(Укх шера 5 ноябре 110 шу дуз Гойгов Сипсой 1аддал-Хьамид ваь)\nВай мехка совети Iаьдал оттадара тIатеIIа къахьийгачарех а, хIаьта цул тIехьагIа Мальсагов Кураза Зоврбикацеи Беков ДордагIа Темботацеи цхьана гIалгIай литература дегIадоаладара къахьийгачарех а, цун лард еллачарех а цаI хиннав Гойгов Сипсой Iаддал-Хьамид.\nИз ваьв 1896 шера 5 ноябре ГIалгIай мехка Наьсарен районе уллача Дошлакъий-Юрта. Дилла а харцо ювцача нахаца къувсаш, къахьегамхой бокъо яккха гIерташ царца дов лоаттадеш хиннав хургволча йоазонхочун да. Цар шийна хьалха даьча таIазарах кхера ца луш, юха а юха а царца къовсаш, ше ма дарра бакъдар царга дIаоалаш хиннав Сипсо. Кхыча хьаьналча къахьегамхой санна, дукха бIаьхий хиннабац цун боахам, оагIора а даьнна хиннад Дошлакъий-Юрта хи йистерча берда тIа дагIаш дола цун цIа.\nЦигача дIаяхай хургволча йоазонхочун Гойгов Iаддал-Хьамида бер дола ха. Вахар мелла хала дале а, ший ханарча берашца ловзаш чIоагIа самукъадоалаш хиннад Iаддал-Хьамида. ЧIоагIа хозахеташ юрта гаьна йоацача хьунагIа а, хи тIа а ухаш хиннаб уж. ДIахьежача дукха гаьна доацаш гуш долча лакхача лоамаша а, сийнача сигалено а чIоагIа дог гIоздоахаш хиннад кIаьнка. ХIаьта тIехьагIа, ше воккха хилча, ший дуккхача произведенешка Iалаьмате хоза сурт гойташ яздаьд цо царех.\nГеттара дукха уйла тIаозаш хиннай кIаьнка цун дас а, нанас а, юртарча боккхийча наха а дувцача хабараша, цар доахача гIалгIай турпала а, исторически а, лирически а иллеша, дувцача тамашийнача фаьлгаша, наьрт-орстхоех долча дувцараша. Цу хана Iемар из говзача деша мах а, чам а бовза. Циггача байза а байзар, беза а белар цунна гIалгIай багахбувцам. Белгала цу хана дега чу дувшарах тIехьагIа дика литературни тоадаь дIаяьздир цо царех дикагIдараш, къаьстта "Нана-есар" яха легендеи, "Тутмакх" яха иллийи.\nКъахьегамхошта долча дикагIча даькъага сатувсаш волча Сипсойна чIоагIа ловра ший воIага эрсий дешар Iомадайта. Из бахьан долаш йоккхача халонца 1905 шера Наьсаре кхо класс а йолаш йилла хиннача школе деша вохийт цо Iаддал-Хьамид. Цхьаккха вахара бокъо а йоацаш ваьхача Сипсой геттара хала вIаштIехьадоал из гIулакх: юртарча писара котами ахчеи дала дезаш хул, иштта кара хIама яла езаш нийслу юртарча моллана а, Буро тIа справка луча лора а. Дика хьал хилац деша вахача кIаьнкага а. Бахьан долаш а, доацаш а берашта етташ хиннаб цу школера хьехархой а, доккхагIдола бераш а. "Лай", "вир", "жIале кIаза", яха дешаш мара хозаш хиннадац юххьанца денз вIалла эрсий меттах кхеташ а доацача берашта. Цул совгIа, хьехархоша дилла шоай коа-карта цхьацца балхаш де, говрашка, доаханга хьежа ухийташ хиннаб уж. Геттара бакъдола хоза сурт оттадеш яздаьд Iаддал-Хьамида цох лаьца ше 1936 шера язъяьча "Сомавалар" яхача повеста тIа.\nЦу хана баьхача къеча къахьегамхой кхыдола бераш санна, Iаддал-Хьамид чIоагIа деша безам болаш хиннавале а, уж цхьацца хIамаш бахьанце чIоагIа гоама хиннад кIаьнка цу школе деша ахар. ХIаьта вахарца из массаза а нийслуш ма хиллара, наг-наггахьа цу тайпарча школе а нийслуш хиннаб башха дика, мегаргбола нах. Белггала царех хиннав цу школа кхоалагIча класса хьехархо хинна эрсе Николай Иванович.\nДенгара-денга тIатеIIа къахьегарца цун дика вIаштIехьадаьннад зIамигача кIаьнка книжкаца бола безам совбаккха, цунна эрсий цIихезача йоазонхой - А. С. Пушкина, М. Ю. Лермонтова, М. Е. Салтыкова-Щедрина, Н. А. Некрасова, Л. Н. Толстоя говзаме йоазонаш довзийтара а дукхадезийтара а. Хетарах, тIехьагIа Гойгов Iаддал-Хьамидах цIихеза йоазонхо хилара дикка доккха маIан долаш хилар из гIулакх.\nИштта хьахилар Гойгов Iаддал-Хьамида дIахо дешарца бола безам. Из бахьан долаш 1911 шера дика дешаш из школа чакх а яьккха, Новочеркасск яхача городе йилла хиннача Донской юкъерча училище деша вода из.