Балтикин хӀорд — Википеди\nБа́лтикин хӀорд (пол. Morze Bałtyckie, нем. Ostsee, л.-нем. Oostsee, швед. Östersjön, дат. Østersøen, фин. Itämeri, эстон. Läänemeri, латыш. Baltijas jūra, лит. Baltijos jūra) — Еврази материкан чоьхьара хӀорд, лаьтта Къилбаседа Европехь (кӀеззиг лоцу Малхбуза а, Малхбале а Европин бердаш). Атлантикин океанан бассейн юкъара бу.\nБалтикин хӀорд мартехь 2000 шо (сурт NASA)\n40 миллион гергга шо хьалха, оцу хенахь къилбаседа а, юккъера а, малхбален а Европин контураш кхоллаелла таханлера шуораллашна герга, хин болчу Балтикан хӀордан меттигехь кхоллаелла Эридан (ингл.) эркан атагӀа, иза доьдуш хилла къилба-малхбуза агӀо Скандинавин лаьмнашца нисса — аьлчи а хӀинца долчу Балтикан хӀорд ма-латтара: хьост дара Лапландехь, ткъа чӀогӀа геннаш довлура дельтан кӀоштахь хӀинцалерачу Нидерландийн, кхетара ширачу Къилбаседа хӀордах, хӀинцалерачу Финнийн айман областехь доккха га дара. Антропогенан шен муьрехь, 700 эз. гергга хьалха Эридан сецира, хӀунда аьлча цуьнан атагӀи, ерриг къилбаседа Европа санна, шан кӀела яхара. Эриданан бердашца кхуьура тайга. Ша бинчул тӀаьхьа баганан диттийн силамах янтар хилира.\nБалтикин хӀорд Викиларма чохь\nБалтикин хӀорд Викикерланаш чохь\nБалтийское море — море смерти Архивйина 2019-11-01 — Wayback Machine\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Балтикин_хӀорд&oldid=6083805»


Оден (Льейда) — Википеди\nОден (кат. Odèn) — Испанин Льейда провинцин муниципалитет.\n42°07′58″ къ. ш. 1°27′17″ м. д.HGЯOL\n114,4 квадратан километр (2016)\n▲258 стаг (2020)\nОден картан тӀехь\nМуниципалитетан майда — 114,4 квадратан километр (2016). ХӀордан сизал локхалла 1130 метр. Дозанашца ю Фигольс-и-Алинья, Ла-Кома-и-ла-Педра, Гишерс, Навес (Льейда), Льядурс, Кастельяр-де-ла-Рибера, Баселья, Ольяна муниципалитеташ.\n353 стаг ↗375 стаг ↗1242 стаг ↘1221 стаг ↘1158 стаг ↘963 стаг ↘615 стаг\n↘610 стаг ↗615 стаг ↗632 стаг ↗637 стаг ↗640 стаг ↗642 стаг ↘622 стаг\n↘541 стаг ↘534 стаг ↘501 стаг ↘489 стаг ↘419 стаг ↘390 стаг ↘329 стаг\n↘302 стаг ↘280 стаг ↘278 стаг ↘272 стаг ↘265 стаг ↗275 стаг ↗285 стаг\n↗290 стаг ↘281 стаг ↘264 стаг ↗273 стаг ↘268 стаг ↗269 стаг ↘267 стаг\n↘253 стаг ↗259 стаг ↘256 стаг ↗260 стаг ↘249 стаг ↗258 стаг\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Оден_(Льейда)&oldid=5232570»


22.01.2020, 01:29 #739\n22.01.2020, 08:11 #740\nВот и встало все на свои места. В МВД доплата, за сложность-напряженность 31 оклад, в Росгвардии 17 окладов. "Вы там держитесь, Хорошего Вам нпстроения"\nОтправить личное сообщение для gorovostav\nНайти ещё сообщения от gorovostav


Па-ан-Артуа — Википеди\nПа-ан-Артуа (фр. Pas-en-Artois) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта О-де-Франс регионехь. Коммунан департамент — Па-де-Кале. Дозанашца йу Гренкур-ле-Па, Оти (Сомма), Куен (Па-де-Кале), Фамешон (Па-де-Кале), Годьямпре, Еню, Мондикур, Поммера, Варленкур-ле-Па, Сен-Леже-ле-Домар. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Па-ан-Артуа&oldid=5178007»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2020, 7 октябрь, 22:58.


Kreml.org | яРПЮРЕЦХВЕЯЙЮЪ ЖЕКЭ - ЯЮЛНПЕЮКХГЮЖХЪ\nхГАХПЮРЕКЭМШИ ЖХЙК 2011-2012 ЦНДНБ\nрНКЭЙН ПНЯР ХМБЕЯРХЖХИ НАЕЯОЕВХР ЯНГДЮМХЕ МНБНИ ЩЙНМНЛХЙХ пНЯЯХЪ ЯЕЦНДМЪ - ЩРН ДНАПНФЕКЮРЕКЭМЮЪ Х НРЙПШРЮЪ ЯРПЮМЮ оПЮБЪЫХИ ЙКЮЯЯ ЙНМЯНКХДХПСЕРЯЪ БНЙПСЦ ОПНЦПЮЛЛШ лЕДБЕДЕБЮ йЮКЕМДЮПЭ МЮ МЕДЕКЧ 25 ЮОПЕКЪ - 1 ЛЮЪ: ТНПСЛШ, ЙНМТЕПЕМЖХХ, БШЯРЮБЙХ Б ЯТЕПЕ ХММНБЮЖХИ\n| CДЕКЮРЭ ЯРЮПРНБНИ | н ОПНЕЙРЕ | щЙЯОЕПРШ | жЕМРПШ |\nбЕПМСРЭЯЪ МЮ цКЮБМСЧ ЯРПЮМХЖС\nпЮЯЬХПЕММШИ ОНХЯЙ >>\nяРПЮРЕЦХВЕЯЙЮЪ ЖЕКЭ - ЯЮЛНПЕЮКХГЮЖХЪ\nмЮЖХНМЮКЭМЮЪ НАПЮГНБЮРЕКЭМЮЪ ЯРПЮРЕЦХЪ "мЮЬЮ МНБЮЪ ЬЙНКЮ"\n10 ТЕБПЮКЪ 2010\nл.лНЯЙБХМ-рЮПУЮМНБ: ьЙНКЮ: НР ЩКХРЮПМНИ ДН ЙНППЕЙЖХНММНИ\n21 ЪМБЮПЪ 2010\nд.лЕДБЕДЕБ: "гЮДЮВЮ ЦНЯСДЮПЯРБЮ ГЮЙКЧВЮЕРЯЪ Б НДМНЛ - ОНБШЬЮРЭ ОПЕЯРХФ СВХРЕКЭЯЙНЦН РПСДЮ"\n27 МНЪАПЪ 2009\nл.лНЯЙБХМ-рЮПУЮМНБ: мЮЬЮ МНБЮЪ ЯРЮПЮЪ ЬЙНКЮ\n28 НЙРЪАПЪ 2009\nо.дЮМХКХМ: лНДЕПМХГЮЖХЪ НАПЮГНБЮМХЪ Б ОЕПБСЧ ЦНКНБС\n1 ЯЕМРЪАПЪ 2009\nо.дЮМХКХМ: йЮЙЮЪ ПЕБНКЧЖХЪ Б НАПЮГНБЮМХХ МЮЛ МЕНАУНДХЛЮ\n31 ЮБЦСЯРЮ 2009\nд.лЕДБЕДЕБ: "лШ ЕЫЕ ОНЙЮ МЕ ЯДЕКЮКХ ЙЮВЕЯРБЕММНЦН ПШБЙЮ"\n26 ЛЮПРЮ 2009\nк.кЧАХЛНБ: 'оПНЕЙРХПНБЮМХЕ МНБНИ пНЯЯХХ ДНКФМН НОХПЮРЭЯЪ МЮ ОПНЕЙРХПНБЮМХЕ МНБНЦН ЦПЮФДЮМХМЮ пНЯЯХХ'\nМЮСВМШИ ПЕДЮЙРНП, пюця ОПХ оПЕГХДЕМРЕ пт\nоПНДНКФЕМХЕ РЕЛШ "мЮЬЮ МНБЮЪ ЬЙНКЮ", ЮЙРСЮКХГХПНБЮММНИ Б ЯРЮРЭЕ ЬЕТ-ПЕДЮЙРНПЮ ОНПРЮКЮ йПЕЛКЭ.нПЦ оЮБКЮ дЮМХКХМЮ "йЮЙЮЪ ПЕБНКЧЖХЪ Б НАПЮГНБЮМХХ МЮЛ МЕНАУНДХЛЮ"\nмС, оЮБЕК, МС бШ, ЙЮЙ БЯЕЦДЮ, - ЦКНАЮКЭМШ.\nяПЮГС ДНКФЕМ ЯЙЮГЮРЭ, ВРН бЮЬЮ МЕЦЮРХБМЮЪ НЖЕМЙЮ ЯРЮПНИ ДНПЕБНКЧЖХНММНИ ЬЙНКШ ВЕПЕЯВСП ПЕГЙЮ. мЮДН ВЕРЙН ПЮГКХВЮРЭ БПЕЛЕМЮ "ЙСУЮПЙХМШУ ДЕРЕИ" Х БЯЕ НЯРЮКЭМНЕ. оНЛМХРЕ, ГЮ НРЙПШРХЕ МЮПНДМШУ ЬЙНК ОЮОС кЕМХМЮ ОПНХГБЕКХ Б ЦЕМЕПЮКЭЯЙХИ ВХМ Х МЮЦПЮДХКХ НЯМНБМШЛХ НПДЕМЮЛХ пНЯЯХИЯЙНИ ХЛОЕПХХ. йПНЛЕ РНЦН, ЙНМЕЖ XIX БЕЙЮ ЩРН, АЕГ БЯЪЙНЦН ЯНЛМЕМХЪ, "ГНКНРНИ БЕЙ" ПНЯЯХИЯЙНИ ОЕДЮЦНЦХЙХ Х Б ЯЛШЯКЕ ДХДЮЙРХЙХ. рБНПВЕЯРБН ОЕДЮЦНЦНБ ПЮЯЖБЕКН ОШЬМШЛ ЖБЕРНЛ. сВХРЕКЪ ЯЮЛХ ОХЯЮКХ ЯЕАЕ СВЕАМХЙХ Х, ЕЯРЕЯРБЕММН, ЯРЮПЮКХЯЭ, ВРНАШ НМХ АШКХ КСВЬЕ, ВЕЛ С ДПСЦХУ. оНЛМХРЯЪ, МЮ НДМНЛ ХГ ОЕДЮЦНЦХВЕЯЙХУ ЯЗЕГДНБ, НДХМ ХГ ЛХМХЯРПНБ ДЮФЕ ОКЮЙЮКЯЪ, ВРН, ЛНК, 50 СВЕАМХЙНБ ОН ЛЮРЕЛЮРХЙЕ - ЩРН ЙПСРН. аЧДФЕР ЕДБЮ-ЕДБЮ РЪМЕР. оПЕДКЮЦЮК ЯНЙПЮРХРЭ ДН 5-6, МН ЩРН ОПЕДКНФЕМХЕ МЕ ОПНЬКН.\nъ ЯНБЕРНБЮКЯЪ ЯН ЯОЕЖХЮКХЯРЮЛХ, МЮПЮАНРЙХ, ВРН АШКХ ЯДЕКЮМШ Б РЕ БПЕЛЕМЮ ПЮАНРЮКХ ОН ХМЕПЖХХ, ЙЮЙ ЛХМХЛСЛ, ДН 1960-У ЦНДНБ. ю ОНРНЛ ОНЬКЮ ЙЮРЮЯРПНТЮ.\nяХРСЮЖХЪ, ЙНРНПСЧ ЛШ ХЛЕЕЛ ЯЕИВЮЯ, ХЛЕЕР ЯКХЬЙНЛ ЦКСАНЙХЕ ЙНПМХ. дКЪ ЕЕ ПЕЬЕМХЪ ОНРПЕАСЕРЯЪ, ЙЮЙ ЛХМХЛСЛ, 15-20 КЕР, Ю ПЕЮКЭМН - 30 КЕР.\nоПХВЕЛ, ПЮАНРЮ ДНКФМЮ АШРЭ ЙПЮИМЕ МЮОПЪФЕММЮЪ. яН ЯОНПЮЛХ, Я ДПЮЙЮЛХ, Я ХЯРЕПХЙЮЛХ Х НАБХМЕМХЪЛХ Б ПЮГПСЬЕМХХ БЯЕЦН Х БЯЪ. еДХМЯРБЕММНЕ, ВРН МЮДН ЯДЕКЮРЭ ЯПЮГС - ОНЯРЮБХРЭ ЯРПЮРЕЦХВЕЯЙСЧ ЖЕКЭ. нМЮ ДНКФМЮ ГБСВЮРЭ РЮЙХЛ НАПЮГНЛ: "яЮЛНПЕЮКХГЮЖХЪ".\nрН ЕЯРЭ, МЮ БШУНДЕ ХГ ЬЙНКШ ВЕКНБЕЙ ДНКФЕМ СЛЕРЭ БШЯРПНХРЭ РПЮЕЙРНПХЧ ФХГМХ, НОПЕДЕКХРЭ, ВРН Х Б ЙЮЙНИ ЛЕПЕ ЕЛС МЕ УБЮРЮЕР, ПЮЯЯВХРЮРЭ ОНРПЕАМШЕ ПЕЯСПЯШ Х ЯСЛЕРЭ ХУ МЮХАНКЕЕ ЩТТЕЙРХБМН ХЯОНКЭГНБЮРЭ ДКЪ ДНЯРХФЕМХЪ ЯЮЛХЛ ЯНАНИ ОНЯРЮБКЕММНИ ЖЕКХ Б ФХГМХ.\nбШОСЯЙМХЙ ДНКФЕМ БКЮДЕРЭ ЮКЦНПХРЛЮЛХ ЯЮЛНЯРНЪРЕКЭМНЦН ЖЕКЕОНКЮЦЮМХЪ, ЯЮЛННОПЕДЕКЕМХЪ Х ЯЮЛНПЮГБХРХЪ - РН ЕЯРЭ, БЯЕЦН РНЦН, ВРН "МЮ БШУНДЕ", ЯНАЯРБЕММН, Х ДЮЕР ЯЮЛНПЕЮКХГЮЖХЧ.\nйЮЙ РНКЭЙН МЮЬЮ ЬЙНКЮ ПЕЮКЭМН ОЕПЕИДЕР МЮ ЩРНР ЮКЦНПХРЛ ДЕЪРЕКЭМНЯРХ - РН ОПЮЙРХВЕЯЙХ ЮБРНЛЮРНЛ ЛШ ОНКСВХЛ МЕНАУНДХЛСЧ ХММНБЮЖХНММСЧ ЯНЯРЮБКЪЧЫСЧ НАПЮГНБЮМХЪ. дНПНЦЮ Б РШЯЪВС КХ МЮВХМЮЕРЯЪ Я ОЕПБНЦН ЬЮЦЮ. рЮЙ Х РСР, ПЕЬЮЪ Б ЬЙНКЕ ЯМЮВЮКЮ ЩКЕЛЕМРЮПМШЕ, Ю ОНРНЛ Х БЯЕ АНКЕЕ ЯКНФМШЕ ГЮДЮВХ ОН ЯЮЛНПЕЮКХГЮЖХХ БШОСЯЙМХЙ ОНКСВХР МЕНАУНДХЛШЕ МЮБШЙХ ФХГМХ Х ПЮАНРШ Б ОНЯРНЪММН ЛЕМЪЧЫЕЛЯЪ Х ОНЯРНЪММН РПЕАСЧЫЕЛ МНБЮРНПЯЙНЦН ЛШЬКЕМХЪ ЛХПЕ.\nмС Ю Б ЖЕКНЛ - ОПНАКЕЛШ МЮЬЕИ ЬЙНКШ МЮЯРНКЭЙН ЯЕПЭЕГМШЕ Х МЮЯРНКЭЙН ГЮОСРЮММШЕ, Ю ОЕДЮЦНЦХВЕЯЙЮЪ ЯПЕДЮ - МЮЯРНКЭЙН ГЮЛЙМСРЮ Х МЮЯРНКЭЙН ПЕЬХРЕКЭМН НРРНПЦЮЕР "ВСФЮЙНБ", ВРН Ъ КХВМН МЕ ГМЮЧ. ЙЮЙ Х ВРН РСР ЛНФМН ХГЛЕМХРЭ Х Я ВЕЦН МЮВЮРЭ.\nрНВМЕЕ, ГМЮЧ, МН БЯЕ ЛНХ ОНОШРЙХ ОПХБКЕВЭ БМХЛЮМХЕ ПСЙНБНДХРЕКЕИ ЯХЯРЕЛШ НАПЮГНБЮМХЪ НЙЮГЮКХЯЭ РЫЕРМШЛХ. вСФЮЙ, НДМН ЯКНБН. аНЧЯЭ, оЮБЕК, Х бЮЛ ОПХДЕРЯЪ УКЕАМСРЭ ЩРНЦН НРВСФДЕМХЪ ОНКМНИ ЛЕПНИ.\nц.оЮБКНБЯЙХИ: лЕДБЕДЕБ ПЕЬЕМХЕ ОПХМЪК - УНД ГЮ оСРХМШЛ\nх.дХЯЙХМ: "лЕДБЕДЕБ ВЕРЙН НАНГМЮВХК БЕЙРНП МЮ ЛНДЕПМХГЮЖХЧ"\nд.нПКНБ: "щРН - ГЮЙНМНЛЕПМШИ ХРНЦ ПЮАНРШ лХПНМНБЮ Б яНБЕРЕ тЕДЕПЮЖХХ"\nн.йПШЬРЮМНБЯЙЮЪ: "лНКНДЕФЭ - НВЕМЭ БЮФМЮЪ Х ЮЙРХБМЮЪ ЦПСООЮ Б ОНКХРХЙЕ"\nм.аНМДЮПЕМЙН: оНЯКЕДМЕЕ ОПЕДСОПЕФДЕМХЕ\nю.йЮГЮЙНБ: нАЫЕПНЯЯХИЯЙХИ МЮПНДМШИ ТПНМР: ПНЯЯХИЯЙХИ ЦНККХГЛ\nк.йЕЬЕБЮ: дЕЪРЕКЭМНЯРЭ МЕОПЮБХРЕКЭЯРБЕММШУ НПЦЮМХГЮЖХИ МЮ яЕБЕПМНЛ йЮБЙЮГЕ\nхМРЕПМЕР-ЛЮЦЮГХМ ЙНБПНБ - www.magazin-kovrov.ru - ЙНБПШ ЯН ЯЙКЮДЮ Б лНЯЙБЕ.\nDebug Info ver 4,008:\nSession clear: user_session=919d63c6b045c89b66ae63d3c042da90\nAsk data uri: kreml.org/opinions/222310653\nMemory cache: 1 links\n| яНАШРХЪ | хМРЕПБЭЧ | лМЕМХЪ ЩЙЯОЕПРНБ | дНЙСЛЕМРШ Х ЛЮРЕПХЮКШ | лЕДХЮ | тНПСЛ |\n| CДЕКЮРЭ ЯРЮПРНБНИ | н ОПНЕЙРЕ | щЙЯОЕПРШ | жЕМРПШ | юПУХБ Х ОНХЯЙ |\n© "йПЕЛКЭ.ORG". оНКХРХВЕЯЙЮЪ ЩЙЯОЕПРМЮЪ ЯЕРЭ. оПХ ОНКМНЛ ХКХ ВЮЯРХВМНЛ ХЯОНКЭГНБЮМХХ ЛЮРЕПХЮКНБ ЯЯШКЙЮ МЮ www.kreml.org НАЪГЮРЕКЭМЮ.\nпЕДЮЙЖХЪ: 109028, лНЯЙБЮ, лЮКШИ хБЮМНБЯЙХИ ОЕП., Д. 11 ЯРП. 3. рЕК.: +7 (495) 725-78-64; ТЮЙЯ: +7 (495) 625-06-39; e-mail: contact@kreml.org\nяНГДЮМХЕ Х ОНДДЕПФЙЮ: тНМД щТТЕЙРХБМНИ оНКХРХЙХ, 2004-2011


Гюдмон-Вилье — Википеди\n48°20′38″ къ. ш. 5°08′14″ м. д.HGЯOL\n16,77 квадратан километр\n▼284 стаг (2018 шеран 1 январь)\nГюдмон-Вилье (фр. Gudmont-Villiers) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Гранд-Эст регионехь. Коммунан департамент — Лакха Марна. Дозанашца йу Серизьер, Донже (Лакха Марна), Дуленкур-Сокур, Фламмрекур, Фронкль, Лешер-сюр-ле-Блезерон, Руекур, Рувруа-сюр-Марн. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Гюдмон-Вилье&oldid=5160205»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2020, 7 октябрь, 02:38.


