08.11.2017\tКультура и языкознание, Статьи Оставить комментарий\nТ1аьхье. Юьхь еша №№ 3-4 – 11-12 (2016), 1,2 (2017).\nЗама а, оьздангаллех болу къоман кхетам хийцабалар а\n(Советан Iедал тIедале хьалхара мур)\nМуьлххачу къоман а оьздангаллех болу хьежамаш гуттар а цхьатера боцуш, заманца хийцалуш, нехан Iер-дахаре, цара лелочу дине, и дин мел доггах леладаре цадаре, церан хьал-бахаме, Iедалан дIахIоттаме, мехкан Iаламе хьаьжжина хуьлу. Цундела нохчийн къоман оьздангаллин сурт-сибат гуттар а ца хилла цхьатера, хенан йохаллехь хийцалуш схьадеъна иза.\nРоссин империс Нохчийчоь шен тIеIаткъамна юкъа оззалц, цул хьалхарчу заманашкахь вайн махкахь хиллачу юкъараллин дIахIоттаман ма-дарра сурт хIотто Iаламат хала ду. Амма нохчех лаьцна кхечу къаьмнийн векалша яздинчу йозанийн, вайн халкъан барта кхоллараллин цхьайолчу произведенийн, историн хиламийн маьIна дича, мелла а кхоллало иза. Историна дукха гена юха ца доьлхуш, XVIII бIешарера схьадуьйлалур вай. Оцу вай юьйцучу заманахь нохчийн Iер-дахаран, юкъараллин бух хилла гIиллакх-оьздангаллин мехаллаш. Оцу буха тIехь кхоьллина ша-тайпа пачхьалкх а хилла вайн махкахь. Историн Iилмано билгалйохучу пачхьалкхийн кепех нохчийниг демократина герга хилла («халкъан Iедал» бохург ду «демократи», латинийн маттера гочдича). Амма массо а билгалонашца цунах тера йоцуш, шен башхаллаш а ю Нохчийчохь хиллачу пачхьалкхан.\nУггаре а хьалха цуьнан башхалла ю нохчийн юкъараллехь Iедалан кепаш цахилар, шайн белхалошна ял а луш, тайп-тайпана долу декхарш тIе а дехкина. Нохчийчохь ял (алапа) луш белхалой ца хилла юкъара гIуллакхаш кхочушдеш. Амма ял ца лахь а, и гIуллакхаш кхочушдан шайлахь билгалбаьхна нах-м хилла.\nНохчийчохь хиллачу ша-тайпанчу пачхьалкхаллин (Iедалан) бух хилла тайпанийн институт. Тайпано дола деш хилла шех волчу стагана, иза мел заьIап, вежарий боцуш, цхьалха хиларх, цунна цхьаьнгга а ницкъ а ца бойтуш, цуьнца харцо а ца юьйцуьйтуш, я иза ша харцахьа а ца лоьлуьйтуш. Къам тайпанашка декъаделла хиларо, дукха гал ца долуьйтуш, нисдина латтадора нехан юкъаметтигийн терза, адамаш карзахалле а ца оьгуьйтуш.\nДарвинан я Марксан харц Iилманийн лехамашка а хьаьжна, лахара мах хадо мегар дац нохчийн тайпанийн институтан. Тайпанаш, ца духуш, кху замане схьадахкар – иза вайн къам шен кхиарехь тIаьхьадисар а дац, я хьалхадалар а дац. Иза вайн къоман шатайпаналла а ю, вайн къоман лаам а бу. Цо иштта тайпанашка декъадаларан хьал, шена лаа а лууш, латтийна ду. ХIунда аьлча, нохчашна гуш хилла гонахара къаьмнаш, шайн цIийн гергарлонаш а дитина (тайпанаш), хьал-бахаме хьаьжжина, тобанашка (классашка) декъаделла хилар.\nСтеган хьал-бахаме хьаьжжина, сий-лерам хуьлуш а хилла оцу къаьмнашлахь, цуьнан шен я цуьнан ворхIе ден оьздангаллин сурт-сибат мухха хиллехь а. Дуьненан хIума IаьIнарг эла хуьлуш, и доцург цунна ваца дезаш и тайпа юкъараллин дIахIоттам нохчаша тIе ца эцна. Бакъду, и дIахIоттам нохчашна коча болла гIерташ, тайп-тайпанчу заманашкахь цхьацца боламаш хилла. Iилманчас Хасиев Сайд-Мохьмада дийцарехь, нохчех элий хила гIерташ болу нах гIеттинчу халкъо тIаьххьара хIаллакбина XV бIешарахь, хIетахь дIа а кхайкхийна, нохчий массо а эла ву аьлла.\nОцу заманахь дуьйна сов хьал-бахам IаIор дика лоруш ца хилла халкъалахь. Стагана Iер-дахарехь ца хилча йиш йоцург хилчхьана, тоам бар барам лоруш хилла нохчаша. И тайпа кIеззигчух тоам бина хилар (аскетизм) нохчочун дахаран массо а дакъошкахь гуш а хилла: буучу кхачанехь, тIедухучу духарехь, дечу къамелехь, юттучу гIишлонехь. И дерриге а сов, нехан бIаьрг тIехь сацон хIума доцуш, ца хилча ца торрург бен доцуш хилла. Масала, гIишлош. Ламчохь мацах цкъа вайн дайша йина бIаьвнаш куьцана дина хIумнаш Iаламат кIезиг долуш, оьш-оьшург бен доцуш йина ю. Уьш мостагIашна тIекхача атта доцчохь а, еххачу хенахь чохь Iен а, хьаша-да тIеэца а, даьхний Iалашдан а, юург-мерг дIайилла а аьтто болуш йина.\nТкъа нохчийн кхачанах лаьцна яздина XIX бIешарахь ваьхначу оьрсийн Iилманчас А. П. Бержес: «Нохчо кхин тIера а вац юучунна, цундела и йоцуш Iен ницкъ кхочуш а ву. Межарг, кIах йина чорпа, деттина жижиг, ахьаран худар – и бу-кх цуьнан берриге а кхача».\nИштта, дуьненан хIуманах тоам бина, са меца доцуш нохчий хилла хиларан цхьа бахьна ду аьлла хетта, гуттар а шен коьртамукъалла, шен паргIато тIамца ларъеш, хьал-бахам вовшахтоха ца дуьтуш, къелла ловш даха дезар. Амма и къелла дIаяккхар нохчийн къоман коьрта Iалашо хиллехь, цуьнга кхача некъаш а халкъана карийна хир дара. И иштта цахиларна, вайнехан дайшна дуьненан хIума (материальное) кхиорал а чIогIа оьшуш хетта шен синкхетам кхиор а, лаккхарчу оьздангаллин лехамашка хьаьжжина лаьтта тIехь дахар а.\nСов бахам IаIорна дуьхьал, цхьа стаг шен хьолаца шен тайпанан вежарел я юьртахойл лакха ца валийта кхоьллина гIиллакх а хилла нохчашлахь дехаш байттал ваккхар. Сов хIума гулделлачу стагера, и схьа а доккхий, мискачу нахана юккъехь дIасадоькъуш хилла, ткъа и шаюьртах воккхуш хилла. Нислуш хилла наггахь и тайпа стаг, юьртан я мехкан кхиэлан сацамна кIел ца соцуш, шен доьзалца я шен гIеранца дуьхьал волуш а. ТIаккха тайпа я юрт цунна дуьхьал гIоттуш хилла, хIаллаквеш а хилла иза.\nТайпанашна, ярташна юкъара гIуллакхаш къестош а, дерриге а халкъах хьакхалуш болу сацамаш тIеоьцуш а хилла къоман ша тайпанчу пачхьалкхаллин институто – Мехкан кхиэло. Иза наха хIора тайпанна юкъара хаьржинчу векалех лаьтташ хилла. Тайп-тайпанчу Iилманчаша дийцарехь (А. Сулейманов, И. Саидов), цу юкъа 99, я 100, я 108 стаг воьдуш хилла. ХIора юьртахь а, шахьарехь а хилла шен-шен кхиэл, шена юкъавогIуш исс-исс стаг а волуш.\nМехкан кхиэле хоржуш волу стаг чIогIа лерина къастош хилла. Иза халкъан къонах бохучу кхетаман массо а билгалонашна жоплуш хила везаш хилла, шен схьавалар цIена а долуш; цуьнгара шегара-м хьовха, шен ворхIе дегара а даьлла цхьа а сакхат доцуш. Цкъа хаьржина Мехкан кхиэлан декъашхо, Делан Iожалло лаццалц, и декхарш дIакхехьа дезаш хилла.\nИ харжам муха беш хилла дика гойту лахахь далочу халкъан дийцаро:\n«Цкъа шайх дIакъаьстинчу цхьана кхиэлахочун метта кхин стаг юкъавало дагахь арабевлла хилла къаной. Нахалахь дикчу агIор цIеяхна волчу цхьана стаге кхайкха бахна уьш. Шен яжа дIалаьллина говр лаца вахна, чохь ца карийна иза. Цунна тIаьхьа эвла йисте бевллачу къаношна шаьш лоьху стаг, гIовталан тIам хьала а лаьцна, шен говр тIейоьхуш лаьтташ гина. И стаг шена хIоъ бала воллу моьттуш, тIееъна говр, амма воккхачу стага, шен гIовталан беса тIам охьа а хецна, говран кхес схьалаьцна. Иза гина, шаьш беъна некъ цуьнга дIа а ца буьйцуш, бухабирзина къаной. Иштта хьайба цо Iехор а сакхат хетта царна. Цундела Мехкан кхиэле а ца кхайкхина цара и стаг».\nМехкан кхиэло тIеоьцу сацам, оцу юккъе вогIу массо а къано реза а волуш, хила безаш хилла. Реза воцург шаьш бохучунна тIевалош, цо бохучуьнга ладугIуш, шайна хетарг бакъ хилар гайта билггал масалш далош, цхьана дийнахь а, шина дийнахь а, эшахь кхин сов а кхеташонаш еш хилла цара.\nМехкан кхиэло тIеоьцуш хилла халкъан юкъарчу гIуллакхийн, тIеман, стагана наьIалтан барз – кIарлагIа хIотторан я иза махках ваккхаран, тайпанийн я яртийн къовсамийн, юкъадоккхучу керлачу гIиллакхан, вайн махка кхечу къаьмнех болу элий кхайкхаран я уьш махках бахаран, иштта цу тайпанчу кхечу а гIуллакхийн хьокъехь сацамаш. Нагахь вер-ваккхар хиллехь, Мехкан кхиэло билгалбаьхначу наха МаслаIатан дайша, маслаIат деш хилла, и дан аьтто болуш хиллехь. МаслаIатна реза воцчо, я и дан аьтто ца хилча, шен стаг вийначо шен чIир лохуш хилла.\nДIаяханчу заманахь, мел даккхий девнаш, вер-ваккхарш хиларх, тобанашца вовшех а бетталуш, цкъа а гина а, бевзина а боцчу нехан цхьана политикин я динан (идейни) хьежамаш бахьанехь, вовшех леташ ца хилла нохчий. ХIунда аьлча, и тайпа хIума нохчийн синкхетамна акха хилла. Нохчийн къоман стаг кхетош-кхиоран коьрта Iалашо хилла адам ша кхиор, шен ойланаш, шен дуьнене хьежамаш болуш, и адам ша дуьненчу даьлла а, ша Далла дуьхьал хIотта дезаш а хиларна. Цундела адам цхьана йоккхачу чорхан коьчалг санна а ца кхиош, я кхечу дешнашца аьлча тобанан стаг санна а ца кхиош, ша дечух дуьненахь нахана хьалха а, велча Далла хьалха а жоп дала дезийла хууш волу стаг санна кхиош хилла.\nМехкан кхиэлахоша хоржуш хилла шайн тхьамда Мехкада а, иштта мехкан бIобаьчча ТIемада а. Наггахь и ший а дарж цхьана стагана тIедуьллуш а хилла. Иштта, Iилманчас Саидов ИбрахIима дийцарехь, и ший а дарж шен хенахь тIедиллина хилла Таймин Биболатна.\nМехкан эскаран бIаьхой, кхечу декхарех мукъа а баьхна, деккъа цхьана тIеман гIуллакхна Iамош ца хилла. Мехкан бIаьхо хилар хIора кхиъна ваьллачу боьршачу стагана тIехь хилла. И хууш, хIорамма а кечам беш а хилла оьшшучохь мостагIна дуьхьал хIотта.\nМехкан кхиэлана а, халкъана а юккъехь зIе латтош хилла хIора юьртахь а хаьржина болчу туркхаша.\nЦхьаболчу Iилманчаша дийцарехь, хIора тайпано цхьацца векал вохуьйтуш хилла (оха дIабехьначу талламашца, Нохчийчохь 84 тайпа ду, царах 68 ламчохь, шаьш схьадевлла кхерчаш а болуш). Кхечу Iилманчаша дийцарехь, хIора юьртана тIера шишша стаг (юьртда а, молла а) хоржуш хилла. Тхуна хетарехь, хьалхара чIагIдар бакъдолчунна герга ду аьлла хета, хIунда аьлча, Нохчийчохь йиъ бIе гергга юрт ю; ткъа цу хенахь (XVIII-XIX бIешо) уьш ши бIе бен ца хилча а, Мехкан кхиэлан декъашхой виъ бIе хила везара, хIора юьрта тIера шишша стаг хоржуш хилча.\nМехкан кхиэло гIиллакх-оьздангаллин мехаллашна тIехь латтийна нохчийн маьрша пачхьалкх, билггала йолу Iедалан кепаш цахиларна гIийла хеталахь а, чIогIа хилла. И иштта хилар дукхазза билгал а даьлла нохчийн исторехь, кхечу мехкашкара мостагIий вайн латта дIадаккха тIелетча. Дагалоцур вай АстагIчу Тимарца я ГIирмерчу ханаца Тохтамышца нохчаша бина тIемаш.\nНохчийн махкахь хIетахь хиллачу Iедало урхалла а ца дора, иза цхьана адамийн тобанан карахь кхечеран лаамаш «хьоьшу чарх» а яцара. Цо уггаре а хьалха нахана а, тайпанашна а, ярташна а юкъахь маслаIат дора, церан лаамийн терза нийса а латтош.\nШа-тайпа гIуллакх кхочушдеш хилла нохчаша куьйгалла дан кхайкхина балийначу гонахарчу къаьмнийн гIебартойн, таркхойн, гIумкийн элаша. Цара нохчашний, оьрсийн я кхечу мехкан паччахьний юкъахь зIенаш латтош хилла, Мехкан кхиэло шайна тIедехкина цхьацца декхарш кхочушдеш а хилла. И болх барна элашна хIора а ларош волчу стага, билгалбинчу барамехь ялта я кхитайпа ял луш хилла, иштта лаьттах дакъа деш а хилла. Нагахь адам элана реза ца хилча, иза эккхош хилла, девне ваьлча, вуьйш а хилла.\nИштта, оццу А. Бержес дуьйцу гIумкийн эла эккхорах лаьцна: «Цкъа ялта дIадала веъначу цхьана нохчочун тидам хуьлу, ялта чудухку барам, шаьш билагбаьккхинарг боцуш, кхин хилар, мелла а боккха. И харцо гича, оьгIазвахначу нохчочо и барамна лелон дечиган пхьегIа, уьйтIа лаьттах тухий, йохайо. Цунах кхералой эла, шена дуьхьал халкъ а гIеттина, цо ша пайдабоцчу ваккхале, шен гергарчу нахаца цхьаьна воду».\nГуш ма-хиллара, нохчаша кхайкхина валош верг шайна эла а, шаьш цунна муьтIахь нах а хила валош ца хилла, иза цара билггала долу декхарш кхочушдан, балха оьцуш хилла, цуьнан балхана реза ца хилча, эккхийна дIа а вохуьйтуш.\nАмма наггахь нислуш хилла, шен бIоца а, хьолаца а совваьлча, сонта волуш а, гуттаренна а нохчашна шен олалла тIедожо лаам болуш а волу эла. Цунах лаьцна дуьйцу «Теркаца хьала а, охьа а вехаш хиллачу эла Мусостан а, Адин Сурхон а илли» тIехь а.\nШайн ницкъаца а, тIаьхьо оьрсийн паччахьан гIоьнца а нохчашна шайн Iедал тIедожо арабевллачу кхечу къаьмнийн элашна дуьхьал гIаттамаш беш хилла нохчаша кест-кеста. Уьш, дукха хьолахь, и элий вайн махкара лохкуш дIабоьрзуш а хилла. Наггахь нислуш хилла хийрачу элийн ницкъ тулуш. ТIаккха а, царна къера а хилла, буха ца совцуш, цхьана ханна аре а юьтий, ламчу бухабовлуш хилла нохчий, аьтто ма белли, буха а баьхкина, шайн махкана дола дан.\nНохчийн халкъан вай юьйцучу заманахьлера гIиллакх-оьздангаллин юьхь-сибат, коьрта долчунна, билгалдоккхуш хилла вайнехан динах болчу тешамаша.\nВайн цхьаболчу Iилманчаша дийцарехь (масала, Багаев Мусас), нохчаша бусалба дин тIеэцна диъ бIе шо гергга хьалха. И зама цара билгалйоккху нохчашлахь карийначу бусалбанийн гIиллакхехь (Iаьрбийн йозанца яздина) хIоттийначу чурта тIехь хиллачу терахьца. Амма билгалдаккха деза, бусалба дин нохчийн тайпанаша массара а цхьана заманахь тIеэцна цахилар, тIеэцначохь а Iесачу динан я кериста динан ламасташца цхьаьнаийна хилла иза. Нагахь Къилбехьарчу, ДегIастанца доза долчу тайпанашна бусалба дин дикка хьалха девзина хиллехь, Органца долчу цхьадолчу тайпанашкахь и дин чIагIделла Шемалан заманахь; ткъа МIайстахь я Маьлхистахь цIунийн динан гIиллакхаш вайнах цIерабаххалц даьхначух тера ду. Цунна тоьшалла до хIокху дийцаро:\n«…Кхоротах а, Комалха а, ЦIайн-пхьеда а ул-уллохь ю. Комалхара хьалавоьдуш, Кхоротах олучу меттехь, юьрта хьалакхоччехь, кIентан а, ненан а маьлхан каш ду. Сибрехара нах цIа баьхкича (1957 шарал тIаьхьа. М. А.) хилла и каш. Иза Зайтан каш олуш ду. Вай цIера дахале, Зайтан дакъа коша чуьра ара а доккхий, пенаца дIа а хIоттадой, Деле догIа делхийтар доьхуш хилла юьртахоша. Адам цецдаллал, дахка ца луш, дика лаьтташ хилла Зайтан дакъа. Иза иштта латтар Делера цхьа билгало ю аьлла хеташ хилла царна. Маьлхан каш а, цуьнан гуо а сийлахь а, беза а лоруш хилла.\nЦомгаш хилла волу стаг цу маьлхан коша чу охьавуьжуш хилла, циггахь цунна дарба лелош а хилла. Коша уллохь доIанаш деш хилла наха, шайн хьашташка хьаьжжина». («Пхьармат» журнал, 1991, № 1).\nОцу дийцаро а гойту нохчашна юкъахь мел деха даьхна Iесачу (цIунийн) динан (язычествон) ламасташ, гIиллакхаш. И гIиллакхаш дIатесча а, ца къаьстина Iесачу заманан амалш, хьежамаш вайнахах. Иза къеггина гуш ду вайн халкъан барта произведенешкахь. Масала, вайн дуккха а иллеш ду турпалхочо, хийрачу махка а вахна, нехан даьхни – жа я говрийн реманаш – лохкуш, уьш байшна а, жоьрахь бисначу зударшна а, мискачу нахана а дIаекъаран Iалашонца. Наггахь новкъахь хиллачу тасадаларехь турпалхо, чов хуьлий, вала вужуш меттиг а хуьлу; тIаккха иза стиглахула тIехдолучу олхазаре вистхуьлу: «ХIей доьду олхазар, хьо оцу юьрта додахь, со кхузахь, ца воьрзу чевнаш а хилла, воьжна ву алалахь», бохуш.\nИ тайпа илли кхоьллинчунна а, ладугIучарна а чIогIа нийса а хета оцу турпалхочо лелориг. Амма бусалба динан философехь нийса-м муххале а вацара иза, мелхуо а нехан рицкъина тIе а кхевдина, Дала уггаре а ца магийначу къинойх цхьаъ латош ву.\nИза кIелхьаравоккхуш ала тарло, цо лачкъориг хьоладайн даьхни ду, цо нах а бацош гулдина, нохчашкара дIадаьхна латтанаш а лелош, цунах терра кхин а. Амма оцу бахьанаша а цIан ца до къола, хьарам хIума. Иштта нехан рицкъ маго гIертар Iесачу (цIунийн) динан философи ю. Цуьнан коьртачу принципех цхьаъ ю – хийрачу нахана тIехь, мухха баьккхина а, толам баккхар. Ткъа нийсо – иза шен юьртахь, я шен тайпанна юкъахь, я, уггар гена ваьлча, шен къома юккъехь лелон езаш хилла; хийрачу махкахь, хийрачу нахана юккъехь нийсо лелор тIехь ца хилла, толаме кхачар хилла декхар.\nИштта толам баккха гIерташ, къовсамехь валар а турпалалла, боьршачу стеган дахаран хила хьакъ йолу чаккхе лоруш хилла. Цу хьокъехь дуьйцуш иштта халкъан хабар а ду:\n«Цкъа цхьа лахенцара стаг цхьана шен гIуллакхна ламчу вахна хилла. Суьйре тIе а кхаьчна, цхьана ламарочун хIусамехь буьйса яккха сецна иза. ХIума а йиъна, хIара паргIатваьлча, хIусамдас хаьттина хьеше: «Хьан да волуш вуй?» аьлла. «Вац, хьо марша, дIаваьлла шен да», жоп делла хьешо. «Муха велла хьан да?» хаьттина хIусамдас. «Цомгаш а хилла, метта охьа а вижна, велла-кх», жоп делла вукхо. «Ткъа хьан денда муха велла?» кхидIа а хаьттина хIусамдас. «Иза а иштта, цомгаш а хилла, метта охьа а вижна, велла-кх», иштта хилла хьешан жоп. КхоалгIачу дех а изза хаттар дича, изза жоп делла хьешо. ТIаккха хIусамдас, шен хьешана бегаше Iоттар еш, аьлла бохура: «Хьо охьа ма вижалахь, лийр ву хьо».\nТаханлерчу дешархошна мелла а хала хир ду хIусамден хаттарийн а, цо хьешана йинчу Iоттаран а маьIнех кхета. Цундела кхетадо вай иза. Iесачу (цIунийн) динан философехь боьрша стаг тIамехь, къовсамехь, леташ валар уггаре доккха дозалла хилла. Цундела дуьненчуьра иштта къона боллушехь дIабевллачу шен дайх куралла еш волчу хIусамдас, шен хьешан дай мел сий-ларам болуш хилла хьажархьама, дина и хеттарш.\nТкъа «вала ма-веззара» велла цуьнан кхаа дех цхьа а ца хилча, шен цунах «цавашар» (бегашийна делахь а) гучу а доккху хIусамдас («хьо охьа ма вижалахь…»). Цо а\nгойту и хIусамда ислам-динан философин гурахь воцуш, Iесачу заманан хьежамийн йийсарехь хилар. Гуш ма-хиллара, нохчийн къоман оьздангаллин сурт «къорза» хилла XVIII бIешеран юьххьехь. Иза доьзна ду нохчаша массара а цхьатерра бусалба дин тIеэцна цахиларца. Малхбалера, аренцара лаьмнашка хьаладахначух тера ду бусалба дин, цхьаццанхьара цIунийн дин а, цхьаццанхьара кериста дин а дIа а тоттуш. Бусалба дин нохчаша цхьатерра тIе ца эцаро аьтто хуьлуьйту вайнехан оьздангаллин сурт-сибат бIаьрла дуьхьал хIотто. Нохчийн ислам-дин тIеэцаза болчу нахе а хьовсуш, вайн ала таро ю, муха хилла вайнехан гIиллакхаш хьалха заманахь.\nИштта, нохчех уггаре а тIаьхьа бусалба дин тIеэцна бу гуьржийн махкахь беха вайнах. ДIадахначу бIешеран 50-чу шерашкахь а къаьстина дацара церан динца долу гIуллакх: цхьаберш кериста бу шаьш бохуш, вуьйш бусалба бу бохуш бехара, цу юккъехула цIунийн ламасташ а лелош. Масала, тахана вайна акха ду, къилахь дуйла хаьа вахош долу малар. Амма и малар а, шуьнехь дош алар а (тост), ловзаргахь хьовха, стаг веллачохь тезетахь а хилла Гуьржехарчу нохчашна юккъехь хIинц-хIинцца а. «Тост» боху дош а ду церан маттахь «ханеха». Гумашвили Сулеймана дIаяздина царах цхьаъ, тезетахь олу ханеха ялайо оха кхузахь: «Делан кхиэл еза ю. И схьаэца еза, дан хIума дац. ГIайгIа ярах хIума хир дац. ХIара ханеха, нийса аьлча, гечдар, мала лаьа суна вайн юьртан кешнашкахь бохкучу нахана тIера. Уьш шира дай бу, амма цара тахана шайна тIевигна волу стаг дIаэцна, доьзалхо а вина. Цунна хIусам ели цара. Цундела церан массеран а синойн хан еха хуьлда, Дала гечдойла, Дала ялсаманехь бойла, хIусамда хIара кIант хуьлийла, вай тахана ларамца новкъа ваьккхинарг! Амин!» («Орга» журнал, 1993, № 1).\nЛакхахь вай далийначу масалша гойту къоман оьздангалла, замане а, билггала долчу исторически хьелашка а хьаьжжина, хийцалуш хилар. Тайпанаша хаьржинчу векалех лаьттачу Мехкан кхиэло верасалла деш хилла нохчийн юкъаралла гуттар а низамехь, оьздангаллин бехкамийн гурашкахь яьхна бохург бакъ дац. Тайп-тайпанчу бахьанашна наггахь зама йогIуш хилла иза халчу киртигехь нислуш. Иштта чолхе зама хилла Алдара Ушурма (вина герггарчу хьесапехь 1760 ш., кхелхина 1797 ш.) шен хьехамашца нохчашна юкъаваьлла хан а (XVIII бIешеран шолгIа ах). Нохчаша шайн рогIера гIаттам а бина, кхайкхина а, кхайкхаза а баьхкина хилла, шайн олалла халкъана тIехь чIагIдан гIоьртина кхечу къаьмнех болу элий лаьхкинчул тIаьхьа яьллачу маршонах уггаре а хьалха пайдаэцна вайн махкахь алсамъевллачу гIеранаша, тилла-тобанаша. Царах цхьаерш даррехь, лечкъар а доцуш, харцонан некъ юьхьар а лаьцна, боданан лай хилла, ларош волчунна а, мискачунна а «шайн» воцчунна – массарна а талораш, къоланаш деш араевлла хилла. Боьхачу некъах духадовла шайна меттиг ца йита, цара ша-тайпа дуй бууш хилла, масала, иштта: «Ас дуй буу Соьлжа хи чохь хьозанна кхосса тIулг а ма бац, Органан чIожахь старана тоха сара а ма бац», олий. И дуй а буий, уьш йилбазан новкъа бовлуш хилла, талорца а, зуламца а, осалаллица а оьздангалла, гIиллакх хуьйций. Цара харцахьа мел дерг деш хилла, цхьа а бехкам боцуш, уьш совцо цхьа а хьехам а ца хилла, цхьа Iожалла йоцург.\nДийнера де мел дели алсамъюьйлучу гIеранаша керлачу лолле дерзош хилла вайн халкъ цхьа а барам а, доза а доцчу зуламхойн лолле. Оцу хенахь кхолладелла ду вайн халкъан барта произведенешкахь дисина «Орца дала! ГIера йогIу!» боху дешнаш. Юьртана тIелата йогIучу гIеранах бIаьрг кхетча, олуш хилла уьш. Ткъа гIера, дуьхьал ваьлларг тухуш, Iуттуш, вуьйш, йилбазмохах юкъахьаьвзаш хилла. Нехан бахамна тIекхийдина ца Iаш, шаьш нах а лечкъош хилла цара, шайн болчарна я кхечухьа дIабуьгий хийрачу мехкийн хьолахошна, лай санна, мехах бухкуш. И тайпа ун нохчашна юкъа даржаран коьрта бахьана хилла хийрачу элаша олалла дечу хенахь нохчашна юкъахь Мехкан кхиэлан Iедал а, и шена тIехь лаьтташ хилла гIиллакх-оьздангаллин баххаш а гIелдалар, цара халкъана беш болу тIеIаткъам жимбалар. Оцу уьнна дуьхьал, Делан цIена дин ислам халкъана карладоккхуш, гIеттина Алдара Ушурма. Нохчийчохь баьхначу дуьххьарлерчу эвлаяэх цхьаъ хилла иза. Шен хьехамашца нахана юкъавалале хьалха Делан дош Къуръан, Делан Элчанан (Делера салам-маршалла хуьлда цунна) хьадисаш Iамош къахьегна цо.\nХетарехь, халбата хиъна Iийначух тера а ду иза. Нах цIенчу дине кхайкхаран хьехамаш биэ аьлла, гIенах Пайхамара (Делера салам-маршалла хуьлда цунна) тIедиллина шена олуш а хилла Ушурмас. Цо шен юьртахой а гулбина, цаьрга вистхуьлуш дина къамел, хетарехь, шен чулацам иштта болуш хиллачух тера ду: «БисмиллахIиррохьманиррохьийм! Делан езчу цIарца доладо ас. Нах, хIума ган бIаьрса делла вайна, хIума хаза лерса делла вайна, вистхила мотт, кховдо куьг, баккха ког, вайна делла, ялта дуьйш, рицкъа даккха аьлла, хIара Iаьржа латта, вайна елла догIанца, лайца Делан беркат тIеделхош йолу и сийлахь стигал; вайна делла де а, дийнахь кхета малх а, шен йовхонца дерриге а дендолуьйтуш болу; вайна елла буьйса а, бодане хорам ца байта, седарчий а латийна, оьздачу адамийн синойн серлонца лепа бутт а кхетийтина. И дерриге а вайна АллахI цIе йолчу Дала делла, оцу Делера охьа а доьссина Къуръан ду вайгахь, Далла дукхадезна гIиллакхаш вайна ьоьхуш, Iамош.