«Халкъан Телевизион» башха халкъе ладугΙуш а хир яц\nОьрсийчоь -- Путин Владимира халкъаца теле-тIай дIахьочу юкъанна, телевизорна хьалха ловзу бер, Рязань, 15Деч2011\nМедведев Дмитрийс шинарий дийнахь омра арахецна Оьрсийчохь халкъан телевизион кхолла къастош. ТΙедогΙучу шеран хьалхарчу дийнахь болх бан йолаяла езаш ю и керла информацин а, кхетош-кхиоран а хьоста. Муха хила там бу кхуллуш йолу телевизион, хир дуй цуьнан хатΙ шен цΙарца догΙуш? И хаттар хΙинцале шуьйрра дийцаре даьлла нахалахь.\nМассех бутт хьалха Болотная майданахь кхоллабеллачу кΙайн боламо декхаре дина Оьрсийчоьнан Ιедал политикехь шатайпа камаΙарш хьекха – Ιедалан хатΙ кач а деш, мукъ буьйнара а ца болуьйтуш. Харжамашкарчу харцонаша айбинчу могΙарша балхочу баланийн бухахь долчех коьртаниг дара пачхьалкхехь демократи яцар, Ιедалца ца йогΙу оппозицин ойла Кремлан векалша дΙалекъош хилар. Цунна делла жоп ду Медведев Дмитрийн хΙара омра – «Халкъан телевизион» кхоллар.\nБакъду, омра дешначу говзанчаша, хуьлда уьш политикаш я журналисташ, шеконе дуьллу телевизион пачхьалкхера сурт-хьал, нехан дог-ойла ма-ярра, бакъдерг шен басахь гойтуш хуьлийла ду бохучух.\nМоскох Экономикан Лакхарчу Школехь медиакоммуникацийн факультетан декан а, Маршо Радион эксперт а ю Качкаева Анна. Цо иштта йовзийтира шен шеконаш.\nКачкаева : «Кхеташ хΙума дац, иза хила ма езза халкъан телевизион яцар бен. Низам дац арахецнарг, омра ду. Коьрта редактор президента хΙоттош ву. Цу тΙе, ша цхьамма. Хьал а, урхалла а лелор, церан тергояр дакъошка декъна ду. Кхеташ дац, инарла директор президента шеггара хΙоттош хилча, хьанна хьалха иза жоьпаллехь ву. Терго еш, парламентерчу Юкъараллин палатано хаьржина кхеташо хир елахь, муьлш хир бу цу юкъахь? Ма-дарра аьлча, халкъах телевизион херъяр, цхьа гΙатташ хΙиттийча санна ду. Цундела, суна хетарехь, мила хΙоттор ву коьрте, мила хир ву кхеташонехь, хьан, муха къастош хир ю теманаш бохучух доьзна ду хир ю и халкъан телевизионах тера я хир яц».\nТΙаьххьарчу шерашкахь Оьрсийчоьнан телевизионех, пачхьалкхера дахар гойту хьоста йолчуьра а евла, нехан самукъадоккху хьоста хилла. Оцу хьолах нах шаьш а боьлла шайн дукхаллехь. Амма оьшу, нахах шен кхетам а болуш, эшначохь Ιедалера юьйлу муьлхха а харцо эша а ялур йолу халкъ дар. Оцунна лерина хила а еза халкъан телевизион, и баккъала а халкъан елахь, аьлла хета Качкаева Аннина.\nКачкаева: « Нагахь санна халкъан телевизинан адамех пачхьалкхан бала болу нах бан Ιалашо елахь– ткъа иза иштта хила дезаш ду – тΙаккха оьшуш дац юхахьежа, муха бу нехан юкъара лаам, бохуш – бакъду, нахана самукъадоккху хΙума деза. Иза и телевизион еш болчийн хьажамах дозу. Ткъа пачхьалкхо, мел хецна а, дΙахеца еза шегара архаш, и кхета еза и шена пайде дуйла.\nПрезидента хΙоттош куьйгалхо а волуш кхуллучу телевизионах олийна дац халкъан телевизион. Болуш болчу хьаькамийн карахь юьсуш йолчу оцу телевизионах хир яц вай сатуьйсу маьрша хьоста, элира деношкахь вевзаш волчу тележурналиста Познер Владимира а.\nПознер: «Халкъан телевизион, и хΙун ю? Иза я Ιедалх а, я рекламах а йозуш йоцу телевизион ю-кх. Стенна ца теша со цунах вуьззина? Иза политика шен буха тΙера дуьйна дΙа хийцар ду. Дерриг ма-дарра а дуьсуш, хуьйцийла дуй ас юьйцу телевизион? Со шек ву оцу тΙехь. Иза дерриг а эрна ду ала ца воллу со. Сан хаттар ду. Медведев дΙавоьдуш волу президент ву, вогΙуш керла президент ву. Ткъа цунна муха го?»\nПознер Владимира хΙоттош долу хаттар ду дуккха а политикийн, журналистийн дагахь, багахь. ЦΙока-м лаьхьано а хуьйцу хΙора шарахь. Амма амал ца хуьйцу. Оьрсийчоьнна оьшург амал хийцар ду, боху маршо йоцчу телевизионашкара дΙа а ваьлла вехачу Познера.\nХалкъан телевизион кхуллур ю Оьрсийчохь


XXS XS S M L XL 2XL 3XL 3XL+ 4XL 5ХL 6ХL 7ХL\nФОТО ВЕЧЕРНИХ ПЛАТЬЕВ ВЖИВУЮ ❤\nФОТО СВАДЕБНЫХ ПЛАТЬЕВ ВЖИВУЮ ❤\n❤ ПРИМЕРКА РАБОТАЕТ С 07.00.-22.00. БЕЗ ВЫХОДНЫХ (ПО ЗАПИСИ)❤\nПудровое блестящее вечернее платье с рукавами\n4 545 грн\nМятное вечернее платье миди для мамы жениха\nПлатье миди для мамы невесты, цвет голубой джинс\nГрафитовое вечернее платье с рукавами длины миди\nАтласное свадебное платье с V образным декольте\nКороткое вечернее платье с блеском цвет лаванда\n3 545 грн\nСвадебное или вечернее платье с шифоновой юбкой\nШифоновое свадебное или вечернее платье для беременных и обычных невест\nКрасивое свадебное платье бохо с нежными рукавами\nЗолоте коротке плаття для весільної мами\nЗолотое вечернее платье с рукавами\nШифоновое свадебное платье с рукавами в стиле бохо\nБлестящее свадебное платье с чашечками и бантиками\nСрібне коротке плаття для мами нареченої\nБлестящее золотое вечернее платье в пол\n4 045 грн\nКороткое вечернее платье пудрового цвета для мамы жениха\n3 695 грн\nПоказано с 1 по 18 из 355 (всего страниц - 20)\nhttp://irdress.com.ua/ - интернет магазин, платье в котором, независимо от модели, сделает свою обладательницу звездой.\nDonna Roza © 2012-2021. All Rights Reserved.


Нохчийчоь -- (аьр-аьтту) Театран, кинон актриса, Оьрсийчоьнан хьакъйолу артист Гичаева Раиса, театран, кинон актер, Оьрсийчоьнан халкъан артист Дудаев Муса, Нохчийчоьнан хьакъйолу исбаьхьаллин белхахо Берсанукаева Хеда, Соьлж-ГIала, 2005 шо.\nДенлуш ю Нохчийчохь театр\nЦундела аьлла немцойн философо, драматурго Шиллер Фридриха 18-гIа бIешерачохь театран мах хадош хIара дешнаш.\n«Кхело таIзар доцуш дуьтуш долу эзар сакхт гездоккху театро, низамо хьахош а доцу эзар дика а хьоьху. Шайн маьттазчу бенара хаьла а доккхий, бакъдерг а, харцдерг а хIоттадо серлонна хьалха. Адамо хьоьгу бала, баржабой, гойту вайна. Вай вастаца нехан дахаре а дуьгий, мерзачу хишца бузу вайн бIаьргаш, кхиадо вайгахь доьналла, зеделларг».\nШиллеран заманахь, иза вехачу пачхьалкхехь, цо бохучуьнга ладоьгIча, бакъдерг ма-дарра дийца а, гайта а торуш хилла, цхьана заманахь нохчашлахь жухаргашна а санна.\nТкъа тахана ала а, гайта а бакъо пачхьалкхо еллачул бен ца лела. Оцу хьолаца лараяла а гIерташ схьайогIу Нохчийн театр.\n85 кхаьчна махкахь драмматикан театр кхоллаелла. Къам махкахдаьккхина 13 шо ца лаьрча, ца хеддаш, гойтуш, схьакхачийна цо таханене нохчашна дика девза васташ. 1928 шарахь Нохчийчохь интеллигенцина юкъара дешар Iамош хиллачу курсийн ладогIархочо Яндаров Мохьмада йиллина ларало театран сцена. Цо накъосташца цхьаьна гойтуш хилла ша язйина а, вежарша ШериповгIара - Назарбека а, Деналбека а, Элдарханов Iисас а, Бадуев СаIида а, Дудаев Iабдис а, Нажаев Ахьмада а, кхечара а язйина пьесаш.\nХIетахьлерчу Нохчийн театрехь болхбина актераша Татаев Вахас, Исаев Асета, Кагерманов Шамсуддис, Эльмурзаев Баудис, Ташухаджиева Асета, Ибрагимов ИсамаьIала, Горчханов Iусмана, Алхазов Тутас, Алхазов Iусмана, Алиева Тамарас, Батукаев Гарунa, Ташухаджиева Асета, Зубайраев ЯрагIис, кхин а дуккхаъчара – цIерш яьхна ца валла дукха хилла кху 85 шарачохь театран актераш.\n60-70-чу шерашкахь гоьбевллачех ю актерийн цIерш – Хамидов Iабдул-Хьамид, Мустапаева Хьулимат, Дениев Iаьлви, Багалова Зулай, Идаев Юсуп, Омаев Дагун, Дудаев Муса, Азаев Хьамид, Радуева Зура, Джамаев Iимран, режиссераш Солцаев Мималт, Хакишев Руслан …дуккха а дукха.\nНохчийн сценашкахь хилла иттаннаш чуьра а, арахьара а васташ. Театрна белхаш язбина иттаннаша яздархоша а.\nШи тIом лаьттинчул тIаьхьа, тахана а чолхаллера яьлла йоцчу Нохчийчохь хIун хьолехь ю театр?\nИ хаттар Маршо Радионо дира бевзаш болчу театралашка.\nНурадиловн театран коьртачу режиссеро Хакишев Руслана, ша могашвацарна, шен метта дош делира актерийн довш долчу чкIурах волчу гоьвалла вевзачу халкъан артисте Джамаев Iимране. Цо бахарехь, шен тоьлла зеделларг шордеш а, къоначу актерашна дIакхачош а схьайогIу театр.\nНохчийчоьнан халкъан артист Джамаев Iимран\nКъоначу театралех билгалбевллачех, тIекхуьучу чкъурах а дийцира Маршо Радиона халкъан артисто Джамаев Iимрана.\nЛермонтовн театрехь куьйгалхо а лаьттина, хIинца университетехь актеран факультетехь къона артисташ Iамош ву халкъан артист Марисиултанов Iела. Iилма, Оьрсийчохь, лаккхарчу дешаршкахь, мел гулдало гулдина шена Iелас. Кегийнаш Iамош велахь а, дийнахь-буса а театран дерриг а дахар ду цуьнан тергонехь.\nТеатран актер, Нохчийчоьнан халкъан артист Марисултанов Iела\nИштта 7-8 режиссер а кхиина кху шерашкахь. Уьш кхаа а театрехь а бу.\nМассо а вийцина ца валлал къахьегна ю нохчийн драматурги. Бух биллинчу Бадуев СаIидал тIаьхьа шолгIаниг бакъонца лору нохчаша Хамидов Iабдул-Хьамид шен цкъа а йицлойла доцчу «Бож-Iелица».\nТIаьххьара заманахь тоьлла Бож-Iелин васт ловзийначех ву веданхо, баккхийчу актерийн чкъурах волу Азаев Хьамид.\nМуха го цунна къона тIаьхье, кхачамболлуш хезий нохчийн мотт сцени тIехь бохучунна тIера долийра оха цуьнца къамел.\nМаршо Радио: "ТIаьххьарчу заманахь Бож-Iелин васт мелла а гергадалош, гойтуш, ваьллий цхьа а къона акктер? Ахь а ловзийна и васт, хьол тIаьхьа ваьллий цхьа а иза ловзадалуш?\nАзаев: "Цхьа зама хьалха, режиссер дийна волуш, дешна махка схьадеара актерийн цхьа чкъор, царехберш гIоьртира Бож-Iела керлачу вастехь гайта, Амма аьтто ца белира. Ца баьлла аьтто кегийнчийн а, Х1унда аьлча, "Бож-Iелица" мотт бу, к1оргга, Кегийрхошна ца хаьа оццул шера ненан мотт".\nНохчийчоьнан халкъан артист Азаев Хьамид\nМаршо Радио: Къоначу чкъуран нохчийн мотт муха хеза сцени тIехь, реза вуй хьо мотт хаарна?\nАзаев: "И хаттар даима лаьтташ ду, маттаца дерг. Меттан проблема театрехь даима лаьттина, мотт дика хуурш а бу, кIезиг хуурш а бу. Делахь а кхуьуш ду къна чкъор, театр байлахь юьсур яц. Ма хуьллу гIодан-м гIерта тхо даккхийнаш".\nМуха го махкара театр цигарчу вахархочунна, хьалха санна лой цо васташ, дагахь дуьсий уьш, кхачайой синна марзо? И хаттар делира оха театрца гергарло а долуш, ша а театралех кест-кеста яздеш а, киновасташ кхоьллина а йолчу киножурналисте Лакаева Залинига.\nЛакаева: «Нохчийн театр нехан дахарехь яц олийла дац. Бина белхаш театрша схьагойту, телеверсешца а гойту. Веъча, зал даима юьзина а хуьлу. Боьлхуш а го, боьлуш а го хьовсархой.\nСан театрца гергарло Дудаев Мусах айса филм йоккхуш тасаделира, иштта кхиболучех а документалан кино йоккхуш бевзира актераш. Церан дахар, лехамаш, лазамаш а бевза - уьш къоман проблемашка хьаьжжина бу.\nХьелаш, чоьнаш дика ю театрийн тахана, Васташ гойту замане хьаьжжина. Бакъду, наха даима ларйо театрехь нохчийн классика цунах хзьагна хуьлу нах даима а. Со-м реза ю театран балханна. Цхьа актераш хилла ца Iаш, ерриг а тобанаш ю къахьоьгуш, царна наха а, Iедало а баркалла ала а догIу".\nКъоманна а санна, театрна а бу тахана махкахь лела шатайпа политикан боламаш тIебозабелла лаьтташ. Маьрша вац актер шена ма-луъу, шена ма-гарра дуьне гайта а, васташ къесто а.\nДу театран сцени тIехь тахана бен лелийла а доцу васташ, ду цкъа а лийр доцурш а. Амма диллина ца лаьтта цхьа хьал, театр даиманенна ю, ткъа хьаькамаш богIу, боьлху. Коьртаниг, мел шена ца торучу хьелашкахь а болхбеш схьаеана театр, заманца ларабала гIерташ беха театралаш а.


Анктьервиль — Википеди\n49°31′54″ къ. ш. 0°38′05″ м. д.HGЯOL\n4,08 квадратан километр\n▼336 стаг (2018 шеран 1 январь)\nАнктьервиль (фр. Anquetierville) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Норманди регионехь. Коммунан департамент — Сен-Маритим. Дозанашца йу Сент-Арну (Сен-Маритим), Обервиль-ла-Кампань, Гран-Кам (Сен-Маритим), Туффревиль-ла-Кабль, Вилькье. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Анктьервиль&oldid=6665524»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2021, 1 октябрь, 22:36.


Углови (Удмурти) — Википеди\n57°01′49″ къ. ш. 52°54′58″ м. д.HGЯO\n143 стаг (2010)\n94 250 847 005\n94 650 447 111\nУгловая картан тӀехь\nУгловая (оьрс. Угловая) — Российн Федерацин Удмуртин Якшур-Бодьян кӀоштан юкъа йогӀу эвла.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Углови_(Удмурти)&oldid=2437175»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2017, 29 декабрь, 15:51.


