Мовладинов С., Магомадова А. «Мехала цхьаьнакхетар» - Министерство образования и науки Чеченской Республики\nНохчийн Республикан школашкахь йолчу библиотекашкахь долу хьал дуккха а шерашкахь вуно ледара лаьттира. 10-15 шарахь керла литература яцара йохьуш, йолуш йолу книгаш тишъеллера, царах дуккха а ерш шайн чулацамца ширъеллера.\nТкъа хууш ма-хиллара хьехархошна а шайн балхахь а, берашна дешар т1ехь а уггаре оьшуш болу, ца хилча йиш йоцу г1ирс бу книгаш. Уьш ца хилча аьттехьа а кхачам болуш хила йиш яц хьехар а, дешар а.\nЦул сов, билгалдаккха деза, дуккха а меттигаш ю т1ом болчу хенахь библиотекаш яьгна д1аевлла. Цундела т1аьххьарчу шерашкахь республикехь лакхарчу эвсараллица школаш юхаметтах1итторца, царна мебельца, компьютершца кхачо ярца цхьаьна республикан куьйгалло а, дешаран а, 1илманан а министерствон куьйгалло а хьакъ болу тидам т1ебахийтина школашкахь йолу библиотекаш юхаметтах1итторна.\nЛаккхарчу полиграфически т1ег1ан т1ехь арахецна йолу оьрсийн, кхечу мехкийн литературийн классикийн книгаш кхаьчна вайн библиотекашка. Дуккха а меттигерчу авторийн книгаш а эцна вайн дешаран а, 1илманан а министерствос. Хила ма-лаъара (я хила ма-деззара) лакхара дацахь а, т1аьххьарчу шерашкахь мелла а хьаладаьлла библиотекарийн алапа. Мехкан куьйгаллехь болчаьргара хаамаш ма-хиллара, кху шарахь, Дала мукъалахь, кхин лакха доккхур долуш ду библиотекарийн алапа.\nШколийн дахарехь библиотекийн маь1на доккха ду, цигахь беш болу болх бан ма-беззара д1ах1оттийна белахь. Ткъа иза, хууш ма-хиллара, дуккха а долчун т1ехь доьзна ду библиотекарех, церан говзаллех, хаарех, жигараллех.\nШайн балха т1ехь зеделларг, девзинарг, 1амийнарг, т1екхиънарг библиотекарша вовшашна довзуьйту тайп-тайпанчу мероприятешкахь. Оцу тайпана мероприяти – республикан библиотекарийн семинар хилира х1окху беттан 4-чу дийнахь Соьлжан к1оштахь Ассиновскерачу №1 йолчу школехь.\nЦигахь дакъалоцуш бара: НР-н дешаран а, 1илманан а министран г1оьнча Серганова Зина, оцу министерствера коьрта говзанча, республикан юкъараллин дахарехь жигархо волу Темиргераев Асланбек, Соьлжан к1оштан дешаран декъан хьаькам Улубаев Амин, Ассиновски станицан юртда Терхоев Назарбек а.\nБилгалдаккха лаьа, х1окху йоккхачу юьртахь (12 эзар сов вахархо) оьшучунна даима самонца 1уналлехь лаьтташ, шен декхаршца дика ларош, юртден даржехь Назарбек схьавог1уш волу 15 шо хан ю. Дела реза хуьлда цунна. Тхуна тхайна гина, оцу юртахь цхьа мероприяти хилча, цхьаболу чиновникаш санна, к1иранде хилча а, «совещани ваха везара со… бехк ма билла» бохуш, доцу а, долу а бахьанаш лоьхуш, вада ца г1ерта Назарбек. Цуьнан шен юьртах хьакхалуш мел долчуьнца бала бу. Декхарийн стаг ву Назарбек. Иштта хила а веза юртда.\nСеминар д1айолуш Улубаев Амин вистхиллачул т1аьхьа, коьрта доклад йира к1оштан методкабинетан куьйгалхочо Умаева Раисас. Чохьболчара билгал ма-даккхара, шен белхан лакхара говзанча хиларе терра, ч1ог1а дика къамел дира Умаева Раисас. Цуьнан доклад, семинарехь ца хиллачу библиотекаршна а пайде хирг хилар хьесапе а эцна, лахахь яцйинчу вариантехь зорбатухуш ю и.\nСеминаре кхайкхина вара ишта «Хьехархо» газетан коьрта редактор, яздархо Цуруев Шарип. Семинаран чулацаман цхьа дакъа дара вевзаш волчу яздархочуьнца Цуруев Шарипаца цхьаьнакхетар. Иза дика д1адаьхьира дешархоша, поэтан биографех а дуьйцуш, стихаш а йоьшуш, цуьнан дешнаш т1ехь даьхна иллеш а олуш. Цул т1аьхьа вайн заманчохь дешаран, библиотекийн, книгийн маь1нех лаьцна чулацаме къамел дира Цуруев Шарипа а.\nИ цхьаьнакхетар вовшахтоьхнарг яра №2 йолчу школан библиотекарь Конаева Диана. Дешаран а, библиотекийн проблемаш йийцина ца 1аш, г1иллакх-оьздангаллех лаьцна а дара Темиргераев Асланбека а, Серганова Зинас а дина к1оргера къамелаш. Юха а билгалдаккха лаьа, даггарчу шовкъаца хуьлуш дара цу чохь мел хилларг – баккхийчара дина къамелаш а, бераша ешна стихаш а, лекхна эшарш а, гайтина инсценировкаш а и.кх.д1. а.\nДоцца аьлча, ц1арна, отчетана аьлла йина мероприяти яцара иза. Массарна пайде йолуш, массо реза волуш, лаккхарчу т1ег1ан т1ехь чекхъелира и семинар. Шеко йоцуш Соьлжан к1оштахь школийн библиотекашкахь беш болу болх дика д1ах1оттийна а бу, оцу белхан 1уналладеш нах а бу. Дерзош, и семинар вовшахтоьхначарна баркалла ала лаьа.\nКоличество подписчиков: 1 706


NGC 7385 — Википеди\nNGC 7385, PGC 69824, UGC 12207, 4C 11.71, ICRF J224954.5+113630, MCG+02-58-017, MRC 2247+113, SDSS J224954.58+113630.8, UZC J224954.6+113631, Z 2247.4+1120, Z 430-15, LEDA 69824, OHIO Y 180, PKS 2247+11, PKS J2249+1136, PKS 2247+113, Gaia DR1 2719193204401376256, GB6 B2247+1120\n22ч 49м 54,58597467с\n+11° 36′ 30,8467145″\nNGC 7385 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла юкъара каталогехь ягарйина галактикаш.\nWikiSky-da NGC 7385: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Водород α, X-Ray, Астрофото, Харита, Изображение\n↑ NGC/IC (English). NGC 7385.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=NGC_7385&oldid=5062103»


Арина – дочь дракона (fb2) | Флибуста\nАрина – дочь дракона (fb2)\nАрина – дочь дракона [litres] 2020K, 272 с. (читать) скачать: (fb2) - (epub) - (mobi)\nчитаювсепочти в 15:27 (+02:00) / 05-06-2021, Оценка: нечитаемо\nредкий случай когда аннотация лучше самой книги.Здоровья хватило на то чтобы прочесть семь страниц, а затем без сожаления удалить файл\nXardas в 22:33 (+02:00) / 15-05-2021\nAnShamshev в 17:34 (+02:00) / 15-05-2021\nto theoristos: Видимо, на заднем плане\nolxi в 09:46 (+02:00) / 15-05-2021, Оценка: нечитаемо\n"Толерантно" в средневековье? - ха-ха, оксюморон, однако!


27 мая 2019 Школа Продашь! 2982\nКачество / Позиционирование\n24 апреля 2017 Школа Продашь! 5710\n10 сентября 2014 Анастасия Солнцева 2996


ГӀей-суьгӀ-БгӀеш — Википеди\n49°31′14″ къ. ш. 2°13′15″ м. д.HGЯOL\nГӀей-суьгӀ-БгӀеш (фр. Reuil-sur-Brêche) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта О-де-ФгӀанс регионехь. Коммунан департамент — Уаза.\nДозанашца йу Аббевиль-Сен-Луьсьян, Одивилле, ЛафгӀе, МонтгӀей-суьгӀ-БгӀеш, Ла-Невиль-Сен-ПьегӀгӀ, НуагӀемон, Нуае-Сен-МагӀтен, ОгӀоегӀ.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=ГӀей-суьгӀ-БгӀеш&oldid=7825356»


БгӀабан-ле-ГӀуа — Википеди\nБгӀабан-ле-ГӀуа (фр. Brabant-le-Roi) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ГгӀанд-Эст регионехь. Коммунан департамент — Моьз.\nДозанашца йу Лемон (Мез), НеттанкугӀ, Нуае-ОзекугӀ, ГӀевиньи-суьгӀ-ОгӀнен, Вилле-о-Ван.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=БгӀабан-ле-ГӀуа&oldid=7812054»


ШамбогӀ (Уаза) — Википеди\nШамбогӀ (фр. Chambors) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта О-де-ФгӀанс регионехь. Коммунан департамент — Уаза.\nДозанашца йу ЖизогӀ (ЭгӀ), ДеленкугӀ, Латтенвиль, Trie-Château[d].\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=ШамбогӀ_(Уаза)&oldid=7845994»


Кей (Пуьи-де-Дом) — Википеди\n45°58′13″ къ. ш. 2°50′38″ м. д.HGЯOL\nфр. Queuille (Puy-de-Dôme)\ncanton of Saint-Georges-de-Mons[d]\n10,03 квадратан километр\n▲289 стаг (2019 шеран 1 январь)\nКей (фр. Queuille (Puy-de-Dôme)) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ОвегӀнь — ГӀона — Альпаш регионехь. Коммунан департамент — Пуьи-де-Дом.\nДозанашца йу Сен-ЖогӀж-де-Мон, Сен-ЖегӀве-д'ОвегӀнь, СогӀе-БессегӀв, ВитгӀак (Пуьи-де-Дом).\nПуьи-де-Дом департаментан коммунаш\nАвез • АмбегӀ • Анваль • Анза-ле-Луьге • АнтгӀег • Антуен • Апша • АгӀд • АгӀконса • АгӀланк • АгӀс-ле-Фавет • АгӀтонн • Ба-е-Леза • Банса • Баньоль • Баффи • БегӀгонн • БегӀегӀ • БегӀтинья • Бесс-е-Сент-Анастез • Бийом • Бйолле • Бланза • Бло-л'Еглиз • Болье • Бомон-ле-ГӀандан • Бомон • Бонгеа • БогӀ-л'Етан • БогӀегагӀ-Вандон • БогӀегагӀ-л'Евек • БгӀассак-ле-Мин • БгӀена • БгӀиффон • БгӀомон-Ламот • БгӀусс • Боудес • Бузель • БугӀ-Ластик • БуьксьегӀ-су-Монтегуь • Буьлон • Буьссеоль • БуьсьегӀ-е-ПгӀен • БуьсьегӀ • Вальбеле • Вальз-су-Шатонеф • ВальсивьегӀ • Ванса • ВагӀенн-суьгӀ-МогӀж • ВагӀенн-суьгӀ-Уьссон • Вассель • ВейгӀ-Монтон • Вензель • ВегӀгеа • ВегӀне-ла-ВагӀенн • ВегӀнегеоль • ВегӀнин • ВегӀгӀегӀ • ВегӀтезон • ВегӀтоле • ВивгӀоль • Вик-ле-Конт • Виллозанж • Вильнев-ле-СегӀ • Вильнев • ВигӀле • Висконта • ВитгӀак • Вишель • Водабль • ВоллогӀ-Виль • ВоллогӀ-Монтань • Вольвик • Вуен • Глен-Монтегуь • ГгӀанваль • ГгӀандейгӀоль • ГгӀангӀиф • ГутьегӀ • Давея • Далле • Доза-суьгӀ-Водабль • Домез • ДогӀ-л'Еглиз • ДогӀа • ДогӀанж • ДуьгӀминья • ДуьгӀтоль\nЕгпегӀс • Еглизнев-д'АнтгӀег • Еглизнев-де-ЛьягӀ • Еглизнев-пгӀе-Бийом • Еглизоль • Еда • Екс-ла-Фаетт • Ем-л'Еглиз • Еннза • ЕгӀман • Ескуту • Еспеншаль • Еспинасс • ЕспигӀа • Естандей • Естей • Еффья • Ешандели • Ея-суьгӀ-Сиуль • Жель • ЖегӀза • Жимо • Жинья • Жоб • Жоз • ЖозегӀан • Жумо • Жья • ИгӀонд-е-БуьгӀон • Иссак-ла-ТугӀетт • ИссегӀто • ИссуагӀ • Иу • Кей • Кенла • Клеманса • КлегӀланд • КлегӀмон-ФегӀгӀан • Колланж • КомбгӀай • КомбгӀонд • Компен • Конда-ан-КомбгӀай • Конда-ле-Монбуасье • КогӀан • КгӀеван-Лавен • КгӀест • КгӀо • Куд • КугӀгуль • КугӀноль • КугӀнон-д'ОвегӀнь • КугӀпьегӀ • Куьла • Ла-БугӀбуль • Ла-Годивель • Ла-Гутель • Ла-КгӀузий • Ла-МоннгӀи-ле-Монтель • Ла-Мутад • Ла • Ла-ГӀеноди • Ла-ГӀош-Бланш • Ла-ГӀош-НуагӀ • Ла-Селлетт • Ла-Сель • Ла-Совта • Ла-ТугӀ-д'ОвегӀнь • Ла-ФогӀи • Ла-Шапель-Аньон • Ла-Шапель-МагӀкусс • Ла-Шапель-суьгӀ-Уьссон • Ла-Шольм • Лабессетт • Лакей • Ламд • Ламонжи • Ламти • Ландонь • ЛапейгӀуз • ЛагӀодд • Ластик • Лашо • Ле-БгӀей-суьгӀ-Куз • Ле-БгӀок • Ле-БгӀуьжегӀон • Ле-ВегӀне-Сент-МагӀгегӀит • Ле-КагӀтье • Ле-КгӀест • Ле-МагӀтгӀ-д'АгӀтьегӀ • Ле-МагӀтгӀ-де-ВейгӀ • Ле-Монетье • Ле-ПгӀадо • Ле-СандгӀ • Ле-Ше • Лез-Ансиз-Ком • Лезу • Лимон • Лиссей • ЛубейгӀа • Луьдесс • Луьзия • Луьсса\nМ — ГӀ\nМадгӀия • Мазе • МазуагӀ • МалентгӀа • Малоза • Манглье • Манза • МагӀа • МагӀегеоль • МагӀенг • МагӀса • МагӀсак-ан-ЛивгӀадуа • МагӀсия • МагӀтгӀ-суьгӀ-МогӀж • МедейгӀоль • Мезель • Мейо • МейгӀ • Мена • МенетгӀоль • Мессе • МигӀмон • МигӀфлегӀ • Мозак • Мозен • Мон-ДогӀ • Мон • МонмогӀен • Монпансье • МонпейгӀу • Монсель • Монтегуь-ле-Блан • Монтегуь • Монтель-де-Жела • МонфегӀми • МогӀя • Муасса • МугӀей • МуьгӀа-ле-КегӀ • МуьгӀоль • Небуза • Невиль • НегӀонд-суьгӀ-ДогӀ • Неф-Еглиз • Неше • Ноала • Ноанан • Новасель • Нонетт • ОбьегӀ • Обуьссон-д'ОвегӀнь • Обья • ОжгӀоль • Оза-ла-Комбель • Озель • Ола-Сен-ПгӀива • Оллуа • Ольби • ОльегӀг • Ольме • Ольна • Онья • ОгӀбей • ОгӀегӀ • ОгӀлеа • ОгӀсе • ОгӀсиваль • ОгӀсин • ОгӀсоннетт • Отеза • Палладуьк • ПагӀан • ПагӀантинья • ПагӀдин • ПасльегӀ • ПельегӀ • ПегӀинья-ле-СагӀльев • ПегӀинья-суьгӀ-Алье • ПегӀпеза • ПегӀгӀие • Песса-Вильнев • ПешадуагӀ • Пиньоль • ПишгӀанд • Пйонса • Плоза • Пон-дуь-Шато • Понжибо • ПонтомуьгӀ • ПгӀомса • ПгӀондин • Пузоль • Пуьи-Гийом • Пуьи-Сен-Гуьльмье • ПуьльвегӀегӀ • ГӀавель • ГӀандан • ГӀантьегӀ • ГӀенья • ГӀи • ГӀион • ГӀоманья • ГӀош-д'Агу • ГӀош-ШагӀль-ла-МегӀан • ГӀошфогӀ-Монтань • ГӀуая\nСавенн • Саллед • СагӀдон • Саян • Себаза • СейгӀа • Сейсса • Сейшаль • Селлуьль • Сель-суьгӀ-ДуьгӀоль • Сен-Бабель • Сен-БозигӀ • Сен-Бонне-ле-БугӀ • Сен-Бонне-ле-Шастель • Сен-Бонне-лез-Алье • Сен-Бонне-пгӀе-ОгӀсиваль • Сен-Бонне-пгӀе-ГӀйом • Сен-Венсан • Сен-ВиктогӀ-ла-ГӀивьегӀ • Сен-ВиктогӀ-Монвьяне • Сен-Галь-суьгӀ-Сиуль • Сен-Дени-КомбагӀназа • Сен-Дона • Сен-Дье-д'ОвегӀнь • Сен-ДьегӀи • Сен-ЕгӀан • Сен-Жак-д'АмбуьгӀ • Сен-Жан-ан-Валь • Сен-Жан-дез-ОльегӀ • Сен-Жан-д'ЭгӀ • Сен-Жан-Сен-ЖегӀве • Сен-Жене-дуь-ГӀец • Сен-Жене-ла-ТугӀетт • Сен-Жене-Шампанель • Сен-Жене-Шампесп • Сен-ЖегӀвази • Сен-ЖегӀве-д'ОвегӀнь • Сен-ЖегӀве-су-Меймон • Сен-ЖегӀмен-ЛамбгӀон • Сен-ЖегӀмен-л'ЕгӀм • Сен-ЖегӀмен-пгӀе-ЕгӀман • Сен-ЖогӀж-де-Мон • Сен-ЖогӀж-суьгӀ-Алье • Сен-Жульен-де-Коппель • Сен-Жульен-ла-Женест • Сен-Жульен-Пуьи-Лавез • Сен-Жуст • Сен-ИлегӀ-ла-КгӀуа • Сен-ИлегӀ-ле-Монж • Сен-ИлегӀ • Сен-Кантен-суьгӀ-Сосиянж • Сен-Кентен-суьгӀ-Сиуль • Сен-Клеман-де-ГӀенья • Сен-Клеман-де-ВалогӀг • Сен-ЛогӀ • Сен-МагӀтен-дез-Ольм • Сен-МагӀтен-де-Плен • Сен-МагӀтен-д'ОльегӀ • Сен-Менье • Сен-Мион • Сен-МогӀис • Сен-МогӀис-пгӀе-Пйонса • Сен-НектегӀ • Сен-ПагӀду • Сен-ПьегӀгӀ-Коламин • Сен-ПьегӀгӀ-ла-БугӀлонн • Сен-ПьегӀгӀ-ле-Шастель • Сен-ПьегӀгӀ-ГӀош • Сен-ПгӀиест-БгӀамефан • Сен-ПгӀиест-де-Шам • Сен-ГӀеми-де-Бло • Сен-ГӀеми-де-ШагӀнья • Сен-ГӀеми-суьгӀ-ДуьгӀоль • Сен-ГӀомен • Сен-Санду • Сен-СатуьгӀнен • Сен-СильвестгӀ-ПгӀагулен • Сен-СигӀг-суьгӀ-Куз • Сен-Сов-д'ОвегӀнь • Сен-СовегӀ-ла-Сань • Сен-Суьльпис • Сен-ФегӀгӀеоль-де-Кот • Сен-ФлогӀе • Сен-ФлугӀ • Сенгль • Сент-Ави • Сент-Агат • Сент-Агулен • Сент-АлигӀ-д'АгӀланк • Сент-АлигӀ-е-Монтань • Сент-Аман-ГӀош-Савин • Сент-Аман-Талланд • Сент-АндгӀе-ле-Кок • Сент-Анжель • Сент-Антем • Сент-Елуа-ла-ГласьегӀ • Сент-Елуа-ле-Мин • Сент-Етьенн-де-Шам • Сент-Етьенн-суьгӀ-Уьссон • Сент-Ивуан • Сент-Инья • Сент-КатгӀин • Сент-КгӀистин • Сент-УгӀс • СегӀван • СегӀмантизон • Сеуь • Сея • СистегӀн-ла-ФогӀе • Сованья • Сованья-Сент-МагӀт • Совссанж • Совья • Солинья • Сользе-ле-ФгӀуа • СогӀе-БессегӀв • СогӀе • Сосиянж • СуьжегӀ • СуьгӀа • Талланд • Тее • Теед • ТегӀнан-лез-О • Тов • ТогӀтбесс • ТгӀалег • ТгӀезиу • ТгӀемуй-Сен-Лу • ТугӀ-суьгӀ-Меймон • ТугӀзель-ГӀонзьегӀ • ТуьгӀе • ТьегӀ • ТьйольегӀ • Фае-ле-Шато • Фае-ГӀоне • ФегӀноель • Фла • ФугӀноль • Ша • ШабгӀелош • ШавагӀу • Шад-БофогӀ • Шадлеф • Шалуь • Шам • ШамальегӀ • Шамбон-суьгӀ-ДологӀ • Шамбон-суьгӀ-Лак • Шамеан • Шампанья-ле-Жен • Шампе • ШампетьегӀ • Шана-ла-МутейгӀ • Шанона • Шапп • ШагӀанса • ШагӀбонье-ле-Мин • ШагӀбоньегӀ-ле-ВагӀенн • ШагӀбоньегӀ-ле-Вьей • ШагӀна • Шассань • ШастгӀе-Санси • Шатель-Гуьион • Шательдон • Шато-суьгӀ-ШегӀ • Шатоге • Шатонеф-ле-Бен • Шатуьза • ШидгӀак • Шомон-ле-БугӀ • ШогӀя • Уьссон\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Кей_(Пуьи-де-Дом)&oldid=7835372»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2022, 8 февраль, 03:16.