\nИ иштта доллушехь, и дерриге а дицдина, харцонца нийсо хийцина, хьарамца хьанал хийцина, мискачунна, гIийлачунна ницкъ беш, цIенаниг, боьханиг къастош доцуш, деха вай, кхана догIучу къематан дийнахь, Делан нийсачу кхиэлах ца кхоьруш. ХIун ала воллу хьо, мискачу нехан лечкъийначу даьхнех хьайна бахам биллинарг, Адаман зуьрет маьхьшаре кхайкхина, хIораннан къа-бала оза мизан-терза дIахIоттийча? ХIун дика дилла воллу хьо оцу терзан тIе? Хьо, осала некъ юьхьарлаьцнарг, хьайна дегIана там лоьхуш, шайтIа дендинарг, Делан цIена дин а, цо бен бехкамаш а бицбинарг, муха яйа воллу хьо, нехан хьеш а кхехкош, герга балийна малх болчу дийнахь хьайга йоьссина хьогалла, мичара дер ду хьуна и яйа хи?ХIей, хьо лаьттарг, хьайн къена да-нана тесна дитинарг, къеначеран сий ца дийриг, хьуна хаьий цу къематан дийнахь, тхов тIехь чIогIа ког баьккхина а, шен да-нана реза ца динарг ялсамане ваха йиш йоций, цигахь, эхартахь дерригенал а деза леринарг гIиллакх, оьздангалла юй? ХIей, хьо, цкъа а сагIийна хIума кховдоза верг, цкъа а пIерасканан буьйсанан йозалла ца евзинарг, хьо муха вала воллу туьран диттал ира долчу суьртан тIайх? Хьенан гIоьнца? Дац я хьуна а, я хьуна а, я цхьанна а кхача гIо, шух хIора а тахханехь, тоба а дина, нийсачу новкъа ца валахь.\nТахана кхузахь, кху майданахь вай вовшашна массарна а дехка деза зуламаш, харцонаш, хьарамлонаш. Дуйнаца дехка деза къоланаш, осала леларш, адамаш идор. Иштта, вовшашна къинтIера а довлуш, вай йита еза ваьшна юккъера чIираш, маслаIат деш дерзо деза девнаш…\nНагахь и вай ца дахь, вайна тIебуьссур бу буьйцу а ца хезна баккхий баланаш. Вай стенна дуьйцу, тахана вай лелон харцонаш, зуламаш, осалаллаш бахьанехь, вайна тIаьхьа тIейогIучу тIаьхьенийн а дезар ду баккхий баланаш лан…» ХIокху къамелехь тидам тIебохуьйту Ушурмас шен заманахь дечу зуламаша тIейогIучу ханна тIеIаткъам бийр бу бохучо. И чIагIдар нийса догIу стага дина дика а, вуон а тIейогIучу ворхI тIаьхьенна а дакъа кхочуш ду бохучу нохчийн къоман философин хьежамца. Шен юьртахошна, махкахошна хьалха дечу къамелан чулацам болуш хилла Ушурмас гонахарчу къаьмнашка дахьийтина кехаташ а. Царах цхьанна а тIехь Ушурмас ца боху ша бIобаьчча ву я тIамна кечло, цо нахе цIандаларе, бусалба динехь нисдаларе кхойкху. Ала деза Ушурма дика къамелахо хилла хилар, нехан дегнех кхета дош карош а, и ала хууш а. Цул сов, цхьацца хиндолу хIумнаш хаа Дала ницкъ беллачух тера а ду цунна.\nИштта, халкъан дийцарша хаам бо цунна мохк бегор буйла хиъна хиларх. Дуьйцу, БухIан-юьртахь тахана болу Iам Ушурмас шен хенахь хир бу аьлла бохуш а. Дийцарш иштта ду. Бакъдерг хууш Дела ву. Мухха делахь а, Ушурмин хьехамаш бахьанехь Нохчийчохь деха адамаш цхьана юкъана зуламаш, къоланаш, маларш мийларш дитина, Ушурмина тIе а оьхуш, тобанаш деш, цIанделла дIахIиттина. Ушурмас меттахIиттийна цхьана хенахь нохчаша тесна дитина гIиллакхаш а: зуламхошна кIарлагIаш хIиттор, хIуй кхайкхор, уьш махках бахар. Наха шайна арахь охьайоьжна Iуьллуш хIума карийча, кхайкхайора, цуьнан да ца ваьлча, некъа йистехь гуччохь охьаюьллура, иза цхьамма а дIа а ца оьцура, цуьнан да тIекхаччалц. Оццул шайн синкхетамца таделла хилла адам.\nКерла ваьллачу эвлаяан цIе а, сий а гонахарчу къаьмнашна юккъехь а даьржина. Цуьнга ладогIа, и ган хьаьгна, шина хIорда юккъехь деха дуккха а адам Нохчийчу таттаделла. Цунах озаделлачу оьрсийн паччахьан Iедало шен эскар доуьйту Алда I785 шеран 5 июлехь, шен коьртехь полковник Пьери а волуш. Уьш берриге а аьлла нохчаша хIаллак а бо. Соьлжа хи дерриге а къайладаьккхина дара боху, церан лаба йолчу куйнаша. И тIом хиллачул тIаьхьа кхин а лакхадолу Ушурмин сий а, адамаш цунах тешар а. Цуьнан тур ласта ма диннехь дахлора, цо и цкъа тоьхча, иттех вужура, цуьнан тур лаьттах кхетча, боьра хIуттура бохуш, хабарш а даьржа нахалахь. Цара кхидIа а тIом баре кхойкху Ушурме.\nИштта, цхьана агIор оьрсийн паччахьан эскар тIелатар а, вукху агIор Алдахь хиллачу тIамо дегнаш ира-кара хIиттийначу нехан лаам а бахьанехь, шен коьрта некъ адам бусалба дине далор, оьздангаллехь нисдар Iадда а битина, тIеман новкъа вала дезна Ушурмин. Амма цуьнан тIеман кхиамаш кIезиг хилла шен къоман синкхетам кхиош цо бинчу белхан беркатечу жамIел. Церан мах цкъа а бан йиш яц нохчийн къоман исторехь. Шайх Мансура нохчашна юккъехь дIабехьначу кхетош-кхиоран балхо дуьххьара гайтира, бусалба дин довзуьйтуш, оьздангалле кхойкхуш олучу цIенчу, даггарчу даше ладогIа а, дикчу агIор хийцадала а ницкъ болуш вайн къам хилар.\nМансуран зама дIаяьллачул тIаьхьа, Шемала имамалла дIакхоьхьучу хенахь нохчийн къоман оьздангаллин сурт-сибат дикка хийцаделлера. Иза доьзна дара Шемала шен тIеман-политически Iедал чIагIдарца. Оцу Iедалан лехамаш тера бацара нохчийн дукха хьалха дуьйна схьаеъначу урхаллин кепах Мехкан кхиэлан куьйгаллех. Нагахь нохчийн пачхьалкхалла дерриге а халкъо Iедалехь дакъалацаран буха тIехь лаьтташ хиллехь, Шемала хIоттийнарг цхьана стеган (имаман) лаам коьрта болуш, массо а цхьанна муьтIахь волуш хила дезарна тIехь дара.\nМилла велахь а, цхьана стагана муьтIахьалла ца дезаш, гуттар а самукъне а, беламе а, иллешний, хелхаршний тIера а болчу, шайн лаам кхочушбан самаьрша а, коьртамукъа а хиллачу нохчаша Iаламат хала тIеоьцура Шемалан Iедал а, цу Iедалан керла гIиллакхаш а. Масала, нохчийн Iаламат деза лоруш ду, хийра стаг волчу чу а вахна, цуьнан ялтех кхетар. Оцо стагана тIебожабо цхьацца бехкамаш, хадо йиш йоцу дозанаш. Царах цхьаъ ду цхьана хIусаман шуьнехь хилла стаг оцу доьзалерчу йоIана тIехьовза йиш цахилар. Амма шарIе диллича, галдаьлла хIума а дац иза. Цундела Шемала оцу нохчийн Iадатан бехкам атта бохабо ша цхьана вайнехан хIусамехь ШаIбанан доьзалехь нисвелча. Цо хIусамдега эвххьаза дIахьахадо шен захало. Цул тIаьхьа хIусамдегахь хиллачу хьолах лаьцна яздо Айдамиров Абузара шен «Шемалан леламаш» повеста тIехь.\n«ШаIбанан коьрте зуз деара. Инзаре доккхачу собаро ницкъ белира цунна шаьлта ца тоха. «Шаьшлахь санна, кхузахь а зударшца йолу юкъаметтиг эвхьаза хуьлу моьттуш, дуьйцу хир ду-кх хIокхо иза». – «ЙоьIан дега олу ткъа ишттаниг?» – хаьттира ШаIбана, иза зерхьама. «ХIунда ца олу?» – «Тхан гIиллакхехь чIогIа бехке ду иза». – «Бусалбанашна массарна а мега гIиллакхаш ду шарIо вайна схьахьоьхуш, ШаIбан. ШарIо адамаш ца къестадо, нохчо, суьйли, гIумки бохуш». – «Шемал, хьо имам а, шайх а ву, – элира цо курра. – Ткъа со оьзда нохчо ву. Шайн цигахь шайн гIиллакхаш лелор ахь. И сан гIуллакх дац. Амма сан хIусамехь нохчийн гIиллакхийн сий дан дезар ду хьан. Нагахь и тайпа эвхьаза дош суна шолгIа хеза-кх… Хьо милла велахь а, могуьйтур дац ас». Шемалан бIаьргаш чохь оьгIазаллин цIе кхерстира».\nХIокху текстехь, хин тIадам чохь стигалан сурт ма-гарра, къеггина схьаго Шемала нохчийн къома юккъехь оьздангаллин декъехь лелийначун коьрта билгало: шарIаца нохчийн Iадаташ хийца гIертар. И болх цо ницкъаца, тIамца, цIарца дIахьош а хилла. Цо юкъадаьккхина боьршачу стагана пхийтта шо кхаьчча зуда ялор а, цхьана стеган масех зуда хила магор а. И ший а гIиллакх шарIаца догIуш ду аьлла, юкъадалийна ца Iара, и шиъ уггар хьалха тIамо хIаллакдеш лаьттачу къоман тIаьхье, тIамна керл-керла бIаьхой кхиийта юкъадалийна дара.\nЦхьаннал сов зуда ялош гIиллакх хиллачух тера дац вайнехан хьалха заманахь. Иза Шемалан заманахь юкъадаьккхина. Айдамиров Абузара дийцарехь, Шемалан заманахь жоьра бисинчу зударшка шайгга къастабойтуш хилла шайна маре баха боьрша нах. Нагахь стаг реза ца хилахь, иза ор чохь валлош хилла, цо шен ойла хийццалц.\nТIамца, ницкъаца тIетаIийна хIума атта тIеоьцуш доцчу нохчийн халкъо, шен хирг деш, дуьхьало йина керла юкъадалочу гIиллакхашна. Наггахь иза забаречу кепехь нислуш а хилла. Цунах лаьцна дуьйцу халкъан дийцаро.\n«Майртуьпана гена йоцчу цхьана арахь, Мичик хина дехьий, сехьий, лата гулделла оьрсийн паччахьан, Шемалан ши эскар. Шена уллохь наибаш, эскаран дакъошна тIехIиттийна хьаькамаш, мурдаш а болуш, ехачу турмала хьоьжуш лаьтташ хилла Шемал. Имамана гина паччахьан эскарна юккъера кIайчу динахь, кIайн чоа а тIехь, шурула-кIайн месала куй а коьртахь схьаиккхина цхьа эпсар-бере. Iодара кхоьссича санна, говрахь Мичикал сехьа а ваьлла, бай тIехула дин хьийзо ваьлла иза. ТIаьхьарчу когаш тIе дин а хIиттош, карара пиренг-тапча а лестош, лата вала стаг вуй шеца бохуш, мохь бетташ хилла оцу оьрсийн эпсаро.\nШемалан бIаьхошна хьалха дуьйна вевзина хилла и оьрсийн эпсар-бере. Иштта, шеца лата яхье а ваьккхина, хьалхенгахь цхьаъ-шиъ тIемало вийна цо Шемалан бIох. Масийттазза тоьпаш а кхийсина, цунна кхеташ ца хилла. Эрна молха дайар хетта, кхин топ ца кхуссуш, севцца нах.\nБIаьргана хьалхара турмал дIа а яьккхина, шена юххехь говрашкахь лаьттачу тхьамданашка жIайн маттахь аьлла цо:\n– Дависарг яI! Шена зен а ца хуьлуш, и эпсар вийначунна ма совгIат лур дара-кх ас.\nГена воццуш, цхьа тиша кетар-хархар а юьйхина, юкъах къевллина йихкина, кеманан пийсиг санна, йоккха шаьлта а йолуш, коьртах, хола санна, месала куй а болуш, цхьа гIеметта хIоьттина нохчо-тIемало хилла говра тIехь.\n– ХIун боху имамо? – хаьттина цо.\n– Делахь, ас боху ала оцу имаме, совгIат цо суна дахь, хIокху делан сохьта цу эпсаран аьтту куьг имаман динна хьалха охьатосур ду ас.\nДIааьлла Шемале. Хьаьжна имам, юнаш санна, сийна ши бIаьрг тIе а боьгIна лаьттачу нохчочуьнга. ТIехь дукха беркъа вайча, хаьттина Шемала:\n– Хьоьга велур вара иза?\n– Гур ду хьуна иза-м.\n– Дика ду, – аьлла Шемала. – ТIехьаьжча, цу эпсаран карах валарх кхоам боцуш стаг ву хьо. Ткъа ахь и вехь, ши доттагI а хир ву вайша. ХIун совгIат ду ахь соьга доьхург?\n– Имаман дош пайхамаран дош санна ду, – аьлла нохчочо. – Ас и вен а вийна, цуьнан цIет деъча, бакъо ло суна хьайна хьалха цигаьрка оза.\nГIовгIа яьлла гонаха. Цецваьлла имам. Цигаьрка узург, мерах луьлла а юллий, юханехьа вира тIе а хаавой, юьртахула лелавойтуш хилла имама. Томка дуьйш-лелочун корта боккхуш хилла. ХIетте а аьлла имама:\n– Ели ас хьуна и бакъо.\nДин хьийзочу эпсарх-берех бIаьрг а тоьхна, куйна йистера схьаяьккхинчу луьлли чу томка а диллина, сиха кIожам латийна таIIийна луьлли чу а боьллина, Шемална хьалхха боккха кIур а баьккхина, гихь йоллу мажар-топ караэцна нохчочо. Чапхин цIетуху дIа а тесна, тоьпа-лергахь молха дуй а хьаьжна, багахь еха луьлла а йолуш, нуьйра чохь нис а велла, ма-йоьдду эпсарна тIе хаьхкина нохчочо говр. Буйнахь айина тапча а йолуш, чаболахь хьайина эпсаро шен говр, хаьхкина вогIучу нохчочунна дуьхьал. Тапча кхоссал бен юкъ ца йисина. «Закъ» аьлла, шен говр сацийна нохчочо. Эпсарниг а сецна. Топ хьажийна нохчочо. Луьллех баьккхина боккха кIур ша лаьттачохь дIахецна. Кхуьнан топ харц хили моьттуш, «хIинца-м хьаха вара ас хьо вуьйр», дагадеъначу эпсаро, голаш а таIийна, шен кIайн дин тIехецна къонахчунна. Шен тоьпалерга молха дохка сихвеллачуха-а, кочахь кхозучу, молха чохь долчу гIурех, лерга-маIех ка етташ хьаьвзина нохчо, ша воьхна моттийта. Гуттар улло а ваийтина, некхан уьн тIе мажар тоьхна, куьлла санна, говрара чуваийтина цо эпсар.\nШайн бере динара вужуш а гина, Мичикал дехьарчу гIалагIазкхаша, маьхьарий а детташ, дой схьахаьхкина, нохчо шайгара ца валийта.\nГоврара охьаиккхина, мегарг са а далаза волчу эпсаран шаьлтанца куьг а даьккхина, цуьнан пиренг-тапча шен доьхкарх а йоьллина, баттара даьккхина эпсаран тур долчун некха тIе а диллина, Iадда лаьттачу эпсаран кIайчу дина а ваьлла, шен говр юххе а лаьцна, дIахаьхкина кетар-хархар йолчу стага имам лаьттачухьа. ТIаьхьа ца кхиъна гIалагIазкхий. Имамана тIекхоччушехьа, кIайн дин биъ ког тоьхнначохь саца а бина, аьлла нохчочо:\n– ХIан, имам! Кхин этIор дац хьан дог цу эпсаро!\nИза а аьлла, цIетана ша даьккхина эпсаран куьг Шемална хьалха тосуш, юха а вирзина, аьлла шен наибе:\n– Наиб! ХIара сан говр дин боцчу тIемалочунна ло!\n– Тур дацара оцу керистанехь? Иза хIунда ца деара ахь схьа? – олуш, мохь тоьхна цхьана бIаьхочо.\n– Баттара а даьккхина, беречун некха тIехь дитира ас иза. Бусалба велахь а, кериста велахь а, майраниг майра ву. Майрачун сий дан деза, и милла велахь а!\nИза а аьлла, меллаша шен куйна йистера луьлла схьа а яьккхина, бIаьрганегIар тохале кIожам а латийна, «пакх» аьлла, луьллех кIур а хецна, дIахIоьттина стаг имамана юххе.\nКIеззиг вайнехан мотт хууш волу Шемал кхетта нохчочо аьллачух. Вистхилла иза:\n– И луьлла озар хьуна хьанал дин ас. Тахана дуьйна дIа уггар йоккха майралла гучуяьккхинчунна луш совгIат хир ду сан: «Цигаьрка оза бакъо». ХIара къонаха воцчунна, сайна хьалха и озар цхьанна а могуьйтур дац ас. ХIетахь дуьйна доккха совгIат хилла луьлла оза бакъо ялар». (Х. Ошаев. Заманан некъаш. 1975).\nИштта хьал хиллачух тера ду томка озарца Шемалан заманахь. Ткъа пондар, вота, илли, хелхарш, забарш, узам и дерриге а нохчашка дитийтарехь кхин а кIезиг бара Шемалан кхиамаш. ХIунда аьлча, уьш нохчийн амалан, синкхетаман ца хилча йиш йоцу дакъа хилла массо а заманахь. Иза деккъа цхьа самукъадаккхар хилла а ца Iа нохчашна. Иза, хала киртиг тIехIоьттича, церан дог-ойла меттахь латто догIу орца а хилла. Дагалоцур вай Дадин-юрт йоккхуш Дадин Айбикас дина хелхар, мостагIех летачу юьртахойн дегнаш ира-кара хIиттош. Ткъа хууш ду, Iадхьокху я дечиган пондарца нохчаша дарба деш а хилла цхьаццайолчу цамгаршна, масала, IаьржабIаьрг яьлча.\nИштта, узам беш Iедал хилла нохчийн, кхин довла меттиг йоцуш, мостагIаша шайна гуо бича а. Цуьнан чулацам: маьлхан дуьненан Iодикаяр, шайн дагахьбалламаш а, мерза уьйраш а дагалацар, Деле гечдар дехар – хилла. Иза дика гайтина Л. Н. Толстойс шен «Хьаьжа-Мурд» повеста тIехь.Кавказан тIамо вайн къам бIарздича, гIелдича, кхачо а, доьза дан а герга кхаьчча, шен хьехамашца юкъаволу Кишин воI Кунта-Хьаьжа.Цуьнан хьехам, адамашка Далла Iамал ярехь нисдаларе, совдовларе кхойкхуш, тIегIертачу вуонна, мостагIчунна еш йолу дуьхьало тIамца ца еш, бусалба дин лелорца, синкхетам лакхабаккхарца, дегнашца цIандаларца ян еза бохуш хилла. Делан парзаш а, Элчанан Делера салам-маршалла хуьлда цунна суннаташ а кхочушдинчул тIаьхьа а, шайн зама эрна ца йойуш, Далла Iибадат дар зуькар дар, вирд даккхар тIедуьллуш хилла Кунта-Хьаьжас шена тIаьхьабазабеллачу нахана мурдашна. Цо уггар хьалха адамашна юккъехь машар, маслаIат лохуш хилла, ткъа шен Iалашоне кхача коьрта ницкъ цIенчу дашехь, кхетаман балхехь гуш хилла цунна. МостагIашна дуьхьал тIом бар бен, кхин некъ ца гучу Шемална тан йиш яцара Кунта-Хьаьжин хьехамаш. Церан тIеIаткъам баржарна дуьхьало ян гIоьртира иза. Амма Кунта-Хьаьжа бакъ эвлаяъ хилар тосаделлехь а, я кхечу бахьанина хиллехь а, Шемала кхин йоккха дуьхьало ца йира цунна. Ткъа Хьаьжин хьехаме дош даьржира Нохчийчохь, иза малхо деттинчу лаьтто беркате догIа санна, худура тIамо дардинчу адамийн дегнаша. Дийнера де мел дели шорлуш хилла цунна тIаьхьахIиттинчу адамийн хIорд. Цо шен цIенчу хьехамца имам Шемале тIамца ца данделларг а до: гIалгIайн халкъ цIенчу дине исламе даладо.Нахана юккъехь, уьш мостагIий белахь а, маслаIат лахар, тIом цабар иза дара Кунта-Хьаьжин хьехамийн коьртачарах цхьаъ а, имам Шемална ца дезаделларг а. Амма и мостагIашца деш долу маслаIат доза доцуш дацара Кунта-Хьаьжин. «Нагахь шуьга АллахIна гIуллакх а ца дайтахь, нагахь шун зударий сийсазбан а гIертахь, тIаккха массо а лата, шаьш хIаллакьхиллалц». Нахана юккъехь санна, шарIана а, нохчийн Iадатна а юккъехь а маслаIат лехна Хьаьжас. Амма кхузахь а и маслаIат доза доцуш дац. Iадат лелон мегар ду, нагахь иза шарIана дуьхьал дацахь. Амма хьалхарниг шолгIачуьнца галморзахдолуш делахь, Iадат дIатасар тIедуьллуш хилла устазо. Кунта-Хьаьжас кхайкхо машаре, маслаIате, Далла амал яре, Делан кхиэлана муьтIахь хиларе некъ чIогIа кхераме хетта оьрсийн паччахьан хьадалчашна. Шайна дуьхьал тIамца лаьттинчу баьччанашна ца дина таIзарш до цара Хьаьжина, шаьш и лаьцначул тIаьхьа. Амма Нохчийчохь цо болийна адаман синкхетам цIанбаран некъ кхидIа хьо цуьнан мурдаша а, кхечу устазаша а.\nВай юьйцучу заманахь вайн халкъа юкъахь ша-тайпана кхетош-кхиоран болх беш хилла илланчаша, забарчаша… Шайн дахаран ойла яр кIезиг долуш (дукха хьолахь, уьш доьзал боцуш хилла), мискачу нехан самукъадаккхар, бохам тIекхаьчначун гIайгIа дIаайар, доьхначу дагна дарба лахар, оьзданиг хастор, осалниг емалдар шайн коьрта гIуллакх дина баьхна уьш. Цундела халкъан иэсехь уьш а, церан хьекъале забарш а гуттаренна а йисина. Юьртара юьрта боьлхуш, берриге а бахам дечиган я Iадхьокху пондар болуш, нехан ловзаршкахь, синкъерамашкахь ира хьекъал гойтуш, догдика забарш еш беха нах Нохчийчохь тайп-тайпанчу ярташкахь хилла. Царах бу: ДIай юьртара Чора, Котар-юьртара Мази, Курчалой-Эвлара Кура Закри, кхиберш.\nКавказан тIом дIабирзинчул тIаьхьа нохчийн къомана юккъехь кхоллало оьрсийн дешар дешначу, церан Iедалан гIуллакхашкахь болчу, паччахьо совгIатна мехкаш деллачу, цуьнан гIоьнца хьалдолуш хиллачу нехан гуо. Церан Iер-дахарехь а, духарехь а, юкъаметтигашкахь а вайн къомах схьакъаьсташ билгалонаш гучуюьйлу. Масала, захалонаш шаьш санна хьал долчу нахаца бен ца до цара. ГIишлош, нохчийн хIинццалц ца хиллачу кепара, яккхий йо. Нагахь нохчашна хIетталц хьолаца, духарца, кхечу билгалонашца вовшех къаьсташ цахилар барам хеттехь, оцу керлачу чкъуран амалшкахь мелхуо а массо хIуманна тIехь билгалвала гIертар, шен хьолах дозалла дар хилла. Халкъах къаьстина хила лаам, хIокху дахарехь-м хьовха, кхелхинчул тIаьхьа а церан хилар билгалдолу даккхий, беза мах болу чарташ шайн беллачарна цара хIиттийна хиларца.\nИштта, Чермоев Орцина хIоттийна чурт лаьттира цхьана хенахь вайн мохкбовзаран музейн кертахь. Генаш хедийначу ножан суьртехь, Iаьржачу шагатIулгах (гранитах) дина иза, вовшашна тIеттIа хIоттийначу кхаа декъах лаьттара, ши метр сов лекха а дара иза. Къоман синкхетамо уггаре а коьрта лоруш болу гIиллакх-оьздангаллин лехамаш шолгIачу могIаре тоттуш юкъабогIу ахчане, хьал-бахаме болу ларам. И бахьанехь хIинццалц схьа нохчаша дийр дац аьлла хетта гIуллакхаш а нисло; масала, нохчийн мехкарий кхечу къаьмнех болчу Iедалан нахе а, хьолахошка а маре балар. Гуш ма-хиллара, бусалба динан а, нохчийн Iадатан а бехкамаш бицбайтина ахчано, хьал-бахамо.\nХалкъан дийцаршкахь нохчийн хьоладай, мехкадай, дукха хьолахь, бIаьрмециг, шайн мел дукха хилча а, хIуманан кхоам чIогIа беш хилла нах санна гайтина. Шайн долчу хьолах куралла яр дезаш хиллачух тера а ду царна. Иштта, цхьана халкъан хабарехь дуьйцу: «Цхьа нохчийн хьолада хилла боху, Соьлжа-ГIалахь долчу шен тIекIел динчу цIенойн коре а хиъна, кхерзинчу котаман меженаш мазала а Iуьттуш, юуш Iаш. Уллохула тIехволучу къечу, мискачу стаге аьлла боху цо: «Сан гIуллакх муха хета хьуна?» – аьлла. «Хьан гIуллакх-м вон дац, амма тIаьхье сайнчул а гIийла хир ю-кха хьан, – жоп деллера мискачу стага. – Хьайн гIовталан тIам хьала а лаьцна, сагIа доьхуш, цхьамма сагIийна цхьа ахьаран кана елча, кхин цхьаъ тIейохкахьа бохуш, лелар ву-кх хьо». Цул тIаьхьа, дукха хан а ялале, советан Iедал тIе а деъна, шен берриге бахамах а ваьлла, вукхо ма-дийццара, сагIа доьхуш, ярташкахула волавелла лелаш вара боху и стаг». Ала хала ду и дийцар мел цхьаьнадогIу боккъал а хиллачуьнца. Амма кхузахь къеггина го халкъан синкхетам бахамна хьалха суждане боьдуш цахилар, мелхуо а хьоло кхоьллина дозалла а, сонталла а цо тIе цаэцар а, оцу амалийн вуон тIаьхье хирг хиларх иза тешар а.\nОьрсийн юкъараллин лакхарчу классийн дворянийн, совдегарийн амалш тIеэцахь а, вайнехан дуьххьарлера хьоладай шайн доьзалшкахь йолчу юкъаметтигашкахь нохчийн гIиллакхаш лелош, вайнехан Iеламнахаца, къаьсттина устазашца, церан тIаьхьенашца дика юкъаметтигаш а латтош бехаш хилла. Масала, бIе шаре ваьллачу Олхазар-КIотарарчу къаночо Сулаймин Мутуша дийцарехь, Хонкар-махкара Нохчийчу еъна Кунта-Хьаьжин йоI Эсет, оьрсийн паччахьан Iедало дIалаьцна Соьлжа-ГIаларчу набахти чу йоьллича, «терзанца узуш деши а делла», и кIелхьара яьккхинарг БухIан-Юьртара хьолада Дунга-Хьаьжа хилла.Нохчех болчу хьоладайша шайн бераш (дукха хьолахь, кIентий) деша дохуьйтура оьрсийн ишколашка, лаккхарчу доьшийлашка. Царах дуьххьарлера нохчийн Iилманчаш, яздархой, композиторш, суьрташдахкархой хилира. Оьрсийн маттахь нохчаша яздина, къоман гIиллакхаш, Iер-дахар, хьашташ дуьйцу тептарш а девлира ара. Царах дуьххьарлерниг Лаудаев Умалта язйина «Чеченское племя» (Тифлис, 1878) боху историко-этнографически очерк яра. Цул тIаьхьа, советан Iедал тIедаллац йолчу юкъана тайп-тайпана Iилманан, публицистикин, исбаьхьаллин произведенеш арахоьцу вежарша МутушевгIара, Т. Эльдархановс, И. Саракаевс, А. Шериповс, кхечара а. Оьрсийн элпийн буха тIехь нохчийн маттахь абат кхуллу Iеламстага Досов Къедас, оьрсийн Iилманчин П. К. Усларан гIоьнца. Дадин-юрт йоккхуш йийсаре вигначу кIантах цIеяххана суртдиллархо хуьлу (академик Петр Захаров). Цул хьалха изза кхоллам хиллачу нохчийн кIантах тIеман говзанча а, 1812 шарахь Россин Францица хиллачу тIеман турпалхо а хуьлу (инарла Александр Чеченский). Лакхара дешар дешна Магомаев Муслим, шен говзалла хьашт йолуш Нохчийчохь стаг а ца карийна, Азербайджане а вахна, цигахь оцу къоман классически музыкин бухбиллархо хилира…\nБилгалдаккха деза, Октябрьски карчам хилале хьалха оьрсийн культуро нохчашна бина тIеIаткъам халкъах доккха доцчу декъана, керла кхолладеллачу хьалдолчу нехан чкъурана бина хилар. Ткъа и чкъор, дерриге а къам схьаэцча, Iаламат кIезиг хилла.\nНазад: Руководитель Миннаца Чечни Джамбулат Умаров проведет ряд важных встреч в Красноярске\nВперед: Зелимхан Тесаев. Религиозная борьба на территории Чечни и Дагестана в Позднем Средневековье (XV-XVI вв.)