Сумы (UA) — Казахстан (KZ)\nКиев (UA) — Караганда (KZ) ~ 1751 км\nСвесса (UA) — Рудный (KZ) ~ 2426 км\nКропивницкий (UA) — Нур-Султан (KZ) ~ 3428 км\nтехника (длн=2,5м шир=1,5м выс=2,5м)\nПесочин (UA) — Нур-Султан (KZ) ~ 3180 км\nплёнка на паллетах (длн=1,2м шир=0,8м выс=1,85м)\nЖитомир (UA) — Костанай (KZ) ~ 2828 км\nзапчасти , Кол. машин: 2 (длн=13м шир=2,45м выс=2,8м)\nСтоимость фрахта увеличена на 1500000 тнг\n7 500 000 тнг\nПолтава (UA) — Шымкент (KZ) ~ 6541 км\nампулы , Кол. машин: 2\nСумы (UA) — Шымкент (KZ) ~ 3329 км\nОдесса (UA) — Кызылорда (KZ) ~ 3559 км\nЛьвов (UA) — Караганда (KZ) ~ 4155 км


Эмоцин процесс — Википеди\nЭмоцин процесс, эмоцин феномен, эмоцин хьал, эмоци (схьадаьлла лат. emoveo — халахоьтийта, сахьийзадо), сленг. аффе́кт (схьадаьлла лат. affectus — шовкъ, сингаттам) — мукъам луш, гӀуллакх лелош йолу психофизиологин процесс (лелар, кхетар, ойла яр), гойту объектийн а, хьолан а субъектан маьӀна, са кхетар сагатдаран кепехь. Эмоцин процессашна юкъахь къастайо аффекташ, эмоцеш, синхаам, дог-ойла.\n1 Кхетаман маьӀна\n2.1 Аффекташ, эмоцеш, синхаамаш, дог-ойланаш\n2.2 Базан эмоцеш\n2.3 Додоновн классификаци\nКхетаман маьӀна[нисъе бӀаьра | нисъе]\nӀилманан юкъараллехь ду Ӏаламан эмоцин процессин шортта тайп-тайпана гарш. Юкъара тӀеэцна цхьа теори яц. Иза бахьнехь эмоцин процессан универсалан кхетам а бац, иштта яц уьш билгала йоху юкъара тӀеэцна терминаш а. Психологаша дукха хьолахь лелайо шуьйрачу маьӀнехь терминаш «аффект» а, «эмоци» а, амма и цӀераш оццуу хенахь лелош ю кхин готта кхетамаш билгалбохуш. «Эмоцин процесс» термин а, иштта яц юкъара тӀеэцна, амма цуо, муха елахь а чолхалла ца леладо.\nЭмоцин процессийн ерриг билгалонаш цхьа хӀума гайта гӀерташ йолуш хиларе хьаьжна ца Ӏаш, тайп-тайпана автораш билгалйоху оцу хиламан тайп-тайпана амалаш коьртачеран меттана санна. Иштта, масала, психологера гӀуллакх нийса дӀадолор кхоьллинчех цхьаъ волчу А. Н. Леонтьевс билгалйоху эмоцин процессаш иштта:\nЭмоцин процессашна юкъайоьду чоьхьара гӀуллакх нисдаран процессийн шуьйра класс. И функци цара кхочуш йо, субъектан Ӏаткъам бо объектийн а, хьолан а долу маьӀна гойтуш, церан маьӀна дахарехь кхочушдаран маьӀна гойтуш. Адаман эмоцеш кхуллу са гатдар там, там ца хилар, кхерам, озавалар, иштта кхин а, цара лелайо субъективан сигналашна тӀехьажоран роль. Уггаре атта эмоцин процессаш гайтина меженийн, леларан, секрецин хийцамашкахь, уьш ю дуьнен чу волу шелла реакцеш. Амма кхуьучу муьрехь эмоцеш бойу шен нисса инстинктан бух, оьцу чолхе амал, дифференци йо, кхуллу дуккха а кепара лакхара эмоцин процессаш: социалан, интеллектан, эстетикан, уьш бу адаман шен эмоцин дахаран коьртанаш.\nОцу билгалонехь акцент йо мах хадоран, эмоцин процессийн нисваларан Ӏаламна, ткъа иштта шалхе Ӏаламна: психикан а, физиологин а.\nЭмоцин областера американ говзанчо К. Э. Изарда кхин билгало ло:\nЭмоци — иза ю, синхаам санна сагатдешъерг [feeling], цуо мотиваци ло, нисдо, нийсачу хьаждо кхетар, ойла яр, гӀуллакх.\nКхузахь эмоцин процессийн мотивацин аспектан акцент кӀезиг ладаме яц, ткъа иштта кхин тӀе терго йохуьйту, эмоцин процесс син кхетамо гайтина хиларо сингаттамца. Иштта ган тарло, гӀуллакх нийса дӀадолорехь кхетар, ойла яр, гӀуллакхаш — коьрта элементаш ю гӀуллакхийн.\nИштта, эмоцин процессашца психологехь кхетайо психофизиологин процессех схьаевлла, кхин психикан а, физиологин а хӀоттам болу процессаш, цуо гойту субъектан цхьаьна хӀуман маьӀна, оцу маӀнаца догӀу вастаца нисдеш долу цуьнан лелар, ойла яр, кхетам. Син кхетамехь эмоцин процессаш гайтина тайп-тайпанчу сагатдаршца. Масала, кхерар. Психикан хӀоттам боцуш, цуьнан бу къегина гайтина физиологи хӀоттам (адреналин далар тӀекхетар, хьацар далар, юург ахьаран процесс лагъялар). Кхераро гойту цхьаьна хӀуманех субъектан боккъала а болу я хета кхерам, ткъа иштта кечйо меженаш кхерамах кӀелхьара яларан гӀуллакхе (ирло хаадаларш, тӀекхета дилхе догӀу цӀий). Оццу хенахь, масала, стресс, иштта психофизиологин процесс йолу, гучуйолу муьлххачу Ӏаткъамехь, цуьнан субъектан маьӀне хьаьжна доцуш, цундела иза эмоцин процессашна юкъа ца йоьду.\nКлассификацеш[нисъе бӀаьра | нисъе]\nТайп-тайпанчу талламхоша тайп-тайпана кхетайо эмоцин процессаш, тайп-тайпана церан классификаци а йо. Теореш ю (масала С. Шехтеран эмоцийн шина факторан теори), цхьаъ бен эмоци яц бохуш, ткъа цуо тайп-тайпана факторашка хьаьжжина, дан тарло иштта я вуьштта сагатдарш. Оцу теорешца классификаци ян хӀума а ца хуьлу.\nДукхаха болу малхбузан талламхоша, эмоцин процессаш Ӏамош, уьш цхьаъ йолуш санна хан йойу, тидам тӀебохуьйту юкъара законе хьаьжжина хиларна а, хиламан Ӏаламна а. Ишттачу талламхоша дукха хьолахь «эмоци» кхетам лелабо муьлххачу эмоцин процессашна, ткъа классификацин Ӏалашо арайолу церан белхийн гуранаш чуьра. Масала, К. Э. Изарда хета, 10 бух биллина эмоцин гулам хилар, ткъа ерриг йисинарш эмоцин процессаш го церан комбинацеш а, модификацеш а санна. Цундела, коьрта тидам цуо бо бух биллинчу эмоцешна, классификацех евллачарна ца бо.\nАффекташ, эмоцеш, синхаамаш, дог-ойланаш[нисъе бӀаьра | нисъе]\nОьрсийн психологехь шуьйра яьржина эмоцин процессийн классификацин практика аффекташна, эмоцешна, синхаамашна, церан психологин башхаллашна а, законе хьаьжжина дӀадахарна а. Дукха хьолахь дог-ойла а иштта къастайо ша лаьтта классе. ЖамӀехь хуьлу лахара классификаци:\nАффекташ — хенан йоца а, жигара а эмоцин процессаш, цхьаьна йогӀу цӀеххьана хиллачу меттаха валарца а, чоьхьара меженийн болх хийцабаларца а. Масала, кхерадалар.\nЭмоцеш — аффектел алсама еха а, кӀезиг жигара а хьолан субъективан маьӀна гойту эмоцин процессаш, амма ца гойту билгала объекташ шеш. Масала, сагатдар.\nСинхаамаш — аффектел алсама еха а, кӀезиг жигара а билгалчу объетийн субъективан маьӀна гойту эмоцин процессаш. Масала, хьагӀ.\nДог-ойланаш — дикка еха лахарчу жигараллин эмоцин процессаш. Масала, сахьийзар.\nБазан эмоцеш[нисъе бӀаьра | нисъе]\nДукхаха болу талламхой гӀерта, тайп-тайпана хьесапашца къастайо, олуш йолу, базан я бухан эмоцеш — аьлчи а адаман эмоцин дахаран ерриг дукхаллех вовшахкхета элементаран эмоцин процессаш. Тайп-тайпана талламхоша кхийдайо оцу эмоцийн тайп-тайпана испискаш, амма цхьаъ, юкъара тӀеэцнариг цкъачунна яц.\nФормалан моделашка ОСС кегайо 18 базан а, 4 чолхе а эмоцеш.\nК. Э. Изарда кховдийна базан эмоцийн лахара исписка:\nхьашто — карзахдаккхар;\nтам — хазахетар;\nгӀайгӀа — бала хьегар;\nоьгӀазалла — дералла;\nдог далар — дегазалла;\nцадашар — цаларар;\nкхерар — Ӏадор;\nэхь — эхьалла;\nбехк — дохкодалар.\nДодоновн классификаци[нисъе бӀаьра | нисъе]\nСоветийн психолога Б. И. Додоновс кховдийна эмоцин процессийн классификаци, цунна хетарехь, йоьзна йолу оцу эмоцин процессех адаман хьашташца:\nХӀора стеган, билгаладоккху Додоновс, бу шен «эмоцин мукъам» — хила еза а, гуттаренна йолу а эмоцешца адаман уггаре гергара амал гойту юкъара эмоцин агӀо.\n↑ Изард, К. Э. Психология эмоций = The Psychology of Emotions. — Питер, 2007. — С. 27. — 464 с. — (Мастера психологии). — 3000 экз. — ISBN 5-314-00067-9\n↑ Березанская, Н. Б., Нуркова, В. В. Психология. — Юрайт-Издат, 2003. — 576 с. — 5000 экз. — ISBN 978-5-9692-0465-2\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Эмоцин_процесс&oldid=4979187»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2020, 5 май, 17:17.


КОНДЕНСАТ НА ТРУБАХ - ЧТО ДЕЛАТЬ? - PLASTCOM GROUP\nРис. 1. Конденсат на трубах.


ГӀитсен — Википеди\nГӀитсен (фр. Ritzing) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ГгӀанд-Эст регионехь. Коммунан департамент — Мозель.\nДозанашца йу КигӀш-ле-СьегӀк, КигӀшноман, ЛонстгӀофф, МандегӀан, ГӀемелен.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=ГӀитсен&oldid=7826401»