Ду (Сена а, МагӀна а) — Википеди\nДу (Сена а, МагӀна а)\nДу (фр. Doue) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Иль-де-ФгӀанс регионехь. Коммунан департамент — Сена а, МагӀна а.\nДозанашца йу ОгӀли-суьгӀ-МогӀен, ГӀебе (Сена а, МагӀна а), Сен-СигӀ-суьгӀ-МогӀен, Сен-Дени-ле-ГӀебе, Сен-ЖегӀмен-су-Ду, Сент-Уан-суьгӀ-МогӀен, Ла-ТгӀетуагӀ, ЖуагӀгӀ.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Ду_(Сена_а,_МагӀна_а)&oldid=7829458»


Броньяр — Википеди\nБроньяр (фр. Brognard) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Бургунди — Франш-Конте регионехь. Коммунан департамент — Ду. Дозанашца йу Дамбенуа, Номме, Вье-Шармон. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Броньяр&oldid=6718144»


Жоьжахати — Википеди\nЖоьжахати — къинош дерг веллачул тIаьхьа, къиза Iазапехь таIзар ден меттиг.\n1.1 ЯхӀудийн дин\nКоьрта йаззам: ДжахIаннам\nБусалбанийн кхетам бу Жоьжахатех АллахIа геч ца дина къинош летийнарш кхочур болу меттиг аьлла. Бусалбачеран Жоьжахатех болу хаамийн хьост Къуръан а, Мухьаммад пайхамаран\nдош а ду. Жоьжахатан хой бу — 19 буьрса малик, ткъа Жоьжахатан коьрта хехо — ницкъ болу малик Малик ду. Пайхамара ма-диццара, Жоьжахати а, Ялсамане а хIинцале кхоьллина ю, амма адамаш царна чугIур бу барт хаьттинчул тIаьхьа.\nЖоьжахатехь цIеран Iазап хир ду, иза дуккха а йовха ю дуьненан цIерал, маларш хир ду кхехка хих а, ноткъех а, ткъа кхин а жоьжахатан диттан Заккуман стоьмаш а хир ду. Делах тешаш боцучеран Жоьжахатера дахар гуттаренна а хир ду, ткъа Жоьжахатан таIзар къинош долчу бусалбанийн гуттаренна хир дац, цхьа хан яьлчи (мел ю АллахIан бен хууш дац) уьш паргIат бевр бу жоьжахатан цIерах, тIаккха ялсаман чугIур бу. Къуръанан сийлахь аяташкахь дуккха а хьахийна Жоьжахати, масала:\nХӀокху йаззамехь йа декъехь тӀех сов йа деха цитаташ ду.\n«Лаам церан ЦIергара арабовлар хир бу, амма цкъан а уьш цу чуьра арабевр бац, царна — гуттаренна а таIзар ду». (Къуръан 5:37)\n«Бакъдолуш, ца тешначун, закон дохийначун, АллахIа гечдийр дац, новкъа а воккхур вац, Жоьжахати новкъий бен, цигахь гуттаренна биса беза церан». (Къуръан 4:168-169)\n«Аса Жоьжахати бохуьйтур бу уьш. Хьуна мичара хуур ду Жоьжахати хIун ю? Цуо цхьан а хIума кхоа ца до, ца дуьту, адам дагадо. Цунна тIехIоттийна — ткъаясса (хехо)». (Къуръан 74:26:30)\n«Кхойкхура ду цара: ‘ХIай, Малик! ХIаллакдай дIадахийтахь тхо хьайн Деле!’ Цуо эра ду: ‘Шу дуьсу!’ Оха шуна бакъо кховдийра, амма дукхаха болчарна шух бакъо ца еза». (Къуръан 43:74-78)\n«Царна, ца тешначарна, кечдина малар кхехка хих, къиза Iазап уьш ца тешарна» (Къуръан 10:3-5)\nСептуагинтас «Жоьжахати» термин лелайо жуьгтийн текстехь «Шеол» долчу меттигехь.\nОрвиетон килсера Синьорелли Лукан «Къематан де» циклера фреска. 1499—1503\nЖоьжахати (ᾅδης) хьахийна Керла Весетехь къинош долчарна Iазап ло эхартара меттиг санна (Лк. 16:23; 1Кор. 15:55; Отк. 6:8; Отк. 20:13). Жоьжахати юьзна ю цIерах (желт. φλογὶ), Iазап ден а, сагатдойта а меттиг ю. Хьахийна кхин а «жоьжахатан неIарш» (πύλαι ᾅδου) (Мф. 16:18). Асхьабийн динан символехь юьйцу къинош дерш кIелхьара бахархьама Iийса жоьжахати воссаран ойла. Теруо ойла ю православин Къемата дийнан иконографехь.\nКатолицизмехь цхьацца категорера адамашна (диканаш деш хилла антикан дикачу нахана, жIарахойх доцу берашна) жоьжахатин меттана кечйина лимб.\nПравославехь жоьжахати къинош дерг тIаьххьара хин волу меттиг ю дуьне доьхначул тIаьхьа. Къинош долчеран гуттаренна а Iазапех дуккха а дийцина Iийса пайхамара\nНагахь хьо Iехавахь хьайн куьго, дIахададе иза: хьуна гIоле ду гуттаренна а долчу дахаре ваха, шина куьгаца жоьжахати воьдучул, йовш йоцучу цIерга воьдучул, цигахь церан нIаьна бала а ца ле, цIе дIа а ца йов. Нагахь хьайн кого хьо Iехавахь, дIахадабе иза: хьуна гIоле ю дахаре астагIа ваха, шина когаца жоьжахати чукхоссалле, йовш йоцучу цIерга, цигахь церан нIаьна бала а ца ле, цIе дIа а ца йов. Нагахь хьайн бIаьрго хьо Iехавахь бIаьрго, схьабаккха иза: хьуна гIоле ю цхьаьна бIаьргаца Делан Паччахьалле вахар, шина бIаьргаца жоьжахати чукхоссалле, йовш йоцучу цIерга, цигахь церан нIаьна бала а ца ле, цIе дIа а ца йов.\nВелла мисканиг, дIаваьхьара иза Маликаша ИбрахIиман бене. Велла хьал дерг, дIавоьллира иза. Жоьжахатехь, Iазапехь волуш, цуо айира бIаьргаш, генахь гира ИбрахIим а, Лазарь а цуьнан бенахь, элира: Тхан да ИбрахIим! Къинхетам бехьа соьх, ваийтахь Лазарь, шен пIелг хин чохь тIада а бай сан мотт шелбан, со Iазапехь ву-кха хIокху. ИбрахIим элира: Бера!дагадаийта, хьуна кхаьчна хьан диканиг хьан дахарехь, ткъа Лазаран — гIуонарг; хIинца иза кхузахь самукъанехь ву, ткъа хьо Iазапехь ву; цул сов тхуна а, шуна а юкъахь чIагIдина доккха Iин, цундела кхузара шу долчу бахка луурш а, иштта, цигара кхуза бахка луурш а бахка ца ло.\n↑ Къуръан: Перевод смыслов: Э. Кулиев / Пер. с арабского Э. Р. Кулиев, Издательский дом «Умма», 2009. — 688с\n↑ Вопросы священнику Даниилу Сысоеву. — М.: Благотворит. фонд «Миссионер. центр им. иерея Даниила Сысоева», 2013. — С. 130\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Жоьжахати&oldid=6400647»\nТӀаьххьара хийцам бина 2021, 20 июль 12:57\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2021, 20 июль, 12:57.


Политикан Закаев Ахьмадан вашас бакъ ца йо ша ницкъхоша вигина аьлла яьржина информаци\nГезгмашин-бутт 11, 2020\nЗакаев Iелас, Британехь вехачу нохчийн политикан Закаев Ахьмадан вашас, бакъ бац аьлла, ша Нохчийчуьрчу Iедалхоша вигина бохург. Оцу хьокъехь цуьнан къамелан аудио яржийна меттигерчу хаамийн гIирсаша.\n"Со а, сан гергарнаш а "бовдийна" хиларх суна хаамийн гIирсашкара хиина. Ца кхета, стенгара яьлла ишта информаци. Со кху сахьтехь могуш-маьрша, сайн цIахь ву. Бакъдерг аьлча, суна ца хаьа сайн вашас хIун дIахьедар дина, амма ас тоьшалла до шуна, сох а, сан гергарчех а хилла хIума дацарх, тхо массо а цIахь ду", - аьлла Закаевс "Грозный-информ" агенталле.\nЦо иштта билгалдаьккхина я шен а, я шен гаргарчийн а Нохчийчоьнан Iедалхошца контакт хилла яцар.\nДе хьалха Закаев Ахьмада дийцира, Гезгмашин-беттан 10-чу дийнан Iуьйранна Хьалха-Мартанарчу шен гергарчийн хIусамашка Iедалхой баьхкина, цара шен ши ваша а, ши йиша а дIадигина, болу меттиг шена хууш яц, аьлла.\nНохчийчоьнан парламентан спикера Даудов Мохьмада кхерам тесира Закаевна, цуьнгара "хаттам хир бу" оппозицин 1ADAT телеграм-канало бечу балхах, аьлла. Бахьана дара и ресурс латточийн декъашхо хилла жимстаг сийсазвеш яьккхина видео яьржича, Закаев Ахьмада цу чухула дина дIахьедар.\nШа 19 шо долу Тепсуркаев Салман, 1ADAT телеграм-каналехула нах сийсахбеш лелла цуьнан администратор ву, аьлла, верзина, гола хиина Iечуьра гIаьттина, ша-шена таIзар дечуха, шишанна тIехиира иза. И видео ю дуккха а хьосташкахула яьржина, наха оьгIазе йийцаре еш.\n"Новая газето" Тепсуркаев лачкъийна Гезгмашин 5-чохь, Нохчийчоьнал арахьарчу иза болх бан вахана хиллачу меттера, чIагIдо. Редакцехь бух бу иза Соьлжа-ГIаларчу леррина операцеш дIакхоьхьучу ницкъаллин "Терек" тобан базехь латтош ву ала. Бакъоларъечу "Мемориал" центро дехна низамийн тергоечу урхаллашка хилларг талла.


Акнада (ЦӀумадан кӀошт) — Википеди\n42°24′09″ къ. ш. 46°10′17″ м. д.HGЯOL\nАкнада (ЦӀумадан кӀошт)\n↗120 стаг (2010)\nАкнада — ДегӀастанан ЦӀумадан кӀоштан эвла ю.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Акнада_(ЦӀумадан_кӀошт)&oldid=7030865»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2021, 24 декабрь, 22:25.


Солнечни (Амуран область, Сковородинан кӀошт) — Википеди\n54°07′51″ къ. ш. 123°40′08″ м. д.HGЯOL\n→349 стаг (2016)\nСолнечни (оьрс. Солнечный) — Российн Федерацин Амуран областан Сковородинан кӀоштара эвла.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Солнечни_(Амуран_область,_Сковородинан_кӀошт)&oldid=5999399»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2021, 26 май, 17:51.


