Цхьаьнатоьхна Штаташ -- Ива Славич; Боьлху Малх: Нохчийчура Лаьмнашкахь ТIамо Бина ТIеIаткъам кино гайтар а иза йийцаре яр а, Вашингтон, 25 Оха-бутт2007\nНохчийн гIуллакхана гIо деш, кхин а гIо дан лууш дукха а нах бу къаьсттина Европехь а, Iамеркехь. Оцу наха демонстрацеш а, пикеташ дIакхоьхьу шайн Iедалийн урхаллашна хьалха а, Оьрсийн векалаллашна хьалха а, Нохчийчохь тIом сацабе бохуш. Нохчий вовшахбеттабала лууш хенахь, цара хIусамашца а, хьешацIеношца а, визанашца а, ур-аттала некъан билеташца а гIо а до. Конференцеш, фестифалш, хьежамаш а вовшахтуху цара, Нохчийчохь боьдуш болу тIом ма-бар гайта а, бийца а Iалашонца.\nМаситта пачхьалкхехь оцу наха леррина комитеташ кхоьллина, Нохчийн гIуллакх шайн Iедалшний, махкахошний хьалха нийсонца дIакхехьа. Iамеркехь болх бечу Нохчийн комитетан эксперт а, жигара декъашхо а хилла ву Свифт Кристофер. Кхечу комитеташа беш болу белхаш а дика бевзуш ву и, ша царца уьйр латташ хиларна а, церан белхаш ша теллина дела а.\nХIокху сохьта Ингалсан махкахь Кеймбридж университетхь талламан болх беш волчу Свифта шех лаьцна дийцира цкъа хьалха, тхойшиннан къамел\n«Со Бостонехь, Массачусетс штатехь, вина 1976 шарахь. Сан 27 шо ду. Со Нью-ХIэмпширехь Iаш ву. Сийлахь-Йоккхачу Британехь Кеймбридж университетан аспирантурехь ву со хIинца, дуьненаюкъара юкъаметтигаш Iамош. Хьалха ас доктор Бжезински Збигневца Дуьненаюкъарчу а, Стратегин а Талламийн Центрехь а, Нохчийчохь Машар ХIоттабаран Iамеркан Комитетехь а белхаш бина», дийцира Свифта.\nМуьлхачу пачхьалкхашкахь ю Нохчийн комитеташ вовшахтоьхна, аьлла хаттар делира ас Свифт Кристофере:\n«ШолгIа Оьрсийн-Нохчийн тIом 1999-чу шарахь бола ма-белла, цхьамогIа наха, вовшах а бетталуш, кхоьллина организацеш гучуелира Къилбаседа Iамеркехь а, Европехь а. Оцу хенахь, схьахетарехь, итт-шийтта организаци яра оцу тайпа, Канадехь а, Летувехь а, Полшехь а. Аттала Урдун-махкахь а яра цхьаъ, цигарчу Нохчийн диаспоро вовшахтоьхна», бохуш вара Iамеркера жигархо.\n«ХIинца а болх бечарна юкъахь ю Цхьаьнатоьхначу Штаташкара Нохчийчохь Машар хIоттабаран Iамеркан комитет а, кхузахь шен бух болу «Нохчийчоьнан Бераш» цIе йолу гIоьналлин вовшахтохаралла а, дукхачу хьолахь гуманитарийн а, лоьраллин а белхаш беш йолу.\nЦул сов, кхечу пачхьалкхашкахь а ю наха, гулабелла, вовшахтоьхна масех организаци. Фарансехь -- Парижехь а, Страсбургехь а -- ши Нохчийчоьнан комитет ю болх беш. ТIаккха, къилбаседа пачхьалкъхашкахь ю ишта комитеташ: Данехь а, Швецехь а, Норвегехь а.»\nОцу маситта комитето шайна тIелаьцна тайп-тайпана декхарш ду, боху Свифта. Царна юкъахь тайп-тайпана нах а бу, уьш болх беш йолу пачхьалкхаш вовшех къаьсташ хиларна:\n«Оцу тайп-тайпанчу комитеташа шайна хьалха хIиттош долу декхарш дукхачу хьолахь дозуш хуьлу оцу комитеташна юкъабоьлхучу нахах. Скандинавехь Нохчийн комитеташна юкъахь берш, соьгахь болчу хаамашца, коьртачу декъана Iилманчаш а, адамийн бакъонаш Iалашъярхой а бу. Уьш Кавказ а, Оьрсийчоь а, къаьстина Нохчийчоь а Iамош болу нах бу. Царна юкъахь кхин а адамийн бакъонашца хIоьттинчу хьолана сагатдеш берш а бу», дийцира кхин а Свифт Кристофера.\n«Фаранси-пачхьалкхехь Страсбургехь а, Парижехь а йолу комитеташ къаьсташ ю царах, амма церан Iалашонаш хIетте а цхьанайогIуш ю. Фарансехь йолу комитеташ, Скандинавехь ерш а цхьанне кепара хьакхалуш яц Iедалх. Уьш махкахоша вовшахтоьхна организацеш ю, царна юкъахь цхьа а Iедалстаг вац.\nПарижехь йолчу организацина юкъахь дукха интеллектуалш а, адамийн бакъонашIалашъярхой а бу. Страсбургера комитет коьртачу декъана адамийн бакъонийн жигархойх хIоттаелла ю, цунна юкъахь кIезга бу шуьйра бевзуш болу хьекъалдай. Парижан комитетана юкъавогIуш ву, масала, профессор Глюксманн Андре, Фарансехь гоьваьлла морал-политикин философ.\nЦхьаьнатоьхначу Штаташкахь болх беш йолу Нохчийчоьн комитет кхин тайпа организаци ю. Иза адамийн бакъонийн организаци яц, цо и бакъонаш мел хьехош елахь а. Цунна юккъехь хьалха Iедалехь хилла дуккха а нах а бу, Цхьаьнатоьхначу Штатийн Когрессан декъашхой хилла нах а бу, Iилманчаш а, журналисташ а, юристаш а бу. Уьш, ма-гарра, кхин тайпа нах бу. Шен ма-хуьллу, Iедалца белхаш бан хьожу Iамеркера комитет, шен ницкъ кхачахь. Коьрта долчу декъана, шен анализ а гойтуш, Iедале дIахьедарш а деш, Нохчийн конфликтан йист яккхарна тIехьажийна алсамо белхаш баре кхойкхуш.\nЕвропехь йолчу вовшахтохараллаша нахаца бо дукха белхаш. Цара цхьаьнакхетарш а, демонстрацеш а, гуламаш а туху сиха-сиха вовшах.\nЦхьаьнатоьхначу Штаташкахь Нохчийн комитет талламийн центрех, Iилманчех а, Iедалан урхаллех а еттало , конференцеш гулъеш, конгрессменашна а, сенаторшна а Нохчийчохь долчу хьолах лаьцна информаци латтош а, цо адамийн бакъонашна беш болу эшам буьйцуш а, Iамеркан, Оьрсийчоьнан юкъаметтигех и хьакхалуш хилар къастош а», аьлла билгалдаьккхира Свифта.\nТIом хIинца а боьдуш хиларна цхьа бахьана ду. И бахьана Iамеркан а, Малбузерчу Европин а лидерша хIинцалерчу оьрсийн Iедале тIом сацо беза аьлла ца хиларца доьзна ду.\nНохчийн комитеташа а, адамийн бакъонийн вовшахтохараллаша а иштта\nДукхах болу Iамеркан Iедалдай тешаш бу, аьлла хета суна, Нохчийчохь герз караэцна болчу нехан доккха дакъа, дукхах долу дакъа ала мегар а долуш, и герз шайн синош лардархьама я шайн къам паргIатдаккхархьама эцна хиларх...\nбеш белхаш а болуш, и хIинца пхоьалгIачу шаре баьлла болу тIом ца сацар хIу бахьана ду те, аьлла, хаттар делира ас политикан Iилманче Свифт Кристофере:\n«ТIом хIинца а боьдуш хиларна цхьа бахьана ду», элира цо. «И бахьана Iамеркан, Малбузерчу Европин лидерша хIинцалерчу оьрсийн Iедале тIом сацо беза олуш ца хиларца доьзна ду.\nОьшуш дерг докха хIума ма дац: я президента Буша, я премьер министро Блэра, я Фарансин президента Ширака, я Герман-пачхьалкхан канцлера Шроьдер ГерхIарда ала деза президенте Путине тIом сацо беза; тIом мел боьду, шун аьтто хиро бац Европин институтех а, Малхбузерчу юкъараллах дIакхета. Иза Путинна чIогIа лууш дара, иза Малхбузенна а оьшуш ду, шен кхерамазаллин дуьхьа а, Оьрсийн халкъан маьршонан дуьхьа а.\nХало стенна тIехь ю хьуна аьлча, Цхьаьнатоьхначу Штаташа а, Европо а кхин дуьхьал доккхуш хIума а доцуш, Путин а, цуьнан администраци а\nозийна оцу гIуллакхана юккъе. И доцург, кхин а кхечу гIуллакхашна а юкъаозийна ву Путин. Цо хIуъа а дича, и Малхбузерчу пачхьалкхаша дIатоттуш воцу дела, Нохчийчоьнах бахьана а дина, юккъехь хьокхуш сиз доцу дела, боьдуш бу-кх и тIом хIинца а.\nПутине, сан хьекъалехь, сацабойтур бац чохьарчу ницкъаша и тIом, арахьарчара цунна цхьа Iаткъам беш ца хилча. Дукха некъаш ду, оьрсашка тIом сацабайта, Iамерко а, Европерчу пачхьалкхаша а юьхьарлаца мегаш. Царах дукхах дерш хIинца а теллина а дац», чIагIдира Свифт Кристофера.\nНохчийчохь тIом мел бахбели, дарло адам махкахь. Шаьш цкъа а ца ден долу хIума до хIинца цхьаболчара, шайн кирахь болу бала бассо гIерташ. Оцу тIеман цхьа йист ца яьккхича, терроран проблема Къилбаседа Кавказехь йолчунна тIе чIагIлур юйла, ца хаа те Малхбузерчу пачхьалкхийн Iедалшна, аьлла хаьттира аса кхин а Свифте:\n«И хууш ду», элира Свифта. «И хаьийта, Нохчийн гIуллакхана сагатдеш йолчу комитеташа и даима дуьйцуш ду зорбан гIирсашка а, адамийн бакъонийн жигархошка а, шайн ницкъ мел кхочу, шайн Iедалшка а. Хало стенна тIехь хуьлу аьлча,-- Цхьанатоьхначу Штатийн Iедалш, масала, хьахийча -- террорца беш болу тIом болабелчхьана, политикан реторико а, ечу анализо а гIехьчул гатбина церан аьттонаш.\nМуьлхачу Iедало шаьш террорца къийсам латтош бу ма-аьлла, Цхьаьнатоьхнчу Штатийн а, цуьнан бартхойн а оцу конфликтан хьокъехь йолу позицици хийцало, ишта цунна цIе тоьхна дела.\nНохчийчохь вайна гуш долчунна а хало йо цо. Цхьа а шеко йоцуш, Нохчийчохь а нах а, тобанаш а йолуш ю, терроран методаш юьхьарлаьцна. И хIун ду хьуна аьлча, маьршачу нахана а, Iалашонашна а тIелетарш деш. Амма маьршачу Iалашонашна тIелетарш деш берш а, шайн къоман паргIато къуьйсуш берш я, шайца тIом бича, дуьхьал тIом беш берш къесто безаш бу.\nСуна гергахь, иштта дукхах болу Iамеркан Iедалдай тешаш бу, аьлла хета суна, Нохчийчохь герз караэцна болчу нехан доккха дакъа, дукхах долу дакъа ала мегар а долуш, и герз шайн синош лардархьама я шайн къам паргIатдаккхархьама эцна хиларх.\nПроблема хIун аьлча, тIом мел боьду, цунна юкъахь йолу элементаш вовшашка къамелаш ца деш мел Iа, ахь ма-аллар, экстремистийн тобанийн аьттонаш хуьлу, конфликт шайна лууче ерзо а, иза шайна езачу кепа тоха а», аьлла шен тешам бовзийтира Свифта.\nТIаьххьарчу хенахь шайна дуьхьал Iитталуш халонаш йоллушехь, Нохчийн комитетийн аьтто хуьлу цхьаьна гIуллакхаш дан. Ишта церан белхан эвсаралла совйолу, боху политолога Свифт Кристофера:\n«Дерригенал а хьалха, хаа дезаш ду, оцу массо организацийн хатI а, кеп а коьртачу декъана царна юкъахь болчу нахах а, цара болх бечу пачхьалкхех дозуш хилар», аьлла тидам бира Свифта.\n«Фарансехь йолу организаци, Парижера Нохчийн комитет, къаьсташ ю шен хормица а, хIоттарца а, масала, Iамеркехь кхоллаелачу комитетах. Парижерчу комитетан дикка кадолу интеллектуалашна юккъехь тIеман гонах йолу дебаташ меттахъяха.\nПолитикашна юкъахь и дебаташ йолаяр ишта дика ца нисло церан.\nДани-пачхьалкхера Нохчийчоьнна гIортор ен комитете вуно дика вовшах а тохало, хьалхе а латтало Скандинаверчу организацешна тIехь. Цхьа шо хьалха цара вовшахтуьйхира, кхечу адамийн бакъонийн вовшахтохараллашца а, Европехь а, Оьрсийчохь а йолчу Нохчийн диаспорица а цхьаьна, Дуьненан Нохчийн Конгресс.\nIамеркан Цхьаьнатоьхначу Штаташка вай хьаьжча, Нохчийчохь Машар ХIоттабаран Iамеркан Комитет адамийн бакъонийн организаци хилла а ца Iаш, коьртачу декъана политикица а, нах кхеторца а гIуллакх долуш организаци ю. Аьлча а, вайна гуш цхьа тоба ю, шена юкъахь шайн-шайн говзаллаш а йолу декъашхой а болуш.\nДуккха а халонаш хьийгира и бес-бесара тобанаш а, церан говзаллаш а цхьана хорше ерзо гIерташ болчара. ХIокху тIаьххьарчу цхьана шарах эха шарахь эххар а аьтто белира церан шайн ницкъаш вовшахтоха.\nЗакаев Ахьмад Дани-пачхьалкхехь лаьцча, Нохчийчохь Машар ХIоттабаран Iамеркан Комитет а, Парижера Комитет а, Данера ГIорторан комитет а -- массо а каде хьевзира, оьрсаша Закаев терроризмана бехке веш хилар керстдеш, документаш а, тоьшаллаш а Данин Iедалшка кхочуьйтуш. И организацеш иэр-м кхин башха маьIна долуш гIуллакх а дац. Коьртаниг хIун ду аьлча а -- цара цхьанаэшшара болх бар.\nОьрсийн Iедалан цхьана Iамеркехь эзарнаш дипломаташ бу болх беш. Уьш парггIат Конгерессан ученашкахула лела, шаьш Нохчийн тIеман хадош болу мах бовзийта а, хабарш, хаамаш, пропаганда яржо а ...\nТхан белхан эвсаралла совъяккхар юьйцуш елахь, ахь дагадаийта деза тхуна дуьхьал мел лаьтташ долу хIума. Тхуна хьалха пачхьалкхийн Iедалш а ду, оьрсаша шайга дуьйцучух тешаш.\nТхуна хьалха лаьтташ сингаттам а бу, ван мила ву те билггал Нохчийчохь хьалхе йолуш, кхочуш болчу хаамашкара бес-бесара сурт хIуттуш долу дела. Терроран акташа а гIехьчул хало йо гIорторан комитеташна Нохчийчохь адамийн бакъонашца долу гIуллакх айъар тIехь.\nТаронашца доьзна хаттар а ду тхуна хьалха лаьтташ. Парижера Нохчийн комитет юкъахь хьал долу нах бац, шайн ницкъ а, шайн хан а, шайн ахча а ду цара дойъуш шаьш юьхьарлоцучу гIуллакхашкахь. Изза хьал Скандинаверчу пачхьалкхашкахь а ду.\nНохчийчохь Машар ХIоттабаран Iамеркан Комитет вуно жимачу бюджетаца ю болх беш. Ткъа Оьрсийн Iедалан цхьана Iамеркехь эзарнаш дипломаташ бу болх беш. Уьш парггIат Конгерессан ученашкахула а лела, шаьш Нохчийн тIеман хадош болу мах бовзийта а, хабарш, хаамаш, пропаганда яржош а.\nДауд-пайхамар Голиафца леташ хенахь, хилла ситуаци ю-кх. Амма дагадоуьйтур вай, Голиафана шен куралла а, зоьрталла а цунна шена дуьхьал делира, Даудана цуьнан ницкъана дуьхьалдаккха оьшуш долу герз а, оьшуш болу некъ а карийна хилла дела», бохуш вара Нохчийчохь Машар ХIоттабаран Iамеркан Комитетан декъашхо.\nНохчийн комитеташа тIаьххьарчу хенахь жигар баьккхина, Нохчийн махкахь машар лоьхуш, шаьш беш болу белхаш. Дани-пачхьалкхехь дукха хан йоцуш, меттигерчу комитето вовшах а тоьхна, леррина гулам дIабахара цхьамогIа политикаша а, журналисташа а. Цигахь дакъа лецира нохчийн, оьрсийн векалша а.\nВашингтонехь деношкахь оха йийцина конференци а, цхьанакхетарш а хилира, Нохчийчохь хиллачу бохамна цхьа йист лоьхуш. Iедалша шайга ладоггIалц белхаш дIакхехьа дагахь ю Нохчийн комитеташ.\n(ХIара интервью дуьххьар эфире яьллера 2003-чу шарахь)


Сен-Бенен-де-Буа — Википеди\n47°07′21″ къ. ш. 3°24′34″ м. д.HGЯOL\nСен-Бенен-де-Буа (фр. Saint-Benin-des-Bois, фр. Source-de-la-Nièvre) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта БугӀгунди — ФгӀанш-Конте регионехь. Коммунан департамент — НьевгӀ.\nДозанашца йу ЛуьгӀси-ле-БугӀ, Сен-Суьльпис (НьевгӀ), Бона (Франци), Ноле (НьевгӀ), Сент-МагӀи (НьевгӀ).\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Сен-Бенен-де-Буа&oldid=7835110»


«Дош» журнал ца дохкуьйту ГIалгIайчохь\nЖурналан коьрта редакотран когаметта волчу Дудуев Iабдуллас чIагIдарехь, «Дош» журналан тIаьххьара масех арахецар схьадаьккхина. ГIалгIайн куьйгалхочуьн хьехамчо Цечоев Беслана а, журнал духкуш йолчу «Магас» аэропортан хьаькамо Евлоев Вахас а бахарехь, аьттехьа а бакъ дац иза.\n2012-чу шарахь тIаьххьара арахецар «Нах тIепаза бовш бу кхин дIа а» бохучу материалца долалуш дара. ГIалгIайчохь цхьана шарахь тIепаза байначу нахах лаьцна яра иза. Оццу шарахь арахецначу журналан шолгIачу номеро дийцинера ГIалгIайчоьнан республикан куьйгалхочуьнга болу къоман тешам лахбаларх лаьцна.\n«Шайн хеттарийн жамIашна реза боцчу Евкурон гуоно шайга и хетарш юхаде аьллера, шайна оьшу терахьаш гайтархьамма», - бохуш дийцина Дудуев Iабдуллас «Кавказан шад» олучу хаамийн агенталле. Шайга цхьаммо леррина яйтина ю и материал аьлла, Евкуров Юнусбекан хьехар кхочушдеш, гIуллакх суьде даккха а хьаьжнера цуьнан зорбанан-сервис, аьлла Дудуевс. Оццу хенахь, Евкурован зорбан-сервсисо, шен ма-хуьллу, керстадо иза.\nНесар-гIалин, МалгIбекан, «Магас» аэропортера а зорбанан киоскашкахь эца йиш ю «Дош».\n«Дош» журнал 2003-чу шарахь дуьйна арахеца долийна ду. Юьхьанцара, дозуш доцуш нохчийн журнал дара иза. 2008-чу шарахь дуьйна Кавказан хилла.\nМаситтаза а дуьнанаюкъара совгIаташ луш, оцу кIоштахь арадолуш долу, дозуш доцу журнал ду иза.


