Тептар:Оьрсийн Нохчийн Дошам/ЭЛП/А — Тептар\nТептар:Оьрсийн Нохчийн Дошам/ЭЛП/А\nа союз 1) против. ткъа, амма, делахь а; передаётся тж. бессоюзной конструкцией, деепричастием или глаголом в условном накл. + частица а; он поехал, а я остался - иза д1авахара, со висира; я шутил, а он сердился - аса бегаш бора, ткъа иза оьг1азъ-оьхура; учиться может, а не хочет -дешало, амма ца лаьа; хоть красив, а не умён -хаза велахь а, хьекъале вац; пиши пером, а не карандашом- къоламца а ца яздеш, пероца язде 2) соед. ткъа; на горе дом, а под горой озеро- гу т1ехь ц1а ду, ткъа гу к1ел 1ам бу; а как его зовут?- ткъа х1ун ю цуьнан ц1е? 3) усил. ткъа; ма; ткъа... ма; а когда ты поедешь?- ткъа хьо маца гlyp ву?; а я уж так буду рад!- ткъа суна ма хазахетар ду! 4) а то а) (в противном случае): спеши, а [не] то опоздаешь -сихло, т1аьхьавуьссур ву хьо; б) (а на самом деле): если бы так, а то всё наоборот- иштта делахьара а, цхьа х1ума дара, ткъа дерриг а б1останехьа ма ду; в) в знач. «да»: пойдёшь? — А то как же, пойду- воьдий хьо? — Т1аккха ткъа, воьду дера; г) в знач. «потому что» - цундела, -на, дела, а; надо остановиться на ночлег, а то уже темно- буьйса яккха еза: 1аржъелла\nа частица 1) при обращ. ва; Салман, а Салман, иди сюда!- Салман, ва Салман, схьавола кхуза! 2) при вопросе х1ан?; что ты сказал, а? х1ун элира ахь, х1ан?\nа межд. х1ан; а, так это были вы! – х1ан, ткъа шу дара уьш!\nа (перед гласным. ан=) приставка «.доцуъ я «за» маь! нехь лела дешхьалхе; мае.: анормальный- ларт1ахь доцу\nабзац м - йозан дакъа\nабитуриент м - дIавахавезарг (юккъера школа чекхъяьккхинарг я лаккхара де-шар деша воьдург)\nабонемент м - бартахь давазвалар ~ на цикл лекций- цхьа мог1а бешарца ладог1а елла бертахьхьаштан\nабонент м - бертахьхьаштан ерг\nабориген - даймахкахо, мехка вахархо\nаборигены мн.- даймахкахой\nаборт м мед. аборт - бер дIадаккхийтар; сделать ~ - бер дIадаккхийтар\nабрек м - обарг, обург\nабрикос м туьрк\nабрикосный, -ая, -ое, абрикосовый, -ая. -ое - туьркан; абрикосная косточка - туьркан лаг; абрикосовое дерево - туьркан дитт; абрикосовое варенье -туьркийн варени\nабсолютизм м полит, абсолютизм (цхьаьннан карахь дерриг а 1едал долу урхаллин кеп)\nабсолютно нареч. дуьициила йоццуш; с отриц. данне а; он ~ прав - иза дуьициила йоццуш бакъ ву; он ~ не прав- иза ванне а бакъ вац\nабсолютный -ая, -ое 1) филос. абсолютни, ц1ена (дуьстина, дозуш доцу) 2) в знач. «совершенный, полный» - дуьззина; ~ый покой - буьззина тем ; ~ое большинство- къаьсттина дукхахберш; ~ая монархия - абсолютни монархи\nабстрактный, -ая, -ое левархо\nабстракция ж левар\nабсурд м г1урт, абсурд, цхьа а доцург; довести свою мысль до ~а- шен ойланах г1урт бан; шен ойла цхьа а доцчу т1е яккха\nабсурдный, -ая, -ое г1урте, цхьа a aгlo йоцу; ~ое мнение – г1урте ойла\nабсцесс м мед. нотIкъакхетар\nавангард м - хьалхаратоба\nавангардный - хьалхаратобанах\nавангардист - хьалхаратобанхо\nаванпост м - (хьалхара ха я и лаьтта меттиг)\nаванс м - хьалхехьаэцар\nавансировать сов. и несов., кого-что авансировать -дан, аванс яла; ~ строительство – г1ишлошна хьалха яла\nавансовый - хьалхехьаэцаран\nавансом - хьалхехьаэца\nавансцена ж - тIеатр, хьалхарцянкъа\nавантюра ж - шеконаш\nавантюрист ж, ~ка ж шеконахо (шеконца лелорг)\nаварийный, -ая, -ое аварии; ~-ая служба - аварии г1уллакх\nавария ж авари (талхар, дохар); потерпеть ~ю- авари хила\nавгуст м август; в ~е [месяце] - август баттахь\nавгустовский, -ая, -ое - августан, авгу-стера\nавиа авиа мас.: авиабензин - авиабензин\nавиабаза ж воен. - кеманчоь\nавиазавод м - кемакхуллучоь\nавиалиния ж - кемананекъ\nавианосец м воен. авианосец, - кеманахинкема\nавиапочта ж - кеманзIe; послать (или отправить) ~ой- кеманзIe яхьийта\nавиастроение с кеманаш дар\nавиатор м кеманхо\nавиационный - кеманан\nавиация ж - мохакеманаш\nавось частица разг. хIун хаьа; ~_не опоздаем –хIун хаьа тIаьхьа ца дуьсий а ; делать что-л. на ~ - хилахь хир аьлла цхьаъ дан\nаврал м - масо хьалавад, арадовла\nавстралийский, -ая, -ое - австралихойн\nавстралийцы мн. (ед. ~ец м, ~йка ж австралихо) австралихой\nавстрийский, -ая, -ое австрихойн\nавстрийцы мн. (ед. ~ец м, ~йка ж австрихо) австрихой\nавто- авто= («автомобилийн я уьш ен» маь1на долу чолхечу дешнийн хьалхара дакъа); мас.: автозавод -автозавод\nавто- авто= мас.: авторучка - авторучка; автоплуг- автогота\nавто- авто= («шен» боху маь1на долу чолхечу дешнийн хьалхара дакъа); мас.: автобиография- автобиографи\nавтобаза ж автобаза\nавтобиографический, -ая, -ое автобиографии\nавтобиография ж автобиографи\nавтобус м автобус\nавтобусный, -ая, -ое автобусийн, авто-бусан\nавтогённый, -ая, -ое: ~ая сварка- автогенаца вовшахлатор\nавтогонки мн. автомобилаш хахкар\nавтограф м автограф (автора та1ийна; куьг я язйина текст)\nавтодосматривающие - шаьшха нийсдохьажамхой\nавтозавод м автозавод\nавтоинспекция ж автоинспекци (автомобилийн инспекци)\nавтоколонна ж автоколонна, автомобилийн колонна\nавтолавка ж автотуька\nавтомагистраль ж автомагистраль, автонекъ\nавтомат м в разн. знач. автомат\nавтоматизация ж автоматизаци; ~ производства - производствен автоматизаци\nавтоматизировать сов. и несов., что автоматизаци ян, автоматизировать дан\nавтоматический, -ая, -ое автоматически; ~ая телефонная станция (АТС) -телефонан автоматически станци; действовать ~и (нареч.)- ша-шаха (или автоматически) -дан\nавтоматчик м в разн. знач. автоматхо, автоматчик\nавтомашина ж автомашина\nавтомобиль м автомобиль\nавтомобильный, -ая, -ое автомобилан; (изготовляющий автомобили) тж. автомобилаш ен; ~ая шина- автомобилан чкъург; ~ый завод - автомобилаш ен завод\nавтономия ж автономи\nавтономный, -ая, -ое автономии; ~ая республика -автономии республика\nавтопарк м автопарк\nавтопилот м автопилот\nавтоплуг м автогота\nавтопогрузчик м автопогрузчик, автоки-радуттург\nавтопоезд м автопоезд\nавтопортрет м автосурт, автопортрет\nавтопробег м спорт, автомобилаш хахкар\nавтор м автор; ~ проекта- кхолламан автор\nавторемонтный, -ая, -ое авторемонтан, авторемонт ен\nавторитет м авторитет, ларар; он пользуется ~ом - иза наха лоруш ву; преподаватель — большой ~ для ребят - хьехархо берашна йоккха авторитет ю\nавторитётн|ый, -ая, -ое 1) (пользующийся авторитетом) - авторитет йолу; ~ый учёный -авторитет иолу 1илманча 2) (заслуживающий доверия)- тешаме, авторитете; ~ое мнение- авторитете хетарг\nавторский, -ая, -ое авторан; ~ое право - авторан бакъо\nавтор - куьгда\nавторство - куьгдебакъон\nавторучка ж авторучка\nавтострада ж автострада, автонекъ\nавтотранспорт м автотранспорт\naгa 1. межд. х1ан; ~, попался!- х1ан, каравеа хьо! 2. частица прост. х1аъ, х1аъа; видишь? — Ага, вижу- гой хьуна?— Х1аъ, го\nагглютинативный, -ая, -ое лингв, аг-глютинативни; ~ые языки - агглютинативни меттанаш\nагент м в разн. знач. — кадехьажархо, кадехьажархо болх бириг, х1инца мот тухучух а олу, амма хьалха цхьацанхьа болх бириг хилла кадехьажархо\nагентство с кадехьажаралла; Телеграфное ~ телеграфан кадехьажаралла ;\nагентура ж 1) къайлахталламан (къайлаха хаамаш гулбаран, талламан г1уллакх) 2) собир. къайлахталламан, къайлахталламхой, зерхой\nагитатор м хьагитаттархо\nагитационый, -ая, -ое агитационни; ~ая работа - хьагитаттархон болх\nагитация ж хьагитаттар\nагитировать несов. 1) за кого-что и без доп. (заниматься агитацией)- хьагитаттар лело 2) кого, разг. (убеждать) -тешо, т1еверзо\nагитмассовый, -ая, -ое агитмассийн; ~ая работа - хьагитаттармассан болх\nагитпункт м агитпункт\nагонизировать несов. агонехь хила\nагония ж аг1онейа, къовсам (сауьйзуш хилар)\nаграрный, -ая, -ое аграрии, латталело-ран, латта лело; ~ый вопрос - аграрии г1ул-лакх; ~ая страна - латта лело мохк\nагрегат м агрегат (балхана вовшахтоьхна тайп-тайпана машинам); уборочный ~ -ялта чудерзо агрегат\nагрессивность ж дера хилар\nагрессивный, -ая, -ое 1) дера; ~ая политика - агрессивни политика 2) перен. (враждебный) мостаг1аллин; ~ый тон – мостаг1аллин лер\nагрессия ж агресси\nагрессор м агрессор\nагро- агро= («агрономически» маъ1на долу чолхечу дешнийн хьалхара дакъа); мас.: агротехника - агротехника\nагробиология ж агробиологи\nагроном м агроном\nагрономический, -ая, -ое агрономии, агрономически\nагрономия ж агрономи, агро1илма\nагротехник м агротехник\nагротехника ж агротехника\nагротехнйческий, -ая, -ое агротехникан; ~ие мероприятия - агротехникан г1уллакхаш\nагрохимический, -ая, -ое агрохимически, агрохимии\nагрохимия ж агрохими (удобренийн г1оьнца ялташ, ораматаш хьекъорх долу 1илма)\nад м рел. и перен. жоьжахати; как в аду - жоьжахатехь санна\nадам — adam, адам.\nадамов: ~ о яблоко анат. логашад\nадаптация ж адаптаци 1) организм го-нахарчу хьелех йолийтар; 2. кхин меттанаш 1амочарна текст аьтто болчу аг!ор кечъяр\nадаптировать сов. и несов., что адаптировать дан, адаптаци ян; ~нный текст -адаптировать йина текст\nадвокат м адвокат (бехказваккхархо, хье-хамча)\nадвокатура ж 1) (профессия адвоката) адвокаталла 2) собир.- адвокатура, адвокаташ\nадекватный, -ая, -ое адекватни, цхьаьнадог1у, цхьатера\nадминистративной, -ая, -ое — адманкуйгалийца\nадминистратор м — Куьйгалхо\nадминистрация ж — адманкуйгалийнцlа\nадминистрирование с — адманкуьйгал дан\nадминистрировать несов. — адманкуьйгалладан\nадмирал м адмирал\nадрес м 1) адрес; доставить письмо по ~ -у кехат адресаца д1акхачо; переменить ~ адрес хийца 2) (приветствие) -адрес (юбилейца я кхечу х1уманца декъалвеш дохьуьйту маршалла); вручить (или поднести) ~ юбиляру - юбилярана адрес д1адала\nадресат м адресат (д1аэца дезаш верг)\nадресный, -ая, -ое адресийн ; ~ стол - адресийн стол\nадресовать сов. и несов., что кому - дахьийта, хьажо\nадский, -ая, -ое 1) рел. жоьжахатин 2) перен.- 1азапе, 1аламат хала; ~ая боль -1азапе лазар\nадъютант м отта\nажурный, -ая, -ое 1) чиллахьесан; ~ая шаль - чиллахьесан кортали; ~ая вышивка - шалха дагам 2) перен. (искусный) - исбаьхьаллин; ~ая работа - исбаьхьаллин болх\nаз м: не знать ни аза - цхьа злп а ца хаа; начинать с азов - элпаш гlepa д1адоло\nазарт м шовкъ, реже марздалар; войти в ~ - шовкъ ян\nазартный, -ая, -ое марзлун, марзлуш долу; ~ые игры - марзлуш долу ловзарш\nазбука ж в разн. знач. абат ; ~ Морзе - Морзен элпаш\nазбучный, -ая, -ое: ~ая истина - массар-на а хуу[ш] бакъдерг\nазотистый, -ая, -ое хим. азот йолу, азотан; ~ая кислота- азот йолу мусталла\nазотный, -ая, -ое хим. азотан; ~ая кислота -азотан мусталла\nаист — чIерийдохург\nай межд. (выражает испуг, боль) вай, ох! (кхераваларан, лазаваран маь1на долуш); ай, больно! ох1, лазаво! ; ай, да молодец! - гор дика к1ант я1!\nайва ж хьайба\nайвовый, -ая, -ое хьайбанийн; ~ое варенье -хьайбанийн варени\nайда межд. прост. - вало; ~ в лес! - вало хьуьнах!\nайран м (напиток) етта шура, айран\nайсберг м айсберг, шан лам\nакварельный — хица дашош долу басарш\nаквариум — аьнглийц1а\nакватория — хин т1ие\nаккаунт — дlавазвалар, (акка́унт и экка́унт, от англ. account — учётная запись — нох. дlавазвалар, личный счёт, (редко) бюджет.\nаккомпаниатор — т1аьхьара пондар локхург\nаккомпанировать несов., кому аккомпанировать — дан, т1аьхьа [пондар] лакха\nаккорд — (мукъамехь тадеш цхьаьнатоьхна эшаран. масийтта аз)\nаккордеон — кехатпондар\nаккордеонист — пондарча\nаккредитовать сов. и несов., кого, дип. — векал ван\nаккумулятор м фаз., тех. — ниц1кълатториг\nаккумуляторный, -ая, -ое ниц1кълатториг-ран; ~ая батарея — ниц1кълатторигран бот\nаккумуляция — ниц1кълаттор; гулдар, lalop; ~ энергии - ниц1къ латтор\nаккуратность ж 1) (опрятность, исполнительность, тщательность) - дурсалла 2) (точность) - нийсалла\nаккуратный, -ая, -ое 1) (опрятный; исполнительный; тщательный)- дурсе; ~ый ученик - дурсе дешархо; ~ая работа - дурсе болх; пиши ~о (нареч.)- дурсе язде 2) (точный) - нийсса, шен хенахь; ~о (нареч.) платить налоги - шен хеннахь налогаш такха\nакробат — пелхьо\nакробатика — пелхьолла\nакробатический — пелхьонан; ~ие упражнения - пелхьонан упражненеш (или шарамаш)\nакробатка — пелхьо йу\nаксиома — таллаза а хууш дерг\nакт м 1) (действие, поступок) акт (цкъа дина я хилла х1ума); ~ огромного политического значения - доккха политически мехала акт 2) (документ)- акт (пачхьалкхан мехала указ, сацам); ~ о перемирии - машаран хьо-къехь акт; ~ на вечное пользование землёй - даим пайда эца латта д1адаларан акт; обвинительный ~ - бехкевен акт 3) театр. акт, дакъа; пьеса в трёх ~ах - кхаа декъехь пьеса\nактёр — мотарг1лийн говзанча\nактив 1. м актив, жигархой; партийный ~ партийни актив; сельский ~ юьртан жигархой\nактивизация ж 1. (по гл. активизировать)- жигардар, жигардаккхар 2. (по гл. активизироваться) -жигардалар, жигархилар\nактивизировать сов. и чесов., кого-что - жигардакха, жигардан\nактивизироваться сов. и несов. - жигара хила, жигардала\nактивист — жигархо\nактивность — жигаралла\nактивный, -ая, -ое жигара; ~ый член кружка - кружокан жигара член; ~о (нареч.) участвовать в выборах - харжамаш-кахь жигара дакъа лаца ; ~ое избирательное право - харжамийн жигара бакъо\nактриса — мотарг1лийн говзанча\nакула — Ǵorqma, г1оркхма (ч1ара)\nалгебра ж алгебра\nалебастр алебастр (гипсан цхьа тайпа)\nалебастровый, -ая, -ое алебастран\nалеть несов. 1) (становиться алым) ал бос эца 2) (виднеться — об алом) ал [басахь] къега; вдали алеют маки - геннара ал басахь къега пет1аматаш\nалиби с нескл. юр. алиби (бехкевийриг зулам дечохь цахилар бехказалла ларар)\nалименты мн. алименташ (шеца боцчу доьзалхочунна а, дена-нанна а алапих ден дакъа); получать с кого-л. ~ - цхьаьнгара алименташ эца; платить кому-л. ~ - цхьанна алименташ дала\nалкоголизм м алкоголизм (алкоголан цамгар)\nалкоголик м алкоголик, алкоголхо\nалкоголь м алкоголь\nалкогольный, -ая, -ое алкоголан; ~ые напитки - алкоголан маларш\nаллах м аллах1\nаллегорический, -ая, -ое аллегорин\nаллегория ж аллегори (кхечу суьртахь алар)\nаллея ж аллей\nалло межд. алло!, ладуг1у!, ладог1ал!\nаллюр м — Çabol, чабол\nалмаз м — алумоз, alumoz; резать ~ом - алумозаца хедо\nалмазный, -ая, -ое алумозан\nалфавит м алфавит, абат; чеченский ~ - нохчийн абат; написать фамилии по ~у - фамилеш абатехь д1аязъян\nалфавитный, -ая, -ое алфавитан, абатан; в ~ом порядке - алфавитан къепехь\nалчность ж сутаралла, писалла\nалчный, -ая, -ое сутара, пис\nалый, -ая, -ое ал, сирла-ц1ен; алые знамёна - ал байракхаш\nалыча ж хьаьрса хьач\nалычовый, -ая, -ое хьаьрсачу хьечийн; ~ое варенье - хьаьрсачу хьечийн варени\nальбом м альбом\nальманах м альманах (раж йоцуш, араиолу тайп-тайпанчу яздархойн литературан сборник)\nальпийский, -ая, -ое лаьмнийн, лаьмнашкара; ~ие луга лаьмнийн цанаш\nальпинизм м альпинизм\nальпинист м, ~ка ж альпинист\nальпинистский, -ая, -ое альпинистийн; ~ лагерь альпинистийн лагерь\nальт м в разн. знач. муз. альт; петь ~ом - альтаца йиш лакха; играть на ~е- альт лакха\nальтернатива ж альтернатива (масхчу т1ебилламех цхьаъ къастоза цавалар)\nальтруизм м альтруизм (шениг дитина, дог ц1ена нехан г1уллакхана кийча хилар)\nальтруист м альтруист, альтруизмхо\nальтруистический, -ая, -ое альтруистан; ~ поступок - альтруистан х1ума\nальтруистка женск. альтруист\nальфа ж альфа (грекийн алфавитан хьалхара элп) от ~ы до омеги - альфина т1ера омеги т1е кхаччалц (юьххьера дуьйна чекхдаллалц);\nалюминиевый, -ая, -ое наштаран\nалюминий м наштар\nаляповатый, -ая, -ое хат1 доцуш [дина]\nаманат м (заложник) йисар[хо]\nамбар м амбар; хлебный ~ ялтийн амбар (или ц1а)\nамбиция ж амбици, догдоккхалла ; удариться (или вломиться) в ~ю – ч1ог1а дегабаам бан\nамбразура ж амбразура (т1еман б1аьвнан кораш; стр.— кор-не1 дуг1ийла)\nамбулатория ж амбулатори\nамериканский, -ая, -ое америкин\nамериканцы мн. (ед. ~ец м, ~ка ж америкахо) америкахой\nамнистировать сов. и несов., кого амни-сти ян; ~нный - амнисти йина, амнисти хилла\nамнистия ж амнисти (суьдо тоьхна хан лахаяккхар я лаьцначуьра схьахецар); объявить ~ю -амнисти кхайкхо; попасть под ~ю - амнисти юкъа ваха\nаморальный, -ая, -ое аморальни, телхина, оьзда доцу; ~ поступок - телхина (или оьзда доцу) х1ума\nамортизатор м тех. амортизатор\nамортизационный, -ая, -ое тех. амортизацин; ~ое устройство – амортизацин г1ирс\nамортизация ж 1) эк. тишдар, лелор; платить за ~ю - тишдарна мах бала 2) тех. деттадалар лаг1дар, амортизаци\nамортизировать сов. и несов., что 1) эк. тишдан 2) тех. деттадалар лаг1дан\nаморфный, -ая, -ое хим., мин. аморфан; кеп йоцу; ~ое вещество- кеп йоцу xlyмалла\nамплитуда ж фаз. амплитуда; ~ колебания маятника - маятникан лестаман амплитуда\nамплуа с нескл. амплуа (артистан ловзо ницкъ кхочучу тайпана ролаш)\nампула ж ампула; лекарства в ~х - ампулашкахь молханаш\nампутация ж ампутаци (операци йина лозу меже д1аяккхар); произвести (или сделать) ~ю- ампутаци ян\nампутировать сов. и несов., что д1адаккха, ампутаци ян; ~ ногу - когана ампутаци ян, ког д1абаккха\nамулет м ч1иж (от болезни); х1айкал (от болезни и др. несчастья)\nамфибия ж 1) зоол., бот. амфиби 2) воен. (автомобиль) амфиби; самолёт-~ - амфибии-кема (хи mle а, лаьтта а охьахуу кема): танк-~ - амфиби-танк\nамфитеатр м - IамаветIеатар\nанализ м 1) (метод) анализ (шен дакъойн башхаллашца х1ума талларан 1илманан некъ) 2) (разбор, рассмотрение) таллам, анализ; ~ романа - романан таллам 3) (определение состава) анализ, х1оттам къастор; сделать ~ - анализ ян; ~ почвы - лаьттан х1оттам къастор; ~ крови – ц1ийн анализ\nанализировать сов. и несов., что талла, къасто, анализ ян\nаналитик м аналитик, талламхо\nаналитический, -ая, -ое аналитически; ~ий метод - аналитически метод; ~ий ум - аналитически хьекъал; ~ая геометрия - аналитически геометри\nаналогичный, -ая, -ое саннарг, цхьатера, тера; ~ случай - и санна дерг, цунах тераниг\nаналогия ж аналоги, тера хилар; полная ~я - юьззина аналоги; провести ~ю между чём-л.