка ма де, аьле. Из хургдар-кх из.\n— Казахстане вахаш волча Галай цхьан зIамигача саго чIоагIа новкъостал дир тхона, — аьлар Къурейша. — Цу саго бархӏ километр совгӏа никъ Iобиллаб. Ялх улица хул уж, хӏараяр 1300 (цхьа эзари кхо бӏаьи) метр йIоахал а йоалаш. Цу дешо ах юрт дIалаьцай.\nИштта белгалбир Къурейша цу юрта хьужаре а маьждиг а хьалдеш новкъостал даь Булгучанаькъан, ЦIечой кегий нах.\nИштта дале а, юртара хьал кхы а дикагIа хилча ловш бараш а ба. Масала, СоагIапчара № 8 йола ишкол йола дукха ха я.\n— Цхьа ха яр укхаза бераш кхаь даькъа декъаденна ишколе ухаш, — яхаш дувц юртхочо Галай Умалата. — ХIанз укх сахьате цу ишколе дагIа цхьа 500 (пхи бӏаь) совгIа бер. Халонаш я уж а. Кхы а керда цхьа-ши ишкол укх юрта хьалйича, наьха а таро хургьяр шоай бераш тайп-тайпарча кружокашка ахийта, кхыдола вахаре эшаш дола хьашташ довза а.\nСоагIапча пхийтта депутат ва «Единая Россия» яхача партеи «Справедливая Россия» яхача партеи чувоагIаш. Уж наьха хьашташ кхоачашде тIахьехаш хилара тарра, даим юртхошца дагабувлаш а, фу эш хьожаш а ба.\nСоагIапча цхьа ткъаьх фермер ва. Царех ва Булгучанаькъан ХIарон. Доккха а зIамига а хьайбаш да цун доалахьа. Дукхача хана денз шоай дас леладаь гIулакх Iо ца дуллаш дIахо хьо вежараша, цхьана къа а хьегаш. ХIарона яхачох, ши бIаь гектар дIадувш ялат а леладу, хьайбашта доал а ду ма эшшара. Фермера иштта белгалдир, шийна вай республика юртбоахама кулгалхоша новкъостал даь хилар а.\n— Цар сона грант яларах дикка аттача баьлар са боахам, — аьлар цо.\nХIарон а цун вежарий а дIахо къахьега лаьрхIа ба, цу тIа ца совцаш. Оалаш да-кх вай, «яьгIача берзал лийнна цхьогал тол», аьле. Иззамо, хIама хьадечун да, цадер доацаш вагIа.


2017.12.19, Астана, Шримад-Бхагаватам 1.13.55, Совершенство йоги\nШримад-Бхагаватам. Песнь первая. Глава тринадцатая\nШримад-Бхагаватам. Песнь 1. Глава 13\nгосподство над материей


Курсель-ле-Жизор — Википеди\n49°15′39″ къ. ш. 1°44′34″ м. д.HGЯOL\nКурсель-ле-Жизор (фр. Courcelles-lès-Gisors) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта О-де-Франс регионехь. Коммунан департамент — Уаза. Дозанашца йу Дангю, Жизор (Эр), Нофль-Сен-Мартен, Бури-ан-Вексен. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Курсель-ле-Жизор&oldid=6854492»


ГӀокгӀуа — Википеди\n▼2283 стаг (2019 шеран 1 январь)\nГӀокгӀуа (фр. Rocroi, фр. Roc-Libre) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Шампань — АгӀденаш регионехь. Коммунан департамент — АгӀденаш.\nДозанашца йу БугӀ-Фидель, Ле-Шатле-суьгӀ-СогӀмон, Фуьме, Гуьэ-д’Оссуь, Ле-МазуьгӀ, ГӀевен, Севиньи-ла-ФогӀе, Тайет.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=ГӀокгӀуа&oldid=7826845»


Расписание автобусов, поездов, паромов и другого транспорта из Сукхотхай в Бангкок\nРасписание автобусов и другого транспорта из Сукхотхай (Sukhothai) в Бангкок\n▪ Из Сукхотхай в Аэропорт Бангкока Суварнабхуми; ▪ Из Сукхотхай в Мукдахан; ▪ Из Сукхотхай в Каласин; ▪ Из Сукхотхай в Аюттайя; ▪ Из Сукхотхай; ▪ Из Сукхотхай в Чианг-май; ▪ Из Сукхотхай в Бангкок; ▪ Из Сукхотхай в Паттайя; ▪ Из Сукхотхай в Аэропорт Бангкока Дон Муанг; ▪ Из Сукхотхай в Пхитсанулок; ▪ Из Сукхотхай в Кхонкэн;\nЕсли вам необходимо переехать из Сукхотхай (Sukhothai) в Бангкок (Bangkok), то на данной странице размещено расписание автобусов, поездов, минивэнов, паромов и других видов транспорта из Сукхотхай в Бангкок, возможных для онлайн бронирования. Вы можете узнать более подробную информацию о расписании и стоимости (указана по курсу в рублях), перейдя по ссылке в расписании на сайт 12go.asia, и если вас устроит выбранный рейс, сможете его приобрести, и затем во время путешествия переехать на этом транспорте. Также можно подобрать билеты на автобус, поезд, авиабилеты, персональный трансфер и т.д. на другие направления и даты через форму поиска выше.\nРасписание автобусов и другого транспорта Сукхотхай - Бангкок\nВ таблице выше представлено действующее расписание движения автобусов, поездов, мнивэнов, паромов (при их наличии по маршруту), а также комплексных туристических трансферов, предусматривающих смену транспорта при необходимости, чтобы добраться из Сукхотхай в Бангкок. Для каждого из видов транспорта и направлений в расписании указан диапазон стоимости в рублях, а также время отправления прямого и обратного рейсов.


Сизли — Википеди\n46°59′19″ къ. ш. 3°29′03″ м. д.HGЯOL\nСизли (фр. Cizely) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта БугӀгунди — ФгӀанш-Конте регионехь. Коммунан департамент — НьевгӀ.\nДозанашца йу Бии-Шеванн, Анлези, ФгӀане-ГӀеньи, Сен-Бенен-д'Ази.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Сизли&oldid=7843647»


Дари-Ваша-паччахьо куьйгалла дечу шолгІачу шеран борхІалгІачу баттахь Іидун кІант волчу Барак-ЯхІун кІанте Закри-ЯхІу-пайхамаре Везачу Элан хІара дош кхечира:\n«Веза Эла волу Со шун дайшна буьрсачу луьраллица оьгІазвахана.\nХІинца ахь, Закри-ЯхІу, нахе иштта дІаала: „Массо а ницкъийн Везачу Эло иштта боху: ‘Суна тІедерза, тІаккха Со а шуьгахьа воьрзур ву.\nШайн дай санна ма хилийша, хьалха дуьйна пайхамарша дехарш дина болу: ‹Массо а ницкъийн Везачу Эло иштта боху: юхадовла шайн зуламечу некъаш тІера а, шайн зуламечу гІуллакхашна тІера а›. Амма цара Соьга ла а ца дугІура, Ас бохуш долчун тергам а ца бора’“, – боху Везачу Эло.\nШун дай – уьш мичахь бу? Пайхамарш а бехар буй те даим?\nСан ялхой болчу пайхамаршкахула Ас тІедиллина долу Сан дешнийн а, парзийн а тергам ца бина дела, шун дай жоьпе озийна! ТІаккха шун дай Суна тІе а боьрзура, цара иштта а олура: „Массо а ницкъийн Везачу Эло, тхан некъашка а, тхан гІуллакхашка а хьаьжжина, Ша тхуна дан билгалдаьккхинарг дина тхуна“».\nЦхьайтталгІачу беттан ткъе доьалгІачу дийнахь – иза шабат олу бутт бу, – Дари-Ваша-паччахьо куьйгалла дечу шолгІачу шарахь Іидун кІант волчу Барак-ЯхІун кІанте Закри-ЯхІу-пайхамаре Везачу Элан дош кхечира.\nБуьйсанна хІара сурт хІоьттира суна: расхачу динна тІехиъна Іаш волчу беречо боьранехь йолчу коьллашна юкъахь дин сацийнера. Оцу динна тІехьа кхидолу дой дара – расха а, сира а, кІайн а беснаш долу.\nАс хаьттира: «Сан олахо, уьш муьлш бу?» – аьлла. Соьца къамел деш долчу малико элира: «Ас гойтур ду хьуна уьш муьлш бу».\nКоьллашна юкъахь волу бере вистхилира: «Уьш Везачу Эло массо а лаьттахула дІасалела а, тергам бан а бахийтинарш бу», – аьлла.\nЦара коьллашна юкъахь расхачу динна тІехиъна Іаш долчу Везачу Элан Малике иштта жамІ дира: «Тхо лаьтта тІехула дІасалийлира, ткъа дерриг а дуьнен тІехь адамаш гІорасиза а, муьтІахь а ду».\nВезачу Элан Малико элира: «Массо а ницкъийн Веза Эла! Мел Іийр ву те Хьо оьгІазвахана, Ярушалайм-гІаланах а, ЯхІуд-мехкан гІаланех а къинхетам ца беш, Ахь царна таІзар дина кхузткъе итт шо даьллашехь?»\nТІаккха, малике жоп а луш, Везачу Эло дика а, дог тедеш долу а дешнаш элира.\nСоьца къамел деш долчу малико соьга хІара элира: «ДІа а кхайкхаде, дІа а ала: „Массо а ницкъийн Везачу Эло иштта боху: ‘Ярушалайме а, Цийоне а болчу боккхачу безамах вуьзна ву Со.\nИнзаре йоккхачу дераллица оьгІазвахана Со паргІат дехачу дегалчу халкъашна, хІунда аьлча Сайн халкъана Ас лерина йолу оьгІазло кІезиг хиллехь а, Аса шайгахула таІзар дайтича, цара Суна лиъначул а сов ницкъ бина Сан халкъана’.\nЦундела Везачу Эло иштта боху: ‘Со Ярушалайм-гІала юхавоьрзур ву, цунах къинхетам бархьама. Цигахь Сан цІа юхаметтахІуттур ду – боху массо а ницкъийн Везачу Эло. – Ярушалайм-гІаланах чекхъер ю латта дусту тІийраг’“.\nКхайкхош, кхидІа а дІаала: „Везачу Эло иштта боху: ‘Сан гІаланаш юха а хьолах юзур ю. Везачу Эло юха а Цийон-ломан дог а оьцур ду, Ярушалайм-гІала къастор а ю’“».\nЮха, сайн бІаьргаш ас хьалахьажийча, суна йиъ маІа гира.\nСоьца къамел деш долчу малике: «Уьш хІун ю?» – аьлла, хаьттира ас. Цо соьга жоп делира: «Уьш ЯхІуд-мехкан а, Исраил-мехкан а, Ярушалайм-гІалин а нах дІасабаржийна долу дуьненара нуьцкъала халкъаш ду», – аьлла.\nЦул тІаьхьа Везачу Эло виъ аьчк-пхьар гайтира.\n«Уьш хІун дан схьабогІуш бу?» – аьлла, хаьттира ас. Цо соьга иштта жоп делира: «МаІаш йолчу оцу халкъаша ЯхІуд-мехкан бахархой дІасалаьхкина, цхьа а адам корта хьалаайа ца даьххьачу кепара, ткъа хІорш уьш кхеро схьабаьхкина, яхІудхошна дуьхьал маІаш хьалаайъинчу халкъийн маІаш йохийна дІаяхархьама».


Советски (ГӀебартойн-Балкхаройчоь) — Википеди\n43°45′22″ къ. ш. 43°45′47″ м. д.HGЯOL\nХӀокху версица йолу хийцам бина кепаш я файлаш хьажаза ю. ЧӀагӀъелла верси хьаьжна яра 2020, 12 апрель.\nСоветски картан тӀехь\nСоветски (оьрс. Советское) — Российн Федерацин ГӀебартойн-Балкхаройчоьнан Прохладнин кӀоштан юкъа йогӀу эвла.\n3693 ↗3857 ↗4412 ↘486 ↘408 ↘390 ↘387\n↘374 ↗380 ↘371\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Советски_(ГӀебартойн-Балкхаройчоь)&oldid=4956038»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2020, 12 апрель, 05:20.