Болливудан а, Нохчийчоьнан а планаш\nБолливудера актёр, Салман Хан\nBollywood in Chechnya\nКху деношкахь Соьлж-ГIалахь дIаяхьанчу кхерамазаллийн саммитан тIебоьгIна бара массеран а тидам. Цундела, култураца боьзна болу цхьа хаам, мIаьргонехь тергонера болуш бара. ТIедогIучу шарахь, Нохчийчурчу кинематографистийн, Индерачаьрца цхьана а кхетта, исбаьхьаллийн фильм яьккха сацам хилла. И дIахьедар даржийна, Нохчийчоьнан кинематографин урхалло. Цуьнан директора Терекбаев Беслана, дийцира Маршо Радиога, хинйолчу оцу фильмах.\nТерекбаев: «Берийн кино ю иза. Тахана дуьненахь берашна йоккхуш йолу филмаш, цхьа транформерех ю. Цундела Индийца йоккхур ю вай кино. Цара хIинца дика йоккху кино. «Дахар Пи», цIе йолу филм яра. Цу чуьра актеран продюсерца дийцарш долийна. Иза а валор ву оха цу юккъе. Гайта а гойтур ю иза Оьрсийчохь. Бакъо лург хиларан билгалонаш ю цхьацца. Юха Iумар бохуш Москохара хьолан да ву. Цо а гIодийр ду иза йоккхуш».\nТIаьхьарчу хенахь индийн кинош, ойла а йойтуш, маьIан а долуш ю. «Дахар Пи», а «Сан цIе Кхан ю» а, «ЛаппагIашкара миллионер» а, дуьненахь прокатехь хилла. Критикаша дика тIе а эцна. Цундела, хьалхалера индин кинош санна, хелхаршца а, эшарщца а хир яц иза, аьлла кхин дIа а дуьйцу нохчийн коьрта кинематографа Терекбаев Беслана.\nТерекбаев: «Индера кхийолу филмаш санна эшарш а, хелхарш а долуш хир яц иза. Iаламате хаза кино хир ю иза. Нохчийчохь а, Индехь а йоккхур ю иза. ТIулг лоьхуш хуьлу кегий нах. Иза карийча, уьш кхета, оцу тIулгаца доьзна доцийла ирс. Хьайн Даймахкахь хьо велахь, иза дукха доккха ирс. Иштта маьIан хир ду цуьнан».\nИндусашца яьккха кечъечу фильман сценарий а, режиссераш а, иза прокатехь мичахь хир ю а, хIинцале билгалдаьлла. Оьрсийчохь а, бусулба пачхьалкхашкахь а гайтар хир ду цуьнан.\nБерийн самукъадаккхаран фильм, массанхьа а гайта а гойтуш, яьккха кечам бешшехь, нохчаша яьккхина кхин цхьа фильм «Дицде аьлла омар ду» цIе йолу, тахана гайта бакъо луш яц Оьрсийчуьрчу Iедалша. Къам дIадохорах ю иза. Цу юккъехь исторехь хилла доцу хIуманаш ду, аьлла дихкина, Оьрсийчоьнан културан министралло гайта. Цундела, иза тахана а, советан заманахь санна, терхи тIе охьайиллина ю бохуш, дуьйцу оцу филман продюсера Коканаев Руслана.\nКоканаев: «Дукха наха соьга хоьтту, и фильм маца гойтур ю, олий. Иза гайта бакъо лур юй? Тахана цхьа а бакъо елла яц. Я и филм яьккхинарш муьлш бу а ца хаьа. Оцу чохь гайтина йолу къизалш, боккъала хилла яц, аьлла иза гайта дихкина ду. Гарехь, тахана а Iедалехь, шортта нах бисина, хIетахь вайн къоманна тIехь нийса къизалла йина аьлла хеташ. Массарна а тIехь Дела ву-кх. Цакхеташ верг-кхето а, бале ваьлларг-нийсван а».\nШорта филмаш яха, дуккха а ойланаш ю Нохчийчохь. Масала, Нохчийчуьрчу Iедалша хаддаза анонс еш яра «Цакхеттарг кхетар ву» аьлла цIе ю бохучунна. Республикан куьйгалхо чохь а волуш, видеороликаш яра хаамийн гIирсашкахь яржош. Голливудера уггаре а тоьллачу режиссераш а, продюссераш а йоккхур ю иза, бохуш дуьйцура. Цуьнан чулацам а, актераш а, сценарий а тахана а къайлаяхьана ю, иза чекх маца йоккхур ю а хууш дац.


ТенегӀ (Па-де-Кале) — Википеди\n50°27′04″ къ. ш. 2°13′07″ м. д.HGЯOL\nТенегӀ (фр. Teneur) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта О-де-ФгӀанс регионехь. Коммунан департамент — Па-де-Кале.\nДозанашца йу ЕкигӀгӀ, Анвен, БегӀгенез, КгӀепи (Па-де-Кале), ЕгӀен (Па-де-Кале), ФлегӀи (Па-де-Кале), Тии-Капель.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=ТенегӀ_(Па-де-Кале)&oldid=7846503»


Немцойн ПЕН-центран совгIат делла Брежна Иренина. Нохчийчохь 1-ра тIом боьдуш хуьлург дуьйцуш яра иза\nИрена Брежна ю яздархошца а, диссиденташца а Померанцев Игорьца а, Синявский Андрейца а, Зиник Зиновийца а (аьрру агӀорхьаpa аьтту агIорхьа)\nШвейцарехь еха словакийн къомах йолу яздархо Брежна Ирена лауреат хIоьттина хьийзош болчу яздархошна вуно чIогIа гIортор еш къахьегарна немцойн ПЕН-центро (ПЕН-клуб ю яздархойн а, поэтийн а, журналистийн а дуьненаюкъара бакъонашларйон вовшахтохаралла), хIора шарахь луш долчу Кестен Германан цIарах долчу лоручу литературан совгIатан. Жюрино бинчу сацамехь билгалдоккхуш ду, Брежна шен дахарехь даима а кIад цалуш болх беш хилар бакъо а, маршо а толийта, цо аьтто бина хилар дош ала хьийзош болчу Малхбалера Европерчу диссиденташна.\nБрежна евзира хьалхара Нохчийчуьрчу тIамехь (1994 – 1996) хуьлург а, ирча адамаш дайарх лаьцна а, дерриг а хIума дохорах а, цIий Iеночу конфлито диначух а тIемаш боьлхучу зонера, ша нохчо ю а моттуьйтуш, дийцарна, хаам бо Deutsche Welle (Немцойн тулгIе) зорбан гIирсо.\n2002-чу шарахь Серноводскера репортажаш ярна Брежна Иернина немцойн журналистийн мехала совгIат делира, Воьлф Теодора цIарах долу.\nКастер Германан совгIат цIе лелош ду немцойн яздархочун а, ПЕН-центран президентан а, 1940-чу шарахь нацистийн Германера Американ Цхьаьнатоьхначу Штаташка дIаваха аьтто а баьлла, цигахь гIо даран система кхоьллина волчу, уггар хьалха хьийзош болчу суртдиллархошна а, яздархошна а накъосталла дан.\n2003-чу шарахь Кестен Германан цIарах совгIат делира Политковская Аннина. Оьрсийчоьнан журналист йийра 2006-чу шарахь, хетарехь, Нохчийчохь адамийн бакъонаш талхорах лаьцна дийцарна.


Лахьан-бутт 16, 2013\nСмартфонна тIехь Фейсбук костан билгало, 2013\nКерлачу замано керлачу хьесапе дерзийна вайнахана юккъехь захалонаш дийцар а, лелор а. Хьалха санна синкъерамехь, я хийистехь ца дуьйцу кегийчара хIинца дагара а. Мобилан телефонаш а, интернет а дIахIоьттина вайнзаманахьлера безаман майда а хилла.\nЕвроперачу меттигерачу бахархошлахь интернет юккъе яьллачу муьрехь дуьйна схьа даьржина ду, цу машанерхула боьрша стаг а, зуда а вовшашна довза а девзаш, вовшашца уьраш а, мареллаш а деш цара хилар.\nТIаьхьарчу шерашкахь бусулба нахана юккъехь а даьржина и хIума. Иштта кхоч-кхочуш и цивилизацин керла агIо нохчашка а кхаьчна. Кест-кест хеза тIаьхьарчу хенахь хьенехо зуда ялийнера, аьлча, мичара- хьена ю хаьттича, интернетухула евзина хилла олуш. Иштта йоI маре яхча а олу, хьенан-мила ву хаттарна жоп луш, интернетухала вевзинера, олий.\nИ керла хIу къаьстина Малхбузехь бехачу вайнахах алсам кхетта, царна юккъехь даьржаш а ду. Массо а керла юккъе даьлла хIума а, массо а адамаллиа кхиарехь Iилманан а, прогрессан а, цивилизацин керлачу гуолатохаршкахь хуьлуш ма-хиллара, диканиш а, вуониш а аматаш шайца долуш хIума лара догIу иза.\nЦхьана агIор, Даймахкана хийраллехь а, вовшашна тIекхачаллехь а бехаш боцучу Малхбузерачу нохчийн кегирхошна дика аьтто бу иза, вовшашна довза а, вовшашца захалонаш дан а. Вукху агIор, адамашна юккъера, къаьстина вайнахан юккъера цхьа башха йолу жоьпалла а, экамалла а дIайоккхуш болу гIирс хила сахьт а дац цунах.\nИштта ду Маршо радионо хеттамаш бинчу Европерчу вайн махкахоша и хIума дийцар а – цуьнан ший а агIо дитадаме а оьцуш.\nВенехь вехачу гIеметта хIоьттинчу Мохьмадна хетарехь, жоьпалла ца хуьлу и тайпа виртуалан захоало а дина, зуда ялийначу кегийчу нахехь. Цара шаьш атта ялорах терра, атта йита а юьт зуда.\nМохьмад: „Цхьа бутт хан бен яц и хилла. Данера цхьа йоI интернетехула йовза а евзина, цига вахана, иза схьаялийра кхузара цхьана кIанта. Тхо а дара цигахь. Амма ши кIира ма даьлла, йита а йитина, цигга дIа юха яхийтина цуо иза. Иза хIунда хилла? Цунна цу йоIан да, нана а ца девза. Вукхарна хIорш а ца бевзина. Интернет чухула вевзинера аьлла йоI дIаяхийтар доккха хIума ду. Хьайн кIантана зуда ялон хьо гIертачу хенахь хьо цуьнан да мила ву а, нана мила ю а, и нах муха буьйцуш бу хьожу. Иштий бен зуда ма ца ялайо вайнахалахь, йоI а ма ца ло маре ишттий бен. Ас айса иштт азахало дийр дацара я дойтур а дацара сайн доьзалехь“.\nФранцерачу Лионехь ехаш ю 27 шо долу Зулихан. Диъ шо хьалха интернетехула шен хIусамда вовза а вевзина, ах шо даьллачул тIаьхьа марелла дира цуо. Хьалха Германехь Iаш хила иза хIинца иза волчехь Лионехь ю. Цуо дуьйцу.\nЗулихан: „Со суо а ю интернетехула маре яхна. Аьлча а, вовза интернетехула вевзинехь а, маре интернетехула ма ца йоьдий. Суна интеренетехула девзина а, захало хьахийна а, мухха а дина а и захало, йоI маре яхча а, кIанта зуда ялийча а бакъахьа хета. Вай дуьне мел ду дIасакхийсина ду, хьалха санна синкъерамаш а бац, йоI- кIант довза меттигаш а бац. Цхьана агIор вовшашна бовза ца бевзича ма ца болий и кегийнарш“.\nАвстрерачу Асета шена-м вуно инзар хIума хета и виртуала машенехула деш долу захалонаш, боху. Церан хIун тIаьхьло хир ю ала а ца хIутту ша, бохуш, дуьйцу цуо.\nАсет: „Сан сайн гергара йоI ю иштта интеренетехула кIант вевзина, цуьнга маре яхна. Дала декъал йойла иза. Делахь а суна-м тамашийна хета и хIумнаш. Мичара хьена ву ца хууш маре яхар инзаре хIума хета суна-м. Даима а лула-кулахь Iийна а, хьайна дика бевзачу нахе яхча а ца нислуш хуьлу и марелла, интернетехь вовзарх тоам а бина марех яхча, цунах хун хир ду суна-м ца хаа“.\nГуш ма-хиллара, вуно бен -бен ю аренца бехачу нохчийн интернет-захалонех йолу ойла. Делахь а, ткъе хьалхарчу бIешеран юххьехь бехачу вайнехан дела де хуьлуш лаьтта цу керлачу захалоний кепах.\nДаханчу бIешеран 90-чу шерашкахь Нохчийчохь арадолуш хиллачу „Республика“ газетехь дуьххьара вайн махкахь кхоьллинера, „Захало“ цIе йолу клуб. Марелаш дан лууш болу зударий а, зударий кхийла дезаш болу боьрша нах вовшашна бовзуьйтура цигахь.\nЮкъараллехь цхьаболчара кхардарца а, цхьаболчара емалдарца тIеоьцура хIетахь и клуб кхоллар. Амма бакъдерг кхин дара- дела денна иттанашкахь кехаташ кхочура цига, доьзал кхолла хьаьгначу вайн махкахошкара. Цу клубехь вовшашна бовза а бевзина, йоццачу хенахь кхоьллира наха 40 сов доьзал а.\nСхьахератарехь, хIинцалера интернетехула деш долу захалонаш цу хIетахьлерачу газетере „Захало“ клубан ролехь ду. ХIетахь санна, цхьаболчара кхардарца, вукхара емал дарца тIеоьцу уьш, амма хIетте а вайн заманан а, вайн къоман а цхьа дакъа хилла дIахуттуш ду уьш.


КъатӀар — Википеди\n25°16′10″ къ. ш. 51°12′46″ м. д.HGЯOL\n(Катар тӀера хьажжина кхуза)\nХӀокху версин 21 хийцам талла безаш бу. ЧӀагӀйелла верси теллина (2017, 12 ноябрь).\nШатлакхан Илли: «As Salam al Amiri»\n3 сентябрь 1971 (Йоккха Британех)\n11 586 км² (158-гӀа дуьненахь)\n1 904 934 стаг\n• Ларар (2010)\n1 699 435 стаг\n181,7 млрд долл. (58-гӀа)\n93 103 долл.\n0,834 (лакхара; 36-гӀа меттиг)\nкъатӀаран риал (QAR)\nХӀокху терминан кхин а маьӀнаш ду, хьажа КъатӀар (маьӀнаш).\nКъатӀар (Ӏаьр. قطر [ˈqɑtˁɑr], метт. [ɡitˁar]) — Юхерчу Азехьара жима Ӏаьрбийн пачхьалкх ю. lарбойн латтюкъе Гlежарийн lаман юхехь. Коьрта Гlала — Духьа.\n2017 шарахь, КъатӀарехь дехуш ду 2.6 миллион адам: 313,000 бухар, тlеберкин 2.3 милллион. Ислам мехк коьрт дин, lарбий Инглисхой меттанаш буьйцу махкахь.\nМехкан гуонахь: къилбехьа, малхбалехьа а малхбузехьа губекхин Гlежарийн lама, къилбседехьа lаман юкъехьа Бахьрайна латта дакъа а, къилб-малхбузехьа Саlуд-lарбойчоь.\nМехк истори[нисйе бӀаьра | нисйе]\nДухьа гlалан куц lамтlера хьажарца\n1971 шара, 3-гl чу Сентебряхь Британин lуьналара йелира Къатlара, мерша пачхьалкха ю аьлла кхайкхина.\n1995 шарахь, Къатlар эмир Хьамад бин Халифа Аль-Сани lедали веъара шена дегара lедала керар докхуш, шена да Халифа бин Хьамад Аль Сани lедалехьа волушахь, мехк тlемницlацаца а лулахар мехкаш накъостал дира цуьнан кlантан lедале вогlуш цун да дlавокхуш.\n2003 шарахь, Къатlарехь хьа-йиллира Амирикан Штаташ шена тlемницlан базанаш а lиракъе тlом булош а тlемницl сурхалаш а..\n2013 шара, Июнехь Шайх Тамим бин Хьамад Ал Сани lедале веъара цуьнан дена пурбанца. Шайх Тамимас мехк чухьар хьал тадаран хийцамаш беъира, дешаран а могшаланаш аьттош беш.\nКъатlаро накъостал дира Саlуд-lарбойчоьна хьалха йолуш lарбийн пачхьалкхаша дахьоша йолу тlем тlелатар Йеманана, цигара lедала хийцуш а Хьусишкара lедала хьадакха а, Ирано гlо даш Саlуд-lарбийчоьна доьхьала латтош йолчу тобана \nКъатlарехь хира йолуш ю 2022 Дунен Футболан Ловзарш, 21-гl Наябарани 18-гl Декабран бетташкахь, lарбой пачхьалкхашан юкъера хьалхара мохк бу Дуьнен Футболан Ловзараш дахьош .\n↑ 1 2 Human Development Report 2011 (ингалс.). United Nations Development Program (2011). Архив йина хьалхара хьостан чуьра 2012 шеран 2 февралехь. Теллина 2012 шеран 30 июлехь.\n↑ Population of Qatar by nationality – 2017 report. Теллина 2017 шеран 7 февралехь.\n↑ New Qatari emir Sheikh Tamim 'set to announce reshuffle', BBC News (26 June 2013). Хьаьжна 26 июнехь 2013.\n↑ Qatar (01/10). State.gov. Теллина 2010 шеран 28 мартехь.\n↑ Nordland, Rod. In Surprise, Emir of Qatar Plans to Abdicate, Handing Power to Son (24 June 2013). Хьаьжна 26 июнехь 2013.\n↑ The World factbook, CIA.Gov (20 June 2014). Хьаьжна 20 июнехь 2014.\n↑ Paul Rhys in Doha Blatter reaches out to Arabia. Aljazeera.com. Теллина 2013 шеран 30 декабрехь.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=КъатӀар&oldid=5857116»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2021, 5 май, 02:35.


