Саид бадуев стих\nДата публикации: 09.01.2018, 10:35/ Просмотры: 327\nОбновлено 28.10.2013 11:51 Автор: Administrator 28.10.2013 11:39\nЯьлла лаьтташ бIаьсте а яра. Стигал дошан басахь тхов бина кхозура. Юькъачу хьаннех а дуьзна лаьттачу дехачу баьццарчу аьрцнаш кIел кешнаш гора, гонахара керт нийсса ах охьа а кхетта. Цу кертара чарташ тIелата кечдинчу эскарх тера дара, цу чарташна нийсса хьалха, сехьахьа, кертана сов генадоцуш, ахдахка а делла, лаьтташ цхьа дечган лоха чурт гора. И чурт ширдаларна агIордаьллера. Цу чуртан ширачу борза тIе берталвоьжна цхьа стаг Iуьллура.\nИза вара ерриге эттIа ал гIовтал а юьйхина, тIехула гатанан доьхка а дихкина, лекха Iаьржа куй а болуш. И стаг Iуьллура белшаш а кхийсалуш. Цуьнан кхийсалучу белшех, иза воьлхуш Iуьллу, я иза иштта белшаш кхийсалуш висина ву, ала хала дара. Цо боху хезара, шен корта хьала а кхуьйсуш:\n– Баба!.. Бешто хьерваьлла!.. ХIумма а дац, Баба, Бешто хьерваьлла!.. Ваьлча хIун ду Бешто хьер?.. Баьхча хIун ду наха, Бешто хьерваьлла?.. Бештона шен дагна, шен дегIана хилларг шена хууш хилчахьана. Бахийта!.. ХIумма а зен ца хуьлу цхьанне а, Бешто хьерваларх. И талхарх, цунна тIаьхьавелха цхьа а вац… Амма, и хьерваьлча, хIара дуьне хIун ю ца хууш, и телхича, са дIа а даьлла и висича, цунна атта-м дара. ТIаккха… и паргIатвер вара…\nИза меллаша ирахIоьттира. Шен хих буьзна бIаьргаш а цIанбеш, цо элира:\n– Баба! Кестта цхьаьнакхетар ду хьуна вай… Баба! Кестта цхьаьна хир ду хьуна вай, – аьлла, корта а оллийна, иза меллаша волавелира. ТIаккха цу кошана сехьа, бархI-бархI гIулч гено баьццарчу басарца кечдина лаьттачу ширачу чуьрта тIе а веана, цунах дай-й куьг а хьаькхна, цунах ах чу а бахана лаьттачу ширачу борза тIе бертал а воьжна Iуьллучохь цо элира:\n– Бусана!.. ХIумма а дац хьуна, Бусана, хIокху Iаьржачу лаьттан кийрахь хьо ялларх. ХIумма а дац хьуна, Бусана, кху лаьттан букъа тIехь, Бешто санна гIайгIанан хIорда юккъехь хьо йисина ца хилчахьана. Бен ма хетахьа, Бусана! Хилахьа паргIат, хьо паргIатонан кийрахь хилча. Вай-м кестта цхьаьна хир дай. Вай-м, цкъа мацца кхетта а, цхьаьна ца кхетча йиш яций…\nГора а хIутташ, иза хьалаайавелча, цуьнан къаьрзина бIаьргаш гучудевлира, уьш мелачу хих а буьзна, кхохкабелла бара. Цуьнан къаьсташ, ца къаьсташ хебаршка ихинчу яьллачу беснеш тIехула охьахьада меттиг а ца хилла, цунна ихина хи, мера улдIашха тачанаш а хIиттош, охьаихнера. Цуьнан юькъа еха яьллачу Iаьржачу можах ала мегар дара, иза ханна кхузткъе итт шо кхаьчна ву. Амма цуьнан жимачу, къоначу сибато цуьнан, шовзткъа шо делахь, кхин доций-м хоуьйтура.\nИза, цу борза тIера баьццара буц дIаса а хьоькхуш, юха а вистхилира:\n– Нагахь Бешто телхина вагIахь а, хьуна хууш ду-кх, иза хIунда телхина, хьуна хууш ду-кх, иза хIун Iадат бахьанехь телхина… Бештона хаьа-кх, Бусана! Хьуна санна, хаьа-кх Бештона а, хьо мича бахьанина хIаллакьхилла… Хаьа, ца хууш делара… ма хезна делара… – аьлла, велхаран мохь а болуш, иза юха а цу ширачу борза тIе юькъа, лекха яьллачу баьццарчу бецан маравахара.\nБешто мила ву, ас дуьйцу хьуна, ахь ладогIа, дешархо!\nИ дара нийсса пхийтта шо хьалха.\nМалх, шерачу арара жима юрт сарралц дешица а кхелина, хIинца сарахь цу юьртана генайоцчу баьццарчу бархатан регIа тIехьа чубузуш лаьттара; цуьнан, цIен дари санна, гуш болу гуо, богучу малхе даьккхина цIен ангали санна, лепара. Цо шен лепарца кху юьртан цхьа агIо цIийбинера.\nКху юьрта йистера жимочу тишачу бахаман да ткъе пхиъ шо кхаьчна Бешто, шен гIеххьа расха дин, уьйтIарчу гоьзанах тесна, цIан а бина, шайн кетIахула, хьеран апарехула санна, хьаьдда охьадогIу татол а малийна, и дин шайн ханнийн божал чу бигина дIа а Iалашбина, шайн лоха мокхачу цIенойх аьтту агIорчу цIа чу вахара. И цIа гIеххьа доккха дара. Цу чохь, мокхачу цIенкъарчу истанга тIе мотт а биллина, цомгаш Iуьллуш Бештон нана РакаIат яра. Цуьнан юьхь иръеллера; цуьнан бIаьргаш вуьшта болчул а баккхий хиллера; цуьнан бос ширделлачу ахьарал мокха бара.\nБештос, ша чуваьлча:\n– Баба, муха ю хьо? – хаьттира.\n– Иштта дIа ю-кх, Бешто, – аьлла, РакаIат шен шуьйрачу бетан декъа ши балда цIубдира. Бешто, меллаша товхана юххехь лаьттачу кхийрачу боганаш тIе а веана, цхьа кхийра кад схьаэцна, цу чу шура а йоьттина, сискал схьаэцна, цунах жимма яьккхина, дуьйраш санна, отуш, шури чу а кагйина, РакаIатана юххе а вахана, чучча когаш бохкуш охьа а хиъна, вистхилира:\n– Баба, хьан хIума кхоллу хан-м хилла хьуна, жимма кхоллий ахь?\nТIаккха, РакаIата шена дуьхьало ца йича, цунна и яо волавелира.\nШа шура йиъна яьлча, РакаIат йистхилира:\n– ХIун бах ахь, Баба?\n– Бешто! Вайшиъ кхин доьзалхо, кхин да воцуш цхьа ши стаг ду, цул совнаха, со цамгаро лаьцна а ю. Хьо стаг вац а, хьоьга хьуна езза зуда йогIур яц а-м ца боху ас, делахь а, наха, хьо хIинца тIехьийзаш волу Бусана, ша хьалдолчу нехан хиларе терра, хьоьга йогIур а яц, цо хьо ле а во, бохуш, дуьйцу-кх соьга. Нагахь йогIурйолуш елахь, и ялаяй а, кхин ялаяй а, сан бIаьрг хьожуш боллушехь, цхьа зуда ялаехьа. Хьан да дIаиккхичахьана, кхин дика суна дайна а дацара. ХIинца со ялале, хьуо вайн цIен тIе воьрзуш гайтахьа суна, – РакаIатан бIаьргех хи хьаьдира.\nОхьа а таьIна, ладоьгIуш Iен Бешто, шен жимачу юьхьа тIера таьIна-ал ши бIаьрг горгбеш, жимма ойла а йина, вистхилира:\n– Баба, ахь суна бехк а ма билла, ахьа, хьайн со цхьаъ бен кхин доьзалхо цахиларе терра, хьайца эвхьазваккхарна, со хьоьца эвхьаза ву. Наха, соьга Бусана йогIур яц, цо со лево, бохуш, иза а дуьйцуш хир ду. Сох нах а буьйлу хир бу, со лакха кхоссавелла, бохуш… Кхин цхьаъ-м ду хьуна, Баба: Бусанина хIун пайда хуьлу, со леварх, со кхаа шарахь шена тIехьийзаварх? Баба, цо со шена веза а боху, и мелла делахь, бакъ а ду… Амма, хьуна а цунах хало хиларна, Баба, тахана ас цу гIуллакхан цхьа йист-м йоккхур ю, – Бешто, жимма кхечу тIера лаьцна къамел деш, РакаIатан са а тедина, пенах доллучу къорзачу истанга тIехула кхозу шен Iаьржа кечйина гIама схьа а эцна, суьйрана Бусанина хийисте ваха аравелира.\nКху юьртан тогIи чухула догIучу хин шина басахь наггахь лаьттачу цIенойн туьнкалгашкахула ирхбуьйлуш кIур а ца гора. КIур бан-м бара ирхъоьхуш, амма иза керташкахь йогучу кхеллех я товханех-м буьйлу ала мегар дара, яьлла лаьтташ бIаьсте хиларна. Цу цIеношна хьалхарчу акхтаргаш тIехь а, дитташ тIехь а суьйрана декачу олхазарийн гIовгIанаш яра хезаш. Кху хина пурх шина а агIор тIебогIучу новкъахула кегийчу наха, хитIа а кхуьйлуш, шайн дой суьйрана чудерзо чехкка цIа кхуьйлура. Царех цхьаболу кегий нах, кегийчу берашка шайн дой цIа а кхуьйлуьйтуш, хийистехь а соьцура. Уьш боцурш кхин дуккха а нах кху хитIа баьхкина бара, хIинцца хитIа оьхуш дуккха а мехкарий хиларна. Цу зудаберашца кегийчу наха, куьйгаш а туьйсуш, маьI-маьIIехь къамелаш дора. Церан дешнашна дуьхьало ца еш, церан массо а дашна дуьхьал там беш, зудабераш, чIогIа царех са а къералуш, гIадъоьхуш, доьлура. Цу зудаберийн чамеш кIудалех детталуш, цIестан гIовгIанаш а яра хезаш. Кху юьрта юккъехула чекх а буьйлуш, хина дехьий-сехьий оьхучу кегийчу наха, цу зудаберашна тIекхаьчча, шайн дой тIетуьйсуш, еттачу шодмийн татанаша хин йист наг-наггахь екайора. Цу хьешийн дешнашна а зудабераша дуьхьало ца йора. Царех цхьаммо: «ЙоI, йолахьа соьга маре» аьлча, йоIа, шена иза дуьххьара гуш воллушехь: «Дера, йогIур ю-кх со-м», – олура. И зудабераш, шайн къамелаш ца хадош, меллаша хих кIудалш а юзий, юхадахка, чехкка цIа оьхура. Уьш цIа а ихина, шаьш бисича, кегийчу нахах наггахьволчо олура: «Дала хIун боху-м ца хаьа, бакъду, и жима кIорни нахе далийта безам бац сан». Цул тIаьхьа кхечо олура: «Вешан дагахь долу зудабераш вайна кхачо бен, вай цу Дала кхоьллина а дац, шек ма довлалаш, кIентий». Иштта шайн жималлех сакъералуш болу и кегий нах, цу дешнех синкъерам болий, гIадъоьхуш, куьйгаш вовшах а детташ, буьйлура.\nЗудабераша хи оьцучуьра хина тиллинчу жимачу тIайна генадоццуш хи тIе а дерзийна лаьтташ, кIайн кир а тоьхна, гобаьккхина йина чIогIа аннийн керт а йолуш, цхьа дика цIенош дара, кертахь лаьттачу кIа оручу машинан ирхъяхана Iаьржа, еха топ а гуш.\nХитIара мехкарий а, кегий нах а шайн-шайн цIабирзинчул тIаьхьа, цу бахаман диллина лаьттачу жимачу ринжехула, кIайн духар а дуьйхина, Бусана араелира. Цуьнан пхьаьрсах тесна цIестан кIудал яра, аьтту буйнахь цIестан чами а бара. Бусанас, ша ринжах ара ма-елли, шен горгачу юьхьа тIера Iаьржа ши бIаьрг дIасахьажийра. Цу бIаьргех вуно атта хуур дара, цо шен цхьа безам болу стаг лоьхийла. Бусанин цIеххьана бIаьргкхийтира, юкъ хецна Iаьржа гIовтал а юьйхина, карахь гIама а йолуш, вогIучу Бештох. Бешто шена гучуваьлчахьана, хIара цкъацкъа елалой, кхуьнан кегий цергаш гучуйовлура, иза шена дукхавезарна, тIаккха цIеххьана, шена хилла цатам дагабогIий делахь а, кхуьнан юьхь, цкъа а ца елаелча санна, елаяла хаъане а ца хууш санна, кхулура. Бусана, корта а оллийна, меллаша йогIура хитIа. Иза, экхан дилхахь а йолуш, дегIана лекхо стаг яра, хана берхIитта шо хирдолуш. Цуьнан сибатах а, иза эсала, догцIена стаг юйла хаарал совнаха, цунна цхьа цатам хиллий хуур дара. Цуьнан когарчу баьццарчу кIархаш тIехула юьйхина ши пошмакх цо, лергех кхозу дашо хьалкханаш гойтуш, тIехьа дихкинчу бекистан йовлакхца цIоьлла къуьйсуш санна яра. Цуьнан когара кIайн ши пазат цуьнан еха коч санна кIайн а яцара. Ойлаеш, еана, ша хийисте кхаьчча, Бусана, шен кIудал охьа а хIоттош, шена тIекхачча воллучу Бештога хьаьжира. Кхунна шена болу цатам цIеххьана бицбелира, хIинццалц а шена ма-хеттара, хIинца а Бешто вогIуш чIогIа хазахетарна. ХIара елакъажарна кхуьнан цIечу беснеш тIе кегий кIаьгнаш хIиттинера.\nБешто, тIехь чоий, гIовтал цхьаьна долуш вацахь а, куц долуш стаг вара, муьлххачу а йоIана везалучу кепара дегI а долуш, массаьрца а велавелла а волуш, зудаберашна, дийцича, тамхуьлу хабар шеца чIогIа а долуш. Къаьсттана хIара зудабераша везаран бахьана хIара нахаца тIекере чIогIа йолуш хиларрий, хIоранна там бан хууш хиларрий, лаца йогIучохь чIогIа яхь лоцуш хиларрий дара.\nБештос, ша Бусанина тIекхаьчча, вела а къежаш, цхьа куьг хаьн тIе а хIоттош, элира:\n– Суьйре дика хуьлда хьан, Бусана!\n– Далла воьзийла хьо а, – аьлла, Бусана, шен сибатца шена и везар хоуьйтуш, дIахIоьттира.\n– Бусана! – аьлла, Бешто юха а вистхилира.\n– ХIун бах ахь? – аьлла, Бусана йолчу тIе а елаелира.\n– Ас хьайга аьллачуьнан ойла йиний ахь?\n– Стенна бах ахь, ва Бешто? – аьлла, Бусанас шен деха охьадеана Iаьржа гиччо лергал тIехьа тесча, Бешто: – давала-кх хьо дуьненан! – олуш, шен карахь ловзо гIама жагIана тIе а язъеш, оьгIаз а вахна, дIахIоьттира.\n– Хьуна хIун хилла? Ахь хIун до? Хьо тахана ма оьгIазе ву? – аьлла, Бусана леррина Бештога хьаьжира.\n– Суна бахий ахь? – олуш, Бештос, шен тIе чо а балаза Iаьржачу аматехь йогу юьхьа тIе дайн куьг а хьаькхна, къамел дIадолийра:\n– Ахь цадинарг суна хилла хIумма а дац… Бусана! Тахна сан хьо йолчу вар хIокху кхаа шарахь айса хьоьга лебинчу меттан муьлххачу а цхьана агIор йистъяккха дагахь ду-кх… Бусана! ДагадогIий хьуна, дуьххьара вайшиъ вовшийн гича, «со къен стаг а ву, вайшиннан гIуллакх вовшашца дика а догIур дац, наггахь соьга са а къерий, IадъIехьа» ас хьайга аьлча, «суна хьан даьхни хьашт дац, сайна дукхавезавелла хьо сайна хилчахьана», – айхьа соь аьлла? Ахь и аьллашехь, сайн ницкъ хууш, со юхаийзавелча а, «тIехьийзачуьра сеца ма сеца, со, мацца еана а, хьоьга йогIуш ю» ала, бохуш, тахханналц айхьа суна тIе зударий лехкар дицделлий хьуна? Ахь сайга, «едда йола ца олуш, сан дега ехийтахьа со» аьлча, ас, молланаш, хьажой вовшах а тоьхна, шена тIе уьш бахкийтича, хьан дас, со къен стаг хиларна, хьо соь цаялар хаьий хьуна, Бусана? – аьлла, Бешто вистхилча, хьалхе дуьйна а тайп-тайпана хийцалуш лаьттачу Бусанин бос дикка байра. Бештос шен къамел юха а дIадолийра:\n– Бусана! Хьо чIогIа езарна, сайн къечу цIен тIехь дечу гIуллакхах а ваьлла, дийнахь деш а доцуш, буьйсана наб а йоцуш, корта хьере а хилла, кегийчу нахаца йолчу уьйрах а хаьдда лела-кх со. Ахь айхьа хьуо дукха сайна хьашт хилийтарна, дийнахь сарралц тхешан бешарчу стоьмийн дитташ кIел а вуьжий, хилла кхозучу стоьмашка хIоранге а бохург санна сайн кийра хьо езар бахьана долуш гулъелла гIагIа ялхайо-кх ас… ТIаккха суьйрана, хIинца санна, хьо йолчу вогIий, хьуна а воьлхий, буьйсанан заманчохь стиглахь лепаш кхозучу седарчашка хIоранге бохург санна сайн хьоьгахь болу безам буьйцур-кх ас, хьоьга сайн гIайгIа ялхаяр цаьрга доьхуш. Бакъ ма ду, Бусана, куьг мел говза хиларх, къолам мел шера хиларх, суна хьо дукхаезар цхьаьнгге а язлург цахилар. Хьо езар алсамдуьйлуш, сан дегах хьерчаш лаьтта элпаш, йоккхачу юьртахь дуьстинчу кехат тIе мел говзачу стага йозанца вовшахтийсарх, тарлур ма дацара. Яраббий, хIай сан жима Бусана, оццул чIогIа суна хьо езаш хилча, ма вехьа со хIаллак! ХIокху кхаа шарахь сан наха вийцар тоьар дара-кх!..Со вайн юьрта юккъехула волавелча, маьI-маьIнехь пхьоьгIанаш а йина лаьтта нах, «вайн кIант лакхо-м кхоссавелла» бохуш, сох бийлар тоьар дара-кх! Бусана!.. Дехьа ас бохург, ерзаехьа айхьа сан дагна йина чов! Лоьраша шаьш а йина-х ца ерзайой дархочун чов? Цара-х, шайн хIумма а бехк боццушехь, бо дархочух къинхетам… Бусана! Хьо йоцург, кхин яц-кх сан дагна чевнаш йинарг. Бусана, хьо йоцург, кхин лор вац-кх сан чевнаш ерзо. Шайн бехк болуш санна, бехкала боьлхий хьаьвзачу лоьрашка ла а догIий, бехьа сох къинхетам!.. ДогIахьа жимма соьга ла! – аьлла, цкъа соцунгIа хилла, дIасахьаьжна Бешто, гIелъелла корта а оллийна, чIогIа ладоьгIуш лаьтта Бусана а яйна, шена хилла ницкъ ца лайна делахь а, оьгIаз а вахана, юха а вистхилира:\n– Хьо соь йогIурйолуш елахь, тховса-кхана едда маре ян хан йилла еза ахь. И ахь ца дахь, кхидIа хьуна тIехьийза ца лаьа суна, хIунда, сайна хьо дукхаезарх вайшиннах цхьанна цхьа бохам бер бу сайна моттадаларна… Бусана! Тохара юьхьанца, ойла йиний ахь, аьлла, ас хьоьга хаьттинарг и хан йилларан гIуллакх дара. Ас хьуна ойла ян делла кхо де дIа а даьлла, хIинца ахь суна тIаьххьара жоп дала а деза-кх, – аьлла, Бешто сецира. Бусана, шен бIаьргех оьху хин тIадамаш шен коьртарчу цIечу йовлакхан тIомаца дIа а дохуш, йистхилира:\n– Бешто, суна хьо мел веза, ас ца дийцича а, хьуна хьайна хаьа-кх. Бакъ ду-кх, хьох яьлча, суна кху дуьненах чам кхетарг цахилар; ма сихлохьа, Бешто, ма яккхахьа со хьайх, тахана тIаьххьара жоп а дехий! Дехьа жимма собар! – аьлла, Бусана, шен елхар Бештона ца хаийта гIерташ, хала къурдаш дан юьйлира. Бешто юха а вистхилира:\n– Бусана, нах сайх белар со кхидIа лалурдолуш вац… со кхидIа нахе сайна тIе пIелгаш хьежадойтуш вац. Хьайна луъург дан хьан карахь ду-кх хIара, резавацахь а, ахь динчунна реза ву со, хьайна луъург де-кх…\nЖимачу кийрахь ша Iуьллучу Бусанина бIаьргех оьху хи чехка эга доладелира. Иза сихдинна и хиш дIа а дохуш, даккхий къурдаш а деш, меллаша йистхилира:\n– Бешто, хIокху дуьненахь уггар боккха бала боьссинчу коьртехь долу хьал сан коьрте догIийла, харцдерг ас хьоьга дуьйцур делахь… Сайна хьо чIогIа везарна цхьана дикане сатуьйсуш, хIинццалц хьоьга дIа ца хоуьйтуш, IадIийнера со… Бешто, вайшинна юккъе чIогIа вон доьлла-кх, – аьллачу Бусанас корта оллийра.\n– ХIун ду иза? ХIун ду вайшинна юкъадолаза дисина, суна ца а хууш?.. Дийцал, Бусана, и хIун ду.\n– Со-м хьастаха ахь аьлча а, хIинца а и гIуллакх бахьанехь Iарий Iад, хьуна хан ца юьллуш. Со-м хьоьга ян ца луушший, хьо ца везашший ца Iарий.\n– ХIун ду и? Схьадийцахьа.\n– Ахьа суна и хьайх лачкъадарна бехк а ма билла, хIинцца цхьа кIира хьалха аса тхешан нене, хьоьга яхийта со, аьлла, шайга алийтича, сан вежарша дуйнаш биъна-кх, яхча мегар а дац, йохуьйтур а яц шаьш, аьлла. – Бусана, ша и дийцича, цхьана хенналц елхаран къурдашка яхана, йист ца хилалуш, Iийра. ТIаккха Бештос: – дIадийцахьа, сеца а ца деш, – аьлча, Бусанас шен къамел юха а дIадолийра:\n– ХIинца со хьоьга маре еъча, тхан да а тIехь, уьш массо а, схьахетарехь, со ерал хьалха хIума дийрдолуш бац-кх. Хьо везарна, хьоьга ян а лаьара, тхешан нехан дош кхочушда а лаьара… Суна-м ца хаьа, Бешто, хIинца айса хIун дан деза а.\n– Дика ду… хIинца хьайн наха хьо соьга ца йоуьйтий, хууш ю-кх хьо… Цул совнаха, ахьа суна мосуьйттазза, соьга йогIур ю, аьлла, дош а ду-кх делла. Тховса я кхана-сара соьга ян хан юьллий ахь?\n– Иштта ма алахьа, – аьлла, Бусана, цкъа соцунгIа а хилла, юха а йистхилира: – Бешто, хIинца ма алахьа, хьуна хьайна а гуш ду-кх хIара гIуллакх, ахь цхьажимма собар дахьара, цхьана бахьаница вайшинна цхьа аьтто бала мегара-кх, тохахьа жимма са, – аьлла, шен шуьйра накха чуозош доккха са а доккхуш, Бусанас шен къамел хадийча, цо и долийчхьана а макхвелла лаьттачу Бештос, боккха къурд а беш, элира:\n– Бусана! Хьан наха хьо соьга шайн бертахь ца яийта чIагIо йина. Бакъ ду-кх, Бусана, хьуна хIун ду а ца хууш, тховса-кхана бохург санна цара хьо, хьуна хетаре ца хьоьжуш, шайна хеттачу цхьанхьа маре лург хилар, хьайна со веза а везахь, хьашт а делахь, суна хан йиллахьа, Бусана.\n– Ма алахьа!\n– КхидIа дан а дац хьуна, юьллу ахь, ца юьллу ахь?\n– Ма алахьа! Собар дехьа!..\n– Делахь-хIета… цхьаьна Iен гIертачу вайшиннан безамна юкъадоьлларг хьан наха чIагIо яран бахьана а хир ду хила-м, амма и чIагIо яран бахьана шун хьоле сан къен бахам цакхачаррий, сан Iаьржа куьйгаш механа говза цахиларрий а-м ду хьуна… ХIумма а дац, Бусана, сан-м хьуна билла бехк бац. Бакъду, суна хьо езарххий, хьуна со везарххий, суо кхидIа-м ца левойту ас, – аьлла, лаьтта хьажначу Бештос, шен когашна юххехь Iуьллу чамхалг схьа а эцна, «тIаьххьара а цкъа хьажа соьга» аьлча санна, Бусане а хьаьжна, «Ма! Ма! Бешто!..» цо боххушехь, шен карара чамхалг, хадош, юккъехула шиъ а еш:\n– Кху тайпана хаьдда, кхин хоттадала йиш йоцуш, тахана дуьйна дIадели-кх вайшиннан гIуллакх, – аьлла, шен карара ши дакъа хилла чамхалг охьа а тесна, Бешто, шен ненан докъа тIаьхьа хIоьттинчу кIантачуха корта а оллийна, дIаволавелира.\n– Бешто! Ва Бешто! Ца даьлла хьуна вайшиннан гIуллакх дIа! Юхаверзахьа! Хезий хьуна, Бешто? – аьлла лен яьлла Бусана, нахана хазарна ца кхийринехьара, шийлачу маьхьарца тIаьхьа екар яра. Бусана, нехан аларх ца кхийринехь, Бештона тIаьхьа хьодур яра. Иза хьанна а хуур дара цуьнан кхохкаяларх а, цуьнан эгочу дегIах а. Цунна Бешто везий хуур дара, цуьнан даг тIе куьг а диллина, ладоьгIча, цу ладегIа хIоьттинчунна карор дара цуьнан жима дог, куьйрано лаьцча детталун олхазар санна, деттадаларца, цуьнан шуьйрачу некхах леташ. Цуьнан керлачу цIийна Бештон цIийх эн лаьий хуур дара, дала меттиг боцуш, цуьнан дегIан пхенашкахула юткъа тулгIе етташ, хьийза цуьнан керла цIий гича.\nБусана ехха лаьттира Бештона тIаьхьа хьоьжуш. Цуьнан бIаьргех оьху даккхий, мела хин тIадамаш цуьнан горгачу беснеш тIехула керчарца охьаоьгура. Бешто, кхин юха хьаьжна кхуьнан дог дика ца деш, къайлавелира.