Ла-Ронд-Е — Википеди\nЛа-Ронд-Е (фр. La Ronde-Haye) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Норманди регионехь. Коммунан департамент — Манш. Дозанашца йу Водримени, Анктвиль, Мюневиль-ле-Бенгар, Сен-Совер-Ланделен. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Ла-Ронд-Е&oldid=6858508»


Сен-Мартен-де-Нижель — Википеди\n▲1568 стаг (2018 шеран 1 январь)\nСен-Мартен-де-Нижель (фр. Saint-Martin-de-Nigelles) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Центр — Луаран атагӀа регионехь. Коммунан департамент — Эр а, Луар а. Дозанашца йу Вилье-ле-Морье. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Сен-Мартен-де-Нижель&oldid=5185701»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2020, 8 октябрь, 07:13.


ПрезентацияПрезентации по географииppt7 005 Кб\nМинистерство природных ресурсов и охраныПрезентацииppt349 Кб\nelib.bsu.by/bitstream/123456789/41066/1/КСР_индексы загрязнения...Охрана природы, Экология, Природопользованиеdoc116 Кб\nфайл (, 3,78 Mb) - Управление по экологии иОхрана природы, Экология, Природопользованиеdoc3 867 Кб\nЗагрязнение окружающей средыНаучныеpdf2 497 Кб\nСеть магазинов Мила. Косметика, парфюмерия, бытовая химияЖурналы и газетыpdf701 Кб\nс. Алхан -Кала Грозненского района ЧР им. Сатиной Е.П.»\n__________ Джунагова М.В.\n__________ Умиева А.М.\n___________ Чалбаева М.Д.\nШимаевой Элизы Адамовны\nпо учебному курсу « Чеченский язык »\n7- г1а класс\nдиктанташ - 8.\nизложени - 4.\nсочинени - 4.\nдиктантан барам - 105-120 дош.\nизложенин - 220-250 дош.\nI чийрик (27 с).\nМотт адамашна юкъахь уьйр латтош болу г1ирс.\nБилгалдош. Цуьнан билгалонаш.\nЦ1ерметдош. Цуьнан билгалонаш.\nХандош. Цуьнан билгалонаш.\n1амийнарг карладаккхар. Хандош.\nХандешан саттамаш. Билгала саттам.\nШаьш долчу туьша иккхина Шемал Даьттахахь декъалвора нохчаша.Цуьнан сий деш, сту а бийна, шун х1оттийра. Кхо де даьккхира\nцо цигахь.Ткъа Бенахь жимма хьевелира иза. Кхузахь хазахетар а хилира цунна. Шемалан дукхаезачу зудчо Пет1амата к1ант вира кхузахь. Беной а ца ийшира даьттахойл. К1антана ц1е туьллуш, масех\nбежана а дуьйш, саг1а даьккхира цара. Иштта Бенахь дуьнена велира т1аьхьа паччахьан эскаран инарла-майор хинволу Мохьмад-Шафи.\nАмма воьалг1а к1ант дуьнен т1е валаро а ца яржайора Шемалан\nдаг т1ера дохк. Шемалан Нохчийчу варан коьрта 1алашо яра: Дег1астанахь йоьжна маршонан байракх х1окху къармазечу нохчийн г1оьнца хьалаайба. Хьанна хаьа, цунах-м Нохчийчоьнан а, Дег1астанан а\nимам хила а мегий. Делан къайленаш дукха ма ю. Азаллехь синош\nкхуллуш Шемалан сиз оцу аг1ор хьаькхна хила а ма мега.Кху деношкахь цунна т1еоьху б1еннаш мог1ара нохчий-м муьтахь бара х1окхунна.\nГ1алаташна т1ехь болх бар. Бехкаман саттам.\nХандешан лааран саттам.\nХандешан т1едожаран саттам.\n. Хандешан хьалхара спряжени.\nХандешан шолг1а спряжени.\nХандешан кхоалг1а спряжени.\nЙоьалг1ий, пхоьалг1ий спряжени.\nХандешан нийса йоцу спряжени.Изложенина кечам «Оьзда к1ант»\n… Новкъа д1авоьдуш, Ханпашина генара дуьйна гора некъа\nюккъехь д1а-схьа лелхаш долу к1анттий, йо11ий. И шиъ дара 1абдурахьманний, Маликий.\n- 1овдал ма лела! Д1аяхийта со! Эхь ца хета хьуна соьца къийсавала! - ц1ог1а хьоькхура Маликас.\n- Ахь сайна дош даллалц-м йохуьйтур яц! Дийца, Малика, реза юй\nхьо ас бохучунна? - хоьттура 1абдурахьмана, пхьаьрсаш д1аса а тесна, некъа юккъе а х1оьттина…\nОцу заманчохь царна т1екхечира говрахь вог1у Ханпаша.\n- Хьо х1унда йоьлху, Малика? - хаьттира цо, говра т1ера охьа а\n- Х1окхо д1аяха ца юьту-кх, - жоп делира Маликас.\n- Боьршачу стагана бакъахьа дац иштта осала лелча. Д1аяхийта\nиза шен новкъа, - элира Ханпашас 1абдурахьмане.\n§ 1. Ш. 20\n§ 3. Ш. 32\n§ 4. Ш. 37\n§ 5. Ш. 41\n§ 6. Ш. 42\n§ 7. Ш. 49\n§ 8. Ш. 53\n§ 9. Ш. 57\n- Иза хьан г1уллакх дац. Яхийта кхузара хьайн алаша, - т1ечевхира 1абдурахьман.\n- Х1ун бахара ахьа? Кхин цкъа а алал иза! - оьг1азе цунна т1еволавелира Ханпаша.\n- Хьуна хезнарг бахар-кх, - ч1ог1а ластийна т1ара туьйхира цо\n- 1ад1ехьа, 1абдурахьман! Со лолда хьан, ца 1ен велахь, - мохь\nхьоькхуш, йоьхнера Малика.\n- Х1унда туьйхи ахь суна, ва 1абдурахьман?Со хьох лата г1ерташ\nма вацара. Хьайга хаза аьлча кхета мегар дац хьо?\n- Дера туьйхира, хьох х1умма а эхь ца хеташ, айса юха а тухур\nдолу дела, - шолг1а т1ара тоха дагахь, чуг1оьртира иза.\nКхин д1а са ца тохаделира Ханпаше.\n- Дика ду делахь. Хаза аьлча хууш вацахь, д1аэца хьайна!\nШен ницкъ ма-ббу буй тоьхна. 1абдурахьман кхоьссина д1авахийтира Ханпашас. Нийсса бертал воьжна 1уьллура иза лаьттахь, бетах жимма ц1ий а оьхуш.\nХандешан хаттаран кепаш.\nХандешнашца дацаран дакъалгаш нийсаяздар.\n§ 10. Ш. 60\n§ 11. Ш. 66\n§ 12. Ш. 72\n§ 13. Ш.78\n§ 13. Ш. 91\n"Керла ц1а муха дира".\nХандешнийн латтамийн кепаш.\nХандош морфологически къастор.\nСоцийлехь х1ара бен стаг вацара. Я кхин нах хуьлу хан а яцара\nиза-м: буьйсанна цхьайтта даьллера. 1аьнан заманахь 1арж ма лой\nпхиъ даьлча. Шело юьйлура дег1ах чекх. Мох а бара юткъачу шакарца тоькан серашна т1ехула уьдуш. Наггахь некъа т1ехула дорцан\nк1ур а хьодура. Х1ара ша лаьттара карара бер шена т1е а къуьйлуш,\nкхерамца гондахьа хьоьжуш, машине сатийсина, юьрта бог1учу новкъа хьежна ши б1аьрг лаза а баьлла, когех шан т1улгаш а хилла.\nВорх1, барх1, исс, итт, цхьайтталг1а сахьат ду, ткъа к1ант-м вала мега больнице кхачале.\nСуьйранна арара г1уллакхаш а дина ша чуйирзича, 1арж а велла, бетах чопаш а йина, наггахь бен са а ца доккхуш 1уьллуш карийра кхунна иза. Ламанан юрт ю, цхьаннан а машина а яц.\nГ1алаташна т1ехь болх бар.\nХандашах 1амийнарг т1еч1аг1дар.\nI I чийрик (21 с).\nПричасти, цуьнан грамматически билгалонаш.\nПричасти хенашца хийцаялар.\nЛаамаза а, лааме а причастеш.\nЛаамаза а, лааме а причастеш т1еч1аг1ъяр.\nПричастин карчамаш, церан синтаксически г1уллакх.\nПричастин карчамашкахь сацаран хьаьркаш.\nСуьрта т1ехь сочинени язъяр. Шардар 131-г1а, аг1о 73-г1а.\n§ 15. Ш. 111\n§ 16. Ш. 117\n§ 17. Ш. 120\n§ 17. Ш. 124\n§ 18. Ш. 126\nПричастин легар т1еч1аг1дар.\nАдамаш мел деха дуьненахь дехар долуш хьекъале дешнаш ду\nвайна Мохьаммад-Пайхамара дитина (делера салам-маршалла хуьлда цунна). Царех "хьадисаш" олу. Вайн маттахь иза "хьехамаш" бохург ду. Царех цхьаъ ду х1ара:\n- Уггаре а дика стаг - иза ч1ир эца а, бекхам бан а шен ницкъ боллушехь, шена зулам динчунна, шена халахетийтинчунна къинт1ера а\nваьлла, гечдеш верг ву.\nШа дуьненчу деана дика г1уллакх оьзда, ц1ена, хьанал, Дела реза хин волчу кепара чекхдаьккхинарг ву ц1ена бусалба стаг. Дела реза вина стан шен 1ожаллина дуьхьал сатийна, сапарг1ат воьду.\nДинан дуьхьа къуь1суш баьккхина уггар боккха толам - иза цхьана а стагана халахетар ца деш ахь даьккхина де ду. Шен маттаца\nкхечунна халахоьтуьйтучу стагана жоьжаг1атин не1 схьайиллина ю.\nПричастица дацаран дакъалгаш ца, за нийсаяздар.\nПричасти морфологически къастор.\nПричастеш билгалдешнащка а, ц1ерметдешнашка а ерзар.\n"Борзий, Соскин Солсий".\nЦхьана дийнахь шен ден жа дажош волчу Соскин Солсина т1ееанчу барзо аьлла:\n- Со къена а, г1ора дайна а яцахьара, ас хьоьга хоьттур а дера\nдацара. Ахь суна цхьа уьстаг1 лахь, ас кхо дика дийр ду хьуна.\n- Дегара пурба доцуш йиш яц хьуна бала, - аьлла Соскин Солсас.\n- Вало, г1ой вола делахь. Хьо пурба а дохьуш схьакхаччалц, ас\nжа лардийр ду хьан, - аьлла барзо.\n- Барзах жа а тешийна, со муха г1ур ву? - шега хаьттина Соскин\n- Дас аьлларг ца дечу, да ца лоьручу доьзалан да хуьлийла со,\nас цхьана а уьстаг1ана х1ума дийр делахь! - дуй биъна барзо.\nЦ1а а вахана, дерриг а дега д1адийцина Солсас. Дас сихха\n- Чехка юха а г1ой, и дуй барзо сардам буллуш алале, доллу жа\nДелахь а, ша бехна болу цхьа уьстаг1 бен ца оьцуш, борз д1аяхана.\nХандашах а, причастих а 1амийнарг карладаккхар.\nХандешнаш, причастих къастаяр.\n"Воккха стаг 1имран".\nМазлаг1а лаьттачу уьйт1ара охьаваьлча, тог1и чохь чехка дог1уш\nхи а долуш, юькъачу хьуьнан хазчу меттехь дара шира ц1енош. Цигахь дехаш дара б1енгара ваьлла воккха стаг 1имран а, цуьнан х1усамнанаи Себила а. 1имран хьуьнхо вара. Шен шерашка ца хбобжуш,\nцо х1инца а болх бора: мангал а хьокхура, дечиг а доккхура, накхарш\nАьхка школера ц1а хецча а, вуьшта мукъадевллачу деношкахь а\nюьртара бераш дог1ура и волчу. Цаьрца хуьлура хьуьнхочун берийн\nбераш а. Эх1, ма сакъералор-кх церан орцахь!Мел дукха дара цигахь\nтайп-тайпана олхазарш! Воккхачу стагана гуш цахиларх,декарх а девзара уьш. Цунна хаьара церан амалш, дахар, бен муха, мичахь, стенах бо, х1ун юу,хьуьнахахь 1а доккхуш муьлхарш ду. 1имрана царех\n§ 20. Ш. 135\n§ 20. Ш. 137\n§ 21. Ш. 140\n§ 22. Ш. 145\n§ 23. Ш. 148\n§ 24. Ш. 152\n§ 25. Ш. 156\nлаьцна вуно говза дуьйцура берашна. Кегийчарна ч1ог1а тамашийна\nхетара и дерриге а.\nI I I чийрик (30 с).\nДеепричасти а, цуьнан грамматически билгалонаш а.\nДеепричастин хенаш, церан нийсаязъяр.\nДеепричасти карчам. Цуьнан синтаксически г1уллакх а.\n§ 26. Ш. 172\n§ 27. Ш. 176\n§ 28. Ш. 182\n§ 29. Ш. 187\nДеепричастин карчамехь сацаран хьаьркаш.\nЦ1енчу стиглахь малх тоъал лакхабаьллера. Баца т1ера тхи а\nдоьжнера тоххарехь охьа. Накхармозий дара "дов-в" деш, зезагашна\nт1ехула хьийзаш. Со гучаваьлча, 1елас,бете п1елг а лоцуш, куьг ластийра соьга Сепихьатг1еран керта юххера.\n- Хьажал!- п1елг хьежабора 1елас.- Ч1ог1а вист ма хилалахь, д1ахозуьйтур ду ахьа. Арахь 1аш ю хьуна иза, - бохуш.\nТхойша керта улло д1авахара. Кертана тоьхначу аннашна юккъехула чухьаьжира тхойша. Йо1 кет1ахь 1ара,боккхачу кхура к1ел лаьттачу г1антахь, аьрру аг1ор хьалха охьахецна йолу шен месаш шаръеш. Аьтто куьйга ехк хьоькхура цо, аьрро куьг дайн, меллаша т1аьхьа\nдаладора. Цо г1ийла бен цхьа узам хезара схьа. Г1ант лекха хиларна\nлаьтта охьа ца кхочу когаш цхьанаэшшаоехь лестош бара. Суна ч1ог1а ерстина а, йоккха а хийтира иза. 1ела хьоьжучахь а витина, цунна\nца хозуьйтуш, къайлаха т1улг кхоьссира ас кхура т1е. Т1улг д1акхетташехь: "Х1аъ", - аьлла,хьала а оьккхуш,куьйгаш некхехьа а довдош,\nкхерамца кхуре хьалахьаьжира йо1. Ехк хьалха охьаюьйжира. Сой,\n1елий цхьабосса велавелира. Ша цхьамма х1уьттаренна кхерийний\nхиъча, йо1 ехк а йицъелла, г1анта йисте 1уьллу бантик а дитина, "мама" олуш, чуедира. Тхойша ведда д1авахара цигара хи лекъначу тог1и чу. Цигахь наха поппарна можа латта даьхна даккхий 1уьргаш дара, чувахча цхьанна а гур воцуш.\n- Цуьнца гергарло таса деза вайшимма, - ша сол шо жима велахь\nа, гуттар воккха хила луучу 1елас къамел долийра...\n- Муха? - хаьттира аса.\n- Вайша урамехь кулоькех ловза х1уттур ву, вела а воьлуш. Т1аккха цунна хьажа луур ду. Иза ков юххе схьайог1ур ю.\n1елас кхоьллина план шиммо а къобал а йина, цу т1ехь къаьстира тхойша.\nДеепричастех 1амийнарг карладаккхар\nМасдар а, цуьнан грамматически билгалонаш.\nМасдар классашца а, терахьашца а хийцадалар.\nМасдаран легар, цуьнан дожарийн чаккхенаш.\nМасдарца, дацаран дакъалг ца нийсаяздар.\nМасдаран карчамаш а, церан синтаксически г1уллакх.\nМассарна а дика хетара суьйренца хи чохь лийчар. Хьо шен хеннахь схьакхачар доккха маь1на долуш г1уллакх ду. Цуьнан карзахвалар цхьанна а оьшуш г1уллакх дац. Ч1ог1а хьо гаре сатесна вара со.\n§ 28. Ш. 185\n§ 31. Ш. 197\n§ 32. Ш. 199\nМа тамаша бу хьо шен хеннахь схьакхачар. Цуьнан вадаро дерриг\nг1уллакх дохий тхан. Церан коьрта г1уллакх - эчиг лаладар. Тхан юьртахь дукха бу йохк-эцар лелош говза нах. Ас цхьа т1едиллар дийр дара хьуна, сан доттаг1. Церан схьабахкар т1аьхьа-м ца теттина? Цатешар даций иза-м, хьох цавашар ду. Со а ву цаьрца доттаг1алла хилар\nдоккха х1ума хеташ.К1адвалар доцуш къахьоьгуш ву х1ара балхахь.\nДукха дезаро к1езиг дезийтина боху. Сацар доцуш ц1енош деш воллу\nсан лулахо. Кхин д1а а деза тхуна иштта дахар.\nКуцдош а, цуьнан грамматически билгалонаш.\nКуцдешнийн тайпанаш, церан маь1наш.\nБахьанийн, мухаллин, бараман куцдешнаш.\nХаттаран а, юкъаметтигаллин куцдешнаш.\nСуьртах пайда а йоцуш сочинени язъяр. Аг1о 123.\nКуцдешан синтаксически билгалонаш.\n1амийнарг карладаккхар, т1еч1аг1дар.\nКуцдош морфологически къастор.\nГуттар хьалха заманахь дехаш хилла наьрташ. Ц1е ца хилла церан. Царна юкъахь хилла Пхьармат ц1е йолуш цхьа наьрт. Наьрташна\nдиканиг муха дийр дара техьа, ц1е муха яхьар яра техьа бохуш,г1айг1ане хилла иза. Амма ц1е оьг1азечу, къизачу делан Селин долахь\nЦкъа цхьана дийнахь воьду Пхьармат, шен говра а хуий, Селин\nц1е ян. Наьртийн нана Села-Сата хилла Селин езарг.\nЦуьнан г1оьнца Пхьармата лачкъайо Селин кхерчара. И хааделлачу селас Пхьарматана т1аьхьа саьрмак хоьцу. 1аьржа буьйса х1оттайо Селас, Пхьармат некъах тилорхьама, амма цунах г1уллакх ца\nПхьармата ц1е д1акхачайо наьрташка. Амма Пхьарматна та1зар\nдо Селас,цо иза аьчкан з1енашца Башломан коьрта буьххье д1авоьхку. Цунна гонах схьагуллйо Селас ерриг шело. И ларван гонах саьрмик а бижабо, цуьнан до1ахах з1ок етта Ида олу олхазар дохуьйту.\nИштта балехь ву Пхьармат.\n§ 34. Ш. 202\n§ 35. Ш. 208\n§ 36. Ш. 219\n§ 37. Ш. 220\n§ 38. Ш. 224\n§ 39. Ш. 229\n§ 40. Ш. 231\n§ 41. Ш. 234\nГ1алаташ т1ехь болх бар.\nКуцдош 1амийнарг карладаккхар, т1еч1аг1дар.\n§ 42. Ш. 236\nI V чийрик (24с).\nГ1уллакхан къамелан дакъош.\nДешт1аьхье (юкъара кхетам).\nДешт1аьхьенаш, ц1ердешнех къастор.\nХаьий хьуна, доттаг1а, нохчийн лаьмнашкахь б1аьстенан суьйре\nмел хаза хуьлу? Гобаьккхина, б1аьрг мел кхочу а, гуш хуьлу, говзачу\nкуьйгаша лерина басар хьаькхча санна, лилула-сийна басеш. Царна\nт1ехь техкачустеша а, коканийн коьллаша а, хаьрса-хьечаша а хьалххехь заза доккхий, мел генара юьрта кхачайо цхьа ша-тайпа тамашийна хаза хьожа. Лаьмнашна т1ехьа бала карах ца долуш, тийсалуш,сецалуш, буха г1ертачу малхо шен дашо з1аьнарш басешца д1аяржайой,исбаьхьа суьрташ х1иттош лепо доладо басешна куз хилла 1охку\nи хаза зезагаш. 1аламан х1оттамах даккхийдеш, царна т1ехула дайн\nхьийзаш хуьлу басна тайп-тайпана долу полларчий, дахарна саьхьара\nдолу накхаран мозий, з1уганашший. Секха-1одаца кхоьссина пха санна, мозашний, чуьркашний чухехкалуш, шок етташ, хьийзаш хуьлу\nт1ам 1аьржа ч1ег1ардигаш.\nХуттургаш а, церан тайпанаш а.\n§ 43. Ш. 238\n§ 44. Ш. 240\nхьожуш жима дийцар\n§ 44. Ш. 245\n"Оьздачара шитта г1уллакх до".\nДакъалгаш а, церан маь1на а.\nЧ1ег1ардигаш схьа а даьхкина, уьш шайн баннаш-х1усамашкахь\nд1атарделла хан яра иза. Сулимина ч1ог1а дукха деза и олхазар. Цо\nцеран тидам а, терго а йора.\nЦхьана 1уьйранна раг1у к1елхьарчу бенара ч1ег1ардиг ч1ог1а шега хьоьжуш санна хийтира Сулимина. Цуьнга хьоьжуш а лаьттина,ишколе д1авахара иза. Амма ишколехь ч1ег1ардигна сагатдеш, цхьа дагахьбалам хилла хан яьккхира цо. Урокаш чекх ма-евллинехь, хье ца\nлуш ц1а а веана, бене хьалахьаьжира иза. Ч1ег1ардиг тохара х1ара\nишколе воьдуш ма-хиллара 1аш дара. Хьежар хьалхалерачул а г1ийла хийтира кхунна.\nКхин д1а ойла ца еш, лами а беана, сихха хьала а ваьлла, бен чу\nкуьг кховдийра Сулимас.Ч1ег1ардиг меттах ца хьовш, жимма хебира.\nямеллаша иза бен чуьра схьаэцначул т1аьхьа, Сулим доллучух кхийтира: ч1ег1ардиган когах хьирчина, уьш меттах баха йиш йоцуш, чилланан теш хиллера. Сулимас охьа а воьссина, ч1ег1ардиг лар а деш,\nларамаза тоьхначу "барголах" иза парг1атдлккхуш, кераюккъехь когаш т1е охьа адиллина, вукху куьйгаца дайн меттах хьадира: "Д1аг1о\nхьайна, парг1ат ду хьо", - олуш.\nЧ1ег1ардиг, ца тешаш санна, кераюккъехь тийна, меттах ца х1овш\n1ийна, ц1еххьана "ч1ир-ч1ир" аьлла хьалаиккхина, ламин цхьана т1е-\n§ 45. Ш. 247\n§ 45. Ш. 248\n§ 46. Ш. 250\n§ 48. Ш. 254\n§ 49. Ш. 260\n§ 50. Ш. 263\nг1ан т1е охьахиира.\nЦул т1аьхьа т1ома делира иза, хаддаза "ч1ир-ч1ир" деш. Сулимина т1ехула ши-кхо го а баьккхина, х1аваэхь къайладелира.Цу г1уллакхан хазахетаро дог дузийна вехха лийлира Сулим.\n"Кху сайн махкахь балар нийса\n- Дадалург дада, т1ема дала ницкъ берг т1ема дала! Со кху хьуьнах сийна ц1е лато доллу! - аьлла мохь тоьхна дийнаташка, сагалматашка.\nКхин хьем ца хуьлуьйтуш, ша ма-аллара, хьуьнан цхьана маь11ера дуьйна ц1е тесна наьрто. …Ц1еран г1овг1а бен йоцуш, тийналла\nЯьгна яьлла хьун. Хилларг х1ун ду те аьлла, хуьн чухула доладелира наьрт.\nАлу т1ехь бетталуш 1аш текхарг гина наьртана.\n- Дакъаза ма бала хьо, текхарг, х1ара ц1е ас йиллале ас тоьхна\nмохь ца хезир хьуна? Х1унда 1ий те хьо кху ц1еран юккъехь?\n- Хаза-м дера хезира суна, наьрт, ахь аьлларг, ца хезира алайиш\nяц сан. Бакъду, кху хьуьнхахь бина а, кху лаьттахь кхиъна а бара со.\nАхь бохург дина,бовзазчу хийрачу махка а бахана,кхечарна несалахь\nхуьлучул, кху сайн махкахь балар нийса хийтира суна.\nАйдардешнех 1аминарг карладаккхар.\nШеран талламан болх:\nХьуьнахула д1авоьдуш, цхьана ирзе кхочу. Кхузахь долу сурт,\nхьежа к1ордор доцуш, хаза ду. К1айчу, ц1ечу, тайп-тайпанарчу зезагашна къорза куз тесча санна, хаздина х1ара ирзо.Жимма сада1а хьо\nохьалахвелча, баца юккъехь гуш хуьлу хьуьнан ц1азамаш.Ц1азамаш\nмерза а, ша-тайпана хьожа йолуш а хуьлу. Малхбасешкахь ц1азамаш\nмерза а,кегийра а хуьлу.Хьуьнан 1индаг1ехьа - даккхий, жимма муьста чам болуш. И ц1азамаш пайдехь а, дарбане а ду, къаьсттина берашна.\nЛекхачу хьуьна юккъехь тийна, бодане хуьлу. Делахь а, кхузахь\nшайн болх беш кегийра хьун ю - коьллаш.Уьш дарбане ю аьлча тамашийна хетадала мега. Ч1ижарг1а - башха стомма г1ад а доцуш, деха\nдуткъа даьржина г1аш а, к1айн заза а долуш колл ю. Цо заза доккху\nаьхка. Цунна т1ера аьхка яьккхина кевстиг дарбане ю. Муьргийн г1ода т1ера чкъор а ду дарбане. Кхано, т1ера стоьмаш хилла бевлча,\nуьш кхехка а бина, церан хи мелча, шелоно цомгашвина хьо велахь,\nцо дарба дийр ду.\nАьхка заза доккхуш йолчу коьллин зазанах боккха пайда оьцу наха.\n§ 51. Ш. 270\n§ 52. Ш. 273\n§ 53. Ш. 274\nЖам1 даран урок.