\nЦига а дика дешарах цун аьттув баьлар кхы дIахо а ший сакхетам лакхбе. ХIаьта 1914 шера из училище а яьккха, Шанявске цIерагIча Московски сайранарча халкъа университете дешаотт из. Белгалла цигача довз цунна эрсий цIихезача революционни демократий В. Г. Белинске, Н. А. Добролюбова, Н. Г. Чернышевске, Г. В. Плеханова йоазонаш, хьалха латтача эрсий культура дик-дикагIча источникех кхет из. Геттара тIавийрза а, боккхача безамца а деш цо Кавказа халкъий исторех дола тохкамаш. Циггача дайзар, ала мегаргда, Гойгов Iаддал-Хьамида дунен бакъдар, цу хана тIавийрзар из ший халкъо кортамукъале лохаргйола наькъаш лахара.\nБокъонца къахьегама халкъа оагIонгахьарча къовсаме дакъа лацара дагахьа 1917 шера февральски буржуазно-демократически революци хилча кастта университетера дешар а дита, ший Даймехка цIавера из. ХIаьта цу къовсамо дIадех цунгара цIе партизан а волаш Къилбаседа Кавказе советий Iаьдал оттадара массехк шера къахьегар, ший халкъ кердача вахара тIадехаш йола произведенеш язъяр. Белггала цу шерашка гойт цо йоккха майрал, денал. Цу хана цо язъяь произведенеш йийшачунна дика хоалу из мел денал долаш а, мел лакха сакхетам болаш а саг хиннав.\n1918 шера бIаьсти Къилбаседа Кавказе кхаьчача Серго Орджоникидзес тIадилларах цо дакъа лаьцар гIалгIай революцен группаши партизаний отрядаши вIашагIтохаш. ХIаьта цул тIехьагIа бе герз а доаллаш ХIирашкахьеи Черсашкахьеи белогвардейцаш бохабеш, царех латаш хилар из. 1918 шера октябре Серго Орджоникидзе рекомендацех РКП /б/ мугIарашка дIаийцар Гойгов, хIаьта цхьаькха цхьа бутт баьлча Къилбаседа Кавказерча РКП /б/ лоамарой организацен Президиума членалла хержар. Цул тIехьагIа дукха ца говш из хьожаву Буро тIа эрсий меттала арадувла доладеннача "Горская беднота" яхача газета редакторалла.\n1919 шера Терски областе Советий Iаьдал цхьан юккъа ийшача хана, Серго Орджоникидзе керте латташ хиннача советско-партийни болхлой йоккхача группаца Буро а йита, гIалгIай лоамашка гIолла дIавахав Гойгов. "Коммуниста йоазонаш", "Эссаца урагIа", "1-9 феврале", "Мишта йоагайир деникинцаша Экажкъонгий-Юрти СурхотIеи" яхача очеркаш тIа хьахьекхай Гойгов Iаддал-Хьамида из къовсама юкъ.\nЦу шера март бетта Кавказа лоамий лакхача довкъаш тIа гIолла Серго Орджоникидзес Тифлисе вохийт из шийца зIамиго коммунистий группа а йолаш РКП /б/ Кавказски комитетаца бувзам оттабе аьнна. Граждански тIема ала лотабеннача ДаьгIастане, нохчийи, гIалгIайи лоамашка гIолла хьабенаб Гойгова кулгалдеш йолча группа юхайоагIаш баь никъ. Из хала никъ беча хана Гойгова яздаь дневник 1995 шерага кхаччалца долаш дар Шолжа-ГIалий тIа баьхача цун дезало лелаяьча архиве.\n1919 шера июле Терски областа РКП /б/ къайлагIара комитет вIашагIкхийттачул тIехьагIа Гойгов Iаддал-Хьамид цун Президиума членалла хорж. Цу деношка а, цул тIехьагIа а Нохч-ГIалгIай мехкеи Черсашкахьеи Наркомпрода керте а латташ, керда Iаьдал чIоагIдара ший беррига низи хьинари дIа а телаш, юкъ-юкъе яздеш хиннад Iаддал-Хьамида. Из бахьан долаш цIихезача большевика Гойгова 1аддал-Хьамида даь говзаме йоазош цо леладаьча доккхийча гIулакхех дизза долча вахарцара хьадоагIар да аьнна ала доагIа.\nХиланза ца доалаш художественни низ бола дош эшар цунна, керда Iаьдал чIоагIдара тIехьа лоаттабеча къовсаме ира герз из хиларга хьежжа. Из бахьан долаш вIалла ца ховш хинна хIама дацар цу ханара цун дукхагIйола произведенеш тIема хьисаперча публицистикана тара хилар а, 20-ча шерашка эрсий меттала арадувлаш хиннача дуккхача прогрессивни чулоацам болча газеташ тIа уж кепаетташ араювлар а.\nДикка лоарх1аме никъ баьб, дег1аденад вай г1алг1ай литература. Х1аьта х1анз а бокъонца техка даьннадац цун дег1адара чоалхане наькъаш. Кхы д1ахо а гучадаха а гулде а дезаш да из дег1адоаладеш къахьийгарий йоазонаш, белгалла из литература д1адоладаьрий, цун лард елларий. Х1аьта царех ца1 ва Гойгов 1аддал-Хьамид а.\nУкх т1еххьарча шовзткъа шу гаргга йолча хана Москверча а Санкт-Петербургерча а дуккхача йоккхача библиотекашка а архивашка а къахьегарах г1алг1ай литература дег1адара истори техкарашта гучаяьннай шоай наьна меттала дешар а йоазув а доацача хана Гойгов Iаддал-Хьамида эрсий меттала язъяь дуккха а говзамерча литературан произведенеш. Х1аьта цу хана цо царна кепаетташ хиннай Къулбехьарча Россе арадувлаш хиннача тайп-тайпарча прогрессивни периодически изданешка.