\nБусана, шен хих буьзна бIаьргаш цкъа чIогIа хьаббина, хи охьа а даьккхина, меллаша охьакхевдина, хийистерчу жагIи тIехь ши дакъа хилла Iуьллу чамхалг схьаэца, шен деллачу беран бедаре хьоьжу нана санна, цкъа леррина еха цуьнга а хьаьжна: «Иштта-м хирг хир дац. ХIан-хIа, тхойшиъ иштта къаста-м йиш яц», – аьлла, меллаша и чамхалг охьа хецна, ца догIучу дагца, набарна санна, ойланашна хьегIаш, меллаш шен кIудал хих юьзна белша тIе а яьккхина, дайчу боларца цIа яхара.\nБусанин да Хизар – наха къонах ву а олуш, нахана юккъехь дош а лелаш, къаьсттана чIогIа уьйр совдегаршца а йолуш, ша а дика таро йолуш а волуш къена стаг вара, ханна 60 шо хирдолуш. Иза лохачу дегIахь вара, газанан маж а йолуш. И жима кIайн маж цо наггахь бен ца лоргура, тIеяларна иза башха чехка йоцу дела. Хизарна вуно шера хаьара, наха шена къонаха ву олий. Иза даима шен цIе яккхар нахалахь даржар алсамдалар лууш а вара, цуьнан ойла чIогIа еш а вара. Наха шена «дика къонаха ву», «дика стаг ву» аьлча, Хизар хьанна а шен ницкъ кхочу гIуллакх деш а, дийрдолуш а вара, кисанна зен доцуш иза хилчахьана. Хизарна наха къонаха ву алар хIара массо адамал майра волушший, къечу стагах кхо къинхетам бешший, шена халахетийтича стаг кхуо вуьйшший, шен доьзалшна лууш дерг дешший, царна бан богIу там кхуо бешший, хIара бIаьрмециг воцушший дацара. И дара хIара шен дош кхочушдеш хиларний, нохчийн Iадат кхуо чIогIа леладарний, дин кхуо дика леладарний.\nХизарна хьал а дезара, наханачул дукха аьлла, делахь а кхуьнан кIорггера механ говзалла яцара, говзалла яцахь а, Хизаран кIа ору машен а яря, хIора шарахь даа а, дохка а кIа а доккхуш, цул совнаха, кхуьнан уй доху чарх а яра, шиъ хьер а яра. Хизар, кхунна шений дайна, хIумма а хала вехаш вацара. Иза, ша къена велахь а, вижина ца Iуьллура, шен кертахь дан хIума доцуш ша висча, шен хIера а воьдий, хьархочуьнца цхьаццанхьа Iитталуш воллура. Дан хIума доцуш ша висча, кхуьнан сагатлора. Мичча хена а арахь бан Iаьржа болх-м бара кхунна, делахь а кхуо и бан-м ца бора. Цу балхах кхуьнан тоххара догдаьллера. Кхуо арара болх ца бен хIинца итт шо кхаьчнера. Кхуо хIинца а арахь ялта ден-м доьра – бархI уьрда тIе хьаьжкIаш а, итт урд кIа а, амма и ялта кхуо, белхий бой, я мехах чудерзадойтура. Итт шо хьалха Хизар арара болх гIеххьа беш вара, и болх бан шен гIирс кIеззиггий, ледарий хиларна. Кхуьнан цхьа ирс хилира – хIинца а кху юьртахь наха ма-аллара, хIора йоI хаза кхуьуш хилар. Кхуо Бусане нийсса хаза хьалакхиъна шен ши йоI таронаш йолчу нахе маре яхийтира. Цу наха кхуьнан ши йоI, кхунна хьеста а луш, йига а йигира, и шиъ юьртахь гIараяьлла хаза хиларна. Ша уьш маре луш, Хизара цаьрга, шуна лаьий, ца лаьий, аьлла, хеттарш ца дира, уьш а, дас аьлларг ца дича девр дац шаьш, аьлла, Хизарна, чIогIа са а туьйсуш, лоьхуш карийнчу маре бахара, шаьш реза ца хиларна тийжарца белха а боьлхуш. И ши йоI маре яхна, Хизарна дукха ахчанца там беара. Цу томех кхуьнан бахам дикка айбабелира. ТIаккха дуьйна Хизар, шайн захалшца чIогIа уьйр а тесна, меха велира, цул тIаьхьа дукха хан ялале кхуо кIа ору машина ийцира, цо дикка пайна шена тIебеъча, уй доху чарх йиллира, цу чархо а кхунна дикка тIе хIума еара, тIаккха дукха хан ялале кхуо хьер а йиллира. Мухха а, Хизаран бахам хIетахь дуьйна тIаьхь-тIаьхьарчу дийнахь айалуш, стамлуш, толуш схьабогIура.\nХIинца шен карахь йолчу Бусанех а чIогIа воккхавеш вара Хизар, иза а цхьана совдегаре дIанисйийр ю ша, бохуш. Цунна Бусана вукхушина йоIал а чIогIа хаза хетара. ХIара хIумма а шек вацара важа ши йоI бахьанехь шен гергарло тасаделлачу совдегарел Бусана юьгуерг шозза а таро йолуш хир вац аьлла. Хизарна, араволуш а, маьждиге воьдуш а, Бусанех шен бIаьрг ма-кхийтти, сурт хIуттура совдегарш болчу баккхийчу а, кегийчу а наха детин, дешин ахчанах дуьззина тIоьрмигаш шега кхийдош: «ХIан, хIара деши ду хьуна! ХIан, хIара дети ду хьуна! Рема езий?.. – Рема ю хьуна! Жа дезий? – Жа ду хьуна! Терзан тIе яккха хьайн Бусана, цо ма-уззу детий, деший, даьхний ду хьуна! Хьуна дезарг кху дуьненахь хьан ду-кх! Схьалохьа Бусана, дIаэцахьа дети! ДIаэцахьа деши! Хьо а, хьан керт а оха детица кхолур ю, Бусана оха дешица кхолур ю», – бохуш.\nИ сурт шена дуьхьалтесча, Хизар, шега ца ягIахь а, йовхарш а йой, хазахетарца дагах гилгаш а дуьйлуш, ша гуттар а ма-диллара, тIехьа ши куьг а дуьллий, шен гIуллакхе дIавоьдура.\nБусана хитIара чуйогIуш, Хизар шайн доккхачу сирлачу цIа чохь ламаз оьцуш воллура, нарана йисте а хиъна, шен дуткъийчу пхьаьрсийн гоьлел лакха доккхуш, Iаьржачу гIовталан ши пхьош хьала карчийна, пхьаьрсаш дилина а ваьлла, ангали санна, лепачу шен баьшначу коьртан хьаьж тIе хи хьокхуш воллучу Хизаран, пхьаьрсах кIудал а тесна, чуяьллачу Бусанех бIаьргкхийтира. ТIаккха кхуна цIеххьана дуьхьалтесира кIайчу куьйгашца шега детин, дешин ахчанах дуьззина тIоьрмигаш кхийдош. И шена дуьхьалтесча, кхунна хьаьж тIе хи хьокхуш ша доьшуш дерг дицделира, хIокхо – оллохIум… шаIари… оллохIум шаIари…оллохIумма хьарим шаIре! – бохуш, юх-юха доьшуш, иза вуно хала дийшира. Хизарна Бусана бахьанехь шен хьал алсамдалар лаахь а, Бусанина башха вон маре нислойла ца лаьара, цо кест-кеста олура: «Хьал долуш а волуш, Бусанина гIеххьа жима а волуш, цхьа стаг нислахьара, сан гIуллакх вон хир дацара… Амма, бакъдерг аьлча, хьал алсам а долуш, динна дика а волуш стаг нислахь, и къена варий, чолакх варий аьлла ца Iаш, ас Бусана дIа-м лур ю… ХIунда? Дуьненахь Бусанина хьега дика а хирдолу дела, къематан дийнахь и декъала а хирйолу дела.»\nБусана, неIара юххехь могIара лаьттачу кIудалшна юххе шегара кIудал охьа а хIоттийна, тховх кхозу баьццара лампа а латийна, шайн оти чу яхара. Оти чохь Iаьржа яра, куьйгаш хьоькхуш, кора тIе а яхана, Бусанас кху чуьра лампа а латийра. Кху чохь цIеххьана серлаевлира, сен сурт тIехь а долуш пенах боллучу куза тIехула кхозу кхелина туррий, кхелина нохчийн тапчий, кхелина шаьлтий. Оцу заманчохь кхарна генадоцчу жамIатан маьждигехь маьркIажан молла кхайкхира: «ОллохIу акбар!.. ОллохIу акбар!.. ОллохIу акбар!..» – аьлла. Логера веттанаш дIадохка ца ларош, Хизар шен къеначу боларца маьждиге хьаьдира. Арахь маь-маьIIехула чехкачу боларшца ламазе оьхуш гуш Хизар санна а, цул къена а, кхин баккхий а нах бара.\nБусанин ВахIид, Хьасан боху шалавина ши ваша шайн хьераш тIе вахана цIахь вацара. И шиъ цIахь волуш Бусанас цкъа а шен пондар ца озабора, цу шиннах бехк хеташ. Тахана и шиъ цIахь а воцуш, Хизар маьждиге а вахана, ша паргIато хетта Бусана, шайн оти чохь цкъа нара тIе бертал а йоьжна, Бештон, шен хиллачу къамелан ойла а йина, кора тIехь лаьтта кехатан пондар схьа а эцна, и лакха йолаелира. Цо лоькхург гIийла йиш яра. Цо лоькху йиш Бештона лоькхура:\nХьо гIийла вацара суна гергахь,\nХьо везар алсам соьца ду,\nХьашт дацара суна сайн нехан кхел.\nХIун де аса, Бешто? Догдоьхна йиси.\nХьо бен ма вацара сан дог лаха,\nХьо бен ма вацара сан чарх Iехо,\nСайн наха бина барт хьашт дацара суна-м,\nЕлла яла со, хIун де ас, Бешто?\nХьо къен ву, бохуш, бIаьргаш хьуна къерзадо,\nСовдегар вац, бохуш, хьо юьстахтуьтту,\nСан гIийлачу дагана совдегар хьо вара,\nСан мерзачу синна дерриг деши хьо дара.\nХьох яьлла со йисахь, лаьттан кийра гIойла,\nХьох къаьстина со йисахь, марчош юкъа юьллийла.\nБусанас ехха лийкхира и йиш, цо, пондар охьа а биллина, шен хих буьзна бIаьргаш а цIанбина, нара тIе бертал а йоьжна, юха а ойла йира, тIаккха, бадуев охьа а хиъна, ша-шега элира:\n«ХIун хуьлура-теша сан дена а, вежаршна а, со Бештога маре яхийтича? Бешто къен хилар бен, стаг воцуш а ма вацара, гIиллакх а цуьнца чIогIа ма дара, нахаца тIекере а цуьнан чIогIа ма яра. ТIе, нах а безаш, чIогIа догцIена стаг ма вара и.. Ма суна хьашт дацара-кх цуьнан доцу даьхний, хьаллий, и ша сайна хилчахьана. Болх цуьнга балуш бу, соьга а иза балур бара, тхаьшшинна хаза болх а беш, деха долу тхойшиъ хIунда ца кхоьтуьйту-техьа кхара вовшах?». Бусанина шаьш итт шо хьалха хьегна хало ца йицъеллера. Кхунна вуно шера хаьара, шайн да хьалдолуш шен ши йиша бахьанехь хиллийла, кхунна кест-кеста дуьхьалтосура – кхо бутт юкъа ца болуьйтуш, шен ши йиша Хизарас маре луш, и шиъ, ша жима йоллушехь, шена тIе а етталуш, тийжаш, елхар. И сурт шена дуьхьалтесча, Бусана кхералора, кхуо наггахь ша-шега олура: «Со а, и шиъ санна, юхкур ю-кх сан дас». И дешнаш Бусанин даго хьоьхуш дара. ХIинца, ша Бештога маре лур яц аьлла, шен вежарша дуйнаш биъчахьана, Бусана гуттар а чIогIа тешна яра, и дуйнаш цара шен ден а бертахь баарна, шен дас ша а цхьана совдегарна йохка мега, аьлла. ХIара цу гIуллакхан ойла чIогIа еш яра, масийтта зудчух дагаяьллера, Бештога хIун дича яхалур яра-теша ша, шайн нах бертахь а болуш, аьлла. Дукхахболчу зударша кхунна жоп делира: «Хьайн наха аьлларг ахьа ца дича, яла а, йола а меттиг хир бац хьан», – аьлла. Цхьаболчуша элира кхуьнга: «Маре дац, шен везачу стагца дацахь. Хьуо ехь а, хьайна а везаш, хьо а езашволчу стаге маре гIо хьо», – аьлла. И къамел Бусанина чIогIа товш а, дезаш а дара. Кхуо наггахь олура: «Со юьйр елахь а, гIур ма ю со Бештога». Амма цIеххьана ВахIида шена шаьлта ойуш сурт а хIуттий, «нохчийн Iадат ду-кх стаг атта вуьйш, юьйр ю-кх со кхара, бежнахчул башха къа ца хеташ», – олий, Бусана, шина а куьйга корта а лоций, елха хуура.\nАрахь гIеххьа Iаьржа яра. Стиглахь наггахь гуш седарчий а дара. Байн хьоькхуш мох а бара, цо хазош юьрта йистехь а, эвла юккъехь а летачу жIаьлийн гIовгIанаш а яра, наггахь хезаш берийн маьхьарий а дара.\nЛамазера арабевлла баккхий нах шайн молла а, Хизар а юкъахь маьждига хьалха лаьтташ бара, цхьацца къамелаш деш. Дикка лаьттира уьш цу тайпана. ТIаккха дIасабекъабала вовшашка куьйгаш луш, куьпан молла вистхилира:\n– Хизар хьо дIа ма гIолахь, хьоьца дан жимма къамел ду хьуна сан.\n– ХIоккхуза соцу со-м, – аьлла, Хизар, жимма сехьо а ваьлла, сецира. ТIаккха шен къамел дан молла шена тIевеъча, Хизар юха а вистхилира:\n– ТIеян йоллучух тера ю вайна, тхан цигахь дан мегар дацара ахь хьайн къамел? – аьлла.\n– Дика мегар ду, – моллас аьлча, Хизар и, молла а эцна, цIехьа волавелира.\nХIара шиъ чу кхаьчна, нара тIехь чучча когаш а бехкина Iен дукха хан ялале Бусанас, кхаьрга цкъа куьйгаш а дилийтина, кхарна хьалха къорза шаршу тесна, чIепалгаш деара, юха дехьа чу а яхана, зезаган сурташ тIехь долчу стаканаш чохь шекаран чай деара. ЧIепалгаш Хизиран дааршлахь уггаре хаьржина даар дара, уьш мерза хеташ а, шен цергаш яцарна даа атта хеташ а.\nХIума йиъна ваьлча, кху шимма шаьшшиннан хьена куьйгаш маьхьсийх хьаькхира. ТIаккха моллас: «Элхьамду-лиллахIи-раббил-Iаламин!» – аьлла, куьйгаш айича, цунна тIаьххье куьйгаш Хизара а айира. Шаьш доIа дина ваьлча., Хизара – «хIорш дIаяха!» – аьлла, мохь а тоьхна, схьаеанчу Бусанас кхарна хьалхара пхьегIаш дIаехира.\nХIара шиъ цхьацца къамелаш деш дикка Iийра, тIаккха моллас, шен даьIахкийн юьхьа тIера лергинчу кIайчу можах куьг а хьаькхна элира:\n– Хизар! Сайн хьоьца долу гIуллакх дийцича хIун дара-теша ас?\n– Дийца, дийцича бакъахьа ду.\n– Ас хьайга аьллачунна ахь цкъа а дуьхьало ца ярна делахь а, я цхьа пайда боцу гIуллакхаш ца лоьруш хьо вуьззина къонаха а, нохчо а хеташ делахь а, суна тIедиллина цхьа гIуллакх ду-кх, хьоьга хьахо со декхарийла вожош, масала, ахь суна и дийца пурба лахь.\n– Хьуна пурба ца делча сан-м йиш яц, молла, пурба ду хьуна, дийца хьайн гIуллакх, – аьлла, Хизар велакъежира. «ХIо…ОххIо…хIо…», – аьлла, йовхарш а йина, цIен басар хьаькхначу цIенкъа гIеххьа туй а кхоьссина, моллас шен къамел дIадолийра:\n– Хизар, и жа долу Маса ву-кх хьан йоIе безам болуш… цкъа шуьга а веана, хьан сискалах ша кхетарна, хьох чIогIа бехк хеташ вара иза. Вайна ма-хаъара, иза, хIара вайн ахюрт эццал жа а долуш, лелош мах а болуш, хIокху юьртахь массарел таро йолуш а, дика стаг ву. Динца а иза молланашка нийсса чIогIа ву, тIе, ша нахана новкъа ца гIерташ, эсала стаг а ву. Цхьабакъду, шун йоIана дика хетар доцуш цхьаъ ду – цуьнан бухахь зуда хилар а, боккха доьзал хилар а, и къено хилар а. Иза а, суна хеташ, хIумма а новкъа дац-кх, хьан йоIана дуьненахь хьега дика долу дела, тIе, Маса шеца дин чIогIа долуш хиларна, хьан йоI эхартахь декъала а хирйолу дела. Хизар, со юкъара ву хьуна, хьан йоIана цо шен доьзаллий, зудий новкъа хуьлуьйтург цахиларна. Баккъалла а бакъду хьуна Маса хьан йоI дукхаезаш а, хьоьца долу гергарло дезаш а хилар а. И гIуллакх дара-кх со хьоьга ала воллург а, суна чIогIа тIедиллинарг а. ХIинца ахь цу тIехь сайн юьхькIаййийр ю моьтту суна, баккъал аьлча, ас хьуна тIедеана гIуллакх-м хьуна зенехь а дац. Маса-м захало хила дезаш а, хила мегар долуш а бакъахьара стаг вай, – аьлла, моллас, жимма вела а къежна, шен кIайчу обанан тIам чухула агIорхьара мерах а хаькхира.\nМоллас дуьйцучуьнга ладоьгIуш, ойланашка вахана Iачу Хизарна цкъа дуьхьалтосура 55 шерера волу Маса, шен баьллачу бIаьрга тIе куй а тоьттуш, шен ехачу Iаьржачу можа тIе куьг а хьоькхуш: «Хизар, хIинца дуьйна мах а, кхидолу гIуллакхаш а цхьаьна лелор ду вайшимма, кху пхи эзар жах хьайна луъург дан хьуна бакъо ели ас», – бохуш. ТIаккха дуьхьалтосура кхунна Бусана, бIаьргаш а цIийбина: «Иза-х, сан денда хила а мегар долуш, воккха стаг ву, цу бIаьрг баьллачу жIаьле ахь со хIунда ло? Аса айса-сайна-м тухур ю хьуна», – бохуш, шийла мохь хьоькхуш.\n«Хизар, хьо ма чIогIа гIелвели», – аьлла молла юха а вистхилча, охьатаьIна Iен Хизар, набархаволу стаг санна, хьала а таьIаш, «со бах ахь? – аьлла, шен коьртара лекха Iаьржа куй дIа а боккхуш, юха а вистхилира:\n– Молла, и-м харцахьа гIуллакх дац. Делахь а, хIинца хIара гIуллакх дохьуш сайна дуьхьалвеанарг хьо воцуш кхин хилча, ас йоIе а хаттийтина бен дийрдоцуш-м дара. Хьан юьхь ца йича тхо девр дац, тхуна тIехь декхар ду хьуна лиънарг кхочушдар. Молла! Масина и йоI боху шайтIа резадацахь а, хьан дуьхьа со и гIуллакх деш ву-кх.\n– Делахь, хьайн йоI Бусана Масе маре яла суна дош ло-кх ахьа, Хизар?\n– Ло-кх аса хьуна, молла, и дош.\n– Дела резахуьлда хьуна! – аьлла, молла хазахетарца жимма велакъежира, цунна дуьхьалтесира Масас, хIара гIуллакх кхочушхилахь, шена лур ду аьлла итт туьман кехат, хIинца Масас, вела а воьлуш, шега схьакхийдош. Цул тIаьхьа моллас «хIо…-оххIо…-хIо…» – аьлла, йовхарш а йина, кхин къамел долийра, тIаккха, дукха хан ялале пхьуьйран ламазна кхайкха деза шен, моллас а аьлла, хIара шиъ, ламазе воьду, аьлла, аравелира, пхи минот ялале молла кхойкху а хезира:\n– ОллохIу-акбар!.. оллохIу-акбар!.. оллохIу-акбар! ОллохIу-акбар!\nИ кхойкхуш волу молла шена хуьлудолчу итт туьман кехатах воккхавеш вара. Цо ол-олург а олуш лаьтта Хизар а хIара керла захало бахьанехь шен гуллундолчу хьолах воккхавеш вара, шена и захало бакъахьа хетар моллех лачкъа а дина.\nТховсалера пхьуьйра хан кху шинна воккхавер дохьуш хIоьттинехь а, цхьа адам халла дечу къурдашца гIийла тийжо мегаш-м яра. Масане стаг хир ву, шена дика болх хилчахьана, шен гергара цIий хеназа, маьIана доцуш дукъадаларх бен ца хеташ… Иштта адамаш дан а ду, уьш Нохчийчохь къаьсттина дукха а ду.\nШолгIачу дийнахь Бусанина шен ненехула хиира, ша Масега маре яла Хизара дош деллий. Бусана, шега и дийцича, мохь а хьаькхна, оти чу а яхана, ехха йилхира. Иза, цхьа цомгуш стаг санна, хьегIаш йисинера, цуьнан бос макхбеллера. Иза, цкъа а ца елаелча санна, елаялар хIун ду ца хууш санна, олла а елла йисинера. Цо кест-кеста: « Хизарас дош-м делла, со гIура-м яц Масега. Аса айса-сайна тухур ю, со цуьнга лахь. Со кху дуьненахь ехар яц, суо цу къанделлачу гужамана йохкахь»\nБусанина дийнахь а, буса а гIена къоьлах а дуьхьалтуьйсура къена Маса, «Бусана! Схьахилахьа, суна-м хьо, хIинца санна, гуттар а дукхаезар яй. ДIа ма гIертахьа, ма гIертахьа дIа. Кху дуьненахь хьуна дезарг хьан ду-кх… Оцу вайн пхи эзар жан да хьо ю-кх» – бохуш, къеначу Масас шен хебаршка ихина, тIера кховраш дийлладолу куьйгаш шена тIекхийдош. Оцу тайпана сурт Бусанина кест-кеста хIуттура, хIара, кхералой, мохь а хьокхий, Iадийча санна юьсура.\nБусанас шен ненехула Хизаре дIахаийтира ша Масега гIуриг цахилар а, цуьнга яха шена цалаар а. Хизар цу дешнашна чIогIа оьгIазваханера, цунна дагадогIура: «ХIун, сан дош кхочушший!» дийр ду! Сан дош доха йиш яц! Сан наха юккъехь лела деза. Сан нахе сайна тIе пIелгаш хьежадайта йиш яц!»\nХIинца Бусана хIитIа а ца йоьдура, шайн кел ара а ца йолура. Иза, лаьцна стаг санна, гIайгIано лаьцна, чохь йиснера, дийнахь а, буса а бохург санна елха а йоьлхуш.\nХизара Бусана Масе маре лур ю аьлла ши кIира даьллачу заманчохь, цхьана дийнахь, туьха а туьйсуш, кхекхий шайн кертахь малхе туьйсуш воллучу ВахIидний, Хьасанний, шаьшшиъ цецвоккхуш, шайна чуьра шийла мохь хезира: «Вай, Везан Дела, ас хIун дийр ду!» – бохуш.\nХIара шиъ, хьала а иккхина, шайн чу хьаьдира, шаьшшиннан хьаладина пхьуьйшаш охьа а керчош. И шиъ хIинцца меракIелош Iаржъелла йогIуш вара, хьанна ткъатткъа шо сов хирдолуш, кIайчу аматахь а волуш, тIехьаьжча, ханна а Бусанин ши ваша вуйла а хуурдолуш, Бусанин санна, Iаьржа бIаьрг-цкъоцкъам а долуш.\nШайн оти чу ваьлча, ВахIидний, Хьасанний, нара тIе бертал а йоьжна, шийла мохь хьоькхуш Бусана а гира, шен кегийра бIаьргаш а цIийбина, цунна улло лаьтташ шайн къена нана а гира.\nБусанина хIинцца шен нанас Амантас дийцинера, тховса и Масина дIайига нах богIу, аьлла. Бусана цу дешнаша ягийнера, иза чIогIа холча а хIоьттинера. Бусанас, шен ден дош кхочушдийр дац ша, бохуш, ен дуьхьало а, и тховса юьгийла а хуушволу ВахIид, Бусанина тIекхетта, пхьарс а лаьцна, охьа а хаийна, тIечевхира:\n– ХIун хилла хьуна, ва вир? Стенна цIийза хьо… Иммансиз!.. ас хIокху Делан сохьта партъаьлла и са доккхур ду хьан! Сацийта!.. Сацийта, бохий ас-м хьоьга, ва гIам!\n– Дош дан а, КъорIанара, дацара хьан корта, хьовззийна, схьа ца баьккхича, – аьлла, Хьасан а тIечевхира.\nКхеран нана Аманта, шен кIенташка йистхила а ца яьхьаш, меллаша ара а яьлла, дехьачу а яхана, шен йоIана хуьлчу ницкъана елха хиира.\nБусана йоьлхучуьра тийра. Амма цуьнан бIаьргех оьху хиш совца-м ца туьгура, уьш тIаьхь-тIаьхьа луьста оьгура. Кхунна Бешто а, цо шега баьхнарг а дуьхьалтуьйсура, хIара чIогIа дохкояьллера, тоххара Бештога едда маре ца яхана. Бусанас шен дас Масега маре яла дош деллачул тIаьхьа а ехха ойлайира. Бештога едда маре яха, амма, вежарша ша ерна а кхераелла, Iадда-м Iийра.\nБусана чеха а йина, араваьллачу ВахIида Хьасане элира:\n– Тховса хIара дIайига уьш схьабагIахь, кхуо цхьа юьхьIаьржоярна кхерам бу, и кхекхий дIаса а листина, йиттина а, човхийна а, хьаьстина а, уьш бахкале, Бусана кечъян еза вай.\n– Тховса билггал бахка мукъана а богIий уьш? – аьлла, Хьасан вистхилча, ВахIида юха а элира:\n– Тховса бахка-м муххале а богIура уьш. Билггал бакъ ду хьуна, Хьасан, Бусана цаьрга яха а ца йоьдуш, цо вай тховса юьхьIаьржахIиттадахь, ас и ерал хьалха хIума дийриг цахилар…Айхьа ойла ехьа. Хизара делла дош цо дохийча, ен ца йийна, кхин хIун дийр дара цунна?\n– Иза бакъ ду… кхуо дуьхьало яхь, наха вайна дуьйцудерш гуш ду-кх вайна… – аьлла, ВахIидана тIехьа хIоьттина вогIушволу Хьасан, цул хьалха а иккхина, шайн кхекхашна тIе вахара.


