Strict Standards: Declaration of JCacheControllerPage::store() should be compatible with JCacheController::store($data, $id, $group = NULL) in /storage/content/42/1004242/golosichkerii.com/public_html/libraries/joomla/cache/controller/page.php on line 199 "ШОВДАН КОЬРТЕРА ТАРХАШ" = КХУ ТЕПТАРАН КХОАЛГIА КИЙСАК\n"ШОВДАН КОЬРТЕРА ТАРХАШ" = КХУ ТЕПТАРАН КХОАЛГIА КИЙСАК\nКатегория: История Дата публикации Автор: Admin Просмотров: 4045\nМалхо, дийнахь сарралца бохбиначу бIаьвнан пенах букъ таIийна Iачу къаночуьнан тергаме хьежаро гIелдина бIаьрган негIарш, тIеттIадийшира кIезгачу ханна. Кхунна хезаш хилла берин зевне аьзнаш хийцира, цу шираллера деъначу къора озо. И аз а, меллаша зевне доьрзуш, шираллехь дисна цхьа де карладоккхуш, цу дийне дIадигара, цунах деш беран аз. Ираеллачу ойлано мокха сурт хIоттийнера. Къаночунна гора, хIинца бераш ловзуш болу гу а, цу тIера сийна бай а. Амма, кхунна хеза берин аз дикка гергахь дара, вукха берин аматаш Iаьнарх дIаийнера.\nКхунна, гIенах гуш бу онда оькъам. Цуьнан тIапа экъа кхоьллиначу акъари тIехь, болх беш ду адамаш. Цара, тIулгах еш ю бIов. БIаьвнан йоттар, неIаран хила езачу нартоле кхаьчна айъаелла. Болх бечу дена гергахьийзаш, цуьнга цхьацца дийца гIерташ ву, кхо-диъ шо кхаьчна жима кIант. Ден тидам ша дечу гIуллакхна тIебирзина белахь а, шега, могIера хеттарш дечу кIантана, юкъ-юкъа жоьпаш ло дас а. Ченаш гулайина, цу тIе хи дуттуш поппар биначу кIанта, тIулгаш тIеттIа а дохкуш, шен болх а ца сацош, хеттарш до дега: «Да-а! Кху Войшпо, вайн цIа лардийра ду? Войшпи бIаьг ира бу? Цунна, тур ца оьшу, ца оьший? Да-а! Ва, Да-а ца оьший? Велакъежий, дас а, шен балха тIера тидам ца хадош, шена гергахь Iачу кIанте а хаттар до: «Дикберд! И Войшп, йан мукъне а хIун ю, я мичхьа го хьуна иза?» олий.\n- Ва, Да-а! Вой…, Войшп яц, чIара санна…? Ахь еш ю-кх. - А-а! Ваешап юьйци ахь?\n- Хьуна мичхьа го кхузахь Ваешап? Со, Нартол еш ма ву. Хьажал, кхузахь неI хира ю. Хьевзана, цуьнан лакхе ю хIара, кху буха хIиттийна гIоьнан ламеш дIабаьхча, гIалаговзанчан дозалла хира ду кхунах. Хьа боху, со «Вошп» еш ву? Вошп хьа ву хьо а, и хьоьга аьлларг а. – аьлла велавелира, дехьо тIулган экъанаш хьокхий, я йистош кегйой уьш тIекхоьхьуш бохкачу вешин берашка а хьаьжна.\n- Нанис элар, кху чIажан Войшп хира ю ахь еш ерг.\n- А-а, хIинца кхийти со, бух, мичара орам болуш бу. ХIа-хIа, хIара бIов-гIала хира ю. Ткъа Ваешапан тIули, и хьалла схьачучу гу тIехь хIоттае бохуш, шайн дайша лелийнарг, аса леладойла луучу хьан ненан Ирсбеки туьйра ду, хьоьга сан корта лебойтург?\nИ жима Дикберд вара, хIинццалца, бай тIехь ловзачу берин терго еш Iийна воккхастаг. Меллаша хьалагIаьттина, къилбехьарачу, хIинца а малх тIера дIашаршаза болчу агIонгахь, бIаьвнан пенаца лаьттачу гIантана тIеволавелира къано. Ша караэцна кхакха, меллаша цу тIулган гIанта тIебуьллуш, Iин тергаме оьцуш охьахиара иза. КIант вара, цу чIажехула цIаван везаш.\nДикберд, «хой» олучу ваьрран стаг ву. Доьзткъе пхиъ-ялх шо хьалха, кху метте схьакхелхиначех бара цуьнан дай, дуьненан хийцамаша, цу хийцимин Iаткъамо шайн махкара меттахбахарна кхуза кхачийна. Кхуьнан шира дай Iийна и ага а, тахана хIара веха мохк а, доккхачуьнга диллича цхьа мохк бу, моцах дуьйна «Дай-Iа-хи» олуш хилла болу.\nБуоранун хин (Евфрат) хьастехь а, «Чорох» олучу хино кхоьллиначу атагIехь а, историн генара йоцчу хенахь, кху латта тIехь онда нах-хуррин пачхьалкх яра «Дай-Iа-хи» цIарца ехаш. И пачхьалкх йохначул тIаьхьа, «грекаша», историна бухадуьтура ду шайн тешалла, цу махках олуш «Таохи». Амма шаьш нах-ваьрраша, цу махкан цIарна чубиллинарг «Тхо-Iа-хи», я «тхо Iа мохк» олу кхетам бара. И цIе ю, тахана а, Дикбердан заманхоша цуьнан йоккхург. Иза бу иштта, лакхахь ма-хьаххора, историна, «Диауэхи»1 цIарца бевзу мохк, кхин а шуьйра а, боккха а хилла болу.\nДоьзткъай пхийтта шо хьалха, Дикберд дуьненчу вала кхин пхи шо а долуш, эрмалойн паччахь Тигран-ШолгIаниг (95-55 шш паччахьаллехь хила волу) паччахь хIутту шен махкахь. Цул хьалха, масех шарахь, Парфан паччахьан цIенна, ленакаравелларг хилла ву иза. Цо шена маршо оьцу, малхбалехьара мохк а лой. Иштта, иза резахиллачух тера ду, малхбузехьа, Парфина хьогIе болчу махка гIорта, керла меттиг схьалоцуш (гIазкх., «экспансии»). Цуьнан аьтто хилла, шайн маршо ларош долу хурри-нах ораман ваьррех, ханна бартахой беш пайда эца а. Цу хьолан аьттонца, хье ца луш Тигран паччахьалле вогIу. Цо, малхбузехьа кхарстар до, ш.оь. 95-гIачу шарахь, «Софена» олу мохк дIалоцуш. Билгалдан деза цхьаъ, иза, пхибIе доьзткъа шо хьалха, эрмалоша, цу махкара, шайн машаре экспанси йолийна хилар урартуойн махка. Ткъа хIинца, Тигранас сатуьйсу Евфратал дехьара мохк, Понтан Митридат волчу Евпаторс дIалоцу. Цуьнан йоI, Клеопатра ялайо Тигранас, иштта шен стунден бартахо хуьлуш.\nПерсехь кхоллабеллачу гIучIах пайда оьций, цу Тигранас, ша сатийсина атагIа дIалоцу 88-85 шараш юкъахь. Цхьаннах бозуш хилла боцу, Таохин (Дай-Iа-хи) мохк гIотту. Делахь а, цуьнан бахархойн ницкъ ца тоьу, империн ницкъех пайдаоьцаш лелачу Тигранна дуьхьала латта. Оцу хенахь нисло, Дикбердан диъ шо кхаьчна а долуш, цуьнан дай, къилбера, кху неврера кIоште схьакхалхар.\nТкъа Парфица машар биначу Тигранас, церан, малхбузехьара мехкашдIалецарца йоьзна Iалашо, кхочушян гIурту и паччахь. Сийрин неврехьара цхьа дакъа дIалаьцна ца Iаш, цул тIаьхьа Килики а, Финики а гIурту иза, Каппадокин масех гIала дIа а лоцуш. 70-гIачу шарахь, деа шаро лаьцначу муьрехь, Iаткъаме паччахь хуьлий лаьтта иза, Хьалхарачу Азин цхьана декъа тIехь. Кхузаманан, Iилманан тIегIа шайн карахь йолу лоббица барт карийначу эрмалоша, цу масех шаро лаьцначу муьрах, «Великая Армения» олий, харц тешалла кхуллу. Иштта цIе йоккхуш, хилла бац и мохк цкъаа.\nТоламаш бохуш воьдачу Тигранца доьзначунна, ханна, юкъагIерташ ца хиллачу Римана, оьшуш хилла дац, цу кIоштахь цуьнан чагIвалар. Жимачу Азехь ша схьадаьхначу мехкашна кхерам хилар кхеттачу Римо, цкъа хьалха Митридат Евпатор эша а вой, ведча, иза тIеэцначу Тигранна дуьхьала тIом болабо, сихха, цуьнан пачхьенна го биначу Лукуллас. Тигранкерт схьаяккхиначу цу тIеманбаьччас, иза талоре юьллу. Эрмалойн пачхье йоьжначул тIаьхьа, сиха, дIакъаьста цо тIелийцина хилла мехкаш а. Цуьнан Iуналлехь биснарг хуьлу, эрмалойн этнос дукха дехаш болу жима мохк. Амма, Помпей коьртехь волу керла гIо Римера кхаьчча, Тигранас, сиха машар лоху цу Римаца. Иза нисделира, Митридат веллачу 66-гIачу ш.оь. шарахь. Эрмалоша империи кхолла дагахь тIелийцина мехкашца цхьаьна, и эрмалойн мохк Римана бухабоьду, цу меттигна шайн цIарах Iуналла дар, цуьнан паччахьашна тIе а дожош. Царех, шайн лаамехь боцу, пачхьалкхан дукъ тIеэцнарш (гIазкх., «вассал») бо цу Римо.\nШирачу оьмаран II-гIа эзар шарашкара дуьйна, Къилб-Малхбален «IаьржахIордайистера» дIа малхбалехьа а, къилб-малхбалехьа долу мехкаш, паччахьаллаш хилла, хурри-нах ораман адамо кхоьллина а, церан ваьрраш дехаш а. Митанни импери йоьхча, хуррин халкъо цу паччахьаллах йисна кескаш дIахьо, урартуой бехачу малхбалехьара кIоште а (Урарту), иштта невр-малхбалерачу «Дай-Iа-хи» олу махка а. Урартуойн махкара паччахьалла, импери ю ала хьоле дерззалца, хуррин коьрта юкъ хуьлий лаьтта и «Дай-Iа-хи». Цара къобалвийриг хилла, шайн шира дайшкара схьа, коьртаниг волу цIу-дела «Тейшеб» («ТIо-йа-Ша-ба). Цуьнан лулахь хилларг бу «халда-халибан» мохк «Халдийа», иштта «ХIал-Да» цIуна хастам бечу нехан ага а. Иштта, цу шина халкъана лулахь дехаш хилла, кхин долу ваьрраш а: «моссиникаш» (массо-некъи), «дрилаш» («дар-или»), церан тIаьхьенаш лара мегара долу «санариш» (Са-На-ари, я «-аре»), хIордахой-талорхой болу «чанахиш» (ча-нахи), аренца беха «тибаренаш» (тIе-ба-арена), «фаз\_с\_ианаш», «скифинаш», «макронаш», я изза болу «махалонаш», царел, массарелла неврехьа беха «колхиш» (кул-хи, кIол-хи), ишт.кх. долу ваьрраш а, цу ваьррин мехкаш а. Уьш массо а, нах-ораман ваьрраш хилла дац. Царна юкъахь хилла ду, хаттан орамах долу ваьрраш а, Жимачу Азин малхбузехьара, къилб-малхбузехьара даьхкина шира ваьрраш а. Масала, «моссиникаш» (массо-некъи) олу этнотоба кхоллаелла бух а бу масех. Цундела уьш, барт болуш бац. Царна юкъара цхьацца долу ваьрраш, церан цхьадолу ламасташ хьесапе эцча, вай ала йиш йолуш дац, уьш кавказхошца гергарло долуш ду. Церан цхьадолу гIиллакхаш, акхалла йолуш ду, кхин а нийса аьлча, хьайбанин васт долуш.\nТкъа цу кIоштахь дехаш хилла царех доцурш а. Масала: «Халибан тайп, уггаре а майрачех дара, церан махкахула тIехбовлачу «эллинех» леташ, куьйган тIом бора цара … мостагI бIаьрга гича иллеш а, хелхарш а дора цара» - бохург яздина Ксенофонтас. Шира историкаша, цигахь дехачу массо а ваьррел «уггаре а майра ваьр», «массарелла бIахьалалла йолу ваьр» олурш бу, «хурри-урартуойн» орамах болу и халда-халибаш а, дрили-санариш а, иштта хой а. И «санаарин» ваьр а ду, шираллехь, цхьа эзар ахэзар шо хьалха Мисар махкара аратеттиначу, «жи-ка-хасуган» (гиксос) тIаьхьенех кхолладелла.\nIаьржахIордан йистенашкахь кхолладелла хилла грекин лаьцнамехкаш. Дуьххьара, уьш машаре некъашца кхуза кхаьчнехь а, тIаьхьо царех хьогIе лулахой хуьлу. И хьалхара лаьцнамехкаш кхолладелла зама, ширачу оьмаран VIII-гIа бIешаре дIагIуртуш шираллера ю. Ткъа VIII-VI-гIа ш.оь. бIешарашкахь, цу хIордан йистошца кхоллало ондийра лаьцнамехкаш (гIазкх., «полис»): Трапезунд, Керасунт, Фасис (кхузам. Поти), Диоскурида (кхузам. Сухуми), тIаьхьо — Питиунт (кхузам. Пицунда), ишт.кх.е. а. Дуьххьара, уьш (грекаш) совцу меттигаш хилла, ондий долчу дехийлашна гергахь. Жим-жимма, махлелош тIеоьхучара стоммадеш, шордеш хилла и дехийлаш. Меттигера ваьррашца цхьаьна, цу лаьцнамехкех, тIаьххьаре а дукха адам деха, махбаран юькъ хуьлуш хилла. Цу грекаша, кху махкахь йоцу хIуманаш чу а кхоьхьуш, кху махкара дIакхоьхьуш хилла хьун, вёта, цу вётах дина кIадеш, аьчках бина гIирсаш, кхин тайпа хIуманаш, цIукарчий, дашо, иштта лай а. И тайпа хайр кхуллуш лелош берг, механа беза боцу, лайн къинхьегам хилла. Мичара болуш хилла и леш? ТIемаш бечара йийсар вина мостагI, шайна тоъал бахамехь балхана а буьтий, бисна лай, лаьцнамехкашкахь бухкуш хилла цу бухарчу автохтонаша. Ткъа грекаша, хийрамехкашка дIакхуьйлуш хилла уьш, цигахь, беззачу мехах бохка. Меттигерачу сийдиначу чкъоьро и лен къинхьегам боцург а, бахархойн къинхьегамах а пайдаоьцуш хилла бохург ду, историно, кхузамане кховдийнарг. Уьш, дукхаха берш хилла къебелла бахархой, маьрша хиллехь а. Иза нисделла, цкъа цхьаъ хилла юкъаралла йоха йолаелча, цхьаболу цуьнан декъашхой а, къебала болабелча. И тайпа болу бахархой, атта оьгуш хилла цхьаннин олаллин кIела. Царех, ахдазар долу бахархой хуьлуш хилла тIаьххьаре а, цу хьал а, сий а долчу юкъараллин декъан. Делахь а, шира юкъараллин уьйраш хилла цхьаалла латтош а, тIех Iаткъаме доцу дахар лелош а.\n«IаьржахIордйистехь» (гIазкх., «Причерноморье») деха ваьрраш хилла, «юкъаралла-тайпанан» дIахIоттам болуш. И тайпа юкъараллин коьртехь хилла «тхьамда», я баьчча, иштта «Ваьрран Кхеташо» а. И кхеташо, коьрталлин меже хилла, шена чубогIуш хьекъалалла долу къаной а, уггаре лараме болу къонахой а болуш. Цу кхеташоно луьстуш хилла, массеран а дакъа долу башхаллин хаттарш (тIеман а, машаран а хаттарш; Iадатан бакъо, цу юкъара элементаш; ламасташца, дахарца нисло галаморзахаллаш, ишт.кх.дIа а.).\nКавказхойн, цу ламаройн кегийра юкъараллин, вовшашца тIемаш бар нислуш а хилла, юкъара кхерам тIехIоьттича цхьаалла гайтахь а. «IаьржахIордйистенан», къилб-малхбалехьа дехачу ваьрраша, Персица латтийначу инзаре къийсамехь а, маршо яккхина хилла цара, Iожалла гIолехьа хеташ лен дахаралла. Иза нисделла, ш.оь. V-гIа бIешаран шолгIачу декъехь. Мукъадевлла ваьрраш хилла макронаш, моссиникаш, тибаренаш, халдаш, халибаш, хой, ишт.кх.дI. а. Иштта, цу Iаткъамна бухара ялла хилла Колхидан пачхьалкх а.\nАмма, ширачу оьмаран I-ра бIешараш юккъедоьлхачу муьрехь, кху маьрша кIоштан кхечеран санна ницкъ ца тоьу, Помпей коьртехь волу, маса тIетаьIна «эчиган легионаш» совцо. Уьш массо а (Колхида, Картли, Армении, Таохин мохк), Риман бухайоьлху къовсамехь ца лараелла. Делахь а, алсама цу Кавказехь шайн Iаткъам хилийта, Риман, цу мехкашца доттагIалла лело дезна, IаьржахIордайистенан кIошташкахь болу церан Iаткъам алсама а болуш. Цу муьрал хьалха, цу яхначу шираллин хенахь, цкъаа, гуьржех долу халкъо Iуналла деш хилла яц хIордйистенан и кIошташ. Цу мехкан дай хилларш бу кулхиш а, кхин долу ваьрраш а, шайна юкъахь жигаралла ерш, нах-хурри ораман ваьрраш а долуш. Цундела, «Таохин мохк» бовза, вай доладала деза Чорохи (Чхьар-хи) хин атагIара.\nИсторин агIонашка кхевддиначара, вай кхин цкъа а, доцца хьахора ду, кху «Тхо-Iа-хи» олучу махкара жилIаламах, географин меттиган тIехуленан (гIазкх., «ландшафт») амат, куц, хатI гойтуш долчу суьртех дерг. Тахана цу Чорохи, я «Чхьар-хино» бо некъ бу дохалла долуш, Турцин дазо тIехь 412 км а, 26 км Гуьржехан махкахула а. «Араратан лаьмнашкара» (кхузам., «Армянин нагорье») арадолу цу хин атагIа кхоьллинарг бу, цунна аьрру агIонца болу «Малхбале-Понтан (Каскин лам, я Пархар) лам» а, шолгIачу агIонца лаьтта кхузамано «Месджит» олу дукъ а. Бакъду, шен хьастера арадаьлла и Чхьар-хи, цу дукъаца къилб-малхбузехьа охьа а доьдий, и дукъ чекхдолучохь цIеххьана хьевзий, юха неврехьа хьаладоьду. Понтан ломара, «Кюкюрти» (К-ю-корт) олу куран (бохь) когашка кхачале, «Шевшетан дукъ» дуьхьала нисделлачу меттехь аьрру агIора а доьрзий, «Iаьржа хIордана» чудужу и хи. Таохин махкахь, шина тайпана хиш ду «Месхетин», «Суранан» (Лихски) лаьмнин даккъаша кхоьллина дазо бахьана долуш. Кавказера массо а хиш «Iаьржа хIордана», я «Каспи хIордана» чуэгош, хидоькъе хилла дIахIоттийна, цу шина ломо и кIошта. Церан когашкахула охьадоьду Кура хи а, йоллу Кавказехула чекхдолуш ду, шен хьаста Таохин махкахь а долуш. Кхин цунна генадоцуш, хьасташ долуш ду Евфрат, Тигр, Аракс хиш а.\nТаохин мохк а, хIумма къаьсташ хилла бац шен вастаца, ламастаца Митаннин, Сийрин, Къилбседа Месопотамин, я Кавказан лаьмнашкахь хиллачу кегийра а, даккхийра а долчу мехкин дахарах. Цу махкахь леллачу бакъоно, юкъаралла, шина декъе екъна хилла «маьрша адам», «лай» аьлла. Цу махкахь хилла юьртабахаман къинхьегам, жилIаламца (гIазкх., «климат»), я географин хьолаца (гIазкх., «фактор») нисбина хилла. Хиш лела атагIаш готта а, лаьмнин гунаш долуш а хиларна, дукхачохь церан аьтто ца хилла, шуьйрра, хидуьллу къепаш кхолла. Делахь а, цу махкахь хилла бу, латталелоран, даьхнилелоран, иштта корматаллин гIуллакхаш кхион аьттонаш. Латталелор дукха меженаш (гIазкх., «отрасль») йолуш хилла, географин рельефе хьаьжжина - ялталелор, бошмашлелор, кемсашлелор, кIумалан, вётанан ораматаш кхиор а долуш. Иштта, дийнатлелор а, дикка кхиамаш болуш хилла цу махкахь къаьсттина ламанхойн. Лаьмнин лахенашкахь доккха дийнат а лелош, лаьмнашкахь лелош дерг хилла, дукхаха кегийра дийнат (уьстагI, газа, маша до бежнаш, ишт.