\n"Гойгова эггара хьалха язъяьча литературни произведенеех ларх1а еза "Эссах ураг1еи", "1918-ча шера июли" яха ши очерки, "Даьг1астен лоамашка г1олла" яха дневника хьисапе д1аяьздаь йоазуви", - яхаш яздора 1961 шера Гойгов 1аддал-Хьамида говзамеча йоазоний тохкам баьча литературоведа В. Б. Корзуна. Х1аьта цигга цо цхьаькха а хоам бора - йоазонхочун дукхаг1йола произведенеш цу хана бокъонца гулъянза хиларах. Кастта уж леха а леха, царна к1оарга 1илман тохкам ца бича цхьанна а тайпара в1ашт1ехьа дацар Гойгов Iаддал-Хьамида литературни говзал дег1аяра никъ гучабаккха а, цу замах духхьал эрсий меттала хьахинна долча г1алг1ай литература бена чоалхане никъ бовза а.\nИз бахьан долаш Гойгова язъяь хинна произведенеш лохаш дуккхача шерашка 1илманхоша даьча тохкамаша хьахьекхар В. Б. Корзуна белгалъяь хинна очеркаш язъелехьа а /керттерча даькъе Гойгова уж 1927 шера язъяьй/, Гойгов 1аддал-Хьамида кхы а дуккха лоарх1аме дола литературни йоазонаш даь хинналга. Белггала царех ларх1а йоаг1а Буро т1а 1918 шера арадувлаш хиннача "Халкъа 1аьдал" яхача Терски халкъий Совета газета т1а араяьнна цун "Г1алг1ай къам. Кортамукъале бахьан лайна 1азап" яха очерк.\nБакъдолча художественни сурташца хьахьокх цу т1а автора г1алг1ай халкъо б1аьшеренашка лайна халонаш, цунна т1алаьтта доккха 1азап. Йоазонхочун говзамерча йоазоний мах геттара лакхлу цо ший произведенена юкъе каст-кастта художественни параллелизма говзаме приемаш юкъекхувларах. Къилбаседа Кавказа геттара хозача 1алама сурт дилларца (лакха, кура Бешлоам, низ бола сиха Тийрк), автора хьахьокх мел царна тара доацаш хиннад паччахьа замах г1алг1ай къахьегамхой вахар. Белггала къаьга сурт оттадеш ювц цо паччахьа 1аьдала чиновникаша з1амигача къама т1алоаттаяь халонаш.\nЦу тайпара ший очеркаца Гойгов 1аддал-Хьамида вайна дика хьагойт мишта дег1адера къизача паччахьа 1аьдалцара г1алг1ай моастаг1ал, дагадохийт массайттазза а г1алг1ай къахьегамхоша цунна яь духьале. Х1аьта цудухьа цхьаккха а шеко йоацаш баьлар йоах йоазонхочо беррига г1алг1ай къахьегамхой кердача 1аьдала оаг1орахьа, из даккхара д1аделар йоах ший дик-дикаг1болча къонгий вахар.\nЦу замах Къулбехьарча Россе эрсий меттала арадувлаш хиннача тайп-тайпарча периодически изданешка, къаьстта ц1ихеза революционер Габиев Са1ид редактор а волаш Буро т1а 1918 шера 27 октябре хьалхара номер араяьннача Къилбаседа Кавказа коммунистий орган хиннача "Революционни лоамаро" яхача газета т1а вайна корайоаг1а Гойгов 1аддал-Хьамида говзамерча йоазонашта дикка тара а йолаш, к1ала "Агсиго-Черный" яха псевдоним а латташ йола литературно-публицистически жанрах язъяь кхы а цхьа иттех очерк. Шоаш тайп-тайпарча, цу хана ч1оаг1а лоарх1амерча темашта хетаяь хиларга хьежжа, цар ц1ераш укх тайпара я: "Къилбаседа Кавказерча лоамарой хинна Союз ( из в1ашаг1йоллари, цун болхи, йохари), "Кортамукъаленга кхачара г1алг1ай халкъо бихьа никъ", "Г1алг1ай мехка хинна школаш", "Къоалаш д1адахар", "Бицбеннараш", "Г1алг1ай коммунистий сотня", иштта кхы д1ахо а. Царна к1ал ший тайпан ц1и а ца язъеш, Гойгов 1аддал-Хьамида "Агсиго-Черный" яха ший псевдоним увттаяьй: А (бдул) -Г (амид) -Си (псоевич) -Го (йгов). Х1аьта "Черный" яхача дешо белгалдеш хиннад из къахьегамхоех хьавалар.\nЦар автор бокъонца Гойгов 1аддал-Хьамид волга къаьстта бакъду "Кортамукъаленга кхача г1алг1ай халкъо бихьа никъ" яхача очерко. Дикка теркам бича гучадоал, из очерк цхьан х1аман ши дакъа долаш санна хьалха вай йийцача Гойгов 1аддал-Хьамида "Г1алг1ай къам. Кортамукъале бахьан лайна 1азап" яхача очерка ч1оаг1а тара хилар. Хьалхарчун санна цун керттера чулоацам а ба къизача паччахьа 1аьдало Къилбаседа Кавказа лоамарошта т1алоаттаяь хало гойтар, из бахьан долаш шоай Даймохк а бита, кортамукъаленга сатувсаш дуккха г1алг1ай Туркий мехка д1абахар, х1аьта ца болхаш бисараш цо етташ, 1етташ, шоай лаьтташ т1ара лелхабеш, дунен т1арча парг1атонех баьха хьувзабар. Дуккхазза а из хьал ца ловш паччахьа 1аьдала духьалбийлар г1алг1ай, йоах авторо, бакъда низ к1езига хиларах, массаза а эшар, х1аьта а цар ц1аккха а дог диллацар кортамукъаленахи парг1атонахи. Белггала из дар г1алг1ай къахьегамхой юххьанца денз шоашта лаьттеи, кортамукъалеи, паргIатои лургъя яхаш дIакхайкадаьча Советий 1аьдалгахьа бовлар. Цул а совг1а, цу очерка цхьаццадола доакъош вай лакхе йийцача очеркацара хьаийца да. Х1аьта цхьатарра ба очеркий мотт, фразеологически обороташ, тематика, композици, стиль.