Ла-Боаль — Википеди\n47°25′24″ къ. ш. 0°23′15″ м. д.HGЯOL\nфр. La Bohalle\nЛа-Боаль (фр. La Bohalle) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Пеи-де-ла-ЛуагӀ регионехь. Коммунан департамент — Мен а, ЛуагӀа а.\nДозанашца йу Blaison-Saint-Sulpice[d], БгӀен-суьгӀ-Лонгне, Ла-ДагеньегӀ, Loire-Authion[d].\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Ла-Боаль&oldid=7838691»


Динул-Ислам - Хьадис - Iумдатул-ахькам - 10 хьадис - Деш долчу хIумангахь аьтту агIо хьалхаяккхар\nМИН КАЛАМИ ХАЙРИЛ-АНАМ 10 хьадис\nIаишас (Дела реза хуьлда цунна) аьлла: «Пайхамарна (Делера къинхетам а, маршалла а хуьлда цунна) дика хетара ша́ деш долу хIума аьтту агIо дар, мачаш тIеюхуш а, месаш шарйеш а, цIано еш (луьйчуш, ламаз оьцуш) а, ша́ массо хIума деш а».\n- Деш долчу хIумангахь аьтту агIо хьалхаяккхар дуьйцуш ду хIара хьадис.\n- Сийлахь а, дика а лоруш долу хIума аьтту агIор дIадолор а, аьтту куьйгаца дар а дика лоруш ду. Иштта долчу хIуманех ду:\nламаз оьцуш аьтту пхьарс а, аьтту ког а доьххьара билар;\nлуьйчуш хилча аьтту агIонах доьххьара хи кхарзар;\nмача а, пазат а доьххьара аьтту кога юхар;\nбедар тIеюхуш аьтту пхьош а, аьтту ког а хьалха бухар;\nмесаш шарйеш а, корта дIабошуш а, мекхаш дацдеш а, пхьаьрса кIело цIанйеш а аьтту агIо хьалхаяккхар;\nсивак хьокхуш аьтту куьйга хьакхар а, аьтту агIор хьалха хьакхар а;\nмаIарш хедош аьтту куьйга тIера дIадолор;\nмаьждиг чуволуш а, хIусам чуволуш а, нишкара араволуш а аьтту ког хьалхабаккхар;\nюург-мерг аьтту куьйга яар;\nхIума дIалуш аьтту куьйга дIаялар а, схьаоьцуш аьтту куьйга схьаэцар а;\nиштта и санна долу кхидолу хIуманаш деш а аьтту агIо хьалхаяккхар.\n- Масала, маьждиг чура араволуш хилча аьрру ког хьалхабаккхар дика ду, ткъа мача аьтту коганиг доьххьара юхар дика ду. Ишттачу хьолехь, аьрру ког хьалха а боккхуш аравер ву, аьрру ког мачи чу а хIоттош, делахь а иза тIеюхур яц. Аьрру ког мачи чухIоттор бу, иза тIе а ца юхуш, тIаккха цкъа доьххьара аьтту коган мача тIе а йоьхна, цул тIаьхьа аьрруниг юхур ю. - Иштта доцу хIума, сийлахь лоруш доцу хIума аьрру агIор дар дика лоруш ду. Цунах ду, масала: нишка воьдуш а, лийча чувоьдуш а, боьха йолчу меттигашка чуволуш а, маьждиг чура араволуш а аьрру ког хьалхабаккхар; мара цIанбеш а, араваханчул тIаьхьа цIано еш а аьрру куьг лелор; духар охьадоккхуш а, мачаш дIайохуш а аьрру куьг а, ког а хьалхабаккхар, иштта и санна долу кхидерг а аьрру агIор а, аьрру куьйгаца а дар. Оцу цхьадолчу хIуманех лаьцна иштта дийцина хьадисаш а ду.\n- Ламаз оьцуш доьххьара ши куьг дуьлуш а, мера чу ши кхорзуш а, юьхь юьлуш а, лергаш дуьлуш а аьтту агIор хьалхаяккхар дика ду аьлла хIума дац, и масех хIума аьтту агIо хьалхаяккхарна юкъадогIуш дац.\n- Ламаз оьцуш аьтту пхьарс а, аьтту ког а доьххьара билар дика хIума ду, делахь а аьрруниг доьххьара билар нислахь ламаз эцар галдолуш дац, ламаз эцар нийса хуьлуш ду.\n- Чу-ара волуш воккханиг хьалхавалийтар дика ду, жима велахь а аьтту агIор верг хьалхавалийтар дац суннат дерг. Иза вай алссам шен тешаллашца дийцира Шейх Iабдул-Фаттахьа яздинчу «Бусалба динан гIиллакхех (цхьадерг)» цIе йолчу жайнин маьIна деш.


Для вашего поискового запроса Ислам Ахмедов Хьо Суна Хаз Ма Ели MP3 мы нашли песни, соответствующие вашему запросу, но показывающие только 10 лучших результатов. Рамиль Тарамов — Хьо суна хаз ма ели M Ашим Ахмедов — Секелек кыз. Безам са Ислам Ахмедов. Ислам Ахмедов — Ислам ахмедов хьо суна хаз ма ели.\nJohn Travolta — Goodnight Mr.\nИльяс Эбиев — Хьо суна хаз ма ели. Ильяс Эбиев — Хьо суна хаз ма ели. I believe in Allah — На Пути Сунны.\nИслам Ахмедов – Хьо суна хаз ма ели скачать рингтон на звонок\nОсман Набиев — Хьо суна хаз ма ели M Ислам Ахмедов Наши сердца Ислам Ахмедов — Безам са New [M95]. Все тексты и их переводы представлены исключительно для ознакомления.\nЦ1ерхо — Хьо суна хаз ма ели M Мхмедов са Ислам Ахмедов. Подпишись на нашу группу и слушай классную музыку каждый день.\nИслам Ахмедов — Lyts tsa lo.\nСкачать mp3: Ислам Ахмедов — Хьо суна хаз ма ели\nИльяс Эбиев — Хьо суна хаз ма ели. Bezam — Ислам Ахмедов — Хьо суна. Ламанхой — Аламна малх цанна еза сун. Имлам — You Know Youre Right 4.\nИслам Ахмедов — Хьо Суна Хаз Ма Ели,хьо Суна Еза Ели ♪ слушай или качай песню в mp3 бесплатно\nЭлина Дагаева — Кура суна ма вийла. Split Habit — The Lies Within. Sha Stimuli — Outro.\nХ1у хала ду суна яха exclusive New — Макка Сагаипова. Raim Artur моя королева Mp3.\nИслам Ахмедов Хьо Суна Хаз Ма Ели — Скачать mp3 бесплатно\nПрава на тексты ахмпдов, а также их переводы принадлежат их авторам. Lady Gaga — Applause. Хьо суна хаз ма вели. Ислам Ахмедов — Нашид ан-Наби.\nИслам Ахмедов — Lyts tsa lo. Ислам Ахмедов — Хьо суна хаза ма ели shax-dag.\nИслам Ахмедов — Хьо сунам хаз ма ели. MxPx — Blood and Guts 6. Скачать песню по запросу: Шейх Ахмед Тамим — Об аборте.\nАсхаб Вахарагов — Хьо ма евзи ялар суна neu Тоита Исраилова — Со йелая, со йелхая суна белла безам бу хьо. Редактировать текст Пожаловаться на текст! Хьо суна хаза ма ели ты мне понравилась Хьо суна еза ели я в тебя влюбился Х1у дича сан хир ю те что мне делать, чтоб ти стала моей Ойлане со ма вуьли я в пал задумки Хьо суна хаза ма ели ты мне понравилась Хьо суна еза ели я в тебя влюбился Х1у дича сан хир ю те что мне делать, чтоб ти стала моей Ойлане со ма вуьли я в пал задумки 2 куплет Цу хазчу йо1ах хьаьгна желая эту красивую девушку синтем бац кху сан дагна???\nИслам Ахмедов — Безам са New [M95]. Чеченский и Русский текст.