джIаьла-Iу а.) а. Говраш кхиоран гIуллакх а, лекхарчу тIегIанехь хилла цу ваьррин. Цул совнаха, цу махкахь ламанхойн а, аренхойн а кхиаме хилла, накхармозий лелоран гIуллакх. Иштта, кхиамаш болуш хилла корматаллаш ю: дечигпхьеран, тIулгапхьерин, дато-дешин пхьеран, куьпчийн, машабозаран, кIадийдаран, цIестапхьеран, бес-бесара эчиг «дийриган» гIуллакхаш. И тIаьххьараниг, къаьсттина тIегIа (гIазкх., «роль») йолуш хилла «Арарат лаьмнин», Диуаэхин (протокулхин) мехкашкахь. Цу лаьмнашкара яржина ю, дуьненан дахарна революци йина йолу, цу гIуллакхан тулгIе. Иза ю, эчиглалоран корматалла.\nХьалхарачу Азихь «эчиган оьмар» кхиийнарг, «хатта-хурри-урартуойн» ораман халкъаш хилла, коьртехь дерш, «халибан» («хьали-ба», я «хьоле-ба») ваьрраш а долуш. ГIели, даш долуш болчу «урартахошна» а, шен хенахь цIаста латтийнарг, хIара, «Диауэхи» («Дай-Iа-хи») мохк хилла. Царна Iемина хилла, варкъах исбаьхьа хIуманаш ян. Цу махкахь, шираллера дуьйна девзаш хилла ду эчиган тайпанаш: «эчиг», «стигалан эчиг» (гIазкх., «метеорит»), «Iаьржа эчиг», «дика эчиг» (болат), «кхерчан эчиг». Цу эчигца болх беш болчу пхьерех, «эчигдийриг» олуш хилла. Эчигах йо хIуманаш, балозна гонахьа кеп а йой, цхьацца, ша-тайпа исбаьхьа хIуманаш еш хилла, лаьлла эчиг цу кепаш чу а дуттуш. Къаьсттина и мохк кхиаме хилла, Iаьржа эчиг кечдан хаарца.\nКуьпчийн гIуллакхехь а еш хилла, Iаьржа заьнгале кхийригаш хуьйцуш, цIен сацкъаран кхийрах йина хаза пхьегIаш. Цу пхьераша иштта болх беш хилла варкъаца, дашоца, детица, куьзганца, деза тIулгашца.\nКъаьсттина башхалле хилла, кIадийдаран гIуллакх а. Колхидан кIоштахь деш хилла дуткъа кIадий, генарчу мехкашкахь ладаме, лекха мах болуш а хилла. И кIадий деш хилла, дохьарца (гIазкх., «ткацкий станок»).\nМахлелоран гIуллакх кхиаме хиларе терра, цигахь лелаш, меттигера «колхидки» олу дети ахча хилла, цхьана агIора адаман корта а, вукха агIора дийнатан корта а болуш. И тIаьххьараниг, дукха хьолахь бугIанан корта хуьлуш хилла. Цул совнаха, цаьрца цхьатерра лелаш хилла, эллинин паччахьех таралуш, арахецна дашо ахча а. Кхузамане кхаьчна ду, Римо Колхидехь хIоттийначу хьалхара паччахьан (гIазкх., «марионетка»), Аристархан дашо ахча (ш.оь. 52 шо). Ткъа «колхидкаш» лела зама, масех бIешо хилла, ш.оь. VI-гIа бIешара тIера. «Колхидан культуро» чулоцу кIошта, цхьана Гуьржехан латта тIехь хилла Iийна яц. Цуьнан дазо, кхин а шуьйра хиллачух тера ду, кIезгачу барамехь чулоцуш, «Диауэхи» цIарца («Таохин мохк»/«Тхо-Iа-хи») историна бевзу хIара мохк а, иштта кхин йолу кIошташ а. Уьш, кхузаманна билгалаевлла ю ишттачу цIарашца: Biani, Husalhi, Didini, Seriazi, Ultuza, Qadaini, Askalasi, Abnuluani, Haldiriulhi, Ardarakihi, Baltulhi, Kabiluhi. И цIераш кхетаман дешдекъашка екъча, гучадолу и цIераш дукхаха хилар, нах-меттаца биллам басталуш: «Bi-ani» (гIазкх. маьIна, «Есть знать»); «Hu-s-al-hi» (гIазкх. маьIна, «Семя души и русла реки»); «Ask-ala-si» («Аск-эла-сий», гIазкх. маьIна, «Аск – княжеская честь»); «Haldiri-ul-hi», («Халд-ари-Iуьл-хи», гIазкх. маьIна, «На равнине «Халди», лежащая/стоячая вода»); «Ar-dar-aki-hi» («Ar-dar-aki(акха)-hi», гIазкх. маьIна, «Это есть /была/ дикая река»); «Ba-ltul-hi» («Ва-tulla-hi», гIазкх. маьIна, «Она /есть/ побеждающая/мощная/ река»). «Ва-tulla-hi» аьлла, билгалйина географин цIе кхоллаелла, шиъ хандош тIеттIадижарца (хандош «тола /тоьлла», «одолеть», «победи/л/ть», «быть в преимущественном положении» бохург ду). «Тоьла» боху кеп а, диканиг гойтуш ю, гIазкхашха аьлча, шен маьIна «лучше» бохург а долуш. Ткъа «хи» олучу чеккхерачу дашо гойтург, гIазкхашха «вода» бохург ду; «Ka-bi-lu-hi» (гIазкх. маьIна, «Есть удачная, снеговая река»); «S-eri-azi» («Са+яра+ази»; гIазкх., «Душа есть слух»); «Abnulu-ani» («А+бан+или+ани»; гIазкх., «Он+есть+страна+русл+божественного небосклона»); «Didini» («Да+ду+эни»; гIазкх., «Владелец+есть+божество»); «Qadaini» («Кха+да+эни»; гIазкх., «Поле+владелец+божество»); «Ultuza» (?).\nОцу хьоло кхин цкъа а тIечIагIдо, Сийрин мехкан къилбседа агIо а, «Арарат-лаьмнаш» а, «Галис» олу хин корта болу кIошта а, иштта «Чорох» хина тIекхаччалца долу латта а, «хурро-нахирин» («Нах-Ари») мотт буьйцучу ваьррин мохк хилла хилар, мел кIезга а, ширачу оьмаран II-гIа эзар шараш долалучу замангара дуьйна. Цу мехкан (диаохи-таохин) пачхье хилла, шира тешаллаша билгалйоккху гIала Зуа (Зуаина, я Зуарети).\nКерлачу оьмаран хьалхара шарана гергахь йолчу заманчохь хилларг гайта, исбаьхьаллин сурт ас хIотточу хенахь, цу заманан турпалхой бевзара бу вайна. Царех цхьацца берш, историна бевзаш болу декъашхой белахь а, вуьш, цу заманан гIиллакхашца, ламасташца, культуран аматашца васт догIуш болу, шолгIачу тIегIанера турпалхойн хира бу. Билгалла, цу цIарашца и амалаш йолуш «нах» хилла ала, чIагIдан тешаллаш дацахь а, и тайпа адамаш даьхна хилар шеко хила йиш яц вайн. Иштта, вайн шира дай ца хиллехьара, кху таханалерачу дийне дера дацара вайн этнос а, кхин болу «кавказхой» а.\nЦу заманчохь хиллачу дахарца нисдеш турпалхойн васт кхолла, сан листа дезана цу хенахь хиллачу политиках, этно-географех, культурно-бахаман дахарах, динах, ламастех лаьцна яздина долу тептарш а, археологин тешаллаш а. И тешаллаш аса дуьстина «кавказхойн» къаьмнин ваддаца, кхечу дашца аьлча амалашца, гIиллакхашца, ламасташца.\nВайн шира дайша бина дахаран некъах цхьа кийсак хьуна йовзийта, цу заманан цхьа хенан юкъ гайта, исбаьхьаллин сурт хIоттош аса леринарг ду: уггар хьалха, тахана дехачу махка вай шира дай кхача, хIоьттина историн бахьанаш довзийтар а, цхьаъ Дела къобалвеш хилла Iиса-пайхамар дуьненчу валаро, адамин дегнашка кховдина асаран зуз, Кавказе кхачар гайта а. Цкъа цхьана хенахь, «Евфрат» хица, Сийрин махкахь, цигара дIа йоллу ТIехьаракавказехь юкъ-юкъа яккъаш (Кулхи, Арцах, Гарагара, ТхоIахи, Санааре, КейIайисте, Нахараре, Нахчматтане, ишт.кх.дI.) кхоьллина, «Каспин хIорда» тIекхаччалца даьхна хилла, аларшца къаьсташ делахь а, цхьана орамах долу и «нах-ваьрраш».\nДуьххьара, Адам кхуллучу хенара дуьйна, «Да-Эла» (Деэла) цхьаъ бен ца хилар девзина, амма херадаьллехь а, монотеизман динца догIуш долу васташ, Iадаташ, амал елла хилла вайн шира дай. Динах вай доьхча а, цу исламаца йоьзна зIенаш хедара йоцуш, Дала дика дина халкъаш ду, нах-этносан ораман адамаш. Цу вайн шира дайшна юккъера къастийна бу Цо, Сийлахь Нухь а, Шен «доттагI ву» аьлла билгалавина хилла ИбрахIим пайхамар а. Иза, АллахIас вайх бина къинхетам бу. Цул совнаха, Iиса-пайхамаран доIават девзича, и цхьаъ Дела къобалво, кхузамано «керста дин» олу «Делах тешар» тIеэцначарех ду (и дин, галадаккха долийна, Iиса пайхамар адамашна юккъера дIаваьллачул тIаьхьа деъначу кхобIешарахь), нах-ораман дукха ваьррин дакъош а, динна ваьрраш а (кахи, хевсур, пшав, тушин, санаари, мтиули, мохи, рача, сван, таохи, нахарар, арцхи, алан, шуотой, двали, ишт. кх.дIа а.). Шайн хьастехь, и ваьрраш схьадевлла бух бу «нах-орам», шен-шен, меттиган башхаллаш елахь а маттаца, ламасташца.\n«ХIай, Сийлахь АллахI! Со чIогIа ларало, сайна хууш а, ца хууш а, ас Хьох накъост тохарах. Сан дегахьехамо кхийдориг, Хьоьгара долуш санна, ас цкъацца къобалдахь а, Хьоьга гечдар доьху ас, хууш долучунна тIехь со нисвар а доьху. Боккъал а, Хьо ву-кх АллахI – цхьаъ бен воцу, къайленаш а, хиндерг а хууш волу» (кху чурхенан, къа латочух ларвала лерина авторан доIа).\nКхин долу, сан исбаьхьаллин тептарш тIехь санна, кху тептар тIехь а, коьрт-коьрта турпалхойн силсила кхолларца доьзна ламаст ларора ду аса сан дешархо, церан вовшашца долу гергарлонаш довзийта а, цу тIехь хьо, тила ца валийта а. Делахь а, исбаьхьаллин суьрташ хIиттош аса сайн ойла мелла а маьрша йитнехь а, со гайта гIуртара волу цу заманан и дахар хира ду, лакххьо ма-хьаххора, архиологин, лингвистин, историн, философин, корматаллин, тIеман, Iаламан, хиламин, мифан баххаш толлуш а, вайн, кавказхойн ваддашна (гIазкх., «менталитет») тIетевжина а.\nЦу ширачу заманан исбаьхьаллин суьрто вайна бовзийтура бу, коьрт-коьртера турпалш: хойх волу Дикберд, БаIаш, Байбух, санаар Шот, дрил Вамп («Ва-Ма-П»; гIазкх.маьIна: «Есть божественная стена»), макрон\_махалон ГIал («ГI-ал»; гIазкх.маьIна: «страж божественный»), халда-халибех волу Халдаз («Халди-аз»; гIазкх.маьIна: «голос Халди»), кулх Дула («Ду-ла»; гIазкх.маьIна: «Есть слух»), гаргар Эл-таган (Эл-таг-Ан), арцхо волу Акка (А-кха), праалан Энбал («Эн-б-ал»; гIазкх.маьIна: «Эн есть божество»), кобанхо Буриберд (Бу-аренца-берд), хуррих волу къонах Сени, Иберин паччахь Аршак-II-ниг (Ар-с-ка) а, Митридат-I-ниг а, Понтан паччахь йолу Динами, дурдуккех волу баьчча Арбаэл («Ар-ба-эл»; гIазкх.маьIна: «Ар есть божество»), иштта г\_ч\_анахин эла волу Анхиал («Ан-хи-ал»; гIазкх.маьIна: «Небосклон божественной воды») а.\nТкъа хIинца, тIулг-гIентан букъах шен къена букъ гIортийна, набар тар озийна Iачу Дикбердана гуш дара, шираллера сурт: ДIабоьдуш бу гулам, кху дехийлан адамо кхоьллина. Кхузткъа шаро кху хин гечонехь гулабина кхерчаш цхьабIе цIийне хьалакхаьчна. Цу дехийлахь деха адам пхибIе сов адам ду, тIаме хIотта бIегIила къонах цхьабIе стаг а волуш. Кху юккъерачу барамехь долчу дехийле диллича, онда бIо бу иза. Дикаберд ву ваьрхошна хьалха къамел деш айъаеллачу меттехь лаьтташ. Кхузткъа шаре бен ца ваьллехь а, иза ву къанойн корта а, кху дехийлан бIан баьчча а.\nДикбердан къамел дохош, цу адамаш юкъара схьа мохь туху, едда еъна, хьуьхьайоьлла лаьттачу вешин кIентан йоIас, Сийбис:\n- Берди! Ва, Берди! Хьуна кIант вина! – олий.\nНахана гергахь юьхьIаьржа хIоьттина Дикберд, шен къамелах вохарал совнаха, дикка лаьттира и къамел юхадоло рагI ца кхочуш, наха, кIант декъалварца доху луцанаш лахадаллалца бохуш. Боккъал а, тайпанхой самукъадаьллачех бара. Кху Дикбердан доьзалехь болчу балина, уьш а бара сагаттадечарех. Хьалхарачу кIантана, Ачина, Хабабатас тIединачу ворхI берах, цхьа йоI Азбека йоцург, ялх кIант веллера цу шиннан. Цо дина бер, батте а ца долура цхьаннан дуй бахча, я бIаьрг хилча санна. ХIумахуургаша, керла зуда ялае аьллера Дикберде, хьалхара, ши-кхо бер деллачул тIаьхьа. Хабабате болчу безамо а, ларамо а, церан и хьехам тесна битанера Дикбердас. Цкъа цхьаъ бен воцу кIант цомгуш хилча, Хабабатас лулахь дехачу дехийла а яхна, шен майрачунна, шен тайпанах йолу йоI Хазал ялийра. Цо шена дихкира, цу йоIна дуй бууш, кхул тIаьхьа майрачуьнца, безаман мотт ца бекъа. Кху ткъе кхойтта шарахь, «ТIо-йа-Ша-ба» далла а, кху Хазална а, ша делла дош ца дохийра Хабабатас, Дикбердан зуда ша елахь а. Шен йоIанна санна, Iуналла дора цо Хазална. Цул тIаьхьа, кIант Ача а товелира. ЙоI Азбекана а, тахана, дика маре нисделла. Хазалан дуьххьара йоI хилира. «Куока» аьлла, цIе тиллира цунна Хабабатас. ШолгIаниг, Гарс цIе тиллина кIант вара хилларг. Цул тIаьхьа йинарг, йоI Полла яра. ТIеман кхарстарехь ворхI шо даьллачул тIаьхьа, хьаьрчина яра, тахана ткъе диъ шо долу Полла. Цкъа, берах а йолуш, догIа деъначу дийнахь бердах чушершаш охьакхеттачу Хазалас, делла бер дира хенал хьалха. Цу бахьано галабаьккхиначу кийро, бер хьарчарца доьзна ирсах яккхира Хазал.\nАчина зуда ялийча, Хабабатан дагна даьтта хьокхуш санна нисделира, кIантана вина кхо кIант: Элсий, Борша, Дарта. Цу кхаа кIентан, тахана, кхуьуш ву ялх кIента кIант.\nХазалан йоккхаха йолу йоI Куока а ю, шен доьзал а болуш марехь. Гарс цIе йолчу кIентан а ву, кхуьуш ши кIант – Байбух, Байболат. Гарсан йиша Полла, маре яхаза йоIстаг ю. Иза, хаза ю.\n- Берди, ва Берди! Суна кхаъ! Гарсана кIант вина – аьлла, гIаннабарх воккхуш декначу зевне озо, Дикбердан бIаьранегIарш тохадалийтира. Цо, меллаша бIаьргаш диллира. Цуьнан бIаьра дуьхьала лаьтташ дара, чIажан исбаьхьа сурт. И Iачу меттера, лаха чохь хино харш хуьйцуш кхоллина Iам бара, маьлхан зIенарша шех куьзга деш къагийна. Яхначу хенан цхьана гурахь, кхеран дехийлана цхьа-ши чакхарма лакхахь нислуш, ихначу догIанаша лашкабаьккхина буьхо хецар дина, токхам хуьлуш чушершиначу, Iинан онда бердо, хин дахар хийцинера и чIаж шорлучу меттехь. И бахьана долуш, юха и чIаж гатталучу меттехь Iам бан томехьа меттиг кхоьллинера Iаламо. Дехийлан бахархоша, цу кхоллабеллачу Iоманна лакхахь, лахахь ваьлнаш деш, хи чудан а, арадала а меттигаш кечйира. Цунна гонахьа тоделлачу Iаламо елла исбаьхьалла йоцуш, цу Iомо, динна шарахь даа рицкъ латтадора бахархошна. Кхиазхоша доьрчий хIиттадой, оьшшучулла чIерий лоьцура цу чуьра. Цул совнаха, кху меттигехь хин бердаца IиндагIаш латтош кхуьуш яра аьхка, хиш гамделлачу муьрехь, шийла хIо латтон ножан хьуьн а, куьйга йина стоьмин беш а. Кху гонахьара хьаннаш, аренаш, схьагуш долу «Пархар лаьмнин даккъаш» а, архьа-зезаган (сирень) басахь (лили басахь) дай дохк кхоллалой хуьлура, хаза де деъначу муьрехь. Кхузарчу бахархошна ер дихкина, цу Iоман сирлачу хи тIехула, гIийла нека деш яра шуру кIай масс йолу, мелла а караIемина гIургIаз. Нахах дIайоьлла, тIех къахкар доцуш яра иза. ХIинца, цIеххьана тата доккхуш охьадоьжначу дитто къахкийна гIургIаз, шен шуьйра деха тIемаш ластош хи тIехула йодуш санна цкъа айъаелла, гIийла тIам ластош, Iоманна го а тесна, стиглахь гучу, йистинчу мархехьа нека дира цо, наггахьа, резайоцуш санна зевне аз а хазош.\n«Варраш! И олхазар кхерий-ка цара!» олуш кхоллаеллачу ойлано, кхоччуш самаваьккхира Дикберд. Ах, хи чудоьжначу дитто кхоьллина тулгIеш, хIинца а кхоччуш тийна яцара. И стомма, аххадийна наж, селхана сарахь Iарж а елла, кхечу диттех цуьнан генаш тасадаларна, леша, кханенна аьлла битанера. Iуьйрана, и лай кхечу, сихачу балхе хьовсорна, цкъачунна аьлла битанера тахана, и чуоллабелла наж. Дечиг пхьеро леринера, цунах «мара» олу хин кема дан, ах хара болу цуьнан кийра бахьана долуш.\nАьхкенан караяха кечлуш йолчу бIаьстено, гIора доийту хIо латтадора кху дехийлахь. Цу Iоман куьзган йистошкахь шайн тIемаш къегош, маса хьийзара йилбазговраш. Дикбердана гена йоцуш, тIулгах биначу сокхамкха (гIазкх., тропа в горах) тIехь леташ доллура туьйш доцу ши хьоза. Геналле бIаьрг бетта ваьллачу Дикбердан са гар дика дацахь а, чIажан геналлехь цунна гира, хьалха хилла доцу цхьа томмагIа. Иза, сиха доккха хиларо, зер долчу Дикберде, хьесапо бохура: «Дошлой хила тарало уьш. ТоммагIа, тIех доккха а, сиха а стоммалуш ду. Гарсаца, оццулла дошлой бацара. Къепалан а, иштта маса некъбар ца хуьлу, дехийлана гергахь хIетте а».\n- Геланча! Байбух! – аьлла кхайкхира цо, шен берин берашка,\n- Дуьло, баккхийчаьрга сема хила ала. Ткъа шух цхьаъ, говрахь дуьхьала а гIой, и тIедогIурш, хIун тайпа адамаш ду хьажа. Геннара тидам бай, сиха жоп да.