Валлорсин — Википеди\n46°02′04″ къ. ш. 6°55′59″ м. д.HGЯOL\n44,57 квадратан километр\nВаллорсин (фр. Vallorcine) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Овернь — Рона — Альпаш регионехь. Коммунан департамент — Лакха Савойя. Дозанашца йу Шамони, Пасси (Лакха Савойя), Сикст-Фер-а-Шваль. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Валлорсин&oldid=6725000»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2021, 15 октябрь, 06:26.


"Террорхойн билгалонашца буьйлабелла лелара": даIишна байIат дарна бехкебина Гуьржийчохь нохчий\nМарсхьокху-бутт 30, 2021\nГуьржийчуьрчу ПIаьнгазан чIожехь лерринчу операцехь пхи нохчо лаьцнера. Шеконаш кхоллаелла, цара экстремистийн "Исламан пачхьалкх" (Оьрсийчохь а, кхечу мехкашкахь а йихкина ю) организацина байIат дина хиларх. Гуьржийн бакъонашларъярхойн хеттарш кхолладелла спецопераци бахьана долуш, ткъа меттигерчу нохчийн диспоро дIахьедо лецнарш бехке цахиларх.\nМарсхьокху-беттан 24-чохь Гуьржийчоьнан пачхьалкхан кхерамзаллин урхаллан (СГБ) спецназхой Ахметан кIоштарчу шина эвла чубаханера. Царех цхьаъ, Дуиси яра, ПIаьнгазан чIожехь ю иза, къаьсттина дукха бу цигахь бехаш нохчий. ШолгIаниг, Корети, гена йоццуш ю иза а.\nЛецна Мачаликашвили а, Цатиашвили а, Багакашвили а, Кавтарашвили а, Маргошвили а бехачу эвлара пхи цIа гоне лаьцнера спецназхоша. Мобилан телефонаш а, компьютерш а дIаяьхьина къайлахчу сервисаша, лецира пхи стаг. ЦIенойх хьовсучу заманчохь герз карийна дац хIусамашкахь.\nЛаьцначарлахь ву Мачаликашвили Мохьмад, Цатиашвили Юсуф, Багакашвили Гамза, Кавтарашвили Рамаз, Маргошвили Рамаз. 18 шерашкара 20 шерашка бевлла кегийрхой бу уьш.\nГерзаш ца детташ, вийна-лазийна стаг а воцуш йирзина спецопераци.\n2017-чу шарахь ПIаьнгазан масех ярташкахь оцу кепара леррина операци дIахьош спецназхочо герз тоьхна вийра 17 шо долу Мачаликашвили Темирлан. Кхиазхо лаца гIоьртинера Чатаев Ахьмада куьйгалла дечу террорхой тобанца уьйраш хилла аьлла. Ахьмад террорхошца хилар тIечIагIдина делахь а, Темирланан бехк хиларх тоьшаллаш дац.\nКIентан да Мачаликашвили Малхаз хIетахь дуьйна тIаьхьаваьлла лелаш ву, шен воI вийначарна таIзар де бохуш. Тоххара дIахьедира цо, спецназан салтичо "дIахьедар доцуш герз тоьхна", ткъа спецопераци "куьйгаллехь йолчу партин интересашкахь дара" аьлла.\nТкъа хIинца Гуьржийчоьнан пачхьалкхан кхерамзаллин урхалло сацамбина, бехкебечийн цIераш Iораяьхна ца Iаш, масех бутт хьалха диллинчу бехкзуламан гIуллакхах цхьадерг ма-дарра довзийта а. "Террорхойн организацехь дакъалацар" артиклехь долийна ду гIуллакх. Гуьржийчоьнан Зуламан Кодексехь уггар а шогачех ю и артикл. 20 шо гергга хан кхачайо оцу артиклехь таIзаре хIиттийначарна.\nТалламан версица, "Исламан пачхьалкх" шех олучу тобанех дIакхеттера шеконашка эцнарш, шайн гонашкахь Гуьржийчоьнан эмир а хаьржинера цара, цул тIаьхьа организацин лидерна байIат динера, шаьш дуй бууш видео тIе дIаязйира, ткъа иза яржийна даркнетан ресурсашкахь, Шема дIабаха Iалашо хиллера церан.\nЦул совнах, СГБ-н чIагIдарца, "террорхойн организацин билгалонашца дIасалелара уьш".\nТIаьххьара чIагIдар доьзна ду, "Талибанан" (Оьрсийчохь а, кхечу мехкашкахь а йихкина ю организаци.-Редакцин билгалдаккхар.) тIемалоша Кабул дIалаьцча, лаьцначарех цхьаъ юьртахула волавелла хиллера церачух тера кIайн-Iаьржа байракх карахь. Кавказ.Реалиига бина цунах лаьцна хаам церан хьасташа, билггал информаци тIечIагIйина яц.\nОцу юкъанна, ПIаьнгазахь тIаьххьалц лелош дара паргIат, маьрша,"ламастан" ислам, билгалдоккху Кавказ толлучу аналитико Арешидзе Мамука.\n"Амма, меттигерчу нохчийн кегийрхошлахь цхьа билгалбевлла ницкъаш бара салафизм хьоьхуш, шолгIа, альтернативе маьждиг а цхьана динера цигахь", - тIетуху къамел дечо.\n"Денна маьждиге лелара иза, амма цхьа девне воцуш, эсала, къахьоьгуш кIант вара иза\nГуьржийчоьнан СГБ-но цкъачунна тоьшаллаш дуьхьалдаьхна дац лецнарш бехкехиларх, ишта гайтина яц юьйцу, даIишна байIат ден, видео а.\nТарло иза а, кхин долу тоьшаллаш а кхелан процес йоьдучу хенахь гучудаха, делахь а, тIаьххьарчу шерашкахь хуьлуш долчуьнга хьаьжча, оцу гIуллакхашна тIехула хIиттон кхелан кхеташонаш къевлинчу неIаршкахь дIахьо, журналисташ чу а ца буьтуш, "талламан а, пачхьалкхан кхерамзаллин интересашкахь а" олий.\nПIаьнгазан чIожера нохчийн юкъаралло а, шеконашка эцначийн гергара а дохку бехкаш тIе ца дуьту.\n"ХIаъ, денна маьждиге лелара иза, амма амма цхьа девне воцуш, эсала, къинхьегам безаш кIант вара иза. Ма-дарра аьлча, бер ду-кх хIинца а", - аьлла журналисташка цхьахволчу лаьцначун нанас.\nМасех баттахь Туркойчохь белхаш беш хилла бу лецнарш, кхеташ дац, юьхьанца Гуьржийчу юха стенна баьхкинера уьш, тIаьхьа, пандеми яьржича дIасалеларна дозанаш тоьхначу заманчохь, Шема дIабаха а лууш, дуьйцу Гуьржийчуьрчу нохчийн юкъараллан жигархочо Бордзикашвили Сулхана. Цунна хетарехь, логикаца цхьанайогIуш яц "Талибанан" байракхах а, даIишна байIат динера боху а информаци.\n"ТIалибашна бIаьргабахка ца беза даIишхой. ПIаьнгазан чIожехь тийна-тапъаьлла дара дерриг а. Экстремизм бахьана долуш дуладелла хьал а дацара, цIеххьашха резонансе, дикка пиар а еш, дIаяьхьна лерина операци", - боху Бордзикашвилис.\nЛецарш дузу къамел дечо ГIадужу-беттан 2-чу дийнахь хинболчу харжамашца а, иштта, урхаллехь йолчу "Грузинская мечта" партина ирделла, информацин хьал пайден хиларца а.\nНагахь санна, партин тептаршкахула цо 43 процент кхаьжнаш ца гулдахь, вовшахкхеттачу оппозицино низамаш дахаран пачхьалкхан органе рогIехь боцу харжамаш дIабахьар тIедожон тарло.\n2000-чу шерийн юьххьехь, Нохчийчохь шолгIа тIом боьдучу заманчохь ПIаьнгазахь куп тоьхна яра гоьваьллачу буьйранчан Гелаев Русланан тоба. ТIаьхьо, 2014-2015-чу шерашкахь масех иттанашкахь кистой дIабахара Шема ИГИЛ-хь тIемаш бан.\nДелахь а, ПIаьнгазан чIожехь хьал тIетаьIна хиларан бахьана лору эксперташа, Шема а, Иракъе а тIемаш бан дIабахначу нохчийн аьтто ца хилар Гуьржийчу юхабахка, терроризмца къийсам латточу низамах кхоьруш.\nТутмакхашна ницкъ беш яьхна видеош Gulagu.net дIаелларг дIакхаьчна Франце\nНохчийчуьра адвокат Мараков Сергей аравалийтина талламан изоляторера\nКандагарерчу маьждигехь 47 вийна, бомба а эккийтина, 70-нна чевнаш йина\nТутмакхаш карзахбовлар охьатаIийна Владикавказерчу № 1 колонехь\nНохчийчьурчу зорбан министре Дудаев Ахмеде вовшахкхетаре кхайкхина блогера Халитов Хьасана\nБахархой ларар доладелла Оьрсийчохь. Иза тIаьхьатеттинера кхузза\nМах дIалуш яххьаш йовзаран система болх бан йолаелла Москван метрон ерриг социйлашкахь\nСаакашвили Михаил дIахеца бохуш, эзарнийн акци хилла Тбилисехь\nИчкерин векало Кадыровга ша даймахка йитар доьху\nКадыровс Туркойчуьра видео яржийна, цигахь нохчий лецна аьлла хаам баьржинчул тIаьхьа\nКадыровн критикаш "дIасовцон" баьхкинарш лецна Истанбулехь\nАбу-Дабехь лата кечлучу Чимаев Хьамзатана гIортор йина Нурмагомедов Хьабиба\nТуркойчохь лецна кадыровхой\nНохчийн киллер дIакхаьчна Истанбуле?\nКадыровга ша цIайитар доьху нохчийн жигархочо\nКадыров лелачухул ца лела "шайтIанаш"\nМеттан говзанча Кадиев: нохчийн мотт схьагулбан безаш бу\nКадыровхошца йист яккха кийча ву Халитов\nКёльнерчу маьждигашна азан дан бакъо елла\nСаакашвили маьршаваккха бохуш акци хилла Тбилисехь