ЕтгӀеенг — Википеди\n▼1307 стаг (2019 шеран 1 январь)\nЕтгӀеенг (фр. Étrœungt) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта О-де-ФгӀанс регионехь. Коммунан департамент — НогӀ.\nДозанашца йу Ла-ФламанггӀи (Эна), ГӀоккиньи, СемегӀи (Авен-суьгӀ-Ельп Пивничний кантон), Авенель, Булонь-суьгӀ-Ельп, ФегӀон, Флуайон, О-Лье, ЛагӀуи, ГӀенсагӀ.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=ЕтгӀеенг&oldid=7831275»


ГӀебгӀевьетт — Википеди\n50°15′44″ къ. ш. 2°21′39″ м. д.HGЯOL\nГӀебгӀевьетт (фр. Rebreuviette) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта О-де-ФгӀанс регионехь. Коммунан департамент — Па-де-Кале.\nДозанашца йу Увен-Увиньель, Канеттмон, ЕстгӀе-Вамен, ИвегӀньи, ГӀебгӀев-суьгӀ-Канш.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=ГӀебгӀевьетт&oldid=7825129»


Царь Федор. Еще один шанс - купить автокнигу «Злотников Роман. Царь Федор. Еще один шанс» - Автокниги на Автолитература.ру


Нохчийчоь, 2006 шо.\nУггаре дукха кхузаманахьлерчу Оьрсийчоьнан инарлаш байина Нохчийчохь – 14. Хьалхара тIом боьдуш вийра 2 инарла. Ткъа Нохчийчохь шолгIа тIом баьлча цигахь байинчу инарлийн терахь ду 5-зза алсам.\nИнарлаш а бойу тIемашкахь\nОьрсийчоьнан тIеман министралло кIиранде чекхдолуш хаам бира, Шемахь "Исламан пачхьалкх" тобанца тIом беш вийна шайн инарла-лейтенат Асапов Валерий аьлла. ТАСС агенталло дийцарехь, инарла Асапов хилла Дейр-эз-Зор схьаяьккха гIертачу Шеман пачхьалкхан ницкъийн хьехамча, ткъа иза вийна, цIеххьана уллехь иккхинчу минан гергаша.\nОццул лакхарчу чинехь волу стаг вийна вацара Оьрсийчоьнан эскарехь, Нохчийчуьра шолагIа тIом дIабирзина аьлла дIакхайкхийначул тIаьхьа.\nХиллачо дагабохкуьйту Оьрсийчоьнан керлачу исторехь Къилбаседа Кавказехь байина инарлаш. Церан цIе йоза кхоччуш ца хила а тарло, амма, 1992-чу шарахь уггаре а кхераме а, цIий Iенош а йолу меттиг а хилла дIахIоьттинчу цигахь, 2009-чу шаре кхаччалц лаьрча вийра, я тIеман халонаш Iаткъам бина велира тIеман министраллан а, чоьхьарчу гIуллакхийн министраллан а, ФСБ-н а ницкъашкахь гIуллакх деш хилла 18 инарла.\nКхелхинчу хенахь царех 13 стаг вара инарла-майор, 4 вара инарла-лейтенантан чинехь, цхьаъ вара адмирал. 15 стаг вийна царех тIемашкахь. 3 велла тIом боьдучу заманчохь могашалла талхар бахьана долуш.\nИштта Оьрсийчоьнан чоьхьарчу гIуллакхийн чоьхьарчу эскарера 8 инарла вийна Къилбаседа Кавказехь. ТIеман министраллан вийна 7 инарла. Цхьа инарла хилла юстицин министраллехь гIуллакх деш. Цхьаъ вара ФСБ-н инарла. Кхин цхьа инарла вара церах Федералан лерринчу сервисехь гIуллакх деш.\nУггаре а дукха инарлаш байина Нохчийчохь – 14. Хьалхара тIом боьдуш вийра 2 инарла. Ткъа Нохчийчохь шолгIа тIом боьдуш цигахь байинчу инарлийн терахь дара 5-зза алсам. Шина тIеман юкъахь Къилбаседа Кавказехь вийра 2 инарла.\nТкъа Нохчийчохь боьдуш тIом а болуш, тIелетарш дина Дагестанехь вийра 3 инарла.\n1993-чу шеран Марсхьокху-беттан 1-чу дийнахь муьлш ба ца хуучу наха Оьсрийчоьнан эскаран тIеман коврана кIело йира Къилбаседа ХIирийчьурчу Тарское эвлана гергах. Цара герзаш диттина байинчу эскархошна юкъахь вара Буру-гIаларчу гарнизонан хьаькам 42-чу эскаран корпусан командир инарла-майор Корецкий Анатолий.\nНохчийчоь тIом боьдуш байинчу инарлийн чот схьайиллира 1995-чу шарахь Дечкен-беттан 7-чу дийнахь Соьлж-ГIалана штурм еш нохчийн тIемалоша вийначу милицин инарла-майоро Воробьев Виктора. Оцу хенахь иза вара Оьрсийчоьнан чоьхьарчу гIуллакхийн министраллан юкъараллан кхерамазалла ларъяран коьртачу урхаллан хьаькам.\n1996-чу шарахь Товбеца-беттан 11-чу дийнахь Нохчийчохь ГихтIахь тIом беш вийра Оьрсийчоьнан чоьхьарчу гIуллакхийн чоьхьарчу эскаран инарла-майор Скрыпник Николай. Цунна елира «Оьрсийчоьнан турпалхочун» цIе.\nОьрсийчоьнан тIеман министраллан инарла-майор Прокопенко Виктор вийра муьлш бу ца хуучу наха 1998-чу шарахь Охан-беттан 16-чу дийнахь. Цунна кIело йинера Моздокера Буру-гIала боьдучу новкъахь. Инарла Прокопенко вара Оьрсийчоьнан коьртачу шатабан коьрта урхаллан хьаькаман когаметта.\nМилицин инарла-майор Шпигун Геннадий лачкъийра Нохчийчохь Соьлж-ГIаларчу аэропортехь 1999-чу шарахь Стигалкъекъа-беттан 5-чу дийнахь. Иза вара Оьрсийчоьнан чоьхьарчу гIуллакхийн министраллан Нохчийчохь волу векал. 2000-чу шарахь цуьнан каш карийра лаьмнашкахь.\n1999-чу шарахь Нохчийчохь шолгIа тIом болалуш Оьрсийчоьнан тIеман министраллан Нохчийчохь долчу эскаран дакъойн хьаьким вара чоьхьарчу сервисан инарла-майор Коровинский Станислав. Оццу шарахь ГIура-беттан 29-чу дийнахь иза велира Соьлж-ГIалахь шен штабехь, дог лаза а даьлла.\nЦул тIаьхьа кхо кIира далале, 2000-чу шеран 18-чу дийнахь Соьлж-ГIалана штурм еш вийра «Север» олучу эскаран дакъойн буьйранчан когаметта инарла-майор Малофеев Михаил.\nОццу шарахь Веданахь, дог вон а хилла, велира хIордан гIашсалтийн Нохчийчохь тIамехь долчу дакъойн буьйранча инарла-майор Отраковский Александр. Иза хилира Зазадоккху-беттан 6-чу дийнахь, инарла Веданахь доьдучу тIематасадаларна куьйгалла деш а волуш.\n2001-чу шарахь Стигалкъекъа-беттан 31-чу дийнахь Нохчийчуьрчу Ханкалахь шен кабинета чохь велира адмирал Угрюмов Герман. ФСБ-н директоран когаметтан даржехь а волуш, иза куьйгалла деш вара регионан контртерроран операцин штабана.\nИнарла-майор Поздняков Анатолий а, инарла-майор Варфоломеев Павел а вийра Ханкалана уллехь нохчийн тIемалоша беркема чудаийтина. Иза хилира 2001-чу шарахь Гезгмашин-беттан 17-чу дийнахь. И шиъ вара Оьрсийчоьнан Инарлан штабан лаккхарчу даржашкахь.\nХьалха-Мартан кIоштан бахархоша шен къизаллица вуно вон вуьйцуш волу Гаджиев Гейдар вийра 18 шо долчу меттигерчу яхархочо Газуева Айзана. Цо, улле а яхана, эккхийтинера шен дегIаца йолу бомба. Иза хилира 2001-чу шарахь Лахьан-беттан 29-чу дийнахь. Кхин ши де даьлча велира Гаджиев.\n2002-чу шарахь Шелковскойн кIоштахь беркема чудаийтира нохчийн тIемалоша. Цу чохь хиллера Оьрсийчоьнан МВД-н чоьхьарчу эскаран ши инарла-лейтенант Рудченко Михаил а, Гаридов Николай а. Хьалхара вара Оьрсийчоьнан чоьхьарчу гIуллакхийн министраллан Къилба федералан гонехь йолчу коьртачу урхаллан хьаькам. ШолгIа вара Оьрсийчоьнан чоьхьарчу гIуллакхийн министраллан чоьхьарчу эскаран коьртачу буьйранчан хьалхара когаметта.\n2002-чу шарахь Лахьан-беттан 15-чу дийнахь нохчийн тIемалоша, Соьлж-ГIалахь кIело а йина, байинчу эскархошна юкъахь нисвеллера Федералан лерринчу сервисехь гIуллакх деш волу инарла-лейтенант Шифрин Игорь.\nКхин а кхо инарла вийра Дагестанехь. Цу республикан чоьхьарчу гIуллакхийн министр инарла-майор Омаров Мохьмад вийра 2005-чу шарахь, масатопп а йиттина.\n2008-чу шарахь ХIинжа-гIалахь вийра Оьрсийчоьнан чоьхьарчу эскаран инарла-майор Липинский Валерий.\nТкъа 2009-чу шарахь, аьхка, ХIинжа-гIалахь снайперо вийра рогIера Дагестанан чоьхьарчу гIуллакхийн министр инарла-лейтенант Магомедтагиров Адильгерей.\nИнарлана Скрынникана санна, Оьрсийчоьнан турпалхочун цIе тилира инарлашна Малофеевна а, Отраковскийна а, Угрюмовна а, Гаджиевн а, Шифринна а, Омаровна а, Магомедтагировна а.


Мартин (гуо, Флорида) — Википеди\nМартин (гуо, Флорида)\nМартин (инг. Martin County) — АЦШ Флорида штатера гуо. Центр – гӀала Стьюарт.\nинг. Martin County\n1925 шеран 30 май\nJohn W. Martin[d]\n▲156 283 стаг (2015)\nСент-Луси (гуо, Флорида), Палм-Бич (гуо, Флорида), Хендри (гуо, Флорида), Глейдс (гуо, Флорида), Окичоби (гуо, Флорида)\n1950 квадратан километр\nNational Register of Historic Places listings in Martin County, Florida[d]\nХӀокху терминан кхин а маьӀнаш ду, хьажа Мартин.\n146 318 стаг ↗146 448 стаг ↗147 162 стаг ↗148 552 стаг ↗151 263 стаг ↗156 283 стаг\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Мартин_(гуо,_Флорида)&oldid=5077106»\nТӀаьххьара хийцам бина 2020, 28 июль 13:15


Совета заманахь санна, шай берашна вакцинаци ейта, Нохчийчохь дIахIиттина рагIанаш ца хуьлу нанойх. Бераш хьалха хиллачулла могаш ду бохург дац иза. Цатешам бу-коьрта бахьан. Вакцинацино, цамгарна доьхьал хIоттош йолу новкъарло санна, чIагIа бу иза нехан ойланашкахь. Ца теша лоьрех а, молханийн дикаллах а.\nАбу цIе йолу Грозный кIоштерачу вахархочо, шен шинна а берана ца ейтина и вакцинаци. ХIумма а дохкох а ца ваьлла ша элира цуо Маршо радиога вистхуьлуш.\nАбу: «Сайн берашна ас и вакцинаци ца ейтина. Цхьа а йина вац сан ши кIант. Ас хIиттина лоьрашка. Тайпа-тайпана дуьцу цуьнах лаьцна. Ас цундела ца ейтина, иштта дуьйцун дела. Баккхий нах а гина суна, цкъа а иза ца йина болу».\nЕйтича, ца ейтича а бохуш ойланашкахь болчу нахана, цхьанна а тайпана хьехам бан бакъо яц лоьрийн. ТIаьххьарчу шерашкахь, цхьана махана чохь, массийта цамгарна доьхьала молх хуьлу. Лайса цIе йолу зуда а ю, шеконехь, амма, кхера а кхоьруш ейтина цуо шен берашна и вакцинаци. Кхера бахьан а дара, аьлла тидам бира цуо.\nЛайса: «ЙоIан вакцинации ейта яхнера со поликлинике. Къона педиатр яра иза. Берийн бага а ца хьожуш, я пехашка ла а ца дугIуш, вакцинаци е аьлла дIахьажош яра. Дага дуйла а ца хьаьжира. Ас, хьо цуьнга хьажа а ма ца хьаьжира, аьлча, йицъеллера ша аьлла хьаьжира цул тIаьхьа. ДIа мел хаьттинарш, кхоьруш бу, ейтича а, ца ейтича а хIун дара теша бохуш».\nШо шаре мел долу вакцинации ейта ца лучу нехан терахь алсамдолуш хиларна даре деш ду, шаьш лоьраша а. Резабоцучара куьг таIдо лерринчу кехатан кIела, боху ша лор йолчу Тамарас. И маха, дукха леррина берийн могашалла талла а теллина, туоха безаш бу аьлла билгалдаьккхира цуо.\nТамара: «Берийн лоьрашка дIалуш леррина бланкаш ю. Дайш-наноша шаьш доьхьала балахь, цу тIе куьг таIдо. ТIедалийначу берана, ла а доьгIна, дага дуй-даций а хьаьжний бен оха еш а яц. И бера шелделла а, я кхин цамгар хьакхаделла а долуш, далахь, иза тоха йиша яц. Цомгуш долчу берана и маха тохахь, тIаккха цунна кхераме ду иза».\nЛоьрана Тамарина, и вакцинаци оьшуш ю аьлла хета берашна. Шечаьрна а ша ейтина цуо. Амма, юккъараллехь нах кхерар мичара схьадогIуш ду а хаа шена, аьлла тидам бира цуо.\nТамара: «Дукхачу хьолехь ейта ца лаьа нахана. И мах тоьхча, и цамгар гучдаьллера олу. ХIинца, вайна хууш ма даций оцу молханана дикаллах. Иза йоцуш, харц кечдина дуккха а молханаш дув ай кхузахь. Цу хIуманна кхерам бу. Сайн берашна-м ейтина ас. Молханах а , махех а, доллург вайна ца хаа.\nНахана юккъахь, цхьацца къамелаш ду, вай къам цомгуш дан чудахьаш дуй, тIаьхье ца хилийта еш вакцинации юй, цу чу хIарий-важий тоьхна бохуш дуьйцу. Иштта дийцича, нахана цхьаъ хета, кхоьру.Со а кхоьру цуьнах. Оцу ампула чохь ерг суна а ца хаа-кх, иза хIун ю. Ас вакцинации е а эра дац, ма е а эра дац».\nШен шина берана вакцинаци ца ейтинчу Абуна, кхин бахьанаш коьрте хета, ша цунна доьхьала хилар. И маха тухучу лоьрийн лаххара говзалла, аьлла тидам бира цуо.\nЛоьраш бер дохка гIоьртина Буру-гIалахь\nЖаннаш духкуш лецна Косовора лоьраш\nХьаьжцIа гΙур вац декхархо


Тальмонтье — Википеди\n49°23′11″ къ. ш. 1°44′20″ м. д.HGЯOL\n▼669 стаг (2019 шеран 1 январь)\nТальмонтье (фр. Talmontiers) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта О-де-ФгӀанс регионехь. Коммунан департамент — Уаза.\nДозанашца йу Лаланд-ан-Сон, АмекугӀ, Бушвилье, Пуьизе-ан-БгӀе, Сен-ПьегӀгӀ-ес-Шам, СегӀифонтен.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Тальмонтье&oldid=7845469»


Ла БуьсьегӀ — Википеди\n(Ла-Бюсьер (Луаре) тӀера хьажжина кхуза)\nЛа-БуьсьегӀ (фр. La Bussière) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ЦентгӀ — ЛуагӀан атагӀа регионехь. Коммунан департамент — ЛуагӀе. Дозанашца йу БуамогӀан, Адон, ЕскгӀиньель, Жиан , Узуе-суьгӀ-ТгӀезе. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Ла_БуьсьегӀ&oldid=7595023»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2022, 16 январь, 20:38.


Инфоурок › Родной язык ›Конспекты›Билгалза-масаллин терахьдешнаш (6 класс)\nУрокан тема: «Билгалза-масаллин терахьдешнаш».\nУрокан 1алашо: билгалза-масаллин терахьдешнаш,церан башхаллаш, маь1на довзар; билгалза-масаллин терахьдешнаш кхолладаларан некъаш довзийтар; билгалза-масаллин терахьдешнийн лааме а, лаамза а кепаш йавзийтар.\nКхочушдан лерина жам1аш: билгалза-масаллин терахьдешнийн маь1на,башхаллаш,кхолладаларан некъаш довзар,х1оттамца талла хаар;билгалза-масаллин терахьдешнийн лааме а,лаамаза а кепаш йовзар, царех пайдаэца хаар;билгалза –масаллин терахьдешнаш дожаршца хийца, церан дожар къасто хаар; билгалза-масаллин терахьдешнийн башхаллаш йийца хаар; терахьдешнаш талла, анализъян корматалла хилар.\nТерахьдешнийн тидам бар.\n-Аса хаттарш лур ду шуна,жоьпашна терахьаш билгал а дохуш. Аша билггал шайна нийса жоп а ца хаьаш,гергарчу хьесапехь жоп ло.\n-Маса доттаг1 ву Ахьмадан(5-6)? (Ахьмадан пхи-ялх доттаг1 ву).\n-Маса шо ду Танзилин йишин(1-2)?(Танзилин йишин цхьа-ши шо ду).\n-Маса дитт ду Романаг1еран бешахь(10)?(Романаг1еран бешахь иттех дитт ду).\n-Муьлха терахьдешнаш ду вайн предложенешкахь?\n-Х1ун маь1на ду церан?Муха билгалдо цара х1уманан терахь?(Цара х1уманан терахь билггал доцуш,гергарчу хьесапехь билгадо).\n-Х1унда къастийна вайи за терахьдешнаш?(Билггал х1умнаш маса ю ца хаьа дела).\n-Ишттачу терахьдешнех билгалза-масаллин терахьдешнаш олу.\n-Стенах лаьцна дуьйцур ду вай тахана урокехь?(Билгалза масаллин тераахьдешнех лаьцна).\n-Муьлханиг хин ю урокан коьрта 1алашо?(Билгалза-масаллин терахьдешнаш ,церан башхаллаш, маь1на таллар).\nIII.Керла тема хьехар.\nБилгалза-масаллин терахьдешнийн тидам бар.\n-Д1аязъе,жаьш жоьпаш луш,х1иттийна предложенеш.\n-Муха яздийна аша терахьдешнаш пхи-ялх,цхьа-шиъ?(Дешархойн жоьпаш).\nИ терахьдешнаш дефис юьллуш яздо.\n-Муха кхолладелла уьш?(Дешархойн жоьпаш).\nЦкъа делахь пхи-ялх цхьа терахь дош ду, шолг1а делахь,хьалха-т1аьхьа дог1уш долу терахьдешнаш вовшехкхетарца кхолладелла ду, амма терахьдош юкъарадолу( вай ца олу диъ-пхиъ).\n-Д1аязде терахьдешнаш ,цкъа хьалха-масллин терахьдешнийн кепехь, шолг1а-билгалза-масаллин кепехь: итт, цхьайтта, ткъа,шовзткъа.Х1оттамца талла уьш.\nИтт-итт+ех+⎕, цхьайтта-цхьа+йтт+ех+⎕, ткъа-ткъех, шовзткъа-шовз+ткъ+ех+⎕.\n-Муха кхолладелла терахьдош иттех?(Масаллин терахьдашна т1е суффикс –ехь- кхетарца).\n-Шайн предложенеш юкъара дешнийн цхьанакхетарш схьаязде х1окху кепаана: терахьд.+ц1ерд.\nПхи-ялх доттаг1, цхьа-ши шо,иттех дитт.\n-Муьлхачу кепехь ду уьш: лааме я лаамаза?Х1унда?(Лаамаза,уьш ц1ердешнашца цхьаьна долу дела).\n-Д1аеша 59-60-г1а аг1онаш т1ера бакъо.Х1ун маь1на ду билгалза-масаллин терахьдешнийн?\n-Муха кхоллало билгалза-масаллин терахьдешнаш?\n-Муьлхачух олу лааме билгаалза -масаллин терахьдош?Муьлхачух олу лаамаза билгалза-масаллин терахьдош?\nШардар № 95, аг1онаш 60-61.\n(Дешархоша шаьш кхочушдо шардар).\nШардар № 97, аг1о 61.\nТхан классера кхо-виъ к1ант ву къийсамехь дакъа лоцуш. Дукъал дехьа велира,тоьпаш а карахь, ворх1-барх1 б1аьхо. Дорцехула ц1а далочу жа юкъара шийтт-кхойтта уьстаг1 галбаьллера.Тхан классера итт-цхьайтта дешархо цирке вахара Г1ала. Даудаг1ар пхи-ялх километр некъ бира ,эсий лоьхуш. Селхана баьллачу буьрсачу мохо ши-кхо юрт ток йоцуш йитира.\nШардар № 98, аг1онаш 61-62.\nБилгалза-масаллин терахьдешнийн легадалар.\n-Д1адеша дешнаш: цхьа-ши йо1,цхьа-шиъ.\n-Х1ун башхаллаш ю церан?(Царех цхьа терахьдош лааме ду,важа-лаамаза).\n-Дожаршца хийцаде и терахьдешнаш.\nЦI. цхьа-шиъ, цхьа-ши йоI\nДл. цхьана-шиннан, цхьана-шина йоьIан\nЛ. цхьана-шинна, цхьана-шина йоIана\nДр.цхьана-шинна(-мма),цхьана шина йо1ана\nК. цхьана-шинца, цхьана-шина йоIа\nХ. цхьана-шиннах, цхьана-шина йоIах\nМ. цхьана-шинга, цхьана-шина йоIе\nДс.цхьана-шиннал ,цхьана-шина йоIал\n-Муха хийцало лаамаза билгалза-масаллин терахьдешнаш?(Лач дожаршкахь –на т1екхета).\n-Муха хийцало лааме билгалза-масаллин терахьдешнаш?(Х1ора дожарехь шен-шен чаккхе хуьлу).\n-Д1аязъе предложенеш, терахьдешнийн дожарш къастош.\nЦхьа-ши йо1(ц1.д.) яра вайн лула хьошалг1а йог1уш. Ши-кхоъ(ц1.д.) суна гира Мохьмадг1аьрга йог1уш. Кха-веаннан(дл.д.) сумканаш гира сунна некъа йистехь охьабехкина.\n-Муха къастадо лаамаза билгалза-масаллин терахьдешнийн дожар?(Цуьнца долчу ц1ердашна т1е а тевжаш. Масала, йог1уш яра мила?цхьа-ши йо1-ц1ерниг дожарехь).\n-Муха къастадо лааме билгалза-масаллин терахьдешнийн дожар?(Шеца уьйр йолчу даш т1ера хаттар ло. Масала, сумканаш масаннан? Кхаа-веаннан-доланиг дожарехь).\nV.Урокан жам1 дар.Рефлекси.\n-Д1аязде,х1ун хии шуна билгалза-масаллин терахьдешнех лаьцна?\nVI.Ц1ахь бан болх балар.\n2.Шардар № 96, аг1о 61.\nИсраилова Танзила Лом-Алиевна\nРагьараб тадбир "21февраль-Рахьдал мац1алъул къо"\nҖөмлә кисәкләрен кабатлау (Хәбәр)\nУрок по родному русскому языку на тему "Речевой этикет. Шаг навстречу"\nРазработка образовательного события "В кругу друзей"


