Байнарш лехар - иза Iедална товш болх бац\nЯлхалгIа шо ду дуьнено Доьза байначу нехан Де билгалдоккху. Адамийн цхьана декъо дерриг а шарахь белхабо бигинчийн, лечкъийначийн къа-бала, шолгIачу декъо (дукха хьолехь, Iедалхоша) – кху дийнахь, цIарна.\nТкъа шо гергга ду нохчийн къоманна мел къаьхьа ду хиина доьзалера стаг лар йоцуш, кост шегара доцуш, тIехIотта кошабарз боцуш тIепаза вар.\nИштанаш эзарнашкахь бу Нохчийчохь. Цундела, уггаре хьалха, хIара Де нохчий къам дерриг а, лаххьаделла доьлхучу денойх ду ала а тарло.\nЭзарнашкахь байна вежарий бу, йижарий бу. Тхо уьш тхайн байна хиларе терра, тахана а, барз хир бацара те, кхаъ хир бара дегнашна, бохуш, сатуьйсуш Iа\n«Байна нах лоху юкъаралла» - иза махкахь тIаьххьара юьсучу, баккъал а болхбечу адаман бакъоларъечу юкъараллех ю. Цуьнан лидер Кагирова Тамара ша а ю, кхиболу эзарнаш а санна, шен син дакъа – во1- лоьхуш.\nЦунна ца го шайн лехамашна Iедало деш гIо, амма го ен дуьхьалонаш.\nКагирова: «Эзарнашкахь байна вежарий бу, йижарий бу. Тхо уьш тхайн байна хиларе терра, тахана а, барз хир бацара те, кхаъ хир бара дегнашна, бохуш, сатуьйсуш Iа.\nНах дIабоьхкина меттигаш яьстича, церан гергарнаш сапаргIат бевр бара. Цара чIир ца лоьху, цара бекхам ца боьху. Байнарш котамаш, бежанаш ма даций.\nБайначийн доьзалш бу хьалакхуьуш. Сан кIентан кIант ишколехь волуш, хьан да вайна аьлла хаьттича, цунна уллехь Iачу кIанта аьллера, «гIазакхаша дIа а вигина, вайна цуьнан иза». Гой хьуна, церан дегнашкахь и бала бу".\n…Шайн дай, бераш, вежарий, йижарий лоьхучийн леткъамаш деладенна хеза Нохчийчохь. Амма бIаьрхиш, син кхолораш, узамаш буьсу нахана шайнна, уьш бохкийла дац историн тоьшаллашка.\nВуно чIогIа оьшу байнарш бовзуьйту, уьш бигинарш къайла ца бохуьйту тептарш, архиваш. Ткъа и тайпа архиваш президенташна, тIеман, ницкъаллин хьукматашна оьшуш яц, бале хила а тарлуш ю – царех бехкбуьллу, бехк хенан йохалла а тIера ца болуьйту гIаролаш хуьлу. Цундела дерриг а до Оьрсийчоьно хилларш дIашардеш, лораза дойуш.\nБайначех архиваш хьаьнгахь ю, церан тоьшаллаш мел дукха-кIезиг ду, лоьхучу нехан терахьаш хууш дуй?\nТхо тIаьхьа а кхиина, оха теллина, Iорадаьккхинарг аьлча, тхоьгахь 4000 гергга вайначу стагах тоьшаллаш ду.\nОцу хеттаршна дуьззина жоьпаш дала Нохчийчохь вац стагга а. Нахана иза ца лаар а дац бахьана, Iедална цаэшар ду, боху Маршо Радиоца къамел динчу Байсаев Iусама.\nIусамас дуккха а шерашкахь болхбина адамийн бакъоларъечу «Мемориал» юкъараллехь. Массех шо ду деккъа дIа маьршша тIеман архив хIотторхьама Европехь веха. Цуьнан хIора а де оцу балхах лаьтта. Дуьззина дацахь а, бух а болуш, цуьнан олийла ду вайна мехала долу байначийн юккъера терахь.\nБайсаев: «Башха иза дуьззина хууш со а вац. Делахь а, ас айса цигахь болх барна ца бахахь а, ала ду, "Мемориал" ю и болх мелла а системехь бина. ХIора а вайначу стагах, мичахь, муха вайна, тешаш муьлш д1аяздарал совнах, цо прокурорашка кхехьийтина кехаташ а, даьхкина жоьпаш а Iалашдина.\nТхан терахьаш а дац дуьззина, аьтто ца баьлла мехкан центрна дукха юьстахарчу меттигашкахь, лаьмнашкахь и дерриг сурт довза. Цул совнаха, нах а кхоьрура шайна хилла бохам бовзийта. Тхо тIаьхьа а кхиина, оха теллина, Iорадаьккхинарг аьлча, тхоьгахь 4000 гергга вайначу стагах тоьшаллаш ду.\nИ болх оха бо, бийр а бу, Зама йогIур ю я дерриг а толлуш, я оьшучу наха тоьшаллаш тхоьгара дIаоьцуш".\n… Байнарш дагалоцучу кху Денца а дузуш, Оьрсийчоьно генетикан паспорташ делла гергарнаш лоьхучу Нохчийчуьрчу бахархошна – 130. Амма тамаше ду иза дар а. Генетакан паспорташ далар - иза байнарш схьакарочу новкъахь нахана аьтто бар хуьлу. Ткъа дуккха а адам лаьттах доьхкинчу меттигашкахь ахка, талла цамагор? Ткъа архиваш цагулъяр, я байнарш а, я зуламхой а цалехар?..


Бодини — Википеди\n50°14′13″ къ. ш. 3°35′34″ м. д.HGЯOL\nБодини (фр. Beaudignies) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта О-де-ФгӀанс регионехь. Коммунан департамент — НогӀ.\nДозанашца йу ГӀуьен, Салеш (НогӀ), Капель (НогӀ), ЕскагӀмен, Гиссини, Невиль-ан-Авенуа, Ле-Кенуа, ГӀомегӀи.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Бодини&oldid=7815373»


Венсель (Сона а, ЛуагӀа а) — Википеди\n46°39′34″ къ. ш. 5°14′11″ м. д.HGЯOL\nВенсель (Сона а, ЛуагӀа а)\n▼418 стаг (2019 шеран 1 январь)\nВенсель (фр. Vincelles) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта БугӀгунди — ФгӀанш-Конте регионехь. Коммунан департамент — Сона а, ЛуагӀа а.\nДозанашца йу Сент-Уьзуьж, БгӀанж, Луан (Сона а, ЛуагӀа а).\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Венсель_(Сона_а,_ЛуагӀа_а)&oldid=7819659»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2022, 7 февраль, 20:20.


ДАДАЕВ Сайд-Хьасан. Воккха-Дада а, Iаж а - ГАУ «Издательский дом»\nДАДАЕВ Сайд-Хьасан. Воккха-Дада а, Iаж а\n– Дакъаза ма бала хьо делаI, тахана, мела догIа хилла, ма чIогIа боьлхуш бу хьо, хIун хилла-те хьуна? Юхаберзахьа… Хилларш, лелларш дийца вайшимма, дагна синтем лохуш, – аьлла, Iожан къеначу гIодах шен хебаршка дахна, къахьегаро шагдина куьг хьоькхуш, къамеле велира Воккха-Дада. – Ма дукха хан ю-кх вайшиъ хIокху кертахь деха. Ганза а, ланза а хIун ду? Хьуна дагадогIу а хир дац. Жима синтар долуш беара ас хьо хIокху беша. «Веза Дела, беркате стом бе Ахь кхуьнах сан доьзална а, юьртана а – массарна а! Хьан дуьхьа сагIийна дIабоь-кха ас хIара Iаж. Хьо ву-кх массо а хIума а дендеш, кхиош верг!», – аьлла, бисмилла а даьккхина, латта самсадаьккхина, хьандина, дIадуьйгIира ас хьан синтар. Цкъа а хьогалла ца хааялийтира ас хьуна. Аьхкенан бурконехь хьан гIаш маргIаладола доьлча, кест-кеста хьан экам орамаш хих Iабадора, ткъа цо – массо а га, гIа…\nIаьнан муьрехь, хьо шелонах лардеш, хьан гIодах тIаргIа хьарчабора. Шелонан а, хьогаллин а, мацаллин а къаьхьа чам сайна бевзина хиларна, деш дара ас иза. Хьо царах лардеш. Кхелли а цундела юьллура хьуна гонаха. Хьан орамаш хьандан…\nСан чIогIа самукъадолура хьуна юххехь, хьо хьоьстуш. Дукха сиха кхиира хьо, гIад стамлуш. Дуьххьара хьуна шатайпа исбаьхьалла луш, хьан генаш кхолуш заза гучудаьлча, ма чIогIа кхаъ хиллера суна. Заза стоьмашка – кегийчу Iежашка дирзира. Циггахь чекхъелира хьан – синтаран – оьмар. Хьох, хила ма-безза, Iаж хилира. Къона Iаж, туй тесний бен, бIаьра а хьожур воцуш. ХIора денна вогIура со хьоьга хьажа. Ма чIогIа ларбора ахь хьайн генаш тIе латийна х1ора а 1аж, суна ца гучу куьйгашца ондда дIалаьцна, цхьа а охьа ца божуьйтуш, хьайн пхенашкахула лела хи, хьайна кхоийна а, царна дIакхачийта лууш.\nЦундела кхиир-кха уьш, цIен бос а лепаш, муттанах дуьззина. Ношделча, ахь дуьххьара белла стом а эцна, лулахо волчу вахара со. ЭхI, ма хазахеттера цунна! Дуьненан берриге а бахам ас шена беача санна, ма воккхавера иза.\n«Хьан да-нана схьаделара хIинца, ма хазахетар дара царна ахь дина гIуллакх! Хьан да, Мохьмад, ма вара къаьсттана стом дукха безаш. Шена дезар ца деш, берриге а Iаж, кхор, хьач нахана сагIийна дIабала гIертар вара хьуна. Стом ношлучу хенахь, тоьл-тоьлларг хоржий, некъа йисте, боги чохь, охьабуьллура: тIехволучуьнга схьаэцийта, баийта. Ма чомехь а хуьлура цуьнан уьш, хIара санна!», – элира лулахочо.\n… ХIаъ. ХIора а шарахь мерзачу муттанах дуьззина Iежаш латадора хьан генаш тIе. Стоьмаша тIехдаздой, лаьттах а хьекхалуш, «букар» а доьлхий, хуьлура хьан генаш. Уьш хьалаайдой, хьостий, кагдаларх лардеш, гIортораш хIиттайора. ТIаккха, ахь доккха садоккхуш санна, хеталора. – ДагадогIий хьуна? – къамел дора Воккха-Дадас, Iожан диттах дайн куьг хьоькхуш. Иза доьлхучуьра жимма юхадирзина аьлла хийтира цунна. Оцо кхуьнан дагна гIеххьа хьаам а бира. – Хьан IиндагIехь, ойланийн урх малйой, вехха Iара со, хилларш, лелларш дагалоьцуш, бералла карлайолий. Сайн къаьхьа бералла. Хийрачу махкахь дIаяхара иза. Хийрачу адамашна юккъехь. Новкъа дIасаваха ваьлча, кхерсташ лелачу жIаьлина санна, тIаьхьа тIулгаш кхуьссура, дастаме багаеттара бераша, шайн цIеношна тIехьа а лечкъаш. Жимма а дуьхьалойича, я царна дуьхьалвистхилча: «Iа-ле-лай!», олий, орца доккхура, гIовгIа оьккхуьйтура берийн дай-наноша. Тхан дега я нене дов хьедан богIура: «ДIадехка и шайн берзан кIеза! Тхан бераш арадовла ца дуьту цо. Нагахь аша иза саца ца вахь, Iедале чуволлуьйтур ву… Шу – ямартхой!», – олура. Цара дуьйцучух хIетахь башха кхета а ца кхетара. Суна тIаьхьуо бен ца Iемира церан мотт. Цундела ца хаьара, цара хIетахь хIун дуьйцу.\nВоккха хила воьлча, кхийтира со а: тхо дерриге а царна бIаьрга дан дезаш цахиларан бахьанах. Со а, тхан да-нана а, йиша-ваша а ца деза оха царна дина хIума доций-м хаьара суна, со мел жима хиллехь а, беран кхетам бен сайн ца хиллехь а. Хаьара, тхо цкъа а, цхьанна а ямарт ца хиллий. Ткъа воккха хилча, дерригенах а кхийтира. Дахар хьехамча – дарс ма ду.\n… «Вай цIа дохуьйту боху!» – аьлла, дукха хазахетта, лаьттах ког ца кхеташ, цIа веара цхьана суьйранна дада. Дукха чIогIа самукъадаьлла, и дахьа-декъа меттиг йоцуш, воьлуш, бер санна кхиссалуш, хелхавуьйлуш, цхьана меттехь ца сацалуш, Далла хастамаш беш, тхо, шен бераш, маракъуьйлуш, хьийзара иза, юхаверза ца туьгуш. ХIетахь кхеташ ца хиллехь а, хIинца кхета цуьнан синхьолах а, беро санна, цо лелийначух а. Iойт-яI-кх – ма чIогIа сатуьйсуш хилла-кх иза хIокху махка кхача! Амма, байттамал, Нохчийчоь ган доьгIна-м ца хиллера цунна! ШолгIачу Iуьйранна иза вижинчуьра хьала ца гIаьттира.\nОцу а, цул тIаьхьарчу шина-кхаа дийнахь а, дукхе-дукха адамаш ихира вайга. «Кхин гур вац шуна шайн да. ТIаьххьара хьовса цуьнга», – аьлла, цхьана децас дада волчу чу дигира тхо.\nЮьхь бен кхин гуш хIума доцуш, кIайн киса хьарчийна, Iуьллуш вара дада, велааьшна а хилла. «Хазахетар тIехдаьлла хилла цунна. Цуьнан даге ца ладелла иза. Деллахьа вацара хьо, хIумма а ледара къонах», – элира тхуна тIехьа лаьттачу стага. Цуьнга хьажавеллачу суна гира хебаршка яханчу юьхьа тIехула охьахьаьвдда бIаьрхиш. Со а вилхира тIаккха, чIоггIа…\nЦкъа а ойланех ца воккхура ахь со. Хьайга къамел деш волуш, стом охьабожийна а, новкъарло ца йора. Иштта дукха шераш дIаихна. Со а къанвелла. Хьо а бац къона. Гой хьуна, хебаршка дахна хьайн дитт? Ткъа хIара моьнаш. Дера чевнаш. Тахана а, цара хьайн дегIан мутт лешош, боьлхуш бу хьо. ХIун хилла хьуна? Чевнаш лазаевлла? Я, соьга ладоьгIуш, цхьаъ дагадеана? – юха а хаттаршка велира Воккха-Дада.\nМоьнаша хи лешадора, дечигашна хи хьоду хан яцахь а. Шен къена корта Iожана тIе а таIийна, вист ца хуьлуш, ладоьгIуш Iара къано, цо шен гIайгIа-бала ялхоре сатесча санна. Шена иза хезар ю аьлла, хетара цунна. Хаза лаарна, хаза а хезира. Я моттаделира-те? ХIан-хIа. Иза, гIийлла са а ийзош, дийца болабелира: «Пхийтта шо хьалха хилларг карладаьллера суна. Ма-дарра хIетахь хилла сурт дуьхьалхIуьттуш… Iаьнан оцу шийлачу Iуьйранна, неIарш кегъеш, хьо волчу цIа чу лилхира тIеман барзакъ дуьйхина, герзех боьттина нах. Хьо шайна дуьхьалваьлча, автоматан хен тоьхна когаш тIера галвоккхуш, тIехлилхира уьш. Цхьана чуьра вукха чу лелхаш, ишкапаш чу, маьнгеш кIел хьуьйсуш, массо хIума тIекIелтосуш, цхьаъ лоьхуш бара. Чохь вижина волу хьан кIант, ласттийна лаьтта вахийтира цара. Юха, хуьлучух кхета ца вуьтуш, Iункар-бертал ветташ, араваккха волийра.\n– Кхуьнгара хIун даьлла? Вита хIара! Со ву хIокху кертан да. Ас жоп лур ду кхуьнгара даьллачух, – аьлла, тIечевхира хьо хьалхаваьллачу эпсарна, некъ а боьхкуш.\n– Уйди с дороги, старый! А не то!..