\nЦу очеркий автор Гойгов 1аддал-Хьамид волга бакъду цхьаькха цхьан белгалоно а - вай лакхе ц1ияьккхача произведенешта юкъейоаг1аш йола "Г1алг1ай мехка хинна школаш" яха очерк цул т1ехьаг1а ший "Сомавалар" (1936 шу) яхача повеста юкъеяхийтар авторо.\nД1аяхача 1азаперча паччахьа замах яздаь ца 1еш, Гойгов 1аддал-Хьамида лоамарошта парг1ато йоаккхаш латтача "кердача заманна" а хетаяь хинний ший цхьайола произведенеш. Царех ларх1а езаш я "Къилбаседа Кавказерча лоамарой Союз" (из в1ашаг1йоллари, цун болхи, йохари), "Бицбеннараш", "Г1алг1ай коммунистий сотня", "Къоалаш д1адахар" ц1и йола очеркаш.\nЦарех хьалхарча очерка т1а Гойгова дувц йоккхача Россе февральски буржуазно-демократически революци хинначул т1ехьаг1а Къилбаседа Кавказе эттача г1улакхех, Къилбаседа Кавказе дахача халкъий Союз е дагахьа Буро т1а съезд в1ашаг1тохар. Шерипов Асланбекацеи Ахриев Г1апурацеи цхьана Гойгов 1аддал-Хьамид а хилар цу съезде.\nЦу очерко дика гойт вайна цу замах Гойгов 1аддал-Хьамида сакхетам сиха дег1абар, цу хана лийннача чоалханерча г1улакхех из дика кхеташ хилар.\nСерго Орджоникидзес могаварца ше "Горская беднота" яхача газета редакторалла хьожавича язъйир Гойгова "Бицбеннараш" яха очерк. Вокхарна юкъе а дика лакха лоарх1ам болаш я из. Цу т1а ше мел дувцачун керттера ма1ан а деш Гойгова т1ахьех лакхарча кхетамца бола парте викалаш лоамарошта юкъе оагIув хьаллаца малав дIахайтара агитаци шераг1а йоаржаяра, къеча наха шоай моастаг1а малав, доттаг1а малав д1ахайтара.\n1919-ча шера Деникина х1алакьяьча г1алг1ай юрташкара экономически а политически а хьал дувцара хетаяь хиннай Гойгов 1аддал-Хьамида "Кортамукъа лоамаро" ц1и йолча газета т1а кепатеха "Г1алг1айче (тха корреспондентагара)" аьнна корта а болаш йола йоккха очерк. Цун хьалхарча даькъанна к1ала латт "Кара" яха подпись. Хетарах, из а Гойгова псевдоним хиннай, хIана аьлча цу деша ма1ан де вай делча, "Кара" яхар туркий дош да, эрсий меттала даьккхача из да йоазонхочун вай хьалхаг1а "Агсиго-Черный" хиннай аьнна белгалъяьча псевдонима шоллаг1а дакъа.\nВай лакхе мел йийца боккхача маьхе йола художественно-публицистически очеркаш Гойгова 1аддал-Хьамида язъяь хиннай белггала 1918-1919-ча шерашка, вешта аьлча Къилбаседа Кавказе советий 1аьдал ч1оаг1далалехь, цига къиза граждански т1ом лаьттача хана. Х1аьта цу г1улакхо ч1оаг1а лакхбу цу произведеней мах а, лоарх1ам а. Вайна ч1оаг1а дега тоам бу цу произведеней идейни а художественни а мах лакха хиларо, цар цу халача хана парг1атонга кхачара д1адоладаь г1улакх д1ачакхдаккхара нах т1ахьехаш къахьегаро, цар къахьегамхой оаг1ув хьаллоацаш хиларо.\nХ1аьта а царех цхьайола произведенеш ешача хана вайна гучадоал цу хана язде д1аволалуш мара ца хиннача Гойгов 1аддал-Хьамида йоазонашца цхьаццадола кхоачамбоацараш а нийслулга. Бокъонца 1о а хайна йоазув де йиш йоацаш, цу шерашка Гойгов ший беррига низ т1абахийта къахьегаш вар Г1алг1ай мехкара а, Къилбаседа Кавказера а деникински бандаш аракховсара. Цудухьа цу шерашка цо даьча цхьадолча йоазонашца бокъонца дег1авенача воккхача йоазонхочун говзал ца гой а, вай ала йиш я, цу бирсача замах Гойгова язъяьча очеркаша дикка совъяьккхар цун говзал. Из иштта хинналга вайна хьагойт цо цул т1ехьаг1а яздаьча дувцараша, белггала 1925 шера Краснодареи Ростовеи арадаьннача цун "Беспросветный путь", "Кровь за кровь" яхача къаьсттача книжкаша, 1926 шера язъяьча "Джан-Гирей" яхача повеста.