«Бакъдерг» (газет) — Википеди\nХӀокху терминан кхин а маьӀнаш ду, хьажа «Бакъдерг» (маьӀнаш).\n2013 шеран 27 сентябран газетан хьалхара аса\nРоссийн Федерацин Коммунистийн партин»\nАНО ««Бакъдерг» газетан редакцин» журналистийн кхоллам\n1912 шо шеран 22 апрелехь (5 май)\n1991 шеран 22 август—6 сентябрь\n1993 шеран 5—21 октябрехь\nРФКП (с 1993)\n125993, ГСП-3, Москох, «Бакъдолчун» ур., 24\n«Бакъдерг» — 1912 шарахь В.И. Ленина кхоьллина аьрру маьӀнийн советийн а, российн газет. 1991 шо кхаччалц — хӀора дийнан ССКП коьрта зорбанан массийн хаамийн гӀирс а, ССРС уггаре ладаме арахецар ав. ССКП йихкинчул тӀаьхьа — РФКП центран меже, кӀирнах кхузза арадолу.\nШен хенаца шолгӀа российн МХГӀ «Дуьненан гуонаха» журналал тӀаьхьа.\n1 Газет кхоллар\n2 Революцил хьалхара мур\n3 1917 шо. Немцоша ахча латторех\n4 Советийн зама\n5 Советел тӀаьхьара зама\n7 Коьрта редакторш\n7.1 ССРС йоьхначул тӀаьхьара коьрта редакторш\n8 ГӀарабевлла журналисташ\nГазет кхоллар[нисйе бӀаьра | нисйе]\nХьажа иштта: Бакъдерг (газет, Вена)\nДуьххьарлера «Бакъдерг» йукъадаьлла 1903 шарахь литературин-публицистийн журнал санна, иза арахоьцуш хилла Кожевников Валентин Алексеевича — некъийн-инженер а, исбаьхьаллайевзарг а волу. Журнало ша гойтура хӀора беттан исбаьхьаллин а, литературин а, йукъараллин дахаран а арахецар санна, иза дара аьрру агӀора хьажийна, дукхаха болу цуьнан авторийн марксистийн ойланаш йара, амма цунна чохь зорба тухура литературин проза а. Журналехь зорба тухура А. А. Богданов, А. В. Луначарский, И. А. Бунин, Ю. М. Стеклов. Цу тӀе, социал-демократин гуонашкахь лорура меньшевикийн агӀоне таьӀна. Цензурин бехкамаш бахьнехь дукхаха болу редакторш журнал дитира, 1906 шарахь иза факт хилла сецира ала мегар дара.\n1908 шеран октябрера 1912 шеран апрель кхаччалц, хьалха Львовехь, цул тӀаьхьа Венехь арахоьцура 3000—4000 тираж гӀарадаьлла Троцкийн редакцӀера социал-демократин газет «Бакъдерг», цуьнан дуьненайукъара дакъа лелош вара Иоффе (цунах олура «Венин „Бакъдерг“»). 1910 шарахь йоцучу ханна цунах хилира РСДРП ЦК меже (цуьнан редколлегин йукъавалийра ЦК декъахо Каменев Лев).\n1912 шарахь РСДБП(б) VI Йерригроссийн (Прагин) конференцис В. И. Ленина кховдорца белхалойн большевикийн массийн хӀора дийнан газет арахецаран сацам тӀеийцира. Иза арахеца ахча гулдира заводашкахула а, фабрикашкахула а белхалошна йукъахь. Ленскан тоьпаш тохаро сихбира газет арахецаран болх. Газетан хьалхара лоьмар «Бакъдерг» цӀе йолуш арайелира 1912 шеран шеран 22 апрелехь (5 май), Маркс Карл винчу дийнахь. Оцу хенахь «Бакъдерг» РСДРП (б)ЦК официалан меже йацара, ишттаниг лорура къайлаха газет «Социал-демократ», дозанал арахьа зорба тухуш долу, Россех къайлаха чудохьуш долу. Оццу цӀарца газет арадаларна реза ца хилар гайтийра венин «Бакъдерг» редакцин агӀорхьара, цунна йукъахь немцойн социалисташкара доьху гӀо а дара кхоалгӀа агӀонхьара суьдхо хилар доьхуш, цунах гӀуллакх ца хилира, тӀаккха «Бакъдерг» цӀе йисира ленинан газетан. «Бакъдерг» дагадеина дара легалан массийн арахецар санна. Большевикаш аьтту бира 1905 шеран паччахьан манифесто кхайкхийначу зорбанан маршонах.\nРеволюцил хьалхара мур[нисйе бӀаьра | нисйе]\nРеволюцил хьалхарчу «Бакъдерг» газетан тираж йара 40 - 60 эзар экземпляр. 1912—1914 шерашкахь «Бакъдерг» газетехь зорбатоьхна 285 ленинан болх.\nГазетан официалан арахецархо 1912 шеран декабрь кхаччалц вара Н. Г. Полетаев, цул тӀаьхьа А. Е. Бадаев. 1912—1914 шерашкахь литературин декъан коьртехь вара Горький Максим. Редакцин секретарь болх беш вара В. М. Молотов.\nГазет масийттаза дӀакъевлира (дуьххьара иза хилира 1913 шеран 3 (16) июль; 356 лоьмарех схьайаьккхира — 49, гӀуда тоьхна — 21), амма арадолура кхин цӀерашца: 1913 шарахь — «Белхалойн бакъдерг» (13 июль — 1 август): арахецна 17 лоьмар, царех схьайаьккхина — 12, гӀуда тоьхна — 2, «Къилбаседин бакъдерг» (1 август — 7 сентябрь): арахецна 31 лоьмар, царех схьайаьккхина — 20, гӀуда тоьхна — 3, «Къинхьегаман бакъдерг» (11 сентябрь — 9 октябрь): арахецна 52 лоьмар, царех схьайаьккхина — 21, гӀуда тоьхна — 2, «Бакъдолчунна тӀаьхьа» (1 октябрь — 5 декабрь), цул тӀаьхьа — «Пролетарин бакъдерг» (1913 шеран 7 декабрь — 1914 шеран 21 январь): арахецна 34 лоьмар, царех схьайаьккхина — 13, «Бакъонан некъ» (1914 шеран 22 январь — 21 май): арахецна 92 лоьмар, «Къинхьегаман бакъдерг» (23 май — 8 июль): арахецна 35 лоьмар. 1914 шеран 8 (21) июль, Дуьненан хьалхара тӀом болабалале, газет чаккхенца дихкира.\n1912 шеран 22 апрелехь (5 май) арайаьллачу «Бакъдерг» газетан хьалхарчу лоьмарехь балийна гуттаренна болчу белхалошна йукъахь бу:\nБ. Авилов, Н. Азаров, М. Бакланов, Н. Батурин, Демьян Бедный, В. Брусинин, Эдуард Бельский, Б. Веселовский, А. Виноградов, П. Виноградов, член Госдумы С. Воронин, Пачхьалкхан думин декъахо А. Войлошников, П. Войский, С. Гамышин, Л. Германов, И. Гладнев, М. Горький, Ю. Градов, С. Гусев-Оренбургский, Т. Гневич, Б. Г. Данский, А. Дикий, П. Дневницкий, Илья Дубов, Пачхьалкхан думин декъахо Н. Егоров, К. Еремеев, член Госдумы М. Захаров, Г. Зарим, Г. Зуев, Г. Зиновьев, В. Ильин, Иваши, Ф. Ильин, Б. Иванов, Ю. Каменев, Керженцев, И. Колосов, В. Косицын, П. Курмский, И. Ларский, Г. Лебедев, Роза Люксембург, М. Медведев, В. Невский, М. Ольминский, П. Орловский, Г. Плеханов, Пачхьалкхан думин декъахо Н. Полетаев, Е. Придворов, Пачхьалкхан думин декъахо А. Предкальн, Политикус, Пачхьалкхан думин декъахо И. Покровский, В. Пономарев, И. Попов (Брюссель), Ф. Раскольников, Н. Рожков, А. Рябин, П. Рябовский, Н. Рязанов, Ф. Ротштейн (Лондон), П. Салин (Швейцари), Ю. Стеклов (Париж), Пачхьалкхан думин декъахо Н. Сурков, Н. Топалов, П. Уральский, С. Фрид, В. Фрей, Г. Цыперович, И. Чернышев, Е. Чириков, Н. Чужак, Г. Шапир, В. Шкулев, Штукарь, член Госдумы В. Шурканов, Д. Явон.\n1917 шо. Немцоша ахча латторех[нисйе бӀаьра | нисйе]\nБакъдерг, 1917 шо шеран 16 (29) мартехь\nРеволюци йаккхале тиражан дакъа зорбатухура Норвегин Финнмаркан типографешкахь, тӀаккха Архангельске дехьайоккхура селедкаш чохь йолчу чарманаш чохь, ткъа цул тӀаьхьа даржадора Российн мехкашкахула.\nФевралан революцил тӀаьхьа 1917 шеран 5 (18) мартехь дуьйна «Бакъдерг» арадала доладелира РСДБП(б) ЦК а, Петроградан комитетан а меже санна. «Бакъдерг» газетан тираж кхочура 85-90 эз. экз. Цхьаболчу Ӏилманчашна хетарехь, оцу хенахь газетан жигара финансаш латтайора Германис Парвусан йукъараллица. Германин статс-секретарь (арахьара гӀуллакхийн министр) волчу Кюльмана 1917 шеран 3 декабрехь кайзере йаздинчу кехатехь билгалдоккхура: «Большевикашна вайгара маьӀ-маьӀӀера а, тайп-тайпана хӀосташца а гуттаренна фондаш кхача йолайелча бен уьш таро йолуш хилира шайн коьрта меже «Бакъдерг» когаш тӀехӀотто, энергица пропаганда йан, ладаме шорйан шайн партин йуьхьанцара готта базис». 3 июлехь статс-секретара Циммермана реза хиларца телеграф йахьийтира, «Ленинан машаре пропаганда тӀаьхь-тӀаьхьа чагӀлуш йу, ткъа цуьнан газет „Бакъдерг“ зорбатухуш ду 300 000 экземпляр».\nМадарра хӀокху темехь хьажа: Германис большевикашна финансаш латторех лаьцна.\n1917 шеран 18 июлехь, Петроградехь правительствон дуьхьала гӀевттинчул тӀаьхьа, газет дӀакъевлира, октябрь кхаччалц араделира тайп-тайпана цӀераш йолуш («„Бакъдолчун“ кехат», «Белхало а, салти а», «Пролетарий», «Белхало», «Белхалойн некъ»). Октябран революцил тӀаьхьа, 1917 шеран 27 октябрехь (9 ноябрехь) дуьйна, газет йуха а арадала доладелира «Бакъдерг» цӀе йолуш, РСДРП(б) ЦК меже санна.\n1917 шеран 5 (18) июлехь, Петроградехь правительствон дуьхьала гӀевттинчул тӀаьхьа, газет дӀакъевлира, октябрь кхаччалц араделира тайп-тайпана цӀераш йолуш («„Бакъдолчун“ кехат», «Белхало а, салти а», «Пролетарий», «Белхало», «Белхалойн некъ»). Октябран революцил тӀаьхьа, 1917 шеран [[шо|]] шеран 27 октябрехь (9 ноябрехь) дуьйна, газет йуха а арадала доладелира «Бакъдерг» цӀе йолуш, РСДРП(б) ЦК меже санна.\n…ТӀаьхьий-хьалхий дӀакъевлира «бакъдерг» газетан меттана йаьхкина («Белхало а, салти а», «Пролетарий», «Белхало») тхан партин зорбанан меженаш. Ши де хьалха Керенскийн правительствос сацам бира «Белхалойн Некъ» тӀепаза дайа». Амма хӀинца тӀепаза дайина Керенскийн Ӏедал, пролетарин-ахархойн революции йоккхайуьйш йу. Буржуазин-латтан дайн контрреволюции йухайолу низам доцуш. ХӀинца дуьйна оха къийсам дӀахьур бу «Бакъдолчун» ширачу байракхан кӀелахь»…\n— «Ширачу байракх кӀелахь» 1917 шеран 27 октябрера№170 (101) йолчу «Бакъдерг» газетера йаззам\nСоветийн зама[нисйе бӀаьра | нисйе]\n«Бакъдерг», 1940 шеран 18 ноябрь. В. Молотовн А. Гитлерца а, И. Риббентропца а Берлине веинчу хенахь даьккхина сурт\n«Бакъдерг» газетан редакцехь 1939 шеран 18 мартехь. Лаьтта: В. С. Молодцов, Ильичёв, хиина ву: Рыклин.\nДӀалаьцначу мехкара немцойн газет «Бакъдерг» иза копи йара советийн «Бакъдерг» газетан, и санна деш дара.\nМоскох ларйархо газетаца, 1941 шеран ноябрь, А. Гаранинан сурт\n1918 шарахь коммунистийн йоцу пресса дӀайаьккхинчул тӀаьхьа, мехкан коьрта газет хилира «Бакъдерг», оцу даржера дӀатеттира Советийн меже — «Хаамаш». Цуьнан хьалхара лоьмар арахецна де — 5 май «Зорбанан де» кхайкхийна.\n1934 шеран майхь йиллира «Бакъдерг» газетан типографи — йаккхийчех полиграфин газетан-журналан предприяти, йан йолийнера 1931 шарахь.