Муха стамло террорхойн тептар\nОьрсийчохь кхуьуш ю Нохчийчуьрчу Iедало, ерриг а пачхьакхехула шен ницкъхой дIаса а хьежош, Кадыров Рамзан а, цуьнан го а резабоцу нах, цхьацца бахьанашца махкахбевлла нохчий, дIалехьош хиларна дуьхьал гIаьттина протест.\nНижний Новгородехь Дечкен-беттан 20-чохь яххьех тIуьтмIаьжигаш йоьхкина, могIарчу нехан духарахь хилла герзахой, шаьш Нохчийчуьрчу полицера ду аьлла, чулилхина адамийн бакъонаш ларъярхочун Янгулбаев Абубакаран ден а, ненан а хIусамна. Цуьнан да, федералан суьдхочун даржах мукъаваьлла веха Янгулбаев Сайди хьаван ца хIиттина уьш, амма ницкъаша петар чуьра ара а такхийна, Соьлжа-ГIала дIайигина нана – Мусаева Зарема.\nТхоьца видеозIенехь ву Iазапна дуьхьалояран комитетан куьйгалхо Бабинец Сергей а, бакъонашларъярхо Истеев Давид а.\n- Сергей, низамаш лардечу хьукматийн векалша, полицин белхахоша, Нижний Новгородерчу ФСБ-н урхалло муха туьду Дечкен-беттан 20-чохь хилларг? Бакъо юй цхьаьннан а федералан суьдхочун хIусамна иштта чулелха, хуьлда иза даржах мукъаваьлла а?\nЗуда дIайигина кхо сахьт даьлча полисхой кхечира, зулам дарх долу тхоьгара арз дIа а эцна, дIабахара\nБабинец Сергей: Цхьана кепехь хаийтина хIума дац. Оха дина дIахьедарш тергал а ца до. Тхо Сайдица, Заремица церан хIусамехь Iачу муьрехь Нохчийн Республикера баьхкина полисхой парггIат арарчу ламеш тIехь къамелаш деш Iара, Янгулбаев Сайдис, федералан суьдхо хиллачо, ФСБ телефон тоьхча – ФСБ декхаре ю кхелехь болхбечу а, бинчу а наханна кхерамзалла латто. ФСБ-но полице дIахьажийра информаци. Маситтазза туьйхира оха полице телефон, а ца баьхкира цигара. Зарема ницкъаша дIайигина кхо сахьт даьлча полисхой кхечира, зулам дарх долу тхоьгара арз дIа а эцна, цхьаьнггера а оьцуш тоьшаллаш а доцуш, дIабахара.\nТорочешникова Марьяна: Иштта хьовзар адам лачкъор лорий аш?\nБабинец Сергей: Иштта ала а бац тхан бух, полисхошкахь Соьлж-ГIаларчу талламчас арахецна сацам бара, бозбуанчаллица доьзна гIаттийначу гIуллакх толлуш, куьг дара бухаяздина, тоьхна мухIар а дара кехата тIехь. Теш тIевалорах даккха ант доцуш хIоттийна кехат дара цаьргахь. Амма дацара цу тIехь къастош, муьлхачу кепехь лору толлучу девна юкъа Мусаева а, Янгулбаев а озор, иза яздина хила дезаш делахь а.\nДагалоцур вай ЯнгульбаевгIеран истори. 2017 шарахь жимахволу кIант – Янгулбаев ИбрахIим – лецира нохчийн полицино, шайн декъа дIа вигина, цо дийцарехь, йиттира, гIело латтийра цунна тIехь. Тхайн карахь йолчу бакъонашца тхан аьтто ца баьлла бехктакхаман дов а йдайта, цундела оха арз хьажийна Европан адамийн бакъонашкахула йолчу кхеле. И бохам шайна нисбелча Янгулбаев Сайдин доьзал Нижний Новгороде дехьабелира, маьрша бехаш бара, хIинца шайна тIаьхьа Iедалхой бовллалц.\nНохчийчуьрчу Iедало Янгулбаев ИбрахIим бехкево шайна дуьхьал критика еш долу Telegram-канал лелорна. Оцу хьокъехь дуккхаза а дийцина меттигерчу хаамийн гIирсаша а, ша Кадыровс а. Кхело экстремизм яржайо оцу канало аьлла сацамбина. Дуккха а хан яра и канал лаьтта а, цо Нохчийчуьрчу Iедалан садуу а. Оцу бахьаница ду Мусаева Зарема лацар а, тхуна гергахь.\nТорочешникова Марьяна: Оцу доллучу а хьоло шовинизм а айъйо Оьрсийчоьнан юкъараллехь. Дукха ю хIара тайпа комментареш: "Нохчийн ницкъхой Нижний Новгороде бахана, шайн низам хIоттош бу кхузахь, цхьа а вац царна дуьхьало еш".\nБабинец Сергей: Оццул низам лардарца ледарло ялийтина Нижний Новгород-мехкан низамхоша шайгара, и тайпа "операци" дIаяхьа магорца а, шаьш, гарехь, гIодарца а, цундела боху наха, шайх цхьаъ нислахь орцахдала хир дац шайна шайн махкара Iедал.\nАмма нохчашна Оьрсийчохь хIуъа а лелон мега аьлла хетачийн резабацарш ас кхечу агIор дIахьовсор дара. Федераци ю вайн пачхьалкх, низам цхьабосса хила деза массарна а. Бакъду, цхьана регионна мега ерриг а пачхьалкхехула дIаса а хехкалуш, кхечу регионашкахь и саннарг лелон а, бухарчу коллегашкара гIо шайна деха а. Амма иштта баьхкинчу хьешашка низам лардайта а деза, ткъа иза ца дина. Сихха орца кхачийна хила а дезара цара, шайга телефонаш йиттина хилча, аьрзнаш дIакхачийна хилча, талла дезара хилларг – кIира даьлла, амма тийна Iа меттигера Iедал.\nТорочешникова Марьяна: Давид, ахь Нохчийчуьра бовда безначу дукха наханна гIодина. Амма оцу наханна тIаьхьа а оьхуш, уьш лечкъа а беш, юхабигина республике. ДIабигинчул тIаьхьа доьза байъинарш а бу. Баккъал а буй оцу бехкан декъахь кхечу регионашкара низамхой?\nИстеев Давид: Ду иза иштта, Нохчийчуьрчу ницкъхошна гIодо Оьрсийчуьрчу полицино. И тайна истореш дукха ю тхан. Нохчийн хIора доьзалехь санна ву полисхо я полицехь ву гергарниг. Аьтто бу стаг дехьа-сехьа ваьлла меттиг хаа, SIM-карташ талла, банкера къайленаш йовза, ял елла а, болхбен а меттиг хаа. Масалш ду, гергарчара Москва а кхочий, цигарчу полицин гIоьнца видеорегистраторшкара материалаш яьхна а. Кхерамзалла яц оцу аьIнехь ур-атталла Москвахь а: стаг караво метрон видеошца, отелашкарчу баххашкахула.\nНохчийчуьрчу Iедало Янгулбаев ИбрахIим бехкево шайна дуьхьал критика еш долу Telegram-канал лелорна\nТорочешникова Марьяна: Аьлча а, Нохчийчохь хьийзош верг сихха дозанал аравада веза-кх?\nИстеев Давид: Даима а дац иза дан оьшуш. Стаг мел чIогIа лоьху, цуьнан гергарчара цунна мел аьтто бо кIелхьарвала я иза схьалохуш, доьзалан ахчанца таронаш муха ю а тIехь ду декъа нийслуш. Делахь а, дукха хьолехь Нохчийчуьра стаг вада везаш нисло дозанал арахьа. Кадыров Рамзанна мел боккха Iаткъам цо бина хьажжина нисло иза лехар. Доккха халахетар динехь, чккхий таронаш арайоху стаг лаца. Доьхнарг ду адамна дуьхьал цо дина а доцург деттар, дуьхьал бекхтакхаман гIуллакхаш "тегар". Оцунна дуьхьало йола даца бу боккха эшам, Нохчийчуьрчу кхелашна массо а хIуманал деза ду шайна лакхара охьахьажош долу омранаш.\nТорочешникова Марьяна: Стенна мега-те Кадыровна и дерриг а лелон?\nБабинец Сергей: Власти Iедална атта ду иштаниг ца го кеп лелор, цкъа генадаллац. Цкъачунна иштаниг ма леладе лакхарчу Iедало аьлла меттиг яц Кадыровга. Кадыровс, Даудовс шайн тIаьххьарчу машанашкарчу конференцехь дицинчунна ала-м элира Песков Дмитрийс, "цкъачунна вайн президент Путин Владимир ву, цо луьсту, муха лелон еза арахьара политика, Кадыров Рамзана ца луьсту"\n(Радио Свободин эфирера яцйина вариант)


Оьрсийчуьрчу полисхошна садаIа магийна Туркойчохь а, Таиландехь а\nТуркойчоь, Туристаш садоIуш бу Антальехь.\nОьрсийчоьнан чохьарчу гIуллакхийн министраллан белхахошна мукъачу хенахь садаIа баха магийначу пачхьалкхашна юкъатоьхна Туркойчоь а, Таиланд а. Цунах лаьцна хаам бина цу ведомствон официалан векало Волк Иринас.\n"Колокольцев Владимира буьйранна тIе куьг таIийна, полисхошна Туркойчу а, Таиланде а садаIа баха бакъо луш," – даладо Волк Иринас аьлларг ТАСС агенталло.\nАгенталло билгалдаккхарехь, 2014-чу шарахь махкара арабовлар дихкинера полисхошна. Царна баха магийнера СНГ олучу Йозуш йоцчу пачхьалкхийн ДоттагIаллана юкъабогIучу мехкашка а, Китай а, Вьетнаме а, Кубе а.\nКхушара Дечкен-бутт юккъебаьлча чоьхьарчу гIуллакхийн министро тептар тIечIагIдира, шайн белхахошна садаIа кхерамазалла йолу пачхьалкхаш билгалйолуш. Царна юкъахь яра Азербайджан а, Эрмалойчоь а, Беларуси а, Вьетнам а, Казахстан а, Китай а, Къилба ХIирийчоь а.


Ленэкспо, гайтаман сурт\nНохчийчоьнан премьер-министро Хучиев Муслима куьйгъяздина 5,3 миллион сом дIакхачон Петербургехь дIахьочу юбилейн XXV-чу дуьненаюкъарчу экономикан форумехь дакъалацархьама. Цигахь дакъалацарх делла ахча ду иза. Иштта бюджетан чоьтера ахча хьажор ду махкарчу хьакамашна кеманца дIасабаха а, вип-отелашкахь дIатарбала а,яздо Кавказ.Реалиино.\nИсс лаккхара даржхо – премьер-министран ши гIовс, кхо министр, цхьа министран гIовс, Хучиевн гIоьнча Дакаев Рустам а, "Чеченнефтехимпром» компанин директор Хизриев Хасмохьмад а юкъахь волчу делегацин куьйгалхо ша хIоттийна Хучиевс.\nМангал-беттан 15-18-чохь хир йолуш ю юбилейн форум, иза лерина ю глобалан а, Оьрсийчоьнан а экономикана а, технологеш кхиорна а, социалан проблемашна а. Санкцеш тоьхначу юкъанна цхьаболчу декъашхоша дехар дина «Росконгрессе», шайн бейджаш тIехь белхан меттиг билгал ма яккха аьлла, компанийн аьтто хир бу шаьш форумехь дакъалацар къайладахьа.\nОьрсийчоьнан хаамийн гIирсаша стохка яздира, Петербургера экономикан форумехь дакъалаца ахча ца тоьира декъашхошна а, спикершна а аьлла.\nЖима а, юккъера а бизнес дуьхьал хилира оцу бараме кхача, чубоьлху билетийн мах тIех лакхара хиларна. 2019-чу шерца дуьстича, мах бистинера шозза: «стандарт» пакетах доьху 840 эзар сом., ткъа ган а гуш, президентан къамеле ладогIа таро лучу «премиумах» - 960 эзар. Мах бала бийзира организаторша кхайкхина балийначу экспертийн а цхьана.\n2015-чу шарахь дакъалецира Кадыров Рамзана ПМЭФ-хь. 2016-чу шарахь декъашхойн могIарехь дIакхайкхийна вара иза, амма ца веара къилбаседан шахьара, цул тIаьхьа а ца веара форуман майданашка.\n2019 –чу шарахь цо дIахьедира, журналистана Голунов Иванна дуьхьал фальсификацин бехктакхаман гIуллакхна гонах иккхина скандал естийна ю, ПМЭФ-2019 форуман жамIаш дIадайархьама а, "Оьрсийчоьнан исбаьхьа жамIаш Оьрсийчоьнан юкъараллина гергахь лахдан, пачхьалкха дIахерйинарг санна гайтархьама" аьлла.\nНохчийчоь, кхинйолу Къилбаседа Кавказан республикаш а санна, гуттар санна тIаьхьа юьсуш ю инвестици ян пайден йолчу регионийн рейтингехь. Масала, 2021-чу шарахь коьртачу капитале инвестици ян мехкан цхьана вахархочунна оьшура 55,6 эзар сом. Дустуш аьлча – Дагестанехь и гайтам бу 79,7 эзар, Краснодар-махкхаь – 95 эзар, Кхарачой-Чергазийчохь – 60 эзар, Ставрополан кIоштахь – 91 эзар.


В программу NEON BLACK международного конкурса shnit Worldwide Shortfilmfestival — 2020 вошли короткометражные фильмы со всего света, выполненные в предельно разных жанрах и стилях: анимационный неонуар (Ваутер Сел, Тейс Де Клудт), кулинарный триллер (Дэвид Эш), драма о секс-торговле (Джианна Маартен Саада) и другие.\n16:30–18:00Лекторий Музея «Гараж»\nРежиссер Джианна Маартен Саада\nСША, Франция, 2019. 25 мин. 16+\nРежиссер Туэ Санггор\nФранция, 2019. 7 мин. 18+\nРежиссер Дэвид Эш\nШвейцария, 2019. 10 мин. 18+\nРежиссер Ингвильд Сёдерлинн\nНорвегия, 2019. 10 мин. 16+\nРежиссеры Ваутер Сел, Тейс Де Клудт\nБельгия, 2019 мин. 19 мин. 18+\nРежиссер Йöрген Схолтенс\nНидерланды, 2019. 7 мин. 16+


Лампа светодиодная с цоколем E27, 5 ватт, 220 вольт. Модель ТАУРЭЙ BX2-21C\nМощность, Вт 5 (номинально)\nТип светодиодов SMD2835 x 10\nСветодиодная лампа BX2-21C обладает холодным белым светом, что делает её идеальным источником света в рабочих помещениях (офисы, учреждения, домашние кабинеты и т.п.).


Хьан цIийца деха\nВорхIе дайн цIий,\nИ долччохь деха\nХезна ду олуш:\n"ХIай жима къам,\nБан беза хам.\nСан кеда сом!".\nМа даций тхо-м.)\n"Ткъа реза дацахь,\nНошбели стом -\nКад - изза, тиша,\nСтом- керла дов\nХьан дерриг герз -\nИ хьоьца деха\nВорхIе дайн иэс.\nХьоьга хьайн цIий,\nВорхIе дайн сий.\nCобар дихкина муш,\nХьуо ваа тоба\nНицкъ боцуш дисча\nГерз лоцчу куьйган\nДацдо ахь пхьош,\nШайгга шайн цIий\nВорхIе дайн сий!


Зударийн бакъонаш ларъян а, шайна дуьхьал хиллачарна амнисти ян а тIелаьцна «Талибана»\n«Талибанан» официалан векал МуджахIид Забиулла. Кабул, Марсхьокху-беттан 17 -гIа де, 2021 ш\nТIалибашна дуьхьал лаьттинчарна амнисти кхайкхон а, зударийн бакъонаш Iалашъян а, терроран тIелатаршна Афганистанах плацдарм ца хилийта а ваIда дина «Талибана». ТIалибаш Iедале кхаьчча Iадийна дуьне а, махкахой а шайх тешочу информаци кампанин гурашкахь дина ду и дIахьедарш, яздо оьрсийн Свобода Радионо.\nШинарин дийнахь болх бан йолаелла Кабулера аэропорт, арахьара мехкийн бахархой а, шайца белхаш бинарш а чуьра арабохуш дуьненаюкъара рейсаш йолийна. Оршотан дийнахь совцийнера кеманаш, эзарнаш овхIанхойх пачхьалкхера бовда дагахь аэропорте дIахьаьдча.\nШинарин дийнахь Кабулан урамашкахь тийна дара. ТIалибаша ха латтош дара гIалахь, дукхахболу бахархой чохь дIатийнера, туьканаш къевлина яра.\nУьш юхабаьхкина. ТIалибаша дIалаьцна Кабул, ерриг ОвхIанистан цаьргахь ю\nТIалибаша маса Кабул дIалаьцначул тIаьхьа хьалхарчу шайн официалан пресс-конференцехь Кабулехь «Талибанан» официалехь волчу векало МуджахIид Забиуллас дIахьедира, кхечу пачхьалкхашца бертахь юкъаметтигаш дIанисъян лууш бу тIемалой аьлла.\nЗударшка белхаш бойтур бу, доьшуьйтур ду, "юкъараллан хIокху сферехь жигара дакъалоцуьйтур ду цаьрга, амма исламан гурашкахь" элира цо.\n"Тхуна ца оьшу чуьра а ярахьара мостагIий", - аьлла хIинццалц тийна IиIначу МуджахIида.\nКабулерчу тIалибах Оьрсийчоьнан векало алла: "Террорхошца гIоле ду"\nАфганистанан Iедал дIалаьцна «Талибана», малхбузера пачхьалкхаш ойланашкахь ю, ткъех шерашкахь дуьхьало латтийначу исламистийн гIаттамхошца кхин дIа а къийса оьший-те бохуш.\n«"Талибана" дуьненна дIагайта деза, шаьш муьлш ду а, шаьш хIун лелон дагахь ду а", - таьлла репортерашка къоман кхерамзаллехула КIайчу цIийнан хьехамча волчу Салливан Джейка.\nЕвробертан арахьарчу политикан урхаллан куьйгалхочо Боррель Жозепа дIахьедина, Афганистанна тIехь цара урхалла схьаэцначул тIаьхьа тIалибашца блокан къамел дан дезар ду аьлла.


Косовора харжамаш бийцаре беш бу Брюсселехь\nСербин а, Косовон а премьер-министрш Дачич Ивица а, Тачи Хашим а Брюсселехь цхьаьнакхетта Евробертан арахьарчу гIуллакхашкахула йолу векалца Эштон Кэтринца. Цара дийцаре деш дерг ду Косовохь КIирандийнахь муниципалан харжамаш дIахьош адамашна тIехь ницкъ бар.\nКосовон харжамийн комиссино сацам бина Косовска-Митровица олучу меттехь харжамаш юха бан беза аьлла. Цигахь туьтмаьжгаш йоьхкина хиллачу наха, йохийнера харжамийн каппаш. Эштон емал дина иза, амма цо даре дина Косовон дукхах йолчу меттигашкахь харжамаш нийса хилла хилар.\nБелград реза ца хуьлу Косовоно 2008-чу шарахь ша Сербех йозуш йоцуш пачхьалкх ю аьлла дIакхайкхор къобул дан. Косовохь КIирандийнахь дIабаьхьна харжамаш цхьа дакъа дара, Евроберто гIо а деш, цу махкара хаьл д1анисдаран.