\nГарсах тесна лаьтта, орцана лерина говр тIе а хиъна, чIажан лакхехьа лоллуш, шен расха дин чахчийра Геланчас. Арру агIора кхоллабелла Iам а болуш, аьтту агIонга таьIначу «Чхьар-хино» масех хин харш кхоьллинера, лакхахь хьахийна, токхам хиллачул тIаьхьа. И хиш шуьйра делахь а, гомха дара, цхьаццанхьа говран голошка а кхочура доцуш. Цу чIажан аьтту агIонца бара иштта, къепалан некъ а. Хиш дестачу муьрехь, и некъ цхьаццанхьа буьрса дуьхьало хуьлий дIахIуттура. Бакъду, кху дехийлана гергахь, цу чIажан шоралло, цу хин буьрсалла лахйора.\nГеланчан юхаверзар хьеделлера. Байбухас орца даьккхиначу дехийлахь, жигаралла а айъаеллера. Зударий, бераш орце довла кечделлера. Божарий, шайн гIагIанаш тIедухуш, герзашца гIодаяккъаш къовлуш бохкура, кхиазхоша гIо а деш. Говраш а яра резайоцуш терсаш, шайн багайоьхкана гаьллаш а Iуьйшуш. КIента кIант Элсий коьртехь а волуш, иттех вахархо, Дикберд волчу тIевеара.\n- Воккха Дада! ХIун хилла? Хьоьгара, ду аьлла орца дохьуш веъначу кIентан дийца хIума дац. Ахьа хIун олу? – аьлла хаттар шега дича, мелла а резавоцуш жоп делира къаночо.\n- Орца дац даьккхинарг, сема хила бохург ду шуьга кхачийнарг. Орца даккхал бахьана даьлча, вайлла лакхахь долчу дехийлашкара, геланча веъна хира вара кхуза. Делахь а, кхузамано вайна дукха масалаш гайтина, хьогIечеран тешнабехк, ца-моьттачара хуьлуш хиларх лаьцна. Аса вахийтина Геланча а, хьевелла сан. И вайна тIебогIурш, хIун адам ду теша?\n- Цу метте хьажа, таллам бан воьдуш ву БакIуж а, Турка а, кхин масех жимха а. Са ма-гаттаде. Гарс хила а мегий иза-м. Мехкан Гуламе вахначу цо, хьеший хила а мегий вайна балош берш, - олуш, къаночуьнан са тедан гIоьртира Эльсий.\n- Хьеший? Иштта, хила а тарало. Хьеший а, мостагIий а, эца ма-беззара, тIеэца беза, - элира къаночо. Оцу хенахь, кхузара дIавоьдачу пхеа дошлочунна дуьхьала догIу амат дайча, кхолладелла сурт хьогIе дац аьлла тешначу Элсийс, кхоссар йира:\n- Цу ахьа вахийтаначуьнан говр тIера амат, доккха ца хиларо боху, цу вайн талламхошна дуьхьала веънарг, хьан кIента кIант Геланча ву. Иза иштта делахь, тховса, той даар тIедоьжначух тера а ду вайна.\nХье ца луш схьакхаьчначу Геланчас, геннара дуьйна мохь туьйхира:\n- Гарс ву, хьешашца цIавогIуш! – аьлла,\n- Цуьнца, ахбIе дошло ву, вайниш боцуш! – элира цо, къаночунна ша дуьхьала хIоьттича.\nСа паргIата даьллачу Дикбердас, доцца буьйр дира гонахьа лаьттачаьрга:\n- Хьеший, тIеэца кечло! – олуш.\nТерса говраш, детта маьхьарий, самукъане аьзнаш дара, бIаьвнан шолгIачу гIатти чохь Iачу Дикбердан лере кхочурш. Шегара хьалхе, кIанте Элсийга дIаелчахьана, юкъарчу гIуллакхаш юкъагIертар лахделлера цуьнан. Делахь а, хIара нацкъара ваьллехь а, зер долчу кхунах, хIинца а дагабовлура, кху дехийлана коьртехь берш а, боцурш а. ХIинца а, семалла яза долчу леро схьалецира, лахахь еллаеллачу неIаран цIовзар. Дукхачеран хуьлуш боцу, аьчкан кIажош хIиттийна, дукха хан яцара цу неIарна пхьеро. Дикбердас, леррина хьоналла ца хьакхийтинера цхьана кIажана, неI йиллича, хаархьама. Шен карахь йолу, шаьлтан дитт ирдон аьлха юьстаха а йиллина, шеца даима хилла болатан бакъ накъост, батте виллира цо. Когин йозалло, ламега дохийтачу татанех, хьалагIертарг кхоъ вуйла хиъначу Дикбердас, шен къена дегI гIаттийра. Цунна девзира Гарсан когин тата а, иза кхеттера, цуьнца шена тIевогIург, хьаша хиларх а. КхозлагIаниг, жимхалла лелош волу БаIаш вуйла а кхеттера иза.\n- Берди! Хьеший тIеоьций ахьа? – элира, шена хьалха хьаша а волийтуш чуваьллачу Гарсас.\n- Вайн дайша, хьаша тIе ца оьцу кхерч, кхераме лаьрра бу даима. Хьаша, беркат ду. Кхузза, серло йолчу баьрче довла, суна, шайн юьхьсибаташ а гойтуш – элира къаночо, цхьа-ши гIулч дуьхьала а волалуш.\n- Де дика хуьлда хьан Берди! – олуш, неIарехьа ваьлла, дIахIоьттира кIента, кIантан кIант, баккхийчеран муьлхха а хьашташ кхочушдан кийча а волуш.\nЖимачу стагах бIаьрг ма-кхитти, дог-ойла тоелира Дикбердан а. Цунна, хьоме вара БаIаш.\nОцу юкъана, хьаша вистхилира.\n- Сийдолу Дикберд! Сан вашас а, ваьрхоша а, маршаллин кост доийту хьоьга. Цу Сийлахьа болчу энин Iуналла а, шапаIат а ма-эшадойла хьан цIенна. Сан цIе, Сени ю. Эзар шо дохалла долчу цIийнан, нах-хурри ву со. Суна тиллина цIе а, Ассуран хиллачу цу буьрсачу паччахьна, Тиглатпаласарна дуьхьала тIом латтийначу Сенин паччахьан безамна тиллина ю, сан тайпанхоша! – олуш, цхьа гIулч тIеволавелира хьаша къаночунна.\nДукха дийцарш хезанера кхунна, кху Дикбердах лаьцна жимачохь дуьйна. Туьйранашкахь вийцина, кхуьнан ойланин турпал, хIинца, шена хьалха хиларх тешаш вацара иза. Цуьнан кийрахь долучух кхетта, хьалха ши куьг кховдийра, иза мараволла лериначу Дикбердас. Къаночулла, цхьа корта лекха волу хьаша, цулла лахвала гIуртуш, дикка охьатаьIара къаночуьнга ша мараволлийта.\n- Хьан ден да а, цуьнан да а вовза, аьтто биначех ву со, цу лараме болчу «эниша». Муха ю, церан могашаллаш? Дийна буй уьш? 65 шо хьалха, хьан да а, со а кегий нах долчу муьрехь, хьан ден да, тхолла, 20-25 шо воккха вара, делахь а кегийчарелла тIаьхьавуьсуш вацара иза хьуьнаршца. Цу шарахь, ал-Банхошна тIехIоьттина, Гней Помпей коьртехь волчу римхойх леташ дара тхо. Цу тIамехь хьан ден дена лоьра чов йира. Иза, цу тIеман аренгара нацкъара воккхуш, Iаламата чIогIа къахьега дийзира хьан ден а, сан а. Цул тIаьхьа, кхин гина бац суна уьш, вовшенна вай, кхин генахь дехаш дацахь а. Муха кхолладелла церан дахар? Дийцал суна царех лаций.\n- Сан ден да, со винчу шарахь, Иберина тIе, Мирван-ШолгIаниг коьртехь волу Парфан сурах леташ, вийна олу. Цу шарахь, Иберин хилла паччахь Бартоман Фарнаваз, эшийначух тера ду цу парфаша. Цуьнан гIанта хиънарг, «Мирван ву» олуш ду, тептарин биллам бевзучара.\n- Иза бакъду. Суна, дика дагадогIу Арташес-ШолгIаниг паччахь хIоьттина зама. Цу хенахь, со Ал-Бан махкахь тIемало вара. Иза бара, итт шаро лаьцна мур. Шайн гIалашкахь Антонис битна бIош хIаллак а бой, вайн орамах долчу ваьррашна Iаткъам бан волавеллера и ахьа вуьйцу паччахь. Ткъа шо хьалха, иза вейта, дакъа лаьцначех ву со. Римхойн иза мостагI хилча, вайх болу нах Iехабеллера цу Арташесах. Делахь а, кху шарахь бен доьхна дац цу цIийнан олалла. Бакъду, Тигран-ВоьалгIачуьнан хилла зуда, жеро Эрато ю боху, Iедале ян гIерташ хIайт-аьлла хьийзаш. Аса, юкъахваьккхи хьо, дийцал.\n- Ткъа сан да Ка-Эла, кхо шо хьалха дIаваьлла, дехийла юкъаеъначу чах леташ. ЦIийнан деза дукъ дIакхоьхьург, сан воккхаха волу ваша Соз ву. Ткъа со, тахана церан талламхо ву, неврера дахар довза а, некъаш талла а, керлачу дахарна бIегIийла меттиг лаха араваьккхина – элира, ткъеитт шо хира долчу Сенис.\nВоккхастеган хьажа юккъе шад бара гулабелла. Вист ца хуьлуш лаьттира иза цхьана юкъана. ТIаккха, доккха са арахоьцуш корта а ластийна, Сенин букъах куьг туьйхира цо:\n- Валол, суна юххе, эцца охьахаал. Ткъа ахьа, Гарс! ХIун дуьйцу къаночунна? – олуш, шена хьалха куьг кховдийра Дикбердас, кIантана, охьахаа меттиг билгалйоккхуш.\n- Дерриг дийца воьлча, ши де а тоьура дац вайна. Доцца, коьрт-коьртаниг хьахора ду аса. Кхаа дийнахь, массо а кIошташкара гуладеллачу нах-хурри-урартуойн ваьррин векалша, Боккха Гулам дIабаьхьира, кхин цкъа а, коьрте хоржуш хьалха хилларш. Бакъду, цхьа къано юкъара ваьллера, валар бахьана долуш. Цуьнан метта, кху Сени воккхаха волу ваша, Соз хаьржи Гуламо. Хьан хьешо, цу Гуламан а, Къанойн а корта болчу Банурас, маршалла даийтара хьоьга.\nЦо, хьоьга хIара къамел а даийтина: «Хьан дIадолор, адамо къобалдеш тIеэцна. Цундела, хьан доьзале а, Ка-Элан тIаьхьенашка а, и хьалхе дIаялар магийна хилар а хоийту аса. Хьан доьзалан Iалашо хила еза, «Меца-хи-тIе» (кхузам.цIе Мцхета) олу гIала лаьтта, «шира хой» беха кIошта. Бакъду, цу кIоштаца йолу цуьнан дегайовхо гIийла ю, Парновазхошна, Аршакидашна юккъера къовсам бахьана долуш. Парфан цIийнах болу, Митридат коьртехь волу тоба, тола йоккха юкъ яц кху муьрехь. Паччахь, Аршак-ШолгIаниг коьртехь волу иберин тоба, гIийла ю цкъачунна. Римхойн а, грекин а кхин Iалашо ю Колхидан махкахь. Цул совнаха, Фарновазан йоIан кIант волчу Адеркина, гIант къовса гIодеш бу, парфашна тIетевжина эрмалой а. Цу кIоштера хьоле хьаьжжина, цигара дIа «Са-На-Аре» некъ бе. И кIошта а товш ца хилахь, «Ор-гIергIа» (кхузам.цIе «Орга») олу чIаж, махбархоша дийцарехь ниIмате меттиг хила тарало». Ахшо хьалха, и Банур кху кIоште веъначу хенахь, шу шинне хиллачу къамелана тIетевжина, цхьана буса, дукха къамелаш хилира тхойшиннан а. Ткъа хIара, Сени ваха веза кIошта ю, «Со-Вани-тIе» (кхузам.цIе Сванети) олу, «нах» беха мохк. Цигара дIаваха везар тIедожахь, «Башлам» олу кур лаьтта кIошта таллар, тIедожийна кхунна Боккхачу Гуламо. Цигарчу махкин йоккху цIе ю боху «Да-ва-али», «Кий-йисте-тIе».\nЦу Гуламехь дакъалоцуш бара «Арц-хи», «Гаргара-йа» олучу мехкашкара баьхкина нах-ораман векалш а. Цара дийцарехь, цу махкашкара ваьрраш, шаьш хьанна тIетовжа деза ца хууш, ойла керчаш ду. Рим а, Понтан грекаш а, Ахеменидан гIажарий а, Парфаш а, иштта эрмалой а, «Тагорман ЦIа» а, цара къобалдеш дац. Цара къобалйийриг «И-ба-Ари-йа» а, «Ал-Бани-йа» а, кхузара хьал довззалца «Диауэхи» а, «Кулхи» а яра. Цу хиллачу дегайовхох дог даьллачу царна дуьсург, неврехьа болчу «Боккхачу Ломан» дукъ хадийна, Къилбседехьа дахар ду. Уьш лууш бац, цхьаннан лаамах бозуш хила. Цара хьахийра, иштта йолу ойла а: «Цу неврехьа, нах-ораман ваьрраша, хIунда ца кхуллу юкъара паччахьалла?» аьлла. Цара къедорехь, и тайпа паччахьалла кхолла ойла йолуш бу, ари-орамах болу «Ал-Бан» махкара «арранаш» а. Нагахь санна, иза цара кхочушдахь, «гаргараш» а бу, изза некъ бан кийча. Арцхин цхьадолу ваьрраш а, цу новкъа гIура долуш ду. Кулхи махкара веъначу векало а дийцира, шайн ваьрхой меттахбевлла хIара масех шо ду бохург. Амма церан дIакхалхар, цхьаа низам доцуш долучух тера ду.\n- «Халда-халибаш», «санаараш», «тIебаренаш», «масанекъий», «махалонаш» барий цу Гуламехь дакъалоцуш? – аьлла, хаттар дира къаночо.\n- Анхиал баьччан, векал ву ша бохуш, «махалонин» а, «чанахин» а цIарах къамел деш вара цхьа къонах. Бакъду, цхьаъ бен вацара иза. Иштта ша цхьаъ вара, «санаарин» цIарах веънарг а. Цо, шен махка ша юхавоьрзуш, хьошалгIа вогIура ву аьлла вайга. Иштта «тIебаренан», «масанекъин» цIарах веъна, стагга а ца хаавелира тхуна. Ткъа «халда-халибах» дерг а хьахаделира цу гуламехь. «Латта бухахь, цара керла мохк кхоьллина бохучух сиха тешара вара со, шайн махкара уьш дIабахна бохучулла. «Эчиган лам» кхача ца белча, уьш меттаха бевра бац» элира церан лулахойх волчу Анхилан векало. Делахь а, «халдаш» шина даггахь бу бохург а хьахийра цигахь.\n- Со, хьан къамелах кхетта. Сени! Хьо, мелла хьелура ву кхузахь? – аьлла диначу хаттаро, жимачу юкъана вохийра хьаша.\nГарсан вистхилар а, дуьйхира кIезггачу юкъана. Иза, зер долчу къаночуьнан, тидамера ца делира.\n- Суна тIаьхьайогIуш, тоба ю, - олуш Гарсе а хьаьжна, - Уьш тIекхаччалца, масех дийнахь хьелура ву со. – элира, мелла а, ша куьйга эцначу Сенис.\n- Дика ду делахь, шу шиъ мукъа ву сан декхарах. Гарс! Хьешин хьашташ кхочушдар, хьуна тIехь ду-кх, - ден дас аьлча, «Со, хIорш дIа а нисбина, юха чувогIура ву. Хьох дагавала везаш, кхин цхьа хаттар ду сан» аьлла, шен хьешаца, ламех чувоьссира хьалхаваьлла воьду Гарс. ХIинццалца, вист ца хуьлуш лаьттина БаIаш, куьйга эшарца шена герга кхайкхира къаночо – ден де дас.\nТIевеъна БаIаш, жимачохь санна, къаночуьнан гола мараюллуш улло охьахиара, Дикбердан бIаьргаш чу а хьожуш.\n- БаI! Ахьа хIун олу? Дуьненах а, нахах а бIаьрг туьйхан ахь? – олуш, месаш юккъе куьг дахийтина, уьш кегийра къаночо.\n- Берди! Ма доккха а хилла хIара дуьне. Иштта дукха адам гина дацара суна, пхи шо хьалха, Ача воьчу шарахь гичахьана. – элира цо, берашха, дегцIеналлица, - Хьуна, шен хеннахь, яахIума лорий кхерчахоша?\n- Мархатай яра, сан хьашташка хьожуш а, хIара чоь цIена латтош а. Вай кхин махка даха новкъадевлича, ма дагахьбаллам хира бу суна, иза гергахь йоцуш – элира къаночо, мекарлоца кIанте а хьожуш.\n- Шишболат ца вогIу вайца? – элира дагахь хIилла доцчу кIантас.\n- Шишболтан аьтто бац. Цуьнан бераш дукха хилла ца Iаш, кегийра а ду. Цуьнан доьзале некъ лалура бац. Бакъду, Мархатай соьца яийта эра ду аса цуьнга, - олуш, кIантехьа, тIера чу бIаьрг кхарстийра къаночо, - Реза вуй хьо?\n- ЧIогIа ву – аьллачул тIаьхьа, ден де де бIаьргаш чохь мекарло гина, цIийвелира жимха, цо иза муха боху а кхетта.\n- Кхана, Шишболате хьахора ду аса цунах лаьцнарг. Иза дуьхьала валахь, йоI вайн дола ца яккхича девра дац вай. Хьо кийча вуй и тайпа гIомат хьайн коча йолла? – элира, шен мекарло гучаллий кхеттачу къанос.\n- И гIомат ю-кх хьан кIантас, цу Сенина кочайолла кечйийриг – элира БаIашас, шена тIера хабар кхечунна тIедерзорхьама.\nДикбердан къамелана резахиллера иза. И гуш, къано а вара, йоI хьахийча, цуьнан къегиначу бIаьргех.\n- Кхетавел со.\n- Тхо новкъадовлале, Сенин воккхаха волчу вашас, Созас, шен кхерча кхайкхинера Гарс. Цо, ша цига воьдуш, со а вигара шеца. Соз, вайца захало таса гIерташ ву, Полла а йигна шен вешина. Иза ду, Гарсас юхавеъча хьахо леринарг. Гарс резахиларх ша кхеттачул тIаьхьа, захал дан замой бу цара тIаьхьабохкийтуш берш.\n- Ткъа хьуна, хIун аьлла хета? – хаттар дира къаночо.\n- Суна-м, дича бакъахьа хета и захало.\n- Сан йоI маре йигарал совнаха, сан кхерчахь дIадерзор тIедожадар а, дукха-м хира дац те цу хурришна. Вайн Iадаташца догIуш ма дац и санна дерг!\n- ХIун ду, догIуш ца хилча? Новкъадовлачу вайн аьтто буй, Iадаташ дара бохуш, и тайпа гIуллакх юкъахдита? Хьо хьуо вацара, йоI къанлуш лаьтта бохуш? – кIанта аьлча, къано кхийтира, кхуьнан бухасацаран бахьанах.\nЛовза лериначу къанос, дуьхьало йо сурт хIоттийра.\n- Суна кхин гура йоцуш, цхьаъ бен йоцу сан йоI, хийрамахка муха йохийтура ю аса? – олуш.\n- Хьан, кхин ши йоI яц?\n- Уьш марехь ма бу! – элира дас.\n- Ткъа хIара, берамалла йолла кечъеш-ам яц хьан? – кIантас аьлча, къаночо шен делакъежна балда цергашца лецира, хьажа юккъе шад гулабеш.\n- Дика ду делахь, со реза ву-кх, цуьнан метта, суна аш кхин йоI хилийтахь.\n- И бохург хIун ду?\n- Со реза хира ву-кх, и Iадат дохо, аша кханнехь, и Мархатай сан кхерча йоссаяхь! – олуш, буьрса, кIентан бIаьргаш чухьаьжира ден де да.\nКъаночуьнан хIилланах кхеттачу кIантас а йира забар:\n- Дика ду. Цу гIоматан бIегIийла доцург, ахьа, ах хьайна тIеэца деза.\n- Э-э, - олуш, пIелг ластийра къаночо,\n- Иза хьа ду, хьуна гIенаха а гура доцург.\n- Э-э, - олуш кIанта а ластийра пIелг.\nЦул тIаьхьа, ше а гIадвахна велавелира, цу тIехь хилла барт дIачIагIбан санна.\nДиауэхи (Дай-Iа-хи)1 - Ширачу оьмаран XI-Х-гIа бIешараш юкъахь, вовшахакхетаран зIидигаш хеца йолало, паччахьалла кхоллалуш долу ламанхойн яккъаш. Царех ладамениг ерг хилла, хуррит-урартхойн ваьррин юкъ ларалуш пачахьаллин юкъ – «Диауэхи» («Таохин мохк», изза«Диауэхи» /«Тхо-Iа-хи», я «Дай-Iа-хи»/). Иза хилла, «Чорох» олучу хин атагIахь.