\nМоскохан а, Ленинградан дешархошн газет цхьана дийнахь кхачийтархьама, 1931 шеран июнехь дуьйна Москохан а, Ленинградан а йукъахь авиааса болхбан йолайелира, цуо Ленинграде кхачайора центран газетийн матрицаш, уггаре хьалха «Бакъдерг» газетан. Ленинградан кеманаш лелара муьлххачу хенан-хӀоттамехула. Асанехь болх беш йара «поштан звено» — мехкан уггаре дика пилоташ. И аса дӀайиллича дуьйна политикин ладаме пошт дӀакхачош дакъалоцуш вара пилот Л. Г. Краузе. Ишттачу кепара газетан матрицаш кхачайора мехкан кхечу типографешца.\nТехнологеш кхиарца матрицаш типографе кхачо иэшар дӀа а даьлла, газет Москохара ССРС йаккхий гӀаланашка дӀадохьуьйтура фототелеграфаца.\nГазет правительствон идеологин некъаца нисса дара, масала — Молотовн — Риббентроппан пактаца барт бинчул тӀаьхьа, газето германин правительство йемала дар сацийна ца Ӏаш, цуьнан агӀонашна тӀера «фашизм» дош а дайра, оццу хенахь Ингалс, Франци, АЦШ кхайкхира «тӀом баккхарна коьрта бехкенаш». «Бакъдерг» газетан йаззамаш а, фельетонаш а правительствон сацамца йа суьдан кхелаца нислора. «Бакъдерг» газето хӀун зорба тоха, хӀун ма тоха, сацам бора политбюрохь. Дукхаха йолу идеологин кампанеш — стахановн болам, Зощенкон а, Ахматовин а йемалалла, «тайпа доцу космополитизмаца» къовсам, целинан эпопей — йолайелира «Бакъдерг» газето зорба тохарца.\nГазетин тираж тӀекхетара, ткъа 1975 шарахь кхечира 10,6 млн экземпляре. Дукхаха дерг иза кхеталора ССКП декъахошна партин арахецарш йаздан декхарехь хиларна. «Бакъдерг» газето зорба тоьхна йаззамаш, очеркаш, фельетонаш, йерриг партин кхолламашна, берриг махкана кхочушдан а, куьйгалладан а омарш (директиваш) ду ала мегар ду.\n«Бакъдерг» газетехь зорба тухура кадамаш, хьалхарчу агӀонан тӀера дешархошна хиира Ленин, Сталин, Брежнев, кхин берш баларх лаьцна. Иштта «Бакъдерг» газетан хьалхара агӀоно дийцира ССРС Сийлахь-Боккха Даймехкан тӀамтӀехь баьккхинчу Толамах лаьцна, Гагарин Юрий космосе вахарх, кхин а дуккха а ладаме хиламех лаьцна.\n1972 шеран 25 апрелехь газет арадолура шина арахецарца, уьш лерина дара ССРС тайп-тайпанчу регионашна, сахьтан асанаш а, гергарчу типографешкара дӀакхачоран хан а лоруш (масала, Москохара Калининан областе кхачадора хьалхара арахецар, ткъа Москоха а, Москохан областе кхочура шолгӀаниг). Хьалхара арахецар зорбане куьг йаздаран график — москохан хенан 18:00, шолгӀаниг — 23:00. Арахецаран тӀаьхьарчу агӀонехь билггала гайтарал сов, арахецаршна кечдаран дакъолгашца маркировкаш йора: хьалхара арахецаран коьртехь а, колонтитулашкахь ромбикца ⯁ , шолгӀачун гуонца ● арахецаран коьртехь а, колонтитулашкахь. Российн пачхьалкхан библиотекин газетийн декъехь Ӏалашдеш ду хӀора дийнан шинне а газетан вариант.\nКхин долу советийн газеташ кӀирнаха 6-зза бен ца довлахьа а, арадолура хӀора дийнахь.\nМоскохахь зорба туху хьалхара а, шолгӀа а арахецаран коьрта тираж, йора газетан доларчу типографехь лакхара зорба а лелош, амма деккъа Москоханна тиражан цхьа дакъа хан мел йолу зорба тоха долийра офсетан хьесапца, цуо хаъал тодира суьртийн дикалла.\n1962 шарахь дуьйна дӀахьуш йара «Бакъдерг» газетан кросс, 1968 шарахь дуьйна «Бакъдерг» газетан совгӀаташна йайн атлетикера къийсамаш. 1988 шарахь «Бакъдерг» газетан кросс дӀакъевлинчул тӀаьхьа бан болийра «Бакъдерг» газет совгӀаташна кад.\nСоветел тӀаьхьара зама[нисйе бӀаьра | нисйе]\n1991 шеран 19 августехь «Бакъдерг» газет ЧХьПК сацамца дӀа ца къевлинчу исс газетан йукъахь дара.\n22 августехь газет тӀаьххьара арадолу «ССКП ЦК меже» санна, коьртехь хӀоттийна бара Москохара хиламаш йемалбаран а, ССКП йукъараполитикин «Бакъдерг» газет хийцаран газетан редакцин кхайкхам. Оццу дийнахь газет арахецар сацийра Б. Н. Ельцинан омарца, ЧХьПКана гӀо лацарна.\n1991 шеран сентябрехь газет арахецар карладоккху «йукъараполитикин газет» санна, иза арахоьцу къинхьегаман коллективо коьрта редакторан Селезнёв Геннадийн куьйгаллица. Оццу хенахь редакцегара схьадоккху «Бакъдерг» газетан ураман, 24 адресера редакцин гӀишлон чуьра шен чоьнийн доккхаха долу дакъа. РСФСР Ӏедало кхоьллина арахецаршна мукъайоккху гӀишлон масех гӀат, масала, «Российн газетана» а, «Росси» газетана а. Газетан урхаллин меже йина, Н. И. Рыжков коьртехь волуш редакцица цхьаьна кхоьллира Йукъараллин кхеташо.\n1992 шарахь кхоьллира КъАЙ «Бакъдерг-Интернешнл», 1996 шо кхаччалц газетана ахча латтадо желтойн бизнесменаша ЯнникосгӀара. 1993 шеран 4 октярехь хилла хиламашал тӀаьхьа РФ Зорбмино йоцучу ханна йуха а сацийра газет арахецар. Оцу хенахь коьртачу редакторан харжамаш хилира (иза хилира Линник Виктор), тӀаккха 21 октябрехь «Бакъдерг» арахецар карладелира. Оцу хенахь советийн «Бакъдерг» газетан редакторийн цхьа дакъа дехьаделира «Правда. Ру» интермаша-ресурсе. Цара дийцарехь иза цара дира, Селезнёвс газетан редакцин аьттехьа «редакторийн лерина категори» бен ца йитар бахьнехь, тӀаккха газетах «хилира партин (РФКП) дуккха тиражан газет, цигахь ца хьахавора Зюганов а, Видьманов а бен» «Правда. Ру» ресурсо кхин дӀа а лору ша советийн газетан бакъо йолу когаметтаниг.\nЛенинан орден (1945)\nЛенинан орден (1962)\nОктябран Революцин орден (1972).\nДешин Меркури совгӀат\nКоьрта редакторш[нисйе бӀаьра | нисйе]\nЛ. Б. Каменев «Бакъдерг» газет доьшуш. 1920-гӀа шераш\n«Бакъдерг» газет 1950-гӀа шераш чекхдовлуш арахецар\nМ. Е. Егоров (1912 шарахь дуьйна)\nРедколлеги: К. С. Еремеев, М. И. Калинин, В. М. Молотов, М. С. Ольминский, И. В. Сталин, М. И. Ульянова, Л. Б. Каменев, М. К. Муранов, В. И. Ленин, Г. Я. Сокольников (1917 шеран март-декабрь)\nБухарин, Николай Иванович (1917 шеран декабрь—1929 шо)\nРедколлегин бюро: Г. И. Крумин, Н. Н. Попов, Е. М. Ярославский (1929—1930)\nССРС йоьхначул тӀаьхьара коьрта редакторш[нисйе бӀаьра | нисйе]\n1939 шеран «Ваша Стёпа» мультфильмера сурт\nСелезнёв, Геннадий Николаевич (1991 август — 1993 октябрь)\nЛинник, Виктор Алексеевич (1993 октябрь — 1994 февраль)\nНикифорова, Валентина Николаевна (2003—2005) — декхарш кхочушдийриг\nКомоцкий, Борис Олегович (2009 шарахь дуьйна)\nГӀарабевлла журналисташ[нисйе бӀаьра | нисйе]\nХьажа иштта: Категори:«Бакъдерг» газетан журналисташ\nФайл:Журналист Николай Кожанов.jpeg\nРоссийн къеначех штатан журналист Кожанов Николай (вина 1927 шарахь), «Бакъдерг» газетехь болх беш ву 1960 шарахь дуьйна.\nГазетан 100 шо кхачаран юбилейн лерина 2012 шеран 5 майра дезчу дийнан лоьмарехь, багарбина газетан исторехь лар йитина «Бакъдерг» газетан журналисташ а, авторш а. «Правда» газетан гӀарабевлла журналисташ гайтина кхин а Москохан журналистийн берто 100 шо кхачарца декъала барехь.\nКатегори ««Бакъдерг» газет» ца карийна.\n«Бакъдерг» газетан комбинат\n↑ 100 лет "Правде": газета, какой больше не будет (2012, 17 апрель).\n↑ 1 2 А. Л. Семенова. Журнал «Правда» (1904—1906) и популяризация позитивизма (ru) // Вестник НовГУ : научно-теоретический и прикладной журнал. — № 10 (2010 г.). — С. 258—264. — ISSN 2076-8052.\n↑ 1 2 А. Л. Семенова. Журнал В. А. Кожевникова «Правда» (1904—1906): искусство и политика (ru) // Вестник НовГУ : научно-теоретический и прикладной журнал. — № 72 (2013 г.). — С. 48—50.. — ISSN 2076-8052.\n↑ [http://grachev62.narod.ru/stalin/t5/t5_14.htm Сталин И. В. К десятилетию «Правды» (Воспоминания\n↑ 1 2 3 4 5 6 Артем Кречетников 100 лет «Правде»: газета, какой больше не будет. BBC (4 мая 2012).\n↑ Н. Г. Полетаев на сайте Краеведы Черноморья(ТӀе цакхочу хьажорг — истори). Архивйина хьалхара хьостан чуьра 2013 шеран 19 декабрехь. Теллина 2013 шеран 5 октябрехь.\n↑ Фельштинский Ю. Брестский мир Архивйина 2008-05-03 — Wayback Machine\n↑ [http://lib.perm.ru/HISTORY/FELSHTINSKY/f17.txt(ТӀе цакхочу хьажорг) Ещё раз о немецких деньгах\n↑ Отпечатанный в Новосибирске экземпляр «Правды» от 14.07.1963, № 195 (16416), с. 8.\n↑ Шпаковская С. В. Опыт и уроки советской печати («Бакъдерг» о блокаде Ленинграда) // Актуальные направления научных исследований XXI ВЕКА: ТЕОРИЯ И ПРАКТИКА : материалы VI Междунар. науч.-практ. конф. (Чебоксары, 27 сент. 2015 г.) / редкол.: О. Н. Широков [и др.]. — Чебоксары: ЦНС «Интерактив плюс», 2015. — № 4 (6). — С. 39—40. — ISSN 2412-0510\n↑ «Бакъдерг» № 116 (19624) от 25.04.1972, с. 6.\n↑ Шумейко В. Ф. Министр на три месяца // Пельмени по протоколу. — М.: «Совершенно секретно», 2001. — 192 с. — («Коллекция „Совершенно секретно“»). — 3000 экз. — ISBN 5-89048-085-5. Архивированная копия(ТӀе цакхочу хьажорг — истори).\n↑ Кеп:Британника онлайн\n↑ Споры за право называть газету «Правдой» вынесены в суд. Первый канал (Россия) (23-10-2003). Теллина 2017 шеран 29 ноябрехь.\n↑ «Правды» — нет. Есть — «Бакъдерг. Ру» Ответ Вадима Горшенина по поводу публикации колонки Маккейна\n↑ Кто стоял у истоков газеты «Бакъдерг»\n↑ Кто редактировал «Правду» // Бакъдерг № 50. — 5 мая 2000 года.\n↑ СЖМ: 5 мая 1912 года вышел первый номер газеты «Правда».(ТӀе цакхочу хьажорг)\n↑ Всеволод Овчинников к столетию газеты «Бакъдерг» — Бакъдерг. Ру.\n«Бакъдерг» (газет) Викилармехь\n«Бакъдерг» газетан коьрта редакторш\nССКП йихкинчул тӀаьхьа хилла коьрта редакторш\nВ. Н. Никифорова (2003—2005, д. кх.)\nБ. О. Комоцкий (2009 шарахь дуьйна)\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=«Бакъдерг»_(газет)&oldid=7967085»\n1912 шарахь зорбанехь гучудаьлларш\nГазеташ оьрсийн маттахь\nССРС центран газеташ\nВикипеди:Кепаш нийса лелош йоцу агӀонаш:Билгалдахарш\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2022, 23 апрель, 22:01.