КгӀевкегӀ-ан-БгӀи — Википеди\n48°45′15″ къ. ш. 2°54′28″ м. д.HGЯOL\nКгӀевкегӀ-ан-БгӀи (фр. Crèvecœur-en-Brie) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Иль-де-ФгӀанс регионехь. Коммунан департамент — Сена а, МагӀна а.\nДозанашца йу МогӀсегӀ, Ла-Уссе-ан-БгӀи, Луьминьи-Нель-ОгӀмо, МагӀль-ан-БгӀи.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=КгӀевкегӀ-ан-БгӀи&oldid=7834827»


Тосс — Википеди\n43°41′21″ къ. ш. 1°19′59″ м. д.HGЯOL\n▲3219 стаг (2019 шеран 1 январь)\nТосс (фр. Tosse) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Аквитани регионехь. Коммунан департамент — Ландаш.\nДозанашца йу Сен-ЖугӀ-де-МагӀемн, Сен-Венсан-де-ТигӀосс, Собйон, Сеньосс, Сустон.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Тосс&oldid=7847054»


Шашлык из шампиньонов. 15 минут в обычной духовке — ароматная закуска готова! | Хитрости жизни


Корран — Википеди\nКорран (фр. Correns) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Прованс — Альпаш — Сирла-сийна Йист регионехь. Коммунан департамент — Вар. Дозанашца йу Брас (коммуна), Карсес, Шатовер, Котиньяк, Монфор-сюр-Аржан, Понтевес, Ле-Валь. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Корран&oldid=5164374»


Германи -- Сибрех Хилла Вайнах Дагалоьйцуш Еха Эдитта, 08Чилл2012\n1944-чу шарахь вайнах дIабохийна Сибрех дIабахийтича бухахь цаьрна карийра иштта масех шо хьалха махках баьхна болу немцой. Цу луьрчу шерашкахь вайнахана а, немцошна а юккъахь дуккха а доттагIаллин уьйраш кхоллаеллера.\nКарарчу хенахь Германехь ехаш йолу Фолькер Эдитта а ю Казахстанехь вайнахаца гергарло лелийначерах цхьаъ.\nТамашийна ду дахаран некъаш. Наг-нагахь дагахь а доцу цхьанакхетарш а, уьйраш а кхоллало цкъа а вовший дуьненчохь хиларх лаьцна ойла а ца хиллачу нехан. Ишттачарех дара сан немцойн Дармштадт гIалахь цхьана йоккхачу стагца нисделла цхьанакхетар.\nНемцойн Балтийн ХIусам цIе йолчу цIийнахь ехаш йолчу цу йоккхачу стага цхьана дийнахь гIеххьачу акцентаца нохчийн маттахь сайга „маршалла ду“ аьлча, суна цкъа хьалха иза сайна иштта тарделла моьттира. Амма ела а къежаш лаьттачу йоккхачу стаго немцойн маттахь тIетуьхийра: „Хьалха гIоле хаьара суна нохчийн мотт, хIинца бицбелла", - аьлла.\nИштта евзира суна 75 шо долу Фолькер Эдитта. 20 шо хьалха Казахстанера эххар а шен историн даймахка, Германе, юхайирзина йолу Эдитта Дармштадтерачу немцойн Балтийн ЦIийнан кертахь ехаш яра.\nГермани -- Фолкер Эдиттин хIусам, 08Чил2012\nИдал хин йистошкахь баьхна болу немцой дIабохочу хенахь ялх шо кхаьчна хиллачу цунна дика дагадогIу дIадохош шаьш Сибрех баьхьна болу некъ а, цигахь шаьш лайна халонаш а, ткъа иштта шайл масех шо тIаьхьа бохийна хилла болу нохчийн шайн лулахь охьабиссор а, цаьрца шен хилла дуьххьарлера цхьанакхетар а.\nЭдиттас дийцарехь, 1944-чу шеран Зазадоккху бутт юккъе болучу хенахь дара цунна дуьххьара „нохчи“ боху дош хезча. Шайн доьзалехь шен дас-нанас дуьйцуш хезира шена бохуш, дагалуьйцу цо шаьш даьхначу Казахстанерачу Андреевка олучу жимачу гIалин йистошка дIабохийна болу нохчи балийна. ЦултIаьхьа дукха хан ялале нохчийн бераш а, церан дай-наной а гира шена боху цо.\nШолгIа Дуьненан ТIом болабелча Нацистийн Германина шпионалла лелош хиларна бехке а бина, шаьш бехачу Идал Йистерчу Республикера а, иштта йолчу Советийн пачхьалкхера а схьа а лахьийна, Сибрех а, Юккъерчу Азе а дIабохийра Сталинан, Бериян омрица оьрсийн немцой.\nЦу некъехь официалан хаамашца немцойн кхоалгIа дакъа мацаллех, хьогаллех делира, ткъа цхьа дакъа иштта ЦIечу Армин эскархоша герзаш детташ а дийра.\nЦундела дукха хан ялале Андреевкехь бехачу немцошна а, нохчашна а юкъахь уьйраш тасаелира. Каьстина ишколашкахь берашна юккъахь атта хуьлура шайн бохуш, дуьйцу Эдиттас нохчийн берашца хабаре довлар. Шайн классехь масех нохчийн бер дара бохуш дагалуьйцу цо.\nАмма иза тIаьхьо бен ца хилира. Цкъа хьалха гIалин йистехь эрна арахь Iаьнан юккъехь охьакхиссина болчу бохийначеран шайна чохь Iен тоьланаш яха дийзира, гIорийна латта а охкуш, юу-молчунна гIайгIа бан дийзира, тIедуху хIума Iалаш ян дийзира.\nИзза жимма хьалха шаьш а лайна болу немцой дукхачу хьолехь дика кхетара тIебаьхкинчеран хьолах. Цундела Iедалех кхоьррушехь, цаьрна гIо дан гIертара шайн цIеранаш бохуш, дуьйцу Эдиттас. Ала догIу цо дуьйцуш дерг вайнаха а тIечIагIдеш хилар. Тахана а дукха бу Нохчийчохь Сибрех бохийначу немцоша шайна бина хилла болу озабезам дагалуьйцуш берш.\nФолькер Эдиттина дика дагадогIу цултIаьхьа 13 шо даьлча ша а, шен нохчийн доттагIий а, кхиина мехкарий а болуш, нохчий юха цIа боьрзуьйту боху кхаъ шаьш дехачу меттехь баьржина а, и кхаъ кхаьчна меттигера вайнах ирсана билхина а, цултIахьа шаьш уьш новкъа баьхна а.\n«Цигахь, Нохчийчохь, хIинца а бехаш хир бу-кх уьш, - бохуш дуьйцу Эдиттас, - И хIетахь сан доттагIий хилла Зураъ, Асмарт, Сапихьат. Ларамаза бовза-м ца бевза хьуна уьш?»\n«ХIан-хIа» -олу ас,- «Уьш ца бевза суна. Амма уьш саннарш-м бевза суна бIеннашкахь. ХIунда аьлча, суна дика дагадогIу, дукха жима йолуш дуьйна сайна баккхийчара дийцинарг».\n«Казахстанехь уггаре а цIена бехаш берш немцой хуьлура»...\n«Вай дIадохийначу хенахь вайнахаца къинхетаме хилларш дукхахьолахь немцой бара»... «ЭхI, ма хаза зезагаш леладора Сибрех немцоша шайн керташкахь»... «Вай санна бала-м цу немцоша а хьегна хьуна, цундела хир дара-кх церан вайнахе мелла а озабезам хилар»... Иштта дIа кхин а.\nДармштадтехь ехачу Фолькер Эдиттица ехха Iа со, сайна цкъа а ца гиначу Андреевкех лаьцна, делахь а тхойшинна юкъара болу дагалецамаш буьйцуш. 1944-чу шарахь дуьйна лозуш болу дагалецамаш бу уьш.\nСибрехара Вайнах Дагалуьйцуш Еха Эдитта


АнкугӀ (Сен-МагӀитим) — Википеди\n49°54′35″ къ. ш. 1°11′01″ м. д.HGЯOL\nАнкугӀ (фр. Ancourt) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта НогӀманди регионехь. Коммунан департамент — Сен-МагӀитим.\nДозанашца йу Бельвиль-суьгӀ-МегӀ, АгӀк-ла-Батай, БельанггӀевиль (Сен-МагӀитим), БгӀакмон, ДегӀшиньи, ГгӀеж, МагӀтен-Еглиз, Сен-Никола-д'АльегӀмон, Соше.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=АнкугӀ_(Сен-МагӀитим)&oldid=7810008»


Вилла в Торревьеха ID 6196 | Недвижимость в Испании\nВилла в Торревьеха ID 6196\nПродаётся вилла в Торревьехе в районе Torreta florida. Общая площадь 142.00 м2, участок 800 м2, вилла 1981 года постройки, состоит из 6 комнат (5 спален, 1 салон), 2 ванных комнат, находится в 2 км от моря. Имеется кондиционер, встроенные шкафы, балкон, зона барбекю, обогрев, камин, отдельная кухня, частный бассейн, солярий, терраса, застекленная терраса.


Пауло Коэльо. Воин Света. Выпуск 28. - Рейки-додзё СветРейки ༄  Рейки-додзё СветРейки ༄


NGC 6898 — Википеди\nNGC 6898, PGC 64517, 2MASX J20210802-1221320, 6dFGS gJ202108.0-122132, IRAS 20183-1231, IRAS F20183-1231, MCG-02-52-002, NVSS J202107-122130, PSCz Q20183-1231, LEDA 64517, [SLK2004] 1627, Gaia DR2 6879930682073160320\n5675 километр в секунду\n20ч 21м 8,0302269865с\n−12° 21′ 31,996239175″\nNGC 6898 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла юкъара каталогехь ягарйина галактикаш.\nWikiSky-da NGC 6898: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Водород α, X-Ray, Астрофото, Харита, Изображение\n↑ NGC/IC (English). NGC 6898.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=NGC_6898&oldid=5061610»


ГIуран-бутт 14, 2014\nНохчийчоь --Гадаев Мохьмад-Салахьан 105 шо кхочуш Нурадиловн театрехь хIоттийна васт, Соьлж-ГIала, 10ГIу2014\nКинон а, театран а режиссера, сценариста Яхъяев Салавдис Гадаев Мохьмад-Салахьан сакъийзаме поэзи йовзуьйтуш, васташ хIиттийна Нурадиловн театрехь. Маршо Радион корреспондент хьаьжира спектакле.\nГоваьлла байтанча,гочдархо,Iилманча, философ Гадаев Мохьмад-Салахь вина 105 шо кхочучу, кху гIуран беттан 10-чу дийнахь, Нурадилов Ханпашан цIарахчу къоман театрехь цуьнан сий-лерамна спектакал а хIоттийна, карладаьккхина цуьнан чолхе, халонийн уьйриг а хилла чекхдаьлла къиза дахар а, доьналлех, стогаллех, оццу дахаре болчу безамах юьзна, цуьнан лийрйоцу кхолларалла а. И хIоттийнарг ву режиссер Яхъяев Салавди.\nСхьагарехь , цуьнан аьтто хилира хьовсархой теша а беш, цхьана адаман ойла ца лестинчу, ца кхевдинчу Iаьршашка а вуьйлуш,исбаьхьаллин дешан къайле яьстина байтанча а, доьналла долу стаг-къонах а, хьекъалан а, хаарийн а кIорге йолу юьхьша вовзийта а, цуьнан кхето атта доцу васт хьовсархой дегнашка дижо а. Цунна тоьшалла дара тIеIаткъам хиллачу зударша дIадоху ларамаза даьхкина бIаьрхиш а, чаккхе йоцуш детта тIараш а, айдардешнаш ца кхоош хазадо хастаме дешнаш а.\nСпектакал хIотторан Iалашонах а, Гадаев Мохьмад-Салахьех дош олуш ву математикан Iилманан лакхене кхаьчча говзанча, нохчийн мотт а, литература а езархо а, йовзархо а волу Дадашев Райком. Дахар зеделлачу Iилманчо вуно маьIне лору, мел халонаш тIехиттарх, кхоллараллин некъах ца туьлуш, къармазалла гойтуш чекхваьллачу поэтан дахар къоначарна довзийтар.\nДуьххьала гучуваьлчахьана дуьйна а хьовсархой тидам тIеберзош, церан дог-ойла йийсаре еш, Гадаев Мохьмад-Салахьан васт кхоллараллехь дика ларавелла аьлла хета къоман артист Азаев Хьамзат. Уггар коьртиниг цо, теша а еш, шен ойланна, дахар кхеторна, тидарна тIаьхьаязайора публика. Ка а тоьхна,мацахлерчу дахарера схьаэцча санна, оццул бакъдолчунна герга дара цо олу дош а, «Гадаевн» цIарх ялхайо ойланаш а, цунах «дIа а воьлла»тера лелар а.\nКоьрта-коьртаниг ца аьлчи, спектакало бинчу тIеIаткъаман массо агIо йийца хан кIезиг хиларна билгалйоху ас байтанчо валар-висарх, Iар-дахарх,нохчийн къам дохадарх йина лазаме ойланаш. Цу исбаьхьаллин гайтамехь а коьртачарех яра и теманаш. Къаьсттина Iийжаме а,баттара яьккхинчу шаьлтанан ираллех тера сакIамдеш дагалецаме а дара нохчийн къам дохадар карладалар.(назма)\nГадаев Мохьмад Салахьан вовзар шордеш, цуьнан васт кIаргдеш,цунах кхетар аттачу даккхарехь гIо деш санна екара Сталинан Iедал бахьнехь, къаьхьа кхаж баьллачу къомо Сибрехахь текхначу хенан луьралла, къизалла гойту эшарш а.\nБакъду, дохадаран тема йийцаран лакхе лара йогIу цу спектакалехь Гадаевс ша йоьшуш йолу "Даймахке сатийсар" байт. Схьагарехь шен хенахь Сулейманов Ахьмада алархьама ца аьлла, шен ерриге а исбаьхьаллин иртийн меттан и цхьа байт язйина хуьлуьйтур вара ша.\n(Йоьшуш вверг ву Гадаев рол ловзийна Азаев а, артист Сатуев а).\nЧурт санна лаьтта со ГIум-Азин арахь.\nТянь-шанан лаьмнашка бIаьрг тоьхча, кийрахь\nМалхбузе мел хьийжи, дог Iийжадо.\nМалх, буза бегийна, регIа лахбелча,\nСуьйре а, даш санна, сайна язьелча,\nОйлане дарц даьлла со айавелча.\nДаймахке вуссу со Язал Жалала.\nЛамана арешка гIийла бIаьрг кхуссий,\nДаймахке хьоьжу со Язал Жалала.\nГIайгIанех юьзна го тогIенаш, Iаннаш,\nДайн кешнаш доьхначохь упханийн аннаш\nХьулдан да воцуш го, Язал Жалала.\nВай дина ярташ го тишьелла,гIийла.\nГо сирла шовданаш дай боцуш мийла,\nВайн хьомсара ков-керташ, Каш санна шийла,\nСов ирча карайо, Язал жалала.\nТIаккха со дог духий,аьрцнашка волу,\nIийжачу кийрара мохь –цIогIа долу,\nЯьссачу тогIеша соьца мохь олу,\nIадавой воьрзу со, Язал Жалала.\nГуш а, хезаш а ма-хиллара Гадаев Мохьмадан Салахьан байт йоьшуш а, я цуьнан атта ца нисделлачу дахаран « агIонаш луьстуш» балийна эшаран мукъамаш, Iаламат чIогIа жоп луш бу дечу къамелана а, йоьшучу байтана а.\nДахарх философан кIорге йолу ойланаш ярехь, валар –висар кхеторехь нохчийн исбаьхьаллин литературехь а тоьллачех цхьаъ йолу «ЦIен берд» байте ладугIуш кхетало аьлла хета Гадаевн къонахаллин, доьналлин бух-орамех.\nЦунна ницкъ лург, кханенах, хиндолчух и тешориг хилла хьомечу Даймехкан цхьа юьхк, дакъа вина кхиъна юрт. Цундела лаьа цунна валар цIахь ца хилахь а ша «бераллин той диъначу» Даймехкан кийрахь дIаверза…\nIожалло Iехаво,оьций, дIахьой, Ял йоцуш вирзинарг лар йоцуш вов.\nУьйрашна вицвелча, Далла а вийлой, Базло бах, лахьти чохь упханан тхов.\nДаим со хьегначу ЦIен-Берде гIой, Цуьнга бIаьрг тохалаш, аьтто хилахь.\nЦигахь диънера ас бераллин той, Цигахь лиънера сайн чурт а дагахь.\nГIеллой Iаш хетало безна и мохк. Малх хьуллуш бIаьрг тоьхча геннара дIа.\nХьомсарчу ламанах хьерчаш Iен дохк,Гуш санна вогIалой веха со Iа.\nДог-мерза гул а лой, ЦIен –Берде гIой, дегнийн хьу ясталаш бIаьста-гурахь.\nСан мета бIаьрг тохий, сан бIаьрга гой, Сан берд аш хьасталаш ганза со лахь.\nЦигахь диънера ас бераллин той. Цигахь лиънера сайн чурт а, дагахь.\nПепнаш кIел тIулг богIий, гонаха берд хьой, Безамна бIарлагIа елаш цигахь.\nГадаев Мохьмад-Салахь вина 105 шо кхочучу дийнахь Нурадилов Ханпашан театрехь хIоттийна спектакал дIайирзира чекхъяллалц хьовсархоша хьанала, беркате тIеIаткъам беш. Цуьнан хиламаш кхиаран кюльминаци олу дукъ-лакхе лара йогIу,хетарехь, цхьаболчу литературан говзанчаша Гадаевс ша-шех,шен дахарх язйина лоруш йолу «Дарта» байт.\nИ мел бакъ ду ала хала ду, амма байтах аьлчи-иза нохчийн исбаьхьаллин литературан жовхIарех цхьаъ ду, шеко а йоцуш. Цуьнца доьрзуьйту ас Гадаев Мохьмад-Салахьан йицлур йоцчу,йовр йоцчу байталлех къамел.\nЯхъяев Салавдис спектакл хIоттийна


Как красить яйца в луковой шелухе. Пошаговая инструкция и советы | Ньюс Юей\nГлавная/Все новости/#Кулинария/Как красить яйца в луковой шелухе. Пошаговая инструкция и советы\nБлюдо дня: корейский суп Хэджанкук


Нефшатель-Ардело — Википеди\n50°37′07″ къ. ш. 1°38′27″ м. д.HGЯOL\n20,85 квадратан километр\n▼3744 стаг (2018 шеран 1 январь)\nНефшатель-Ардело (фр. Neufchâtel-Hardelot, фр. Neufchâtel) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта О-де-Франс регионехь. Коммунан департамент — Па-де-Кале. Дозанашца йу Кондет, Видеем, Данн, Аленган, Нель (Па-де-Кале), Сент-Этьенн-о-Мон. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Нефшатель-Ардело&oldid=5176066»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2020, 7 октябрь, 20:57.