Канадехь дан кечдина хилла эккхийтар чехк ца даьлла, бусулба нах сема хилар бахьанехь\nКанада -- VIA Rail цlерпошта дlайоьдуш ю Цхьаьнакхетаран Станцера, Торонто, Онтарио, 22Оха2013\nБостонехь лелхийтарш хиллачул тIаьхьа масех де даьлча хаам баьржинера, Канадерчу Торонто гIалахь террорхой эккхийтарш дан кечдуш хилла, аьлла. ХIинца баржинчу хаамашца, и зулам дан дагахь хила тоба меттигерачу бусулбачийн семалла бахьана долуш гучуяьлла хилар. Азимова Сийлахас дуьйцу цунах лаьцна.\nОхан беттан 22-чохь хаам баржийра Канадерачу полисхоша, шаьш ши стаг лаьцна, махкахь терроран тIелатарш дан кечлуш хилла волу, аьлла. Цара дийцарехь, Раед Джасер а, Чихеб Эсегхаер а цIераш йолу и ши жима стаг Нью-Йоркера Торонто гIала йоьдуш йолу цIерпошта эккхийта дагахь хиллера.\nПолисхоша чIагIдора, и шиъ ГIажарийчохь жигара долчу „Аль-Къаида“ тобан декъера хьехарш оьцуш хилла, церан тIеIаткъамца лелаш а хилла, аьлла.\nХIинца коста даьржина, и ши стаг лаца аьтто баьккхинарш Торонто гIалара бусулба нах хилла, аьлла. Дийцарехь, меттигерачу маьждиган имам волу Муххьамад Роберт Хефт вара иза, цу лаьцначу шина кIантах цхьаъ, Джасер Раяд, шеконе а лерина, цунах лаьцна хаам полисхошка бинарг.\nЦуо ша Iамеркерачу NBC News телеканале динчу къамелаца, цуо имамалла дечу маьждиге оьхучу бусулбачарех массийтамо тидам бина хиллера, Раядан леламехь а, цуо дечу къамелашкахь а уьш шеконе баьхна йолу зуламан хьу хилар. Цара шайн шеконаш имаме йовзийтинера, ткъа цуо шен декхар леринера полисхошка хаам бан.\n„Вай, бусулбанаш, ваьш хила деза кхерамазалла ларъяран уггаре а хьалхарчу могIаршлахь, вайн декхар ду и тайпа зуламаш, уьш хилла довлале, гучудаха а, цу Iалашонца Iедалхошца цхьаьна болх бан а," - элира цуо шен къамелехь, ша а, шен маьждиге оьхуш болу бусулбанаш а Канада шайн даймохк а хеташ, иза а, цигара бахархой а, уьш муьлха а дин лелош белахь а, дукха а безаш, машаре нах бу, аьлла, тIе а тухуш.\nТоронто гIаларчу полисхойн векало а дина официала дIахьедар, меттигера бусулбачийн семалла бахьана долуш йисина зуламхойн Iалашо кхочуш ца хуьлуш, аьлла.\nЦу юкъана, лаьцна волу шиъ шайн бехкана мукIарло деш вац. Цара шаьш лацар гIалат ду, бохуш, чIагIдо, цхьа а эккхийтарш дан шаьшшиъ лерина вацара, бохуш.\nИштта ГIажарийчоьнан куьйгалло а дина дIахьедар, Канадехь лаьцна ши стаг шайн махкарчу тобанашкара омранца лелаш вара бохург дацаре деш. ГIажарийчоьнан урхаллин векало элира журналисташкахь, шайн пачхьалкхехь радикалан суннитийн тоба ларалуш йолчу „Аль-Къаидин“ векалш бу бохург аьттехь а бакъ дац, аьлла. Цуо карладаьккхира, ГIажарийчура бахархой а, цигара Iедал а бусулба динан шиIатийн кеп лелош хилар.


МонтгӀей-суьгӀ-Тоннанс — Википеди\nМонтгӀей-суьгӀ-Тоннанс (фр. Montreuil-sur-Thonnance) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ГгӀанд-Эст регионехь. Коммунан департамент — Лакха МагӀна.\nДозанашца йу ЕнгуленкугӀ, ЕффенкугӀ, Он-ле-Валь, Пансе (Лакха МагӀна), Пуассон (Лакха МагӀна), Саи (Лакха МагӀна), СуьзаннкугӀ, Тоннанс-ле-Жуенвиль.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=МонтгӀей-суьгӀ-Тоннанс&oldid=7823006»


Инфоурок / Другое / Рабочие программы / Календарное планирование по ингушскому языку 8 класс\nГ1алг1ай мотт 8класс (68сахьат) к1ира 2сахьат\nУчебник оттадаьр Оздоев И.А., Оздоев Р.И.\nИздательство «Сердало» Магас 2011ш.\nНаьна мотт – халкъа са\nКицаш. Упр. 3\nЦхьанкхийттача дешашкеи предложенешкеи дешай бувзам. Бартбар.\nП.7 упр.48 оаг1.21 бокъо\nП.7 упр.50 оаг1.22 бокъо\nП.7 упр.62 оаг1.24 бокъо\nПредложенешкеи цхьанкхийт- тача дешашкеи дешай арг1а\nПредложенеш. Предложене кертера маьженаш.\nЦхьан оттамеи, шин оттамеи, кхаь оттамеи предложенеш\nП.12 упр. 96\nКарарчун морф. форма\nСказуеме морф. форма\nПодлежащене сказуемене юкъе тире оттаяра бокъонаш\nП.15 упр. 114\nЦхьан оттама предложенеш\nЦхьан оттама предложеней тайпаш. Цар кертерча маьже- ний морфологически форма\nП.22 упр.159, упр.166\nЙиза йоаца предложенеш\nПредложене цхьантайпарча маьженех бола кхетам\nП.24 упр. 178\nЦхьантайпара долеи доацеи къоастамаш\nПредложене цхьантайпарча маьженашцара хоттаргаш\nЦхьантайпарча маьженашта юкъе запятойш.\nПредложене цхьантайпарча маьженашка чудерзора дешаш\nПредложене къаьстача маьженех бола юкъара кхетам\nП.31 упр. 211\nП.32 упр. 213\nКхетаяйтара предложене маьженаш\nП.34 упр. 219\nГрамматика бокъонех предложене маьженех ца дувзалуш дола дешаш\nПредлож. маьженех ца дув -залуш долча дешай разрядаш.\nП.35 упр. 223\nХ1аа, а яха дешаш-предложенеш\nПредложене чу айдардешаш\nМа дарра къамаьл\nМа дарра къамаьл эргача къамаьлага далар\nП.43 упр. 258\nГ1алг1ай литература 8класс (68сахьат) к1ира – 2сахьат\nУчебник оттадаьр Зязикова Л.Б.\nОаг1. 3-6 хатт.\nГ1алг1ай багахбувцам. «Мочкъах дола илли»\nОаг1. 7-8 йоаз.б.\n«Тиркаца вахаш хиннача Аьдий Сурхохи Аьла Мусостахи дола илли»\nОаг1. 8-12 цхьа дакъа 1омаде\nТурпала иллеш. Кицаш.\nКодзоев Нурдин «Тхаба-Ерд»\nОзиев Салман «Наьсар» стих\nОаг1. 18 дагахьа\nЧахкиев Са1ид «Зязиков Идрис; тешамцеи бакъдолчунцеи\nОаг1. 19-25 йоазон болх\nКарпеев И. «Г1алг1ай дошлой полк»\nБоков Ахьмад «Тоаркхо-Хьажа»\nОаг1. 29-53 хатт.\nБазоркин Идрис «Моакхаза тепча»\nОаг1. 60-70 хатт.\nСочинени «Маьрша вахар лорадар»\nЧудерзора урок: автора уйла гучаяккхар\nОзиев Салман «Хозал дикал», «Вахар»\nОаг1. 72-73 даг.\nОзиев Салман «Ч1ир лехар»\nОаг1. 73-89 чул.\nОаг1. 90-117 чул\nТимурзиев Б. «Барттайна дезал»\nОаг1. 119 анализ\nЧапанов Ахьмад «Г1алг1ай мотт»\nОаг1. 120 даг.\nЗязиков Бахьаудин «Эг1азал»\nЗязиков Б. «Советски сага ло1ам»\nЗязиков Б. «Г1уша – Хьажа»\nЗязиков Б. «Ваьча юрта»\nОсмиев Хьамзат «Т1абенача дахко к1алхарбар»\nЯндиевДжамалда «Т1ом хьеберашка»\nЯндиев Джамалда «Наьнага»\nЯндиев Дж. «Малхара каша», «Бага»\nЯндиев Дж. «Ма сийлахь ва», «Б1аьсти»\nСочинении «Даьй вахар декадаьр»\nМуталиев Хьаж-Бийкар «Яхь»\nМуталиев Хь-Б. «Д1айха кулгаш»\nЧахкиев Са1ид «Ц1ерага маьре яхар»\nЧахкиев Са1ид «Б1аргий хих биза кад»\nУгурчиев А-Г. «Г1алг1ай»\nУгурчиев А-Г. «Хьо д1авахар»\nЭгиев Хьасан «Ялата коана»\nВедзижев Ахьмад «Дикал-низ»\nВедзижев Ахьмад «Кхоллам»\nВедзижев Ах. «Ц1ера юкъе»\nЧахкиев Капитон «Даьхен 1уйре»\nЧахкиев Капитон «Ека, са стих»\nАлбаков Дж. «Сай иллега»\nАлбаков Дж. «Даьхенга», «Ват ха ноаной»\nАлбаков Дж. «Доттаг1ашка»\nВышегуров М. «Г1алг1ай мотт», «Ва, г1алг1ай»\nАрчаков Сали «Йо1ои з1амигача сагои дийца зоахалол» стих\nБериханов Джабраил «Даьй г1алаш»\nБериханов Дж. «Халкъага», «Тамаш ю аз»\nПлиев Амир «Г1алг1айченга»,«Лоаман сурташ»\nДолгиева Хадишат «Сенна эш вахар»\nМерешков Султан «Г1алг1а ва со»\nГорчханов Бадрудин «Анзор»\nКодзоев Тимур «Наьсари Ачами»\nПайда эца литература: 1) «Русско-ингушский словарь минимум для 8-10кл.»\nХаматханова А.Д. (Назрань 2011ш.)\n«Г1алг1ай оаламаш, фаьлгаш, кицаш»\nДахкильгов И.А. (Саратов 1998ш.)\n«Г1алг1ай литература хьехара дола методически кулгал»\nКартоева А.А. (Назрань 2007ш.)\n4) «Диктантийи изложенейи гуллам» Куркиева С.Х.(Саратов\nНомер материала: ДВ-391842