10.06.2019 10.06.2019 diatabkowi\nАюб Вахарагов Йуьгар ю сайна хьо хьостур ду жима дог Mp3. Зарифи куйбеши туёна Mp3. Песня по бульвару мы с тобой вдвоем Mp3. Сарвар Ёдгоров Зи чони ман чи мехохи Mp3. Нюша Воспоминание Караоке Mp3. Кинои точики точик фильм Mp3.\nDramma Бегу за тобой Mp3.\nАюб Вахарагов Ма елха Ма елха Аида суна. Бесплатно Ахч мел дез mp3. Бесплатно аюб и макка mp3. Аюб Вахарагов Хьо Хаза ю. Для вашего поискового запроса аюб вахарагов йуьгар ю сайна хьо хьостур ду жима дог MP3 мы нашли песни, соответствующие вашему запросу, но показывающие только 10 лучших результатов.\nAlessia Cara - Nintendo Game Audio. Переключить навигацию Mp3 Music. Песня по бульвару мы с тобой вдвоем Mp3. Бесплатно Йоьхар ю Ас хьо йинчу нени New mp3. Бесплатно Ма дохаде ахь жима дог са mp3. Бесплатно Аюб вахарогов песни аита новый mp3. KB - Die Rich feat. Nicki Minaj - Good Form ft.\nKevin Gates - M. Exodus 20 13 Interlude Mp3. Бесплатно Рамзан Кириев генахь ю mp3.\nПереключить навигацию Mp3 Music. Бесплатно Аюб Вахарагов Ядор ю ядор ю New mp3. Аюб Вахарагов Йуьгар ю сайна хьо хьостур ду жима дог Mp3. Davido - Wonder Woman Official Video.\nAlla Uzbek Lullaby узбекская колыбельная болалар учун кушиклар Mp3. Rita Ora - Keep Talking ft.\nДля чего минус Mp3. Аюб Вахарагов ведда воьду со хьо к лууш. KB - Die Rich feat. Первые результаты поиска - с YouTube, который будет сначала преобразован, после чего файл можно загрузить, но результаты поиска из других источников могут быть сразу же загружены в MP3-файл без какого-либо преобразования или пересылки.\nCompleanno Serkan Cayoglu Mp3. Exodus 20 13 Interlude Mp3. И деги безам Аида бохш верг чу волнай те. К1антана серьезно хилла х1ума дац боха Дала 1алаш дойла вай ишт х1ума т1е нисдаларх. The - Acoustic.\nawchocmalous1971 к записи Аюб вахарагов йуьгар ю сайна хьо хьостур ду жима дог