онпнйх пюгбхрхъ феквебшбндъыху осреи\nонпнйх пюгбхрхъ феквебшбндъыху осреи.\nюРПЕГХЪ ФЕКВМШУ УНДНБ. оНКМНЕ ХКХ ВЮЯРХВМНЕ НРЯСРЯРБХЕ ФЕКВМШУ УНДНБ, НРМНЯХРЯЪ Й ВХЯКС ПЕДЙХУ ОНПНЙНБ ПЮГБХРХЪ Х БЯРПЕВЮЕРЯЪ НДХМ ПЮГ МЮ 20 000 —30 000 ПНДНБ. пЮГБХРХЕ ЮРПЕГХХ ФЕКВМШУ УНДНБ НАСЯКНБКЕМН НЯНАЕММНЯРЪЛХ ХУ ЩЛАПХНМЮКЭМНЦН ПЮГБХРХЪ. нОПЕДЕКЕММНЕ ГМЮВЕМХЕ ЛНЦСР ХЛЕРЭ БМСРПХСРПНАМШЕ ОЮРНКНЦХВЕЯЙХЕ ОПНЖЕЯЯШ Б ОЕВЕМХ (БПНФДЕММШИ ЦЕОЮРХР Х ДП.).\nоПНЪБКЕМХЪ ЮРПЕГХХ ФЕКВМШУ УНДНБ РХОХВМШ. пЕАЕМНЙ ПНФДЮЕРЯЪ Я ФЕКРСУНИ ХКХ (ОПХ ЮРПЕГХХ БМЕОЕВЕМНВМШУ ФЕКВМШУ УНДНБ) НМЮ ПЮГБХБЮЕРЯЪ Б ОЕПБШЕ 3—4 ДМЪ ОНЯКЕ ПНФДЕМХЪ. уЮПЮЙРЕПМН ОНЯРЕОЕММНЕ МЮПЮЯРЮМХЕ ФЕКРСУХ. яРСК НАЕЯЖБЕВЕМ Я ЛНЛЕМРЮ ПНФДЕМХЪ. нРДЕКЭМШЕ ОНПЖХХ ЯРСКЮ ЛНЦСР АШРЭ ЯКЕЦЙЮ ОПНЙПЮЬЕМШ БЯКЕДЯРБХЕ ДХТТСГХХ ФЕКВМШУ ОХЦЛЕМРНБ ВЕПЕГ ЙХЬЕВМСЧ ЯРЕМЙС. лНВЮ ХЛЕЕР ЖБЕР РЕЛМНЦН ОХБЮ. вЕПЕГ 2—3 МЕДЕКХ НР ПНФДЕМХЪ НРЛЕВЮЕРЯЪ СБЕКХВЕМХЕ ЯМЮВЮКЮ ОЕВЕМХ, ГЮРЕЛ ЯЕКЕГЕМЙХ. сБЕКХВХБЮЧРЯЪ РЮЙФЕ ПЮГЛЕПШ ФХБНРЮ, ПЮЯЬХПЪЕРЯЪ ЯЕРЭ ОНДЙНФМШУ БЕМ АПЧЬМНИ ЯРЕМЙХ. б ОНГДМХУ ЯРЮДХЪУ ГЮАНКЕБЮМХЪ ОПХЯНЕДХМЪЧРЯЪ ЦЕЛНППЮЦХВЕЯЙХЕ ОПНЪБКЕМХЪ (ОНБШЬЕММЮЪ ЙПНБНРНВХБНЯРЭ), ПЮГБХБЮЕРЯЪ ЮЯЖХР (БНДЪМЙЮ). еЯКХ МЕ ОПНБНДХРЯЪ НОЕПЮРХБМНЕ КЕВЕМХЕ, ДЕРХ СЛХПЮЧР НР ЖХППНГЮ ОЕВЕМХ ВЕПЕГ 6—9 ЛЕЯЪЖЕБ ОНЯКЕ ПНФДЕМХЪ.\nдХЮЦМНЯРХЙЮ БПНФДЕММНИ ЮРПЕГХХ ФЕКВМШУ УНДНБ ОПЕДЯРЮБКЪЕР ГМЮВХРЕКЭМШЕ РПСДМНЯРХ, НАСЯКНБКЕММШЕ ХДЕМРХВМНЯРЭЧ ЙКХМХВЕЯЙХУ ОПНЪБКЕМХИ МЕЙНРНПШУ ГЮАНКЕБЮМХИ, ЯНОПНБНФДЮЧЫХУЯЪ ДКХРЕКЭМНИ ФЕКРСУНИ. дХТТЕПЕМЖХЮКЭМШИ ДХЮЦМНГ ОПНБНДЪР Я ДКХРЕКЭМНИ ТХГХНКНЦХВЕЯЙНИ ФЕКРСУНИ МНБНПНФДЕММНЦН, ЦЕЛНКХРХВЕЯЙХЛХ ФЕКРСУЮЛХ, ЖХРНЛЕЦЮКХЕИ, РН-ЙЯНОКЮГЛНГНЛ, ЯХТХКХЯНЛ, ГЮЙСОНПЙНИ ФЕКВМШУ ОПНРНЙНБ ЯКХГХЯРШЛХ Х ФЕКВМШЛХ ОПНАЙЮЛХ, БПНФДЕММШЛ ЦЕОЮРХРНЛ. оПХ ГЮРЪФМНИ ТХГХНКНЦХВЕЯЙНИ ФЕКРСУЕ МНБНПНФДЕММНЦН НАШВМН ЯРСК ХГАШРНВМН НЙПЮЬЕМ ГЮ ЯВЕР БШДЕКЕМХЪ АНКЭЬНЦН ЙНКХВЕЯРБЮ ЦСЯРНИ ФЕКВХ. лНВЮ РЕЛМЮЪ. б ЙПНБХ ЙНКХВЕЯРБН АХКХПСАХМЮ ОНБШЬЕМН ДН СЛЕПЕММНЦН. фЕКРСЬМНЯРЭ ОПХ ТХГХНКНЦХВЕЯЙНИ ФЕКРСУЕ ХЛЕЕР ЯЙКНММНЯРЭ Й СЛЕМЭЬЕМХЧ, Б РН БПЕЛЪ ЙЮЙ ОПХ ЮРПЕГХХ ФЕКВМШУ УНДНБ ФЕКРСЬМНЯРЭ ОНЯРЕОЕММН МЮПЮЯРЮЕР. оПХ БШПЮФЕММШУ ТНПЛЮУ УЮПЮЙРЕПМЮ ПЕГЙН БШПЮФЕММЮЪ ФЕКРСЬМНЯРЭ, ЯНЯРНЪМХЕ ПЕАЕМЙЮ РЪФЕКНЕ. еЯКХ ЯБНЕБПЕЛЕММН МЕ ОПНХГБЕДЕМН НАЛЕММНЕ ОЕПЕКХБЮМХЕ ЙПНБХ, ПЮГБХБЮЕРЯЪ ЪДЕПМЮЪ ФЕКРСУЮ.\nмЮХАНКЭЬХЕ РПСДМНЯРХ ОПЕДЯРЮБКЪЕР ДХТТЕПЕМЖХЮКЭМЮЪ ДХЮЦМНЯРХЙЮ БПНФДЕММНИ ЮРПЕГХХ ФЕКВМШУ УНДНБ, ГЮЙСОНПЙХ ФЕКВМШУ УНДНБ ЯКХГХЯРШЛХ ХКХ ФЕКВМШЛХ ОПНАЙЮЛХ Х БПНФДЕММНЦН ЦЕОЮРХРЮ. йКХМХВЕЯЙХЕ ОПНЪБКЕМХЪ ЩРХУ ГЮАНКЕБЮМХИ, Ю РЮЙФЕ ХГЛЕМЕМХЪ АХКХПС-АХМНБНЦН НАЛЕМЮ ОПХ МХУ Б ГМЮВХРЕКЭМНИ ЯРЕОЕМХ ХДЕМРХВМШ. бПНФДЕММШИ ЦЕОЮРХР ДХЮЦМНЯРХПСЕРЯЪ Я ОНЛНЫЭЧ ЯОЕЖХЮКЭМШУ ЛЕРНДНБ ХЯЯКЕДНБЮМХЪ.\nкЕВЕМХЕ. оПХ ГЮЙСОНПЙЕ ФЕКВМШУ УНДНБ ЯКХГХЯРШЛХ Х ФЕКВМШЛХ ОПНАЙЮЛХ ББНДЪР ВЕПЕГ ПНР, Ю КСВЬЕ ВЕПЕГ ГНМД Б ДБЕМЮДЖЮРХОЕПЯРМСЧ ЙХЬЙС ОН 5 ЛК 25%-ЦН ПЮЯРБНПЮ ЯЕПМНЙХЯКНИ ЛЮЦМЕГХХ 3 ПЮГЮ Б ДЕМЭ Б РЕВЕМХЕ 2—3 ДМЕИ. яНЙПЮЫЕМХЕ ФЕКВМНЦН ОСГШПЪ ОНД ДЕИЯРБХЕЛ ЛЮЦМЕГХХ ОПХБНДХР Й БШРЮКЙХБЮМХЧ ФЕКВМШУ ОПНАНЙ, Х ПЕАЕМНЙ БШГДНПЮБКХБЮЕР. оПХ ЮРПЕГХХ ФЕКВМШУ УНДНБ КЕВЕМХЕ НОЕПЮРХБМНЕ. пЕГСКЭРЮРШ НОЕПЮЖХХ МЮУНДЪРЯЪ Б ОПЪЛНИ ГЮБХЯХЛНЯРХ НР ТНПЛШ ЮРПЕГХХ Х ЯПНЙНБ БЛЕЬЮРЕКЭЯРБЮ. мЮХКСВЬХЕ ПЕГСКЭРЮРШ СДЮЕРЯЪ ОНКСВХРЭ Б ОЕПБШЕ 2 ЛЕЯЪЖЮ ФХГМХ ПЕАЕМЙЮ.


СентгӀе (ЭгӀ) — Википеди\nСентгӀе (фр. Cintray) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта НогӀманди регионехь. Коммунан департамент — ЭгӀ.\nДозанашца йу ФгӀаншвиль (ЭгӀ), Ла-ГегӀульд, Пизе (ЭгӀ).\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=СентгӀе_(ЭгӀ)&oldid=7843278»


Суданехь президентан цIа гоне лаьцна эскарша\nСудан -- Хартум, дуьхьалонан акцийн декъашхой. Оханан-бутт 7, 2019\nСуданехь эскаран дакъоша гоне лаьцна Хартумера президентна цIа. Цу мехкан тIеман буьйранчалло хаам бина, шаьш телевизионехула а, радиохула а дIахьедар дийр ду кестта аьлла. Цунах лаьцна хаам бо Bloomberg агентало.


линда идрисова безаман алу - скачать, прослушать mp3 без смс и в режиме онлайн, текст песни, смотреть видео (клип).\nТрек: Безаман алу\nУ нас на портале вы можете слушать и скачать Линда Идрисова - Безаман алу в формате mp3 без смс и без регистрации, на высокой скорости и в хорошем качестве 320 kbit, а также много другой интересной музыки. Скачать линда идрисова безаман алу рингтон на звонок в высоком качестве, мелодия для мобильного телефона.\nТекст песни "Линда Идрисова - Безаман алу"\nБезаман ц1е алонехь сан кийрахь йогуш ю,\nСан даг т1ера зезагаш хьоьгара ирс доьхуш техкаш ду,\nМел гена хиларах ойланаш хьо волчу хьийза сан,\nБ1аьстенан малхаца, гуьйренца г1арг1улийн эшаршца.\nЙог1ур ю со, ахь сатийса соьга,\nСайн дагах цхьа дакъа лур ду хьуна,\nВай безам хьоьстуш сирла седа,\nКхочур ю со сийна б1аьсте хилла.\nЙог1ур ю со ирсанех йогуш,\nХьан дахарехь г1айг1ане лар йойуш,\nХьо воцург кхин суна-м ца оьшу,\nСан б1аьргаш даима хьо лоьху.\nЛаьара дахарехь вай цхьана хилийта даимна,\nЗенечу кхолламца безаман дай хилла дахийта,\nХьан ц1арах паналлехь цхьа седа ас къастийна,\nЦо йовхо ло сан дагна, ирс ду сан дагах хьаьрчина.\nВидео клип "Линда Идрисова - Безаман алу"\nЛинда Идрисова — Безаман алу (mix David Argunetta) (3:39)\nЛинда Идрисова — Безаман алу (4:14)\nЛинда Идрисова — Безаман алу (3:43)\nЛинда Идрисова — Безаман Алу (4:22)\nЛинда Идрисова — Безаман алу (4:27)\nЛинда Идрисова — Безаман алу (M95) (4:14)\nЛинда Идрисова — безаман алу (4:08)\nЛинда Идрисова — Безаман алу (с.М.Махаев м.И.Ахмедов) (4:26)\nЛинда Идрисова — Безаман алу (David Argunetta remix) [muzmo.ru] (3:39)\nЛинда Идрисова — Безаман г1ан (3:56)\nЛинда Идрисова — Безаман алу (David Argunetta remix) (M95) (3:39)\nKA4KA.RU — Линда Идрисова - Безаман алу (David Argunetta remix) (3:39)\nKA4KA.RU — Линда Идрисова - безаман алу (http:vk.com/Tamila Sagaipova) (4:26)\nЛинда Идрисова — Безаман (4:26)\n[muzmo.ru] Линда Идрисова — Безаман алу (2013) [muzmo.ru] (3:43)\nKA4KA.RU — Линда Идрисова - Безаман алу (2013) (4:14)\n[muzmo.ru] Линда Идрисова — Безаман алу (David Argunetta remix) [muzmo.ru] (3:39)\n[muzmo.ru] Линда Идрисова — Безаман алу (2013) [muzmo.ru] (4:14)\nUnknown artist — Линда Идрисова-"Безаман Алу"(REMIX) David ARGUNETTO (3:39)\n[muzmo.ru] Линда Идрисова — безаман алу [muzmo.ru] (4:08)\nЛинда Идрисова минус — Безаман алу (2013) (3:42)\nЛинда — .. (David Argunetta remix) (3:39)\nЧеченка — Безаман г1ан (3:56)\nпесни basto песни детские день рождения детские песни слушать музыку из мультфильма анастасия довакин майк лукас музыку дагестанские песни мама буду добрым я музыка л радио 2017 o zone все песни мультфильм балто самый нежный таз 2107 песни маленькая страна текст звонок короткие песни фнаф 4 песни русском новинки рингтоны песни панайотов все сериал зоя julie wanna не будет печали круг марина


Дизайн интерьера 3-х квартира 75м2 — А1 - АНТИКОР №1\nДизайн интерьера 3-х квартира 75м2\nДИЗАЙНЕР ОТВЕТИТ НА ВСЕ ИНТЕРЕСУЮЩИЕ ВАС ВОПРОСЫ, СОСТАВИТ КОММЕРЧЕСКОЕ ПРЕДЛОЖЕНИЕ, А ПРИ НЕОБХОДИМОСТИ ОРГАНИЗУЕТ ВСТРЕЧУ.\nДизайн интерьера 3-х квартира 75м2. Квартира-студия\nДизайн интерьера 3-х квартира 75м2. Коридор; Холл\nДизайн интерьера 3-х квартира 75м2. Ванная


"Марцинкевич валарна бехке нохчий хила а тарло"\nГезгмашин-бутт 17, 2020\nЧелябинскерчу номер 3 йолчу СИЗО-хь националхо Марцинкевич Максим ("Тесак") валарна бехке хила тарло Нохчийчуьра бахархой аьлла "Гулагу.нет" портал кхоьллинчу Осечкин Владимира. Baza гIирсан YouTube каналехь еллачу интервьюхь дина ца оцу кепара дIахьедар, яздо "Рамблер"портало.\nКху беттан 16-чохь хааме даьккхира, Москва дехьаваккха кечвинчу 36 долчу Марцинкевичан дакъа цхьааллин камера чохь карийнера аьлла. Хаамийн гIирсашкахь яздора, изоляторан хадархойн каракхаьчна цо тIаьххьара яздина кехаташ, Тесак ша шена тоьхна велла бохуш.\n"Массо а агIор бух болуш бу, оцу СИЗО-хь криминалан лидерш хиллачу Нохчийчуьрчу бахархоша цунна Iаткъам беш хиларна, Максиман нацистийн хьежамаш хиларца доьзна",- дIахьедина Осечкин Владимира. Тарло Марцинкевич аьшнашвина, сийсазваьккхкина аьлла, кхетийна Осечкина.\n"Кхин дIа...Я ша шена тоьхна цо, я йиттина цунна, я вийна иза, ша шена тIе куьйгаш даьхьча санна, сурт а хIоттош. Иза вен кхайкхийнарг мила ву хьажа деза, хьанна оьшуш хилла Марцинкевична бекхам бар", - боху "Гулагу.нет" порталан авторо.\n2018-чу шеран Iай набахтехь даккха итт шо хан туьйхира Марцинкевична, наркотикаш юхкучу нахана тIелатар дарна. Шен накъосташца цхьана "Тесака" электрошокерех а, газан баллонех а пайда а оьцуш, басарш тIедиттинера, шаьш дилерш леринчу нахана.\nИштта, "таджикийн наркодилер" вуьйш, кхел йо бохуш, сурт хIоттийна видео интернетехь яржорна а, Москварчу "Биллингва" клубехь дов даьлча экстремистийн къамелаш дарна а хьалхо кхел лайна вара Марцинкевич.


Тенорг — Википеди\nТенорг (фр. Thénorgues) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Шампань — Арденаш регионехь. Коммунан департамент — Арденаш. Дозанашца йу Брикне, Бюзанси (Арденаш), Арикур, Верпель. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Тенорг&oldid=5190530»


Ла-Гиш — Википеди\n46°32′41″ къ. ш. 4°27′04″ м. д.HGЯOL\nфр. La Guiche\nЛа-Гиш (фр. La Guiche, фр. Champvent) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта БугӀгунди — ФгӀанш-Конте регионехь. Коммунан департамент — Сона а, ЛуагӀа а.\nДозанашца йу Ле-ГӀуссе, БаллогӀ, Шеваньи-суьгӀ-Гуьи, Le Rousset-Marizy[d], МогӀне (Сона а, ЛуагӀа а), Сен-Бонне-де-Жу, Сен-МагӀтен-де-Салансе.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Ла-Гиш&oldid=7838976»


Охан-бутт 16, 2018\nНекълацар - нохчийн шира ламаст.\nДукха хан йоццуш социалан машанашкахула яржош яра Нохчийчохь яьккхина цхьа видео кийсиг. Нускал далош йогIучу коврана дуьхьалдевлла берех тIехвала дагахь, машенаца, уьш дIа а тоьттуш, хоршахула чекхвала гIертара цунна урхалла дон стаг. Уггаре хьалха ойла кхоллалора, оццул кхераме хIилла лело а ца гIерташ, оцу берашна догIу сом-ком дIа а делла, дIабаха а мегар дара кху ловзаран дай олий.\nИ тайпа сурт тIаьхьарчу хенахь сих-сиха нислучух тера ду Нохчийчохь. "Кавказский узело" яздарехь, Охахан-беттан 14-чу дийнахь Соьлж-ГIалахь лецнера некълаца гIерта бераш. "Минутка" майданехь нускал эцна йогIу ковр сацо гIоьртинера 5 кхиазхо. Некъа лелачу машенашна кхераме хьал хIоттиийна аьлла, шайн декъе дIабигнера уьш полисхоша.\nНекълацар, хууш ма хиллара, шира нохчийн ламаст ду. Наггахь а бен хир вац тахана гIеметта хIиттинчу нахана юкъахь жималлехь иза лелонза.\n20-30 шо хьалха некълаца дIоггара дукха боккха ницкъ а ца оьшура. Дукхачу хьолахь кара гIуркх а лоций дIахIиттара бераш, геннара йогIуш нускал далон ковра гича. ЦIеххьана нускал далош йогIуш машенаш гича, машен дуьхьал тесна некъ лаьцна меттигаш а нислора. Къаьсттина иза деш Iедал дара кхашка балха боьлхуш ларамаза некъаца нисбеллачу тракторлелорхоша.\nУр-аттала воккхачу стага шен Iаса новкъа пурх охьатесча а тоара ловзаран ковр сацон. Нускал цIадуьгуш некъбаста хьалхарчу машена хиина хилара невцан гергара стаг я доттагI. БIаьрмацигалла даима а эхье лоруш Iедал дара. Некълоцуш дуьхьалваьлла цхьа а ца хилча, схьадуьйла бераш, олий царна сом-ком доькъуш меттигаш а ягIара.\nГарехь,тахана заманаш хийца еллачух тера ду некълацарехь а. ХIинца, интернетерчу видеоша гайтарехь, некълаьцна лаьтташ долу бераш хьаьшна а чекхбовла гIерта цхьаберш, царна сом ца таса.\nКхечу агIор, кхузаманахьлера бераш, хIуъа а дина а, ахча тасийта гIерташ, юха ца довлуш хуьлу бохуш, латкъамаш беш хуьлу баккхийнаш а. ОьгIазбахначу цара, ахча даларан метта, тIетеIайо машен, ураме коьллаш такхийна а, тIулгаш дехкина а некълаьцна лаьттачу берашна уллехула чекхбовла гIерташ.\nНекълацар шира делахь а, кхераме ламаст а хилла дIахIоьттина тахана дукха сиха а, дера а нохчашна юкъахь.\nДелахь а, цкъачунна иза дехкар хьокъехь Iедалша бина сацам бац. Цундела, гIалин юккъехь алссам машенаш дIасалелачу урамехь некълаца гIертар шаьшна берашна кхераме хиларх дуьйцуш кхеторан болх а бина, дIахецна полисхоша шаьш Минуткехь лецна кхиазхой.\nКхузахь маслаIат ду аьлла хетало, бераш лардалар а, ткъа цара лелориг дайн шира ламаст хиларх нускал цIакхачо сихбелла богIу баккхийнаш кхетар а.\nХIунда лела зуда ялош богIу нах сел маьттаза?\nУже исторехь ву-кх хьо, 1000-Iела!... (видеош, суьрташ)\nХьоладай тоьлур я Iеламнах?..\nIедало зуда ялор дара вай лелоза диснарг\nБерана тIехулаяьлла Дагестанехь нускал тIехь долу машен (видео)\nЯздархочун Бексултанов Мусан 60 шо кхаьчна\nЗуда ялош лелла гIиллакхаш а хьаьшча...