"Имам Шемалан сий стенна ца айдо-те Дагестанан муфтиято?"\nЧиллан-бутт 15, 2017\n"Матильда" киночуьра сурт: паччахь Николай II а, цуьнан езар Матильда Кшесинская.\nГойтур юй-те Учитель Алексейн "Матильда" кино Къилбаседа Кавказерчу кинотеатрашкахь?\nОьрсийчоьнан гоьваьллачу режиссеран, продюсеран Учитель Алексейн «Матильда» цIе йолу филм кху гурахь гайта йолор ю.\nПаччахьан Николай II-чун а, балетан хелхарш дечу Кшесинская Матильдин а вовшашка кхерстинчу безамах, церан юкъаметтигехь дуьйцуш ю и кино.\nОцу филман гонах юха а гIовгIа гIаттийна Къилбаседа Кавказехь, шо хьалха Iамеркан режиссера Тейлор-Джонсон Сэма кхеле йиллинчу «50 оттенков серого» кино бахьанехь иккхина къовсам а санна.\nОьрсийчоьнан пачхьалкхан Думан кхерамзаллехула йолчу, коррупцина дуьхьало латточу комитетан куьйгалхочун гIовса Поклонская Натальяс, кинон анонс гайтинчул тIаьхьа дIакхайкхийра, Оьрсийчоьнан цхьана регионерчу бусулбанашкара шега арз кхаьчна хиларх, гурахь гайта лерина «Матильда» кино бахьанехь шайн синтем боьхна хиларх.\nГIирман хиллачу прокуроро Поклонская Натальяс «Россия 24» телеканалан эфирехь йистхилла оцу хаамца, амма цо ца яьккхина шега кехат даийтинчу исламан динан юкъараллан цIе.\nИштта бу цо дIадешначу кехатан чулацам: «Оьрсийчуьрчу цхьана махкахь бехачу бусулбанашкара сан цIарах кхаьчна хIара кхайкхам-кехат. Режиссера Учитель Алексейс яьккхинчу филмо оьгIаз дахийтина тхо, тхуна юкъахь сингаттам баржош.\nОцу киночохь сий дойуш, маьттаза гайтина, миллионашкахь православин динехь болчарна а, иштта бусулбачарна а сийлахь-веза хеташ волчу паччахьан Николай II васт».\nХьалхо Поклонская Натальяс прокуратуре къастор дийхира «Матильда» кино йоккхуш дайина бюджетан ахча,нийса хьажийний режиссеро.\nХIетахь цхьана а кепара режессера къепе талхийна меттигаш ца карийра Iедална.\nПачхьалкхан Думан депутата телевизионехь динчу дIахьедарна дуьхьал шиъ кехат тесна кинон автора Учитель Алексейс Оьрсийчоьнан Инарла прокуратуре, гурахь кинотеатрашкахь гайта леринчу шен филмана новкъарлонаш йо аьлла.\nИнарла прокуроре Чайка Юрийга дехар а хьажийна Учителя, кино яьккхина коллектив а, кинотеатрашкахь и гайтарехь шайна гIо кхачийна юкъараллаш а Iалашъяр доьхуш, кеп-кепарчу наха бечу тIеIаткъамах, туьйсучу кхерамех а, цара нахалахь доцург дуьйцуш даржочу эладиттанех а, къаьсттина Поклонская Натальяс ечу дуьхьалонех аьлла, билгалдоккхуш.\nРежиссеран лаам бу депутатца цхьана а кхетта, филм ерриг гайта, оцу филмах цуьнан кхоллаелла харц ойла яйархьама\nОцу юккъехула, Кавказ.Реалии ресурсо теллича, гучуделира Пачхьалкхан Думе кхайкхам бинарг Дагестанан муфтият хиллийла.\nТкъа могIарера бахархой-дагестанхой тIекхуьуш бац, стенна эшна муфтиятна оцу юккъе гIорта?\nПаччахь Николай II цхьана а агIор бусулба нахах хьакхалуш вац, и филм бусулбанаш бехачу мехкашкарчу кинотеатрашкахь гайтар дехка тарло, нагахь санна маьттазалла, эвхьазаллаш цу чохь лелош елахь.\nХIунда аьлча, дукха хьолахь шайн доьзалшца боьлху бахархой кино хьовса.\nИштта бу церан хIоьттинчу хьолах хьажам.\n«Новое дело» газетан журналисте Доной Хьаьжамурде хеттарш дира Кавказ.Реалии ресурсо, дуьхье кхиа гIерташ, мича Iалашонца муфтиято паччахь Николай II эвлаяийн могIаре ваьккхина.\nЦунна хетарехь, нагахь санна республикан муфтиятна «Матильда» паччахьах яьккхина филм цатайнехь, дагестанхой юкъара бац церан дIахьедарна.\n«Муфтиятан кхин проблемаш ян а яц-те, кхечеран сонталлаш йийцаре ца йича? Мухха агIор Николай II гойтуш хилча а, вайх хьакхалуш ма дац и" бохуш, юх-юха карзахвуьйлу Доной.\nТIаьххьара паччахь схьаваьлла РомановгIеран тайпано Дагестанехула тур хьаькхна, паччахьан арданго масех иттанашкахь ярташ ягош.\nНиколай II цхьана а кепара бехк ца хила а тарло, боху журналисто, амма цуьнан хIух схьабевллачара дуккха а зенаш дина Дагестанна.\n«Цул а дагестанхошна лараме а, сийлахь а хетачу Имам Шемалан сий айдина делара муфтиято» аьлла, шен къамел дерзош Доной Хьаьжмурда.\nКху беттан 4-чу дийнахь Дагестанехь Имам Шемал дагалоцуш дIадаьхьначу дийнахь муфтият лергаш таIIийна, юьстах Iар дуьхьал а тухуш.


Сен-Бартелеми-Лестра — Википеди\n45°43′10″ къ. ш. 4°20′24″ м. д.HGЯOL\n▲685 стаг (2018 шеран 1 январь)\nСен-Бартелеми-Лестра (фр. Saint-Barthélemy-Lestra) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Овернь — Рона — Альпаш регионехь. Коммунан департамент — Луара. Дозанашца йу Валей (Луара), Виринье, Жас (Луара), Сен-Мартен-Лестра, Са-ан-Донзи. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Сен-Бартелеми-Лестра&oldid=5183818»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2020, 8 октябрь, 04:32.


Украина -- Донбассера сепаратист ву Оьрсийчуьра кхаьчна гIо тIеоьцуш, 4Мар2014\nУкраина тIеман хьелашка а ерзийна, цунна герзашца дуьхьаллаьтта меттигера оьрсийн ницкъаш къобал а беш, царна тIекарло латтайо Оьрсийчоьно. Кремлна товчу кепара Украинерчу сепаратисташкахьа ю Нохчийчоьнан администраци а. Царна хьийсадо даккхий ахчанаш, тIеоьцу цигарчу тIамах уьду оьрсий.\nОцу хьолах дузу Маршо Радионо кху кIиранан хаттар. Шуна муха хета, стенна хьийсабо Кремло Украинера уьду оьрсий иштта а латтанийн гатто йолчу Къилбаседа Кавказе? ХIун бахьана ду Нохчийчоьнан администрацино Украинерчу сепаратисташа лаьцна латтаечу кIошташка даккхий ахчанаша хьежор, оьший иза нохчашна?\n+42, 07 24 0I 98 32. Боцца горгали баийтинчул тIаьхьа тхаьш зIене а девр ду тхо.


Лариса Иризиева — Яхна зама. Лариса Иризиева — Аргун. Лариса Иризиева — Попурри New [M95]. Лариса Иризиева Зуда йолу к1ант 4: Лариса Иризиева — Ас cайна вугур ву хьо. Лариса Иризиева — 1аьржа б1аьргаш.\nЛариса Иризиева — Жима везар New. Лариса Иризиева — Мерседес.\nЛариса Иризиева — Наб йина буйсанаш. Лариса Иризиева — Со тахна ирсе ю. Лариса Иризиева — Со бехке еш.\nЛариса Иризиева — Коре хьоьжуш. Лариса Иризиева — Дала дели. Лариса Иризиева — Забаре байташ.\nЛариса Иризиева — Как я рада встрече с тобой. Лариса Иризиева — Iаьржа бIаьргаш. Лариса Иризиева Баркалла олу 3: Лариса Иризиева Оьздангалла 3: Лариса Иризиева Соьгара бала 5: Лариса Иризиева — ДIамагIохьа хьоменаг.\nЛариса Иризиева — Скачать, слушать онлайн, бесплатно, музыку, mp3, песни\nПохожие песни лариса Романс 2: Лариса Иризиева ГIоттучу малхаца 3: Лариса Иризиева — Даго Лехнарг. Лариса Иризиева — Все песни в mp3 Любите музыку? Лариса Иризиева — Терго ейша. Лариса Иризиева — Сайн бала ца буьйцу. Лариса Иризиева — Г1оттучу малхаца.\nЛариса Иризиева — Безамо ягийна. Лариса Иризиева — Са нана.\nЛариса Иризиева — Лулара кIант. Лариса Иризиева — Везар совдаьлла.\nПоделиться треком с друзьями. Лариса Иризиева — Йист йоцу бала.\nЛариса Иризиева — Вай къастахь. Лариса Иризиева ДIамагIохьа хьоменаг 3: Лариса Иризиева — Йолучу б1аьстенца. Лариса Иризиева — Я под дождём. Лариса Иризиева — Вайн синкъерам.\nЛариса Иризиева — Сан дагна зезаг. Лариса Иризиева — безаман. Лариса Иризиева — Х1о веза са1 и1щь яц. Лариса Иризиева — Если Друг Чеченец.


Текст песни M - Саша Хрипа - Танцуем Босса-нову перевод, слова песни, видео, клип\nТекст песни M - Саша Хрипа - Танцуем Босса-нову\n28.06.2014 | 18:19:22\nДля вашего ознакомления предоставлен текст песни M - Саша Хрипа - Танцуем Босса-нову, а еще перевод песни с видео или клипом.\nМы с тобою поклялись что друг друга не оставим но увы мы разошлись наступил день расставаний\nА помнишь день когда тебя в первый раз увидел я 8 октября и с той поры зажглись сердца и началась любви нашей история в этот день я увидел твои глазки они сияли как у главной героине в сказке и твой взгляд меня околдовал и тут я понял что на веки твои стал я любил и ты любила сердце мое навсегда покорила душу мою себе пленила и разум мой собой затмила.\nЯ думал что это будет длиться вечно а оказалось что отношения беспечны мы обижались и я обижен до сих пор нашем концом был телефонный разговор и вот в руке мой телефон листая фотографий и смотрел я тот альбом в которым мы были очень счастливы как оказалось тем что нам с тобою па пути этот путь разделяет две границы то мы ползем с тобой то мы парим как птицы жаль эти птицы не летят на юг они остановили любви нашей маршрут ееее жаль эти птицы не летят на юг они остановили любви нашей маршрут\nМы с тобою поклялись что друг друга не оставим но увы мы разошлись наступил день расставаний День расставаний\nYou and I vowed that will not leave each other but alas we parted the day of farewells\nDo you remember the day when you first saw me on October 8 and since then ignited hearts and our love story began the day I saw your eyes they shone like the main character in the story and your opinion bewitched me and then I realized that forever I became your loved and you loved my heart forever captivated my soul and myself captivated my mind is overshadowed .\nI thought it would last forever and it turned out that we are careless attitude offended and hurt I still end our phone conversation was in his hand and that's my phone flipping through photos and I looked at that album which we were very happy as it turned out the fact that we have with na thee path this way separates two boundaries we crawl with you we soar like birds sorry these birds do not fly south they stopped loving our route eeee sorry these birds do not fly south they stopped loving our route\nYou and I vowed that will not leave each other but alas we parted the day of parting day of farewells\nДжиос - Забудь Пожалуйста Уйди\nВсе тексты M >>>\n...приснилось, что люблю\nБудь счастлива Русь


Жийоме — Википеди\n48°28′16″ къ. ш. 5°20′10″ м. д.HGЯOL\nЖийоме (фр. Gillaumé) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ГгӀанд-Эст регионехь. Коммунан департамент — Лакха МагӀна.\nДозанашца йу СигӀфонтен-ан-ОгӀнуа, Ешене, Лезевиль, СодгӀон, БуьгӀ (Мез).\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Жийоме&oldid=7832206»


2020.07.14, Алматы, Кришна. Верховная Личность Бога, Глава 14, Пять форм верований в мире\nмолитвы Господа Брахмы\n2020.05.12, Алматы, Международная встреча №6, Шри Чайтанья-Чаритамрита, Мадхья-лила 13.1, Господь Джаганнатх восходит на колесницу\nЧайтанья Чаритамрита. Мадхья Лила. Глава 13\nЧайтанья Чаритамрита. Мадхья Лила. Глава тринадцатая


Проект:ГӀалгӀай мотт — Википеди\nКЕРТТЕРДАР КЪАМАЬЛӀОМОРГ ДОШЛОРГ БЕРАШТА\nГӀалгӀай мотт — гӀалгӀай къаман мотт ба. Баьржа ба Даькъастен чухьа — ГIинбухерча Кавказе. Ерригача Эрсече гӀалгӀай мотт бувцаш 306 000 (кхо бӀаь ялх эзар) гаргга саг ва. Цул совгӀа гӀалгӀай мотт баьржа ба ГIазакхстане, иштта нагг-наггахьа Туркий Мехка а, кхыдолча Гаргара Малхбоалерча мехкашка а. ГӀалгӀай Республике гӀалгӀай мотт паччахьалкхен мотт ба.\nГIалгIай йоазув (да) (эрс: ингушская письменность) — гIалгIай мотт дIаязбара духьа леладеш дола йоазув. Ше мел хиннача хана чухьа тайп-тайпарча графика ларда тIа хиннад, массехказа хийца а хиннад. Таханарча дийнахьа гIалгIай йоазув кириллица тIа лелаш да.\nШирача хана гIалгIаша къаьстта шоай йоазув леладаь хинна мегалга яздаьд тайп-тайпарча цIихеза болча Iилманхоша. Царна яхар хьагул а даь, гIалгIай лоамара ширача гIалаш тIеи, элгацаш тIеи, маьлха-кашамаш тIеи латтача йоазонашца даь белхашца уж вIашагI а тохаш хоадам беш Iилманхо волча Дударанаькъан Ӏ.-М. аьннад:\n«...учитывая принадлежность ингушей к реликтам древнейших племен Кавказа, сохранившим «все лингвистические особенности языка, присущие этому древнему этническому массиву, фонетика, морфология, синтаксис и лексика которого дают многочисленные примеры родства с хуррито-урартским, протохеттским и шумерскими языками, даже этот неполный перечень пиктографических знаков можно рассматривать как зачатки письма древних предков ингушей».\nМалсагнаькъан Кураза Зоврбик (эрс: Заурбе́к Кура́зович Мальса́гов) — гIалгIай советий йоазонхои, революционери, просветители, Iилманхои ва. ГIалгIай алапат оттадаьр ва латиний йоазона тIа.\nВаьв Этинга 3 дийнахьа 1894 шера. Кхелхав Села 14 дийнахьа 1935 шера.\nГIалгIай тархьара чу тIехьарча бIаьшаренашка гIалгIай метта йоазон 5 алапий ларда тIа хила кхийнад:\nКъонах, воккха саг яха дешаш сийцеи, лерхӀамцеи дувзаденна доацаш, маӀача сага ханашца мара дувзаденна дац\nГӀалгӀай метта къонахчун ший сесагаца хила езаш йола ревность белгалйоаккхаш дош дац. ГӀалгӀай къонахчох массахана из йоалаш хиннандаь, из дош эшаш хиннадац. ХӀанзарча хана е Ӏарбий гӀайрат яха дош леладу, е эрсий ревность леладу, е дегабуам (эрс: подозрение) яхача гӀалгӀай дешаца кхоачам бу, цхьабакъда дегабуамаш дер бусалба динах харц да, хӀаьта гӀайрат маӀача сагаца хила езаш йола хӀама я, цудухьа из дош леладе дагӀац. Цул совгӀа энгарал леладе а гӀерт, амма из шин энгара юкъера гаргало мара яц.\nТаьрахь 4 (цунах хьадоалар а) цаI мара дац гIалгIай метта классашца хувцалуш\nГӀалгӀай «Малх» яха дош хьадаьннад ширача гӀалгӀай «ма» (солнце) яхачохи «алхха» (только) яхачохи\nНах шоайла мархӀалелхар (юкъ тӀа кулг а дулаш) Сибарера цӀабаьхкачул тӀехьагӀа мара доладаьдац. Цул хьалхагӀа на́ха шоайла доазув лорадаьд тӀех ца бувлаш\nГӀалгӀаша леладу «набахте» (эрс: тюрьма) яха дош, эрсий «на вахте» яхача шин дешаех хьадаьннад. ХӀаьта къаьнача гӀалгӀай ӀаьдалагӀа гӀалгӀай набахтенаш хиннаяц. Цун когаметта бехк баьннача сагацара лерхӀам хоадабеш хиннаб, хӀаьта геттара харц хӀама даьчунна «байтмал» еш хиннай\n«Эздел» яха дош «эзе де» (эрс: Делай взвешеннно) яхачох хьадаьннад\n«ХьоалчагӀа» хьалха алхха йоагӀача-йодача деш долча цӀайнах оалаш хиннадац. Дуккха нах чу а бехаш деш долча моллагӀча цӀайнах оалаш хиннад «хьоалчагӀа». Масала, хьоалчагӀа доттагӀал тоссаш деш хиннад е гаьнарча меттера саг цӀавеча.\nГӀалгӀаша Догора́ вахар яха кхетам лелабу арахьа ахча даккха болх бе вахарах. Из хьахиннад эрсий меттала барт бар (каст-кастта каьхатаца чӀоагӀбаь бола) аьнна маӀан долаш долча договор яхача дешах.\nХьаштагӀа яха дош юххьанцара моттиг белгалйоаккха цӀердош хиннадац. Хьашт долаш/долчахьа (эрс: по нужде) аьнна маӀан хиннад цун, цудухьа араваха (хьаштагӀа чу ваха) водар «ший хьаштагӀа» водаш хиннав. Из хӀама ше ма дарра дӀа ца ала, хозагӀа дола дош санна леладаьд хьаштагӀа, хӀаьта цун маӀан хувца а денна, эзди хилар дӀадаларца, «нишка вахар», «аравахар» яхараш юкъедаьннад.\nГӀалгӀай бегаш зоахалол. ДӀаяздаьд 1911 шера.\nГIалгIай каламаши фразеологизмаши\nАстараша вига хьо\nЗIар даьккхад шоана?\nМала веннача дакъа?\nХьа даь вала Iаб\nЧа тешийла хьох\nХьаст — «https://inh.wikipedia.org/w/index.php?title=Проект:ГӀалгӀай_мотт&oldid=50787»\nЕр оагӀув тӀеххьара хийца хиннай укх ха́на: 16 Тушол 2022, 17:43.