Теилим за выздоровление - какие псалмы читать для здоровья больного? - Хидабрут\nТеилим за выздоровление - какие псалмы читать для здоровья больного?\nПредлагаем вам познакомиться с текстом теилим (псалмы царя Давида) для выздоровления. Здесь вы найдёте транслитерацию этих псалмов и текст тегилим на иврите.\nМихаэль Яфе Ноф י"ד סיון התשע"ט | 17.06.19 | 08:44\nТеилим за выздоровление - псалмы для здоровья больного - транслитерация\n(א) Ашрей хаиш ашер ло алах баацат решаим уведерех хатаим ло амад увемошав лецим ло яшав. (ב) Ки им бе-Торат А-донай хефцо уве-Торато йехеге йомам валайла. (ג) Вехая кеэц шатуль аль пальгей маим ашер пирьё йитен беито веалеу ло йиболь вехоль ашер яасе яцлиах. (ד) Ло хен харешаим ки им камоц ашер тидфену руах. (ד) Аль кен ло якуму решаим бамишпат вехатаим баадат цадиким. (ו) Ки йодеа А-донай дерех цадиким ведерех решаим теавед.\n(א) Ламнацеах бингинот аль хашминит мизмор ледавид. (ב) А-донай аль беапха тохихени веаль бахаматха теясрени. (ג) Ханени А-донай ки умляль ани рефаэни А-донай ки нивхалу ацамай. (ד) Венафши нивхала меод веэт (ве-Ата) А-донай ад матай. (ה) Шува А-донай хальца нафши ошиэни лемаан хасдеха. (ו) Ки эйн бамавет зихреха биш`оль ми йоде лах. (ז) Яг`ати беанхати асхе вехоль лайла мнитати бедим`ати арси амсе. (ח) Ашеша микаас эйни атка бехоль цорерай. (ט) Суру мимени коль поалей авен ки шама А-донай коль бих`и. (י) Шама А-донай тхинати А-донай тфилати йиках. (יא) Йевошу вейибахалу меод коль оевай йяшуву йевошу рага.\n(א) Ламнацеах мизмор ледавид. (ב) Ад ана А-донай тишкахени нецах ад ана тастир эт панейха мимени. (ג) Ад ана ашит ацот бенафши ягон бильвави йомам ад ана ярум ойви алай. (ד) Хабита анени А-донай Эло`ай хаира эйнай пэн ишан хамавет. (ה) Пэн йомар ойеви йехальтив царай ягилу ки эмот. (ו) Ваани бехасдеха ватахти йагель либи бийишуатеха ашира ла-А-донай ки гамаль алай.\n(א) Ламнацеах мизмор ледавид. (ב) Яанха А-донай бейом цара йесагевха Шем Э-ло`эй Яаков. (ג) Йишлах эзреха микодеш умицион йисадеха. (ד) Йизкор коль минхатеха веолатха йедашена села. (ה) Йитен леха хильвавеха вехоль ацатха емале. (ו) Неранена бийишуатеха увешем Э-ло`эйну нидголь йемале А-донай коль миш`алотеха. (ז) Ата яд`ати ки ошиа А-донай мешихо яанеу мишмей кадшо бигвурот еша йемино. (ח) Эле варехев вээле васусим ваанахну бешем А-донай Эло`эйну назкир. (ט) Хема кар`у венафлу ваанахну камну ванит`одад. (י) А-донай ошиа ха-Мелех яанену вейом кар`эну.\n(א) Тфила леани хи яатоф велифней А-донай йишпох сихо. (ב) А-донай шим`а тфилати вешав`ати Элейха таво. (ג) Аль тастер панейха мимени бейом цар ли хате элай ознеха бейом экра маэр анени. (ד) Ки халу веашан ямай веацмотай кмо кед нихару. (ה) Ука хаэсев вайиваш либи ки шахахти меахоль лахми. (ו) Миколь анхати давка ацми ливсари. (ז) Дамити лик`ат мидбар хаити кехос харавот. (ח) Шакадети ваээе кеципор бодед аль гаг. (ט) Коль хайом харфуни ойевай меолалай би ниш`бау. (י) Ки эфер калехем ахальти вешикуй бивхи масахти. (יא) Мипней заамха векицпеха ки нес`атани ваташлихени. (יב) Ямай кецель натуй ваани каэсев иваш. (יג) Ве-Ата А-донай леолам тешев везихреха ледор вадор. (יד) Ата такум терахем цион ки эт лехэнэна ки ва моэд. (טו) Ки рацу авадейха эт аванея веэт афара йехонену. (טז) Вейир`у гоим эт Шем А-донай вехоль мальхей хаарец эт кводеха. (יז) Ки вана А-донай цион нир`а бихводо. (יח) Пана эль тфилат хаар`ар вело ваза эт тфилатам. (יט) Тикатев зот ледор ахарон веам нивра йе`алель Йя. (יט) Ки ишкиф мимаром кадшо А-донай мишамаим эль эрец хибит. (כא) Лишмоа анкат асир лефатеах бней тмута. (כב) Лесапер бецион шем А-донай утеилато би-Ерушалаим. (כג) Беикабец амим яхдав умамлахот лаавод эт А-донай. (כד) Ина вадэрех хохо [кохи] кицар ямяй. (כה) Омар Эли аль таалени бахаци ямай бедор дорим шнотейха. (כו) Лифним хаарец ясадета умаасе ядеха шамаим. (כז) Хема йеавду ве-Ата таамод вехулам кабегед йивлу калвуш тахалифэм вейяхалофу. (כח) Ата ху ушнотейха ло йитаму. (כט) Бней авадэха йишкону везар`ам лефанейха йикон.\n(א) Шир хамаалот мимаамаким кар`атиха А-донай. (ב) А-донай Шим`а веколи тихеена ознейха кашувот леколь таханунай. (ג) Им авонот тишмар Я А-донай ми яамод. (ד) Ки имха хаслиха лемаан тивара. (ה) Кивити А-донай кивта нафши велидваро охальти. (ו) Нафши ла-А-донай мишмерим лабокер шмерим лабокер. (ז) Йяхель исраэль эль А-донай ки им А-донай хахесед веарбе имо фадут. (ח) Ве-Ху йяфде эт исраэль миколь авонотав.\nТегилим за выздоровление - псалмы для здоровья больного - иврит\nСредний рейтинг 5 (15 Голосовавших)


§Є§Щ§Х§в§Ц§У§Э§Ц §У §§Ъ§д§С§Ц §г§а§Щ§Х§С§У§С§Э§Ъ§г§о §е§й§Ц§Т§Я§Ъ§Ь§Ъ §б§а §У§а§Ъ§Я§г§Ь§а§Ю§е §Ъ§г§Ь§е§г§г§д§У§е §в§С§г§г§Ь§С§Щ§н§У§С§р§л§Ъ§Ц, §Ь§С§Ь §б§а§Т§Ц§Х§Ъ§д§о §С§в§Ю§Ъ§р §г§а§б§Ц§в§Я§Ъ§Ь§С §Я§Ц §г§д§а§Э§о§Ь§а §б§е§д§Ц§Ю §б§в§с§Ю§а§Ф§а §У§а§Ц§Я§Я§а§Ф§а §б§в§Ц§У§а§г§з§а§Х§г§д§У§С, §г§Ь§а§Э§о§Ь§а §Т§Э§С§Ф§а§Х§С§в§с §в§С§Щ§Я§а§Ф§а §в§а§Х§С §е§Э§а§У§Ь§С§Ю §Ъ §а§Т§Ю§С§Я§С§Ю.\n§і§ж§а§в§Ю§Ъ§в§а§У§С§Э§С§г§о §Х§С§Ш§Ц §и§Ц§Э§С§с §ж§Ъ§Э§а§г§а§ж§г§Ь§а-§б§в§Ъ§Ь§Э§С§Х§Я§С§с §к§Ь§а§Э§С §У§а§Ц§Я§Я§н§з §г§д§в§С§д§Ц§Ф§а§У (§Т§Ъ§Я§и§Щ§с), §е§д§У§Ц§в§Ш§Х§С§У§к§С§с, §й§д§а «§У§а§Ы§Я§С – §п§д§а §б§е§д§о §а§Т§Ю§С§Я§С». §Ї§Ц §г§д§а§Ъ§д §Х§е§Ю§С§д§о, §й§д§а §к§Ь§а§Э§С §У§а§Ц§Я§Я§н§з §г§д§в§С§д§Ц§Ф§а§У §д§а§Э§о§Ь§а §д§Ц§Ю §Ъ §Щ§С§Я§Ъ§Ю§С§Э§С§г§о, §й§д§а §е§й§Ъ§Э§С, §Ь§С§Ь §а§Т§Ю§С§Я§н§У§С§д§о §Э§р§Х§Ц§Ы, – §п§д§а §Т§н§Э§Ъ §Я§Ц§а§в§Х§Ъ§Я§С§в§Я§н§Ц §ж§Ъ§Э§а§г§а§ж§н, §Ь§а§д§а§в§н§Ц §е§й§Ъ§Э§Ъ §г§а§й§Ц§д§С§д§о §е§б§в§С§У§Э§Ц§Я§Ъ§Ц, §У§а§г§б§Ъ§д§С§Я§Ъ§Ц §г §Ь§е§Э§о§д§е§в§а§Ы §Ъ §У§а§Ъ§Я§г§д§У§Ц§Я§Я§а§г§д§о§р. §Ї§а §а§Я§Ъ §б§в§а§б§а§У§Ц§Х§а§У§С§Э§Ъ §Х§Э§с §Х§а§г§д§Ъ§Ш§Ц§Я§Ъ§с §б§а§Т§Ц§Х§н §Ъ§г§б§а§Э§о§Щ§а§У§С§д§о §б§е§д§о §з§Ъ§д§в§а§г§д§Ъ, §е§Э§а§У§а§Ь, §а§Т§Ю§С§Я§а§У.\n§Ї§а §г§С§Ю§а §б§а §г§Ц§Т§Ц §Х§С§Ш§Ц §г§а§У§в§Ц§Ю§Ц§Я§Я§а§Ц §Ь§Ъ§д§С§Ы§г§Ь§а§Ц §Ю§н§к§Э§Ц§Я§Ъ§Ц §г§д§в§С§д§С§Ф§Ц§Ю§Я§а, §а§Я§а §Т§С§Щ§Ъ§в§е§Ц§д§г§с §Я§С §У§Ц§г§о§Ю§С §Т§а§Э§о§к§а§Ю §Я§С§Т§а§в§Ц §е§Э§а§У§а§Ь, §з§Ъ§д§в§а§г§д§Ц§Ы, §Я§С §г§а§Щ§Х§С§Я§Ъ§Ъ «§Э§а§Ш§Я§н§з §и§Ц§Э§Ц§Ы», §Щ§С§б§е§д§н§У§С§Я§Ъ§Ъ §б§в§а§д§Ъ§У§Я§Ъ§Ь§С §Ъ §д. §Х., §Ь§а§д§а§в§н§Ц §б§в§Ъ§к§Э§Ъ §Ъ§Щ §Ф§Э§е§Т§Ъ§Я§н §д§в§С§Х§Ъ§и§Ъ§Ъ. §Ї§Ц §г§д§а§Ъ§д §б§а§Э§С§Ф§С§д§о, §й§д§а §п§д§а §б§в§Ц§Х§Я§С§Щ§Я§С§й§С§Ц§д§г§с §д§а§Э§о§Ь§а §У§С§Ю – §У §в§С§У§Я§а§Ы §г§д§Ц§б§Ц§Я§Ъ §п§д§а §С§Х§в§Ц§г§е§Ц§д§г§с §Ъ §Ь§С§Ш§Х§а§Ю§е §г§а§а§д§Ц§й§Ц§г§д§У§Ц§Я§Я§Ъ§Ь§е. §±§в§а§г§д§а §г§С§Ю§Ъ §Ь§Ъ§д§С§Ы§и§н §С§Х§С§б§д§Ъ§в§а§У§С§Я§н §Ь §д§С§Ь§а§Ы §Ю§С§Я§Ц§в§Ц §У§Ц§Х§Ц§Я§Ъ§с §б§Ц§в§Ц§Ф§а§У§а§в§а§У, §д§С§Ь§а§Ю§е §д§Ъ§б§е §Х§Ц§Э§а§У§а§Ы §п§д§Ъ§Ь§Ъ, §С §У§н – §Я§Ц§д.\n§Ј§а§д §Я§Ц§г§Ь§а§Э§о§Ь§а §б§а§е§й§Ъ§д§Ц§Э§о§Я§н§з §У§н§г§Ь§С§Щ§н§У§С§Я§Ъ§Ы – §г§д§в§С§д§С§Ф§Ц§Ю, §Х§С§Т§н §Х§С§д§о §б§в§Ц§Х§г§д§С§У§Э§Ц§Я§Ъ§Ц §а §д§а§Ю, §й§д§а §д§С§Ь§а§Ц §г§д§в§С§д§С§Ф§Ц§Ю§Я§а§Ц §Ю§н§к§Э§Ц§Я§Ъ§Ц. §Ј §Х§в§Ц§У§Я§а§г§д§Ъ §Ь§С§Ш§Х§С§с §г§д§в§С§д§Ц§Ф§Ъ§с §Ъ§Э§Э§р§г§д§в§Ъ§в§а§У§С§Э§С§г§о §Ъ§г§д§а§в§Ъ§Ц§Ы §Ъ§Щ §Ш§Ъ§Щ§Я§Ъ §Ъ§Щ§У§Ц§г§д§Я§н§з §б§Ц§в§г§а§Я§С§Ш§Ц§Ы, §г§Ц§Ф§а§Х§Я§с §Ш§Ц §Щ§С §п§д§Ъ§Ю §г§д§а§Ъ§д §з§С§в§С§Ь§д§Ц§в§Я§н§Ы §г§б§а§г§а§Т §б§а§г§д§в§а§Ц§Я§Ъ§с §Х§Ц§Э§а§У§н§з §а§д§Я§а§к§Ц§Я§Ъ§Ы. §і§Я§С§й§С§Э§С – §Ъ§г§д§а§в§Ъ§с §Ъ§Щ §Х§в§Ц§У§Я§а§г§д§Ъ, §а§б§Ъ§г§н§У§С§р§л§С§с §б§в§Ъ§Я§и§Ъ§б «§±§а§Ш§Ц§в§д§У§е§Ы§д§Ц §Ф§С§Э§о§Ь§а§Ы, §й§д§а§Т§н §Щ§С§Т§в§С§д§о §Я§Ц§ж§в§Ъ§д».\n«§µ§Х§С§Э§Ъ§д§Ц §а§Ф§а§Я§о §Ъ§Щ-§б§а§Х §Ь§а§д§Э§С» – §б§в§Ц§Ш§Х§Ц §й§Ц§Ю §б§в§Ц§Х§б§в§Ъ§Я§Ъ§Ю§С§д§о §Э§р§Т§н§Ц §Х§Ц§Ы§г§д§У§Ъ§с, §Я§С§Х§а §Э§Ъ§к§Ъ§д§о §б§в§а§д§Ъ§У§Я§Ъ§Ь§С §в§Ц§г§е§в§г§а§У, §е§Щ§Я§С§д§о §У§г§Ц §Ц§Ф§а §С§в§Ф§е§Ю§Ц§Я§д§н §Ъ §г§У§с§Щ§Ъ.\n«§©§С§Ь§а§Э§а§д§о §б§в§а§д§Ъ§У§Я§Ъ§Ь§С §е§Ь§в§С§Х§Ц§Я§Я§н§Ю §Ю§Ц§й§а§Ю» – §Ъ§г§б§а§Э§о§Щ§а§У§С§д§о §Ь§а§Ф§а-§д§а §Х§в§е§Ф§а§Ф§а, §й§д§а§Т§н §а§Я §г§Х§Ц§Э§С§Э §Щ§С §У§С§г §У§г§р §Я§Ц§б§в§Ъ§с§д§Я§е§р §Ъ§Э§Ъ §г§Э§а§Ш§Я§е§р §в§С§Т§а§д§е.\n«§І§С§г§г§Э§С§Т§Ъ§д§о§г§с §Ъ §Ш§Х§С§д§о, §б§а§Ь§С §б§в§а§д§Ъ§У§Я§Ъ§Ь §Ъ§г§д§а§л§Ъ§д §г§У§а§Ъ §г§Ъ§Э§н» – §Х§а§Ш§Х§С§д§о§г§с, §б§а§Ь§С §б§в§а§д§Ъ§У§Я§Ъ§Ь (§Ъ§Э§Ъ §б§С§в§д§Я§Ц§в §б§а §Т§Ъ§Щ§Я§Ц§г§е) §Ъ§г§д§а§л§Ъ§д §У§г§Ц §г§У§а§Ъ §С§в§Ф§е§Ю§Ц§Я§д§н, §У§н§Э§а§Ш§Ъ§д §Я§С §г§д§а§Э §У§г§Ц §г§У§а§Ъ §Ь§а§Щ§н§в§Ъ, §г§С§Ю§а§Ю§е §Ш§Ц §Я§С§Х§а §а§г§д§С§У§С§д§о§г§с §Я§Ц§Х§У§Ъ§Ш§Ъ§Ю§н§Ю §Ъ §Я§Ц §д§а§в§а§б§Ъ§д§о§г§с §б§в§Ц§Х§Э§С§Ф§С§д§о §й§д§а-§д§а §У§Щ§С§Ю§Ц§Я.\n«§¤§в§С§Т§о §Ф§а§в§с§л§Ъ§Ы §Х§а§Ю» – §У§а§г§б§а§Э§о§Щ§а§У§С§д§о§г§с §г§е§Ю§с§д§Ъ§и§Ц§Ы §У §Х§Ц§Э§С§з §г§а§б§Ц§в§Я§Ъ§Ь§С, §й§д§а§Т§н §е§У§Ц§г§д§Ъ §е §Я§Ц§Ф§а §Т§Ъ§Щ§Я§Ц§г.\n«§±§е§г§д§о §У§С§к §Ф§а§Э§а§г §г§Э§н§к§Ц§Я §Я§С §Ј§а§г§д§а§Ь§Ц, §С §С§д§С§Ь§е§Ы§д§Ц §г §©§С§б§С§Х§С» – §Щ§С§б§е§д§С§Ы§д§Ц §г§У§а§Ц§Ф§а §б§в§а§д§Ъ§У§Я§Ъ§Ь§С, §Я§Ц §Х§С§Ы§д§Ц §Ц§Ю§е §б§а§Я§с§д§о, §Ф§Х§Ц §Т§е§Х§Ц§д §Я§С§Я§Ц§г§Ц§Я §Ф§Э§С§У§Я§н§Ы §е§Х§С§в.\n«§і§а§Щ§Х§С§У§С§Ы§д§Ц §Я§Ц§й§д§а §Ъ§Щ §Я§Ъ§й§Ц§Ф§а» – §г§д§С§в§С§Ы§д§Ц§г§о §г§Х§Ц§Э§С§д§о §У§Ъ§Х, §й§д§а §е §У§С§г §Ю§Я§а§Ф§а §г§Ъ§Э §Ъ §У§Э§Ъ§с§Я§Ъ§с, §з§а§д§с §б§в§Ъ §п§д§а§Ю §У§г§Ц §п§д§а §Ю§а§Ш§Ц§д §Т§н§д§о §й§Ъ§г§д§н§Ю §Т§Э§Ц§ж§а§Ю.\n«§±§а§Ь§С§Ш§Ъ§д§Ц, §й§д§а §Я§С§б§в§С§У§Э§с§Ц§д§Ц§г§о §б§а §а§Х§Я§а§Ы §Х§а§в§а§Ф§Ц, §У §д§а §У§в§Ц§Ю§с §Ь§С§Ь §б§в§а§г§Э§Ц§Х§е§Ц§д§Ц §г§а§У§г§Ц§Ю §б§а §Х§в§е§Ф§а§Ы» – §б§в§а§д§Ъ§У§Я§Ъ§Ь §Х§а §Ь§а§Я§и§С §д§С§Ь §Ъ §Я§Ц §Х§а§Э§Ш§Ц§Я §е§Щ§Я§С§д§о, §Ь§С§Ь§Ъ§Ц §в§Ц§С§Э§о§Я§н§Ц §и§Ц§Э§Ъ §У§н §б§в§Ц§г§Э§Ц§Х§е§Ц§д§Ц.\n«§Ї§С§Т§Э§р§Х§С§Ы§д§Ц §Щ§С §б§а§Ш§С§в§а§Ю §г §Х§в§е§Ф§а§Ф§а §Т§Ц§в§Ц§Ф§С §в§Ц§Ь§Ъ» – §б§е§г§Ь§С§Ы §г§а§б§Ц§в§Я§Ъ§Ь§Ъ §г§в§С§Ш§С§р§д§г§с §Ю§Ц§Ш§Х§е §г§а§Т§а§Ы, §У§н §Х§а§Э§Ш§Я§н §Т§н§д§о §г§д§а§в§а§Я§Я§Ъ§Ю §Я§С§Т§Э§р§Х§С§д§Ц§Э§Ц§Ю.\n«§і§б§в§с§й§о§д§Ц §Я§а§Ш §У §е§Э§н§Т§Ь§Ц» – §г§Х§Ц§Э§С§Ы§д§Ц §д§С§Ь, §й§д§а§Т §У§С§к §б§в§а§д§Ъ§У§Я§Ъ§Ь §в§С§г§г§Э§С§Т§Ъ§Э§г§с §Т§Э§С§Ф§а§Х§С§в§с §У§С§к§Ц§Ю§е §Ф§а§г§д§Ц§б§в§Ъ§Ъ§Ю§г§д§У§е §Ъ §Х§в§е§Ш§Ц§Э§р§Т§Ъ§р.\n«§±§а§Ш§Ц§в§д§У§е§Ы§д§Ц §г§Э§Ъ§У§а§Ы §в§С§Х§Ъ §б§Ц§в§г§Ъ§Ь§С» – §У§г§Ц§Ф§Х§С §е§г§д§е§б§С§Ы§д§Ц §У §Ю§С§Э§а§Ю, §й§д§а§Т§н §б§а§Э§е§й§Ъ§д§о §Щ§Я§С§й§Ъ§д§Ц§Э§о§Я§а §Т§а§Э§о§к§Ц.\n«§µ§Ь§в§С§Х§Ъ§д§Ц §Ь§а§Щ§е §б§в§с§Ю§а §Я§С §з§а§Х§е» – §У§а§г§б§а§Э§о§Щ§е§Ы§д§Ц§г§о §Я§Ц§б§в§а§ж§Ц§г§г§Ъ§а§Я§С§Э§Ъ§Щ§Ю§а§Ю §У§С§к§Ц§Ф§а §а§б§б§а§Я§Ц§Я§д§С, §й§д§а§Т§н §а§д§а§Т§в§С§д§о §е §Я§Ц§Ф§а §Х§а§Т§н§й§е.\n§ґ§С§Ь§Ъ§з §г§д§в§С§д§С§Ф§Ц§Ю – §Я§Ц§г§Ь§а§Э§о§Ь§а §Х§Ц§г§с§д§Ь§а§У, §У§в§с§Х §Э§Ъ §У§г§Ц §а§Я§Ъ §Ъ§г§б§а§Э§о§Щ§е§р§д§г§с §У §й§Ъ§г§д§а§Ю §У§Ъ§Х§Ц §У §Х§Ц§Э§а§У§н§з §а§д§Я§а§к§Ц§Я§Ъ§с§з, §з§а§д§с §Ь§С§Ь§а§Ц-§д§а §б§в§Ц§Х§г§д§С§У§Э§Ц§Я§Ъ§Ц §а §Я§Ц§Ь§а§д§а§в§н§з §С§г§б§Ц§Ь§д§С§з §Ь§Ъ§д§С§Ы§г§Ь§а§Ф§а §Т§Ъ§Щ§Я§Ц§г§С §а§Я§Ъ §Х§С§р§д. §Ј§а§а§Т§л§Ц §Х§в§Ц§У§Я§Ъ§Ц §Ь§Ъ§д§С§Ы§г§Ь§Ъ§Ц §д§в§С§Ь§д§С§д§н – §а§й§Ц§Я§о §б§а§Э§Ц§Щ§Я§а§Ц §й§д§Ц§Я§Ъ§Ц.\nЧитайте в этой же книге: Ц§Ь§и§Ъ§с Ўн1 §№§е§У§г§д§У§а §Ъ§г§д§а§в§Ъ§Ъ §Ь§Ъ§д§С§Ы§и§Ц§У. §§Ъ§д§С§Ы§и§н §Ъ §Ъ§Я§а§г§д§в§С§Я§и§н. | Ъ§д§С§Ы§и§н §Ъ §Ъ§Я§а§г§д§в§С§Я§и§н | Ї§Ц§д §Я§Ъ§й§Ц§Ф§а §д§С§Ь§а§Ф§а, §й§д§а §Т§н §Я§Ъ §с§У§Э§с§Э§а§г§о §д§а§У§С§в§а§Ю | І§Ц§Э§Ъ§Ф§Ъ§с §Ъ §Х§Ц§Э§а§У§н§Ц §а§д§Я§а§к§Ц§Я§Ъ§с | Ц§Ь§и§Ъ§с Ўн6 §§Ъ§д§С§Ы§г§Ь§Ъ§Ц «§Х§Ц§Э§а§У§н§Ц» §б§а§У§Ц§в§о§с: §и§У§Ц§д§С, §г§У§с§л§Ц§Я§Я§н§Ц §Я§а§Ю§Ц§в§С | Ъ§д§С§Ы§г§Ь§Ъ§Ц «§Х§Ц§Э§а§У§н§Ц» §б§а§У§Ц§в§о§с: §г§У§с§л§Ц§Я§Я§н§Ц §Я§а§Ю§Ц§в§С | Е§Э§о§д§е§в§С – §У§Я§е§д§в§Ъ, §Ф§в§е§Т§а§У§С§д§н§Ц §Ю§С§Я§Ц§в§н – §г§Я§С§в§е§Ш§Ъ | Ц§Ь§и§Ъ§с 8 §Є§г§Ь§е§г§г§д§У§а §У§Ъ§Щ§Ъ§д§Я§а§Ы §Ь§С§в§д§а§й§Ь§Ъ | А§г§Ц§л§Ц§Я§Ъ§Ц §в§Ц§г§д§а§в§С§Я§С – §п§д§а §Ь§е§Э§о§д§е§в§Я§н§Ы §Ь§а§Х | Ї§Ц §а§д§Ь§С§Щ§н§У§С§Ы§д§Ц§г§о §а§д §б§в§Ъ§Ф§Э§С§к§Ц§Я§Ъ§с |\nА§Я§ж§е§и§Ъ§Ы §Ъ §Х§е§к§С §Ь§Ъ§д§С§Ы§и§Ц§У | Г§б§Ц§з §У §Ъ§г§д§а§в§Ъ§Ъ