Сен-Пьерр-дю-Босгерар — Википеди\n49°15′41″ къ. ш. 0°53′25″ м. д.HGЯOL\nСен-Пьерр-дю-Босгерар (фр. Saint-Pierre-du-Bosguérard) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Норманди регионехь. Коммунан департамент — Эр. Дозанашца йу . ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Сен-Пьерр-дю-Босгерар&oldid=5186454»


ГКЧП - нохчийн дахар къахьдина путч\nОьрсийчоь -- Оьрсийчоьнан Федерацин президент Ельцин Борис къамел деш ву КIайн ЦIийнан хьалха, 19Марс1991\n22 шо кхачна Советан пачхьалкхехь ГКЧП олу путч хилла. Iедалан лаккхарчу даржахоша махкахь чолхе хьал кхайкхийра цу дийнахь, ГIирмерчу Форос олучу меттехь садоIуш волу президент Горбачев Михаилан зIенах дIа а хадийна.\nКхаа дийнахь хиллачу путчо йохийра Советан пачхьалкх, цу махкахь дехачу къаьмнийн дахар а хуьйцуш. Къаьсттина вочу агIор кхоллам нисбелира тIаьхьо шина тIамах чекхбовла дезначу нохчийн.\n1991-чу шарахь Марсхьокху-беттан 19-чу дийнахь Iуьйранна телевизир латийначу нахана гуш яра саццаза гойтуш йолу «ГIургIезийн Iам» цIе йолу Рахманиновн мукъам тIехь хIоттийна йолу балет. Иза билгало яра махкахь цхьаъ хилла хиларан. И мукъам хIоттабора Советан пачхьалкхехь эфирехь я Коммунистийн партин Инарлан секретар, я цуьнга гIоьртташ волу политбюрон декъашхо кхелхича.\nАмма ма доллу дерг хIора стагах хьакхалуш а, церан дахарна вуно онда Iаткъам бийра болуш а хиллера. Iуьйранна 6 сахьт даьлча массо а телевизионан каналашкахула а, радиочухула а сингаттамечу озаца махкахь Iедал хийцадалар дIакхайкхийра леррина дикторо.\nДиктор: «СССР-ан вице-президентан указ. Горбачев Михаиле, цуьнан могашалла во хилар бахьана долуш шен СССР президентан декахрш кхочуш ца далон дела, СССР-н Конституцин 127 - 7 статьяна тIе а тувжаш, 1991-чу шеран 19-чу Августехь дуьйна, СССР-а президентан декхарш кхочаш дан волавелла со. СССР-ан вице президент Янаев. 18-гIа Август 1991 шо".\nСССР -- КIайн ЦIийнан хьалха гуллуш бу бахархой, Москох 21Марс1991\nМарсхьокху-беттан 19-чу дийнахь ГIирмехь садоIуш волу Горбачев Михаилах тутмакх вира ГЧПН декъашхоша. ДIайолайелира кхаа дийнахь яхйелла йолу ГКЧП олуш путч.\nГКЧП-н декъашхой Советан пачхьалкхан чоьхьарчу министр Пуго Борис а (аьр-аьттоагIорхьа), вице-президент Янаев Геннадий а, пачхьалкх ларйон кхеташонан гIаьнтден хьалхара когаметта Бакланов Олег а зорбан конференци луш бу Москох, 19Марс1991\nЦуьнан куьйгаллехь вара 8 стаг. Вай хьалхо хьахийна волу Советан пачхьалкхан вице-президент Янаев Геннадий а, тIеман министр Язов Дмитрий а, КГБ-н гIантда Крючков Владимир а, премьер-министр Павлов Валентин а, Чоьхьарчу гIуллакхийн министр Пуго Борис а, Юртабахаман белхахойн кхеташонан куьйгалхо Стародубцев Василий а, Пачхьалкхан индустрин объектийн а, Iедалан заводийн а ассоциацин куьйгалхо Тизяков Александар а, пачхьалкх ларйон кхеташонан гIаьнтден хьалхара когаметта Бакланов Олег а.\nХууш ма хиллара, цу деношкахь коьрта турпалхо а хилла дIахIоьттира вайн махкахо цу хенахь Оьсрийчоьнан Федерацин (РСФСР) Лаккхарчу Кхеташонан гIантден декхарш кхочуш деш волу Хасбулатов Руслан.\nОьрсийчоь -- Хасбулатов Руслан Маршо Радион Москох студехь, 2008\nЦо меттах ваьккхина ГКЧП-н декъашхошна дуьхьал велира Ельцин Борис. Хасбулутов Русланна хетарехь, истори кхечу агIор гIура йолу хIуманаш дуккха а дара цу деношкахь. Дукха хан ялале путчхой эшна хилар шена гуш дара бохуш дуьйцу Хасбудатов Руслана.\nХасабулатов Руслан: «30 шо ду со Москох вехаш волу. Суна дуккха а нах бевзаш бара цигахь. Цундела дерриг а къайлах дерг хаара суна. Соьца юристийн факультетехь деш болу сан накъостий тIеман контрталламан сервисехь а, КГБ-хь а балхахь бара. Уьш сан накъостий бара.\nЦара хаийтара суна шайн хьакамаш дийр дерг. Цундела уьш боьхна буй хууш вара со. Тхуна тIаьхьахIоьттина дуккха адамаш, халкъ дара. ТIаккха кхийтира со. Кхера гIуллакх дIадели, хIара де дIадаьлчхьна шолгIачу дийнахь чекхдер ду аьлла кхийтира со. Чекх а делира иза».\nФоросера Москох кхачийна Горбачев Михаил, 22Марс1991\nТкъа муха тIеийцира Москох Iедал карчо гIортар Къилбаседа Кавказерчу республикийн куьйгалхоша. Масала, Завгаев Докку цу дийнахь Москох вара. Амма цIа веача а билггал цхьа агоI ца лоцуш висира иза. Даголоьцу Хасбулатов Руслана.\nХасабулатов Руслан: «Оьрсийчоьнан Федерацин 4 куьйгалхо ГКЧП-на тIаьхьахIоьттинера. Завагаеввий, Къилбаседа ХIирийчура Галазоввий, ГIезалойчура Шаймиеввий, Якутера Николаеввий. Царна чIогIа оьгIаз вахана вара Ельцин.\nАса элира цхьа чIогIа таIзар дича дика хир дац, вай юкъараллехь цхьа маслаIат деш хIума дан деза. Цундела цаьрга ла а доьгIна, цхьа къеда таIзар де вай аьлла. Ахьа аьлларг дийр ду ша аьлла, реза хилира иза.\nВуьйсуг хIилла долуш ма бара. Галазов а схьавеара, велха а воьлхуш. Шаймиев а схьавеа, велха а воьлхуш. ДIо Николаев а веара, шегара гIалат даьллера, ша нийса ца леллийра аьлла. ТIаккха оха битира уьш.\nНохчийчоь -- Оьрсийчоьнан эскарш Соьлж-ГIаларчу Ханкала кеманпортехь, 15Лахь1991\nТкъа Завгаев мичахь ву?! Ельцина а телефонна етта, шен гIоьнчашка схьакараве иза бохуш. Аса а телефон етта. Соьлж-ГIала телефон етта... Цу тIе, ала а аьллера аса хIумма а дийр дац, жимма дов а дина, вуьтур ву, дIавоккхур вац аьлла. ТIе ца веа-кх хIуъа а дича а».\nНохчийчохь а, кхечу республикашкахь санна адам араделира ГКЧП оьшаш хилар гинчул тIаьхьа. И нах кхин чу ца бирзира меттигера Iедал хийццалц\nХасбулатов Русланна хетарехь, нагахь путчан декъашхой жимма тIах аьллча хиллехь, уьш тола а мегар. Амма тIаьхьарчу хенахь Оьрсийчоьнан куьйгалхоша гайтина йолу кIизалла гайта цу хенахь Iедалехь хилла нах кийча бацара. Уьш кхеча заманан нах бара бохаш дуьйца цо.\nХасабулатов Руслан: «Цара тIом бинехьара тхо хIаллак дан хала дацара царна. Амма цIий Iано ца лиира царна. Нахана хууш дац иза. Мангал бут чекх бала гергабахча (1993-чу шарахь) Дудаев а дог даьлла вара. Суна а, депутаташна а иза дуьхьал валаран бахьана дара цунна Полторанина а, Бурбулиса а, Шахрайс а кхечара а къайлах гIортор еш хилар.\nНохчийчоь-- Нохчийчоьнан президент Дудаев ЖовхIар къамел деш ву нохчийн парламентан декъашхошна хьалха, Соьлж-ГIала, 13Лахь1991\nМангал-беттан 20-чу дийнахь доккха кехат даийтинера соьга цо, Дудаевс. Шега оцу Кремлера наха бохург дош доций хии шена, ахьа делегаци яийтахьара, оха аша аьлларг а дийр дара, федерацин барт беш дакъа а лоцур дара аьлла. Кхин цхьа а дов ша оьшуш а вацара аьлла, кехат даийтинера цо.\nСо чIогIа хазахетта вара. Барт хили тхан аьлла. Сан когаметта вара Яров Юрий. Аса цуьнга элира Дудаевга телефон тохий барт бе, Гезгмашин-баттахь Сочехь кхетта а цхьаьнакхетар ду вай, и хаттар луьсур ду вай аьлла.\nСуна хетарехь и конфликт йицелла а хира-кх вайна, дерриг а нийсачу агIор дIагIур дара. Нагахь санна цо (Ельцина) герзаш ца диттинерахьара КIайн ЦIанна цхьа а тIом хир бацара. Республика кхуьуш а хир яра. Дала геч дойла царна массерна а (чIогIа дукха вай хIаллак хили) и нах бехаш а хир бара-кх».\nОьрсийчоь -- ГКЧП-н декъашхой латтийна набахта.\nМарсхьокху-беттан 21-чу дийнахь ГКЧП-н декъашхой дIалецира, ша шена тоьхна велла волу чохьарчу гIуллакхийн минситар Пуго Борис воцург. Кхин а жимма хан яьлча Iедалша амнисти йира царна. Амма ГКЧП-но йохийра Советан пачхьалкх.\nХIинца болчу Къилбаседа Кавказерчу республикийн куьйгалхойх аьлча, Москох путч иккхича царах вевзаш волу политик цхьа Абдулатипов Рамазан бен цхьа а вацара. Ткъа иза тIе ца тайра путч айинчу нахана.\nКхин цхьа хIума а ду. Левада-центро тIаьххьара бинчу талламашца, ГКЧП хиллачул тIаьхьа пачхьалкх нийсачу агIор яхана аьлла хеташ бу 26 процент Оьрсийчура бахархой. 46 процент бахархошна Оьрсийчоьно харц некъ юьхьарлаьцна аьлла хета.\nХIара программа кечйеш пайда эцна Маршо Радион эфирехь хиллачу материалех.\nОьрсийчоьнан парламент хIаллак ца йинехь, хир бацара Нохчийчохь тIом\nМича лакхенашка кхача гIерта Кадыров?..\nБелялов Рамзан чохь сецаво\nКавказхочун васт а, оьрсийн кинематограф а\nДевкар-Эвларчу доьзало орца доху\nНохчийчоьнан куьйгалхо бахархоша харжарна дуьхьал вац ша боху Кадыров Рамзана\nДзержинскийн хIоллам Iалаш бан харжаш еш ду Iедалш


Сассе-сюр-Мез — Википеди\n49°24′50″ къ. ш. 5°11′20″ м. д.HGЯOL\nСассе-сюр-Мез (фр. Sassey-sur-Meuse) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Гранд-Эст регионехь. Коммунан департамент — Мез. Дозанашца йу Дулькон, Дэн-сюр-Маас, Мии-сюр-Брадон, Мон-деван-Сассе, Музе (Мез). ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Сассе-сюр-Мез&oldid=5183526»


ТгӀемантин — Википеди\n▲3088 стаг (2019 шеран 1 январь)\nТгӀемантин (фр. Trémentines) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Пеи-де-ла-ЛуагӀ регионехь. Коммунан департамент — Мен а, ЛуагӀа а.\nДозанашца йу Ла-Шапель-ГӀусслен, Шоле, Жалле, Ле-Ме-суьгӀ-ЕвгӀ, Нуьае, Сен-ЖогӀж-де-ГагӀд, Ла-ТугӀландгӀи, Везен (Мен а, ЛуагӀа а), Шемие-ан-Анжу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=ТгӀемантин&oldid=7845874»


ПагӀе-ле-Моньель — Википеди\n46°27′04″ къ. ш. 4°07′10″ м. д.HGЯOL\n▲9214 стаг (2019 шеран 1 январь)\nПагӀе-ле-Моньель (фр. Paray-le-Monial) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта БугӀгунди — ФгӀанш-Конте регионехь. Коммунан департамент — Сона а, ЛуагӀа а.\nДозанашца йу Отфон, Ношиз, Пуассон, Сен-Леже-ле-ПагӀе, Сент-Иан, ВитгӀи-ан-ШагӀолле, ВолевгӀ.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=ПагӀе-ле-Моньель&oldid=7829359»


Сен-Жермье (Де-Севр) — Википеди\nСен-Жермье (фр. Saint-Germier (Deux-Sèvres)) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Керла Аквитани регионехь. Коммунан департамент — Де-Севр. Дозанашца йу Фомперрон, Менигут, Пампру, Судан (Де-Севр), Руилье (Вьенна), Санксе. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Сен-Жермье_(Де-Севр)&oldid=5184674»


Спинк (гуо, Къилба Дакота) — Википеди\n44°56′ къ. ш. 98°21′ м. д.HGЯOL\nСпинк (гуо, Къилба Дакота)\nинг. Spink County\nРедфилд (Къилба Дакота)\n▼6524 стаг (2015)\nБраун (гуо, Къилба Дакота), Дей (гуо, Къилба Дакота), Кларк (гуо, Къилба Дакота), Бидл (гуо, Къилба Дакота), Хэнд (гуо, Къилба Дакота), Фолк (гуо, Къилба Дакота)\n3911 квадратан километр\nХӀокху терминан кхин а маьӀнаш ду, хьажа Спинк.\nСпинк (инг. Spink County) — АЦШ Къилба Дакота штатера гуо. Центр – гӀала Редфилд.\n6415 стаг ↘6410 стаг ↗6505 стаг ↗6652 стаг ↘6610 стаг ↘6524 стаг\nГуон майда 3910,2 км².\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Спинк_(гуо,_Къилба_Дакота)&oldid=5077965»


Сарразак (Ло) — Википеди\nСарразак (фр. Sarrazac) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Окситани регионехь. Коммунан департамент — Ло. Дозанашца йу Казияк (Ло), Линьейрак, Тюренн (Коррез), Каваньяк, Крессансак, Кюзанс (Ло), Le Vignon-en-Quercy[d]. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Сарразак_(Ло)&oldid=5183455»


Роскомосан куьйгалхочо мемашца жоп делла Штатийн дуьне толлу аппарат Марс тIе йоьссича\nОьрсийчоьнан Роскосмосан куьйгалхочо Рогозин Дмитрийс твиттерехь ши сурт арахецна Американ "Персеверанс" аппарат толамца Марс тIе йоьссича.\nЦхьанна тIехь Рогозинан сурт ду Марс толлу машен гойтуш даьржинчу суьрта тIе латийна, йоза хIоттийна: "Марса тIехь америкахошна дуьххьара гинарг", аьлла.\nШолгIачу твит тIехь сурт хIоттийна, карахь лозунг йолу Марс тIера бахархой гойтуш, ингалсан маттахь ду тIера йозанаш: "Янкаш, шайн цIа гIо", "Марс – Марс тIерачу бахархошна".\nТIаьхьо дIадаьхна и суьрташ. ХIинццалц хьаькаман твиттер яра цо куьйгалдечу Роскосмосан официалера твиттер. Ткъа оццу хьукматан куьйгалхочун Рогозинан гIовса Савельев Сергейс пачхьалкхан корпорацин официалерчу телеграм-каналехула декъалйира Америкера космосан НАСА агенталла толамца дуьне толлу аппарат Iалашоне кхачорца.\n"Персеверанс" Марса тIе йоьссина Чиллан-беттан 19-чохь. Дахаран ларш лахар а, оцу планета тIера латта юхакхачор а ю аппаратан Iалашо.\nЦул совнаха, аппарато зуьйр ю Марс тIе адам кхачош йолу технологи, дуьххьара цигахь стигала дрон хоьцур ю Марс толлуш.\nВуно хала мисси ю Марс таллар, ша "Персеверанс" а ю хIинццалц кхоьллина хиллачу дуьне толлучу аппараташлахь уггаре чолхениг. Аьтто балахь, аьхка цунах дIакхетар ю китайхоша Марса тIе хьажийна йолу "Тяньвэнь-1" аппарат.\nДуьххьара а, тIаьххьара а Оьрсийчоь гIоьртира Марса тIе кхача 1996-чу шарахь. ХIетахь дуьне толлу "Марс-96" станци ца яккхаелира новкъа, Лаьттанна гергахь, Байконур космодромера стигала хецна 5 сахьт даьлча, иккхира иза. Советан пачхьалкхо йоссийра Марса тIе шен аппарат 1971-чу шарахь.


Исламан Нур - Свет Ислама - 59-гIа дакъа\nШен къинхьегамца, болх а бина хене вала хIума яккхарна тIехьехар. Оцунна тIе а тевжина ехарах юхавалар а, лушьерг схьаэца (цагIертар) а\n«Ламаз дина даьлча - лаьтта тIехула дIаса а гIой, АллахIан къинхетам лаха…» («ал-ЖумуIа», 10).\n539. Абу IабдуллахI Зубайр бин ал-Iаввама (АллахI реза хуьлда цунна) дийцина, АллахIан элчано (АллахIера къинхетам а, маршо а хуьлда цунна) элира аьлла: «Боккъалаъ, шух муьлххачунна а, шен чуханаш схьа а эцна, тIаккха лаьмнашка а вахана, шен букъана тIехь дечиган цIов а беана, и дIабохкар, и бахьанехь АллахIа иза (хьаштах, къоьллах) ларвен долу, - нахе йоьхучул а иза гIолехь хир ма ду цунна, цунна (цхьаъ) яла (а, иштта хIуммаъ) ца яла (а тарлуш болучу)» (Бухари: 1471).\n540. Абу ХIурайрас (АллахI реза хуьлда цунна) дийцина, АллахIан элчано (АллахIера къинхетам а, маршо а хуьлда цунна) элира аьлла: «Боккъалаъ, шух муьлххачунна а (цхьаъ) яла (а, иштта хIуммаъ) ца яла (а тарлуш волучу) цхьаьнга йоьхучул а - шен букъана тIехь баьккхина дечиган цIов бар гIолехь хир ма ду!» (Бухари: 1470, Муслим: 1042).\n541. Абу ХIурайрас (АллахI реза хуьлда цунна) дийцина, АллахIан элчано (АллахIера къинхетам а, маршо а хуьлда цунна) элира аьлла: «Дауд (пайхамар) (АллахIера маршо хуьлда цунна) шен куьйга къахьегна яьккхинарг бен юуш вацара» (Бухари: 2379).\n542. Абу ХIурайрас (АллахI реза хуьлда цунна) дийцина, АллахIан элчано (АллахIера къинхетам а, маршо а хуьлда цунна) элира аьлла: «Закари (АллахIера маршо хуьлда цунна) дечиган пхьар вара» (Муслим: 2379).\n543. Ал-Микъдам бин МаIдийакриба (АллахI реза хуьлда цунна) дийцина, пайхамара (АллахIера къинхетам а, маршо а хуьлда цунна) элира аьлла: «Цхьаммо а цкъа а шен куьйга къахьегна яьккхиначул дикаха хIума ма ца йиъна. Боккъалаъ, Дауд а (АллахIера къинхетам а, маршо а хуьлда цунна) хилла шен куьйга къахьегна яьккхинарг юуш» (Бухари: 2072).\n «Шен мохь лелочу дийнатана тIехь» боху маьIна хила а тарлуш ду цуьнан.\n Цуьнан маьIна: Дауд пайхамара (АллахIера маршо хуьлда цунна) шена харж йора - шен куьйгашца деш хилла долу гIагIанаш доьхкина даьккхиначух, ша Израилан паччахь хиллашехь а.