Яндарбиева Малика: Дерриг даггара дара Зелимхас лелориг\nЧиллан-бутт 13, 2017\nЯндарбиев Зелимха 2004-чу шарахь вийра Катарехь ФСБ-н белхахоша.\n2004-чу шарахь Чиллан-беттан 13-чу дийнахь Къатаран коьртачу гIалахь Дохехь вийра поэт, политик, Ичкерин Iедалехь вице-президент а, Нохчийн Республик Ичкерин шолгIа президент хилла турпалхо, Яндарбиев Зелимха. Рузбан ламаз дина, маьждигера ара а ваьлла, цIа ваха машен чухууш, иза эккхийтина Оьрсийчоьнан къайлахчу сервисан белхахоша\nЭккхар хуьлуш Яндарбиевца машена чохь вара цуьнан 13 шо долу кIант Дауд. Цул тIаьхьа даьлла 13 шо.\nЯндарбиев Зелимха чохь хилла машен.\nДауд кху деношкахь Катаран эскаре ваха кечлуш ву бохуш, дийцира телефонехула Яндарбиев Зелимхин хIусамнанас Яндарбиева Маликас.\nЯндарбиева: "Иштта дIа Iаш дIайоьдуш ю хан. Хьалха хала дара. Бераш кегий дара. ХIинца, Далла хастам бо ас, бераш даккхий хилла. Дауд а воккха хилла, дешна а ваьлла, шен доьзал а болуш, вехаш ву. Балхахь а ву. Кху беттан 22-чохь эскаре ваха везаш ву иза. Ца вахча а валара иза, делахь а, цхьаъ бен вац аьлла бухубисинчех хила ца лаьа шена аьлла, цига ваха кечвелла ву. Дахар а дIадоьдуш ду-кх".\nНохчийн политик верна бехке ву аьлла лецира Катаран Iедалша цу пачхьалкхерачу Оьрсийчоьнан векалаллан ши белхахо. И шиъ вевзаш вара Белашков Анатолий а, Богачев Василий а санна. И шиъ чувоьллира, велла дIаваллалц набахтехь яккха хан а тоьхна.\nАмма 2004-чу шарахь Белашков а, Богачев а дIавелира Оьрсийчоьне, цигахь набахтехь латтор ву аьлла. Кхин дIа цу нахах хилларг билггала хIун ду хууш дац.\nЯндарбиева Малика а (аьттоагIор), цуьнан гочдархо а суьдехь. Катар, Доха, 2004.\nТкъа муха кхаьчнера Яндарбиев Зелимха Катаре? Дуьйцу Яндарбиева Маликас.\nЯндарбиева: "Шина шаранна елла виза а йолуш, Дубаихь болх беш вара иза. ЦIеххьана цигара виза дIакъевлира цуьнан. Бахьана ца дийцира Iедалша. Иштта хьал хIоьттича, кхузарчу паччахьо, схьа а кхайкхина, шен веза хьаша ву аьлла, тIеийцира иза. Дохехь болх тIекхийтира цуьнан, КъорIан гочдан волавелира иза.\nТахана Яндарбиевн доьзал кхиина. Бераш дика дIатарделла элира Яндарбиева Маликас, кху 13 шарахь муха хийцамаш хилла шун доьзалехь аьлла, шега хаьттича.\nЯндарбиева: "Зелимха дIа ма кхелххина, махкалла а делла, паспорташ а долуш, дехаш ду тхо кхузахь. Бераш кегий долуш дешарна тIехь суна накъосталла дина Iедалша, мехаза школа а елла, даа а, мала а делла. Тхой кхайкхича Iедалша вовшахтоьхначу акцешка доьлху тхо.\nЗелимха кхелхича кхузарчу паччахьо чукхайкхинера тхо шен хIусаме. Цо дийцира, телефон а тоьхна, Дубаира куьйгалхочуьнга ша аьлларг. Оцу стеган юхь тIе хьо хаьжна хиллехь, цуьнца цкъа ламазе хIоьттина хьо хиллехь, иза чуцаваийта ваьхьара вацара хьо аьлла хиллера цо. Доккха баркалла ду царна соьгара, Делера а хьуьлда царна иза. ЧIогIа цIена а, даггара а дара Зелимхас лелориг".\nПолитикана а, гочдарца боьзначу балхана а дуккха а хан оьшуш хиллехь а, Зелимхас поэзи ца йитинера боху Яндарбиева Маликас. Цуьнга ладоьгIуш дагайеара суна Яндарбиевс язйина йолу цхьа байт. Цигахь ду иштта дешнаш.\nХIумма а ца дисна сан юхахьежа,\nЦхьа некъан чан йоцург, дIаюьжуш йолу.\nАс сайца дIахьош ду сайн къолам-кехат,\nСинтем а боьхкина ас эцна долу.\nАс сайца дIахьош ду хьан бIаьрхийн къа а,\nХьоьга а, цхьанге а гечдар ца доьхуш.\nТкъа хьуна буьсаш бу къастаран лазам,\nЦхьамогIа хаттарш а,шайна жоп доьху.\nЕкъа хьуна юьсуш ю толаман байракх,\nВайшимма сел луьра къийсана йолу.\nАмма де хир дац хьан, и хьалаайа,-\nАхь цунах дийр ду хьайн бIаьрхишна йовлакх.\nНахана дуьсуш ду, вайшиннах дийца,\nВайшимма ваьшшимма дитина дош а ....\nЦхьаволачо дог лозуш дуьйцур ду иза,\nЦхаволчо-эвххьаза, кхардадеш дог вайх....\nТкъа хьуна - анайист йоьжнначохь лаьтта,\nЦIергахь малх багабеш, кхерсттачохь алу,\nЖоп доцуш, дагадеш гIелделла бIаьрса,-\nКийрахь мохь буьжур бу, хуьлуш лен талу.\nТIаьххар а, дог дуьллуш дуьненах, Делах,\nБуйнаш ахь къовлур ду, къовлур ду дог а.\nХуур ду сан безам ца хиллий бегаш -\nУггаре халачух кхетар ду дог хьан.\nКхетар ду, эрна дуй, мел тIаьхьа хьежарх,-\nВайн синойн къа летта со новкъа волуш,\nСайца дIадаьхьнехь ас сайн къолам-кехат,\nСайн са а доьхкина ас эцна долу.\nЯндарбиев Зелимха (1952-2004) гоьвала нохчийн байтанча а, яздархо а, политик а вара. Яндарбиев Зелимха вина 1952-чу шарахь гезгмашин беттан 12-чу дийнахь. 1981-чу шарахь Нохч-ГIалгIайн университетан филологан (нохчийн мотт а, литература а) факултет чекхъяьккхира. 1981-1982 шерашкахь дуьхьара байтийн гуламаш арахийцира.\n1984-чу шарахь ЧИАССР-ан яздархойн бертан декъашхо хилира, ткъа 1985-1986 шерашкахь СССР-ан яздархойн бертахь болхбира. 1987-1989 шерашкахь дийшира Москох Горкий цIарах лаккхарчу курсашкахь. 1989 шарахь литературан хьехамча санна болхбира ЧИАССР-ан яздархойн бертахь. Цу шарахь дуьйна “Барт” политикан организацин гIаьнтда а вара.\nНохчийчуьрчу маршонан боламан жигара декъашхо вара Зелимха. 1996-1997-чу шерашкахь Нохчийн Республикан Ичкерин президентан декхарш кхочушдира. Оьрсийчоьнан эскарашна дуьхьал тIамехь дакъалецира 1994-1996-чу шерашкахь. 2004-чу шарахь Оьрсийчоьнан къайлах сервиша Дохехь терроран акт йина вийра Яндарбиев Зелимха.\n"Дукха ца ваьхнехь а, дуьненахь ваьхна со..."\nЯндарбиев Зелимха. Сингаттам\nЯндарбиев Зелимха. ХIумма а ца дисна сан юхахьежа...\nЯндарбиев Зелимха. Сайн ойла\nМуха го Iарбошна Ичкерин хилла куьйгалхой а, Кадыров а.


ПIераскан-де 20 ГIуран-бутт 2019\nГIуран-бутт 19, 2019\nЖовхIаран Ельцинца уьйр, "контрабандист" Гуцериев, Путинан конференци\nЖовхIаран Ельцинца уьйр, "контрабандист" Гуцериев, Путинан конференци (Керланаш кечдеш иллюстрацина пайдаоьцу Маршо Радион архивех а, официалан сайташкарчу материалех а).\nКадыров вазвар ца тайна гIалгIашна\nГIалгIашна вас хилла, шайн йишлакхархочо Нохчийчоьнан куьйгалхочуьнга "даггара салам-маршалла" даларна.\nТаджикистанехь нIаьнеш летийтар\nТIаьххьарчу хенахь кхузаманан низамаша акхарошца а, дийнаташца а къинхетаме хила декхаревинчул тIаьхьа Таджикистанехь цхьаболу самукъадоккху барамаш къайлах дIахьо. НIаьнеш летийтар а цхьана ду царлахь.\nБохийна студенташ а, дипломаташ а, Гуцериевн офисехь хьийза ФСБ а\nБохийна студенташ а, дипломаташ а, Гуцериевн офисехь хьийза ФСБ а (Керланаш кечдеш иллюстрацина пайдаоьцу Маршо Радион архивех а, официалан сайташкарчу материалех а).\nМича доьду нохчийн мехкадаьтта?\nНохчийчоьнан хьелашна юкъахь а хьал лоруш ду Советан заманахь республикехь индустри кхион аьтто бина мехкадаьтта. Амма иза даккхаран тIегIа лахделла тахана 21,2 миллион тонн тIера (1971 шарахь) 74 эзар тонна тIекхаччалц (2019-чу шарахь)\nОьрсийчоьно динчу авиатохаршкахь 17 стаг велла Идлибехь\nШемарчу Идлиб провинцехь бомбанаш етташ, маьрша нах байъина аьлла, дуьйцу Рейтаре цигахь хиллачара а, орцанхоша а.\nГIуран-бутт 17, 2019\nДаIишхойн "агIонча", Волгоградехь лаьцна нохчо, бераш цIадерзор\nДаIишхойн "агIонча", Волгоградехь лаьцна нохчо, бераш цIадерзор (Керланаш кечдеш иллюстрацина пайдаоьцу Маршо Радион архивех а, официалан сайташкарчу материалех а).\nСанкцеш кхайкхийна тоьпаш тохарна\nАмерикан Цхьаьнатоьхначу Штатийн Пачхьалкхан департаменто санкцеш кхайкхийна Соьлж-ГIаларчу полицин коьртерчу Ирасханов Асланна дуьхьал, «йина кхел а йоцуш, 27 стаг верна». Иштта боху департаментан сайто.


Глава Ингушетии поздравил жителей республики с Новым годом — «Ингушетия» — интернет-газета\n12:18, 1 января 2017 1\n2016 год был успешным для нас и запомнился многими важными для республики событиями.\nВизит председателя правительства РФ Дмитрия Анатольевича Медведева с Кабинетом министров. Выборы депутатов Государственной Думы Российской Федерации и Народного собрания республики. Огромную радость принесла всем нам весть о победе на Олимпийских играх двух наших спортсменов — Хасана Халмурзиева, олимпийского чемпиона, и Зелимхана Картоева, серебряного призера Олимпиады. Мы провели Кавказские игры, где наши ребята заняли первое место в командном зачете.\n2017 год мы встречаем с очевидными успехами в социально-экономическом развитии. Построены перинатальный центр, детская клиническая больница, 22 школы и 6 детских садов, Дворец спорта, ряд предприятий промышленного производства и многие другие объекты. И все это благодаря, в том числе, и федеральной целевой программе «Социально-экономическое развитие Республики Ингушетия в 2010-2016 годах», которую мы успешно завершили в уходящем году.\nЯ искренне поздравляю всех вас с Новым годом и желаю, чтобы он принес в каждую семью добро, согласие и благополучие.\nТ1ехье беркате хийла!\nОздоев батырбек...\t2 января, 2017 - 15:11\nЕвкурова юнузбеку.президенту Ингушетии.лом мо майра дог а долаш . цубоаккхача кхерама духьал вувлаш. Хьай са дегl а ца кху деш . цу моастагlчо духьал отташ.гlалгай кьонах Вольга а хойташ .даьккхар la вай дяхен сий. Турпал волаш хьо цlакхячар.дяхе массаза шуга хьеж . Цу хьа някхатla кьягача сетlкьо . Вай дяхен ираз кьоагадир . Вай берий дегаш мейрагla доахаш . Из лир цар дегашка чудижар . Оздоев . Батырбек .с Ольгети .2000.г.