- цхьана х1уманна юккъе аналоги яло; по ~и с чём-л. - цхьаннах тера\nананас м бот. ананас\nанархизм м анархизм\nанархист м, ~ка ж анархист\nанархистский, -ая, -ое анархистийн; ~ая организация - анархистийн организаци\nанархический, -ая, -ое анархин; ~ое течение - анархин болам\nанархия ж анархи (хьаькамийн куьйгалла цахилар; планаза, низамза кегари, г1урт); ~ производства -производствон анархи\nанатомировать сов. и несов., кого-что- эт1о, эт1ийна талла; ~ труп - дакъа эт1ийна талла\nанатомический, -ая, -ое анатомически ; ~ театр - анатомически театр (1илманан-талламна декъий эт1о чоь)\nанатомия ж анатоми\nанафема ж х1уй; предать ~е – х1уй кхайкхо\nанахронизм м анахронизм, шираллах бухадисинарг\nангар м ангар (кеманаш чохь латто я таден г1ишло)\nангел м малик; ~ смерти - жабраил-малик, са оьцу мулкалмот\nангельский, -ая, -ое маликан; ~ий голосок - маликан аз; у него ~ий характер - маликан санна, амал дика йолуш ву и ; ~ое терпение - т1улган бердехь санна собар хилар\nангина ж мед. ангина\nанглийский, -ая, -ое ингалсан; ~ язык - ингалсан мотт\nангличане мн. (ед. ~ин м, ~ка ж ингалсхо) ингалсхой\nанекдот м анекдот, забаре дийцар\nанекдотический, -ая, -ое, анекдотичный, -ая, -ое забаре; ~ случай - забаре х1ума\nанемичный, -ая, -ое бос баьхьна (или байна), ц1ий к1езиг долуш; ~ вид - бос баьхьна гар\nанемия ж мед. анеми\nанестезировать сов. и несов., что анестези ян; ~ующие средства - лаза ца войту г1ирсаш\nанестезия ж мед. 1) (потеря чувствительности) анестези, цахаадалар 2) (обезболивание) анестези [яр] (ца лазавен маха тохар)\nанис м бот. анис (орамат)\nанимация - сакхоллар\nанисовый, -ая, -ое анисан; ~ое масло - анисан даьтта\nанкета ж анкета; заполнить ~у - анкета яздан\nанкетный, -ая, -ое анкетан; ~ые данные - анкетан хаамаш\nаннексировать сов. и несов., что аннекси ян\nаннексия ж аннекси (мохк нуьцкъах кхечу махках дlaтoxap)\nаннотация ж аннотаци (боцца чулацам)\nаннотировать сов. и несов., что аннотаци ян\nаннулировать сов. и несов., что дохо, д1адаккха; ~ договор- договор дохо; ~ закон - закон д1адаккха\nаномалия ж аномали (барам тlepa дlaтalap, нийса цахилар); магнитная ~ - магнитан аномали\nаноним м аноним (ц1е хьулйина автор)\nанонимка ж разг. анонимка, ц1арца доцу кехат\nанонимный, -ая, -ое анонимки, ц1арца доцу; ~ое письмо – ц1арца доцу кехат\nанонс м анонс (хьалххе спектакль д1акхайкхор)\nансамбль м в рази. знач. ансамбль; архитектурный ~ - архитектуран ансамбль(дийкначу х1уманан дакъош цхьаьнатовш хилар); ~ песни и танца - эшаран а, хелхаран а ансамбль\nантагонизм м антагонизм (мостог1алла, машар хир боцу б1останалла)\nантагонист м антагонист (тавр воцу мостаг1)\nантагонистический, -ая, -ое антагонизме; ~ие противоречия - антагонизме б1останаллаш\nантарктический, -ая, -ое къилбашенан\nантенна ж радио антенна; приёмная ~ - схьалоьцу антенна\nанти- приставка анти=, дуьхьалара («дуьхьал», маь1на долу дешхьалхе); мае.: антирелигиозный - динна дуьхьалара, антифашист - антифашист\nантибиотик м мед. антибиотик\nантивоенный, -ая, -ое т1амна дуьхьалара\nантигосударственный, -ая, -ое пачхьалкхана дуьхьалара\nантидемократический, -ая, -ое антидемократически\nантиимпериалистический, -ая, -ое антиимпериалистийн\nантиисторический, -ая, -ое антиисторин\nантиквар м антиквар[хо]\nантикварный, -ая, -ое антикваран; ~ магазин- антикваран туька\nантикоммунистический, -ая, -ое антикоммунистически\nантилопа ж антилопа (дийнат)\nантимилитаризм м антимилитаризм\nантинародный, -ая, -ое халкъана дуьхьал долу, халкъана дуьхьалара\nантинаучный, -ая, -ое 1илманца дог1уш доцу, 1илманна дуьхьалара\nантинациональный, -ая, -ое къомана дуьхьалара\nантиобщественный, -ая, -ое юкъараллина дуьхьалара; ~ поступок - юкъараллица цадог1ург дар\nантипартийный, -ая, -ое антипартин; ~ая группа - антипартин группа\nантипатичный, -ая, -ое цабезаме, безам боцу; ~ человек - безам боцу стаг\nантипатия ж цабезам; чувствовать к кому-л. ~ю - цхьаьнгахьа цабезам хила\nантиправительственный, -ая, -ое правительствона дуьхьалара\nантирелигиозный, -ая, -ое динна дуьхьалара; ~ая пропаганда - динна дуьхьалара пропаганда\nантисанитарный, -ая, -ое антисанитарин; ~ые условия - антисанитарин хьелаш\nантисемит м антисемит, антисемитизмхо\nантисемитизм м антисемитизм\nантисемитка женск. к антисемит\nантисемитский, -ая, -ое антисемитизме\nантисептика ж мед. антисептика (чевнах д1овш ца долуьйтуш ц1анъяр я и ц1анъен молханаш)\nантисептический, -ая, -ое мед. антисептикин; ~ие средства - антисептикин г1ирсаш\nантитезис м филос., лог. антитезис\nантифашист м, ~ка ж антифашист, антифашизмхо\nантифашистский, -ая, -ое антифашистийн; ~ комитет - антифашистийн комитет\nантихрист м рел. дажал\nантициклон м метео антициклон\nантичный, -ая, -ое антични; ~ое искусство - антични исбаьхьалла\nантология ж. лит. антологи; ~ чечено--ингушской поэзии - нохч-г1алг1айн поэзин антологи\nантоним м лингв, антоним (дешан б1останехьа маь1на долу дош, мае.: к1айн — 1аьржа, лекха—лоха)\nантракт м антракт; в ~е, во время ~а - антрактехь\nантропологический, -ая, -ое антропологин, антропологически\nантропология ж антропологи (адаман биологин 1илма)\nанфас нареч. анфас (юьхьан дуьхьалле); сняться ~ - дуьхьалхьаьжна (или анфас хьаьжна) сурт даккхийта\nаншлаг м аншлаг (билеташ доьхкина даларан хаам)\nапатичный, -ая, -ое апате (апати йолуш волу); ~ человек апате стаг\nапатия ж апати (бен ца хеташ хилар); впасть в ~ю - апате вожа\nапеллировать сов. и несов. 1) юр. (подать апелляцию) апелляци ян (или яла) 2) к ко-му-чему (обратиться) - кхайкха, деха; ~ к народу - халкъе деха (или кхайкха)\nапелляционный, -ая, -ое юр. апелляцин; ~ая жалоба - апелляцин арз\nапелляция ж 1) юр. (обжалование) апелляци (лакхарчу суьде далар); подать ~ю в суд - суьде апелляци яла 2) (обращение) кхайкхам, кхайкхар, дехар; ~я к общественному мнению - юкъараллина хетачуьнга хьажар\nапельсин м апельсин\nапельсинный, -ая, -ое, апельсиновый, -ая, -ое апельсинан; апельсиновое дерево- апельсинан дитт\nаплодировать несов., кому-чему аплодировать - дан, т1араш детта\nаплодисменты мн. аплодисменташ (реза хилла тlapaш деттар)\nапломб м апломб, куралла; говорить с ~ом - кура къамел дан\nапогей м 1) астр. апогей (Лаыптана уггаре а генара беттан орбитин т1адам) 2) перен. апогей (кхиаман лаккхара тleгla); в ~е славы - сийлаллин апогейхь\nаполитичность ж аполитизмалла\nаполитичный, -ая, -ое аполитизме\nапологет м апологет (т1ехдаьккхина цхьаъ хестош верг)\nаппарат — чухьарр; пачхьалкхан чухьарр, 1илманан чухьарр, къамелан чухьарр\nаппаратная — чухьарран\nаппаратура ж собир. аппаратура (аппараташ)\nаппаратчик м, ~ца ж аппаратхо, аппаратчик\nаппендикс м анат. аппендикс, сов йоьхь\nаппендицит м мед. аппендицит, сов йоьхь дестар\nаппетит м аппетит (яа дог дар); отсутствие ~а - аппетит цахилар; есть с ~ом - аппетит йолуш яа; волчий ~ - берзан мацалла\nаппетитный, -ая, -ое аппетите; ~ая еда - аппетите юург; ~о (нареч.) выглядит - аппетите го\nаппликация ж аппликаци (бес-бесара кехаташ я к1адих даьхна цуьргаш летош сурт диллар я и сурт)\nапрель м апрель; в ~е [месяце] - апрель баттахь\nапрельский, -ая, -ое апрелан; ~ое утро - апрелан 1уьйре\nаприори - нареч. филос., лог. априори (фактийн таллам т1e ца дуг1уш, зерах дозуш доцуш)\nаприорный, -ая, -ое филос., лог. априорин; ~ое утверждение - априорин ч1аг1дар\nапробация ж 1) (одобрение) апробаци, къобалдар 2) с.-х. апробаци, къастор; ~ семян - х1уьнан апробаци\nапробировать сов. и несов., что 1) апробаци ян, къобалдан 2) с.-х. - апробаци къасто\nаптека ж аптека ; [точно] как в ~е - аптекехь санна нийса\nаптекарский, -ая, -ое аптекан; ~ие- аптекан терза\nаптекарь м уст. аптекарь, аптекахо\nаптечка ж аптека (кест-кеста оьшучу молханийн гlиpc); домашняя ~ - ц1ер аптека\nарабист м 1аьрб-маттанча\nарабистика ж арабистика (1аьрбийн моттий, йозий, культурий, историй 1амо 1илма)\nарабский, -ая, -ое 1аьрбийн; ~ий - 1аьрбийн мотт ; ~ие цифры - 1аьрбий рахьаш\nарабы мн. (ед. араб м, ~ка ж 1аьрби) 1аьрбий (къоман ц1е)\nарапник м шед\nарахис м арахис (орамат)\nарахисовый, -ая, -ое арахисан; ~ая халва - арахисан хьовла\nарба ж ворда\nарбитр м арбитр (суьдан боцчу къовсаман кхелахо)\nарбитраж м арбитраж (арбитрийн кхел)\nарбитражный, -ая, -ое арбитражан; ~ая комиссия - арбитражан комисси\nарбуз м хорбаз\nарбузный, -ая, -ое хорбазан; ~ая к -хорбазан чкъуьйриг\nаргамак м эмалк\nаргумент м 1) аргумент (бакъхиларан билгало); привести ~ы - аргументаш яло 2) мат. аргумент (хийцалу терахь)\nаргументация ж аргументаш, аргументаци\nаргументировать сов. и несов., что аргументаш яло\nарена ж 1) арена, майда; на ~е цирка - циркан аренехь 2) перен. арена, некъ; на международной ~е -къаьмнийн юкъарчу аренехь\nаренда ж 1) (наём чего-л.) арена-да (йолах пайда эца далар); сдать в ~у – аренаде дала, 2) (плата) аренада, мах; платить ~у - аренада д1атакха\nарендатор м арендатор, арендахо\nарендный, -ая, -ое арендин; ~ая плата - арендин мах\nарендовать сов. и несов., что аренде эца\nарест м лацар; находиться под ~ом - лаьцна хила; наложить ~ на имущещество - бахам лаца\nарестант м, ~ка ж уст. см. арестонный\nарестованный м, ~ая ж тутмакх, лаьцнарг\nарестовать сов. и несов., арестовывать несов., кого-что - лаца\nаристократ м аристократ (элашха стаг)\nаристократическ|ий, -ая, -ое аристократийн; ~ое общество - аристократийн юкъаралла; ~ие манеры- элийн х1уманаш\nаристократия ж аристократи (элий)\nаристократка женск. к аристократ\nарифметика ж арифметика\nарифметический, -ая, -ое арифметически, арифметикан; ~ая задача -арифметически задача\nария ж муз. ари (цхьана озаца олу илли)\nарка ж архит. нартол\nаркан м. муш\nарктический, -ая, -ое арктикан; ~ие льды - арктикера (или къилбаседера) шаш\nармада ж армада (арданг)\nарматура ж, тж. собир., тех. арматура (машинан, аппаратан г1ирс; аьчкабетонан г1ишлонан аьчка бух)\nарматурный, -ая, -ое арматуран; ~ое железо - арматуран эчиг\nармеец м сурхо\nармейский, -ая, -ое эскархойн; ~ полк - эскархойн полк\nармия ж сур, арми; ~ труда - перен. - къинхьегаман сур\nармяне мн (ед. ~ин м., ~ка ж эрмало) эрмалой\nармянский, -ая, -ое эрмалойн; ~ язык - эрмалойн мотт\nаромат м хаза хьожа; ~ цветов - зезагийн хьожа\nароматический, -ая, -ое, ароматичный, -ая, -ое, ароматный, -ая, -ое -[хаза] хьожа йог1у; ~ чай - хьожа йог1у чай\nарсенал м воен. арсенал (т1еман гlиpc чохь г1ишло); целый ~ сведений перен.- дийнна хаамийн арсенал\nартачиться несов. разг. (упрямиться)- амал ян\nартезианский, -ая, -ое артезианан; ~ие воды - артезианан хиш; ~ий колодец - артезианан г1у\nартель ж в разн. знач. артель; сельскохозяйственная ~ - юьртабахаман артель; ~ грузчиков- киранхойн артель\nартельный, -ая, -ое артелан; ~ устав - артелан устав\nартериальный, -ая, -ое артерин; ~ая кровь - артерин ц1ий\nартерия ж 1) анат. артери, дегапха 2) перен. некъаш; водная ~ республики - республикан хин некъ\nартикул м (тип товара) артикул (товаран тайпа)\nартикуляция ж лингв. артикуляци (аз олучу къамелан меженийн болх)\nартиллерийский, -ая, -ое артиллерин; ~ залп - артиллерин залп\nартиллерист м артиллерист\nартнллерия ж артиллери; противотанковая ~я - танканашна дуьхьалара артиллери; служить в ~и -артиллерехь г1уллакх дан\nартист м 1) артист 2) перен. говзанча; ~ своего дела - шеи г1уллакхан говзанча\nартистический, -ая, -ое 1) артистийн 2) перен. говза; ~ая работа - говза болх\nартистка женск. к артист\nарфа ж арфа (мерзпондаран тайпа)\nархаизм м лингв. архаизм (тишделла дош я грамматически форма)\nархаика ж архаика; мацахалла, ширалла\nархаический, -ая, -ое, архаичный, -ая, -ое - мацахлера, шира\nархеолог м археолог\nархеологический, -ая, -ое археологин, археологически; ~ая экспедиция - археологически экспедици; ~ие раскопки - археологин ахкарш\nархеология ж археологи (охкуш кераечу х1уманашца мацахлерчу нехан дахаррий, културий толлу 1илма)\nархив м архив; сдать в ~ (прям. и перен.) - архиве д1адала\nархивный, -ая, -ое архиван; ~ые документы - архиван документаш\nархипелаг - м геогр. архипелаг\nархитекторы - бухбархой\nархитекто - бухбархо\nархитектура - бухболуш\nархитектурный, -ая, -ое архитектурин; ~ые памятники - архитектурин иэсаллаш\nаршин м уст. аьрша (0,71 м); мерить на свой ~ - шен барамехь (или аьршанца) дуста\nарык м татол\nас м ас (ц1арна а ц1е яхна кеманча)\nасбест м мин. асбест\nасбестовый, -ая, -ое асбестан; ~ые пласты - асбестан г1аьтнаш\nасимметрический, -ая, -ое, асимметричный, -ая, -ое - симметри йоцу\nасимметрия ж асимметри (симметри йоцуш хилар)\nаскет м халбатхо\nаскетизм м халбаталла\nаскетический, -ая, -ое халбате; ~ая жизнь - халбате дахар\nаспект м аспект (хетарг); в ином ~е - кхечу аспектехь\nаспирант м, ~ка ж аспирант\nаспирантский, -ая, -ое аспирантийн\nаспирантура ж аспирантура (лакхарчу 1илманан доьшийла); учиться в ~е - аспирантурехь деша\nассамблея ж ассамблей (гулам); Генеральная Ассамблея Организации Объединённых Наций -Цхьаьнакхеттачу Къаьмнийн Организацин Генеральни Ассамблей\nассенизатор м ассенизатор\nассенизация ж ассенизаци (боьхаллаш д1аяхаран г1уллакхаш)\nассигнация ж ассигнаци (Россехь кехатан ахча)\nассигнование с 1. (действие) ассигновать дар 2. чаще мн. ~я (сумма)- ассигновани, ахча\nассигновать сов. и несов., что ассигновани ян\nассимилировать сов. и несов, кого-что ассимиляци ян, тардан\nассимилироваться сов. и несов. ассимиляци хила, тардала\nассимиляция ж 1. (по гл. ассимилировать) ассимиляци яр, тардар 2. (по гл. ассимилироваться) ассимиляци хилар, тардалар 3. лингв. ассимиляци\nассистент м ассистент\nассистировать несов.: ~ кому-л. цхьаьннан ассистент хила\nассортимент м ассортимент (тайп-тайпана к1ади, х1уманаш); богатый (или большой) ~ - йоккха ассортимент\nассоциация ж в разн. знач. ассоциаци, цхьаьнакхетар (говзалла цхьаъ хилар т1ехь цхьаьнакхетар; цхьаъ вукханах дозуш хилар); ~ по сходству - тераллица цхьаьнакхетар\nассоциировать сов. и несов., кого-что с кем-чем - дозуш дан, ассоциаци ян\nассоциироваться сов. и несов., с кем-чем . - дозуш хила, даза\nастма ж астма (са лецар, лазар)\nастматик м разг. астма-цамгархо\nастматический, -ая, -ое астмин; ~ кашель - астмин йовхарш\nастролог м астролог (астрологии говзанча)\nастрология ж астрологи, седажайна\nастронавт м астронавт\nастронавтика ж астронавтика (пана xlaваэхула леларан 1илма)\nастроном м — асатlурненехо\nастрономический, -ая, -ое — асатlурненийн\nастрономия ж — асатlурнене (маьлхан дуьненийн 1илма)\nастрофизика ж астрофизика (дуьненийн физически хьелех, химически х1оттамех .лаьцна 1илма)\nасфальт м асфальт\nасфальтировать сов. и несов., что асфальт йилла; ~нная дорога - асфальт йиллина некъ\nасфальтовый, -ая, -ое асфальтан; ~ тротуар - асфальтан тротуар\nатавизм м биол. атавизм\nатака ж атака; пойти в ~у - атаке ваха; отразить ~у - атака юхатоха; повести войска в ~у – б1ахой атаке бига\nатаковать сов. и несов., кого-что, прям, и перен. - атака ян\nатеизм м атеизм (делах а, динах а цатешар)\nатеист м атеист, мунепакъ\nатеистический, -ая, -ое атеизмин; ~ая литература - атеизмин литература\nателье с ателье\nатлас м — аьтлат; географический ~ - географин аьтлат; анатомический ~ - анатомин аьтлат\nатлас м (материя) аьтлат\nатласный, -ая, -ое 1) атласан; ~ ткань - атласан к1ади 2) перен. атлас caнна; ~ая кожа - атлас санна чкъор\nатлет м атлет; (силач) тж. зоьртала стаг\nатлетика ж спорт, атлетика; лёгкая ~ - яйн атлетика; тяжёлая ~- еза атлетика\nатлетический, -ая, -ое атлетикан; ~ упражнения - атлетикан шарамаш; ~ое сложение - зоьртала дег1 долу\nатмосфера ж 1) атмосфера, х1аваъ 2) физ., тех. атмосфера (газийн та1аман барам) 3) перен. юкъаметтиг; товарищеская ~ - накъосталлин юкъаметтиг\nатмосферный, -ая, -ое атмосферан; ~ давление – атмосферан та1ам; ~ые условия - атмосферан хьелаш\nатом м атом; расщепление ~а атом екъар\nатомный, -ая, -ое атоман; ~ая электро станция - атоман электростанци; ~ый вес - атоман йозалла; ~ая энергия - атоман ницкъ; ~ое оружие - атоман герз\nатомоход м атомкема\nатомщик м атомхо\nатрофироваться сов. и несов. – атрофи хила, са д1адала, дакъадала\nатрофия ж атрофи, чуьра са д1адал, меже якъаялар\nатташе м атташе (цхьана г1уллакхан говзанча-консультант волу дипломатийн векалшха стаг)\nаттестат м в разн. знач. аттестат (дешар чекхдаккхаран я 1илманхочун ц1е яларан тешалла; б1аьхочун сурсаташ, духар схьаоьцу кехат) ~ зрелости - кхиаран aттестат\nаттестационный, -ая, -ое аттестацин ; ~ая комиссия - аттестацин комисси\nаттестация ж I. (отзыв) аттестаци (магор, характеристика ялар, ц1е тиллар я xаар билгалдаккхар) 2. (действие) - аттестации яр\nаттестовать сов. и несов., кого-что aттестаци ян\nаттракцион м аттракцион (цирко я эстрадо гойту башха номер; юкъараллин сакъоьручохь: бираьнчикаш, тир, карусель)\nау межд. х1е-х1ей!\nаудиенция ж аудиенци (пачхьалкхан лаккхарчу стага т1еэцар); дать кому-л. ~ - цхьанна аудиенци яла\nаудитория ж 1) (помещение) аудитори 2) собир. (слушатели) аудитори, ладуг1урш; внимательная ~ - тидаме аудитори\nаукать, аукаться несов. разг. х1е-х1ей баха\nаукцион м аукцион (бахам дукха деллачунна д1абохкар); продажа с ~а - аукционехь дохка\nаул м эвл\nаульный, -ая, -ое эвлан, эвлара;\nафганский, -ая, -ое афганийн, овх1анийн; ~ язык - афганийн (или овх1анийн мотт)\nафганцы мп. (ед. ~ец м, ~ка ж афган, овх1ан) афганаш, овх1анаш\nафера ж афера\nаферист м, ~ка ж аферист\nафиша ж — алийша\nафишировать сов. и несов., что д1акхайкхо\nафоризм м афоризм (ира дешнаш, кица)\nафриканский, -ая, -ое африкин; африкахойн; ~ие языки - африкахойн меттанаш\nафриканцы мн. (ед. ~ец м, ~ка ж африкахо) африкахой\nаффект м аффект (ч1ог1а оьг1азвахна хилар); совершить что-л. в состоянии ~а - цхьа х1ума аффектехь волуш дан\nаффикс м лингв, аффикс; словообразовательный ~ - дош кхолларан аффикс\nах межд. эх1 !; ах, как это красиво! - эх1, махаза ду xlapa! ах вот как! - х1ан, иштта дара иза!\nахать несов. эх1 бйха\nахиллесов: ~а пята - син пха\nахинея ж — туржаl, туржаl(бу), разг.: нести ~ю - х1ун ду а цахуург дийца\nахнуть сов. однокр. эх1 ала; он и ~ не успел- эх1 ала а ца кхиира иза\nахти межд. разг.: не ~ какой - эх1-аьлла х1ума а дац; не ~ какой умный – эх1-аьлла хьекъале а вац\nашуг м ашуг, илланча\nаэровокзал - моха кеман дуьхьал вахар\nаэродром - моха кема охьахуу меттиг\nаэропорт - моха кема охьахуу ков\nаэросев - моха кеманца хIудер\nаэрофотосъёмка - моха кеманцасуьрташ дахар\nИсточник — https://massarn.com/w/index.php?title=Тептар:Оьрсийн_Нохчийн_Дошам/ЭЛП/А&oldid=1500\nЭта страница в последний раз была отредактирована 23 июня 2020 в 01:15.