Бадуев СаIид. Олдам (дийцар) - 2 Июля 2020 - СОЮЗ ПИСАТЕЛЕЙ ЧЕЧЕНСКОЙ РЕСПУБЛИКИ\nГлавная » 2020 » Июль » 2 » Бадуев СаIид. Олдам (дийцар)\nБадуев СаIид. Олдам (дийцар)\nИ дара буса ОлдагIеран гIеххьа сирлачу цIа чохь гIеххьа йогуш лампа а йолуш. Олдама, шен хьешаца нар тIехь жижиг-галнаш диина а ваьлла, шен гIайгIа хьеше ялхийча, цу хьешо, шен хебаршка ихина ши куьг шен йоцийчу маьхьсеш тIе а хьаькхна, элира:\n— Олдам! Ас цхьа хабар дийца хьуна?\n— Дийцахьа, Исраил, Олдама а аьлла, хьешо Олдамна хабар дийцира:\n— Мацах цхьа воккха стаг хилла боху хьаннашна ха а деш, хьуьна юккъехь шен гIеххьа цхьа цIа а долуш вехаш. Волу и воккха стаг цхьана сарахь, гIеххьа гуш са а долуш, хьуьна юккъе вала ша аьлла дIаволавелча, шен хIусмана дукха гена валале цунна хезнера сов Iаламат хазан, исбаьхьан озанца цхьа олхазар дека.\nЦу олхазаран хазачу мукъмах, иза хазачу эшаршца декарна, чIогIа сакъераделла, са а ца тохаделла, цу воккхачу стага и олхазар схьа а лаьцна, цунна цхьа бен а бина, цо и олхазар кхобуш хилла, иза шен воцуш ца тору накъост а хеташ.\nЦул тIаьхьа дукха зама ялале, цу воккхачу стеган сов хаза дехаш и олхазар дуйла хиинера цхьана доьзалхо ца хуьлуш, дуьненахь хIинца хьо санна, — аьлла, хьешо цкъа соцунгIа а хилла, юха а шен къамел дIадолийра, - дуьненчохь хьо санна, цхьана а хIуманах са ца кьералуш, цхьаьллиг цхьана хIуманах воккха ца веш волчу цхьана стагана.\nИ стаг ван а веана, боьхху мах а белла, и олхазар эцна цIа а даьхьна, цунна башха гур а бина, дийнахь а, буса а бохург санна, декачу цу олхазаре ладегIа хиънера. Цу стеган, олхазарх самукъа а даьлла, шен йоллу гIайгIа йицъеллера. Цу тайпана napгIaтваьлла даг тIера гIайгIа айаелла, коьртера бала бешна, и стаг цу олхазаран декарх чIогIа сапаргIатваьллачу меттехь, и олхазар кара кхаьчна кхо бутт кхаьчначу заманчохь, цхьана дийнахь учахь бIогIамах кхозучу олхазаре и стаггий, цуьнан зудий ладоьгIуш Iаш, цIаьххьана цу гурах тIам а хьакхалуш, чехкачу декарца и санна долу цхьа олхазар меллаша тIехъиккхича, гура чохь ца хаьддаш дека олхазар цу тIехъиккхинчу олхазарна тIаьхьа хьаьжжинчохь дисинера, иза цул тIаьхьа ца декаш сецнера.\nИ олхазар ца декаш ши кIира далале а, даьлча а, цу стага дехха дехнера цуьнга, декахьара, бохуш. Дехха хьистинера цо иза, массо а тайпана даарш хьалха дохкуш, вехха вилхинера из цунна:\n— Хьан декаро, хьан хазачу эшаро, хьан хазачу мукъамо сан кийрахь дукха хенахь дуьйна схьа лаьттина йолу гIайгIа яшийна дIаяьккхинера, цхьа кIеззиг бен буха ца юьтуш, и бухайнснарг а дIайолуш лаьттара сан, жима олхазар! Декахьа хьайн хазачу эшарца!.. ХIинца хьо ца декахь, хIинца ахь хьайн хазачу мукъамца хаза шок ца тохахь, бакъ ду-кх, сан кийрахь йисинчу цхьакIеззигчу гIайгIано, ахь дIаайина гIайгIа юха тIе а оьзна, со, тохара хьалха санна а, гIайгIанан хIорда юккьехь вуьтург хилар. Декахьа, олхазар! Toxaлохьа! ХIара дуьне дитар мел хала дуьйцу, иштта хала ду-кх гIайгIанашкахь хилар, - аьлла, и стаг холчухIоттарх, и стаг дукха велхарх, и олхазар, кхин ца декаш, цу стаге дистхиллера.\n— Суна ца хаьара, хьан сох сакъералойла, суна ца моьттура, хьуна сайх синкъерам баьллийла. Адамна хьалха суьлхьаналла бен доцу со, сох синкъерам баьлла хилла-кх хьуна. Сан гIайгIанах хьан кийрара гIайгIа ешна хилла-кх.\nХIа-хIан, со кхин хьуна декар дац, аса сайн гIайгIа хьуна кхин ялхор яц, тоьар ду масийтта баттахь сан 6Iаьргех ихна къаьхьа хин тIадамаш, хьан дегlax дулий, ч loгIачу мерзачу маларо санна, хьо вахийна кеп йина латтийча. Со хьан самукъадаккха гIерташ ца даьллинера хIинццалц, аса хьуна ялхориг сайн гIайгIа яра, хьоьгара орца доьхуш. Хьо цунах кхета воллуш а ца хилла. Суна и хуур дацара, тохара суна улло деанчу олхазаро сан гIайгIанах хьуна синкъерам баьллийла соьга ца хаийтинехьара. Цо соьга и хаа а хаийтира, со хьуна кхин ца декаш саца а сецна. Ца хаьара хьуна, со суьйранна, сайн кхаа кIopнина ижо а яхьаш, сайн бенчу деанчу заман чохь, бухахь сайн кIорнеш а ца карийна, шийлачу маьхьарца, цIеначу дагара дуткъачу озанца сайна орца доьхуш, декча, аса деттачу цIогIанах са а къераделла, со хьуна доьхкинчу хьуьнан хехочо со лаьцнийла? Ца хаьара хьуна, сайн кIорнеш куьйранан мара яхана теша, меца Iохку теша, чевнаш хилла Iохку теша бохуш, де-буьйса ца лоруш, сайна хуъучу маттаца, сайн долчу озанца и сайн доьзал лаха со маьрша дита бохуш, сан делхар дарийла?\nЦа хаьара хьуна, цу сайн доьзалшна со тIекхача маьрша дитахьара бохуш, хIинццалц доьлхуш аса хьуна ялхийначу сан гIайгIанах хьайн коьртера бала бешнийла? Кхин со хьуна декар дац! Кхин со хьуна доьлхур дац, кхин аса сайн гIайгIанах хьуна синкъерам ца боккху,— аьлла олхазар ца декаш сецча, цу стага и олхазар дIахецнера.— аьлла, Олдамна хабар дуьйцуш волу хьаша, цкъа соцунха а хилла, юха а вистхилира:\n— Цу тайппана, ахьа хьайн гIайгIа соьга санна, тIекхаьч-кхаьчначуьнга ялхаярх, хьуна цунах цхьажимма хилла а цхьана заманна синтем хилахь а, хьан цу гIайгIанах нахана синкъерам бер бу, нахана цунах белам хир бу... ХIунда? ...Хьуна хилла и гIайгIа, нохчийн Iадат бахьанехь, ахьа хаа а хууш, айхьа хьайна йина дела. ХIинца ахь и гIайгIа шайга ялхийча, нах кьайлах хьох боьйлур бу — «Хьенех, стаг хила дагахь Iадатехь догIург а дина, юха цунна дохко а ваьлла, хIинца тIекхаьч-кхаьчначу стагана воьлхуш лела, Делан дуьхьа мел хала ду-кх цунах стаг хила,— бохуш... Цкъа дийцинa ца Iаш, уьш, пхьоьханахь дух-духа иза дуьйцуш хьох боьлур 6у,— аьлла, шайга веанчу хьешо и къамел шега дичхьана, Олдам гуттар а гIелвеллера, иза гуттар а кIелвисна вогIура, и шега дийцар бахьанехь, шен гIайгIа муьлх-муьлхачу а стаге а ялхо а ца лууш, ялхийча, шена дикка синтем бер болуш санна а хеташ.\nОлдам кIоргерчу ойланаш чу вахана Iаш, цIаьххьана гIовгIа елира кху тогIи чухула когаш Iуьйра лакхара охьахьаьвдда догIучу берийн. XIapa цкъа меллаша и гIовгIа яьллачухьа дIахьаьжира, тIаккха охьахьаьвдда догIучу берех шен 6Iаьрг кхетча, доккха са а доккхуш, — да вала хьан дуьне, — аьлла, серийн кертах аркъал таьIира. И девдда догIу кхо бер шена тIехдолуш, леррина цаьрга хьаьжначу кхунна, шех хилларг дагаоьхура, кхуьнан даккхийчу Iаьржачу бIаьргех цхьабосса боккха шиъ хин тIадам буьйжира, xlapa ша Iаччохь бертаза вегавелира. Леррина берашка тIаьхьа хьоьжуш Iаш xlapa велхаран къурдаш дан велира.\nОлдамгIарна аьтту arlop гена доцуш лаьттачу жамIатан маьждиган кертахь — ОллохIу акбар! ОллохIу акбар! — аьлла, къена молла маьркIажан ламазана кхайкха волавелира, маьждиган кертал арахьа тIулгаш тIе а хевшина, нийсалла кхуьссуш санна, цхьабосса бIаьллаш тIе туьйнаш кхуьссуш Iан баккхий нах, кхойкхучу моллина тIаьхьа, дагахь ол-олург а олуш Iара. Дукха хан ялале молла а кхайкхина велира, баккхий нах а, вовшийн хьалхе а юьтуш, маьждиг чу буьйлира. Олдам а, уккал а таIийна, дIасхьа а ца хьожуш, веана царна тIаьххье маьждигчу тилира.\nЛамазера а ваьлла, шайн лохачу неIарехула шайн тишачу цIа чу ваьлла Олдам, — Сепият, мотт биллахьа суна, — аьлла, кора гIеххьа йогуш лаьттачу англин лампина улло а вахана, коратIера куьзганан бIаьрг схьа а эцна, цу чу хьежа велира.\n— ХIинца а могуш воцуш-х ца хиллий хьо? — олуш, хьалагIаьттина, тиша пазаташ тохкуш Iан Сепият хууш яра, сннгаттам бахьанехь Олдам хеназа къанвеллийла а, дено-дено бохург санна, и гIеллуш лаьттийла а.\nКуьзгана хьожуш лаьттачу Олдамна шен къежъеллачу ехачу юьхь тIера беха мара болчунна тIе а цIийбелла гора: юкъ-юкъа берцан буьртигаш даьхкича санна йолу шен шога юьхь а Олдамна кхохкийна гора, Олдам тховса дуьххьар хилла вацара могуш воцуш, xlapa шен гIайгIа дага а йогIий, цуьнан ойланаш а еш, шех леташ Iачу эаманчохь, цхьана муьлххачу а берах шен бIаьрг ма-кхийтти, Iадат бахьанехь ша-шена йина гIайгIа карла а йолий, хьере хуьлура, кхо шен айра доьллачу даккхийчу куьйгашца шен лекха хьаж къовлий схьа а лоций, хийла корта теIабора. Оцу меттехь кхуънан дегIax цкъа йовхо, тIаккха шело хьаьрчара, кхуьнан лекха дегI дикка маллора; дегIax ийзо долалучу пхенех могуш воцуш а хуьлий, кхо вужий де а, кIира а доккхура.\nИштта хиллера-кх тховса а Олдам могуш воцуш. Сепията, ехачу нар гIехь хьалабоьттина лаьттачу метта юкъара шайн цхьаъ бен йоцу йоккха гоь схьа а эцна, яржош нар тIе тесира. И тIетесча, цу гоьнах хилла делахь а, бухарчу кIайчу истангах хилла делахь a, гIеххьа ченан кIур кху чохь а гIаьттира.\nМотт биллина яьллачу Сепият а — Сискал схьа а яьлла лаьтташ-м ю, ца кхоллу ахь? — элира, охьавижа тIера хIуманаш дIа а яьхна, нара тIе волуш воллучу Олдама. — Ца кхоллу хIинца-ма,— аьлла, охьа а вижна, сийначу басмин юргIа шена тIеуьйзира цо.\nХIун гIайгIа яра техьа Олдам хеназа къанвинарг, цунна кест- кеста цамгар тухург?\nОлдам 25 шо кхаьчна жима стаг волчу заман чохь xlapa цхьаъ бен шен кхин доьзалхо цахиларна а, чохь кхин зударашха стаг цахиларна а, кхуьнан 60 шо кхаьчначу дас Элашбис кху Олдамна зуда ялийра, xlapa дегаза воллушехьа, кху юьртахь гIараяьлла йолу Забин Сепият. Шена и ялийча, шен дена дуьхьало а йина, нахала ца вала, Олдам, реза а хилла, IадIийра.\nСепият дог цIена стаг хиларх а, цуьнан хазаллех а воккхавеш, Олдама дикка хан дIаяьхьира. Сепият, юьртахь хаза ю а, дика йоI ю а бохуш, гIара ма-яллара карийра Олдамна а, цуьнан дена Элашбина а. Сепият, дехкийи цергаш а йина елаелча, беснеш тIе гIеххьа кIаьгнаш а хIуьттуш, йогуш горга юьхь а йолуш, хаза стаг ян а яра, цунна шен марда Элашби а вуно дукхавезара, Элашбина, шен кIант Олдам санна, Сепият а вуно дукхаезара.\nЭлашбис хIинццалц шен, цхьа Олдам воцург, кхин доьзалхо цахиларе терра, кхоаварна, эвла юккъе синкъерамашка марзвелла лелаш Олдам хиллехь а, хIинца Сепият ялийчахьана, иза чIогIа шен цIен тIе вирзинера. ХIинццалц шайн а шарахь цкъа бохург санна бен, дечиган ворда яхьаш воцу Олдам хIинца, xlopa денна бохург санна, дечиге а воьдара, дечиг ца дахьачу дийнахь, хьуьнах а воьдий, я коьчал яхьара, я мехах киране воьдура, шен яккхийра Iаьржа бугIанаш а южий.\nЭлашбис, Олдам шайн цIийнан дукъ схьалоцуш дIахIоттарх а, хIинцца ши шо хьалха еллачу шен зудчун меттана, шайн цIийнан нана хилла дIахIоьттинчу Сепиятах а чIогIа воккхавеш, дикка зама дIаехьира.\n...КIант вина дукха хан ялале Элашбис, уьстагI а бийна, молланашка чу а кхайкхина, цу кIантана цIе тиллийтира «Ваха» аьлла. Ца хаьа, молланаша и цIе жайни тIера эцар-цаэцар-м, делахь а и «Ваха» боху цIе Элашбиний, Олдамний, Сепиятаний йоккхуш хаза хетарал совнаха, и цIе, молланаша тиллар бахьана долуш, чIогIа сийлахь хеташ а бара, и цIе йолу шайн кIант дикка дукха вехар ву моьттуш а бара, «Ваха» бохучу цIеран маьIна «вахийта», «вехаверг» хеташ.\nЦхьана дийнахь, гуьйренан заман чохь, гуттар а ма-хиллара, кхехкачу гIабакхах цIа чохь гIотту Iаь санна, кху жимачу юьртан чохь къахь гIаьттинера. Xlopa цIийнах, тиша дарий, цIена дарий аьлла ца Iаш, юьрта юккьерчу доккхачу маьждигана уллорчу мокхачу хьуьжарх а тIехь, керчаш, хьийзаш, ирх оьхуш сийна, мокха а кIур бара. Маь-маьIIехь леташ хезаш жIаьлеш а дара. Накхаран тускарш санна, могIара лаьттачу цIенойн кегийчу корашкахула, Iаьржачу буса геннара хьаьжча гун ярмакан панаран серло санна, наггахь гуш йогучу лампанийн серлонаш а яра. Кху юьртан доккхачу хийистера пхиъ я ялх цIийнахь йогуш йолчу лампанашлахь цхьа лампа кьаьсттина сирла йогуш яра. И дара ОлдамгIеран цla, цу чохь товханахь хингалш дина а даьхна, дилина тIе гата а хьарчийна, Сепият уьш хIинцца цIa кхочу волчу Олдамна хьежош Iара, товхана хих буьззина боккха чуьйнан яй а оьллина. И яй оьллинера Сепията шен корта била а, кху чохь нар тIехь Iуьллуш волу Ваха лийчо а.\nОлдам цIa кхачаре хьоьжуш йолчу Сепията,— хье а велла,— Ваха лийчина яьлча тоьлу суна, и цIa кхачале. ТIаккха кхоно сайн корта а билина, охьайижа атта хир ду сунна, — аьлла, товхана чуьра чуьйнан яй цIенкъа юккъе хIоттийра, хи шел далар а хир, кхихкина кхачацадалар а хир аьлла. ТIаккха нар кIелхьара дечиган текх схьа а оьзна, хи шеллушехь, Вахина жимма коьртах хьожур ша, аьлла, Сепият, Ваха схьа а эцна, йогуш лампа лаьттачу кора кIел нар тIe а хина, Вахина коьртах хьажа юьйлира.\nОцу заман чохь дехьачуьра Элашби, сехьа Сепият йолчухула 6ен шен аравала йиш ца хиларе терра, гIумгIа а эцна, шен дагахь, Сепият Вахина юххехь хилахь, цунна эхь хетар ду-кх шех аьлла, Сепият йолчу агIop дIа а ца хьожуш, охьа а таьIна, чехка аравелира. Сепият, и шега схьа ца хьаьжнехь а, эхь хетта, шен карара Ваха охьа а вуьллуш, чехка хьала а иккхина, нар тIера охьайоьсира. Ваха велха озийра. Оцу заман чохь Олдам шен 6угIанийн ворданан гIовгIанца шайн уьйтIа кхечира, Сепиятна шайн ворданан кIезигчу гIовгIанех а хиира, цIа веанарг Олдам вуйла. Сепият цкъа Вахина тIехьаьдда. — Ма велхахьа, Ваха... ХIара-м сан дика бер дай, хIара-м сан хаза бер дай а, — аьлла, шен туьйдинчу кIархашца уьйтIа хьаьдира кIад а, гIел а велла цIа вогIучу Олдаман ворда дIахеца. Олдам а, ша хIинцалц шена дуьхьал Сепият мосазза ели чу ма-варра, хIинца а чу веаpа, шен эттIачу, белхан гIовтала тIоьхула дихкина гата дIа а достуш. Чуваьлча, ша схьа- даьстана гата нар тIе а кхуссуш, Элашби чохь волчу цIийнан жимачу коре а хьожуш,— Элашбина гой техьа? — аьлла, меллаша веана, воьлхуш Iуьллучу Вахина тIе а хIоьттина,— Стенна йоьлху хьо, тодакх?.. Стаг хир яц хьох….яц дера…— аьлла, меллаша Олдам вистхилча, Вахас шен велхар алсамдаьккхира. Олдам, юха а цкъа шайн юккъерчу коре а хьаьжна, меллаша Ваха схьа а эцна, Сепият йолчу вига дагахь аравала дIаволавелла, неIаре кхачале, уьйтIара чувогIу Элашби кху шайн лохчу неIарехула чехка чувелира, карахь Ваха а волуш Олдам гича, иза цIаьххьана юхаиккхира. Олдаман дегIах, стелахаьштиг кхетча санна, цIе елира, шен дена ша, кIант а керахь гича, цо, Iаьржа бIагор а хьаьвзаш, шен карара Ваха, ша кхуссу, ца кхуссу ца хууш, цхьана arlop охьакхоьсира. Ваха цIенкъа юккъехь тIера Iа а оьхуш лаьттачу чуьйнан е чу вуьйжира. Цуьнан шийла мохь белира. Олдам, кхоьссина хIума санна, араиккхира. УьйтIахь ворда дIа а хецна, божал чу йохка 6угIанаш лаьхкнна йоьду Сепият, цкъа а ца хезначу тайпана шена Вахас мохь хьоькху хезча, чуян дагахь схьахьаьдира, амма, ша санна, Вахин мохь а хезна, чухьаьдда волу Элашби а гина, Сепият юхаиккхира, Элашби цIа чу ваьлча, шайн чохь хилларг хIун ду ца хууш, кийра ша биллина Сепият, меллаша шайн уча а еана, корехуда чу хьаьжира, тIаккха Сепиятана гинарг ма гойла цхьана а беран нанна, цуьнан хилла дог ма хуьлда цхьана а беран ненан. Сапиятана шена тIаьххьара 6Iагор хьаьвзаш гира, чуваьллачу Элашбис, мас дIаяккха кечъян довхачу хи чу а Iоьттина, схьайоккху котам санна, чуьйнан е чохь довхачу хин кийрахь наггахь мохь болуш Iуьллу Ваха хьалавоккхуш. Сепияте и ца ладелира, иза, кIажийн пхенаш хадийча санна, дегI малделла, орам хадийна дечиг санна, чохь са доцуш, шайн учи тIе, дог а кIадделла, охьаюьйжира, гIеххьа тата а доккхуш. Чохь воьхна хьийза Элашби, шен карара Ваха цкьа юргIана юккъе вуьллуш, тIаккха, кор доьллий, цунна хIо кхоьтуьйтуш лелара¸ цунна дан догIург шена цахааре терра. ТIаьххьара а Элашбина дагадеара ягийнчу меженна нохчаша саба хьокхуш хилар. И шена дагадеача, Элашбис, ка тоьхна шайн саба схьа а эцна, Вахин цIийделлачу дегIах хьекха хиира. Вахина цунах хIумма а гIоле ца елира, иза дарба ца хиларе терра. Ваха цу тайпана вагавар бахьанехь шолгIачу дийнахь велира. Олдама, ша эхьан хIурда чу воьжча санна, дуьненан уггар а доккха эхь шен карара даьлча санна, шен кIант Ваха веллехь а, Элашбина гучу ца волуш цхьа бутт а, хийла хан а яьккхира.\nИштта, и Ваха валар бахьанехь яр-кх хIинца вай вуьйцуш волчу къеначу Оддаман гIайгIа, тховса могуш воцуш а хилла, хорша еача санна, шена къеначу Сепияте тIе хIумнаш а тохийтина, кIелвоьлла Олдам хеназа къанвинар, цуьнан нахах уьйр хадийнарг, цунна нахе — тилла вуй, жинашца тайна вуй, шайтIанашца уьйр йолуш вуй — бохуш, цIераш тахкийтинарг.\nДешархо! Кхин дIа долчух хьо-хьуо кхета веза. Хьуна хаа деза, Олдамна санна, Сепиятана а мел дагахьбаллам бу... ХIунда кхоьсиненера теша Олдама шен карара Ваха е чу? Цо иза шен карахь витинехь, я меллаша охьавиллинехь, Олдаман цхьа меже охьа-х южур яцарий, цул тIаьхьа Элашби Олдуман мостагIа-х хир вацарий, шен кIантана шех эхь ца хийти аьлла. Цул тIаьхьа кхеран цIа дуьйцуш хир дацарий — «эхь ди-кха Олдама» бохуш, я «стаг хир вац Олдам»,— бохуш. Эхь ишта-х ца хуьлий, эхь стаг вуьйш хила-х ца дезий, ладогIахьа, дешархо, цхьакIеззиг хIинца Олдамна ша къанвеллачу меттехь ша а, шен зуда Сепият а кхаба мел чIогIа оьшура доьзалхо? ХIинца ахь ладогIахьа, мел чIогIа дохковаьлла-кх Олдам, ша вайн нохчийн бодане Iадато хIаллакварна а, и Iадат ша кхочушдарна а. ТIаьхьа делахь а, хIинца-м хаьа хьуна Олдамна, «стаг» юхкуш-оьцуш йолу пхьегIа йоцийла. ХIинца-м хаьа хьуна Олдамна, «стаг» вийча волуш воцийла. Олдама и бала хIинца юха-м боккхур бацара шен коьртана.\nКхи дIа дерг айхьа даккха кху хабарх, кхин дIа кхуьнан кхел айхьа е, хIара дуьйцуш, сунна бIагор хьийза….\nБаду́ев, СаIид Сулейма́нович - нохчийн яздархо а, байтанча а, цул совнаха, нохчийн литературан бухбиллархо а ву. Бадуев СаIид вира 1903 шеран марсхьокъу-беттан 28-чу дийнахь, Соьлж-гIалахь. Цуьнан да махбархо вара. Жималлехь да-нана доцуш, байлахь висира иза. Иза Соьлж-ГӀалан реалан доьшийлахь (училищехь) доьшуш волчуьра дӀаваьккхира цуьнан дешарх дӀадала ахча ца хиларна. 1922-чу шарахь цо Буру-ГIалахь чекхъехира кооперацин курсаш . 1938-чу шарахь Совет Пачхьалкхахь яьржина хиллачу репрессийн таIзарна буха нисвелла, бехказа чувоьллира иза. Бадуев СаIидан дахаран некъ хедира Гулагехь, гIуран-беттан 20-чу дийнахь, 1938-чу шарахь. Ала догIу, Iедало репрессиш емалйиначул тIаьхьа, цуьнан цIе меттахIоттайира. Шен йоцачу оьмарехь ларийра иза иттанаш дийцарш а, байташ а язъян, цул совнаха, иза 15 пьесин автор ву.\nПросмотров: 27 | Добавил: kanta_ibr | Рейтинг: 0.0/0


Хьааа безам бу сан дахар хаздинарг. Линда Идрисова — Ватий ваши. Линда Идрисова — Мерза Безам. Теперь вы сможете, узнать свой запрос, используя наш поиск. Линда Идрисова — Безам New [M95]. Со хьайха ахьа тешийра. Множество похожих композиций должно прийтись Вам по вкусу.\nБезам New [M95] Прочитано раз: Лаьа суна хьоменаг, хьуна ела даима.\nЛинда Идрисова — Мохьмад. Но здесь вы не только сможете читать текст Линда Идрисова — Безам New [M95] онлайн, но и ознакомиться с нашими рекомендациями. Линда — Мало огня.\nПесня Безам New 2015 [M95] скачать мп3\nLinda Idrisova — Bezaman alu. Возможно, вам понравятся также: Сай ирс хьоьца го, хьуна бе сай безам ас ца ло. Линда Идрисова — Виц ца ло. Линда Идрисова — К1ай приора. Линда Идрисова — Нана. Подпевать любимому автору — что может быть лучше?\nЛинда Идрисова — па. Линда Идрисова — Безамо нур къагийна. Линда Идрисова — Сийлахь Зубайраевой New Docker — Мир на ладони.\nЛинда Идрисова — Ирс лоьху. Степанов Голос Дети рус.\nЛинда Идрисова — Сийлахь New [M95]. Линда Идрисова — Нана New [exclusive M95].\nБезам New [M95] специально для вас\nЛинда Идрисова — Бетта нур. Linda Idrisova — сан бала. Линда — Я не буду стрелять. Тийна буьйса, стиглахь бетта са.\nЛинда Идрисова — Linda Idrisova. Линда Идрисова — Сийна стигал.\nЛинда Идрисова — Мерза Безам. Линда Идрисова — Сийлахь къоанах. Линда Идрисова Название песни: Линда Идрисова — Безам. Линда — Сидите потише. Линда Идрисова — Къонах New [exclusive M95]. Линда Идрисова — Дега доттаг1 New [exclu. Линда — Северный ветер. Linda Idrisova — Linda Idrisova.