NGC 4005 — Википеди\n0,01485 ± 1,0E−5\n4419 километр в секунду\n11ч 58м 10,1631291966с\n+25° 07′ 20,010844047″\nNGC 4005 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла юкъара каталогехь ягарйина галактикаш.\nWikiSky-da NGC 4005: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Водород α, X-Ray, Астрофото, Харита, Изображение\n↑ NGC/IC (English). NGC 4005.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=NGC_4005&oldid=5058677»


аНПЭАЮ Я ОВЕКЮЛХ | нЛЯЙ\nнТХЯ ЙНЛОЮМХХ ПЮЯОНКНФЕМ Б ЦНПНДЕ нЛЯЙ. дКЪ РНЦН ВРНАШ БШГБЮРЭ ЯОЕЖХЮКХЯРНБ, ДНЯРЮРНВМН ЯДЕКЮРЭ НДХМ РЕКЕТНММШИ ГБНМНЙ ХКХ ГЮОНКМХРЭ ТНПЛС НАПЮРМНИ ЯБЪГХ. бН БРНПНЛ ЯКСВЮЕ, ЛЕМЕДФЕП ЙНЛОЮМХХ ЯБЪФЕРЯЪ Я ГЮЙЮГВХЙНЛ Б АКХФЮИЬЕЕ БПЕЛЪ.


Яхь йолчу къонахийн сий лардан бисинарш\nОхан-бутт 12, 2015\nНохчийчоь - ТIеман муьрехь шайн байна доьзалхой лоьхуш хьийза зударий.\nМуьлххачу махкахь а бирзина тIом дагалоцуш, я цуьнан жамIаш деш дагалоьцу уггаре хьалха мостагIчунна дуьхьал лаьттинарш, мохк ларбеш эгнарш. Наггахь хьахабо тIепаза байнарш а. Амма дош шайх аланза буьсу Нохчийчохь лаьттинчу тIамашкахь байинчу а, байначу а къонахех бисина зударий.\nМассо кIошташкахь, хIора юьртахь, хIора урамехь бу бисина зударий. Юхьанца нехан тергоне бовлу уьш, къахета царех нахана, амма хан-зама яьлча нехан а, Iедалан а тидамера бов, шаьш шайна, шайн берийн гIайгIанашца цхьаьна баха буьсу и зударий. Олуш ма-хиллара, неI дIачIаьгIча, арахь висинарг гергара вац.\n20 шо ду Маряьн шен цIийнда цIаваре сатуьйсуш еха. 15 шо ду хабар доцуш Асетан хIусамда вайна. Азас керла хIусамаш дIахIиттийна, берийн да ша ларвечу юкъанна. Балха тIера вигина майра вийначу Тумишас шен дерриг а са чудиллина, кхиийна виъ воI.\nЗударийн шийла, гIийла кхолламаш…\nЗамано чов ерзайо олу нахалахь. Ткъа иза бакъдац. Замано ца до дарба, цо Iамаво стаг шен лазамашца ваха.\nМаршо Радиоца къамелдинчу оцу зударша, логе шад хIоьттина, белхар къурдашца а сецош, дийцира, цхьана дийнахь, цхьаьна сахьтехь, минотехь, шайн доьзалшна цIехьана, дагахь а доцуш, дуьне тIекхетарх лаьцна.\nИсс беро а, Марьянас а лардо ШаIман цIавогIу де\nВеданахь еха Батукаева Марьян. Оьрсийчуьрчу Волгоградан гIамар-аренашкахь шайн доьзална хьаннал рицкъ а доккхуш, жа лелош бехара церан боккха доьзал, коьртехь да ШаIман а волуш, цхьа ирча де тIедаллалц ...\nОха дийхира Марьянига, цунна дагалецамаша мел ницкъ бахь а, ма-дарра хIетахь хилларг дийцар.\nБатукаева: «Тхо Волгоградехь Iаш дара хIетахь. Шен да-нана схьадало воьду ша аьлла, Ведана цIаваханера иза. Бутт, ши бутт бели юха ца вогIуш, корашна куьзга дуьллуш ву бохуш, цIенойн тхоьвнан шифер хуьйцуш ву бохуш, тхуна ца хоуьйтуш хиллера. Юха цигара кхуза баьхкинчу наха вайнчуьра берашка аьлла хиллера, шун да вайна. Юха со хатта яха цаьрга.\nСуна новкъа деанера верасашна хууш дерг суна хIунда ца хаийтина-те аьлла. Сайн йиша берашца а йитина со Нохчийчу дIаяхара. Доьхна де дара и Iаламат. Лоьхуш лийлира, тахана а цуьнах яьлла йист яц. Кху аьхка 20 шо дузур ду».\nИсс доьзалхо ву Марьянан - ялх йоI, кхо кIант. ЦIийнда дIавигале шаьш цхьана деха зама дагалоьцу цо кхин дIа къамелехь, шегахь байна боцу безам а ца хьулбеш, ларамца дуьйцу шен цIийндегахь баьхначу лаамех, дахаре хиллачу хьежамех лаьцна.\nБатукаева: «Воккхахволчу кIентан 14 шо дара, жимчуьнан ши шо дара. Шена дас трактор Iамийнехьара, ша цу тIехь болхбийра бара, олура кIанта. Дас беза болх ца бойтура цуьнга, ша санна трактортIехь вуьссур ву хьо бохуш, школа яьккхина ваьлча деша вохуьйтар ву бохуш, кхоош лелош вара и.\nБатукаева Марьянин доьзал\nЦул тIаьхьа а ши шо даьккхира оха Волгоградехь, хIинций-хIинций хабар хуьлу-кх, цIа вогIу-кх бохуш, тIаккха дог диллина, цIа даха деза вай, кхузахь Iийна дан хIума а дац аьлла, цIа даьхкира тхо».\nДоьзал, доккхаха дакъа кегий бераш а долуш, тIехь да воцуш бисича, муьлххачу а дика махкахь Iедало шен куьйга кIел лоцу. Ткъа Марьян ша цхьаъ йисира шен берашца. Хилла цуьнан хIетахь 34 шо.\n«Дуккха а доьзал дуьненчу-м баьккхинера кхо, хIинца и бераш мацалла далла, тIехь-когахь доцуш, хецна дитина-кх кхо», къацахетачаьрга шена тIехьашха аларна кхоьруш, Марьяна сема, напха леха ша ца кхоош, кхиадора шен бераш. Тахана яц иза оцу халачу гIаролера яьлла.\nБатукаева: « Дела воцург накъост воцуш хене баьккхира ас доьзал, йоьдург дIа яхийти, кIенташна зударий балийна. Чуяха нехан санна хIусамаш яцахь а, цхьаццанхьа доьзалш дIа а тарбелла. Хала хан яьккхира. Бакъду, цхьа дика лулахо ву сан. Цо дукха гIо дина суна. ХIетахь туркх вара и юьртан, тхуна тIех даьккхина цхьанхьа сагIа ца долуьйтора цо».\nШераш дIаоьху, де дийне а тоьгуш. ШаIманан, Марьянин доьзалш кхиъна, йоьIарех хилла наной, кIентех - дай, амма хIумма а хийца ца делла Марьянин дахарехь. 20 шо хьалха санна, сатийсамашкахь, цIийнда хIинца-тIаккха неI сагIех чоьхьаволу бохуш, дегайовхонца еха иза.\nБатукаева: «Дог ца диллина тахана а. Неханиг цIавеана, карийна аьлча, хьодий цига йоьду со. Тахана а бераша а да цIа вогIур волуш ву тхан олу. Тхан да цIахь велхьара ма дика охьахевшина хир дара вай олу. Дог диллаза Iа со. Цхьанхьа чувоьллина велахь, масане хуьлу вогIур вай и-м бохуш».\nБакъдац Марьян санна болу зударий дилхах кхоьллина бохург. Уьш, тешна а, болатах кхуллуш бу. Иштта ца хилча мичара болу царна тола ницкъ, лан цадаллал Iазап лан дезча?\nЦкъа, цхьана буса хIоттийра УмаровгIарна жоьжахате\n...Буьйса юкъал тIехъяьлча, юьрт дIатийча, адамашна кIоргга набарш кхетча, кхо сахьт даьлча, гобаьккхина къевлина лаьттачу керта тIехула бевлла лилхира ТIехьа-Мартанарчу Умарова АсетгIеран цIачу мостагIий. Ца елха а ца туьгуш, дагалоьцу цо ша а, шен доьзал а дийна боллушехь жоьжахате кхачийна бала.\nУмарова: «Буьйсанна кхо сахьт даьлча дара и, тхо дуьйшина дара хIетахь, герзаш тIе а хьажийна уьш чулилхича. Дага деачи а ца йилхича цIа Iало со тахана. Ирча сурт дара, цхьанна ма гойла и де.\nСуна сайн бераш дойур ду моьттара цара. Iадийнера тхо. Маьхьарий хьоькхуш бераша. Оцу юккъехула дIавигира сан берийн да. Ас телефон туьйхира РОВД, цIийнда вигина сайн аьлла, цара са ма гатде, неханиш а буьгу, схьавоуьйтар ву элира. Дукха лийхира оха, кара ца вира».\nДуьне даьккхина лийхира вашас ваша, боху Асета, оьрсийн эскарша бехк-гунахь доцуш вигина берийн да. Вайначун лорах кхетта, тахана-кхана хаза кхаъ кхочу шайга бохуш, марвашас дегайовхо латточу муьрехь, шаьш йина харцо кIеззиг йолуш санна, вешех хиллачун дуьхье кхиича, марваша а тIепаза войу Асетан.\nУмарова Асетан доьзал (цIийнда дийна волуш)\nУмарова: «ЦIийнда велла кхо бутт баьлча, марваша а вигира тхан дIа. Шен ваша лоьхуш, тIехьаваьлла лелаш вара иза. Ша тIехьакхиъна, хIиций- хIинций бохуш дегайовхо йолуш Iара тхо, тIаккха марваша а дIавигира тхан гIазакхийша. Молуш-узуш вацара, берашна дика да вара йижаршна-вежаршна дика ваша а вара, суна дика цIийнда вара».\nЦа хаьттича ца Iийра тхо Асете а, хIун хьоьху цуьнан даго? ВогIур ву боху цIа берийн да, я боху дог дилла.\nУмарова: "Дог-м ца диллина ас. ГIенах го тхуна сих-сиха, цундела дог тешаш Iа-кх. Хуур ду-кх!»\nБобераш хилира мухIажирех\nСоьлж-ГIалара ю Муртазова Аза. Нохчийчохь шолгIа тIом боьдучу шерашкахь мухIажариш хилла ГIалгIайчу дехьадаьллера къона дай-наний Азий, Рашиддий, шайн шина бераца. Рашидан жимахволу ваша кхеран ненаца гIаличохь сецнера. Шен нанна са хьаьвзина ГIалгIайчуьра вогIуш хиллера Рашид Соьлжа-ГIала, Окружной олучу меттехь еха нана ган.\nАзас дахначу шерашка юха а хьоьжуш дуьйцу, цхьана дийнахь цкъа а ца моьттачу кепара хийцаделлачу шен дахарх лаьцна.\nМуртазова: «Cуна цкъа а ца моьттара, дахарехь ишта нислур ду а, сайн цкъа а борша стага дан деза гIуллакхаш дан дезар ду а. Делахь а тIехIоьттинарг дIа ца кхехьча а ца долу. Берийн да вигира сан шолгIа тIом дIабоьдучу хенахь.\nТахана а цунах хилларг хууш дац тхо, я дийна ву я вац. ТIехьадоьвлла ца лоьхуш меттиг ца битира, амма яьлла йист яц тахна а. ГIалгIайчохь мухIажариш хилла дIадахана Iаш дара тхо. Шен нана ган цIа веанера иза. Цхьана дийнахь дуьне дуьйхира суна, цIийнда дIавигира, цIенош дохийра. Цул тIаьхаь ГIалгIайчохь Iийра тхо болх беш, цIа ян цIа а доцуш».\nМуртазова Аза а, цуьнан кIант Iайнди а\nКхин дIа дийцира Азас цIийнан дукъ шен белшаш тIехь дисина цхьалха ша йисича, куьйгаш охьа ца дохуьйтуш, доьзал нийсачу новкъа баккхарх а, тIамо дохийна цIа, хьаькхна дIа а даьккхина, цуьнан метта ща дIахIоттийначу цIенох лаьцна а.\nМуртазова: «Цхьана а ненан шен берашка кхочуш хIума хир дац. Цу берашка айхьа дешийтича, уьш нийчачу новкъа баьхча, эццахь паргIатйолу хьо, хьажахь, уллехь накъост вацахь а, ди-кх ас и, да дели-кх соьга, олий.\nСан йоккха Iалашо яра, кIант доьшуш Орел гIалахь вара сан, ГIалгIайчуьра цIа даькхкичхьана тхо сан денцIахь Iаш дара. КIантана товш ца хетара воккха мел хуьлу ненахойн баьрчехь. Шен да ваьхначу керта ван лаам бара цуьнан.\nЮха а дагахь хуьлура суна, кхана-лама берийн да цIа веача, тхо дог диллина ма даций цуьнах хIинца а, кертахь даьлла къух, йоьхна керт-ков гича дог духур ду-кх цуьнана, цIенош дина, тхо ков-керт сирла а даьккхина Iаш хилча, цуьнан а самукъадера ду, олий хетара.\nСан коьртехь ойла яра, цIенош дан. Йоьдуш-йогIуш нехан цIенош бен гуш хIума а дацара суна. ЦIенош дина, тхо чу а девлла, кIант цIа а веана чоьхьа валча соьга элира цо, мама, къар-м ца ели хьо хIара цIено ца дича. И-ду-кх ирс!\nАдамашлахь хьаннал ларочу кепехь ша шен доьзална хьалха декхарш кхуочушдина аьлла хета Азина.\nМуртазова: «ХIинца сунна дезарг хIун ду аьлча, иманчохь йолуш, со чуеача йина яахIума а йолуш, суна хьалха чай а хIоттощ, чохь хьийзаш беркате нус езара суна. Кхин даккхий хIуманаш ас ца доьху Деле. Со балхаца а ю, айса мел дийриг сан берийн дуьхьа ду, уьш могаш-ирсе хилча, сайн декхар айса кхочудина аьлла хета-кх суна а».\nТхан программин турпалхой Марьян, Асет, Аза а сатийсамашкахь бехаш бу, хIунда аьлча тахана дац церан цIийдайн кешнийн баьрзнаш. Цундела дог ца дуьллуш, шераш мел дIаэхарх а гIел ца луш, шайн доьзалшна хехь лаьтташ, шиннан меттан, ден-ненан декхарш кхочушдеш схьабогIу уьш.\nТIехь да а воцуш, тоьлла виъ кIант кхиийна Тумишас\nТкъа Веданарчу Аюбова Тумишин кхоллам къаьсташ бу кхечерачех. Цуьнан яц сатуьйсийла, Абусолта, цуьнан хилла цIийнда, гIазакхаша лаьцна вигина, чохь-тIехь йиттина хIаллакхвина, схьавеллачул тIаьхьа, цуьнан бIаьргаш хьалхха дIаваьлла.\nШераша ерзоза чевнаш карлаехира оха цуьнан, телефон тоьхна.\nАюбова: «Iуьйрана шен балха вахана волу и, белхан меттига уллехь цхьа эккхар хиллера, сан бIаьргашна хьалххара дIа вигира гIазакхаша. Деа беран да вара. БIаьрзе къена шен нана лелош, да лелош вара. Эцца дIавигарх, етта а йиттина, схьаваийтинера, 6-7-чу дийнахь велира.\nБехк-гунахь доцуш и вен а вийна, массарна а и хуш ду, маIаршна бухахь раствор йолуш, болх бечара лаьцна дIа а вигина, хIаллаквина. Iедале ваьлча а, мичча ваьлча а, пенсии доцург кхин гIо а доцуш дисира тхо. Тахана а тхоьгахь цуьнан докъанан даьхна суьрташ ду, цара йиттина талхийна, ах шо а хир дац кехаташ суьде чу деллера ас, тоьшаллаш тоъал дац аьлла, тергал ца ди».\nАюбова Тумиша а, цуьнан виъ воI а\nЦIийнда воцуш, берашца байлахь йисина, кхин дIа дахарехь ша биттина лол бийцира Тумишас тхан хиллачу каъамелехь.\nАюбова: «Цул тIаьхьа бераш лело дезара, ков-керт, цомгаш марнана, хала денош ма даьхкира, делахь а нехан дикаллийца, берийн дехоша, лулахоша, юьртахоша, гIо а дина, цIенош хьалахIиттийра, массо орцахбевлла чу даха хIусам йира тхуна.\nЧохь яа йоцуш ма дисара, школе боьлхуш кога юха мача йоцуш а ма буьсура, ишта хан яьккхина оха. Тахана бераш дешна девлла, шайн-шайн белхан меттигаш дIа а лаьцна беха, суна гIо а хуьлу цаьргара. Аттачу яьлла со хIинца».\nШен хIусамда Абусолта юьртахь а гIараваьлла вара боху Тумишас шен оьзда хиларца, комаьршаллица, юьртахь хьанна а гIо эшначу хенахь, даима кийча вара боху цо гIоьнна гIатта а. Юьртахойн тоьшаллаш шена а, доьзална а доккха дозалла хета.\nАюбова: «И санна оьзда, комаьрша, нехан гIуллакхе хьожуш стаг хилла а хир вац олий, юьртахоша ишта цуьнан мах хадабар, дозалла ду сан а, берийн а. Дага а вогIу, даима вийца а вуьйцу чохь бераша, хьехош бIаьргара хи а долу. Цхьаъ цуьнгара даьлла, дуьхьал вийнехь, иштта халонга а дера дацара».\nТхан къамел хиллачу хIора а хIусамнанас дозаллийца билгалдоккхура, шайн цIийндай яхь, доьналла, оьздангалла йолуш нах хилар.\nТкъа ярий йиш иштачу къонахийн ца хилча и тайпа тешаме хIусамнаной?\nЦкъа шайн доьзал кхоллабеллачу дийнахь кхерчахь латийна цIе ца йойтуш, кху дийне баьхкина, шайн доьзалшна гIаролехь лаьтташ, шайца йолуш къонахчун яхь, шайн доьзалийн сий лардан.\nТIом ца бирзина цIийндай беллачу зударшна