Нидерландийн "Боингана" ракета тоьхна хилар тIечIагIдина талламхоша\nГIадужу-бутт 15, 2015\n"Boeing 777 MH-17" дохар бахьана толлуш вовшахтесна "Боинган" дакъош.\nНидерландашкарчу кхерамазаллин кхеташоно зорбане даьккхинчу рапортехь билгалдаьккхина ду, Украинехь чудаийтина хилла некъахой чохь болу Боинг-кеманна Оьрсийчоьно йиначу „Бук“ комплексан ракета тоьхна бохург.\nОьрсийчоьнехь болчу сепаратисташа дIалаьцначу меттехь Нидерландашкара Малайзе доьду маьрша некъахой чохь болу Боинг кема чудоьжнера даханчу шеран аьхка. Цу чохь мел хилла волу 298 стаг вала а леш баьллачу бохамна куьгбехкенарг къайстина ца волуш шо сов хан яьллера. Эххара а шинари дийнахь и гIуллакх толлуш хиллачу Нидерландерчу кхерамазаллин кхеташоно зорбане даьккхина доллучу дуьнентIехь а боккхачу сатийсамца лардеш хилла шайн рапорт.\nНидерландийн инарла прокуратурин сайта тIех зорбане даьллачу рапортехь яздина ду, Амстердамера Куала-Лумпур гIала доьдуш хилла кема сепаратисташа дIалаьцначу лаьттатIера стигал хьажийначу Бук цIе йолчу зенитийн комплексан ракетано чудаийтина ду бохуш. Ткъа и зенитийн комплексаш Оьрсийчохь йина ю.\nИштта рапортан авторша билгалдаьккхина, и ракета кхоьссинарш а, кхосса аалла омра динарш а, вуьшта аьлча, 300 герга стаг верна бехкенарш билгалбалха кадаьлла шайн аьлла. Бакъду, церан цIераш хIинца а зорбане яьхна яц.\nРапорт хIоттийначара иза кхетадо, Боинг кема чудаийтарх болу талламаш хIинца а дIабирзина цахиларца, и таллам тIедогIучу шарахь кхин дIа дIабахьа безаш хиларца а. Цул совнаха, бехкечеран цIераш юкъараллина йовзийтале хьалха кхин а бохаман тешашца хеттамаш дIабахьа беза талламхойн, ткъа иза дан вуно хала ду, хIунда аьлча и тешаш массо а карийна бац, ткъа карийнарш а талламхошца къамел дан а, шайна гинарг ма-дарра дийца а ца боьхьу бохуш яздо рапорташ авторша.\nНидерландийн кхерамазалин кхеташонан куьйгалхочуо Яутсра Тиббес меттигерачу Фолкскрант газетина рапорт зорбане даьллачул тIаьхьа ша еллачу интервьюхь билгалдаьккхира кхин цкъа а, Боингана кхетта йолу ракета малхбалерчу Украинерчу Оьрсийчоьнехьарчу гIаттамхоша дола дечу лаьттара тоьхна яра аьлла.\nШен рогIехь Нидерландийн инарла прокуроро Вестербеке Фреда журналисташка дIахьедар дира шинари дийнахь, Боинг чудаийтарна бехкечарна дуьхьал „Iалашонца нах байъар“ аьлла зуламан гIуллакх схьадоьллур долуш ду аьла. Амма царна дуьхьал и бехк таттале кхелехь цу бохаман массо а агIо теллина хиларна тоьшаллаш хила деза элира цуо.\nАла догIу, шинари дийнахь, голландхоша шайн рапорт арахецале Оьрсийчуьрчу Алмаз Антея цIе йолчу пачхалкхан концерно бохаман шен верси зорбане яьккхира. Цара шайн хааршна а, шаьш бинчу талламашна а тIе а тевжаш дацаре до, Нидерландашкарчу талламхоша дина жамIаш. Масала, оьрсийн агIоно чIагIдо, кема чудаийтина долу ракета гIаттамхой болчуьра кхоьссина яцара, Украинин пачхьалкхан эскарш долчу меттера кхоьссина яра бохуш. Цуо совнаха, цара чIагIдо, кема чудаийтинарг санна йолу ракеташ Украинин эскарийн долахь бIеннашкахь ю бохург а чIагдо цара.\nШина агIоно цхьана дийнахь зорбане даьхначу рапорташкахь сел бIостанера хаамаш хиларх цецволийла дац аьлла хета и бохам шен тергонехь латточу политологна Асхабов Хьамзатна. ХIунда аьлча, цунна хетарехь, и ший агIо бакъдерг лахарна а, иза юкъараллина довзийтарна а метта, шен-шен позицеш бакъйеш долу тоьшаллаш лоьхуш ю.\nАсхабов Хьамзат: „Европерчу коммисино юьхенца дуьйна и Боинг чудаийтар толлуш тидам бан йиш яра цара шаьш кхин долу кеманаш чудар толлуш ма-хиллара сихаллийца и хIума кхочушдеш доцийла, цара бохам хиллачу меттехь охьалегна йолу кеман дакъош гулйар а, уьш цигара араяхар а ледарчу агIор кхочуш хилар.\nДукхаъ кхачамбацарш ду цигахь. Оьрсийчоь, шен агIор, и кема сепаратистийн карахь чудеана дац бохург тIечIагIдан некъаш лоьхуш ю. Суна хетарехь, бакъдерг цу шинна а агIонна хууш ду, амма юкъараллийна и бакъдерг довзийта сиха бац уьш. ХIора а агIо шен-шен верси нийса ю ала тоьшаллаш лоьхуш ю“.\nЦу юкъана я Нидерландаша а, я Оьрсийчоьно а зорбане даьхначу рапорташкахь жоп луш дац коьртачу хаттарна – беллачийн гергарчарна маца билгал хуур ду, шайн нах сел къиза байъарна куьг-бехкенарш маца мичахь жоьпалле озор бу бохучунна. Хетарехь, 300 герга стаг а вуьйш, чудаийтинчу кеманца хилларг а, и бохам баьккхинчеран цIераш а кхин а ехачу ханна ма-дарра ца евзаш йиса мегаш ю.\nНидерладийн "Боингана" ракета тоьхна хилар тIечIагIдина талламхоша\nМалайзин Боинг чудаийтина хилар тIечIагIдина Нидерландашкара талламан комиссино\nМалайзе доьду кема зенитийн-ракетийн системица чудаийтина\nОьрсийчоьнан ракетан дакъош карийна Украинехь дохийначу "Боинган" кийсигашна юкъахь


"Хьо леш хиларх – лор вогIур вац хьуна тIе"\nМатериал кечйина "Настоящее Время" телеканалан корреспонденто Соусь Аннас\nКоронавирусан ун даьллачу "Верасы" ансамблан йишлакхархочо дуьйцу, Минскехь дарбан хIусамашкахь лоралла дарх.\nБеларусин хьакъйолчу артистах, Советан заманахь гоьяьллачу "Верасы" ансамблехь йиш локхуш хиллачу Микулич Надеждех коронавирус хьакхаелла, Минскехь лазартнехь дарба деш ду цунна. Шина а агIор пневмони ю цунна кхин тIе а. Беларусин "Свобода" Радиога цо ша бина шех лаьцна хаам.\nЦо дийцарехь, коронавирус юй хьожуш, анализ цуьнан цIийндегара Белый Борисера а цхьана эцна хиллера. Микулича бахарехь, иза а дарбан хIусаме охьавилла там бу. Байначу беттан 23-чохь дуьйнна ю ша боху зудчо могуш йоцуш.\n"ТIаьххьарчу деношкахь Iаламат хала дара садаIа. Урамехула со дIайоьдучу заманчохь, хIаваъ ца тоьара суна, - шегарчу симптомех дуьйцу артисто. – ТIаккха температура хьалаелира сан, гIора эшнера дегIера, гуттар а наб оьхуш яра со. Цхьа бодъеллер-кх со, массо а хIуманах чам а баьлла".\n"Антибиотикашца дарба дора оха, дегIан температура а лах ца лора. Ас сайна рентген яхьара аьллера. Цо гайтира, суна дагахь а ца хилларг, - дуьйцу йишлакхархочо. – ШолгIачу дийнахь компьютеран томографи йира суна, цо шина а агIор пневмони хилар гучудаьккхира".\nШоьтадийнахь, Охан-беттан 4-чохь Минскерчу лоьмар 2 йолчу дарбан хIусаме кхачийра иза. Охьайиллале хьалха коронаиврусан тест йира цунна:\n"Оршотдийнахь телефонехула хаам бира соьга, коронавирус ю аьлла. Цул тIаьхьа лоьмар 6 йолчу лазартне дIакхачийра со. ХIинца шина а агIор пневмони а, коронавирус а ю боху. Дарбанаш лелош ю со, - дийцина Микулича. – Амма садаIарна хала ду суна хIинца а".\nШеца цхьана Iохкуш мел болу нах, коронавирусан инфекци яьлла бу боху йишлакхархочо.\n"Хетарехь, хIара лазартне оцу цамгарца болчарна аьлла, кечйинчух тера ду. Луларчу палати чохь волу стаг кхул хьалха шина дарбан цIийнехь латтийнера. Цул тIаьхьа кхуза схьавалийна иза а. Цхьа йоккхо зуда ю кхузахь, селхана суьйранна 3-чу дарбан цIийнера схьаялийна. Тхо массо а изоляцехь латтош ду. Массо а палаташ къевлина ю. Вовшашца контакт а яц. Ванни чу бен ваха йиш а яц".\nМикулича дийцарехь, лоьраша а, лорйижаршца шайн ма-хуьллу кIезиг къамелаш до цомгашчу нахаца:\n"Катуххий шайн гIуллакх а дой, бовдий дIабоьлху уьш. Лорйиша хуучу меттигехь охьадиллина кехат хуьлу, цуьнан телефонан лоьмар тIе а язйой. Цхьа гIуллакх Iотталахь - телефон тоха йиш ю."\nЦхьа проблема яра, масала. Йоккхачу стеган дагна вон хиллера. Оха маса телефон туьйхира лорйишига. 40 минот яьллачул тIаьхьа бен ца кхечира иза, - дуьйцу Микулича. - Хьо леш хиларх кхузахь, я лор а, я лорйиша а тIедогIур дац хьуна!"\nХIинца мел а гIоле ю шена боху цо, делахь а цIийнда цомгуш ву цуьнан, цунах дерг билггал хууш дац, анализаш кийча яц хIинца а.\n"Тахана санитараш баьхкина сан цIийндена тIе, йоллу петар чохь дезинфекци йина. Сан хIусамдегахь а дика хьал дац, балдаш дакъало цуьнан. Кхо де даьлча хуур ду боху цунах дерг, иза а дарбан цIийне дIавуьгур ву аьлла, тешна ю со".\nШа кхеташ яц боху Микулича, стенгахь ун даьлла хир ду шена.\n"Метроца, юкъарчу транспорт тIехь балха лелаш вара сан хIусамда. Я цуьнгара тIеяьлла хила а тарло. ХьошалгIахь а ма хилира тхо. Цигахь берш могуш бара, амма бакъду, оцу компанехь хилла цхьа зуда, хIинца реанимацехь Iуьллуш ю шен цIийндеца цхьана. Заздокхху – беттан 21-чохь цомгуш хилла иза, цуьнан хIусамда 23-чохь. Цхьахйолчу санаторехь концерт луш яра со 21-чу дийнахь."\nЦул тIаьхьа дуьйна, шайн ма-хуьллу чохь соьцура шаьш боху Микулича.\n"Со цхьанхьа а ца йоьдура, жIаьлеца уьйтIа ялар доцург. ХIусамда почте вахара еана яьшка схьаэца. Ур-атталла, туькана а ма ца оьхура тхо: интернетехула оьцуш яра оьшург. Нахаца къамеле ца йийла а гIертара со. Арахь жIаьлешца нах гича, юкъахь дистанци латтайора ас, сан температура ю, тIе ма гIерта а олуш", - дийцина йишлакхархочо.\nБеларусин могушаллин министраллан тIаьххьарчу информацица, пачхьалкхехь коронавирусан ун даьлла эзар сов вахархочунна. 976 стагна дарба деш ду.\nЦарех 33 ИВЛ аппартан тIетесна ву. 13 ву лазарх велларг. Амма бакъду оцу статистикано хеттарш кхолладолуьйту дуккхаъчу экспертийн. Уьш шек бу, Беларусин Iедалхоша хьолах ма-дарра дуьйцуш хиларх.


Хохлома арт. 1018115 - купить в интернет-магазине русских сувениров NashiPodarki\nХохлома арт. 1018115


Думо аккредитаци дIаяьккхина цхьамогIа зорбанан гIирсашкара\nОьрсийчоьнан Пачхьалкхан Думан спикер Володин Вячеслав.\nОьрсийчоьнан Пачхьалкхан Думо аккредитаци дIаяьккхина шен белхана бойкот йинчу зорбанийн гIирсашкара. Цунах лаьцна дIахьедар дина спикеро Володин Вячеслава.\nХьалхо Дождь" телеканалана тIаьххье RTVI телеканало а сацийра Оьрсийчоьнан Пачхьалкхан Думехь болх бар, журналсташца-зударшца оьзда воцуш лелла волчу дуьненаюкъарчу гIуллакхашкахула йолчу комитетан куьйгалхочо Слуцкий Леонида цхьа а вон хIума дина ца карийна шайна аьлла, кхаарин дийнахь этикехула йолчу комиссин декъашхоша сацам бинчул тIаьхьа.\nБойкот латтор ю шаьш Слуцкий цу даржехь мел вуьсу аьлла, дIахьедар дина RTVI коьртачу редакторо Пивоваров Алексейс. Иштта сацам бина Znak.com зорбанан гIирсо а. Хьалхо Думера шайн журналисташ дIакхайкхина "Эхо Москвы" радиостанцино а, РБК медиахолдинго а.\nОьзда воцуш леларна Слуцкий бехке вина ББС-н Оьрсийн сервисан корреспонденто Рустамова Фаридас а, RTVI телекомпанин коьртачу редакторан когаметто Котрикадзе Екатеринас а, "Дождь" телеканалан продюссеро Жук Дарьяс а.


Stalin and Kadyrov. collage\nДечкен-беттан 9-чу дийнахь нийса 60 шо кхечира Нохчийн-ГIалгIайн Республика меттахIоттийна. Кху шарахь Нохчийчоьнан Iедало шуьйрра даздира республика меттахIоттийна де, вайн къам жоьжахатихула чекх а даьлла, дийна а дисина, Даймахка юхадерзар.\nЦхьаъ а нохчийн доьзал хир бац вайн къам махках даьккхина, Сибрех хьажийча, чуьра стаг ца велла. Геноцид лайна нохчаша а, гIалгIаша а тахана а неIалт кхайкхош дагалоцу Сталинан а, Берин а цIерш.\nИ ша-тайпа вайн къаьмнашлахь хIоьттиначу ламастца а догIуш, Сталинна а неIалт кхайкхийра Кадыров Рамзана шен инстаграм агIонехь: “Сталин Иосифа нохчийн къам а, кхиндолу къаьмнаш а берда доьдучу хьоле кхачийра. “Делан неIалт хила цунна гутаренна!”\nKadyrov o Staline\n20 шо хьалха и дешнаш аьлча цхьамма а терго ца еш, де а далале дицдийр дара, амма тахана хIора шарахь аьлча санна Сталин хостуш телегойтиллаш а, филмаш а арайолуш хилар хийцина дукхачу оьрсийн Сталинах дог-ойла, кхоьллина цуьнга ларам а, безам а. Хетарехь, таханлерчу Оьрсийчоьнан карарчу Iедалан Сталине керла дика хьежам бу оьрсийшлахь цу чалтаче а, цо кхиинчу режиме а ойла хуьйцуш.\nЦундела, Сталин емалъеш Кадырова дина и дIахьедаро цунна дарбина Сталин дага а воьхна иза везаш цхьаболу Оьрсийчоьнан бахархой. 'Хьуна хила неIалт, Кадыров,'\nбохуш цуьнан дешнашна терго йинчех бу цхьаберш, ткъа вуьш нохчийн ямартхой бара бохуш, Сталина уьш къизза махках бахар бакъдеш, цу деспотана тIехIиттира.\nbud ti proklyat\nТатьяна цIе йолчу газетан дешархочо Сталин ца хиллехьара, дуьненаюкъарчу шолгIачу тIамехь СССР тулур яцара, Кадыров и дIахьедар дар тоьшалла до иза нохчийн националист хилар, бохуш яздо коммент йуьтуш артикл бухахь.\nСо шек ву цунна истори хаьа аьлла. Хаахьара тап-аьлла Iийр вара я дагадаийта вай цунна Нохч-ГIалгIайчохь гIайренаш вовшах хьа еттар дуьненаюкъара шолгIа тIом болчу хенахь, бохуш яздо 210 ОКВ цIе лелочу дешархочо.\nЦу кепара комменташ ешча кхета Сталинан заманехь нохчашна тIехь йина геноцид кхобалъеш дуккха а оьрсий тахана а буйла. Ур-аттала Оьрсийчоь езаш, цу пачхьалкхан уггар воккха ша патриот лору Рамзана а Сталинах бакъдерг аьлча, цунна а, нохчашна а неIалт ала кийча бу дуккха а оьрсий. Ала догIу, дуьнено а емалвинчу Сталина оьрсий а барам боцуш дукха байина хилар.\nСталин емалвахь а, тахана Сталинан заманехь лелла низамаш ду Нохчийчохь а, хьовха, ерриг Оьрсийчохь а держаш: цхьамма цхьа зулам дича, боллу гергара нах жоьпе озор; Iедална критик йича, хьалха Троцкист баьхнехь, хIинца Iамеркан Пачхьалкхан Департаментан шпион ву олий, я чувуллу, я емалво хаамийн гIирсашкахь а, социале машанашкахь а.\nКадыровна неIалт бен ца аьллехь а, Сталина нохчий а, гIалгIай а махках бахаран лерина конференци 2014 шарахь Соьлж-ГIалахь дIаяхьарна чувоьллира гоьваьлла нохчийн бакъоларъярхо Руслан Кутаев, кхо шо ах шо хан а тоьхна.\nИштта, нохчийн къам махкахдаккхарх яьккхина кино ‘дицдан омрадина’ гайтар дихкина Оьрсийчоьнан Iедало, иза экстремисте а лерина.\nХетарехь, оьрсийн империно Нохчийчоь йоккхуш, яьккхина яьллачул тIаьхьа а нохчашна тIехь лелийна къизаллаш нохчийн къоман бехканна хилла боху кеп ю Оьрсийчохь а, Нохчийчохь а яржош. Иза ойла хьан яцахь, тахана Оьрсийчохь шортта нах бу-кха хьуна а, хьоьца реза волчунна неIалт ала кийча. Гарехь, цу неIалтах Оьрсийчоьнна муьтахь волу Рамзан ца кхоово Сталин везачу оьрсаша.