Дегаорам — Википеди\nДегаорам (лат. Valeriána), (оьрс. Валерьяна) — Берзан цӀазамаш (Caprifoliaceae) доьзалера, Дегаорамаш (Valerianoideae) бухара доьзалан бецан ораматийн дукха шерийн тайпа, царна юкъайогӀу ши бӀе сов кеп. Латинан тайпан цӀе схьаяьлла лат. valere — могуш хила дашах. Иза дуьххьала хьахийна италин ботаникан Сильватико Маттеон жайнахь (1285—1342).\nДегаорам, кхуьучу ораматан кеп.\nТӀера къеп: Asteranae\nБухара доьзал: Дегаорам тайпа\nValeriana officinalis L. — Дегаорам\nУггаре евза кеп — Дарбане дегаорам (Valeriana officinalis L.), шуьйра лелабо дарбане гӀирс санна.\n1 Ботаникан сурт дийцар\n2 Кхуьу меттигаш\n3 Биологин башхаллаш\n4.1 Даарехь а, маларехь а лелабар\n4.2 Дарбанан хьолаш\nБотаникан сурт дийцарНисъе\nОраман бохалла 2—4 см, диаметр 2 см, дуккха а тӀийрагаш санна кегийра 20 см деха а, 1—4 мм диаметрехь а долу орамашца. Ораман шен тайпа хьожа ю.\nГӀад нийса лаьтта, хершнаш долуш, цилиндран, лакхарчу декъехь геннашца, локхалла 2 м гергга.\nГӀаш дуьхь-дуьхьар, кепаца а, декъаран тӀегӀанца а тайп-тайпана. Лахара гӀаш дечиг тӀехь, лакхарнаш — тӀехевшина.\nЗезагаш кегийра, хаза хьожа йогӀуш, бос кӀайчун тӀиера таьӀна-ровзанан тӀекхаччалц, гулдина хьесийн кепара я кенан кепара зазане.\nХӀу — сирла-боьра я мокха дахделла-хӀоакепара кӀужалца болу буьртиг. 1000 буьртиган йозаллин барам 0,4—0,6 г.\nКхуьу майра августе кхаччалц, хӀу кхуьу июлехь — сентябрехь.\nКхуьу Европехь, Азин юккъерачу а, къилбаседа дакъошкахь, Къилбаседа а, Къилба а Америкехь. Россехь акхачу кепара кхуьу массанхьа а, Йисттера Къилбаседа а, Юккъера Азин гӀум-аренийн кӀошташкахь доцург. Дегаорам кхуьу ломан басешкахь, хин бердашца, хи тӀедолу а, уьшалаш долу а меттигашкахь, хьуьнан йистехь. Дукха хьолахь даккхий къухаш довлу, уьш леладо орамаш кечдеш.\nКультиваци йо Российн юккъерачу асанехь а, къилба кӀошташкахь а.\nКхуьу майра август кхаччалц. ХӀуш кхуьу июнехь — сентябрехь. Дарбанен дегаорам лаьтта шайна юкъахь морфолиган билгалонашца а, кхиаран меттигашца а къаьстачу масех бухарчу кепех а. Иза дика муьлххачу гуонахьарчу хьолехь, муьлххачу латтан тӀехь а, температуран хьолашкахь а кхуьу. ТӀуналлаеза культура хиларе терра, дика кхуьу сов тӀуьначу латташ тӀехь. ГӀоле хета дайн механикан хӀоттам болу Ӏаьржа латта, ткъа иштта структуран дайн сацкъар-гӀум а, гӀум-латта а. Дика кхуьу лакъийначу а, культивации йиначу торфан уьшалца.\nДебар а, агротехника а. Деба хӀушца. ДӀадуьй чутаьӀначу меттигехь гуьйренан ялташ хьаькначул тӀаьхьа я яккъашца доьн ялташна тӀаьхьа (кертахь тӀуьночу меттиге юьй).\nЛатта кечдо самсадоккхий бухара ялта дӀадаьккхича, 25- 27 см кӀорга охана деш (байн-кӀоран латтанаш тӀехь гумусан чкъоьра тӀекхаччалц). бӀаьста аренашна мекха доккхий культиваци йо. Коьрта охана далее кхаьлли юхку — 30-40 т/га, суперфосфат — 200—300 кг/га, азотан а, калийн а туьха — 150—200 кг/га хӀора а. ДӀадиелие латта охьатаӀадо. ДӀа Ӏаьн кӀела дуьй, я бӀаьстенан юьххьехь а, аьхка а могӀнийн яккъаш 45-70 см шуьйра юьту. ХӀу дӀадеран барам (кг/га): Ӏаьн кӀела дуьйш — 9-10, бӀаьста а, аьхка а — 7-8. ХӀу дуьй 1-2 см кӀорге.\nТӀехь банбеза болх: асар дӀадаккхар, латта самсадаккхар, туьха а, кхаьлли а тохар, зуламен садолу хӀуманашца а, цамгаршца а тӀом латтор. Алсама орамаш довлийтархьама шина шеран хаснаш тӀехь зезагаш ца довлуьйту.\nТалхабо дегаораман мекхашхочо, можа деган нӀаьно, кхоьшан мизано, хӀаллакбо мекхалло а деман тхино а.\nЯлта гулдар а, аьргалла Ӏалашъяр а. Дегаораман орамаш схьалахьабо сентябрехь — октябрехь дӀабийначу шолгӀачу шарахь. Аьхкина орамаш латах цӀандо, гӀаш дӀадоху, дика дуьлу хица. ТӀаккха ӀиндагӀехь Ӏовдадолуьйту, дакъадо леррина дакъо йинчу чохь 40 °C температура сов ца йолуьйтуш. Цул тӀаьхьа орамаш кепа туху, латтадо екъачу а, дика мох кхетачу а чохь. Гектар майдан тӀиера 2,5 тонн орамаш довлу.\nДегаорам хӀун гулбо бийначул кхо шо тӀаьхьа. Гектар тӀиера 200 кг хӀу гулдо.\nДаарехь а, маларехь а лелабарНисъе\nАЦШ дегаорам эссенцеш, ликёраш, настойкаш еш лелабо. Ароматизаторан меттана иза туху гаванан цигаьркан а, туркойн тонкан а.\nЧам бийриг санна, дегаорам лелабо дукхаха дерг европан маьхкашкахь. Ингалсехь керла гӀаш туху хастоьмийн берамах. Наггахь цунах кечбо чӀерах дааршна берам-гарнир.\nКоьрта яззам: Дарбанан дегаорам\nДегаорам медицинехь седативан гӀирс санна лелабо. Дегаораман терапевтиин Ӏаткъам бихкина бу цунна чохь долу хӀуманийн комплексех, уггаре хьалха эфиран даьттанах а, алкалоидех а. Орамашкахь эфиран даьттан барам 2 % кхочу. Даьттан коьрта дакъа: борнил-изовалерат, дегаораман мусталла, борнеол, камфен, α-пинен, лимонен, кхин а.\nДегаораман препараташ лелайо дукхах йолчу пачхьалкхашкахь сапаргӀатдоккху гӀирс санна наб ярехь, нервийн карзахваларехь, дегапхенийн системан неврозан пхенаш тӀехабарехь, тахикардехь, ткъа иштта эпилепсехь, са лецар, мигренехь, Хьеран-йоьхьийн некъ тӀехабарехь, нейродермитан дарба дарехь. Наггахь дегаорам лелабо бром препараташца, деган, кхечу а гӀирсашца цхьаьна. Дегаорам юкъабогӀу зеленинан тӀадамашна, валокординан, кардиоваленан, кхечу комплексан препараташна, ткъа иштта дарбанан бецашна; эфиран даьтта ду коьртачех цхьа дакъа корвалолан (терачу препаратийн).\nДегаорам лелабо настойка, басар, чорпа, экстракт, хӀур кепара. Профессоран В. И. Ищенкон белхаш гайтина, дийна кегийра аьтта ораматийн аьргаллех дина молхан буьртигаш 2,5-за гӀоле хилар, дегаораман ораман экстрактех дина молхан буьртигел.\nКоьрта яззам: Дегаораман тайпана кепаш\nThe Plant List терахьийн базан хаамашца, тайпанан юкъайогӀу 289 кеп. Царех цхьаерш кхуьу Нохчийчохь, Российн мехкашкахь гергарчу мехкашкахь а:\nValeriana amurensis P.Smirn. ex Kom. — Амуран дегаорам\nValeriana dubia Bunge — Шеконан дегаорам\nValeriana fedtschenkoi Coincy — Федченкон дегаорам\nValeriana officinalis L. typus — Дарбанан дегаорам\nValeriana rossica P.Smirn. — Оьрсийн дегаорам\nValeriana simplicifolia Kabath — Дийна гӀа долу дегаорам\nValeriana sisymbriifolia Vahl — Гулявникан гӀа долу дегаорам\nValeriana tiliifolia Troitzk. — Хьехан гӀа долу дегаорам\nValeriana tuberosa L. — Орамстоьман дегаорам\nValeriana wolgensis Kazak. — Ийдалан дегаорам\nThe Plant List терахьийн базан хаамашках Аянан дегаорам (Valeriana ajanensis Kom.) кепан билгала статус яц.\n↑ Валериана // Малый энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 4 томах. — СПб., 1907—1909.\n↑ Хишова О. М., Ищенко В. И., Кугач В. В. Разработка состава и технологии таблеток корневищ с корнями валерианы. Достижения медицинской науки Беларуси. НИО РНМБ (1998). Теллина 2013 шеран 21 октябрехь.\n↑ Valeriana (ингалс.). The Plant List. Version 1.1. (2013). Теллина 2016 шеран 23 сентябрехь.\n↑ Valeriana ajanensis (ингалс.). The Plant List. Version 1.1. (2013). Теллина 2016 шеран 23 сентябрехь.\nГерценштейн Г. М., Траншель В. А. Валериана // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907. Проверено 11 февраля 2009 г.\nВалериана // Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред. А. М. Прохоров. — 3-е изд. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978. (Хьаьжина 19 сентябрехь 2012)\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Дегаорам&oldid=2648443»\nТӀаьххьара хийцам бина 2018, 26 июнь 05:22


Хьайдарабад (ХӀинди) — Википеди\n17°22′ къ. ш. 78°28′ м. д.HGЯOL\n(Хайдарабад (ХӀинди) тӀера хьажжина кхуза)\n3 637 483 стаг (2001)\n16 990 стаг/км²\n6 290 397 стаг\nтелугу[d], Урду, Ингалсан мотт\nХьайдараба́д, кхин Хьайдерабад (телугу హైదరాబాదు , урду. حیدر آباد, инг. Hyderabad) — ХӀиндин гӀала, Андхра-Прадеш олучу штатан административан центр. Иза ю Муси олучу хийистехь. Бахархойн дукхалла 3,69 млн стаг. (2001; агломерацин бахархойн дукхалла — 6 млн стаг.), луьсталла 16 990 стаг. км², майда 650 км².\nХӀара ХӀиндин географехь лаьцна чекхбаккханза йаззам бу. Хьоьга, йоза тодина, нисдина, гӀо далур ду проектана.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Хьайдарабад_(ХӀинди)&oldid=5146123»\n1592 шарахь йехкина нах беха меттигаш\nХӀиндин географехь лаьцна бовланза йаззамаш\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2020, 3 октябрь, 17:00.


Ервовиль — Википеди\nЕрвовиль (фр. Ervauville) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Центр — Луаран атагӀа регионехь. Коммунан департамент — Луаре. Дозанашца йу Базош-сюр-ле-Бе, Шантекок, Куртмо, Фушроль (Луаре), Меренвиль, Розуа-ле-Вьей, Сен-Илер-лез-Андрези. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Ервовиль&oldid=6785108»