Австри - Венера маьждиг, 29Манг2014\nНохчийн кегирхошна Шема тIаме бахар марздеш хилла бохучу шеконашца лаьцна хилла волу Австрера нохчийн маьждиган имам дIахецна Iедалхоша, цуьнан бехк тIечIагIбан тоьшаллаш ца тоьу аьлла.\nШемахь а, Иракъехь а тIемаш бина европахой Цхьаьнатоьхначу Штаташка бахкарх кхоьру Обама Баракъ. И шен сингаттам цуо Iамеркерчу ABC телеканале бовзийтинера, Гергарчу Малхбалехь хIоьттинчу хьолах лаьцна ша дуьйцучохь.\n„Вайна хууш ду, цхьаццаболу европахой Шема а боьлхий, цигахь цара тIемашкахь дакъалоций. Цул тIаьхьа уьш шайн пачхьалкхашка юхабоьрзу. Шайгахь европахойн паспорташ хиларх терра, царна виза ца оьшу Цхьаьнатоьхначу Штаташка кхача“, - элира цуо шен интервьюхь.\nИ Шема тIаме оьхучу европахойн хьокъехь долу хаттар тIаьхьарчу бетттанашкахь вуно шуьйра дийцаре даьккхина ду Малхбузехь. Тайп-тайпанчу хаамашца, масех эзар европахо ву Башар Асадна дуьхьал тIемаш бечу тобанийн могIаршлахь. Царна юккъехь тайп-тайпанчу къаьмнийн векалш а бу, им диллинчу британхоший, немцошний, австрихошний тIера цу пачхьалкхашкахь бехаш хиллачу Iарбошна а, туркошна а, Къилбаседа Кавказерчу къаьмнашна а тIекхаччалца.\nТкъа царех дIакхета хьаьгнарш гучубаха гIерташ европахойн къайлахчу сервисаша а, полисхоша наг-нагахь сов тIех доггахлеларш гойтуш нисло, шеконаш хилчахьана бехк хилар-ца хилар хьесап ца деш.\nИштта лара мегар ду масех кIира хьалха Австрерачу Грац гIалахь цхьана нохчийн маьждиган имамца нисделларг а. Висита цIе йолу и стаг лаьцнера цIеххьана цуьнан хIусаме чулилхинчу Iедалхоша, иза ша имам волчу „Тавхьид“ маьждигехь Шема тIаме баха кегийрхой марзбеш ву, царна юккъехь агитаци лелош а ву, аьлла.\nХIетахь Грацерчу прокуратурано журналисташка официала дIахьедарш дира, Виситас йинчу агитацих Iеха а велла мел кIезга а бархI нохчийн къомах волу жимстаг Шема вахана а хилла, царех кхоъ цигахь вен а вийна, бохуш. Цундела цунна дуьхьал теттинчу бехкашна юккъехь дара, Iедалхоша дийцарехь, террорхойн тоба кхоллар а, ткъа иштта террорхойн леламаш бакъбар а.\nАла догIу, и стаг лаьцна боху коста дIаьржича дуьйна а дукха бацара Австрехь бехачу вайнахана юккъехь цуо и зулам дина бохучу тешаш берш. Цхьаццаболчу вайн махкахоша чIагIдарехь, мелхо а, Оьрсийчоьнан къайлахчу сервисийн питанца лаьцна хила там болуш вара иза, хIунда аьлча, цуо шен хьехамашкахь Шемахь тIаме эхар цкъа а бакъдеш дацара, амма сих-сиха емал дора Оьрсийчоьно Нохчийчохь хIоттийна долу хьал.\nВисита шена дика вевзаш волчу Венерчу нохчийн кхеташонан куьйгалхочуо Мусаитов Шайхис а тоьшаллаш дира Маршо радионе, мелхо а, Шема ихарна резабоцучарех вара и имам, бохуш.\nМусаитов Шайхи: „Итт шо ду кхузахь бехачу нохчашна и Висита вевзаш волу. Суна а вевза иза дика. Висита ша юкъараллехь жигара а, бусулба Iилма долуш а стаг ву. Массо а хIуманна бала кхочуш а, юкъарчу хIуманна сагатдеш стаг а ву иза. Доцург а кхоьллина дIавигна а ву иза Iедало.\nЦуо ша беш болчу хьехамехь цига (Шема – ред.) ваха а ца оьшу, деша а деза кегирхоша, вай вовшашлахь цхьа барт а хила беза бохуш дуьйцу. Иштта кхетам болуш стаг ву иза. Иза цу Iедална хууш а ду“.\nХIинца цу стагана йолийна цIе харц хиларна къера хилла шаьш Австрера Iедалхой а. Цара мукIарло дина, шайгахь нохчийн имам бехке ван тоалла тоьшаллаш дац, аьлла. Грацерчу лакхарчу кхелан прессица болхбархочуо Лист Каролинас динчу дIахьедарца, „шеконаш тIечIагIйан тешаш а, тоьшаллаш а ца тоарна дIахецна имам“.\nШа дешначу стаго меттигерачу „Профил“ журнале ша еллачу интервьюхь шен бехк ца хилар тIечIагдинера. Цкъа а Асадна дуьхьал тIом баре а ца кхайкхина ша, цхьанна а цига вахар марз а ца дина ша, аллера цуо. Шена цига боьлхуш нах буйла хиънехь, ша цаьрга иза ма де, кхузахь шайн доьзалшца Iад Iе, шу мелхо а Австрина баркалла ала дезаш ду, шаьш кху махкахь сел дика тIеэцарна а эр дара, аьллера цуо шен журналисташка.\nШемица доьзна дацахь а, Оьрсийчоьнан питанца цунах терра хьал нисделира Австрехь масех бутт хьалха. ХIуммаъ ца хуучу нехан чу а лилхина, ворхI стаг лаца а лаьцна, дIавигнера полисхоша Оьрсийчохь Олимпикан ловзарш долалучу муьрехь. Бахьана - Оьрсийчоьнан къайлахчу сервисаша шайн Австрерачу коллегашка хаам бинера, цу пачхьалкхехь бехаш болу нохчийн мухIажарш Олипиада йолалуш Европехь террорхойн тIелатарш дан кечлуш бу аьлла.\nЦу хенахь лаьцна хиллачарна юккъехь вара Маршо радиоца къамел динчу Мусаитов Шайхин кIант а. Иштта дуьйцу цуо шайн доьзалехь хиллачух лаьцна.\nМусаитов Шайхи: „Цхьана Iуьйранна сахуьлучу хенахь чу лилхинера уьш. Тхан юьртара 5-6 вара уьш кхин а. Берриш а дIа а бигина уьш, тIе автоматаш хьежош. Зударий а, бераш а кхерош, кораш-неIарш схьа а диллина, цу шелехь уьш латта а беш. Лулахь Iаш болу массо а автрихой – лулахой а цецбохуш.\nЧохь мел йолу телефонаш а, компьютерш а дIаяхьнера цара. Юха цу буьйсанехь схьабахкийтира цара, цхьа лаца хIума дац я бехк бац, аьлла. Шаьш дIаяхьана хилла йолу массо а хIума а схьаюха елла цара. Амма хIинца а дIадирзина дац и хIума – я хIара бехке ву аьлла чу волла веза цара, я бехк бац аьлла цхьа бехказло яла еза.\nОлимпиадехь цхьаъ эккхийта гIиртина аьлла оьрсаша мотт тохар ду бахьана. Олимпиада мичахь ю, тхо мичахь ду? Тахана тхан лулахой, хIинцалца салам-Iалам долуш тхоьца тIекара хилла болу, хIинца тхоьга бисхила лууш а бац, букъ бетташ хуьлу уьш тхуна. ХIинца дуьненаюкъерчу массо а институцешка дIасадала кечдина кехаташ ду оха цу хьокъехь а, Виситица хиллачуьн хьокъехь а“.\nКхеташ ма-хиллара, цхьанна а хIуманна а бехке бац аьлла, оцу дийнахьехь дIахецнера полисхоша шаьш лийцина нохчий. Амма уьш бехке ца хилар иштта даздина ца кхайкхийра я меттигерачу а, я Оьрсийчуьрчу а хаамийн гIирсаша а, я Iедалхоша шаьш а. Цул совнаха, тахана а Iедалера цхьа а официала бехказло я къинтIера дахар кхаьчна дац шайга бохуш дуьйцу Шайхис.\nИ санна долу Iедалхойн агIор къепедацарш кIеззиг ца нисло Европехь бехачу вайнахаца. ХIинца дуьйна и санна болу хиламаш шайн тергонехь а латтош, цаьрца, эшахь, дуьненаюкъерчу адамийн бакъонашларйаран институцешка, кхелашка а йийла Iалашо ю Венехь дукха хан йоцуш кхоьллинчу нохчийн кхеташонан.\nШиIатийн дезачу Ашура дийнахь лелхийтарш дина Иракъехь. 40 гергга стаг велла\nТIемаш а санна, нах идор а ца хеда Дагестанехь\nГергарчу Малхбалехь визит йолийна Римерчу Папас Франсиска


АстрономияБиологияВоспитательная работаГеографияДиректору, завучуДоп. образованиеДошкольное образованиеДругоеИЗО, МХКИностранные языкиИнформатикаИсторияКазахский язык и лит.Классному руководителюЛогопедияМатематикаМузыкаНачальные классыОБЖОбществознаниеРусский язык и литератураСоциальному педагогуТехнологияУкраинский языкФизикаФизкультураХимияШкольному психологуЯзыки народов РФ Инфоурок / Начальные классы / Презентации / Презентация по чеченскому языку звук [Р], буквы Рр\nМукъаза зевне Аз [р], элп Рр. РРРРРРРР № слайда 2\nЛовзар :«Х1етал-металш» Болатан говр к1айчу кха т1ехула уьду, шена т1аьхьа 1аьржа лараш аюьтуш? Цхьа мас а, цхьа т1ам а бац, Амма аьрзунал чехка ю. Ща ара ма-хийцци, Седарчашна т1е и кхочу? (Ручка) (Ракета) № слайда 3\nРр № слайда 4\nР № слайда 6\nСу-ли-ма, лам а-ла. Су-ли-мас лам о-лу. Са-ла-му ла-ра. Са-ла-мус ло-ру. № слайда 8\nАвтор Батарова Зулай Aлиевна\nДБ-043623 Получить свидетельство о публикации\n20.04.2016 Просмотров: 148 Комментариев: 0 Сыныптан тыс жұмыс "Кім алғыр"\n20.04.2016 Просмотров: 134 Комментариев: 0 Әліппе "Ф ф дыбысы мен әрпі"\n20.04.2016 Просмотров: 120 Комментариев: 0 Презентация по чеченскому языку Звуки [й],[Э], буквы Ее\n20.04.2016 Просмотров: 160 Комментариев: 0 Әдебиеттік оқу пәнінен "Ақ кептер" ашық сабақ\n20.04.2016 Просмотров: 113 Комментариев: 0 Сыныптан тыс жұмыс "Егіздер сайысы"\n20.04.2016 Просмотров: 224 Комментариев: 0 104397410439721043970104396610439651043962


adidas Adizero Club g26837 - Маратонки - Спортни обувки - Деца | GoSport.bg\nРеф. Ном.: G26837\nМодел adidas Adizero Club g26837\nАрт. номер G26837\nПодобни модели Разпродажба Маратонки Спортни обувки Деца По активност Други Спортове Back to school\nДетски Маратонки Adidas Vl Court F36603\nNIKE STAR RUNNER 2 AQ3542-005\nAdidas AltaSport D96869


Вакансии сантехника в Бишкеке, вакансии, слесарь-сантехник, дежурный сантехник, Бишкек. Многонадо.net\nВакансии сантехника в Бишкеке. Вакансии: слесарь-сантехник, дежурный сантехник, Бишкек.


12/08/15 19:44 enough\nнехочуха 12/08/15 19:38\n12/08/15 19:38 нехочуха\nenough 12/08/15 19:35\n12/08/15 19:35 enough\nнехочуха 12/08/15 19:29\n12/08/15 19:29 нехочуха\nenough 12/08/15 19:27\n12/08/15 19:27 enough\nenough 12/08/15 19:25\n12/08/15 19:27 нехочуха\n12/08/15 19:26 нехочуха\nenough 12/08/15 19:24\n12/08/15 19:25 enough\nнехочуха 12/08/15 19:22\n12/08/15 19:24 enough\nнехочуха 12/08/15 18:54\n12/08/15 19:22 нехочуха\nenough 12/08/15 19:20\n12/08/15 19:20 enough\nнехочуха 12/08/15 19:06\n12/08/15 19:13 нехочуха\nenough 12/08/15 18:37\n12/08/15 19:06 нехочуха\n12/08/15 18:54 нехочуха\n12/08/15 18:37 enough\nнехочуха 12/08/15 17:43\n12/08/15 17:43 нехочуха\nenough 12/08/15 17:23\n12/08/15 17:23 enough\nнехочуха 12/08/15 17:06\n12/08/15 17:06 нехочуха\nMarlboro! 12/08/15 16:55\n12/08/15 16:55 Marlboro!\nнехочуха 12/08/15 16:51\n12/08/15 16:51 нехочуха\n<< 1 2  4 >> (4)


халат стелла жен. (тк. тиси) оптом и в розницу от производителя в Тамбове\n-Халат СТЕЛЛА жен. (тк. тиси) Тамбов\nХалат СТЕЛЛА жен. (тк. тиси) Тамбов\nХалат СТЕЛЛА женский (тк. тиси)


← История Стамбула. От Византия до Стамбула.\nИзборск достопримечательности и история. →\nБоголюбово монастырь и Храм Покрова на Нерли.


Джерри О’Хара (Gerry O'Hara) | Kino-pup.com\n1.\t 1992\t Шерлок Холмс: Происшествие у водопада Виктория\n2.\t 1985\t Горячая цель\n1.\t 1993\t Мумия жива\n2.\t 1983\t Фанни Хилл\n3.\t 1979\t Сука\n4.\t 1978\t Леопард на снегу\n5.\t 1964\t Игра для трёх неудачников\n6.\t 1961 - 1969\t Мстители\n1.\t 1989\t Призрак оперы\n2.\t 1979\t Сука


Яра-ма-йха-ху. Иллюстрация Элис Вудвард к книге Уильяма Рамсея Смита "Мифы и легенды австралийских аборигенов" (1932) | Bestiary.us\nЯра-ма-йха-ху. Иллюстрация Элис Вудвард к книге Уильяма Рамсея Смита "Мифы и легенды австралийских аборигенов" (1932) по-русскиThe Yara-ma-yha-who. Illustration by Alice Woodward for "Myths & legends of the Australian aboriginals" by W.R.Smith, 1932 in english\nАдрес статьи в интернетеАдрас артыкулу ў інтэрнэцеAdres artykułu w internecieАдрес статті в інтернетіURL of article: //bestiary.us/images/yara-ma-jha-hu-illjustracija-elis-vudvard-k-knige-uiljama-ramseja-smita-1930\nЭнциклопедия вымышленных существЭнцыклапедыя выдуманых істотEncyklopedia istot zmyślonychЕнциклопедія вигаданих істотEncyclopedia of fictional creatures, Яра-ма-йха-хуЯра-ма-йха-хуYara-ma-yha-whoЯра-ма-йха-хуYara-ma-yha-who, Вудвард, Элис (Alice Woodward)Вудвард, Элис (Alice Woodward)Woodward, Alice BolingbrokeВудвард, Элис (Alice Woodward)Woodward, Alice Bolingbroke


Гуашь "Поезд динозавров" 6 цв. Action! купить в Москве и Санкт-Петербурге - интернет-магазин детских товаров BABADU