Отон-дуь-ПегӀш — Википеди\n▼1501 стаг (2019 шеран 1 январь)\nОтон-дуь-ПегӀш (фр. Authon-du-Perche) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ЦентгӀ — ЛуагӀан атагӀа регионехь. Коммунан департамент — ЭгӀ а, ЛуагӀ а.\nДозанашца йу ШагӀбоньегӀ (ЭгӀ а, ЛуагӀ а), Бомон-лез-Отель, КудгӀе-о-ПегӀш, Сен-Боме, Сент-Уьльфас, Ла-Базош-Гуе.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Отон-дуь-ПегӀш&oldid=7829131»


Альбанья — Википеди\n42°18′17″ къ. ш. 2°43′12″ м. д.HGЯOL\n94,4 квадратан километр (2016)\nАльбанья картан тӀехь\nАльбанья (кат. Albanyà) — Испанин Жирона провинцин муниципалитет.\nМуниципалитетан майда — 94,4 квадратан километр (2016). ХӀордан сизал локхалла 239 метр. Дозанашца ю Беуда, Кабанельес[d], Монтагут-и-Ош, Салес-де-Льерка, Масанет-де-Кабреньс, Сан-Льоренс-де-ла-Муга, Ламанер, Серралонг, Кустуж (Малхбален Пиренейш) муниципалитеташ.\n298 стаг ↗594 стаг ↗1059 стаг ↗1180 стаг ↘935 стаг ↘921 стаг ↘769 стаг\n↗795 стаг ↘753 стаг ↘705 стаг ↘637 стаг ↘528 стаг ↗541 стаг ↘442 стаг\n↘417 стаг ↘334 стаг ↘249 стаг ↘187 стаг ↘151 стаг ↘121 стаг ↘111 стаг\n↗118 стаг ↗125 стаг ↘110 стаг ↗116 стаг ↗135 стаг ↘131 стаг ↗137 стаг\n→137 стаг ↗143 стаг ↗152 стаг ↘149 стаг ↗150 стаг ↗153 стаг ↗164 стаг\n↘155 стаг ↘149 стаг ↘147 стаг ↘141 стаг ↘139 стаг ↗157 стаг ↘155 стаг\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Альбанья&oldid=5606235»


МАСТЕРСКАЯ «ПРЕПОДАВАНИЕ В МЛАДШИХ КЛАССАХ» | Государственное автономное профессиональное учреждение Чувашской Республики "Чебоксарский профессиональный колледж им. Н.В. Никольского" Министерства образования и молодежной политики Чувашской Республики\nПЛАН ЗАСТРОЙКИ МАСТЕРСКОЙ, ОСНАЩЕННОЙ СОВРЕМЕННОЙ МАТЕРИАЛЬНО-ТЕХНИЧЕСКОЙ БАЗОЙ ПО КОМПЕТЕНЦИИ "ПРЕПОДАВАНИЕ В МЛАДШИХ КЛАССАХ" (скачать)\nПЛАН-ГРАФИК РАБОТЫ МАСТЕРСКОЙ ПО КОМПЕТЕНЦИИ «ПРЕПОДАВАНИЕ В МЛАДШИХ КЛАССАХ» (скачать)\nСВИДЕТЕЛЬСТВО НА ПРАВО ПРОВЕДЕНИЯ ЧЕМПИОНАТА ПО СТАНДАРТАМ WORLDSKILLS В РАМКАХ СВОЕГО РЕГИОНА (Софронова Л.А.)\nСВИДЕТЕЛЬСТВО НА ПРАВО УЧАСТИЯ В ОЦЕНКЕ ДЕМОНСТРАЦИОННОГО ЭКЗАМЕНА ПО СТАНДАРТАМ WORLDSKILLS (Белова Т.А., Козлова Н.В.)


ЛогӀгӀис — Википеди\n▲2973 стаг (2019 шеран 1 январь)\nЛогӀгӀис (фр. Lorris) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ЦентгӀ — ЛуагӀан атагӀа регионехь. Коммунан департамент — ЛуагӀе.\nДозанашца йу Нуае (ЛуагӀе), Ле-БогӀд (ЛуагӀе), БгӀе-ан-Валь, КудгӀуа, Ла-КугӀ-МагӀиньи, МонтегӀо, Вьей-Мезон-суьгӀ-ЖудгӀи.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=ЛогӀгӀис&oldid=7816422»


Бесплатно Хз де кхочар ду с керта йоьрзар ю mp3. Бесплатно Ма дохаде ахь жима дог са mp3. Rationale — High Hopes Official Audio. Аюб Вахарагов Йуьгар ю сайна хьо хьостур ду жима дог. Ма дохаде ахь жима дог са. Kevin Gates — M. Ray Emmanuel Official Visual.\nЦвет настроений чёрный без мата Mp3.\nАюб Вахарагов — Йуьгар ю сайна хьо, хьостур ду жима дог\nFIFA 18 пушка роберто карлоса Mp3. И деги безам Аида бохш верг чу волнай. Слушайте и скачивайте музыку на XoMusic. Для чего минус Mp3. Julia Michaels [Official Audio].\nАюб Вахарагов хьо хаза ю валлай ю. К1антана серьезно хилла х1ума дац боха Дала 1алаш дойла вай ишт х1ума т1е нисдаларх. Переключить навигацию Mp3 Music. Бесплатно Аюб Вахарагов Йуьгар ю сайна хьо хьостур ду жима дог mp3. Lauren Daigle — The Christmas Song. Dramma Бегу за тобой Mp3. Бесплатно И деги безам Аида бохш верг одг волнай те mp3.\nБесплатно Жима Дог Ахь Хаьстина mp3. Tove Lo — Cycles.\nСмех Фантастические звуки для монтажа Mp3. Зарифи куйбеши туёна Mp3. Новинка Аюб Вахарагов.\nLezginka Ay Ruslan Mp3. Лунтик и его друзья Истории генерала Шера аудиосказка Mp3. Wifin You Lyrics Mp3. DMCA Связаться с нами.\nАюб Вахарагов Йуьгар ю сайна хьо хьостур ду жима дог. Бесплатно Рамзан Кириев генахь ю mp3. Davido — Wonder Woman Official Video. Аюб вахарагов хьо хаза валай ю.\nСамые горячие новинки музыки, популярные альбомы, быстрый поиск музыки онлайн, скачивание бесплатно и без регистрации. Бесплатно Хьостур ду жима дог mp3. Alessia Cara — Not Today.\nБесплатно К1антана серьезно хилла х1ума дац боха Дала 1алаш дойла вай ишт х1ума т1е нисдаларх mp3.\nАюб Вахарагов Безамца Ас Дог Хьа Хьостар Ду New — Скачать mp3 бесплатно\nПервые результаты поиска — с YouTube, который будет сначала преобразован, после чего файл можно загрузить, но результаты поиска из других источников могут быть сразу же загружены в MP3-файл без какого-либо преобразования или пересылки. Сайпа Вахарагов Йуьгар ю сайна хьо хьостур ду жима дог Mp3. Taga Asa Ka Budots Mp3. Boriga Baraka Reklama Mp3. Кубаныч Тилекматов Сагынам Жаны клип Mp3.


Закари — Википеди\nХалиль, Бану Исраьил\nХалеб, Къудс-ГӀала, Бану Исраьил\n2 Яхья пайхамар дуьнен чу валарх\nЗакария-пайхамар волчу хенахь Къудс-ГӀалин килсехь дийнахь а, буса а Далла гӀуллакх деш бара. Оцу килсан гӀуллакххой бара ХӀарон-пайхамаран тӀаьхьенах. Цо Исраилан къоман юкъахь шен дине кхайкхар. Ӏимранан йоӀ Марьям кхобуш вара иза, цунна Товрат а Ӏамийнера цо. Ӏийса-пайхамар винчул тӀахьа. Исраилаш Закариян цӀачу а лилхина иза вийна.\nЯхья пайхамар дуьнен чу валарх[нисйе бӀаьра | нисйе]\nЗакария пайхамаран а, цуьнан зудчунна Элисан а дукха хена дуьйна цхьа бера ца хилла, тӀаккха иза АллахӀ-деле доьхуш вара, шен кӀант валарца. АллахӀ-дала тӀеэцна хилла цуьнан дехар, цуьнга маликаш а дахкийтина, кхаъ баьккхина хилла цуьнга. ТӀаккха къанвелла Закария, бӀе шо долуш хиллачу хенахь, шекваьлла маликаш дийцинчух, цо хаьттина цаьрга и дешнаш бакъ хиларан хаам барх. Хаам гучубаьлла кхаа дийнахь Закария вистцахуьлуш.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Закари&oldid=2263269»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2017, 24 октябрь, 17:56.


Скачать Шелиндер Неги - Хатха Йога. Обучающая программа (видео) бесплатно\nНазвание: Хатха Йога. Обучающая программа\nИсполнитель: Шелиндер Неги / Shelender Negi\nВидео: XviD, 640 x 480, 4/3, 1 595 Kbps, 25.000 fps, 0.208 b/px


дендалар - Synonyms of дендалар | Antonyms of дендалар | Definition of дендалар | Example of дендалар | Word Synonyms API | Word Similarity API\nTop 10 similar words or synonyms for дендалар\nTop 30 analogous words or synonyms for дендалар\nТолстой, Лев Николаевич Шен тӀаьххьара «Дендалар» цӀе йолу романехь Толстойс вон дуьцу суьдан болх а, хьал долчу неха дахар а, динан гӀуллакхой а.\nМикеланджело Микела́нджело де Франче́ско де Нери́ де Миниа́то де́ль Се́ра и Лодо́вико ди Леона́рдо ди Буонарро́ти Симо́ни (); 1475 шеран 6 март, Капрезе-Микеланджело, Ареццо уллехь, Итали — 1564 шеран 18 февраль, Рим, Итали) — гӀарвелла италин скульптор, художник, архитектор, поэт, философ. Дендалар хенахь хилла гӀарвелла говзанча.\nТолстой, Лев Николаевич Жима волуш хенахь, шен заманехь Ӏаш болу дукха нах санна динца башха тӀера вацара Толстой. Амма 1870-гӀа шераш юккъе кхаьчча иза керста динан тӀевоьрзу: «"динах лаьцна сайга ешалуш ерг массо хӀума яшна ваьлла со, … динас хьоьхуш дерг массо хӀума лардеш цхьана шерахь вехира со"». Динах дӀакъаставечу агӀоне дирзира дериг 1879 шарахь. 1880-гӀа шерашкахь цуьнан Ӏедало хьоьхачу динах тешам байнера. Цхьайолу Толстойс язйина хӀумнаш магийтина яцара Ӏедалан а, динан а цензурас. 1899 шарахь араелира Толстойн роман «Дендалар». Оцу романехь Толстойс гойтара шен гуш долу массо а юкъараллин классан дахар; динан гӀуллакхой бара сиха а, бен доцуш а динан хьашташ дӀакхоьхьуш. Оцу романехь гайтина волу сийсаза Топоров нахана хийтира цу хенахь хилла волу Сийлахь-еза Синод обер-прокурор К. П. Победоносцевах тера.


Футурама / Futurama | 5 Сезон 1 Серия Большой куш Бендера! / Benders Big Score , Сериалы онлайн смотреть, смотреть сериалы бесплатно на SeriaTv.Ru, лучшие сериалы тут в прямом эфире и бесплатное онлайн телевидение\n5 Сезон 1 Серия Большой куш Бендера! / Benders Big Score\nФутурама / Futurama | 5 Сезон 1 Серия Большой куш Бендера! / Benders Big Score


Кхаьънаш эцарна инарлаш лецар муха туьду Нохчийчохь?\n"Оьрсийчоь йоьхча бен дIаер яц коррупци"\nОьрсийчоьнан Нохчийчуьрчу эскаршлахь гучудаьлла зулам зийна яьлла Талламан комитет. Ши инарла а, цхьа капитан а бехкево шайн куьйгакIелхьарчу контрактхошкара кхаьънаш ийдарна.\nДIалаьцначех цхьаъ ву Нохчийчохь еххачу хенахь тIеман комендант лаьттина Кривонос Леонид.\nТалламо къастийна, цо а, кхечу инарлас Головацкий Андрейс а, капитана Зуев Вадима а, ахча схьа а оьцуш, эскархошна контракташ яхъеш хилла хилар. Шаьш динчу «гIуллакхах» ахча банкан карти тIе доккхуьйтуш хилла цара.\nТалламо къастийна цара эцначу кхаьан барам - цхьа миллион ах миллион сом. Иза талламан кодексца боккхачу барамехь лоруш ду.\nОьрсийчоьнан юкъараллана ши инарлаш дIалацар чIогIа тамаше хеттехь, Нохчийчохь бахархойн шеко яц, эскаршлахь коррупци лелла хиларх. Делахь а, цецбуьйлу нах ши эпсар Iедало х1инцца Iораваккхарх.\nДиц ца делла нохчашна шайн махкахь тIом лаьттачу хенахь эскархошна мел чIогIа лууш хуьлура кхузахь хан яьккха. Хийлачу эскархочо гулбира шена махкахь хIонс-бахам. Къаьстина дика меттиг лоруш яра цунна некъашца лаьтта блок-посташ. Леллачух шена хетарг элира Кавказерчу къаьмнийн Ассамблеян куьйгалхочун гIовс волчу Хизриев Iабдуллас.\nХизриев: «И инарлаш а, важа капитан а кхаьънаша цхьана нисвина. Хаттар кхоллало: хIунда луш хилла царна ахча? Цо гойтург хIун ду? ТIом болчу меттера стаг водура ма ву. Ахча а луш, Iийр ма вац иза цигахь. ТIом бийраш хьаннашкахула дIасабахана лелара. Маьрша нах а хьийзош, блок-посташкахь кепекаш а йохуш а, нах бойуш а уьш лелар гойту-кх оцу балхо».\nИнарла Кривонос Леонид 2004-чу шарахь Соьлж-ГIаларчу стадионехь, Кадыров Ахьмад а леш, эккхар дича лазийра. Цул тIаьхьа 3 шо даьлча хIоттийра иза Нохчийчоьнан комендантан дарже.\nКривонос а, Головацкий а, капитан Зуев а дIалацар шена хетачу кепехь туьду нохчаша. Цунах шена хетарг иштта довзуьйту Хизриев Iабдуллас.\nХизриев: «Коррупцино ша-шен дIа муха йоккхур ю?! «Цара» хIун дийр ду? «Цара» цхьа кепаш лелор ю, масала, шайх къайлах «юкъара ахча» лачкъийнарг чувуллур ву».\nОьрсийчохь коррупци дIаяьккхалур ю аьлла а ца хета Кавказерчу къаьмнийн Ассамблеин куьйгалхочун гIовсна Хизриев Iабдуллина.\nХизриев: «Оьрсийчоь коррупцех цIанлучуьра яьлла. Хийцалур доцу зил хадийна цо. Коррупци дIаялийта, Оьрсийчоь йоха еза. Керла юха ца кхоллахь гIуллакх хир дац».


Муниципалитетан майда — 47 квадратан километр. ХӀордан сизал локхалла 613 ± 1 метр. Дозанашца йу Седейра , Ортигейра (Испани) муниципалитеташ.\nТӀаьххьара хийцам бина 2021, 18 октябрь 16:13


КгӀуазий (Па-де-Кале) — Википеди\n▲1970 стаг (2019 шеран 1 январь)\nКгӀуазий (фр. Croisilles) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта О-де-ФгӀанс регионехь. Коммунан департамент — Па-де-Кале.\nДозанашца йу Сен-МагӀтен-суьгӀ-Кожель, Сен-Леже (Па-де-Кале), БуьллекугӀ, Еку-Сен-Мен, Фонтен-ле-КгӀуазий, Енинель, Енен-суьгӀ-Кожель.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=КгӀуазий_(Па-де-Кале)&oldid=7835176»


Листьев верца йоьзна Захаровн верси харцйина журналисто Политковскийс\nМарсхьокху-бутт 13, 2018\nЖурналисто, "Взгляд" программа дIахьош хиллачех цхьаъ волчу Политковский Александра комментари йина шен белхан накъосто Захаров Дмитрийс, 1995-чу шарахь Листьев Владислав вейтинарг карарчу ханахь дийна воцу олигарх Березовский Борис вара аьлла ялийначу версина.\nПолитковскийс РЕН ТВ телеканалана дийцарехь, иза яьржина теори яра. И верси хила тарлуш ю. Амма, Политковскийна хетарехь, атта дара махкара веддачу Березовскийна иза тIетатта. Цо чIагIдарехь, телеэфирехь реклама алсам яларх лаьцна сацам беш верг Листьев вацара, директорийн кхеташо яра. "Цундела Листьевна герз тохар, телевизорна герз деттар санна хIума дара".\nПолитковскийс дIахьедар дарехь, цхьа а таллам бина бац Березовский бехке хилар гойтуш. "Ша цуьнах ца теша", - элира цо.\nТележурналист а, телепрограммаш дIаяхьархьо а, продюсер а волчу Захаров Дмитрийс, 1995-чу шарахь вийна волчу Хьалхарчу каналан инарлин директоран Листьев Владиславан хиллачу белхан накъосто, аьлла и зулам дайтинарг карарчу ханахь дийна воцу олигарх Березовский Борис вара аьлла. Цунах лаьцна цо хаам бира MixTV телеканалана ша еллачу интервьюхь.\nЗахаровна хетарехь, Листьев вер доьзна дара реклама эфирехь дIахIоттош телеканалан куьйгаллан монополи хиларца.\nЗахаровс дийцарехь, дерриг "вуно гуш дара, талла оьшуш хIума доцуш". Листьевс лелош дерг бахьана долуш телекомпанино йоккхучу 250 миллион доллар сана тIера Березовскийн йовш йолу проценташ екъар дара дуьйцург, боху Захаровс.\nТележурналист а, Оьрсийчоьнан Юкъараллан телевизионан (ОРТ) инарла директор а Листьев вийра Москох ша вехачу цIанна хьалха 1995-чу шарахь Зазадоккху-баттахь. И зулам динарг карийна вац хIинца а.