Шаман — Википеди\nХӀокху терминан кхин а маьӀнаш ду, хьажа Шаман (маьӀнаш).\nШама́н — шамани динехь, шовкъехь синошца къамел деш, дарба а лелош волу стаг.\nШаман Сибрехь, Н. Витсенан сурт.\nАлтайн шаман жиргӀанца, алтайхойн къоман хӀусаман — чаадыран хьалха\nЗимбабвера Шона къоман шаман\n1 Дош схьадалар\n2 Шаманийн цамгар\n3 Шаманаш лелориг\nТермин яьржина дуьненан дукха меттанашкахь. Цхьана агӀоно шаман дош даьлла боху санскрит маттара дешах шраман (श्रमण śramaṇa) — Ширачу ХӀиндин заманахь кхерста халбатхо, синан мурд-халбатхо. Буддизмаца цхьана и термин яьржина Азехула, эвенкийн маттаца чукхаьчна оьрсийн а, кхин малхбузан меттанашка. ШолгӀа агӀоно дешан деккъа тунгусийн-маньчжурийн орамаш бу боха, орам схьабалар «са» — хаа, билгалдаккха деза эвенкийн маттахь «садэми» — хаар, «савун» — Ӏилма, «саман» — Ӏилма деза стаг хилар («-ман» — безам гойту суффикс, масала «асиман» — зударий безарг). Шаман олуш хилла синош хаьржина юкъалелаш, кхечу дуьненара хӀума ган корматалла йолуш, цигахула некъ бан йиш йолуш волчу стагах. ХӀора къоман шайн цӀераш ю шаманийн, иза къаьсташ хила тарло цхьана къоман а шаманан дарже хьаьжжина:\nсаха (якутийн) — ойуун;\nэвенкийн, нанайшан, маньчжурашан — саман, шаман;\nненцийн — тадебей;\nбурятийн — боо;\nчувашийн (сувар) — ырамащ;\nкетийн — сенин;\nалтайшан — кам;\nэскимосийн — ангакок, эненылин.\nТюркийн «кам» дашах схьадаьлла шаманийн Ӏадатийн белхаш билгалбохуш долу «камлани» боху дош. Цуьнан маьӀна дуьненаш тӀехула некъбар ду. Россехь дош гучудаьлла XVII бӀаьшарахь Сибрехара гӀуллакхехь болчу оьрсаша йозанца бинчу хаамашкахь. ТӀехьа иза Европе кхаьчна кхечу пачхьалкхара I Петран оьрсийн посольствошца Сибрехара Ций оьхучаьрца. Дош шуьйра девзира, Ӏилманехь бух тӀе дижира баьржинчу «шаманин динан» кхетамна. Сибрехара къаьмнашлахь «шаман» термин динан гӀуллакххо маьӀнехь, тунгусийн цхьайолу тобанаш дӀаяьхчхьана, лелош яц.\nХаржам хуьлу «шаманийн цамгарца», цуьнца шаман дехьаволу керлачу дахаре. «Цамгаран» юкъадогӀу Ӏадатийн дакъош — валар, денвалар: жоьжахатан чувоссар, стигал хьалвалар, «деланашца», синошца къамел дар, иштта тайп-тайпана шаманийн а, динан а Ӏаламца эвхьазвалар. Хин волу шамана и цамгар йолчу хенахь тайп-тайпана дуьненаш тӀехула некъ бар шен маьӀна долуш ду — шамано и дуьненаш Ӏамадо, синошна а, «деланашна» а тӀебоьду некъ бевза, уьш тӀехьа балханна дезар ду цунна. Иштта «цамгаро» кхиийта ницкъ ло адаман дахаран лакхара потенци.\nШаманийн гӀирс. Тува (Кызыл), Росси.\n"Шаманийн цамгар" биллам бац стагах шаман хила. Цамгар йолчу хенахь я тӀехьа синош хьехам бо, ткъа цул тӀехьа къеначу хьехамчаша-шаманаша. Цамгар йоцуш а хуьлу шаман: цӀеххьана беана кхайкхам, кхечу шамано тӀехьешна дарж дӀадалар я шен ният. Дуьненан сийлалло, кхечу шаманийн корматалло ницкъ ло, хаьржинчунна, наггахь шена ца луъушехь. Шаман хӀинца шена керла Ӏилманца лела, цуо кхуллу шен Ӏадатийн практика, иза адамийн дуьнене дехьадоккху, юкъараллашна оьшуш долу керла Ӏилма дахьаш.\nШаманийн жиргӀа. Буряти\nШаманийн Ӏаса. Буряти\nШаманийн коьрта Ӏалашо юкъараллин психика дийна хилар ларъяр ю. Шираллин адамийн тайпанахь иштта стаг хилар боккха аьтту бара, хӀунда аьлча церан бӀоболар шаьш, жиннех а, «зуламийн ницкъех» а дуьненахь лардеш ду олий. Шаьш «деланашка» а, лакхарчу ницкъашка а деш долчу дуӀанаш а, сагӀанаш а доцуш, кхин а «дезчу хӀумнаш тӀехь корматаллаш» йолу адамаш хилар, царна синош гарх, уьш хьала а бевлла Стигалан «деланашца» цхьанакхетарх а, жоьжахате чу а биссина шайтӀанашца, лазаршца, валарца тӀом барх тешна бара. Дарбанан камланин Ӏадат хоттийнера пациентан сатийсам товаларх тешаре доккхуш. Шамано могашалла юхаерзор хиларах пациентан тешар чӀагӀдора Ӏадатца я кхин хӀуманца. Оцу практикашна юкъадогӀу шаманийн кхерстар, сагӀанаш дахар, камлании еш дийнна театраш хиттаяр. Шаманийн Ӏадат даиман тӀехула кечдина хуьлу. Наггахь цхьа хӀума чекхдаккха дийнна «театр» хоттайо. Леррина кечйина хӀусамо гойтура дийнна «шаманийн» лаьттан гӀайре — жима дуьне. Шаманан массо а динан гӀуллакхан хӀуманаш дуьне гойтура, цуьндела кӀорггера маьӀна долуш яра. Дуьне диллина дара шаманан барзакъ тӀехь, жиргӀан тӀехь, кхин а хӀуманаш тӀехь а. Шаманан дахар доьзна ду синийн дуьненахь леррина белхаш дарца — цамгаршна дарба дар, «цӀе караерзор», догӀа дехар, беллачаьрца къамел дар. Шаманийн белхаш а, Ӏадаташ (камлани) а йо шовкъен халхаршца, цаьрца лелайо тюнгур (жиргӀа) я вота, я башха хелхарш.\nБурятийн шаман Бэликтос меттигерчу синошна сагӀа луш.\nШаманийн цӀаро дохку тамашийна суьрташ.\nЛору, камлании еш шаманан са дилхах ара а долий кхерста кхечу дуьненаш тӀехула — хьала долу стигал (лакхара дуьне), латтан буха доьду (бухара дуьне). Зеделларг алсамдолуш шаманаш хуьлу кӀезга бозуш арахьара гӀоьнан гӀирсех, церан говзалла хуьлу хьекъалера арабовла, вотан а, кхечу техникин гӀо а доцуш иштта Ӏа а.\nШаманан болх бозуш белахь а дарбанашца, шаманаш дарбанхойх а, бецадарбанхойх а къастабо, хӀунда аьлча тӀеххьарчара дарбадо шаьш хенаца гулдинчу хааршца, царна ца оьшу синош-гӀоьнчаш, шовкъе гарш. Ширачу Ӏадаташца, оцу я кхечу дарбанин бецийн «ницкъ» бовзар адамо синошкара-гӀоьнчашкара бен хуийла дацара, я шеш бецашкара а, дитташкара а. Цуьндела шаманаш бара дарбан бецех лаьцна пайден хаамаш Ӏалашбинарш боккхачу муьрехь.\nШаманин практика йоьзна ю ширачу тарца, амма, башхалла, тар дуьне шеш шайн ницкъашца хийцар хьажийна ю, ткъа шаман тӀетовжу Ӏаламан ницкъашна. Шаман дукхах дерг Ӏаламан ницкъийн хьалхавериг ву, шамано лелош долу дарба доьзна ду Ӏаламца а, синошца а.\nБеседа с шаманом Аяуаскеро Архивацийина 5 мартехь 2016 шеран. — Перевод статьи Алана Эленбасс из журнала «Reality Sandwich» «Facing Fear: A conversation with an Ayahuascero» от 2010-09-07\nШаман Викиларма чохь\nЛитературин могӀаман викификаци йе.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Шаман&oldid=6107552»\nТӀаьххьара хийцам бина 2021, 5 июль 17:28\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2021, 5 июль, 17:28.