Люнере — Википеди\n▼2190 стаг (2018 шеран 1 январь)\nЛюнере (фр. Luneray) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Норманди регионехь. Коммунан департамент — Сен-Маритим. Дозанашца йу Браши, Красвиль-ла-Рокфор, Ла-Гаярд, Гревиль, Грюше-Сен-Симеон, Гер (Сен-Маритим). ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Люнере&oldid=5170298»


Овер-су-Монфокон — Википеди\nОвер-су-Монфокон (фр. Auvers-sous-Montfaucon) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Луаран латтанаш регионехь. Коммунан департамент — Сарта. Дозанашца йу Лонн, Тассие, Амне, Брен-сюр-Же, Шассие, Кранн-ан-Шампань, Луе (Сарта). ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Овер-су-Монфокон&oldid=5176695»


Корменон — Википеди\n47°58′06″ къ. ш. 0°53′37″ м. д.HGЯOL\nКорменон (фр. Cormenon) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Центр — Луаран атагӀа регионехь. Коммунан департамент — Луар а, Шер а. Дозанашца йу Баю, Шу (Луар а, Шер а), Мондубло, Сарже-сюр-Бре, Ле-Тампль (Луар а, Шер а). ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Корменон&oldid=6839272»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2021, 19 октябрь, 11:58.


Халкъана ца эшча бен леш бац мотт - Новости - Гудермесская районная газета «Гумс»\nХалкъана ца эшча бен леш бац мотт\n06.04.2017 17:15 Четверг\nМуьлхачу а пачхьалкхан хьал-бахам цуьнан лаьттах маьIданаш дукха хилар хилла ца Iаш, цунна чохь деха халкъаш, церан меттанаш, ламасташ, гIиллакхаш, оьздангалла а ю. Къаьсттина и хьал-бахам цхьанхьа гулбелла меттиг Дала комаьршша Iаламан хазаллин дакъа шена делла Кавказ ю. Ширачу заманахь дуьйна Кавказехь дехачу къаьмнашлахь цкъа а тIом, дов а цахиларо гойту оцу къаьмнийн меттанаш маслаIате хиларал совнаха, царна юкъахь цхьана орамо чIагIдина вошалла а, доттагIалла а хилар. Диканиг, хазаниг, цIенаниг вовшашкара схьаоьцуш, шайх цхьанна тIелеттачу мостагIчух юкъара мостагI а веш, дика-вон цхьаьна дIадерзош, гергара мукъамаш долчу иллеша, эшарша лерса хьоьстуш, шовкъечу хелхарша дог-ойла иракарахIиттош, бертахь даьхна Кавказехь иттаннаш халкъаш. И дерриге а бакъдерш-тоьшаллаш вайга схьакхачийнарш оцу халкъийн меттанаш ду: ширачу йозанашкахь а (гуьржийн, эрмалойн), барта кхоллараллехь а. Мотт мел бу деха халкъан иэс, кхетам, амал, синмехаллаш а. Шен мотт дIатесча, бицбича, доьза дов халкъ. Доьза дайна а, доьза даран тIегIане кхаьчна а халкъаш ду дуьненахь. Царех цхьадерш Кавказехь а ду…\nIилманчаша чIагIдарехь, xlopa шина кIиранчохь хIокху дуьненахь цхьа мотт леш бу. Беллачу маттаца леш ду дийнна къам а шен амалца, мехаллашца, Iep-дахаран башхаллашца. Мотт кхоччуш дийна лоруш бу, нагахь оцу маттахь лаххара а цхьа бIе эзар адам къамел дан хууш, и мотт буьйцуш делахь. Луларчу ДегIастанара Iилманчаш, бан ма-беззара талламаш бинчул тIаьхьа, Iожаллин киртиг тIехIоьтинчу шайн мехкан цхьадолчу къаьмнийн меттанашна орцахбевлла. ДIадаханчу бIешеран 50-чу шерашкахь дуьненахь а вевзачу нохчийн Iилманчо-профессоро Ю.Д.Дешериевс, меттанаш талла а теллина, монографеш язйира: «Бацбийский язык», «Грамматика хиналугского языка». Бацойн мотт (Гуьржийчоь, Земо-Алвани) гуьржийн мотт, гуьржийн къоман Iep-дахаран тIеIаткъам бахьнехь наггахь болчарна бен бийца ца хаьа. Цара буьйцург а, гуьржийн меттан боккха тIеIаткъам хиларна, керла кхин мотт бу, ала мегар ду. Хиналугийн мотт буьйцурш Азербайджанерчу Хиналург юьртахь бехаш хилла, ДегIастанарчу меттанашца гергарло а долуш. И мотт буьйцуш долу адамаш тахана каро хала ду. Вай лакхахь ма-аллара, бийца а ца бийцича, къомана эша а ца эшча, дIаболуш, леш бу мотт. Цхьацца бахьанашца доьза дайна Кавказера иттаннаш меттанаш, и меттанаш дийцина адамаш кхечу къаьмнех д1ауьйш, царех тарделла.\nМуха ду Нохчийчохь мотт ларбеш а, кхиош а динарг? Нохчийн мотт, литература а школашкахь хьехар муха ду хьаьвсича а гуш ду, вайн маттаца йолу уьйр-марзо мел ю, вайна вешан мотт мел хьашт бу. Меттан хьашто к1езиг ю юкъараллехь, 1ер-дахарехь а. Х1иттинчу хьелаша иштта д1ах1оттийна матте йолу хьашто. Iаматаш, хрестоматеш ледаро хиларна, хила деза хаарш а, говзалла а къоначу хьехархойн ца хиларна, кхачаме дац нохчийн мотт а, литература а школашкахь хьехар. Программехь билгалйина исбаьхьаллин произведенеш белхан зеделларг, дика хаарш долчу хьехархошна лерина ю, дика хаарш доцчу хьехархошна шайх лаьцна дийца, йийцаре ян, дахарца йоза хала хир долуш. Уьш еша каро а хала ду, берийн, хьехархойн а уьш еша лаам хилча а. Бакъду, царах цхьаерш «Орга» журналан агIонаш тIехь зорбане йохуш ю, амма и журнал шен рожехь ара ца даларна, тираж к1езиг хиларна а дIакхочуш дац xьexapxoшка. Цхьаболчу хьехархоша яздайтинарг а дац почтехула цаьрга д1акхачош. Цундела наггахь бен вац «Орга» доьшург. Ерриге а тираж «Орга» журналан цхьа эзар бен цахиларо а гойту, вайн мел бала бу нохчийн маттаца. «СтелаIад» журнал, «Даймохк» газет оццу бахьнашна дешар а ду иштта ледара. Бакъду, интернетехула доьшурш алсамо бу.\nНохчаша олуш хеза: «Вай цхьа-ши миллион хилла Iийр дац...» Нохчий дукха хиларх деш долу дозаллаш а дитина, «вай, тхо», – бохуш, бетта мохь а гIелбина, «тхо дерриге а ду нохчийн маттахь язъян, еша, ойла ян а хууш», – xlopa а нохчо ала йиш йолуш велахьара, иза дара дозалла дан хьакъдерг. Масех шо хьалха олура: «Тхоьга коммунистийн Iедал долуш нохчийн мотт ца Iамабойтура, цундела ца хаьа тхуна язъян а, еша а». Иза д1акхийкхо оццул ладаме бахьна дац. Коммунисташа де боххург а деш Iийна ду вай? Дера дац-кха... «Советан 1едал т1едог1уш…», – бохуш, 1ийна ма бу вайн дай, шаьш иза д1ах1оттадарх дийца а ца дуьйцуш, цуьнан тешнабехкаш гучубевлча. Хьелаш мухха хиллехь а, вешаниг а дицдина-кх вай, къаьсттина нохчийн мотт, дуккха а хаза г1иллакхаш, 1адаташ, ламасташ а. Нохчийн мотт Iамийнарш, гIиллакх-оьздангалла дийна латтийнарш, бусалба динца доьзнарг лардинарш шаьш дийриг, дуьйцург, кхайкхориг, хьоьхург пачхьалкхан законна б1останехьа дуйла хуъушехь, г1ел а ца луш, кхера а ца кхоьруш, къахьегна бу. Уьш бахьнехь бен лар ца делла къоман башхалла билгалйо цхьадерг. Хьалха а, хIинца а къоман мехаллаш ларйинчарна, ларъечарна хала ду. Цара, 1еламнаха, 1илманчаша, яздархоша шайна хIумма а ца доьху. Уьш кханенна дита гIерта шаьш хала гулдинарг, лардинарг: Iилма, дахаран зиэделларг, къоман синмехаллаш, шайн дош, шайх аьндолу дика дош а. Царех масал оьцуш къахьоьгуш болчу вайн интеллигенцин векалша лардинарг ду тахана вайга кхаьчнарг. Иттаннаш шераш хьалха дуьйна нохчийн халкъан интеллигенцин векалша: шайн статьяшкахь, интервьюшкахь А. Айдамировс, К. Чокаевс, М. Ахмадовс, Л. Абдулаевс, М. Бексултановс, 1. Вагаповс, С. Умархаджиевс, Р. Дадашевс, Хь. Умхаевс, 1. Арсанукаевс, Ш. Цуруевс, Хь. Бурчаевс, Хь. Юнусовс… дуккха кхечара а чIагIдора: «Школашкахь нохчийн берашна хьехар, уьш дика кхетачу, царна хуучу нохчийн маттахь хила деза», – Iилманан бух болу бакъдерг. «Къоман тептар» романан автор волчу яздархочо Юсупов Iусмана сан шеца хиллачу къамелехь элира: «ДIадаханчу бIешеран 80-чу шерашкахь Башкирерчу школашкахь I-I0 классе кхаччалц дешархошна хьехар церан ненан маттахь дара. Церан хаарш ледара цахилар гойтург уггаре а хьалха цхьаъ дара: лакхарчу дешаран заведенеш чекхъяьхнарш церан дукха хилар. ЦхьамогIа шерашкахь оцу республикехь со болх а беш Iийна дела хаьа суна, кхетош-кхиор муха дIахIоттийна дара церан школашкахь. Матто къомана зиэн дина аьлла, дало масал да-м дац къаьмнийн Iер-дахарехь. Бакъду, шен маттана херадаьллачу адамна, халкъанна а зиэн хуьлий-м хаьа вайна. Хьехар, кхетош-кхиор Дала синош кхуллуш оцу берашна беллачу маттахь хила деза. Нагахь кхечу маттахь хьехар дIахьахь, оцу берийн кхетамна бийриг эшам а, тешнабехк а бу». РФ-н, НР-н Конституцеша бакъо еллехь а, Нохчийчохь оцу декъехь долу хьал ледара ду. Юьхьанцарчу классашкахь нохчийн маттахь хьехар цахиларал а совнаха, юккъерчуй, лакхарчуй классашкахь нохчийн мотт а, литература а хьеха билгалдина сахьташ (урокаш) к1езиг ду. Иттех шо хьалха хиллачул а к1езиг ду нохчийн мотт, литература хьехаран сахьташ школашкахь, училищешкахь, университеташкахь а.\nВай лакхахь билгал ма-даккхара, боккха тидам тIебохуьйту луларчу ДегIастанахь къаьмнийн меттанаш Iаморна. Кхин цхьа хIума а ду шена тIе тидам бахийта безаш: ДегIастанан халкъан Гуламехь тIеэцначу законца бакъо ю шайн къоман мотт 1амо лаам болчу пхеа дешархочунна лерина класс схьаелла. СССР-пачхьалкх йолуш Къилбаседа Кавказерчу цхьайолчу республикашкарчу школашкахь (масала: Адыгея) оьрсийн мотт, Нохч-ГIалгIайн республикехь санна, хьоьхуш бацара. Церан школашна лерина оьрсийн меттан Iаматаш, къаьмнийн меттанийн башхаллаш тидаме а оьцуш, хIиттийна яра. Цундела оцу республикашкара дешархой оьрсийн мотт дикахо хууш а, хаарш дика долуш а бара. Нохчийн маттана тIе а тийжаш хьоьхуш бацара Нохч-ГIалгIайчохь оьрсийн мотт, цундела берийн хаарш а дара ледара. Шайна хьоьхучух кхетар ледара хилла ца 1аш, шаьш халла 1амийнарг (кхета а ца кхеташ, дагахь 1амийнарг) хьехархочунна урокехь д1адийца оьрсийн мотт ледара бара церан. Цхьана классера (25-30 дешархочух) цхьаъ лакхарчу дешаран заведене деша вахавелча а хаза кхаъ кхочура дай-наношка, хьехархошка. Дешаран министерство Москва дIало отчеташ мухха хиллехь а, кхечу республикашца дуьстича, интеллигенцин дукхаллин барам уггаре а лахара бара Нохч-ГIалгIайн республикехь.\nПачхьалкхан тIегIанехь леррина хIоттийначу планаца нохчийн меттан сий-ларам хьалабоккхуш бан беза болх дIа ца хьахь, кхане кхин а сингаттаме хир ю. Тахана Нохчийчохь нохчийн мотт боллучу хьолехь бара ткъех шо хьалха ГIалмакхойн республикехь гIалмакхойн мотт а. Пачхьалкхан тIегIанехь бинчу балхо гIалмакхойн матте хьашто хуьлуьйту хьелаш кхоьллира, иза буьйцучарна, цуьнах пайдаоьцучарна билгалдина тайп-тайпана совг1аташ а долуш. Муха, стенна тIера дIадолийча, муьлха хьалха, хIун тIаьхьа дича, дика хир дара Нохчийчийчохь?\nХетарехь, и гIуллакх уггаре а хьалха дIадоло деза доьзалехь аганан иллица, берийн бошмашкахь, юьхьанцарчу классашкахь, берашна лерина книгаш арахоьцуш. Аганан иллица, ненан маттаца ду нохчийн гIиллакхаш, оьздангалла, ламасташ. Ага нохчийн цхьайолчу хIусамашкара дIадаккхарца, дIадаларца дIадевлла дуккха а хаза гIиллакхаш, бIеннаш, эзарнаш иллеш, эшарш, мукъамаш. Xlopa ненан а шен илли, эшар, мукъам ма бу, цо бен ца локхуш, цуьнан сино бен ца кхуллуш. Тахана наггахь а хезаш бац нохчийн доьзалехь мукъам, ага а, гаьнгали а нанас техкош хезаш хилла болу.