"Тхо хIинца а оцу цIерпоштара охьадиссаза ду": нохчийн а, гIалгIайн а депортаци\nЧиллан-бутт 24, 2022\n"Винчу махкара". Юшаев Султанан сурт\nСоветан заманахь миллионашкахь юкъ-кара нахана депортаци йира, амма къаьмнийн башхаллашца дерриг а махках даьккхира 11 къам: немцой, полякаш, финнаш-ингерманландцаш, кхарачой, нохчий, гIалгIай, балкхарой, ГIирмера гIезалой, туркаш-месхетинцаш, гIалмакхой, корейцаш а.\nКъьамнашна депортаци яран кеп-кепара мах хадабо Оьрсийчуьрчу а, Малхбузерчу а Iилманчаша. Нийса дуй-те депортацех дийцар, нуьйцкъаша махках бахарх а ца дуьйцуш, Европера Iилманчаш сих-сиха "депортаци" терминна тIера ца бовлуш хилча. Масала, вевзаш волчу фрнцхойн историко Куртуа Стефана чIагIдо, 1930-1940-чу шерашкахь хиллачу Сталинан депортацин "геноцидан хатI" дара бохуш. Нохчий а, гIалгIай а махках боху "Чечевица" операци исторехь уггар а йоккха къаьмнийн депортаци лору цо. Къам хIаллакдар элира цунах лаьцна политолога Авторханов Абдурахмана.\nДепортацехь даьккхина 13 шо нохчийн а, гIалгIайн а иэсехь дисина ца Iаш, и тема охьа ца юьллу ю церан тIаьхьено а. ХIора доьзалехь, тӀаьхьенгара тӀаьхьенга дIакховдадо шаьш дийна диссарх, шайн гергара, доьзалера беллачех дийцарш. ХIокху доллу шерашкахь "ХIунда?" бохучу коьртачу хаттарна жоп оьшу, къаьмнийн иэсан истори ю хIара.\n"Дина доцчух бина бекхам"\n1944-чу шо доладелчхьана, 1943-чу шеран Лахьан-беттан 2-чохь кхарачойн халкъ а, ГIуран-беттан 27-чохь гIалмакхой махках баьхначул тIаьхьа НКВД-н эскарш Нохч-ГIалгIайчоьнан АССР-ра чудалон долийра. Официалехь бахархошка дIакхайкхийра, жимма са даIа тIама юкъара даьхна эскарш ду уьш, цул тIаьхьа тIаме юхадоьрзур ду аьлла.\nЙоллу республикерчу эвлашкахула дIатардира эскаран дакъош. Жимачу ярташкахь уьш дIанисбира эвлан администрацешкахь а, культурин хIусамашкахь а, яккхийчу ярташкахь – хIора керташкахь, меттигерчу доьзалашкахь. Оцу юкъанна хIусамашкахь дIатарбинчийн Iалашо йитира доьзалийн бахамах дIаяздан, уггар хьалха хьайбанех, говрех, устагIех, котамех, иштта кхин дIа а. Нохч-ГIалгIайчу баьхкиначарех дукхаберш бара НКВД-н дакъошкара, церан зеделларг дара кхарачой а, гIалмакхой а, Поволжьера немцой а махках бахарх. Уггар а дукха къаьмнаш долу Къилбаседа Кавказера тоба – ахмиллион сов стаг махках ваккха кечам беш яра арми.\n1944-чу шеран Зазадоккху-беттан 7-чохь кечдинчу СССР-н Лакхарчу Советан Президиуман "Нохч-ГIалгIайчоьнан АССР дIайохорах" указа тIехь яздина дара, мича буха тIехь вовшахтоьхна ду боллу нохчий а, гIалгIай а махках бахар. Пачхьалкхан вукху декъана хьалха Iедал гIоьртира депортаци ечарна дискредитаци ян. Оцу хенахь немцойн эскаршца тIом ловш болчу СССР-н бахархошна, мостагIца юкъарлонаш лелорах а, дезертир хиларх а муьлхха а хьахор, оьгIазаллица, цабезамца тIеоьцуш дара.\nКоллаборационизмана бехкебира Iедалхоша нохчий а, гIалгIай а. Амма Нохч-ГIалгIайчоь цхьана дийнахь а ца хилла немцойн армин оккупацехь. Малгобекан малхбузера дакъа дIалацаро (тIемаш буьйлабалале эвакуаци йинчу йоллу гIалин терахь дара 12,5 эзар стаг) цхьана а агIор ца хуьйцура сурт – республикан дозана тIехь цхьана дийнахь а тIечIагIйина яцара немцойн оккупацин Iедалан администраци. Юкъарло лело цхьа а вацара нохчийн а, йа гIалгIайн а, шайн бIаьрга немцой царна гина цахиларна муххале а.\nКоллаборационизмех къамел дойла а яцара, хIунда аьлча, Нохч-ГIалгIайчоьнан АССР-н дакъа дIалаьцна а дацара, билгалдаьккхира Советан заманахь къаьмнаш махках дахар теллинчу Поляна Павела.\n"ХIокху маьIнехь нохчашна а, гIалгIашна а депортаци яр -депортаци-бекхам бар дацара, масала, цхьадолчу махках даьхначу къаьмнех ала тарлора, уьш бехаш хилла территореш оккупацин зонехь хиларна. Иштта олийла дац цхьана а агIор Нохч-ГIалгIайчоьнах, цундела кхузахь цхьа тамашена эдар ду: дина доцчух бина бекхам", - боху къамел дечо.\nКхин дIа документа тIехь боху "Немцошна гIоьналла латторах", и хатIдоцург ду, хIунда аьлча, НКВД-н 1942-1943-чу шерийн хаамашца, Кавказан кIоштахь тIом хиллачу заманчохь немцойн Абвер къайлахчу сервисо Нохч-ГIалгIайчу кхоьссира 80 гергга парашютисташ, царех 50 Кавказера вара, ткъа боллу парашютисташлахь нохчех а, гIалгIайх а вацара 20 стаг а. НКВД-н зерашца, кIадин метта пайдаоьцу парашют бахьана долуш, нохчаша ларйора охьахуу десант.\n"Дезертираллех". Официалехь нохчий а, гIалгIай а эскаре кхайкхина ца хилча, муха бехкебийр бу дезертираллина? Нохч-ГIалгIайчуьра ши полк яра вовшахтоьхна шайн лаамехь. Царех цхьа дакъа оцу полкера арабевлира, хIунда аьлча, тIаме бохуьйтучу меттана уьш хьовсийнера Моздокан кIошта окопаш ахка. Автоматан метта церан кара бел еллера, цхьахйолчу оцу полках дIатоьхна хиллачу Эвтарарчу вахархочо дийцарехь, нохчех цатешар, сийсазалла яра иза.\nТIом а болабалале тIеман эскаре кхайкхиначара тIемаш бора, массара а санна. Оьрсийчоьнан президентан Путин Владимиран дешнашца: "Дуккхаъчарна ца хаьа, Брестан гIап ларъечарех кхоалгIа дакъа гергга нохчий хиллийла". КхоалгIа дакъа царлахь нохчий бара ала хала ду, амма Брестан кIошта гулдинчу шина декъехь, гIап ларъечарлахь а ши эзар сов нохчий а, гIалгIай а хилла хиларх документалан тоьшалла карийна.\nМахках баха де тIекхачалллац газеташкахь яздора, дуьненан ШолгIачу тIамехь Нохч-ГIалгIайчуьра бахархоша гойтучу хьуьнарех. Эзарнаш нохчий а, гIалгIай а эгна ЦIечу армин могIаршкахь тIамехь. Масала, Нурадилов Ханпашас вийна 920 фашист, тIеман шерашкахь арахецначу СССР-н почтин марки тIехь дуьйцура цунах лаьцна. Нохчо Висаитов Мовлади хьалхарчех вара Эльбе а кхьчна, Американ урхалло Легионан сийн орден еллачех. Устарханов Iалавдис (нацистийн концлагершкара кхечу нохчашца веддарг) тIом бина фанцхойн Дуьхьалонехь, ткъа шен махкахошца цхьаьна Италин Дуьхьалонан боламехь совгIатца билгалваьккхира Юсупов Мохьмад. Царех а, кхечу эзарнашкахь хиллачу кхечарех а цхьаьннан а хаа йиш яцара, уьш баьхна бевлира, цхьанна а ца бевзаш ийгира, хIунда аьлча, нохчий а, гIалгIай а пачхьалкхан мостагIий бу бохучу, пачхьалкхан юкъарчу идеологи юкъа ца богIура уьш.\nМахках бахарх указа тIехь билгалдаьккхина дара, нохчий а, гIалгIай а "Советан Iедална дуьхьал хилла бу герзашца" аьлла. Оцу кепара факташ йоцу меттиг карон хала дара СССР-хь, Нохч-ГIалгIайчоь а юкъараяьккхина яцара. Герзашца йолчу вовшахтохараллийн а, декъашхойн а терахьо цхьана а пунктехь республика лидерийн могIаре ца йоккхура регионехь. Луларчу субъекташкахь терахьаш дикка лакхара дара.\nТIаьххьара бехкбиллар дара, нохчаша а, гIалгIаша а "зуламхойн тIелетарш дар луларчу кIоштийн колхозашна". Къаьмнашна депортаци яр нийса дара ала гIертачийн а аьтто ца белира и факташ бакъян йа хьалха а, йа тахана а.\nРСФСР-н Лакхарчу Советан Президиуман "Нохч-ГIалгIайчоь дIайохорах а, ГIирмин кIоштахь ГIирмин АССР кхолларх а" указ араделира 1946-чу шеран Мангал-беттан 25-чохь, и хилам иккхина ши шо даьлча.\nНКВД-н "Чечевица" операци\nДепортацехь беллачарна Назранехь хIоттийна мемориал\nНохчий а, гIалгIай а махках баха республике хьажийнера чоьхьарчу гIуллакхийн наркоматан (НКВД) 96 073 эскархо. Эскарехула наркоман гIовс волчу Аполлонов Аркадийс халкъан комиссарна Берия Лаврентийна довзийтира НКВД-н эскарш тIегулдарх шена хетарг. Пачхаьлкхан кхерамзаллин органашкахула а, чоьхьарчу гIуллакхашкахула а билгалваьккхира 19 эзар оперативан белхахо.\nЭскархошна гIоьнна иштта тIеозийнера ворхI эзар дагестанхойх а, кхо эазр хIирех а лаьтта партин актив. Къаьмнаш махках дохуш йоьдучу операцехь верриг а Нохч-ГIалгIайчохь вара 125 эзар стаг, аьлча а, 11 кхийсархойн дивизи. ТIамтIе боьлхучу меттана, зударшна а, божаршна а, къаношна а, берашна а депортаци еш бара уьш.\nАрхиверчу документашца а догIуш, операцина юкъаозийнера йоллу пачхьалкхера НКВД-н ницкъаш – Ереванера Мурманске, Москвара Генарчу Малхбузен мехкашка кхаччалц.\nЧиллан-беттан 22-чохь Дагестанерчу Хасав-Юьртара Къилбаседа ХIирийчуьра Беслане дIакхаччалц болчу аьчкан некъан бохалла дIахIиттийнера нах тIеботта кийча йолу эшелонаш. Хьайба дIасадуьгучу вагонех йина яра уьш.\nЧиллан-беттан 23-чу буча 12 сахьт даьлча Iуьйранна 3 сахьт даллалц йоллу республикехь дIакхайкхийнера операци йолийна хиларх. Нах бехачу эвланийн юккъехь гулло аьлла, тIедиллинера божаршна, омрех дIахьедан. Шайна тоьпаш тохарна кхоьруш болу зударий а, бераш а диссира эпсарийн а, салтийн а (цул хьалха массо а керташкахь дIатарбинчу)закъалтехь, шайн доьзалех дIакъастийнера божарий. Хьалхарчу кхаа денна юург- молург а, йовха бедарш а схьаэца кхо сахьт делира зударшна а, майдане баха гIора ца хиллачу къаношна а. ХIора эвла ялийна машенаш яра, мехкан ламанашкахь бехачарна говр-вордий яра, аьчкан некъа тIе нах дIакхачон.\nНохчашна а, гIалгIашна а депортаци ярх дина дIахьедар\nНКВД-н конвойн эскарийн хьаькама, инарла-майора Бочков Виктора 1944-чу шеран Зазадокху-беттан 21-чохь Берия Лаврентийн цIарах динчу дIахьедарехь билгалдаьккхинера, ерриг а вовшахтоьхнарг 180 эшелон яра, хIора а 65 вагонех лаьтташ яра (ерриг а 12 525 вагон). ХIора вагон чу тарван везаш вара 42-нна тIера стаг. Вагонан цхьана агIонца терхаш йинера багаж охьайилла а, дIавижа а, царна тIехь нисделлера бераш, цомгаш нах, къаной. Чиллан-беттан 23-чохь йолийна операци яхъелира Зазадокху-беттан хьалхарчу деношка. Некъахь цара даккха дезара юккъера аьлча, 16 дей, буьйсий.\nОцу юкъанна 70 вагон тIаьхьаряьккхира, депортаци ечу нахалахь тиф яржарна.\nОпераци дIахьочу юкъанна лецира 2016 стаг, дIадаьккхира 20 072 герз. Доллу къам аьлча санна лаьцначул тIаьхьа, церан карахь эххара а виссира, депортаци нийса йина алийта, цара лоьхуш хиллачу "бIеннашкахь зуламхой", эзарнаш дезертираш аьлла, НКВД-н белхахоша центре дIахьедина ахмиллион нохчех а, гIалгIайх а 2 эзар гергга стаг\nХьайбах, нохчийн Хатынь\nДепортацин бохаман символ хилла дисина НКВД-н эскарша нохчийн лаьмнашкарчу ГаланчIожан кIоштара Хьайбахахь дина зулам. Чиллан-беттан 23-чохь коьртачу майданахь гулбира юьртан а, гергарчу хотешкара а бахархой. Де хьалха диллинчу лайно йохийра лаьмнашкара нах республикан шерачу меттиге охьа а биссина, аьчган некъа вагонашка ховшон хилла Iалашо.\nЧиллан-беттан 27-чохь операцина тIехь куьйгалла дечо сацам тIеийцира байъина дIабаха оцу эвлара нах. Мальсагов Дзияуддина (Нохч-ГIалгIайчоьнан юстицин наркоман гIовс) чIагIдарца, иза теш хилира ГаланчIожан кIоштахь хиллачу бохаман. Хьайбахахь гулбира Нашхойн юьртан советан массо а хотешкара а, кхечу ярташкара а, шаьш лаьмнашкара охьабиса гIора ца хилла: доккхачу декъанна, цомгаш нах, бераш, къаной, зударий. Говраш латточу божала боьхкира уьш, Мальсаговс боху масех бIе стаг вара уьш. Пачхьалкхан кхерамзаллин 3-чу ранган комиссаро Гвишиани Михаила омра дира, уьш багабе аьлла, ткъа оцу чуьра бевдда бовла гIертачарна тоьпаш тоха. Шайн ма-хуьллу дуьхьало ян гIиртира Мальсагов а, Громов фамили йолу кхин цхьа эпсар а, амма гIуллакх ца хилира. Оцу трагедех лаьцна Сталине яздира Мальсаговс, цунах лаьцна дийцира ССР-н коммунистийн партин лидерца Хрущев Никитица хиллачу цхьанакхетарехь Казахстанехь а.\nМассарна а тIехь зулам талла дуьххьара сацамбира Хрущев волчу хенахь. Бохам хиллачу меттиге хьовсийнера партин а, коьртачу аппаратан а лаккхарчу даржашкара хьаькамаш а, прокуратура а. ЦК КПСС-н административан органийн декъан секторан куьйгалхочо В. Тикуновас а, Коьртачу тIеман прокуратурин белхахочо Г. Дорофеевас а 1956-чу шеран ГIадужу-беттан 31-чохь яздинчу кехата тIехь дина жамI цхьа маьIна долуш дара: "Хьайбаха дахча тхо тийшира цигахь хилла бохург бакъ дуйла". ХIетте а бехкзуламан гIуллакх ца диллира.\nСССР-н тIаьххьарчу шерашкахь Нохч-ГIалгIачуьрчу Хьалха-Мартанан кIоштан прокуратуро схьадиллира, депортаци йоьдучу заманчохь дуккха а нахана тоьпаш тоьхна хиларх бехктакхаман гIуллакх. Хьайбахахь дагийначу говрийн божалан меттехь гулйира факташ, иштта оцу конвойх бевдда, юьртана гонахарчу хьуьнхахь лечкъинчу тешийн кийтарлонаш а.\nЦIикарой эвлара депортаци йоьдуш байъина нах дIабоьхкина меттиг\nДуккха а нахана тоьпаш йиттина аьлла, цхьа Хьайбахахь тоьшаллаш гулдина ца Iара. Цигахьчул а кIезиг нах хIаллакбинера лаьмнашкарчу кIошташкахь Майстахь а, Мелхйистехь а, ЦIикаройхь а, Пешхойхь а, махкарчу лаьмнийн кхечу юкъараллашкахь а.\nМахках бохучу деношкахь байъинарш НКВД-но хIиттийначу кехаташкахь дукха хьолахь дуьхьало йинера Iедалхошна депортаци ечу заманчохь аьлла, билгалбаьхнера.\n"Зуламхой а, нах буу нах а": депортацехь хиллачийн дагалецамаш\nДокудаев Ахьмад, 1946-чу шеран вахархо\n- Со депортацехь вина ву, цигахь кхиъна, ГIиргIазойчохь школе вахана. Тхан эвлахь дуккха а бара оьрсий. ГIиргIазошца даим а дика юкъаметтигаш яра. Церан баха меттиг яцара, шайн гIуллакхаш уьш листина бовллалц, тхоьца, махках даьхначаьрца цхьаьна Iийра уьш. Сиха дIатасаелира доттагIаллин уьйраш. Масала, тхан цIа чохь дийнна шарахь ала мегар долуш гIиргIазойн доьзал Iийра, тхан ден доттагIчун. Оха цхьана а хIумана тIехь къеста ца бора уьш, цхьатерра бакъонаш а йолуш бехара уьш.\nДерриг а дика дара ала ца гIерта со, амма, сайгара а, сайн ден-ненан дийцаршца а, чIагIо йойла ду сан, тхуна гIиргIазоша чIогIа гIо дора аьлла. Суна хIинца а дагахь лаьтта. ГIиргIазойх лаьцна дуьйцуш гуттар а хазахета суна. Ас царна сагатдо, хаамашкахь цхьаъ яздича, самукъадолу церан кхиамех.\nДжабраилова Мизан, 1937-чу шерара\n- Сайн ненан нана йолчахь яра со депортаци ечу хенахь, цул а масех де хьалха нана дIайоьллинера оха тхайн, ненан нанас ша йолчу дIадигинера тхо. Махках дохучу заманчохь со а, жимахйолу йиша а цуьнца дIайигира, деца а, гергарчаьрца а къаьстина нисъеллера. Новкъахь севцначу хенахь вагончуьра араялийта сайн да лаха аьлла, дийхира ас, амма дIадуьйлалуш ду аьлла, омра хезча кхийтира со, массо а вагонаш вовшех тера юйла.\nСалташа хаьттира соьга: "Хьенан ю хьо?", оцу эшелонан тептарехь ца хиллачу сайн ден Джабраилов Iазиза цIе яьккхира ас. Оцу мIаьргонехь тхан Гермчигарчу цхьана зудчун терго хиллера сох, цо дехар динера салташка ненан агIор болу гергарнаш буьгучу вагонна тIехьада пурба доьхуш. Цул тIаьхьа хиира суна, хIора социйлехь тхан да а, деда а хиллера тхо лоьхуш, Гермчигара ворхI а, шиъ а шераш долу ши йоI гирий бохуш, масаьрга а хоьттуш.\nКазахстанерчу Кизил-Ордан кIоштахь дIатардира тхо. Юьхьанца къоман мостагIий санна тIеоьцура тхо, цатешамца хуьлура кхелхина баьхкинчаьрца, цкъацкъа мостагIаллица. ТIаьхьа депортаци йинчарна хиира, меттигерчу бахархошка хьалхо дуьйна дIахьедина хиллера "бага бахана зуламхой" а, "нах буу нах" а бу балош, цара массо а дойъур ду бохуш. Цхьа хан яьлча казахаш кхийтира, цхьаммо а цхьа а ца вуий а, ца воьй а, мелхо а кхелхинарш шаьш буйла дийнна доьзалашца леш. Шело дIаелира къинхетамца, сингаттамах кхеташ, гIо дан лаам а хуьлуш.\nМасех шо дIаделира, сайн ши шо долчу йишица суна юха тхайн да ца гуш. Казахстанан кхечу кIошта веанера тхуна тIаьхьа тхан деваша Рашид, цо дIайигира тхойша.\nХьалхарчу шина шерачохь махках баьхначу нохчашна а, гIалгIашна а баккхий эшамаш хилира нах баларца. Нах балар лахделира нохчашлахь ялхолгIа шо доладелча – 1950-чу шарахь, гIалгIашлахь – 1949-чу шарахь. Депортаци ечу дийнахь дIаяздина хилла къоман терахь хьалхалерачу гайтаме дирзира 1959-чу шарахь, пхийтта шо даьллачул тIаьхьа.\nГIалгIайн ГаздиевгIеран доьзал, шайн еллачу йоIана уллохь. Казахстан, 1944-гIа шо\nГIад дайна хьал дара кхалхийначаьргахь хьалхарчу шерашкахь. Казахстанан Акмолинскан кIоштахь 1946-чу шеран Товбеца-баттахь дийр ду аьллачу эзар хIусаман метта 29 цIа дира. Талды-Курганан кIоштахь дийр ду аьллачу 1400 цIийнан метта 23 цIа хьаладира. Джамбулан а, Карагандинскан а кIошташкахь кхалхийначарна аьлла, гIишлошъян буьйла а ца белира.