Имам аль-Махдий A.S в книгах суннитов. - The Black Banners\nИмам аль-Махдий A.S в книгах суннитов.\nИмам аль-Махдий A.S в книгах суннитов.#515\nBy Ali Jafarov - Thu Jun 25, 2015 5:40 pm\n- Thu Jun 25, 2015 5:40 pm #515


Дача в Дубенцах | Минск | SLANET\nДача в Дубенцах | Минск\nдата: 19. декабрь 2015 9:57\nномер объявления: 2914838\nДача в Дубенцах\nтелефон:\t2115334 6995334\nПродаётся дача в деревне Дубенцы СТ "Лесная поляна" ( от кольцевой 13 км.). Приватизирована. Электричество, сан.узел, баня + летний домик, вода сезонная. 35 тыс. у.е. или 640 млн. бел.руб.


П1ераскан дийнахь, 12-чу маяхь, Нохчийн Республикин дешаран а, 1илманан а Министерствохь дагадовлар д1адаьхира. Цигахь дакъалоцуш Дешар кхиоран институтан директор Умхаев Хьамзат а, Нохчийн хьехархойн говзалла лакхаяккхаран институтан ректор Эльмурзаева Ганга а,\n«Грозненский рабочий» типографин директор Гебаев Ислам а, Министерствон 1аматийн отделан куьйгалхо Ибрагимова Зараъ а, 1аматийн авторш Овхадов Муса а, Эдилов Салавди а, Солтаханов Ибрах1им а, Абдулкадырова Раиса а цхьамог1а кхин а накъостий а бара.\nДийцаре динарг нохчийн меттан а, литературин а 1аматаш керла дешаран шарна, федеральни пачхьалкхан дешаран стандарташца йог1уш, кечъярах а, царна зорбатохарх а долу хаттарш дара.\nДагадовлар д1адолош министра Байханов Исма1ала иттаннаш шерашкахь хийцанза йолу 1аматаш карлайохуш биначу балхана авторшна даггара баркалла элира. Керла дешаран шо доладалале, ишколашка д1асаялан, уьш зорбатоьхна хилан езаш хилар билгал а даьккхина, гулбеллачаьрга шайна цу декъехь оьшуш дерг къастаде элира цуо.\nУмхаев Хьамзата 1аматаш т1ехь беш болу болх цкъачунна т1ехьабисина бог1уш хиларх хаийтира. Бахьана - 1аматийн авторша а, типографин белхалоша а, экспертни комиссино а шайн-шайн декхарш шен хенахь кхочуш ца дар ду элира цуо: цхьацца болу авторш шен хенахь УМК кечйина ца бовлар, экспертни комиссино – сихха экспертиза ца яр, типографино шен балхана хьем бар.\nГебаев Ислама типографин балхах дерг дийцира. Шаьш кечйина 1аматаш авторша шен хенахь шайга схьа ца лахь, 1-чу сентябрана шаьш царна зорба тоха кхуьург ца хилар хаийтира цуо. Цул совнаха, ша 1амат кийча хилча а, УМК-н юкъадог1у методически куьйгалла, дешаран программа, белхан тетрадаш т1е ца тоьаш меттигаш а нисло цкъацкъа элира типографин директора.\nОвхадов Мусас а, Эдилов Салавдис а шайн1аматаш, экспертиза йина ца йолуш, масех баттахь хьелуш хиларх дийцира. Иштта, январехь экспертизе чуелла нохчийн литературин 5-7 классийн 1аматаш х1инца а йовланза ю элира Эдиловс. Биначу балхана издательствоно луш йолчу гонорарашна шаьш реза ца хилар а хаийтира автораша. Министран дехарца, т1ейог1учу хенахь и резадацар д1адаккха т1елецира Гебаевс.\nХьехархойн говзалла лакхаяккхаран институтан белхалочо Дашаева Лайлаас, 1илманан а, педагогически а экспертиза яр т1едиллина йолчу, белхан декхарш дукха хиларна, экспертиза ян ша ларош ца хиларх даре дира. Цу хьокъехь коьртачу белхан декхарех иза ша мукъа юьтург хиларх а, и болх, тоьлла болу хьехархой юкъа а балош, ша шен тергаме оьцург хиларх а элира хьехархойн говзалла лакхаяккхаран институтан ректора Эльмурзаева Гангас.\nЦхьаьнакхетор дерзош, 1аматийн авторша а, экспертни комиссин декъашхоша а, издательствон куьйгалло а книгаш шен хенахь кийча хуьлу аг1о йийр ю, аьлла, министрана дош делира.


Виль-ан-Сельв — Википеди\n49°07′34″ къ. ш. 4°04′52″ м. д.HGЯOL\n▲281 стаг (2019 шеран 1 январь)\nВиль-ан-Сельв (фр. Ville-en-Selve) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ГгӀанд-Эст регионехь. Коммунан департамент — МагӀна.\nДозанашца йу Луьд, Шиньи-ле-ГӀоз, Фонтен-суьгӀ-И, ЖегӀмен (МагӀна), Лувуа (МагӀна), Val-de-Livre[d], ТоксьегӀ-МуьтгӀи.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Виль-ан-Сельв&oldid=7820578»


Балаганскан кӀошт — Википеди\n54°40′ къ. ш. 102°50′ м. д.HGЯOL\n6634,7 квадратан километр\n↗8690 стаг (2016)\nБалаганскан кӀошт (оьрс. Балаганский район) — Иркутскан областан муниципалан кӀошт.\nАдминистративан центр — Балаганск.\nКоновалово (Иркутскан область)\nПриморски (Балаганскан кӀошт)\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Балаганскан_кӀошт&oldid=5854596»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2021, 3 май, 22:00.


Малон-е-Ельз — Википеди\n44°25′03″ къ. ш. 4°01′23″ м. д.HGЯOL\nМалон-е-Ельз (фр. Malons-et-Elze) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта БгӀетань регионехь. Коммунан департамент — ГагӀ.\nДозанашца йу ГгӀавьегӀ (коммуна), МалагӀс-суьгӀ-ла-Тин, Сент-МагӀгегӀит-ЛафижегӀ, Ле Ван, Пье-де-БогӀн, Боннво (ГагӀ), Понтей-е-БгӀези.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Малон-е-Ельз&oldid=7819054»


(Шато-Шинон-Виль тӀера хьажжина кхуза)\n▲1932 стаг (2019 шеран 1 январь)\nШато-Шинон (фр. Château-Chinon (Ville), фр. Chinon-la-Montagne) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта БугӀгунди — ФгӀанш-Конте регионехь. Коммунан департамент — НьевгӀ.\nДозанашца йу Шато-Шинон (Кампань), Сен-ИлегӀ-ан-МогӀван.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Шато-Шинон_(Виль)&oldid=7846974»


Купить авиабилеты онлайн в Лакхнау, скидки и акции на авиабилеты из Лакхнау — ЧекинтаймСтраница не найдена — Чекинтайм\nКупить авиабилеты онлайн в Лакхнау (из Лакхнау)\nЧекинтайм сравнивает цены на авиабилеты в Лакхнау и из Лакхнау по данным 728 авиакомпаний, 200 авиакасс и 5 систем бронирования, в том числе Jazeera Airways, Nas Air, SriLankan Airlines. Чекинтайм находит самые выгодные предложения, самые экономные варианты перелетов, самые дешевые авиабилеты в город Лакхнау и из Лакхнау совершенно бесплатно, без наценок и комиссий.\nКраткие сведения о Лакхнау\nВремя в Лакхнау: 13:44:17\nАвиалинии в Лакхнау\nАвиакомпании, выполняющие регулярные рейсы в Лакхнау (из Лакхнау).\tПерейдите по ссылке компании, чтобы получить подробную информацию об авиарейсах.\nСамые дешевые авиабилеты в Лакхнау\nНа цену перелета влияет большое количество факторов. Стоимость билетов в Лакхнау зависит от сезона, дня недели, агентства или авиакомпании и наличия акций и распродаж.\tНиже список самых дешевых авиабилетов в Лакхнау, найденных нашими посетителями за последние 48 часов: *\nПуна - Лакхнау от 8278 руб. Мумбаи - Лакхнау от 9193 руб.\nДели - Лакхнау от 11752 руб. Шарджа - Лакхнау от 16846 руб.\nКувейт - Лакхнау от 22819 руб.\nСамые дешевые авиабилеты из Лакхнау\nНа цену перелета влияет большое количество факторов. Стоимость билетов из Лакхнау зависит от сезона, города вылета, агентства или авиакомпании и наличия акций и распродаж.\tНиже список самых дешевых авиабилетов из Лакхнау, найденных нашими посетителями за последние 48 часов: *\nЛакхнау - Дели от 3736 руб. Лакхнау - Ахмадабад от 9218 руб.\nЛакхнау - Мумбаи от 9812 руб. Лакхнау - Калькутта от 12689 руб.\nЛакхнау - Катманду от 13501 руб. Лакхнау - Дубай от 19136 руб.\nАкции на рейсы в Лакхнау (из Лакхнау)\nВ данный момент на авиарейс в Лакхнау (из Лакхнау) не найдено акций, предложений авиакомпаний и скидок на аваибилеты.\tПопробуйте посетить данную страницу позже или поищите скидки на авиабилеты в разделе «Акции».\nПрямые рейсы из Лакхнау в города\nПрямые рейсы из Лакхнау в страны\nПрямые авиарейсы из Лакхнау\nВсе направления из Лакхнау\n* Конечная стоимость авиабилета в Лакхнау (из Лакхнау) действительна на момент\tпоиска и может меняться в зависимости от количества оставшихся мест на рейс по данному тарифу.


Закаев Хьасан тIехь ечу кхелан дуьххьарлера кхеташо дIаяхьара Москохара тIеман кхелехь.\nОцу гIуллакхан аьлла, цу меттиган лерина го бинера полицин машенаш а, полицин белхахоша а.\nСхьагарехь иза динера толлучу гIуллакхан аьлча а, гуран чохь валла стаг бехке во зулам, кIоршме хилар дIахоуьйтуш. Оцу процессан декъашхойл а, кхелан белхахойл а, дукха бара цига баьхкина журналисташ.\nИ гIуллакх листар схьадиллина хир ду, цундела, луург чуван йиш яра. Бакъду, цигахь хиллачара бахарехь, кхелан керта кхачале, дегIаца леррина таллам бора полицино.\nОццул чIогIа кечамаш а бина йолийна процесс йирзира масех минот яьлча. Кхелхочо кхечу денна тIаьхьатеттира иза.\n14 шо хьалха Дубровкера терактехь зе хилларш а, церан векалш а цига дукха ца баьхкинера. 900 ца кхоччуш волчу царех, 50-х бен вацара.\nОцу хьокъехь кхелхочо сацам бира, рогIера кхеташоне уьш, хIоранге телеграмма а тосуш, схьакхайкха аьлла. Йиллина хан: Лахьанан беттан 22-ра де.\nДубровкехь теракт еш гIолаьцна аьлла бехке вечу Закаев Хьасанан адвокатаца Ибрагимов Сулейманца къамел дира Маршо радионо. Цо хаам бира, кхелан кхеташо еха ца лаьттинехь а, цхьадолу хаттарш шайга кхочушдан делира аьлла. Цуьнах иштта элира цо.\nИбрагимов: «Тахана оцу кхеташонехь, цхьаъ-шиъ динчу дехарна жоп делира тхуна. Цо шен кхиин цхьаъ накъост вийхира оцу кхелехь-шен ваша. Иза цунна магийра. Кхечу ханна тIаьхьатеттина и кхелан кхеташо».\nЗакаев Хьасан дIалаьцна 2014 шарахь аьхка Товбеца- баттахь, Оьрсийчоьне хIетта дIалаьцначу ГIирмера Украине воьдуш.\nТалламо гIарабаьккхинчу хаамца, 12 шарахь лехаршкахь хилла волу иза оцу пачхьалкхехь лечкъаш хилла. Паспорт а хилла цуьнан кхечу стеган цIарах даьккхина.\nЛарамаза, цIерпошта чохь оьрсийн дозанхоша таллам бечу хенахь, цуьнах шек а бевла цу тIера восийна бохуш, ю официала верси.\nДийцарехь, Украинехь меттигера яхархо а ялийна, цо вина доьзалхо а волуш ву иза. ХIетте а, Оьрсийчу а оьхуш, цхьана юкъана Москох болх беш а хилла, талламо дуьйцург бакъ делахь.\nТкъа, муха хааделла могIарера дозанхочун-прапорщикан Сырых Мариян ша йохьарлаьцна стаг лехаршкахь вуйла-хууш дац.\nМоскохарчу кхело кхаарийн дийнахь дIаяхьанчу кхеташо, кхечу денна тIаьхьатеттина, Норд-Ост олучу терактехь зе хилчарах дукха нах цигахь гул ца белла аьлла.\nИза хIун бохург ду? Кхело уьш лебийра бу? Шу позицин, бехктакхаман гуран чохь валлочун агIонна Iаткъам хира-м бац цуьнах, аьлла хаттар делча, иштта жоп делира адвокатан Ибрагимов Сулеймана.\nИбрагимов: «Цара цкъачунна шайн дог-ойла хаийтина яц. Уьш ле а бина, цаьрга хотту, кхелан кIелахь валлачунна хIун дан деза, олий. Иза церан бакъо ю. Амма иза хIинца а дийца хьалхе ду».\nДутеатр,бровкера театран тIелатар динера 2002 шарахь ГIадужу-беттан 22 -чу дийнахь.\nНорд-Ост цIе йолу, хIетахь гIараяьлла мюзикл цигахь йоьдучу хенахь, иза дIалаьцнера террорхойн тобано.\nШа верриг закъалтан лаьцна вара 900 стаг. Кхаа дийнахь дийцарш дича, чу газ а хецна, цхьа а топ ца кхуссуш мукъяьккхира оьрсийн низамхоша театр.\nШа мел волу террорхо вийнера, цаьрца дIовш а даьлла, веллера 130 закъалтхо а, ах ца кхоччуш шайна юккъахь бераш а долуш. Газ кечйина чухецна, цIераш гIара ца йогIуш болу Iилманчашна мидалш еллера, къайлах.\nТеррохошна юккъахь хиллачарех массийта стаг вара лехаршкахь. Ша оцу театран тIелатар динчу тобанна юккъахь вара, ша бен цу чуьра дийна араваьлла а вац, бохуш дозалла а деш, цхьа жимма хан яьлча, «Новая газета» корреспондентан Политковская Аннина интервью елира нохчийн хиллачу журналиста Теркибаев Ханпашас.\nЦо иштта, гайтинера цунна, Федерала кхерамазаллин сервисо бен луш доцу, миччанхьа, таллам а ца беш, ваха-ван бакъо луш долу кехат а.\nИ интервью елла дукха хан ялале Теркибаев, къастанза дисинчу бахьанашца велира некъан бохамехь.\nХIинца оцу террактехь дакъалаьцна аьлла лехаршкахь висна цхьа стаг- Дудаев Герихан.