Лийчар, ламазах вохар - ЦIано йар - Хаттар-жоп - Олхазар\nСтаг а, зуда а ламазах дохар\nЛийчар бохучух лууш дерг хIун ду?\nЛийчар – иза доьххьара ниййат а дина, дерриге дегIа тIе хи кхачийтар ду.\nЛийчаран дика пайданаш а, хьекъале бахьанаш а хIун ду?\nЛийчинчунна цкъа делахь ме́л хуьлу, Дала де́ аьлларг цо кхочушдарна. ШолгIа делахь, цIано а хуьлу цунна. КхоалгIа делахь, дегIе жигаралла а йогIу лийчинчул тIаьхьа.\nЛийчаран да́къош хIун ду, мас да́къа ду цуьнан?\n1. Важиб долу лийчар ду, парз лийчар ду, ца лийча мегаш доцу лийчар ду. Иза – лийчар тIедожуьйтуш долчу бахьанех цхьа бахьана хилча дерг ду. Оцу бахьанех цхьа бахьана а хилла лийчар тIедоьжча, дерриге дегIа тIе хи а кхочуьйтуш лийчинчул тIаьхьа бен цхьадолу Iибадаташ дан мегаш дац, масала, ламаз а, Къуран дешар а, иштта кхидIа.\n2. Суннат долу лийчар ду, лийчича ме́л а болуш, ца лийчича къа а доцуш долу лийчар ду.\nВажиб долу лийчар тIедожаран бахьанаш хIун ду?\n1. Муьлхха бахьанца борша стеган оралла ялар а, зудчуьнан дегIан марзонца хи да́лар ду, хуьлийла иза гIенах, йа ловзарца дегIан марзо меттахъяккхарца, йа хьажарца, йа ойланца, йа майрачо а, зудчо а эвхьаза гIуллакх хилийтарца, йа муьлхха а кхидолу бахьанца.\nУмм Саламата (Дела реза хуьлда цунна) дийцина, Умм Сулаймас, Пайхамар (Делера къинхетам а, маршалла а хуьлда цунна) волчу а еана, элира аьлла: «ХIай АллахIан элча! АллахI вац-кх эхь хеташ бакъдолчуьнах! Зудчунна гIенах шен эвхьаза юкъаметтиг хуьлуш гича лийчар тIедужий?». ТIаккха АллахIан Элчано (Делера къинхетам а, маршалла а хуьлда цунна) аьлла: «Дужу, нагахь санна цунна (арадаьлла) хи (оралла) гинехь».\nМуслима дийцина, Пайхамара (Делера къинхетам а, маршалла а хуьлда цунна) элира аьлла: «Хи даьлча хи тIедужу». Цуьнан маьIна: оралла араяьлча хица лийчар тIедужу бохург ду.\n2. Стеган а, зудчуьнан а ши бехкеметтиг цхьанакхетар а ду. Майрачо а, зудчо а эвхьаза гIуллакх хуьлуьйтучу хенахь, борша стеган бехкеметтиган корта зудчуьнан бехкеметтиг чохь къайлаболучу кепара цаьршинан ши бехкеметтиг цхьанакхетахь, цаьршинна шинненна а лийчар тIедужу, цул тIаьхьа чекхдаллалц и гIулкх хилийтинехь а, ца хилийтинехь а, хи даьллехь а, ца даьллехь а. Муслима дийцинчу хьадисехь деана ду: «…бехкеметтиг бехкеметтигах кхетча лийчар тIедоьжна». «(Борша стеган) бехкеметтиг (зудчуьнан) бехкеметтигах кхетча лийчар тIедужу, оралла араяьлчи а, ца яьлчи а».\n3. Зудчуьнан беттан рожехь цIий да́лар ду. И цIий дукхах долчу хьолехь цхьана кIиранах хуьлу, цуьнан уггар кIеззиг йолу хан цхьа де ю, уггар дукхах йолу хан пхийтта де ю. И хан дIа а яьлла, цIий сецча, зудчунна тIедужу лийчарца цIанйалар. Лекха хинволчу АллахIа аьлла:\n[Цара хоьтту хьоьга (хIай Мухьаммад) хьайд хиларх лаьцна; ахь ала – иза зене ду, цундела шу дIакъастийла зударех (цаьрца эвхьаза юкъаметтиг ца хуьлуьйтуш, церан) хьайд долчу хенахь; (эвхьаза гIуллакх хуьлуьйтучу кепара) царна герга а ма гIойла уьш (лийчарца) цIанбаллалц, ткъа уьш цIанбелча – шу Iойла цаьрца АллахIа шайга ма-аллара].\n4. Зудчо бер дар а, цул тIаьхьа цуьнан цIий далар а ду. Нагахь санна бер динчул тIаьхьа цIий да́р ца хиллехь, лийча еза зуда; нагахь санна бер динчул тIаьхьа цIий да́р нисделлехь, иза сецначул тIаьхьа лийча еза зуда.\n5. Валар ду. Цхьа бусалба стаг, йа бусалба зуда хIокху дуьненах дIакъаьстича, цаьршиннах цхьаъ делча, бусалба нахана тIедужу и шиъ лийчор, стаг лийчор божаршна тIедужу, зуда лийчор зударшна тIедужу. Шена лаа а лаахь, хаа а хаахь, майрачо шен зуда лийчо а мега, зудчо шен майра лийчо а мега, хIунда аьлча цаьршинна мегаш долу дела вовший дерриге дегI гар. Велларг лийчош волчо иза лийчорна ниййат дан дезара ду.\nИбн Iаббаса (Дела реза хуьлда цунна) дийцина, хьадж дечу хенахь шен эмкало тIера чу а кхоьссина, хьаша а хьаьшна вийна хиллачу цхьана стагах лаьцна Пайхамара (Делера къинхетам а, маршалла а хуьлда цунна) элира аьлла: «Лийчаве иза хица а, сидраца а».\nЛамазах воьхна волчу стага а, зудчо а дан мегаш доцург хIун ду?\nЦаьршима дан мегаш доцу, цаьршинна хьарам долу хIуманаш хIорш ду:\n1. Ламаз. Цаьршимма цхьанне кепара долу ламаз дан мегаш дац, лийчар тIерадаллалц.\n2. Маьждиг чохь Iар а, цу чохь охьахаар а. Амма маьждиг чохь саца а ца соцуш, цу чухула волавелла дехьавалар – иза хьарам дац, иза мегаш ду.\n3. КаIбатана гонаха тIаваф дар. ХIунда аьлча иза ламаз дар санна ду, цундела ламаз дан мегаш ца хиларе терра мегаш дац тIаваф дан а.\n4. Къуран дешар.\n5. Къуранах Iоттавалар, иза схьаэцар, йа цуьнан кехатех Iоттавалар, йа цуьнан муьжалтах Iоттавалар, йа иза цхьана хIумана чохь лелор а, дIадахьар а.\n6. Беттан рожехь цIий догIуш йолчу зудчо марха кхабар. Къаьсттина иштта йолчу зудчо марха кхаба мегаш дац, хуьлийла иза парз марха йа суннат марха.\n7. Беттан рожехь цIий догIуш йолчу зудчуьнца эвхьаза гIуллакх хилийтар. Иштта йолчу зудчуьнца эвхьаза гIуллакх хилийта мегаш дац.\nСуннат долу лийчарш муьлхарш ду?\n1. Рузбанна лийчар. ПIераскан дийнахь рузбане вахале хьалха лийчар чIагIдина долу суннат ду, цхьаболчу Iеламнаха важиб ду аьлла а ду иза, цундела шен аьтту белахь иза Iад ца дита хьажа веза. Цуьнан хан пIераскана дийнахь Iуьйра ламазана азан дича (молла кхайкхича) дIайолалуш ю, цу хенахь дуьйна мегаш ду рузбанна лийча. Рузба – адамаш гуллу меттиг ю, цундела ишттачу метте воьдуш хилча шен дегI цIена хилийтар дика ду.\n2. Шина Iийдана лийчар. Марха достучу Iийд дийнахь а, гIурбанан Iийд дийнахь а лийчар суннат ду, мелехь ду, дика лоруш ду, Iийд ламазе гIур волчунна а, гIур воцучунна а. ХIунда аьлча Iийд де – деза ду, кечлу де ду, хазлу де ду, цундела цу дийнахь лийчар дика ду.\n3. Малх лацаран ламазна а, бутт лацаран ламазна а лийчар. Цуьнан хан и шиъ лацарца дIайолалуш ю, и шиъ дIахецарца чекхйолуш а ю.\n4. ДогIа дехаран ламазана лийчар. ДогIа дехаран ламазе аравалале хьалха лийчар дика лоруш ду, малх-бутт лацаран ламазана санна.\n5. Велларг лийчинчул тIаьхьа лийчар. Делла адам лийчинарг ша́ лийчар дика лоруш ду.\n6. Хьадж дечу хенахь дика лоруш долу лийчарш:\n- Хьадж доьхкуш, йа Iумрат доьхкуш лийчар.\n- Макка чувоьдуш лийчар.\n- Делкъал тIаьхьа Iарафатехь хан яккхарна лийчар.\n- ТIулгаш кхуьссучу кхаа дийнахь тIулгаш кхисса вахале хьалха лийчар.\n- Мединате чувоьдуш лийчар.\nЛийчаран важиб долу куц хIун ду?\nЛийчарехь важиб (парз, декхар) долу хIума шиъ ду:\n1. Лийча волалучу хенахь ниййат дар. Масала, нагахь санна лийчар парз дерг делахь, «парз лийчар тIерадоккхуш лийча ниййат до ас» аьлла, йа «ламазана цIанлуш лийча ниййат до ас» аьлла; йа нагахь санна лийчар суннат дерг делахь, масала «рузбанна лийча ниййат до ас» аьлла, йа «рузбана ламазана лийча ниййат до ас» аьлла.\n2. Массо метте хи а кхочуьйтуш дерриге дегI дIадилар. Дерриге чIура тIе а, месаш тIе а, месийн баххаш тIе а хи кхачийтар важиб ду.\nИштта и ши хIума ду лийчарехь лардан дезарг.\nЛийчаран суннат долу куц хIун ду?\n1. Хи чохь долчу хIуманна чуIоттале хьалха ши куьг дIадуьлур ду доьххьара, тIаккха шен аьрру куьйга шен бехкеметтиг дIаюьлур ю, шен дегIа тIера боьха йолу хIума а дIацIанйийр ю. ТIаккха и куьг сабанца дIадуьлур ду, саба дацахь латтанца дIадуьлур ду.\n2. Кхоччуш ламаз оьцур ду цул тIаьхьа, ламаз дечу хенахь ма-эццара. Шена лаахь ши ког лийчина ваьлча дIабилархьама тIаьхьататта а мегар ду.\n3. Ламаз эцначул тIаьхьа, коьрта тIера месашна юккъе хица тIадийна долу куьйгийн пIелгаш хьокхур ду, цул тIаьхьа корта буьлур бу кхозза.\n4. Корта билинчул тIаьхьа шен дегIан аьтту агIо дIаюьлур ю, тIаккха аьрру агIо дIаюьлур ю.\n5. ДегI а, меженаш а дIаюьлучу хенахь царна тIе куьг хьокхур ду, хуьлийла иза сабанца йа иза доцуш.\n6. Шен дегIа тIера сетташ йолчу меттигийн къаьсттина терго йийр ю, оцу меттигашка шен куьйгаца схьа а оьцуш хи хьокхур ду, масала ши лерг а, гай гонаха а, цIонгана юкъ а, пхьаьрса кIелонаш а. Нагахь санна иштта йолчу меттигашка оцу кепара хи хьаькхча бен хи кхочуш дац аьлла шена хетахь, и хIума дар важиб хир ду, суннат хилла ца Iаш.\n7. Лийчарехь деш долу и хIуманаш кхокх-кхозза дар, ламаз эцарехь санна.\nЛийчарехь ца дича дика долу хIуманаш хIун ду?\n1. Хи оьшучул сов дайъар ду, хIунда аьлча иза Пайхамара (Делера къинхетам а, маршалла а хуьлда цунна) деш хиллачуьнца догIуш доцу дела.\n2. ТIедогIуш-дIадоьдуш доцуш, лаьтташ долчу хи чохь лийчар ду. Лаьтташ долчу хи чохь лийчича, и хи кхечарна ца дезадо, цунах пайда эца дегаза хета. Ткъа нагахь санна и хи 200 литарал кIеззиг хилахь, цу чохь парз лийчар тIера доккхуш цхьаъ лийчахь, и хи юха ламаз эцарна а, лийчарна а лело мегаш ца хуьлу, цундела оццул долу хи эрна дайъар хуьлу цунах. Ткъа иштта оцу хи чохь лийчар дика ца хилча, цхьаъ лийча везаш хилахь хIун дан деза, муха лийча мегар ду аьлча, оцу хи чура цхьана хIуманца хи схьа а оьцуш, иза шена тIе а дуттуш лийча мегар ду.