РАББАХ Яхья - это... Что такое РАББАХ Яхья?\nРАББА́Х Яхья, современный арабский палестинский писатель и журналист. Сб. рассказов «Тот, кто не уехал»; публицистика.\nСмотреть что такое "РАББАХ Яхья" в других словарях:


"Сан гIала - сан дагалецамаш..."\nГIадужу-бутт 28, 2017\n"Сан-ГIала. Сан дагалецамаш". Иштта цIе йолу суртийн гайтам дIахьош бу Соьлж-ГIалахь. Хасаев Чингисханан суьрташ ду уьш.\n"Сан гIала - сан дагалецамаш"\nХасаев Чингисхан таханлерачу суртдиллархойх тоьллачарех лоруш ву.\nДуьне ма-дду цхьацца гайтамашкахь дакъа а лаьцна, цигахь хьалхара меттигаш а яьхначу цо, шен коллекци Соьлж-гIалахь дIахIоттийна хIинца.\nТайп-тайпана жанрехь болх беш ву и говзанча, амма къаьстина меттиг дIалоцу хиллачу Соьлж-гIалах долчу суьрташа. 70-гIа шераш чекхадовлу хенаш ю, дукхачу хьолехь, гIала уггаре а кхуьу хан.\nГайтамехь Iалам а, лаьмнаш а тIехь долу дуккха а суьрташ делахь а, къаьсттина дуккха а совцу нах шира гIала тIехь йолчарна хьалхахь. Малика цIе ю шен аьлла зуда ларамаза кхаьчна кху гайтаме.\n"ГIала дагаеъна суна. ЧIогIа хазахета хьалхалера гIала гина. Гайтам бу аьлла йоза а гина кху чуеънера со. Сайн бераш а далош йогIура ю со кхуза.Царна хаа ма деза хьалха тIом балале вайн гIала муха хилла, - бохуш, йоккхерца хьоьжура иза суьрташка.\nГIалин юккъахь догIа долало хан а, хьалхалера машенаш а, духар доьхна нах а, урамаш а, нехан дагалецамаш карлабоху. Ткъа, суьртийн эксперташа, масала, Хадчукаева Миланас тидам бо, суртдиллархочун говзаллан. Хасаев Чингисхан Iаламат чIогIа похIма долуш хилар цо билгалдаьккхира иштачу дешнашца: -"Кху гайтамехь дукхахдолу суьрташ Советан заманна лерина суьрташ ду. ХIара сурт суна чIогIа хазахета. Кху тIехь суртдиллархочо чIогIа дика гайтина догIа доладалле хенан хIоттам. Iаьржа стиглара маьлхан зIаьнарш къагадо догIан тIадамаш.\nЦхьадолу суьрташ историкан маьIна долуш ду. ХIокху суьртийн цIе ю: «Баркалла хьуна, Соьлжа-гIала. КъинтIера а ялалахь». Ша суртдиллархочо бахарехь иза дуьллуш оцу майдан сурт ца карийна цунна. Цо кийсакашца меттахIоттийна иза".\nГайтаме баьхкинчу дукхачарна дагацадогIура Соьлж-гIалара муьлха урамаш а, меттигаш а ю суьрташ тIехь йиллина. Цхьаболчарна сан а дагадаийта дийзира.\nХасаев Чингисханан белхаш лаккхара мах хадийна ду дуккха а гайтамашкахь. Иза Оьрсийчурчу а, Нью-Йоркерчу суртдиллархойн кхеташонийн декъашхо а ву. Цо ша а къастадо Соьлж-гIалах шен суьрташ дагана уллера ду аьлла. Ша оцу гайтамехь вацара иза. Телефонан зIенехь цо иштта элира: -"ХIара йохийна гIала, дерриге а сурт дуьхьал хIоьттича, чIогIа вас хиллера суна. Дуьненахь а безам баьллера, бакъдерг дийцича. Ас гIала юьллучу хенахь ойла йора ас, цхьанна а оьшур дуй теша уьш аьлла. Амма нахана уьш хазахетаро чIогIа дог дохдо".\nТаханлерачу Соьлж-гIалан суьрташ а ду Хасаев Чингисханан гайтамехь. Амма дIадаьлларг, кхин цъа а юха гун а, хиндоцург тIехь долу суьрташ дагна юххера хета цуьнан гайтаме баьхкинча


Текст песни 30 ХГСА (Жан Сагадеев - R.I.P.) - E.S.T. слова, видео\nТекст песни E.S.T. - 30 ХГСА (Жан Сагадеев - R.I.P.)\n30 ХГСА (Жан Сагадеев - R.I.P.)\nE.S.T. - 30 ХГСА (Жан Сагадеев - R.I.P.) видео:


18 ноября в 14:30 (2013 г.)\nНа Фото: Муталибов Зайнди\nНохчийн поэт, прозаик Муталибов Зайнди вина 1922-чу шеран 15-чу сентябрехь Веданан районерчу Хоттани юьртахь ахархочун Iабдулхьалиман доьзалехь. Юьртарчу ворхIшеран школехь дешна Зайндис, иза чекхъяьккхинчул тIаьхьа, шен 15 шо долуш, школе пионервожати вахна иза. ХIетахь дуьйна дIаболабелла Муталибов Зайндин белхан некъ. Зайнди шен балхаца ларалуш а, шен хаарш тIедузуш а хилла. Цхьа хан яьлча КПСС-н Веданан райкоман агитацин, пропагандин отделан инструктор хIоттийна иза.\nХьалхе яздан волавелла Зайнди, цуьнан дуьххьарлера стихотворени зорбане яьлла 1937 шарахь «Ленинан некъ» газета тIехь авторан 15 кхаьчначу хенахь. ХIетахь дуйьна хаддаза яздеш схьавеана, юьхьанца поэзехь, тIаккха прозехь а. Дукхахьолахь «Ленинан некъ», «Ленинхо» газеташ тIехь арайийлина къоначу поэтан стихотворенеш. Масала, «Суьйре» цIе йолу цуьнан стихотворени зорбатоьхна 1940 шеран 22 сентябрехь араяьллачу «Ленинан некъ» газетан номерехь, «Сийлахь Октябрь» – 6 ноябрехь, «Керла шо» – 1941 шеран 1 январехь, «Сийлахь-воккха Ленин» – 22 январехь, «Турпалчу ЦIечу Армина» – 23 февралехь «Ленинхо» газета тIехь, цу тайпана кхидIа а.\nСийлахь-боккха Даймехкан тIом дIаболабелча, Муталибов Зайнди, заявлени а яздина, шен лаамехь тIаме воьду. 255-чу Нохч-ГIалгIайн дошлойн полкаца цхьаьна Сийлахь-боккхачу Даймехкан тIамах чекхваьлла Муталибов Зайнди. Цо тIом бина Къилбен а, Сталинградски а, Къилба-Малхбузен а фронташкахь. МогIарчу салтичунна тIера дошлойн дивизионан штабан начальникан дарже кхочу иза майоран чин а долуш. Муталибов Зайндин бIаьхаллин гIуллакхаш билгалдаьхна исс пачхьалкхан совгIат даларца (мидалаш, орденаш), шайна юкъахь ЦIечу Седанан а, ТIеман ЦIечу Байракхан а орденаш йолуш.\nТIом болчу хенахь Муталибов Зайндис дуккха а стихотворенеш, дийцарш, очеркаш язйина. Оцу шерашкахь цуьнан произведенийн тематика, кхечу яздархойн а санна, тIамах лаьцна, мостагIчунна тIехь толам баккхарх лаьцна яра. ТIемалойн турпалаллех, царна даймохк йист йоцуш дукхабезарх, иза Iалашбан лаарх лаьцна яра. Поэтан стихийн чулацам, цуьнан лирически турпалхочун дог-ойла, синхаамаш, цуьнан дерриге дахар даймахкана дIаделла, иза мостагIчух паргIатбаккхаре хьажийна дара. «БIаьхочуьнга» цIе йолчу стихотворенехь поэта боху:\nВайх леш дан, вайн дахар хIаллакдархьама,\nФашизмо вайн махка шен талу детта,\nИсбаьхьа вайн шахьарш сийна цIе тесна\nЯгийна. Вайн дахар кхерамехь лаьтта.\nСталинград шарйина, Цимлянск ягийна,\nВайн хьоме Ростох а цаевзарг йина.\nЭзарнийн доьзалех бай дина гIийла,\nБекхам бер вай, бIаьхо, цIийн мостагIчунна.\nИштта ондда екара поэта-бIаьхочун поэзи тIеман хенахь.\nСийлахь-боккха Даймехкан тIом толамца чекх а баьлла, Японин пачхьалкхаца долу тIеман гIуллакхаш а дIадирзинчул тIаьхьа, 1946 шарахь эскарера мукъа ваьлла Муталибов Зайнди. Сийлахь Даймохк луьрча тIамехь фашистех Iалашбеш тIеман хьуьнарш гайтарна накха буьззина Советски Союзан орденаш, медалаш йолуш цIавеанчу гварди-майора Муталибов Зайнди дерриг нохчийн халкъаца махкахбаьккхинчу шен доьзална тIе Киригизи ваха дезна, кхиболчу нохчийн тIемалойн а санна. Цигахь 1946-1957 шерашкахь хьехархочун а, белхан кегийрхойн суьйренан школехь директоран а белхаш бина цо. 1952 шарахь Бишкекехь Киргизски пачхьалкхан педагогически инстиутан исторически факультет чекхъяьккхина. Махках ваьккхинчуьра цIа ван гIайгIа беш а хилла, амма Нохч-ГIалгIайн республика меттахIоттийнчул тIаьхьа бен цIа ца ваийтина.\nДаймахка цIа вирзинчул тIаьхьа 1957 – 1958 шерашкахь юьхьанца «Ленинан некъ» газетан партийни дахаран отделан заведующи, тIаккха Нохч-ГIалгIайн книжни издательствехь редактор лаьттина. Цул тIаьхьа 1959 – 1961 шерашкахь Муталибов Зайндис Москвахь КПСС-н Центральни Комитетан чуйогIуш хиллачу Лаккхарчу партийни школин журналистикин факультетехь доьшу. Иза чекх а яьккхина цIа веача, 1961 шарахь «Ленинан некъ» газетан редакторан заместитель хIоттийна, цигахь цхьана-шина шарахь болх бинчул тIаьхьа Грозненски юьртан районан «Заветы Ильича» цIе йолчу газетан редакторан заместитель вахийтина. Оцу редакцехь кхиамца цхьана шарахь болх бина яздархочо, дукха хан ялале лаккхара жоьпаллин дарж тешадо цунах, 1964 шарахь Муталибов Зайнди Нохч-ГIалгIайн книжни издательствон директор хIоттаво. Республикин издательствон коьртехь кхаа шарахь болх бина цо. 1967 шарахь Нохч-ГIалгIайн книготорган директор вохуьйту Муталибов Зайнди. Иттех шо даьккхина цо оцу даржехь, 1978 шарахь Соьлжа-ГIаларчу телестудин коьрта редактор хIоттаваллац. Ша бинчу кхечу белхашкахь а санна, республикин телевиденехь а даггара, жоьпаллица болх бина яздархочо. Амма дукха ца лаьттина иза оцу балхахь. ТIеман халонаш а, махках ваккхар а лан дезначу яздархочун оьмар еха ца хиллера. Шен 56 шо а кхачале, 1978 шарахь кхелхина Муталибов Зайнди.\nОцу массо а меттигашкахь болх беш а, Муталибов Зайндис коьрта леринарг исбаьхьаллин литературехь къахьегар ду. Мел сихачу хьелашкахь а ца сацийна цо литературехь кхоллараллин болх бар. Поэзехь а, прозехь а хаддаза яздо цо.\nМуталибов Зайндин дуьххьарлера книга араяьлла 1958 шарахь Нохч-ГIалгIайн книжни издастельствехь. Иза «Даггара» цIе йолу поэтически сборник яра. Аьхна, ойла серлайоккхуш, дог доккхадедеш стихаш ю сборник тIехь. Дуьненах, дахарх, валар-висарх, безамах, Iаламах лаьцна ойлаеш ву поэтан дуьххьарлерчу книгин лирически турпалхо.\nМасех поэзин сборник араяьлла Муталибов Зайндин. Царна юкъахь ю лакхахь цIе яьккхинчул совнаха «Дека, сан илли» (1961), «Даима хьоьца» (1964), «Со хьан кIант ву» (1966). «Пульс эпохи» (1966), «Бессмертный всадник» (1968) кхиерш а. Цуьнан поэзин коьрта маьIна, исбаьхьаллин хатI мелла а хаало «Лийр воцу бере» стихотворенехь:\nАтта ца хиллачу\nсайн некъан жамI деш,\nХилларш я тIе хиндерш\nВогIу со, кIайн дуьне,\nхьо дезар даздеш,\nЛийр воцу бере, хьо\nХьо даим вехар ву,\nдин боцу бере,\nкху лаьтте кхийдош.\nХьоьца ван –\nсайн халкъан сий деш.\nДахарехь гIерта со\nМуталибов Зайндин кхоллараллехь поэзин книгаш алсам елахь а, кIезга яц прозехь язйина произведенеш а. Царлахь угар мехала лара йогIу 1960-чу шарахь зорбанера араяьлла «БIаьхочун весет» цIе йолу книга, къаьсттина цу тIера повесть «БIаьхочун весет». Цул тIаьхьа 1968 шарахь оьрсийн маттахь араелира «Раненая анкета» цIе йолу дийцарийн книга а. Сийлахь-боккхачу Даймехкан тIамехь бIаьхоша гайтина турпалалла билгалйолу Муталибов Зайндин прозаически произведенешкахь. Яздархочо исбаьхьаллин басаршца къеггина гайтина нохчийн бIаьхойн тIеман хьуьнарш. Хиллачийн бух тIехь яздина ду цуьнан дийцарш. ТIамехь мостагIех майра леташ хилла цхьаболу шен махкахой исбаьхьаллин дийцаршкахь шайн бакъйолчу цIаршца а бийцина яздархочо. Масала, «Ша-тайпа хилларг», «Тхо кхоъ вара» цIерш йолчу дийцарийн турпалхо ву Iалхан-Юьртара Эдельханов Ширвани тIамехь майраллица билгалваьлла хилла разведчик. Оцу гIуллакхо очеркана герга даладо дийцарш, амма церан исбаьхьалла хIумма лах ца йо. Мелхо а, бIаьхойн турпала васташ бакъдолчуьнца нийса догIуш хилар гойту. Дийцаршкахь дика го тайп-тайпанчу къаьмнех болу тIемалой, цхьа доьзал санна, бертахь а болуш, инзаречу турпалаллица фашистех летар. «Царах хIоранна а дагахь дара, – боху яздархочо, – тхан дайша шайн цIийх хьандина Советски Даймехкан латта тхуна хьоме ду. Бомбанаш цунна тIехь мел оьрнаш дахарх, яккхийчу тоьпийн хIоьънаша цунна чевнаш ярх, мостагIчун мортираший, минометаший иза мел чIогIа агарх мостагIчунна луург хир дац!» Герзах йоьттина йолчу фашистийн ардангах цIанбира бIаьхоша хьоме Даймохк, тIом толамца чекхбаьккхира, Европерчу кхечу къаьмнашна а паргIато еара. Дуьненахь хIинццалц схьа хиллачарах уггар а буьрсачу тIамехь шен амал яхчаелла волчу бIаьхочун васт кхоьллина шен произведенешкахь Муталибов Зайндис.\nЛитературоведа Минкаилов Эльбруса Муталибовн Зайндин дийцарийн жанран цхьайолу башхаллаш билгалйохуш яздина: «Дийцаршкахь мехала меттиг дIалоцу дийцархочун васто. Цхьадолчарна тIехь дуьйцург ша автор ву, ткъа вукхарна тIехь автор ладогIархо санна ву, кхоалгIачарна тIехь иза шена кхин цIе тиллина ву (масала, «Чов йина анкета» дийцарехь – Абдурахманов Зелимха). Оцу дийцаршкахь вайна хьалха хIутту авторан З. Муталибовн шен васт, цуьнан дахаран некъ. Иштта, масех дийцарехь кхоллало полкан командиран Висаитовн а, разведчикан Эдельхановн а, яздархочун тIеман кхечу накъостийн а васташ.\nЗ. Муталибовн дерриге а бохург санна дийцарех дийцарш-эпизодаш ала мегар ду. Царах хIоранна тIехь а тIеман цхьана эпизодах лаьцна дуьйцу. Иза яздархочунна шена дагаеана, я цхьамма йийцина ю. Дукхахдолчу дийцаршкахь гойтург тIеман хьалхара мур бу, фронтехь эшамаш хиларца билгалбаьккхина болу. Цуьнан турпалхой могIарера бIаьхой, разведчикаш, водительш, санинструкторш, вуьшта аьлча, тIеман могIарера салтий бу. Царах массеран а ницкъ ца кхочу турпалалла гайта, амма уьш цхьаъ бо оьздангаллин цIеналло, хьаналло, хьуьнарна кийча хиларо, стогалло, шен Даймахкана, шен халкъана тешаме хиларо».\nСийлахь-боккхачу Даймехкан тIамехь вайн махкахоша гайтина турпалалла билгалйолу Муталибов Зайндин произведенешкахь.\nМуталибов Зайнди вевзаш вара гочдархо санна а. Цо оьрсийн маттера нохчийн матте яьхна М.А. Шолоховн «Адаман кхиэл», Г.К. Орджоникидзен «Статьяшший, къамелашший», кхиболчу авторийн произведенеш а.\nМуталибов Зайнди нохчийн яздархойх дуьххьарлерниг вара шен поэзин а, прозин а дукхахайолу произведенеш тIеман тематикина лерина. Шен накъостийн-бIаьхойн тIеман хьуьнарш исбаьхьаллин литературехь гайтарна тIехьажийнера цо шен берриг кхоллараллин ницкъаш. Цуьнан тоьлла произведенеш къоман литературехь нохчин-тIемалочун васт кхолларан масал ду.\nМУТАЛИБОВ ЗАЙНДИН ПРОИЗВЕДЕНЕШ\nСуьйре // Ленинан некъ. 1940. 22 сент.\nСийлахь Октябрь // Ленинан некъ. 1940. 6 нояб.\nКерла шо // Ленинан некъ. 1941. 1 янв.\nСийлахь-воккха Ленин // Ленинан некъ. 1941. 22 янв.\nТурпала ЦIе Арми // Ленинан некъ. 1941. 23 февр.\nТурпалчу ЦIечу Армииа // Ленинхо. 1941. 23 февр.\nВинчу нене // Ленинан некъ. 1942. 2 апр.\nЕзачуьнга // Ленинан некъ. 1942. 28 май.\nВесет. Хьоме доттагIчунна-поэтана // Ленинан некъ. 1944. 9 февр.\nИтт минот // Къинхьегаман байракх. 1956. 29 март.\nВоккхаве безамах // Къинхьегаман байракх. 1956. 14 июнь.\nСийлахь Октябрь // Къинхьегаман байракх. 1956. 7 нояб.\nОйланаш // Къинхьегаман байракх. 1957. 4 янв.\nДаймохк Iалашбарехьа… // Къинхьегаман байракх. 1957. 10 май.\nСуьйре // Ленинан некъ. 1957. 18 июль.\nОктябрах илли // Ленинан некъ. 1957. 9 окт.\nСийлахь Октябрь // Къинхьегаман байракх. 1957. 7 нояб.\nОйланаш // Сердало. 1957. 12 дек.\nОйланаш // Ленинан некъ. 1957. 12 дек.\nКерла шо // Къинхьегаман байракх. 1958. 1 янв.\nХьомечу поэте // Ленинан некъ. 1958. 19 янв.\nБIаьхочун весет. Дийцар // Ленинан некъ. 1958. 19. 21 февр.\nТурпала арми // Ленинан некъ. 1958. 28 февр.\nДепутате // Ленинан некъ.1958. 16 март.\nТIамна кечлуш. Дийцар // Ленинан некъ. 1958. 6 апр.\nСийлахь-воккха Ленин // Ленинан некъ. 1958. 27 апр.\nКерла дакъа. Повесть тIера // ДоттагIалла. 1958. № 1. А. 34-41.\nТIеман хьалхара де. Армейски дневник тIера. 1958. №61. 31 июль.\nСийлахь-воккха Ильич. Сийлахь Октябрь. Долало, Керла шо. Воккхаве безамах // ДоттагIалла. 1958. № 1. А. 17-20.\nДаггара. Стихаш. Грозный, 1958.\nДин беллачу кIентан илли // Ленинан некъ. 1959. 12 июль.\nБIаьхочун весет. Повесть. Грозный, 1960.\nБезаман вальс // Орга. 1960. № 3. С. 53.\nТурпалчу армина // Ленинан некъ. 1960. 24 февр.\nГенахь Iан бакъо яц хьан // Орга. 1960. № 4. А. 52-53.\nЦIа вогIуш // Сердало. 1960. 11 авг.\nАьхкенан вальс // Ленинан некъ. 1960. 24 авг.\nТаисига // Орга. 1961. № 1. А. 76-77.\nКомбайнеран илли // Ленинский путь. 1961. 6 янв.\nДека, сан илли. Стихаш. Грозный, 1961.\nДепутате // Ленинан некъ. 1962. 18 март.\nАлжиран халкъе // Ленинан некъ. 1962. 23 март.\nСийлахь Октябрь // Ленинан некъ. 1962. 11 апр.\nОктябран сий. Песня // Ленинан некъ. 1962. 11 апр.\nЛенински комсомолана // Ленинан некъ. 1962. 15 апр.\nВладимир Ильич Ленин // Ленинан некъ. 1962. 22 апр.\nТIаламазалла // Ленинан некъ. 1962. 8 июль.\nВеданахь аьхкенан суьйре. Йиш // Ленинан некъ. 1962. 22 июль.\nДаьхнилелоран ферме // Ленинан некъ. 1962. 12 авг.\nМогуш вац // Ленинан некъ. 1962. 2 нояб.\nБуьйса // Ленинан некъ. 1962. 5 дек.\nОйланаш // Ленинан некъ. 1963. 14 апр.\nМила ву бехе? Дийцар // Орга. 1963 № 4. а. 32.\nМустапан каранаш. Дийцар // Ленинан некъ. 1963. 8 сент.\nСуьйре // Сердало. 1963. 12 окт.\nДаима хьоьца. Стихаш. Грозный, 1964.\nСо хьан кIант ву. Стихаш. Грозный, 1966.\nДорцана дуьхьал. Грозный, 1972.\nШи некъ. Грозный, 1981.\nПульс эпохи. Стихи. Грозный, 1966.\nРаненая анкета. Рассказы. Грозный, 1968.\nБессмертный всадник. Стихи и поэмы. Грозный, 1968.\nИстоки. Грозный, 1978.