Левобережни (Нохчийчоь) — Википеди\n43°34′13″ къ. ш. 45°37′52″ м. д.HGЯOL\n2731 стаг (2019)\nЛевобережни — Нохчийчоьнан Невран кӀоштан эвла ю.\nИза ю Левобережнин юьртан меттиган административан центр.\nФото[нисйе бӀаьра | нисйе]\nЮьртан чубогӀу некъ\n↑ Закон Чеченской республики № 47-РЗ от 14.07.08 (doc). — Об образовании муниципального образования Наурский район и муниципальных образований, входящих в его состав, установлении их границ и наделении их соответствующим статусом муниципального района и сельского поселения. Архивйина хьалхара хьостан чуьра 2012-04-13. Теллина 2012 шеран 11 февралехь.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Левобережни_(Нохчийчоь)&oldid=6862272»


Мултимедиа, ГIадужу-бутт 04, 2018\nЕари-де 4 ГIадужу-бутт 2018\nГезгмашин-бутт 28, 2018\nСелфи-зулам, дера десте, "кхераме" Тумсо, юкъахдаьхна теракташ\nМила ву Петров а, Боширов а?\nМаршо Радионо хаттар дина Москохарчу бахархошка.\nГезгмашин-бутт 27, 2018\nГIалгIайн, нохчийн толам, полицин рейдаш, оцу юккъехула цирк а…\nОбарг Зеламха вийна 105 шо\nКхайкхаза еанчу харцоно обарг вина, паччахьан Iедало мискачу нахана тIехь латточу Iазапна дуьхьал къийсам латтийна Зеламха дагалоцуш.


Сие-ле-Гийом — Википеди\n48°11′00″ къ. ш. 0°07′45″ м. д.HGЯOL\n12,9 квадратан километр\n▼2231 стаг (2019 шеран 1 январь)\nСие-ле-Гийом (фр. Sillé-le-Guillaume) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Пеи-де-ла-ЛуагӀ регионехь. Коммунан департамент — СагӀта.\nДозанашца йу Мон-Сен-Жан (СагӀта), Сен-ПьегӀгӀ-суьгӀ-ОгӀт, Ле-ГгӀе (СагӀта), ГӀуессе-Вассе, ГӀуе-ан-Шампань, Сен-ГӀеми-де-Мон.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Сие-ле-Гийом&oldid=7843618»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2022, 8 февраль, 07:22.


Боос (Ланда) — Википеди\n43°53′29″ къ. ш. 0°59′38″ м. д.HGЯOL\n15,81 квадратан километр\n▲470 стаг (2018 шеран 1 январь)\nБоос (фр. Boos) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Аквитани регионехь. Коммунан департамент — Ланда. Дозанашца йу Лалюк, Лесгор, Рйон-де-Ланд[d], Таллер. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Боос_(Ланда)&oldid=6712894»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2021, 14 октябрь, 13:37.


Логриан-Флорьян — Википеди\n43°57′21″ къ. ш. 4°01′44″ м. д.HGЯOL\nЛогриан-Флорьян (фр. Logrian-Florian, фр. Logrian-et-Comiac-de-Florian) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Бретань регионехь. Коммунан департамент — Гар. Дозанашца йу Брагассарг, Каноль-е-Аржантьер, Пюешредон, Киссак (Гар), Сен-Жан-де-Криелон, Сен-Назер-де-Гарди. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Логриан-Флорьян&oldid=5169421»


27 — Сурат Аннамл « islamanserlo.net\nАхьмад Хьамза: Мархийн хьокъехь кхузткъе итт хаттар-жоп 1-ра дакъа\nАхьмад Хьамза: Сурат ал-МутIаффифийн\n27 — Сурат Аннамл [Зингаташ] [Маккахь доьссина ‚ 93 аят ду]\n1.Т1ó- сúн [Аллах1 т1ех дика хууш ву Шéна х1окхáрех луург] . Х1орш Kъуръáнан а , [бакъ-харц] билгалдечу жайнан а áяташ ду .\n2. [шá] Нийса некъ а , муъманáхана [ялсаманийца] кхаъ а болуш ,\n3.шаьш [кхáчаме] лáмаз х1оттош [деш] а , закат луш а , эхартах шаьш догтешна болуш а .\n4.Баккъалла а шаьш эхартах цатéшарш , Оха цаьрна хазйина шайн [ирча] 1амалш . Боьхна [хьайрé хиле] лéла уьш .\n5.Уьш , шайна [дуьнéнахь] 1áзапан вон [гур] дерш бу , уьш бу уьш эхартахь шаьш [массáрал а] сов эшнарш [зен хиндерш] .\n6.Баккъалла а хьоьга [Мухьаммад] Къуръáн кхóчу [ахь и схьаоьцу] хьéкъалалла долчуьнгара , хуучуьнгара .\n7.Мусас элира шен ох1улунга [зудчуьнга , новкъах тилавелла шá вóг1уш] :»Баккъалла а суна [геннахь цхьа] ц1е хааели [ги] , асa цуьнах [цун т1ебоьдучу нéкъах цхьа] хаам бохьур бу шуна , я асa [цуьнах] шуна хаьштиг — [бóгу] к1éга бохьур бу . [т1аккха] Шу дохдала тарло».\n8.Ткъа и цуна т1евеанчу хéна , цуьнга кхайкхира :»Беркате [сийлахь] хили ц1ерна юххехь верг [Мýсá] а , [малийкех] цуна гóнаха [мел] верг а . Ц1ена ву Аллах1 — 1áламийн Дéла .\n9.Х1ай Муса ! Баккъалла а , Аллах1 ву Со — сийлахь , хьéкъалалле волу .\n10. Охьакхосса [охьатаса] хьан [карар] 1áса !» Шéна и гича меттах-хьуьйш [сетташ] , баккъалла а шá [моьлкъа санна чехка] тéкхарг болуш санна , д1ахьадира иза букътоьхна , [кхéраваларна] юха ца хьаьжира [ца вирзира] иза . [т1аккха Дáла элира] «Х1ай Муса ! Ма кхéра [цуьнах] ! Баккъалла а Со , Сайна гергара гéланчаш [цуьнах , кхéчух] ца кхоьруш [ма] ву .\n11.[нáхех] Шá [цхьа] зулам дина , т1аккха [оцу] вóнал т1аьхьа диканца [шá и] хийцанарг вóцург . Баккъалла а Со [ишттачуна] гечдийриг , къинхетам бийриг ву».\n12.Хьан [г1аг1ан] чоьта долла хьан куьг , [т1аккха] и áрадéра ду [Сан пурбанца] к1ай [нуьре] долуш , [шéца цхьá] вон [сиркхóнах х1ума] дóцуш . Фир1авнé а , цуьнан къóме а [гайта хьоьга Оха еллачу] исс билгалóнех [цхьа билгало ю и] . Баккъалла а уьш хиллéра пéсакъ къам [нáх].\n13.Шайга Тхан билгалóнаш йаьхкинчу хéна [шайна билггала] гуш [йолуш] , цáра элира :»Х1ара билгала [долу] бозбуанчалла ду».\n14.Цара [къобал ца деш] юхатуьйхира уьш зуламцá а , дозаллийцá [кураллийцá] а шайн синош цáрех [уьш Дéлера хиларх дог] тешна долушéхьа . Хьажа мýха хилла бóхам [талхам] бечéран чаккхе [т1аьхье] .\n15.[Дéлóра] Бакъдолуш Оха [дала ма] делла Дáвýданá а , Сулайманнá а 1илма [хаар] . Цаьршимма элира :»Хастам бу Аллах1ана , Шá тхо тóлийначу [хаьржинчу] Шен муъма лайшха дукхахболчаьрна т1ехь».\n16.Сулаймáна ирс [пайхамаралла , паччахьалла , 1илма] ийцира [шен дéх] Дáвýдах [цул т1аьхьа] . Цо [Сулаймáна] элира :»Х1ай нах ! Тхуна [Дáла] 1áмийна [кхéтийна] олхазарийн мотт , тхуна [сунá а , со санна чаьрнá а] делла массó а [пайхмаршна , паччахьашна лучу] х1уманах . Баккъалла а х1ара , [Дéлера] билгала [йолу] комаьршалла ма ю [суна]».\n17.Сулаймáна д1агулдира жинех а , адамех а , олхазарех а [долу] цуьнан эскарш [б1ахой] . Уьш [низамехь] д1асадоькъу [д1анисдо шайн дéкхаршна] .\n18.Уьш [Сулайман а , цуьнан эскарш а] зингатийн тóг1е [боьра] кхаьчча , [коьртачу] зингато [шéна уьш гина] элира :»Х1ай зингатий ! [чехка] Шайн баннаш [х1усамаш] чудовла ! Шу ма хьоьшийла [кегдойла] Сулаймáнá а , цуьнан эскаршá а , шайна [шу новкъахь дуй] ца хууш».\n19.Вéла къежира иза [Сулайман] цуьнан [зингатан] дешах [тáмашбина] . Цо элира :»Х1ай сан Дéла ! Сан дагчохь сацадéхьа [дагчу диллахь] Хьан зовкхана баркалла áлар , шá Ахьa сунá а , сан дéна-наннá а делла долчу , [иштта] Хьо шéна рéза волу диканиг асa дар а , Хьан къинхетамца Хьан дикачу лайшха со д1атóхахь».\n20.Цо лехира [шен хьаштана х1уттут óлу] олхазар , т1аккха [шéна и ца гича] цо элира :»Х1ун ду сýна [хилларг] , х1уттут ма ца го суна ? Я [кхузахь] дóцучáрех дара и [олхазар] ?\n21.[Дéлóра] Асa ч1óг1а та1зар дийра ма ду цунна , я [Дéлóра] ас урс хьокхур ма ду цунна , я и суна [яннé а] йóг1ур ма ю билгалчу бухца [бехказлонца]».\n22.Гéна [éха] ца лаьттира и . [еана кхаьчна] Цо [х1уттýтa] элира :»Хьуна [х1ай Сулайман] ца девзинарг девзина [хиъна] суна . Асa хьуна деана Сабаэра бакъ [билгала] хабар .\n23.Баккъалла а суна карийра [цхьа] зуда , шá цаьрна [Сабаъ къóмана т1ехь] óлалла деш . [паччахьан оьшу] Массó а х1уманах [дáкъа] делла цуна . Йоккха [исбаьхьа] васхал [паднар] а ю цуьнан .\n24.Суна карийра изá а , цуьнан къам а маьлхана сужуд [1ибáдат] деш Аллах1 [1аддá] а витина . Шайт1ано хазйира цаьрна шайн [вон] 1амалаш , цо бухатуьйхира [д1ахьовзийра] уьш [нийсачу] новкъах , [цундела] уьш ца нисло [нийсачу новкъа] .\n25.[шайт1ано бухатуьйхира] Уьш Аллах1ана гóра [сужуде] ца бахийтархьама , стигланашкахь , лаьттахь хьул [мел] динарг Шá схьадоккхуш [1óрадоккхуш] волу а , ашa хьулдийриг [къайладоккхург] , гучудоккхург хууш волу а .\n26.[цхьа] Аллах1 ву [Шéна 1ибáдат дан хьакъ верг] , кхин дéла вац Иза вóцург , сийлахьчу «1аршан» Дéла волу».\n27.Цо [Сулаймáна] элира :»Хьовсур ду вай бакълийна хьо , я харцлуьйчáрех хилла хьо .\n28.Х1окху сан кéхатца [г1ан] г1ой , цаьрна и охьá а тасé , т1аккха цáрех юьстах а йáле хьажа цáра х1ун сацам бо [жоп ло]».\n29.Цо [Билкъийса] элира :»Х1ай [сийдолу] элийн пхьоьха ! Баккъалла а соьга [мух1артоьхна] лéраме кéхат тесна [кхаьчна].\n30.Баккъалла а и [кéхат] Сулаймáнера ду . Баккъалла а и ду :»Бисмиллáх1иррохьмáниррохьúм [Аллах1а ц1арца къинхетамечу , къинхетам бечу] .\n31.Дазмалó [курамадовла] суна ! [Аллах1ан] Муьт1ахь хилé т1едуьйла суна !»\n32.Цо [Билкъийса] элира :»Х1ай [сийдолу] элийн пхьоьха ! Хьéхар дéша суна [х1окху] сан балхан [г1уллакхан] т1ехь , со ма яц х1ума хáдор [луьстур] долуш шу сайна юххехь [теш] дóцуш».\n33.Цáра элира :»Вай ницкъан а , ч1óг1ачу г1óран а дай ду . [делахь а] Болх [цуьнан сацам] хьоьга [хьан карахь] бу , хьажахь [тхоьга] х1ун омaр до ахьa [тхо муьт1ахь хир ду хьуна]».\n34.Цо [Билкъийса] элира :»Баккъалла а паччахьаш [шайна дуьхьал яьлла] юьрта [тóламца] чубаьхкича , талхийна [йóхийна] и , цуьнан сийлахьнаш [шайна муьт1ахь хилийта] сийсазбина . Иштта до цáра [и] .\n35.Баккъалла а асa [гéланчашка] цаьрна совг1ат а дахьийтана [т1аккха] хьожур ю со [ладýг1ур ду асa] стенца буха боьрзу [сан] гéланчаш».\n36.И [гéланча шен нáкъосташца совг1аташ дохьуш] Сулайман волчу веача , цо [цаьрга] элира :»Бáхамехь совваккха дохку шу со ? Аллах1а суна [пайхамараллах а , паччахьаллах а] делларг тоьлуш [дика] ма ду [Цо] шуна [дуьнéнан хазаллех] деллачул а . Мелхó а , шайн совг1атах [тáмашбеш] даккхийдоь шу .\n37.Вухаверза цаьрга [хьан совг1атца] ! [ахьa д1аáла цаьрга , Дéлора] Тхо цаьрна дóг1ур ма ду цéран шéца [лáро] ницкъ [хир] бóцучу эскаршца . [Дéлóра] Оха áрабóхур ма бу уьш цу [шайн Сабаъ махка] чуьра юьхь1аьржа х1иттийна , шаьш сийсаз болуш [бохийна , охьата1ийна]».\n38.Цо [Сулаймана] элира :»Х1ай пхьоьха ! Шоьх муьлхачо йохьур яра суна цуьнан [Билкъийсан] васхал [паднар] , уьш сýна т1екхáчале [т1ебахкале шаьш Аллах1ан] муьт1ахь хилла ?»\n39.Жинашха [уггар] буьрсачо [ч1óг1ачо] элира :»Асa йохьур ю-кх хьуна и , хьо хьайн меттигéра [пхьоьханéра] хьалаг1атталé . Баккъалла а со цу т1ехь нуьцкъала , тéшаме ду».\n40.Шéгахь жайнара 1илма [хаар] долчо элира :» Асa йохьур ю-кх хьуна и , ахьa б1аьрг-нег1ар тóхале». [ткъа] Цуна и [васхал] гича шена хьалха [гергахь] лаьтташ , цо элира :»Х1ара сан Дéлан комаьршаллах ду , Шá со зерхьама ; асa [зовкхана] баркалла óлу , йа керстаналла до [те] . Шá баркалла аьллачо , баккъалла а шен дéг1ана [шéна] баркалла óлу , ткъа шá [зовкхаца] керстаналла динчо [шéна до и] , баккъалла а сан Дéла [баркаллé] хьаштвóцуш [таро йолуш] , лéраме ву».\n41.Цо [Сулаймана] элира :»[хийцé] Цуна йоьвзар йóцучу яккха шен васхал [паднар] , вай хьовсур ду иза нисло [шен васхал йовзар т1е] , йа шаьш ца нислочáрех хир ю иза».\n42.Ткъа иза [Билкъийс] схьаеанчу хéна , [цуьнга] элира :»Иштта юй хьан васхал [паднар] ?» Цо [жоп луш] элира :»Баккъалла а и йолуш санна ю-кх и . Тхуна [Дáла] хаар делла цул хьалха , тхо хилира [Дáлла] муьт1ахь».\n43.Аллах1 [1адда] витина цо [шéна] 1ибáдат деш хиллачо [Дáлла 1ибáдат дарха] юхатуьйхира [сацийра] иза . Баккъалла а иза [Билкъийс] керстачу къóмах яра .\n44.Цуьнга элира :»[аьнгалин] Г1ишло чуйáла !» Шéна и гинчу хéна , [чекхсагуш хиларна] хина к1урк1мане ю моттаделира цуна и , [т1аккха] шен [кýчан юх т1ад ца ялийта хьалатесна шен] шиъ ност гучуйаьккхира цо . Цо [Сулаймана цуьнга] элира :»Баккъалла а и аьнгалин [шéра] лекха [нуьцкъал] г1ишло ю». Цо элира :»Х1ай сан Дéла ! Баккъалла а асa зулам дина сайн дéг1ана [айса лелийначуьнца] . [х1инца] Сулайманца [цхьана] муьт1ахь хили со Аллах1ана — 1áламин Дáлла».\n45.[Дéлóра] Бакъдолуш , Оха хьажийра [вахийтара] Самýдашка цéран [тайпан] ваша — Сáлихь [пайхамар] :»Аллах1ана 1ибáдат де !» [áларца] . Ткъа уьш [цáрех] къийсало шиъ тóба [хилира] .\n46.Цо [Сáлихьа] элира :»Х1ай сан къам ! Х1унда сихдо ашa вóниг [1áзап] дикачул [къинхéтамал] хьалха ? Аллах1е гечдардéхахьáра ашa , [Цó] шоьх къинхетам бан тарлора».\n47.Цара элира :»Ойла йоьжна [дог даьлла] тхан хьоьх а , хьоьца болчех а». Цо элира :»Шун ойла йóжар [дог дáлар] Аллах1ан гергахь [хууш] ду [бéкхам бийр болуш] . Мелхó а , шу зуьйш къам ду».\n48.Оцу шахьарехь [коьрта] исс стаг [нáкъост] вара , [цу] лаьттахь бóхамаш лéлош , диканиг ца деш .\n49.Цара [вовшашка] элира :»Аллах1аца дуй баа [ч1áг1о йé массáра] , [Дéлóра] х1окху буса вай х1аллаквийра ма ву изá а , цуьнан ох1лá [динвежарий] а [áлé] . [Дéлóра] Цул т1аьхьа вай эра ма ду цуьнан вéрасе :»Тхо ма дáцара цуьнан доьзал х1аллакбечохь . Баккъалла а тхо бакълуьйш [ма] ду».\n50.Ямартлонца [тешнабехкаца] мéкарло йира цáра [Сáлихьна] . [т1аккха] Охá а йира [цаьрна] дуьхьал [бéкхаман] мéкарло . Царна [и та1зар т1едóг1ий] хаалуш дóцуш .\n51.Хьажа муха хилла цéран мéкарлóнан чаккхе [т1аьхье] . Баккъалла а Оха [ц1ог1анца , т1улгашца] х1аллак бира [бóхийра] уьш а , цéран къам а — [уьш] берригé .\n52.И цéран х1усамаш ю [цáрех] йаьсса [эрна , йоьхна лаьтташ] цáра динчу зуламна . Баккъалла а цу [та1зар] чохь [кхéтаме] билгало ма ю [Тхан ницкъ мел бу] хуучу [хиъча хьéхам оьцучу] къóмана [нáхана] .\n53.Оха [цу та1заран] к1елхьарбéхира шаьш [Сáлихьах] тешнарш а , [Дéлах] кхоьруш хилларш а .\n54.Лýт1 а [хьажийра Оха] , цо элира шен къóме :»Ирчаниг [дáстамé боьханиг муха] до ашa , шайна [и 1áсалла хилар] гуш [хууш] долуш ?\n55.Баккъалла а шу [муха] дóг1у стегаршна [герга шайн] дéг1ан лаамца [шовкъаца , Дáла шайна бéзамна кхоьллина] зударий [1адда] битина ? Мелхó а , шу сонта къам [ма] ду».\n56.Цуьнан къóман жоп [ма] дáцара цáра áлар [дóцург] бен :»Áрадаккха [лáлла] Лýт1ан ох1ла шайн юьртара ! Баккъалла а уьш [вай бóжаршца лéлóчух] ц1анло [рéза дóцуш] адамаш ду».\n57.Т1аккха Оха к1елхьарваьккхира изá а , цуьнан доьзал а , цуьнан зуда йóцург . Оха [х1аллак хила] бухабисанчáрех лéрира иза .\n58.Оха [т1улге] дог1а делхийра цаьрна т1е . Ма вон ду-кх [1áзапца шайна] кхерамтесначéран дог1а .\n59.Ахь áла :»Хастам бу Аллах1ана . [салам] Маршалла ду Цо шаьш хаьржинчу Цуьнан лайшна . Аллах1 тоьлуш [дика] ву , я цáра [Цуна шех] дéкъаховийриг ду [тоьлуш] ?»\n60.Я [мелхó а] Шá стигланаш а , латтá а кхоьллина , шуна стиглара [дог1ан] хи доссийнарг [вац ткъа тоьлург] , Оха шéца хаза [исбаьхьа] бошмаш кхиийна . Шун [ницкъехь ма] дáцара цуьнан [деккъа цхьа] дитт кхиор . Вуй ткъа Аллах1аца кхин дéла ? Мелхó а , уьш [бакъóнах] д1адоьрзуш къам [ма] ду .\n61.Я Шá латта сецна [ца техкаш] дина , цуна юккъéхула тáтóлаш дáлийна , цуна [т1ехь и ч1агдеш] лаьмнаш доьг1на , шина [дуьра , теза] х1ордан юккъехь [вовшах цаэйта] дуьхьало йинарг [вац ткъа тоьлург] ? Вуй ткъа Аллах1аца кхин дéла ? Мелхó а , цáрех дукхахболчарна ца хаа [и] .\n62.Я Шá г1айг1анехь [гаттóнехь] волчуна жоплуш , цо шéга кхайкхача , [цуьнах] вон д1аойъуш [д1адоккхуш] , шу лаьттан вéрасаш деш верг [вац ткъа тоьлург] ? Вуй ткъа Аллах1аца кхин дéла ? Ма к1еззиг ойла йо-кх ашa !\n63.Я Шá áрéнан а , х1ордан а бóданашкахь шу [сéдарчашца , билгалóнашца] нисдеш , Шá Шен къинхетаман [дог1ан] хьалхá кхаъца [мела] мехаш хьежóриг [дохкуьйтург вац ткъа тоьлург] ? Вуй ткъа Аллах1аца кхин дéла ? Аллах1 лакхавели [ц1анвели] цáра [Шéца] дéкъашховечух [ц1уйх] .\n64.Я Шá [халкъ] кхоллар дóлош , цул т1аьхьа и [кхелхача] юхакхуллуш , Шá шуна стигларá а , лаьттарá а рицкъа луш верг [вац ткъа тоьлург] ? Вуй ткъа Аллах1аца кхин дéла ? Ахьa [цаьрга] áла :»Схьабáлабе [схьагайта] шайн [бакъ хиларан] бух . Шу бакълуьйш хиллехь».\n65.Ахьa [цаьрга] áла :»Стигланашкахь а , лаьттахь а болчарна къайле ца хаа , Аллах1ана бен . [делахь а] Царна тýса ца ло [ца хаа шаьш] маца г1иттор [дендийр] ду».\n66.Мелхó а , цéран [цуьнах долу] хаар эхартахь [бен] т1екхиъна [дац] . Мелхó а , уьш цуьнах шéконехь бу . Мелхó а , уьш цуьнах б1аьрзе бу .\n67.Шаьш [Дéлах] цатешначáра элира :»Тхоьх а , тхан дайх а чан хилча , баккъалла а тхо [тхан кешнашчуьра ден дина] хьаладóхур ду те ?\n68.[Дéлóра] Бакъдолуш , х1ара ч1áг1о тхунá а , тхан дайшнá а [х1инца чул] хьалха йина ма ю . Х1ара ма дац хьалхалéрчийн туьйранаш [аьшпаш] бен».\n69.Ахь áла :»Лаьттахула д1асхьа а дуьйлалой , хьовса муха хилла къадечéран [1éсачéран] чаккхе [т1аьхье] !»\n70.Царна [уьш ца тешнéра áле] г1айг1ане ма хила хьо . Цара лéлочу мекарлонна [ямартлонна вóхе] са ма гатделахь !»\n71.Цара óлу :»Маца [хир йолуш] ю и [ашa 1áзапца йина] ч1áг1о шу бакълуьйш хилча ?»\n72.Ахь áла :»Шуна герга хила тарло ашa [1áзапех] сихден цхьадерг».\n73.Баккъалла а хьан Дéла адамашна комаьршаллин [къинхетаман] дá ву , делахь а цáрех дукхахболчáра баркалла ца óлу .\n74.Баккъалла а хьан Дáлла [хаа] ма хаа цéран кийранаша [дегнаша] шá хьулдийриг а , [цéран меттанаша] шá гучудоккхург а .\n75.Стиглахь а , лаьттахь а цхьá а хьуламéниг [къайлаха х1ума ма] дац [шá] билгалчу [лавхьулмахьфуз] жайнахь [д1аяздина Дáлла хууш] долуш бен .\n76.Баккъалла а х1окху Kъуръáно Исрáилан к1енташна дуьйцу уьш шéгахь бéкъабеллачух дукхахдерг [билгалдарха лаьцна] .\n77.Баккъалла а и [Kъуръáн] муъманáхана нийса некъ а , къинхетам а ма бу .\n78.Баккъалла а хьан Дáла кхел йийра ма ю цаьрна юккъехь Шен [нийсачу] кхоьлаца [хьукманца] . Иза сийлахь [нуьцкъал] верг , [Шá дийриг] хууш верг ву .\n79.Аллах1ана т1етовжа [Цуьнах тешна] ! Баккъалла а хьо билгалчу бакъонна т1ехь ву .\n80.Баккъалла а хьуна [пайдéниг] д1ахазийталур дац беллачаьрна , хьуна д1ахазийталур бац [хьан] кхайкхам [бакъдолчух] къорачаьрна , [къаьсттина] уьш букътоьхна д1ахьоьвдича .\n81.Хьо ма вац б1аьрзéнаш шайн тиларха нисбийр болуш . Хьуна [бакъдерг] д1ахазийта лур ма дац шá Тхан áйатех тéшачуьнгá бен , уьш [Аллах1ана] муьт1ахь [догц1ена] бу .\n82.[1áзапца ч1áг1о йина] Дош цаьрна [бакъ хилла] т1едоьжча [т1ех1оьттича] , Оха цаьрна лаьттара хьаладоккхур ду шá цаьрга дистхуьлу цхьа хьайба [дийнат] , баккъалла а адамаш Тхан [Kъуръáнан] áйаташха догцатéшаш хиллера [áларца] .\n83.Оцу [къемат] дийнахь х1ор умматах [къóмах] цхьа тóба схьагулйийр ю Оха , Тхан áйаташ харцдечáрех [йолу] . Уьш [т1аьхьара] лоьхкур [тоьттур] бу .\n84.Уьш [хьéсапе] д1акхаьчча , Цо [Дáла цаьрга] элира :»Ашa [х1унда] харцдира Сан áйаташ [билгалóнаш] , шаьш цéран гуобинá бóцуш хаарца [довзарца] ? Йа [шайга омaр динчуьнах] х1ун деш дара шу ?»\n85.[т1аккха 1áзапан] Дош [хьакъ хилла] т1едуьйжира цаьрна , зулам дарна цара . Уьш бист ца хуьлу [дала жоп ца хиларна] .\n86.Царна ца гина ткъа , баккъалла а Оха царга шéна чохь сада1ийта [бóдане] буьйса яр [кхоллар] а , [шайн г1уллакх дан] гуш [сирла] де дар а ? Баккъалла а цу [кхолларна] чохь билгалóнаш ма ю [Дéлах] тéшачу къóмана [нáхана] .\n87.[Исрáпил малийко шен] Зурманчу «х1уп» — óлучу дийнахь , стигаланашкахь а , лаьттахь а [мел] дерг [кхéраделла] 1áдийра , шá Аллах1ана [кхéра ца валийта] лиънарг вóцург . Массó а баьхкира Цуна [хьалха] муьт1ахь хилла [хьастабелла] .\n88.[оцу хéнахь] Хьуна го и лаьмнаш , [даккхий хиларна] хьайна шаьш севцина [лаьтташ] хéташ [моьттуш] , ткъа уьш лéлаш ду [мох баьлча] марха ма-леллара [чехка] . Аллах1ан болх [кхоллам] бу [и] , Шá массó а х1ума говза [кхáчаме] динчу . Баккъалла а Иза , хууш ву ашq дийриг .\n89.Шá [оцу къематдийнахь] диканца веанарг [милла велахь] , цуна [бéкхамна] цул диканиг [хир] ду . Уьш 1áдóрах [кхéрамах] оцу дийнахь маьрша [хир] бу .\n90.Шá вонца веанарг , цéран яххьаш [уьш] ц1ерга тийсина [эгийна] . «Шуна бéкхам бой ткъа ашa [дуьненахь] деш хилларг [бахьанца] бен ?»\n91.Баккъалла а соьга [Дáла] омaр дина , х1окху [Макка] шахьаран Дáлла 1ибáдат дарца , Шá и [вóчух] йихкина волчу . Цуьнан [дóлахь] ду массó а х1ума . [иштта] Соьга [Цó] омaр дина бусулбанех хиларцá а ,\n92.ас Къуръáн дéшарцá а . Ткъа шá нисвелларг , баккъалла а шен дéг1ана [шéна] нисло . Ткъа шá [нийсачу новкъах] тилларг [милла велахь] , ахьa [цуьнга] áла :»Баккъалла а со [деккъа] д1ехьéдечáрех [кхерамтосучáрех] ву».\n93.Ахь áла :»Хастам бу Аллах1ана . Цо шуна гойтур ю Шен билгалóнаш , [т1аккха] шуна евзар ю уьш . Хьан Дéла ма вац ашa дечух чидам бóцуш [и ца хууш]».\n17 декабря, 2017 | Меттиг: Сийлахь Къуръан | 940 Хьаьжна\n« 28 — Сурат Алькъасас\n26 — Сурат Ашшу1арáъ »