Сен-Мам — Википеди\n49°18′43″ къ. ш. 4°15′45″ м. д.HGЯOL\nСен-Мам (фр. Saint-Masmes) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ГгӀанд-Эст регионехь. Коммунан департамент — МагӀна.\nДозанашца йу Епуа, ЕтгӀеживиль, Лаванн, Сель (МагӀна).\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Сен-Мам&oldid=7839244»


охрана рф in Кемерове\nLooking for охрана рф in Кемерове?\nLooking for охрана рф?\nохрана рф on the map Кемерова


Сен-Жан-де-ла-ФогӀе — Википеди\n48°22′42″ къ. ш. 0°38′11″ м. д.HGЯOL\nСен-Жан-де-ла-ФогӀе (фр. Saint-Jean-de-la-Forêt) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта НогӀманди регионехь. Коммунан департамент — ОгӀн.\nДозанашца йу КолонагӀ-КогӀуьбегӀ, Сент-Обен-де-ГгӀуа, Дам-МагӀи (ОгӀн), Perche en Nocé[d], СегӀиньи (ОгӀн).\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Сен-Жан-де-ла-ФогӀе&oldid=7836282»


"Делан неIалт хуьлда питанчашна!"\nОьрсийчоь -- Нохчийчоьнан а, ГIалгIайчоьнан а куьйгалхой Кадыров Рамзан а, Евкуров Юнус-Бек а, 29Гез2012\nВежарий АвдорхановгIар байъича...\nТаршхойн лаьмнашкахь, шеко а йоцуш, гIалгIайн баьхна а, бехаш а йолчу ГIалашкахь - дагадогIу-кх вайна, иза обарг Зелимхас лоруш а, цуьнан хьеший бехаш а юрт хиллийла - кхо нохчийн муджахIид иккхира Товбецан беттан 29-чохь.\nГIалгIайчоь -- ГIалашкахь иккхина ши тIемало, дийцарехь - вежарий АвдорхановгIар - Зоврбек а, ИбрахIим а, ГIалашка, 30Гез2012\nЕвкуровл де тIаьхьа а вуьсуш, оццу ГIалашкахь хиллачух лаьцна, айдархьаьркашца кхелина дийцар даржийра Кадыров Рамзана а. Шена тешамечу ницкъахоша, ГIалашкахь леррина барамаш дIахьош, кIело а йина, шаьш чутарбеллачу цIенца цхьаьна хIаллаквина ши ваша АвдорхановгIар - Зоврбек а, ИбрахIим а, церан накъост Халадов Аюб а, аьлла.\nМехкдайша дуьненна а хезаш дуьйцург шалхаделира. ГIалгIайчоьнан мукъ ша шегахь, буй къевллина, лелабой гойтуш, шолгΙа а дош шен караийцира Евкуровс. "Нагахь санна леррина барам дΙабахьар, Нохчийчоьнан къепелатторан белхахой а баьхкина, ши дакъа а, цхьа дархо а дIавигарх олуш делахь, оха цунах тоьшалла до, иза бакъду-кха" – элира цо, Кадыровс, буьйда куьйгалхо ву, бохуш, ша гезвахаволорна резавоцийла а хоуьйтуш.\nКадыров Рамзана, ша дийца долийнарг шен рогIехь кΙаргдеш, бехкевира Евкуров, цо "шайтIарчашца" латтабе къийсам буьйда бу, цундела уьш ГIалгIайчохь маьршша дIасалела, аьлла. (Хууш ма-хиллара, нохчийн "паччахьан" маттахь, "шайтΙарчий" –уьш гIаттамхой бу).\nОьрсийчоь --ГIалгIайчоьнан куьйгалхо Евкуров Юнус-Бек цо эскаршкахь гIуллакхдечу заманахь\nЕвкуров: « ДΙакхайкхадо, шун цхьаьна а Дудаевна тΙетевжаш оха хΙумма а ца дуьйцу. Шайн Дудаев шайна вита. И оха кхоьллина стом бац, иза шун стом бу. Оьшуш дац и хΙинца тхан коча олла. Цхьа а вац Дудаевна, Яндарбиевна, Масхадовна тΙетийжаш. Я товжа дагахь а вац.\nНохчийчоь -- Кадыров Рамзан, Соьлж-ГIала, 12Тов2012\nКадыров: "Ахьмад-Хьаьжа дийна волуш, иза Дала декъал войла, цара Зязиков Мурадца цхьаьна цхьа барт хIоттийнера. Вай иштта дитира иза. Кхин хIума ца бохуш, вай-м IадIаш дара, комиссина цхьаъ дийр ду, вайн къаьмнаш дехаш ду, бохуш.\nТкъа хIинца цара хIун дина аьлча, цхьацца федералан структураш йина, шайн цхьацца белхаш а беш, дукха латта схьалаьцна. Шайн ярташкара нах охьа а кхоьхьуш, цигахь коттеджаш а еш, охьа а хийшош, болх бу беш. Вай цхьа а хIума бохуш а доцуш, гIалгIай вайн вежарий а бу, вай цаьрца бертахь... "вайнах" олуш къам ма дуй, делахь а, вай цхьаьна ду, цхьа мотт бу, бохуш, цундела кхин деш хIума а доцуш, Iийра. Амма вайца гIиллакх ца лелийча, муха ло ша да волчу лаьттан территори цхьанна?"\n"Вайнах къестош верг мостагI ву..."\nГIалгIайчоь -- Несарара бакъоларъярхо Хазбиев Мохьмад, Moскох, 15Мар2009\nХазбиев: "Тхо вежарий ду, тхуна юкъахь доза хила оьшуш а дац. Тхан шина къомана юкъахь долу доза БуьритIера Дагестанна тIекхаччалц ду, хьалха дIааьлла, лаьтташ дара. Цундела вайн барт, вайн вежаралла дохо йиш яц, бохуш лелла къонахий, хIинца оцу провокаторшна тIаьхьа а хIиттина, цаьрга ла а доьгIна, дIабаха йиш яц.\nШайн дегабаамашший, Евкуров Юнус- Бека дуьйцурггий, Рамзана (Кадыровс) схьаден къамеллий, иза, Кремлера схьа телефон а тоьхна, стоп, аьлча, соцур долу къамел ду. Амма и "стоп" ца олуш Iа. ХIунда Iа? Провокаци оьшу дела Iа. Вай вовшахлатийта оьшуш Iа.\nВай даха хевшича, вайн меттиг тоелча, вайн хьал тоделча, ца деза дела деш ду дерриг а. Шоданний, пираьнка кховдоранний методаш ю. Вай, тухий, охьахIаллакдеш - гIишлош йойтуш, охьахIаллакдеш - гIишлош йойтуш... Изза дан бохку-кх хIинца а. Дала мукъалахь, церан лаам тоьлур бац.\n...Кхузара ден къамелаш а нийса дац, цхьана а стага хаьржина а воцуш, гIалгIайн къомана коча тесна волчу Юнус-Бека ден къамел гIалгIайн къоман цIарах а дац. Тхан маьждигашкахь хIора рузбанахь оха Деле боьху барт, машар. Имамаш, орца дала, вайн барт бохош лаьтта, бохуш, боьлху. "Дела неIалт хуьлда нохчийн, гIалгIайн къаьмнашна юкъа питана туьйсучарна, йозуш йоцчу сайташкахь, кхечанхьа и зулам дечарна, Делан неIалт хуьлда шуна, Делан неIалт хуьлда шуна!" - бохуш, даггара иза кхайкхош, лаьтташ бу тахана имамаш а, махкара кхин нах а.\nНана йийна, ваша-йиша дийна мостагI вита а хууш хилла вайн дай, стаг-мостагI, гIо де суна, аьлла, керта веъча. Тахана, нохчий, гIалгIай, бохуш, къестамаш беш волу стаг Делан а мостагI ву-кх. Ишттачунна тIаьхьахIуттург а вац кхетамчохь, иза мостагIчо бен дендерг а дац".\nСемаьIашкара Муслим: "Ца оьшуш йолийна къамел ю-кх. Доза вай дийца даккхахь, хьуьлла Дагестанера схьаеха езаш кхо кIошт ю. Иза цхьаъ ду. ШозлагIа, уьш вай схьайоьхий, Ставрополо Шелковски, Новр-ГIала дIайоьхур ю. ГIалгIашна Пригородни кIошт дIалур яц...\nСуна-м ца хаьа, цхьа ца оьшуш айдина хIума ду-кх, хIун хьаладер ду? ХIинцале провокацеш ю, хIокхо хIара аьллий, вукхо важа аьллий. Тхан юьртара, СемаьIашкара, базара лела, гIишлош ян лела ГIалгIайчу, церан меттиг ю йохош оцу къамелаша. Хьовзам бу массанхьа а..."\n"Дяла возлор, дош доацар ма да из!"\nГIалгIайчоь -- Манкиев Баматгири, политик, юкъархо, Несара, 2010\nМанкиев: "Кхузахь дукха эладитанаш ду, цигахь а хир ду. Эвлаяийн тIаьхьенашка а хаьттина, дан деза, дахь. Юрт кхузахь ярий, хIинца цигахь юй, бохуш... Делан возаллора, дош доцург ма ду иза".\nБайсаев: "ГIалгIайн халкъана иза чIогIа халахетар ду. Цара иза тIе а оьцур дац. Со кхета а кхета царех, хIунда аьлча, Сипсу-ГIалахь, Обаргийн-Юьртахь, ГIажарехь охьа а хевшина, шайн доьзалш а кхиина, шайн бахамаш а болуш, дIатарбелла Iаш нах ма бу уьш. Царна и ловзарш оьшуш а дац, муьлххачу а халкъана санна, шайн республика хуьлийла а лаьа. Тахана иштта дацахь а, шаьш хаьржина куьйгалхо хилийта а лаьа.\nНорвеги --Байсаев Iусам, бакъоларъярхо, Норвегерчу ХIелсинкин комитетан белхахо\nЦхьана агIор кхера а кхоьру уьш, шаьш нохчех дIатохахь, нохчий дукха хиларе терра, цара шайн маттана а, синбахамаллина а тIеIаткъам барна. Со царех кхета. Амма со ца кхета гIалгIайн элита ю бохурш, схьаоьцур вай интернетера форумаш, чаташ, арахоьцу кинжканаш, чIогIа-чIогIа оьгIазе вайн, нохчийн, истори охьа а таIош, хьаша а хьошуш, нохчийн хилла дика хIуманаш шайна тIе а узуш, лела. Оцо чIогIа дог а этIадо.\n... Дозанех дерг Москох къасто деза бохург суна вуно дика дац аьлла хета. Иза вайн барт бохош хIума ду. Дала мукъалахь, и бухур бац, вай цхьа къам ду. Амма и хIума цара Москох дIалахь, цигарчара, шайн империн политика юхьар а эцна, тарло, гIуллакх гIалгIашкахьа узуш, листа. Кадыров тIех чIагIвелла, лагIван веза, аьлла, шайн империн политике хьаьжжина. Цо нохчий эгIор бу гIалгIашца..."\n"Дудаев ДжовхIарна бевзара вежараллин мах"\nИгналсе -- Ичкерин Iедалан куьйгалхо Закаев Ахьмад, 18Гез2010\nЗакаев: "1992-1993 шо, иштта хир хир ду-кх иза, ДжовхIарий (Дудаев), Аушев Русланий дозанийн хьокъехь бина сацам бара. Тахана харцонаш лелайо цу тIехь, хIетахь ДжовхIара хIоккхул мохк дIабеллера, Аушев Руслана хIара динера, бохуш, шайна дийца луъ-луучхьа, политикан коньюнктураца а доьзна, дуьйцуш таханлерчу дийне схьадеъна иза.\nВайн къаьмнаш, олийла вай цунах "федераци", "конфедераци", оцу бух тIехь бен цхьана пачхьалкхехь дахалур дац хIинцачул тIаьхьа. Тахана цхьа доза билгал а даьккхина хIума дахь, цунах зулам хир ду. Цундела иза чIогIа хьаштдоцуш юкъадаьккхина хIума ду.\nВай тешна ду, ЕвкуровгIар а, КадыровгIар а дIабовлу, къаьмнаш даха дезаш ду, къаьмнаш диса дезаш ду, азаллехь дуьйна вайн шина къомо схьадеъна гергарло, вашалла тахана цара юкъадаьккхинчу питане дохалур а дац, аьлла. И доха ца дайта, вешан агIор дан дезарг а деш, ала дезарг а олуш, чекхдовла а хьовсур ду-кх вай".\nОьрсийчоь --Къилбаседа Кавказан федералан гонан куьйгалхо Хлопонин Александр, Москох, 10Чил2010\n«Ас хΙинца доьху: брейк! стоп! Юкъарлонан майданара восса ший а, тоийта вовшийн сийсазвар, йита и тема даиманенна а!» - иштта, цхьа шен амалехь, дош хьажийра Хлопонина шина шайн-шайн махкахь ша-ша баккъала а паччахь ву моьттуш хьийзачу шина куьйгалхочуьнга.\nПолитико, юрисдикцино, Оьрсийчоьнан конституцино, цхьана денца бехачу хьаькамаша хΙуъа а, муха а бахахь а, бΙе эзарнашкахь бу нохчашлахь а, гΙалгΙашлахь а, вайнах - вайнах бу, уьш вовшийн дозуш а доцчу къаьмнашка а бекъий, хер ма бе, гара ма баха, аьлла, хета нах. Иштачийн белшаш тΙехь лаьттина а, лаьтташ а ду вайнехан цкъачунна дамардарц хилаза дуьсуш долу вежаралла.\n"Иэсехь бисина синхьаамаш: ГIалгIайчоьнан а, Нохчийчоьнан а доза