ЦIена тIехье – сийрда кхоане — Сердало\n← ОНФ составил рейтинг самых дорогих дворов, на благоустройство которых жалуются жители\nХоза гIулакх. Эзди саг. →\nХалкъа вахар аттача доаккхаш наха юкъе барт бар


хьехам 3GP Mp4 HD Video Download - SabWap.CoM\nхьехам Free Download\nхьехам (чеченские приколы) Умар Хехоев\nМежиев Салахь ЧIогIа хьехам!\nХьайна мел хала делахь, ла дог1ахь. Хаз хьехам!\nАллах1 доьхь ла дог1айш ма чог! Хаз хьехам букх хьар!\nНенах лаьцна хьехам\nЛеид / Хьехам - Даават на Чеченском / Дик доттаг1 / очень сильный даават\nХьехам: судехь хилла нийсо.\nTags: хьехам Video Songs, хьехам Movie Video, хьехам all video download, хьехам HD Video Download, хьехам full song download, хьехам Movie Download, хьехам HD video Download, хьехам movie songs download, хьехам Mp4 Songs Download, video, 3gp, mp4 download\nRecent Search: хьехам, Bollywood Movies 2004, Baqytty Aiel, שופר הרב אמנון יצחק, ütopya, Poster Baskı Nasıl Yapılır, New Pallapa 2008, Yahel Doron, רצפת האגן, Fitness Program, Hidayet, Phurr, Messi, ხბო, Beşinciboyut,


7. Соединение деталей 7. Соединение деталей - ОНЛАЙН ШКОЛА МАШИННОГО ВЯЗАНИЯ ОЛЬГИ ЮРЬЕВОЙ\nГлавная МореЛета 7. Соединение деталей


Фовиль-ан-Ко — Википеди\n49°39′12″ къ. ш. 0°35′29″ м. д.HGЯOL\n▲2305 стаг (2018 шеран 1 январь)\nФовиль-ан-Ко (фр. Fauville-en-Caux) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта НогӀманди регионехь. Коммунан департамент — Сен-МагӀитим.\nДозанашца йу Озувиль-ОбегӀбоск, Беннето, Аттанвиль, ГӀикагӀвиль, Сент-МагӀгегӀит-суьгӀ-Фовиль, Сен-ПьегӀгӀ-Лави.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Фовиль-ан-Ко&oldid=7844321»


Леффренкук — Википеди\n▼4255 стаг (2018 шеран 1 январь)\nЛеффренкук (фр. Leffrinckoucke) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта О-де-Франс регионехь. Коммунан департамент — Нор. Дозанашца йу Тетегем-Кудкерк-Виллаж[d], Юксем, Дюнкерк, Гивельд[d], Гивельд. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Леффренкук&oldid=6867223»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2021, 20 октябрь, 19:02.


Ивиль-суьгӀ-Сен — Википеди\n49°24′01″ къ. ш. 0°52′44″ м. д.HGЯOL\n▼444 стаг (2019 шеран 1 январь)\nИвиль-суьгӀ-Сен (фр. Yville-sur-Seine) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта НогӀманди регионехь. Коммунан департамент — Сен-МагӀитим.\nДозанашца йу Аннвиль-АмбугӀвиль, БагӀневиль-суьгӀ-Сен, БагӀдувиль, Мони, Ле-Мений-су-Жумьеж.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Ивиль-суьгӀ-Сен&oldid=7832883»


Епье-ан-Бос — Википеди\n47°57′00″ къ. ш. 1°37′03″ м. д.HGЯOL\n40,22 квадратан километр\n▼1430 стаг (2019 шеран 1 январь)\nЕпье-ан-Бос (фр. Épieds-en-Beauce) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ЦентгӀ — ЛуагӀан атагӀа регионехь. Коммунан департамент — ЛуагӀе.\nДозанашца йу ПгӀенувеллон, ШагӀсонвиль, Кульмье, Жеминьи, Сен-Сижисмон (ЛуагӀе), ТугӀнуази, Вилламблен.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Епье-ан-Бос&oldid=7830978»


Выходит с 1 мая 1923 года; № 63 (9752) четверг, 11 мая\nПамять о беспримерном подвиге\nЯ в трудный час друзей не предавала, Мои дела и помыслы чисты.\nЛицом к лицу с врагом моим вставала, Не ради лести – ради правоты. (Раиса Ахматова)\nВсе меньше и меньше становится число очевидцев, переживших самую жестокую в истории человечества Великую Отечественную войну (1941-1945 гг.) Конечно, все, кто родился после войны, знают о ней то, что написано в прессе, которая в свое время была полностью под контролем Сталина. Ему было невыгодно, чтобы народу была выдана правда об этой войне по двум причинам.\nПервая – он, т.е. Сталин, виноват, что в этой войне погибло 30 миллионов человек. Его не раз предупреждали, что Гитлер, захвативший почти всю Европу, заключает договор с Советским Союзом, чтобы выиграть время. Неоднократно говорил об этом Сталину известный разведчик доктор Зорге. Вторая и самая основная причина – достижение своей цели. Сталин совершает массовые терроры, устраивает фашизм внутри своей страны. Выдумывает термин «враг народа». Он действовал, как принято говорить, методом «разделяй и властвуй». Одним все, другим - ничего. Тому подтверждение – депортированные народы. В том числе и ингуши. Сколько ингушей, которые, не жалея своего живота, совершали подвиги, сражаясь на фронтах Великой Отечественной войны?! Их было десятки тысяч. И более половины из них до сих пор не получили заслуженные кровью боевые награды. Но заслуги вайнахов в ВОВ не стереть временем – память сильна. Необходимо отметить, что никогда не забыть горе, которое нанесла война, унеся навсегда миллионы и миллионы сердец лучших сыновей и дочерей нашей Родины, а также нельзя забыть радость Победы. Президент России В. В. Путин оценил мужество советских воинов на фронте и самоотверженный труд народа в тылу. Старики, женщины и дети трудились день и ночь, чтобы поддержать фронт. Впервые после Великой Отечественной войны Президент России поздравил людей до 1932 г. рождения, включая и депортированных граждан, с праздником Победы - 60-летия победы над фашизмом. Проявляя большую заботу о людях, В. В. Путин издал указ, считающий работавших в тылу участниками ВОВ. Большое спасибо и низкий поклон ему за справедливость, за соблюдение принципов высокой демократии. На долю нынешнего Президента России выпало исправлять ошибки бывших глав России. Он также ясно подчеркнул, что вопрос возвращения беженцев в свои родные села Пригородного района должен быть решен в 2006 году. Что может быть гуманнее и справедливее?! Сегодня, когда мы отмечаем 61 годовщину со дня Великой Победы, вспоминаются и наши женщины, которые наравне с мужчинами сражались против врага. Среди первых ингушек, ушедших добровольно на фронт, была Ужахова Аника - комсомольский работник. Она и ее брат Иналук вернулись с фронта живыми. А остальные погибли. Кто не знает о подвиге Асият Тутаевой. Выпускница Ленинградского мединститута, кандидат медицинских наук, ее именем названа одна из улиц Санкт-Петербурга. Возглавляя группу врачей и медсестер, Асият должна была через леса продвинуться к линии фронта. Однако в лесу их ждала засада. После чего их взяли в плен. Мужественную девушку повесили на второй день. Так отдала свою жизнь, ради спасения других, мужественная Асият Тутаева. А сколько их, безвестных, покоится в сырой земле, таких же достойных дочерей ингушского народа. Безвозвратно ушли в историю годы сталинизма, годы войны. Советский народ, народ единой России, с честью прошел через все трудности и испытания. В наше время, время демократических перемен в стране, все больше и больше уделяется внимание простым людям со стороны руководства как Ингушетии, так и России. Подтверждением этому бы я хотела привести содержание поздравительной телеграммы, присланной в мой адрес Президентом России Владимиром Владимировичем Путиным в 2005 г. в честь 60-летия Великой Победы. «Уважаемая Мариям Магомедовна! Сердечно поздравляю Вас с 60-летием Великой Победы! На долю Вашего поколения выпала историческая миссия отстоять независимость и будущее Отечества в самой жестокой битве всех времен и народов. В первый день войны прозвучали слова, ставшие священными для каждого – «Наше дело правое. Враг будет разбит. Победа будет за нами», и весь народ поднялся на защиту Родины. Вы сокрушили вражеские полчища, спасли человечество от страшной угрозы нацистского порабощения. Именно на фронтах Великой Отечественной решилась судьба всего мира. Память о беспримерном подвиге тех, кто героически сражался с оружием в руках, самоотверженно трудился в тылу, строил и укреплял великую державу – будет жить в веках. От всей души желаю Вам доброго здоровья, счастья и благополучия. Президент Российской Федерации В. В. Путин». На этой оптимистической ноте и хочется мне закончить свой рассказ. Еще раз с праздником Победы! С уважением, М. Джамбулатова,\nветеран труда и ВОВ, заслуженный учитель ЧИАССР ДоттагIчун бургац\nЦхьан сарахьа бургацах ловза дахар тхо.\nГеттара чуийнна ловзаш тхо доахкаш, ц1аьхха картах баг1ача б1оаг1илгах кхийтта иккхар бургац. Цу б1оаг1ах хьастам баг1аш хиннабар. – Эккхийтар оаш са бургац! – аьнна, б1аргех хий а даьнна, раьза воацаш чувахар Башир, тхогахьа юха а ца хьожаш. Тхона новкъа хилар бургац еха. Новкъоста хьалхашка тхоаш бехкал дахача санна хийтар тхона.\n- Ахча в1ашка а дилла хьаэца еза вай цунна керда бургац, - аьлар аз. - Бакъахьа хургда, - аьлар Мусас. – Иззаморг эца кора ца йоаг1е а, тараяр ийцача а раьза хила мег из. Цунъяр-м тиша а ма ярий. - Тиша яле а веха-м хьайзар из, - аьлар Ахьмада. - Хой вайна, кхоана а из эг1азъухаш хургвий? - Г1оргвий-хьог1 из санна веха саг эг1аз, керда бургац б1аргаяйча, - аьлар Мусас. – Кхоана ховргда вайна. Тахан садовш латт. Чудаха деза. Тхо д1а-юха къаьстар. 1уйрана тхо юха в1ашаг1кхийттача Ахьмад, цхьа корта чубехкаш вар. Со кхийтар из ишта хилара бахьанах, хайра сона из ахча доацаш веналга. Бакъда, цох бехк баккха йиш йолаш дацар сои Мусаи. Да венна бо дар Ахьмад, х1аьта нана а яр цун массаза могаш йоацаш. Цудухьа, нанна ц1аг1а-коа новкъостал деш, тхо санна ара ловзара парг1ата а хилацар Ахьмад. Мусас сога ахча хьакховдадир: - Хьайчу т1еи Ахьмадачу т1еи ер 1от1адилла. Делкъел т1ехьаг1а г1оргда вай бургац эца, - аьлар цо. Из цо аьнначул т1ехьаг1а геттара ц1ийвелар Ахьмад. Т1аккка аз сихха, цхьа ц1аьхха сайна дагадехача санна, аьлар: - Ахьмад! Хьа-м дезаргдий-хьог1 ахча 1от1адилла. - Х1ана ях 1а? – аьлар Ахьмада. - Сона нанас шозза дукхаг1а деннад ахча, - оапаш бийцар аз. – Со укх сахьате хьавоаг1а. Нанас чувийхавар со. Да ц1аг1а хилар догдоахаш чувахар со. Со коа чуваьлча, нана яр бешара хьачуйоаг1аш. Ги гали доаллар цунна. Из цунгара хьаийца чудихьар аз. - Дада ц1аг1а вий, - хаьттар аз. - Дада тхьоврре а балха вахав. Фуд цига? – аьлар нанас. - Даьра, нана, дада чу ца веча х1ама хургдац сачох, - аьлар аз. - Хьадувцал, - аьлар нанас. Деррига а д1адийцар аз цунна. Т1аккха аьлар: - Хьогара ахча деха безам бацар са. Цудухьа дадайгара деха воаллар со. 1а лургдац моттар сона. - Х1ана лац аз. Ахьмадах кхета йиш я. Цар да дийна волча хана дика таро йолаш бахар уж. Из дика к1аьнк ва, хьона дика новкъост хургва цунах. Ер да хьона ахча. – шийна юхе лаьттача к1опилга чура хьалдаьккха ахча хьакховдадир цо. - Тхо, кхо новкъост, виълаг1чунна бургац эца тика т1а вахар. Дукха берий ловзаргаш яр цу чу. Башира хиннар санна йола бургац а уллар кхыча бургацашта юкъе тика чу йохкаш. Массайолча бургацел дарег1аг1а яр из. Цунна юххе цул хозаг1ъяр уллар йохкаш. Цох к1еззига дукхаг1а доаккхар. Тха ахча тоъаш дар цу шиннех ца1 эца, к1езига кхы юхе а дусар. «Хьанна хов ший хиннар моргга ца эце, Башир раьза ца хулий а», - меттар тхона. Цудухьа цун хиннар санна йола ц1ена бургац ийцар оаха. Дисача ахчах тхоашта цхьацца х1ама ийцар. Башира коа тхо чудаьлча, цун нана латтар лоалахочунца чуийнна ца1 дувцаш. Метта т1ехьакхе г1ерташ санна сиха лелар цун кулгаш. Шозза-кхозза оаха ди дика йийцача мара тхогахьа хьахьажанзар Башира нана. Из сов тенна йолаш цунна юхе латташ йола саг зе атта дацар. Цхьа во тхона хьаб1ара а хьежа, оаха йийца ди дика д1а ца хезача мо, д1акхайкар из Баширага. - Хьааравала! Хьа бургац эккхийта новкъостий баьхкаб хьо волча. Цо яь 1оттар бахьан, тхо коара арадаьлар. Цхьа ха яьлча хьаараваьлар Башир а. - Фу деза шоана? – хаьттар цо цхьа гоама б1ара а хьежа. - Х1анз а бургац бахьан долаш раьза воацаш ва хьо? – аьлар аз, Баширага. - Тхо-м бехказдовла даьхкад. - Шо, хетаргахьа, саяр йоха а яь, шоай керда бургац сога хьахьокха даьхкад, со шоаех хьегаве, - аьлар Башира. - Харцахьа кхета ма де, Башир, тхона 1оттар е а ма г1ерта. Вай-м доттаг1ий да аз оалашшехьа, Мусас сона балам т1а кулг 1от1адиллар: - А, Аслан, цунна вай къамаьли бехказдувлари эшаш дац. Цунна дагайоаллар бургац я. Д1аэцалахь х1аьта хьайга хинначул эсалаг1а йоацар. Из а аьнна, Ахьмада бера бургац хьа а ийца, Башира д1абееллар Мусас. Цунна из б1арахьежаш латташе, фу ала деза ца ховш, тхо дахар. Цхьа к1ира даьлар Башир кхы тхона б1арга ца гуш. Цхьан дийнахьа, юххе г1олла т1ехдовлаш сонеи Мусайнеи йийла латтача коана1арах б1аргавайра ше цхьаь коа бургацах ловзаш воалла Башир. Тхо б1аргадайча, д1авийрзар из. Цхьа-ши ди даьннача хана сои Ахьмади Муса волча долхаш дар. Муса духьалвоаг1аш латтар тхона. Ши кулг букът1ехьашка доаллар цун. - Фуй, са бе йоаллар? – вела а венна хаьттар цо, тхо 1от1акхаьчача. - Хьона ховргда-кх, - аьлар аз. - Букъа т1ехьашкара хьа а яьккха, м1арга теха ураг1ъяхийтар цо т1оарска йоккха бургац. - Из-м дукха ахча доаккхаш бургац ма йий! Мичара енай из,-хаьттар г1адвахача Ахьмада. - Дас енай из, ше ц1авоаг1аш вайна ловза, - аьлар Мусас. Тхо цох ловзаш доахкаш хьат1авера тхона Башир. - Хьаволле, цхьанна ловзаргда вай, - аьлар цунга Ахьмада. Из ловза эттар тхоца. - Хьаяр мичай бургац? – хаьттар цунга Мусас. - Ехай, машина к1ал а яха. - Из-м бургац мара яцар, б1аьзза йохе а. Из бургац мо ма дохалда вай доттаг1ал, - аьлар Ахьмада. Сона в1алла а дицлургдац Ахьмада аьнна уж дешаш. Х1ана аьлча, доккха да цар ма1ан. АЛЬДИЕВ Аслан, Экажкъонгий-Юрт. №1 йолча ЮШ дешархо. Взаимодействие Управления Федеральной регистрационной службы по Республике Ингушетия с Нотариальной палатой Республики Ингушетия\n24 марта 2006 года в г. Ессентуки состоялось заседание Координационного совета при главном Управлении Министерства юстиции Российской Федерации по Южному федеральному округу, на котором одним из главных пунктов был вопрос взаимодействия территориальных органов Федеральной регистрационной службы и нотариальных палат, действующих в Южном федеральном округе. Решением Координационного совета было рекомендовано территориальным органам Федеральной регистрационной службы и нотариальным палатам субъектов Российской Федерации ЮФО разработать и заключить Соглашение о взаимодействии по вопросам совместной компетенции. Согласно Общему положению о территориальном органе Федеральной регистрационной службы по субъекту ( субъектам) Российской Федерации утвержденному приказом Минюста Российской Федерации № 183 от 03.12.2004 г. одной из основных задач Управления Федеральной регистрационной службы по Республике Ингушетия ( далее -Управление) является осуществление контроля и надзора в сфере адвокатуры и нотариата. Для реализации поставленных задач Управление осуществляет свою деятельность совместно с Нотариальной палатой Республики Ингушетия (далее – Нотариальная палата). Нотариальная палата является некоммерческой организацией, созданной в соответствии с Основами законодательства РФ о нотариате, наделенной в силу закона государственно-властными полномочиями и представляющей собой профессиональное объединение, основанное на обязательном членстве занимающихся частной практикой нотариусов Республики Ингушетия. Палата создаётся в целях организации публично-правовой деятельности занимающихся частной практикой нотариусов по обеспечению и защите прав и законных интересов граждан и юридических лиц, осуществления контроля за этой деятельностью, представления и защиты интересов нотариусов Республики Ингушетия.\nВ целях совершенствования нотариального обслуживания граждан, между Управлением в лице руководителя Управления Федеральной регистрационной службы по Республике Ингушетия – главного государственного регистратора Республики Ингушетия Цечоева Х.И. и Президента Нотариальной палаты Республики Ингушетия Бахмурзиева Б.Х., заключили Соглашение о взаимодействии по вопросам совместной компетенции.\nВ рамках взаимодействия для реализации Соглашения стороны в пределах своей компетенции совместно приняли на себя следующие обязательства:\n- по поручению Федеральной регистрационной службы открывают и упраздняют нотариальные конторы в Республике Ингушетия;\n- осуществляют в установленном порядке контроль за исполнением нотариусами профессиональных обязанностей;\n– организуют выдачу лицензий на право нотариальной деятельности (Порядок выдачи лицензий на право нотариальной деятельности утвержден приказом Минюста РФ от 26 октября 1998 г. № 150);\n- наделяют полномочиями лицо, замещающее временно отсутствующего нотариуса, занимающегося частной практикой;\n- образуют квалификационную комиссию по приему экзамена у лиц, желающих получить лицензию на право нотариальной деятельности. ( Положение о квалификационной комиссии по приему экзамена у лиц, желающих получить лицензию на право нотариальной деятельности, утверждено решением Правления Федеральной нотариальной палаты от 21 марта 2000 г. и приказом Минюста РФ от 14 апреля № 132;\n- принимают решение о передаче документов, хранящихся у нотариуса, чьи полномочия прекращаются, другому нотариусу;\n- устанавливают нотариальный округ (территорию деятельности нотариуса);\n- определяют количество должностей нотариусов в нотариальном округе;\n- проводят конкурс на замещение вакантной должности нотариуса . Указанное соглашение приведет к оптимизации деятельности нотариальных контор, обеспечению правовой защиты прав и законных интересов граждан и юридический лиц.\nУФРС по РИ специалист 1-й категории.