Къаман къайле, я яйначу лорах - Chechenews\nГлавная » Все Новости » Политика » Къаман къайле, я яйначу лорах\nШен ненан мотт халкъо\nСий ойбуш , 1алашбахь .\nЦу халкъан парг1ато ,\nЦхьамма а хьошур яц.\nКЪАМАН КЪАЙЛЕ , я ЯЙНАЧУ ЛОРАХ\nЛераме дешархо! Цхьа хьалха оьрсийн маттахь яздинера вай х1ара йозанаш. Т1аккха нохчийн маттахь юха яздан а дизира. Цуьнан бахьна дара, церан хьалхара барам сайна чекхбаьлла аьлла хеттачохь, айса мел ала г1иртийнарг, суна дийца лиъначу кепара нисделла цахилар. Х1унда аьлча, мел хьал долуш оьрсийн мотт белахь а, иза историн -«ненан мотт» цахиларе терра, цуьнгахула соьца «хьасене» ца йолура шираллера з1ен.\nТкъа нохчийн маттахь со яздан х1оьттича, боккъалла а, со цец а воккхуш дукха бара, оцу ширалло вайга беш болу хаамаш. Шаьш мел берш бийца, «ахьа», цхьана стеган корматалла а, я дахаран хан а тоьар йоцуш. Цундела и белхаш бан динна 1илманан институташ а, дика говзанчаш а оьшуш хиларе терра, вай кхузахь дийца кечдинарг цхьа к1езиг х1гма бен дац. Хила дезачуьнга а, цу аг1ора вайн дан дезачуьнга хьаьжча. Делахь а, оцу «цхьажиммо» а, соу цхьана м1аргонна, нохчийн меттан аьзнаш декачу азаллехула «вадина» чекхваьккхича санна хоьтуьйту суна.\nОцу шираллера дуьйна схьа, Тахане кхаччалца еха йолчу, сайн нохчолан оьмарах, со соу а цец вуьхуш. Х1унда аьлча, кхин х1умма цахилча а тоьар дара, и сан оьмаралла хадон г1ерташ, кху т1аьхьарчу масийта б1ешарахь г1азакхийн-советин-г1азакхийн идеологин хьегна долу къа а. Суна хаьа, соу тоххареь историн кхеллашка цхьанхьа «1ийлла» цависсарна бахьна, сан кхолламна т1ехь лаьтташ болу Дэлан къинхетам хиларна дуйла. Цундела ас Цунна хастам а бо. Со Цо, бусалба кхолларна а, аззалера дуьйна схьа, сайн къомах Цо суо цаваккхарна.\nТ1ейог1учу ханна а, изза Шен къинхетам, сайна т1ехь, сайн доьзална т1ехь, йиш-вешина т1ехь, нохчийн къоманна т1ехь латтор ас Цуьнга деха а доьху. Тахана, шайн дин, къоман амалш, аматаш хийца кичча, Нохчийчуьра дуккха а адамаш, г1амарах хи санна дуьненан массо а маь1эхь д1ахудалачу хенахь. Вайн цхьаболчу интеллегенташа а, тхо оьрсийн культуран нах ду бохучу дийнахь. Оцу шайн хабарца шайгахь цхьа а культура цахилар а гойтуш, г1азакхийн — нохчийн т1емаш уггаре а хьалха, оцу шинан къоман культуран къовсам буьйла а цахууш. Цхьабакъду, вайна билгала хаам цахаьа, и царна вайначул а дикоха хууш ду, я дац. Хьанна хаьа, хила тарлуш ма ду, цара иза хаза «деззачохь» д1а хазийта бохуш хила а.\nДелахь а, вайн 1эламнаха лелочуьнга хьаьжча, оцу вайн интеллегенташна кхин бехк буьллийла а дац. Кхолламо к1урк1амо вайн халкъ хьийзадечу хьокху т1аьхьарчу ткъайхьа шарахь, даима а бекхабелла, белабелла, вайн артистех терра — «мерзачохь», «к1едачохь», «хазачохь» хуьлуш болчу. Шаьш ишта, дехьа, сехьа , кхоалхьанахь бекъабаларна, нохчийн къоманна юкъахь муххале а, шайна юкъахь а масла1ат дан, шайгахь, я хьунар, я доьналла а доцуш. Ма дарра аьлча, вайн къоман барт ишта 1эг1абалар а, уггаре а хьалха, цаьргара схьа ду. Иштачохь муха дага цадог1у, Лакхарчу шари1атан кхэло х1ара бохий, Нохчийн муфтиято ишта бохий, Шурас х1ара сацам биний бохуш, цара массо а аг1ора, Нохчийн къоман паччахьалкхаца латтина девнаш. Россина кхин цкъа а, т1амца Нохчийчу ян аьттонаш а бохуш.\nАмма хила тарло царна юкъехь дикниш а, воуниш а. Делахь а, вайн кхузахь меттиг а , я 1алашо а яц, цараха муьлханийг муьлха ву хержа. Цундела вайн къоман синкхетам ира – кара латтон кхин иманехь цахилла болу уьш, Дэлан кхэле д1акховдор вай. Динца адам декъа г1ерташ, Нохчийчохь цара долина хиллачу питанна уггаре а хьалха уьш бехке барца. Вайн мостаг1чо вайца бечу т1амал а, вайна б1озза кхераме долу и питанна цара кегорна. Х1унда аьлча, и важа йовсар вайн махкара д1авахча а, и цара долийна зулам, вайн махкахь дуккхачу а ханна лаьттар долуш хиларна.\nЦул а совнаха, вайн 1эламнехан и цакхетам хиларна мелла а алсам дели, кху глобализацин заманашкахь, «х1айт» аьлла шайн «болх» д1акхоьхьучу Малхбузерачу миссионерин вайн къоман синкхетамна «т1екхийдар» а. Кхузахь вай дахкича шорта дара, цу хьокъехь долу тоьшалш. Къаьстина, вайн ц1ера даьллачу хьалкъаца цу миссионераша шайн болх д1акхехьарх лаьцна. Цу тоьшалша гойту, нагахь х1инцалца схьа, нохчийн ц1ий «муьлурш» Кавказ яккха г1ерташ болу г1азкхий бен цахиллехь, х1инцачул т1аьхьа, нохчийн са «муьлу» берш, Малхбузера миссионераш а буьйла. Ткъа ма-дарра дийцича, цуьнан а, вукхунан а тоххарехь барт хилла цахиллехь, вайна х1ара т1емаш а хир бацара. Масала, ишта цара биначу бертан билгалонах цхьаъ хета, цу миссионераша нохчийн маттахь вайна юкъахь даржош долу шайн динан жайнаш а. Масала, цараха ду; «Йахьйайн жайна», «Лукин жайна», «Х1ун ю дуьненан хазна», «1ийсайн дахар» и. д1. кх. а.\nАла дашна, нагахь цу миссионераша нохчий иштачу «эсалчу» хьехамашца шайн дине кхайкхахь, цхьаболчу г1азкхийн мозг1арша, нохчий шайна уггаре а зуламе нах санна буьйцуш хилар. Масала, иштанийг дуьйцу, х1ара шоллаг1а т1ом уггаре а марсабаьллачу хенахь, масехьчу мозг1аро Россехь зорбанехь даьккхиначу «Православин буххаш» ц1е йолчу цхьана жайно( цуьнан авторш билгала муьлш бу цахаарна, вайн ч1аг1дан йиш яц, уьш мозг1арш бу, я цхьа провокаторш бу). Цо дийцарехь, 1йиса-пайхамар(а.с.) «вер» а, нохчийн «лар» йолу х1ума ду. Дерриг дуьненна а , иза шен заманлера уггаре воккха «террорист», «радикал» санна йах1удаший, римлянаший «вийнила» хууш доллушехь, Хьалхарачара, цуьнгара шайн дина кхерам гарна, вукхара, цуьнгара и кхерам, шайн империна халуш хиларна.\nАла деза, и тайпа ларт1ехь доцург айса дешча, сан хьалхара хилла ойланаш яра; «…и дара х1инца вайна т1ехь кхолланза диснарг… , .. нохчаша-м тешна а «цавинера» и, ша нохчо хиларна цавинехь..», бохуш. Цхьана аг1ора, кхин тидам а цабеш, дита а дог1ура иза. Иштачу мозг1арша и саннарг дийцина ца1аш, нохчийн зударий -бераш дойу герз г1овсе (освящение) доккхуш хилар дага даийтина. Кхечу аг1ора, суна уггаре а ч1ог1а тамашина хеттарг дара, нохчий цара иштачохь хьахабар. Ткъа иза шеца цхьа «нун» долуш хиларна талла а лаьара.\nЦу талламна юкъера ю, вай х1инца кхузахь яхкош йолу кийсагаш а. Оцу вай буьйцучу мозг1аршна, церан дэла нохчаша «цавийнила» а гайтархьама, малхбузерачу миссионерашка, нохчийн маттахь цара Тоуратан , Инжилан, Забуран йозанаш дахар эрна къахьегар дуйла а алархьама. Х1унда аьлча, вайна схьах1уттучу суртаца, нохчий шаьш а бу, оцу йозанийн бакъ болу чулацам нохчийн маттаца хьанна а д1ахьеха йиш йолуш.\nЦхьа волчунна тардала а мега, вай кхузахь юьйцург сонталла ю, я дош доцург ду. Цундела ма хуьллу сихха, вайн къамаьл, и йозанаш айса нохчийн маттаца толлучохь сайна зеделлачунна т1едуьгу ас. Ткъа иза д1адолон а суна луур дара, римлянашнал а ч1ог1а, ях1удашна 1ийса(а.с.) цавезар х1ун хилла те, бохучунна т1ера. Т1аккха Инжало дийцарехь , жуьгташа 1ийса(а.с.) емал варна уггаре а доккха бахьна хилла, цара и шайна т1евеънарг а, шайха воцург а лоруш хиларна.\nКхузара ша шеца схьах1утту кхин цхьа хаттар а. Жуьгташна оццулла хийра хетта и пайхамар, ша мичара хилла те, бохуш долу. Вай цхьаьнца цхьа а къовсам бац, цуьнан схьавалар Галилера хиларна. Амма вай биначу талламера вайна хаьа, оцу заманашкахь, Галилеян шоллаг1а ц1е, «Шама»(«Шема») хилла юйла а. Х1аъа. Вай юьйцург ю, цхьаболчу нохчаша шайн шира мохк лору Шема. Ислам даьржиначул дикка т1аьхьа а, х1инцалерачу Сириний, Иорданний, Ливанний, Палестининний юккъехь 1йиллина йолу. Дашна аьлча, и меттиг ю,таханалерачу Израилан доккхаха долу дакъа.\nХ1инца хьовсур вай, Тоурато муха юьйцу, 1йиса-пайхамар(а.с.) цигахь гучавала везаш йолу билгало. Масала, цуьнан пхоьалг1ачу жайнерачу ткъе кхойталг1ачу декъерачу цхьана байто цу хьокъехь ишта боху: «Лекха Волучуьнан Нур, Т1ур -Сина т1ера схьа, Сеир лома а даьлла, цигара д1а, Фаран лаьмнашка делира». Исламан баккхичу 1эламнаха(масала; Са1ид Нурси) дийцарехь, оцу байто буьйцурш; Муса(а.с.), 1йиса(а.с.), Мухьаммад(с.а.с.) пайхамарш бу. «Т1ур», Мусас(а.с) Дэлаца къамаьл дина Т1ур — лам а болуш, «Сеир», 1йисас(а.с.) хьехамаш бина (нагорная проповедь) Шема — лам а, ткъа «Фаран», Мухьаммад(с.а.с.) гучаваьлла долу Хиджаз лаьмнаш а долуш.\nЦул а совнаха, вайн кхузахь тидам хуьлу, «Сеир»(Шам-лам) бохучу ломан ц1е, нохчийн маттахь атта тидалуш юйла а. «Се («угол», «вершина», «хребет») ир» — лам» бохучу барамехь. Ишта вайн терго хуьлучох ду, нагахь «Шема» а, «Нашха» а нохчаша шайн сил-силан иэсехь цхьаъ лоруш елахь, «Галилея» бохург а, «Галай — ч1аж» бохучуьнца цхьана эшаре дар а. Т1аккха лаа дуй те, шираллехь гергарчу Малхбалехь хилла «Шема» = «Галилея» хилар а, Нохчийчуьра Нашха, Галан-ч1ажахь (вай кхечанхьа яхкор ю, оцу топонимин этимологеш а) нисялар а.\nИшта, вай кхин д1а а биначу талламера вайна гучадолу, «1ийса-пайхамар»(а.с.), ширачу арамейн меттан Урферачу диалектица къамаьл деш хилла вуйла. Шен хенахь, Ибрахьим-пайхамара(а.с.) Урфехь бийцина а, т1аккха цо, шеца Ханаана д1абаьхьна а хиллачу маттаца. Масала, талламхоша оцу маттара лору; «Элой! Элой! ламма савахфани» а. Инжало дийцарехь, 1ийсас(а.с.) шена жуьгташа-римлянаша та1зар дечу хенахь, аьлла ду бохуш долу. Уьш вай деша а доьшу, оьрсийн маттарачу Инжална т1ехь; «Боже Мой! Боже Мой! для чего Ты Меня оставил?» бохучу гочдарца.\nАмма, вайга хаьттича, цхьанна а аг1ора нийса хила йиш йолуш бац, г1азакхийн маттара церан чулацам. Х1унда аьлча, » Дэла! Дэла! Ахь со х1унда тесна витна» бохург, пайхамара муххале а, ша иманехь волчу хьам-хьамма эр доцург ду. Иза Дэлан къинхетамах дог диллар санна дерг хиларна. Ткъа вай бохучу кепара аьлча, уьш хила дезара, масала; «Дэла! Дэла! Хьан муьлхачу а кхэлана муьт1ахь ву-кх со» бохучу барамехь. Иштанийг вайна гуча а долу, нагахь 1йисас(а.с.) аьлла боху и дешнаш, вай нохчийн маттахь тидахь. Амма уьш ишта тидале, цкъа хьалха билгаладоккхур вай, цаьрцара «ф» элип хила йиш йоцуш дуьйла. 1йисас(а.с.) бийциначу ширачу арамейн маттахь а, нохчийн маттахь санна и цахиларна. Ткъа и семитин элип цу дешнашца нисдалар кхета дог1у, иза жуьгташа цу юкъехь х1отта дарна. Шайга арамейн-нохчийн «хь» ала цадаларна, иза «хф» бохучунна т1е а дуьгуш.\nВай аьлларг юха а т1еч1аг1до Инжало а. Цу дийнахь, 1ийсас(а. с.) бохург шайна х1ун ду цахарна, цигахь гулбеллачара вовшашка хетта а хоьттура, тида а туьдура цо аьлларг, бохуш. Цу тайпа, вайна го, 1йисас(а.с.), х1етахь жуьгташна — римлянашна цакхеташ бийцинарг, шен ненан мотт хилла буйла. Вайн кхетамехь, ширачу арамейн — нохчийн мотт. Иза ишта ала вайна бакъо ло, х1етахь 1йисайн(а.с.) чалташна х1ун ду цахиънарг, тахана а, цу хенахь дуьйна ший эзар шо даьллошехь, вайн меттан мукъамашца, меттан кхетамца, Исламан динан арканашца дог1уш хиларо.\nШайн чулацамца: «кхоалла», «к1ант», «да» , «Г1овсе 1а» («г1овсе» вай лерийна, г1азакхийн -«Святой») боху кхетам а боцуш, 1йиса(а. с), Дэлан лай хилла вуьйла а гойтуш. Дахкор вай кхуззигахь, и — «Элой! Элой! ламма савахфани» = «Эла! Эла» ла(а»-дахде) ма ва со хьани»= «Эла», «Эла», ла ма ву со хьан» санна. Гуш ма дарра, хуьлуш дерг ду, вайн диалектин –литературни; «Господи! Господи! я же Твой покорный»(г1аз. маттахь).\nЦу тайпа, вайна хаало, Инжална т1ехь; «Господи! Господи! почему Ты меня покинул?», бохуш, 1йисас(а.с.) Далла бехк боккхучу хаттарна метте лаьттарг; «Господи! Господи! я же Твой покорный» , дуйла. Ткъа оцу аларца вайна хаало: 1ийса(а.с.) Далла хьаста валар. Цунна цо хастам бар. Иза Цуьнан муьлхачу кхэлана реза хилар. Цо, ша Цуьнан лай а, Цунна муьт1ахь верг а ларар. Ша бохург, шен синна – дег1анна болучу кхерамна а доцуш, йист йоцучу безамца шена Дэла везаш хиларна а долуш.