\n1946-чу шеран Гезгамашин-беттан юьххьехь бохийначу 31 эзар доьзалех 4 973-нна бен хIусам ца елира. Керташкарчу рагIу кIел хан йоккхуш бара царех дукхахберш.\nДепортацехь кхелхинчийн лараран кехат\nБохийна баьхкинчарна леринчу рожан низамашца а догIуш, уьш берриш а, хIинцца дуьненчу девлла бераш а цхьаьна, цхьана лерринчу тептаре язбора. ХIора баттахь декхаре бара уьш шаьш бехачу меттигашкарчу Чоьхьарчу гIуллакхийн министраллан спецкомендатурашкахь куьйгаш яздан. Шаьш бехачу меттигера дIасабовла бакъо яцара церан коменданато бакъо ца елча. Юьхьанца кхо километар гена ма довла аьллера цаьрга, тIаьхьо кхийтира, иштта царна бан болх карор боцийла, тIаккха 20 километар аьлла, дIаяхйира.\nДепортаци йинчу нахаца Советан Iедало лелийна политика теллинчех цхьаъ волчу Советан заманахь гIараваьллачу историко Некрич Александра билгалдаьккхира, бертаза махках бахарна дуьхьал йолчу коьртачу формех цхьаъ яра даймахка идар аьлла.\n1948-чу шарахь Лахьан-беттан 26-чохь СССР-н Iедалхоша бовдучарна ден таIзар чIагIдира, иштта СССР-н Лакхарчу Советан президиуман "Даймехкан тIеман хенахь Советан Союзан генарчу мехкашкара бохийначу нахана уьш бовдахь тIе жоьпалла дожорах" указ тIеийцира. Оцу тIехь билгалдаьккхира, нохчий, кхарачой, гIалгIай, балкарцаш, кхиндолу репрессеш йина халкъаш а, "шаьш хьалха дехаш хиллачу меттигашка юхабаха бакъо а йоцуш, гуттаренна а кхалхийна бу" аьлла. Веддачунна юкъадаьккхина таIзар шога дара – 20 шарахь каторгашкахь белхаш бар. Амма цо а совца ца бора, хIуъа дина а шайн даймахка кхача гIерта цхьаболу майра нах.\nИсбаьхьаллин-историкан "Архипелаг ГУЛАГ" книги тIехь Солженицын Александра къасттош билгалъяьккхина нохчийн амал:\n"Шайн цIа баха лаам хьулбеш, шайн Iалашонашкахь, дахарехь шина декъе декъаделлера кхиндолу къаьмнаш. Доккхачу декъанна уьш муьтIахь хилира рожана, комендантан Iедална шайгара хьовзам ца боккхура. Амма цхьа къам дара олалла тIе ца оьцуш - цхьацца вацара, бунтхой бацара, доллу къам дара. Уьш – нохчий бара.\nБохийначарех, ас эра дара, цхьа нохчаша гайтира шаьш шайн сица тутмакхаш санна. Цхьана дийнахь ямартлонца шаьш дехачу меттигера дохийначул тIаьхьа, кхин цхьана а хIуманах тешаш бацара уьш. Шайна саьккалш йира цара – лоха, бодане, декъаза, мийр Iоттахь а- юхур йолуш. Иштта бара церан боллу бахам а – хIокху цхьана денна, хIокху цхьана баттана, хIокху цхьана шарна аьлла, гул ца беш, тIаьхьенан ойла а йоцуш.\nТамашен дерг – массо а царех кхоьрура. Иштта баха царна новкъарло йойла дацара цхьаьнан а. Ткъе итт шарахь оцу пачхьалкхан урхалла дечу Iедалан а ницкъ ца кхечира шайн низамаш цаьрга ларийта".\n"Тхо хIинца а диссаза ду оцу цIерпоштара": бохийначийн дагалецамаш\nБетишев Хьусайн, 1938-чу шарера\n- Халла дагадогIу суна махках даьхна де, цхьа гIенах долуш санна, дахкарлахь. ДагадогIу, тхан нанас со а, сан ваша а дIахьарчийра, чохь мел йолчу бехчалга юкъа. Шийла де дара, лайш, дукха хьалхе а доладелира и де. Вагон дагайогIу суна, тхо тIедаьхна. Цу чохь йовха хир ю моьттура, амма массо а херошна юккъехула чуоьхуш шело яра. Со тIаьхьа кхийтира, нах дIасалелон вагонаш яцара уьш, хьайбана лерина хиллера уьш. Нана а, цигахь хилла кхинберш а гIиртира и Iуьргаш дIадукъа, шайца схьаэца ларийначу хIуманашца. Ткъа схьаэцнарг кIезиг яра, масех де даьлча яа хIума а яцара, яккхийчу соьцийлашкахь луш ерг бен. Дика дагадогIу суна, сан нана суна тIетасаеллера. Боллу некъахь со дIа ца хоьцура цо, суна схьахетарехь, цуьнан карахь висира со, голаш тIехь, йа цуьнан карахь наб еш.\nДийнахь цкъа вагон схьайоьллура, эскархой чу богIура. ДагадогIу, шина декъах яра неIарш, схьа а еллалора шина а агIор. Дагара ца долу суна, тхуна юрг лучу кеда тIера гIуьтту Iа. ХIинцца йохлур ю чоь, бохуш санна хетара цу Iаьнаро. Амма йох ца лора. Тхан вагончуьра стаг валар а дагадогIу суна. Иза дIа ца воллийтира, цуьнан дакъа дIаийцира, ара ма довла аьлла, омра а деш.\nХан яьлча кхийтира, и мел эрчо яра: масала, нишка ваха меттиг бацара: зуда йа стаг хиларх, хьайн гIуллакх дан дезара ахь адамех тIех юьзначу, юькъачу вагон чохь. Нишка ваха лаьттах херо яьккхина меттиг хьулъян гIертара юргIанца.\nТийна дара вагон чохь, Деле доьхучу нехан доIанаш бен хезаш хIума а дацара. Сан боллу дагалецамаш – шело-мацалла-шело-мацалла-шело...иштта дIа бара чакхе а йоцуш.\nСуна дага ца догIу, тхо муьлхачу дийнахь дIакхечира. Суна дагардан а ца хаьара. Амма воккха ца вийра дIакхаьчча а. Гонах даккхий лайш дара (Казахстанера Курганскан кIоштара Черная речка эвла), салазаш тIехь вокзалера юьртан йистте дIадигира тхо. Колхозера бежнаш чохь латтон цхьана хIусамчохь хан яьккхира оха хьалхарчу шина шарахь.\nАьчкан пхьар вара сан да, цундела цунна сихха болх карийра шен куьйгашна бан. Алапа цхьаммо а ца лора, амма цхьаволчо бепиган юьхк лора, иза а доккха ловзар хетара. Божалахь ас а, сан вашас а лоьхура ялтанийн буьртигаш, гуттар ца нислора цIена, бежнаша дааза, наггахь кхелли юкъара лехьадора.\nЖимма арахь йохъелча юург лаха аттох хуьлура. Тхуна уллохь охьадогIуш хи дара, тхуна гарца, жима дацара иза, цуьнан бердашкахь кхуьуш эрз хуьлура. Цхьана олхазарша, уьш хIун олхазарш дара а ца хаьа суна, бенашкахь хIоаш юьстахдохкура цара. Со а, сан ваша а хи чу охьа а вуссий, логе кхочуш хилара наггахь, хIоашна тебачу текхаргашца цхьаьна, уьш лардеш, лахьош хуьлура, цIахь той хIоттадора тIаккха. Денна ца нислора, йа хIора кIиранах а. Амма аьтто баьлча, тхан доьзал буьзна хуьлура, тхошинна гора, тхан да-нана тхох даккхийдера.\nКазахийн бераш юьхьанца тхох геннара бIаьргбетташ хуьлура, хан яьлча тхо цхьана ловзура. Казахстанехь шолгIа Iа долуш, тхан дас нохчийн салаз йинера – бухахь эчикца къевлина Iодан кепехь ши гIаж яра иза. Канкеш санна хIума яра, гIаж куьйгашца лаьцна латтон езара, водий, маса тIе а хуий, гу тIерачу ша тIехь хехкалора. Дуьххьара кхузахь кхийтира тхо: ахча даккха йиш юйла: казахийн берашкара цу тIехь хехкалург юург йоккхура.\nХьалхара ши-кхо шо чIогIа ирча дара. ДIауьйчу оцу муьрехь массо а чекх ца велира, 1946-чу шарахь велла сан да а цхьаьна. Иза цIахь Iуьллуш волчу хенахь тхо массо а тешна дара, цунна гIоле хир ю аьлла. Бевзачара лор валийра цунна тIе, цо аппендицит ю элира. И бохург хIун ду ца хуучу дас нохчийн матте гочдар дийхира, иза кхетийра, йоьхьан совнах долу цхьа дакъа ду аьлла, цецваьлла да дуьхьал хилира дарбан цIийне ваха, Дала кхоьллинчу дегIаца совнах хIума хуьлуш а ца хуьлу аьлла. Кхо де даьлча кхелхира иза.\nДуккха а шераш девллачул тIаьхьа кхийтира со, тхан нанас хала лайра и эшам. Да велла ши кIира даьлча иза а юьжира. Цуьнга хьажа стаг а вацара. Со а, сан ваша а бераш дара, кхечу эвлахь марехь яра йиша, тIеман коменданташа терго латтайора дIасалеларна тIехь. Меттах ца хьовш иза маьнги тIехь Iилларна, даI даьллера цунна, нанас сихо йира. Тхо даьхнчу божална гена боцчу гу тIехь дIавоьллира да, циггахь нана а дIайоьллира.\nСан вашас Iайндис элира соьга, ден а, ненан а кошана юккъехь доллу денош дIадахьа деза вайшиммо, и шиъ стиглара охьа вайшинга хьоьжур ду аьлла. Суьйранна дIавижа божала схьавогIура тхойша. Цунах лаьцна хиъначу, тхан Гермачигара Iумар цIе йолчу нохчочо, ша волчу дIавигира тхойша. Ша а меца лелаш волчу цо сацамбира, тхойшиъ хьалакхио.\nЦхьана дийнахь цIеххьашха Iедалан векалш баьхкира тхо долчу, тхан дейишас тхойшиъ дIавуьгуш ву аьлла, хаамбира. ТIаьхьо хиира тхошинна, шен ваша кхалхарх кост дIакхетта хиллера цунах, тIаккха Iедалшка яьллачу цо 1947-чу шарахь ша йолчу дIавигира тхойша.\n1948-чу шарахь со школе вахийтира цо. Иштта, тхан юьртахочо тIелацарна а, цул тIаьхьа дейишин бала кхачарна а, берийн цIийне дIавигаза велира тхойша.\n… Школера хьалхара де дагахь лаьттира, директоро мохь а хьокхуш, бага гIаттае аларца, бага хьаьжначул тIаьхьа сан 10 шо ду аьлла, хьесап дира цо. Депортацера Нохчийчу тхо цIа даьхкинчул тIаьхьа тIечIагIделира иза, тхан дас коран уьна тIе дIаяздина хиллера шен бераш дуьненчу девлла шераш – сан а, вешин а, йишин а.\nШколехь боксах лата марзвелла со, массо цецвоккхуш, сан доттагIчуьнца Казахстанан ийначу тобана юкъахь нисвелира – Соьлжа-ГIалахь дIахьош хиллера чемпионат. Цига дIакхаьчначул тIаьхьа и барам вовшахтоьхнарш кхийтира, муьлш бу баьхкинарш, тхойшинга дакъа ца лацийтира. Ведда Гермчига вахара тхойша, цигахь латта гулдира охашиммо. Тхойша юхавеача, хIора нохчо цунах куьйг Iотта гIертара, хьожа йохура, цуьнан цхьа хьожа хила езаш санна. Эхь хетара, баккхий нах оьхура, хIоразза а юх-юха дийца дезара. Массо а хIума хоьттура цара, царна мехал дара хIора хIума.\nОцу шерашкахь ши нохчо вовшахкхетахь, бен дацара гергара, вевза-везаш вацахь а, салам-маршалла хаьттинчул тIаьхьа, хоттура: "Вайн цIа дахийтарх лаьцна хIуммаъ ца дуьйцу вайн махкахь?" Цхьаъ бен доцу хаттар дацара иза, Делах кхоьруш ца хиллехь, уггар а хьалха и хоттур а долуш.\nСуна тахана а эхь хета, цхьана дийнахь бепиган юьхк яккха лиъначу ас, юьртара яхархочун, казашкин дехарца, даьлла лела цициг дийра ас. Цо чIагIонаш йора, хIинцца дина шен кIорнеш дойу цо аьлла. 80 шо а даьлла цул тIаьхьа, тахана а эхь хета суна, даим а Деле доьху ас, гечде ахь суна, бепиган цастар бахьана долуш бехбоцу дийнат дийна-кх ас, бохуш.\nСоветан заманара депортаци\nИсмаилова ПетIамат, 1931-чу шарера\nЧиллан-беттан 23-гIа де тхуна доладелира сатосуш кхо сахьт долуш. Ца хаьа суна стенна, буьйса йоллушехь, тхан а, лулахойн а са долу хIуманащ меттахъевллера. Бежнаш Iоьхура, къаьсттина тхан гомаш Iоьхура, даим а синтеме хилла йолу. Котамаш а цхьаьна, сатесна а доццушехь, меттаххьуьйш яра. Говраш кхераеллера, кертара арайийла гIертара. Тамашен дара. Баккхийчу зударша бохура, юрт дIатосучу шайна тIаьхьа доьлхуш ду дийнаташ.\nЧIогIа неI туьйхира, юьрта юккъерчу маьждигна хьалхарчу майданахь гулло аьлла, омра дира. Юург а, мерг а, бедарш а, шайн гихь шайга дIаяхьалур ерг, схьаэца элира. Пхи сахьт даьллачул тIаьхьа маьхьаршца а, хIаллакдийр ду бохучу кхерамашца а хIусамашчуьра арадовла бехира.\nДоьзалца тхо майдана схьакхаьчча, цигахь тхан юьртахой бара. ЦIевзина Iуьйре яра, тIеда ло а дара тIедогIуш. Буьйсанца де хийцалучу заманчохь тхоьга омра дира Нажин-Юьрта агIор дIагIо аьлла.\nОцу тIкъаршехь новкъадевлира тхо. 25 киламетар яра кIоштан юккъе кхача, зударех, берех, цомгашчу баккхийчу нахаца йоьду церан ковра дийно сарралц дIаиха дизира цига.\nСадовш дIакхечира тхо Нажин-Юьрта, эвлана уллорчу цхьана аренца билгалбаьккхина меттиг бара юьртан бахархошна аьлла. Тхо санна, тайп-тайпанчу хотешкара схьабалийна нах бара цигахь.\nЦIевзинчу буьйсанна цIе лато бакъо елира, йоллу буьйса оцу цIеран гонах хевшина яьккхира цара, бохбалархьама. ХIора тобана диг деллера, уллохь долчу бIарин диттех дечиг даккха бакъо елира.\nТхан тобанарчу божарша декъа ду аьлла хета генаш дехира, царна тIе кхин цкъа а бIар латор доций хууш. Иштта дIаяьхьира оха и йоллу буьйса, салташа а, эпсарша а го бина.\nIуьйранна, сайн дахарехь дуьххьара машен гира суна, гуттаренна а дагахь лаьттина суна иза - студебеккер (Американ СССР-на гIо, Советан урхалло эскарна а, тIамехь болчу салташна а аьлла яцара, царех пайдаийцира нохчий а, кхиндолу къаьмнаш а шайн махкара арадохуш -Редакцин билгалдаккхар.).\nТIехула гата а хьарчийна яра машенаш. КIоштан юккъехь гонах гулбеллачийн хIора тобана тIаьхьий-хьалхий машенаш тIеоьхура, нах чухийшабора. Аьчкан некъа тIе яьхкира машенаш, вагонна улло, тхуна омра дира машенчуьра охьа а дуьсуш, оцу вагонаш чу хьаладовла аьлла. Цигахь дIакхайкхийра тхоьга, Юккъерчу Ази дIадуьгуш ду аьлла.\nНекъаца кхелхира церан юьртан администрацин секретарь Абу-Салман. Баккхийчара дуьйцура, цуьнан дакъа салташка дIаделла, ткъа цара боьра чу кхоьсина бохура, лайца хьулдеш. Некъан йистошца ло дара адаман дегIе кхоччуш. ЦIерпошт дIакхачийра ша кхача безаче 12-чу дийнахь.\nТхо дуьгучу меттиге дIа ма кхеччи, вагончуьра ара мел бевлларш, божарий - къена а, къона а ламаз дан хIиттира. Цуьнах цецбевллера гIиргIазой. ТIаьхьо дийцира цара, обаргаш, зуламхой балош бу баьхна хиллера цаьрга, амма ламазна хIиттина божарий гича, дог паргIат даьлла хиллера церан, баьхкинарш бусулба буй кхетча.\nКхоалгIа йа доьалгIа де дара, оцу колхозе тIебаьхкинчех баккхийнаш балха дIахьовсийра. ХIетахь а колхоз дика, хьал долуш лоруш яра, цуьнах гIо хилира тхуна кхелхина даьхкинчарана а. Шаьш гIиргIазой чIогIа бакъахьа нах хиллера.\nГIиргIазойчохь уггар хьалха тхан колхозехь кхелхинарг вара, 70 шо долу сан деда Абдулаев Хьаьжамурд, цунна тIаьххье тхан юьртара стаг а. Дохийначу хьалхарчу шерашкахь велира сан да Исмаил, цул тIаьхьа шина шарахь бен ца ехира тхан нана а. ТIаьхьо кхелхира диъ шо долу йиша Белкхист а, ялх шо долу ваша Узайр а.\n1940-гIа шераш доьрзуш, оха къахьегар бахьана долуш, тоделира кхелхина баьхкинчийн дахар, жимма бахам а вовшахкхийтира. Юкъахдаьлла хилла ГIурба деран ламаст а карладаьккхира. "ОьгIазе нохчий" дика бевзинчул тIаьхьа, гIиргIазоша олура "мимандар келды" (динах тешарш баьхкина) , "яхши чечен муслим (нохчий дика бусулбанаш бу).\nМагомадова Iайнаъ, 1938-чу шарера\n- Буса 12 сахьт далча самадехира тхо, тхан кхаа вешина тIаьхьа салтий баьхкича, уьш юьртан юккъе дIабигира, кIоштан маьждигехь божарий дIагулбече. Тхан чохь бераш дара, нана а, къена да а вара. Iуьйранна исс сахьт долучу заманчохь маьждигехь мел хилларш а, цIахь шайн сал-пал схьагулбеш хилларш а Сангири олучу, тхан цIенна гена йоцчу керта дIагулбира. Сихаллехь нана йицъеллера дакъийна жижиг чохь долу гали схьаэца. Нанас салтичуьнга дехар динера, и гали схьадохьуш, шена гIо дахьара аьлла, хIунда аьлча, некъаца яа схьаэца кхин хIуммаъ яцара. ТховтIера и гали схьаэцна ца Iаш, оцу салтичо кхин а бухахь дуьсу дакъийна йоьхьаш а схьадеана, тхан нене дIаделла хиллера. Кхета со, тхо цхьанхьа дуьгуш дуй, чIогIа йоьлхура со, йоьхьаш а, жижиг чохь долу гали схьадеанчу салтичо хоьтту соьга, хьо стенна йоьлху. Сан воккхахволчу вашас эли, тайнигаш чохь долчу тIоьрмигана йоьлху иза, уггар а оьшург схьа а эцна, нанас тIоьрмиг схьа ца эцийтина цуьнга аьлла.\nИ хезна салти шолгIа а тхан цIа а хьаьдда, тховтIе хьала а ваьлла, тайнигаш чохь долу сан жима тIорказ дохьуш, юхавеанера. Цаьрца ловзура со тхо дIакхаьчначул тIаьхьа.\nПхийтта дей, буьйсий даьккхира оха некъаца. Хала дара, хIунда аьлча, нана могуш йоцуш хиллера, лерга тIехьа хIума яьллера цунна, цо хала лайра некъ, ур-атталла, гIатта а ца луш, хиъна а ца Iалуш.\nВагон чохь буржуйка олучу пеша уллохь мотт биллинера цунна, иза гIора ца яйта. Цхьацца соьцийлашкахь бен яа хIума а ца лора, иза а массарна а кхачам болуш ца хуьлура, екъа езара. Амма тхайгарчу юучух, жижигах а, йоьхьех а тоам хуьлура. ТIаьхьалонна аьлла, юург нанас схьаэцар бахьана долуш, тхайца вагон чохь болчаьрца масаьрца а йоькъура оха. Тхоьца вагон чохь хиллачу мехкан лаьмнашкарчу ярташкара нехан аьтто ца баьллера хIуммаъ а схьаэца, цхьаболчаьргахь янне а яцара юург.\nДуьххьара некъаца велира шичин кIант, тIаьхьо цуьнан да а, сан шича, сан йоккхахйолчу йишин маьрйишин кIант а кхелхира, хьехархо вара иза. Салташа вагонаш чу а оьхуш, декъий араоьцура. ЦIерпошт лаьттачу юкъанна тхуна гора, уьш дIабохка гIерташ цхьа а воцийла, лайшна буха дохкура некъаца, казахийн аренашкахь тIехула гIум а тосий, къайладохура. Цхьаммо а дIа ца бухкура. Иштта лайн оьлашна бухахь бисира уьш.