Уэст-Карролл (кӀошт, Луизиана) — Википеди\n32°47′ къ. ш. 91°27′ м. д.HGЯOL\nУэст-Карролл (кӀошт, Луизиана)\nинг. West Carroll Parish\n▼11 293 стаг (2015)\nЧико (гуо, Арканзас), Ист-Карролл (кӀошт, Луизиана), Ричленд (кӀошт, Луизиана), Морхаус (кӀошт, Луизиана)\n934 985 707,8313 квадратан метр\nХӀокху терминан кхин а маьӀнаш ду, хьажа Уэст-Карролл.\nУэст-Карролл (инг. West Carroll Parish) — АЦШ Луизиана штатера кӀошт. Центр - Оук-Грув, Уэст-Карролл.\nКхоьллина 1877 шарахь.\n11 604 стаг ↘11 584 стаг ↘11 520 стаг ↘11 500 стаг ↘11 465 стаг ↘11 293 стаг\nМайда 360 км².\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Уэст-Карролл_(кӀошт,_Луизиана)&oldid=5075940»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2020, 28 июль, 12:01.


Ле-Го-Перш — Википеди\n48°05′42″ къ. ш. 0°58′46″ м. д.HGЯOL\nфр. Le Gault-Perche\n28,2 квадратан километр\nЛе-Го-Перш (фр. Le Gault-Perche) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Центр — Луаран атагӀа регионехь. Коммунан департамент — Луар а, Шер а. Дозанашца йу Ла-Базош-Гуе, Арру, Арвиль (Луар а, Шер а), Ла-Фонтенель (Луар а, Шер а), Уаньи (Луар а, Шер а), Ле-Пуасле, Сент-Ави (Луар а, Шер а). ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Ле-Го-Перш&oldid=5167760»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2020, 7 октябрь, 12:39.