\nЮххера а, массехк шера дуккха ц1ий 1оухийташ т1ом баьчул т1ехьаг1а, 1920 шера март бетта х1анзарча Нохчий а Г1алг1ай а мехка ерригача территоре т1а Советски 1аьдал бокъонца д1аэтта даьлар. Граждански т1ема доакъашхо, эггара хьалхарча г1алг1ай коммунистех ца1, ч1оаг1аг1а болча революционерий -Шерипов Асланбекеи, Гикало Николаеи, Ахриев Г1апуреи соратник хинна Гойгов 1аддал-Хьамид Г1алг1ай ревкома членалла хорж, х1аьта цул т1ехьаг1а а шийх массаза а доаллаш хиннача хьинарцеи, деналцеи, кхерама т1ехьашка ца воалаш, к1аьдвалар фуд ца ховш веррига а ше д1алу цо шийна т1адилла г1улакх кхоачашдара. Граждански т1емои интервенцеси бохабаь халкъа боахам юхаметтаоттабеш хул из. Иштта цо болх бу тайп-тайпарча боахамеи административнии культураи организацешка, Г1алг1ай облисполкома культураи искусстваи отдела кулгалду, боккха партийнии паччахьалкхени болх лелабу. Юххера а, из ва городе Баку М. Ф. Ахундова ц1ераг1ча операи балетеи х1анзарча театра здане чу 1920 шера сентябре хиннача Малхбоален халкъий цхьоалаг1ча съезда делегатех ца1.\nХовш ма хиллара, съезда болх чакхбаьнначул т1ехьаг1а, Къулбехьарчеи Малхбоалехьарчеи йистошка даьхача 38 халкъа викалех латта делегаци Москве В. И. Ленин волча хьийха хилар. "Малхбоалехьара халкъаш дахара моттигашкарча РКП /б/ декхарех" дола дош дувцаш РКП /б/ ЦК Политбюро заседани хилар. Делегацена юкъе г1алг1ай халкъа викал вар Гойгов 1аддал-Хьамид. Укхаза б1аргавайра цунна Владимир Ильич Ленин, х1аьта цун кулг а лаьцар цо. Цигача ше вахарах а, шийна цигача дайначох а лаьца язъйир цо, хьалхаг1а язъяьча ший дукхаг1йолча произведенешца нийсйича дневникови йоазув а доацаш, йоазонхочун б1арго керттерча г1улакхий ма1ан къаьггача сурташцеи, ма дарреи хьалоацаш а хилар гойташ йола "В. И. Ленин дагавохарах" яха очерк.\nШий юххьанцара дешаш д1адолалушшехьа а цу т1а хьаьналча къахьегамхоша баьчча ваь хьалхаваьккхача Ленина сурт-сибат гойта г1ерт автор: "Массехк минот яьннача г1олла тхо долча хьачуваьлар юкъерча дег1ара, к1айяла йолаенна лоацца тесса модж а йолаш вола къонах. Из вар Владимир Ильич. Б1убенна г1а боаккхаш хьат1а а вена, массане а кулг лоацаш моаршал а хаьтта, ший председательски моттиг д1алаьцар цо".\nБелгалде доагIа В. И. Ленин шийна б1аргавайнеи цунга ладийг1аи волча Гойгова вай г1алг1ай литературе духхьашха цун образ хьакхелла хилар, из керда 1аьдал хьакхеллар хиларах тарра, из национальнии интернациональнии позицешкара хьахьекха хилар, юххьанце а денз из чоалхане а бехктокхаме а декхар кхоачашде цун дика аьттув баьнна.\nХ1аьта белггала лакхара говзал йола ший произведенеш Гойгов 1аддал-Хьамида язъйир 1927-1939 шерашка. Къаьстта царех ларх1а еза "Серго" яха повесть. Г1алг1ай советски литература сихха дег1адена хилара дика тешал даь ца 1еш, цо х1анз а лоарх1аме дакъа лоац вай къонача тIехьен сакхетам совбаккхара.\nГраждански т1ема хана Къилбаседа Кавказе Чрезвычайни комиссар волаш вайта хинна Серго Орджоникидзе валарах 1936 шера Москверча партийни издательства редакцес лаьрх1ар из дагавохарах дола сборник арахеца аьнна. Цу шера 16 июне издательствос каьхаташ дахьийтар Серго Орджоникидзеца цхьана Советий 1аьдал доаккхаш къийсача дуккхача нахага цох дола шоай дагалувцамаш язде аьнна. Цу тайпара каьхат дера Къилбаседа Кавказе Советий 1аьдал оттадеш дуккха а Сергойца цхьана тух-сискал декъаш, гаргга из вовзаш хиннача Гойгов 1аддал-Хьамидага а. Белггала т1аккха лаьрх1ар 1аддал-Хьамида цу дикача къонахчох, бакъволча турпалхочох повесть язъе аьнна. Х1аьта из бокъонца язъяь чакх а яьккха 1937 шера 4 октябре Москве д1аяхьийтар цо.\nСерго Орджоникидзе керте а латташ, Къилбаседа Кавказе лаьттача граждански т1ема юкъе г1алг1ай халкъо лаьцача даькъана хетаяь я из ала доаг1а цу говзамеча литературни произведенех. Из бахьан долаш цу заман а, цу ханарча наьха а ма дарра бакъдола сурт гойта в1ашт1ехьадаьннад цун автора.\nКерда 1аьдал даккхара лоаттабаьча т1ема ч1оаг1а хала а бехктокхаме а зама яр Серго Орджоникидзе Къилбаседа Кавказе кхаьча ха. Ший повеста т1а из дика гойташ волча Гойгов 1аддал-Хьамида иштта язду цох лаьца:\n"Контрреволюце 1аьржа талг1еш етташ яр Дон, Кубань, Украина. Города т1ехьа город йоаккхаш, еррига х1ана яц аьнна Украина д1алаьцаяр немцаша. Ди дехача шоай г1ончашта Краснова, Корнилова хьаьнала къахьегача адамашцара нийсхал а йоахаш, ц1еша диза той дездеш бар оакхарой хьисапе бийрза инаралаш Дона станицашка, шерача аренашка, диза лаьттача Кубана кхашка. Кердаг1йолча техникаца кийчвенна моастаг1а дорхвенна т1авоаг1аш латтар. Советий 1аьдалгара позицеш цхьаннена т1ехьа шоллагIяр йолаш д1а а йоахаш".