\nЭрна арахь охьадоьхкира тхо, аьлча а, социйла яцара иза, эрна аре яра, Быстренка олучу, нах бехачу меттигна гена йоццуш хилла. Машенаш ялийра вагонашна тIе. Нана меттахь хиларна, иза машен чу йиллина, райцентре дIайигира. Массарна а машенаш ца тоьара, диссина тхо вордана ховшийра, иштта дIакхачийра тхо а райцентре. Цул тIахьа дукха ца ехира нана. ДагадогIу суна, дIайолла нана схьаялийча, хIусаман долахочо бакъо ца елира дакъа шен чу дан, арахь дитта кIел дита элира цо. Цунна наб кхетийтина, дас корах чуийцира нана, сахиллалц цунна уллохь хан яьккхира оха, сатесча, хIусамнана самаялале ненан дакъа араэца. Са ма тоссура, нана еллий хиъна, нохчий баьхкира иза дIайолла. Со суо яра, сан йижарий сол а баккхий бара, уьш нехан цIентIехь а бара, нана дIайоьллинчул тIаьхьа баьхкира уьш тхо долчу. Со ненан коша тIехь карийра царна, наб еш яра со оцу тIехь.\nДа а, кхо ваша а колхозехь белхаш беш бара сан, Iаьржа бепиг а, чорпа а лора царна, цул совнах царна лора кхехкийна буракъ а, иза дас цIа йохьура. Дена эхь хетара шен жимма а баа межарг хиларна, хIунда аьлча, цунна гора, хаьара, луларчу колхозашкахь мацаллина нохчийн доьзалш леш буйла. Некъа йистехула тайп-тайпана яраш яра, суна ца хаьа, церан цIе муха яра, нохчаша гул а еш, кхехкайора уьш, юура, мацалла ца бала (эрз хила а тарлора иза -Редакцин билгалдаккхар.).\nТхан аьтто хиллера, да а, сан вежарий къинхьегамна тIера буй хуучу складан хьаькамо цига Iен дIакхайкхира уьш, циггахь ха а деш, циггахь буьйсанаш а йохуш. Хан яьлча рогIерчу вашас а зуда ялийча, гена доццуш жима саьккал йира, уллохь хилархьама. ЦIа даха хан кхаьчча, маьхза дIадоьхкира оха цIенош, меттигерчу бахархойн а дацара иштта цIа.\nДуккха а тханг махкахой дIабоьхкира дас а, сан вежарша а юьхьанца церан а ницкъ бацара цхьацца уьш дIабохка, цкъацкъа доккха цхьа каш а доккхий, масех цу чохь дIавуллура. Мацалла леш бара. Хезна а доцуш хаьа суна, кхелли юкъара хьажкIан буьртигаш лоьхура. Цхьана дийнахь йиша йолчу йоьдуш яра со, тхан эвлара ТIаусах бIаьргкхийтира сан, некъа йистера буц лехьош яра иза. Ас хаьттира цуьнга, хьо хIун деш ю аьлла, амма цхьа чIогIа эхь хеттачу цо, нанас котамашна буц лахьайе аьлла, яийтина ша элира цо.\nАмма котамаш цхьаьнне а яцара, кхеташ дара, стенна лахьош ю. Хьаьдда юха цIа а яхана, кхаа межаргах ка а тоьхна, йишина хьош бу аьлла, иштта жимма кучан юха дама а эцна, ТIаус йолчу дIахьаьдира со. И ерриг а цуьнга шега дIа яхьалур яцара, со яхара цуьнца, мацалла гIора эшна цуьнан нана гира суна. ТIаьхьо сайн ма-хуьллу, складера цхьаъ оьций, цхьа картол хьош а, кхин яхьа хIума яцахь, буц лахьайой, йоьдура со цаьрга.\nСоьга хоьтту: кест-кеста дагайогIий хьуна и хан а, меттиг а? Дера йогIу, цхьана бIаьргаца хьаьжна а оцу меттиге бIаьргтоха а ма лаьара, оха 13 шо даьккхинчу. ГIиргIазоша гIо дира тхуна. Амма шаьш а бацара уьш кхин атто хьоьгуш.\nКхин хIуммаъ ца хуьлуш дацара тхан юхадахкар а. ГIиргIазойчуьра цIа ма даьхкки, цIеххьашха цомгаш хилла, елира сан кхо шо долу йоI. Иза дIайолллина а ялале, кIира даьлча кхелхира сан шо долу кIант а.\nЦIехьа бахбелла некъ\n1953-чу шеро дегайовхо елира кхелхина баьхкинчарна. Велира пачхьалкхан куьйгалхо Сталин Иосиф. Джабраилова Мизана дагалоьцу, Сталин кхелхина аьлла хезча, мила маса сахьтехь вилхира бохуш, хьехархочо хеттарш дарх. Нохчийн йоIана рагI тIекхаьчча, цо дIахьединера, шаьш ца дилхира, мелхо а шаьш "дуьйлуш, хелхадийлира" аьлла. Мизана боху, массара а самукъане вовшашка олура: "Талу кхелхина". Массарна а цхьа билгало хийтира цунах, шайн дахарехь цхьа хийцамаш хир бу аьлла хеташ.\nСталинан валар а, керлачу, Хрущев Никита коьрте хIоьттинчу, Iедало зуламе омранаш гучудахаро а, бакъо елира нохчашна а, кхечу махках даьхначу къаьмнашна а шайн даймахка юхабахка. СССР-н куьйгалло дохийра нохчашна депортаци йина Указ. (50-60-гIа шераш, ХХ-гIа бIешераш).\n1957-чу шеран Дечкен-беттан 9-чохь маса зорбане даьккхира ши документ: СССР-н Лакхарчу Советан президиуман Указо юхадаьккхира шаьш 1944-чу шеран Зазадокху-беттан 7-чохь арахецна Нохч-ГIалгIайчоь дIайохош Указ а, РСФСР-н Лакхарчу Советан президиумо билгалдехира керла дозанаш, амма Къилбаседа ХIирийчоьнан Пригородный кIошт цхьаьна а йоцуш, гуттар а цигахь баьхна бара гIалгIай. ХIуммаъ а ца дуьйцура, хьалха Дагестанехь, Iовхойн кIоштахь баьхначу иттаннашкахь эзарнашкахь нохчех а.\nШерашка дIадахделира даймахка юхадахкар. 1957-чу шарахь 140 эзар нохчо а, гIалгIай а цIа веанехь, махках баьхначех кхоалгIачу декъан цIа бахка таро яцара, уьш бохийна хилла меттиг баха йихкина зона хилла йиссарна. Оцу кепара кIошташ хилира Нохчийчоьнан а, ГIалгIайчоьнан а ламанца долу дакъош. ХIетте а, Iедало шайна даймахка кхачон гIо даре ца хьоьжуш, нохчаша а, гIалгIаша а шаьш ахча лоьхура, Казахстанера Нохчийчу дIабаха. Адам кхоьрура, мичча хенахь а политикан хьал хийцадаларна цундела мел а маса Казахстан а, ГIиргIазойчоь а дIатесна, цIа баха хьийзара уьш.\nРогI-рогIана шаьш цIа дахийтаре а ца хьоьжуш, нохчий а, гIалгIай а цIа гIуртур бу ца моьттура пачхьалкхан Iедалхошна.\nЦIа бирзинчул тIаьхьа шайн хIусамашкахь Оьрсийчоьнан Юккъерчу агIонгара а, Украинера а схьакхалхийна нах карийра царна . 13 шарахь кхеран хIусамашка а, латтанашка а марзбелла, ца хетара, шайн лаамехь и цIенош цара дIа а хецна, хIусамдай чу буьтур бу. Уьш шаьш а бара кхелхинарш, Казахстанехь а, ГIиргIазойчохь а нохчий а, гIалгIай а санна. Цхьацца йолчу меттигашкахь нохчийн а, гIалгIайн а дийзира шайн хIусамаш мах а луш, юхаэца. ХIора цIа чохь шаьш бу долахой бохуш, нах хилча, кегийрхойн гуттар летаро, хьал синтемах доьхна хиларо а шаьш хIаллакхилла аьлла хоьтуьйтура, дуккха а оьрсий тапъаьлла махкара дIаэха буьйлабелира, Iедалхоша шайна дихкина доллушехь.\nРеспубликехь оьрсийн мотт буьйцучара дуьхьало йира нохчий цIабахкарна. 1958-чу шеран Марсхьокху-баттан 23-чохь меллачу нохчочо шина оьрсичунна урс диттича, царех цхьаъ Степашин Евгений велира чевнех, Соьлжа-ГIалахь массо а оьгIазвахара. Бехкениг милцоша лаьцнашшехь, Марсхьокху-беттан 25-26-чохь веллачунна хIоттийначу тезетахь махкара къепе йохийра. Эзарнаш нах гIалин урамашка бевлира, нохчо ве, белхан кварталашкара нохчий махках баха аьлла, тIедожош. Суьйранна йоццачу ханна бунтхойн аьтто белира Нохч-ГIалгIайчоьнан КПСС-н обком дIалаца, цигахь цара лоьхура нохчий.\nДарбеллачу нахаца къамел дан гIортарх а гIуллакх ца хилира Iедалан. Гулбеллачара маьхьарий деттара: "Арабаха нохчий Соьлжа-ГIалара", "Тхуна тIе Хрущев ваийта, цуьнца къамел дийр ду оха", "Ехийла Грозненскан кIошт!!, "Оьрсийчуьрчу мухIажарех дIаюза Грозненскан кIошт", иштта кхин дIа а, бохуш.\nШолгIачу дийнахь Соьла-ГIаларчу Ленинан цIарахчу коьртачу майданахь вовшахкхийтира 10 эзар гергга стаг, цара штурм а еш, дIалецира партин обком, почта, МВД-н ши гIат, уьш дIалоьцуш лазийра, гулбеллачара йиттина, бIеннашкахь нах. 1958-чу шеран Марсхьокху-беттан 27-чу буса бунт дIайохийра, гIали чу эскарш далийна, цара дIасалаьхкира жигархой а, дуьххьара буьйлабелларш а лоьцуш. Проблема ерзон гена хиларх Москвана билгало яра иза.\n1944-чу шеран Чиллан-беттан 23-чохь нохчий махках баьхчхьана йолаелла ю Iовхойн проблема. 1957-чу шарера схьа дуьйна Iовхойн кIошт юха кхолларх хаттар хIоттош ду нохчаша Дагестанан а, Оьрсийчоьнан а Iедалхошна хьалха. Революци хилале хьалха и латтанаш Теркскан кIоштарчу Нагорный округна юкъадогIуш дара, йохийначул тIаьхьа – Теркскан кIоштарчу Хасав-Юьртан округан юкъа догIу. 1921-чу шарахь Iовх Дагестанан кIошта юкъа яхийтира. Казбековн кIоштара ши юрт: Iовх-Юрт а, Акташ-Iовх а къаьсттина къовсаме ю, Iовхойн кIошт юхавовшахтохаран хаттарехь. Нохчийн уггар а доккхачу тайпийн дай баьхна ярташ ю уьш –Аккхий а, Пхьарчой а.\nТрагеди ю гIалгIашна Пригородный кIоштан проблема. ГIалгIайн ярташ, Къилбаседа ХIирийчоьнан дозанехь йолу, йихкина яра депортацера цIа богIучарна. Шайн Владикавказерчу петарш чубаха йиш ца хилира церан, 1934-чу шаре кхаччалц цигахь Iийна болу. Нохч-ГIалгIайчоьнца дозанашкахь йолчу ярташкахь а реза ца хилира цаьрца цхьаьна баха, церан хIусамашкахь дIатарбелларш. Юьйцурш ю, гIалгIайн къам гонах дIатарделла ярташ, оьрсийн маттахь этносна цIе елла Ангушт юрт а, дай баьхна Базоркино, Яндиево, Габадоршево, ГIалгIай-юрт, кхиерш а ца йийцича а. Шайн ярташка берза аьтто цахиларна вас хиллера гIалгIашна, 1973-чу шеран Дечкен-баттахь кхаа дийнахь митинге делира и гIулакх\n1973-чу шарахь Соьлжа-ГIалин коьртачу майданахь цIеххьана гIаттийна гIалгIайн къоман митинг хилира. Оццу шеран Дечкен-беттан 16-чохь делкъа хан хуьллуш гIалгIаша дIаюьзира Нохч-ГIалгIайчоьнан КПСС-н обкоман гIишлона хьалхара майда. 10 сахьт даьлча йолийна митинг лаьттира Дечкен-беттан 19-чу дийнахь Iуьйранна 4 сахьт даллалц. Митингойн лозунгаша дIахьедора, шаьш партица а, Советан Iедалца а цхьаьна хилар. Трибунех хьарчийна транспаранташ дара "Дала нийсо толайойла!", "Ехийла ЦIен ГIалгIайчоь – Къилбаседа Кавказехь Советан Iедал дIахIоттарехь авангард хилла йолу", Ленинан а, Орджоникидзен а, Кировн а, хIетахь хиллачу политбюрон декъашхойн а портреташ а дара.\nМитингехь дийца леринарг цхьаъ дара –Пригородный кIошт ЧИАССР-е дIало, йа оцу кIоштахь даха гIалгIашна тоьхна дозанаш юхадаха аьлла. Дуккха а нах вовшахкхетта, маьрша митинг дIахьош йоллушехь, шога дIайохийра иза. ГIалгIай дIасабоха дагахь боций а, шайна партин а, советан а гIалгIайх болчу куьйгалхоша тIеIаткъам бан тарлой кхеттачу цара, ницкъаца митинг дIайохо сацам бира. 1973-чу шеран Дечкен-беттан 19-чохь дан а дира иштта. Чхьонкаршца а, тIе хи детташ а.\nРегионера хьал мел а дуладелла дуьсу проблемаш ерзийна цахиларна, 1992-чу шеран гурахь Къилбаседа ХIирийчохь – Пригородный кIоштан дозана тIехь дуккха а нах хIаллак хуьлуш, бохам хиллачу хенахь а санна, тайп-тайпанчу кепашкахь юха а цхьаъ эккха тарло.\nIедалхойн иэсца тIом\nИэсан хаттар уггар а лазамечух хилла даьлла хIокху доллу шерашкахь. Нохч-ГIалгIайчоьнан пачхьалкхан университетан историн факультетан студенташна, дIадохур ду бохуш, кхерамаш а туьйсуш, доьхкура депортацех лаьцна дийца. ХХ-чу бIешерийн 80-чу шерашкахь студенташа и бехкам дIабаккхийтира, ткъа махках бахар нийса дара аьлла хетачу хьехархошна дихкира шайн факультетехь хьеха, царна тIетайра кхечу факультеташкахь а. Республика меттахIоттийна 30 шо даьллачул тIаьхьа хилира иза.\nНохчийчоьнан республика Ичкерия йолчу ХХ –чу бIешерийн 90-чу шерашкахь Соьлжа-ГIалахь уггар а дагах кхеташ Мемориал хIоттийра депортацехь беллачарна. Цу юкъа дахийтинера, къам махках доккхучу хенахь дохийначу кешнашкара, цул тIаьхьа тIаьш а, некъаш а деш, пайдаэцна хилла керийна бIеннаш чурташ. Депортацехь дийна биссинчийн а, церан тIаьхьенан а девиз хилла "Доьлхур дац! Духур дац! Дицлур дац!" аьлла дешнаш, тIеяздинчу Мемориалан автор вара Хасаханов Дарчи. Карарчу хенахь хIоллам бохийна, цуьнан дакъойх пайдаийцира Соьлжа-ГIалахь кхин мемориал хIоттош.\nСоьлжа-ГIалахь депортацина хIоттийна хIоллам\nАьтто ца белира, Хьайбахахь хиллачу бохамах дуьйцуш, 2014-чу шарахь дуьххьара яьккхинчу исбаьхьаллин "Приказано забыть" фильман а, иза гайтар дихкира Оьрсийчоьнан территори тIехь. "Къаьмнашна юкъара гамо марсайоккху" аьлла, хийтира Москвахь. Фильман продюсер Коканаев Руслан а, режиссер Эркенов Хьусейн а аьттехьа а реза вацара оцу билгалонна, цара яржийра кино социалан машанашкахула.\n2010-чу шарахь дIакхайкхийра, Нохчийчохь хIора шарахь билгалдоккхур ду Чиллан-беттан 23-гIа де иэсан а, баланан а де санна аьлла. ХIетте а, шо даьллачул тIаьхьа сацам хилира, депортацехь беллачийн иэс, мехкан къаьмнийн иэсан а, баланан а де санна, республикехь билгалдоккхучу Стигалкъекъа-беттан 10-чу дийне дIататта деза аьлла.\nЦхьана мIаьргонехь Нохчийчоьнан Iедалхошна хийтира, депортацех лаьцна дийца а ца деза аьлла, цундела 2014-чу шеран Чиллан-баттахь дIаяьхьначу конференцин декъашхошна тамашен хийтира, конференци хIоттийначу, республикехь вевзаш волчу политологна Кутаев Русланна тIаьхьабевлча.\nНохчийн Iедалхоша, Оьрсийчоьнан Iедалхошна лазаме хила тарлучу оцу темаца Москва дар ца ян, ларлуш юкъабаьхна барамаш хила тарло уьш. Ма-дарра аьлча, бакъ дац иза, хIунда аьлча, оцу заманчохь цхьаммо а юха ца ийзира ГIалгIайчоьнан Iедалхой, махках дахарца доьзна хIора шарахь барамаш хIитточу хенахь.\nДагестанехь нохчашна Iовхахь тезетан барамаш хIитто ца дехкар а санна. ГIебарта-Балкхаройчоьнан а, Кхарачой-Чергазийчоьнан а, ГIалмакхойчоьнан а мехкийн Iедалхоша хIора шарахь жигара дакъалоцу депортацехь белларш дагалоьцучу деношкахь.\nНохчийчуьра хьал хийца доладелира 2018-чу шарахь, Iедалхоша Хьайбахахь, бохам хиллачу меттигехь мемориал хIотто еза бохуш, дийца даьккхича. Шо даьлча, 2019-чу шарахь, Соьлжа-ГIалахь дIахьедира, и де дуьсур ду "баланан де санна дуккхаъчу тIаьхьенна а, бIешерашна а", "Сталинан а, Бериян а кликан ямарт зулам" ду элира цунах лаьцна. Эххар, 2021-чу шарахь, нохчийн Iедалхоша 2012-чу шарера схьа дуьххьара жигара дакъалецира, депортацица боьзначу дагалецамийн барамашкахь. Оцу терахьна реабилитаци а йина, тIейогIучу хенахь ийзалуш, и де ца хьехош тIех а долуьйтур дац аьлла хета. Чиллан-беттан 23-чу дийнахь къам махках даккхарх ойланаш ца яйта йиш яц, йиссинчу йоллу пачхьалкхана цу дийнахь деза де делахь а.\nПандемица хIоьттина хьал бахьана долуш, шина шарахь нохчийн диаспорашкахь, хьалха санна, билгал ца даьккхира и де – митингашца, бежнаш дойуш, дагалецамийн суьйренашца, мовлидаш йоьшуш. Кху шарахь а дагалецаман цхьанакхетарш дIадахьа сацамбина Парижехь а, Нантехь а, Ниццехь а, Страсбургехь а, Венехь а, Ослохь а, иштта кхечу гIаланашкахь а.\nЛайначу баланан билгалонаш тIаьхьенца\nХетара, дерриг а тIаьхьа диссина яхначу заманахь аьлла, дуккха а тешаш белла, биссинчара Казахстан а, ГIиргIазойчоь а довхачу дешнашца дагалоьцу, шаьш ца кхиъначара шайн доьзалашка доьху, шаьш хан яьккхинчу меттигах хIун хилла а, шайн гергарчийн кешнех а, и дуьне хIокху тIаьххьарчу шерашкахь муха хийцаделла хьажахьара бохуш.\nНохчийчохь тIемаш боьлхучу 1994-1996 а, 1999-2000-чу шерашкахь цхьаберш тIамах бевдда Казахстане а, ГIиргIазойчу а дIабахара. Луларчу мехкашка дIабахначул а дукха бацара уьш. Цигахь ца биссира уьш, шайна хеттачу хенахь шайн даймахка юхабаьхкира, амма и ша факт билгала ю цигахь хиллачийн тIаьхьенна а иэс карладаккхар санна.\nДепортаци бохучух шу муха кхета аьлла, махках баьхначийн доьзале а, церан берийн берашка а хаьттича, жоп луш олу "геноцид". Хаттам бинчех цхьана декъана шен ден-ненан хилла ца Iаш, шен а, шен къоман а "йоьрзуш йоцу чов" ю боху, вукхара Чиллан-беттан 23-гIа де "тезетан а, иэсан а", "Iедалхойн зуламийн де" а лору.\n"Оцу хенах дуьйцуш, оха гуттар а олу "тхо махках даьхча", тхо депортацехь дина а доцушшехь", - тидам бира цхьахволчу респонденто.\nШен дейишин дешнаш далийра къамел динчу цхьаммо: "Тхо хIинца а охьадиссаза ду оцу цIерпоштара". Цунна хетарехь, депортацера цIа баьхкинчул тIаьхьа дуьненчу яьллачу хьалхарчу а, шолгIачу а тIаьхьенах ала тарло и дешнаш.\nДоккхачу декъанна, 78 шо хьалхалера бохам хIораннан шен лазам бу элира респонденташа.\nТахана дуьнена-бакъонан бух бу, депортаци йинчу къаьмнийн векалшна шайн нийсонан бакъо къийса. Европарламенто тIеэцначу резолюцино боху, "доллу нохчийн къомана Сталинан омраца 1944-чу шеран Чиллан-беттан 23-чохь Юккъерчу Ази депортаци ярх геноцид ала тарло, Гааган !907-чу шеран конвенцица а, ООН-н Коьртачу ассамблейно !948-чу шарахь тIеэцначу геноцидан зуламаш совцорах конвенцица а догIуш".\nИ документ цхьана а Европан Союзан декъашхочо чIагIдина дацахь а, доккха бакъонан а, историкан а маьIна ду нохчашна хилла ца Iаш, Советан заманахь махках даьхначу массо а къаьмнашна а цхьаьна.