Усманов Iарби. Къу-берзан буьйса. | ВАЙНАХ\n17.11.2014\tПопулярно, Проза Оставить комментарий\nМацаллой, берийн делхарой дог 1ийжош, ойланаша, цкъа гена Кавказе д1ахьош, юха арахь ц1ийзачу дарцо таханлерачу бакъдолчуьнга юхавалош, вехха 1иллира Абубакар, цкъа б1аьргаш д1ахьабдеш, юха схьабоьллуш. Г1енах-самах, бохучунна юккъера хьал дара кхуьнан дег1ехь а, синкхетамехь а дерг, наб йог1уш а, атта кхетар йолуш а воццушехьа.\nШозлаг1а де ду, арадохучу, оцу декъазчу дийнахь, катоьхна схьаэцна хилла ахьаран гали кхачийна. Селхана, гали хи чу охьа а дегийна, и хи кхехкийна, чорпин бахьана а дина, и мийлош, 1ехийна, хала дийшийна бераш. Х1инца цу галех а, мел дегадарх схьадала х1ума дац. Тахана сарралц, юьртаюккъе вахана, казахийн ков-керта юххехула леларх д1акхоьссина картолан чкъор а ца карий. Ткъа carla ца деха вала а кийча ву Абубакар. Bopxle а дас ца лелийнарг т1еэца ца туьгу даго а, кхетамо а – байттамал!..\n– Мама, со мацвелла-а-а, – велхар карзах доккху кхо шо долчу Мохьмада.\n– Суна худар деза, – г1ийла аз хазадо цуьнца шалавинчу Ахьмада.\nЦарна т1аьхьа, ненах хаьддачу жимчу к1езано санна, цхьа тамашийна г1ийла узам болабо пхи шо кхаьчначу Марема.\n– Д1адийша, д1адийша, ас худар схьадаьлча, самадохур ду шу, – къурдаш деш, уьш Iexo г1ерта кхеран нана Товсари, хи кхехкаш болчу яй чу 1айг а хьийзош.\nВажа шиъ-м вистхуьлуш вац: итт шо кхаьчна Инал, кхойтталг1ачу шаре вирзина Ислам. Царна шера хаьа, яй чохь х1умма а йоций. Уьш бийшина а бац, боьлхуш а бац. Уьш къонахий ма бу!\n«Шов-в-в!», – шок етта арахь дарцо.\n«У-у-у», – узам карзахбоккху Марема.\nХ1ан-х1а, кхин ницкъ бац х1окху декъазчу узамашка ладег1а – ша волччахь, сонехь, д1атаь1на 1ачу, ча т1ехь охьахоу Абубакар. Дег1ана хуьлу ницкъ-м х1ун дара хьуна, дег1е-м, ша бохург дайта 1емина вара xlaра. Халаниг синкхетамна хуьлуш болу ницкъ бу. Цо к1елвуьтуш лаьтта. Са кхачош лаьтта. Кхин ницкъ бац г1еллуш лаьттачу берийн б1аьра хьежа.\nГ1ийлачу чиркхан серлонехь, кхуьнан сиро маж яьлла, т1улгах хьаькхна яьккхича санна, йолчу юьхьа т1ехь го цхьа ч1ог1а сацам. Бакъду, дика тидамбича-м хаалур дара, xlapa шина дагахь вуй, къуьйсуш, кхунна омра деш, ши аз долуш санна, царах цхьаъ резадоцуш декарг кхуьнан ден Исраилан аз а долуш. Оцу шозлг1ачу озаца цхьаьна кхунна хьалха xlyrrypa цуьна сурт: х1инцца, шена хьалхахь, д1акховдийча куьг а кхочур долуш, иза лаьтташ волуш санна, халонаша охьа ца та1ийна, харцо-бакъо къасточахь бакъонна т1ех1иттина волу, нахана юкъахь дош а лелаш, хьанал чекхваьлла волу къонах Исраил…\nСубхьаналлах1! Ма тамашийна х1ума ду хьо, кхетта наб а йоцуш, г1ан-набарш ма ю xlapa дуьхьалтуьйссурш?! – цецволу Абубакар.\n«Шов-в-в…» – шок етта арахь дарцо.\n«У-у-у…» – узам ца сацабо Марема…\n«Оллох1умма Солли 1ала, Мухьаммадин ва 1ала, али Мухьаммадин ва Саллим», – хьалаг1отту Абубакар, шена т1етесна хиллачу йоцачу кетара т1ера чамхалгаш д1а а егош, – Дела, хьо гуш ву-кх xlapa хьал, – олий, т1е х1уманаш а юхий, не1арехьа волало. Не1арехь, соций: «Со 1абдуллаг1аьргахь х1ун хьал ду хьажа воьду. – Могуш воцуш вара иза. Со хьелахь, са ма гатделаш», – цецъяьлла схьахьоьжучу Товсарига а олий, чехка, ша йиллина, лай чимашца шело чухьаьдда, не1 а къовлий, боданах, дорцах д1аоь.\nЮьрта йистехь тракторий-машений станции контора хиллачу ц1а чохь д1анисбина бара кхуьнан доьзал. Кхузара д1а кхоъ-йиъ чаккхарма хирйолуш яра, екхна йолуш д1ахьаьжча ган а гуш, кхуьнан шича 1абдулла шен доьзалца 1аш волу бежанийн ферма хилла еха г1ишло. Ткъех доьзал кхин а бара цу чу д1атарбина. Текели станцера xlopni салазашца х1окху Абай ц1арахчу колхозе схьа а балийна, цхьаццанхьа д1анисбан болийча, ч1ог1а г1оьртира Абубакар шаьш цхьаьна дитар дезаш, шен ден ваша Ибрах1им, 1абдуллин да, г1ийла а волу дела. Г1уллакх ца хилира – xlopni вовшах къастийра. Делан къинхетам бара кхечу юьрта мукъна а ца бигна. Схьакхаьчна к1ира далале Ибрах1им д1акхелхира, шу марша.\n…Чекхдала гергадаханчу 1аьнан т1аьххьара моханаш хир яра xlapa хьоькху дарц, амма Абубакаран, иштта а г1елделла, ницкъах хедаш лаьтта дег1, атта ловза-м дора. Нийсса дуьхьал хьоькхучу мохо юха тоьттура, xlopa боккху ког, кхуьнга хала боккхуьйтуш. Амма xlapa д1аг1ертара.\nОхьатаь11ина. Мохана а, шелонна а, х1окху декъазчу хьолана а дуьхьалбаьккхинчу, х1инц- цалц кхунна ца бевзинчу, цхьана ницкъо д1атоытуш санна. Ша а цецвуьйлура, араволуш шен дег1ах башха б1обулуш а хилла воцу Абубакар, xlapa ницкъ шена мичара баьлла-те бохуш. Юьртана гена мел волу, кесткеста соций, д1асахьожура, нийса вог1ий-те ша олий. Х1оккхул гена а йоцчахь, тила а велла, г1орийна карийна меттигаш еанера кхузахь. Xlapa санна йолчу буьйсанна-м муххане а кхераме дара, кхин д1огара, xlapa бу, аьлла, къаьсташ некъ а ма бацара xlapa д1аг1ерташ берг, лайно кхин т1е а къайлабаьккхина. Иштта, шеко кхоллаелла сецира Абубакар, хьалха нисделлачу цхьана жимочу карагач-диттах букъ а тоьхна. Д1асахьежарх гуш х1ума дацара, юхахьаьжча юьртара цхьа а серло а. Бакъду, араволуш тидам бинера кхо 1абдуллаг1ар lain болчу фермина т1екхача нийсса моха дуьхьал д1аваха веза, аьлла. И 1алашо лаьцна схьаоьхуш а вара, мох хийца ца беллехь, т1екхочур ву-кх ша, бохучу ойланца. Амма мох кхечу arlop баьллехь, доьхнарг а ду-кх, фермина т1ех а ваьлла, эрна ара д1аводахь…\nМа-дарра аьлча, мох х1инца дикка лаг1беллера, даккхийчу чимашца, кхевссина дог1уш ло дара.\n«Къу-берзан буьйса, олуш ерг, ю-кх xlapa», – аьлла дагатесира Абубакарна. И кхунна дагадогг1ушехьа, аьрру аг1орхьа, кхунна дагадеанарг т1еч1аг1деш санна, цхьа тамашийна, сингаттаме, кхуьнан дог шелдеш, дег1е зуз доуьйтуш, гена йоццуш, борз уьг1ира. «Субхьаналлах1, ладоьг1на-а, даг т1е тесна кхерам д1абаккха а г1ерташ, ца дог1учу дагца, ша-шена велакъежира Абубакар, – мацалло со санна ижуна араяьккхина ю-кх хьо а, сох ижу ма яхьара», – аьлла. Цхьана arlop борз yrly хезна хаза а хийтира кхунна, гуттара а ферма лаьттачу метте борз г1оьрташ хуьлу дела. Ткьа иза – xlapa д1акхача герга хиларан, тилавелла цавахаран билгало яра. Вукху arlop берзалошкара забаре боцу кхерам буй а хаьара. Ч1ог1a эвхьаза евлла кху шарахь берзалой, бохуш, дуьйцу. Дохнна а, адамашна а ч1ог1а зенаш дина, боху. Ткьа, меца борз цхьана а х1умано сацор йоций, хууш ма дуй. Адаман санна эхь-бехкаца къийса а, г1иллакх-г1уллакхца ша дешдерг дуста а цуьнан ца деза… Шена Дала белла ницкъ схьагулбина, болар сихдира Абубакара.\n…Декъазчу нахана х1усам хилла деха божал ц1еххьана гучуделира кхевссина дог1учу лайн к1уьрлахь. Шардазчу аннех йина йоккха не1 а йиллина чоьхьавелира Абубакар. Дехачу божална юккъехула д1асаваха готта меттиг бен йоцуш, оганаш а х1иттийна, шина a arlop к1аранаш динера, xlopa доьзал къастийна чуберзоран сурт х1оттош. Арара чуволу шина arlop не1арш йоцург, к1аранийн не1арш яцара, дуьхьалтийсина цхьацца х1уманаш бен. Цхьана чуьраузар, вукху чуьра узам, цхьанхьара берийн делхар – шадерриг вовшахъийна схьахезаш дара. Иштта вовшахъийна кхеллийн модийн, к1уьран хьожа кхийтира Абубакарна, чоьхьа воллушехьа.\n– Во 1абдулла, чувуьтий аш? – аьлла, шена т1ера ло охьа а дегийна, чоьхьа ма велла долчу к1аранна дуьхьалтесна истанг д1а а хилийна, чукъедира xlapa, цхьа а аз хезаш цахиларна шек а волуш.\n– Дера вуьту-кх, марша вог1ийла, Абубакар! – аьлла дуьхьалвелира сонехь ча т1е тесинчу вертан т1ера хьалаг1аьттина 1абдулла.\n– Абака, хьо вац xlapa? Хьо лаа вуй-те х1окху йоьхначу буьйсанна? – аьлла, ша 1ачу паднар т1ера хьалаг1аьттира 1абдуллин нана Хеда.\n– Марша вог1ийла, к1ант! – аьлла, дуьхьалъелира 1абдуллин х1усамнана Падам.\n– JIaa ву со-м, Хеда, буьйса дика хуьлда шун! – массарна маракхийтира Абубакар.\n– Са а гатделла, шу х1ун деш ду-те, аьлла, схьанехьа ваьллера. Хьо муха ю, Хеда, бераш а дуй могуш? – д1айовш йоллучу пеша хьалхахь вовшах а хьаьрччина дийшинчу берех б1аьрг а тоьхна, паднар т1е охьахиира xlapa.\n– Дика ю со-м, Алхьамдулиллах1, бераш а, цкьачунна, ирахь ду, кханалера де Делехь ду, – кхунна юххе хилира Хеда. – Шуьгахь х1ун ду?\n– Д1а 1аш ду тхо а, – доцца хадийра Абубакара, цигара сурт дагадеача, юха а дог 1ийжа а долалуш, леткъамаш барх т1екхета х1ума дац-кх, аьлла. Хийла к1ант, шегара хьал ца хоуьйтуш, carla деха куьг кховдо даго ца вуьтуш, бакьдуьнена д1аваха кхузахь. Хаьара Абубакарна шен шича 1абдулла, таро хилча, шена х1ума кхоор доцуш велахь а, кхуьнан дан накъосталла доций a, xlopш муха лол бетташ бохку а.\n– Х1ун дийр ду т1аккха – т1аьхьависсинарг ца 1ийча ца волу-кх вайх, Хеда, xlapa дуьне ца дезаш ма ца вахара Ваша а д1а, – кхин хеттарш ца дайта санна, дерзийра Абубакара.\n– Дера ца волу, дера ца волу, иштта ду-кх xlapa дуьне. Хийла дика к1ант, оьзда йо1, дика къонах д1адели вай ц1ера даьхчахьанна, вайх а х1ун хир ду а ма ца хаьа, – олуш, доккха са а даьккхина, хьалаг1аьттина, пеша т1ехьа лаьтташ болу, к1уьро 1аржбина наштара яй схьа а эцна, цу чуьра жимочу кхийра кеда чу цхьа чорпа йоьттира Хедас.\n– Схьавоьл, Абака, вайн ерг кхаллал. Цхьа кад кхоьш еанера д1о дехьа чуьрчу тхан йишас, уьш кхехкийнера оха.\n– Са ма гатде ахь, Хеда, со йиъна ву, – меллаша, собаре элира Абубакара, схьакхеттачу юучуьнан хьожано шен корта хьовзор ца хаадалийта г1ерташ, д1а а воьрзуш.\n– Делан дуьхьа кхаллалахь, Абака, тхо массо а йиъна ду хьуна, – стоьлан меттана х1оттийначу яынки т1е кхийра каддий, чадий охьабиллира Хедас, – сискал, бепиг – х1ума-м яц вайгахь олуш, бехкалаяхана.\n– Т1ехилал, схьаэцал, – карзахдевлла хьаьвзира 1абдуллий, Падаммий.\n– Х1умма а ца оьшу, са ма гатдехьа, Хеда, – олуш, Абубакара, т1е а хилла, чада схьаийцира.\n– Бисмиллах1и Рахьмани Рахьийм, – аьлла, меллаша чукховдош кхо-биъ чада, наг-наггахь кхоьн буьртиг чохь болу, чорпа мелира. Ша дуьнен т1е ваьлчахьана ца мелла мерза чорпа.\n– Алхьамдулиллах1и Раббил 1аламийна. Хастам бу хьуна, Веза Дела, xlapa рицкъа а, беркат а тхуна даларна. Дала къобал carla йойла, Хеда, – олуш, кад д1атеттира.\nАмма Даллий, кхунна шений хаьара-кх и дан мел хала дара!..\nМаржа, нохчий я1! Шайн ворх1е а дайшкара схьадеана г1иллакх-оьздангалла ца дитало-кх шуьга, халонехь хилча а, мацалло б1арздича а!\nХеда башха цец а ца елира, лаахь а, ца лаахь а яахьара, бохуш, дукха моттарг1анаш а ца лелийра, амма, лерина кхуьнан б1аьра а хьаьжна, хьалаг1оьртинчу елхарна шозза-кхузза къурд бира.\nАраволуш, чуволуш, дукха къамелаш дира Абубакарий, 1абдуллас. Дуьйцург шена ца хозуьйтуш дийцарна шекьяьллачу Хедас т1аьххьара хаьттира: «Шуьшиъ лаа вуй, ши к1ант, керла сингаттаме х1ума-м дац?»\n– Х1умма а дац, нана, юьртахь волу вайн гергара стаг Ваха ву боху воьжна, цо х1ун до а хьожуш, хьалавоьду тхойшиъ, дарц а д1атийна, – олуш, т1е х1ума юьйхина ваьлла 1абдулла хьалаг1аьттира.\n– Дала маршалла дойла цунна, г1оли хир ю, Дала мукъалахь, – шеко д1а ца яьллехь а, элира Хедас, – маршалла а ло массаьрга а.\n– Са ма гатделахь, Хеда, тхойшиъ цигахь хьелахь, 1абдулла вайгахь саца а мега хьуна, – хьалаг1аьттира Абубакар а, – 1одика йойла, буьйса декъал йойла, – аьлла, не1аре оьллина истанг д1а а тоттуш, хьалхийт1аьхьий аравелира ши шича.\nДарц лаг1деллехь а, саццаза дог1учу лайлахула, хала когаш бохуш, юьрта чувуьйлира xlapa шиъ. Хала карийра Абубакара дийнахь билгалдаьхна, кхузарчу барамехь г1еххьа даккхий, к1айн кир тоьхна ц1енош. Т1ехьашха бешахула т1е а вахана, ладуг1уш сецира. Юрт д1атийнера, ур-атталла, леташ цхьа ж1аьла а доцуш. Юьртал арахьара схьа наггахь yrlyin борз хезара…\n…Буьйса сахуьленга лестина зама яра Абубакаррий, 1абдуллий, боккха ч1амара етт а балош, фермина гена доццуш долчу 1инан йисте бигина иза бен а бийна, чуьйраш 1инах чу а кхиссина, меженаш вовшахъяьхна ваьлча. Х1инца сихоян езара сахилале жижиг д1асадаккха. Цхьацца меже йохьуш, сихонца ферме чудеара кху шимма жижиг. Т1аккха, шайна rlo дан ши-кхоъ накъост а г1аттийна, оцу чохь болчарах мацалла г1елбелла доьзалш билгал а баьхна, царна массарна а дакъа дира.\n– Х1ан, 1абдулла, кхид1а дерг шаьш дерзор аш – со сахилале д1а ца кхаьчча ца волу, – аьлла, Абубакар, гали чу шега дахьалуччул жижиг а диллина, и ги а тоьхна, юьртехьа волавелира.\nГ1елделлачу дег1о бохург ца дора. К1оргачу лайлара хьалабоккху xlopa ког а хала боккхура, гирачу галино букар сеттавора. Амма саца йиш яцара, охьахаа мухха-ле а – хаьара Абубакарна, цкъа гора водахь, я охьахаахь, юха г1атталур воций.\n«Саца йиш яц! – цергашца балда а лоций, ша-шена омра дора х1окхо. Саца йиш яц!» – юха а, юха а когбоккхуш, охьатаьНина д1аг1ертачу кхунна ц1еххьана, нийсса хьалхахь, дукха юххехь борз уьг1ира, кхуьнан дег1а т1ехь мел болу чо ира a х1оттон. Xlapa сецира, х1умма а гой-те аьлла, лерина хьалха а хьоьжуш. Гуш х1ума дацара, амма даг т1е тесначу кхерамо д1а ца хоьцура. Дикка лаьттира xlapa ладоьг1уш, кийрахь детталу дог а хезаш.\nТ1аьххьа а: «Дала диннарг хир ду-кх – лаьттинах вер ваций кхузахь», – аьлла, д1аволавелира. Цхьа б1е метр генавалале, юха, тап-аьлла, сецира. Сахуьленга г1оьртина баьржинчу боданехь, нийсса кхунна дуьхьал а йог1аелла, кхуьнга хьоьжуш дукха хенахь дуьйна lain йолуш санна, ши борз лаьттара. Хьалхачул ч1ог1а деттадала доладелира дог. Иштта а г1елбелла кхуьнан ши ког лехнера, кхин д1аваха а лур вуй-те, аьлла. Меттах ца волуш лаьттара Абубакар, юкъа хан йоьлла, серлаяьлча, берзалой къаьхкар яцара-те бохучу ойланца. Берзалой а лаьттара шаын йолччахь, xlapa т1еваре хьоьжуш санна, я кхуьнан вала меттиг йоций хууш. Х1инца, т1едог1у ло а сецна, синбода бекъабелча, дика гуш яра кхоьссина г1аж кхоччехь лаьтташ йолу, йорайоьлла йоккха нана-борззий, цунна юххехь, цо дийриг деш йолу, жимо кхин цхьаъ. Лерина цаьрга хьоьжучу Абубакарна цхьана м1аьргонна йоккхаха йолу борз, гажа а гежна, бетах мотт хьоькхуш йолуш санна хетаделира. Оцу сохьта сурт х1оьттира мацъеллачу берзалоша т1екхетча шех ден долчуьнан а, ц1ахь мацалла доьлхуш долчу шен берийн а. Х1инца а лерехь лаьттара Марема беш болу г1ийла узам.\nЦ1еххьана, цхьа тамашийна шовкъ еара кхунна, коьртера когашка кхаччалц кхуьнан дег1 йовхонах, цкъа а ца бевзинчу ницкъах дузуш.\n– 1аь-а-а-а! – аьлла, Дала шена беллачу ницкъаца мохь а хьаькхна, нисса шина барзана т1ехьаьдира xlapa, оццул аз шен кийрара даларх, ша цец а волуш. Хьоькхучу маьхьарца, борз санна гажа а гежна, берзалошна т1евоьдуш волу xlapa гинчо, билггал, хьераваьлла стаг ву эр дара.\nАмма, хьераваьлла аьлла делахь а, я кхуо хьоькхучу маьхьарх озаелла делахь а, ши борз, цкъа кхунна нийс¬са дуьхьал йолчуьра юьстах иккхира, т1аккха, дегазо д1а а йолаелла, юха, ц1ога таНийна, чаболе а яьлла, къайлаелира. Доккха са а даьккхина, цхьана куьйга хьаж т1е тоьхна хьацар д1а а хьаькхна, бол ар сихдира Абубакара…\n…Серлаяьллера xlapa шаыи 1аш долчу лаппаг1ин уьйт1а кхаьчча. Сени чохь жижиг охьа а диллина, чоьхьаваьлла: «Ц1е а латаяй яй х1оттабе, бераш самадовлале», – хеттарш ца деш 1ачу Товсарига а аьлла, сени чуьра даьккхина яй буьззина жижиг тесира кхехко. Юха, араваьлла, уьйт1ара деттачу лайн борзах йоккха хара а яьккхина, дисина жижиг цу чу а та1ийна, т1е ло хьаькхира, керла диллина ло т1ехула а тосуш. Иаккха чувеача бен ца хааделира кхунна, шен дегера ницкъ, кхоччуш, д1абаьллий. «Соьга ца хьоьжуш, бераш дузаделахь, жижиг схьа ма даьллинехьа», – Товсарига а аьлла, шена т1ерачу кетарх а хьаьрчина, сонехь тесначу ча т1е д1атаь1ира Абубакар. Ши-кхо минот яьлла хир яцара кхуьнан г1елделла дег1 набаро йийсаре лоцуш…\n– Х1ой, шешен! – вон бетташ мохь хезира арахь, Товсари, бераш дуза а дина, Абубакар самаваккха дагахь 1ачу хенахь. Кхераелла, бос а байна Абубакарна т1ехьаьдира Товсари: «Самавалахьа, х1ай стаг», – бохуш, иза д1аса а ветташ. Хала б1аьргаш д1абиллина Абубакар дикка 1ийра, шега х1ун боху ца кхеташ.\n– Х1ой, шешен! – юха а схьахезира мохь, х1инца сени чохь. Оцу маьхьарца, лоха не1 а йиллина, охьа а таь1аш, не1саг1ех сехьавелира доккха дег1 долу казах. Цунна т1аьххье, арара дуьйна луьйчара ца соцуш, шайн маттахь цхьаъ дуьйцуш, ц1ог1а детташ, чуеана, массо метте б1аьрг бетташ, д1асахьаьвзира, кегий, ира б1аьргаш болу, лохачу дег1ахь, хьаьрччина, торгам санна йолу зуда, схьахетарехь веанчуьнан х1усамнана. Боьрша стаг, чухула меллаша д1аса а хьоьжуш, ц1енкьа юккьехь лаьттара, вист ца хуьлуш. Рогг1ана б1аьрг кхийтира цуьнан Абубакарх, Товсарих, кхераделла делха дуьйладеллачу эг1азчу берех. Зуда, луьйчуьра ца соцуш, т1ехьаьдда, товхи т1ехь лаьттачу яй т1ера нег1ар схьа а эцна, цунна чухьаьжира, т1аккха кхин а карзахъяьлла хьаьвзира, Абубакарна мерк1ел, и1елг лестош, шен ц1ийндена т1ехьодий, цхьаъ дуьйцуш.\nСтаг вист ца хуьлура. Луьйш йолу зуда а, чохь мел верг а ца гуш санна, цхьана ойланаша гена д1аваьхьна, вехха лаьттира иза. Гуттар карзахъяьлла зуда шен мерк1ел хьаьвзича: «Кхой, кхатын!»1 – доцца цхьа-ши дош а аьлла, не1арехьа волавелира. Цецъяьлла, шена т1аьхьа хьоьжуш, ц1енкъа юккъехь лаьттачу шен зудчуьнга, юха а вир- зина: «Жур!»2 – аьлла, не1арехьа куьг ластийра. Ч1ог1а резайоцуш, ца яьлла, т1аьхьа х1оьттира важа, амма арахь а, уьш генабовллалц хезаш дара цуьнан лер. «Шеко яц, аьтта да ву xlapa веанарг», – ойла йора Абубакара, – амма д1авахар ма тамашийна дара. Х1инца х1ун дан воллу-те, стенга ваха-те?» Схьахетарехь, милици яло вахана. Т1аьхьадисина жижиг карадахь, ма т1епаза войур ву-кх цара. Вайар-м х1ун дара, бераш мацалла лийр ду-кх, чот йоьхна хьаьвзира xlapa. Амма, д1а ойла ярх а, схьа ойла ярх а, ва, Дела, аьлла, дан карадог1уш х1ума дацара. Х1инца лай к1ела доьллина жижиг меггах доккхийла а дацара, дахьа меттиг а яцара. Ша хирг хир ду-кх аьлла, болх Деле а белла, ладег1а охьахиира Абубакар, цхьа тамашийна каехкаелла. Дикка хан елира. Де делкъе а делира, суьйре а т1еера. Цхьа а гучу ца велира. Шозлаг1чу дийнахь а, к1иранах, шина к1иранах а.\nХаза яьлла йог1ура х1окху шеран б1аьсте. Х1окху б1аьста ц1а дуьгий, т1ейог1учу аьхка дуьгур дуй, бохуш, наха вовшахкхет-кхеттачахь дуьйцу хабарш а, мелла а лаг1деллера. Къахьега 1емина болу нохчий, цхьаццанхьа балха а бахана, чохь 1ан х1усамаш а йина, валаза висинарг д1атарвеллера. Х1ан-х1а, дог-м хьаха ца диллинера нохчаша хьомсарчу Кавказах. Б1е шарахь кхузахь 1ийча а дуьллур а ма дацара. Xlapa нехан, хийра мохк бу. Кхин дахар, кхин 1алам, кхин нах, кхин г1иллакхаш. Ша-дерриг кхечу тайпана ду кхузахь, ур- атталла, юучуьнан чам а.\n«Массо х1уманах а вулуш хилла-кх, Алхьамдуллилах1. Адамо ловрдоцуш х1ума ца хилла-кх, баланаш лан 1еминчу нохчийн къомо, муххане а. Мацалла а, шело а, цамгарш а лайнехь а, дийна вуьсу-кх хан ца кхаьчнарг. Хан кхаьчнарг д1авоьду, хийла д1абаханарш санна.» Иштта ойланаш а еш вогГура Абубакар, схьакхетачу маьлхан з1аьнаршка б1аьрг а бетташ, шен шича 1абдулла волчу ваха ваьлла. Тахана, к1ирандийнахь, вовшахкхета бина барт бара кху шиннан.\nЮх-юха дагаоьхура кхуза далийна хьалхара б1аьсте. Цхьа к1ира даьлча, ло даша доладелча, ша лайла доьл¬лина жижиг схьа а даьккхина, буьйсанна чу а даьхьна, туьха тесира Абубакара, 1абдулла волчуьра кхин а т1е а деана. Таханий-таханий д1авуьгу, бохуш, сагатдинехь а, цунах хене белира кхуьнан доьзал, иштта 1абдуллинаш а. Амма х1окху пхеа шарахь цхьана дийнахь а, буса а дагара ца йолура кхунна и буьйса а, цул т1аьхьа ши-кхо к1ира даьлча деана цхьа де а.\nЦхьана дийнахь, тахана санна хаза еанчу 1уьйранна, арахь цхьа стомма аьчкан с ара а карийна, иза т1улган экъанна т1е а биллина, т1е ж1ов етташ, цунах морзах бан г1ерташ воллура Абубакар. «Ассалям алейкум, – ц1еххьана хезира кхунна шен букь т1ехьа. Цхьа шатайпа, вайнехачех тера доцуш деллачу саламо цецваьккхина, хьала а г1аьттина, юхахьаьжча гира, говрахь кет1а вог1у тохара 1уьйранна шен зудчуьнца веана хилла къонах. Д1ахьожжушехь вевзира кхунна иза.\n– Ва 1алайкум салам! – аьлла, салам схьаийцира Абубакара, говрара воьссина т1евог1учу хьешо кховдийна куьг а лоцуш. Бакьду, ларамаза санна, кхунна т1аьхьа вог1уш цхьа а вуй-те, аьлла, некъехьа б1аьрг-м туьйхира х1окхо. Кхин т1ехьахь цхьа а ца гича, мелла а парг1атвелира, делахь a, xlapa х1унда веана ца хууш, саготта вара.\n– Мен баскхарма3, – элира веанчо, кхин а шайн маттахь цхьа х1ума а олуш, х1окхо бан болийначу морзах т1е п1елг а хьежош, xlapa ша дуьйцучух кхеташ санна. Xlapa ша дуьйцучух ца кхетий хиъна, ша а, мелла а хьовзавелла, сецира, т1аккха: «Русски знайш?» – аьлла оьрсийн матте велира. «Нимношк знайм», – жоп делира Абубакара. Схьахетарехь, оцу маттах долу хаарш цхьатерра дара кху шиннан, амма вовшех кхета иза тоьаш дара. «Кузнец?» – хаьттира беречо, х1окхо бечу морзах т1е юха а п1елг а хьажош.\n– Нимношка кузнец, – велакъежира Абубакар.\n– Я присидатил колхоз, айда, айда, кетем4», – оьрсийн, казахийн мотт иэбеш, серлаваьлла, къамеле велира хьаша, говр лаьттачу, кел арахьа Абубакар д1а а ийзош. Къамелаш хезна чуьра араелира Товсари. Веана хьаша цунна а гушшехьа, вевзира, Абубакар цо д1аийзош гича, босбаьхьна, йоьхна хьаьвзира.\n– Ахь х1ун до, стаг? – т1аьхьаг1оьртира xlapa кел арахьахь, веанчу беречунна т1ехьа говра т1е хууш Абубакар гина.\n– Цхьа г1уллакх ду боху х1окхо, сагатдан оьшуш дац, аьлла, кех велира Абубакар хьешаца. Юьртан вукха arlop юьстахо лаьттачу тишъелла лохочу г1ишло т1е кхечира цхьана говран ши бере, кхин вовшашка вист ца хуьлуш. Цу г1ишлона к1уьро 1арждина пенаш а, кораш а ма гиннехь кхийтира Абубакар xlapa пхьалг1а юй. Разъяьллачу не1арна тоьхна дог1а а даьккхина чоьхьавелира xlapa шиъ. Чоьхьа б1аьрг ма туьххинехьа туш дара кху чу стаг ваза дикка хан юй: кхоьс-кхоьссинчахь лаьтта х1уманаш, массо х1умана т1ехь – чан. Амма, бакьду, пхьалг1ина оьшуш болу т1ирс-нуьйжа, варзап, ж1ов, морзахаш – ша-дерриг а долуш дара, дикачу хьолехь йолу левей а т1ехь.\n– Тибе как имя? – хаьттира председатела, xlapa шиъ чу б1аьргтоьхна ваьлча.\n– Абубакар, – дуьххьара б1аьрахьаьжира xlapa цунна.\n– Мине Кхудайберген, – аьлла куьг кховдийра вукхо, – Эта кузница работат будиш?\n– Будиш, – кхин ойла ца еш, хаттарна жоп делира, хазахетта, Абубакара, схьакховдийна куьг а лоцуш. Дера, «будиш», ойла йора х1окхо, xlapa кхунна дукхадеза г1уллакх а хилча, белхан меттиг нислуш а хилча.\nXlapa шиъ ц1а вог1уш дийцира Кхудайбергена пхьалг1ехь болх беш хилла кхузара воккха стаг вала а велла, болх бан стаг воцуш, xlapa лаьтта пхи-ялх бутт бу, аьлла.\nТ1аьхьо хиира Абубакарна «Кхудайберген» бохург, «Дала велларг», бохург дуй. Хила а хиллера иза кхунна Дала велла.\nШолг1ачу дийннахь балха д1авахара Абубакар, шеца rlo дан а, болх 1амо а воккхаха волу к1ант Ислам а вуьгуш. Балхара ц1а веача ц1ахь кхунна карийра пирсдатела даийтина деман гали а, туьха а, банки чохь цхьа даьтта а. Оцу дийнахь-буса йина ойла, бина сацам х1окху хене баьллера кхуьнан, кхочушбан аьтту ца болуш. Рицкъанца-м аьтто хиллера кхуьнан хьалха Дела а, шозлаг1а Кхудайберген а бахьанехь. Воккхавийна а ца волура Абубакар.\nПхьалг1ера болх колхозо лоруш а, нахана ч1ог1а оьшуш а хиллера, цо доьзална рицкъа а латтадора. Цхьа-ши шо даьлча к1оштахь шоферан дешар а дешна, Ислам а балха вахара, иштта Товсари а яра колхозан балхахь. Вуыпта, кхунна хеттачу arlop ца нислора-кх кхуо дагалаьцнарг. Амма тахана иза чекх ца даьккхича, и сингаттам даг т1ера д1а ца баьккхича-м ца болу.\nХьалхарчу дийнахь шаьшшимма дийцина ма-хиллара, шега хьоьжуш 1аш волу 1абдулла а эцна, кхузара, Абайн ц1арахчу колхозера, пхи-ялх чаккхарма гена йолчу Кировске даьхнин базара вахара xlapa шиъ.\n…Малх чубуза лахбелла хан яра 1абдуллий, Абубакаррий, боккха ч1амара тайша етт а балош, Кхудайберген 1аш волчу керта вог1уш.\n– Х1ей, Кхудайберген! – мохь туьйхира Абубакара, ша юьхь лаьцна балийна етт кертан хьокханах д1а а тесна. Дуьхьал вистхуьлуш стаг вацара. Юха а мохь туьйхира Абубакара. Цхьа хан яьлча, «за-а-къ» – аьлла не1 херйина, аракъедира председателан нана Райхьанат.\n– Ц1ахь вуй Кхудайберген? – казахийн маттахь хаьттира Абубакара (и мотт х1окху пхеа шарахь шера 1еминера кхунна. Шайн мотт бийцича хаза а хетара казахашна).\n– Ц1ахь вац, х1ун г1уллакх дара шун? Не1аран т1ам д1а а ца хоьцуш, мохь туьйхира йоккхачу стага.\n– Xlapa шун етт ц1а балош веанера тхойшиъ, апа5, – керт йолчухьа уынар йира Абубакара.\nРайхьаната, т1ам д1а а хецна, не1 д1айиллира, керт йолчухьа д1ахьаьжира.\n– Ойбой, Кхудаййяй!6 – аьлла, ша 1аччахь голаш т1е охьаяхара. Т1ехьаьдда, 1абдуллас, пхьарс а лаьцна, иза хьалаг1аттийра.\nЦхьажимма соцунг1а хилла, йог1у-уш, метта а еана, Райхьанат аттана т1еяхара, цкъа хьалха меллаша цунах куьг 1оьттира, ца тешаш санна, юхахьаьжира: «Ванах, xlapa г1ан ду-те? – элира, цкъа атте хьожуш, юха, рогг1ана, Абубакарей, 1абдуллигий хьожуш.\n– Х1ан-х1а, г1ан дац, ana. Со a, xlapa етт а, 1абдулла а самах ду, – велавелира Абубакар.\n– Ой, пхи шо хьалха байна етт шуна мичахь карабо, муха карабо? – юха ца йоьрзура Райхьанат.\n– Оцу рег1ал дехьахь бежаш бар-кх, бевзина схьабалийнера оха, – забар ян г1оьртира 1абдулла.\nАбубакара цуьнга б1аьца йира, т1аккха Райхьанате: «Х1ан, апа, х1инца сиха ву тхойшиъ. Кхудайберген ц1а веача юхавог1ур ву, – аьлла, кех араволавелира, – валолахь, и цуьнан х1усамнана араялале, иза буьрса стаг ю», – 1абдуллига а олуш.\n– Бан а ма бу сан «ч1амар»! Марша ба хьо! Мичахьахула лелаш бара хьо? Ма1аш-м яхъелла хьан! – бохуш, аьттан корта мара а боьллина, цунна барташ дохуш, хьоьстура йоккхачу стага.\nАх сахьт хир дацара 1абдуллий, Абубакаррий, xlapa волчу чу а веана, ламазаш а дина, парг1атваьлла.\n– Х1ой, Абаке! – аьлла, арахь мохь тухуш хезира. Шеко яцара – иза Кхудайберген вара – цо иштта йоккхура Абубакаран ц1е. Х1усамдай, 1абдуллий ший а аравелира.\n– Ассалям аллейке-е-м! – шеха салам а делла, говрара воьссина, кех чоьхьавелира Кхудайберген.\n– Ва 1алайкум салам! – салам схьаоьцуш дуьхьалваьлла, куьг а лаьцна чоьхьа озийра иза Абубакарачу г1о вай, Кхудайберген! Цо дуьхьало ца йира. Х1орш чоьхьа бевлла охьаховшшушехьа долийра Кхудайбергена: «Деллахьа, Абаке, дийца, баа-м биънера ахь и сан етт, пхи шо даьлча юха ден муха бина-те ахь иза? Пхьар хилла ца 1аш, бозбунчалла долуш, говза стаг хилла-кх хьо!\n– Xlapa а вара хьуна цуьнан декъахь!\n– 1абдуллина т1е п1елг а хьажийна, г1адвахана вела- велира Абубакар, цо xlapa г1уллакх забаре даьккхина хазахетта.\n– Иза а ма хаьара суна шера – ши шича вац шуьшиъ, т1ехула т1е – нохчий а? – велавелира xlapa а.\n– Боккъал а, мичахь карийна шуна оццул тераниг? Сан баба-м боккъал а тешна ю иза хьалха шен хилла етт бу, аьлла! Доккха х1ума дац оццул тераниг нисбалар!\n– Кхозлаг1а к1иранде дара охашимма Кировскера бежанийн базар толлу, вистхилира 1абдулла, – хьо-м 1ехалур воций хаьара тхуна, бабига ма-дарра дийцалур дац-кха, аьлла, лелош бахьанаш дар-кха.\n– Цхьа х1ума алахьа, Кхудайберген. Оцу дийнахь со д1а ца вуьгуьйтуш муха 1авелира хьо? Шера ма хаьара хьуна иза тхан болх буй?!\n– Со х1ун нисдан воллура хьо чуволлийтина? Да воцуш хьан доьзал буьсур бара, пхьар воцуш тхан юрт а юьсург хиллера.\n– Таханий-таханий д1авига бог1у бохуш, цхьа к1ира-м даьккхира хьуна ас а, х1окху 1абдуллас а. Бакьду, тхойшинга кхаьчна ца 1аш, мацалла к1елбисина дуккха а доьзалш к1елхьара-м бехира хьуна оцу хьан аьтто. Дала carla бойла хьан иза! – Кхудайберген, – ойла йина-а д1адолийра 1абдуллас. Х1окху пхеа шарахь лелий охашимма xlapa бала, хьо дикахо мел вевзи, кхин а т1е баз а луш. Лелий, аьтту ца болуш, дицделлий, иштта дуьтур долушший ца 1ий. Кьуй дац хьуна тхо, тхан дай а ца хилла кьуй. Хьарам-хьанал къастош хилла ду хьуна тхо. Мацалла хилла-кх хала. Доьналлех, ийманах вохош хилла цо стаг. Ша-м д1а лийр вара, белларш санна, доьзалан б1аьра хьежа, гуш лаьтташехь, уьш мацалла балийта ду-кх хала. 1абдулла соцунг1а хилира. Шозза- кхузза кьурд бира. – Хьуо кхоьллинчу Делан дуьхьа къинт1ера валахьа тхуна!\n– Забарш а йина дуьту х1ума дац xlapa, Кхудайберген, – сихха схьаийцира къамел Абубакара. – 1абдуллас ма-аллара, х1окху пхе а шарахь xlapa гГуллакх муха д1адолор, муха дерзор ца хууш, хьох эхь хеташ лелла тхойшиъ. Хьо къинт1ера ца валахь, хьан х1усамнана а, йоккха стаг а къинт1ера ца яккхахь – вижа каш хир дац-кх тхойшинна.\nКхеран къамелаш ца хезаш санна, ойлане ваьлла Iapa хьаша. Гуш дара, цу ойланаша иза генна д1аваьхьна хи- лар. Цхьана ханна, чохь тап-аьлла, тийналла х1оьттира, шина шичин дегнаш чу, г1ехь шеко а кхуллуш.\n– Тхан ден да вара к1орггера дешна стаг, – бег1ийла йоцу тийналла а йохош, къамел долийра Кхудайбергена. – Тхан казахийн дешначу нахана юкъахь шиъ-кхоъ бен вацара иштта 1еламстаг. Со дукха жима волуш цо дуьйцуш хезна ву со: «Вайн махка шайн лаамехь доцуш, генара цхьа къам кхочур ду. Халчу хьолехь а хир бу уьш юьхьанца, дукха баларш а хир ду. Варийлаш, цаьрца вон ма хилалаш, мух1ажарш олуш берш, хир бу шуна уьш. Цаьрца вон хилларг, царна г1ело йинарг дакъазаваьлла ву шуна!» Иштта цо дина и къамел Дала дагадаийтира су на оцу дийнахь, оыТаз вахана хиллехь а. Цул т1аьхьа а, цкъа а диц ца дина ас и дешнаш. Цхьана жайни т1ехь яздина а ду, олура цо иза. Абаке, 1абдулла! Шун доьзалш х1етахь оцу хьоле кхаччалц мацбалийтаран со а ву бехке. Ца ларавора. Дан х1умма а дацара, шена т1едехкина декхарш цхьаболчара кхочуш ца дича. Ша-дерриг дийца а йиш яц. Шуьшиъ а вала суна къинт1ера. Со къинт1ера вели шуна а, кхечарна а. Со санна Дела къинт1ера волийла шуна!\n– Дела реза хуьлда хьуна, боккха мохь гира баьккхи ахь тхойшинна. Сайн декъана со а вели хьуна къинт1ера, ахь бохуш хилча, схьада хьайн куьг, – аьлла, куьг а лаьцна, Кхудайбергенна маракхийтира 1абдулла.\n– Дала сийдойла хьан, Дела реза хуьлда хьуна. Тхан доьзалш х1етахь меца бисарна хьо вацара бехке, тхо дохийнарг а хьо вацара. Хьо санна берш кхузахь ца нисбеллехьара дукха буьсур бацара нохчий. Хьайн ц1аре хьаьжжина, хила а хилла хьо, «Дала велларг». Тхаыншиннан докъазалла нисвелла хиллера оцу буса тхойшиъ хьан керта, – маракхийтира Абубакар а.\n– Йолчу меттера бен яхьа йиш ма яц! – юха а бегаше велира Кхудайберген, Абубакар къевллина мара а вуллуш.\nГ1ан гира оцу буса Абубакарна. Хьоме Нохчийчоь. Б1аьстенан бес-бесарчу зезагашца лепаш йолу ламана басе. Оцу басехула, байн ког боккхуш, зезагаш лардеш, шовдана т1е вог1уш ву Абубакар. Мелачу мохо г1овталан т1ам а ловзош, шовданан вукху arlop, ч1ог1а векхавелла, дуьхьал а вог1уш ву кхуьнан да Исраил…\n1 Кхой, кхатын (каз.) – 1ад1е, зуда!\n2 Жур (каз.) – схьайола\n3 Мен баскхарма (каз.) – со председатель ву\n4 Кетем (каз.) – воьду вайшиъ, д1адоьлху вай\n5 Апа (каз.) – баба, йоккха стаг\n6 Ойбой, Кхудаййяй! (каз.) – вай, Дела!\nНазад: Михаил Лермонтов. Валерик.\nВперед: Асламбек Якубов. О старом Грозном… Стихи.