хММЮ аСКЙХМЮ. сЙПЮХМЯЙХЕ ялх Б "МЕГЮКЕФМНЛ ОКЮБЮМХХ"\nсЙПЮХМЯЙХЕ ялх Б "МЕГЮКЕФМНЛ ОКЮБЮМХХ"\nн "МЕГЮКЕФМНЛ" ЦЮГЕРМНЛ ПШМЙЕ сЙПЮХМШ ХЛЕЕР ЯЛШЯК ЦНБНПХРЭ ЦНДЮ Я 91-ЦН, ЙНЦДЮ ЯКСВХКНЯЭ ХГБЕЯРМН ВРН Х АЕГ НЯНАШУ СЯХКХИ ЯН ЯБНЕИ ЯРНПНМШ сЙПЮХМЮ ОНКСВХКЮ ВЮЕЛСЧ МЕГЮКЕФМНЯРЭ-ЯЮЛНЯРХИМНЯРЭ. оН ЛЕПЕ НРДЕКЕМХЪ Х НАСЯРПНИЯРБЮ ПЮГМНЦН ОНПЪДЙЮ ЦПЮМХЖ ЯРЮК ЛЮКН-ОНЛЮКС ОЕПЕЙПШБЮРЭЯЪ ОНРНЙ ОЕВЮРМНИ ОПНДСЙЖХХ ХГ ЯНЯЕДМЕЦН - Я ЩРХУ ОНП - ЦНЯСДЮПЯРБЮ. нДМНИ ХГ ОЕПБШУ ЛЕП ЯРЮК ГЮЙНМ Н ЛЮЯЯНБНИ ОПНДЮФЕ (ВЕПЕГ АШБЬСЧ "яНЧГОЕВЮРЭ") КХЬЭ РЕУ ЦЮГЕР Х ФСПМЮКНБ, ВРН ХЛЕЧР "СЙПЮХМЯЙСЧ ОПНОХЯЙС", ХМЮВЕ ЦНБНПЪ, ГЮПЕЦХЯРПХПНБЮМШ ЙЮЙ СЙПЮХМЯЙХЕ ОПЕДОПХЪРХЪ. щРС ОКЮМЙС ДНБНКЭМН АШЯРПН ОПЕНДНКЕКХ ЯРЮПШЕ Х РПЮДХЖХНММШЕ ХГДЮМХЪ (РХОЮ "хГБЕЯРХИ" ХКХ "юХт"), ЙНРНПШЕ БЯЕЦДЮ ХЛЕКХ ГДЕЯЭ ЯБНХ ЙНПОСМЙРШ, ДЮ Х ОЕВЮРЮКХЯЭ "Я ТНРНТНПЛ МЮ ЙНЛАХМЮРЕ "пЮДЪМЯЭЙЮ сЙПЮ©МЮ"".\nх "хГБЕЯРХЪ", Х "юХт", Х "йНЛЯНЛНКЙЮ", Х ДЮФЕ ДЮБМН СРПЮРХБЬЮЪ АШКШЕ ОНГХЖХХ Б ЛЕРПНОНКХХ "кХРЕПЮРСПМЮЪ ЦЮГЕРЮ" ГДЕЯЭ СДЕПФЮКХЯЭ, РНЦДЮ ЙЮЙ "МНБШЕ" - ПНФДЕММШЕ ОНЯКЕ 91-ЦН - ЛНЯЙНБЯЙХЕ ЦЮГЕРШ НР "яЕЦНДМЪ" ДН "мНБНИ ЦЮГЕРШ" Х ОНЙНИМНЦН СФЕ "пСЯЯЙНЦН РЕКЕЦПЮТЮ" РЮЙ Х НЯРЮКХЯЭ ГЮЦПЮМХВМШЛХ ЩЙГНРЮЛХ, Н ЙНРНПШУ ГМЮКХ ОНМЮЯКШЬЙЕ ХКХ МЕ ГМЮКХ БНБЯЕ.\nнЯНАЮЪ ЯРЮРЭЪ "йНЛЛЕПЯЮМРЗ" Х "мЕГЮБХЯХЛЮЪ" - НМХ СЯОЕКХ ГЮУБЮРХРЭ ЙНМЕЖ ОПЕЙПЮЯМНИ ЩОНУХ "НАЫЕЦН ОПНЯРПЮМЯРБЮ" Х Б ЙЮЙНИ-РН ЯРЕОЕМХ ОПНДНКФЮКХ ОЕПЕРЕЙЮРЭ ВЕПЕГ ЦПЮМХЖС. уЮПЮЙРЕПМН, ВРН ЙЮЙ ЩРН НАШВМН АШБЮЕР Я ОНГЮБВЕПЮЬМХЛХ ЯРНКХВМШЛХ ЦЮГЕРЮЛХ Б ОПНБХМЖХХ, БНЯОПХМХЛЮКХЯЭ НМХ, ЯЙЮФЕЛ РЮЙ, НРЯРПЮМЕММН. яКСУХ Н ЛНЯЙНБЯЙХУ ЦЮГЕРМШУ АЮРЮКХЪУ ЯЧДЮ МЕ ДНКЕРЮКХ, Ю "йНЛЛЕПЯЮМРЗ" НЯРЮКЯЪ ЛЮПЦХМЮКНЛ Я ПЕОСРЮЖХЕИ "ДКЪ СГЙН НЦПЮМХВЕММШУ ОПНТЕЯЯХНМЮКНБ": Б ПЕДЮЙЖХЪУ "ДЕКНБШУ" СЙПЮХМЯЙХУ ХГДЮМХИ ЕЦН БШОХЯШБЮЧР (ВХРЮЧР ПЕДЙН), ДКЪ БЯЕУ ОПНВХУ - НМ ЯКХЬЙНЛ ДНПНЦ.\nбЕЯЭ ЩРНР ЯЧФЕР МЕ ЯРНКЭЙН Н ОНГХЖХЪУ ЛНЯЙНБЯЙХУ ЦЮГЕР Б СЙПЮХМЯЙНЛ ОПНЯРПЮМЯРБЕ ялх, ЯЙНКЭЙН НА НПХЕМРХПЮУ: МЕ ЯЕЙПЕР, ВРН ЛЕРПНОНКХЪ ГЮДЮБЮКЮ ГДЕЯЭ НАПЮГЖШ ЯКХЬЙНЛ ДЮБМН Х ДНКЦН, ПЕТЕПЕМДСЛ 91-ЦН ЦНДЮ, ЙНМЕВМН, ЛМНЦНЕ ХГЛЕМХК Б ЯННРМНЬЕМХХ ЯХК Х ПЮЯЯРЮМНБЙЕ ЮЙЖЕМРНБ, МН ЛМНЦНКЕРМЪЪ ОПХБШВЙЮ НЦКЪДШБЮРЭЯЪ МЮ лНЯЙБС МХЙСДЮ МЕ ОНДЕБЮКЮЯЭ, РЕЛ АНКЕЕ, ВРН ДПСЦХУ ОПХЛЕПНБ С ЛЕЯРМШУ ФСПМЮКХЯРНБ МЕ АШКН - ДПСЦНЦН НОШРЮ НМХ МЕ ГМЮКХ, ДПСЦХУ ЪГШЙНБ, ЙЮЙ ОПЮБХКН, РНФЕ.\nхРЮЙ, ЯНЯРНЪМХЕ МЮ 91-И ЦНД ЯРЮКН ЯБНЕЦН ПНДЮ РНВЙНИ НРЯВЕРЮ, ОНЯКЕ ВЕЦН ЯХРСЮЖХЪ, ВРН МЮГШБЮЕРЯЪ, "ПЮЯОЮПЮККЕКХКЮЯЭ". б лНЯЙБЕ ЪБХКХЯЭ ЦЮГЕРШ МНБНЦН НАПЮГЖЮ, Б йХЕБЕ НЯРЮКХЯЭ ЦЮГЕРШ ОПЕФМХЕ, ВРН ФЕ ДН МНБШУ, РН НМХ ГДЕЯЭ НАПЕРЮКХЯЭ Б ХМШУ СЯКНБХЪУ, ХУ НОШР ЛЮКН ЯННРМНЯХЛ Я МШМЕЬМХЛ ОНКНФЕМХЕЛ ДЕК Б ПНЯЯХИЯЙНИ ЯРНКХЖЕ. мЮБЕПМНЕ - ЙЮЙ ЯРХКХЯРХВЕЯЙХ, РЮЙ Х ЙНМЖЕОРСЮКЭМН - СЙПЮХМЯЙХЕ ялх ЯНОНЯРЮБХЛШ ЯЕЦНДМЪ:\nЮ) Я ЯНБЕРЯЙХЛХ ЦЮГЕРЮЛХ ЯРХКХЯРХЙХ 80-У;\nА) Я ОПНБХМЖХЮКЭМШЛХ (ПЕЦХНМЮКЭМШЛХ) ХГДЮМХЪЛХ, - С ЙЮЙНЦН-МХАСДЭ ЙХЕБЯЙНЦН "оНЯПЕДМХЙЮ" ХКХ "йНЛОЮМЭНМЮ" (ХЯОНКЭГНБЮБЬЕЦН ОН БОНКМЕ ОНМЪРМШЛ ОПХВХМЮЛ УЮПЮЙРЕПМШИ КНЦНРХО "&") ЦНПЮГДН АНКЭЬЕ НАЫЕЦН Я РЕЛ ФЕ "дЕКНБШЛ уЮПЭЙНБНЛ" ХКХ, ЯЙЮФЕЛ, Я "дЕКНБШЛ мНБНЯХАХПЯЙНЛ" (ЕФЕКХ РЮЙНБНИ ХЛЕЕРЯЪ), МН МХЙЮЙ МЕ Я "з".\nнДМЮЙН МШМЕЬМХЕ СЙПЮХМЯЙХЕ ялх ХЛЕЧР ЯБНХ НЯНАЕММНЯРХ, ГЮМХЛЮЧР ХГБЕЯРМШЕ ЯХЯРЕЛМШЕ МХЬХ, С МХУ ЯБНЪ ХЕПЮПУХЪ, МЮЙНМЕЖ, ГЮ АЕГ ЛЮКНЦН ДЕЯЪРЭ КЕР "МЕГЮКЕФМНЦН" ОКЮБЮМХЪ НМХ МЮЙНОХКХ МЕЙХИ НОШР, ЙНРНПШИ ХЛЕЕР ЯЛШЯК НАНАЫХРЭ - УНРЪ АШ ХГ ОПНТЕЯЯХНМЮКЭМНЦН КЧАНОШРЯРБЮ.\nоЕПБЮЪ Х ЦКЮБМЮЪ НЯНАЕММНЯРЭ РХПЮФМШУ Х ЯРЮРСЯМШУ СЙПЮХМЯЙХУ ХГДЮМХИ - НВЕБХДМЮЪ "ЁЦМНПЮЖЁЪ" "ЦНЯСДЮПЯРБЕММНЦН ЪГШЙЮ". йПНЛЕ "цНКНЯЮ сЙПЮ©МХ" Х "сПЪДНБНЦН ЙСП'╨ПЮ" (НПЦЮМНБ йЮАЛХМЮ Х бЕПУНБМНИ пЮДШ), ЙНРНПШЛ ОН ДНКФМНЯРХ ОНКНФЕМН, Б йХЕБЕ ОПЮЙРХВЕЯЙХ МЕР ЯЕПЭЕГМШУ СЙПЮХМЯЙХУ ЦЮГЕР. хГМЮВЮКЭМН ЯНГДЮБЮБЬХИЯЪ ЙЮЙ "ЦКЮБМЮЪ" ЦЮГЕРЮ ОПНОПЕГХДЕМРЯЙХИ "дЕМЭ" ОЕВЮРЮЕР ДБЮ РХПЮФЮ МЮ ДБСУ ЪГШЙЮУ, ОПНОНПЖХЪ (ХКХ ДХЯОПНОНПЖХЪ) ПЮГМНЪГШВМШУ РХПЮФЕИ РЮЙНБЮ, ВРН ЙНЦДЮ Б ОПЕДДБЕПХХ БШАНПНБ ЪБХКЮЯЭ МСФДЮ Б ЛЮЯЯНБНИ ОПНОПЕГХДЕМРЯЙНИ ЦЮГЕРЕ, ЕЧ ЯРЮКН ОПНЯРНЕ, МЕЛСДПЕМНЕ, Ю ЦКЮБМНЕ - МЕКХЖЕЛЕПМН НДМНЪГШЙНЕ "яЕЦНДМЪ", Ю ГЮРЕЛ Х ЕЦН ЯНБЯЕЛ СФЕ "ФЕКРШИ" Х ОПНЯРНМЮПНДМШИ ДБНИМХЙ - "тЮЙРШ".\nбН кЭБНБЕ, ЙНМЕВМН, БЯЕ НАЯРНХР ХМЮВЕ: ЙПНЛЕ СГЙН-ЛЕЯРМШУ ХГДЮМХИ, ГДЕЯЭ ЯСЫЕЯРБСЧР ДБЮ ДЕКНБШУ ЕФЕМЕДЕКЭМХЙЮ, ХЛЕЧЫХУ НАЫЕ-СЙПЮХМЯЙНЕ УНФДЕМХЕ. бНР РНКЭЙН "дЁКН", ДНИДЪ ДН йХЕБЮ, ЯЛЕМХКН ЪГШЙ, Х БЕПМНЯРЭ "ДЕПФЮБМЁИ ЛНБЁ" МЮ ЯЕЦНДМЪЬМХИ ДЕМЭ ЯНУПЮМЪЧР НДМХ КХЬЭ "цЮКХЖЭЙЁ ЙНМРПЮЙРХ", Х ЩРН РН ЯЮЛНЕ ХЯЙКЧВЕМХЕ, ВРН ОНДРБЕПФДЮЕР ОПЮБХКН: "йНМРПЮЙРХ" БОНКМЕ ЯНГМЮРЕКЭМН ОНГХЖХНМХПСЧР ЯЕАЪ ЙЮЙ ЦЮГЕРЮ "ДЕКНБШУ ЙПСЦНБ ГЮОЮДМНЦН ПЕЦХНМЮ".\nйНКЭ ПЕВЭ ГЮЬКЮ Н Р.М. "ДЕКНБНИ" ОПЕЯЯЕ, НРЛЕРХЛ ЕЫЕ НДМС НЯНАЕММНЯРЭ СЙПЮХМЯЙХУ ЦЮГЕР: НМХ ДЕПФЮРЯЪ Б ВЕРЙХУ Х ПЮГ Х МЮБЯЕЦДЮ НОПЕДЕКЕММШУ ЯРПСЙРСПМШУ Х ФЮМПНБШУ ЦПЮМХЖЮУ. "дЕКНБЮЪ" ЦЮГЕРЮ СЙПЮХМЯЙНЦН НАПЮГЖЮ ХГАЕЦЮЕР ОНКХРХВЕЯЙНИ ЮМЮКХРХЙХ (ДЮ Х БННАЫЕ ГДЕЯЭ ОНКХРХЙНИ ХМРЕПЕЯСЧРЯЪ ЦНПЮГДН ЛЕМЭЬЕ, ВЕЛ Б лНЯЙБЕ, ОНКХРХГХПНБЮММЮЪ СЙПЮХМЯЙЮЪ ОСАКХЙЮ ЯЙНПЕЕ НПХЕМРХПСЕРЯЪ Б ЯКНФМШУ ЙПЕЛКЕБЯЙХУ ПЮЯЙКЮДЮУ, МЕФЕКХ Б МЕБШПЮГХРЕКЭМНЛ ЙНЯМНЪГШВХХ ЯНАЯРБЕММНИ ОНКХРХВЕЯЙНИ ЩКХРШ). нАНГПЕБЮРЕКЭ НДМНЦН ХГ КСВЬХУ СЙПЮХМЯЙХУ ЕФЕМЕДЕКЭМХЙНБ - "хМБЕЯР-ЦЮГЕРШ" (НПЦЮМЮ тНМДЮ ЦНЯХЛСЫЕЯРБЮ сЙПЮХМШ) - яРЮМХЯКЮБ ьСЛ Б ЯБНЕ БПЕЛЪ ПЕЦСКЪПМН НАПЕРЮКЯЪ Б яЕРХ, ПЮГШЯЙХБЮЪ ЛЮКН-ЛЮКЭЯЙХЕ СОНЛХМЮМХЪ НА сЙПЮХМЕ Б ЛХПНБНИ ОПЕЯЯЕ, ОНЯКЕ ВЕЦН НОНБЕЫЮК ВХРЮРЕКЕИ Н ОПЮЙРХВЕЯЙХ МСКЕБНЛ ПЕГСКЭРЮРЕ. "лШ МХЙНЛС МЕ ХМРЕПЕЯМШ!" - ОПХВХРЮЧР Х ФЮКСЧРЯЪ СЙПЮХМЯЙХЕ ФСПМЮКХЯРШ. яКЕДСЧЫХИ УНД, ВРН УЮПЮЙРЕПМН, - "ОНЩРНЛС МЮЛ МЕ ДЮЧР ДЕМЕЦ (ХМБЕЯРХЖХИ)".\nяЛХПХБЬХЯЭ Я РЕЛ, ВРН НРДЮБЮРЭ ОНКНЯШ ВСФНИ ОНКХРХЙЕ - МЕ ОПХЯРЮКН, Ю ЯНАЯРБЕММНИ - МЕР ПЕГНМЮ, СЙПЮХМЯЙХЕ ЦЮГЕРШ ГЮВЮЯРСЧ НРЙЮГШБЮЧРЯЪ НР ФЮМПЮ ЙЮЙ РЮЙНБНЦН. яЮЛШИ РХПЮФМШИ МЮ сЙПЮХМЕ Х, БЕПНЪРМН, ОЕПБШИ Б ЯБНЕИ ХЕПЮПУХХ ДЕКНБНИ ЕФЕМЕДЕКЭМХЙ "аХГМЕЯ" ДН МЕДЮБМЕЦН БПЕЛЕМХ ОНЯБЪЫЮК "цНЯСДЮПЯРБС Х ОНКХРХЙЕ" НР ЯХКШ НДМС-ДБЕ ОНКНЯШ (ХГ 70), МН Я МЕЙНРНПШУ ОНП ОЕПЕХЛЕМНБЮК ЯННРБЕРЯРБСЧЫХИ НРДЕК Б "цНЯСДЮПЯРБН Х ЩЙНМНЛХЙЮ" Я ОНДГЮЦНКНБЙНЛ "нРДЕК ГЮЫХРШ ЩЙНМНЛХЙХ НР ЦНЯСДЮПЯРБЮ".\nоПЕГПЕМХЕ Й ОНКХРХВЕЯЙХЛ ХМЯРХРСЖХЪЛ ДЮБМН ЯРЮКН УНПНЬХЛ РНМНЛ Б ОПНЯРПЮМЯРБЕ СЙПЮХМЯЙХУ ялх, НМН ЮАЯНКЧРМН Х, ВРН МЮГШБЮЕРЯЪ, ЮЛАХБЮКЕМРМН - ЩРН МЕ РНР ЯКСВЮИ, ЙНЦДЮ МЕМЮБХДЪР Х ОПЕГХПЮЧР НДМХУ, ДЕПФЮ Б СЛЕ ДПСЦХУ, ЩРЮ ЙЮПРХМЙЮ МЕ ВЕПМН-АЕКЮЪ, МЕ ЛМНЦНРНМЮКЭМЮЪ - НМЮ ОПНЯРН МХЙЮЙ МЕ НЙПЮЬЕМЮ. вРН БНБЯЕ МЕ НГМЮВЮЕР, АСДРН СЙПЮХМЯЙХЕ ЦЮГЕРШ РНРЮКЭМН МЕГЮБХЯХЛШ, НАЗЕЙРХБМШ Х НКХЛОХИЯЙХ ЯЮЛНДНЯРЮРНВМШ. бЯЕ НМХ ЯНДЕПФЮРЯЪ РЕЛХ ХКХ ХМШЛХ ХМБЕЯРНПЮЛХ, Х - ОНЙЮ БЪКН, МН Я ОПХАКХФЕМХЕЛ ХГАХПЮРЕКЭМНИ ЙЮЛОЮМХХ - Я ЯННРБЕРЯРБСЧЫХЛ ЮГЮПРНЛ Х ПБЕМХЕЛ - БЙКЧВЮЧРЯЪ Б НОКЮВЕММШЕ ХЦПШ. гДЕЯЭ ПЕВЭ Н МЕЙНИ ЦКНАЮКЭМНИ ЯРХКХЯРХВЕЯЙНИ Х ЯРПСЙРСПМНИ РЕМДЕМЖХХ, ЯНЦКЮЯМН ЙНРНПНИ СФЕ МЕ "ДЕКНБШЕ", Ю Р.М. "НАЫЕЯРБЕММН-ОНКХРХВЕЯЙХЕ" ХГДЮМХЪ БШМНЯЪР МЮ ОЕПБШЕ ОНКНЯШ ЯННАЫЕМХЪ Н ЙПЮФЕ ЙНЛАХЙНПЛНБ Х НВЕПЕДМНИ ОНАЕДЕ СЙПЮХМЯЙХУ АЮЯЙЕРАНКХЯРНБ ("дЕМЭ", "яЕЦНДМЪ"), НРЯРЮБКЪЪ йСВЛС Я ДЕОСРЮРЮЛХ "БГЮД" Х НВЕБХДМН ОПЕДОНВХРЮЪ НАГНПМНИ ЮМЮКХРХЙЕ, ЙЮЙ ФЮМПС, ТНРНЦПЮТХХ Х ЙЮПХЙЮРСПШ Я ЯНОПНБНДХРЕКЭМШЛХ "ЩОХЦПЮЛЛЮЛХ" Б ДСУЕ ЯРЮПНЦН ДНАПНЦН "йПНЙНДХКЮ" ("тЮЙРШ", "бЕВЕПМХЕ БЕЯРХ"). нДМЮФДШ БШАПЮММШИ ДХГЮИМ ЦЮГЕРМНИ ОНКНЯШ Х ЕЯРЭ Б ХГБЕЯРМНЛ ЯЛШЯКЕ ЕЕ ЙНМЖЕОЖХЪ: ЕФЕДМЕБМШЕ СЙПЮХМЯЙХЕ ЦЮГЕРШ БШАХПЮЧР "ЛЕКЙСЧ МЮПЕГЙС" Х "РЕКЕРЮИОМСЧ ОНДЮВС".