Низъоамалхой сийдар — Сердало\nПодмосковни шахьар Одинцове август бетта 2-11 деношка дIайихьача низъоамала яхьашка дакъалоацаш хиннача гIалгIай кагийча наьха лерхIам беш, цар сий деш вIашагIкхетар дIадихьар ГIалгIайчен керттерча шахьаре Магасе.\nГIалгIай мехкара бахача низъоамалхоша кхоъ награда енай цIа: шиъ лакхахьари, цаI лохераи. Никита Мельниковаца тоссавеннача Йовлой Мусас цу сахьате котало яьккхар, цу наькъаца жалтий-рима латара даькъе 97 кийла дозал долча латарах Россе чемпион хиларца. ХIаьта Оздой Бекхана дохьал латаш олимпийский чемпион Давит Чакветадзе вар, бакъда, гIалгIа дуккха а дикагIа кийчвеннавар цу наькъа. Финале тоссавеннача 87 кийла дозалах дошо майдалг йоаккхаш котваьлар из. 63 кийла долча дозалах латаш геза майдалг яьккхар Хучбаранаькъан Рустама.\nИштта коталонаш а яьха, вай мохк а, къам а эздийча оагIорахьа, денале дIагойтарца хьалхара моттигаш яьха цIабахкарах цар сий деш дар хинна вIашагIкхетар. ДIахо йодача хана а иштта денале шоай наькъ тIехьа къахьегаш дIабаха аьттув балба цар.\n← Противопожарная защищённость школ\nГенерал Укуров — профессор военных наук →\nЭггар тIехчарех футбола стадион хургья ГIалгIай Мехка\nИгра есть, будут и победы


Доьзалхочух ю ша бохуш, хене яьллачу зудчо тайнигаш эцна хилла\nДагестанерчу яхархочо Тамадаева Лаурас дийцина, исс баттахь ша доьзалхочух ю бохуш, цIийнда Iехийнера ша, "цуьнан дог ца дохон" аьлла.\nТкъа "бер дан" хан герга кхаьчча, ши тайниг эцнера цо, уьш дуьненчу девлла кIира даьлча, делла аьлла, лаьттах дохка Iалашонца.\nТамадаеван дийцар зорбане даьккхина Ставрополан кIоштан губернаторо Владимиров Владимира шен инстаграмерчу аккаунтехь. "Бер дуьненчу даккха" аьлла, Ставрополе дIаяханера зуда, ткъа цуьнан хIусамдас бехкбиллинера оцу бераш дуьненчу дохучу центрна, шен ши доьзалхо лачкъийна аьлла.\nТамадаевас бахарехь, стохка аьхка доьзалхочух йолуш санна, билгалонаш хилча, шен цIийндега хаийтинера цо. Ткъа дарбан хIусаме тIеяхча, бакъ ца динера.\n"Суна гуш вара, со доьзалхочух ю ас аьлча, воккхавуьйш лела сан майра, цундела цуьнан дог дохон ца лиира суна. Оцу бахьанца, иза а, сайн марзой а Iехон дагадеара суна, суо берах йолуш санна", - дийцина зудчо полицин декъехь.\nШен план кхочушъярхьама, Тамадаевас хIусам лаьцнера Ставрополерчу перинаталан центрна гергахь. 2 400 сом делла ши тайниг эцнера цо, бераш делла аьлла, кеп хIоттон дагахь. Бабай-Юьртарчу Тамазатюбехь шен бераш дIадухкучу 33 шо долчу цуьнан хIусамдена Даудов Давудна гучудаьллера, Ставрополерчу центрехь бераш хийцина хилар.\n"ХIара тайпаниг тхо долчахь хилла ду, - дуьйцу Кавказ.Реалиига Юкъарчу палатан векало Хадулаев Шемала. - Масех шо хьалха а зудчо аьшпаш боьттинера шен хIусамдена, доьзалхо вира ша, амма иза велира аьлла, тIаьхьо хийцина лоьраша шен бер аьлла, дIахьединера цо. Эххара а зуламан гIуллакх даьккхира цунна дуьхьал, хаа а хууш, харцо лелорна. Изза хьал хIинца а хIоьттина-кх".\nБераш дIадухкучу хенахь, шаршу юкъахь тайнигаш хилар гучудоккхуш дIаязйина видео ю социалан машанашкахь яржийна. Дагестанерчу чоьхьарчу гIуллакхийн министарлло толлуш ду гIуллакх.


Ланер — Википеди\nЛанер (фр. Lanhères) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Гранд-Эст регионехь. Коммунан департамент — Мез. Дозанашца йу Бешам, Буенвиль-ан-Вуавр, Бюзи-Дармон, Рувр-ан-Вуавр. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Ланер&oldid=6862074»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2021, 20 октябрь, 13:22.


Бели Ключ (Кошкинан кӀошт) — Википеди\n54°02′30″ къ. ш. 50°44′43″ м. д.HGЯOL\nБели Ключ (Кошкинан кӀошт)\nоьрс. Белый Ключ\nБелый Ключ картан тӀехь\nБелый Ключ (оьрс. Белый Ключ) — Российн Федерацин Самаран областан Кошкинан кӀоштан юкъа йогӀу эвла.\nБахархойн дукхалла 10 адам леррана 2010 шарахь.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Бели_Ключ_(Кошкинан_кӀошт)&oldid=4419164»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2020, 11 январь, 19:03.