Киллем — Википеди\n50°57′29″ къ. ш. 2°33′44″ м. д.HGЯOL\n▲1163 стаг (2019 шеран 1 январь)\nКиллем (фр. Killem) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта О-де-ФгӀанс регионехь. Коммунан департамент — НогӀ.\nДозанашца йу Ондшоот, ВагӀем, Оост-Каппель, ГӀекспоед.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Киллем&oldid=7835562»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2022, 8 февраль, 03:21.


АгӀгӀанси-суьгӀ-КгӀуьн — Википеди\nАгӀгӀанси-суьгӀ-КгӀуьн (фр. Arrancy-sur-Crusnes) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ГгӀанд-Эст регионехь. Коммунан департамент — Моьз.\nДозанашца йу Бевей, Лонгуьион, ПьегӀгӀпон, Ан-деван-ПьегӀгӀпон, ГӀувгӀуа-суьгӀ-Отен, Сен-ПьегӀгӀвилле, СогӀбе (Мез).\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=АгӀгӀанси-суьгӀ-КгӀуьн&oldid=7807698»


коммерцин - Synonyms of коммерцин | Antonyms of коммерцин | Definition of коммерцин | Example of коммерцин | Word Synonyms API | Word Similarity API\nTop 10 similar words or synonyms for коммерцин\nTop 30 analogous words or synonyms for коммерцин\nКингстаун Кингстаун — Сент-Винсент тӀера йокха гӀала а порт а, Сент-Винсент а Гренадинаш а олучу пачхьалкхан коьрта гӀала, иза ю цуна коммерцин а политикан а юкъ. Бахархойн дукхалла — 17 400 (2003).\nЦийн Халкъан Республика Цийн банкан система лаьтта Центральни банках а, «политикан» (аьлчи а коммерцин йоцу) банкех а, пачхьалкхан коммерцийн банкех а, акционерийн банкех а, гӀалийн коммерцийн банкех а, банк юкъара йоцучу финансийн кхолламех (гӀалийн а, яртийн а кредитийн кооперативаш) а, инвестицийн траст-компанех а.\nГинденбург (дирижабль) «Гинденбург» дуьххьала хӀаваиэ айаделира Фридрисхафене 1936 шеран 4 мартехь. 23 март кхаччалц иза кхин 5 тӀома делира, ткъа 26—29 мартехь шен дуьххьарлера рекламан хӀаваиэ делира 59 пассажирца. Шен хьалхара коммерцин рейс 37 пассажирца, 61 кила поштаца, 1269 кг мохьца цеппелино йира 31 мартехь — 4 апрелехь Къилба Америке. 1936 шеран майхь «Гинденбург» лело долийра регуляран пассажирийн рейсашна Атлантикан тӀехула. Июнехь а, июлехь а цуо йира 4 генара рейс. 1936 шеран 14 сентябрехь «Гинденбурга» йира цхьаьна дийнан рейс Нюрнберге, тӀаккха — АЦШ малхбален бердйистте. Декабрь кхачале йира кхин а 3 рейс Рио-де-Жанейро а, Ресифи а. Шо чекхдолуш «Гинденбурга» йира 10 коммерцин рейс Лейкхерст (АЦШ). Дирижабль Атлантикан дехьаволу гӀарабаьлла гӀирс хилира — цуьнан массо аьлча санна рейсаш эцна яра.\nДуьненаюкъара юкъаметтигийн теори Либерализмо чӀагӀдо, пачхьалкхан таронаш яц, ткъа пачхьалкхан гӀоле хетар ду пачхьалкхийн лелар билгалдоккхуш уггар хьалха. Пачхьалкхе цхьалха ловзархочунга санна хьоьжуш йолу реализмах къаьстина, либерализмо могийта плюрализм пачхьалкхан белхан. Цигара схьа, гӀоле хетар къестор ду пачхьалкха тӀиера пачхьалкха тӀе кхаччалц, оьздангалле, зависимо от культуры, экономикан системе я политикан режиме хьаьжжина. Либерализмо иштта лору, пачхьалкхийн юкъаметтиг чекхйолуш яц пачхьалкхан кхерамазаллин балан тӀехь, кхин а хуьлу юкъаметтигаш коммерцин фирмашкахула, кхолламашкахула, адамашкахула. Цуьнан тӀехьло, дуьненаюкъара юкъаметтигийн анархин системан меттана, юкъабалабо кхетам ДЮ системан боккха чолхе хӀоттам. Масала, цхьана пачхьалкхан киноиндустрихула таро ю яржо цуьнан оьздангалла дуьненан тӀехь — иза ду дуьненаюкъара юкъаметтигашкара оьздангаллин ницкъан гуш долу масала. Кхин цхьа хьекъале хӀума ду хӀокху теорера, массарна а пайда хир бу коопераци яхь а, вовшех дозуш а хилахь — иза машаран закъалт ду.


Крымскан кӀошт — Википеди\n44°56′ къ. ш. 38°00′ м. д.HGЯOL\n1 601 км²\n↗134 069 стаг (2014)\nКрымскан кӀошт (Крымский муниципальный район) — Российн Федерацин Краснодаран мехкан муниципалан кхоллам.\nАдминистративан центр — Крымск.\n93 351 ↗110 600 ↗111 944 ↘62 859 ↗70 576 ↗130 567 ↘74 761\n↗132 352 ↗133 911 ↘133 837 ↗134 069\nАнапски (Крымскан кӀошт)\nБезводни (Краснодаран мохк)\nБорисовски (Краснодаран мохк)\nВарениковски (Краснодаран мохк)\nВесели (Кеслеровскан юьртан меттиг)\nВесели (Мерчанскан юьртан меттиг)\nВесели (Южнин юьртан меттиг)\nВиноградни (Крымскан кӀошт)\nГвардейски (Краснодаран мохк)\nЕвсеевски (Краснодаран мохк)\nЖемчужни (Краснодаран мохк)\nЗападни (Крымскан кӀошт)\nКарла Маркса (Крымскан кӀошт)\nКрасни (Молдаванскан юьртан меттиг)\nКрасни (Южнин юьртан меттиг)\nКрасни Октябрь (Крымскан кӀошт)\nЛенински (Киевскан юьртан меттиг)\nЛенински (Молдаванскан юьртан меттиг)\nЛьвовски (Крымскан кӀошт)\nМайоровски (Краснодаран мохк)\nМилютински (Краснодаран мохк)\nМолдавански (Крымскан кӀошт)\nНекрасовски (Краснодаран мохк)\nНикитински (Краснодаран мохк)\nНови (Крымскан кӀошт)\nНовомихайловски (Крымскан кӀошт)\nНовопокровски (Краснодаран мохк)\nНовотроицки (Крымскан кӀошт)\nНовоукраински (Крымскан кӀошт)\nОльховски (Крымскан кӀошт)\nОрджоникидзе (Крымскан кӀошт)\nПавловски (Крымскан кӀошт)\nПодгорни (Крымскан кӀошт)\nПролетарски (Крымскан кӀошт)\nПрохладни (Крымскан кӀошт)\nРусски (Краснодаран мохк)\nСадови (Кеслеровскан юьртан меттиг)\nСадови (Киевскан юьртан меттиг)\nСвобода (Крымскан кӀошт)\nТроицки (Краснодаран мохк)\nТрудовой (часть 1)\nТрудовой (часть 2)\nУдарни (Крымскан кӀошт)\nУрма (Крымскан кӀошт)\nЧерноморски (Крымскан кӀошт)\nШкольни (Крымскан кӀошт)\nЮжни (Крымскан кӀошт)\nЯстребовски (Краснодаран мохк)\nКрымскан кӀоштан нах беха меттигаш\nКӀоштан центр: Крымск\nАдагум • Аккерменка • Анапски • Армянски • Баранцовски • Безводни • Борисовски • Варениковски • Верхнеадагум • Верхни Ставрополька • Весели • Весели • Весели • Виноградни • Гапоновски • Гвардейски • Гладковски • Горно-Весели • Даманка • Долгождановски • Евсеевски • Жемчужни • Западни • Калиновка Втори • Калиновка Перви • Карла Маркса • Кеслерово • Киевски • Красни • Красни • Красни Батарея • Красни Октябрь • Кубански Колонка • Кувичински • Ленински • Ленински • Львовски • Майоровски • Меккерстук • Мерчански • Милютински • Мова • Могукоровски • Молдавански • Неберджаевски • Некрасовски • Непиль • Нефтепромысел • Нефтепромыслови • Нижнебакански • Нижни Ставрополька • Никитински • Нови • Новокалиновка • Новокрымски • Новомихайловски • Новопокровски • Новотроицки • Новоукраински • Ольховски • Орджоникидзе • Павловски • Первенец • Плавненски • Плавни • Подгорни • Пролетарски • Прохладни • Русски • Садови • Садови • Саук-Дере • Свет • Свобода • Семенцовка • Тетерятник • Троицки • Трудовой • Ударни • Урма • Фадеево • Чекон • Черноморски • Шептальски • Шибик • Школьни • Экономически • Южни • Ястребовски\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Крымскан_кӀошт&oldid=5857544»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2021, 5 май, 09:27.


Ан-сюр-Мез — Википеди\nАн-сюр-Мез (фр. Han-sur-Meuse) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Гранд-Эст регионехь. Коммунан департамент — Мез. Дозанашца йу Апремон-ла-Форе, Бисле, Кер-ла-Петит, Мекрен, Сен-Мийель, Сампиньи (Мез). ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Ан-сюр-Мез&oldid=5149837»


, лат. маттера — «» къилбаседерКхин тӀе, Цезара Рубиконах волуш и фраза ца аьлла боху, ткъа аьлла: ανερρίφθω κύβος («кхаж тесна хуьлийла»), дийцарехь («Pompejus», 60 корта). И дешнаш аьллачул тӀаьхьа Цезарь шен эскаран коьртехь къилбаседа мехкан тӀеваьлла. Иштта болабелла беха Цезаран коьртехь волчу руман сенатана дуьхьала.\nДешнийн маьӀна ду: «харжам бина», я «йоккхачу Ӏалашонан дуьхьа хӀуъу а дан», кхин а леладо, хуьлуш дерг юхадоккхийла доций хаийтархьама а. Цуьнан дешнаш лара мегар ду, «тӀайнаш дагийна», «юханехьа некъ бац», «я накха мидалшкахь хир бу, я корта къухашкахь хир бу», кхин а.Литература[нисйе бӀаьра | нисйе]\nЛатинин фразаш а, дешнаш а


Рубцовск — Википеди\nРубцовскан гӀалин гуо\nФельдман, Дмитрий Зайвелевич[d]\n▼142 551 стаг (2019)\nРубцовск (оьрс. Рубцовск) — Российн Федерацин Алтайн мехкан Рубцовскан гӀалин гуо юкъа йогӀу гӀала.\n16 000 ↗21 800 ↗38 000 ↗111 357 ↗127 000 ↗142 000 ↗144 951\n↗161 000 →161 000 ↘157 082 ↗159 000 ↗167 000 ↗169 000 ↘168 000\n↗171 792 ↗172 000 ↗173 000 ↘172 000 →172 000 ↘171 000 ↘170 000\n↘169 900 ↘167 000 ↗167 100 ↘163 900 ↘162 600 ↗164 501 ↘163 063\n↘162 713 ↘161 568 ↘160 430 ↘158 584 ↘157 287 ↘156 166 ↘155 366\n↘147 002 ↘146 948 ↘146 310 ↘145 834 ↗147 425 ↘146 516 ↘146 386\n↘145 333 ↘144 128 ↘142 551 ↘141 584 ↘139 565\n↑ Города с численностью населения 100 тысяч и более человек. Архивйина хьалхара хьостан чуьра 2013 шеран 17 августехь. Теллина 2013 шеран 17 августехь.\n↑ 1 2 3 4 Кеп:Население/2001G\n↑ Краткая информация об Алтайском крае Архивйина 2018-01-04 — Wayback Machine\nРубцовскан гӀалин гуонан индексаш\nГород Рубцовск нах беха меттигаш\nАдминистративан центр: Рубцовск\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Рубцовск&oldid=8633918»\nРубцовскан гӀалин гуонан нах беха меттигаш\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2022, 17 июнь, 07:56.


2 ~Голубка~ для LЁshik. 2010 Съедобный проект. Фотоальбом участника Страна подарков\n2 ~Голубка~ для LЁshik\nПолный размер: 659х545, 83 кб (в новом окне)


Кларк (Па-де-Кале) — Википеди\nКларк (фр. Clarques) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта О-де-Франс регионехь. Коммунан департамент — Па-де-Кале. Дозанашца йу Ек (Па-де-Кале), Теруанн, Енгем, Маме (Па-де-Кале), Saint-Augustin[d], Ербель. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Кларк_(Па-де-Кале)&oldid=5163684»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2020, 7 октябрь, 07:14.


ДевгӀ — Википеди\n▼4875 стаг (2019 шеран 1 январь)\nДевгӀ (фр. Desvres) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта О-де-ФгӀанс регионехь. Коммунан департамент — Па-де-Кале.\nДозанашца йу Меннвиль (Па-де-Кале), Лонфоссе, ВигӀвинь, БугӀнонвиль, КугӀсе (Па-де-Кале), КгӀемагӀест.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=ДевгӀ&oldid=7828635»


Резюме Старший бухгалтер. Поиск резюме и подбор персонала в Семее - Rabota.nur.kz\nРезюме Старший бухгалтер в Семее\nТОО «ALTUR market»\nИП Баяхметов Ш.М. (супермаркеты AdaL)\nТОО Лесресурс / ИП Панюков Е. В.\nИП Трынакбаева Б. О.\nСтарший бухгалтер по товарам\nАгентство недвижимости город Астана\nФКОО Энергооборудование Амур-Сириус в Казахстане\nВосточно-Казахстанская область: Старший бухгалтер в Аягозе • Старший бухгалтер в Бескарагай • Старший бухгалтер в Большенарымское • Старший бухгалтер в Бородулиха • Старший бухгалтер в Глубокое • Старший бухгалтер в Зайсане • Старший бухгалтер в Зыряновске • Старший бухгалтер в Калбатау • Старший бухгалтер в Караул • Старший бухгалтер в Касыма Кайсенова • Старший бухгалтер в Кокпекты • Старший бухгалтер в Курчатове • Старший бухгалтер в Курчум • Старший бухгалтер в Риддере • Старший бухгалтер в Серебрянске • Старший бухгалтер в Урджар • Старший бухгалтер в Усть-Каменогорске • Старший бухгалтер в Шаре • Старший бухгалтер в Шемонаихе • Все города→\nРабота в городах: Старший бухгалтер в Алматы • Старший бухгалтер в Астане • Старший бухгалтер в Караганде • Старший бухгалтер в Усть-Каменогорске • Старший бухгалтер в Актобе • Старший бухгалтер в Актау • Старший бухгалтер в Шымкенте • Старший бухгалтер в Таразе • Старший бухгалтер в Атырау • Старший бухгалтер в Уральске • Старший бухгалтер в Костанае • Старший бухгалтер в Экибастузе • Старший бухгалтер в Кызылорде • Старший бухгалтер в Каскелене • Старший бухгалтер в Павлодаре • Все города→


Фирмини — Википеди\n▼16 981 стаг (2018 шеран 1 январь)\nФирмини (фр. Firminy) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Овернь — Рона — Альпаш регионехь. Коммунан департамент — Луара. Дозанашца йу Юнье, Сен-Ферреоль-д'Орур, Сен-Жуст-Мальмон, Ле-Шамбон-Фежероль, Фресс (Луара), Рош-ла-Мольер. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Фирмини&oldid=5192716»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2020, 8 октябрь, 15:05.