Мохо таро йохийнарш...\nЗазадоккху-бутт 28, 2014\nНохчийчоь - Мохо тхевнаш, керташ йохийна нехан, 19Заз2014\nТеркйистерчу къошташкахь ши кира хьалха мохо тхевнаш а хьош, керташ йохийна хIусамаш лаьтташ ю шаьш ма-ярра. Эшам хиллачеран дог ца эцна Iедало я дашца а, я гIоьнца а.\nХьалха дийцина ма -хиллара, чехка мох хьокхуш, карзахдаьллачу Iаламо даккхий зенаш динера Теркаца Iохкучу цхьайолчу кIошташкахь. Къаьсттина эшам хиллачех ю Новр а, Теркйист кIошташ. Ницкъалчу мехаша бахархошна даккхий зенаш дина кIира зама яьллехь а херцийна керташ, дохийна божалш, кхидолу зенаш доцуш тахна а хаало ярташкахь тхевнаш доцуш беркъа лаьтта цIенош. Эвланашкахь кIаргвелла зераш дан хьашто а йоцуш, дакъазьевлла цхьайолу хIусамаш гуш ю федералан боккхачу некъаца дIавоьдуш а.\nМасала ирча сурт тергалло Новр кIоштехула чекхболучу боккхачу некъаца Iуьллучу Алпатов юьртахь. ХIирийн мехкан Мазалк гIалара ДегIастанан ГIизлара гIала боьдучу некъан аьтто агIор лаьттачу ши гIат долчу цIенойх дукхахдерш дохийна луьрачу мохо.\nЦхьадерш бахархоша, тIаьхьо хилла а, Iедалера гIо хиларе са а туьйсуш, шайн ницкъашца битаме далийна. Ткъа цхьадерш, ворхI-бархха-м муххале а, тахна а лаьтташ ду, орцане мохь бетташ санна. Мохо чутоьхна тхов юхаметтахIотто таро йоцчех, Iедалера гIо ца хилча амал доцчех ву соьга шена хиллачу зенах дийца резахилла Алпатово юьртара вахархо. Нагахь Iедало гIо деш хилахь а цунна эшам ца хилийта яккхаза юьту ас цуьнан цIе. Цо ишта дуьйцу, декъазчунна децIеран а догIу бохучу кицанах тера, шена хиллачу зенах.\nАлпатовхо: «Юьртдега а аьлла. Даха а даьхна суьрташ а дIакхачийна. Цара хIумма а ца дина цкъачунна. Оха тхьаьшша даьхна суьрташ а. ХIинццалц схьа гIо деш гучудаьлла хIума-м дац. Зенаш дукха дина. Комисси йогIур ю бохуш ладоьгIуш-м ду тхо. Царна дIагайта ма деза хIара хилла тхуна аьлла. Юьртдас и маца йогIур ца хаьа бах. КIира а сов-м даьлла.»\nМаршо Радио: Iедалера шайна билггал гIо хир ду аьлла тешна дуй шу?\nАлпатовхо: «Со-м ца теша. Стенна ца теша хаьий хьуна? БогIург хиллехь тохара баьхкина хир бара. Юьртда меттахваьллехь цхьаъ хир дара. Шина-кхаа кIирне дер дацара Iедал Iедал делхьара. ВогIург валош схьа а веъна цо даррап аьлла гIо дан дезара хIара берийн къамелаш а ца деш».\nНицкъала хьаькхначу мохо даккхий а, кегий а зенаш дина бахархоша гIийла елахь а дегайовхо кхобу, Iедал гIо ца деш Iийр дац-кх аьлла. Бакъду, соьца къамел динчу вахархочух тера цатешарш а бац кIезиг. «Нахана гIо дер хилча-м ,- боху цхьаболчара,- цара бала а кхаьчна, юьртдай коьртехь а болуш, ара а бевлла, шаьш суьрташ а дохуш, хIокхунна хIара хилла, дIочунна и хилла бохуш, бакълена а зенаш хилла бахархой».\nДоцца аьлчи карзахдаьллачу Iаламо эшам бинчу бахархоша бен-бен кхетадо Iедалан парталла. Цу хьокъехь цара.могIарерчу наха, карладоху миллионаш ца кхоош. махкахь, бу мел боху беза-баккхий хьещий тIе а оьцуш, кест-кеста дIахьуш долу цхьацца даздарш а, спортан къийсадаларш а.\nКъехой цхьанненна а ца оьшу


Путина къамел дина Порошенкоца\nМангал-бутт 06, 2014\nФранцехь Калвадосехь 15 минотехь къамел дина Оьрсийчоьнан президенто Путин Владимира а, Украинин президенто Порошенко Петрос а. Цунах лаьцна хаам бина Reuters агенталло. Францин президенто Олланд Франсуас цу хьокъехь дIахьедар дина цу цхьаьнакхетаро некъ буьллу Украинин коьрта куьйгалхо Оьрсийчоьно къобулварна аьлла.\nИ цхьаьнакхетар хилла ШолгIа дуьненера тIом боьдуш бертахой Нормандехь охьаховшина 70 шо кхачарна хьажийначу даздарiкахь. Цу форматехь Европера лидерш Оьрсийчоьно ГIирма дIалаьцначул тIаьхьа дуьххьара дагахь бу Путинца Украинера кризис дIайерзор дийцаре дан. Хьалхо Францерчу Довилехь Оьрсийчоьнан куьйгалхо цхьанакхийтира Германин канцлерца Меркел Ангелица.\nПIераскана Iуьйранна Нормандин коьртачу гIалахь Канехь хиллачц церемонехь вист хуьлуш Iамеркан президенто Обама Барака элира бертахойн десант Францин территори тIехь охьахаар керлачу демократин эпохин бердан майда хилира аьлла.\nТок йоцуш биса мегаш бу бIеннаш Гуьмсан кIоштара бахархой\n"Православин вежарийн гIайгIа беш" стадионашкахь йий дохкарехьа ву Минниханов\nДагестанехь динчу тIелатарехь байина полисхой\n2019-чу шеран мукъа денош дехьа-сехьа дахарх проект кечйина Оьрсийчохь\nДонбассехь референдум ярх ойла юхатоьхна Киево а, Вашингтоно а


•Русские хиты 80 - Х - ШКОЛА Я СКУЧАЮ — Скачать mp3 песни без регистрации — muz-info.org •Русские хиты 80 - Х - ШКОЛА Я СКУЧАЮ — Скачать mp3\nЭльдар Джарахов (рЕп школа) - Русский яз. 2\nНоганно - Школа, школа я скучаю, я скучаю-отвечаю\nМечта - OST ШКОЛА)русский NUMB =)\nИз Сериала Школа.рэп..линкин парк - На русском\nЭльдар Джарахов рЕп школа - Русский язык\nВ красной зоне - Школа русского супербайка, часть 6\nКраски - Школа, школа, я скучаю (Минус)\nЗульфат Габдулин - Школа Закрыта\nАзербайджанская - Перевод на русский) очень красивая песня)\n(2015) супер клубняк 2012 СУПЕР NEW 2012))Клубные Миксы на Русских Исполнителей - Лето (System Gold Krocodile Remix)\nАзербайджанские песни - Вай Аман(На Русском)\n/КавкAZIK☾★/ feat.Азербайджанская народная песня - Бу лейли...!!:))) (на русском)\n•Русские хиты 80 - Х - ШКОЛА Я СКУЧАЮ — текст песни


Степной (Левокумскан кӀошт) — Википеди\n44°42′20″ къ. ш. 44°48′21″ м. д.HGЯOL\nСтепной (Левокумскан кӀошт)\n↘103 стаг (2010)\nСтепной картан тӀехь\nСтепной (оьрс. Степной) — Российн Федерацин Ставрополан мехкан Левокумскан кӀоштан юкъа йогӀу эвла.\n107 ↗113 ↘103\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Степной_(Левокумскан_кӀошт)&oldid=4677986»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2020, 16 февраль, 02:48.


NGC 7707 — Википеди\nNGC 7707, MCG+07-48-012, PGC 71798, 2MASX J23345141+4418141, UGC 12683, Z 533-14, Z 2332.4+4402, UZC J233451.4+441814, NPM1G +44.0415, LEDA 71798\n0,018353 ± 8,3E−5\n5536 километр в секунду\n23ч 34м 51,416с\n+44° 18′ 14,18″\nNGC 7707 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла юкъара каталогехь ягарйина галактикаш.\nWikiSky-da NGC 7707: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Водород α, X-Ray, Астрофото, Харита, Изображение\n↑ NGC/IC (English). NGC 7707.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=NGC_7707&oldid=5062428»


Ражадель — Википеди\n41°43′45″ къ. ш. 1°42′20″ м. д.HGЯOL\n45,5 квадратан километр (2016)\nРажадель картан тӀехь\nРажадель (кат. Rajadell) — Испанин Барселона провинцин муниципалитет.\nМуниципалитетан майда — 45,5 квадратан километр (2016). ХӀордан сизал локхалла 361 метр. Дозанашца ю Агилар-де-Сегарра, Фонольоса, Манреза[d], Сан-Сальвадор-де-Гвардиола, Кастельфольит-дель-Бош муниципалитеташ.\n167 стаг ↗283 стаг ↗857 стаг ↗964 стаг ↘640 стаг ↗711 стаг ↘455 стаг\n↗497 стаг ↗771 стаг ↗803 стаг ↘710 стаг ↘692 стаг ↘634 стаг ↗653 стаг\n↗677 стаг ↘618 стаг ↘530 стаг ↗534 стаг ↘375 стаг ↘253 стаг ↗286 стаг\n↘191 стаг ↗430 стаг ↘426 стаг ↘405 стаг ↗455 стаг ↘451 стаг ↗467 стаг\n↗470 стаг ↗492 стаг ↗496 стаг ↗514 стаг ↗524 стаг ↗543 стаг ↘537 стаг\n↘528 стаг ↘524 стаг ↗533 стаг ↗536 стаг ↗539 стаг ↗548 стаг ↘534 стаг\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Ражадель&oldid=5751392»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2021, 24 февраль, 00:27.


База собак Чихуахуа » BELL' » Чихуахуа. Все о породе, питании, воспитании, здоровье самых маленьких собачек.\nБаза собак Чихуахуа » BELL'


Э.Джумаев: Отунбаева в Ош приехала и уехала. Проблемы – остались | ЦентрАзия\nЭ.Джумаев: Отунбаева в Ош приехала и уехала. Проблемы – остались\nПостоянный адрес статьи - https://centrasia.org/newsA.php?st=1316787420


ГӀужмонтье — Википеди\nГӀужмонтье (фр. Rougemontiers) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта НогӀманди регионехь. Коммунан департамент — ЭгӀ.\nДозанашца йу Букето, БгӀесто, ЕтуьгӀкегӀе, ФланкугӀ-Кателон, Овиль, Евиль-суьгӀ-МонфогӀ, ГӀуто.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=ГӀужмонтье&oldid=7827760»


Жезенвиль — Википеди\n48°52′15″ къ. ш. 6°02′28″ м. д.HGЯOL\n▲983 стаг (2019 шеран 1 январь)\nЖезенвиль (фр. Jezainville) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ГгӀанд-Эст регионехь. Коммунан департамент — МоьгӀт а, Мозель а.\nДозанашца йу Понт-а-Муссон, Блено-ле-Понт-а-Муссон, ДьелуагӀ, ЖезонкугӀ, ГгӀискугӀ, МагӀтенкугӀ, Монтовиль.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Жезенвиль&oldid=7831818»


О внесении изменений в Постановление Губернатора Московской области > Все о вирусах\nГубернатор Московской области подписал Постановление «О внесении изменений в постановление Губернатора Московской области от 12.03.2020 № 108-ПГ «О введении в Московской области режима повышенной готовности для органов управления и сил Московской областной системы предупреждения и ликвидации чрезвычайных ситуаций и некоторых мерах по предотвращению распространения новой коронавирусной инфекции (COVID-2019) на территории Московской области»\n1) обязать соблюдать режим самоизоляции граждан в возрасте старше 65 лет, а также граждан, имеющих заболевания, указанные в приложении 1 к настоящему постановлению. Режим самоизоляции должен быть обеспечен по месту проживания указанных лиц либо в иных помещениях, в том числе в жилых и садовых домах, за исключением случаев покидания места проживания в целях выгула домашних животных, выноса отходов до ближайшего места накопления отходов, занятий физкультурой и спортом на открытом воздухе (при условии совместных занятий не более двух человек и расстояния между занимающимися не менее 5 метров (в случае если они не являются члeнами одной семьи и не проживают совместно), за исключением дворовых и детских площадок), прогулок не более двух человек вместе при условии соблюдения социальной дистанции (за исключением посещения мест массового пребывания людей, в том числе спортивных и детских площадок).\nГ б а аМ\n», У а\n19)», У а\n110/2005-О3 «О а\n68-ФЗ «О а\n25/1 «О М\nа ) а\nа а 2020\n2. Об а\n4. С 26 а а 2020\n1) б а\n3. Об а\nа , б а\n- Ш аб);\nа а , б а\nа 7 - 9\nа а . П\nа ба а\nа, б а\n5. Об а :\nба а а\n), аб ,\n(COVID-2019), а а\n28 а а 2020\n, СПА- а\n- б а\nа а , ба а , а\n12. С 13 а\n. О а\n13. О а\nа) ( а\nа а ).\n) аб , аб\n– С а\n, С а\n25 а 2020\n18. О а\n24 а 2020\n19. О а\n18 а 2020\n21. Об а\n22. О а\n23. Об а\n, а ба\n24. С а\n12 - 23 а\nа 12 - 23 а\n6 а а 2020\n26. О а\n30.04.2020 Г а\nа а . В\nа а. В\n) аб ,\nаб а а\n, б а\nа , - 1 а\n4) а аб а\n1) а ба\n2) а ба\n3) а аб а\n( а а\n34. С 22 а\n21 а а 2020\n11 а 2020\n1 а 2020\n- а а\n, ба а\n43. У а\nа 30 (\n44. Г а\n1032-1 «О а\nа а а 2020\n47. Г а\n48. Г а\n49. С б\n46. Г а\n(COVID-2019) ( а\n54. Г а\n) а И\nСводки COVID19 Пневмонии\nБолезни органов дыхани\nсистемы. Ка а\nПа а б а .\nЩ а б а .\nа ,а а\n18 а 2020 .\nа , аб ,\n12. Об а\nI. Перечень должностных лиц исполнительных органов государственной\nвласти Московской области, государственных казенных учреждений,\nнаход щихс в ведении таких органов, уполномоченных составл ть\nпротоколы об административных правонарушени х, предусмотренных\nстатьей 20.61 Кодекса Российской Федерации об административных\n26 а а 2020\n31 а 2020\nб а ,\nа а ) а\nГ б а а\n12.03.2020 108-ПГ «О\nб а » ( а\n5) б а\n04.04.2020 2978- ;\n, ба , а\n108-ПГ, а а\nа а , а\nа а ,а\nа а , ба а ,\n14) б а\nб а .\n4) б а\nа а а , б а\nб а , а\n1) а а а\n11. Г а\nб а ;\nа , аа\n12. Г а\nб а »\n4) а а\n13. Г а\n14. Г а\nII. Перечень должностных лиц исполнительных органов государственной\nвласти Московской области, уполномоченных составл ть протоколы об\nадминистративных правонарушени х и рассматривать дела об\nадминистративных правонарушени х, предусмотренных статьей 3.6 Закона\nМосковской области 37/2016-ОЗ «Кодекс Московской области об\nадминистративных правонарушени х»\n1. Г а\n( б а\n), а а\n17 10 2021 11:12:51\n16 10 2021 20:36:29\n15 10 2021 15:34:31\n14 10 2021 20:52:16\n13 10 2021 16:34:55\n12 10 2021 1:14:27\n09 10 2021 16:25:22\n08 10 2021 21:37:49\n07 10 2021 5:40:27\n06 10 2021 6:35:38\n05 10 2021 3:28:32\n04 10 2021 15:21:50\n03 10 2021 20:51:19\n02 10 2021 13:10:31\n30 09 2021 10:44:11\n29 09 2021 14:50:37\n28 09 2021 5:41:49\n27 09 2021 1:45:51\n25 09 2021 9:39:46\n24 09 2021 20:34:35\n22 09 2021 9:39:55\n21 09 2021 18:33:29\n20 09 2021 15:21:11\n19 09 2021 21:34:21\n18 09 2021 13:18:51\n17 09 2021 1:10:52\n16 09 2021 1:54:55\n15 09 2021 6:54:30\n14 09 2021 12:27:52\n13 09 2021 23:33:50\n12 09 2021 14:18:29\n11 09 2021 18:19:37\n10 09 2021 12:23:23\n09 09 2021 5:34:33\n07 09 2021 13:37:18\n06 09 2021 6:43:32\n04 09 2021 5:27:35\n02 09 2021 23:32:56\n01 09 2021 14:23:37\n31 08 2021 17:26:39\n30 08 2021 10:39:53\n29 08 2021 16:43:47


Саканвиль — Википеди\n49°05′00″ къ. ш. 1°04′21″ м. д.HGЯOL\nСаканвиль (фр. Sacquenville) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта НогӀманди регионехь. Коммунан департамент — ЭгӀ.\nДозанашца йу Бакпуьи, БегӀанжевиль-ла-Кампань, БегӀньянвиль, Ле-Мений-Фуьге.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Саканвиль&oldid=7833428»


Льервиль — Википеди\n49°11′26″ къ. ш. 1°52′54″ м. д.HGЯOL\nЛьервиль (фр. Lierville) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта О-де-Франс регионехь. Коммунан департамент — Уаза. Дозанашца йу Бубье, Буконвилле, Аданкур-ле-О-Клоше, Лавильтертр, Лианкур-Сен-Пьерр, Нюкур. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Льервиль&oldid=5170102»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2020, 7 октябрь, 15:20.