Сери (Йонна) — Википеди\nСери (фр. Sery) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Бургунди — Франш-Конте регионехь. Коммунан департамент — Йонна. Дозанашца йу Прежильбер, Маи-ла-Виль, Бесси-сюр-Кюр, Трюси-сюр-Ионн. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Сери_(Йонна)&oldid=5188538»


КУЧИКУ ОХЛАЖДАЮЩИЙ ПЛАСТЫРЬ 5 Х 12 СМ № 4 купить Киев доставка.АПТЕКА ОПТОВЫХ ЦЕН УКРАИНА\nКУЧИКУ ОХЛАЖДАЮЩИЙ ПЛАСТЫРЬ 5 Х 12 СМ № 4 купить в Киеве\nКупить КУЧИКУ ОХЛАЖДАЮЩИЙ ПЛАСТЫРЬ 5 Х 12 СМ № 4 в один клик:\nдоставка КУЧИКУ ОХЛАЖДАЮЩИЙ ПЛАСТЫРЬ 5 Х 12 СМ № 4 куръером из аптеки оптовых цен по Киеву - 40 гривен;\nсамовывоз КУЧИКУ ОХЛАЖДАЮЩИЙ ПЛАСТЫРЬ 5 Х 12 СМ № 4 из любой нашей аптеки в Киеве в удобное время.\nРегионы Украины, куда возможна доставка КУЧИКУ ОХЛАЖДАЮЩИЙ ПЛАСТЫРЬ 5 Х 12 СМ № 4 из Киева: Винницкая область, Волынская область, Днепропетровская область, Донецкая область, Житомирская область, Закарпатская область, Запорожская область, Ивано-Франковская область, Киевская область, Кировоградская область, Луганская область, Львовская область, Николаевская область, Одесская область, Полтавская область, Ровенская область, Сумская область, Тернопольская область, Украина, Харьковская область, Херсонская область, Хмельницкая область, Черкасская область, Черниговская область, Черновицкая область.\nДоставка КУЧИКУ ОХЛАЖДАЮЩИЙ ПЛАСТЫРЬ 5 Х 12 СМ № 4 по всей Украине, неполный перечень: Авдеевка, Азовское, Акимовка, Аккерман, Алексадровка, Алексадровск, Александрия, Александровка, Александровка, Алексеево-Дружковка, Алупка, Алушта, Алчевск, Амвросиевка, Ананьев, Андреевка, Андреевка, Андрушевка, Антонины, Антрацит, Апостолово, Арбузинка, Армянск, Армянск, Артек, Артемово, Артемовск, Артемовск, Арциз, Аскания-Нова, Аулы, Ахтырка, Багерово, Базалия, Байрачки, Балабино, Балаклава, Балаклея, Балта, Бар, Барановка, Барвенково, Барышевка, Батурин, Бахмач, Бахчисарай, Баштанка, Безыменное, Белая Криница, Белая Криница, Белая Церковь, Белгород-Днестровский, Беленькое, Белз, Белики, Белицкое, Беловодск, Белогоровка, Белогорск, Белогорье, Белое, Белозерка, Белокуракино, Белолуцк, Белополье, Беляевка, Бердичев, Бердянск, Берегово, Береговое, Берегомет, Бережаны, Березань, Березино, Березна, Березнеговатое, Березовка, Берестечко, Берислав, Бершадь, Бирюково, Благодатное, Близнюки, Бобринец, Бобрка, Бобровица, Богодухов, Богородчаны, Богуслав, Боково-Платово, Болград, Болехов, Болшовцы, Борзна, Борислав, Борисполь, Борки, Боровая, Боровая, Боровское, Бородино, Бородянка, Борщев, Ботаническое, Боярка, Брагиновка, Браилов, Братское, Брацлав, Бровары, Броды, Броницкая Гута, Брошнев-Осада, Брусилов, Брянка, Бугаевка, Буды, Букачевцы, Бурштын, Бурынь, Буск, Бучач, Буштына, Быковка, Былбасовка, Бытков, Валки, Вапнярка, Варва, Васильевка, Васильков, Васильковка, Ватутино, Вахрушево, Вашковцы, Великая Александровка, Великая Багачка, Великая Корениха, Великая Лепетиха, Великая Михайловка, Великая Новоселка, Великая Писаревка, Великие Борки, Великие Коровинцы, Великие Мосты, Великий Березный, Великий Бурлук, Великий Бычков, Великий Лог, Великодолининское, Вендичаны, Вергулевка, Вертиевка, Верхнеднепровск, Верхнее Синевидное, Верхний Рогачик, Верховина, Верховцево, Веселиново, Веселое, Вижница, Вилково, Винники, Винница, Виноградов, Виньковцы, Вишневец, Вишневое, Владимир-Волынский, Владимирец, Вознесенск, Войковский, Войнилов, Волноваха, Воловец, Володарка, Володарск, Володарск-Волынский, Володарское, Волочиск, Волчанск, Волчеяровка, Вольногорск, Ворзель, Ворожба, Воронеж, Вороновица, Ворохта, Ворошиловград, Врубовка, Врубовский, Выгода, Высокополье, Вышгород, Гадяч, Гайворон, Гайсин, Галич, Гаспра, Гвардейское, Гвардейское, Гвоздец, Геническ, Георгиевка, Герца, Глиняны, Глобино, Глухов, Глыбокая, Гнивань, Гоголево, Голая Пристань, Голобы, Голованевск, Головно, Гольмовский, Горбачево-Михайловка, Горловка, Горностаевка, Горняк, Горняцкое, Городенка, Городище, Городница, Городня, Городок, Горохов, Горское, Готвальд, Гоща, Градижск, Гребенка, Гребенки, Гримайлов, Грицев, Гришковцы, Гродовка, Грузско-Зорянское, Губиниха, Гуляйполе, Гурзуф, Гусятин, Гуты, Дашава, Дашев, Дебальцево, Делятин, Демидовка, Демурино, Деражня, Дергачи, Джанкой, Дзержинск, Дзержинск, Диканька, Димитров, Днепродзержинск, Днепропетровск, Днепр, Днепряны, Добровеличковка, Доброполье, Добротвор, Довбыш, Докучаевск, Долинская, Доманевка, Донецк, Донецкая, Донское, Драбов, Дробышево, Дрогобыч, Дружба, Дружковка, Дубно, Дубровица, Дунаевцы, Дымер, Евпатория, Еланец, Елизаветградка, Емильчино, Енакиево, Ерки, Есауловка, Жашков, Жданов, Желанное, Желтые Воды, Жидачов, Житомир, Жмеринка, Жовтень, Жолкиев, Заболотов, Заболотье, Завалье, Залещики, Зализничное, Заложцы, Замглай, Запорожье, Зараевск, Заречное, Заставна, Затишье, Зачепиловка, Збараж, Зборов, Звенигородка, Згуровка, Здолбунов, Зеленое, Зеньков, Зидьки, Зимогорье, Знаменка, Знаменка-Вторая, Знобь-Новгородское, Золотники, Золотое, Золотойпоток, Золотоноша, Золочев, Золочев, Зоринск, Зугрэс, Зуевка, Зуя, Иваничи, Иванков, Ивано-Франково, Ивано-Франковск, Иванополь, Изварино, Измаил, Изюм, Изяслав, Илларионово, Иловайск, Ильинцы, Ильичевск, Ингулец, Ирдынь, Ирпень, Иршава, Ичня, Кагарлык, Казанка, Казатин, Казачья Лопань, Каланчак, Калинино, Калининский, Калининское, Калиновка, Калиновка, Калиново, Калуж, Калуш, Каменец-Подольский, Каменка, Каменка-Бугская, Каменка-Днепровская, Каменное, Каменный Брод, Камень-Каширский, Камыш-Заря, Камышеваха, Капитановка, Карло-Либкнехтовск, Карло-Марксово, Карловка, Карнауховка, Кастрополь, Катеринополь, Каховка, Кацивели, Кегичевка, Кельменцы, Керчь, Киверцы, Киев, Киевская, Килия, Кириковка, Кировоград, Кировск, Кировск, Кировское, Кицмань, Клевань, Клесов, Кобеляки, Ковель, Кодра, Кодыма, Кожанка, Козелец, Козельщина, Козин, Козлов, Козова, Коломыя, Коминтерновское, Коммунарск, Компанеевка, Комсомольск, Конотоп, Константиновка, Кореиз, Корец, Короп, Коростень, Коростышев, Корсунь-Шевченковский, Корюковка, Косов, Костополь, Котельва, Котовск, Краматорск, Красилов, Красноармейск, Красногвардейск, Красногвардейское, Красноград, Краснодон, Краснокаменка, Краснокутск, Красноперекопск, Краснополье, Красные Окны, Красный Лиман, Красный Луч, Кременец, Кременная, Кременчуг, Кривое Озеро, Кривой Рог, Кринички, Кровелец, Крыжополь, Кузнецовск, Куйбышево, Куликовка, Купянск, Курпаты, Лановцы, Лебедин, Ленино, Летичев, Ливадия, Липовая Долина, Липовец, Лисичанск, Литин, Лозовая, Локачи, Лохвица, Лубны, Луганск, Лугины, Лутугино, Луцк, Лысянка, Львов, Любар, Любашевка, Любешов, Любомль, Люботин, Магдалиновка, Макаров, Макеевка, Малая Виска, Малин, Маневичи, Маньковка, Марганец, Мариуполь, Марковка, Марьинка, Массандра, Машевка, Межгорье, Межевая, Мелитополь, Меловое, Мена, Мерефа, Миргород, Мисхор, Михайловка, Млинов, Могилев-Подольский, Монастыриска, Монастырище, Мостиска, Мукачево, Мурованные Куриловцы, Надворна, Надворная, Народичи, Недригайлов, Нежин, Немиров, Нестеров, Нетешин, Нижнегорский, Нижние Серогозы, Николаев, Николаев, Николаевка, Никополь, Новая Водолага, Новая Каховка, Новая Одесса, Новая Ушица, Новгород Северский, Новгородка, Новоазовск, Новоайдар, Новоархангельск, Нововолынск, Нововоронцовка, Новоград-Волынский, Новомиргород, Новомосковск, Новониколаевка, Новопсков, Новоселица, Новотроицкое, Новоукраинка, Новоэкономическое, Новые Санжары, Новый Буг, Носовка, Обухов, Овидиополь, Овруч, Одесса, Олевск, Олива, Ольшанка, Онуфриевка, Оползневое, Оратов, Орджоникидзе, Орехов, Оржица, Острог, Очаков, Павлоград, Парковое, Первомайск, Первомайск, Первомайский, Первомайское, Перевальск, Перемышляны, Перечин, Переяслав-Хмельницкий, Першотравенск, Першотравневое, Песочин, Песчанка, Петрово, Петропавловка, Пирянтин, Пирятин, Погребище, Подволочиск, Покровское, Полесское, Пологи, Полонное, Полтава, Понизовка, Попасная, Попельня, Приазовское, Прилуки, Приморск, Пустомыты, Путивль, Путила, Пятихатки, Рава Русская, Радехов, Радомышль, Раздельная, Раздольное, Ракитное, Ратно, Рахов, Рени, Репки, Решетиловка, Ровеньки, Ровно, Рогатин, Рожище, Рожнятов, Ромны, Рубежное, Ружин, Саврань, Саки, Самбор, Санаторное, Сарата, Сарны, Сахновщина, Свалява, Сватово, Свердловск, Светловодск, Севастополь, Северодонецк, Селидово, Семеновка, Семеновка, Середина-Буда, Симеиз, Симферополь, Синельниково, Скадовск, Сквира, Сколе, Славута, Славутич, Славяносербск, Славянск, Смела, Снежное, Снигиревка, Снятын, Советский, Сокаль, Сокиряны, Сосница, Софиевка, Ставище, Станиславов, Станично-Луганское, Старая Выжевка, Старая Синява, Старобельск, Старобешево, Староконстантинов, Старый Самбор, Стаханов, Сторожинец, Стрый, Судак, Сумы, Талалаевка, Тальное, Тараща, Тарутино, Татарбунары, Тельманово, Теофиполь, Теплик, Теребовля, Тернополь, Тетиев, Тлумач, Токмак, Томаковка, Томашполь, Торез, Троицкое, Тростянец, Тростянец, Трускавец, Тульчин, Турийск, Турка, Тывров, Тысменица, Тячев, Ужгород, Ульяновка, Умань, Устиновка, Фастов, Феодосия, Форос, Фрунзовка, Харцызск, Харьков, Херсон, Хмельник, Хмельницкий, Хорол, Хотин, Христиновка, Хуст, Царичанка, Цюрупинск, Чаплинка, Чемеровцы, Червоноармейск, Червоноармейск, Червоноград, Черкассы, Чернигов, Черниговка, Чернобай, Чернобыль, Черновцы, Черноморское, Чернухи, Черняхов, Чечельник, Чигирин, Чоп, Чортков, Чугуев, Чуднов, Чутово, Шаргород, Шахтерск, Шевченково, Шепетовка, Широкое, Ширяево, Шишаки, Шостка, Шпола, Шумское, Шурупинское, Щорс, Щёлкино, Энергодар, Южноукраинск, Южный, Яворов, Яготин, Ялта, Ямполь, Ямполь, Яремча, Ярмолинцы, Ясиноватая.\nКупить КУЧИКУ ОХЛАЖДАЮЩИЙ ПЛАСТЫРЬ 5 Х 12 СМ № 4 2.67; КУЧИКУ ОХЛАЖДАЮЩИЙ ПЛАСТЫРЬ 5 Х 12 СМ № 4 5.34; КУЧИКУ ОХЛАЖДАЮЩИЙ ПЛАСТЫРЬ 5 Х 12 СМ № 4 8.01; КУЧИКУ ОХЛАЖДАЮЩИЙ ПЛАСТЫРЬ 5 Х 12 СМ № 4 10.68; КУЧИКУ ОХЛАЖДАЮЩИЙ ПЛАСТЫРЬ 5 Х 12 СМ № 4 13.35; КУЧИКУ ОХЛАЖДАЮЩИЙ ПЛАСТЫРЬ 5 Х 12 СМ № 4 16.02; КУЧИКУ ОХЛАЖДАЮЩИЙ ПЛАСТЫРЬ 5 Х 12 СМ № 4 18.69; КУЧИКУ ОХЛАЖДАЮЩИЙ ПЛАСТЫРЬ 5 Х 12 СМ № 4 21.36; КУЧИКУ ОХЛАЖДАЮЩИЙ ПЛАСТЫРЬ 5 Х 12 СМ № 4 24.03; КУЧИКУ ОХЛАЖДАЮЩИЙ ПЛАСТЫРЬ 5 Х 12 СМ № 4 26.7; купить КУЧИКУ ОХЛАЖДАЮЩИЙ ПЛАСТЫРЬ 5 Х 12 СМ № 4 29.37; КУЧИКУ ОХЛАЖДАЮЩИЙ ПЛАСТЫРЬ 5 Х 12 СМ № 4 32.04; цена КУЧИКУ ОХЛАЖДАЮЩИЙ ПЛАСТЫРЬ 5 Х 12 СМ № 4 34.71; КУЧИКУ ОХЛАЖДАЮЩИЙ ПЛАСТЫРЬ 5 Х 12 СМ № 4 37.38; КУЧИКУ ОХЛАЖДАЮЩИЙ ПЛАСТЫРЬ 5 Х 12 СМ № 4 40.05; КУЧИКУ ОХЛАЖДАЮЩИЙ ПЛАСТЫРЬ 5 Х 12 СМ № 4 42.72; КУЧИКУ ОХЛАЖДАЮЩИЙ ПЛАСТЫРЬ 5 Х 12 СМ № 4 45.39; купить КУЧИКУ ОХЛАЖДАЮЩИЙ ПЛАСТЫРЬ 5 Х 12 СМ № 4 48.06; КУЧИКУ ОХЛАЖДАЮЩИЙ ПЛАСТЫРЬ 5 Х 12 СМ № 4 50.73; цена КУЧИКУ ОХЛАЖДАЮЩИЙ ПЛАСТЫРЬ 5 Х 12 СМ № 4 53.4; КУЧИКУ ОХЛАЖДАЮЩИЙ ПЛАСТЫРЬ 5 Х 12 СМ № 4 56.07; КУЧИКУ ОХЛАЖДАЮЩИЙ ПЛАСТЫРЬ 5 Х 12 СМ № 4 58.74; КУЧИКУ ОХЛАЖДАЮЩИЙ ПЛАСТЫРЬ 5 Х 12 СМ № 4 61.41; КУЧИКУ ОХЛАЖДАЮЩИЙ ПЛАСТЫРЬ 5 Х 12 СМ № 4 64.08; КУЧИКУ ОХЛАЖДАЮЩИЙ ПЛАСТЫРЬ 5 Х 12 СМ № 4 66.75; купить КУЧИКУ ОХЛАЖДАЮЩИЙ ПЛАСТЫРЬ 5 Х 12 СМ № 4 69.42; КУЧИКУ ОХЛАЖДАЮЩИЙ ПЛАСТЫРЬ 5 Х 12 СМ № 4 72.09; КУЧИКУ ОХЛАЖДАЮЩИЙ ПЛАСТЫРЬ 5 Х 12 СМ № 4 74.76; КУЧИКУ ОХЛАЖДАЮЩИЙ ПЛАСТЫРЬ 5 Х 12 СМ № 4 77.43; КУЧИКУ ОХЛАЖДАЮЩИЙ ПЛАСТЫРЬ 5 Х 12 СМ № 4 80.1; КУЧИКУ ОХЛАЖДАЮЩИЙ ПЛАСТЫРЬ 5 Х 12 СМ № 4 82.77; КУЧИКУ ОХЛАЖДАЮЩИЙ ПЛАСТЫРЬ 5 Х 12 СМ № 4 85.44; КУЧИКУ ОХЛАЖДАЮЩИЙ ПЛАСТЫРЬ 5 Х 12 СМ № 4 88.11; КУЧИКУ ОХЛАЖДАЮЩИЙ ПЛАСТЫРЬ 5 Х 12 СМ № 4 90.78; КУЧИКУ ОХЛАЖДАЮЩИЙ ПЛАСТЫРЬ 5 Х 12 СМ № 4 93.45; КУЧИКУ ОХЛАЖДАЮЩИЙ ПЛАСТЫРЬ 5 Х 12 СМ № 4 96.12; КУЧИКУ ОХЛАЖДАЮЩИЙ ПЛАСТЫРЬ 5 Х 12 СМ № 4 98.79; КУЧИКУ ОХЛАЖДАЮЩИЙ ПЛАСТЫРЬ 5 Х 12 СМ № 4 101.4; -заказать доставку из Киева.