Дуьимуьн серне - Языковой портал Trilinguis\nЛингвистика » Татский язык » Тексты » Михаил Дадашев. Бироргъо. » Дуьимуьн серне\nШев хэйли гирошдебугеш, гьеле унгъэде торик небиребу. Оммо эри э шегьер гешдуьгьо одоми гьечи оморембу, гуйге э инжо екиш не зигьисде гуфдире: э кучегьо е доне одоми, е доне зинде нешумо веди небу, гьич е сеслеш не оморембу, мигуиге гиснее сеггьош, гьолок бире, э ширине хов дебируьт. Хэлгъ, дергьо-пенжерегьоре э гъилигьоревоз сэхд сохдебируьт. Эзуш бэгъэй угьо э дергьо-пенжерегьо гьечу пердегьо кеширебируьтки, гьич е тираклеш веди небу. Оммо екиш нэхисиребу, хэлгъ эз терс э гузгъулогъ бу: ки дануьсде эз дегь-бисд дэгъдэгъэйге чуь мибуге?! Кими одомигьо эз терс эз лэгIэй хуьшде гьич е гофлеш не ведировундембируьт.\nШенде эз терс песово-песово денишире-денишире, эдембу рафде эз хэвлете кучегьой шегъер. Мигуиге кучегьош э гуьзгъулогъ поисдебируьт. Эз теретэгIди не зури-зури рафдеи, е-дуь бо пой эну демунде, офдореш офдорени, оммо гене, серсоне хуно, вэхуьшде, у зури-зури рафдембу, терсе-терс, гуйге киниге эдее э песой ю оморе. Оммо кире герек бу э эзини мзхьэл и косиб-гIолие одоми. Гьелбет екиреш, Шенде юш дануьсдембу михьтож ю екиш нисдигьоре, оммо эз терс дуьл хуьшде, эдембу, чопгъуне хуно, рэхьэ рафде. Шуш нефес гирде у омо раси э юре герек бугьо жиге. Дере куфд, ю пэхьни бисдо э сое, Ошир, дере вокурде, Шендере диренге, э мэхьтелиревоз пуьрси:\n―Шендеи?! Имэхьэли? Хэйр гордо, чуьни? Чуь бири беге?—Эз гьул бирор гирде, деберд уре э дору.\nОшир бу е лэгъэре очугъэ 23 сале жовон, гьуьндуьре бала, кегьробое чумгьо, мигьрову, дуьлочугъ, темизедуьле одоми. Э хосиетгьой ю гуьре, могьлугъэ, жем-жогьиле хьэз оморембу эзу. Угьо гьеммише хьуьрмет энуре гирдембируьт.\n"Бивэхде гъуногъ" суьфде жугьоб недо. Песде екем э хуьшде диромеренге, чор тие дивор хуней бироре дире, эз дендунедерд гIэзиет кеширенигьо одомире хуно, ловгьоре гъуьжунде, пуьрси;\n―Ижире зигьисде туь?\n―Чуьтам?—Ошир не варасире — Зобуни? Шенде гене иловлей хунере фегьм сохде, эрию хуней бирор чуьн е хэребее есиёв оморере хуно, пуьрсирени:\n―Э гуфдирей туьревоз иш зиндегунини?\nОшире воисдембу шелей энуре венуь э рэхь декинуь, оммо екем тоб доре, тиж денишире э сифет эну, мугу:\n―Гьелелуьге мере иш весси! Эри хисире мере гьем жиге, гьемиге хьэлов-болушме гьисди. Эри чи хурде, епоеш гьисдиге,—столиш гьисди. Туь гьич епое стол дирей?\n―Е пое стол? МуьгIуъжуьзи! — Шенде вини, чуьтам Ошир бирор ю е лой тэхдере э дивор вогосунде, эзир эн елойге, тегьер десдек чубугъ зеребуге,\n―И столе ме хуьшдениме гъуьч сохдем, Гье э сер эни туьре хьэз нисе оморенигьо стол ме книг хунденуьм ве гье э инжо фикир сохденуьм: себэхьине рузме чуь-жире мибуге. Дузи, полхолиш нисди мере, хьэлове э сер хори гилови дешенденуьм, Гьемише гьечи нимуну, евош-евош гьеммеш мибу, кошки жунсогъи ве боворини бу одомире э себэхьине азаде шоре руз. Кей мибу, кей миёв у руз?\n―Екем тоб ди, Шенде, иму хуьшдениму мибошим сэхьиб Ватан иму.\nСер Шенде эз гофгьой Ошир нисе вадарафдембу. Э гъэзмей ю мушиш эз гиснеи мимуьруь, оммо гоф сохдей юре биё виниш: «сэхьиб Ватан... "Эз гиснеи муьрде, эз келегеди пара-пара бугьо одомигьоре хунои»,\n―Туь гуфдиренигьо одомире е тике нун не кор бисдоге, дие гьичиш герек нисди дие? Ме эдем дире туьре эз келегеде гофгьо бэгъэи гьичиш нисе воисде,— мугу Шенде, лове э суьпуьле хэнде веберде.\n―Туь эдей суъпуьле хэнде сохде, эме хэндуьсде, бирор,—э тегьнимиревоз мугу Ошир.— Миёв вэхд гьеммеш мибу. ТэгIди сохде герек нисе бире. Туьре воисдени гьеебо, э овосуне биренигьоре хуно, бу? «Очул суьфреи» беге эритуь? Эриме оморенигьо киниге туьре эдее эз рэхь ведеберде, эдей сер туьре гъэриш сохде. У негуьре туь нисе дануьсде чуь сохиге, э тараф ки бошиге Чуь офдори э дуьл туь? Е кор небире, туь имэхьэли экиме ниомори?\n―Гуюм? Туьре воисдени гуюм эритуь дузире?\n―Гу, бирор, гьичиреш э дуьлтуь медегьил.\n―Ме эдее диренуьм туь гьечиреш нисе варасире,— мугу Шенде, ох вокошире эз кон дуьл хуьшде,— туьре эз гьичиш хэбер нисди. Хэбери ми туьре эзу кор, ченд-гъэдер одоми хуьшде, зере омориге э Дербенд?\n―Мере эз гьемме коргьо хэбери,—сере жумунде, жугьоб до Ошир.\n―Эгенер туьре эзу коргьо хэбериге, гу гьери эриме, кини тэхсиркор ингъэдер одоми пуч биреи?\n―Мугуюм гьелбет. Ме лап хуб дануъсденуьм киниге тэхсиркор могьлугъ пуч биреи. Тараф ишуре негирдет гуфдире, гIоширгьо гьишдет угьоре зере. Эз гьемме э хэлгъ гуж сохди «национальный комитет». Лелей Оврумиш хьэрмэхь энугьои, уш э национальный комитет дебири, десгьой энуш э хуневоз билесумоли...\n―Сес туьре гир!—Шенде, жингире хуно, э сер Ошир хьэрой вегирде, сер гирдени эзи куьнж хуне э у куьнж хуне эри рафде-оморе сохде— Погь, бебейме вой! Зугьун туь чуьтам рафде ижире гофгьоре эри гуфдире?! Зурбои» эри гуфдире гофиш нисе офденуьм...\nОшир, жугьоб нисе доре уре. "Бигьил э дуьл ю деригьоре, гьеммере гую,— мугу у э дуьл хуьшде, бигьил тигьи соху гъэгьр дуьл хуьшдере. Зурбо гъэриш сохде омори сер эни. Дусде эз дуьшме нисе шинохде. Чуъ имидгьо дори бу ире, чуъжире «гъэлечегьо" вокурди бу эри эни? Иш эдей э гофгьой энугьо бовор сохде. Дениш чуьтам гъэгьрелуь бириге? Нубой юре бегьем хунди...»\n―Туьре гIэйб нисе оморе э сер лелей Оврум ижире хьэшогьоре вешендени?—Мугу Шенде, екем хомуш биренге.— Бебе муьрденге, имуре экин хуьшде э кор вегирди, сертен имуре вокурди. Оммо туь имогьой, эжигей лелей Оврум сохде хубе коргьо эдее эри эну дуьшмени сохде?! Ме мэхьтел биренуьм мунде, дуьл туь чуьтам рафдеге э сер лелей Оврум нум одоми куьшдеире эри веноре? Косибгьош, гIоширгьош —гьеммеш жугьургьой екиним!..\nШенде э текебуриревоз дениширени э лой Ошир, «гьери винуьм имогьой чуь жугьоб мидиге туь», гуфдирере хуно.\n―Чуьни, гоф нисди эри гуфдире?—Гоф несохде поисдеи Ошире диренге, Шенде гьечи дануьсдени у гоф нисе офде гуфдире эри жугьоб юре доре ве у хуьшдере, чуьн е гъушуре бесгъун доре одомире хуно гирде, зиёд сохдени, ―Меш дануьсденуьм инжо гоф гуфдиреш герек нисе бире, гофсуьзиш ведини расди, дузи э лой киниге, Лелей Овруме ве уре хуно гьисдуьтгьо дуьрусде, вегир-луье одомигьоре ки нисе шинохде...\nОшир дие тоб недо, у э рачей Шенде поисде, тиж денишире э у, мугу:\n―Имогьой гушдор дузире гуюм эритуь. "Национальный комитете» гIошире жугьургьо, э ишуреэоз лелей Оврумиш, гуьнжундет. Угьо э комитет омбаре кумекигьо сохдет. Бегем туь угьоре нешиновусдей?..\n―Бошгу, туь гуфдире бугу, гуьнжундет, кумеки сохдет... Дие и хэйли жугьургьоймуре ки куьшди, пуч сохди?\n―Ме э туь чендбойгеш гуфдирем, жугьургьореш ве де одомигьойгереш гIоширгьо гьишдет куьшде, пуч сохде, хэлгъ шегьере эз тозе хьуькуьмет эри бирази сохде. Метлеб ишуре эри бегьем сохде угьо не пуле гъимиш сохдет, не эз хун терсирет. Гъэчэгъгьо, хунризгьоре пул дорет эз пэхьники э могьлугъ шегьер хьэлово сохде. Оммо диренге, ки воисдешу нисе бире гуфдире, гьерки э е куьнж вирихдет пэхьни бире, муше хуно.\n―Лелей Оврум...— Шендере воисдембу чуьниге гую. Оммо Ошир, гоф энуре бурра, мугу:\n―Лелей Оврумиш, теимэхьэли невирихдиге, бовор сох уш ёгъин мивирихуь. Уш мирав э песой эну «комитетчикгьойге", чуьнки уш э угьоревоз зеки э могьлугъ шегьер омбаре гуж сохди, гьич тэхсир ишу небире одомигьо пуч бирет эз дес энугьо...\n―Ме у коргьоре недирем ве дануьсдеш нисе дануьсденуьм\n―Гье уни кор зобу гьисдигьо дие. Туь у гъозиегьоре мидануьсдиге? Э гъэд эну куьшде оморе одомигьо е доне гIошир недебиреиреш мидануьсди...\n«Гье бошгу, —мугу Шенде э хуьшде демунде, э дуьл хуьшде,—гуюм у коргьо бирещ бири, «национальный комитет" чуь тэхсиркори эри энугьо?"\n―Эриме оморенигьо,—мугу у, хэйли фикир сохде бэгъдо,— лелей Оврум эриму гьич зобуни несохди, гьеммише хуби сохди.\n―Хуби сохди?— Чумгьоре тиж сохде, пуьрси Ошир. — Э гуфдирей туьревоз у сохдигьо коргьо хубе коргьои дие..?\n―Э ёртуь биёр хубигьой...\nЭри, лелей Оврум лап деилове, рэхьмедуьле одомини,— Ошир ловгьоре э суьпуьле хэнде вебердени,— эгъуьлмендиш гьисди, «худо мебуро" Э кими мигIидгьо сер-тен имуреш вокурди. Эйчуь невокуну! Иму, хэре хуно, кемер хуьрд сохдейм э богъгьой ю, э сер пулгьо гене пул овурдейм эрию, гIошири юре диеш зиёд сохдейм... Туь гьечи дануьсдени, эз иму эри эну хэйр нибисдоге, иму эрию гъэзенж ниовурдимге, у эриму у коргьоре мисохд? Пой, пой, тэгIди месох,—диренге. Шендере воисдени гоф юре зенуь, мугу Ошир,—Ме гъеле гьемере негуфдирем эритуь чуьжире одоминиге гье у лелейму, пой гьеммере гуюм. Эри, у «комитетчикгьоре» пул омбар дори.., кифлет фэгъире Бирориш э у пулгьоревоз кьушде омори.\n―Туь чуь гуфдире?! Туь жингир бирей?!—Мугу э хьуьршевоз Шенде.\n―НэгI ме жингир нисдуьм ме эдем гьисдигьоре гуфдире, гье гьечу чуьтам бириге у коргьо. Оммо туьре эз расде гофгьой ме хьэз нисе оморе, чуь сохум, дургуни гуфдире нисе дануьсденуьм.— Ошир екем э хуьшде демунде, гене э ёр ю чуьниге оморе, зиёд сохдени. —Э 1916-муьн сал мере э доегIо берденге э куьндигьой Смоленск гъисдики, э окопгьо векендеки ме омбаре дузе гофгьоре шиновусдем э товуней революция эз солдатгьо, гIэил-гьой урус — хьэрмэхьгьойме. Ме гьеле увэхди варасирем чуьмиге революция, чуьжире нике азаде рузгьоре миёруге у э хуьшдеревоз. Ме эзу хотуриш биё согъбоши гуюм эз лелей Оврум, мере эжигей Илову кук ю, пул доре, э довгIо фуьрсори гуфдире. Ме келе четинигьо дирем, гIэзиетгьо кеширем, э окопгьо бее зерем, эз хиникигьой Урусиет гирошдем. Энжэгъ имогьой угьо фурмуш бирет, оммо ихдилотгьой хьэрмэхьгьойме э ёрмени, угьо гьемме э инжиге деруьт...— Ошир десе зерени э синей хуьшде. — Э дуьлме гирдем гьишде угьоре ве гьич вэгIдош фурмуш нисохум. Дие ме имогьой ежирейге бире нидануьм, лап бирормереш воисдге... Эри, серме имогьоиш нисе вадарафде, туь имэхьэли эричуь оморейге экинме? Ме гьечи дануьсдембируьм, ки имуре дие гоф немунди эри э еки гуфдире, гьеммере буррайм-бесдейм гуфдире, эй екориш иму дуь-екире неварасирейм, не варасиреш ниварасим. Э ёр туь мунди у шев, лелей Овруме вирихде воисдембугьо? Имуре сэхд гофе-гоф бисдо, туь хэйли нифри-офриш сохди, екемлей мундебу туь э серме эри муьшд вегирде..,\nУ шевине женг э ёр ю оморенге, Шенде ёново дениши э Ошир, песде десе жумунде, рафд Э лой дер, гьич песово неденишире, пуьрси:\n―Лелей Оврум невирихдге?..\n―Э у одомигьо, комигьоки эри хьуькуьмет зобуни несохдетгьо, иму саташ нисе биреним. Ини Милих, боженэгъ лелей Оврум, гIошириш гьисдиге, синдили-гъундили нисе зере, гьеебо варасири рэхь революцияре гирде, сэхд сохде нибу гуфдире, Гьемме тукугьо не богъгьоре ю э десдин дес хуьшдеревоз дори э хьуькуьмет. Оммо лелей Оврум э хьуьжет офдори, э гъэршуй тозе хьуькуьмет вэхуьшди, тэхьне! сохде недануьсдигьо мол-девлете пуч сохди. Илову, кук юре, ю хуьшдению э гIэжел фуьрсори, Имогьой мэгIлуьм бири, ки рафде оморембуге экин гъэчэгъгьо... Унегуьре хьуькуьмет Совети гьемме чуь уре гьисдиге, гьеммере мивегируь эзу. Эзуш бэгъэй эри сохде бедкоригьой хуьшде у бис жугьобдорлуь бу э пушой хьуькуьмет, э пушой хэлгь, уре мидешенуьт ве э дивуш микешуьт. Ужире бедигьоре э у гьич екиш нибэхшуь».\nШенде суьпуьле хэнде сохде, гуфдирени;\n―Ме дануьсдембируьм, туь тозе хьуькуьмете омбар хосденигьоре, оммо мере имид бу туь тэхьно инжо нипои гуфдире, гуьш э меревоз э Ёрушолеим, э хори бебегьо миёй гуфдире...\nОшир бирази сере жумундени:\n―Ме эдее диренуьм, туьре бегьем эз сер ведешендет, туьш хьозури эри вирихде...\n―Туь чуй гуфдире,— мугу Шенде, лове э суьпуьле хэнде веберде.—Туьре гьишде эже рафденуьм ме?..\n―Э ме руьхшенд сохде? Ме руьхшенди нисдуьм! ―э хьуьршевоз гуфдирени Ошир, гоф Шендере бурра. — Мере дузире дануьсде воисде. Иму эз е деде бирейм, е бебе келе сохди имуре. Расди, эеки ухшеш нисе зере-ним: туьре зэхьмет некешире зигьисде воисде, гIошир бире воисде эри кефхьэз сохде, мере... ме сжирейге варасиренуьм мэгIэной зиндегунире, оммо иму кес нисдим, бироргьой екиним...\n―Дузи, мере хубе шоре руз, мозоллуье зиндегуни воисде.\n―Мозол не шоре руз эз хуьшде нисе оморе, у воруш нисди эри эз гьово тигьи бире Э эрэгъ жендек ве гъувот гъул хуьшдеревоз биё биёру инсон эри хуьшде шоре мозеллуье зиндегунире. Оммо эзи се-чар мегь пушо лелей Оврум туьре екем пул дори гуфдире, эритуь е дес партал сохди гуфдире, туь гьеммере фурмуш сохдей ве эри гIошир бире эдее имид бесде, туьре эз хьозури хьэз омори. Эзу хотур э недире, нешинохэ жигегьо, э чуь-жоиге «хори бебегьо» гуфдиренигьо рафде воисде, соки туьре имиди унжо келе гIошир мибоши гуфдире. Э кешейтуь келе хоегьо декорет, мигуиге унжо эз гьовои, воруше хуно, оморени суьрх тигьи бире. Эричуь бовор сохде туь э дургунигьо, хьиллее гIэмелдание гофгьой эну Миофдонн э дес инсофсуьз, песде пешму мибоши...\n―Лелей Оврум э Ёрушолеим бири! Эйчуь бовор ние сохум э гофгьой эну? Беге у кеси? Эз хуби бэгъэй, у эриму гьич е зобуне кор несохди, У эриму зобунире гьич нихою.\n―Ме екиреш нигьилуьм, лап лелеймеш бисдоге, э зиндегуниме, э гъисмет гIуьмуьриме эри гъэриш бире, Ме э екиш неверуьм. Шоре, азаде рузгьоре иму э дес-дин дес имуревоз миёрим эри хуьшде. Расди, хэлгъ иму гьеле сироиш нисди, э тен ю бегьеме партал, э пой ю бегьеме пойвокуш невери... Оммо дануьсде бош, дерзей гIошире хуругьо гъуигъ мивэрэхшуь, Песде эжигей эн и мэхьслегьо, раче парталлегьо э тен туь вокурдигьо, угьо эз туь гъэрдире михою, пусд туьре мекенуь. Увэхди э сер миофдони, чуьш сохдиге дие туь эз гъэрди энугьо хилос бире нидани .\nШенде дие тоб доре нисе дануьсде, хьуьршлуь бире, хьэрой дешендени э сер Ошир:\n―Туь эки оморей?! Бебе-дедейму е соките, саламете одомигьо бирет, эз соей хуьшдеш терсирет. Ебо дениш гьеймогьой э Дербенд чуьжире коргьо гирошдеге? Ченд-гъэдер одомигьо э де вилеетгьойге рафдетге туьре хэбери? Омбаргьош э Ёрушолеим рафдет. Лелей Овруме воисдембу эритуь хуби соху, оммо туь...\n―Эгенер лелей Оврум ингъэде дуьлсухуни сохдениге эриму, имуре мозоллуь сохде воисдембуге уре, дие теимэхьэли эже бу у, эйчуь богъгьо не ветэгъэгьо э дес ю дебугьо вэхд э иму кумеки несохдебу, дегь монет пул доре эри нечогъэ дедейму дерму невосдоребу. Имогьой э иму кумеки сохдегор бири. Уре воисдени имуш вирихим э юревоз. Э Ерошолеим чуь де уре? Эричуь гьечи видов-видов, ватан хуьшдере шенде, вирихде у?\nШендере воисдени ебойгеш варасуну э Ошир метлеб хуьшдере:\n―ТэгIэл мебош, ме гуфдирере варас. Не эри лелей Оврум, не эри имуш дие э инжо берекет недомунди. Эзуш бэъгъэй гьеймогьоиш лелей Оврум, куьф хуьшдере жумундге, эзу офдонугьо е-дуь монетиш дегь чуьн имуни косиб-кусубе весси эри сирои бире.\n―Гьери? Веди биремики «хосдегор" иму гьеле инжои, уьсделуьге куьфгьоюш пури!\nЭз хьуьрш хуьшде Шенде мэгIэной гофгьой Ошире невараси. У эдембу зиёд сохде «нубой" Ошире хундеире.\n―Туьре дануьсде воисдениге, уре э Ёрушолеим ченд е гъэлече хунегьой падшогьини, э бонк эн Лондониге, э чуьжоиге филонгъэдер пулиш дери. И пулгьо, и молгьоре лелей Оврум э хуьшдеревоз э гъовре ниберуьки. Гьеммей энугьо эриму мимуну. Ме эжигей туь мибисдорумге, мигуфдурум: «Кеш бирор офим лелеймуре, гьеммееки бигьилим бурайм эзинжо. Бигьил гIэилгьойму, невегьоймуш небиреи, косибире невинуьт, шор ве мозоллуь зигьуьт». Чуьни, эйчуь гоф нисе сохде?\n―Ме имогьой е сэгIэти эдем гоф сохде...\n―Герек нисдигьо гофгьоре?!. Э негьогъ нисдики туьре «большевика" гуфдиренуьтгьо?!\n―Эри ме большевикуьм! Унегуьре ме, вечи-вечире хуно, э лугъэй нум кес неверуьм. Варасири? Пой мере норе эз жигеймеш нижуьмуьм. Ватанме инжои, инжо ме эз деде бирем, инжо келе бирем! Инжо гъовре сохде оморет ченд эрхэгьой бебегъо-келебегьойме! Хубигьо-бэхдеверигьош гье э инжиге миёв эриму!\n―Гьери виним... Мун инжо, э гъэд гиснегьо нен пойбирэхьнегьо, оммо иму...\n―Гьери...и? "Иму»? Лелей Оврум эдее диг-диги зере, ишму вежегьисде,— мугу Ошир эз гъэгьр екем сесе туьнд сохде. —Туьре гIэйб оморени? Э ёртуь биёр фэгъире бебе кешире сэгIэргьоре, Согъ гIуьмуьр хуьшде эри гIоширгьо кемере хуьрд сохди, бивэхд э жогъили, эзи гIуьлом е тешнеи вевегирде муьрд рафд. Гьеймогьой у мипуьрси эз иму: «Чуь бири ишмуре, гIэилгьойме, эйчуь э хьуьжет офдорейт, комини эз бебе мунде суьрхгьо, хэзинегьоре бэхс сохде кисе дануьсденит?— Ошир диеш тиж дениширени э сифет Шенде.— Увэхди ме жугьоб мидорум: «Бебе, кук туь, Шенде, гьеммере фурмуш сохди, эз ёр ю вадарафди, чуьтам кифлет бебей ю э гисней не тишнеи дерие рузгьо, екиш э ишу кумоки несохдигьоре, не гIошире леле, не девлетменде холу, не э сер хэзиней муьрдигьо шуьвер нуьшдигьо, гIэмей Басмат, екиш е абасимонет недоригьоре эри е лугьэ нун восдоре. Имогьой, гьеебо, эз некуми лелей Оврум эрию кумек ведиромори, куьнде дусд, юре омбархогье леле бири...\n―Имогьой гуш вени чуьжире жугьоб мидоге туьре бебе...\n―Нум бебере овурде медеше э гIэре...\n―НэгI, эз товуней бебе ёгъин э ёртуь овурде гереки,— диеш хьуьршлуь бире, гуфдирени Ошир.— Бебе эриму омбаре ихдилотгьо мисохд, э ёр туь мундиге. Имбурузиш у э туь лоигълуье гофе ёгъин мигуфди, Э ёртуь мундиге, гьеле бебе согъиндеш, хьиллее, дуьруй-дуькоре лелей Оврум, э комики гьеймогьой, мигуиге не дур дери не энгуьл, мигуфди: «Гьемме эз худоини — гIошириш, косибиш». Бебе мибисдоге угьоре гьеммере э ёр туь миёвурд. Туь екемлей фикир сох, варас, угьо бирору бирет: еки — гIошир — миллионер, екиге — косиб, гисне. Бебе кемер хуьрд сохди э онгурбогъгьой лелей Оврум, онгургьо не шоробгьо э гьомборгьой лелей Оврум дарафди, гьеле бирор бирекиш, муьзд фэхьлен юреш бегьем недори.\nЭз гъэгьр кешире ве хьуьрш келе-келе гоф сохдеи ве недануьсдеи э рай овурде и гъонмезе бирор хуьшдере э Ошир вепичирени суьвре. Шенде дениширени э у, нисе дануьсде чуь сохуге, поюге небуге бигьилуь буравге.\n―Имогьой бура,— гьич э лой Шенде неденишире, хэсдере хуно, гуфдирени Ошир —Бура, фикир сох эри-\nтуь, эгенер э сертуь екем семе мувэхь дериге, суьмер недериге, э эгъуьл миёй те дир бире, мивини э коми лоиге дузи-гьэгъи...\nШенде, э зарбевоз дере сэхд эере, вадарафдени.