ТIаьхьарчу шина-кхаа дийнахь интернетехь гIардаьккхина дуьйцуш ду Испане садаIа бахначу Францехь Iаш болчу Нохчийчуьра кегийрхойн латар, царах цхьаннан керах Италера схьаваьлла Николо Чиатти цIе йолу жима стаг валар.\nДарбанцIийне дIакхачийначул тIаьхьа дIаваьлла иза. Оцу латарехь уггаре хьовзаме хилла мIаьрго гойтуш видео-кийсиг а ю гIаръяьлла яьржина.\nДуьххьара зорбанан гIирсашкахь даьржина къамел дара, Оьрсийчуьра туристийн Испанехь меттигерчарца латар хилла, цу латарехь Италера схьавалар долу 22 шо долу жима стаг вийна, бохуш.\nЦул тIаьхьа, цу девнехь хилларш Нохчийчуьра а бу, кхаъамо къиза йиттина италахо вийна, берриш дIалаьцна бу, бохуш, басарш ца кхоош дийцира блогерша а, оьрсийн зорбанан гIирсаша а. Маршо радионо теллича, Нохчийчуьра бу бохуш бийцинарш Страсбургехь Iаш буйла хиира.\nТIаккха кхин дIадерш мел бакъ ду хьовса, уьш бевзаш волчу вайн махкахочуьнца зIене девлира. Дуьйцу Страсбургера Адама:\nАдам: "Оцу кхаъаннах шиъ маршаваьккхина. Оцу интернет чохь яржийначу видео тIехь мийра тухуш гуш волу жима стаг Iедало сацийна ву."\nАдама динчу къамелаца гуш ду кхаънах шиъ полисхоша дIахецна хилар. Ткъа цу Iоттабаккхамах кхаъ хиллачу блогерша а, оьрсийн зорбанийн гIирсаша а ма -дийццара, кхаъаммо цхьанна йиттина хиллехь, важа шиъ Испанин полицино цIавохуьйтур воцийла кхеташ ду.\nЗорбанехь баьржинчу цу хаамехь нохчийн цIейоккхуш хезначу дуккха а нохчашна новкъа деара Испанехь хилларг. Социалан машанашкахь а кIезга бац цу хиллачунна реза боцуш шайн дог-ойла юьйцурш.\nНохчий бу бохуш, Европе а баьхкина, харц-статусаш а яьхна Iаш бу кхечу къаьмнех дуккха а нах, вайн цIарца зуламаш а лелош, бохуш дуьйцу Европерчу цхьаболчу нохчаша.\nТкъа шайн чохь шайн дегIе бахна къона доьзалш берш дика кхета кIант кхелхинчу ден-ненан хьолах а, куьг-бехке ву аьлла дIалаьцначу кIентан ден-ненан хьолах а. Ша доьзалан нана хиларе терра бу цу хиллачуьнга хьежам Францера вайн махкахочуьн Алиева Таисин, дайх-нанойх къа а хеташ, кегийрхой буса хьасартне меттигашка леларна реза а йоцуш:\n"Нохчийн кегийн нах буса дискотеке лела ца беза"\nАлиева: "Тахана оцу нахана баьллачу бохамах вас хилла суна. Нохчашна а хьовзам хуьлу цунах, бехке боцучарна а бале долу. Дех-ненах а къахета... Нохчийн кегийн нах буса дискотеке лела ца беза..."\nБакъ дуй те уьш берриш нохчий бу бохург, боху шеконаш а яра ватсапехула и Iоттабаккхам бийцаре бечеран. Дуьненчохь хIора дийнахь хуьлуш лаьттачу вер-ваккхаршлахь нохчашкашкара даьлларг къаьсттина гIардолуш хиларан тидам хиллачу нохчашна шайн цIе вочу агIор йоккхуш хилча ца дезар дика кхеташ ду.\nТкъа хIун боху тахана, набахтехь шортта хан яккха тарлуш волчу Страсбургера жима къонах дукха хенахь дуьйна вевзаш волчу цигара вайн махкахочо Адама цунах лаьцна?\nАдам: "Дала диканца дIадерзадойла и гIуллакх. И кIант суна дукха хенахь дуьйна вевзаш ву. Кхузахь дешна а, хьалакхиъна а ву и. Зоьртала а, могуш а ву и, делахь а, шегахь долчу гIоранах дозалла ца деш, шех бIобулуш неха коча ца гIерташ, собаре а, бакъхьа а, оьзда хилла а ву кхузарчу нахаца.\nШаьш бахначу метте зулам лаха бахна бацара уьш. Кхузахь юхалург машен а лаьцна, накъостий вовшех а кхетта, кхинболу эзарнашкахь нах ма эххара, садаIа бахна бара хIорда йисте. Шаьш ца лехна хьовзам бу царна цигахь хилларг. Оцу кIанта соьга тахана ма-аллара, ша хила яздинарг хилла царна, шаьш мел цунах идча а кIелхьарадевр доцу."\nКегийрхойн дов даларан бахьанаш толлуш ю Испанин Лорет де Мар гIалин полици.\nКхин дIа а оцу хилачуьн терго йийр ю Маршо Радионо.


Сен-Павас — Википеди\n48°02′18″ къ. ш. 0°11′16″ м. д.HGЯOL\n▼1916 стаг (2019 шеран 1 январь)\nСен-Павас (фр. Saint-Pavace) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Пеи-де-ла-ЛуагӀ регионехь. Коммунан департамент — СагӀта.\nДозанашца йу Сен-СатуьгӀнен (СагӀта), Ле-Ман, Невиль-суьгӀ-СагӀт, Ла-Шапель-Сен-ГӀеми, Кулен.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Сен-Павас&oldid=7839814»


Оьрсийчоь -- Путинан Владимиран гIопе некъ бу буьллуш, Сочи, 23Ман2013.\nАхшо дуьсу Оьрсийчоьнна Дуненаюкъарчу Ιаьнан Олимпан ловзаршна ша Сочехь ен спортан гΙишлош, кхийолу инфраструктура йина яккха. Белхан болар гΙийла хиларо а, ахча ца тоаро а шеконе доккху пачхьалкх ларалур ю Ловзаршна шен хеннахь кечъяла бохург. Хьал дардеш, яьржина лела цигахь коррупци а. Оцу хьокъехь орца дохуш бу дуккха а бахархой, политикаш.\n«Оха гаранти ло Сочехь тхаьш Олимпан гΙишлош хеннахь йина йохург хиларан. Цига оха хьажош ду 12 миллиард долларе кхоччуш ахча», - элира Путин Владимира нийсса пхи шо хьалха Дуьненан Олимпан комитете, леррина цуьнан Швейцарерчу хΙусаме а вахана, Ιаьнан ХХII олимпиада Оьрсийчохь дΙаяхьа бакъо йоьхуш.\n12 миллиард доллар – иза дац 400 миллиард сом а, ткъа хΙинцале Сочехь йина харж ю пхоьазза сов, цхьаъ ах триллион сом. ТΙаьххьара олимпиада хилла Канадерчу Ванкуверехь. Цигахь йина харж цхьаммо а, цкъа а цайинарг ю, бохуш, юьйцура прессехь – 3,5 миллиард доллар. Ткъа Канадерчу олимпиадал ткъозза еза ю Оьрсийчуьрчу ялъялархошна Сочехь хуьлуш ерг.\nЕвропел, кхечу цивилан дуьненал эшна дехачу Оьрсийчоьнан халкъашна олимпиадах оццул балабар далхадо Москох а, Сочехь а. Коьрта декъанна оппозици ю орца дохург, коьртехь, даима а санна, юкъархой Навальный а, Немцов а волуш. Масала, Немцов Бориса иштта боху оцу хьокъехь.\nНемцов: «Сочерчу Ιаьнан олимпиадана йина харж дерриг а дуьнено Ιаьнан олимпиадашна гΙишлош еш мел дайъинчу ахчанал а дукха ю».\n«Халкъан маршонан партин» лидера, Оьрсийчоьнан оппозицин координатора Немцовс шен гонерчу а, юьстахарчу а тергамхоша зийначу факташна тΙе а тевжаш, Кремлан дайшкара юьйлу харцонаш юьйцуш, рогΙехь хΙоттийна рапорт ю Сочерчу олимпиадехь ахчанаш лечкъадарх лаьцна.\nНемцов: «Тхан рапортан хьалхарчу декъан коьрта жамΙ иштта ду – олимпиадана кечамбеш лачкъийна 25-30 миллиард доллар».\nНемцовс а, цуьнан накъосташа а шайггара кхуллуш а доцуш, гуш а, зен таро йолу а факташ довзуьйту.\nОлимпиадан гΙишлош еш дайина 1,5 триллион сом дерриг а санна тешийнарш, аьлча а, Ιедало оцу ахчанах гΙишлош ян магийнарш бу Путин Владимиран гонера совдегарш – цуьнца школехь дешна я Петарбухахь иза могΙара хьаькам волуш, цуьнца «Озеро» («Ишал») цΙе йолчу фирманехь цхьана йохк-эцарш лелийна нах.\nЦарех бу, масала, вежарий РотенбергъгΙар. Озабезамашца цаьрга Адлерехь яйтинчу йовхо лучу энергостанцино дΙахуьлдина миллиард долларе кхоччуш ахча. Ткъа Европехь иштта станци еш ца дойъу цуьнан эхан ах ахча а.\nСочехь гΙишлошъечех уггаре йоккха компани ю «Олимпстрой».\nКху пхеа шерачохь виъ куьйгалхо хийцина цигахь. ХΙора даржах вохийначу хьаькамна дуьхьал гΙаттийна, къола дарна бехке а веш, дов. Амма цхьаьллиг а цхьаъ дац кхеле кхачийна.\nСочехь дуучу ахчанийн лар лаха йолон еза халкъан цΙарх кхоьллинчу тобано, аьлла хета Немцов Борисна.\nНемцов: «Олимпиада кечъеш дина зуламаш талла юкъараллин комитет кхолла еза аьлла хета тхуна. Тхан кхетамехь, цигахь дина зуламаш таллар а, кхеле кхачор а – иза тхан декхар ду. Оха сатуьйсу юкъаралла тхайгахьа хиларе».\nТкъа къоланаш динарш, Немцов тешна ву, Путин Владимиран гонаш бу. Маршо Радиога цо иштта элира цунна тΙедоьгΙна.\nНемцов: «Кхеташ ду, Путинан доттагΙий бара олимпиада кечъеш. Кхеташ ду, цунна шен доттагΙий чубохка ца лаьа. Амма тхо парггΙат хьоьжуш ца Ιало. ХΙунда аьлча, халкъан хьакъ даар дах а луш лаьттар ду. Цара ден къоланаш берийн ловзарш ма дац. Иза Оьрсийчоьнан кхерамзалла талхош хΙума ма ду».\nОппозицино даладечу масалех ду хΙара а. Аьчка некъ буьллуш ву шен «Оьрсийчоьнан Аьчка Некъаш» олучу Ιедалан корпорацица Путинан шира доттагΙ, оццу "Озерон" декъашхо, Петарбухара схьаваьлла хьаькам Якунин Владимир.\nОцу корпорацина, низамо декхаре ма-дарра къовсаме а ца дуьллуш, тешийна Адлерера Олимпан-юьрта аьчка некъ биллар. Цо бина болх легаршка баьккхича, некъан цхьана метрна йина харж нисло Европехьчул маситтаза дукха.\nИштта дукха ду Сочехь а, гонаха а мел дечу хΙумано дΙахуду ахчанаш. Джубга-юьртара Сочи газ кхачош Ιедалан кисанара дайна ахча ду Европехь изза болх беш довр долчул пхоьазза дукха. И тайпа масалш дехха даладойла ду.\nКоррупци Оьрсийчохь лакхара охьаяьржаш юйла шеко а йоцуш хаьа массо а бахархошна. Тамаше ду кхин хΙума – Оьрсийчоьнан юкъаралла, бахархой, шуьйрра могΙарш а хΙиттийна, пачхьалкхахь лелачу харцонашна дуьхьал ца бовлар, лела зуламаш къайллаха шайлахь а далхош, бен дΙа а доцуш, бахар.\nНемцов Борис а, цуьнан готта го а нахалахь шуьйрра яржо дагахь бу олимпиада кечъечу совдегарша, Ιедалан векалша дечу къоланех лаьцна шаьш деношкахь хΙоттийна рапорт. Амма уьш кΙезиг теша цо, шаьш хьалха а хΙиттийначу рапорташа баьхначул сов, нах сама а бохур бу, цара Ιедалшка жоп а доьхур ду бохучух.\nСочера олимпиада – къолахойн майда


Путин реза вац КадыровгIарна - Ахьмадна а, Рамзанна а - елла «Оьрсийчоьнан турпал» цIе юхаяккха\nГIуран-бутт 11, 2019\nКинорежиссера Сокуров Александра, юхаяккха еза Нохчийчоьнан куьйгаллехь Iийначу Кадыров Ахьмадна а, тахана мехкан коьртехь волчу цуьнан кIантанна Рамзанна а елла «Оьрсийчоьнан турпал» цIе, аьлла, динчу дIахьедарна жоп делла президента Путин Владимира, хаамбо Интерфакс агенталло.\nПрезидентан гонерчу адамийн бакъонаш ларъечу кхеташонехь Сокуровс аьлларг иштта дара: «Ойла ян езаш хьал ду Оьрсийчоьнан Турпалан статусна гонах. Иза муха хуьлу, турпалхойн цIерш лелочу Псковерчу дивизина дуьхьал тIом бина КадыровгIар а турпалхой ларар? Муха кхето деза, Оьрсийчоьнца летта болчу цаьрга а эскархойн совгIаташ кхийдош хилар?»\nКхеташонехь дакъалоцуш волу Путин реза ца хилира оцу къамелна. Царех (Нохчийчоьнан бахархойх) милла а, муьлххачу хьолехь хиллехь а, Оьрсийчоьнан агIор а ваьлла, цунна болх беш, иза ларъеш, дахар дIадала кийчча хьийзаш хилча, йогIу цунна «Оьрсийчоьнан турпал» цIе - элира президента.


Иза вуно къаргделла, ткъа вай кийча хила деза иза листа - Омар\nIамеркан Конгрессан дукъашхо Омар ИлхIан.\nIамеркан президенто Трамп Доналда кхайкхам бина конгрессхочуьнга Омар ИлхIане дарж дита аьлла, жуьгташна дуьхьал шена хетарг аларна иза бехке йинчул тIаьхьа, яздо "Iамеркан аз" зорбанан гIирсо. Израилехьа политикан лоббизмах лаьцна цо дина дIахьедарш бахьана долуш Омарна критикаца дуьхьал бевлла республикан партин декъашхой а, ткъа иштта цуьнан цхьана партехь болу демократаш а.\nЦул тIаьхьа Конгрессан декъашхочо нахана гуш-хезаш бехк цабиллар дехна, ша аьллачух лазам хиллачу берриг а жуьгташка. Шинарин дийнахь журналисташна хьалха вистхуьлуш Трампа дIахьедар дира, Омара шена бехк цабиллар дхар, шех тешош дацара аьлла. Цо ша шеко кхоллаелла ву элира, иза цо даггаха дина бохучух. Iамеркан президенто кхайкхира Омар ИльхIане, балхара дIаяла я, лаххара а, дуьненаюкъарчу юкъаметтигашкахулачу Комитетана юкъара дIаяла аьлла.\nОмар Сомалира мухIажир а, бусалба а ю. Цо Конгрессан векалийн чоьнехь меттиг дIалецира 5 кIира хьалха. ДIадаханчу кIиранан дийнахь Омара Твиттерехь маситта комментари йитира, Израилехьара лоббин тобанна а, Iамеркан а, Израилан а юкъараллийн уьйрашкахула йолчу комитетана а (AIPAC) критика еш.\nКонгрессан декъашхочо яздинера, AIPAC олучу комитетан декъашхоша конгрессхошна ахча далар бахьана долуш гIортор йо Конгрессан декъашхоша Израилна аьлла.\nОмара гIортор еш ю BDS олучу тобанна. Цуьнан декъашхошна хетарехь, Израилан Iедалша палестинахошна геноцид ярна адамаша бойкот ян еза Израилна, сацо деза цу пачхьалкха инвестицеш яр, кхайкхо еза санкцеш.\nОмарна хьалха а критика йинера политикан дуьхьаончаша Израилна дуьхьал цо къамелаш дарна. ХIинца цунна дуьхьалбевлла бу шина а партин векалш.\nМаккарти Кевин Конрессан лахарчу чоьнехь кIезиг болчу Республикан партин цIарах болчу конгрессхойн хьалханча ву. Цо кхайкхам бина демократин куьйгалле Омарна Iаткъам бахьара аьлла. Изза дан деза аьлла хета цунна ислам динехь йолчу Мичиган штатан цIарх конгрессхо йолчу Талиб Рашидна а.\nОмар а, Талиб а, хьул а ца деш, емал до Палестинин автономин бахархошца Израилан куьйгалхоша, цу шинна хетарехь, лело харцо.\nРеспубликан парти цIарах волу кхин цхьа конгрессхочо Кинг Питера аьлла Омара дина бехкбиллар "эхь доцуш" ду аьлла. Кинга чIагIдарехь, жуьгташа конгрессхошна ахча ло бохург "оьзда доцуш" хIума ду. Омар бехке йина цо жуьгтий цабезарна (антисемитизм).\nОмарна тIе ца хIиттина демократин партехула болу цуьнан белхан накъостий а. Векалийн чоьнан спикеро Пелоси Нэнсис оршотан дийнахь кхайкхам бира Омар ИлхIане, бехк цабиллар деха аьлла. Цул тIаьхьа спикеро дийцира шен Омарца хиллачу къамелах лаьцна а.\nДемократ Махоуни Шон Патрик Конгрессан векалийн чоьнан декъашхо хаьржина ву Нью-Йорк штатан цIарх. Цо чIагIдарехь, цуьнан Изрилехьа йолу позици "ахчанца йоьзна а йоцуш, юкъарчу мехаллашца а, Iамеркан къоман кхерамазаллица а" йоьзна ю.\nОмарх "дог даьлла" шен, боху цо.\nКхечу цхьана демократо Хаймс Джима дIахьедина, Израилна критика яр я Израилехьарчу лоббина критика яр "вуно мегар долуш хIума ду" аьлла. Амма цо кхайкхам бина шен накъосте Омар ИлхIане, хетарг "ларлуш ала иза жуьгтий цабезар ду" ала меттиг ца йита аьлла.\nДелахь а, демократех цхьана декъо гIортор йина Омар ИлхIанна.\nНью-Йоркан цIарх Конгрессан декъашхо йолчу Окасио-Кортес Александрияс Твиттерехь яздина, ша "дозалла до ИлхIана политикан лоббизмах лаьцна хаттар айъарна" аьлла. Цуьнца цхьаьна Конгрессан декъашхочо билгалдаьккхина ИлхIанан доьналла тоьъна хилар бехк цабиллар деха.\nШена критика йиначул тIаьхьа Омара бехк цабиллар дехна.\n«Антисемитизм йолуш ю, суна баркалла ала лаьа сайн жуьгтийн къомах болчу белхан накъосташна, жуьгтий хьийзорах лаьцна суна дийцинчу. Со лууш яцара цхьана а кепара сайн харжамхой а, Iамеркера жуьгтий а сийсазбан, - яздина Омара шен Твиттерехь.\nВуьшта цо тIетоьхна, Iедалан лаккхарчу гонашкахь лоббисташа лелочу шеко йолчу хIуманашна дуьхьал къийсам дIабахьар дуьтур дац ша аьлла. Конрессхочо дийцарехь, башхалла а яц иза хьенах хьакхалуш ду бохург Iамеркан а, Израилан а юкъараллийн уьйрашкахула йолчу комитетах, Къоман герзан юкъараллан лаам чекхбаккха гIертачу нахах я мехкадаьттан индустрех.\n"Иза вуно къаргделла, ткъа вай кийча хила деза иза листа", - яздина Омара.