Лерг диллина, кхане ларъеш Iа Эрмалойчоь\nСтигалкъекъа-бутт 03, 2018\nМила хир ву Эрмалойчохь премьер-министр?\nКхаарийдийнахь Ереванехь Республикан майдана гулделлачу халкъна хьалха протестан лидеро, "Елк" ("Некъ") фракцин лидеро Пашинян Никола охьабехкира тIаьххьара хиламаш, элира, Эрмалойчоьнан Республикан партин векалша дош делла, шаьш "халкъан кандидатехьа" кхаьжнаш тосур бу аьлла.\nЦуьнца доьзна, ша еарийдийнахь Къоман Гуламе гIур ву, шен кандидатура муха чекхйолу тергалдан, республиканхоша мел дош лардо хьажа, бохура Пашиняна. Цундела дийхира цо гуламхошка садаIар, эшначу хеннахь керлачу акцешна кийча хилар.\n"Кхана шайн бераш школашка дига. Ткъа аш, бераш, дешалаш, деша, кеч а лой, гIолаш! – Бохура лидеро.\nАмма тергонера хьал ма даккха, сема хила, Фейсбук ларъе, политикан хьоле хьаьжжина йохур ю кхдIайолу гIулчаш, аьлла бара кхайкхам.\n"Вай хIинца премьер-министран харжамашна кечамаш беш ду. Оцу дийнахь, кху беттан 8-чохь, гуламехь 250 эзар хилла а Iийр вац, 500 эзар вогIур ву кхуза", - дIахьедира Пашиняна.\nШинарийдийнахь Къоман Гуламехь 10 сахьт даьккхира Эрмалойчоьнна ханна премьер хоржуш. 53 кхаж оьшура чекхвала цхьаъ бен воцчу кандидатна, Пашинянна, мехкан куьйгалхочун гIента хаа. Амма 45 депутат бен ца хилира цуьнгахьа, ткъа массо а республиканхоша (56 стаг) духьал тесира кхаьжнаш. Оьшу\nЖамI а доцуш гуламе юхавеъначу Пашиняна кхайккхарх лаьттира нах буса сахиллалц. Лецна бара некъаш, метро, Iедалан хIусамийн неIарш, аьча некъ.\nСтигалкъекъа-беттан 8-чохь, 12 сахьт даьлча, юха а кхаьжнаш тосур бу Къоман Гуламо премьеран хьокъехь.\nКхаарин сарахь, республиканхошца дагавелира президент, премьер лаьттина волу политик Саргсян Серж. Цуьнца хилла къамел дирзича, Республикан партин декъан куьйгалхочо дIахьедира, шаьш, шен накъостий а, ша а, рогIерчу харжамашкахь тIетовр ду дукхахболчу депутатийн лаамна, аьлла.\nЭрмалойчоьнан конституцино бахарехь, цкъа чекх ца ваьлла кандидат рогIехь харжаме воккху ворхI де даьлча. Кандидат хила тарло парламентан кхоалгIачу декъо къастийнехь. ШозлагIа а иза чекх ца валахь, парламент дIасахоьцу, халкъо керланиг хоржу.\nСаргсян Сержа премьер-министран дарж каракхаьчна массех де а далале дитира, бахначу беттан 23-чохь. Урамашка нах баьржича, Пашинянца цхьаьна халкъ гIаьттича бира цо гIентара восса сацам.\nДепутатан цIийнах хьаьжча …


ГӀиокугӀ — Википеди\n48°10′35″ къ. ш. 5°09′06″ м. д.HGЯOL\nГӀиокугӀ (фр. Riaucourt) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ГгӀанд-Эст регионехь. Коммунан департамент — Лакха МагӀна.\nДозанашца йу Болонь (Лакха МагӀна), БгӀетене, ДагӀманн, ТгӀе (Лакха МагӀна).\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=ГӀиокугӀ&oldid=7826379»


Евроберто керла санкцеш кечйеш ю Оьрсийчоьнна дуьхьал\nГергарчу хенахь Оьрсийчоьнна дуьхьал сакцийн керла пакет кечъян дагахь ю Евробертана юкъахь йолу пачхьалкхаш. Уьш коьртачу декъана хьакхалуш хир ю Украинера хьал чолхе доккхуш дакъалоцуш йолчу компанех. Цунах лаьцна дIахьедар дина Германин канцлеро Меркел Ангелас.\nУкраинин малхбалехь чудаийтинчу кеманах лаьцна олуш, Меркела дIахьедар дира «цу регионехь хуьлучуьнан бохаман гайтам бу иза» аьлла. Украинехь хуьлург бахьана долуш резолюци тIеэцна Еарин дийнахь Европарламенто.\nЦу тIехь депутаташа кхайкхам бина Оьрсийчоьнан куьйгалхошка Украинин Малхбалера хьал машарца дIанисдар Iалашонца Киево кечйина план буьззинчу барамехь кхочушяхьара аьлла. Европарламентан депутаташна хетарехь, Евроберто керла санкцеш кхайкхо еза Москохна дуьхьал, энегетикан секторах хьакъалуш йолу.


ТгӀонсанж — Википеди\n47°06′46″ къ. ш. 3°03′11″ м. д.HGЯOL\n▲398 стаг (2019 шеран 1 январь)\nТгӀонсанж (фр. Tronsanges) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта БугӀгунди — ФгӀанш-Конте регионехь. Коммунан департамент — НьевгӀ.\nДозанашца йу Беф (коммуна), Сен-Леже-ле-Пети, Шамву, Шольнь, ЖегӀминьи-суьгӀ-ЛуагӀ, Ла-МагӀш.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=ТгӀонсанж&oldid=7846122»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2022, 8 февраль, 08:28.


Кхойтта - дейтта шо хьалха Нохчийчохь, бен-бен цIерш а йолуш, тIемаша харц тIеIаткъам бинчу, де эшначу берашна гIо деш масех "приют" олу берийн хIусмаш хилла.\nКарарчу хенахь церан терахь кхойтта-дейттанне хьалакхаьчна.\nКегийра адамаш тIелоцу, церан тидам-терго йо кхерчаш дебар гIайгIане белахь а гайтам бу аьлла хета берийн, церан дай-нанойн хьал-таронаш гойтуш.\nХIун хьашт-дезарша луьсту, муьлха халонаш къарйо берийн цIийнашкахь (приюташ, реабелитацин центарш олу царех) къахьоьгучура, муьлхачу чолхечу хеттаршна жоьпаш лоьху бераша а, церан дай-наноша а?\nЦу а, кхечу а хеттаршна жоьпаш каро къамелаш дина оха могIарера боцчу белхошца.\nЦарех цхьанца нисделла хIара. Цхьа кIадбоццу хIума а юьхьар а лоций Iедалан балхахь болчарна тIеIаткъкам бо дела, цIарца ца юьйцу ас сайца дагардийцинарг.\nУггар халаниг хIун ду берашца бечу балха тIехь? Цу хаттарна тIера доладелла тхан къамел.\nБелхало: «Уггар халаниг дера ду цу берийн дай-наной шаьш лаца йогIу меттиг дIа лацар, шайн бераш кхетош-кхторехь. Уггар коьртаниг и ду. Стенна аьлча оха болх барх кхачо ца хуьлу. Тхуна цу дай-наношкара гIо деза.\nОьрсийн бераш долчу меттигашка а вахана ахь ладоьгIча, тхуна гучудолург ду, церан дай-наной хуьлу орца доьхуш бераш гал ца довлуьйтуш гIо дахьара бохуш.\nТкъа Нохчийчохь мелхо а орца доьхурш бераш ду, шайна цIахь даха лаьара, шайн гергарниш лартIа балабахьара бохуш.\nИ ду-кх тхуна халаниг - и да-нана тхойца цхьаьна болх бан кийча цахилар. Бала болуш а дац. И тамашена хIума а ду.\nМасийтта шарахь оха кхиош хилча цунна тхо а кIордадо. 17 шо долчу кхиазхочунна новкъа догIу шен бен цахилар. Ша цIахь хуьлийла лаьа цунна, шен бала болуш стаг хуьлийла а лаьа. Мел дика оха уьш лелийча а шайн да-нана, хIусам, кхерч ма беза царна…\nМаршо радио: Кху заманан цхьана боццачу муьран лазам буй те иза? Кхана –лама и эшам хилла доьзалш лахлур бу, я хир а бац ала дегайовхо юй?\nБелхало: «И ала сатийсам кIезиг бу, мелхо а и сингаттам гIуллакх кIарглуш гена дала а сахьт дац. ХIунда аьлча хьалха хIинца долу хIумнаш аьттехьа а дацара.\nЦу хенахь, тхо болх бан дуьйлалуш, тIамо Iовжийна, Iадийна, эшам хилла бераш дукха дара, бакълена а гIо-накъосталла оьшуш.\nТкъа хIинца да-нана галдаьллий, чубаха хIусам йоцушший, болх-некъ боцушший дукха бу. Тхан берийн дай-наной балхахь бац. Ах сов берийн чубаха хIусам яц. Бакълена а Iедалера гIо оьшуш ду царна».\nБерийн хьокъехь, цара тахана ловчу халонех дийцинчу белхочунна хетарехь уггар хьалха Iедалан хьукхмат-урхаллаша гIоьналлин куьг кховдо хьакъдерш бара, дан амал цахиларна, Iедалан кхерчашка шайн доьзалхой а дIа белла, гIийла дуьне дууш, хене бовлуш болу бахархой.


Вужи (Луара) — Википеди\nВужи (фр. Vougy (Loire)) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Овернь — Рона — Альпаш регионехь. Коммунан департамент — Луара. Дозанашца йу Нанда, Кутувр, Перре (Луара), Роан, Мабли (Луара), Бриеннон, Пуи-су-Шарлье. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Вужи_(Луара)&oldid=5158879»


Ле-ТгӀонше (СагӀта) — Википеди\nЛе-ТгӀонше (фр. Le Tronchet (Sarthe)) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Пеи-де-ла-ЛуагӀ регионехь. Коммунан департамент — СагӀта.\nДозанашца йу Ассе-ле-ГӀибуль, МезьегӀ-су-ЛавагӀден, Сен-Жан-д'Ассе, Сен-МагӀсо (СагӀта).\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Ле-ТгӀонше_(СагӀта)&oldid=7814792»


Балахоновски — Википеди\n44°46′37″ къ. ш. 41°46′47″ м. д.HGЯOL\n1866 шеран 20 октябрь\n↗4443 стаг (2010)\nБалахоновски картан тӀехь\nБалахоновски (оьрс. Балахоновское) — Российн Федерацин Ставрополан мехкан Кочубеевскан кӀоштан юкъа йогӀу эвла.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Балахоновски&oldid=4563567»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2020, 30 январь, 03:35.


Оьрсийчоь -- "Кура ву оьрсий хиларна" сахьт довзуьйтуш церемонехь дакъалоцуш ву Депардьё Жерар. Москох ,ГIура-бутт, 2014\nРПР-ПАРНАС –Оьрсийчоьнан Республикан парти – Халкъан маршонан парти - ша цхьаъ бен яц ала мегар ду, Оьрсийчохь Iедалшна оппозциехь йолу парти. Иза, хууш ма-хиллара, кхуллуш жигара дакъалаьцна вара Москох вийна волу политик Немцов Борис. Кху деношкахь шена кхоьллина рогIера эладит бакъ цахиларх лаьцна дийца дезачу хьоле хIоттийна юха а РПР-ПАРНАС.\nОьрсийчоьнан зорбан гIирсаша дийцарехь, РПР-ПАРНАС лууш ю Францера карзахваьлла лела актер Депардьё Жерар Омск областан губернаторан харжамашкахь дакъалаца хьалхататта. Цара дийцарехь, цу тайпа дIахьедар динарг ву цу партин декъашхо волу Омскерчу регионан ПАРНАС-ан декъан куьйгалхо Басов Игор.\nАмма шайна иза зорбанан гIирсашкара бен хезна дац, шаьш толлур бу и хаам элира ПАРНАС партин куьйгалхойх цхьаъ волчу Яшин Ильяс.Цо дийцарехь, иза баккъалла а тIеэца мегар долуш хIума дац. -Иза цхьаммо йина вон забар ю, тхан жигархочо йина, я иза тхо сийсаз дан гIерташ болчу наха даржийна эладит ду, - элира Яшина.\nИза официалан сацам хуьлила дац. Шаьш кандидат хоржийла дац, Францехь ял цаялархьамма 2013-чу шарахь Оьрсийчоьнан паспорт схьаэцна волу стаг бохуш вара Яшин.\nМерзликин Константин а ву ПАРНАС партин куьйгалхойх цхьаъ. Цуьнан кхин цхьа верси а ю, Депардьё шаьш хаьлхатетитина аьлла эладит даржоран. Мерзликинна хетарехь, иза Iедалан векалша леррина дина ду харжамашкахь шайна дуьхьал йолчу партин кандидаташ харжамашна юкъара баха.\nБасовс дина боху дIахьедар зорбане даккхина Оьрсийчохь лоручу «Коммерсант» газето. Цуьнан дешнаш а далийна «Коммерсанто». Цо дийцарехь, Депардьё актер хилла ца Iаш, бизнесхо а ву. Омскехь инвестицеш ян аьтто болуш ву аьлла хета иза Басовна.\nКоммерсанто дийцарехь, Басовс кехат дахьийтина Депардьёга Гезгмашин-беттан 13-чу дийнахь Омскехь хир болчу губернаторан харжамашкахь дакъалаца аьлла.\nДепардьёс цкъачунна хаам цабина ша Оьрсийчохь политикана юкъаваха дагахь хиларх лаьцна.\nХууш ма-хиллара, Францера актеро дуккхазза а дIахьедарш дина ша Оьрсийчоь езаш ву бохуш, Путин Владимира шена ши шо хьалха Оьрсийчоьнан паспорт деллачул тIаьхьа.\nДепардьё сих-сиха гора Путинна юххеваьлла. Цунна чохь ваха хIусам елла Соьлж-ГIалахь Кадыров Рамазана. Делахь а, официалан кепара Депардьё вехаш ву Белгерчу Нечин гIалахь.\nДIабаханчу баттахь Депардьё Жерара оьрсийн ницкъ хилар хесташ дIахьедар дира Францехь Iовдал санна лечулла Оьрсийчоьнна дуьхьа вала кийча ву ша аьлла.