\nвРН ДН ЕФЕМЕДЕКЭМХЙНБ, РН, МЕ ЯВХРЮЪ "ДЕКНБШУ" (ХУ - НЙНКН ДЕЯЪРЙЮ), ПЕЮКЭМН ЯСЫЕЯРБСЕР КХЬЭ НДХМ - "гЕПЙЮКН МЕДЕКХ" (ЙЮЙНИ-МХАСДЭ ПСУНБЯЙХИ "вЮЯ" МЕ Б ЯВЕР, ПЕВЭ Н ЯПЕДЯРБЮУ ЛЮЯЯНБНИ ХМТНПЛЮЖХХ, РН ЕЯРЭ Н РЕУ ЦЮГЕРЮУ, ЙНРНПШЕ НАПЕРЮЧРЯЪ Х ОНЙСОЮЧРЯЪ Б ПНГМХЖС, Ю МЕ ПЮГДЮЧРЯЪ Б ЬРЮА-ЙБЮПРХПЮУ ЯБНХУ ОЮПРХИ. нОЪРЭ ФЕ МЕ ХЯЙКЧВЮЧ, ВРН БН кЭБНБЕ ЯХРСЮЖХЪ ХМЮЪ). "гЕПЙЮКН" - ПЕЯОЕЙРЮАЕКЭМШИ "РНКЯРЪЙ" ДКЪ ЯПЕДМХУ КЕР КЧАХРЕКЕИ МЕРНПНОКХБНЦН ЯСААНРМЕЦН ВРЕМХЪ. хКХ РЮЙНБШУ КЧАХРЕКЕИ НЙЮГЮКНЯЭ МЕДНЯРЮРНВМН, ХКХ ФСПМЮКХЯРШ ХГ "гЕПЙЮКЮ" СБКЕЙКХЯЭ ПЮГЛЕПЮЛХ ЯРЮРЕИ, МН ПЮГБЪГЙЮ МЕ ГЮЛЕДКХКЮ ЪБХРЭЯЪ: АЕГ ЛЮКНЦН ЦНД МЮГЮД МЮ СЙПЮХМЯЙХИ ПШМНЙ ялх ЯРПЕЛХРЕКЭМН БНПБЮКХЯЭ "лНЯЙНБЯЙХЕ МНБНЯРХ". оПХВЕЛ, Б НРКХВХЕ НР ОПНВХУ БЮПЪЦНБ, "лм" ЯПЮГС НОПЕДЕКХКЮЯЭ ЙЮЙ ЙХЕБЯЙЮЪ ЦЮГЕРЮ, ЯЛЕМХБ ХЛЪ (МЮ "яРНКХВМШЕ МНБНЯРХ") Х БШМЕЯЪ ЛЕЯРМШЕ ЛЮРЕПХЮКШ МЮ ОЕПБШЕ ОНКНЯШ. еДХМЯРБЕММНЕ ЯОЮЯЕМХЕ "гЕПЙЮКЮ" Б РНЛ, ВРН "яРНКХВМШЕ" ОНЙЮ БШУНДЪР ОН БРНПМХЙЮЛ. еЯКХ ФЕ НМХ, ОЮВЕ ВЮЪМХЪ, ОЕПЕЛЕЯРЪРЯЪ Б ЙНМЕЖ МЕДЕКХ, "гЕПЙЮКН", ЯЙНПЕЕ БЯЕЦН, ОНЯРХЦМЕР СВЮЯРЭ "дЕКНБНИ МЕДЕКХ", ХЯРНПХЪ ЙНРНПНИ БН ЛМНЦНЛ ОНСВХРЕКЭМЮ.\nаЕГБПЕЛЕММН ОНЦХАЬЮЪ "дЕКНБЮЪ МЕДЕКЪ" АШКЮ Б РЮЙНИ ФЕ ЯРЕОЕМХ НАПЕВЕМЮ МЮ СЯОЕУ, ЙЮЙ Х МЮНАНПНР, Б РНЛ ЯЛШЯКЕ, ВРН ЦХАЕКЭ ЕЕ АШКЮ МЕХГАЕФМЮ, МН МЕНАЪГЮРЕКЭМЮ. мЮБЕПМНЕ, ОПХВХМШ ЕЕ ЯЙНПНРЕВМНЯРХ (ЦЮГЕРЮ МЕ ОПНДЕПФЮКЮЯЭ Х ЦНДЮ) КЕФЮР ЯЙНПЕЕ Б НАКЮЯРХ ОПЮЦЛЮРХЙХ: ОЕПБШИ БКЮДЕКЕЖ (аНПХЯ кНФЙХМ, ЕЛС ОПХМЮДКЕФХР "рЕКЕМЕДЕКЪ" Я ЯНОПЕДЕКЭМШЛХ Х СЙПЮХМЯЙЮЪ БЕПЯХЪ "юХт") ОЕПЕНЖЕМХК ЯБНХ ОНГХЖХХ МЮ ПШМЙЕ АХГМЕЯ-ОПЕЯЯШ, Й РНЛС ФЕ НМ ЯДЕКЮК "МЕ РС" ОНКХРХВЕЯЙСЧ ЯРЮБЙС. оЕПЕЙСОХБЬХИ ГЮРЕЛ "дм" бЮДХЛ пЮАХМНБХВ, СРПЮРХБ ЯБНЧ ДНКЧ МЮ ОНОСКЪПМНЛ РЕКЕЙЮМЮКЕ, ЯРЮК СЯРСОЮРЭ Х БОНКМЕ СЯОЕЬМШЕ "яРНКХВМШЕ МНБНЯРХ"... бОПНВЕЛ, ЯЙНПН БШАНПШ, Х "дм", ЯЙНПЕЕ БЯЕЦН, ЪБХРЯЪ Б ЙЮЙНЛ-МХАСДЭ МЕНФХДЮММНЛ НАКХВЭЕ. х РЕЛ МЕ ЛЕМЕЕ, ДБСЯЛШЯКЕММНЯРЭ ОНКНФЕМХЪ МЕЯВЮЯРМНИ "дЕКНБНИ МЕДЕКХ" АШКЮ НВЕБХДМЮ Х Б ОКЮМЕ ЙНМЖЕОРСЮКЭМНЛ. "дм" МЮПСЬЮКЮ БЯЕ ГЮЙНМШ, ЯКНФХБЬХЕЯЪ Й МЮЯРНЪЫЕЛС ЛНЛЕМРС Б ОНКЕ СЙПЮХМЯЙХУ ялх. нМЮ ОШРЮКЮЯЭ ОХЯЮРЭ Н ОНКХРХЙЕ, АСДСВХ "ДЕКНБНИ ЦЮГЕРНИ", Й РНЛС ФЕ УНРЕКЮ ПЮГБКЕЙЮРЭ, АСДСВХ ЦЮГЕРНИ "ЯЕПЭЕГМНИ" (ПЮГМШЕ РЮЛ РЕЮРПЮКЭМШЕ ПЕЖЕМГХХ, ХМРЕПБЭЧ Я ОНО-ГБЕГДЮЛХ Х ПЕЯРНПЮММЮЪ ЙПХРХЙЮ) - ГДЕЯЭ ЛШ БШМСФДЕМШ ЯТНПЛСКХПНБЮРЭ НДМС ХГ ЦКЮБМШУ НЯНАЕММНЯРЕИ (СБШ!) СЙПЮХМЯЙХУ ЦЮГЕР: ГДЕЯЭ РЕЛЮ НОПЕДЕКЪЕР ФЮМП! хУ ЯРЮРСЯМНЯРЭ ПЮГКХВЮЕРЯЪ ЙСДЮ ОПНЫЕ - ОН ХГАПЮММНЛС ОПЕДЛЕРС. рЮЙЮЪ ЙКЮЯЯХЖХЯРХВЕЯЙЮЪ ХЕПЮПУХЪ, ЦДЕ ХГБЕЯРМШЛ ОПЕДЛЕРЮЛ ЯННРБЕРЯРБСЧР ХГБЕЯРМШЕ ФЮМПШ, Х, ОПЕЯРСОХБ РЮАС, БШ БШБЮКХБЮЕРЕЯЭ ХГ ХЕПЮПУХХ, ХГАПЮБ "МХГЙХИ" ОПЕДЛЕР, БОЮДЮЕРЕ Б "МХГЙХИ" ФЮМП.\nбРНПНЕ УЮПЮЙРЕПМНЕ "НРЯРСОКЕМХЕ НР ОПЮБХКЮ", ДНОСЫЕММНЕ "дм" - СФЕ Б ЙНМЙПЕРМНИ "ДЕКНБНИ" МХЬЕ, ЕЕ СЯРЮМНБЙЮ МЮ ЛЮЙПНЩЙНМНЛХЙС Х ОНОШРЙЮ ЯННРБЕРЯРБСЧЫЕИ ЮМЮКХРХЙХ. мЕ РН, ВРНАШ ЩРН ЯНБЕПЬЕММН МЕ ДНОСЯЙЮКНЯЭ - Х "хМБЕЯР-ЦЮГЕРЮ", Х "гЕПЙЮКН МЕДЕКХ" БПЕЛЪ НР БПЕЛЕМХ ОНГБНКЪЧР ЯЕАЕ РЮЙНЕ. мН "дм" - ОН ДХГЮИМС, ПЕЙКЮЛМНИ ЙНМЖЕОЖХХ Х ОПНВХЛ ЯРПСЙРСПННАПЮГСЧЫХЛ - ОПНХЦПЮКЮ "аХГМЕЯС" ОПЕФДЕ БЯЕЦН ЙЮЙ ОНРЕМЖХЮКЭМШИ ПЕЙКЮЛНМНЯХРЕКЭ, Х Б СЯКНБХЪУ ЙПХГХЯЮ БШЪЯМХКНЯЭ, ВРН ЩРЮ МХЬЮ ЯКХЬЙНЛ ЛЮКЮ ДКЪ ДБНХУ.\nмЮЙНМЕЖ, ОНЯКЕДМЪЪ НЯНАЕММНЯРЭ: АНКЭЬХМЯРБН СЙПЮХМЯЙХУ ЦЮГЕР ОПХМЖХОХЮКЭМН СУНДЪР НР ЦКНАЮКХГЛЮ Б КЧАНЛ ФЮМПЕ, ДЕКЮЪ ЯНГМЮРЕКЭМСЧ СЯРЮМНБЙС МЮ ЛХЙПНОПНАКЕЛС, ВЮЯРМШИ ЯКСВЮИ, ТЮЙР, Ю МЕ ЮМЮКХГ. лНФМН ЩРН БШБНДХРЭ ХГ ОПНБХМЖХНМЮКХГЛЮ ЙЮЙ ЙСКЭРСПМНИ ЙНМЖЕОЖХХ: СГЙНЕ ЛЕЯРМХВЕЯРБН - ГЮЙНММНЕ ОПЮБН ПЕЦХНМЮКЭМНИ ОПЕЯЯШ. мЮХАНКЕЕ ОНЯКЕДНБЮРЕКЭМН Х ВЕРЙН ОПНБНДХР ЩРС РЕМДЕМЖХЧ "аХГМЕЯ": ЕЦН ОПЮЦЛЮРХЙЮ ЯРПНХРЯЪ МЮ ПЕЦХНМЮКЭМШУ ОПХКНФЕМХЪУ ("аХГМЕЯ-йПШЛ", "аХГМЕЯ-дНМАЮЯЯ"). кЧАХЛШИ ФЮМП "аХГМЕЯЮ" Я МЕЙНРНПШУ ОНП - АКХЖ-НОПНЯ НОЕПЮРНПНБ ЙНМЙПЕРМНЦН ПШМЙЮ, БПНДЕ: "йЮЙСЧ ДНКЧ Б БЮЬЕЛ НАНПНРЕ ГЮМХЛЮЧР АЮПРЕПМШЕ ЯДЕКЙХ?" Х Р.Д.\n"дЕМЭ" ЯЮЛНБШПЮФЮЕРЯЪ Б ДПСЦНЛ ПНДЕ, ГДЕЯЭ МЮ ОЕПБНИ ОНКНЯЕ ЯСЫЕЯРБСЕР НАЪГЮРЕКЭМЮЪ ЙНКНМЙЮ ОНД МЮГБЮМХЕЛ "дМЕБМХЙ": ДЕФСПМШИ ФСПМЮКХЯР ДЕКХРЯЪ ОНЯКЕДМХЛХ БОЕВЮРКЕМХЪЛХ НР ФХГМХ: "хДС Ъ ЯЕЦНДМЪ ОН СКХЖЕ Х БХФС, ЙЮЙ ОНФХКЮЪ ФЕМЫХМЮ Б ОНМНЬЕММНЛ ОЮКЭРН НЯРЮМЮБКХБЮЕРЯЪ С КЮПЭЙЮ Я ЛНПНФЕММШЛ"... дЮКЭЬЕ Н РНЛ, ВРН ДЕМЕЦ, ОНМЪРМНЕ ДЕКН, МЕ УБЮРЮЕР.\nх - ДЮКЭЬЕ БМХГ ОН КЕЯРМХЖЕ - Б ЙЮЙХУ-МХАСДЭ "тЮЙРЮУ" ХКХ "бЕВЕПМХУ БЕЯРЪУ" МЮ ОНВЕРМНЛ ЛЕЯРЕ НАМЮПСФХБЮЕЛ ЬЕДЕБП, РХОЮ "сЙСЬЕММШИ АЮПЯСЙНЛ ЛЕУЮМХГЮРНП, СОНРПЕАХБ ДБЕ АСРШКЙХ БНДЙХ, ХГМЮЯХКНБЮК ВСФСЧ ФЕМС". - щРН ДЮИДФЕЯР-ПЕЙКЮЛЮ ЛЮРЕПХЮКЮ МЮ ОЕПБНИ ОНКНЯЕ, ЦДЕ-МХАСДЭ МЮ 4-И ЯРПЮМХЖЕ ПЮГБЕПМСРЮЪ ХЯРНПХЪ Н ЛЕУЮМХГЮРНПЕ, ВСФНИ ФЕМЕ Х ТНРНЦПЮТХЪ АЮПЯСЙЮ. бЯЕ ЩРН ДЕКЮЕРЯЪ БОНКМЕ ЯНГМЮРЕКЭМН Х ОНЯКЕДНБЮРЕКЭМН - Б ДПСЦНЛ ФЮМПЕ ЯЙЮГЮКХ АШ Н ОНЩРХЙЕ ВЮЯРМНЯРЕИ Х МЕНАЪГЮРЕКЭМШУ БЕЫЕИ, ПНГЮМНБЫХМЕ, ЙНПНВЕ ЦНБНПЪ. мН АЕГСЛМН ОНУНФЕ МЮ НДМС "БШОХЯЙС" л.к.цЮЯОЮПНБЮ (мкн #29): "оНПСВЕМХЪ ДЮЛЯЙХЕ ХГ яЛНКЕМЯЙНИ ЦСАЕПМХХ, БШОХЯЮММШЕ Б ДМ. л.ьЙЮОЯЙНИ <...> сБЮКНВЙС ОНКСЬЕКЙНБСЧ ЛНДМНЦН ЖБЕРЮ, ВСКЙХ ЮФСПНБНЦН ЖБЕРЮ Я ЖБЕРНВЙЮЛХ ... еЫЕ ЙСОХРЭ УНПНЬЕЦН ЙСВЕПЕМЙЮ ДЮ РЮЛАСПМСЧ ОНКНВЙС. сГМЮРЭ, ОНВЕЛ ФХБНРПЕОЕЫСЫЮЪ ЛЮКНЯНКЭМЮЪ ПШАЮ, Ю АСДЕРЕ Б ЦНПНДЕ, ЯОПНЯХРЕ ЙНРНПШИ ВЮЯ".\nяРНКЭ ЮЙРСЮКЭМШИ Б лНЯЙБЕ БНОПНЯ: ЙРН ГЮ ЙЕЛ ЯРНХР? - Б йХЕБЕ ПЕЬЮЕРЯЪ ОПНЫЕ. мЮ ОНКЕ МЕ РЮЙ СФ ЛМНЦН ХЦПНЙНБ, Х ЯХКШ ЪБМН МЕ ПЮБМШ. рЕЛ МЕ ЛЕМЕЕ, МЕ РЮЙ ДЮБМН "яРНКХВМШЕ МНБНЯРХ" БШОСЯРХКХ ОПНБНЙЮЖХНММШИ БЙКЮДШЬ "кСЙНЛНПЭЕ: гКЮРЮЪ ЖЕОЭ МЮ ДСАЕ РНЛ", ЦДЕ АНКЭЬХМЯРБН СЙПЮХМЯЙХУ ялх АШКХ ХГНАПЮФЕМШ Б БХДЕ ХЛЕММШУ ЪАКНЙ ... МЮ ДСАЕ (?!). вЮЯРЭ ОНХЛЕМНБЮМХИ, ОНУНФЕ, ДЕКЮКЮЯЭ Я ЖЕКЭЧ ББЕЯРХ Б ГЮАКСФДЕМХЕ, МН, РЮЙ ХКХ ХМЮВЕ, ГЮ ЙЮФСЫЕИЯЪ ЛМНЦНКХЙНЯРЭЧ ОПНЯЛЮРПХБЮЧРЯЪ КХЬЭ РПХ ЯЕПЭЕГМШЕ ЯХКШ. оЕПБЮЪ Х ЦКЮБМЮЪ - МШМЕЬМЪЪ БКЮЯРЭ. аНКЭЬХМЯРБН РХПЮФМШУ СЙПЮХМЯЙХУ ЦЮГЕР (Б ОЕПБСЧ НВЕПЕДЭ "дЕМЭ", "яЕЦНДМЪ" Х "тЮЙРШ") НВЕБХДМН КНЪКЭМШ Х ОНДЙНМРПНКЭМШ ЦНЯЯРПСЙРСПЮЛ. "хМБЕЯР-ЦЮГЕРЮ" ЯРНХР Б РНЛ ФЕ ПЪДС, УНРЪ ЕЫЕ ЦНД МЮГЮД, ЙНЦДЮ тНМД ЦНЯХЛСЫЕЯРБЮ БНГЦКЮБКЪК МЕОНОСКЪПМШИ Б СЙПЮХМЯЙНЛ ОЮПКЮЛЕМРЕ бКЮДХЛХП кЮМНБНИ, ЦЮГЕРЮ БШЦКЪДЕКЮ ПЕЯОЕЙРЮАЕКЭМН-НООНГХЖХНММНИ. мШМЕЬМХИ ЦКЮБЮ тцх, КЧАХЛЕЖ ДЕОСРЮРНБ юКЕЙЯЮМДП аНМДЮП - Б КЮДС ЯН БЯЕЛХ.\nцЮГЕРШ "цПНЛЮДШ" (оЮБЕК кЮГЮПЕМЙН) ОНЯКЕ ОЮПКЮЛЕМРЯЙХУ БШАНПНБ МЮОНЛХМЮКХ ПЮЯОСЫЕММСЧ ЮПЛХЧ. оПХ РНЛ, ВРН "цПНЛЮДЮ" БЯЕЦДЮ БЕКЮ АНПЭАС ГЮ Р.М. "КЧЛОЕМ-ЩКЕЙРНПЮР", ДЕКЪ ЩРН ОНКЕ Я ЙНЛЛСМХЯРЮЛХ (Б ЯБНЕ БПЕЛЪ кЮГЮПЕМЙН ДЮФЕ ЙСОХК "оПЮБДС сЙПЮХМШ"), ГЮ ДЕМЭ ДН БШАНПНБ ЯЙЮМДЮКЭМН ХГБЕЯРМШИ ЩЙЯ-ОПЕЛЭЕП НАЮМЙПНРХК ЯЮЛСЧ РХПЮФМСЧ Х ЛЮЯЯНБСЧ ХГ РНЦДЮЬМХУ ЦЮГЕР - "бб" ("бЯЕСЙПЮХМЯЙХЕ БЕДНЛНЯРХ"). мЕ ОПНЬКН Х ОНКСЦНДЮ, ЙЮЙ - СФЕ Б ОПЕДДБЕПХХ ОПЕГХДЕМРЯЙХУ БШАНПНБ - Я РЕЛ ФЕ КНЦНРХОНЛ, Б РНИ ФЕ ЯРХКХЯРХЙЕ Х Я РНИ ФЕ ОЮПРХИМНИ ОПХМЮДКЕФМНЯРЭЧ ЪБХКХЯЭ "бЕВЕПМХЕ БЕЯРХ". хМБЕЯРНПНЛ ГДЕЯЭ БШЯРСОЮЕР чКХЪ рХЛНЬЕМЙН (#2 Б "цПНЛЮДЕ").\nяЮЛЮЪ ОЮПЮДНЙЯЮКЭМЮЪ Х ХМРЕПЕЯМЮЪ ТХЦСПЮ Б СЙПЮХМЯЙНЛ ХМТНПЛЮЖХНММНЛ АХГМЕЯЕ, БЕПНЪРМН, БЯЕ ФЕ еБЦЕМХИ лЮПВСЙ. бНГЦКЮБКЪЕЛЮЪ ХЛ ядос(Н), ЕДБЮ МЮАПЮБ БНФДЕКЕММШЕ 4%, Я РПСДНЛ ОПНАХКЮЯЭ Б ОЮПКЮЛЕМР. б НРКХВХЕ НР КЕБНИ НООНГХЖХХ ("цПНЛЮДЮ"), ЦЮГЕРШ ядос - ПЕЯОЕЙРЮАЕКЭМЮЪ ОПЮБЮЪ НООНГХЖХЪ ("гЕПЙЮКН МЕДЕКХ", "аХГМЕЯ"). б ХМТНПЛЮЖХНММНЛ ОПНЯРПЮМЯРБЕ ЦЮГЕРШ ядос Я СБЕПЕММНЯРЭЧ БНГЦКЮБКЪЧР ОПЮБШИ ТКЮМЦ, УНРЪ МХЦДЕ ЙПНЛЕ, ЙЮЙ МЮ сЙПЮХМЕ, Й ЯНЖХЮК-ДЕЛНЙПЮРЮЛ Б ОПХМЖХОЕ МЕ ОПХЛЕМХЛН НОПЕДЕКЕМХЕ "ОПЮБЮЪ ОЮПРХЪ". аНКЕЕ РНЦН, "аХГМЕЯ" ХЛЕЕР ОНДГЮЦНКНБНЙ - "цЮГЕРЮ СЙПЮХМЯЙНИ АСПФСЮГХХ".\nмЮЙНМЕЖ, "яРНКХВМШЕ МНБНЯРХ" ("лм") ДН ОНЯКЕДМЕЦН ЛНЛЕМРЮ НРМНЯХКХЯЭ Й КНЪКЭМНИ (ХКХ "ОПЕГХДЕМРЯЙНИ") ЦПСООЕ. мН Я МЕЙНРНПШУ ОНП ЕЫЕ МЕДЮБМН МЕИРПЮКЭМШЕ СЙПЮХМЯЙХЕ ЯРПЮМХЖШ "ям" ЯРЮКХ ЙНМРПЮЯРХПНБЮРЭ Я ЛНЯЙНБЯЙНИ ЯРХКХЯРХЙНИ: МЮ МЕАНЯЙКНМЕ ЛЕЯРМШУ ялх ЪБХКЮЯЭ МНБЮЪ ГБЕГДЮ - цЕММЮДХИ аЮКЮЬНБ Я МНБНИ ЩМЕПЦХВМНИ ОЮПРХЕИ ОНД СДХБХРЕКЭМШЛ МЮГБЮМХЕЛ "гЮ ЙПЮЯХБСЧ сЙПЮХМС!". оПНЦПЮЛЛЮ ОЮПРХХ БШДЕПФЮМЮ Б РНЛ ФЕ ЯЙЮГНВМНЛ ОЮТНЯЕ, ВРН Х МЮГБЮМХЕ: БЯЕЛ ЦПЮФДЮМЮЛ сЙПЮХМШ аЮКЮЬНБ НАЕЫЮЕР $500 ГЮПОКЮРШ, $200 - ОЕМЯХХ Х ЕДХМШИ 10% МЮКНЦ. дЕКЮЕР НМ ЩРН НРМШМЕ ЯН ЯРПЮМХЖ "ям", ДЕКЪ ЩРХ ЯЮЛШЕ ЯРПЮМХЖШ Я рЮРЭЪМНИ рНКЯРНИ Х дСМЕИ яЛХПМНБНИ.\nмН, ОНУНФЕ, ЩРН ЕЫЕ МЕ ОНЯКЕДМЕЕ ЙХЕБЯЙНЕ ОПХЙКЧВЕМХЕ. бНР, ЦНБНПЪР, "з" МЕ ОПНВЭ БЙСЯХРЭ "ЪАКНЙН" НР СЙПЮХМЯЙНЦН ДСАЮ Х Б ЯЙНПНЛ БПЕЛЕМХ ЪБХРЯЪ Я ЯНАЯРБЕММШЛ ЙХЕБЯЙХЛ БЙКЮДШЬЕЛ. нОЪРЭ ФЕ, ОПЕГХДЕМРЯЙХЕ БШАНПШ МЕ ГЮ ЦНПЮЛХ, Х ЦЮГЕРШ Й НЯЕМХ ОНКЕГСР ЙЮЙ ЦПХАШ ОНЯКЕ ДНФДЪ.