Ницкъахоша лачкъийна болу вежарий-гейш Нохчийчуьра дIабигина\nМагамадов Салахь а, Исаев ИсмаьIил а\nНизамехь йоцу герзаца йолу вовшахкхетараллан декъашхочуьнга сурсаташ даларна хан тоьхна болу вежарий Магамадов Салахь а, Исаев ИсмаьIил а кхелан бина сацам болх бан болабелча Соьлжа-ГIалара дIабигина.\nКхерамна кIелахь лаьттачу Къилбаседа Кавказерчу ЛГБТ-н декъашхошна гIо латтош йолчу "СК SOS" кризисан тобанан хаамца, бархI шо хан тоьхна волу Магамадов (цхьа шо набахтехь, ворхI – шогачу рожера колонехь даккха дезаш ву иза) Владимирерчу луьрачу рожан Набахте-2 хьажийна.\nЮккъерчу хьелашкахь йолчу колонехь яккха ялх шо хан тоьхна волу Исаев Краснодарерчу СИЗО-1 хьажийна. Иза транзитан меттиг ю: цигара иза мича вуьгур ву – хIинца а хууш дац.\nМагамадовс, Исаевс тIе ца лоцу шайга кхийдон бехкаш. Адвокаташа тидам бо, церан гIуллакхехь бехк гучубоккху тоьшаллаш ца хилар, кхелехь шортта низамаш хедор хилар, вежаршна тIехьбоьвлла хьийзар церан сексуалан хьежамашца а, гендеран шатайпаналлаца а доьзна хета царна (цу шиннах цхьаъ гей, ткъа важа кхечу гендере дехьавала гIерташ хиларна), иштта цара Нохчийчуьрчу Iедална оппозицехь йолчу телеграм-каналана модераци йар а хета бахьанех цхьаъ.\n20 шо долу Магамадов а, 18 шо долу Исаев а бехкевеш сацам бира Нохчийчоьнан ТIехьа-Мартанарчу кхело 2022-чу шеран Чиллан-беттан 22-хь. Нохчийчоьнан лаккхарчу кхело апелляцин инстанцехь теллира иза Стигалкъекъа-беттан 11-хь, амма хийцам боцуш битира.\n2022-чу шеран Чиллан баттахь Лахарчу Новгородехь кризисан петар чуьра лаьцна, Нохчийчу дIавигира Исаев а, Магамадов а. 2021-чу шеран Марсхьокху-беттахь вежарша дIахьедира, шаьшинна еттарх, бехк тIелаца бохуш. Амма Нохчийчуьрчу Талламан комитето дуьхьало йира, царна тIехь ницкъ бар талла.\nМагомадов а, Исаев а шайн гIуллакх Оьрсийчоьнан кхечу субъекте дехьадаккхийта гIерташ вара, хIунда аьлча Нохчийчохь озамбезаме йоцу кхеле догдаха йиш яц. ГIуран-беттан 21-хь кхело арз къобал ца дарна дуьхьал мацалла кхайкхийра вежарша, оцу хьолехь Iийра и шиъ Дечкен-Беттан 9-гIа дийне кхаччалц. Дечкен-бутт чекхболуш Нохчийчоьнан Лаккхарчу кхело тIаьххьара тIе ца ийцира оцу хьокъехь кховдийна арз.\nБакъонашларъяран "Мемориал" центро Магомадов а, Исаев а политикан тутмакхаш лерина. Amnesty International организацино а и шиъ сихонца араваккхар тIедожийнера.\nАмерикан президенте Джо Байдене а, пачхьалкхан департаментан куьйгалхочуьнга Энтони Блинкене а хьажийна йолу All Out дуьненаюкъарчу платформи тIехь арахецначу петицина кIел вазвелла 100 эзар сов стаг. Шайн хьолах пайда а оьцуш, Исаев а, Магамадов а ЛГБТ-н декъашхой санна кIелхьараваккхар доьху цара.


Сен-Бьез-ан-Белен — Википеди\n47°49′18″ къ. ш. 0°14′19″ м. д.HGЯOL\nСен-Бьез-ан-Белен (фр. Saint-Biez-en-Belin) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Пеи-де-ла-ЛуагӀ регионехь. Коммунан департамент — СагӀта.\nДозанашца йу Сент-Уан-ан-Белен, Шато-л'ЕгӀмитаж, Екоммуа, Понваллен.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Сен-Бьез-ан-Белен&oldid=7835303»


350 руб. (с НДС) - + В корзину Сравнить\nПлашка трубная цилиндрическая G 5/8" ГОСТ 9740-71 9ХС\nПлашка трубная цилиндрическая G 1" ГОСТ 9740-71 9ХС\nПлашка М 1,4 (х0,3) ГОСТ 9740-71 9ХС\nПлашка трубная цилиндрическая G 2" ГОСТ 9740-71 9ХС\n230 руб. (с НДС) - + В корзину Сравнить\nПлашка коническая дюймовая К 3/8" ГОСТ 6228-80 9ХС\nПлашка коническая дюймовая К 3/4" ГОСТ 6228-80 9ХС\nПлашка М 1,6 (х0,35) ГОСТ 9740-71 9ХС\nПлашка трубная коническая R 1/8" ГОСТ 6228-80 9ХС\nПлашка трубная коническая R 3/8" ГОСТ 6228-80 9ХС\nПлашка М 1,8 (х0,35) ГОСТ 9740-71 9ХС\n1 890 руб. (с НДС) - + В корзину Сравнить\nПлашка М 2 х 0,25 ГОСТ 9740-71 9ХС\nПлашка М 2 (х0,4) 6g ГОСТ 9740-71 Р6М5\nПлашка М 2,2 (х0,45) ГОСТ 9740-71 9ХС\nПлашка М 2,3 (х0,45) ГОСТ 9740-71 9ХС\nПлашка М 2,5 х 0,35 ГОСТ 9740-71 9ХС\nПлашка М 2,5 (х0,45) ГОСТ 9740-71 9ХС\nПлашка М 3 х 0,35 ГОСТ 9740-71 9ХС\n50 руб. (с НДС) - + В корзину Сравнить\nПлашка М 3 (х0,5) ГОСТ 9740-71 9ХС\nПлашка М 3,5 х 0,35 ГОСТ 9740-71 9ХС\nПлашка М 3,5 (х 0,6) ГОСТ 9740-71 9ХС\nПлашка М 4 х 0,5 ГОСТ 9740-71 9ХС\nПлашка М 4 х 0,5 6e ГОСТ 9740-71 9ХС\nПлашка М 4 (х0,7) ГОСТ 9740-71 9ХС левая\nПлашка М 4,5 (х0,5) ГОСТ 9740-71 9ХС\nПлашка М 5 х 0,5 ГОСТ 9740-71 9ХС\nПлашка М 5 (х0,8) ГОСТ 9740-71 9ХС\nПлашка М 6 х 0,5 ГОСТ 9740-71 9ХС\nПлашка М 6 х 0,5 6e ГОСТ 9740-71 9ХС\nПлашка М 6 х 0,75 ГОСТ 9740-71 9ХС\nПлашка М 6 (х1,0) ГОСТ 9740-71 9ХС\nПлашка М 7 х 0,75 ГОСТ 9740-71 9ХС\nПлашка М 7 х1,0 ГОСТ 9740-71 9ХС левая\nПлашка М 8 х 1,0 ГОСТ 9740-71 9ХС\nПлашка М 8 (х1,25) ГОСТ 9740-71 9ХС\nПлашка М 9 х 0,5 ГОСТ 9740-71 9ХС\nПлашка М 9 х 0,75 ГОСТ 9740-71 9ХС\nПлашка М 10 х 0,5 ГОСТ 9740-71 9ХС\nПлашка М 10 х 1,0 ГОСТ 9740-71 9ХС\nПлашка М 10 х 1,25 ГОСТ 9740-71 9ХС\nПлашка М 10 (х1,5) ГОСТ 9740-71 9ХС\nПлашка М 11 х 0,5 ГОСТ 9740-71 9ХС\nПлашка М 11 х 0,75 ГОСТ 9740-71 9ХС\nПлашка М 11 (х1,5) ГОСТ 9740-71 9ХС\nПлашка М 12 х 1,5 ГОСТ 9740-71 9ХС\nПлашка М 14 х 0,5 ГОСТ 9740-71 9ХС\nПлашка М 14 х 0,75 ГОСТ 9740-71 9ХС\nПлашка М 14 х 1,0 ГОСТ 9740-71 9ХС\nПлашка М 14 х 1,25 ГОСТ 9740-71 9ХС\nПлашка М 14 х 1,5 ГОСТ 9740-71 9ХС\nПлашка М 14 х 1,5 ГОСТ 9740-71 9ХС левая\nПлашка М 14 (х2,0) ГОСТ 9740-71 9ХС\nПлашка М 14 (х2,0) ГОСТ 9740-71 9ХС левая\nПлашка М 16 х 0,75 ГОСТ 9740-71 9ХС\nПлашка М 16 х 1,0 ГОСТ 9740-71 9ХС\nПлашка М 16 х 1,5 ГОСТ 9740-71 9ХС\nПлашка М 16 х 1,5 ГОСТ 9740-71 9ХС левая\nПлашка М 16 (х2,0) ГОСТ 9740-71 9ХС\nПлашка М 18 х 0,75 ГОСТ 9740-71 9ХС\nПлашка М 18 х 1,0 ГОСТ 9740-71 9ХС\nПлашка М 18 х 1,5 ГОСТ 9740-71 9ХС\nПлашка М 18 х 2,0 ГОСТ 9740-71 9ХС\nПлашка М 18 (х2,5) ГОСТ 9740-71 9ХС\nПлашка М 18 (х2,5) ГОСТ 9740-71 9ХС левая\nПлашка М 20 х 0,5 ГОСТ 9740-71 9ХС\nПлашка М 20 х 0,75 ГОСТ 9740-71 9ХС\nПлашка М 20 х 1,0 ГОСТ 9740-71 9ХС\nПлашка М 20 х 1,5 ГОСТ 9740-71 9ХС\nПлашка М 20 х 2,0 ГОСТ 9740-71 9ХС\nПлашка М 20 (х2,5) ГОСТ 9740-71 9ХС\nПлашка М 22 х 0,75 ГОСТ 9740-71 9ХС\nПлашка М 22 х 1,0 ГОСТ 9740-71 9ХС\nПлашка М 22 х 1,5 ГОСТ 9740-71 9ХС\nПлашка М 22 х 1,5 ГОСТ 9740-71 9ХС левая\nПлашка М 22 х 2,0 ГОСТ 9740-71 9ХС\nПлашка М 22 (х2,5) ГОСТ 9740-71 9ХС\nПлашка М 24 х 0,75 ГОСТ 9740-71 9ХС\nПлашка М 24 х 1,0 ГОСТ 9740-71 9ХС\nПлашка М 24 х 1,5 ГОСТ 9740-71 9ХС\nПлашка М 24 х 2,0 ГОСТ 9740-71 9ХС\nПлашка М 24 (х3,0) ГОСТ 9740-71 9ХС\nПлашка М 27 х 1,0 ГОСТ 9740-71 9ХС\nПлашка М 27 х 1,5 ГОСТ 9740-71 9ХС\nПлашка М 27 х 2,0 ГОСТ 9740-71 9ХС\nПлашка М 27 (х3,0) ГОСТ 9740-71 9ХС\nПлашка М 30 х 0,75 ГОСТ 9740-71 9ХС\nПлашка М 30 х 1,0 ГОСТ 9740-71 9ХС\nПлашка М 30 х 1,5 ГОСТ 9740-71 9ХС\nПлашка М 30 х 2,0 ГОСТ 9740-71 9ХС\nПлашка М 30 х 3,0 ГОСТ 9740-71 9ХС\nПлашка М 30 (х3,5) ГОСТ 9740-71 9ХС\nПлашка М 33 х 0,75 ГОСТ 9740-71 9ХС\nПлашка М 33 х 1,0 ГОСТ 9740-71 9ХС\nПлашка М 33 х 1,5 ГОСТ 9740-71 9ХС\nПлашка М 33 х 2,0 ГОСТ 9740-71 9ХС\nПлашка М 33 х 3,0 ГОСТ 9740-71 9ХС\nПлашка М 33 (х3,5) ГОСТ 9740-71 9ХС\nПлашка М 36 х 1,5 ГОСТ 9740-71 9ХС\nПлашка М 36 х 2,0 ГОСТ 9740-71 9ХС\nПлашка М 36 х 3,0 ГОСТ 9740-71 9ХС\nПлашка М 36 (х4,0) ГОСТ 9740-71 9ХС\nПлашка М 39 х 1,0 ГОСТ 9740-71 9ХС левая\nПлашка М 39 х 1,5 ГОСТ 9740-71 9ХС\nПлашка М 39 х 2,0 ГОСТ 9740-71 9ХС\nПлашка М 39 х 3,0 ГОСТ 9740-71 9ХС\nПлашка М 39 (х4,0) ГОСТ 9470-71 9ХС\nПлашка М 42 х 1,0 ГОСТ 9740-71 9ХС\nПлашка М 42 х 1,5 ГОСТ 9740-71 9ХС\nПлашка М 42 х 2,0 ГОСТ 9740-71 9ХС\nПлашка М 42 х 3,0 ГОСТ 9740-71 9ХС\nПлашка М 42 х 4,0 ГОСТ 9740-71 9ХС\nПлашка М 42 (х4,5) ГОСТ 9740-71 9ХС\nПлашка М 45 х 1,0 ГОСТ 9740-71 9ХС\nПлашка М 45 х 1,5 ГОСТ 9740-71 9ХС\nПлашка М 45 х 2,0 ГОСТ 9740-71 9ХС\nПлашка М 45 х 3,0 ГОСТ 9740-71 9ХС\nПлашка М 45 х 4,0 ГОСТ 9740-71 9ХС\nПлашка М 45 (х4,5) ГОСТ 9740-71 9ХС\nПлашка М 48 х 1,0 ГОСТ 9740-71 9ХС\nПлашка М 48 х 1,5 ГОСТ 9740-71 9ХС\nПлашка М 48 х 2,0 ГОСТ 9740-71 9ХС\nПлашка М 48 х 3,0 ГОСТ 9740-71 9ХС\nПлашка М 48 х 4,0 ГОСТ 9740-71 9ХС\nПлашка М 48 (х5,0) ГОСТ 9740-71 9ХС\nПлашка М 52 х 3,0 ГОСТ 9740-71 9ХС\n3 960 руб. (с НДС) - + В корзину Сравнить\nПлашка М 62 х 1,5 ГОСТ 9740-71 9ХС\n11 180 руб. (с НДС) - + В корзину Сравнить


БгӀенас — Википеди\nБгӀенас (фр. Brenas) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Окситани регионехь. Коммунан департамент — ЭгӀо.\nДозанашца йу КагӀланкас-е-Левас, Дьйо-е-ВалькьегӀ, МегӀифон, Октон, Пезен-ле-Мин.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=БгӀенас&oldid=7812425»


Сен-МагӀтен-суьгӀ-Кожель — Википеди\nСен-МагӀтен-суьгӀ-Кожель (фр. Saint-Martin-sur-Cojeul) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта О-де-ФгӀанс регионехь. Коммунан департамент — Па-де-Кале.\nДозанашца йу ВанкугӀ, КгӀуазий (Па-де-Кале), Енинель, Енен-суьгӀ-Кожель, Невиль-Витасс.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Сен-МагӀтен-суьгӀ-Кожель&oldid=7839166»


Вик-ле-Феск — Википеди\n43°52′10″ къ. ш. 4°04′57″ м. д.HGЯOL\nВик-ле-Феск (фр. Vic-le-Fesq) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта БгӀетань регионехь. Коммунан департамент — ГагӀ.\nДозанашца йу Канн-е-КлегӀан, Комбас, КгӀеспьян, Фонтанес (ГагӀ), Лек (ГагӀ), ОгӀту-СегӀиньяк-Киян.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Вик-ле-Феск&oldid=7820004»