0°24′ къ. ш. 37°51′ м. д.HGЯOL\nХӀокху терминан кхин а маьӀнаш ду, хьажа Кени (маьӀнаш).\nШатлакхан Илли: «Ee Mungu Nguvu Yetu»\n12 декабря 1963 (Йоккха Британех)\nсуахили а, ингалсан а\n582 650 км² (46-гӀа дуьненахь)\n▲44 037 656 стаг\n41,36 млрд. долл. (92-гӀа)\n▲ 0,519 (лахара; 145-гӀа меттиг)\n+254 (+005 Танзанера а, Угандера а)\nКени (суахили а, инг. а Kenya), официальни цlе — (суахили Jamhuri ya Kenya, инг. Republic of Kenya) — Африкин пачхьалкх ю.\nBNF: 11882655r · GND: 4030236-2 · ISNI: 0000 0001 2353 0985 · LCCN: n80061011 · NDL: 00565510 · NKC: ge129567 · NLA: 35267152 · LIBRIS: 150221 · SUDOC: 026612461 · VIAF: 128920262\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Кени&oldid=6074531»


Абаза культура а-Фестиваль акIвшуштI | Абаза Къраль\n> Library > ARTICLES > Абаза культура а-Фестиваль акIвшуштI\nАуи абаза уарадква ранкъвакъвра «Асквш абаза ашва» йахъыцIуа ахвысквша йадахIвуата йадгалазлуштI.\nСентябрь а 16 йгьи а 17 рагIан Черкесск апны абаза культура а-Фестиваль акIвшуштI. Афестиваль адызгалуа культура дыррала а-Дуней абаза-апсуа адкIылара «Алашара» ракIвпI.\nЙцIыхъвахауа ажвасквшапхьадзараква руацIа адуней ауыжвгIанчIви жвлара-политика аъаща КIавкIаз аугIахъаква рпхыцIа апны йгвыгIвмыгIву ащтаква гIаннажьуан. Ауат агвыгIвмыгIвраква абазаквагьи апсуаквагьи йгIарыдсылуан: араса йанхIхIвара Апсны йгьи Россия йыртабзазауа аугIа йырхъазымкIва агIвымакъральква йыртабзазаквауа рунашвагьи гIацIанахIыркIитI – Трыквшта, агIарып къральква, Европа акъральква йыртабзазауа амхIаджьырква ртынхаква. ХъатакIла йгIауахвырквын, КIавкIаз аугIахъаква рхъамаль рзыбахуата йрылшауа гьмачIым. Аправительстваква уахьчIвала аугIахъа культура жвлара организацияква ргIаныршара йацыркIитI. Абараса Къарча-Черкес аправительства аунашвала араъа Абаза район гIандыршатI. Апсны ахъахвитра адуней акъральква йацыркIтI, ауи амщтахь сквшкъомкI руацIа ареспублика абзазагIвчва зтаз аэкономика йгьи ашта блокада йгIалцIхуа йалагатI. Трыквшта апны КIавкIаз аугIахъаква (амхIаджьырква) ркультураква акъраль акультура йаланакIуата штшауацIырхуаш амальква рзыгIандыршитI.\nАбарат йрапшу агIаншара гвырбзигаква йгIарпшIагылитI аглобализация амыгIвхъгаракви зщапIы багъьам адуней аэкономики. КIавкIаз апынгьи анахьанат аштаква рпынгьи чкIвынргIа нхарта рмауата акытква йыртыцIхитIта акъалаква йырталитI. Ауипхьадза акытква злащаквгылу ажвлара цIасква алпIлитI. Акъалаква рпны ауат рцIасквагьи, рыбызшвагьи, датшата йухIвушызтын, ругIахъа культура рчвыдзуата рбзазара тшапсахитI. ЙгIважвахуз асквшышв агIан абарат агIаншараква рыцIа йльальата йакIвшазтIхIва ужвы азаман уыла йгIацIахуата рыцIа йласхатI.\nА-Дуней адкIылара «Алашара» анхара адгалра щатата йазалуа ари акIвпI: абазакви апсуакви рпахь змагIны дуу ахачIвква гылапI – аугIахъа тшдырра тшгIащтIнахта ажвлара ркъару бзазара шIыц гIаннаршауата дахIврала йщаквгылныс. Абари акIвпI абаза культура а-Фестиваль задыгIгалуа, «Астоль гьажьы» ауатыкв йтахIцIауа ауысква ззынархазлуш. А-Фестиваль апрограмма йаланакIуата хвысквша руацIа «Асквш абаза ашва» анкъвакъвра йалаз абаза ршIыйара гвыпква рконцерт акIвшуштI.\n«Астоль гьажьы» анакIвшауа асхъан абазаква, апсуаква, адгьа-апсуа гвып йаланакIуа анахьанат аугIахъаква ртурых, рцIасква, рхабзаква руысла а-Дуней адкIылара «Алашара» анхара агIарбараква хIрылачважварныс, аугIа йдхIырдырныс хIгвыгъапI.\nХIуыжвгIанчIвиква цхърагIарата йырзалныс акIвпI ари афестиваль задагIгалуа: рбзазара нашх лашара аланацIаныс, агвыргъьара гIаншараква йрылахIаныс, агвлачва рдахIвраква рыцагIвыршауата, ргIвычIвгIвысагIа йалахIауата тшырпсахныс, чкIвынргIа угIахъа тшдырра рымата тшырзадкIылуа йаъазларныс, ругIахъа цIаскви ахабзакви рмагIны рдыруата йынкъвыргауа йгIадзынгылырныс.\nкультура дыррала а-Дуней абаза-апсуа адкIылара «Алашара» а-Президент\nА-Фестиваль адгалра аплан\nАуи гIвымшкI гIацIанакIитI:\n1.\tСентябрь а 15 – асасчва йырпыралта йандыргIалуаштI.\n2.\tСентябрь а 16 асахIат а 11 йгIашIарышвта а 15-дза – «Абаза феномен: Россия апынгьи агIвымакъральква рпынгьи» темала столь гьажьы адыргалуаштI.\n3.\tАсахIат а 18 йгIашIарышвта а 21-дза – «Асквш абаза ашва» аюбилей гала-концерт акIвшуштI.\n4.\tCентябрь а 17 – КъарчачкIвын район йаланакIуа Красна Восток (Гвымлокт) апны йазалху культура программа акIвшуштI:\n– асахIат а 9 – ауаъа йцуш агвып Черкесск йтыцIта йджвыквылуаштI;\n– асахIат а 11 йгIашIарышвта а 13-дза – КъарчачкIвын район апшдзартаква тшрыхадыргIвазуштI;\n– асахIат а 15 йгIашIарышвта а 17-дза – «Астоль гьажьы» йалакву йгIвбахауа ралачIвара акIвшуштI;\n– асахIат а 18 йгIашIарышвта а 21-дза – Красна Восток акультура тдзы апны «Асквш абаза ашва» аконцерт йгIвбахауа ахъвы акIвшуштI (Агала-концерт апрограмма йаламшваз анкъвакъвра апхъагылагIвчвагьи араъа йадыргалуа апрограмма йалазлуштI);\n5.\tАсахIат а 22 – агвып Черкесск йгIацапахуаштI.\n6.\tСентябрь а 18 – асасчва нардасхуаштI.