ГӀуьгль — Википеди\n▼2214 стаг (2019 шеран 1 январь)\nГӀуьгль (фр. Rugles) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта НогӀманди регионехь. Коммунан департамент — ЭгӀ.\nДозанашца йу Амбене, Буа-АгӀно, ШегӀонвилье, Сент-Антонен-де-СоммегӀ, Сен-МагӀтен-д'Екуьбле.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=ГӀуьгль&oldid=7827973»


Рушник №10 (большой)\nРушники Рушник №10 (большой)\nширина 35см. длина 150см\nРазмер: ширина 35см. длина 150см


Монтобан-сюр-л'Увез — Википеди\nМонтобан-сюр-л'Увез (фр. Montauban-sur-l'Ouvèze) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Овернь — Рона — Альпаш регионехь. Коммунан департамент — Дром. Дозанашца йу Шовак-Ло-Монто, Изон-ла-Брюисс, Лаборель, Мевуйон, Монгюе, Рйом, Русье, Вер-сюр-Меуж. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Монтобан-сюр-л%27Увез&oldid=5174467»


Муниципалитетан майда — 194 квадратан километр. ХӀордан сизал локхалла 643 метр. Дозанашца йу Альгодоналес, Алькала-дель-Валье, Эль-Гастор, Корипе, Морон-де-ла-Фронтера, Пруна, Альгамитас, Каньете-ла-Реаль, Сетениль-де-лас-Бодегас, Торре-Алакиме , Ронда муниципалитеташ.\nТӀаьххьара хийцам бина 2021, 23 февраль 04:17


Менье (СагӀта) — Википеди\nМенье (фр. Maigné) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Пеи-де-ла-ЛуагӀ регионехь. Коммунан департамент — СагӀта.\nДозанашца йу КгӀанн-ан-Шампань, Валлон-суьгӀ-Же, ШемигӀе-ле-Годен, ФегӀсе-суьгӀ-СагӀт, ПигӀмий.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Менье_(СагӀта)&oldid=7820654»


Политика19 мая 2020 23:27\nПорошенко и Байден. Записи разговоров.\nУкраинский кризисИнтересноеДжо Байден: досье KP.RU


КлегӀе-суьгӀ-БгӀенон — Википеди\nКлегӀе-суьгӀ-БгӀенон (фр. Clérey-sur-Brenon, фр. Clérey) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ГгӀанд-Эст регионехь. Коммунан департамент — МоьгӀт а, Мозель а.\nДозанашца йу ОтгӀе, СентгӀе, ЖегӀбекугӀ-е-Аплемон, УдгӀевиль, Омельмон.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=КлегӀе-суьгӀ-БгӀенон&oldid=7835719»


Сел дукха ха яц вай мехка ноябрь бетта Сийлахь-йоккхача революцен цIай дездеш хинна. Цунна когаметта кхыдола деза денош дIаэттадале а, исторен чухь даим яха йисай из яьккхарий цIераш, цар турпала гIулакхаш. Укх шера 100 шу дизад Россе уж доккха хувцамаш хинна. Дукха беце а, революционерий мугIарашка лаьттаб вай къаман викалаш а. Царех хиннав Ахриев СаIида ГIапур. 1890 шера ваь хинна из, 30 шера мара ваьхавац. Историкаша ма аллара, «революцен цIер тIа ваьгав из». Россе болхлошта юкъе волаш, шерра революционни болх вайцига боаржабаь хиннарех ва Албогачиев ТIоха Ювсап. Ше леладу гIулакхаш, боккхача большевикашца С. Кировца, С. Орджоникидзеца айхха бувзам лоаттабеш, леладеш хиннад цо. 1908 шера денз цар парте волаш хьа а венав. ХIаьта а укх лоаццача йоазонца са дагалаца безам ба кхывола, лакхе хьоахабаьрий новкъост волаш, чакхваьнна саг. Из ва Нальгиев Дотмарзий Мандре.\n«Турпала вахарцара ийс ди» яхача ший повеста тIа йоазонхочо Зязиков Бахьаудина керттера турпал ваь дIаоттаваьв Сурхо тIара революционер Нальгиев Мандре. Повесть дIайолалуш, цунна дага дац кастта ший герз бедолла, Iаьдал хувца боахкарашта тIехьаотта везаргва аьнна. Из, миска воаллаш, хьаьнала саг ва. Бакъда латтача халача замано, меца борз хинна тIатеIача къело, паччахьа харцахьарча политико, къе нах теIабаро цун уйлаш эргайоах. ХIанз нийсхо йоацача хIаманца барт бе тигац дего, цо духьале ю. Эггара хьалха цу тайпара цо яь духьале яр базар тIа Элжаркъа-моллан юхь йоагаеш даь къамаьл. Духхьал ший цхьанне га дацар Мандречо цига даьккхар, ше санна болча берригача мискача наьха га дар.\nШий повеста из моттиг юкъейоалаярца йоазонхочо хьахьокх Мандречун а цунца цхьана дерригача къаман а сакхетам дегIабоагIаш латтилга. Цу сакхетамо сомабоах нах шоай бокъо, шоашта товргдола Iаьдал даккха аьле. Вешта аьлча, революцен хьалха йоагIа талгIе яр ала мегаргда цох. Цу хана дег чу йийшача уйлашта кхы хийра ца воалаш, ерригача повестах чакхвоал Нальгиев.\nДенгара денга чIоагIагIа хьовш латтача къовсамо юкъеоз из. Каста Туле вода. Сенна вода? Цигарча революце уйла йолча эрсий болхлошца хьоашал тессе, кердача болама моастагIашта тоха герз да вода. Набахта воаллаш ха йоаккх. Фу бахьан долаш? Юха а революцен гIулакх бахьане. Кхыча дешашца аьлча, хIанз цун вахара кертера гIулакх хинна дIаэттадар сийрдача кхоаненга, ираз долча вахарга бода никъ боаккхилга. Албогачиевца, Орджоникидзеца вIаший уллув нийслу Мандре. Вала везе, вала кийча ва из, мискай бокъо йоаккхаш. Цудухьа ший вахар вIалла дагадохац, ка аьга юхавалац казакий ГIизлаьрски полк?, Буро тIа хьайнача контрреволюценна, Долакха-Юрт? тIабенача А. Деникина бIуна духьала тIом беш. ХIанз хьалха мо шийх, ший дезалах, ший цIенах хинна Iацар цун уйлаш. Ерригача юртах, берригача мехках, къамах яр уж. Цох хов вайна, Мандречох визза революционер хиннилга.\nЗязиковс, ший кертерча турпала сурт кхоллаш, цун оамалаш белгалъяьхай майрал, денал, къонахчал, турпалал яхача дешашца. Къаьстта а из дика гу моастагIа цун дега боча а хьамсара а йолча Сурхо тIа кхаьчача. Деникинций къизала, маькарлонна, зовзала, наьха саготонах, бдалах ца Iабача цар наькъа духьала теха сунт хиле дIаотт лоамаро. Ийс дийнахьа пIелг миссел болча кIайчарна духьале а еш, ший юрт лораю цо; болхлоша, ахархоша цIийца, хьоцарца яьккхача революце гIортор хиле дIаотт. Из кот а воал, хIана аьлча цунна ховра ше фу къувс, шийлача Iоажала уллув сендухьа лел. ДукхагIболча, шийх тара болча, наха дезаш дола гIулакх дар цо леладаьр. Цудухьа валарах а дош хетацар цунна. Мандре дийна вус, амма нана Гагиева Мии йоацаш вус из цу деношка. Коа цо из дIаеллача моттиге хIанз болаш ба йоккхача сага боарз. Мандречо а цун новкъосташа а вохаву моастагIа, эккхаву шоай мехкара. Нальгиев вала йиш йолаш вацар, цунга а из санна болча къахьегамхошка а хьежаш кхы а доккха, дукха гIулакхаш дар.\nДуххьал цхьан сага сурт-сибат хинна Iац Зязиков Бахьаудина цун сибате кхеллар. Цу халача заман чухь хинна дерригача вай къаман денале гIулакхаш да цу цхьан сага юхьага гIолла цо хьахьекхараш. Кхыча беса аьлча, Мандре а цунна уллув кхувш воагIаш хинна цун воI БорагIан а шоаш баьхача заман дикагIбола викалаш ба. Цудухьа цар суртех цу ханарча гIалгIай къаман сурт да ала мегаргда.\nЮвцаш йола повесть юкъейихьай школе ийслагIча классе Iомадеча хрестоматена. Дешархоша из йоазув дешаш хилча, уж экскурсе кхувлаш нийслу. Из тIом цу тIа бувцача тайпара духьалъотт, тахан а Мандречун коа нийсвеннача сага. Юрта къулбехьарча оагIорахьа да дувцаш дола ков. Тиша цIа дагIа меттаза теш мо. Шерш къаьнарча Iажий гIа. Доккха Iи деш да БорагIана дIадегIа бIар. Цу гаьнашта кIалха ба Миэ боарз. Мандре вай Сибре дигачул тIехьагIа веннав. Бакъда цигара цIавена БорагIан йIаьххача хана ваьхав дас тIемца лорадаьча коа а юрта а.\nСурта тIа: Нальгиев Мандре ваьхача коа цун воIа БорагIана дIадегIача бIара кIалха экскурсе баьхкача дешархоша даьккха сурт


"Динехьа а, пайхамарехьа а тIом" бу аьлла Нохчийчоьнан муфтийс Украине гIортар\nЧиллан-бутт 28, 2022\nНохчийчоьнан муфтий Межиев Салахь\nБусулбанаш декъал бийр болуш бу Украинера тIом, цигахь кхелхинарш "шеко йоцуш шахIидаш бу", дIахьедина Нохчийчоьнан муфтийс Межиев Салахьа.\nЛуларчу махка гIортаран пайден тоьшаллаш далош, Межиевс бусту нохчийн эскархой, "Эфиопин армин могIарехь керстано урхалла дечу мостагIашна дуьхьал тIемаш бинчу Мухьаммад пайхамаран асхьабашца".\n"Тахана цигахь тIемаш беш болу бусулбанаш – КъорIанехьа а, пайхамарехьа а бу, шайна и боьхалла коча ца яийта, иштта, шаьш а Мухьаммад пайхамаран асхьабийн некъа тIехь хиларна", - дIахьедина мехкан муфтийс.\nУкраине гIоьртинчу бусулбачийн "декхарх" кхетийна Межиевс, Оьрсийчохь динан маршо хиларца а, иштта "Лута пайхамаран къоман къа" (гомосексуале хилар.-Редакцин билгалдаккхар.) дихкина хиларца а. Ткъа чугIортаран маьIна, цуьнан дешнашца, "низамашкахь чIагIйина и институташ ларъяр а, Iалашъяр а" ду.\nТIеман жихIад – исламан терминологехь Делан некъа тIехь дин къовсуш тIом бар ду. КъорIанца а догIуш, кхерамна бухехь нисвеллачу хIора бусулбачо дин лардарехь къа хьега деза, цунна ца кхоош шен рицкъ а, ницкъ а. Кхерам белахь джихIадо динан мостагIашна дуьхьал тIаме гIатта декхаре во.\nДахначу кIиранах Нохчийчоьнан муфтийс Межиев Салахьа дIахьедира, махкарчу КъурIан Iамочу школашкахь таллам бийр бу шаьш, дезачу йозанех кхетор экстремистийн кхетамехь туьдуш дуй хьовсуш. Шайн болх кхин дIа а бархьама Iарбойн меттан хьехархой декхаре хир бу, бусулбачийн Динан урхаллан цхьа могIа барамашца богIуш хила, дIахьедира Межиевс пачхьалкхан "Грозный" телеканалан репортажехь.\nОьрсийчоь Iаьржачу тептаре яьккхина Американ Цхьаьнатоьхначу Штаташа, делах тешачий бакъонаш йохорна. Цуьнца доьзна дуьненаюкъарчу динан маршонан Комиссино кхайкхамбина Вашингтоне жоьпалла тIехь долчу нахана, царлахь хьахийна ву Дудаев Ахьмад а, Краснодаран кIоштан кхелахо Холошин Алесандр а, дуьхьал санкцеш яха аьлла.\nНохчийчуьрчу муфтиято бехкейира Пачхьалкхан департамент "террорхойн организацешна гIо латторна". Царна хетарехь, "и санкцеш дуьхьалъяьхна исламна а, доллу нохчийн къомана а".\nЧиллан-беттан 24-чохь Оьрсийчоьнан президенто Путин Владимира дIакхайкхийра, Донбассехь тIеман леррина операци йолорах, "регионан бахархой геноцидах кIелхьарбохуш". Цо кхайкхамбира украинхойн эскархошка герз охьадилла аьлла. Цуьнца цхьана лелхийтарш девлира Киевехь а, Харьковехь а, Одессехь а, Краматорскехь а, Бердянскехь а, кхечу гIаланашкахь а. И сурт гинчара иштта хаамбо, Оьрсийчоьнна муьтIахь болчу Донбассерчу сепаратисташкахьара даккхий герзаш деттарх а, йоллу Украинан дозанаштIера тIеман гIишлошна тIелетта хиларх а.


ОтгӀив (Йонна) — Википеди\nОтгӀив (фр. Hauterive) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта БугӀгунди — ФгӀанш-Конте регионехь. Коммунан департамент — Йонна.\nДозанашца йу ОгӀмуа (Йонна), Бомон (Йонна), ЕгӀи (Йонна), Мон-Сен-Суьльпис, Сеньеле (Йонна).\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=ОтгӀив_(Йонна)&oldid=7829015»