Нови Рачейка — Википеди\n53°05′23″ къ. ш. 48°15′33″ м. д.HGЯOL\n(Новая Рачейка дӀасахьажийна кхузе)\nоьрс. Новая Рачейка\n770 стаг (2010)\nНовая Рачейка картан тӀехь\nНовая Рачейка (оьрс. Новая Рачейка) — Российн Федерацин Самаран областан Сызранан кӀоштан юкъа йогӀу эвла.\nБахархойн дукхалла 770 адам леррана 2010 шарахь.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Нови_Рачейка&oldid=4789097»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2020, 26 февраль, 18:52.


ЕкугӀ (ЭгӀ) — Википеди\nЕкугӀ (фр. Hécourt) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта НогӀманди регионехь. Коммунан департамент — ЭгӀ.\nДозанашца йу Еглевиль, БгӀейпон, Шень, Фен (ЭгӀ), ГаданкугӀ (ЭгӀ), МегӀе (ЭгӀ), Паси-сюр-Эр[d].\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=ЕкугӀ_(ЭгӀ)&oldid=7830514»


NGC 5771 — Википеди\nNGC 5771, MCG+05-35-021, PGC 53088, 2MASX J14521434+2950437, Z 164-37, Z 1450.0+3003, UZC J145214.3+295043, NPM1G +30.0360, LEDA 53088, SDSS J145214.32+295043.5, Gaia DR2 1282171368490579328\n1784 шеран 16 май\n0,022836 ± 8,3E−5, 0,0228 ± 1,0E−5\n6833 километр в секунду\n14ч 52м 14,3196516445с\n+29° 50′ 43,544212771″\nNGC 5771 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла юкъара каталогехь ягарйина галактикаш.\nWikiSky-da NGC 5771: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Водород α, X-Ray, Астрофото, Харита, Изображение\n↑ NGC/IC (English). NGC 5771.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=NGC_5771&oldid=5060448»


Иттшерий мугIам — Википеди\n(Список десятилетий яха оагIув укхазахьа хьожаяьй)\nXXIII бIаьшу вай з. хь.\n2290-гIа шераш вай з. хь. 2280-гIа шераш вай з. хь. 2270-гIа шераш вай з. хь. 2260-гIа шераш вай з. хь. 2250-гIа шераш вай з. хь. 2240-гIа шераш вай з. хь. 2230-гIа шераш вай з. хь. 2220-гIа шераш вай з. хь. 2210-гIа шераш вай з. хь. 2200-гIа шераш вай з. хь.\nXXII бIаьшу вай з. хь.\n2190-гIа шераш вай з. хь. 2180-гIа шераш вай з. хь. 2170-гIа шераш вай з. хь. 2160-гIа шераш вай з. хь. 2150-гIа шераш вай з. хь. 2140-гIа шераш вай з. хь. 2130-гIа шераш вай з. хь. 2120-гIа шераш вай з. хь. 2110-гIа шераш вай з. хь. 2100-гIа шераш вай з. хь.\nXXI бIаьшу вай з. хь.\n2090-гIа шераш вай з. хь. 2080-гIа шераш вай з. хь. 2070-гIа шераш вай з. хь. 2060-гIа шераш вай з. хь. 2050-гIа шераш вай з. хь. 2040-гIа шераш вай з. хь. 2030-гIа шераш вай з. хь. 2020-гIа шераш вай з. хь. 2010-гIа шераш вай з. хь. 2000-гIа шераш вай з. хь.\nXX бIаьшу вай з. хь.\n1990-гIа шераш вай з. хь. 1980-гIа шераш вай з. хь. 1970-гIа шераш вай з. хь. 1960-гIа шераш вай з. хь. 1950-гIа шераш вай з. хь. 1940-гIа шераш вай з. хь. 1930-гIа шераш вай з. хь. 1920-гIа шераш вай з. хь. 1910-гIа шераш вай з. хь. 1900-гIа шераш вай з. хь.\nXIX бIаьшу вай з. хь.\n1890-гIа шераш вай з. хь. 1880-гIа шераш вай з. хь. 1870-гIа шераш вай з. хь. 1860-гIа шераш вай з. хь. 1850-гIа шераш вай з. хь. 1840-гIа шераш вай з. хь. 1830-гIа шераш вай з. хь. 1820-гIа шераш вай з. хь. 1810-гIа шераш вай з. хь. 1800-гIа шераш вай з. хь.\nXVIII бIаьшу вай з. хь.\n1790-гIа шераш вай з. хь. 1780-гIа шераш вай з. хь. 1770-гIа шераш вай з. хь. 1760-гIа шераш вай з. хь. 1750-гIа шераш вай з. хь. 1740-гIа шераш вай з. хь. 1730-гIа шераш вай з. хь. 1720-гIа шераш вай з. хь. 1710-гIа шераш вай з. хь. 1700-гIа шераш вай з. хь.\nXVII бIаьшу вай з. хь.\n1690-гIа шераш вай з. хь. 1680-гIа шераш вай з. хь. 1670-гIа шераш вай з. хь. 1660-гIа шераш вай з. хь. 1650-гIа шераш вай з. хь. 1640-гIа шераш вай з. хь. 1630-гIа шераш вай з. хь. 1620-гIа шераш вай з. хь. 1610-гIа шераш вай з. хь. 1600-гIа шераш вай з. хь.\nXVI бIаьшу вай з. хь.\n1590-гIа шераш вай з. хь. 1580-гIа шераш вай з. хь. 1570-гIа шераш вай з. хь. 1560-гIа шераш вай з. хь. 1550-гIа шераш вай з. хь. 1540-гIа шераш вай з. хь. 1530-гIа шераш вай з. хь. 1520-гIа шераш вай з. хь. 1510-гIа шераш вай з. хь. 1500-гIа шераш вай з. хь.\nXV бIаьшу вай з. хь.\n1490-гIа шераш вай з. хь. 1480-гIа шераш вай з. хь. 1470-гIа шераш вай з. хь. 1460-гIа шераш вай з. хь. 1450-гIа шераш вай з. хь. 1440-гIа шераш вай з. хь. 1430-гIа шераш вай з. хь. 1420-гIа шераш вай з. хь. 1410-гIа шераш вай з. хь. 1400-гIа шераш вай з. хь.\nXIV бIаьшу вай з. хь.\n1390-гIа шераш вай з. хь. 1380-гIа шераш вай з. хь. 1370-гIа шераш вай з. хь. 1360-гIа шераш вай з. хь. 1350-гIа шераш вай з. хь. 1340-гIа шераш вай з. хь. 1330-гIа шераш вай з. хь. 1320-гIа шераш вай з. хь. 1310-гIа шераш вай з. хь. 1300-гIа шераш вай з. хь.\nXIII бIаьшу вай з. хь.\n1290-гIа шераш вай з. хь. 1280-гIа шераш вай з. хь. 1270-гIа шераш вай з. хь. 1260-гIа шераш вай з. хь. 1250-гIа шераш вай з. хь. 1240-гIа шераш вай з. хь. 1230-гIа шераш вай з. хь. 1220-гIа шераш вай з. хь. 1210-гIа шераш вай з. хь. 1200-гIа шераш вай з. хь.\nXII бIаьшу вай з. хь.\n1190-гIа шераш вай з. хь. 1180-гIа шераш вай з. хь. 1170-гIа шераш вай з. хь. 1160-гIа шераш вай з. хь. 1150-гIа шераш вай з. хь. 1140-гIа шераш вай з. хь. 1130-гIа шераш вай з. хь. 1120-гIа шераш вай з. хь. 1110-гIа шераш вай з. хь. 1100-гIа шераш вай з. хь.\nXI бIаьшу вай з. хь.\n1090-гIа шераш вай з. хь. 1080-гIа шераш вай з. хь. 1070-гIа шераш вай з. хь. 1060-гIа шераш вай з. хь. 1050-гIа шераш вай з. хь. 1040-гIа шераш вай з. хь. 1030-гIа шераш вай з. хь. 1020-гIа шераш вай з. хь. 1010-гIа шераш вай з. хь. 1000-гIа шераш вай з. хь.\nX бIаьшу вай з. хь.\n990-гIа шераш вай з. хь. 980-гIа шераш вай з. хь. 970-гIа шераш вай з. хь. 960-гIа шераш вай з. хь. 950-гIа шераш вай з. хь. 940-гIа шераш вай з. хь. 930-гIа шераш вай з. хь. 920-гIа шераш вай з. хь. 910-гIа шераш вай з. хь. 900-гIа шераш вай з. хь.\nIX бIаьшу вай з. хь.\n890-гIа шераш вай з. хь. 880-гIа шераш вай з. хь. 870-гIа шераш вай з. хь. 860-гIа шераш вай з. хь. 850-гIа шераш вай з. хь. 840-гIа шераш вай з. хь. 830-гIа шераш вай з. хь. 820-гIа шераш вай з. хь. 810-гIа шераш вай з. хь. 800-гIа шераш вай з. хь.\nVIII бIаьшу вай з. хь.\n790-гIа шераш вай з. хь. 780-гIа шераш вай з. хь. 770-гIа шераш вай з. хь. 760-гIа шераш вай з. хь. 750-гIа шераш вай з. хь. 740-гIа шераш вай з. хь. 730-гIа шераш вай з. хь. 720-гIа шераш вай з. хь. 710-гIа шераш вай з. хь. 700-гIа шераш вай з. хь.\nVII бIаьшу вай з. хь.\n690-гIа шераш вай з. хь. 680-гIа шераш вай з. хь. 670-гIа шераш вай з. хь. 660-гIа шераш вай з. хь. 650-гIа шераш вай з. хь. 640-гIа шераш вай з. хь. 630-гIа шераш вай з. хь. 620-гIа шераш вай з. хь. 610-гIа шераш вай з. хь. 600-гIа шераш вай з. хь.\nVI бIаьшу вай з. хь.\n590-гIа шераш вай з. хь. 580-гIа шераш вай з. хь. 570-гIа шераш вай з. хь. 560-гIа шераш вай з. хь. 550-гIа шераш вай з. хь. 540-гIа шераш вай з. хь. 530-гIа шераш вай з. хь. 520-гIа шераш вай з. хь. 510-гIа шераш вай з. хь. 500-гIа шераш вай з. хь.\nV бIаьшу вай з. хь.\n490-гIа шераш вай з. хь. 480-гIа шераш вай з. хь. 470-гIа шераш вай з. хь. 460-гIа шераш вай з. хь. 450-гIа шераш вай з. хь. 440-гIа шераш вай з. хь. 430-гIа шераш вай з. хь. 420-гIа шераш вай з. хь. 410-гIа шераш вай з. хь. 400-гIа шераш вай з. хь.\nIV бIаьшу вай з. хь.\n390-гIа шераш вай з. хь. 380-гIа шераш вай з. хь. 370-гIа шераш вай з. хь. 360-гIа шераш вай з. хь. 350-гIа шераш вай з. хь. 340-гIа шераш вай з. хь. 330-гIа шераш вай з. хь. 320-гIа шераш вай з. хь. 310-гIа шераш вай з. хь. 300-гIа шераш вай з. хь.\nIII бIаьшу вай з. хь.\n290-гIа шераш вай з. хь. 280-гIа шераш вай з. хь. 270-гIа шераш вай з. хь. 260-гIа шераш вай з. хь. 250-гIа шераш вай з. хь. 240-гIа шераш вай з. хь. 230-гIа шераш вай з. хь. 220-гIа шераш вай з. хь. 210-гIа шераш вай з. хь. 200-гIа шераш вай з. хь.\nII бIаьшу вай з. хь.\n190-гIа шераш вай з. хь. 180-гIа шераш вай з. хь. 170-гIа шераш вай з. хь. 160-гIа шераш вай з. хь. 150-гIа шераш вай з. хь. 140-гIа шераш вай з. хь. 130-гIа шераш вай з. хь. 120-гIа шераш вай з. хь. 110-гIа шераш вай з. хь. 100-гIа шераш вай з. хь.\nI бIаьшу вай з. хь.\n90-гIа шераш вай з. хь. 80-гIа шераш вай з. хь. 70-гIа шераш вай з. хь. 60-гIа шераш вай з. хь. 50-гIа шераш вай з. хь. 40-гIа шераш вай з. хь. 30-гIа шераш вай з. хь. 20-гIа шераш вай з. хь. 10-гIа шераш вай з. хь. 0-гIа шераш вай з. хь.\n0-гIа шераш 10-гIа шераш 20-гIа шераш 30-гIа шераш 40-гIа шераш 50-гIа шераш 60-гIа шераш 70-гIа шераш 80-гIа шераш 90-гIа шераш\n100-гIа шераш 110-гIа шераш 120-гIа шераш 130-гIа шераш 140-гIа шераш 150-гIа шераш 160-гIа шераш 170-гIа шераш 180-гIа шераш 190-гIа шераш\n200-гIа шераш 210-гIа шераш 220-гIа шераш 230-гIа шераш 240-гIа шераш 250-гIа шераш 260-гIа шераш 270-гIа шераш 280-гIа шераш 290-гIа шераш\n300-гIа шераш 310-гIа шераш 320-гIа шераш 330-гIа шераш 340-гIа шераш 350-гIа шераш 360-гIа шераш 370-гIа шераш 380-гIа шераш 390-гIа шераш\n400-гIа шераш 410-гIа шераш 420-гIа шераш 430-гIа шераш 440-гIа шераш 450-гIа шераш 460-гIа шераш 470-гIа шераш 480-гIа шераш 490-гIа шераш\n500-гIа шераш 510-гIа шераш 520-гIа шераш 530-гIа шераш 540-гIа шераш 550-гIа шераш 560-гIа шераш 570-гIа шераш 580-гIа шераш 590-гIа шераш\n600-гIа шераш 610-гIа шераш 620-гIа шераш 630-гIа шераш 640-гIа шераш 650-гIа шераш 660-гIа шераш 670-гIа шераш 680-гIа шераш 690-гIа шераш\n700-гIа шераш 710-гIа шераш 720-гIа шераш 730-гIа шераш 740-гIа шераш 750-гIа шераш 760-гIа шераш 770-гIа шераш 780-гIа шераш 790-гIа шераш\n800-гIа шераш 810-гIа шераш 820-гIа шераш 830-гIа шераш 840-гIа шераш 850-гIа шераш 860-гIа шераш 870-гIа шераш 880-гIа шераш 890-гIа шераш\n900-гIа шераш 910-гIа шераш 920-гIа шераш 930-гIа шераш 940-гIа шераш 950-гIа шераш 960-гIа шераш 970-гIа шераш 980-гIа шераш 990-гIа шераш\n1000-гIа шераш 1010-гIа шераш 1020-гIа шераш 1030-гIа шераш 1040-гIа шераш 1050-гIа шераш 1060-гIа шераш 1070-гIа шераш 1080-гIа шераш 1090-гIа шераш\n1100-гIа шераш 1110-гIа шераш 1120-гIа шераш 1130-гIа шераш 1140-гIа шераш 1150-гIа шераш 1160-гIа шераш 1170-гIа шераш 1180-гIа шераш 1190-гIа шераш\n1200-гIа шераш 1210-гIа шераш 1220-гIа шераш 1230-гIа шераш 1240-гIа шераш 1250-гIа шераш 1260-гIа шераш 1270-гIа шераш 1280-гIа шераш 1290-гIа шераш\n1300-гIа шераш 1310-гIа шераш 1320-гIа шераш 1330-гIа шераш 1340-гIа шераш 1350-гIа шераш 1360-гIа шераш 1370-гIа шераш 1380-гIа шераш 1390-гIа шераш\n1400-гIа шераш 1410-гIа шераш 1420-гIа шераш 1430-гIа шераш 1440-гIа шераш 1450-гIа шераш 1460-гIа шераш 1470-гIа шераш 1480-гIа шераш 1490-гIа шераш\n1500-гIа шераш 1510-гIа шераш 1520-гIа шераш 1530-гIа шераш 1540-гIа шераш 1550-гIа шераш 1560-гIа шераш 1570-гIа шераш 1580-гIа шераш 1590-гIа шераш\n1600-гIа шераш 1610-гIа шераш 1620-гIа шераш 1630-гIа шераш 1640-гIа шераш 1650-гIа шераш 1660-гIа шераш 1670-гIа шераш 1680-гIа шераш 1690-гIа шераш\n1700-гIа шераш 1710-гIа шераш 1720-гIа шераш 1730-гIа шераш 1740-гIа шераш 1750-гIа шераш 1760-гIа шераш 1770-гIа шераш 1780-гIа шераш 1790-гIа шераш\n1800-гIа шераш 1810-гIа шераш 1820-гIа шераш 1830-гIа шераш 1840-гIа шераш 1850-гIа шераш 1860-гIа шераш 1870-гIа шераш 1880-гIа шераш 1890-гIа шераш\n1900-гIа шераш 1910-гIа шераш 1920-гIа шераш 1930-гIа шераш 1940-гIа шераш 1950-гIа шераш 1960-гIа шераш 1970-гIа шераш 1980-гIа шераш 1990-гIа шераш\n2000-гIа шераш 2010-гIа шераш 2020-гIа шераш 2030-гIа шераш 2040-гIа шераш 2050-гIа шераш 2060-гIа шераш 2070-гIа шераш 2080-гIа шераш 2090-гIа шераш\n2100-гIа шераш 2110-гIа шераш 2120-гIа шераш 2130-гIа шераш 2140-гIа шераш 2150-гIа шераш 2160-гIа шераш 2170-гIа шераш 2180-гIа шераш 2190-гIа шераш\nХьаст — «https://inh.wikipedia.org/w/index.php?title=Иттшерий_мугIам&oldid=28832»\nПоследний раз редактировалась 21 Муттхьал 2019 в 14:23\nЕр оагӀув тӀеххьара хийца хиннай укх ха́на: 21 Муттхьал 2019, 14:23.