Ульдемолинс — Википеди\n41°19′21″ къ. ш. 0°52′34″ м. д.HGЯOL\nSergi Méndez Romero[d]\n38,2 квадратан километр (2016)\n▲398 стаг (2020)\nУльдемолинс картан тӀехь\nУльдемолинс (кат. Ulldemolins) — Испанин Таррагана провинцин муниципалитет.\nМуниципалитетан майда — 38,2 квадратан километр (2016). ХӀордан сизал локхалла 650 метр. Дозанашца ю Виланова-де-Прадес, Корнуделья-де-Монсан, Ла-Морера-де-Монсан, Маргалеф, Жункоза, Побла-де-Сьерволес муниципалитеташ.\n269 стаг ↗905 стаг ↗1506 стаг ↘1479 стаг ↗1498 стаг ↗1596 стаг ↘1424 стаг\n↘1362 стаг ↘1289 стаг ↘1243 стаг ↗1247 стаг ↘936 стаг ↘875 стаг ↘869 стаг\n↘827 стаг ↘763 стаг ↘699 стаг ↘671 стаг ↘604 стаг ↘585 стаг ↘517 стаг\n↘444 стаг ↗491 стаг ↗494 стаг ↘484 стаг ↗490 стаг ↗508 стаг ↘493 стаг\n↘473 стаг ↗481 стаг ↘470 стаг ↘449 стаг ↘434 стаг ↗435 стаг ↘412 стаг\n↘404 стаг ↘401 стаг ↘395 стаг ↗402 стаг ↘396 стаг ↗398 стаг\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Ульдемолинс&oldid=5239176»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2020, 25 октябрь, 17:21.


Чеченская — Хаз чу к1ант1а юла аьлча. Kygo — Happy Now ft. Чеченская песня Тамара Дадашева Хьан хазачу б1аьргаша New Make It Nasty Dance Mp3. Цу хьан хазчу б1аьргаш чу. Красивая чеченская песня — Хаз сунна. Чеченская народная — Вел Хаза.\nA [Official Music Video]. Eziz Watan Aydymy Mp3. Mirzabek Xolmedov Sigir Mp3.\nАсхаб Вахарагов Хьан хазчу б1аьргашчу New Lauren Daigle — The Christmas Song. Ойлане дикачу б1аьргашца тийна, Корах чу беттаса хьоьжу. Асхаб Вахарагов хьан хазчу б1аьргашчу.\nЭсалччу Алиева — Хаза б1аьргаш New [M95]. На нашем музыкальном сайте вы можете бесплатно прослушать и скачать любимые, новые и популярные mp3 песни в хорошем качестве. Каким вы представляете будущего мужа или жену?\nБесплатно Чеченская песня Хьо Йоцуш Со виси mp3. Башня из слоновой кости Mp3. Аюб и Аида Хьан хазчу б1аьргашчу даимна хьоьжар ю. Kevin Gates — M.\nNicki Minaj — Good Form ft. Наша поисковая система найдет любую песню. Julia Michaels [Official Audio].\nPorra Casa Cordoba Mp3. Бесплатно ма хьежа хьо соьга mp3. Фатима Б1арнашчу — Хьан хаза б1аьргаш M Eminem — «Kick Off» Freestyle. Быстрый поиск любой композиции! На нашем сайте вы можете прослушать и скачать музыкальные композиции в mp3 бесплатно.\nБесплатно Саламбек Тайсумов Ма хьежа хьо соьга Чеченский и русский текст mp3. Женская мастурбация Nixelpixel Monki Monkifesto Mp3.\nХьан Хазчу Б1аьргаш ЧУ Gesaffelstein — Reset Official Video. Чеченская песня Хазчу Б1аьргаша 1ехира Со скачать mp3.\nБ1аьстенан хьаннаш сенъелча, Заз доккхуш бошмаш тоелча, Гиний хьуна Шен дашо з1аьнарш яржийна, Малх хьаьжча дуьне къагийча? Асхаб Вахарагов Хьан хазчу б1аьргашчу New Can T See Mp3.\nБесплатно Чеченская песня Хьо Лела Некъаш mp3. Бесплатно Чеченская песня Ма Хьежа Шийла mp3. Make It Nasty Dance Mp3.\nБесплатно Чеченская песня Ма Хьежа Шийла mp3. Д1ахьоду, чехкачу бераллехь санна, Декхначу дийнахь а, беттасин буса. На нашем сайте вы можете прослушать и скачать музыкальные композиции в mp3 бесплатно.\nNext story ERKIN XUDOYQULOV MP3 СКАЧАТЬ БЕСПЛАТНО\nPrevious story ЯМБУРГ ПЕДАГОГИЧЕСКИЙ ДЕКАМЕРОН СКАЧАТЬ БЕСПЛАТНО


ГӀалмакхойн Автономин Советски Социалистически Республика — Википеди\nГӀалмакхойн Автономин Советски Социалистически Республика\nгӀалм. Хальмг Автономи Советск Социалистическ Республик\nЭлиста, Каспийски, Городовиковск\n271 эзар адам\nгӀалмакхой, оьрсий кхин а\n75.9 эзар. км²\nГӀалмакхойн Автономин Советски Социалистически Республика (ГӀалмакхойн АССР, гӀалм. Хальмг Автономи Советск Социалистическ Республик) —РСФСРн административно-мехкан дакъа, 1935—1944 а 1958—1990 а шарашкахь.\nКоьрта гӀала — Элиста.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=ГӀалмакхойн_Автономин_Советски_Социалистически_Республика&oldid=883812»\nХӀокху агӀон тӀаьххьаралера хийцам: 2015, 5 ноябрь, 09:59.


Циски, дехкийи — Сердало\nШурий xIaнгe тIapa тIoa баъарах эгIазъяхача цIен-нанас, йийтта аракхессад циск. Ший лазача дегIага ла а дувгIаш, горанга чу дагIаш уйла яьй циско: «Кхы-м доадергдац аз, хьона, уж мискаш дехкий. ГIулакх а мича хетт укханна-м, аз ше царех лораярах. Ховргда-кх хьона хIанз, цар хье хIаччий мишта йоакх».\nДIахьажача бедда бода дахка бIарга а байна, кхайкад циск:\n– Жи, хьабел хьай со долча, сона безар хьо цхьан гIулакха.\n«Айяхь, дIадиллахь сона, Дала лораболба со хьона тIабоагIача балийх!» – аьнна, циска кхайкарга юха ца хьожаш, къакъ, аьнна, баха ший Iypгa чу ийккхаб дахка.\nКIийленна даьгIа-даьгIа, лора а баь, арабаьннача гIолла, лаьцаб цо дахка.\n– ЛадувгIалахь!.. ГIойя, дерригача дахкашка со кхайк боккха а, зIамига а ца къасташ, хIанз денз мaшар ба вай, вIаший къинтIера довлара хьадувла а йоах вайга, аьле, хьагулде дехкий, – аьнна, дIахийцаб из циска.\nБедда бахача цо, укхаза а, дIа а, хьалла а, Iоа а – массанахьа а дахкех дIатехад циско шийна тIадилла хабар;\n– ХIанз денз машар ба вай, вIаший къинтIера довргда вай, хьагулле йоах вайга циско!\n3Iамига дехкий гIоздаьнна, ловза лилхад… Доккхий нана-дехкий цецдаьнна, вIаший бIарахьежача дагIийсад…\n– Довла хIаьта, довла, гIo вай, хьажа вай цо фу йоах, ер а хьа ма хийцабий цо, бакъ хила а мег из-м, – аьннад цхьан дехко.\nЦу горанга чу хьагулдала доладеннад дехкий. ДоккхагIа дараш гаьно, агегIадараш циска юхехьо, Iохувша даьннад дехкий. Цхьа дола кагийдараш, геттара айхьаза даьнна циска цIогаца ловза доладеннад. Мишта дола-хьогI ер, аьнна, хьалхашка а баьнна зем баккха эттачоа, циско кертах тIод хьокхаш хиннад.\n– Хьайла укх наьха аьладит, даьра яц укхан-м, ира меттале е аьрхIа а, мIараш – оалаш хиннад циско хьаьстача дахкилга.\nЦарел тIехьабисаь цхьа дахкилг, хала астагIа а лелхаш, бена хьаэттаб. (Тхьовра цкъа Iypгax чуэккхаш циско тессача мIаро яьча човнах астагIа баь хиннаб из). HaIapa caнaгIa тIа этта ай а бенна, хьалчухьажаьб из цискагахьа.\n– Дьара дац ер-м хIамма а хувцаденна, тхьовра ше хиннар да-кх, дилла ший хинна боагаш бIарг а, овраш санна дIадагIа мекхий чеш а тIехь – аьннад астагIча дехко. – Даьра бац со-м укхаза Iе раьза, – аьнна, дIаийккха шийна ма могга баха Iypгa чу ийккхаб из.\n– ХIанз дерригаш а гулденна даьннадий шо? – хаьттад циско, дегI хьоадеш, тоссадала тIодаш тIа нийс а луш.\n– Дерригаш а гулденнад – аьннад цхьан дехко.\nIотоссаденна даха наIара санагIа тIа а даьнна, эгIазе, цIимхара бIара а хьажаь аьннад циско:\n– ЭхI, сабар делаш, диц а даьра деннадар со-м… Вай-м даьра да къоастаде дезаш цхьаькха хIама а… Сабар, сабар… дехе ма хьовза, даха моттиг яц шун-м. Айя, хьаьр кIийле йизза Iоиха дадаш фийгаши, буртигаши доллашехь футтаройна, лаьжгаши, галеши дохаду-кх цар, яхаш истий ба шоана-м чIoaггIa латкъаш.\nТIаккха чуийнад циск дахкех дорх яккха.\n← Яь чIоагIо кхоаччаш чакхъяккхар


Краково — Википеди\n53°35′44″ къ. ш. 50°51′14″ м. д.HGЯO\nКраково картан тӀехь\nКраково (оьрс. Краково) — Российн Федерацин Самаран областан Краснояран кӀоштан юкъа йогӀу эвла.\nБахархойн дукхалла 31 адам леррана 2010 шарахь.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Краково&oldid=3352280»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2019, 29 сентябрь, 01:34.


Нохчийчоь -- Лермонтовн театрна хьалха, Соьлж-ГIала, 20Тов2012\nДеношкахь нохчийн матте гочйинчу Лермонтов Михаилан байтийн жарга арахецна Соьлж-ГIалахь. Дуккха а ю вуно хаза гочйина байташ, амма ю ледаранаш а...\nНохчийн исбаьхьаллин литературана, къаьсттина байталлина дика тIеIаткъам биначех ю Лермонтов Михаилан кхолларалла. Говзанчаша билгал ма-даккхара иза хаало Мамакаев Iаьрбин а, Гадаев Мохьмад-Салахьан а, Сулаев Мохьмадан а, Сулейманов Ахьмадан а кхечеран а кхоллараллехь.\nЦундела лаа дац сийлахьчу поэтан 200 шо кхочучу шарахь цуьнан ирташ тIехь йолу жарга нохчийн маттахь араялар.\nИ хIоттийначу Минкаилов Эльбрусан а, редактаро Сумбулатов Денис а цу тIехь зорбане даьхна иттех авторий гочдарш: Саидов Билалин «Вайн заманан турпалхо», Гадаев Мохьмад-Салахьас гочйина поэма « Мцыри», Мамакаев Iаьрбис нохчийн матте яьккхина «Измаил –Бей» поэмин кийсак, ишта кхин дIа а.\n"Метехи-гIап", Лермонтовс диллина сурт\nЛермонтов Михаилан хатI, кIоргалла кхета а еш, нохчийн меттан таро-шорталла а гойтуш, кхиаме гочдарш динчех лара богIу Сулейманов Ахьмад а, Сулаев Мохьмад а, Абдулаев Леча а, Хатаев Хьусайн а. Цу могIарера ю Сулаевн «Сагатло, сахьийза..»\nСагатлдо, сахьийза! Куьг кховдо стаг а вац,-\nСа бIарздеш, хьовзийча воно…\nТкъа безам?..Цунах а бухабиса пайда бац:\nШераш дIаоьхий-ца-и шераш къона!\nТкъа мила везар ву? Цхьана ханна -дош и дац.\nГуттар-х йиш яций-ца веза…\nХьо вухахьаьжча а, хиллачун лар а яц,\nМел дайнарг ду цигахь деса.\nСулейманов Ахьмадан гочйинчу Лермонтов байташлахь вуно дукха ю оригиналана герга а хеталуш дика язйинарш. Царех ю хIара «Кавказ» байт юкъара кийсак а.\nХIара дуьне-м сан дагах ца кхетта хир ду…\nДуьненна-м ца оьшу вайн буьрса дегнаш!\nКъайленах дуьзначу дуьненан кийра\nКхочур дац уггар а сирлачун бIаьрса.\nСан боде. КIоргачу дагна яц хийра\nСийлахьчу Кавказах еш йолу ойла.\nСан дагчохь гIеллур бац хьох болу безам!\nМиччхьа а со хьан ву! Хьан ву со даим!.\nСулейманов Ахьмадан гочдарш хьахаделччара аьлчи, тоьллачарех лара йогIу цуьнан «ГIалгIазкхийн аганан илли» а, «СагIадоьхург» а, «Суо цхьалха буьйсанна со араволу» ишта кхин а дуккха а.\nГусаран Лермонтов Михаилан сурт\nЛермонтовн ирташ тIехь нохчийн маттахь араяьккхинчу жарги тIехь, бIаьрса а, лерса а йийсаре деш, екачех ю Абдулаев Лечас гочйина байташ. «ХIорда-кема», масала.\nДIо кIайн гата хIордан –кеман\nКъеста сенчу дахкарлахь…\nЦо хIун лоьху цIенна генахь?\nЦо хIун дитна генна цIахь?\nХIорд, тIулг боьлу, мохо лоькхуш\nЧардакх сетта, цIийза и.\nХIан-хIа, цо я ирс ца лоьху,\nЯ ирсах ца уьду кхин.\nСенчу хи тIехь маьрша доьду,\nДашо малх бу хьоьжуш тIе.\nТкъа тем боцчу цо дарц доьху.\nДорцехь хуьлуш санна тем.\nСхьагучу суьртехь гочдарехь хIетал-металш дац Абдулаев Лечин садууш. Уьш гочдарш ду ала хала а долуш ешало дукха хьолехь цуо ненан матте ерзийна байташ:\nСо цхьа-цхьалха гIоттий новкъаволу,\nДахкарлахь дIаIуьллу гIорза некъ;\nДалла муьтIахь арено ладоьгIу,\nСеда бу цхьаъ дуьйцуш седане.\nСтиглахь ю цхьа Iийдан исбаьхьалла!\nСенчу нуьрехь лаьтто наб йо шен.\nСатийсарна ю-те сиэхь и хало,\nЯ цхьа хилларг дагахь долу –те?\nХIума дац ас кху дуьнене доьхуш,\nЮхахьаьжна я тIехиндерг гуш.\nПаргIато ю,синтем бу ас лоьхург,\nТхьовса хьаьгна, ваха виц а луш», ишта кхин дIа а.\nКхеташ ма-хиллара нохчийн матте яьхна Лермонтов Михаилан байташ ерриш а даладелла ю бахар бакъдолчунна гена ду.\n"Кавказ", Лермонтовс диллина сурт\nЦхьаерш,ма-дарра аьлчи гочйина, уьш дIахезча 200 шо хьалха дIакхелхина байтанча, денвелла, девне вала, кошара гIоттур варий те аьлла ледара а, оригиналана бIоста нислой те аьлла, гена а. Масала Ахматукаев Адама гочйина:\n«Iодика йойла хьан, Россия,\nЛех элех буьзна боьха мохк.\nДIаIе мундираш сирла, сийна,\nДIаIе хьо, царна муьтIахь халкъ!».\nКхеторхьама аьлчи гочйинарг ю «Прощай немытая Россия, страна рабов,страна господ». Изза байт нохчийн матте яьккхина исбаьхьаллин литературехь вахчавеллачу Кусаев Iадизан а:\n«Боьха Росси, марша Iойла!\nМохк хьо элийн, мохк хьо лайн!\nСийна духарш кхин ма гойла,\nХьо къам царна тешамен».\nАла дашна уьш санна «эшаме» байташ кIезиг яц оццу жарги тIехь. Сан лаам а бац, я со охIла а вац церан мах хадо. Ас и бакъо дIало махкахь дика вевзаш волчу байтанча-гочдархочуьнга Хатаев Хьусайне.\nХьусайн: « И болх дукха лерина бан безаш бу. Лерина ца бича, цхьа тамашена, беламе нислуш меттиг а йогIу. Масала оцу цхьаммо бах: « Iодика йойла хьан Россия». Цкъа делахь нохчаша Россия ца олу Росси олу. Кхечанхьа боху цуо «лайн, элийн боьха мохк». Ахь мел чIогIа ойла йича а, мел чIогIа кIаргвелча а хьо дуьхе кхуьуш верг хIун ду?\nГIаддайна, гIорасиз мохк бохучу маьIнехь аьлла ма ду цо «немытая Россия». Цо ишта аьлла ма дац и юьхь йилна а йоцуш, юьхь йилаза хIунехдинарг бохург ма дац иза. Са-м и дийца Iалашо а яц. Ас-м и болх ша и болх буй и лерина беш ца хилча хуьлуш болу, хила тарлуш болу пайда буй и пайда ахь лачбоккху».\nНохчийн маттахь зорбане яьхна Лермонтов байташ йовзийтар оха дерзадо Хатаев Хьусайне ша гочйина «Ма теша» байт а йоьшуьйтуш.\n"Дагестан", Лермонтовс диллина сурт\nХьусайн: « ХIун Iалашо йолуш язйина Лермонтовс и байт ала лаьа суна. Сан кхетамехь цо хьо яздан дагахь велахь ма язде боху цо. Стенна бах цо? Цо хьан дог оьцуш, нахера баркалла а долуш, ца дерза а там бу бах хьан къахьегар. Цундела IадIе бах цо. Оцу маьIнехь, и некъ атта а хеташ, хьенех, хьо цу новкъа волуш велахь IадIе бах цо.»\nМа теша,ма теша, сатуьйсург къона,\nКхера сингIаттамх хьо, чевнах санна…\nАхь цуьнца стиглара къайле ма леха.\nИ цIий ду, гIора ду, дегIехь дерг шортта!\nIанадай дIаьвше мутт, хьо ваха хIотта!\nТкъа нислахь хазачу, башхачу хенахь\nДIаделла тийначу хьайн синан хьоста,\nЦа девза, ца гина, ахь кхаьбна генахь,\nАьхначу аьзнийн зов мерзачу костан!\nБиталахь и зевне мукъамаш цунна,\nКъорвоьлча хьо санна, кеп еш ца хеза,\nШерачу байтаца, шан дашца,хьуна,\nКхеталур дац церан маьIна тIех деза.\nСтенна веза Лермонтов нохчашна?