Дрез (коммуна) — Википеди\n49°39′26″ къ. ш. 4°20′06″ м. д.HGЯOL\n▼103 стаг (2017 шеран 1 январь)\nДрез картан тӀехь\nДрез (фр. Draize) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Шампань — Арденаш регионехь. Коммунан департамент — Арденаш. Дозанашца ю Думли-Беньи, Живрон, Жюстин-Эрбиньи, Лалоб, Ла-Нёвиль-ле-Вазиньи, Ла-Романь (Арденаш), Синьи-л’Аббеи, Вазиньи. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Дрез_(коммуна)&oldid=5160819»


Муниципалитетан майда — 7,1 квадратан километр (2016). ХӀордан сизал локхалла 250 ± 1 метр. Дозанашца йу Палау-д’Англесола, Виласана, Гольмес, Миралькамп, Торрегросса, Фондарелья муниципалитеташ.\nТӀаьххьара хийцам бина 2021, 22 февраль 10:27


Инфоурок › География ›Конспекты›Конспект урока на тему "Элпаш Б,б яздар", (1-ра класс).\nУрокан ц1е: « Йозанан жима а , доккха а элпаш б , Б яздар».\n1алашо: йозанан жима а , доккха а элпаш б , Б довзийтар. Уьш шаьш а , дешдакъошкахь а яздан 1амор.\n1 .Предметни: берашна девзар ду йозанан жима а , доккха а элпаш б ,Б . 1емар ду уьш нийса а ,хаза а яздан.\nРегулятивни: берашна 1емар ду шайн белхан план х1отто. Хуур ду шайн планаца болх бан. 1емар ду дешар т1ехь низам латто. Берашна 1емар ду шайн кхиамаш ган , царех пайдаэца. Кхачамбацарш довза , уьш д1адаха.\nКоммуникативни: берашна 1емар ду хьехархочун хаттаршна дуьззина , я дуьзаза жоьпаш дала. Берашна 1емар ду шайна оьшург хатта. Берашна хуур ду шайн кхиамех шайна хетарг д1аала.\nПознавательни: Берийн алсамдер ду тидаме хилар , ойлаяр. Берашна 1емар ду схеманашца болх бан.Берашна девзар ду керла дош була , Ц1ен Книга.\n3. Личностни: берийн алсамдер ду дешаре лаам. Шайн болх гуттара дика хилийта 1емар ду. Берийн алсам хир бу 1аламе безам . Лаам хир бу и довза , 1алашдан.\nБ элпах лаьцна байт 1амор.\nСтенах тера ду элп?\nКертахь крант ю хьаьвзина\nБухахь - лаьтта шелиг.\nБ - элп царах девзина,\nЦеце хьоьжу Ч1ирдиг.\n-Муьлха элп ду байт т1ехь далийнарх? (Элп Б).\n-Стенах тер аду элп Б? ( Кранта к1елла диллина шелигах тера ду).\n-Х1ун ю ШЕЛИГ? (Бочка ду ).\n-Даладе хьалхахь аз (Б) долу дешнаш. (Баба , бамба, буру , бел).\n-Муьлхачу элпаца билгалдо йозанехь аз (Б)? ( Б –элпаца).\n-Х1ун 1амор ду вай тахана? (Вай 1амор ду йозанан жима а , доккха а элпаш б , Б яздан).\n- Бераш вайна тахана гулдан деза ж1аьлин нускалш. Шуна хаза хетий уьш? Оцарна т1еяздина ду вай тахана кхочушдан деза т1едахкарш. Муьлханаш кхочуш далур ду шуьга х1оранга ? Шайн белхан план х1отта е. (Бераша билгалбоккхку шаьш бийр болу болх).\n-Вайна тахана девзар ду йозанан жима а , доккха а элпаш б , Б. 1емар ду и элпаш ша-ша , дешдакъошкахь кхечу элпех хуттуш а яздан.\n4. Йозанан жима а , доккха а элпаш б , Б довзийтар ,яздар.\n-Бераш, шайгара элпаш юкъара схьахаржа зорбанан жима а , доккха а элпаш б , Б . Мичахь хуьлу зорбанан элпаш? (Книгаш т1ехь).\n-Хьанна девза шуна йозанан доккха а ,жима а элпаш б , Б ? Схьагайта.\n-Х1ара йозанан жима элп б ду,х1ара йозанан доккха элп Б ду.\n-Х1ун кхиамаш бехи аша? (Суна девзи йозанан жима а , доккха а элпаш б , Б).\nЙозанан жима элп б яздар.\n(Хьехархочо уьн т1ехь гойту элп б яздан).\n-Т1адам буьллу белхан мог1анна кхоалг1а дакъа деш лакхахь. Цу т1ера хьала гу буьллуш аьрру аг1о охьавог1у . Лахарчу мог1анна т1е кхочуш хьаьвзаш аьтту аг1ор тасалуриг юьллуш лахкрчу белхан мог1анна , г1оьнан мог1анна юккъе кхаччалц. Кхузахь аьтту аг1о гола а тухуш д1авоьрзу.\n-Х1инца вай элп б х1аваэхь дуьллу.\nХьехархочо д1ааларца , бераша яздо йозанан жима элп шайн дагара.\n(Хьехархочо яздойту ша д1а а олуш ялх элп. Уггаре хазаниш билгал а дохий , уьш тидаме а оьцуш д1аяздо бераша).\n-Х1ун кхиамаш бехи аша? (Суна 1еми йозанан жима элп б яздан).\nЙозанан доккха элп Б яздар.\n-Т1адам буьллу лакхарчу белхан мог1анна , г1оьнан мог1анна юккъе. Охьавог1у сиз хьокхуш лахарчу белхан мог1анна т1е кхаччалц , кхузахь ч1ара а буьллуш , хьаьвзина сизах дехьа а волу. Кхузахь хьаьвзаш охьавог1у лахарчу белхан мог1анна т1е. Лаха кхочуш и сиз чухьокху язйинчу меженна герга кхаччалц. Шолг1а меже юьллу лакхарчу белхан мог1анна , г1оьнан мог1анна юккъехула пурхнехьа сиз хьокхуш.\n-Д1аязбе и мог1а тептарш т1е.\n-Х1ун кхиамаш бехи аша? (Суна 1еми йозанан доккха элп Б яздан).\nДешан схема х1оттор.\n-Бераш , аса д1айоьшу йоца байташ. Аша т1етоха цхьа дош.\nЦ1ахь ца 1а со мало еш, -\nКхиош ву со 1ежийн.... (Беш)\nЛовза цхьа со воцуш лела:\nСагатлуш со ву цундела,\nТахана сан воккха ваша\nБажо вахна юьртан... . (Бажа)\nХьуьна уллехь бу цхьа барз,\nЦу т1ехь буса уг1у – (Борз).\n-Муьлха дешнаш т1етуьйхи аша ? Х1ун ду церан юкъара? (Юьххьехь хеза аз (Б)).\n-Маса дешдакъа ду БОРЗ дашехь? (Цхьаъ).\n-И дешдакъа диллина ду я къевлина ду? (Къевлина).\n-Муьлханаш ду аьзнийн цхьанаэдаларш? (БО).\n-Муха билгалдоху уьш схемехь? (Ши бос болчу еък1овца).\n-Маса аз ду БОРЗ дашехь? (Диъ).\n-Маса элп ду ? (Диъ).\n-Йилла массара и схема. (Бераша юьллу. Цул таьхьа массара а нисдо кхачамбацарш).\nБакъи озавели - цхьаъ,\nОхьатаь1и - ду и шиъ,\nХьалатаь1и - ду и кхоъ,\nД1анисвели - ду и диъ.\nКуьйгаш д1асадахийти - пхиъ,\nВовшахтуьйхи - ялх.\nБуьхьигаш т1е и х1оьтти - ворх1,\nДег1 нисдеш д1ах1оьтти - барх1.\n(Т1аьхьара а олуш, бераша Бакъис дийриг до.)\n6. Дешдакъошкахь йозанан доккха а , жима а элпаш яздар.\n(Уьн т1е е , тептарш т1е е д1аяздина хила деза дешдакъош).\n-Муха хутту йозанан доккха элп Б кхечу элпех ? (Лахара сиз хьакхарца).\n-Д1аязде и дешдакъош тептарш т1е.\n-Х1ун кхиамаш бехи аша? (Суна 1еми дешдакъошкахь йозанан докха а , жима а элпаш б , Б яздан).\nГрамматически арифметика яр.\nБ + бер тахкон г1ирс =? (Бага).\nБ + к1иранан кхоалг1а де=? (Була).\nБ + кха т1е йийна х1ума нилха а еш, буц д1а а йоккхуш бен болх =? (Басар).\n-Муьлха дешнаш карий шуна? (Бага , булла , басар).\n-Х1ун ду церан юкъара? (Царна массарна юьххьехь ду аз (Б)).\n-Муьлха дашах ца кхета шу? ( Була).\n-Була – иза акха дийнатийн цхьа тайпа ду (зубр). Буланаш дукха йисина яц дуьнен чохь. Цундела уьш Ц1ечу Книги т1е яхна. Вай декхарийлахь ду уьш ларъян.\n-Муьлха элп девзи шуна? (Тхуна девзи йозанан жима а , доккха аэлпаш б,Б).\n-Муьлха аз билгалдо Б элпо? (Аз (Б) билгалдо).\n-Аз (Б) мукъа ду я мукъаза ду? (Мукъаза ).\n-Даладе масалаш элп Х хьалхахь долуш. (Бел , болх , буру).\n-Х1ун кхиамаш бехи аша? Хьан лахьийна уггаре дукха ж1аьлин нускалш?\n1алашо: йозанан жима а , доккха а элпаш б , Б кхин д1а а довзийтар. Уьш шаьш а , дешнашкахь а яздан 1амор.\n1 .Предметни: берашна кхин д1а а девзар ду йозанан жима а , доккха а элпаш б ,Б . 1емар ду уьш нийса а ,хаза а дешнашкахь яздан. Предложенеш язъян а 1емар ду берашна.\nПознавательни: Берийн алсамдер ду тидаме хилар , ойлаяр. Берашна 1емар ду схеманашца болх бан.Берашна девзар ду керла дош баркалла. Хуур ду оцу дешан мах хадо.\n3. Личностни: берийн алсамдер ду дешаре лаам. Шайн болх гуттара дика хилийта 1емар ду. Берийн алсам хир бу дика г1уллакхаш дан. Лаам хир бу шайн амалехь диканиг дан , вониг д1ататта.\nКагделла дош нисде.\n-Дош кегаделла бераш. Иза нисдан деза .\n-Муьлха дош ду иза? (Баркалла).\n-Маса олу и дош? (Дика г1уллакх дича).\n-Шуна аьллий иштта дош цкъа а ? (Аьлла).\n-Х1ун дика г1уллакх динера аша? (Берийн жоьпаш).\n-Муьлханиг ду цу дашехь хьалхара элп ? (Б).\n-Хьан далор дара элп Б хьалхахь долуш дешнаш? (Баба, буру).\n-Юккъехь долуш? (Абу , саба).\n-Х1ун 1амор ду вай тахана? (Вай 1амор ду йозанан доккха а , жима а элпаш б , Б дешнашкахь яздан).\n-Бераш , вай долчохь хьолг1ахь ю тарсал. Цунна г1о оьшу 1аьнна кечам бан. Цо 1ай дуу б1араш , ж1аьлин нускалаш. Вайгара г1о оьшу цунна. Шуна т1ахана даийтина т1едилларшца ж1аьлин нускалш. Дика г1уллакх дан лууш волчо цунна и ж1аьлин нускалш лахьо деза. Х1оранна мел лахьалур ду хьовсуш , белхан план х1отта е.\n(Бераша схьаоьцу шайна оьшачулла ж1аьлин нускалш).\n-Вай тахана 1амор ду йозанан жима а , доккха а элпаш б , Б дешнашкахь яздан. 1амор ду предложенеш язъян.\n4. Йозанан жима а , доккха а элпаш б , Б хоьттина яздар.\n-Ж1аьлин нускалш гуттара элпаш хаза яздиначунна бен лур дац . Цундела тидаме хила.\n(Уьн т1ехь гойту хьехархочо элпаш хуттуш).\n-Д1аязбе и мог1анаш тептарш т1е.\n-Х1ун кхиамаш бехи аша? (Аса язди йозанан жима а , доккха а элпаш х , Х вовшах хоьттина).\nБАРЗ дешан схема х1оттор. Керла дош довзийтар.\nБ + ч1ера чуьра доккху даар б1ов (Б1ов).\nБ + реза вацаран хьокъехь кехат, хабар =? (Барз)\n-Муьлха дешнаш хили шун? (Б1ов , барз).\n-Х1ун ю Б1ОВ? (Берийн жоьпаш).\n-Б1ов –иза шира заманчохь нохчаша шайна т1е мостаг1 вог1уш хаийта дина лекха ц1енош ду.\n-Х1ун ю БАРЗ ? (Латта я ялта т1ек1елдиллича хуьлу барз).\n-Схема х1оттор вай БАРЗ дешан. Маса дешдакъа ду БАРЗ дешан? (Цхьаъ).\n- Аьзнийн цхьанаэдаларш дуй БАРЗ дашехь? (Ду БА).\n-Маса аз ду БАРЗ дашехь? (Диъ).\n-Маса элп ду? (Диъ).\n-Йилла цу дешан схема.\n-Хьан бина уггар дика болх? (Толлу бераша).\n-Х1ун кхиамш бехи аша? (Тхуна 1еми дашна схема йилла).\n-Хьан гулдина ж1аьлин нускалш?\n6. 1амийнарг т1ечг1агдар.\nЙозанан жима а , доккха а элпаш б ,Б дешнашкахь яздар.\nУьн т1е д1аяздо.\n-Муьлха дош яздина доккхачу элпаца ? Х1унда?\n-Х1ун кхиамаш бехи аша? (Суна 1еми дешнаш яздан).\n-Со х1инца хьожу , хьан дина тарсална г1о.\nУьн т1е д1аязйо.\n-Муьлхачу элпаца йола йо предложени? Х1ун юьллу чаккхенгахь?\n-Х1ун кхиамаш бехи аша? (Суна 1еми предложени язъян).\n-Муьлха элпаш девзи шуна? (Йозанан жима а , доккха аэлпаш б , Б).\n-Х1ун хаьа шуна цу элпах лаьцна?\nБ –элпо билгалдо аз … (Б).\nАз (Б) ца лакхало , цундела из аду …(Мукъаза).\n-Х1ун кхиамаш бехи аша? Хьан лахьийна тарсална б1араш? Хьан дог1у дош БАРКАЛЛА?\nКонспект урока на тему "Элпаш М,м яздар", (1-ра класс).\nКонспект урока на тему "Элпаш Л,л яздар", (1-ра класс).\nКонспект урока на тему "Элпаш И,и яздар", (1-ра класс).\nКонспект урока на тему "Элпаш О,о яздар", (1-ра класс).\nDOCX 94.5 кбайт\nВсего просмотров: 374380