Соьлж-ГIалара ирсе нах\nСоьлж-ГIала, 2017 шо.\nСоьлж-ГIалин бахархой уггаре а ирсе нах бу. Ша бинчу талламан и жамIаш гIарадаьхна "Domofond" олучу аналитикин компанино. Шаьш бахархоша лаккхара мах хадийна боху цигахь, Соьлж-ГIаларчу некъашна а, машенаш дIахIиттайойлашна а, хьаша-да тIеэцарна а, шайн ирсан тIехсов лекха болчу барамна а.\nХIара тайпа талламашкахь Соьлжа-ГIала а, Нохчийчоь а дуьххьара хьалхарчу меттигашка йолуш яц. ХIора шарахь аьлча санна, дIакхайкхадо иштта жамIаш. Мел бакъду аьлла хета шуна шаьш ма дийцара ирсе, аьлла хаттарш дира бахархошка Маршо радионо а. Ала догIу, жоьпаш цхьатерра дац. Цхьаболчарна ирсе ду аьлла хета, кхечара аьттехьа бакъ дац боху.\nХеттарш динчу дукхачара билгалдоккху ирс а, маьрша дахар а цхьаъ ду аьлла. Масала, Авторханов Лечина иштта хета: "Вай ирс долуш къам ду. Соьлжа-ГIалахь дуккха а хир бу и ирс дерш. ХIунда аьлча, хиллачуьнга хьажча, вай маьрша Iаш ду. Чуетташ йолу бомбанаш а сацийна вайна. Вуьшта аьлча, ирс ду бохуш хилча а, адамийн бIаьргаш чухьаьжча гуш ду-кх. ГIайгIанехь волу стаг ирсе ву аьлла ца хета".\nЦхьаболчарна ирсан барам шен доьзал а, гергара нах а хилчахьана, чохь токхо хилчхьана ду аьлла хета. Акаев Шамалан санна: "Со а цхьа чIогIа тIехдаьлла ирс долуш ву аьлла ца хетахь а, делахь а,тоьар ду: вежарий бу, доьзал бу, чохь Iан меттиг ю, дIахохкуш машен а ю, балхахь вацахь а".\nСоьлжа-ГIалин яхархочунна Истамулова Тамарина дуьненан хIуманца доьзна ду аьлла хета адаман ирс. Ткъа, нахехь иза а, важа а дац, элира цо: "Кху заманахь ирсе нах кIезиг бу аьлла хета суна. Ахча хьан шортта делахь а, ирс хир ду хьан. Иза дацахь, иза даккха меттиг кхузахь бац, тхо ирсе ду бохуш кхайкхадахь а".\n60 шарал тIехваьллачу вахархочунна Вагапов ИсмаьIална ирс шен жималлица дIадахана аьлла хета. Адамийн хIетахь хиллачу мерзачу уьйрашца дара ирс, элира цо: "Дуьнен чохь цхьа а хIума ца дезара суна сайн мохк, латта санна. И хIума кхин юхадогIур дац. Советан Iедал долуш дика зама хиллера. ХIетахь лаьттина марзо а, диканиг а, вониг а, оцу заманахь дисина".\nМахкахь йолу кхерамазаллехула адамаш ирсе дина аьлла хета Соьлжа-ГIаларчу хьехархочунна Байсангурова Ларисина: "Суна-м Нохчийчуьра бахархой ирсе бу аьлла хета. Вай лайна болу тIом, халонаш а, уьш дIаевлла. Хьо мичча хенахь аравала меттигаш бу, доьзалца охьахаа меттигаш бу, самукъадаккха меттигаш бу. Сарахь волавала шортта меттигаш ю. Вайн Соьлжа-ГIала санна цIена гIала суна гина-м яц".\nШа верриге а ирс долуш я иза доцуш хуьлийла дац, аьлла хета Соьлжа-ГIалин вахархочунна Сальмурзаев Исламана: "Массо а ирсе болуш я массо а сингаттаме болуш аьлча нийса хир дац. Тахана, ирсе а, буьзна а шортта нах бу, иштта хала бохкурш а бу. Мел чIогIа яккхий гIишлош, хохкуш машенаш хиларх самукъадер доцуш нах бу, дIабаханчу шина тIамехь чуьра доьзалш байна нах бу".\nИрсан барам хIора стага ша-шена хIоттабо. Цхьаволчун шен гай дуьзна хилча мел долу хIума кхочуш шен дахарехь хилла аьлла хета. Кхечун Iалашонаш лекха хуьлу. 15 шо хьалха, масала Соьлжа-ГIалин бахархошна цхьаъ санна ирсе хила тоьура тIе бомбанаш ца йиттичхьана. Тахана а и дагалецамаш бу цаьргахь. Цундела, дукхачу декъана кхерамазалла хьалхарчу меттехь ю аьлла хета царна. Иза ша дерриге а мел дийцича а, шайга хоьттуш хуьлуш а я шайх доьзна хIума дац аьлла билгаладоккху цара.\nЗударий ирсе бу! Мичахь ду и ирс?


ТавегӀне — Википеди\nТавегӀне (фр. Tavernay) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта БугӀгунди — ФгӀанш-Конте регионехь. Коммунан департамент — Сона а, ЛуагӀа а.\nДозанашца йу Сомман, Отен, Монтелон (Сона а, ЛуагӀа а), ГӀеклен, Сен-ФогӀжо, Ла-Сель-ан-МогӀван.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=ТавегӀне&oldid=7845246»


Делан лаамца Цо леррина къобалвинчу Іийсан векал волчу ПахІала а, динан вашас Тимапис а яздо\nКовлуси-гІалахь бехачу Дала базбинчу а, Далла тешамечу а, Дала леррина Къобалвинчуьнца боьзна а болчу динан вежаршка. Вайн Да волчу Делера долу дика а, синпаргІато а хуьлда шуна.\nШуна тІера доІанаш а деш, оха даим хастамаш бо вайн Веза Эла волчу, Дала леррина къобалвинчу Іийсан Да волчу Далла.\nХІунда аьлча Дала леррина къобалвинчу Іийсах шун тешар хиларх а, массо а Делан долахь берш шуна безарх а лаьцна хезна тхуна.\nШу иштта лела, стигалшкахь шайна кечдина долчуьнга шаьш сатуьйсуш долу дела. Цунах лаьцна хазачу кхоан билггал бакъдолчу дашехула хьалха а хезнера шуна.\nШу долчу кхаьчна болу и хаза кхаъ дерриг а дуьнен тІехь шен стом луш а, дІасабаьржаш а бу, Делан дика баккъалла а муха хуьлу шуна хезначу а, шу кхеттачу а дийнахь дуьйна, шуна юкъахь и кхаъ иштта лелаш ма-хиллара.\nИ хаза кхаъ вайна везаш волчу Эпарпис бовзийтинера шуна. Вайца цхьаьна Далла гІуллакх деш ву иза, ткъа шун дуьхьа иза Дала леррина Къобалвинчун тешаме ялхо а ву.\nДелан Сино шуна беллачу безамах лаьцна тхоьга хаам бинарг а иза вара.\nЦундела тхайна и хаам бинчу дийнахь дуьйна, шуна тІера даим доІанаш деш ду тхо. Оха доьху, Делан Сино мел луш долчу хьекъалца а, кхетамца а Делан лаам бовзарх шу дузийтар.\nИза иштта хилахь, массо а хІуманна тІехь Делан лаамехь дерг а деш, Везачу Элана хьалха хьакъ долуш лелар ду шу. Аша деш долчу муьлххачу а дикачу гІуллакхаша стом а лур бу, Дела вовзарна тІехь кхиамаш а бохур бу аша.\nЦуьнан нуьцкъалчу сийлалле хьаьжжина, шу чІагІдина хуьлийла, массо а хІума собарца ловш шу хилийтархьама. Даккхийдерца\nстигаларчу Дена хастамаш бойла аша. Серлонан олаллехь Шен долахь болчарна лур ду аьллачун декъашхой шух хилийта, шуна хьуьнар Делларг Иза ма ву.\nВай, боданан олаллех кІелхьара а даьхна, Шен везаш волчу КІентан олалле даьхна Цо.\nЦуьнгахула вай паргІатдахархьама мах а белла, вайн къиношна гечдина Дала.\nДала леррина Къобалвинарг – гуш воцучу Делан гуш долу васт ду. Цуьнан дуьххьарлера Доьзалхо ву Иза, кхоьллина мел долчу хІуманал тоьлуш а волуш.\nСтигалшкахь а, лаьттахь а гуш долу а, гуш доцу а массо а хІума Цо кхоьллина ду: стигалийн паччахьаш, я олахой, я хьаькамаш, я куьйгалхой хуьлийла уьш. И дерриг а Цо кхоьллина а ду, Цунна кхоьллина а ду.\nИза долуш долчу дерригенал а хьалха вара, Цо массо а долуш дерг шен-шен меттехь лоттуьйту.\nИза динан массо а тобанан Корта бу, ткъа и тоба Цуьнан дегІ санна ю. Оцу тобанан дахаран хьоста ду Иза. Беллачарна юкъара дуьххьара денвелларг а Иза ву, массо а хІуманна тІехь хьалхе йоккхуш Иза хилийтархьама.\nХІунда аьлча Далла тамехь дара Шен мел йолу амал кхоччуш Цуьнгахь хилар.\nДалла лиира Цуьнгахула стигалахь а, лаьттахь а долу дерриг а хІума Шеца тайта. ЖІара тІехь Іанийначу Шен КІентан цІийгахула царна а, Шена а юкъахь барт бира Цо.\nАша дечу вочу гІуллакхаша гойтура, цхьана хенахь шу а Далла херадевлла хилар. Шайн кхетамехь Делан мостагІий дара шу.\nТкъа хІинца, Ша леррина Къобалвинчун дегІан даларехула, Дела шуьца тайра, Шена хьалха шу даздина а, цІена а, ала хІума доцуш а дІахІитторхьама.\nИза иштта хир а ду, нагахь санна шайн тешар тІехь шеконаш а йоцуш, чІагІ а делла, шу латтахь а, шайна хезначу хазачу кхоо луш болчу сатийсамах аша шаьш дІа ца хадийтахь а. Стигал кІел болчу массаьрга а дІахазийтинчу оцу хазачу кхоан ялхо хилира сох, ПахІалах.\nСо воккхавеш ву айса шун дуьхьа хІинца баланаш хьегарх. Аса сайн дегІа чохь кхочушдо Дала леррина Къобалвинчунна тІаьхьахІиттинчара Цуьнан дегІан дуьхьа хьега дезаш диснарг. Цуьнан дегІ – Іийсах тешачу массеран а тоба ю.\nДала суна тІедиллина шун дуьхьа оцу тобанан гІуллакхдархо хилар. Цо со къобалвинера Шен дош шуна дуьззина довзийта.\nОцу Делан дашна чохь цхьа къайле ю. И къайле бІешерашкахь дуьйна массо а адамийн гаранашна дІакъевлина яра. Ткъа хІинца иза Шен долахь болчарна дІайовзийтина Дала.\nДелан лаам бу Шен къайленан хьал мел сийлахь ду Шен долахь болчарна дІахаийтар. Массо а къаьмнех болчеран дуьхьа ю и къайле: Дала леррина Къобалвинарг шун даг чохь ву, цундела шун сатуьйсийла ду Делан сийлалле.\nДала леррина Къобалвинарг вай дІакхайкхаво, хІора адам, массо а тайпана хьекъалца кхета а деш, Іама а деш, иза, Дала леррина Къобалвинчуьнца доьзна а долуш, дуьззина кхочуш а дина, дІахІотторхьама.\nСайна чохь болх беш болчу Цуьнан ницкъаца оцу Іалашонна къахьоьгуш ву со.


Купе (МагӀна) — Википеди\nКупе (фр. Coupetz) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ГгӀанд-Эст регионехь. Коммунан департамент — МагӀна.\nДозанашца йу МегӀи-суьгӀ-МагӀн (МагӀна), СегӀнон (МагӀна), ДоммагӀтен-ЛеттгӀе, Фо-Везиньель, Тоньи-о-Беф.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Купе_(МагӀна)&oldid=7837890»


"Основы миросозерцания индийских йогов", Йог Рамачарака. Чтение VII - Человеческий магнетизм\nВы на странице: Главная ➤ Медитация ➤ "Основы миросозерцания индийских йогов", Йог Рамачарака. Чтение VII


Аннаш — Википеди\n49°29′53″ къ. ш. 1°48′26″ м. д.HGЯOL\nАннаш (фр. Hannaches) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта О-де-ФгӀанс регионехь. Коммунан департамент — Уаза.\nДозанашца йу БуьикугӀ, ЕкугӀ (Уаза), Сенант (Уаза), ФегӀгӀиегӀ-ан-БгӀе, ВиллегӀ-суьгӀ-Оши, Вамбе (Уаза).\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Аннаш&oldid=7810029»


Саррока-де-Бельера — Википеди\nСаррока-де-Бельера (кат. Sarroca de Bellera) — Испанин Льейда провинцин муниципалитет.\nкат. Sarroca de Bellera\n42°21′34″ къ. ш. 0°52′52″ м. д.HGЯOL\nХосеп Рамон Льорет Лоан[d]\n87,5 квадратан километр (2016)\nСаррока-де-Бельера картан тӀехь\nМуниципалитетан майда — 87,5 квадратан километр (2016). ХӀордан сизал локхалла 1002 метр. Дозанашца ю Пон-де-Суер[d], Валь-де-Бои, Торре-де-Кабделья, Сентерада муниципалитеташ.\n508 стаг ↗545 стаг ↗1223 стаг ↗1237 стаг ↘855 стаг ↗902 стаг ↘874 стаг\n↗909 стаг ↗1035 стаг ↘904 стаг ↘853 стаг ↘797 стаг ↘743 стаг ↗1180 стаг\n↗1307 стаг ↘1213 стаг ↘1028 стаг ↘640 стаг ↘181 стаг ↘158 стаг ↘94 стаг\n↗101 стаг ↗160 стаг ↘156 стаг ↘147 стаг ↘145 стаг ↘142 стаг ↘129 стаг\n↗136 стаг ↘133 стаг ↗136 стаг ↘127 стаг ↗129 стаг ↘126 стаг ↘124 стаг\n↗125 стаг ↘117 стаг ↗120 стаг →120 стаг ↗121 стаг ↘116 стаг\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Саррока-де-Бельера&oldid=5760938»\nТӀаьххьара хийцам бина 2021, 24 февраль 09:06