"Эхо Москвы" Радио а Хьаьшна Хьесап ду...\nОьрсийчоь -- премьер-министр Путин Владимир а, "Эхо Москвы" радион коьрта редактор Венедиктов Aлексей а, Moскох, 12Деч2012\nЕрриг а Оьрсийчоьно ладугIуш йолчу «Эхо Москвы» радион куьйгалхочо Венедиктов Алексейс хаам бина шинарий дийнахь, радион директорийн кхеташо дΙасахецна цуьнан акционерех алсам долахо йолчу Газпром-Медиано, аьлла. Оцу хаамо саготте бина Оьрсийчуьра бахархой. Уьш кхоьру, силайолчу пачхьалкхехь цхьаъ бен йисина а йоцу бакъдерг дуьйцу хьоста а дΙакъовларна.\nМуьлххачу а хаамийн хьостан хатΙ, хуьлда иза газета я радио, хьолахошка хьаьжжина, царна ма-гарра дуьне гуш, церан бΙаьргашца довзуьйтуш хилахь а, дукхахйолу шен акцеш, 66 процент, пачхьалкхан карахь йолу «Эхо Москвы» радио дешан маршонан тΙаьххьара гΙайре а хилла юьсуш яра кху массийтта шарахь.\nИза феномен а яра пачхьалкхан таханлера дай бевзачу Оьрсийчоьнан а, цул арахьарчу а тидамхошна. Ткъа хΙинца дерриг а шен метта дΙахΙуттуш долчух тера ду. Директорийн кхеташо Путин Владимиран а, цуьнан гонан а бага хьажжина йолчу Газпром-Медиано дΙасахецар, формалехь тидича, низамах духуш хΙума дац. Шен «Эхо Москвы» белхахойн долахь радион акцех кхоалгΙа дакъа бен а дацарна.\nШа а, шен хьалхара гΙовс Варфоломеев Владимир а дΙавоьду директорийн гонера, иза дезде ду шена, ша кхин стаг магийна шен меттиге, хΙинца цо дΙакхоьхьур-кха хΙара бале дукъ, яздина Венедиктов Алексейс хиллачун комментари еш интернетехь.\nХΙун бахьана ду «Эхо» кегаре яккхар? Хьанна ца тайна цуьнан паргΙато, мила ву радионо дуьйцу бакъдерг дΙалакъо хьаьгна? И хеттарш хеза тахана Москохахь а, юьстахара а.\nУггаре хьалха карош долу жоп дузу наха юха а, даима иштаниг нисделча дузуш ма-хиллара, Путин Владимиран цΙарца.\nБутт хьалха официалехь доцчу хьелашкахь Путина ша волчу чайне кхайкхинера Москохарчу хаамийн гΙирсийн коьрта редакторш. Царалахь вара «Эхо Москвы» радиора Венедиктов Алексей а. Дууш-молуш Ιеш, доцца, амма товш йоцчу кепехь, къамел иккхинера цунний, премьер-министрний юкъахь. Венедиктовн радиона шен резавацар довзийтира Путина.\nШа ала Ιаьмна ма-варра, маьттазчу дешнашца дара пачхьалкхан бакъволчу дас аьлларг. Иза цо ма-аллара гочдан, бехк ма буьллийла вайнаха, тхо хΙитта а ца хΙуьтту. Хьо оьгΙаз-м ца вахана ша бохучунна, хаьттира Путина Венедиктовга. Ца вахана, бохура вукхо. Ша а ца воьдий хьуна оьгΙаз, хьан радионо де-буьйса а доцуш шена тΙе нехаш хьоькхуш, бохучу маьΙнехь, хΙара эвхьазло яра Путинера дерриг дуьненна а рогΙехь дΙахезнарг.\nПутин: « Со...со-х ца воьдий шуна оьгΙаз, аш дийнахь а, буса а сайна тΙе боьхаллаш етташехь, ткъа хьо оьгΙазвахана, ас ши дош бен аьлла а дац, хьо хΙинцале оьгΙазвахана».\nИ ду я дац Газпром-Медиан дайша, «Эхо Москвы» радион директорийн кхеташо а хийцина, оцу радион политикан хьажар кхечу кепе даккха гΙертар, къестош бу хΙинца нах интернетехь а, чохь-арахь а.\nИштаниг иккхича даима а Путинна хьалхара жоп луш хуьлучу цуьнан пресс-секретара Песков Дмитрийс дацаре дина шен хьаькаман Венедиктовца хилла къамел ду хΙинца хиллачун бухехь боху къамелаш. И хаттар шега, радион дега Газпром-Медиане, дала догΙу, аьлла Песковс.\nКъайле а йоцуш, хуьлура и радио Путинан белхан кепаш, хатΙ, цо дуьйцурш даима а критика кΙел хьош а, оза ца луш, емал деш, массо а агΙор луьстуш а. Гарехь, хΙинца хиллачо, йозуш йоцуш санна яьхна НТВ-телевизион иттех шо хьалха Ιедалан кога кΙел ма-нисъярра, дΙатарйийр ю Ιедална герга «Эхо Москвы» радио а.\nНТВ-нера оццу Газпромо маршо дΙайоккхуш, Москохахь журналисташна тΙетевжина лаьттина нах, майданахь а Ιийна, дΙасабахара. Ιедало араяьккхинчу ницкъаллин тобано телевизион журналистех мукъаяьккхира. Иштта юьйжира Оьрсийчохь йозуш йоцу тΙаьххьара телевизион.\nЮжуш ю хΙинца бозуш боцчу хаамийн тΙаьххьара охΙла а хилла лаьттина «Эхо Москвы» радио а. Дуккхаъчара шайн резадацар, майданашка а бевлла, шаьш дΙахазор ду, боху интернетехула. Амма кΙезиг теша, леринарг охьадуьллур ду пачхьалкхан гΙортораша бохучух а.\nЭхо Москвы Хьаьшна Хьесап ду


12 Декабрь 2019, 04:29:06\nАвтор Тема: -» Service FAQ! по любым незначительным вопросам, сюда! (Прочитано 56258 раз)


Няня для олигарха. Автор Славная Мира- Страница 1. Читать онлайн на knigger.com\nНяня для олигарха Славная Мира\nГлавная/ Славная Мира/ Няня для олигарха / Страница 1\nНяня для олигарха - Страница 1


Политикан тутмакх лору протесташ бахьанехь лаьцна волу ГIалгIайчуьра экс-министр\nБакъоларъяран "Мемориал" центро (Оьрсийчоьнан Iедало арахьарчу агентийн тептара яьккхина "Мемориал", амма "Мемориал" реза ца хилла и статус тIеэца – Редакцин билгалдаккхар) политикан тутмакх лору ГIалгIайчоьнан вахархо, цигахь чоьхьарчу гIуллакхийн министран даржехь Iийна, Iедалан ницкъашна дуьхьалоярна, "экстремистийн юкъаралла" кхолларна бехкевен Погорв Ахьмад.\n"Тхан кхетамехь, гIалгIайн оппозицин кхиболу лидерш а санна, иза таIзарна кIел вигар дозу цуьнга Iедална критика яр дитийта гIертарца, иза маршонах ваьккхина цо цхьа а дуьхьалоярца а доцуш, маьрша гуламаш хIитто а, ассоциацеш вовшахтоха а йолчу шен бакъонах пайдаэцарна", – боху бакъоларъяран центро.\nГIалгIайчоьнан чоьхьарчу гIуллакхийн министраллин коьртехь лаьттина Погоров 2002-2003 шерашкахь. 2018-чу шарахь Нохчийчоьнца долу доза хийцарца доьзна лилхинчу протесташкахь меттигерчу оппозицин коьрте хIоьттира иза. ГIалгIайн къоман цхьааллин кхеташонан куьйгалхойн могIарахь вара иза, дIахьора корруцина дуьхьал талламаш.\nМагасера Зазадоккху-беттан гуламаш бирзича лаца кхайкхийра Погоров, цIийнах хьуьйсура цунна. Шен цIахь Несарахь лецира иза кхушара, Чиллан-баттахь, кхачийра Нальчикерчу изоляторе.


Ла-Бом-Корниян — Википеди\nЛа-Бом-Корниян (фр. La Baume-Cornillane) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Овернь — Рона — Альпаш регионехь. Коммунан департамент — Дром. Дозанашца йу Комбовен, Жигор-е-Лозрон, Монмейран, Монвандр, Урш. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Ла-Бом-Корниян&oldid=6857628»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2021, 20 октябрь, 08:45.


Avar Submitted Names - Behind the Name\nAvar Submitted Names\nAbdula ГӀабдула m Avar, Kumyk, Ingush, Macedonian\nAbdulatip ГӀабдулатӀип m Filipino, Maguindanao, Dagestani, Avar, Kumyk, Indonesian (Rare)\nAbdusalam ГІабдусалам m Arabic, Dargin, Lezgin, Avar\nAbidat ГӀабидат f Avar, Kumyk, Dargin, Lezgin, Lak\nAhmadkhan Ахӏмадхан m Avar, Dargin, Ingush (Rare)\nAliaskhab ГІалиасхІаб m Avar (Russified)\nAlibek ГӀалибек m Kazakh, Uzbek, Avar, Kumyk, Dargin, Kabardian, Karachay-Balkar, Ossetian\nAmirkhan Амирхан m Chechen, Ingush, Avar, Kabardian, Kazakh, Tatar\nGabib ХӀабиб m Avar, Dargin, Lezgin\nGadzhimagomed ХӀажи-МухӀаммад m Dagestani, Avar, Lezgin\nGadzhimurad ХӀажимурад m Avar, Dargin\nGadzhimurat ХӀажимурад m Avar, Dagestani\nGamzat-bek ХӀамзат Бек m Avar\nGaydarbek ХӀайдарбег m Dagestani (Rare), Avar (Rare)\nHamzat ХӀамзат m Avar\nImanshapi ИманшапигӀ m Avar\nIsrail Исраил m Dagestani, Avar\nKuramagomed КъурамухӀамад m Avar, Dagestani\nFrom Arabic قُرَيْش (qurayš) denoting an ancient Arabian Bedouin tribe (the Islamic Prophet Muhammad was a member of the tribe) combined with Magomed.\nLabazan Лабазан m Avar\nMagomedrasul m Avar (Russified)\nRussified form of Muhamadrasul.\nMakhach m Avar (Russified)\nMeans "our hajj", derived from Persian ما (ma) meaning "we, our" combined with Arabic حج (hajj) meaning "hajj, pilgrimage". This was the nickame of Dagestani revolutionary Magomed-Ali Dakhadaev (1882-1918), the namesake of the city of Makhachkala.\nMaksud Максуд m Bengali, Avar\nBengali and Avar form of Maqsud.\nManarsha Манарша f Dagestani, Avar\nMeans "violet" in Avar.\nMavlet Мавлет m Avar\nMesedo Меседо f Avar\nVariant of Mesedu.\nMesedu Меседу f Avar\nDerived from Avar месед (mesed) meaning "gold".\nMuhamadali МухӀамадгӀали m Avar\nCombination of Muhamad and Ali 1.\nMuhamadrasul МухӀамадрасул m Avar\nCombination of Muhamad and Rasul.\nMuhamadshapi МухӀамадшапигӀ m Avar\nCombination of Muhamad and Shapi.\nMuhu МухӀу m Avar (Rare)\nDiminutive of Muhamad.\nNazhmudin Нажмудин m Avar\nRabiyat РабигӀат f Dagestani, Avar, Lezgin, Lak\nSagid СагӀид m Avar\nSagidat СагӀидат f Dagestani, Avar\nSaid СагӀид m Arabic, Indonesian, Malay, Uzbek, Tajik, Chechen, Avar, Lezgin, Ingush\nShapi Шапи m Avar\nDerived from Arabic شافي (shafi) meaning "healing, curing".\nZhovhar Жовгьар m Avar\nAvar variant of Dzhokhar.\nZiyavudin m Dagestani, Avar\nProbably the Avar form of Ziya al-Din.\nZubeidat Зубайда f Avar, Nigerian


Ингалсан спиритуалистийн литературин классика Майерс Фредерика яздина, «чӀогӀа даьржина дин гайтар шовкъ ю».Субъектийн динан сингаттамах шовкъ ю массарна а ян йиш йолуш а, психологехь уггар бакъерг а. Шовкъах лаьцна муьлххачу динехь а хьехадо. «Акхачу нехан шаманера Будде кхаччалц, бусулба динехь а, керста динехь а — гуш ду шовкъах тера психологин тоьшаллаш, мел яккхий ялахь а оцу адамийн психологин, интеллектан, оьздангаллин башхаллаш». Динан хьежамца Делаца шовкъехь къамел даран хоттам бало, цу чохь «са деле дирзина», амма, хьежам бац тӀеххьара тӀегӀа. Дукхах болу баккхий хьежамхоша къастийна а буьйцу, Деле вирзина дуӀанал лакхара а лору, билгал шовкъен хоттаман тоба. Башхалла йоцучу хьежамехь адамо терго ца йо арахьара дуьненан, амма абстракции а ца йо юьззана. Шовкъехь адам арахьара дуьненах ца кхета. ХӀокху дуьненан цхьан а ницкъаш ца кхочу цуьнга, уггар чӀогӀамернаш а.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Шовкъ&oldid=6646066»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2021, 27 сентябрь, 11:26.


ФгӀане-ГӀеньи — Википеди\nФгӀане-ГӀеньи (фр. Frasnay-Reugny) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта БугӀгунди — ФгӀанш-Конте регионехь. Коммунан департамент — НьевгӀ.\nДозанашца йу ГӀуи (НьевгӀ), Анлези, Бии-Шеванн, Сизли, ФегӀтгӀев, ТентуьгӀи.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=ФгӀане-ГӀеньи&oldid=7842920»