ГлавнаяЗаконодательная деятельностьГ1алг1ай Республика законаш2016 шу\nОпубликовано 02 Февраль 2018 .\n1. Г1АЛГ1АЙ РЕСПУБЛИКА ЗАКОН Г1алг1ай Республика цхьайолча законодательни акташта хувцамаш юкъедахьара хьакъехьа\n2. Г1АЛГ1АЙ РЕСПУБЛИКА ЗАКОН Г1алг1ай Республика лоаман доазоний хьакъехьа\n3. Г1АЛГ1АЙ РЕСПУБЛИКА ЗАКОН Г1алг1ай Республика бюджети процессах» долча Г1алг1ай Республика Закона хувцамаш юкъедахьара хьакъехьа\n4. Г1АЛГ1АЙ РЕСПУБЛИКА ЗАКОН Г1алг1ай Республика цхьайолча законодательни акташта хувцамаш юкъедахьара хьакъехьа\n5. Г1АЛГ1АЙ РЕСПУБЛИКА ЗАКОН «Г1алг1ай Республика паччахьалкхен органаша кхачан продуктий дикали кхерамзлеи 1алашъеча даькъе Российски Федераце полномочеш кхоачашъеча дакъа лацарах» долча Г1алг1ай Республика Закона 2 статье хувцамаш юкъедахьара хьакъехьа\n6. Г1АЛГ1АЙ РЕСПУБЛИКА ЗАКОН Г1алг1ай Республика доазон т1а гулламех, митингех, демонстрацей шествияйхи пикетированехи» долча Г1алг1ай Республика Закона хувцамаш юкъедахьара хьакъехьа\n7. Г1АЛГ1АЙ РЕСПУБЛИКА ЗАКОН Г1алг1ай Республике стратегически планировани яра хьакъехьа\n8. Г1АЛГ1АЙ РЕСПУБЛИКА ЗАКОН «Г1алг1ай Республика муниципальни боарама бокъон актий регистр хьаяра а лелаяра а арг1ах» долча Г1алг1ай Республика Закона 1 статье хувцам юкъебахьара хьакъехьа\n9. Г1АЛГ1АЙ РЕСПУБЛИКА ЗАКОН «Г1алг1ай Республика коррупцена духьале ярах» долча Г1алг1ай Республика Закона 137 статьяйна хувцамаш юкъедахьара хьакъехьа\n10. Г1АЛГ1АЙ РЕСПУБЛИКА ЗАКОН Г1алг1ай Республика Халкъа Гуллама хоржарамий комиссей система хьакъехьа\n11. Г1АЛГ1АЙ РЕСПУБЛИКА ЗАКОН Нокхарий леладара хьакъехьа\n12. Г1АЛГ1АЙ РЕСПУБЛИКА ЗАКОН «Г1алг1ай Республика Халкъа Гуллама депутаташ харжарах» долча Г1алг1ай Республика Закона хувцамаш юкъедахьара хьакъехьа\n13. Г1АЛГ1АЙ РЕСПУБЛИКА ЗАКОН Г1алг1ай Республика Констетуцена «Г1алг1ай Республика Халкъа Гуллама депутатий таьрахь совдаккхарах» дола тоадар юкъедахьара хьакъехьа\n14. Г1АЛГ1АЙ РЕСПУБЛИКА ЗАКОН «Г1алг1ай Республика паччахьалкхен – доалахьа цхьана къахьегара к1ийленех» долча Г1алг1ай Республика Закона низ д1абалара хьакъехьа\n15. Г1АЛГ1АЙ РЕСПУБЛИКА ЗАКОН «Г1алг1ай Республика промышленни къахьегамахи промышленни политикахи» долча Г1алг1ай Республика Закона хувцамаш юкъедахьара хьакъехьа\n16. Г1АЛГ1АЙ РЕСПУБЛИКА ЗАКОН «Д1алаьца транспортни средстваш Г1алг1ай Республике лаьрхх1ача стоянке д1айигарах, уж лораярах, уж д1айигарах, лораярах, юхаяларах а» долча Г1алг1ай Республика Закона хувцамаш юкъедахьара хьакъехьа\n17. Г1АЛГ1АЙ РЕСПУБЛИКА ЗАКОН Г1алг1ай Республика цхьайолча законодательни акташта хувцамаш юкъедахьара хьакъехьа\n18. Г1АЛГ1АЙ РЕСПУБЛИКА ЗАКОН «Г1алг1ай Республика боарама бокъон актех» долча Г1алг1ай Республика Закона 48 статье хувцамаш юкъедахьара хьакъехьа\n19. ГIАЛГIАЙ РЕСПУБЛИКА ЗАКОН «ГIалгIай Республика Халкъа Гуллама депутаташ харжарах» долча ГIалгIай Республика Закона хувцамаш юкъедахьара хьакъехьа\n20. ГIАЛГIАЙ РЕСПУБЛИКА ЗАКОН «Лаьттан юкъ-моттигаш дIа хьа нийсъярах» долча ГIалгIай Республика Закона хувцамаш юкъедахьара хьакъехьа\n21. ГIАЛГIАЙ РЕСПУБЛИКА ЗАКОН Производстваи пайда эцарехен йиссача нувхий хьакъехьа\n22. ГIАЛГIАЙ РЕСПУБЛИКА ЗАКОН «ГIалгIай Республика Транспортни налогах» долча Закона 3 статье хувцам юкъебахьара хьакъехьа\n23. ГIАЛГIАЙ РЕСПУБЛИКА ЗАКОН Транспортни налогах дIалуча ахчай цаI бола боарамаш оттадара хьакъехьа\n24. ГIАЛГIАЙ РЕСПУБЛИКА ЗАКОН «ГIалгIай Республика доазон тIа долча дукха квартираш йолча цIеношкара юкъара рузкъа капитально тоадар вIаштIехьдаккхарах» долча ГIалгIай Республика Закона 9 статье хувцам юкъебахьара хьакъехьа\n25. ГIАЛГIАЙ РЕСПУБЛИКА ЗАКОН «Бера хIара бетта доагIа пособи хьожадарах, боарамахи дIадалара аргIахи» долча ГIалгIай Республика Закона хувцамаш юкъедахьара хьакъехьа\n26. ГIАЛГIАЙ РЕСПУБЛИКА ЗАКОН «Физически культурахи спортахи» долча ГIалгIай Республика Закона хувцамаш юкъедахьара хьакъехьа\n27. ГIАЛГIАЙ РЕСПУБЛИКА ЗАКОН «ГIалгIай Республика дешарах» долча ГIалгIай Республика Закона 16 а 18 а статьяшка хувцамаш юкъедахьара хьакъехьа\n28. ГIАЛГIАЙ РЕСПУБЛИКА ЗАКОН ГIалгIай Республика цхьайолча законодательни акташта хувцамаш юкъедахьара хьакъехьа\n29. ГIАЛГIАЙ РЕСПУБЛИКА ЗАКОН «ГIалгIай Республика моттигера шедоалдара органаш вIашагIйохкарах» долча ГIалгIай Республика Закона 2 статье хувцам юкъебахьара хьакъехьа\n30. ГIАЛГIАЙ РЕСПУБЛИКА ЗАКОН ГIалгIай Республика цхьайолча законодательни акташта хувцамаш юкъедахьара хьакъехьа\n31. ГIАЛГIАЙ РЕСПУБЛИКА ЗАКОН «ГIалгIай Республика Халкъа Гуллама депутатий статусах» долча ГIалгIай Республика Закона хувцамаш юкъедахьара хьакъехьа\n32. ГIАЛГIАЙ РЕСПУБЛИКА ЗАКОН «ГIалгIай Республика муниципальни образованей доазонаш оттадарахи царна юрта поселене, муниципальни района а городской округа а статус яларахи» долча ГIалгIай Республика Закона хувцамаш юкъедахьара хьакъехьа\n33. ГIАЛГIАЙ РЕСПУБЛИКА КОНСТИТУЦИОННИ ЗАКОН «ГIалгIай Республика Правительствах» долча ГIалгIай Республика Конституционни Закона хувцамаш юкъедахьара хьакъехьа\n34. ГIАЛГIАЙ РЕСПУБЛИКА ЗАКОН ГIалгIай Республика муниципальни служба дешаех йолча цхьайолча законодательни акташта хувцамаш юкъедахьара хьакъехьа\n35. ГIАЛГIАЙ РЕСПУБЛИКА ЗАКОН «ГIалгIай Республика бюджетни процессах» долча ГIалгIай Республика Закона къаьсттача положеней дер ханна соцадара хьакъехьа\n36. ГIАЛГIАЙ РЕСПУБЛИКА ЗАКОН ГIалгIай Республике 2017 шера пенсионера вахара кIезигах бола боарам оттабара хьакъехьа\n37. ГIАЛГIАЙ РЕСПУБЛИКА ЗАКОН «ГIалгIай Республика паччахьалкхен граждански службах» долча ГIалгIай Республика Закона 13 статье хувцамаш юкъедахьара хьакъехьа\n38. ГIАЛГIАЙ РЕСПУБЛИКА ЗАКОН «ГIалгIай Республике стратегически планированех» долча ГIалгIай Республика Закона 9 статье хувцамаш юкъедахьара хьакъехьа\n39. ГIАЛГIАЙ РЕСПУБЛИКА ЗАКОН «ГIалгIай Республика доазон тIа долча дукха квартираш йолча цIеношкара юкъара рузкъа капитально тоадар вIаштIехьдаккхарах» долча ГIалгIай Республика Закона хувцамаш юкъедахьара хьакъехьа\n40. ГIАЛГIАЙ РЕСПУБЛИКА ЗАКОН «ГIалгIай Республика машара судхоех» долча ГIалгIай Республика Закона 7 статье хувцамаш юкъедахьара хьакъехьа\n41. ГIАЛГIАЙ РЕСПУБЛИКА ЗАКОН «ГIалгIай Республика паччахьалкхен граждански службах» долча ГIалгIай Республика Закона 10 статье а а ГIалгIай Республике муниципальни служба къаьстача дешаех» долча ГIалгIай Республика Закона 4 статье а хувцамаш юкъедахьара хьакъехьа\n42. ГIАЛГIАЙ РЕСПУБЛИКА ЗАКОН ГIалгIай Республика Шолжа района городской тайпарча поселка КIуре-Юрта куц хувцара хьакъехьа\n43. ГIАЛГIАЙ РЕСПУБЛИКА ЗАКОН «ГIалгIай Республика доазон тIа къаьстта бокъонаш толхаярах административни бехктокхамах» долча ГIалгIай Республика Закона 14 статье хувцам юкъебахьара хьакъехьа\n44. ГIАЛГIАЙ РЕСПУБЛИКА ЗАКОН «ГIалгIай Республике атмосферни фо лорадарах» долча ГIалгIай Республика Закона хувцамаш юкъедахьара хьакъехьа\n45. ГIАЛГIАЙ РЕСПУБЛИКА ЗАКОН Городской поселенех КIуре-Юртах городской округ хьаяра хьакъехьа\n46. ГIАЛГIАЙ РЕСПУБЛИКА ЗАКОН «Лаьттанцара юкъ-моттигаш дIа-хьа нийсъярах долча ГIалгIай Республика Закона хувцамаш юкъедахьара хьакъехьа\n47. ГIАЛГIАЙ РЕСПУБЛИКА ЗАКОН «ГIалгIай Республика паччахьалкхен даржашка а паччахьалкхен граждански служба даржашка а болча наха ахчанца кхоачо ярах» долча ГIалгIай Республика Закона 1 тIатохара хувцамаш юкъедахьара хьакъехьа\n48. ГIАЛГIАЙ РЕСПУБЛИКА ЗАКОН «ГIалгIай Республика паччахьалкхен даржашка а паччахьалкхен граждански служба даржашка а болча наха ахчанца кхоачо ярах» долча ГIалгIай Республика Закона 1 тIатохара хувцамаш юкъедахьара хьакъехьа\n49. ГIАЛГIАЙ РЕСПУБЛИКА ЗАКОН «ГIалгIай Республика паччахьалкхен даржашка а паччахьалкхен граждански служба даржашка а хиннача наха луча социальни гарантейх» долча ГIалгIай Республика Закона хувцамаш юкъедахьара хьакъехьа\n50. ГIАЛГIАЙ РЕСПУБЛИКА ЗАКОН ГIалгIай Республика паччахьалкхен рузкъанна приватизаци яра хьакъехьа\n51. ГIАЛГIАЙ РЕСПУБЛИКА ЗАКОН Юкъарлен экологически тIахьожама хьакъехьа\n52. ГIАЛГIАЙ РЕСПУБЛИКА ЗАКОН «Организацей рузкъан налогах» долча ГIалгIай Республика Закона 5 статье хувцам юкъедахьара хьакъехьа\n53. ГIАЛГIАЙ РЕСПУБЛИКА ЗАКОН Къахьегама законодательство а къахьегама бокъон боарамаш юкъе дола кхыйола боарама бокъон акташ а ГIалгIай Республике лораяра ведомственни тIахьожама хьакъехьа\n54. ГIАЛГIАЙ РЕСПУБЛИКА ЗАКОН «ГIалгIай Республика доазон тIа къаьстта бокъонаш толхаярах административни бехктокхамах» долча ГIалгIай Республика Закона хувцамаш юкъедахьа хьакъехьа\n55. ГIАЛГIАЙ РЕСПУБЛИКА ЗАКОН ГIалгIай Республика наркотически средствайх а психотропни веществайх а законаца доацаш пайда эцара, накоманена профилактика яр вIаштIехьдаккхара хьакъехьа\n56. ГIАЛГIАЙ РЕСПУБЛИКА ЗАКОН Къахьегама рынка 2017 шера региональни башхалонаш белгалъю коэффициенташ оттаяра хьакъехьа\n57. ГIАЛГIАЙ РЕСПУБЛИКА ЗАКОН «ГIалгIай Республика муниципальни образованей доазонаш оттадарахи царна юрта поселене, муниципальни района а городской округа а статус яларахи» долча ГIалгIай Республика Закона хувцамаш юкъедахьара хьакъехьа\n58. ГIАЛГIАЙ РЕСПУБЛИКА ЗАКОН «Библиотечни гIулакхах а документий ца хилча дарг доацача экземплярах а» долча ГIалгIай Республика Закона 18¹ а 23 а статьяшка хувцамаш юкъедахьара хьакъехьа\n59. ГIАЛГIАЙ РЕСПУБЛИКА ЗАКОН «ГIалгIай Республике дешарах» долча ГIалгIай Республика Закона 3 статье хувцамаш юкъедахьара хьакъехьа\n60. ГIАЛГIАЙ РЕСПУБЛИКА ЗАКОН ГIалгIай Республика муниципальни хоржамех» долча ГIалгIай Республика Закона хувцамаш юкъедахьара хьакъехьа


NGC 1166 — Википеди\nNGC 1166, PGC 11372, UGC 2471, IRAS 02579+1138, 2MASX J03003500+1150340, KPG 85a, MCG+02-08-046, Z 440-41, Z 0257.8+1139, UZC J030035.0+115034, LEDA 11372\n3ч 00м 34,9869048757с\n+11° 50′ 33,832109826″\nNGC 1166 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла юкъара каталогехь ягарйина галактикаш.\nWikiSky-da NGC 1166: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Водород α, X-Ray, Астрофото, Харита, Изображение\n↑ NGC/IC (English). NGC 1166.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=NGC_1166&oldid=5055804»


Берашна маьхза операцеш ян баьхкина лоьраш-волонтёраш\nХIинжа-ГIалахь болх бийр бу кху беттан 12-16-чу деношкахь массех махкара веанчу берийн лоьро – «Къажар» операци" шех олучу, берашна маьзха дарбан акцеш дIахьош йолчу юкъаралло. Пациенташлахь ду 20 сов цIаро дагийна бер.\nШо хьалха баьхкинера и лоьраш Кавказе. ХIетахь церан акци яра деш дуьйна челакх долчу берашна лерина. Массанхьачул дукха ду ишта бераш Дагестанехь. Цуьнан бахьана дузу сов дукха доьзалш вовшашна гергара болчу нахах кхоллалуш хиларца.\n«Сан декхар ду нах ирсе бан»\n«Къажар» операци» боламера лоьраш Кавказе лела ши шо ду, церан куьйгалхочо Войцеховский Игора бахарехь.Ткъа ша и сагIадеш йолу дуьненан юкъаралла кхоллаелла ду 35 шо, Оьрсийчуьра лоьраш кхетта цунах 25 шо хьалха. 60 ю юкъараллерчу волонтераша маьхза болхбен пачхьалкх.\nЛор Войцеховский Игорь\nХIинца ХIинжа-ГIала баьхкинчу лоьрашца ву Британин эскаршкара пластикан хирург Паинда Анкур а. 2003-2004-чу шерашкахь Иракъехь тIом бина цо. Цигара цIавирзича цуьнца гучуяьлла рак. Химиотерапиях чекхваьлла, товелла иза – оцу муьрехь кхетта ша «нах ирсе бан декхаре вуйла».\n10 шо даьлла Паинда волонтер волу, масситазза хилла иза БуьритIехь а, Соьлжа-ГIалахь а.\nБританера лор Паинда Анкур\nЦо бахарехь, вагийначу стагана юьхьанца оьшу гIо кхоччуш дика до Кавказерчу лоьраша, амма «проблемаш ю хенан йохалла дарба дарца».\nГергарчара шаьшлахь доьзалш кхолларца а, тIемаша а дина зенаш\nНохчийчуьра пластикан лор Баиев Хьасан виллина ву волонтерашца, маьхза къахьоьгуш. Цо дийцарехь, вуно дукха бу «Къажар» операцин» пациенташлахь дагестанхой. Цхьаъ делахь, 3 миллион адам деха Дагестанехь, шиъ делахь, «гергарчара вовшашлахь дечу маренаша-ялораша кхоьллина аномали а ю кхузахь». Деш дуьйна даьттIа балда долуш, чIениг нийса йоцуш дукха бераш ду.\n"Ас айса БуьритIехь акци дIахьош, 27 бер кхайкхинера Дагестанера сайна тIе дарбанна. Амма 7-8 бен ца далийра – бисинчеран ахча ца хилира Дагестанера ХIирийчу автобусан билет эца а», - дегалазамца дийцира «Кавказ.Реалиига» Баиевс. Цундела волонтераша уггаре хьалха тидаме оьцу таройоцчу доьзалшкара бераш, бобераш, элира цо.\n2019 шо доьрззуш ХIинжа-ГIалахь, Берийн клиникехь операцеш йира Баиевс а, цуьнан накъосташа а – 40 беранна. Лоьран хьехарш дира 120 цомгушчарна. Оцу хенахь дIакъастийра цо тахана шен тобано операцеш еш долу бераш.\nДелахь а дуккха бу ХIинжа-ГIала лоьрашка гIодоьхуш кхаьчнарш, Къилбаседа Кавказера хьовха – ГIиргIазойчуьра а тIехь. Интернетехула даьржа «Къажаро» стенгахь акцеш йолош ю, цига дIахьаьлха шайн берашна дарба лоьху дай, наной.\nБаиев Хьасана дийцарехь, кхин бух бу, масала, Нохчийчохь цуьнгара гIо оьшучу берашкарчу цамгарийн – тIеман тIаьхьало. «Кхеташ ду, психика ю телхина. Психика могуш йоцчу наха дуьнентIе доху бераш дукха ду Нохчийчохь. Ткъа кхузахь – вовшийн гергара болчу наха генетика талхорца кхуллу цамгарш. Экологи а ю боьха, оцо а бо могашаллина Iаткъам», - боху гоьваьллачу лоьро.\nВойцеховскийс а тIечIагIдира нохчийн лоьро бохург: балда даьтта, багара стигал йоьхна бераш массанхьачул а дукха до Кавказехь а, Юккъерчу Азин республикашкахь а.