АзамбугӀ — Википеди\nАзамбугӀ (фр. Hazembourg) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ГгӀанд-Эст регионехь. Коммунан департамент — Мозель.\nДозанашца йу Ле-Валь-де-Гебланж, ОнскигӀш, КаппелькенжегӀ, КигӀвиллегӀ, ВиттегӀсбугӀ.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=АзамбугӀ&oldid=7808613»


Нохчийчуьра Росгварди Украине тIаме хьажош ю. Официалехь тIечIагIдин дац\nЧиллан-бутт 25, 2022\nКадыровхой Соьлжа-ГIалахь, скриншот\nМасийтта эзар Росгвардин эскархой тIеман барзакъца дIахIиттийнера Соьлжа-ГIаларчу коьртачу маьждигна хьалха, цул тIаьхьа лерринчу техника тIехь майданара дIабахара уьш. Кадыров Рамзанна муьтIахь долчу цхьа могIа телеграм-каналийн хаамашца, Украине тIаме хьовсош бу уьш.\nОппозицин нохчийн блогеро Абдурахманов Тумсос телеграм-канале хIоттийначу видео тIехь хезаш ду, Украинан президенто Оьрсийчоьнан президент къинтIера ваккха веза олуш. Хетарехь, Кадыров Рамзанан аз ду и.\nBaza телеграм-канало хаамбо, 10 эзар гергга кадыровхой бу Украине бохуьйтуш, Росгвардин гойту белхахой гIишлош цIанъян а, гIалин тIеман хьелашка хьаьжжина, лела а кечбина бу.\nБакъоларъяран органийн белхахой Украине бигарх Кавказ.Реалиин хаттарна цкъачунна жоп ца делира Росгвардин Нохчийчуьрчу урхаллин пресс-гIуллакххоша.\nХьалхо Маршо Радионо яздира, Инстаграмерчу шен официалехь йоцчу агIонерчу сторисехь Нохчийчоьнан куьйгалхочо Кадыров Рамзана суьрташ хIитторах, Украинерчу Мариуполе операцехь дакъалаца нохчийн эскархой хьажорах лач тоьшалла деш.\nЧиллан-бетан 24-чу буса Оьрсийчоь тIамца чугIоьртира Украинана. Оьрсийчоьнан тIелатар бахьана долуш, ООН-н зерашца, мел лахара а велла 25 маьрша вахархо, 100 сов ву чевнаш йинарг. Украинан президенто Зеленский Владимира дIахьедира, 137 эскархо верах а, 316 лазорах а.


Читать онлайн - Локхард Джордж. Звезда по имени Солнце | Электронная библиотека e-libra.ru\nК странице книги: Локхард Джордж. Звезда по имени Солнце.\nНе считая, что это – сон...\nЧитать онлайн Локхард Джордж. Звезда по имени Солнце\nPage created in 0.0281419754028 sec.


The omicron variant of the coronavirus raises the risk of infection on board a passenger plane by two or even three-fold, a finding that may foreshadow an exponential increase in cases as millions of travelers take to the skies to be with their families during the holiday season. Concerns about omicron have not led to a drop in domestic travel with United Airlines CEO Scott Kirby noting on Monday that the next two weeks will be the busiest for the airline since the start of the pandemic. (www.forbes.com) Ещё...\nWilliam Pippine 6 месяца(-ев) назад 19\nTom Bruce 6 месяца(-ев) назад 5\nbbabis 6 месяца(-ев) назад 24\nHuck Finn 6 месяца(-ев) назад 10\nBob Mandel 6 месяца(-ев) назад 7\nBill Overdue 6 месяца(-ев) назад 0\nPeter Haas 6 месяца(-ев) назад -5\nJutta Grimm 6 месяца(-ев) назад 1\nPaul Wisgerhof 6 месяца(-ев) назад 15\nYazoo 6 месяца(-ев) назад 4\nEd Kostiuk 6 месяца(-ев) назад 8\nBrian James 6 месяца(-ев) назад 13\nDerek Vaughn 6 месяца(-ев) назад 3\nCharles Lindbergh 6 месяца(-ев) назад 0\navionik99 6 месяца(-ев) назад 8\nRoch Comeau 6 месяца(-ев) назад 1\ndnorthern 6 месяца(-ев) назад 8\nMrTommy 6 месяца(-ев) назад -8\nShawn Jipp 6 месяца(-ев) назад 7\ndnorthern 6 месяца(-ев) назад -5\ndnorthern 6 месяца(-ев) назад -2\navionik99 6 месяца(-ев) назад 0\nBill Overdue 6 месяца(-ев) назад 4\nBrian James 6 месяца(-ев) назад -3\nSean Mathews 6 месяца(-ев) назад 9\nBrian James 6 месяца(-ев) назад 6\ndnorthern 6 месяца(-ев) назад 5\nWilliam Robertson 6 месяца(-ев) назад 11\nAirgoddess1 6 месяца(-ев) назад -6\nMichael Cole 6 месяца(-ев) назад 6\nMichael Ragsdale 6 месяца(-ев) назад 5\ndnorthern 6 месяца(-ев) назад 2\ndnorthern 6 месяца(-ев) назад -3\ngodutch 6 месяца(-ев) назад 5\nAnthony Dennis 6 месяца(-ев) назад 3\nJMARTINSON 6 месяца(-ев) назад -2\nRosomak 6 месяца(-ев) назад 1\nJ W 6 месяца(-ев) назад 2\nHuck Finn 6 месяца(-ев) назад 2\nCharles Lindbergh 6 месяца(-ев) назад -1\njack slide 6 месяца(-ев) назад 1\nAnthony Acri 6 месяца(-ев) назад 0\nRosomak 6 месяца(-ев) назад 10\nJeraboam 6 месяца(-ев) назад -1\nJ T 6 месяца(-ев) назад 1\nPeter Haas 6 месяца(-ев) назад 0\nMitchell Platin 6 месяца(-ев) назад 1\nsconklan 6 месяца(-ев) назад -2\nSteve Stein 6 месяца(-ев) назад -1\ndnorthern 6 месяца(-ев) назад 0\nTim Slater 6 месяца(-ев) назад -1\nHuck Finn 6 месяца(-ев) назад -1\nCharles Lindbergh 6 месяца(-ев) назад 4\nAirgoddess1 6 месяца(-ев) назад -5\nChick Woodward 6 месяца(-ев) назад -1\nPeter Berner 6 месяца(-ев) назад 1\nPeter Berner 6 месяца(-ев) назад -1\nCraig Good 6 месяца(-ев) назад -1\nJosie Rojas 6 месяца(-ев) назад 0\nEl Kabong 6 месяца(-ев) назад 0\nAlberto Prieto 6 месяца(-ев) назад -2\nCharles Lindbergh 6 месяца(-ев) назад -5\ndnorthern 6 месяца(-ев) назад 4\nwayne holder 6 месяца(-ев) назад 1\nWARREN EVANS 6 месяца(-ев) назад -4\ndnorthern 6 месяца(-ев) назад -9\nlfilipov747 6 месяца(-ев) назад -5\nKazeemAmoo 6 месяца(-ев) назад -7\nALLAN LEEDY 6 месяца(-ев) назад 1\nKazeemAmoo 6 месяца(-ев) назад -4


ШентгӀе — Википеди\n46°15′38″ къ. ш. 4°45′33″ м. д.HGЯOL\nШентгӀе (фр. Chaintré) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта БугӀгунди — ФгӀанш-Конте регионехь. Коммунан департамент — Сона а, ЛуагӀа а.\nДозанашца йу Вензель (Сона а, ЛуагӀа а), Шан (Франци), КгӀеш-суьгӀ-Сон, Фуьиссе, Лен (Сона а, ЛуагӀа а), ВагӀенн-ле-Макон.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=ШентгӀе&oldid=7847566»


Дено-дено политикан хьал телхаш лаьтта ГIалгIайчохь. Дозанийн хьокъехь мехкан куьйгалхоша Нохчийчоьнца бина барт ца тайначу протестхойн лидерш лоьцуш ду Iедал. Царна гIуданаш детта, айдина массех бехктакхаман дов, ницкъхой хьоьжу хIусамех. Репрессеш чIагIлучу юкъанна шорлуш ду мехкан дега Евкуров Юнус-Беке дарж дита бохучийн аьзнаш.\nЕвкуровга деккъа дIа дарж дита бохучул пайде хир дара протесте бевллачара шайн махке, бахархошка шаьшка куьйгалхо харжийтар, харжамаш юхаберзор лакхарчу Iедале дехча, аьлла хета Къилбаседа Кавказан экспертна, Гайдаран цIарахчу экономикан политикан Институтан белхахочунна Стародубровская Иринина.\n"Къилбаседа Кавказера хьал талхале, шен карара далале, Iедало харжамаш юхаберзийча нийса хир дара. Амма иштаниг хила тарло ала дац сан. Гуш ду вайна Iедал ша дечу урхаллехь кхечу кепашка гIертийла. Со цецъер яц, хIоьттинчу хьолан башхаллица а доьзна, Дагестанехь диннарг Iедало дича – меттигерчу элитица боьзна боцу арахьара хьакамаш ГIалгIайчу бахкийтича. Амма суна ца хета и некъ пайде," элира Стародубровскаяс "Кавказ.Реалиига".\n"Ламаз деш лаьттарш дIасалахка, аьлла цо цаьрга"\nЕвкуровн дIаваха дезар ду кеста, аьлла хета "Стратегин, дуьненаюкъарчу хьелийн талламийн Центран" хьехамчина Соколов Денисна.\n"Мел хан юьсу и де тIекхача, мел дукха бала лан дезар ду нехан – иза хаттар ду. ЦIий Iенар ду бохучу теша ца лаьа, амма лоьцуш-м бу жигархой. Федералан центро ша хIиттийначу хьакамийн агIор ю, иза цуьнан цо даима а гойту амал ю. "Лахара хьала" бечу тIеIаткъамо къад ца йо Москва, къад цаяла гIерта иза гуттара а. Амма шеконе дац хан гена ялале Евкуровга дарж дуьтуьуйтург хилар. Я цхьаъ нислур ду цуьнга хIинццехь, я гергарчу хенахь гIант мукъадоккхуьйтуш", дIахьедина эксперто.\n" Регионашкарчу хIора куьйгалхочунна ду шенна къастийна "цIен доза" – Москварчу хьаькамшца а, лулахошца а лелочу юкъаметтигийн доза. Кадыровний, цуьнан махкахошний юкъахь къастийнарг санна, масала. Нагахь санна Евкуров, бахархойн протест еста а йистина, дIавалахь, кхечу кепара хир ду и "цIен доза" цул тIаьхьа вогIунволчунна. Бен а дац, мила хир ву цул тIаьхьа", тIетуьйхира Соколовс.\nИза тешна ву, Евкуровс тахана бечу сацамашна пурба лург Москва ю, "лакхахь" магош ца хилча, иза хIуттур вацара шеггара репрессеш яржо бохучух. "ХIун хир ду кхидIа, хууш дац. ГIоьртина лаьтта хьал, Iедал галдала а сахьт дац. ГIалатдала тарло меттигера я федералан Iедал. Хууш дац, хIун дер ду кху муьрехь, масала, протестхошкара я Кадыровн агIонера. Хьал эрчадаларна, наханна гIело яр совдаларх кхоьру со. Цкъачунна собаре хила гIерта агIонаш", боху Соколовс.\nХаржамаш метта а хIиттош, дерза тарлой ГIалгIайчуьра хьал?\nОцу хаттарна жоп иштта делира "Кавказ.Реалиина" "Стратегин, дуьненаюкъарчу хьелийн талламийн Центран" хьехамчас.\n"Дера тарло ишта дерза а-м, амма иза хир ду аьлла-м ца хета. Делахь а, вариант ю Москвана иза а. Ша жоьпаллах мукъа а йолуш, амма лелачу финансийн, политикан статусийн дуьззина дола а деш. Кхеташ ду, харжамаш юхаберзабахь, уьш Къилбаседа Кавказехь шайн караоьцур бу меттигерчу элиташа".


Талламчаша бехк кховдийна Саутиева Зарифе\nГIалгIайчуьрчу яхархочуьнга Саутиева Зарифе бехк кховдийна, Зазадоккху-баттахь Магасехь митинг йоьдучу хенахь Iедалан векалшна дуьхьал ницкъ вовшахтохарна аьлла, хаамбина адвокато Дзугаев Билана. КарабогIучу беттан 11-че кхаччалц лаьцна юьту иза. Адвоката бахарехь, талламан органаша Саутиева бехкехиларх шайгахь тоъал тоьшаллаш ду аьлла.\n"Саутиевас шега хеттарш дечу заманчохь дIахьедина, ша бехке цахилар. Цул совнах, цо дехна талламчашка ша цхьана а йолуш митингехь ша тIехь йолуш яьккхинчу видеога хьажар, ша гунахь йоций уьш тIекхиорхьама", - аьлла Дзугаевс. Кху беттан 13-чохь лаьцна Саутиева Нальчикерчу изолятор чохь латтош ю.\nОхан-баттахь Магасан кхело администсративан гIуда кхачийра Саутиевана. 20 эзар сом гIуда такха декхаре йира иза.\nМемориалан комплексан директоран гIовсан даржера а дIаяьккхира иза, амма Магасан кIоштан кхело юхадIахIоттийра. Стигалкъекъа бутт бовш керла хIоьттинчу Мемориалан комплексан директоро юха а дIаяьккхира иза балхара.


Бечуркаева Милана. Вехийла хьо г1оза… | ВАЙНАХ\n16.05.2014\tДебют Оставить комментарий\nБечуркаева Милана йина Соьлжа-Г1алахь. Жима йолуш шен деца-ненаца Франци 1ен д1айоьду Милана. Цигахь цо чекхйоккху профессиональни лицей (модин стилист корматалла). Дешна яьллачул т1аьхьа болх бо Парижехь зударийн духарш духкуш йолчу йоккхачу туьканехь. Стихаш а жима йоьлуш дуьна язъян йолаелла и. Дуьххьарлера зорбане ялар «Орга» журналехь хилла 2014 шарахь.\nАс сайн ойланех г1ала юттур ю,\nЦу чохь дешица хьан ц1е язьйир ю.\nДато седарчех х1усам кечйина,\nХьаша вина хьо, цу чу кхойкхур ву.\nАс сатийсамех урам кхуллур бу,\nСтиглан сийналла цига яржор ю.\nХазчу зезагех хьан некь кечбина,\nИрсе дахаре ас хьо кхойкхур ву.\nАс сайн дахарах туьйра яздийр ду,\nЭла вина хьо, цу чохь вуьйцур ву.\nДалла хастам беш, сайна валарна,\nДаим иллешкахь ас хьо хестор ву.\nАс сайн г1енашкахь хьан сурт дуьллур ду,\nСтиглан тийналлехь цуьнга хьоьжур ю.\nМаьлхан з1аьнаршца дуьне кьагийна,\nАс хьан дахар жовх1арх тардийр ду.\nАс сайн безамах х1усам юзур ю,\nОрган йисте ас и д1ах1оттор ю.\nХазчу дахарна вайшиь декъалдеш,\nСтиглара седарчий лаьтта дуьссур ду.\nМаржа-я1, йиш елара, т1ам тоьхна стигла сан яла,\nХазачу иллица дагчуьра дешнаш д1аала!\nДикачу адмашца сайн уьйраш карла а яха,\nСирлачу ойланца уьш хестош чим хилла яга!\nТешаме сан доттаг1, хьо хесто кьордор дац суна,\nХьан ларам, хьан г1иллакх цу Дала делла ду хьуна.\nДуьненчохь мел веха, тешаме ваша ву тхуна,\nАхь олу даима: «Сайн дог ас д1алура ду шуна!»\nВехийла хьо г1оза, нийсонна хилла хьо г1ортор,\nБакь лоь хьо даима, харцонна ву-кха хьо мостаг1.\nХьан сий деш, тешалахь, нохчийн к1ант, яха ю реза,\nДикалла, вошалла хьан оза оьшуш дац терза.\nОьзда к1ант даима бух болчу ц1ент1ера хуьлу,\nШайн дайшкахь яккха а ворх1е а хаза ц1е хуьлу.\nЯхь йолу, дика к1ант юьртана пайде ву олу,\nЦу к1антах баккхийбеш, самукьа массеран долу.\nНазад: Асланбек Тимирсултанов. Челопохи, лицевеки и бедные люди…\nВперед: Замин Бильто. Кузнец и разведенка.