\nКхузахь вай ч1аг1деш ала йиш яц, вай дуьйцург, Дуьненан килсана боккъалла хаьа а, я цахаьа. Амма кхечу аг1ора ларамза цахета, Ватиканан а,Оьрсийн килсанан а дайша, нохчийн ц1ий 1анор тергал цадар, цара иза сацаде олуш цахилар. Цундела цхьацца шеконаш а хуьлу, вай дуьйцург тоххарехь царна хууш дуй те, бохучу кепара. Вуьшта аьлча , уьш кийча хета, муьлха къам х1аллакдан а. Нагахь цуьнгара шайна, шаьш эзар шерашкахь дуьйцучунна цхьа кхерам хаалахь. Кхузахь ч1ог1а тера ду, и кхерам царна нохчийн къомера гуш хиларна.\nАмма кхузахь кхин керла хабар юкъехь цадоккхуш, хьовсур вай, 1йисайца(а.с.) хилла бохуш Инжало буьйцучу хилламах, Къор1ано муха дуьйцу а. Вайн тидарца ишта ду иза; «Цара олура; оха вина Масиахь 1йиса, Марьяман к1ант а, Дэлан элча а, амма цара вина а, я ж1ара т1ехь д1атоьхна а вац и. Царна ишта тарделларг ду иза. Ма-дарра хилларг, шайна х1ун ду цахаарна. Боккъалла а, цара вийна ма вац иза»(Къор1ан: 4 -157).\nКхузахь тидам бер вай, оцу аятацара 1арбойн маттара «Масиахь», нохчийн — арамейн маттахь а изза шен кхетам болуш хиларна. Нохчийн «маса»(я»масу») бохучу дешан кепехь а ша долуш. Дешархочунна цахаьахь а боху вай, оцу шинна а маттахь, цу дешан маь1на;»сиха верг», «массанхьа кхочушверг» бохучу хьесапехь ду. Масала, нохчийн маттара — маса 1ийса бохург а, 1арбойн — Масихь 1ийса санна хуьлу. Ала деза, вайн белхашкахь массийтачу кепехь и дош вай далийна хилар. Шайцара цхьаъ, керистан динера — «Месси» а долуш.\nАмма уьш т1аьхьоо дийца а дитина, цкъачунна кхузахь билгала йохур вай, нохчийн -арамейн меттанашца вай тида лерийн йолу; «1ийса-пайхамар»(грекин аларца -«Иисус»), «Марьям» боху ц1ераш. Уггаре а хьалха, цаьрцара «пайхамар» боху дош; «пе (й) + ха + Мар(а) бохучу барамехь декъа а декъна. Цуьнцара «пе»; «стена», «защита», «дом», ткъа «ха»; «охрана», «страж«(г1аз.маттахь) бохург дуйла а гойтуш. Туьдур вай, цу дешан т1аьхьара «Мар» бохург а. Иза ламоройн «Мар» боху дош санна а лерийна. Цара г1азкхийн маттара «Повелитель» лоруш долу. Масала, иза го, церан, «ахь тхуна маралла ма делахь» бохучу аларца а.\nБилгала доккхур вай, и «мар» («повелитель», «повелевающий»), вайн литератораша а, лингвисташа а шайн цакхетамна бахьна — «майра»(«муж» = «храбрый») бохучунна т1едигна хилар. Ткъа и «мар» а, «майра» а шайн тайп-тайпана маь1наш долу дешнаш дуйла гойту, нохчийн кхечу кепара аларш а. Масала; «мэре вакхха…» а, «марха» а бохучара (и.д1.кх.). Цараха хьалхарнийг, цхьаъ цхьана х1уманна билгала воккхучохь олуш ду. Масала , ишта олу, ч1ирунан дов дерзачохь, бехк боцурш маьрша а бохуш, и ч1ир екха къаставечохь. Шоллаг1чуьнца вайна хаало; зударийн ц1е а, дог1анан марха а, кхобу марха а. Шен ширачу арамейн – нохчийн маттара этимологи —«Мар+ха» бохучу барамехь а йолуш. Зударийн ц1арца и дош доьзна хета, «Далла лерийнарг»(«посвященная Богу») бохучу кхетамехь(кхузахь дагаяита Мария, 1йисайн нана). «Мар+ха»(облако) бохучохь и дош кхета дезаш хета; «Дэлан дог1анан ха(страж)» санна. «Мар+ха»(пост) аларца цуьнан кхетам хета; «Далла(1амал ян) лерийна ха(время») бохучу хьесапехь.\nВай т1аккхахула шайн тидарш деш кхин а дахкор ду, цу тайпара, масала; «Хьалхара Марта», «Марта»(хин ц1е), «маршо», «маршалла», «марда»(и. д1. кх.а.) боху нохчийн дешнийн. Вуьшта цкъачунна, ширачу арамейн – нохчийн маттара «Мар», ширачу Вавилонехь а, Дэлан цхьа ц1е санна хилла юйла билгал а даьккхина дуьтур вай иза. Ала дашна, цигара схьадог1уш лору вай, латинин-европхойн «мэр» а.\nТкъа х1инца терго ер вай, «пейхамар»; » пе – ха, Мар» («пе – ха Маран»)бохучу барамехь вайн нислуш хилар. Кхечу дешнашца аьлча, шен чулацам — «Дэлера г1онна\_орца веънарг» а долуш. Тамашина ду, оцу «пе(й)+ха+Мар» бохучу дашцара вайна ширачу нохчийн маттахь хаа елла Дэлан ц1е(«Мар»), ша, «1йиса» бохучу ц1еран хьесапца а вайна гуча йолуш хилар. Нагахь и ц1е; «1йи +са» бохучу барамехь вай тидахь. Кхузахь тидам бер вай, г1азакхийн маттара —«Дух», вай «1а» санна ларар а, ткъа ламороша и дош; «1а» — «1йи» бохучу шалхенашца олуш хиларна а. Ишта, атта вайна кхеташ ю, оцу ц1арцара «са(г)» боху дешдакъа а. Шен г1азакхийн маттара хьесап; «душа» , «свет», «человек» а долуш.\nОцу кепара, и «1йи+са» д1а схьа декъначул т1аьхьа, цуьнан чулацам вайна го, масала; «Ахьмад са», «Хьамзат са»(и.д1.кх.) бохучу хьесапехь терра. Шен оьрсийн маттара чулацам; «Свет Духа», «Посланник Духа»(и.д1.кх.) аьллачу маь1нехь а болуш. Масала, «1а +саг»(лит. «стаг»),«1ий+сиг»(1ийса) барамехь иза хир дара , г1азакхийн —«духовный человек» санна. Доьшур вай х1инца , цу хьокъехь сийлахьчу Къор1ано дуьйцург а.\nВай динчу гочдарца иза ду; «Х1ай, шайга йоза кхаьчнарш, ма-била шайн динан дозанел а ара, ма-дийца Дэлах бакъдерг бен, Масиахь 1йиса Марьяман к1ант, Дала ваитинарг а, Цо Марьямана чу диллина дош а ду: Иза — 1а ю, Дэлера схьайог1у ….(4-17) бохург. Оцу аятан маь1ница кхузахь чекхдаьлла лорур вай, «1йи+са -пе(й)+ха+Мар»(а.с.) бохучу аларах вай дина и шалха тидарш а. Цаьрцара; «пе», «ха», «са» 1ийсайн(а.с.) бийлгалонаш а, ткъа «1ий», «Мар» Дэлан билгалонаш юьйла а гуш.\nТкъа х1инца лаха хьовсур вай, 1йисайн(а.с,) ненан Мариян ц1еран къайле а. Цуьнан маь1на а вайна атта гучадолуш хеталою. Нагахь вай х1инца дийциначу «Мар» бохучу дашах пайда а оьцуш, «Мари +я» бохучу барамехь вай иза екъахь. Масала; хьенан ю Мария боху хаттар вай кхузахь х1оттадича, цунна жоп вайна карор дара ширачу нохчийн маттахь, оцу ц1арна шена чохь Шен маь1на; «Мари я» бохучу хьесапехь а долуш. Вуьшта дийцича, ширачу арамейн -нохчийн маттара; » Дала къастинарг ю», «Дела я» («я», лит. –«ю»)бохург ду иза. Ша г1азакхийн маттара; «избранная Господом» а долуш.\nАьллачунна делил санна ду, масала, ламоройн; «аз мари я» боху алар а. Шен «аз Мари я» бохучу барамехь, данне а, оьрсийн маттара — «она замужем» а доцуш, «она избранная Повелителем» бохург хуьлуш долу. Кхузахь вай бохург гуттаре а ч1ог1а т1е ч1аг1до, Къор1ано Марьямах лаьцна дуьйцучо. Вай диначу гочдарца, ша; «Малайкаша элира; «Х1ай, Марьям, Дала къасти хьо, ц1ан йи хьо, 1аламехь мел йолчу зударел лакха а яккхий хьо»» бохург долу.\nТкъа х1инца, цкъачунна сацор вай, «1йиса-пейхамар»(а.с.), «Мария» бохучу ц1ерашна а, цаьрца доьзначу дешнашна а вай беш болу таллам. Цараха лаьцна дуьззина долу дийцар, т1аккхахула зорбане даккха(Дала мукъалахь) вайна т1е а лоцуш. Т1аккха оцу дийцарехь цхьайолу кийсагаш вай кхузахь яхкор бахьнаш дара, вай лакхьа ма аллара; а)вай тохара бийциначу г1азакхийн мозг1аршна, 1ийса -пайхамар(а.с) нохчаша «цавер» бахьнаш дийцархьама. б) малхбузерачу миссионерашна, керистан дин нохчийн маттахь 1амон меттиг буйла гайтархьама.\nЦул а совнаха, иштанийг ду вайн ала, тахна вайн къоманна цхьацца кхийссарш ечу цхьа болчу сионисташка а. Дуьйцур вай царна и, вукхарна нохчийн маттахь «Иисус» бохучу ц1еран къайле ма — йиццара, нохчийн маттахь. «Иуда» бохучу ц1еран къайле а царна юьйцуш. Дешархочунна цахаьахь а боху вай, кхузахь юьйцург ю, Йакъуб(Израиль) -пайхамаран(а.с.) цхьана к1ентан ц1е. Вайн кхетамехь, т1аьхьоо, жуьгташца шен х1у д1а эделллачул т1аьхьа, ширачу израилхошцара шен сил-сил хаьдда волчу.\nТ1аккха къаьстина,кхузахь оцу ц1еран тидар вай далор, жуьгтин 1илманчашка а, 1эламнахе а, и шайн; «иуда», «иудей», «иудаизм» боху «г1овсе» дешнаш тидалуш цахиларна, царна г1онна аьлла ду. Ткъа вай и ц1е дуьххьара йоьшу, Тоуратан хьалхарчу жайне т1ехь: «И еще зачала, и родила сына, и сказала: теперь-то я восхвалю Иегову. Посему нарекла ему имя Иуда. И перестала рожать»(Бытие:29-35) бохуш. Оцу байтан тидар дале, цкъа хьалха билгаладоккхур вай, и ц1е г1азакхийн аларца а цаялош, яло ма-еззара ялош хилча -«Йаhudа» бохучу барамехь хила езаш юйла.\nОцу нисдарца, х1инца нохчийн маттахь юха йоьшур вай, Тоуратан и байт. Ишта; » Кхин цкъа а, аре лацаелира, вира во1, элира: х1инца-м Иеговна хастам бир бара ас. Цундела к1антана Йах1уда ц1е а тиллира. Т1аккха 1ахар а яхара» . Вайн кхетамехь, Лияс ша воьалг1а к1ант вича, Иеговна бина болу хастам, цу к1антана тиллиначу ц1еран маь1ница бу. Нагахь нохчийн маттахь шен хьесап дича, оцу ц1арца Дэле Лияс бинарг хастам бу. Г1ад яхарца, Цуьнга — » Йа, х1у Да!» бохучу кхайкхарца (вай тидина ю, Исраил-пайхамаран вукху к1ентийн ц1ераш а).\nЦу тайпа, Тоуратан а, Инжална а т1ера, вай диначу масехьчу тидарша дуьйцург, вайн къоман историн яккхичу къайленех ду аьлла хета. Ала деза, нагахь и санна долу тидарш ишта масехь бен дацахьара, цараха кхин т1ех баьккхина тидам а бир бацара вай. Амма уьш вайн дукха хилла а ца1аш, инзаре дукха ду. Уьш ишта дукха хиларна цхьа бахьна , схьах1уьттучу суртаца, цхьа Дэлан хьехамца, уьш тидаран «дог1а» вайна эххар карадиначох тера хиларна а хета.\nДешархочунна оцу «дог1анно» муха болх бо гойтуш, кхузахь масална ялор вай, Тоуратан т1ера; «Поспешай, спасайся в него; ибо Я не могу сделать Своего дела, пока ты не придешь туда. Потому и дано имя городу сему: Сигор«(Бытие: 19-22) бохуш йолу байт. Йоккхур вай и х1инца нохчийн маттахь. Ишта;«Сих г1о, к1елхьара вала цигахь; Cоьга цадоло Сайн г1уллакх, хьо цигахь д1аккхаччалца. Цундела аьлла ду цу г1алех: Сигор». Кхузахь вайна хаало, и «Сигор» (греч. транскр.) боху ц1е, оцу г1алина тилларан коьрта бахьна, Дала Лута-пайхамаре(а.с.), «сих г1о» бохуш дечу омраца доьзна дуйла. Кхузара схьахета вайна, оцу топониман этимологи а, нохчийн; «сихг1о», «сихое», «сихло» бохучу дешнех схьаяьлла.\nИштачу вайн тидарша ойла йойту, «йах1удалла», «керасталла» дуьххьара ширачу нохчашна юкъахь доьссина а, церан маттахь а хилла дуй те, бохуш. Вай кхеташ ду, и санна дерг тахна алар а, дуьненан «даджалера» вайн халкъана боккха кхерам бахьаш дуйла. Цундела дара, Тоуратна, Инжална, Забурна т1ера нохчийн маттахь вайна зеделларг, х1окху 7-8 шарахь вай зорбане цадаккхар а( х1ара статья зорбане хилла 3-4шо хьалха. «Нохчийн майд форумехь а,т1аккха «Кавказневс» сайтехь а).\nАмма вай и дийцахь, цадийцахь а, оцу «даджална» иза вайначул а дикоха хуучохь тера хета. Кхузара лору вай, дуьненан дуккха а пачхьалкхаш а, къаьмнаш а, цо вайна т1емашца, девнашца коча тийссар а. Иштачохь тамашина ду, оцу «даджална» г1о лоцуш, вайна юкъера цхьа берш а хилар. Вайн къам, массо аг1ора; тайпанашца, динца, лакхара, охьара бохучу къестамашца шаьш доькъуш болу. Масала, оцу зуламхоша т1аьхьарчу хенахь дуьйцучу эладиттех цхьаъ ду, нохчийн -ламоройн тайпанаш, шайн орамаш жуьгтийн долуш ду, Нохчийчохь хуьлу зуламаш а, къаьстина цаьргара хуьлу, бохург.\nТкъа иштанийг мелла а шайца цхьацца шеконаш хуьлуьйтург ду. Цу тайпа, «лахьарий», «хьаларий» бохучу кепара вай декъа г1ерта «дауевг1ар» а, динца вай декъа г1ерта «удуговг1ар» а, шаьш буй те, вукхарах х1у хьакха делла бохучу кепара. Вай кхузахь эрна хан цаяйархьама цадуьйцу, нохчийн уггаре а ц1еначу ламоройн тайпанах Дауевс яздеш дерг. Вуьшта иза ч1ог1а хаа луучунна хьехам бу, цуьнан и цхьаъ бен йоцу книжка ешар.\nИшта ду «удуговг1аьрца» дерг а. Аьллачунна делилна ас дахкадо, цхьана заманчохь Удуговца белхаш биначу И. а, С. а, тайп-тайпаначу заманашкахь дина тоьшалш. Шайга, шаьш цунна уллора д1а довларах бахьна дийца аьлла цхьатерра диначу хаттарна, цара делла жоьпаш а дара цхьатерра. С… аьлларг; » йа, Аллах1, ма цахаьа-кх шуна, царна нохчий мел цабеза…» бохуш. Ткъа И…. аьлларг ; » Нохчий царна б1арга бахка цабезарна…. Ткъа цуьнан тобанца тхо ван а вацара, масехь бен …», бохучу кепара. Суна ца моьтту, вайн махкахь а бевзачу цу наха дина и тоьшалш харц хир ду аьлла….. (чакхе хир ю).\nДокка Амагов 2004 ш.\nАлександр Тверской: Когда Россия сгинет, мир вздохнет спокойно…