\nКъулбехьарча Россе Чрезвычайни комиссаралла хьожаваь Серго Орджоникидзе цхьан фронтера вокхазахьа водаш, денна а бусса а сало1ам боацаш, къахьегамхой хьинар ураувттадеш лел. Эггара халаг1а моттиг мел эттача д1акхоачаш, моастаг1чоа меттахьа етташ топ а йолаш, хадданза партизанашта а, ц1еэскархошта а уллув волаш хьахьокх из Гойгова. Массанена а д1ахоз цун ч1оаг1а наьха дегаш ураувттадеш йола оаз: "Новкъостий! Болхлойи ахархойи класса г1улакх бахьан долаш г1овтта! Котдаргда вай, новкъостий!"\nЧ1оаг1а йоаккхо ю Сергос ираз, парг1ато, лаьтта бахьан къахьегамхой ураовттабара, царга дилла а топаш, поатронаш, снарядаш хилийтара. Х1аьта а моастаг1а геттара т1ате1аш ва. Нийлхлуш латт г1ана т1ехьа г1а боаккхаш т1ехьашка дувлаш долча Ц1еча эскара доакъош. Геттара к1аьдбенна ба Украине а Ростове а моастаг1а кот а ваьнна хьаухаш бола ц1еэскархой. Уккхаза, Къилбаседа Кавказе, уж в1ашаг1а а теха, контрреволюце йохае декхар оттаду царна хьалхашка Сергос. Х1аьта цун из дика в1ашт1ехьа а доал берригача г1алг1ашеи Къилбаседа Кавказа къахьегамхошеи керда 1аьдал дика хьаллацарца. Лоацца аьлча, геттара дика а хоза а даьхкад Гойгов 1аддал-Хьамида тайп-тайпарча халкъех баьннача дуккхача наьха сурт-сибаташ. Белггала вай дег чу дувшаш хьакхеллад цо Шерипов Асланбека, Албогачиев Ювсапа, Орцханов Хизара, Муталиев Са1ида, Калмыков Бетала, Гастиев Андрея, Дьяков Александра сурт-сибаташ. Шоай са а дег1 а ца кходеш кердача 1аьдала викалаш хинна моастаг1чох латаш гойт уж автора. Х1аьта шоаш ма барра хьахьекхаб автора хьаьналча къахьегамхой моастаг1ий а. Шоаш хьалхе а баьча соцамах г1алг1ай халкъ харцахьарча новкъа даккха а, эрсий къаман викалашца гоамал оттае а г1ерт уж, бакъда цох х1ама хилац.\nПовеста эггара керттера турпал волаш чакхвоал Серго Орджоникидзе. Белгалде доаг1а цун оамалаш цу замах хиннача бакъболча къахьегамхой викалий оамалаш я аьнна. К1оаргга хьаькъал а, дика дог а да цун. Дилла а къахьегамхошца ч1оаг1а бувзам болаш, ший Даьхен тешаме во1 а, визза патриот а ва из. Ден а бус къахьег цо къахьегамхошта нийса кхетам балара. Белгала из гучадоаккхаш да г1алг1ай къахьегамхой съезде цо деш дола къамаьл. Цхьабола нах духьала боллашехьа а, г1алг1ай къахьегамхой съезде къамаьл а дийя, бокъонца наьха уйла шийна т1аоз Сергос.\nТахан вай ч1оаг1а беза ларх1а безаш а, дагабоханза бита йиш йолаш а бац Гойгов 1аддал-Хьамида цу ханарча эрсий халкъа керт-керттерча йоазонхошца хинна бувзам. Бера хана денз х1ана дац аьнна дика йовзаш а, ч1оаг1а дукхаезаш а хиннав из эрсий литературе доккхий толамаш даьхача А. М. Горьке творчество. Х1аьта къаьстта цун безам т1аозаш хиннаб А.М. Горьке яздаьча "Лаьчах долча илле", "ДуIакхайкорах долча илле", "Йо1и 1оажали" яхача легенда, "Нана" яхача романа.\n"Лаьчах долча илле" к1оарггача чулоацамах ше цецваларах, ше из юха а юха а деша безам боаг1аш хиларах, дуккхача хана денз цунна тарра хургйола произведени язъе г1ерташ хиннав Гойгов. Х1аьта А. М. Горьке творчествах дикка масал а эцаш, г1алг1ай багахбувцама иллей ларда т1а цо 1918 шера эрсий меттала язъяь хиннай доккха ма1ан долаш йола "Тутмакх" яха стихотворени. Цун лакхарча поэтически лоарх1амга хьежжа, из стихотворени шийна дукхаезаяларца, Серго Орджоникидзес цунна кепатохийта хиннай 1918 шера 27 феврале Владикавказе арадувла доладеннача "Революционни лоамаро" яьхача газета эггара хьалхарча номер т1а.\nИштта, А. М. Горьке дуккхача произведеней санна, лакхара граждански пафос йолаш, нах б1убенна кердача вахара т1абехаш я Гойгова кхыйола произведенеш а. Масала, "Г1алг1ай къам. Кортамукъале бахьан эза 1азап", "Бицбеннараш", "Къоалаш чакхдалар", "Коммуниста йоазонаш", "В. И. Ленин дагавохарах".