Чжоу Цзунхуа - Дао И-Цзина. Путь к прорицанию скачать бесплатно\nПохожие книги на Чжоу Цзунхуа - Дао И-Цзина. Путь к прорицанию\nЗайцы тут » Книги журналы » Чжоу Цзунхуа - Дао И-Цзина. Путь к прорицанию


ЧГТР Грозный телеканало сюжет гайтина Нохчийчоьнан муфтийс Межиев Салахь-Хьажас а, Соьлжа-ГIалин полицин урхаллин куьйгалхочо Ирисханов Аслана а бусалба духар никIаб лелочу меттигерчу масех йоIана довдеш яьккхина видео. Оцу хуьлучуьнга бIаьргтоха балийна бара оцу йоIарийн гергарнаш а.\nМежиевс хаийтира никIаб ерриг юьхь къовлу Iаьрбийн зударийн духар хилар а, иза лелор тIехь цахилар а. Цо бахарехь, деа а бусалба мазхьабо а боху изза. ТIекхуьу чкъор кхета деза, никIаб Iаьрбийн Iадат хилар, зударшна дино иза лело тIедожош доцийла, бохура муфтийс.\n«Хьехамаш» бина бевлча, телеканало гойтучу мехкарша никIабаш дIаехира шайн яххьаш тIера, тIехьовсийна телевизионан камераш а йолуш.\nАмма хIинца вай дуьйцург кхин ду. Дуккха а жайнашна тIера а, лоруш болчу бусалба динан Iеламан наха дийцинчунна а тIетевжаш, тоьшаллаш а далош, кхетош-кхиоран къамел деш муфтийс сих-сиха тIе пIелг хьажабора шен куйна. Иза бара механа беза боцу бовха, куьйга бина боца чо болу Iаьржачу басахь месала ала мегар долу куй.\nМуфтий Межиев Салахь-Хьаьжа а, Нохчийчоьнан куьйгалхо Кадыров Рамзан а\nКху деношкахьарахь жимма шелъяларна, эр вай, "муфтийнчух тера" болу куй Нохчийчохь ша ма ярра бренд хилла дIахIоьттина, ткъа цу тайпа куй мел лелош волчух, баккъалла а, иза модица вогIуш ву ала мегар ду. Дийцарехь, куй моде болуш хилар дуьххьара хааделларг вара Устрада-гIалара цхьа вахархо. Цо сихонца дан долийра "а-ля муфтий" куйнаш, пайда а хилла цунна оцу гIуллакхах.\nНохчочун куй, говзанчаш дийцарехь, хила а хилла, хIинца а бу божарийн духаран мехала мехала дакъа. Амма, хууш ма хиллара, уггар лоруш берг бу нохчаша холхазан куй. Иза тоьлла хила безаш бу, ткъа нохчаша ахча ца кхоа до иза оьцуш.\nНохчийчьура воккха стаг, гайтаман сурт\nХолхазан куй лелоран язйина йоцу бакъо хилла. Лекха а болуш, хила ма безза холхазан куй лело хьалхе ду шена аьлла хетачо, лелош хилла лохо болу, я лергаш долу холхазан куй. Ткъа ша а ву къонаха аьлла, холхазан куй а тиллина араваьлларг, аьшнаш веш цахиллехь а, амма цо лелориг беламе хеташ хилла.\nМуфтийс лелош болу куй оцу кепара бу ала мегар делахь а, иза дукха оьзда куй бу, бакъболу беза холхазан куй цуьнан духаршна юкъахь белахь а.\nГарехь, иза мадаре хиларо а, механа беза ца хиларо а дина "муфтийнчух тера" болчу куйнах нахана юкъахь тахана даьржина духар.\nЮккъехула аьлча, хьехамаш бан дIахIоьттича ша ма варра кинотурпалхо санна куц долчу муфтийс хуьйцуш леладо кхечу тайпана коьртатуьллурш: кхакхан куй а, месал куй а, жаIуьнан куй а ткъа иштта малхбалерчу пачхьалкхашкахь щуьйра яьржина лело, ламаз деш къаьсттина вуно бӀегӀийла йолу пес.\nЦхьацца турпалхойх а, бевзачу нахах а, кхечу персонажех а тарбала гIертар даьржина Нохчийчохь Ичкери пачхьалкх дIахIуттучу хенахь дуьйна. Соьлж-ГIалахь а, кхечу гIаланашкахь а, ярташкахь а ган тарлора оцу хенахь еха Iаьржа тӀаьрсиган еха плаш лело кегийрхой. Уьш моде евллера Дудаев ДжовхIар веанчу хенахь. Цо лелайора, къаьсттина ша президент хаьржинчу хенахь кеманхойн инарлан духар. Ткъа цуьнан коьрта элемент яра цу тайпа плащ.\nНохчийчоьнан президент хилла Дудаев ЖовхIар\nДудаевн бедарийн кхин цхьа дакъа дара цо дукхачу хьолехь лелош йолу шляпа. Оцу хенахь митингашкахь а, цхьацца кхечу дуккха адамаша гуллочу акцешкахь даьхначу сурташ тIехь ган аьтто бу тайп-тайпана хенаш йолу шляпанаш техкина а, Дудаев ЖовхIаран санна мекхаш дитина а болу нах\nКхин цхьа турпалхо вара цхьаболу нах цо лел-лелорг лело лууш болуш. Иза вара нохчийн тIемалойн хьалханча, цхьана хенахь Ичкерин премьер-министр а хилла Басаев Шемил. Нохчийчохь хьалхара тIом боьдуш цо лелош бара Iаьржа тIергIан тайх буьйцина куй. И тайпа куйнаш чIогIа баьржинера Нохчийчохь, цу тайпа куй боцург, модина дукха тIаьхьависна а моьттуш. ТIаьхо (аьхка) Басаевс лелийра "афганка" олу шляпа (панамка) а, НАТО эскархойн духаран дакъа долу тIеман кепка а, берет а.\nНохчийчоьнан президент хиллачу Масхадов Асланах моде баьлла бисира холхазан лергаш долу куй - цуьнах иза воьлла хир вара Советан Армехь ша гIуллакх деш хиллачу хенахь дуьйна. Делахь а цу тайпа куьйнаш лело буьйлабелира коьртачу декъана шайн хьалханчо лел-лелорг лело лууш болу цуьнан гонера нах.\nНохчийчоьнан президент хилла Масхадов Аслан\nАмма кху тIаьхьарчу 10 сов шарахь Нохчийчохь уггар воккха модахо ву ала мегар ду республикан куьйгалхо Кадыров Рамзан, цо ша "модник" вац, шен ша-тайпа стиль ю бохуш иза валахь а.\nКадыровс дуьххьара лелийра ша-тайпа сталинан хенара санна, амма малхбалера колорит йолу, коч-хечий, тайп-тайпана кепаш йолу куйнаш, ша-тайпа куц долу кучамаш, гербаш йолуш а (ахбутт седий санна), йоцуш а, бустамаш болу тIаьрсакан кастом а, иштта дIа кхин а. Бакъдерг дийцича, Кадыровн духарш шайн бедаршна юкъахь хилийта таро йолуш нах дукха хир бац, цуьнан гонахбевлла лела Iедалхой дIабаьхча. Цундела Нохчийчоьнан куьйгалхочуьнан гардеробера дукхахаболчу нохчийн эца таро ерг ю цхьа пес. Иза Кадыровс, даима аьлча санна, шеца лела а йо, иза лара а лору, шен устазо Кунта-Хьаьжас иза лелийна хиларна.\nОьрсийчоьнан премьер-министр Медведев Дмитрий а (аьрру агIорхьара), Нохчийчоьнан куьйгалхо Кадыров Рамзан а\nЦундела лело аьхна а, механа дIоггара беза а боцу муфтийс Межиев Салахь-Хьаьжас лело куй шен метта моде баьлла тахана Нохчийчохь, цхьаболчу "вон меттанаш долчу" наха цуьнан куй лергинчу норкех бина бу, бохуш хабарш дийцахь а. Амма иза иштта хилча а, даима а буьсуш бу луучунна цуьнах тарбина я и санна, делахь а механа борах болу куй эца болу харжам.\nХара материал еша аьтто бу оьрсийн маттахь кхузахь:


Зуафк — Википеди\n50°48′58″ къ. ш. 2°03′21″ м. д.HGЯOL\nЗуафк (фр. Zouafques) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта О-де-ФгӀанс регионехь. Коммунан департамент — Па-де-Кале.\nДозанашца йу ГӀек-суьгӀ-Ам, НогӀдоск, ТугӀнеем-суьгӀ-ла-Ам, ЗуьткегӀк.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Зуафк&oldid=7832814»