Чили — Википеди\n37°56′ къ. ш. 72°20′ м. д.HGЯOL\nХӀокху терминан кхин а маьӀнаш ду, хьажа Чили (маьӀнаш).\nиспан. República de Chile\nДевиз: «Por la razón o la fuerza\n(испан. Бакъонца я ницкъаца)»\nШатлакхан Илли: «Himno Nacional»\n1810 шеран 18 сентябрехь (Испанех)\n756 950 км² (37-гӀа дуьненахь)\n• Мах хадор (2017)\n▲17 789 267 стаг\n• Шадерг (2019)\n507 млрд долл. (42-гӀа)\n27 058 долл.\n▲ 0,843 (чӀогӀа лакхара; 44-гӀа меттиг)\nЧилин песо (CLP,код 152)\nЧи́ли (испан. Chile, официалан цӀе — Респу́блика Чи́ли (испан. República de Chile [reˈpuβlika ðe ˈʧile])) — Къилба Америкин къилба-малхбузера пачхьалкх, дӀалоцу Тийна океанан а, Андашна а юкъара еха готта лаьттан аса.\nМалхбузехьа Тийна океан ду, малхбалехьа доза ду Аргентинаца, къилбаседехьа — Перуца, къилбаседа-малхбалехьа — Боливица.\nЧили бердйистан аса ю 6435 км йохаллехь, эксклюзиван бакъо ю уллехь лаьтта хӀордан аренан, цунах олу Чилин хӀорд, цунна чуйогӀу йиъ область: мехкан хиш (120 827 км2), уллера зона (131 669 км2), юкъараяьккхина экономикин зона (3 681 989 км2), бердаца йолу континентан шельф (161 338 км2).\n2.1 Испанин колонизацин мур\n2.2 Маршонан мур\n2.3 Альенден хийцамаш а, Пиночетан контрхийцамаш а\n3.2 Кхочушдаран Ӏедал\n3.3 Законаш кхолларан Ӏедал\n3.4 Суьдан система\n3.5 Политикин партеш\n4 Административан йекъайалар\n5 Географин хьал\n7 ТӀеман ницкъаш\n9.2 Этносан хӀоттам\n9.4 Адаман дахаран юкъара барам\n13 Хьажа кхин а\nЭтимологи[нисйе бӀаьра | нисйе]\nИсторика де Акоста Хосес ма-дийцара, «Chile» бохург кечуа маттахь «шийла» я «доза» бохург ду. Кхечу версица иштта олура Чилин махкарчу коьрта тогӀенах.\nКоьрта йаззам: Чилин истори\nЧилин истори йолало оцу регионе нах хевшинчул тӀаьхьа 13 000 шо гергга хьалха.\nИспанин колонизацин мур[нисйе бӀаьра | нисйе]\nИспанхой Чилин къилбаседа декъе чубаьхкале, цигахь дехара индихойн къаьмнаш кечуа а, аймара а, юккъерчу декъехь — мапуче, къилбехахь — алакалуфаш, яганаш, она.\nXIII бӀешо чекхдолуш — XIV бӀешо долалуш Чилин къилбаседа дакъа (Мауле эрк тӀекхаччалц) схьадаьккхира инкаша. Мауле эркан къилбехьа мапучен тайпанаш къар ца делира инкашка, чӀогӀа дуьхьало йира цара.\n«Перун хроника» жайнин хьалхара дакъа, (1553)\n1535-50 шерашкахь испанхойн конкистадораш схьайоккху Чилин бердйист 40° къ. ш. гергга, цигахь кхуллу масех гӀала: Сантьяго, Нуэва-Эстремадура, Консепсьон, Вальдивия. Къилбаседа кӀошташ, цигара бахархой марзбелла бара инкашна куьйга кӀела Ӏан, испанхоша къарйира атта. Мапуче бехачу кӀошташкахь испанхой къилбехьа гӀертар тӀемаш бан безаш хуьлура.\nде Сантильян Фернандо ву 1558 шарахь Чилехь юкъаяьккхинчу гӀараяьллачу Сантильянан йолан[es] (испан. Tasa de Santillán) автор. Уьш дара испанхойн а, мапуче а къаьмнашна юкъара юкъаметтигаш нисъен дуьххьарлера законаш. Уьш хӀиттийнера бахархой кхалхар бахьнехь кӀезиг бисарна а, испанхой индихошца тӀех гӀуо хиларна а.\nКолонизаци йолалуш Чилин махкахь вехара 1 миллион гергга стаг, 1590 шеран гергахь индихойн барам охьабелира 549 эзаре кхаччалц, тӀемаш, цамгарш, лайн белхаш бахьнехь.\nИспанхошна ца карийра Чилехь алсама мехала металлийн маьӀданаш, колонизаци йирзира юьртабахаман амале, XVII—XVIII бӀешерашкахь испанин къиечу Эстремадура провинцера а, кхин баскийн а мухажираш чубаржар бахьнехь.\nЧилин юккъерачу декъехь Ӏаламан хьолаш тера дара испанерачух. Цигахь ден долийра кӀа, мукх, кӀуомал, кемсаш. Иштта лелон долийра бежнийн а, уьстагӀий а.\nXVIII бӀешарахь доккха маьӀна хилира цӀеста даккхаран. Иштта, колонин муьрехь бух биллира таханлерачу Чилин экономикин.\nОцу муьрехь къаьмнаш иэн доладелира. XIX бӀешо долалуш метисаш бахархойх 80 % гергга бара.\nМаршонан мур[нисйе бӀаьра | нисйе]\nКоьрта йаззам: Чилин мур\nXIX бӀешо долалуш (1810—1823) Бернардо О’Хиггинс а, Родригес Мануэль а коьртехь волуш чилин къомо Испанин колонин Ӏедалах маршо яьккхира.\n1837 шарахь Чилин а, Аргентинан а Боливин а, Перун а дуьхьала аьтто болуш хилла тӀом, Хьалхара а, ШолгӀа а «тийнаокеанан тӀемаш» Чилин ло гӀоле хьал Къилба Америкин малхбуза бердйистехь. XIX бӀешеран юккъехь Чилин цхьа могӀа нах хевшина меттигаш кхоьллира Германера мухажираш.\nЧилин ШолгӀа дуьненан тӀом болабаллалц хилла кхиамаш боьзна бара хьалха селитра а, цӀеста а даккхарца, цул тӀаьхьа баккха болийра кӀора, даккха долийра дети. Пайден маьӀданаш даха долоро хаъал айира Чилин экономика.\n1927—1931 — Карлос Ибаньесан диктатура. Диктаторан урхаллин хьесапаш Ибаньеса иэн дора социалан демагогица, гойтура ша гӀийлачу нехан агӀонча а, олигархин мостагӀ а, цунах олура «Керлачу Дуьненан Mycсолини».\n1931 — демократи юхахӀоттийна, президентан харжамаш хилла.\n1932 шеран июнехь аьрру эпсарийн хунтас харцам бина, вожийра демократица хаьржина президент, кхайкхийра Социалистийн республика Чили кхоллар, амма иза 12 дийнахь бен ца лаьттира.\n1932 шеран октябрехь — демократи юхаерзийна, президентан харжамаш хилла. Цул тӀаьхьа 40 шо сов — демократин кхиар.\n1938—1952 — Ӏедалехь ю аьрруцентристийн правительство.\n1952—1958 — хилла волу диктаторан Ибаньесан демократица хаьржина президентан урхалла.\n1964 шеран президентан харжамашкахь туьйлира шен хийцамийн «Маршонан хьолашкара революци» программица Керсталлин-демократин партин (КДП) корта Фрей Монтальва Эдуардо. Аграрийн хийцамаш, пачхьалкхо цӀеста схьаэцар (пачхьалкхо схьаийцира цӀеста доккху предприятийн 51 % акцеш).\nАльенден хийцамаш а, Пиночетан контрхийцамаш а[нисйе бӀаьра | нисйе]\nКоьрта йаззамаш: Сальвадор Альенде, Чилера 1973 шарахь хилла тӀеман харцам, Аугусто Пиночет\nУггаре бес-бесара мах хадабо 1970—1988 шерийн муьро, иза боьзна бу президентан Альенде Сальвадоран правительствон гӀуллакхца а, инарла Пиночет Аугустон тӀеман хунтан хийцамашца а.\nСальвадор Альенде ГДР маркин тӀехь\nКоьртехь хаьржина (амма абсолютан дукхалла ца хилира) президент Альенде Сальвадор волу, Ӏедале блок «Халкъан марталла» (цхьаьнатоьхна аьрру а, аьрруцентристийн а партеш, кхолламаш) еиначул тӀаьхьа, 1970—1972 шерашкахь махкахь бира аьрру блокан цхьа комплекс социалан-экономикин хийцамаш: предприятеш а, банкаш а къоме ерзор, аграрийн хийцамаш, социалан программаш кхочушъяр, белхалошна гӀоле долчу агӀора белхан законаш хийцар. Оцу хенахь зийра пачхьалкхан экономикин компьютеран урхалла (проект Киберсин), хилира ийна жамӀ юханехьа йолу зӀе меллиша хиларна. Альенден политика Ӏоттаелира консервативн финансийн, промышленностан а, латифундин а гуонийн кхуьучу дуьхьалонца махкан чоьхьахьа а, кхечу мехкийн корпорацийн Ӏаткъамца арахьа а. Цуо кхачийра экономикин халонашка, тӀаккха цунах хилира экономикин бохам. Лакхара инфляцис а, сурсатан къоьлло а айира социалан Ӏаткъам, цуьнца цхьаьна аьтту оппозицин ахчанех йира забастовкаш, урамашкахь низамаш дохийра, аьтту терроризм йолаелира. Ражах зие хиллачеран а, гӀурт юкъахь беллачеран а барам хууш бац.\nЭкономикин хьал кхин а иэшийра, америкин а, дуьненаюкъара а яккхийчу банкийн агӀора, Чилин йина кредитан бойкото. Президент Альенден гуттаренна а Ӏаткъам бора цхьаьна агӀора аьррурадикалаш, цара сиха хийцамаш бие, дехьадовла арахецар къоме ерзорна тӀиера капиталистийн доларниг юьззина экспроприаци яре; ткъа кхечу агӀора — аьттушан, цара бохура хийцамаш сацабие, йита кхайкхийна социалан гарантеш.\nЧилин дерриг чоьхьара сурсат шарахь хийцадаларан процент\nЦТУ финансаш латтийра оппозицин массийн хаамийн гӀирсашна, политикашна, кхолламашна, гӀо дира кампанин махкара хьал эрча доккхуш. Альенден правительствос доху законаш чекх ца довлийтара «Халкъан марталлин» юкъара йоцучу парламентан дукхалло. Парламентан харжамаш 1973 шеран мартехь тӀечӀагӀдира йукъаралла екъаялар. 1973 шеран 26 майхь Лакхара Суьдо бехке йира Альенден раж махкара законаш дохадарна. 1973 шеран 22 августехь Къоман конгрессо тӀеийцира резолюци, цуьнца правительство законехь яц аьлла кхайкхийра, Альенде бехке вира конституци йохаярна. Факт хилира, «Барто» кхойкхура тӀеман ницкъашка Ӏедалан дуьхьала бовларе, уьш «законан новкъа боллалц». Оппозицин дацара Альенде Ӏедалера дӀаваккха оьшу 2/3 дакъа аьзнаш. 1973 шеран сентябрехь пачхьалкхан Ӏедалан агӀо сецира.\nЛакхара инарлатето сацам бира тӀеман харцам бан. Харцам беш президентан гӀала йоккхуш Альенде Сальвадор вийра (ширачу хаамашца) я ша шен вийра (и верси елира 2011 шарахь Альенден дакъа схьадаьккхина теллинчул тӀаьхьа). Махкахь хӀоттийра Правительствон Хунтин коьртехь инарла Пиночет Аугусто волу диктатура.\nПиночет Аугусто а, Киссинджер Генри а, 1976\nКонституци лелар сацийра, дӀасахийцира Чилин Къоман Конгресс, законехь йоцуш кхайкхийра ерриг аьрру а, аьрруцентристийн а партеш а, кхолламаш, Халкъан марталлин юкъайоьдурш а, ца йоьдурш а, ца магийра Белхалойн марталлин профцентр (CUT), хӀаллакйира Киберсин проект, аьтту партийн болх «сацабар» кхайкхийра, ткъа 1977 шарахь иштта маггане а ца магийра. ТӀаьхьа кхоьллира керланаш, тӀеман ражан тергонехь йолу можа профсоюзаш.\nХарцам бича хӀоттийна официалан хьал («Гуо лаьцна хьал»), лаьттира 11 сентябрал тӀаьхьа баттахь. Оцу муьрехь Чилехь вийра 30 эзар сов стаг.\n1990 шарахь Чилехь — АЦШ кховдийначу методикца — кхоьллира «Бакъ долчун а, маслаӀатан а комисси», цуо болх бира шарахь (зие хиллачеран дехаршца бен доцуш). Комиссис листира 4500 гергга диктатуро зулам диначеран гӀуллакхаш. Шерца доза тоьхна Комиссин хан йоцуш, Комиссин лимит елира шен таронашца 1978 шарахь Пиночет Аугустос тӀеэцна Амнистех Законаца, цуо суд ян йиш ца лора харцаман муьран дукхаха долчу зулмашна. Иза бахьнехь Комисси хӀинца а емал еш ю аьрручеран, либералийн, профсоюзан, бакъоларъярхойн кхолламийн агӀора.\n2004 шарахь президентан Лагосан омарца кхоьллина Политика бахьнехь лецначеран а, ницкъ баран а гӀуллакхийн комиссин белхан жамӀашца баллалц долу пенси делира 28 эзар сов стагана, оцу я кхечу агӀора тӀеман хунтан урхаллех лацар а, ницкъбар а бахьнехь зулам хиллачарна.\nӀедалан мостагӀий хӀаллакбар дӀадаьхьира мехкал арахьа а. ГӀараелира политикин эмигранташ дӀабоху Операци «Кондор», иза йира Къоман талламан урхалло (ДИНА), Латинан Америкин кхечу диктатурийн баха гӀуллакхашца цхьаьна. Масала, «Коломбо» операцино «Чилера араваьккхина» 119 стаг вийра. Цуьнца цхьаьна Пиночетан ражо европин ультрааьтточаьрца оцу гӀуллакхна юкъаметтигаш латтийра.\nИнарла Пиночетан урхаллин мур политикин агӀора гражданийн а, политикин а бакъонаш, оппозици къиза охьатаӀъяран бух тӀехь яра. Репрессеш, лецарш, ницкъбар лаьттира диктатура чекхъяллалц. ГӀараваьллачех репрессин кӀела вахнарг вара Чилин йишлакхархо-бард Хара Виктор.\nПиночета политикин тӀаьхье бахархойн социалан-экономикин бахаман къийсаме болх бу. Аьрручарна хетарехь, хаъал юхаяьлла правительство болийна неолибералан контрхийцамаш бахьнехь (хийцамашна юьххьехь мехаш айаделира цхьаццанхьа 18—20-за, ткъа коьрта дааран сурсаташна, масала, бепиг, шура, жижиг, — 4-10-за[к 1]), иза бахьнехь тахана 20 % гергга бахархой (официалан хаамашца) беха къоьллехь, ткъа приватизацех пайда эцна ша диктаторо, цуьнан доьзалша, кхин ражан гӀуллакххоша.\nАьттучара а, неолибералийн авторша иштта хиламийн интерпретаци къовсаме юьллу, ткъа тешаллин балабо Пиночетан экономикин политикин куьйгаллица бина болу ладаме экономикин кхиамаш. Тахана Чилин ю уггаре эффектан экономика ерриг Латинан Америкехь, адаман потенциал кхиаран индексца лаьтта 44-гӀа меттигехь, юкъайоьду чӀогӀа лакхара адаман потенциал йолчу мехкашна. Transparency International рейтингца мехкан кхин а ю уггаре лахара коррупцин тӀегӀа — 2013 шарахь 20-гӀа меттиг.\n1978 шарахь МХГӀ цензура мела а лагӀъелира цхьаццанхьа магийра «дуьхьала йолу эфир» радиохь а, телевиденехь а. 1980 шарахь махкахь тӀеийцира керла конституци, амма юьззина иза юкъаяккхар дӀатеттира 1988 шо кхаччалц. 1988 шарахь Чилин ерриг исторехь ца хиллачул йоккха протесташ а, АЦШ Ӏаткъам а бахьнехь, Пиночет реза хилира диктатура йисаран плебисцит ян. Плебисцит йолаялале бакъо елира болх бан аьтту партешна (фашистийн партеш де-факто яра Чилехь диктатура йолуш а, массо партешна болх бан ца магийтана доллушехь). 1988 шеран 5 октябрехь Пиночет ийшира плебисцитехь, ткъа цуо гулйина Къоман кхерамазаллин кхеташоно тӀе ца ийцира диктаторан лаам, тӀе ца иэцар плебисцитан жамӀаш, керла харцам бар. 1989 шарахь Чили дехьаелира демократин урхалле, хилира харжамаш, цигахь туьйлира диктатуран оппозици блок «Демократин партийн коалици». 1990 шарахь Керсталлин демократи блока кандидат Патрисио Эйлвин дӀалецира президентан дарж.\nГовзанчаша, 1980 шеран конституцин бух тӀаьхь, мах хадабо Чилин пачхьалкхан-бакъонан хӀоттаман демократин а, диктатуран а юкъара компромисс санна, хӀунда аьлча цунна чохь ю гражданийн Ӏедалан эскарна терго ян таронан доза туху механизмаш, цуо ло преференцеш хилачу тӀеман ражан гӀуллакххошна.\nАналитикийн хаамашца, хӀинца Чилис боккху 1-ра меттиг конкурент хила таро хиларан интегралан гайтамца Латинан Америкин мехкашна юкъахь (27 меттиг дуьненан рейтингехь), юкъайоьду хӀума иэца таро хиларан рейтингехь ткъе итт мехкан; рейтинг-агенталло Standard & Poor's риск-мехкийн классификацехь елла лакхара A категори.\nПолитика[нисйе бӀаьра | нисйе]\nХьажа иштта: Чилин арахьара политика\nКонституци[нисйе бӀаьра | нисйе]\nЧилехь лела 1981 шеран 11 мартехь референдум йинчул тӀаьхьа тӀеэцна Конституци. Конституцин чудиллира Пиночета кхин а 8 шарахь урхаллехь вуьсур хилар, ткъа конституцин дукхаха йолу нормаш совцийра 1990 шо кхачале.\n1988 шарахь референдуме даьккхира Пиночетан урхалла дӀадахьаран хаттар. Пиночет ийшира, кхайкхийра керла президентан харжамаш 1989 шаран.\nКхочушдаран Ӏедал[нисйе бӀаьра | нисйе]\nПачхьалкхан корта — президент, изза — правительствон корта. Хоржу бахархоша 4 шаран, юха харжа бакъо а йоцуш.\nПрезидентан бакъо ю векалш, правительствон декъашхой хӀитто, билгалбаха Лакхара а, Апелляцин а суьдийн декъашхой, дерриг тайпана тӀеман ницкъашна баьччаш хӀитто, Къоман полицин хьаькам хӀотто. Иштта президентан бакъо ю законаш юкъа а дохуш, парламенте уьш тӀеэцаре кхийдор.\nЗаконаш кхолларан Ӏедал[нисйе бӀаьра | нисйе]\nЛакхара законаш кхолларан меже — шина палатан Къоман конгресс:\nСенат — 38 декъашхо, хоржу бахархоша 8 шаран (цуьнца цхьаьна ах сенаторш хийцало хӀора 4 шарахь);\nДепутатийн палата — 120 декъашхо (шишша депутат 60 харжамийн гуонера), хоржу бахархоша 4 шаран.\nКъоман Конгресс 1990 шарахь дехьаяьккхира Сантьягора Ӏедалан децентрализаци ян Ӏалашо йолуш Вальпараисо гӀала.\nСуьдан система[нисйе бӀаьра | нисйе]\nМахкара Лакхара суьдан тӀегӀа ю Чилин Лакхара суд, цунна куьйга кӀела ю лахара суьдаш, царна юкъахь Апелляцин суд.\nПолитикин партеш[нисйе бӀаьра | нисйе]\nКоьрта йаззам: Чилин политикин партеш\n2013 шеран ноябрера харжамийн жамӀашца:\n«Керла дукхалла» (аьрруцентристаш а, аьррунарш а) — 21 сенатор а, 67 депутат а:\nКерсталлин-демократин парти — 6 сенатор а, 21 депутат а\nСоциалистийн парти — 6 сенатор а, 15 депутат а\nДемократегахьа парти — 6 сенатор а, 15 депутат а\nРадикалан социал-демократин парти — 6 депутат\nКоммунистийн парти — 6 депутат\nШуьйра социалан болам — 1 сенатор\nЧилин Аьрру гражданийн парти — 1 депутат\nПартехь боцурш — 2 сенатор а, 4 депутат а;\n«Альянс» (аьттуцентристаш) — 16 сенатор а, 49 депутат а:\nМаьрша демократин союз — 8 сенатор а, 29 депутат а\nКъам карладаккхар — 8 сенатор а, 19 депутат а\nПартехь боцу аьттуцентристаш — 1 депутат;\n«Хьуна лаахь, Чили хийцалур ю» (центристаш а, аьрруцентристаш а) — 1 депутат:\nЛибералан парти — 1 депутат\nПрогрессин парти — 0 депутат;\nБлокашкахь боцурш — 1 сенатор а, 3 депутат а;\nКоьрта йаззам: Чилин административан йекъайалар\nЧили екъало 16 областан, ткъа уьш 56 провинцин а, 348 юкъараллин а.\nКоьрта гӀалан область Сантьяго\nГеографин хьал[нисйе бӀаьра | нисйе]\nКоьрта йаззам: Чилин географи\nЧилин араволийла ду Тийна а, ткъа иштта Атлантикин а океанан. Чилин къилбаседера къилбехьа йохалла ю 4630 км (2880 миль), малхбузера малхбалехьа 430 км (265 миль).\nЧилин климат хийцало тропикан гӀум-арен тӀиера къилбаседехь, океанан барамера тӀекхаччалц къилбехахь.\nкъилбехахь +3 °С - +16 °С\nкъилбаседехь +12 °С - +22 °С\nУггаре лекха меттиг — Охос-дель-Саладо лам, 6893 м\nПайден маьӀданаш — цӀеста, эчиг, марганцан маьӀданаш, дети.\nКоьрта йаззам: Чилин экономика\nДЧС хӀора а синна ИТП, 1950—2008. Латинан Америка (Куба йоцуш) — сира бос, Чили — сийна бос (АЦШ долларашкахь 2000 шо)\nПромышленностан коьрта отрасль ю маьӀда даккхар (цӀеста а, кхин металлаш а), Чили дуьненахь яккхийчех цӀестан экспортёр ю, иза доккху, лаладо къоман CODELCO предприятис. Кхечу промышленностан отраслашна юкъахь — металлургин, дечигтодаран, юурган, текстилан. Юьртабахамо, цунна юкъахь чӀара лацар а, хьаннаш лелор а, ло 7 % ЧКЪС (13 % болх бийриш), кхиина ду даьхнийлелор, кхиадо кӀа, кемсаш, кхоьш, шекаран буракъ, картол, стоьмаш. Чили — яккхийчех цхьаъ экспортёр ю стоьмийн, ткъа иштта чӀеран, дечиган сурсатийн. 1994 шарахь ЧКЪС хилира $97,7 млрд. (ЧКЪС бахархойн синна — $7010), 2008 шарахь иза кхечира $169,6 млрд (бахархойн синна — $14,9 эз. ИТПца).\nДЧС бахархойн синна ИТПн тӀегӀанца, 90-гӀа шераш долалуш, Чили совъелира Латинан Америкин юккъерчу тӀегӀанал. И гайтам айаран тенденци дӀаяхара тӀаьхьа а, 2013 шарахь Чилин ю уггаре лакхарчех бахархойн синна са Латинан Америкехь (Уругвайца цхьаьна могӀарехь).\nКоьрта махлело мехкаш: Цийчоь, АЦШ, Япон, Бразили. Ахча — чилин песо (1 чилин песо (Ch$) юкъахь 100 сентаво ду). ЦӀерпоштнекъан бохалла — 7 766 км, автонекъийн − 79 025 км, чоьхьара хин некъаш — 725 км. Мехкан ладаме порташ: Икике, Вальпараисо.\n2008 шарахь (мах хадор) бюджетан са $44,79 млрд, дайар — $35,09 млрд.