КЕРДА ШУ XЬАТIАДОАГIАШ | magas.ru\nГIОР-ДАДЕ БЕРАШКА ХЕТТА МОАРШАЛ\nБераш, бераш, ва са бераш,\nДадена деза дика бераш,\nДадена диса, хоза бераш.\nКердача шераца, шо долча воагIаш,\nДукха хIамаш, шоана дахьаш,\nХьунаш техкаш, лоамаш тIа вувлаш,\nАре техкаш, гувнаш тIа вувлаш,\nДукха дайнад, дукха лайнад,\nДукха хIама, бIаргадайнад:\nВоагIаш-воагIаш, со хьавоагIаш,\nАьрзи дара, гаьн тIа дагIаш.\nХьу кхайкаеш, декар из,\nСога чIоагIа, кхайкар из:\n-Дади, Дади, ва ГIор-Дади,\nВоагIаш, воагIаш, хьо хьавоагIаш,\nХьунаш тохкаш, хьо дIахьежаш,\nАлал Дади, ва ГIор-Дади,\nЦхьаннахьа тхьайса, пхьагалаш ядий?\n-ВоагIаш, воагIаш, со хьавоагIаш,\nПхьагал яйра, сона ягIаш,\nУрагI дагIаш, лергаш долаш,\nКIолдаш санна бIаргаш долаш,\nХьуна кIотар, листа яр,\nЦу кIал ягIаш, пхьагал яр.\nАьрзе аьларг: -Аьттув бац,\nЦунагIа бала, пайда бац.\nВоагIаш, воагIаш, со хьавоагIаш,\nЦогал дар, лай тIа дагIаш.\nУвгIар, цIувзар, Iexaш дар,\nСога хабар, дувцаш дар:\nЦхьаннахь тхьайса, дехкий дадий?\nДайра дехкий, сона дахаш,\nЛакхача бердах, къоргаш яьха,\nПхорагIа, урагIа, наькъаш даьха,\nГIад даха, хьувзаш дар,\nДIаи-хьаи, удаш дар.\nАьлар цоге: -Дош хургдац,\nЦига со дIакхоачаргдац!-\nБози яр, хьунагIа ягIаш,\nУвгIаш, IувгIаш, соцаш яцар,\nЦхьанна метте, сатем бацар.\nБийцар бозе шийгара бала,\n-Жа мичад, хьаала,\nКхета цунна гIетий топ!\nДаде делар, иштта жоп:\n-ДIарча лоаман, дукъал дехьа,\nДоккха доагIача, хила сехьа,\nЛакхача шув тIа цхьа юрт улл,\nЮртал ара, атагIа даьржа,\nДажаш доал цига доккха Iул.\nГIадж бе йоаллаш, жа Iу вар,\nГонахь жа тIара жIалеш дар.-\nАьлар бозе: -Аьттув бац,\nЦига яха вIаштIехьа дац.-\nЛийгаш латтар, сога хьежаш,\nДади царна малав хац,\nУж дадегIа кхераш дац.\nЛийгаш йоахар, доккха са доахар,\nШуга моаршал дIале йоахар.\nВенав шун Дади, гаьнара воагIаш,\nКъовхаш, довкъаш дукха тоахкаж,\nШоана хIамаш хьагулдеш,\nСовгIат дика, шоана кечдаьд:\nЙоккха корсам оттаяьй,\nНускал санна из кийчьяьй,\nЦу тIа йоацаш хIама яц,\nУж дIайийца со варгвац.\nШоашта лойя, белгалъе,\nОашош тIаккха, дагаръе.\nБераш-кераш, зIамига бераш,\nДадена шо дукха дез.\nДадена шо хоза хетт.\nАз Керда шу къоабал дувцаш,\nШун кулгаш хьалоацаргда.\nШуца ловзаш со а волаш,\nКopcaм-нускал юкъе а долаш,\nШуца ловзаш се кIаьдлойя,\nСалаIа, аьнна се Iохойя,\nЛаьй-Чоалпинг шуца, ловзаргья,\nЛовзаш, елаш, кхестаргья.\nЛовза, бераш, хьовза, бераш,\nШо Дадена хоза хетт.\nШо Дадена дика хетт.\nБераш-кераш, Даде бераш,\nШо Дадена дахалда.\nШо Дадена дусалда.\nКердача шераца, шунцига воагIаш,\nДега тIара ловца, шоана боахаш,\nАз шун вахар даькъал дувц,\nИраз, беркат шоана дахьаш,\nШун массанне кулг хьалувц.\nШун цатоамаш, васаш, яхьаш,\nАьттув боацаш кхихьа наькъаш,\nГIайгIа, бала, во мелдараш,\nДахача шерашца, уж дIагIолда,\nДаьла амарца уж дIадалда,\nМихаца, феца гаьна далда,\nКхы вайгахьа юха ма далда.\nДаьла пурамийца-Далла ловш,\nХилда е шу вайна товш.\nЛазар дар, цунагIа верзаш,\nЦIенагIа вехар, юха цIаверзаш,\nДинагIа вехар, дина тIа верзаш,\nХарцахьа ваьннар, бакъахьа воалаш,\nХилда вахар, тIехь-тIехь тоалуш.\nКерда шу аз, къоабал дувц,\nЦхьоагIо, сабар шоана дахьаш,\nМассане шун кулг хьалувц.\nЦхьоагIо хийла, сабар хилда,\nХьаьнал вахар, иман хилда,\nВай масса а, маьрша волаш,\nДаьла раьза, вайна волаш,\nДагалаттар вай кхоачаш хилда.\nИраз долаш вахар хилда,\nКерда шу аз къоабал дувц.\nРузкъа, беркат, шоана дахьаш,\nГота йIаьха, мангал шера,\nОтар дIаьха, ел цIа шера,\nРузкъа, беркат хилда шун,\nИразе вахар хилда шун.\nДаьла везаш хилда вай,\nДалла дезаш, хилда вай.\nДег тIара ловца, шоана боаккхаш,\nШун вахар аз даькъал дувц,\nКерда шу шун иразе хилда,\nДикка дикагI вахар хилда.\nБЕРАША-ГIОР-ДАДЕГА XОАТТА МОАРШАЛ\nХьо маьрша воагIалва,\nХьо воагIа гаьнара, тха дика Дади,\nХьай бе йоаллаш, Iаса йолаш,\nХьай ги доаллаш, гали долаш,\nХьо сиха воагIа, тха дика Дади,\nТхона веза хьо, тха хьамсара Дади,\nХьай хулчешца, лоа дIатетташ,\nУрагI-пхорагIа, когаш детташ,\nIаса лаьтта увттаеш,\nМихо мож хьа ловзаеш.\nМаьрша ва хьо, дика Дади,\nМаьрша ва хьо, веза Дади.\nГали дахьаш, воагIа хьо,\nХIамаш дахьаш, воагIа хьо,\nМаьрша ва хьо, веза Дали.\nДади, Дади, воагIаргва,\nЦо совгIаташ, дахьаргда.\nЛургья вайна цо, бананаш,\nКхораш, Iажаш е гранаташ,\nМаьрша ва хьо, дика Дали,\nДади вола, Дади вола,\nТхона хIамаш, дахьаш вола.\nЛайчоалпинг, йоалош, вола.\nТхо хьона, духьал доагIаргда,\nХьога моаршал хоаттаргда,\nЛайчоалпинг мархIа йолларгья,\nЦунца хоза ловзаргда.\nСийнча сигала, маьркIажа хана,\nСадов седкъа сигала боаг,\nГонахьа болаш луре ала,\nЦхьа хоза лур цу фега доаг.\nМалх чубузар ше чакхдаьнна,\nДунен сердал цигга дIайов,\nСийрда доага жIовхьар сана,\nИз боага седкъа сигала тов.\nКIоаргача сиглен тхов дIалаьца,\nСигларча седкъий Iулл хьаотт,\nЛакхера ший меттиг хьалаьца,\nСадов седкъа цигга дIаотт.\nБийсана Iенаш ада даьлча,\nСахула меха-фе удаш хулл,\nЦо хьунаш самайоахаш хилча,\nСиглара хьежаш седкъа хулл.\nИз эгаш улл сигленах Iочу,\nШий луре зIанарашта юкъе,\nЦун бIаргех ухаш из хий долча,\nКоаргача сигаленна бухе.\nБатагIа йоаллорг, батагIа елла,\nНаьха цIагIа чуийра къу,\nФусам да, хьасомаваьнна,\nЯьлар топ, цо вийра къу.\nВолаш вале, къаьра къу,\nХургда хьона, из хьай у,\nЦкъа цхьан цIагIа цхьа топ яргья,\nIа мел йиъар мерех яргья.\nКъаьрача къуна, вай лу жоп,\nЕттар хьона, цIендас топ,\nНаьха рузкъа, дахьа гIерте,\nIоажал латтаргья, хьа керте.\nГола-Гола, га ургола,\nНанас ваь, кхо воша ва,\nГола-Гола, шолваь ва,\nГа-ургола, ше ваь ва.\nФуттара беша, царех оал,\nУрагI уллаш, йолча голах,\nОалаш мад вай, га ура гол.\nКолийга из кола, кадаш,\nГаургола, белхаш белх,\nУргол гола, корзагIа лелхаш,\nЦара бераш, класс чудех.\nУрагIа уллаш, йола гола,\nЦаI кадаш, вожвар велхаш,\nЦо вежарий, гIаре бу,\nЦара гIараш, хьахезача,\nБераш классера, ара уд.\nАра ловзаш, доахкаш хилча,\nЛовзар дите, юха чу уд.\nТушол-котам, ва Тушоли,\nЯхьаш бIаьстий, йола хьа!\nДахьаш беркат, йола хьа!\nГIетта йоагIа Тушол-котам,\nХоза ткъамаш лестадеш,\nСихха йоагIа Тушол-котам,\nБIаьстий ялар тешал деш.\nВа тушоли, дIа ма гIолий!\nАй! Мичара йоагIа хьо?\nВа тушоли, маьрша гIолий,\nАй! Мича дIа йода хьо?\n– БIайхача махкара, йоагIаш я со,\nБIаьстан кхаъа, бахьаш хьа,\nУкх вай маьхка кхаьча я со,\nТаьлми даккха, йоагIаш хьа.\nБIаьстий йоагIа, бIаьстий йоагIа,\nАхкан беркат цунца доагIа,\nХоза кхаъа аз шуга боах,\nШоана дика ловцаш доах,\nНоаной мара бераш доахкаш,\nШаьрача ара готаш йоахкаш,\nВахара беркат Дала лулда,\nМаьрша вахар, иман гулда.\nАтагIа баь тIа, бераш ловзаш,\nЛоаман босагI, дажаш жа,\nШера къовхашка, лигаш ловзаш,\nХьунагIа гIолла, йодаш ча,\n– Баркал хьона, ва тушоли,\nХоза кхаъа, баьккхар la,\nБаркал хьона, ва Тушоли,\nЛовцаш дика даьхар Iа.\nАнгуште, Ангуште, ловзара аре хьона гуш я,\nАнгуште, ангуште кIантий тоба хьо хье я,\nГовза ловзаш, кадай ловзаш,\nБургац вай, чутохаргья.\nМарадонна шуца веце, шек ма довла, кIаттIа бац,\nДухьал ловзар, Пеле веце,\nГIалгIай кIантий, эшаргбац.\nЯхье довла, гIалгIай кIантий,\nКъувсаш бургац, уда е,\nКорзагIа довла, гIалгIай кIантии,\nБургац тхьуже чукIирье.\nЧехка ловза, кадай хьовза,\nХьаькъал, сабар, денал эш,\nУж кхоъ доацаш, ког ма ловза,\nИшта ловзе, вожаш эш.\nЛовза кIантий, хьовза кIантий,\nМег вай аьттув, аьттув бала,\nАьттув лулба, вайна дала.\nТоха мIарга чIоагIа, экхае,\nАьттув болча, лостае,\nЛовзара говзал, вай киловзал,\nШайтIа поалах, кхостае,\nБургац ловзош, ловзош, наIара тхьуже, чукIирье.\nЛоаманцара Лаьча, Ла-ла-ла,\nАренцара кхокха, Ла-ла-ла,\nХьажал хьай Мама, Ла-ла-ла,\nХьай хозача Нейцига, Ла-ла-ла.\nМагасера гIетташ, Ла-ла-ла,\nЕр дуне техкаш, Ла-ла-ла,\nШе лелар из ва, Ла-ла-ла,\nХьа хоза Нейц ва, Ла-ла-ла,\nМосквеpa гIетташ, Ла-ла-ла,\nЛондоне воссаш, Ла-ла-ла,\nХьай хозача Нейцига, Ла-ла-ла,\nГаргарча наха, Ла-ла-ла,\nИз гаргара саг ва, Ла-ла-ла,\nШий даьне-нанне, Ла-ла-ла,\nИз визза воI ва, Ла-ла-ла,\nДикача КIантий, Ла-ла-ла,\nИз визза доттагI, Ла-ла-ла,\nIа йинча йиIий, Ла-ла-ла,\nХьамсара везар, Ла-ла-ла,\nХьажал хьай Мама, Ла-ла-ла-,\nХьай хоза Нейцига, Ла-ла-ла,\nАрений баьцаш, ла-ла-ла,\nЦу баьца зизаш, ла-ла-ла,\nХоза бIаьстий яьннай, ла-ла-ла.\nКхокарчи ловзаш, ла-ла-ла,\nЛаьчарчи декаш, ла-ла-ла,\nХоза бIаьстий яьннай, ла-ла-ла,\nКукали кхайка, ла-ла-ла,\nТушоли гIетта, ла-ла-ла,\nЛадувгIал Мама, ла-ла-ла,\nКукали кхейка, ла-ла-ла,\nТушоли гIетта, ла-ла-ла.\nТоатолгаш удаш, ла-ла-ла,\nГур-гурре хьувзаш, ла-ла-ла,\nГIор-гIорре детташ, Ла-ла-ла,\nБIаьстан ди къувкъаш, ла-ла-ла,\nДIахьажал Мама, ла-ла-ла,\nЯхийтал мама, ла-ла-ла,\nСо баь-тIа ловза, ла-ла-ла,\nХеначура Кукал, ла-ла-ла,\nАз лоацаргма яр, ла-ла-ла,\nТушоли котам, ла-ла-ла,\nАз хьоастарг-ма яр, ла-ла-ла,\nЯхиктал мама, ла-ла-ла,\nСо баь-тIа ловза, ла-ла-ла.\nДIахьажал, дIахьашал Мама,\nХоза бIаьстий, хьаяьнний Мама,\nХьунагIа Кукал, кхейк Мама,\nВай гаьнтIа, хьазилг дек Мама,\nДIахьажал, дIахьажал Мама,\nХий додаш гур-гур, йоах Мама,\nЛадувгIал, ладувгIал Мама,\nДи къувкъаш къур-къур йоах Мама,\nЦо дуне хьахоздаьд Мама.\nТушоли хьакхаьчай Мама,\nВай коа-тIа, буц яьннай Мама,\nТушоли хьакхаьчай Мама.\nВай коа-тIа, буц яьннай Мама.\nАренца кхокха ловз Мама,\nЛоаманца Лаьча дек Мама,\nХоза бIаьстий хьаяьннай Мама,\nБIаьстанца са дог ловз Мама,\nЯхийта со ловза Мама,\nТушоли хьалоацаргьяр аз,\nКукали хьоастаргьяр аз,\nКукали хьоастаригьяр аз.\nГечолгаш дIадукъаддар аз,\nТоатольгаш хьалувцаддар аз,\nТоатолгаш хьалувцаддар аз.\nЯхийтал со ловза Мама,\nГечольгаш дIадукъаддар аз,\nIА ЮЪАР КIЕЙ БАПИГ ЯЦИ\nIа юъар кIей бапиг яций,\nIа мелар шекар-чей даций,\nХьо воацар кхы воацаш яций,\nХьо ца хилча ца мегаш яций.\nIа увзар тхьамка лорд яций,\nIа дувцар дош доацар даций,\nШин пелгаца кийна гIоз баций,\nИз хувца хьа торо яций,\nЧуласта хьа фусам яций,\nИз хьа е вIаштIехьа даций,\nХьо ца хелча ца мегаш яций.\nХьа коа-тIa бетта ет баций,\nХьа коа-тIа йожа говр яций,\nГуш хьал урагIа, га ура ба хьо,\nОло оме, Iол Iочу ба хьо,\nГаура лоама, хьал Iол болаш,\nУрагIа юха чу, гоама болаш,\nБагIаш ба хьо, га ура-лоам,\nЭрсашта гора, вайна лоам.\nОр гуш хьаге, ор гулга долаш,\nТара да элга, олг санна долаш,\nОр гуш лакхе, кIоарга да хьо,\nТара луш элга, герга да хьо,\nТхона оаркхилг, пхьегIа я хьо,\nТара долаш эльга, тара элка да хьо,\nОаркхалг йоах, хьогI гIалгIаша,\nТарелка эле, оал эрсаша.\n"Марем" яха тха, школе,\nБерашта йоаккха, техьле я,\n"Марем" яха тха школе,\nДунен Iилман, сердал я,\nСийдолча наьна, цIерагIа йолаш,\n"Марем" хьо тха нана я,\nМаьхка воIо, хьалъя йолаш,\nХьо тха дунен, сердал я.\nДаькъал хайла, виIий нана,\nХьо санна кIант цо, кхеверах,\nДаькъал халва, тха Микаил,\nТхо хьай бераш, лархIарах.\nМаьхка воI, ва хьо Микаил,\nГIалгIай къамо, хьа сийдеш,\nМаьрша вахалва, тха Микаил,\nМаьхка сий Iа хьаллакхдеш.\nДаькъал хийла, виIий нана,\nХьо санна кIант, цо кхеверах,\nТхо хьай бераш лархIарагI.\nКог-ког келла ког,\nАлбохча элан ког,\nШунаш даьча несий ког,\nХоттала ийккха боабаь,\nБей-тIа хьекха цIенбаь,\nШунаш даьча несий ког.\nОльг денна хьаста,\nМами бенна тебаь,\nОли аьнна бужабаь,\nБоли аьнна тхьовсабаь,\nБIаьстий баь-тI.а адалахь,\nАьхкий хичу лувчалахь,\nИраз долаш бахалахь,\nХьона гац из,\nСона а гац,\nБакъда цун оаз,\nВайна хоз? (Лувкхера).\nАхкана цхьан метте дах,\nГуйранна, гIайтта дIадолх? (ГIанаш).\nДIакхоачарг воацача говраца, гIаш гаьна аргIе\nдагIа КIай боамбе аргIаш? (Морхаш).\nИз ца хилча-\nКад вай, леткъ,\nУд вай, лежкъ? (ДогIа).\nФерта тIа улла,\nБохчана уллув -\nЦIе ахча? (Сигле, бутт, седкъий).\nПхе веший юкъара ков. (ТIаьръюкъ).\nЧура цIенда араваьлча доха цIа? (Фуъ).\nКогаш дац, кильгаш дац, коч езаш а ба? (ГIайба).\nДахача хана улл, леча хана уд? (Лоа).\nВагIаш ва из зIамига Мути,\nТов мо цIе я керта тути,\nМассавар цун сий де отт,\nБIаргавейча букара отт.\nХулаш, хулаш доаккха хулаш,\nХул со барзкъах ара дувлаш,\nБарзкъа кхесса курадаьннад,\nНаха даъа накъадаьннад.\nЙоаккхача сега бIаь шу даьннад,\nАла йиш яц цун букъ тIабаьннаб,\nУрагIа яха нийса латт,\nГаьна-гаьна хьежаш латт,\nХуле Iоажал цунна тIаотташ,\nХургда цIа цунах хъалъотташ.\nЭга бе со сетта бе со,\nХьона цунах тоам хургба,\nСона цунах тем хургба.\nЛоа санна кIей я,\nКIора санна Iаьржа я,\nБумбарг санна ювсалу,\nШейтIа санна кхувсалу.\nЛоархIам хац цунна,\nБоарам хац цунна,\nЦхьа оамал цунга хоза тов,\nВейга кхайка цунна хов.\nБекъа тIа дагIаш цхьа цIалг да,\nЦIалгачу вагIаш назманча ва,\nЦIи фуй цун?\nГовр а яц, Iаса а дац,\nЙол чухьекхаш соцаш а дац.\nКадай я из зIамига бакъилг,\nФордал дехьа дIа-юха ухарг,\nСоалора санна Iаьржа ба букъ,\nКIей ба накха, кIей я юкъ.\nКIора санна Iаьржа я из,\nЦIогIа детт цо яхаш «гIиркъа»\nЯц из борала астагIа,\nНIанашта къиза я моастагIа.\nЗIок кIей лесташ ше Iаьржа я,\nНIанашта, мозашта моастагI я.\nЗIамига ва из Iовдилг,\nТIаювх моакха гIовтилг,\nМассадола ковнаш техкаш лел,\nЦирхаташ лехьадеш из хел.\n(Iаьржа хьазилг, воробей)\nСА ДОАХКА ХIАМАШ\nМалаш ба лелаш вейла лакхагIа,\nКогаш дагIаш долаш урагIа.\nIаьржа я из хьаргIа яц из,\nМуIаш яле а бугIа яц из,\nЯлх ког ба цун бIаргаш доацаш,\nГIетта йоагIаш цо бIув йоах,\nШе Iохейча лаьтта оах.\nГIетта доагIар оалхазар,\nТIкъамех йоахкаш бедараш йоацаш,\nДегI хьуладе петар йоацаш,\nЗIок цун чIоагIа йIаьха я,\nОаз цун чIоагIа йиткъа я,\nТеха наха из дувргда,\nСега цIий цига IогIоргда.\n(Юв етта зунгат)\nГIетта даогIа из цIузабий,\nЛоткъам беш ший узамбий:\n«Къинош деш со дукха лийннад,\nНаьха цIий аз дукха мийннад».\n(Юв етта зунгат, комар)\n«Баьдеча цIагIа маьхкарий,\nХьадеш боахк цхьа гурмалий,\nДу цар хьа из маьхий доацаш,\nЕ хьалбаккха хьоаса боацаш».\nБаьхкар кIантий дагараш доацаш,\nХьалдир цIенош саьнаш доацаш.\n(Зунгатий, цар боарз)\nБа из гув ше урагIа болаш,\nКог мел баьккхача къоргаш йолаш.\nБIаргаш да цун, цIацIкъамаш дац,\nТкъамаш дале а гIетташ бац.\nДагIа беша кIозилгаш,\nТIаювхаш кIей кочилгаш,\nЮкъера дог цар дошо да,\nХовлий хьона уж фу да?\nЛатташ я из ткъов,\nЙизза йоал чу Iов,\nКий цо шийна тIатиллай,\nХьастам теха IотIачIогIъяй.\nШера бале а, форд ма бац из,\nДошув дале а, ахча дац из,\nТахан кхай тIа из дале а,\nКхоана шун тIа из хургда.\nЯгIаш я цхьа баьццара кIотарг,\nКулг дIатохе тохаш цо церг.\nIаддаргIа санна сетта болаш,\nЭхкий цонашка из кхест,\nIай отара кIал хул хьалъуллаш,\nДотогIа тара бос цун лест.\nКха мел дода, дода из тедаш,\nIаьржача маькха улхаш хедош,\nКха кхоачаделча юха дерз,\nIаьржа маькх юха теда ез.\nБIаргаш тIадаьнна ягIаш я из,\nСелий мотт ше бувцаш я из,\nСагал санна кхувсалу,\nСаго санна цо нек ду.\nХьаэца йиш яц, кулг хьакха йиш яц,\nВорда тIа била, цIаба йиш яц.\nУшалийла ягIа цхьа ГIойсет,\nМассазза цо ший цIогIа детт.\nСигаленах хьал кхеташ хул из доаккха,\nЦунах беррига шийтта шод боалл,\nШод мел боаллача йиъ га ягIа,\nХIара гаьнах ворхI зиза доалл.\nЦхьа кIотарг я ара ягIаш,\nВорхI гIа да цунагIа дIадагIаш,\nТехьанахьара уж кIей да,\nКIалтIара даьхача Iаьржа да.\nШийтта эрзе, шовзткъе шийтта чIагарго,\nКхобIаь кховзткъе пхиъ алкхашко,\nЦхьа фуъ даьд.\n(Шу, бетташ, кIираш, денош)\nБагIа хи, хенах йоалл шийтта га,\nХIара гаьн тIа биъ бIи боал,\nХIара бIена чу ворхI кIориг ягIа,\nХIара кIорига цхьа ткъам кIей ба,\nЦаI Iаьржа ба.\n(Шу, бетташ, кIираш денош)\nИйчен кIала, ийчен кIала,\nЦIог дола даьций тебаш лела.\nДа из зIамига, да цун мекхаш,\nДувшдаь бIаргаш, тъьайса доацаш,\nБерашта фаьлг бувц, дукха чулоацаш.\nЗIамига да цун тIодилгаш,\nТIодех йоахкаш мIарилгаш.\nСийна йовлакх, цIе ба орг,\nЦунна тIагIола ба из лелаш,\nМассанега хьежаш, белаш.\nУллаш ба кIувс боаккха, боаккха,\nХьога йиш яц цу тIа гIа баккха.\nСийнача чаьтаро деррига дуне кIаллацад.\nВагIа Пата, ший говра тIа,\nШе дешанза тотакх ва,\nНаха деша гIодеш ва.\nМаьрша я хьо, керда зама,\nМаьрша гIо хьо, шира зама,\nТхона Iайха, даь цатоамаш,\nЗама хьайца, дIахьолахь,\nЮха дахка, кхел хургйоацаш,\nЗама хьайна, диталахь.\nБезац тхона, тIема бала,\nГерзаш детташ, уха цIий,\nЛелхача боамбай, сийна ала,\nДезац вахар, дайна сий.\nШира зама, яха зама,\nКьизал хьайца, дIахьолахь,\nВа шира зама, йода зама,\nИраз тхоца диталахь.\nДезац довнаш, езац човнаш,\nГунахь доацаш, боабу нах,\nХье дIалестош, хье дIакхесташ,\nМоаршо тхона, йиталахь.\nМискай бала, дIахьолахь,\nХье Iойилхе, даьлера дийхе,\nЦанна ираз лахалахь.\nТховкIийле шой цар хургйолаш,\nТIом дIагаьна, баккхалахь,\nБерашта цар, НапагI долаш,\nНоаной паргIат, бахалахь.\nЙодача зама, даьлера дехаш,\nЙоагIача зама, Далла ловш,\nТелха латтар, Дала тоадеш,\nХала зама, тхона товш!\nКерда зама, йоагIа зама,\nЛейнача балай, бекхам бе,\nДаьла лоIме, йоагIа зама,\nДикаца бала, дIа айбе.\nХьогIа баккха, бехк ма бац,\nДаьле гIо хьо, шира зама,\nКхел цун йоацар, хиннадац.\nХьа дикага хьежаш да,\nДаьлера я хьо, керда зама,\nТхо цун кхела, раьза да.\nКерда шу хьо, марша да,\nИраз беркат, дахьаш да,\nИман цхьоагIо, тхона яхьаш,\nКерда шу хьо, марша да!\nВой да, маьрша да, керда шу хьо,\nВой я, марша я, керда зама, маьрша я!\nКхетам ба Iа, тхо ди довза,\nКердача заман маIан ха,\nБартеи, цхьоагIо тхона йовза,\nИман долаш дахар ха!\nВахара ираз, тхона дахьаш,\nМаьрша дахар хьайца да,\nМехках ваьннар, мехках тохаш,\nДикаш дахьаш, чехка да!\nХьарам хIамах тхо лораде Iа,\nХьаькъал сабар тхона да,\nДагарча диках дIакхеде Iа,\nДаьла новкъа дIанийсде Iа,\nХьаьнал вахар тхона да,\nВахар, лелар даькьал де Iа,\nИман сабар Iайха да!\nКегий наха кхетам ле Iа,\nЯхье сий шой лораде,\nБоакхий чанна денал ле Iа,\nКегийчанна кхетам ле.\nБезац тхона къаьра къуй,\nНаьха вахар тоалхаде,\nМегаргдар тхо уж дIа хьой,\nШой даькъазача Iаьхарте.\nЕзац моацал, езац къел,\nМоацал бераш делхаде,\nДейта ираз, йолаш, кхел,\nДелха бераш деладе,\nБезац бала безац тIом\nМоастагIий дIа лелхабе,\nЦIенош лелхаш, гIийттаб дом,\nБийлхараш Iа белабе.\nКерда шу хьо, керда зама,\nТхона даькъал хилалахь,\nДага латтача дикага,\nДаьла кхелаца кхеделахь.\nХьежаргъяр со седкъашка,\nНабара сий ца беш,\nХьежар кIорда ца деш.\nБаьде бийса баьде я,\nСедкъий доагаш латт,\nСигален сетташ Iад.\nСигала седкъий доагаш да,\nЛир шой мехкадеш,\nСа мискича дегага,\nЦхьацца къамаьл деш.\nДувц цар хинна дикадараш,\nДувц цар хинна водараш,\nСедкъий, шу са седкъий,\nДIаьх ма де хабар,\nЛоалуц мискача са дега,\nХинна ший хатар.\nТха нана-ГIалгIайче, тIехь-тIехьа тоалуш,\nВай даьшта дага лаьттар, дизза хьал отташ,\nСийлахьча Россеца, ший цхьоагIо йолаш,\nЯхаргья вай даьхе, ираз сов доалаш.\nВанзавар нанас веш, ваьчоха доаккхал деш,\nВенначун таьзета сийленца увтташ,\nДиканца гIозъювлаш, ва вонна са тохаш,\nМашаре ший никъ беш вай даьхе яхаргья.\nЦу даьла цIена ди, дегчура бакъ деш,\nНийса никъ ше лаьца, имане йолаш,\nКъамашцара машара никъ бокъонца дIахьош,\nМашарца цхьогIонца, вай даьхе яхаргья.\nЗулам деш саг воацаш, дIакъейла ниI йоацаш,\nМашарал кхейка деш вай даьхе яхаргья,\nШе маьрша ва йолаш, ГIалгIайче яхаргья.\nВай даьхен боахама, беркат совдоахаш,\nХьаьнала къахьегаш толамаш доахаш,\nНах башаш беркатаца, ГIалгIайче яхаргья,\nНах лерхIаш бартаца, вай даьхе яхаргья.\nДикаца дика деча, дог гIоза дувлаш,\nИмане ва йолаш ихь-эздел лелош,\nДуненна къамашца, машаре яхаш,\nВай къаман яхь йолаш, ГIалгIайче яхаргья.\nПт, 09/10/2020 - 09:39\nАвтомобильные солнцезащитные экраны нового поколения, разработаны в виде прочного прорезиненного каркаса с плотно натянутой сеткой. Снижают попадание солнечных лучей на 70%. Быстрый монтаж и демонтаж!


АмбгӀуьмений — Википеди\nАмбгӀуьмений (фр. Ambrumesnil) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта НогӀманди регионехь. Коммунан департамент — Сен-МагӀитим.\nДозанашца йу Увиль-ла-ГӀивьегӀ, АвгӀемений, ГегӀ (Сен-МагӀитим), ОффгӀанвиль, Сен-Дени-д'Аклон, Тий-Маннвиль.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=АмбгӀуьмений&oldid=7809336»


Аза-ле-Ри — Википеди\n46°19′10″ къ. ш. 1°03′33″ м. д.HGЯOL\n56,22 квадратан километр\nАза-ле-Ри (фр. Azat-le-Ris, фр. Azat-le-Riz, фр. Azat-l'Unité) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Керла Аквитани регионехь. Коммунан департамент — Лакха Вьенна. Дозанашца йу Верней-Мустье, Бригей-ле-Шантр, Бур-Аршамбо, Латю-Сен-Реми, Орадур-Сен-Жене, Ла-Базеж, Терсанн (Лакха Вьенна). ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\n↑ 1 2 http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=2274\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Аза-ле-Ри&oldid=6651142»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2021, 29 сентябрь, 21:48.