Доклад Ахмеда Мальсагова приуроченный к открытию Первой Ассамблеи чеченцев Европы - Chechenews\nГлавная » Все Новости » Главная новость » Доклад Ахмеда Мальсагова приуроченный к открытию Первой Ассамблеи чеченцев Европы\nДоклад Ахмеда Мальсагова приуроченный к открытию Первой Ассамблеи чеченцев Европы\nАССАЛАМУ 1АЛАЙКУМ НОХЧИ!\nХ1ар гулам х1отинчарнаъ, кху гулме баьхканчарнаъ АЛЛАХ1 рез хил. АЛЛАХ1А вай НОХЧИ къомана пайдехь хуьлитила х1ар гуллам.\nБехк цабиллар дех, лахахь цхьадерг г1азкхи маттахь яздина.\nВай къомах боцу историкаша яздо.\nВай нохчийн къомо Россин Имперегара, Иван Грозный т1ера, Путин т1е кхачалц, массо Российн Императорш вай НОХЧИЙН къам х1аллак деш 460 шо ду. Кхида1 цар яздо, 460 шарахь Российс 104-за Нохчийчу т1ом беъна. Петр -1 НОХЧАША Аухер НОХЧИ юрт Эндери арахь вохавале хьалха 62-за т1амца чубаьхкина. Петр-1, вохийначул т1аьхьа 42-за т1амца баьхкина.\n1994 шарахь Росси президент Б.Ельцин Нохчи кьоман т1е т1ом ба сацам бича,цхьа болу Росси генералаш доьхьал бойлар,балхар д1абойлар.Сасковец фамили йолш вице-примьер вар, и шоз гор х1оьтан бахар Ельцин хьалха, ма бе цхьа бехк боцуш болу Нохчашна т1е т1ом бохш. Х1еттеа оц жюгтичо чубеар вайна и бурса ши т1ом.\nДала Г1азот къобал дойла Аслан Масхадовас, Ельциноъ машаре «ДОГОВОР О МИРЕ» куьг та1ош, Ельцина дерриге дуьненна хьалха даре дира, Россиний, Нохчийчоьний юкъахь т1аьхьара 400- б1аь шарахь массо хенахь т1емаш лаьттина аьлла. И т1ом шай г1алат дара а, элира. Х1етте а, шолаг1 т1ом чубеара цо.\nВай дахарехь д1абахна ши т1ом 103-104-г1а бу, йа 41-42г1и хуьл. Цу къиза ехачу хенахь АЛЛАХ1А Г1О ОРЦА доцуш вай ницкъ кхочур бацар оцу къиза Империна доьхьал латта. Г1азакхи инарлаша Ермолвс, кхечараъ, дворянашаъ яздо. Нохчийн махка шаьш т1амца даьхкича, шайна гира Нохчийчохь дюьнена ялсамане.Культурный садоводство,шайна кхечу мехкашкахь гинадац,шайл а, кхечу пачхьалкхелла а, массоа х1умана т1ехь, дахарехь хьалха бара Нохчийн мохк бохуш. Турце, Иране, 1аьрби мехкашкаъ, Европеъ, ялта, моз, герзаш кхидерш духкуш дара Нохчаша бохаш. Г1азакхи инарлаша лечкъа цадеш, шаьш бехке цалоруш, и исбаьхьа мохк т1улг-т1улг т1ехь цабуьтуш массо садолу х1ума а, ягийна х1аллак яр яздеш дуьйцу.\n(1855 г. Боден Штэйн на Майне писал: Россия из века-век совершает военные походы в Чечню, ни один поход не имел желаемого результата кроме мнимых побед).\nТ1яхьара шин т1ема къизалла ишта йуьцу Нохчи боцчар.\nПо степени жестокости и уровню потерь относительно к общей численности населения российско-чеченская война, как признают те же эксперты и правозащитные организации, не имеет аналогов в современной истории. Зимой 2000 года русские войска только на г. Грозный сбросили 16 тысяч тонн боеприпасов, что сравнимо с уровнем расхода боеприпасов, обрушенных на всю территорию Германии в 1945 г. англо-американской авиацией(17,6 тысяч тонн в неделю). За последние две геноцидные войны в Чечении уничтожено более 300 тыс. мирного населения, в том числе 42 тыс. детей до 13-ти лет.\nРосси доьхьар Импери яцар Нохчех леттарг. Чингисхан империц, итаннаш шерашках ирча зенаш вайн къоман хуьлуш т1емаш д1а баьхьар.\nТамирлан империц иштта эрчонаш вайн къоман хуьлуш лийтира.\nШозлаг1а эзар шераш деригеа ирча т1емашца, инзаре дукха Нохчийн къам, х1аллак хуьлуш д1адаха.Цу къиза кхаъ Имперешца маршонан къийсамехь, АЛЛАХ1А къехетамца тахане дойла вай. Цу дюьнена жежаг1атехула, Нохьа пайхамара ц1арах, схьа йог1у вай НОХЧИ ц1е а, мотт а, ДЕЛА г1оьнца ларбеш схьадог1у вай. Тахана вайна гуш ду, вай цадезачара шайн ницкъ ма кхоччу бешболу болх, вай НОХЧИ ц1е а, мотт а д1абаккха г1ерташ. Вайна махаара, Шемахь, дуненна йойзуш хилла йолу вайн Нохчийн пачалкхаш, цхьаерш хьахор вай.\nАрапха, Ани, Наири, Митани, Урарту, кхиерша а.Т1яхарчу шерашкахь Сирехь Королевство «НОХЧИ» хилла бохуш тоьшалла до 1аьрби историкаша.И пачалкхаш, йайна д1айовлар, коьрта бахьан, цигара вай къоман мостаг1аша вай къома ц1е а, мотт а, д1абоккхуш бина болх бахьнехь, ассирийцашца б1е шерашкахь бина т1ом. Дуккха т1е оьхуш долу къаьмнаш т1е лецар а, тапоними а, тайпни а, ц1ераш, къаьмни ц1ераш еш, ваьш вайна дина зулмаш а.Цара б1аь шерашкахь лелина Нохчи ц1е. И гойта цара техкина мехки, г1опи ц1ераша. Урарту хилла махках, таханлер Турцехь кхо г1ап йу,»Нохч» ц1е йолш. Таханлер Эрмалой 1аьчу мехка ц1е, «Нахчери» хилла. Таханлер Гуьржичохь кахети к1оштахь «Нохч» ц1е йолш г1ап йу. Азербайджанеь Нохчиван мохк, Нохчиван г1ала йу. Нохчиван г1алахь 3700 шо хьалха архоьцаш лелаш «Нохч» це йолш ахча хилла, вай Аллах1а пурбанца и ахча мет х1отор ду.\nДела Реза хила Бакаев Хьасанна, Ростов г1али уллехь кхи цхьа Нахчиван г1ала карина цунна. Дала дуьненчу хьадитина хи, д1адаьллачул т1яхьа, ериг Кавказехь дик йоьйзаш йолу, дюненахь доьхьара «Нохчматтяне» ц1е йолш пачалкх кхоьльна, Нохьа пайхамара т1яхьенаша. Ч1ог1а ала йиш-йолш бу Нохчи, Азербайджана Нохчиванера, Ростовр Нохчиване кхачалц махкахь, Нохчаша доьхарлера, протокавказки «Нахчматтяне» пачалкх кхоьлина ала.Т1аьхьара шерашкахахь Цхьа г1азакхи 1илманчас яздо, археолога белхаша гойту, Нохчматтяни латтанаш Воронеж г1ала кхачалц хилла бохуш,Цу пачалкхера д1а ихна дуьнена еа маь1е адамаш. И ч1аг1 до шайн 1илман талламашкахь Нохчех боцу 1илманчаша. Царех цхаъ хьахор вай;\nВ 1913 году в Тифлисе в канцелярии наместника Его императорского величества на Кавказе вышла книга, Константина Михайловича Туманова с названием «О доисторическом языке Закавказья».Автор, приводя в доказательство огромное количество топонимов (названий гор, рек, хребтов, ущелий, поселений и других географических объектов), а также данных из исторических трудов древних авторов, летописей, преданий, археологических и прочих материалов, приходит к однозначному выводу о том, что предки чеченцев были самым первым населением на территории всего Закавказья и южнее в плоть до Африканского континента, границ Египта. Библи т1ехь дуьц, Шумере доьхьра Кавказера къам деар. Цхьа мот бар, цхьа къам дар. Цунах даьржира къаьмнаш а, метанаш а, дюненахь.\nХ1окху Нохчех боцучу 1илманчаша, шай талламашкахь ч1аг1деш дуьцу тоьшалаша, вайна шеко йоцуш гойту. 1аьрби, Туркой, Славяни дюьненаш олуш болу бакхи мехкаш санна, 1илманчаш билгальечу шира заманахь, Нохчи Дюне ала йиш йолуш, дакхи мехкаш хилла хилар, шайна чохь цу хенахьлера хьалхара цивилизацеш йолуш,\nЦхьа долчу декъехь тахнаъ, лакхахь билгал дина хьал ду. Массоа а СМИ г1ирсашкахь вайн гуш ду,\nвай мостаг1аша эрчонц ловза якхан вай еза «НОХЧИ» ц1е, цуьнца нисса д1абакха г1ерта вай мот а. Цхьна къом ц1е яц багах йокхаш, вай ц1е йу ловзош яйа г1ерташ.\nАЛЛАХ1А къехетамца вай и чекх долитар дац.\nЦарна цадезарг х1уду? Дер ду, Нохь-пайхамар ц1арах ц1е йолу къам, Нохь-пайхамара бицан мот бицаро, гойта вай шира а, ц1ена а, йокха истори йолш къам хилар. И цадезакх царн.\n. Древние армяне первыми связали этноним «Нохчи» современное самоназвание чеченцев с именeм пророка-«Ноя». Буквальный смысл означает Ноев-народ.\nКхетам боцш болу вай 1илманчаш академикаш, историкаш, бу бохчар, кхечараъ, яздо: Нохчи метта диалекташ, Нохчи тайпанаш, нахские языки, нахские народы оли, Нохчи къомах дакъош деш бу уьш.\nПутин, советник Александр Дугин, ше лекцешкахь аларе терра, дробить Чеченский народ выгодно России. Ше лекцешкахь кхи а,дуьца цо.Шаьш Нохчашна йукъа вах1абизм яржина Нохчи барт цабохинехьара,шолг1а т1амехь, шай толам шеко йолш бар бохш.\nКоьрта 1алашо йу, искусственный къаьмнаш кхолла г1алгай санна. Т1акха питанаш туьсуш г1овши ц1и 1анадайтар.\nЦу хьолехь го вайна ирча масал. 200- б1аь шо хьалха вай Нохчи тайпнех, кхи къам ду аьлла кхоьлина искусственный ингушски проекци. Ма инзаре цабезам кхоьлина цара цера вайга Нохчашка шай къоме.\nГ1азакхаша шаьш вай тайпнех,г1алгай кхоьлина бохш деш дол тешаллаш далор вай.\nА. Ждановский яздо:»ингуши, это отделенное от чеченцев племя, которое стало развиваться под крылом русской империи». В.И.\nМаркович: «Процесс образования ингушского народа, завершился в конце 19 века». Р. Плиев» ингушский язык не существует, как и самого народа, употребляемый ингушами говор, это Чеченский язык Орстхоевского диалекта\nЭнциклопедические источники царской России о горцах северного Кавказа.\nИнгуши — народ чеченского племени в Терской области, ок. 15.5 т. челов., магометане, частью христиане.\nОц ирч хьол бахьна ду, вай веш къомаъ, мехкаъ, Дай цахилар. Вай мохк къиза д1алаьцна, хилар. Массоа т1емаш дюненахь чекх довлаш ду, вай т1ом сан дех и т1емаш цахиллеахь а, вай т1ом Аллах1а г1оьнца чекхбербу ИНШААЛЛАХ1.\nНохчи къомо,1991 шарахь метта-х1отина Дюнен юкъара законашца а, СССР РСФСР-ра, ЧИАССР-ра, конституцица, юридический бух болуш Нохчи Паччалкх Нохчичоь-Ичкери. Кхаъ пачалкхо къобал йина йу. Грузис, Туркой Ресспублик Кипро, Авганистано.\nОккупацехь вайнаг а, муьлхар кхи къам а, дуьсаш дац, мот д1аболи, ассимилироватса дой д1адолу къам. Бакъдерг алдез, шина т1амо бохина мохк, дукхах болч бармехь мет х1отина. И дика ду.Х1уу вай дицахъ оккупацехь долу къам кхане йолш дац.И табина мохк вайна буьсаритехь оли шеко х1уттакх, Мот д1аболшбу, мот д1абаьлча, къам д1адол. ООН –о, вай Нохчи мот исчезающий мот бу аьлла ч1аг1дина.\n1980 шарахь ас дуненар пачалкхи анализ йира. Микро-пачалкхаш а,лерча, царех 69-пачалк. Вай махкал лат к1езаг долш йу. 73 пачалкх 1- милионал халкъаш к1езг долш ду. Царех кеги цалораш ерш йу. Кипр, Ливан, Люксенбург,кхи а. Цу массоа пачалкхашкахь халкъи дахар, вай оккупацехь долчу дахарал, иттанашкахь лакхар ду, шай мехка латтанашкахь бахамаш вай болу бахами 10% боцшехь. Бахьан х1уду? Уьш маьрша хилар ду, шайна дикачу кепехь шай экономика, х1отто бакъо йолш.\nВай мохк маьрша бакха пайдехь хирбол болх со тяшна ву, Европера Нохчаша шаьш болч пачалкхашкахь ниц1 кхочу кепар подписаш лахьяхь,\nх1ара бахьна дуьцуш.\nЗбор подписей граждан стран мира, за вывод Российских оккупационных войск, с територии полноправного субьекта международного права, суверенной Чеченской Ресспублики Нохчичоь-Ичкерия, признанной на сегодня тремя государствами. Право каждого норода на создание независимого государство на своей собственной исторической земле, закреплено в уставе ООН.\nПримерно пару лет назад В.В Путин, и Матвиенко перед всем миром заявляли, право каждого норода на самоопределение никто не отменял. Это право они призновали за русским населением Украины. При этом они веками топят, право нашего народа на независимость на своей исторической земле в крови.\nЕвропехь Дюнена еа маь1ера пачалкхашкара адамаш ду. Вайга цхьа миллион, кхи сов подписаш лахьелча, вай къомана бокха аьтто бу, вайгара кхане йоцу хьал ДАЛАМУКЪЛАХЬ д1адердолш. Далмукълахь Нохчичоь, ериг Кавказ маьрша ер йу. Т1аьхьрчу хенахь Роосси чохь а, алсам буьлаш бу, политикаш шай халкъе кхойкхмаш беш.Вай Кавказ схьа якхина, Кавказа къаьмнашна дакхи зенаш деш бох цар. Вай Кавказера д1адахадеза а бох. Тхун къинт1ера довл, тхо кхи дог1ар дац шу мохк схьабакха аладеза шаьш вайга бох. Салжиницин ша д1авалале аьлла бохш дуьц.\nНохчи маьрша бахахь, царна йухдал дез,шаьш Грузина,Осетина, Дагестанна, Кабардинцашна,Ставропольна д1аделла Нохчи латтанаш. Ал лаь сун\nНохчи къомана пайдехь хирболш болх бо Ибрагимов Сайд-Эмис. АЛЛАХЬ рез хил цун.\nАЛЛАХ1 рез хила, вай Нохчи къомана пайдехь болх беш волу Джамбулат Сулимановна а, цуьна накъосташна а.\nВайна цхьа х1ума хаа деза, Росси вай лулахой бу, царьца цхьатерра бакъонаш йолш (паритетные отношения), бох барт бабеза вай.\nИз категори вечных врагов, в категорию вечных дружественных соседей, бох принцип буха дилан. Вечный нерушимый договор о мире аьлла, договор метта х1отто а деза.\nТ1яхьа йолча ханна, маьрш Кавказ къаьмни дахар нисда вай кича хиладеза. Цу хьокхехь уггара го1ли йолу кеп, массо а къаьмнаш реза хирдолуш х1ара йу аьлла тешна ву со.\n«Содружество Кавказких Государств»\n«Содружество» более привлекательно, которое определенно подчеркивает равноправие всех членов. В Содружестве должны быть абсолютно паритетные взаимоотношения, позволяющие народам разных конфессий сосуществовать мирно, имея полное равновесие в силе, равноценности целей, эквивалентности платёжных средств, равенства прав и обязанностей и т.д.\nПри этом думаю, надо учесть недостатки, приведшие другие обьядинения, финансово-экономическому кризису. Объеденение народов, государств это прекрасно, тем ни менее обьеденение надо с моделировать таким образом, чтобы избежать подобного рода кризисы.\nВ конце своего правления Михаил Саакашвили, грузинские политики заговорили на первых порах о создании закавказского союза из трех республик: Азербайджана, Армении и Грузии.\nЭто можно было бы только приветствовать, образование этого союза позволило бы, проще решать все спорные вопросы между народами и странами этого региона, что наконец коренным образом изменит ситуацию на Южном Кавказе в лучшую сторону.\nАзербайджан и Грузия, несомненно это захотят. А вот по поводу Армении у меня как и у других возникает сомнение, захочет ли она отказаться от своих необоснованных экспансионистских устремлений, без прямой поддержки России, которая не сдвинулась бы в этом направлении с места, которое в недавнем прошлом, как отмечают историки, она приобрела фальсифицируя историю, с помощью все той — же России. Армения нацеливается и на земли Грузии граничащие с ней.\nХочу отметить, и не показаться смешным, существует реальный вариант создания в Закавказье, Союза из трех государств, без Армении.\nПредседатель «Комитета экономики»,\nПарламента ЧРИ первого созыва (1991-97 гг.).\nПредседатель Международной Ассамблея ЧРИ


Солдатски (ГӀебартойн-Балкхаройчоь) — Википеди\n43°48′51″ къ. ш. 43°49′35″ м. д.HGЯOL\n↘4344 стаг (2010)\nСолдатски картан тӀехь\nСолдатски (оьрс. Солдатская) — Российн Федерацин ГӀебартойн-Балкхаройчоьнан Прохладнин кӀоштан юкъа йогӀу эвла.\n4516 ↘4435 ↘4344\n↑ 1 2 Численность населения КБР в разрезе населённых пунктов по итогам Всероссийской переписи населения 2010 года. Архив йина хьалхара хьостан чуьра 2014 шеран 21 сентябрехь. Теллина 2014 шеран 21 сентябрехь.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Солдатски_(ГӀебартойн-Балкхаройчоь)&oldid=4956399»\nПрохладнин кӀоштан нах беха меттигаш\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2020, 12 апрель, 05:51.