\nЭкспорт 66,46 млрд долл. (2008 шарахь) — цӀеста, стоьмаш, чӀара, кехат, химин сурсаташ, чагӀар.\nКоьрта иэцархой (2008 шо): Цийчоь — 14,2 %, АЦШ — 11,3 %, Япон — 10,4 %, Бразили — 5,9 %, Къилба Корей — 5,7 %, Нидерландаш — 5,2 %.\nИмпорт 57,61 млрд долл. (2008 шарахь) — мехкдаьтта а, мехкдаьттан сурсаташ а, химикаташ, электроника, промышленностан сурсаташ, автомобилаш, газ.\nКоьрта сурсаташ латторхой (2008 шарахь): АЦШ — 19,1 %, Цийчоь — 11,9 %, Бразили — 9,3 %, Аргентина — 8,8 %, Къилба Корей — 5,6 %, Япон — 4,6 %.\nГӀоле дерш: дуьненахь уггаре цӀеста дийриг. Стоьмийн экспорт. Яккхий кхечу мехкашкара инвестицеш бина экономикин айам. Лакхара тӀегӀанера кредитан тешам, чилин песо а, финансийн базар а цхьаьнаэшшара хиларна, пачхьалкхан декхар ца хилира 5,2 % шеран ДЧСх (2008 шарахь; 2004 ш. — 12,8 %) — дуьненахь 121 меттиг. Кхиина ду чагӀардаккхар а, чӀерий кечдар а.\nГӀийла агӀонаш: дуьнанан базарахь цӀестан мах чӀогӀа охьабожаро цхьацца хенахь 40 % зие до экспортан. Арахьарчу мехкдаьтта латточарах чӀогӀа йозуш хилар (90 % дерриг дойу мехкдаьттах). Америкин мах лелочарех йозуш хилар. Кхечаьрца дуьстича гӀийла валюта (хийцаран курс 2008 шарахь 1 долларах 509 песо, амма 2004 шарахь 609 песо дара). Инфляци 8,7 % — 2008 ш. мах хадор (2007 ш. 4,4 %).\nИндекс Джини — 54,9 2003 ш. (дуьненахь 14 меттиг), 57,1 2000 ш. ЦӀера бахамаша хьаште хьажор (2006 ш.): уггаре мискачара 10 % хьаште хьажадо 1,6 %, ткъа 10 % уггаре хьалдолчара — 41,7 %. Къоьллин тӀегӀа 18,2 % (2005 ш.).\n2018 шеран 3 сентябрехь уггаре лахара белхан алапан барам Чилехь хилира 288000 песо баттахь ($440.37 баттахь). Чилера юккъера белхан алапан барам 2018 шеран хьолехь хилира 4761.92 песо сахьтехь ($7.28 сахьтехь).\nТӀеман ницкъаш[нисйе бӀаьра | нисйе]\nКоьрта йаззам: Чили ТӀеман ницкъаш\nГӀаланаш[нисйе бӀаьра | нисйе]\nКоьрта йаззам: Чилин гӀаланаш\nКоьрта гӀалийн агломерацеш (ст):\n1 Сантьяго 6.160.040\n2 Вальпараисо 901.468\n3 Консепсьон 722.929\n4 Ла-Серена 401.938\n5 Антофагаста 352.638\n6 Ранкагуа 290.864\n7 Темуко 278.513\n8 Талька 237.295\n9 Арика 204.078\n10 Чильян 191.983\nКоьрта йаззам: Чилин бахархой\n30 - 55 % чилихой Кавказан расех бу. Метисаш — 45 - 65 %, индихой бу 5 % бахархойх. Иммигрантийн къоман хӀоттам бан а бара, хӀинца а бу бес-бесара: алсама бу Испанера (коьртаниг баскаш а, галисихой а), Италера, Германера, Францера, Хорватера, Британин гӀайренаш тӀиера бевлларш. 5 процент бахархой бевлла немцойх, португалихойх, италихойх, французех, къилба славянех.\nКолонин мур болуш Чилин махка баьхкина, охьахевшира 100 - 150 эзар европахо, коьртаниг испанихой. Цул тӀаьхьа, XIX бӀешеран 70 — 90-гӀа шерашкахь мехкан юккъерачу декъан къилба кӀошташка кхелхира 20 эзар гергга немцой. 1880—1890-гӀа шерашкахь Чиле кхелхира 75 эзар керла гражданаш, царех 44 эзар испанхой, 19 эзар италихой а, французаш а, 12 эзар швейцарихой.\nXX бӀешарахь Чилин иммигрантийн барам кхечира 600 эзар сов стаге, коьртаниш испанихой, италихой, немцой, хорваташ, Ӏаьрбий. Таханлерачу дийнахь Чилехь веха, дозанал арахьа вина болу, 800 эзар сов стаг.\nБарам[нисйе бӀаьра | нисйе]\n17 925 262 стаг (2018 ш. июль).\nЭтносан хӀоттам[нисйе бӀаьра | нисйе]\nЕвропера бевлларш — 30-49 %\nметисаш — 35-60 %\nиндихой — 5-12 %\nКсенофоби[нисйе бӀаьра | нисйе]\nКоьрта йаззам: Ксенофоби Чилехь\nАдаман дахаран юкъара барам[нисйе бӀаьра | нисйе]\nАдаман дахаран юкъара барам — 79,1 шо.\nБожарий — 76 шо.\nЗударий — 82,2 шо.\nГӀалан бахархойн дакъа — 87,6 %.\nОьздангалла[нисйе бӀаьра | нисйе]\nКоьрта йаззам: Чилин оьздангалла\nЧилехь килс дӀакъастийра пачхьалкхах 1925 ш. конституцица, бахархойх 80 % сов бу Руман-католикийн килсанах. Дукха хьолахь килс наггахь бен ца гӀертара мехкан политикин дахарна юкъа, амма 1960-гӀа шераш чекхдовлуш, социалан белхана лерина папин энцикликашна тӀаьхьа дозуш, ткъа иштта европин католицизман социалан боламийн Ӏаткъам бахьнехь, чилин килса йолаелира ладаме роль ловзо махкахь социалан хийцамаш барехь, социалан жигара динан белхалойн барам хаъал тӀекхийтира. Цхьаболчу динан гӀуллакххоша гӀо дира Керсталлин-демократин партин Ӏаткъам сов боккхуш.\n1970 шарахь Чилин католикийн килсо официалан кхайкхийна капитализме цабезам, дӀатесира дерриг шен хилла мехала кехаташ, ткъа иштта шайн хилла, са луш долу, латташ а, объекташ а. 1973 шерал тӀаьхьа килсо емал дора адамашна ницкъ бар, дайар, лечкъор.\nКатоликаш боцуш, Чилехь ю онда тобанаш протестантийн а (1992 шеран бахархой багарбаран терхьашца, уьш бахархойх 13 % бара), яхӀудийн а.\nПротестантийн килсан ладаме Ӏаткъам кхетало Йоккха Британино чӀогӀа гӀолацарца а, махкахь Къилбаседа Америкин динан кхолламаша кхоьллина цхьа могӀа дешаран меттигаш а, социалан институташ а хиларца.\nМХГӀ[нисйе бӀаьра | нисйе]\nПачхьалкхан телекомпани — TVN (Televisión Nacional — «Къоман телевизион»), шена чохь ду иштта цӀе йолу телеканал, коьллина 1969 шарахь.\nӀиданаш[нисйе бӀаьра | нисйе]\nЧилехь хӀоттийна 15 официалан Ӏидан де, царех исс динан ду, ялх — дуьненан. Цул сов Ӏидан лору плебисцит, президентийн я парламентан харжамийн, официалан бахархой багарбаран денош.\nЧилера мукъа денош\n1 январь Керла шо Año Nuevo Гражданийн ТӀедиллина\nмарт-апрель[к 2] Сийлахь пӀераска Viernes Santo Динан\nСийлахь шот Sábado Santo\n1 май Къинхьегаман де Día del Trabajo Гражданийн ТӀедиллина Ӏида, терахь ца хуьйцу\n21 май Чилин ТӀеман-хӀордан флотан де Día de las Glorias Navales Гражданийн\n29 июнь Петран а, Павелан а де San Pedro y San Pablo Динан Дехьадоккху гергарчу мукъа деношна, нагахь иза нислахь шинаран а, пӀераскан а юкъарчу муьрехь\n16 июль Кармен жӀаран де Día de la Virgen del Carmen Динан\n15 август Марьям хьалаяккхар Asunción de la Virgen Динан\n18 сентябрь Хьалхара правительствон иэсан де Primera Junta Nacional de Gobierno Гражданийн ТӀедиллина Ӏида, терахь ца хуьйцу\n19 сентябрь Эскаран де Día de las Glorias del Ejército de Chile ТӀедиллина Ӏида, терахь ца хуьйцу\n12 октябрь Колумбан де Descubrimiento de Dos Mundos Гражданийн Дехьадоккху гергарчу мукъа деношна, нагахь иза нислахь шинаран а, пӀераскан а юкъарчу муьрехь\n31 октябрь Реформацин де Día Nacional de las Iglesias Evangélicas y Protestantes Динан\n1 ноябрь Берриг сийлахьчеран гулам Día de Todos los Santos Динан\n8 декабрь Марьям доьзалах хилар Inmaculada Concepción Динан\n25 декабрь Ӏийса пайхамар вина де Navidad Динан ТӀедиллина\n↑ Цхьаццанхьа мехаш айаделира 8—20-за, ткъа коьрта дааран сурсаташна, масала, бепиг, шура, жижиг, — 4-10-за. Чилихоша хӀинца дагалоьцу, Альенден правительствон дуьхьала болх баро бинчу Ӏаткъаман уггаре халчу хенахь, оцу хенахь кхоьллина хьашташ даархойн ассоциацис духкура сурсаташ мах ца ойуш пачхьалкхан мехаех, адамашна таро лора сий долуш даха. ХӀинца «паргӀата мехаш» къоьлле бигина хьалха таро йолуш хилла доьзалш а. Юккъера хьолера доьзал, хьалха баххал тӀе хӀума догӀуш болу, хӀинца шайн дааран доза туху цхьаьна бошхап коьшца денна, жижиг шайн менюра дӀадаьккхина бевлла. Шуран сурсаташ чӀогӀа мехала хилла, дукхаха болу доьзалшка иза эца а ца ло, ткъа Альенден правительство хӀора денна беран маьхаза ах литр шура латтайора. // Марио Сильверман. Хунта на службе монополий\n↑ Сийлахь пӀераска а, Сийлахь шот — уьш догӀу шина денца Пасхан кӀиранде хилале долу, цуьнан терахь хӀора шарахь башха лору. Хьалхарчу терахь 20 мартан а, 23 апрелан а юкъахь ду, ткъа шолгӀачун — 21 мартан а, 24 апрелан а.\n↑ Не включая 1 250 000 км² Антарктиды, на которые претендует Чили.\n↑ 1 2 3 4 Chile (ингалс.). Central Intelligence Agency. Теллина 2017 шеран 4 июнехь.\n↑ 1 2 Chile. International Monetary Fund. Теллина 2019 шеран 5 январехь.\n↑ Human Development Indices and Indicators (ингалс.). Программа развития ООН (2018). — Доклад о человеческом развитии на сайте Программы развития ООН. Теллина 2018 шеран 14 сентябрехь.\n↑ Министерство иностранных дел Декрет 346 от 1974 года Министерства иностранных дел (HTML) (4 июня 1974). Теллина 5 мая 2011.\n↑ Ministerio de Justicia Ley 18565 de 1986 (HTML) (23 октября 1986). Теллина 3 может 2011.\n↑ Coleccíon de historiadores de Chile y documentos relativos a la historia nacional\n↑ Вокруг Света | Журнал | Стручковые остряки\n↑ Педро де Сьеса де Леон. Хроника Перу. Часть Первая.. www.kuprienko.info (А. Скромницкий) (2008, 24 июль). Архивйина хьалхара хьостан чуьра 2012 шеран 9 июлехь. Теллина 2012 шеран 12 ноябрехь.\n↑ Платошкин Н. Н. Чили 1970—1973. Прерванная модернизация. 2011 с. 10\n↑ 1 2 3 Лисандро Отеро. Разум и сила: Чили. Три года Народного единства. М.: Прогресс. 1983. Стр. 190—192, 205—208, 210—212\n↑ Сеймур Херш. Тайная война ЦРУ против Чили\n↑ Report of CIA Chilean Task Force Activities(ТӀе цакхочу хьажорг — истори).\n↑ Лаврецкий И. Р. Сальвадор Альенде. — М.: Издательство ЦК ВЛКСМ «Молодая Гвардия», 1975. (Жизнь замечательных людей) — Стр. 269\n↑ Robinson Rojas Sandford. The Murder of Allende: And the End of the Chilean Way to Socialism. Harper and Row, New York, 1975; Fitzhenry&Whiteside Ltd., Toronto, Canada, 1975. ISBN 0-06-013748-7\n↑ Soto Óscar. El Último dia de Salvador Allende.\n↑ Ahumada Eugeno. Chile: La memoria prohibida.\n↑ Смерть Сальвадора Альенде признали самоубийством\n↑ Строганов А. И. Латинская Америка в XX веке. М.: Дрофа, 2002. С. 279.\n↑ Collier S., Sater W. F. A History of Chile, 1808—1994. Cambridge (MA): Cambridge University Press, 1996. P. 307.\n↑ История Латинской Америки. Вторая половина XX века. М.: Наука, 2004. С. 209\n↑ Страны мира. Краткий политико-экономический справочник. М.: Издательство политической литературы, 1975. С. 445\n↑ Тарасов А. Н. Хватит врать о Пиночете!\n↑ Correa Sutil S. y.o. Historia del siglo XX chileno. Santiago: Editorial Sudamericana, 2001. P. 347. ISBN 956-262-144-8\n↑ Марта Абреу. Никто не отомстит за Серхио Чакона?\n↑ Доклад президентской Комиссии по делам политзаключённых и пыткам (2004)(ТӀе цакхочу хьажорг — истори).\n↑ Документ организации бывших политзаключённых о нарушениях прав человека в период диктатуры (2004)\n↑ Пол Митчелл. Правительство Великобритании скорбит по чилийскому диктатору Пиночету\n↑ Хью О'Шонесси. Потерянные миллионы Пиночета: британский след. The Independent, 23 августа 2009 года\n↑ Тарасов А. Н. Верите, что можно подружиться с крокодилом? На «Скепсисе», на Saint-juste\n↑ Тарасов А. Н. Хватит врать о Пиночете! На Saint-juste, на «Скепсисе»\n↑ Кармен А. Р. Мифотворчество невежд // «Латинская Америка», 2007, № 1.\n↑ История Латинской Америки. Вторая половина XX века. М.: Наука, 2004. С. 214—215\n↑ Чили // Словарь географических названий зарубежных стран / отв. ред. А. М. Комков. — 3-е изд., перераб. и доп. — М. : Недра, 1986. — С. 6.\n↑ Montañas de Chile (8-05-2019).\n↑ Книга фактов ЦРУ Архивйина 2015-11-06 — Wayback Machine\n↑ 1 2 ¿Cuál es el valor del ingreso mínimo mensual? — DT — Consultas\n↑ salariominimo2017.de -&nbspДанный веб-сайт выставлен на продажу! -&nbspsalariominimo2017 Ресурсы и информация Архивйина 2019-12-06 — Wayback Machine\n↑ Nuevo reajuste del sueldo mínimo entra en vigencia el 1 de julio | Tele 13\n↑ 1 2 Ley Chile — Leyes por tema — Ingreso mínimo desde 1990 hasta 2018\n↑ Sueldo mínimo en Chile\n↑ ЧИЛИ : Регионы и городские агломерации (8-05-2019).\n↑ 1 2 5.2.6. Estructura racial (испан.). Архивйина хьалхара хьостан чуьра 2007 шеран 16 октябрехь. Теллина 2007 шеран 26 августехь. (Main page. Архивйина хьалхара хьостан чуьра 2009 шеран 16 сентябрехь.)\n↑ 1 2 Composición Étnica de las Tres Áreas Culturales del Continente Americano al Comienzo del Siglo XXI. (испан.)\n↑ Thayer-Ojeda, Luis Orígenes de Chile: Elementos Étnicos, Apellidos, Familias (испан.). Santiago de Chile: Editorial Andrés Bello (1989). Теллина 2014 шеран 3 апрелехь.\n↑ Ministerio del Interior Ley 18700 de 1988 (HTML)(ТӀе цакхочу хьажорг — истори) (6 может 1988). Архивйина хьалхара хьостан чуьра 2017 шеран 18 сентябрехь. Теллина 12 апреля 2011.\n↑ Ministerio de Economía Ley 17374 de 1970 (HTML) (10 декабрь 1970). Теллина 12 апреля 2011.\n↑ Ministerio de Economía, Fomento y Reconstrucción Ley 19790 de 2002 (HTML) (1 февраль 2002). Теллина 12 декабрь 2011.\n↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 Ministerio del Interior Ley 2977 de 1915 (HTML) (1 февраль 1915). Теллина 9 март 2011.\n↑ 1 2 3 4 Ministerio del Interior Ley 19973 de 2004 (HTML) (10 сентябрь 2004). Теллина 10 апреля 2011.\n↑ Ministerio de Bienestar Social Decreto con fuerza de ley 178 de 1931 del Ministerio de Bienestar Social (HTML) (28 может 1931). — «Título IV - Art. 322. Se declara feriado el 1.º de mayo de cada año, día de la fiesta del trabajo» Теллина 9 Март 2011.\n↑ Ministerio del Trabajo y Previsión Social Decreto con fuerza de ley 1 de 2003 del Ministerio del Trabajo y Previsión Social - Código del trabajo (HTML)(ТӀе цакхочу хьажорг — истори) (16 январь 2003). Архивйина хьалхара хьостан чуьра 2016 шеран 11 сентябрехь. Теллина 12 апреля 2011.\n↑ Ministerio del Trabajo y Previsión Social Ley 20215 de 2007 (HTML) (14 сентябрь 2007). Теллина 1 сентябрь 2011.\n↑ Ministerio del Interior Ley 18432 de 1985 (HTML) (17 сентябрь 1985). Теллина 12 апреля 2011.\n↑ 1 2 Ministerio del Interior Ley 19668 de 2000 (HTML) (10 март 2000). Теллина 9 март 2011.\n↑ Ministerio del Interior Ley 20148 de 2007 (HTML) (6 январь 2007). Теллина 9 март 2011.\n↑ Ministerio del Trabajo y Previsión Social Ley 20629 de 2012 (HTML) (14 сентябрь 2012). Теллина 16 сентябрь 2011.\n↑ Ministerio del Interior Ley 3810 de 1921 (HTML) (24 ноябрь 1921). Теллина 9 март 2011.\n↑ Ministerio del Interior Decreto ley 687 de 1974 (HTML) (10 октября 1974). Теллина 14 август 2011.\n↑ Ministerio del Interior Ley 20299 de 2008 (HTML) (11 октября 2008). Теллина 9 март 2011.\nВильегас С. Стадион в Сантьяго. Преступления чилийской военной хунты. М.: Прогресс, 1976.\nЗорина И. Н. Революция или реформа в Латинской Америке. Критика реформизма чилийской христианской демократии. М.: Наука, 1971.\nЛабарка Годдард Э. Чили, раскалённое докрасна. М.: Прогресс, 1973.\nОтеро Л. Разум и сила: Чили. Три года Народного единства. М.: Прогресс, 1983.\nОчерки истории Чили. М.: Наука, 1967.\nТрагедия Чили. Материалы и документы. М.: Издательство политической литературы; Издательство Агентства печати Новости, 1974.\nЧили: боль и борьба. М.: Правда, 1974.\nЧили. Политика. Экономика. Культура. М.: Наука, 1965.\nAdler Lomnitz L., Melnick A. Neoliberalismo y clase media: el caso de los profesores de Chile. Santiago: DIBAM, 1998. ISBN 956-244-074-5\nCademartori J. Chile: el módelo neoliberal. Santiago:Chile-América CESOC, 2001.\nCorrea Sutil S. y.o. Historia del siglo XX chileno. Santiago: Sudamericana, 2001. ISBN 956-262-144-8\nFuentes M. Memorias secretas de Patria y Libertad y algunas confesiones sobre la Guerra Fría en Chile. Santiago: Grijalbo, 1999. ISBN 956-258-094-6\nGonzález Pino M., Fontaine Talavera A. Los mil dias de Allende. Vol. 1. Santiago: Centro de Estudios Publicos, 1998. ISBN 956-7015-23-6\nRojas A. Salvador Allende. Una época en blanco y negro. Buenos Aires: Aguilar, 1998. ISBN 950-511-386-2\nUribe A. Intervención norteamericana en Chile: dos textos claves. Santiago: Sudamericana, 2001. ISBN 956-262-123-5\nDinges, J. The Condor Years: How Pinochet and His Allies Brought Terrorism to Three Continents. New York and London: New Press, 2004.\nSchneider, C. L. Shantytown Protest in Pinochet’s Chile. Philadelphia: Temple University Press, 1995.\nThe Pinochet Case: Origins, Progress and Implications. London: Institute of Latin American Studies, 2003.\nЧили Викидошам чохь\nЧили Викиларма чохь\nЧили Викикерланаш чохь\nЧили Викигид чохь\nСайт посольства РФ в Чили\nЧили каталог чохь йу хьажоргаш Open Directory Project (dmoz).\nВикиларма: Атлас: Чили\nИнформационно-познавательный сайт о Чили\nПортал русскоязычного сообщества в Чили Архивйина 2011-01-22 — Wayback Machine\nBIBSYS: 90626832 · BNE: XX451164 · BNF: 11931184v, 15238523s · GND: 4009929-5 · ISNI: 0000 0001 2169 5380 · LCCN: n79061242 · NDL: 00573068 · NKC: ge128927 · NLA: 35027985 · PTBNP: 119010 · VIAF: 233665742\nПарламент • Депутатийн палата • Сенат • Конституци • Пачхьалкхан хӀоттам • Президент • Арахьара политика\nЧилин хӀост Чилин байракх Чилин шатлакхан илли\nКоьрта шахьар • ГӀаланаш • Административан екъаялар • Климат • Эркаш • Ӏаьмнаш • ТӀаплаьмнаш • ГӀайренаш • Охос-дель-Саладо\nДекъалаьттан эскарш • ТӀХӀН • ХӀТӀН\nВалюта • Промышленность • Юьртабахам • Энергетика • Транспорт • Туризм • Арахьа мах лелор\nКолонизаци • Маршо • Социалистийн республика • ТӀеман харцам (1973) • Мохкбегор (2010)\nМеттанаш • Испанхойн мотт • Чилихой • Индихой • Арауканаш • Кечуа • Аймара • ЦӀеранлаттахой • Рапануйхой (Полинезихой) • Ксенофоби Чилехь\nЛитература • Музыка • Ӏаламдиллар • Кинематограф • Дин (Керсталла, Протестантизм) • Ӏиданаш • Спорт\nӀилма а, техника а\nДешар • Ӏилма • Интернет • Лекха гӀишлош\nКъилба Америкин пачхьалкхаш\nАргентина | Бразили | Боливи | Венесуэла | Гайана | Колумби | Парагвай | Перу | Суринам | Уругвай | Чили | Эквадор\nЙозуш йолу мехкаш: Фолклендин (Мальвинин) гӀайренаш | Французиqн Гвиана | Къилба Георги а, Къилба Сандвичин гӀайренаш а\nАмерикин пачхьалкхийн кхоллам\nКъилба Америкин къаьмнийн барт\nАссоци йина декъашхой\nКерла Зеланди Керла Зеланди\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Чили&oldid=7926028»\nВикигид тӀе хьажоргаш йолу йаззамаш\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2022, 3 март, 23:40.