КОАЗОЙ И.А. "ГIАЛГIАЙ МЕТТА ГРАММАТИКА" | magas.ru\nВы гость вход | регистрация 27 / 11 / 2021 Время Московское: 2581 Человек (а) в сети\nГIалгIай метта грамматика\nХаттар: ГIалгIачό гIалгIай йоазув сихха мишта Iомадергдар?\nНаьна мотт – Даьла совгIат!\nАь - аьннад (сказал), лаьтта (земля),\nГI - гIалгIá (ингуш), гIанд (скамья),\nKI – кIá (пшеница), кIор (уголь),\nКх - кхор (груша), кхокха (голубь),\nКъ - къу (вор), бокъό (право),\nTI - тIом (война). тIод (лапа),\nПI - пIелг (палец), пIенда (планка),\nЦI – цIá (дом), цIé (красный),\nЧI - чIéга (замок), чIуг (кольцо),\nХь - хьу (лес), хьайр (мельница),\nXI - хIама (вещь), хIана? (почему?),\nЯь - яьсса (пустой), яьгá (сгоревшая),\nI - Iа (зима), муIа (рог).\nСа цIи Ахьмад яхаш я. Со юрта вах. Со чувáха цIа, са дас даьд. Из лакха а, хоза а да. Со зIамига кIаьнк вар, дас цIá деш. Аз новкъостал дόра даьна.\n- Дика гIонча ва хьо, Ахьмад! - оалар сόга дас.\nСо гIадводар, сé цό хьаьстача. Дас сона хьéхар дора:\n- Саг хIама хьадеш хила вéза, яьсса йорт еттар саг вац. Эсала макхéлахь! ТIема тIа хиннав са дá. Цунна чов яьй. ХIанз со къонах ва, да моццагIе кхелхав. Даь хьéхар дицденнадац.\nЧоагIа вéзар сона сай дá.\nаь яь оа\nаькха яьсса оачув\nаьшк яьшк оаркхув\nаьлар яьинг оамал\nаьрдагIа яьрдá оалам\nмаьре яьллá оагIув\nнаьци яьгIá оаз\nдаьци йодаяь гоама\nлаьча лотаяь хьоа\nкIаьда уллаяь тIоа\nгIаьлé кIордаяь боал\nкхаьра айяь соа\nчIаьпилг язъяь доал\nйй йи йий\nййс йиъ йий\nийцай йис йийрзай\nийшa йитa йийшай\nий йиззa йийттай\nIийсa йиттa йийлай\nбийса йиллa йийкхa\nкхий йига йийзай\nлийчa йижа йийхьар\nбийзa йихьай йийбай\nбий йист йийцa\nхий йичи йийрзай\nсий йиIий (коч) йийстa\nIотIахьажа! Зембаккха! Iодеша!\nГI + ГI = ГГI\nЧIоггIа, воаггIаше, гIoггIe.\nКХ + КХ = ККХ\nВоккха саг, теккха, хьаккхá, иккхá, дуккха, боккхарг.\nTI + TI = ТТI\nИйттIа, ларттIа, кIаттIа бац.\nХЬ + ХЬ = ХХЬ\nДуххьала, буххье, цавуххьаше.\nTI + КЪ = ТКЪ\nТкъам, лоткъам, ткъов, Iоткъам, биткъа.\nЩ + КЪ = ЦКЪ\nЦкъáла, цкъарчоа, цкъазá, цкъа.\nЧI + КЪ = ЧКЪ\nЧкъаьра, лечкъар, чкъорд, "чкъап" аънна\nxIa хIараздаьнна ворхI\nxIaa хIаччиваьнна бapxI\nхIайт аьнна хIинде йoapxI\nхIаллак хIире берхIа\nхIама хIилла лархIа\nхIана? хIаьтденз морхI\nхIанги xIoппa аьрхIа\nхIанз хIайкал ХIарон\nхIай? хIаьта ХIини\nхIаьта СохIип ХIажар\n…и, …и, …и …а, …а, …а\nСои, Мувсаи деша долх. Хьасани, Хьусени шоай беша лаьтта оахкаш ба. Лакха а, сийрда а, йIайха а яр тха класс. ЦIa а кхий а керда хьадаьдар.\nЧаи, Борзи, Цогали даха хайшад шоашта цIa а даь. Сона дешаш мел эшар Iалашдаьд дас: книжкаш а, тетрадаш а, тIорми а.\nВадеи, вaлеи моттиг йоацаш, готтавир аз из. ТIахIир а, Залина а, Лόли а дешаш багIар.\nХозеи, цIенеи яр сона ийца коч. Каникулех ада а, ловза а мукъа вар со.\nНанас базар тIара ийца енай харбази, пастaи. УстагIа а, етт a, Iaca a кхий чу доахкар.\n…-кх …-м …-те\nДика да-кх хьо бакъвале. Сона-м хац, цо фу дувц. Кертa вIаштIехьа волий-те из?\nХовргда-кх, болх чакхбаьлча, укхох фу хул. Болх-м дукха ба, низ боаца мара. Болх-м дукха ба, низ боаца мара.\nХоза хIамаш тика тIа дукха яр, ахча дацар-кх. Нана-м яцар со вахийта лаьрхIа. Iайха леладер фуц мукъагI хой-те хьона?\nДаьна ловр-кх воIа дешар. Циск-м кIийлен дагIар. ЧуIе моттиг йий-те цига?\nХоза хул-кх эздий хIама. Книжка-м хьадийллaча уллаш дар. Иззал дозал айлургдолий-те вайна?\nИйрча вале а, из кIант йоIа везар-кх. Чай-м хьадаьннадар тхьоврре а. Тховсара дувша моттиг корайоа-гIаргйолий-те вайна?\nбI вI жI дI йI зI\nбIу вIов жIали дIa ЙIаьха зIар\nбIарг вIалла жIарг дIам йIайха зIок\nбIар вIайха жIов дГaьха йIовхал зIамига\nбIoarIa вIашка жIaка дIайха йIовхараш зIак\nбIийг вIай-са! ЖIайрах дIур йIоахал зIόгал\nбIаьха вIаьха жIармиг дIоагIа йIайхача зIы\nбIул вIашта жIaмагIа дIадехка йIоахалаш зIий\nБIаьха никъ лоацбу сакъердамeча къамаьло.\nЙиIий дега дIоагIа – кIанта эздел.\nМайрра, хийццá Iодеша!\nЦиска - ловзар, дахкá - балар.\nЙоIа - цу, воIа - фу.\nЗIамсага ший бéзам бийцаб, йоIό поартал йийцай, дас гаргало йийцай, нанас урдув дийцад.\nШийна лостае йоаца цIог, реманна лостае гIийрта IайгIар санна, вар из.\nхий шийлеи, яьхад.\nйоI хозеи, яьхад.\nЭггара мерзагIа дола хIама - гон кхийтта пIелг ба.\nЦόгал дув баъа эттад, ше котам йиаьяц, яхаш.\n"Хьа батах йоахка бедараш мичара йенай?".\nIаттό "ку-кук!" аргдац, цискό\n"Iав-Iав!" аргдац , сахаддалца Iа хьéхé а.\nНаьна кόча юх лаьца бер, майра хул.\nДа раьза воацаш араваьннар,\nДаьла раьза волаш чувоагIаргвац.\nЛакхера кхера - ер Дуне да.\nЛохера кхера - Iаьхарте я.\nIохьашдола ялат - вай синош да.\nШий мехках ца бала\nбаьгаб, йоах, Сармак.\nIана эздел - Мовхал.\nКхáчан эздел - чамал.\nКIанта эздел - камоаршали гIулакхи.\nЙоаккха боадо эккхаю\nСр, 11/03/2015 - 18:39\nфонетику вижу, грамматику не вижу\nВ станице Орджоникидзевская обнаружены самодельные бомбы\nСейчас на сайте 0 пользователей и 2581 гость.


Ибрагимов Канта – В.Пикульн цIарахчу премин лауреат\nХIокху беттан 13-чу дийнахь Москварчу «Россия» киноконцертан залехь дIадаьхьира Россин бевзаш болчу культурин гIуллакххошна В.Пикульн цIарах йолчу дуьненаюкъарчу премица совгIаташ даран мероприяти. СовгIаташ дIадаларан церемонехь дакъалоцуш вара Россин Федерацин Яздархойн союзан председатель Иванов Николай а, Россин Федерацин ТIеман-хIордан флотан а, «Вече» издательствон а векалш а, иштта Пикуль Валентинан йисина йолу зуда Пикуль Антонина а. В.С.Пикулан цIарах йолу дуьненаюкъара преми кхоьллина оцу яздархочун иэс дагахь латторан а, цуьнан говзарийн ламасташ лардеш а, кхиош а, тIедузуш а къахьоьгуш болчу литераторийн гIолацаран а Iалашонца. СовгIаташ даран комиссин белхан жамIаш а, сацам а бовзуьйту и яздархо винчу дийнахь – хIора шарахь (2005-чу шарахь дуьйна) мангалан (июль) беттан 13-чу дийнахь. ХIокху шарахь а билгалваьккхира В.Пикулан цIарахчу премин масех лауреат. Царна юкъахь вара Россин Федерацин литературин а, искусствон а декъехула йолчу пачхьалкхан премин лауреат, Нохчийн Республикин Яздархойн союзан председатель, Нохчийн Республикин халкъан яздархо, экономикин Iилманийн доктор, профессор Ибрагимов Канта. «Академик Петр Захаров» книга язъярна дина цунна и совгIат. К.Ибрагимовс дийцарехь, и книга арахеца цуьнан аьтто баьлла Нохчийн Республикин Куьйгалхочо Кадыров Рамзана шегара массо а агIор гIо-накъосталла а, терго а яр бахьанехь. Оцу кхиаман хьокъехь масех хаттар дира ас оцу премин лауреате Ибрагимов Канте.\n– Канта, В.Пикульн цIарах йолчу дуьненаюкъарчу премих а, яздархочух В.Пикульх а лаций доцца довзийтахьа…\n– Валентин Пикуль оьрсийн советски гIараваьлла яздархо ву, 1992-чу шарахь дIакхалхар хилла цуьнан. 62 шарахь бен ваьхна а вац иза. ХIокху шеран мангалан (июль) беттан 13-чу дийнахь вина 90 шо кхаьчна юбилей ю цуьнан. В.Пикулан цIарах йолу преми юкъаяьккхина иттех сов шо хан ю. Дуьххьара ахчанца яра и преми, хIинца, цхьацца финансийн бахьанашца, ахчанца йоцу преми йина цунах. Делахь а, суна и совгIат сайна далар боккха кхаъ а, сийлалла а хета. Пикуль, тхо кегий долчу хенахь, СССР-н заманахь, ешархоша уггаре чIогIа воьшучу яздархойх цхьаъ вара. Историн теманашна лерина, чIогIа дика, башха книгаш язйора цо – «Битва железных канцлеров», «Крейсера», кхиерш. Яздархочун говзалла карайирзина, дуккха а жигара къахьогуш вара иза. Шен дахарехь ерриге а ткъе итт книга язйина цо. Цуьнан цIарах йолу и преми дуьххьара кхоьллина 2005-чу шарахь.\n– И преми хьуна «Академик Петр Захаров» цIе а йолуш, фундаментальни болх язбарна елла ю-кх. Муха, хьан хьалхатеттира хьо оцу совгIатана?\n– Преми дIакхайкхинарг Россин Яздархойн союз а, ТIеман-хIордан флот а (Пикуль ша хIордахо хилла), «Вече» цIе йолу издательство а ю. Сайн «Академик Петр Захаров» книга араяьлча, Россин Яздархойн союзан рогIера пленум йолчу хенахь, ас цига яхьа а яьхьна, царна совгIатана еллера и книгаш. Цара и книга еша а ешна, лаккхара мах хадийра оцу белхан. Ма-дарра аьлча, вайн махкахь и тайпа книга хьалха араяьлла хилла а яц. Ас шийтта шарахь къахьегна оцу книги тIехь.\n– «Академик Петр Захаров» книги тIехь айхьа бинчу балхах лаций мелла а шуьйра хьахадехьа.\n– Захаров Петр, и нохчийн кIант, Дади-Юрт ягийна, хIаллакйича, цхьа бахьана а хIоьттина, кIелхьараваьлла висина ву. Юрт йохийна кхоалгIачу дийнахь оцу тIемахошна кара а вина, цара шайца дIавигна ву иза. Кхузахь, хIинца Яздархойн союз йолчу меттехь Ермолов Алексейн (кIентан Iуналла дан шена тIелаьцначу) цIа хилла, цигахь Iийна иза (Захаров) шина шарахь. Кхузахь хIинца цунна лерина хIоттийна хIоллам а бу, иза цига хIоттабайта гIерташ дикка къахьегна ас. Ткъа и Захаров Петр ша да-нана а, йиша-ваша а доцуш, мотт а ца хууш, шен цIе а ца хууш хилла оцу хенахь. Иштта кхузара дIавигина ву иза. Мухха делахь а, шен юрт а, мохк а, шен къам а а ца дицдеш чекхваьлла иза, жима волуш дуьйна къонах хилла ву иза. Иза цуьнан кехаташ дешча а, цо дехкина долчу суьрташка хьаьжча а, цуьнан дахар теллича а, цуьнан чIогIа деша лаам хилла хиларе хьаьжча а хуур ду. Хаъане а йоза-дешар хууш ца хилла иза, я деша аьтто а ца хилла цуьнан. Ас архивехь болх бечу хенахь, М.Лермонтовн а, иштта кхиболчу, цуьнан заманахьлерчу, цунах гонах хиллачу нехан кехаташ, йозанаш дешча а го иза иштта хиллий. Цара массара а нийса яздо, ткъа цуьнан (Захаровн) дуккха а гIалаташ карадо. Делахь а, даима массо а Iилманна (экономика, хими, политэкономика, и.кх.дI.а) тIаьхьакхиа гIерташ, деша лууш, чIогIа яхь йолуш хилла иза. Цунах лаьцна долчу кехаташ тIехь а ду иза яздина. Шен кхин рицкъ доций хууш, ша диннарг бен кхин шен хIумма а доций хууш хилла цунна. Кхуза (Нохчийчу) ван а гIиртина иза оцу хенахь. ТIаккха шен цIа ван некъ хир боций хиъча, Итале дIаваха а гIиртина иза. Винчу хенахь дуьйна чIогIа цомгаш а хилла иза, дукха цамгарш лехьийна цо. Делахь а, и ерриге халонаш ша мел лайнехь а, дагца а, сица а, ойланца а, цIийца а нохчи а волуш, доьналлица чекхваьлла иза.\n– ТIаккха цунах лаьцна документаш, хаамаш, Нохчийчоьнал арахьа, мичахь карийра хьуна?\nНохчийчохь Захаровх лаьцна цхьа а тайпа документаш дан а дац ала мегар ду. Цунах лаьцна болу хаамаш, документаш ас вовшахтоьхна Россерчу гIаланашкарчу (Москва, Санкт-Петербург, Пятигорск) а, Беларусерчу а, Латверчу, Литварчу а, Гуьржийчуьрчу а музейшкахь, архивашкахь, библиотекашкахь, фондашкахь лаха а лехна (оцу музейн, архивийн, библиотекийн, фондийн юьззина цIерш книги хьалхарчу агIонашкахь а ю).\nИ книга зорбане яккха сан аьтто белира Нохчийн Республикин Куьйгалхочо Кадыров Рамзана шегара мел оьшу гIо-накъосталла а, терго а яр бахьана долуш.\n– Шуна совгIаташ далар мичахь дIадаьхьира, муха дIадахара и даздар?\nА.Пушкинан хIолламна уллехь йолчу «Россия» олучу киноконцертан залехь дIаяьхьира и мероприяти. СовгIаташ дIалуш Россин Яздархойн союзан председатель Иванов Николай а, Россин Федерацин ТIеман-хIордан флотан а, «Вече» издательствон а векалш а бара. Иштта оцу даздарехь дакъалоцуш Пикуль Валентинан йисина йолу зуда Пикуль Антонина а яра. Оцу премин кхо лауреат вара тхо хIокху шарахь. Тхуна дипломашца, мидалшца совгIаташ дира. Уггаре хьалха Россин Федерацин культурин министрана Мединский Владимирна елира преми, шолгIа – суна, кхоалгIа совгIат дира яздархочунна Лощиц Юрийна. Зал йоьттина адам а дара, чIогIа сийлаллица а, дика а кечйина а яра и мероприяти. ТIаккха цигахь нохчийн академик Захаров Петр вийцар а суна доккха хIума хета, дозалла хета. Оцу чохь мел хиллачу адамашна массарна а хиира иза нохчи хиллий а, ши бIе шо хьалха нохчех говза суртдиллархо а, академик а, къонаха а ваьллий а. Иштта дан а ду иза.\n– Канта, Дела реза хуьлда хаттаршна жоьпаш даларна.\n– Дала аьтто бойла.\nИнтервью дIаяьхьнарг –


Терна (Лакха Марна) — Википеди\nТерна (Лакха Марна)\nТерна (фр. Ternat (Haute-Marne)) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Гранд-Эст регионехь. Коммунан департамент — Лакха Марна. Дозанашца йу Бюньер, Жие-сюр-Ожон, Марак, Ормансе, Сен-Лу-сюр-Ожон, Вобон. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Терна_(Лакха_Марна)&oldid=5190579»