\nХ1аьта шийна дукхавезаш, ше лоарх1аш вола А. М. Горький б1аргаго а, цунца къамаьл де а, ладувг1а а в1ашт1ехьдаьнна хиннад Гойгов 1аддал-Хьамида. Цу хана Москвера Буро т1а командировке вена нийсвеннача, дуккхача хана денз В. И. Ленин а, 1905 шера денз А. М. Горький а вовзаш хиннача Я. С. Ганецкийца а, г1алг1ай автономни областерча кхыча бехктокхамеча болхлошца а цхьана из духьалваха хиннав Тифлисера ваьнна, 1928 шера Буро т1а воаг1ача Горькена. Казбеги яхача юрта хиннад цар в1ашаг1кхетар. Х1аьта цигача къамаьл даьчул т1ехьаг1а, шийна духьалбаьхкарашца цхьана сурташ дахийта хиннад А. М. Горьке. Х1анз а т1ехьа долаш да царех цхьа сурт. А. М. Горькена уллув латтараш ба Гойгов 1аддал-Хьамиди, цун сесаг Тамара Сослановнайи, Я. С. Ганецкийи. Буро тIа вIашагIкхийтта дуккха гIалгIай а хIирий а йоазонхой а болаш, А. М. Горьке аьлар цу хана ГIалгIай литературни общества председатель хиннача Гойгов Iаддал-Хьамидага:\n"Оашош яздаьчох диках мел дар со волча хьадайта. Из деша а, цох сайна хетар ала а ха лохаргъя аз. Цул совгIа, Советий мехка мел дахача халкъий йоазонхой говзамеча литература произведенеш кепаеттаргйола къаьстта дола альманах арахеца лаьрхIад аз".\nТахан вай дикка деза лархIа дезаш да аьнна хетт Октябрьски революци хинначул тIехьагIа нийсса кхо шу а далалехьа, 1920 шера гурахьа цIихеза эрсий йоазонхо Александр Серафимович Буро тIа ваха вена хинналга а. ЧIоагIа бехктокхаме а хала а ха яр из, хIана аьлча 1920 шера март бетта мара бокъонца граждански тIом чакх а баьнна Советий Iаьдал оттанзар ерригача Къилбаседа Кавказе. ХIаьта йоккхача Россе лаьттача граждански тIем тIа массехк шера дакъалаьца эрсий цIихеза йоазонхо А. С. Серафимович Буро тIа ваха вар боккхача лоархIаме хилар цун ший творчество дегIаяра а.\nБуро тIа вена нийсса цхьа бутт а балалехьа А. С. Серафимович хорж цу хана хиннача Терски облисполкома пропагандаи агитацеи отдела заведующелла, облревкома членалла, хIаьта цу хана арадувлаш хиннача "Коммунист" яхача газета редакторалла хьожаву. Цу бехктокхамеча балхашка хиларга хьежжа, из каст-кастта хул гIалгIай лоаман а, шаьрача ара а ухкача юрташка, цо дилла а оагIув хьаллоац керда Iаьдал чIоагIдара гIайттача къахьегамхой.\nИштта гIалгIай мехка боккхача лоархIаме бола партийни а журналистски а болх дIаболабаьча А. С. Серафимовича кастта доккха доттагIал тоссалу Мальсагов Кураза Зоврбикаца, Гойгов Сипсой Iаддал-Хьамидаца, Беков ДордагIа Темботаца.\nХIаьта А. С. Серафимович вовзар а, везар а геттара а боккхача лоархIаме хилар 1918 шера денз эрсий меттала тайп-тайпарча жанраех йола произведенеш язъе волавеннача Гойгов Iаддал-Хьамида вахаре. Эрсий воккхача йоазонхочунца дага а вувлаш, цо доккха новкъостал а деш язйир Iаддал-Хьамида 1920-1923 шерашка ше мел язъяь произведенеш. Къаьстта боккха лоархIам болаш я царех "Эсса юхе гIолла урагIа водаш", "ГIалгIай мохк", "Бераш довш латт", "Коммуниста йоазонаш", "Бийсанара рыцараш" яха очеркаш а дувцараш а.\nВай дегашта чIоагIа тоам беш да цу халача, бехктокхамеча замах, къаьстта 1920-1928 шерашка, гIалгIай йоазонхочо Гойгов Iаддал-Хьамидеи эрсечо Александр Серафимовичеи даь публицистически йоазонаш цар керттерча чулоацамга диллача дикка вIаши гарга долаш хилар. ХIаьта цун ший бахьанаш а да. Царех цаI да уж шаккъе а гIалгIай мехка гIолла дуккха а цхьана лийнналга. Масала, 1920 шера Назране хиннача гIалгIай къахьегамхой съезде цхьана дакъа лоацаш хилар уж, цига къамаьлаш а дир цар. ХIаьта цар шинне а яздаьд цу съездах. Бакъда, хьалхагIа яздаьр А. С. Серафимович ва. 1920 шера 24 августа арадаьннача "Правда" газета тIа "Кавказе" аьнна цIи а йолаш кепатехача ший очерка тIа дика говза сурт оттадеш А. С. Серафимовича дувц цу съездах, цун балха юкъе дакъа лоацаш хиннача нахах, хьахьокх Советий Iаьдал чIоагIдара уж бов безе а кийча болга.\n"Хетаргахьа, вай берригача мехка а хургбац уж санна бирса Советий Iаьдал оттадара тIехьа бола къахьегамхой", - яздора из очерк чакхйоалаш А. С. Серафимовича.\nБелгалде доагIа А. С. Серафимовича 1920 шера язъяьча цу очерках 1937 шера "Серго" яха повесть ше язъеш Гойгов Iаддал-Хьамида дика пайда ийцалга.