Сезансе — Википеди\n46°37′29″ къ. ш. 5°29′50″ м. д.HGЯOL\nСезансе (фр. Cesancey) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта БугӀгунди — ФгӀанш-Конте регионехь. Коммунан департамент — ЖуьгӀа.\nДозанашца йу Жевенже, ГгӀуьсс, Сент-Анье (ЖуьгӀа), Сен-ЛогӀан-ла-ГӀош, Trenal[d], Венсель.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Сезансе&oldid=7834688»


Полк (гуо, Висконсин) — Википеди\nПолк (гуо, Висконсин)\nПолк (инг. Polk County) — АЦШ Висконсин штатера гуо. Центр – гӀала Болсам-Лейк.\nинг. Polk County\nДжеймс Нокс Полк[d]\n▼43 441 стаг (2015)\nБернетт (гуо, Висконсин), Бэррон[d], Данн (гуо, Висконсин), Санта-Крус[d], Вашингтон[d], Чисаго (гуо, Миннесота)\n2477 квадратан километр\nNational Register of Historic Places listings in Polk County, Wisconsin[d]\nХӀокху терминан кхин а маьӀнаш ду, хьажа Полк.\n44 205 стаг ↘44 153 стаг ↘43 954 стаг ↘43 565 стаг ↘43 476 стаг ↘43 441 стаг\nГуон майда 2375 км².\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Полк_(гуо,_Висконсин)&oldid=5077561»\nТӀаьххьара хийцам бина 2020, 28 июль 13:41\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2020, 28 июль, 13:41.