Лабастид-Мюрат — Википеди\nЛабастид-Мюрат (фр. Labastide-Murat) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Окситани регионехь. Коммунан департамент — Ло. Дозанашца йу . ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Лабастид-Мюрат&oldid=5166601»


Пюигаяр-де-Керси — Википеди\n43°58′05″ къ. ш. 0°53′49″ м. д.HGЯOL\nПюигаяр-де-Керси (фр. Puygaillard-de-Lomagne) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Окситани регионехь. Коммунан департамент — Тарн а, Гаронна а. Дозанашца йу Балиньяк, Кастера-Бузе, Лашапель (Тарн а, Гаронна а), Лави, Пупас, Сен-Жан-дю-Бузе. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Пюигаяр-де-Керси&oldid=5180705»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2020, 8 октябрь, 01:30.


Тукуй-Мектеб — Википеди\n44°19′57″ къ. ш. 45°10′35″ м. д.HGЯOL\n↗2466 стаг (2010)\n07 241 822 001\n07 641 422 101\nТукуй-Мектеб (оьрс. Тукуй-Мектеб) — Российн Федерацин Ставрополан мехкан Нефтекумскан кӀоштара эвла.\n2749 ↘2360 ↗2466\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Тукуй-Мектеб&oldid=6005828»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2021, 27 май, 03:39.


БезФормата - Новости Грозного и Чеченской Республики | Новости города | Новости о ОЙЛ\nНовости о: ОЙЛ\nЧитайте новости Грозного и Чеченской Республики об ОЙЛ, а также содержащие упоминание об ОЙЛ. Мы не просто собираем и храним все новости Грозного и Чеченской Республики. Мы также учим наш робот постоянно сортировать их по различным рубрикам и событиям. В частности мы заметили, что в некотрых новостях часто упонимается о ОЙЛ. Наш робот такие новости специально отсортировал по данному признаку, чтобы вам всегда было удобно их находить.\nПоследние новости о ОЙЛ можно прочитать на этой странице.\nАБХАЗИЯ: Изыскание и добычу углеводородов в Абхазии обсудили в Общественной палате\nАБХАЗИЯ. В Общественной палате РА состоялось заседание, посвященное изысканию и добыче углеводородов в Абхазии, в котором приняли участие министр экономики Адгур Ардзинба, директор Института экологии АНА Роман Дбар, парламентарии.\nАБХАЗИЯ. Пресс-служба Министерства экономики Республики Абхазия прокомментировала предложение общественного объединения «Общее дело» о создании общественной комиссии по расследованию целесообразности деятельности комп\nДепутаты побывали в с. Хьажи-Ойл\nЧлены высшего законодательного органа власти Чеченской Республики Магомед Ханбиев и Абубакар Дангириев посетили детскую библиотеку с. Хьажи-Ойл Веденского муниципального района.\nМарем Ташаева . 1аьржа к1ужал... Сан ойла яц хьох йала . Живой звук . (Эстрада.\n29.11.2015 ИА Чеченинфо\nСан ойла хьо, сан безам хьо Зараъ . (Эстрада. Видео.)\nСан ойла хьо, сан безам хьо Зараъ . (Эстрада. Видео.). Серия: "Лучшие клипы чеченской эстрады".\nМакка Межиева . Ойла (видео) . (Эстрада. Видео.)\nМакка Межиева . Ойла (видео) . (Эстрада. Видео.). Серия: "Лучшие клипы чеченской эстрады".\n08.11.2015 ИА Чеченинфо\nРазита Дадаева – Г1ийла ойла коьрте хьийза . (Эстрада. Видео.)\nРазита Дадаева – Г1ийла ойла коьрте хьийза . (Эстрада. Видео.). Серия: "Лучшие клипы чеченской эстрады".\nРазита Дадаева – Г1ийла ойла коьрте хьийза (Даймохк) . (Эстрада. Видео.)\nРазита Дадаева – Г1ийла ойла коьрте хьийза (Даймохк) . (Эстрада. Видео.).\nМарита Абасова — Хьо сан ойла ю . Эстрада. (Аудио)\nАудио: .Музыка Серия: Чеченская эстрада. Лучшее. Формат: MP3 Название: Марита Абасова — Хьо сан ойла ю Размер: 3.15Mb Скачать бесплатно Слушать:\nДашо туьйранаш. Шамин Альбика\nШамин Альбика СТОГАЛЛИН Х1У Хесахь, жим-жимма Харш а доккхий, Тосу-кх массо Х1уманан х1у.\nХьаналла некъаш. Назиров Лукъман\nНазиров Лукъман КЪАНОЧУН ОЙЛАНАШ Сан экаме къена дегI, хьо ма гIийла лаьтта.\nМайрбек, Мансур, Сулейман – Нохчийн хаза йо1 . (Эстрада. Видео.)\nМайрбек, Мансур, Сулейман – Нохчийн хаза йо1 . (Эстрада. Видео.). Серия: "Лучшие клипы чеченской эстрады".\nМайрбек Хайдаров – Ца оьшу . (Эстрада. Видео.)\nМайрбек Хайдаров – Ца оьшу . (Эстрада. Видео.). Серия: "Лучшие клипы чеченской эстрады".\nМайя Ибрагимова – Хьомечуьнга . (Эстрада. Видео.)\nМайя Ибрагимова – Хьомечуьнга . (Эстрада. Видео.). Серия: "Лучшие клипы чеченской эстрады".\nЗураб Байкаев – Барият . (Видео)\nТекст песни и видео: Дагалетта дуьххьара сан безам, Мацца дагчохь кхиира син лехам, ………..\nЛинда Идрисова – Беттан нур ду сирла догуш . (Видео)\n1аьржа б1аьргаш догу сирла, хьан хазалло лаьцна со, Сатийсамах хьоза хилла кийрара дог деттало, Дато батто з1аьнарш ловзош сан безамна маь1на до, Сан хьомениг доьху хьоьга мерза безам суна ло!\nТамила Сагаипова – Сан безам New 2014 . (Видео)\nТекст песни и видео: Сан безам – новая песня Тамилы Сагаиповой Х1ай нах, ирс ду хьо бохуш даго синтем ца ло, Маьлла хьан ойла йарах иза кхийда ца ло, Сан безам, дуьненан мехах хилла хиллера хьо, Теша,\nВыступление Асет Абубакаровой с песней «Хьо ирсе вехийла» на сольном концерте Майрбека Хайдарова.\nРодилась в городе Каменск-Уральский. Выросла и получила высшее образование в Молдавии.\n11.09.2015 ИА Чечня Сегодня\n10.09.2015 ИА Чечня Сегодня\nМарьям Ташаева. Безам. (Видео)\nТекст песни и видео: Деган мукъамца сан ойла д1алаьцна, Дукха езаш со лийлире-те хьо, Эрна аренца сай безам д1а хецна, Гур ю хьуна со яга йеш мохо.\nИльяс Эбиев. Нохчийчоь. (Видео)\nСан дог-ойла т1е эцна хьо ца хилча дахар дац, Сан безамо т1емаш хецна со ирсе ван хьо бен яц.\nНовый видеоклип Ислама Джамалдинова – Со муха ваьхна те? Текст песни и видео: Даго шена къасти хьо кхи хир яц ва аьлла, Ма хаза хийтира хьо сай ю ва аьлла, Ма серли бели б1аьргаш дуьххьара хьо гича,\nХусейн Расаев. Дахар хаза дан кхоьллина хьо\nФрагмент сольного концерта Хусейна Расаева – 2003 год Текст песни и видео: Хьоьца тайна дог-ойла сан, Хьо езарна наб яйна сан, Со хилла вац сайн ирсан да, Хьо реза яц вайн безамна.\nИльяс Эбиев – Езачу йо1е. (Видео)\nМукъам а, дешнаш а С-Х. Эскендиров К1ези дайна барзо санна аса суьйренаш дукха толлу, Хьо ехачу х1усамашна го тосий со чу ма воьрзу, Массо динийн шен шен дог ду шеца цхьацца безам болуш,\nЗелим Бакаев. Вог1у со.\nЗелим Бакаев – «Вог1у со». Выступление на новогоднем концерте 2015 в Грозном.\n30.08.2015 ИА Чеченинфо\nЮрий Николаевич Щербаков родился в 1956 году. Председатель Астраханского отделения Союза писателей России.


Ливаи — Википеди\n48°30′53″ къ. ш. 0°01′59″ м. д.HGЯOL\nЛиваи (фр. Livaie) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта НогӀманди регионехь. Коммунан департамент — ОгӀн.\nДозанашца йу Сен-Дидье-су-Екув, Фонтене-ле-Луве, Лонгное, Ла-ГӀош-Маби, Сен-Дени-суьгӀ-СагӀтон, Сен-Никола-де-Буа (ОгӀн).\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Ливаи&oldid=7815962»


NGC 5229 — Википеди\nNGC 5229, 2MASX J13340283+4754556, MCG+08-25-019, UGC 8550, PGC 47788, SDSS J133402.91+475455.0, Z 1332.0+4810, Z 246-13, UZC J133403.0+475454, 2MFGC 10921, LEDA 47788, RFGC 2594\n0,001214 ± 3,0E−6\n13ч 34м 2,831с\n+47° 54′ 55,68″\nNGC 5229 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла юкъара каталогехь ягарйина галактикаш.\nWikiSky-da NGC 5229: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Водород α, X-Ray, Астрофото, Харита, Изображение\n↑ NGC/IC (English). NGC 5229.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=NGC_5229&oldid=5059906»