Жьевиль — Википеди\n49°00′52″ къ. ш. 0°58′46″ м. д.HGЯOL\nЖьевиль (фр. Giéville) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта НогӀманди регионехь. Коммунан департамент — Манш.\nДозанашца йу ТогӀиньи-суьгӀ-ВигӀ, БгӀектувиль, Домжан, ГильбегӀвиль, Сент-Аман (Манш), Сен-Луе-суьгӀ-ВигӀ, Torigny-les-Villes[d].\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Жьевиль&oldid=7832764»


Кузнецова, Варвара Григорьевна — Википеди\nВикипедехь иштта фамили йолуш нахах лаьцна яззамаш бу, хьж. .\nКузнецова Варвара Григорьевна\n31 октябрь (13 ноябрь) 1912 шеран\nСпас-Талица Орелан уезд, Вяткан губерни, Российн импери\nПетарбух, РСФСР, ССРС\nССРС къаьмнийн этнографин пачхьалкхан музей, ССРС ӀА Н. Н. Миклухо-Маклайн этнографин институт\nИсторин Ӏилманийн кандидат\nН. Н. Степанов\nКузнецова Варвара Григорьевна Викилармехь\nКузнецова Варвара Григорьевна (йина 1912 шеран 31 октябрехь (13 ноябрехь) Спас-Талица Орелан уезд, Вяткан губерни, Российн импери) — советийн этнограф-къилбаседаӀаморхо, чукчийн дахарех лаьцна уггаре нийса аренан хаамаш гулбина Чукоткан ахгӀайрен талламхо. ЕКП(б) декъашхо, Ленинградан гуонехь йисина хилларг.\n2 Ӏилманан белхаш\nВарвара Григорьевна йина 31 октябрехь (13 ноябрь) 1912 Спасо-Талица эвлахь (хӀинца — Оричин кӀоштан Кировн областера). 1926 шарахь да веллачул тӀаьхьа кхелхира цуьнан даймахка — Марийн АССРн Йоккха Руял эвла. Оцу хенахь Варварин 13 шо дара, доьзалехь ялх бер дара, ткъа иза йоккхаха ерг яра. 1929 шарахь цуо чекхъяьккхира хьехархойн агӀонца йолу Мари-Биляморски исс шеран ишкол. Цул тӀаьхьа кхаа шарахь хьехархо болх бира: юьхьанца Шолнер эвлара юьхьанцара ишколан хьехархо, цул тӀаьхьа хьийхира оьрсийн мотт а, литература а Карлыган эвлара марийн ворхӀ шеран ишколехь.\n1932 шарахь иза кхелхира Владивостоке, ишколехь хьийхира, деша хӀоьттира Владивостокан хьехархойн институте. Институтехь цхьана баттахь дешна, обкомо хьажийна яхара хьун кеччо, цигахь ши бутт гергга хан яьккхина, кхин Владивостокан хьехархойн институте юха ца еира.\n1933 шарахь кхелхира Ленинграде, деша ийцира Ленинградан пачхьалкхан университетан историн факультете, иза чекхъяьккхира 1939 шарахь.\n1939—1942 шерашкахь болх бира экскурсилелорхо — ССРС Пачхьалкхан къаьмнийн этнографин музейн (ПЭМ) Ӏилманан белхахо. Музейхь гӀуллакхехь йолуш цуо Ӏилманан гӀуллакх теллира: «Петр I хийцамаш», «Сибрехан къаьмнаш (чукчаш, эвенкаш»), «Малхбуза Украина а, Малхбуза Белорусси а»; «ЖехӀалчу нехан ПЭМ дохаршан лар тӀехула» цӀе йолу экскурси кечйира.\nСийлахь-Боккха Даймехкан тӀом болуш йисира Ленинградехь. Музейн кхечу белхахошца уггаре мехала коллекцеш эвакуацин кечйира. ТӀеман хьалхарчу дийнахь дуьйна хилира музей ларъен цӀеран декъан тӀемало. Кхин а дакъалецира гӀала ларъяран белхашкахь: Шимскехь, Погорельехь, Йоккхачу Кузьмино-Детски эвлахь, Обуховхь. 1941 шеран 5 декабрехь айп йира музейн гӀишлон чу бумба йоьжна. 1942 шеран 20 январехь болх беш яра № 78 йолу эвакуацин госпиталехь диетйишин даржехь, иза йиллинера Ленинградан Пачхьалкхан лоьрийн говзалла айаран институтехь, цигахь болх бира гуо басталц. 1942 шо кхаччалц Варвара лаьттира ЕЛККС декъашхо.\n1944 шеран мартехь Варвара Григорьевна юхаеира Пачхьалкхан этнографин музей, шен балха. 1944 шеран сентябрехь дӀаийцира ЕКП(б) декъашхойн кандидаташка. 1944 шеран 1 декабрехь хӀоьттира ССРС ӀА Этнографин институтан аспирантуре «Къилбаседа Азин этнографин» говзаллийца. 1946 шарахь дӀаийцира ЕКП(б) декъа. 1947 шеран августехь доклад йира аспирантийн семинарехь, тема «ХӀордан йистера а, сайнийн а чукчийн бахам».\n1948 шарахь боьдуш бара Чукотке йоьду экспедицин кечам. Экспедицин Ӏалашонехь дара антропологин, этнографин, археологин агӀора Чукоткан ахгӀайре Ӏамор. Экспедицис гулбина хаамаша Къилбаседа Азин а, Къилбаседа Американ а ширачу бахархойн юкъаметтигаш, Америке адамаш ховшаран хан а, некъаш а серладаха дезара. Экспедицин этнографаша, гӀараяьллачу американ, шена юкъахь дика дакъа лаьцна оьрсийн этнографаша В. Г. Богораза а, В. И. Иохельсона а, Джезупан экспедицин талламаш дӀахьур болуш санна хетара Ӏилманийн Академин. Иштта, Варвара Григорьевнин доккха сий хилира оцу талламийн когаметта хила. Аспиранткан кечам бан велира и.Ӏ.д. И. С. Вдовин, иза вара уггаре дика говзанча чукчашӀаморехь, чукчийн мотт Ӏамо волавеллера В. Г. Богоразан куьйгаллийца. Чукоткан комплексан экспедицин дерриг куьйгалла а деш вара б.Ӏ.д. Г. Ф. Дебец.\n1948 шеран 17 мартехь из адӀаяхара экспедице. Аренан болх беш бара кӀоштан яккъашна уггаре генарчу тундран дакъошкахь, Амгуэма эркан майданахь. Варварас 3 шо сов даьккхира оцу хала кхочучу меттигашкахь, чукчийн меттаметтанашца цхьаьна кхерсташ лелаш. Талламхочун дерриг дахар дӀадахара экстремалан хьолашкахь, чукчаш цхьан а озабезам ца бора цуьнан кхерстаран дахаран кийча ца хиларна.\nЮхайирзича, цуо яздира диссертации, тема «Чаунан а, Амгуэман а чукчаш (комплексехь гайтар)» йолуш. 1951 шеран 28 ноябрехь дӀаэцна ССРС ӀА Этнографин институтан Ленинградан декъан Сибрехан этнографин секторан лахара Ӏилманан белхахо дарже.\nАмма 1953 шарахь Варвара Григорьевнин могашалла дика телхира, цамгар йоьзна яра функци йохарех, ткъа цул тӀаьхьа юккъера нервийн система йохарца, коьртан хье чохь жижиг кхиар бахьнехь. Цуьнан дийзира еххачу хенахь больницехь Ӏан, болх бан ца лора. Институто кхаа шарахь латтийра цунна штатан дакъа, 1956 шеран 6 сентябрехь из адӀаяьккхира ехачу хенахь цамгар латтарна.\nЕлира 1977 шарахь. ДӀайоьллина Керла-Волковски кешнашкахь Петарбухехь.\nӀилманан белхаш[нисъе бӀаьра | нисъе]\nВарвара Кузнецова ца кхуьура Ӏилмане баха ша гулбина белхаш, оцу белхийн таро яра ма-ярра а, практикехь чулацам болу а чукчийн-сешлелорхойн XX бӀешеран дахаран энциклопеди хӀотто. Цхьаъ бен йоцу тӀекхача йиш йолу экспедицин белхан жамӀ хилира, цуо зорба тоьхна «Амгуэман сенийн чукчийн Ӏиданех а, Ӏадатех а хаамаш» цӀе йолу яззам. Ткъа иштта экспедицехь даьхна суьртийн йоккха коллекци. И коллекци чӀогӀа дика документан тешалла ду меттигерачу къаьмнех а, оьздангаллех а лаьцна, хӀинца шен коьртачу декъехь тӀекхача йиш ю РӀА Антропологин а, этнографин а Сийлахь Петран цӀарах музейн (Кунсткамера) сайт тӀехь. Кузнецован аренан дневникаш Ӏалашйо музейн архивехь.\nЧукчи / В. В. Антропова, В. Г. Кузнецова (в основу описания дореволюционного быта положена статья Г. И. Мельникова) // Народы Сибири / Под ред. М. Г. Левина, Л. П. Потапова. — М. : Изд-во Академии Наук СССР, 1956. — С. 896—933. — 1084 с. — (Народы мира. Этнографические очерки). — 5000 экз.\nКузнецова В. Г. Полевой дневник. Архив МАЭ. Ф. К-1. Оп. 2.\nКузнецова В. Г. Личное дело. Архив МАЭ РАН. Ф. К-1. Оп. 7.\nСовгӀаташ дина «Ленинград ларъярна» а, «1941—1945 шерашкахь Сийлахь-Боккха Даймехкан тӀамтӀехь сийлахь къахьегаран» а мидалшца.\nГӀараваьллачу яздархочо Ю. С. Рытхэус 2003 шарахь язйина роман «Одинцова Аннин кхерстар», турпалхочун васт схьаэцнера В. Г. Кузнецован битамах. Хьалха, 1956 шарахь, яздархо хьахийнера, цуьнан къоналлера сурт а далош, Сибрехан къаьмнаш антологехь, ткъа цуьнан авторех цхьаъ яра Кузнецова.\n2015 шарахь РӀА Антропологин а, этнографин а Сийлахь Петран цӀарах музейн Ӏилманан секретарь йолчу Е. А. Михайловас арахецна жайна «Кузнецова Варвара кхерстар». Оцу жайнин бух бу музейн архиван хаамаш тӀехь, цуо чӀогӀа дика гойту Кузнецован экспедицин болх а, биографи а.\n↑ Михайлова, 2015, с. 113.\n↑ 1 2 Михайлова, 2015, с. 7—12.\n↑ Михайлова, 2015, Подготовка к экспедиции, с. 13—20.\n↑ Михайлова, 2015, с. 112—113.\n↑ Хаховская, 2016.\n↑ 1 2 Михайлова, 2015.\n↑ Умерла в 1977 году, согласно надгробной надписи. В то время как в литературе её известная биография заканчивается на 1956 году, с предположением, что она умерла «в конце 1960-х годов». Вероятным источником ошибочной даты является примечание А. А. Сириной «в начале 1960-х годов» в:\nСирина А. А. «…И можно сказать, что счастлив» (интервью с Евгенией Алексеевной Алексеенко) // Сибирский сборник–2: к юбилею Евгении Алексеевны Алексеенко. — СПб.: МАЭ РАН, 2010. — С. 10.\n↑ Михайлова, 2015, с. 5.\n↑ Кузнецова, 1956, с. 932—933.\nДавыдова Е. А. Властные отношения в стойбищах амгуэмских оленеводов (по материалам В. Г. Кузнецовой) // Социальные отношения в историко-культурном ландшафте Сибири : сборник научных статей. — СПб: МАЭ РАН, 2017. — С. 136—188.\nДавыдова Е. А. «Добровольная смерть» и «новая жизнь» в Амгуэмской тундре (Чукотка): Стремление ухода в мир мёртвых Тымнэнэнтына // Вестник археологии, антропологии и этнографии. — 2015. — № 4 (31). — С. 125—131.\nДавыдова Е. А. Действия, чувства, восприятие: анализ полевой работы В. Г. Кузнецовой // Теория и практика исследований этнокультурных комплексов: посвящается 65-летию со дня рождения В. А. Козьмина : сборник научных статей. — СПб: МАЭ РАН, 2015. — С. 12—14.\nДавыдова Е. А. Полевые дневники В. Г. Кузнецовой как этнографический источник // Университетский научный журнал. — 2015. — № 15. — С. 160—167. — ISSN 2222-5064.\nМихайлова Е. А. Фотографии из экспедиции Варвары Григорьевны Кузнецовой на Чукотку (1948–1951 гг.) // Иллюстративные коллекции Кунсткамеры / Е. А. Михайлова ; [отв. ред. Л.Р. Павлинская]. — СПб : МАЭ РАН, 2014. — С. 112–133. — (Сборник МАЭ ; т. 49). — ISBN 978-5-88431-279-1.\nМихайлова Е. А. Скитания Варвары Кузнецовой. Чукотская экспедиция Варвары Григорьевны Кузнецовой, 1948-1951 гг. / Е. А. Михайлова; [отв. ред. Л. Р. Павлинская]. — СПб. : МАЭ РАН, 2015. — ISBN 978-5-88431-296-8.\nРытхэу Ю. С. Скитания Анны Одинцовой. — СПб.: Звезда, 2003. — ISBN 5-94214-052-9\nХаховская Л. Н. Полевые исследования В. Г. Кузнецовой в амгуэмской тундре // Этнографическое обозрение. — РАН, 2016. — № 3. — С. 83—95. — ISSN 0869-5415.\nКоровашко А. В. Романно-дневниковый контрапункт(ТӀе цакхочу хьажорг — истори) (13 февраля 2017). Архив йина хьалхара хьостан чуьра 2018 шеран 12 февралехь. Теллина 2019 шеран 22 майхь.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Кузнецова,_Варвара_Григорьевна&oldid=4979672»\nБинарш 13 ноябрехь\nБинарш 1912 шарахь\nБелларш 1977 шарахь\n«Ленинград ларъярна» мидалца совгӀат динарш\n«1941—1945 шерашкахь Сийлахь-Боккха Даймехкан тӀамтӀехь сийлахь къахьегаран» мидал елла нах\nБинарш Оричин кӀоштахь\nРӀА Этнологин а, антропологин а института белхахой\nССРС музейн белхахой\nПетарбухан пачхьалкхан университетан историн факультетера арахецнарш\nАдамаш:Ленинградан гуо лацар\nКерла-Волковски кешнашкахь дӀабоьхкинарш\nВикипеди:Ӏилманчех лаьцна сурт доцу яззамаш\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2020, 7 май, 16:51.