Гайтукаева Банин кхоллараллах дош\n«Сан Нохчийчоь, мичхьа ду-те хьан лазамийн доза?»\nГайтукаева Бана Минуткерчу университетан студентийн юкъара1ойлехь нохчийн синкъерам вовшахтухуш яра, Джанаралиев 1имрана суна иза йовзийтича.\nДала гечдойла цу шина.\nДеавзачарна дезаш ши адам дара и шиъ.\n«Х1ара Бана ю – нохчийн йо1-поэт, къонах. Ешний ахь Банин стихаш? Зорбанехь ара ца евллехь а, цхьаболчийн зорбанехь арайийлинчийл шайгахь нохчалла долуш-м ю хьуна кхуьнан стихаш. Дала мукъалахь араевр ю, ма-дарра нохчашна Банин дог а довзуьйтуш», – элира 1имрана.\nИ синкъерам шен башхалла йолуш бара. Нохчийн хелхарш дарал, иллеш, эшарш лакхарал совнаха…стихаш йоьшура студенташа. Шайн стихаш. Банас а йийшира стихаш, уьш шен ю а ца олуш. Ладуг1учарна йо1а уьш язйина бохург дага а ца деара, стихийн мукъам, чулацам мехкарийнчух тера цахиларна. Т1аьхьо хаийтира цо уьш шен хилар.\nМасех шо д1адаьлча уьш зорбанехь ара а яьхна. Банас лазаме чов йина т1еийцира Нохч-Г1алг1айн республика шина декъе екъаялар, аьлча а цхьаболчу политикаша шайна иза екъар.\nТ1аьхьо Г1алг1айчохь ц1ий 1анийча репортаж ян а яхара Бана, хилларг а ма-дарра радиоладог1архошна довза а довзуьйтуш.\nИза политик яцара, дарж дезаш яцара, цуьнга кхийдаш, сатуьйсуш яцара.\nБакъду, шайн даржаш бахьнехь шина къоманна юккъехь доза деттачарна, зил хьоькхучарна реза-м яцара иза. Шен резацахилар дар-кха цо шеен передачашкахь, стихашкахь давлхош, дуьйцуш, гойтуш, кхайкхош а. Цкъа «Даймохк» газетан редакце еанчу цо, ша еана стихотворении стола т1е охьа а юьллуш, элира: «Х1ара стихотворении язйина ас… Вайн дахарх, вайх ю х1ара…Зорбане яккхийша х1ара…» «Б1аьргашна б1аьрзе хилла…» – дийшира ас.\nСтихотворени оьшуш а, дика а язйина яра. Долчух, бакъдолчух, Нохчийчуьрчу дахарх яра стихотворени. Иза дара оцу стихотворенин уггаре а коьрта «кхачамбацар». Харцо, къизалла а адамийн сингаттамашна, г1айг1анашна а т1ехь шовкъаца бохь бог1а йолаелла зама ю иза (1991-94-г1а шераш).\nИ стихотворени, и санна кхин а эзар стихотворени, зорбанехь араяккхарх хийцалур долуш (къинхетамечу, дикачу аг1ор) х1ума дацахь а, «Даймохк» газетан аг1он т1ехь араелира «Б1аьргашна б1аьрзе хилла…»\nЙоь1ан и стихотворени язъян къонахалла тоьъча, иза зорбанехь араяккха майралла тхан х1унда яц? Оцу хаттарна жоп дара Банин оха зорбатоьхна стихотворени.\nОцу стихотворенера бакъдерг къобалдийраш дукха бара, шайн дагахь дерг Банас аьлла дела. Цуьнан наггахь а стихотворени яц мерзачу мукъамаша дог а хьаьстина язйина. Дахаро дог дигийча, мерцича кхолладелла дешнаш ду цуьнан стихашкахь, цхьа шатайпана декар, чам болуш. Цундела цуьнан стихаш х1ораннан синна гергара хилла ца 1аш, х1ораммо а шеен лоруш ю. Ойланаш шайн йолу дела, пох1ма ца тоарна х1ораммо а шайн дегнашкахь къийларна.\nСица кхиъна, дагчохь къийлина, матто г1айг1анечу мукъаме ерзийна дахарх бакъ ойланаш хиларна ю-кх уьш Банин хилла ца 1аш, халкъах дог мел лозучийн а.\nГайтукаева Бана къонахчун амал, нохчолла шегахь йолу нохчийн йо1-поэтесса яра. Цуьнан стихашкахь х1ора а дош, даш санна деза, синхаамах дуьзна хилла ца 1аш, шен мукъамехь алсамо узам болуш дара.\nДайн орамех хьерчачу, дагца литтинчу б1аьрхишца дилинчу цуьнан стихийн мог1анаша шайца цхьаьна саддоь1уьйту, г1айг1анан, сингаттаман йийсар а веш. Къаьхьа, г1айг1ане, сингаттаме а ойланаш синна гергара хуьлийтий, хьайн йолуш сана т1еэцийта ницкъ бу цуьнан стихашкахь.\nХьайн мехкан, халкъан г1айг1а йоьшу ахь, и г1айг1а юкъара хиларх кхета а кхеташ, теша а тешаш. И г1айг1а Банига шен дайн ц1ийца кхаьчна ца 1аш, б1аьрсица, лерсица кхаьчна.\nЦунна шена гинчух, баккхийчара дуьйцуш хезначух дерг ду узамечу мукъамехь цо шен деган пхенаш т1е дуьйцинарг. Оцу пхенийн аз ду-кх поэтессин са парг1ат цадуьтург.\nДолийночохь диси-кх хьо,\nСан деган илли.\nСан деган мерз.\n1961-чу шеран февраль беттан 23-чу дийнахь дуьне девзинчу, нохчийн халкъ шен Даймахка ц1адирзича Валаргт1ехь бералла д1аяхначу Банин кхоллараллехь йоккха меттиг д1алоцу къоман г1айг1анах буьзначу кхолламо.\nШен йинчу дийнахь – февраль беттан 23-чу дийнахь боху цо:\nма г1айг1ане йоьжна хьо,\nСо-м кхета хьуна хьан г1айг1анех…\nНохчийчоь! Ас хьуна-м ца буьллу бехк,\nЦа г1ерта хьо тховса теян а со.\nЕлха хьо, мохь тоххий,\nСо хьалхара йоьлхур ю хьоьца.\nНохчийчоь! Кху буса бакъо яц,\nкхета со, сан ела,\nК1иллоша бен чаг1ар мер дац тховса.\nНохчийчоь! Ло оьгу… Дарц ц1ийза,\nКогаш а 1уьйра сийначу Сибреха\nХьан бераш д1ахьовсош,\nХьан кийрахь иккхинчу лазаран,\nМохь хезна, со тахана\nхьан къина йоьлху.\nБакъо яц сан тховса ела,\nДоттаг1ий, ма билла суна бехк.\nНохчийчоь! Мохь тоххий елха,\nСо хьалхара йоьлхур ю хьуна хьоьца.\nСо йинчу дийнахь…\nТега д1адолало 1алам.\nСо йинчу дийнахь\nДелха д1адолало тезетахь дахар.\nСо а йоьлху цуьнца\nСо йинчу дийнахь.\nМиэл бала барз боцуш\nбеллачу нехан къа\nСан синна т1е дуьжу.\nСо тойнехь шайца ца 1арна,\nСо йинчу дийно,\nДуьненчу а далаза\nХьийзинчу сан синан мохь\nСан лере кхоьхьу,\nЙина де сан дан а дац,\nСан са а д1адоьду.\nДуьненчу а далале лазийначу\nСан синан де хуьлу?\nСо йиначу дийнахь…\nТой дицдой, миска са\nД1адоьду Г1ум-Азе делха…\nЙина де-м сан дан а дац,\nАммма ду-дуьненчу далаза\nСа дийна де\nБанин дукха ю Даймахке, халкъе, доттаг1ашка болчу безамах стихаш.\nЦуьнан стихаш арайийлина газетийн, журналийн аг1онаш т1ехь, шакъаьстинчу гуларехь а. Цо а, РФ-н хьакъйолчу актрисо З.Бадаловас НР-н радиокомитетехь схьайиллинчу «Аз» студехь сих-сиха йоьшура (1992-94 шераш) тайп-тайпанчу тобанашка бекъабелчаьрга барте, масла1ате, машаре кхойкху стихаш, х1иттайора музыкально-литературни композицеш.\nНохчаша вовшийн ц1ий 1анорна кхоьруш, мохк т1еман ц1ергахь багарна кхоьруш доху орца дара и Аз:\nЕлхаран метта соьга,\nТахана ела боху,\nЕларан мета соьга,\nТахана елха боху,\nЛайн амалш йолчу нахах\nЭлий лара боху,\nДела воцу мунепикъаш\nСоьга къобалбе боху.\nБ1ешерийн мур бу боху\nИштта чолхе х1уттуш,\nКерла пачхьалкх кхуллу боху,\nМаьрша синош дойуш,\nК1ант шен дена дуьхьал х1оттар\nГ1иллакх ду боху,\nВашас ваша ц1ийла керчор,\nГ1азот хуьлу боху.\nЦуьнан орцане мохь-ц1ог1а, цуьнан елхар, цуьнан дехарш, иза ша а тидамза йитира, мел ч1ог1а цо бахарх:\nХ1ей, адамаш, хаьий шуна\nСо х1ун хилла йог1у?\nТ1ехлелха цхьа г1аларташ,\nВа нах, мича.\nСтенга кхача г1ерта шу?\nЦа го шуна сан лешдолчу\nкераюккъе и эцна со йог1у.\nШу т1ехлелха, бен ца хеташ,\nсуна б1аьрзе хилла,\nКху сан дагал деза Хилла-кх\nи шун г1уллакхаш?\nКхана-х дог1ур дай шу орцах,\nлахьти чу и дилла,\nИ бен доцчу хенахь\nсуна бан шайн хастамаш.\nЦунна гергара, хьомсара бара Нохчийчуьра х1ора а доьзал, кхерч.\nНохчочун кхерчо йохъеш, шен дашца бовха кхерч йохъеш, шен дашца бовха кхерч шел ца балийта г1ерташ, кешнийн керташкахь керла чарташ ца х1иттадайта г1ерташ кхойкхура цо к1ета, урам-новкъа, не1саг1е х1уьттуш, сингаттамах мохк ларбар шен до1анашкахь Деле доьхуш:\nЛозучу сан дагах деттало\nцхьа шийла узарш,\nСаде1ар лахдина лаьтта со.\nСел доккха х1ара дуьне\nсайн дагна т1ехьа д1алачкъош,\nАс Деле до1а до\nхьан синан маршонна т1ера.\nТкъа т1аккха, кор тухуш,\nх1ора а ц1ийнан,\nЧекхйолу: «Бутт лаьцна, самадовла,\nадамаш!» – бохуш.\nТкъа нах д1абийшина, шайн метан\nХьеший а хилла,\nСом лоьхуш г1елбелларш д1атийна,\nТкъа батто юха а орцане шийла мохь\n«Адамаш, шун къийнойн 1азап ду ас\nтховса токхуш дерг», – бохуш.\nИ дешнаш аьллачул т1аьхьа цхьана-шина баттахь а ца ехира Бана. Ц1еххьана кхетта цамгар бахьна а долуш, Делан 1ожалло д1аяьхьира иза вайна юкъара, шена дукхабезачу махках, халкъах х1ун хуьлу цахааран шийла хаттар шен сица, дагца а долуш, долийнначохь дахаран илли а дуьсуш: «сан дахар хиллий-ца лазамал к1езга…», – баьхна йолу.\nИза хьалххе йилхинера, хиндолчун, т1еман ирча юьхь шена хааелча.\nШина т1амо х1аллакбинчийн синоша, шен б1аьрхишца церан кешнийн батрзнаш т1ундеш, йоьлхуш, кхайкхира Бана. Иза хийла к1ентан нанна, йишина хьалхара йилхира, шен дагах схьакъаьстина х1ара дешнаш а дитина:\n...елха хьо мохь тоххий,\nсо хьалхара йоьлхур ю хьоьца…


СегӀизи-Бель-Етуаль — Википеди\nСегӀизи-Бель-Етуаль (фр. Cerisy-Belle-Étoile, фр. Cerisi-Belle-Étoile) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта НогӀманди регионехь. Коммунан департамент — ОгӀн.\nДозанашца йу Калиньи, Ла-Базок (ОгӀн), Ла-Ланд-ПатгӀи, Ландизак, Montsecret-Clairefougère[d], Сен-ПьегӀгӀ-д'АнтгӀемон (ОгӀн).\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=СегӀизи-Бель-Етуаль&oldid=7834473»


Фридрих Рейнхольд Крейцвальд.\nПроизведения Крейцвальда переводились на многие языки народов СССР. Сюжет одной из сказок Крейцвальда использовал латышский писатель Я. Райнис в пьесе «Золотой конь».


Ле-Водуе — Википеди\n48°21′25″ къ. ш. 2°31′08″ м. д.HGЯOL\nфр. Le Vaudoué\nЛе-Водуе (фр. Le Vaudoué) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Иль-де-ФгӀанс регионехь. Коммунан департамент — Сена а, МагӀна а.\nДозанашца йу Нуази-суьгӀ-Еколь, АшегӀ-ла-ФогӀе, Буасси-о-Кай, Ла-Шапель-ла-ГӀен, Туссон.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Ле-Водуе&oldid=7813427»


Кленови (Удмурти) — Википеди\n16 стаг (2010)\nКленовая картан тӀехь\nКленовая (оьрс. Кленовая) — Российн Федерацин Удмуртин Воткинскан кӀоштан юкъа йогӀу эвла.\nВоткинскан кӀоштан индексаш\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Кленови_(Удмурти)&oldid=4608960»\nВоткинскан кӀоштан нах беха меттигаш\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2020, 3 февраль, 22:49.


700 г муки, 100 г мелкого сахара, 80 г молока, 1 яйцо (небольшое), ванильный сахар на кончике ножа.\nЧасть 1 - Тесто фило (вытяжное). Изготовление в домашних условияхЧасть 2 - Учимся творить тесто от начала и до конца...Часть 16 - Тесто для хворостаЧасть 17 - Тесто для вафельЧасть 18 - Сахарное тестоЧасть 19 - Несложный рецепт теста для пирожков с любой начинкойЧасть 20 - Александрийское тесто (для куличей)


Хьинар дола саг -\nХьинар дола саг\nУкх йоазонца са вувца безам бола саг, вай республике дуккхача наха вовзаш ва. Мерешков Iалаудина Султан го йиш я телевидене передачашка, вайцига арадувлача газетий, журналий оагIонаш тIа. Хала а бIаьха а къахьегама никъ ба цо хьабенар. Аьлтий-Юртара юхьанцара школа яьккхачул техьагIа, цо дийшад Наьсарерча №2 йолча юкъерча школе. Эскарера цIавеча, къахьийгад «Назрановский» оалача совхоза мухь кхухьа машен лелаеш, трикотажни фабрика мастер-наладчик волаш, хIамаш тега машенаш тоаеш, радио корреспондент, телевидене болхло волаш. ЙIаьххача хана гимназе этнографи яха Iилма хьехаш хилар из.\nСултан сона вовза дукха ха я. Къаьстта а дика вайзар сона из «СелаIад» яхача берий журнале балха вахачул тIехьагIа. Тхо шиъ массехк шера цхьан кабинете къахьегаш хилар. Цхьан юкъа керттерча редактора заместитела декхараш кхоачашдеш а хинна, цул тIехьага воккхагIвола редактор хилар цох. Болх сиха а ма хулла гIалат доацаш а бе гIерташ, хьавера из ше цига яьккхача хана. Цул совгIа берашта сакъердаме хургдола, вай къаман дIадаха а таханара а вахар довзийташ дола йоазош дора цо. Журнала тIа кепа йийттай цун байташта, цо дIаязбаьча багахбувцама, увттаяьча кроссвордашта. «Даде, нане зама» яха корта а болаш, хьалха вай къаман вахар мишта хиннад дийцад цо берашта. Къаьстта а накъаваьннав из «ГIалгIай сийдола нах» яха йоазош деча даькъе. Цу тайпара нах леха а лехаш, цар вахара наькъаш тахка а тоахкаш, дукха денал дола нах бийцаб цо кхувш йолча тIехьеннна. Масала, тIехьара цо бийцарех бар Келамата Угуз, Буружнаькъан Сосаркъий Ама, Йовлой ГIайрбик-Хьажа, ТIангнаькъан БатIала ТIайп, Пхьилекъонгий Хьадиса Султан, Гойгнаькъан ГIалгIалга ГIоракх-Марза, Чопанаькъан Мухьмада Сергей, Салгхой Элжаркъий Билан, кхыбараш.\nIилма-тохкама институте а болх баьб Султана, цу хана цо кхелла а арадаьха а книжкаш да. 2007-ча шера цо арадаьккхар «ГIалгай этнографически лексика» цIи йола книжка. Цун чулоацам теркам тIаозаш а сакъердаме а ба, дуккха вахара доакъош довзийташ хиларах. Масала, Мерешковс цу тIа дувц гIалгIай Iадаташ, тIемца дувзаденна дешаш а герзаш а, пхьегIаш, тIабувха гIирс, гIишлонхоша шоай балха тIа леладу дешаш, хьехархочун, кхелахочун, юртбоахама болхлочун дешаш, кхачан а дегIа маьжений а цIераш. Хаьта а Султана керттера книжка да аьнна хет сона «ГIалгIай ловзараш» яхар. Ширача заман чухь денз вай хинна ловзараш дIаяздеш, кепа етташ, дуккхача наха, къаьстта берашта дIадовзийташ къахьийгад цо. Царна юкъе да тахан дицденна а дицлуш латта а ловзараш: кожолгаш тIа лелар, маркъилгах ловзар, лечкъаргах ловзар, гIолгех ловзар, таьлгах ловзар, кхера кхоссар, когсоалозаш хахкар, кхоссавалар, тIаршингах ловзар, кхыдараш. Из книжка шозза арадаьннад. ТIеххьара из арахийцар вай республикан культуран министерствос, хоза сурташ а дахкийта. Из, совгIата дала а мегаргдолаш, кийчдаь да.\nДикка лоархIаме а доккха а книжка да цо 2012-ча шера арадаьккхар а. «ГIалгIай багахбувцама цхьадола йоазонаш» аьнна цIи тиллай цох Мерешковс. Ши бIаь бархI оагIув йолча цунна юкъедахад фаьлгаш, анекдоташ, зоахалолаш, алараш, дагардергаш, ловцаш, хаттараш, беламе иллеш. Эггара тIехьа цо арадаьккхарех да «Судхойи прокурорийи дошлорг». ТIехьа тIайоагIача хана, кIеззига тоадаь, юха а арахийцача пайда баргба аьнна хет цох а.\nШе Россе журналистий цхьанкхетара доакъашхо хиларах тарра, бе-бе чулоацам бола йоазош ду цо «Сердало» газета лаьрхIа а. Уж дикача нахаца, вай къаман культураца, багахбувцамца дувзаденна хул. Цул совгIа, кулга говзал йолаш, моллагIа хIама ше хьадеш ва Султан. Тамаш еш хьийжав со цо дахчах хьаяьча хин хьайрага. Иштта накъавоал из барзкъаш тега машенаш ехача нахá. Каст-каста телефон тох цунга, тоае дIая мегаргйий машен аьле. Из болх цо цIагIа бу.\nБайтий книжкаш а да цо арадаьха. ЗIамига стихотворенеш дикагIа язъю поэта.Цудухьа царех лоацца шиъ еша лов тахан:\n«Син кхача ба оал,\nСатийна ю наб.\nСихало дуа са,\n«Илли дезац наьна деце,\nБезам безац цIена беце,\nДоттагIа везац эздий веце,\nРузкъа дезац хьаьнала деце,\nВахар дезац Даьхе еце».\nДика йоI, воI кхедаьд Султана. Марем яха цун йоI Наьсар-Кертерча Эсамарзнаькъанга маьре а йолаш, Магасерча реабилитационни Центре къахьегаш я. Эздел долаш, дика кхийнав воI Iаддал-Хьамид а. Да балха воалавеш, чувугаш; машенаца го йиш я из.\nСултан наха а чувенача хьаьшанна а чIоагIа тIера саг ва, ший хулачох гаргара нах лархIа, хьатIаоза гIерташ хул. Дукха ха йоацаш, ше волча делкъа хана лувш-оалаш вагIа а хIама даа а чубийхабар цо «СелаIад» журнала болхлой.\nУкх деношка 65 шу дуз, Мерешков вича денз. Вай къаманна а ший дезала а кхы дуккхаза из накъаваргва аьнна хет сона.\nСурта тIа: «СелаIад» журнала болхлой\nСултан волча хьоашалгIа.\n← «Россети Северный Кавказ» призывают родителей усилить контроль за поведением детей вблизи энергообъектов\nГIАЛГIАЙ РЕСПУБЛИКА ЗАKOH →