Шато (Сона а, ЛуагӀа а) — Википеди\nШато (Сона а, ЛуагӀа а)\nШато (фр. Château, фр. La Combe) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта БугӀгунди — ФгӀанш-Конте регионехь. Коммунан департамент — Сона а, ЛуагӀа а.\nДозанашца йу Ла-Винез, БегӀжессгӀен, БуьффьегӀ, Клуьни (Сона а, ЛуагӀа а), Донзи-ле-Насьональ, Жалоньи, Мазий, La Vineuse sur Fregande[d].\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Шато_(Сона_а,_ЛуагӀа_а)&oldid=7846908»


Партизанскан кӀошт (Красноярскан мохк) — Википеди\n55°30′04″ къ. ш. 94°22′59″ м. д.HGЯOL\nПартизанскан кӀошт (Красноярскан мохк)\nоьрс. Партизанский район\n4959 квадратан километр\n↘9560 стаг (2016)\nПартизанскан кӀошт (оьрс. Партизанский район) — Красноярскан мехкан муниципалан кӀошт.\nАдминистративан центр — Партизански.\n12 437 ↘10 895 ↘10 254 ↘10 203 ↘10 118 ↘10 031 ↘9782\nИвановка (Партизанскан кӀошт)\nИннокентьевка (Партизанскан кӀошт)\nКалиновка (Партизанскан кӀошт)\nНовомихайловка (Партизанскан кӀошт)\nНовопокровка (Партизанскан кӀошт)\nПартизански (Красноярскан мохк)\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Партизанскан_кӀошт_(Красноярскан_мохк)&oldid=5855560»


Дикачу накъостах дош\n28 октября в 14:08 (2009 г.)\nСо вуно чIогIа цецвелира журналистан, прозаикан, актеран тухашев Хьамзатан кхузткъа шо кхаьчна аьлча. Цуьнан тIахъаьллачу боларе хьаьжча, юьхь-сибат гича, самукъане-чу амалан тидам бича, цуьнан даима зевне, сирла, цIена велавалар хезча – ткъа суна иштта даима а къона волу иза гина бутт а бац, – со цкъа а тешар вацара цуьнан кхузткъа шо ду, аьлча. Суна вевзичхьана цуьнан амалш хийцаелла цахиларна хила мега иштта. я суна и къанлойла ца лаьа, хаац. Бакъдерг аьлча, кхузткъа шо къанвалар дац, стаг гIеметтахIоттар ду. Ткъа суна тухашев вевза шовзткъа шо гергга хан ю. Дуьххьара суна иза вевзира Советски Союзан турпалхочун Нурадилов Ханпашин цIарахчу. Нохч-ГIалгIайн пачхьалкхан драматически театран актер волуш. Нохч-ГIалгIайн АССР-н Министрийн Кабинетан пачхьалкхан телерадиокомитетан телестудин исбаьхьаллин программийн куьйгалхо хиларе терра, со кест-кеста хуьлура театран коллективан репетицешкахь, премьерашкахь, кхоллараллин суьйренашкахь, актерех передачаш кечъеш, спектаклаш телевиденехула гайтар дуьйцуш. Цундела суна уллера бевзара берриг а артисташ, зубайраев ярагIина, Дениев Iальвина, Исаева Асетана тIера хIетахь керла баьхкинчу Джамаев Iимранна, Вахидов Бай-Iелина кхечарна тIекхаччалц. Царна юкъахь тухашев Хьамзат. тIаьхьуо, 1980-чу шарахь иза телевиденин Грозненски студи дикторан балха веача, суна Хьамзат кхин а уллера вевзира. Нохчийчоьнан дахаран уггар а халчу муьрехь – 1984–1990-чуй шерашкахь – цхьаьний тележурналистан болх а бира охашимма, олуш махиллара, белшах белш а тоьхна. Бакъдерг аьлча цул тIаьхьа шен телестудии кхоьллира Х. Тухашевс, «5-гIа канал» цIе а йолуш. Цхьацца болчу Нохчийчоьнан бахархошна хIинца а дагаян там бу иза: цуо болхбира 1995-чу шарахь хьалхара\nтIом болабаллалц. Тухашев Хьамзат вина нохчий, Даймахках баьхна, Казахстанан аренашкаххьий, ГIиргIазойн мехкан тогIешкаххьий бала хьоьгуш болу диъ шо кхочуш.\n– 1949-чу шеран 29-чу сентябрехь Казахийн республикан коьртачу шахьарахь – Алма-Атахь. Цигахь ишколан хьалхарчу классехь деша кхиира иза, амма кхидIа дешар дIадаьхьира дайн лаьтта тIехь – Веданахь. ИссалгIачу классе ваьлча Веданан районни «Колхозан дахар» цIе йолчу газетан редакци балха а вахана, Хьамзата, иштта шайх хIетахь, 1965-чу шарахь, олуш хилла, «къинхьегаман кегийрхойн ишкол» чекхъяьккхира. Кхечу дешнашца аьлча – суьйренца дешаран ишкол.Редакцин гIуллакхана, я шен цхьана хIуманна делахь а, цкъа Соьлжа-ГIала веъча, шен накъостаца драмтеатрана хьалхахула чекхволуш, цIеххьана хаам гира Хьамзатана Москва институте деша бахийта кегийрхой бу схьакъастош, аьлла. забаренна санна, «хIун ду хьажа вайша», аьлла, чувахара и шиъ. ТIаккха сцени тIехь дерг а гина, «и-м соьга а далур дара», аьлла, юкъавелира жима стаг. ша а ца тешаш, конкурсах чекх а ваьлла, Москва театральни искусствон Пачхьалкхан институте кхечира. Хьамзат, актераш хила лууш болчу къонахийн тобанехь.Чекхъяьккхира институт, артистан болх бира Нохч-ГIалгайн пачхьалкхан драматически театрехь. Цуьнца цхьаьна Х.тухашевс дIабаьхьира журналистан болх. «Суна керла бацара иза, – дуьйцу цуо. – ХIунда аьлча, актер хиларе терра, ас дуккхаза дакъалецира телевизионни передачашкахь. Цу тIе, ас айса а кечйора, дIахьора театран актерех – сайн накъостех .\n– Дудаев Мусах, идаев юсупах, кхечарах а телепередачаш. Цу тIехь суна доккха гIо дора исбаьхьаллин программийн куьйгалхочо журналиста Кусаев Iадиза а, телевиденин коьртачу режиссера Насардинов Вахас, оцу редакцин режиссера\nша Мусаев Петра а, Шамилева Иринас а, кхечара а».ХIетте а, ларамаза хилира Х.Тухашевн телевидене дикторан балха вар а. Цуо ша мадийццара: «1980-чу шарахь, театрехь актеран болх беш волчу суна цхьана сарахь телевизорчухула хезира, цигахь\nдикторийн конкурс дIакхайкхош ю, аьлла, хаам. Цуо со меттах хьавира. «ХIун хуьлу хьажа со, аьлла», со вахара конкурсехь дакъалаца. Атта толам а баьккхина, балха дIахIоьттира со», – дуьйцу тухашев Хьамзата. «Шина шарахь гергга бен ца бира ас дикторан болх, – кхидIа а дагалоьцу Хьамзата. – Кестта юкъараллин-политически программийн редакце ваьккхира со журналистан болх бан. Иза караберзош суна доккха гIо-накъосталла хилира оцу редакцин куьйгалхочуьнгара Джабиров ибрахIимера а, белхахочуьнгара Булуева Зулайгара а. Цаьршинна баркалла а боху ас даггара.\nХIетахь – ткъолгIачу бIешеран девзткъе итталгIачу шерашкахь – дукха бара шайх Iама похIма а, зеделларг а долу журналисташ: Кусаев Iадиз, Богданов Виктор, Хатуев Iаднан, Караев Руслан, цхьамогIа кхиберш а. Со царах Iама а Iемира», – дуьйцу Тухашев Хьамзата.ДIайолаелира М.С.Горбачевс дIакхайкхийна перестройка: баккъал а йолу зорбанан а, дешан а маршо, хIуъа, хьанна а дийца магийна зама. ХIетахь телевиденехь дуьххьара гучуевлира хьалха цкъа а хила йиш хилла йоцу передачаш «Хьажаран са» (т.юнусова), «Синпха» (Р.Караев), «Даймехкан еза меттигаш», «Эвлияэх дийцарш» (I.Кусаев, М.заурбеков), «шуна хIун хета?» (Х.тухашев), кхиерш а.Хьамзатан хьалхарчу передачехь дакъалоцуш вара Нохчийчоьнан хьалхара муфти\nГазабаев шахIид-Хьаьжа, дуьх-хьара телевиденехь йийкира назманаш. Цул тIаьхьа передачашкахь дакъалецира тайп-тайпанчу боламийн а, партийн а, юкъараллийн а куьйгалхоша. Церан вовшийн девнаш довлура, цаьрца майра къийсалора Х.Тухашев а. Ала деза, шечунна тIера вуха вер воцуш, кхералур воцуш, шена дуьхьал дерриг дуьне даьлча а, къарлур воцуш, ша бакъвелахь, ша журналист хилар гайтира цуо оцу переда-\nчашкахь.Кестта цо схьайиллира «5-гIа канал» аьлла йолу телестуди. Ала деза, дика а, чулацаме а, самукъане а хуьлура цигахь кечъен передачаш. Нохчийчохь кхихкинчу хьалхарчу тIамо, ерриг а хаамийн гIирсаш санна, хIаллакьйира Х.тухашевн телевидени а. Цул тIаьхьа тахханалц кхин меттахIотта аьтто ца хилира цуьнан. Кхузткъа шо стеган кхолларалла а, похIмалла а гIеметта хIутту хан ю. Цундела шерашка ша къар ца войтуш, тахана а могIарехь ву тухашев Хьамзат. Тележурналистикехь болх бина ца Iаш, дийцарш яздеш а, зорбане дохуш а ву. Везчу Дала, аьтто бойла цуьнан цу тIехь, кхин а цхьана кхузткъа шарахь вехийла иза доьзалан ирсана а, доттагIийн\nНохч-ГIалгIайн АССР-н культуран хьакъволу белхахо, Нохчийн Республикан хьакъволу журналист.


ГгӀанпуьи-Баи-КагӀгӀуа — Википеди\n48°35′01″ къ. ш. 2°57′57″ м. д.HGЯOL\n▼1025 стаг (2019 шеран 1 январь)\nГгӀанпуьи-Баи-КагӀгӀуа (фр. Grandpuits-Bailly-Carrois) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Иль-де-ФгӀанс регионехь. Коммунан департамент — Сена а, МагӀна а.\nДозанашца йу КьегӀ, Фонтенай (Сена а, МагӀна а), Нанжи (Сена а, МагӀна а), Сент-Уан-ан-БгӀи, ОбепьегӀгӀ-Озуе-ле-ГӀепо, Клос-Фонтен, Ла-КгӀуа-ан-БгӀи.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=ГгӀанпуьи-Баи-КагӀгӀуа&oldid=7823016»


Ольшен (Нор) — Википеди\n▲2323 стаг (2018 шеран 1 январь)\nОльшен (фр. Haulchin) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта О-де-Франс регионехь. Коммунан департамент — Нор. Дозанашца йу Ваврешен-су-Денен, Тьян, Денен, Души-ле-Мин, Пруви, Рувиньи. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Ольшен_(Нор)&oldid=5177071»


Мений (ЭгӀ) — Википеди\n49°02′01″ къ. ш. 1°21′55″ м. д.HGЯOL\nМений (фр. Ménilles) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта НогӀманди регионехь. Коммунан департамент — ЭгӀ.\nДозанашца йу КгӀуази-суьгӀ-ЕгӀ, Дуен (ЭгӀ), АгӀданкугӀ-КошегӀель, Ульбек-КошегӀель, Паси-сюр-Эр[d].\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Мений_(ЭгӀ)&oldid=7820504»


Асаев Абубакар – журналистийн Ерригроссин конкурсан толамхо\n22 марта в 12:23 (2010 г.)\nКорматаллин журналистийн «Золотой гонг» цIе йолчу Ерригроссин конкурсан толамхошна совгIаташ дIадаларна лерина даздарш дIадаьхьира 12-чу мартехь Москварчу Президент-отелан ЦIечу залехь. «Золотой гонг» конкурс кху шарахь ялхиттазлагIа дIахьош яра. Таханлерчу денна шуьйрачу хаамийн гIирсийн редакцийн коллективашна а, зорбанан журналисташна а юккъехь уггар боккха сий-ларам болчарех цхьаъ ю и конкурс. Кху шарахь оцу конкурехь дакъалоцуш вара Нохчийн Республикан «Вести республики» газетан корреспондент Асаев Абубакар. Цунна шена а, вайна массарна а юьхькIам болуш хилира цо цигахь дакъалацар. А.Асаевс толам баьккхира «Мужество и принципиальность в отстаивании позиции» номинацехь. Конкурс вовшахтоьхначара билгалдаьккхина ма-хиллара, кху шарахь дуьххьара Нохчийчу дIахьош ду конкурсан толамхочунна луш долу совгIат – Иридан статуэтка. Кху конкурсан башхалла яра жюрис цхьана материалан мах а ца хадош, цхьана темина язйинчу дуккха а материалийн мах хадош хилар. Ас яхьийтинарг пхи статья яра. Цу статьяш тIехь ас яздинарг сайн дагна, синна Iаьткъина хилларш ду. Ас дуьйцу тIеман муьрехь хиллачу хьолах, Къилбаседа Кавказехь долчун Россехь шина кепара мах хадош хиларх, харцпатриоташа Нохчийчоьнан а, Россин а юкъаметтигийн хьокъехь дерг галдаьккхина дийцарх, кхечунах лаьцна. Сайн статьяшца Нохчийчоьнан селханлерчу а, таханлерчу а дийнах бакъдерг дийца хьаьжна со, бакъволу нохчий бовзийта а гIиртина. Вайн халкъийн кхолламийн оьмарийн бохаме агIонаш хиллехь а, Росси вайн юкъара цIа ду. Цуьнан сий-ларам айбинарг деккъа цхьа оьрсийн халкъ хилла Iаш дац, Кавказан мехкашкара бевллачу кIенташа, цу юккъехь нохчаша а 1812-чу шеран Даймехкан тIамехь а, цул тIаьхьарчу тIемашкахь а жигара дакъалаьцна мостагIех Росси ларъеш. Нагахь санна оцу цIийнан пен эккхахь, иза дIатолур бу, тховх ладар чуэха долалахь, тхов то а бина, дIасацалур ду чуоьхуш долу ладар. Амма цуьнан лард йохаяхь массо а цIенна бухахь вуьсур ву. Иза дIахезийла лууш вара со. Сий-ларамечу жюрис (шена юккъехь цIе яххана журналисташ, Россин Президентан Администрацин, Пачхьалкхан Думин векалш юккъехь болуш хилла йолчу) сан белхийн иштта лакхара мах хадийна хиларо тешаво сан аз юкъараллина хезна хиларх, – бохура А.Асаевс.\n«Золотой гонг» конкурсан сий-ларам шо-шаре даларца лакхаболуш бу. Алсамбовлуш бу конкурсехь дакъалоцуш берш а, Иридан йоьза статуэтка яккха лууш берш а. Карарчу шарахь конкурсехь толам баккхарехьа къуьйсуш вара эзар сов журналист, бIеннаш редакцеш, Интернет изданеш, издательски цIенош. Царна юккъехь хьалхара меттиг а, коьрта совгIат – Иридан статуэтка – даккхар боккъал а боккха кхиам бу. Даггара лаьа Асаев Абубакаран тIейогIучу хенахь кхолараллехь кхин а бIаьрла толамаш хуьлийла.\n«Золотой гонг» конкурс йиллинарг а, вовшахтоьхнарг а Россин регионийн СМИ-н куьйгалхойн Альянс ю (АРС–ПРЕСС). Конкурс дIахьо зорбанан а, шуьйрачу коммуникацийн а Федеральни Агентствон гIоьнца. Конкурс доккхачу маьIне а, сий-лараме а хилар гойту жюрин декъашхой махкахь а, цул генна арахь а бевзаш болу нах хиларо. Царна юккъехь ву (жюрин председатель) Россин журналистийн ишколан легенда, МГУ-н журналистийн факультетан президент Засурский Ясен, Россин регионийн СМИ-н куьйгалхойн Альянсан кхочушдаран директор Дубинская Софья, Россин Президентан чоьхьарчу политикин урхаллин коьрта хьехамча Воробьева Надежда, кхиберш.\nСуьрта тIехь: Асаев Абубакар.