Оьрсийчоьнан омбудсмен тIехIоьттина Караулова Варварина\nОьрсийчоьнан омбудсмено Москалькова Татьянас кхайкхамбина Вологодск гIалин кхеле, Караулова Варвара хенал а хьалха араяккхарна тIетар доьхуш. 4,5 шо хан тоьхна цунна "Исламан пачхьалкх" шех олучу тобанах дIакхета гIортарна. "МБХ медиа" гIирсо бина цунах хаам. Вологодскан кхело луьстур ду тахана Караулова араяккхар доьхуш, цуьнан адвокато чуделла кехат. Ша йоI кхеле ялор яц, видеозIе латтор ю цуьнца суьдхоша.\nМоскварчу университетехь доьшуш хилла, "Исламан пачхьалкх" шех олучу тобанхойх дIакхета йоьдучуьра лаьцна, набахтехь хан токхуш йолу Караулова Варвара хенал а хьалха араяккха дуьхьал хилла Вологодскан кIоштарчу набахтин администраци хьалхо. Колонин белхахойн леринчу тергонехь латтош ю Караулова адвокато дийцарехь.\nКху аьхка колонин "низамаш лардо" цо аьлла, дика цIе яьккхира цуьнан, ткъа иза хенал а хьалха арайоккхуш кехаташ чуделлачул тIаьхьа "низамаш талхадо" цо аьлла, билгалдаьккхира аьлла Бадамшин Сергейс.\nЗазадоккху-беттан 29-чохь шен йоIана гIуда тоьхнера, хан йоцчу хенахь охьайижинера аьлла, дийцина Караулова Варварин нанас. Цул хьалха белхан меттигехь нуьда дIатесна яцара аьлла, бехк а баьккхинера цуьнга.\nШинаридийнахь Вологодскан кхелехь луьстур ю Караулова хенал хьалха маьршаяккхаран гIуллакх. ТаIзар кхочушдаран урхалло (ФСИН) бохург тIех а тесна, низамашкахь, къинхетамалла а гойтуш, кхело жоп лур ду аьлла, тешна ву адвокат.\n"Исламан пачхьалкх" шех олучу тобанах дIакхета йоьду Москвара яхархо Караулова Варвара 2015-чу шарахь Туркойчоьнан а, Шемин а дозанехь лаьцна, юхаялийнера. 2016-чу шарахь Москварчу кхело набахтехь даккха 4, 5 шо хан кхайкхийра цунна.


Ланк-сюр-Роньон — Википеди\nЛанк-сюр-Роньон (фр. Lanques-sur-Rognon) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Гранд-Эст регионехь. Коммунан департамент — Лакха Марна. Дозанашца йу Ажевиль (Лакха Марна), Бьель (Лакха Марна), Мандр-ла-Кот, Меннуво, Ножан (Лакха Марна). ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Ланк-сюр-Роньон&oldid=6862149»


Магас: Берий беш – «Волшебная страна»\nБерий беш – «Волшебная страна»\n28.03.2017, 11:31 Новости Магаса\nДуккха тайп-тайпара керда берий бешамаш хьайийлай вай мехка. ХIара берий беш ше-ший цIи йолаш я. Цар цIераш хьагойт уж гIишлонаш берашта лаьрхIа йолга, сийрда а хоза я уж. «Волшебная страна» яхача цIеро хьахьокх цу берий беша тамашийна а хоза а хила дезалга. Керда берий беш хьайийлай февраль бетта 2015 шера Шолжа районе Сунжа гIале. Гаьннара хьавоагIаш бIарг тIаотт лакхача хозача гIишлон.\nКоа дIачуваьлча Iалаьмате хоза зизаш, фонтанчик цун юхе тайп-тайпара фаьлгашкара оакхарий, оалхазараш, бийдолгаш. КIезига дIагаьнаваьлча берий майдангаш, салаIа тайп-тайпара гIандаш латт. Доккха ков, хIара ковна миIинг безаме кулгашца хоза кийча яьй укхаза болх беча болхлоша. НиI хьа а йийла дIачуваьлча бIаргагу е гIишло кийча яьча наьха дегаш берашца долга, хIана аьлча, бераша дукха дезаш ца хилча вIаштIехьа даргдац иштта берашта чам болча тайпара е болх хьабе. Бокъонца фаьлгачу кхаьчача санна хетт укхаза нийсавелча. Берашта дукха дезача фаьлгашкара турпалхой ба пенаш тIара хьахьежаш. ЦIагIа леладу хоза зизаш да массанахьа латташ, цар хозъю хьачуваьнначура моттиг. Маьчи Iояьккхача дIайха ий, хIара берий ше-ший барзкъа хьалъолла моттиг я. Духьала баьхкар безаме воспитателаш. Цар дIачуйигар со берий беша заведующий йолча. Сона духьал ера безаме, елаенна, са хинна хьехархо Сайнаройнаькъан Махьмад-Гири Аьсет. Бераш дукха дезаш, ший болх дика ховш, царех дог лазаш саг я из.\nМахьмад-Гире Аьсета дийцар: «Халонаш йоацаш цхьаккха хIама хилац, хIаьта а, ерра мо хоза гIишло Iаьдало хьайича эхь да лоадам боаца хIамаш дувцар. Оаха ерригача коллективаца чIоагIа къахьийгар берий беша берашта хоза хетаргдолаш а цар укхаза чам хургболаш а. Тха из вIаштIехьа а даьлар. Хьона гуча тайпара сапаргIата я укхаза. ХIара группе берий салоIача моттигашка цIена а хоза я. Ловза моттигаш я, дукха тайп-тайпара интеллектуальни ловзаргаш да. Белгалдаккха деза вIашагIкхийтта коллектив чIоагIа дика я са. ХIара болхло ше – ший метте ва. Массавар дипломаш долаш ва. Керттердар да, бераш дукха а дезаш уж царга хьажар. Тха берий беш лаьрхIа я шин бIаь бера, хIаьта а укх моттигах кхоачам хилац, бераш дукха да.\nИз бахьан долаш тха дIаяьзде деза бераш дукхагIа хилар. ХIанз тха диъ бIаь бер да. Оаха хоастам бу тхоай уж бераш дIаязде а уж леладе таро хиларах. Йоккха я тха гIишло. Тха берий беша хьааха безам болаш дуккха а ба, уж бераш тха микрорайонера да, бакъда, электрони аргIа ший тайпара болх беш я. Цун йовзац микрорайонаш, из бахьан долаш тхо долча хьакхувла бераш тайп-тайпарча микрорайонашкара да. Аз дехаргдар тхоай берий беша тхой микрорайонера бераш дукхагIа дIаяьзде аьнна, иштта дикагIа хургдар».\nЧахкийнаькъан Умара Тамилайца къамаьл хилар са. Из я музыкальни кулгалхо а воспитатель а. Умара Тамила болх беш йола кхоалагIа шу да. Цо дувц: «Сай болх чIоагIа дукха беза сона. ХIара ди тхой план йолаш, цу планага хьажжа болх бу оаха. ХIара цIай берашца кийчо а еш, оахоша дакъа лоацаш дезду оаха. ЦунагIа берашта чIоагIа салоаIам хул, иштта тхона гIо де хьож берий дай-ноаной а. Оаха болх мишта бу а харцахь дара а бакъахь дар хьа ала ховш я тха кулгалхо Махьмада-Гири Аьсет, шийна моггача тайпара тхона новкъост хила хьож из. Иштта массане цхьан къахьийгача леладечох гIулакх хул. Тхо долча хьауха бераш хоза а хеташ, тхоца чам болаш ух».\nСо цига нийсаеннача дийнахьа цIай дез деш бар берий беша. Сай берал дагадехар сона. Воспитателеш фаьлгашкара турпалаш а хинна хоза спектакль оттайир берашта. Бокъонца бола артисташ санна ловзайир цар шоай ролеш. Берашта чIоагIа сакъердалора. Царга хьожаш берел зIамагIа а хинна со а яр. Са а берий а чIоагIа самукъадаьлар. Кийчадаь истолаш дар тайп-тайпара мерза даараш а долаш. Массане къахьегарах хоза вIаштIехьа даьндар цIай. Дега чура баркал аьнна, Iадика а йийца дIаяхар со, бакъда, дега йIовхал берий беша йисар са. Укх тайпара барта а болаш коллективаш массанахьа хилча ма дика хургдар!


СегӀан-ФультугӀт — Википеди\n▼3369 стаг (2019 шеран 1 январь)\nСегӀан-ФультугӀт (фр. Cérans-Foulletourte) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Пеи-де-ла-ЛуагӀ регионехь. Коммунан департамент — СагӀта.\nДозанашца йу ГӀоезе-суьгӀ-СагӀт, Ла-Суьз-суьгӀ-СагӀт, ИвгӀе-ле-Полен, Ла-Фонтен-Сен-МагӀтен, МезегӀе (СагӀта), Уазе, ПагӀинье-л'Евек.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=СегӀан-ФультугӀт&oldid=7834256»


"Маьршачу Оьрсийчоьнан форум": Муха яха еза оппозици "Путин пачхьалкхехь"\nВильнюс, "Маьршачу Оьрсийчоьнан форум" йолалучу цIенна хьалхарчу гуламехь, Охан-бутт, 11-гIа де.\nШен 5-гIа гулам дIахьош ю "Маьршачу Оьрсийчоьнан форум" Вильнюсехь\n- Чекхбевллачу президентан харжамийн жамIаша гойтий халкъ дерриг а санна Путинехьа хилар?\n- Харжамаша хийциний Оьрсийчохь политикан хатI?\n- ХIун зенаш хила тарло Путинан "керлачу заманах"?\n- "Путинан режимо дина зуламаш – "Дуьненаюкъарчу халкъан трибунале"\n- Путинан тIемаш а, мехкашлахь Оьрсийчоьнан меттиг а\n- Федерализм хьаьшначу "Путинан заманца" муха лараяла еза оппозици?\n- Санкцеш. Кхин муьлш язбан беза "Путинан тептаре"?\n- Европерчу эмигрантийн боламаш\nЭмиграци - миллионийн къаьхьа дакъа\nСтохка баьхкинчул дукха баьхкина политикаш-оппозиционераш, совдегарш, интеллигенцин векалш кхушара. Форум схьайиллинчу шахматисто, юкъархочо Каспаров Гаррис хаам барехь, Оьрсийчоьнан 58 гIалара бу делегаташ.\nГуламхоша шаьш ма-аллара, Оьрсийчохь хьал вуно тера ду нийсса бIе шо хьалха, 1918-чу шарахь, деана хиллачух: оппозицина ца лаьа даймахках а къаьстина баха, ткъа цIахь а дац Iойла – гIело йо Путинан режимо.\nБакъду, цунах дац Вильнюсехь къамелаш. Гуламо дийцаредо, муха яккха еза Оьрсийчоь авторитаризмах, коррупцех, клиптократех, зуламашла дахначу, амма хенахь хийцадала дагахь а доцчу Iедалх мукъа.\nФоруме а баьхкина, цигахь дерг-хетарг дуьйцу бевзаш болчу политикаша-оппозиционераша Каспаров Гаррис, Чирикова Евгенияс, Крашенинников Федора, политикаша-экономисташа Илларионов Андрейс, Иноземцев Вячеслава, Некрасов Дмитрийс, бакъоларъярхочо Пономарев Ильяс, журналисто-публицисто Троицкий Артемийс, адвокато, политико Фейгин Марка, политолого, публицисто Пионтковский Андрейс, дуккха а кхечара.\nНохчий а бахана форуме\nХьалха шерашкахь а санна, дакъалоцу гуламехь нохчаша. Амма бац уьш Нохчийчуьра – Европерчу диаспорашкара бу.\n"Маьршачу Оьрсийчоьнан" 5-чу форуме шайгара кост дахьийтина Европерчу нохчийн диаспоро.\n"Ирсе адамна ша маьрша хилча бен ца хета. Шина мехкан – Оьрсийчоьнан, Нохчийчоьнан - юкъаметтигаш ю Маршо - Лолла, Са – Ницкъ, Серло – Бода санна дуьхьаллаьттачу агIонийн масал.\nБIешерашка даьлла лела мостагIалла емалдира 1997-чу шеран Стигалкъекъа-беттан 12-чу дийнахь вайн пачхьалкхийн президенташа шаьш буха куьг яздинчу Машаран Бертаца. Цо гойтура, оьрсий а, нохчий а кхеттийла машаре кхочуш цхьа а ниIмат доцийла.\n…Кремле баьхкинчу сонтачу ницкъо Барт хьашна, амма цуьнан аьтто бер бац шина халкъан Дегайовхо, Сатийсам хIаллакбан".\nИштта ду, лаамза даймахках а къаьстина, арахь бехачу нохчийн цIарах форуме динчу дIахьедарера дешнаш.\nФорумехь дакъалоцу дуккха а шерашкахь Москох адвокатан болх бина, кхелашкахь тIех жигара лецначийн агIор латтарна валар-висарца йоьзна проблемаш а лилхина, Европехь тховкIело ехна вехачу адвокато Арцуев Аслана.\nЦуьнга Маршо Радионо дийхира дийцар, муха ю форуман дайн, оьрсийн а, цига бахначу нохчийн а юкъаметтигаш.\nАрцуев: "Нохчий дика тIеэцна Литуван Iедало, тIебаьхкинчу оьрсийн жигархоша а дика терго йо, цхьана догIучу къамелашна хан а ца тоьаш. Кеп-кепара ду дийцарш. Оха оьрсийн а, вайн а арахьарчу диаспорийн ойланашца йогIуш меморандум чукховдийна, иза йийцаре ян езаш ю цкъачунна.\nВевзаш волчу политико Яковенко Игора Путинан режимо динчу зуламех лаьцна дийцира, иза а дара тхан тидамехь. Президентан харжамех, цигахь леллачу харцонех, иштта дIа кхин а дуьйцу кхузахь.\nХIинцца йийцаре йийриг "Путинан тIемаш а, дуьненаюкъарчу хьоланна цара бина тIеIаткъам а" аьлла тема ю.\nКхунах хуьлу пайда нах бовзар ду, тахана Украинах, Шемех, Гуьржийчоьнах харцдерг дуьйцуш хьийзачу Путинан режимо, цхьа хан хьалха, дуьненна хьалха нохчий а гезбаьхнийла хаийтар а, Кремлера жоп дехар а ду. Оцу тIехь кхуза баьхкинарш массо а кхета нохчех. Оха кхузахь дагабоуьйту 1997 шарахь Ельцина а, Масхадовс а хIоттийна барт, гойту иза Кремло бохийнийла а".\nФорумехь дакъалоцуш ву дуккха а нохчаша, оьрсаша социалан машанашкахь даьржа шен йозанаш доьшу журналист-блоггер Дервишев Адам. Цо а дийцира шаьш форумехь оьрсашца бечу балхах лаьцна.\nДервишев: "Кремлна, аьлча а, Путинна дуьхьал болчу оьрсийнний, нохчийнний ойланаш цхьанайогIийла дIахоуьйту оха. Цунах лаьцна оха форуме меморандум чуелла. Барт бина шуьйрра юкъарло лелон. Оьрсийчоь мукъаяккхар тхуна а оьшу – иза мукъаяьлча бен дер дац нохчийн къам мукъа. И меморандум оха йийцарейийр ю тахана".\nКхераме а ду, амма къийсам бита йиш а яц\nШина денна лерина Вильнюсера форум йоьрзуш ю. Къастийна декъашхоша шаьш а, шайн цIерачу гонаша а бен болу болх. Атта хир дац Оьрсийчуьра баьхкинчарна гуламо билгалбаьхна некъаш дIакхехьа. Нислуш ма-хиллара, царех хийланиг озор ву цIахь, бахьанаш а карош, полице я кхачор ву набахте. Амма харцонна хьалха охьатовIа уьш цатигарна евза дуьненна церан цIераш.\nИштачу шайн хьешех дог а лозуш, юхабоьрзур бу шаьш баьхкинчу мехкашка Европера нохчий а. Амма форуман массо а декъашхой теша, цаьрга ладоьгIча, Оьрсийчоь а, цигахь деха къаьмнаш а хенан йохалла бакъ-демократе а кхочур ду, къийсам толамца а боьрзур бу бохучух.


Лез-ЕссагӀ-Теньево — Википеди\n46°54′40″ къ. ш. 5°25′06″ м. д.HGЯOL\nфр. Les Essards-Taignevaux\nЛез-ЕссагӀ-Теньево (фр. Les Essards-Taignevaux) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта БугӀгунди — ФгӀанш-Конте регионехь. Коммунан департамент — ЖуьгӀа.\nДозанашца йу Анан-Бовуазен, Шене-де-Купи, Шен-БегӀнагӀ, Ле-Е (ЖуьгӀа), ГӀи (ЖуьгӀа), МутьегӀ-ан-БгӀесс.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Лез-ЕссагӀ-Теньево&oldid=7815406»


Пуьже-суьгӀ-АгӀжан — Википеди\n43°27′21″ къ. ш. 6°41′03″ м. д.HGЯOL\n▼8062 стаг (2019 шеран 1 январь)\nПуьже-суьгӀ-АгӀжан (фр. Puget-sur-Argens, фр. Puget) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ПгӀованс — Альпаш — Сирла-сийна Йист регионехь. Коммунан департамент — ВагӀ.\nДозанашца йу Баньоль-ан-ФогӀе, ФгӀежуьс, ГӀокбгӀуьн-суьгӀ-АгӀжанс.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Пуьже-суьгӀ-АгӀжан&oldid=7832556»