СпенкугӀ — Википеди\nСпенкугӀ (фр. Spincourt) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ГгӀанд-Эст регионехь. Коммунан департамент — Моьз.\nДозанашца йу Авилле, ДомпгӀи, Сен-Суьппле, КсивгӀи-СигӀкугӀ, ДоммагӀи-БагӀонкугӀ, ДомгӀеми-ла-Канн, ГугӀенкугӀ, МуьзегӀе, Нуйонпон, Сен-ПьегӀгӀвилле, ВодонкугӀ (Мез).\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=СпенкугӀ&oldid=7844550»


Чиллан-бутт 19, 2013\nНохчийн абатан вариант\nОьрсийчуьрчу а, цунах дΙа а къаьстина, шайн пачхьалкхашкахь дехачу къаьмнийн а гΙайгΙа хилла лаьтта ненан меттанаш оьрсийн матто бечу тΙеΙаткъамах мукъадахар. Кху деношкахь Минскера метрон социйлаш беларусаша цхьа зама хьалха лелийначу латиницаца билгалъяха йолоро оьгΙазбахийтина массо а меттанаш кириллицан буха тΙехь бен лела а ца деза аьлла хета оьрсий. Масала, гΙезалой а, нохчий а гΙиртира шайн меттанашна буха яло латиницан графика. Амма Москох резаяцарна битина цара и лехамаш.\n...Хьаштдоцурш дийцича набахти чубухкучу нахана санна, элпашна а до Ιедало дехкарш, дΙайоккху цаьргара лела бакъо.\nМинскера метро тΙедогΙучу шарахь хинйолчу дуьненан хоккейн чемпионатна кечъеш, Беларусин метрополитено цхьа зама хьалха беларусийн маттаца леллачу латинийн элпашца билгалъяхна лаьтта бухарчу цΙерпоштийн социйлаш. Дуьненан массо а маьΙΙера богΙун болчу хьешийн аьттонна деш ду иза – кириллица ма яций массарна а евзаш.\nХиламо ир-карахΙиттийна кириллица латиницах хийцар ца тайнарш. Кхеташ ду, резабоцурш оьрсий бу.\nБеларусехь бухарниг а, оьрсийн а меттанаш ларало пачхьалкхан, харцо ю хΙинццалц оьрсийн маттахь лелла социйлийн цΙерш беларусийн латиницаца билгалъяхар, бохуш ду оьрсийн газеташа шаьш ниционализмехь бехке бечу белорусашка доху бехкаш.\nОьрсийн графиканий, аьлча а, кириллицаний, латиницаний юкъара тΙом цкъа гΙоттуш, тΙаккха буьжуш лаьтта кху заманахь гΙезалошлахь. Лаьтта иза нохчийн маттаца а. ДΙадахначу бΙешеран 30-гΙачу шерашкахь латинийн графикаца яздина жайнеш да а тосуш, лела меттанаш кΙел а буьтуш, тΙейиллина Оьрсийчуьрчу массо а меттанашна кириллица.\nБен-башха ца хила а магара иза, нагахь санна кириллицано меттанашна дешнаш хазаран кепаш латтош, юьтуш хилча. Амма иза доцуш ду.\nМасална аьр вай, цхьа дош –«догΙа». И дΙаяздина доьшуш кхетадало неΙарх туху догΙа санна а, стиглара хьерса ло я догΙа охьадар гойту хандош санна а – "догΙа догΙу". Латиницехь къасталуш хилла вовшашца и кхуьй а дош яздаран кеп, амма цхьаъ ю иза кириллицехь .\nНохчийн меттан графиках лаьцна, кириллицанний, латиницанний башхаллаш хьехийра Маршо Радионо, ненан маттах дог а лозуш, иза безаш а, баржош а къахьогуш схьавогΙучу журналистца, яздархочуьнца, Нохчийчоьнан академин нохчийн литературан секторехь Ιилманан белхахо а, «Орга» тептаран редакторан гΙовс а волчу Бурчаев Хьалимца. Шина графикан хьокъехь цунна хетарг хΙара ду.\nБурчаев: «1930-гΙа шераш тΙекхачале арайийлинчу кинжканашна тΙехьоьжуш а гуш ду иза, лелон атта латиница ю. Шалха элпаш а ца лелош, цхьана хьаьркаца аьзнаш билгалдаьхча дика хир дара. Лахарчу классашкарчу берашна хала хуьлу шалха элпаш «кх», «къ», уьш санна долу кхидерш.\nКарарчу хенахь берриг а Ιилманан белхаш, программаш, исбаьхьаллин литература – дерриг нохчийн йоза юхаяздан деза. Ткъа юха а яздеш, цу тΙехь къахьега хΙокху сохьтехь башха дог-ойла йолуш, садогуш стагга а вац. Бакъду, нохчийн мотт биса а, баха а доьгΙна делахь, вайна латиницал бΙегΙийла графика яц».\nШен лаам лела баьлча, ша хΙун дийр дара ненан мотт нохчашлахь чΙагΙбеш а дийцира Бурчаев Хьалима.\nБурчаев: «Ас уггаре хьалха хΙун дийр дара аьлча, мотт хьоьхучу хьехархошна алапа лакхадоккхур дара. ШозлагΙа – нохчийн мотт, йоза хууш хуьлуьйтур вара ас вайн нохчийн массо а куьйгалхо. КхозлагΙа – нохчийн маттахь дуьнентΙехь а цхьаъ бен доцу газета «Даймохк» (хьалха «Ленинан некъ» дара иза), «Орга», «СтелаΙад» тептарш хΙора хΙусаме кхочуьйтур дара ас.\nХΙунда аьлча, цкъа уьш ца дешахь а, цхьа сурт хазлойла, кхечу дийнахь дош хазлойла, хΙора дийнахь хьалхадахка долийча, цхьана, тΙаккха кхечу материале безам а боьдуш, нах маттана тΙахьа а кхуьуш, болх дΙагΙур бара.\nАс уггаре хьалха кегий берашна Ιамор бара мотт. Иза хала хΙума а дац. Ас школехь болх бечу хенахь, классашка дохьий, доькъура берашна «СтелаΙад». Валлай-биллай, оьрсийн, гΙумкийн бераша а тΙехь деша-м дешара, байташ а Ιамайора. Иштта дΙабора-кх болх».\nВайх хΙора а санна ву тахана компьютерна герга, шен ненан мотт безачо, и лелабечо хийлаза а пΙелгаш детта клавиатурах нохчийн йоза кепатухуш. Вайлахь лелачу кириллицехь ах гергга аьзнаш ду шина хьаьркаца ца яздича ца довлуш. Уггаре балениг ду, масала, «Ι» элп йозанехь тохар. Цкъа клавиатура латинан регистр тΙе яккха еза, тΙаккха иза даккхий элпаш схьалучу Caps Lock тΙехΙоттон еза, тΙаккха латинин «Ι» тоха деза – цунах бен ца хуьлу нохчийн «Ι». Дукхахболучу нохчаша ненан мотт язбеш оцу элпан меттана 1 –терахь дуьллу шайн йозане.\nСтенна оьшу оццул бала хьега? Атта дацара вайна а дуьнено информацин гΙирсашка яржийна лелачу латиницах вайн матто пайда оьцуш хилча. Дара хьанора. Амма иза а йоккха политика ю Оьрсийчохь. Бакъо яц нохчийн шайн мотт кириллицех баккха – Москох могуьтуш дац иза.\nКханене вешан меттан аьттонаш а бохкуш, вай дакъаза боккху гергабалабо чаккхенна. Оцу хьокъехь дела денна а велха везаш вара ненан маттана тΙехΙоьттина кхерам мел боккха бу кхетош волу хΙора а нохчо. Амма ледара хаало-кх и тайпа тийжамаш...


Вандевр-дю-Пуату — Википеди\n46°44′08″ къ. ш. 0°18′34″ м. д.HGЯOL\n▲3214 стаг (2018 шеран 1 январь)\nВандевр-дю-Пуату (фр. Vendeuvre-du-Poitou) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Керла Аквитани регионехь. Коммунан департамент — Вьенна. Дозанашца йу Авантон, Шабурне, Шенеше, Жоне-Клан, Мариньи-Бризе, Невиль-де-Пуату, Узии, Тюражо. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Вандевр-дю-Пуату&oldid=5156064»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2020, 6 октябрь, 22:46.


КугӀсель-ан-Монтань — Википеди\n47°50′14″ къ. ш. 5°13′23″ м. д.HGЯOL\nКугӀсель-ан-Монтань (фр. Courcelles-en-Montagne) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ГгӀанд-Эст регионехь. Коммунан департамент — Лакха МагӀна.\nДозанашца йу Нуадан-ле-ГӀоше, ПегӀгӀансе-ле-Вье-Мулен, ПегӀгӀонье-ле-Фонтен, Сен-СьегӀг, Вуазин (Лакха МагӀна), ОбегӀив (Лакха МагӀна).\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=КугӀсель-ан-Монтань&oldid=7837509»


Пузьяк — Википеди\n44°02′28″ къ. ш. 4°34′48″ м. д.HGЯOL\nПузьяк (фр. Pouzilhac) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта БгӀетань регионехь. Коммунан департамент — ГагӀ.\nДозанашца йу Ла-Капель-е-Мамолен, Конно, Гожак (ГагӀ), Сен-ВиктогӀ-ла-Кост, ВаллигиегӀ, Сен-Поль-ле-Фон.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Пузьяк&oldid=7832404»


сочинение нохчийн лаьмнашкахь 10 декабря 2017 года -\nмамакаев 1арбинохчийн лаьмнашкахь. смс соболезнование на 40 дней, стихи при увольнение добрые слова, сочинение 4 класс на тему как я помогаю...\nсочинение на тему моя родина узбекистан уровень 4 класса другой 3сочинение на тему уважение по рассказу паустовского сивый меринсочинение на тему письмо маме на день матери 5 класссочинение на тему тайга наша кормилица хлипких не любит 5 класссочинение на тему почему так сложилась моя жизнь размышлениясочинение на тему мое необычное путешествие по древнему египтусочинение на тему что вы видели слышали впервые 6 класс 110 словсочинение на чеченском языке дашо гуьйре 4 класс\nН [pic] охчийн литература. Коьчал: Мамакаев 1аьрбин. Поэма. Хьехарсахьтан коьчал: Мамакаев 1аьрбин «Нохчийн лаьмнашкахь». Поэма. Поэмин эпически а, лирически а чулацам.\nНОХЧИЙН ЛИТЕРАТУРА. 9-г1а класс. сочинени - 3. изложени - 1. ... Сийлахь- баккхийчу оьрсийн яздархоша А.С. Пушкина, М.Ю. Лермонтовс,Л.Н. Толстойс , А.А. Фета шайн кхолларалллехь нохчийн барта произведенех пайдаэцар. 1 с. У.аг1о 36- .... 11. Сочинени: Нохчийн лаьмнашкахь. 1 с. Язъе сочинени ...\nhttp://noqo.oril.valkyries-team.ru/engine/c.php?q=сочинение нохчийн лаьмнашкахь&uri=edd70afda9a44302dc65ed5debef753d\nБолее 20000 авторов! Цена от 200р! Срок от 4ч! Без посредников! Нохчийн лаьмнашкахь поэми т1ехь доттаг1алла а, безам а. 1 с Х ... Нохчийн литературехь ша-тайпана кхоллам болуш ю ... «Лаьмнашкахь ткъес» ара ца хоьцуш ... Тiаьхьо мелла а хийцамаш а бина, «Нохчийн лаьмнашкахь» цiе тиллира оцу поэмина автора. Хаьий хьуна, доттаг1а, нохчийн лаьмнашкахь б1аьстенан суьйре мел хаза хуьлу? Арсанукаев iабдулла Айдамиров Абузар вина 70 шо кхачар даздечу суьйренехь нохчийн халкъан ... Айдамиров Абузар вина 70 шо кхачар даздечу суьйренехь нохчийн халкъан ... «Лаьмнашкахь ... Мамакаев Арби Нохчийн лаьмнашкахь стих О этом сайте поздравлений в стихах. Рад приветствовать Вас на сайте SMS поздравлений и ... 1960 -1962 шерашкахь араевлла Гайсултановн берашна язйина «Кавказан лаьмнашкахь ... нохчийн ... Тематическое планирование Нохчийн мотт 4 ... 42.Сочинение. ... 5-7 Хасаев “Лаьмнашкахь ... дог цIена, оьзда безам, тешаме доттагIалла (« ЙоIе», «Айза», «Нохчийн лаьмнашкахь»); юкъараллин дахарехь поэтан декхарш а, поэзин меттиг а (« Даге»). МостагIех Даймохк паргIатбаккхаран, къоман паргIато Iалашъяран ойла чIагIъеш яра Сийлахь-боккха Даймехкан тIом лаьттинчу хенахь Мамакаев ... 3 ноя 2015 ... ЦIеяххана волу нохчийн поэт Мамакаев Iаьрби 1942 шарахь бен а бехк боцуш Iедало лаьцна чу а воьллина, 10 шо хан тоьхна сибрехь хьажийна .... Мамакаев Iаьрбин «Нохчийн лаьмнашкахь» поэмин бух тIехь цо язйина деа декъах, исс суьртах лаьтташ йолу «АслагIий, Селехьаттий» драма ... 25 июн 2013 ... ШолгIа делахь, нохчийн кхетамехь муьлххачу стага (и эла велахь а, паччахь велахь а) шен даьхнин доладар а, белхан духар лелор а, ... Оцу тайпана шен чулацамехь галморзахалла йолу хьежамаш кIезиг ца нисло нохчийн къоман философехь. ..... Лаьмнашкахь даима нах ишта баьхна, 17 окт 2016 ... «Колендарно-тематическое планирование по Чеченской литературе 9 класс ». Нохчийн литература. 9-г1а класс. Сочинени-3. Изложение- 4 ..... 46. Сочинени: «Нохчийн лаьмнашкахь». 1. Хаарш талларан урок. Дозуш долу къамел кхиор. Дозуш долу къамел кхиор. Сочинени язъяр. 47. 29 май 2014 ... Кхин цхьа совг1ат а дира тхуна Эдуарда. Цо тхуна массарна а 1аьрбин керла араяьлла, «Нохчийн лаьмнашкахь» ц1е йолу, гулар елира. Цу т1е куьг яздеш, х1оранна а шен-шена ала довха дешнаш карийра Эдуардана. Тхайн массеран а ц1арах даггара баркалла боху ас Эдуардана а, ...\nсочинение один день из жизни молекулы дневники datacom games | сочинение на украинском языке про осень 8 класссочинение на тему на лезгинском языке мое селосочинение на чеченском языке про зиму 7 кл списатьсочинение один день жизни европейца в 19 векесочинение на тему огород на татарском языкесочинение на тему кем работают мои родители 5 класссочинение на тему мое хобби рисование 10 предложенийсочинение на тему по картине крестьянские дети шмаринов |　▲ top\n→http://noqo.oril.valkyries-team.ru/sochinenie-nohchiyn-lamnashkah-1601.html"entry_table2" cellpadding="0" cellspacing="0">


Мартенпюиш — Википеди\n50°03′01″ къ. ш. 2°45′53″ м. д.HGЯOL\nМартенпюиш (фр. Martinpuich) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта О-де-Франс регионехь. Коммунан департамент — Па-де-Кале. Дозанашца йу Ле-Сар, Базантен, Контальмезон, Курселетт, Флер (Сомма), Лонгваль. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Мартенпюиш&oldid=5171688»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2020, 7 октябрь, 16:50.


Миньер (Луаре) — Википеди\nМиньер (фр. Mignères) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Центр — Луаран атагӀа регионехь. Коммунан департамент — Луаре. Дозанашца йу Куртампьерр, Вильвок, Гондревиль (Луаре), Миньеретт, Мулон (Луаре), Трей-ан-Гатине. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Миньер_(Луаре)&oldid=5172895»


Шалонн-су-ле-Луьд — Википеди\nШалонн-су-ле-Луьд (фр. Chalonnes-sous-le-Lude) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Пеи-де-ла-ЛуагӀ регионехь. Коммунан департамент — Мен а, ЛуагӀа а.\nДозанашца йу МагӀсийи-суьгӀ-Мольн, БгӀок (Мен а, ЛуагӀа а), Шинье, Денезе-су-ле-Луьд, Менье (Мен а, ЛуагӀа а).\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Шалонн-су-ле-Луьд&oldid=7845847»


Абзаев Х.Х - Коннозаводчик - Ипподром.Ру\nИпподром.Ру » Коннозаводчики » Абзаев Х.Х\nФ.И.О.: Абзaeв Х.Х (Abzaev Kh.Kh.)\nНохчо (Nokhcho) 1 1


Санкт-Петербург Моцарт. Реквием\nГлавная Мероприятия Моцарт. Реквием\nНадежда Кулыгина Показать ещё