Рустам Нахушев - Марина слушать и скачать песню бесплатно в mp3\nМузыка › Русские песни › Рустам Нахушев - Марина\nПесня Марина — Рустам Нахушев скачана 3 раз.\nДругие песни Рустам Нахушев\nРустам Нахушев — Болит Сердце\nРустам Нахушев — Цыганочка\nРустам Нахушев — Друзья\nУматурман (Uma2rmaH) — Happy\nСкрябін (Скрябин) — Не Думай Про Завтра\nDJ Цветкоff & Olya Milaxa — Белая Ночь (DJ Zidane Remix)\nЛауд feat. I61 — Мяч в Кольцо


Одервиль — Википеди\n49°42′43″ къ. ш. 1°55′53″ м. д.HGЯOL\nОдервиль (фр. Auderville) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Норманди регионехь. Коммунан департамент — Манш. Дозанашца йу Сен-Жермен-де-Во, Жобур. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Одервиль&oldid=5176747»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2020, 7 октябрь, 21:47.


www.islamannur.org - Дакъа 23: ХIокху умматах цхьа дакъа цIунашна лолла деш хилар\nДакъа 23: ХIокху умматах цхьа дакъа цIунашна лолла деш хилар\n«Жайнех цхьа дакъа шайга делларш ца гина хьуна? Джибтах а, тIагIутах а теша уьш, гаурийн дуьхьа ала а олу цара: «ХIорш нийсачу новкъахь бу Делах тешначарел а»» («Нисаъ»: 51).\n«Ала: «Аса дийций шуна АллахIана гергахь шайна кхин а вон бекхам хинберш муьлш бу? Уьш бу - АллахIа шайна неIалт аьлларш, И шайна оьгIазваханарш, Цо шайх маймалш а, хьакхарчий а йинарш, тIагIутана корта беттарш (Iибадат дийриш)»» («ал-МаидахI»: 60).\n«Ткъа шайна хетарг тIедаьккхиначара элира: «Оха билггал маьждиг дугIур ду царна тIехула»» («ал-КахIф»: 21).\nАбу СаIийда (АллахI реза хуьлда цунна) дийцина, АллахIан элчано (АллахIера къинхетам а, маршо а хуьлда цунна) дийцира аьлла:\n«Боккъалаъ, шайл хьалха хиллачеран Iадаташна тIахьахIуьттур долуш ма ду шу, массо хIума нисса цара санна а лелош. Нагахь уьш моьлкъанан Iуьрга болхахь – шу а гIур ма ду царех терра оцу чу». Наха хаьттира: «ХIай АллахIан элча, уьш (ахьа буьйцурш) жуьгтий, керстанаш буй?». Пайхамара (АллахIера къинхетам а, маршо а хуьлда цунна) жоп делира: «Кхин муьлш хир бара уьш?» (Бухари, Муслим).\nМуслима далийна Совбанан (АллахI реза хуьлда цунна) хьадис, АллахIан элчано (АллахIера къинхетам а, маршо а хуьлда цунна) элира аьлла:\n«АллахIа суна хьалха дIасадаржийра дерриге латта, суна ган а гира и малхбалехьара малхбузехьа кхаччалц. Боккъалаъ, суна гайтиначу махка тIехь Iедал сан умматан карахь хир ду. Ши хазна а елла суна: цIениг а, кIайниг а. Аса сайн Деле дийхира - Цо сан уммат хIаллакцадар, массарна боссош болу бохам а баийтина, цунна тIе церан шайн могIарера воцу арахьара мостагI цатасар а, церан мехкан дийналла а йохош. Сан Дала жоп делла: «ХIай Мухьаммад, Аса муьлхха а цхьа сацам бича, иза кхочуш хилаза ца болу. Делахь, Аса хьан умматана дели - Айса иза хIаллакцадар, массарна боссош болу бохам а баийтина, Аса цунна тIе церан шайн могIарера воцу арахьара мостагI а тосур вац, шайн мехкан дийналла а ларйийр ю цара, луларчу мехкашкара бахархой царна дуьхьал бовлахь а, нагахь уьш вовшийн хIаллакбан а, йийсар бан а ца болахь» (Муслим: 2889).\nАл-Баркъанийс «ас-Сахьихь» жайнахь уьзза хьадис далийна, тIаьхьадогIург кхин а оцу тIе а тухуш:\n«Бакъдолуш, со кхоьру сайн умматехь (нах) тилош болу имамаш бовларна. Нагахь царна юккъехь тур латахь - и хьалаайдийр дац къематде кхаччалц. Къематде а хIуттур дац - сан умматах дийна биссинарш мушрикех дIакхетталц, цуьнах цхьа дакъа цIунашна лолла дан доладаллалц а. Сан умматехь ткъе итт харцлуьйриг гучувер волуш ву, царех хIорамммо а ша-ша пайхамар дIакхайкхор ву - со воллушехь пайхамарех тIаьххьараниг, сол тIаьхьа кхин пайхамар хир вац. ХIетте а, сан умматехь массо хенахь а цхьа тоба хир ю - бакъонна тIехь а, толамехь а хир бу уьш, царна зен а дийр дац уьш гIоьнза теснабитиначо - Сийлахь-Везачу а, Беркатечу а АллахIан омра даллалц» (Абу Дауд, ибн Мажат, Ахьмад).


Махках даьхна де дицде бахахь а...\nЧиллан-бутт 17, 2013\nНохчийчоь -- Къам махках доккхуш, 1944\nСибреха хьажийначу къоман бала мохь аьлла балхорца гIарабевлла нах бара уьш - могIара йоI, пондарча Чугуева Малика а, гоьваьлла политолог, профессор Авторханов Iадрахьман а. Цара а, и санначара а даьхначу орцано 13 шо даьлча меттахIоттийра нийсо - Кавказе юхабаьхкира вайнах. Ткъа иза-м хьехор а ца тов Соьлж-ГIаларчу хьаькамашна...\nЧугуева Маликин эшарийн дешнаш ду хIорш. Халкъийн ден, сийлахьчу баьччин суьртан агIор гома хьаьжча а стаг доьза вовш зама яра йоIа цунна къадоьхуш пондар лекхнарг.\nИшттачийн хьалханча хилла лелла къам цIера даьккхинчу кхойтте а шарахь дуьнентIерачу массо а политикашна вевзина а, цара лоруш а хилла волу историк, политолог профессор Авторханов Iадрахьман.\nНохчашна бен-башха яц цуьнан цIе, цунах дисина иэс. Цундела гочдарца дукъ ца деш, хозуьйту оха шуна Iадрахьманан аз. Маршо Радионехула Советан Iедалан юхь-марш ма-ярра йовзуьйтуш цо дуккха а динчу къамелийн кийсаг ю хIара. Шо - 1962-гIа.\nМила ву шуна тахана Авторханов Ιадрахьман, цо Ιилманехь, шайн хΙинцалерчу кхетамехь шу хьалакхуьуш хIун делла шуна, аьлла, Маршо Радионо хаттар дира, Авторхановна а санна, нохчийн къам Оьрсийчоьнах дозаш хуьлийла дац аьлла хетачу политикашка.\nАвторханов: Хрущев - Брежнев


Юлианна Мусса | AgroPortal.ua\n01 октября 2021. 07:20 5342\n13 июля 2021. 07:37 1484\n28 апреля 2021. 07:02 4920\n20 июля 2020. 07:16 3768\n12 июня 2020. 09:31 3294\n19 марта 2020. 07:07 3755\n18 октября 2021 12:35 1164\n14 октября 2021 08:02 3216


Карта -- Къилбаседа Кавказ\nСоьлжа-гIалахь дIадаккха долийна иттех шо хьалха дина долу маьждиг. РогIера Умаровн видео гучуяьлла интернетехь. ГIалгIайчохь адамаш лечкъорна дуьхьала яьлла Мехк-Кхел. Юха а Къилбаседа Кавказерчу муфтийн кхеташонан куьйгалхо хаьржина Бердиев ИсмаьIил-Хьаьжа.\nСоьлжа-гIалахь дIадакка долийна 2000-гIа шераш долалуш дина хилла долу маьждиг. Кавказский Узел интернет агенталло бинчу хаамца, карарчу хенахь вовшахяккхина мIомсар. ДIадаьхна кораш а, неIарш а. ДIасадохуш ду кибирчагийн пенаш.\nКавказский Узело дийцарехь, ши шо хьалха дIаяьккхинчу базаран уллехь лаьтташ долу и маьждиг, коьрта лоруш дара Соьлж-гIалахь. Иза дIакъоьвлинера 2011-чу шарахь. Iедалша дIахьедар дира, маьждиг дIакъовлар доьзна ду цу гIишлонна кира-басар дан оьшуш хиларца, аьлла.\nНохчийчоьнан коьртачу гIалан рузбан-маьждиг дан долийра 1989-чу шарахь. Цунна оьшуш долу ахча вовшахтуьйхира ерриг а республико. Амма и маьждиг дале тIом иккхира. Тiаьхьо, Шейх Арсанов Денин тIаьхьалончаша рицкъ а карийна, 2000-гIа шераш дуьйлалуш аьтто белира иза чакхдаккха.\nЦу маьждигана чу тарлора 1500 стаг. Соьлж-гIала баьхкина болу хьеший коьртачу декъана цу маьждиге болхара ламаз дан. Тахана и маьждиг дохорна реза боцуш бу цхьаболу бахархой, бохуш, дуьйцу Кавказский Узел интернет агенталло.\nАмма иза дуьххьарлера маьждиг дIадаккхар дац Нохчийчохь, бохуш, гергам бо, Къилбаседа Кавказера хьал шен тидамехь латтош йолчу, Британерачу аналисто Фуллер Элизабета.\nФуллер Элизабет: Исламо маьждигаш дохор дехкахь а, хIара кхоалгIа маьждиг ду цу тайпа дохийна долу. Стохка гIалахь дIадаьккхира дIоггара баш шира доцу маьждиг. Ткъа 2009-чу шарахь изза дира Гуьмсерачу коьртачу маьждигана. И маьждиг латтош берш бара ЯмадаевгIеран вежарий. Царах шиъ Руслан а, Сулима а вийра Кадыровца дов даьлла дукха хан ялале.\nКху кIирнах You Tube олучу интернет порталана тIехь гучуелира Имарат Кавказ олучу тобан куьйгалхочуьнан Умаров Доккин видео. Цу тIехь 20 минотехь цо дуьйцу Къилбаседа Кавказехь шаьш дIахьуш болу къийсам муьлхачу хьолехь бу бохучух лаьцна.\nУмаровс динчу къамелехь шена тIе тидам бохуьйтуш масийтта хIума ду. Хьалхарниг ду тIемалойн могIашкахь хиллачу цакхетамех лаьцна цо аьлларг. Питана чIогIа шайна лазаме хиллехь а, иза дIадерзарна ша реза хиларх лаьцна дуьйцу цо.\nШолгIа далахь, Умаровс цIераш ца ехира, шена дуьхьала а боьвлла, юха шена муьтIахь хиллачу тIемалойн куьйгалхойн. Коьртаниг барт бан аьтто балар ду, аьлла, хета цунна.\nКхолгIа Умаровс гIаттийна долу хаттар дара ФСБ-но 500 миллион доллар делла Кавказ Имаратана, бохуш, даьржина долу эладита. Иза бакъ дац, элира цо.\nТIаьххьарниг дара Умаров Докка Iамеркан пачхьалкхан департаменто террористийн цIейозанна юкъатохарх а, цунна айкх ваьллачунна 5 миллион доллар барамехь ахча кхайкхорах а лаьцна долу хаттар. Иза а шен агIора дерзо некъ лехира Умаровс, бохуш, дуьйцу Британерачу аналисто Фуллер Элизабета.\nФуллер Элизабет: Гуш ду Умаровна хилларг дика дага догIуш ца хилар, я цо, хаа а хууш, хилларг харцахьа доккхуш хилар. Цо чIагIдо Iамеркан пачхьалкхан департаменто дина долу дIахьедар Iалашо йолуш дара шех дIакъаьстина болчу амирашна гIо дан а, гIаттамхойн барт бохо а, бохуш. Амма цхьаболу тIеман куьйгалхой Умаровх дIакъаьстира Марсхьокху-баттахь, Iамеркан Пачхьалкхан департаменто, ахча а кхайкхош, дIахьедар дина масийтта бутт баьлча.\nГIалгIайчохь адамаш лечкъор сацаде, аьлла, дIахьедар динера кху беттан 10-чу дийнахь ГIалгIайчурча Мехк-Кхел олучу юкъараллан декъашхоша. Цара дийцарехь, кху тIаьхьарчу хенахь мел-лаххара а 88 стаг лачкъийна цу республикехь. Цу гIулкхана бехке бу, аьлла, хета Мехк-Кхелана ницкъаллин структурийн белхахой.\nИ шайн дехар дIахьажийнера цара Оьрсийчоьнан Пачхьалкхан Думан депутат волчу Хамчиев Билане а, Федерацин Кхеташонан декъашхошка Паланкоев Ахьмаде а, Иванов Никите а. Царна жоп луш санна, Оьрсийчоьнан чоьхьарчу гIуллакхийн министро Нургалиев Рашида дIахьедар дира, уьш хьа бигина бохург къасто дезаш а ду, аьлла.\nТкъа ГIалгIайчоьнан куьйгалхочо Евкуров Юнус-Бека дийцарехь, вайнарг вац 13 стаг а бен. Уьш а моттаргIа а йина, хьунха бахана хир бу, бохуш, вара иза.\n«Машр» цIе йолчу ГIалгIайчурча адамийн бакъонашларярхойн вовшахтохараллан куьйгалхо Муцольгов Мохьмад реза вац стохка Дечкен-баттахь дуьйна 13 стаг бен лачкъийна вац махкахь, аьлла, Евкуров Юнус-Бека дийнчу дIахьедарна. Цо чIагIдарехь, цхьаьна 2011-чу шарахь республикехь лачкъийнарг ву 18 стаг.\nТIаьхьарчу хенахь, шайн депутаташ юкъа а озош, республикерачу бахархойн бакъонаш ларян гIерташ ю Мехк-Кхел, бохуш, дуьйцу аналисто Фуллер Элизабета.\nФуллер Элизабет: Хамчиевс и хаттар Пачхьалкхан Думехь айира, Мехк-Кхелан дехарна жоп луш. И юкъаралла ю кху деношкахь ГIалгIайчохь адамийн бакъонаш йохош хилар дийцаре деш. Кху беттан 28-чу дийнахь, масала, Мехк-Кхел ю ГIалгIайчоьнан Iедалшца йоьзна йоцучу вовшахтохараллашца цхьана дуьхьалонан акциш вовшахтоха дагахь, ницкъаллин структураша адамаш лечкъорна а, кхин йолу адамийн бакъонаш йохорна а дуьхьала хьажийна йолу.\nШайн агIора ГIалгIайчурча 7 юкъараллин вовшахтохаралло дIахьедар дина Мехк-Кхело динчу дIахьедарна реза дац шаьш, аьлла. Уьш дуьхьала бу цу ваошахтохаралло кхайкхийна йолчу дуьхьалонан акцишна а.\nКху кIирнах Къилбаседа Кавказерачу муфтийн вовшашца уьйр хилийтаран центран гIаьнтда юха а хаьржира Бердиев ИсмаьIил-Хьаьжа. Цу тайпа сацам бира Кхаарин дийнахь Москох вовшахкхетначу цу центран декъашхоша.\nШи-кхо де хьалха Бердыевна ира критика йинера Нохчийчоьнан куьйгалхочо Кадыров Рамзана. Ткъа Нохчийн республикера муфтий Мирзаев Султан-Хьажа дIавелира цу центран юкъара.\nЦхьаболчу хаамийн гIирсашна хетарехь, Мирзаев Султан ша вара цу центран коьрте хIотта лууш. Цундела йина аьлла, хета царна нохчийн муфтис Бердыевна критика.\nКъилбаседа Кавказерачу муфтийн вовшашца уьйр хилийтаран центр кхоьллинера 1998-чу шарахь, Нохчийчоьнан муфтин Кадыров Ахьмад-Хьаьжин лаамца. Цу юкъабогIуш бу Къилбаседа Кавказерачу республикийн динан дайн урхаллийн куьйгалхой.\nИштта бара кху кIирнах Къилбаседа Кавказехь хилла цхьаболу бIаьрла хиламаш.\nКху къирнах Къилбаседа Кавказехь хилла цхьаболу бIаьрла хиламаш