\nСерго Орджоникидзе сурт-сибат къаьстта дика хьакхоллара гIалгIай йоазонхочунна дика гIо-новкъостал дир 1920 шера 27 августа "Правда" газета тIа араяьннача А. С. Серафимовича язъяь хиннача "Шозза вIашагIкхетар" яхача шоллагIча очерко а. Цу съезде Сергос даьча къамаьло наьха дегаш кхы а ураоттадаьлга, цар сакхетам совбаьккхалга гойт вайна эрсий йоазонхочо. Шоай классови моастагIа полковник Шахмурзиев хьа а лаьца, шоаш Iаьдалга дIалу цига гулбеннача къахьегамхоша. Къаьстта лоархIаме моттиг дIалоац цу эпизодо вай лакхе йийцача Гойгов Iаддал-Хьамида "Серго" яхача повеста тIа а.\nШе яздаь "АргIе улла город" яха книжка Гойгов Iаддал-Хьамида совгIата луш цун беттагаргаш тIа А. С. Серафимовича яздаьдар: "ЧIоагIа бакъахьа хетар сона, Iаддал-Хьамид, вожаш балхаш а дита, Iа бокъонца цIенхаштта йоазонхочун болх дIаболаборе".\nАла деза, административни балхаша Iаддал-Хьамида дукха низ а ха а дIалоацалга ховш, хIаьта творчески балха цо цIенхаштагIа уйла тIаяхийтар а, кхыметтел цунна цо ший беррига низ дIабалар а ловш яздаьдар уж дешаш эрсий йоазонхочо.\nДуккхача хана денз Гойгов Iаддал-Хьамид вовзаш а, лоархIаш а хиннача эрсий йоазонхочо М. О. Пантюхова белгалдеча тайпара, иштта ший йоазоний лакха мах беш моттиг нийсъелча, массаза а чIоагIа эхь-бехк леладеш саг хиннача Iаддал-Хьамида, вела а къеже, кулг тоссаш хиннад:\n"Мичара вена йоазонхо ва со? Ялат Iалашдара фронтера мугIарера болхло ва-кх! Йоазонаш дар из-м мичча хана а цкъа де йиш йолаш гIулакх да. Тахан-м массарел а лоархIамегIа да къахьегамхой бузабелга".\nЦул совгIа, дикка йоккха моттиг дIалаьцар гIалгIай йоазонхочун Гойгов Iаддал-Хьамида вахаре цо эрсий цIихезача йоазонхочунца Александр Александрович Фадеевца леладаьча доттагIало а. Вайна хIанз а дика йовзаши езаши я 1918 шера денз Гойгов Iаддал-Хьамида "Советски къулбехье" яхача газета тIа кепайийтта произведенеш. ХIаьта вай чIоагIа деза лархIа дезаш да царех цхьайола произведенеш дика тоа а еш кепаеттийтар цу шерашка цу газета партийни отдела заведующи волаш болх баь А. А. Фадеев хинналга. Къаьстта А. А. Фадеева ший кулгаца тоа а еш, 1924 шера цу газета тIа араяьнначарех я Гойгова "Лоаман юрта Iарбий хьужаре" яха очерк.\nШе Ростове массаза нийслу дилла а А. А. Фадеевца вIашагIкхетар ловш хиннав Гойгов. Дилла а из балха волча редакце а, цун цIагIа а дукхавеза хьаьша санна тIаэцаш хиннав Iаддал-Хьамид. Общественно-политически гIулакхех а, Къилбаседа Кавказе лоамароех болча къахьегамхошта хьалхашка латтача кердача декхарех а, советски йоазонхой кердача произведенеех а хулаш хиннад цар къамаьл. ХIаьта цунца къамаьл даьчул тIехьагIа дуккха а айлуш хиннаб гIалгIай йоазонхочун Гойгов Iаддал-Хьамида сакхетам.\nРостове ше балха волча хана массехказза Буро тIа а, Шолжа-ГIалий тIа а вена хилар А. А. Фадеев. Иштта цо дика новкъостал дир гIалгIай а нохчий а мехка эггара хьалха арадаьннача газетий болх дикагIа вIаштIехьа баккхара, хьагул а баь хьехамаш дир гIалгIай кхувш боагIача йоазонхоштеи журналисташтеи хьалхашка.\nБелгалде доагIа, граждански тIема юкъе хьинаре дакъа лаьца волча эрсийи гIалгIайи шин йоазонхочун - Александр Александровича Фадеевеи Гойгов Iаддал-Хьамидеи дика барт товр шоайла вIаши. Цох лаьца массехк шу хьалха еннача Гойгов Iаддал-Хьамида сесаго Тамара Сослановнас каст-каста дагалувцар цкъа шоаш 1924 шера Ростове бахача хана Iаддал-Хьамида шийна совгIата коч эцарах шоаш вIалла ахча а доацаш биссар. "Хьо уккхаза хилалахь", - аьнна, А. А. Фадеев волча редакце дIачу а ваха, сиха цунга ше язъяь очерк дIа а енна, кара хьаийца ахча а дахьаш, шийна уллув А. А. Фадеев а волаш Гойгов юхаверзар.\nА. А. Фадеевца цхьана "Советски къулбе" яхача газета тIа болх баь а, цул тIехьагIа Къилбаседа Кавказа пролетарски йоазонхой ассоциаце правлене председатель хинна а ва эрсий йоазонхо Владимир Петрович Ставский. Из а хиннав Гойгов Iаддал-Хьамидаца боккха бувзам болаш, каст-кастта гIалгIай мехка воагIаш, юххьанца денз говзамеча литературан йоазонаш де гIертача йоазонхошта хьехам луш а, новкъостал деш а.\nКъаьстта цо новкъостал дарца 1925 шера Ростове а Краснодаре а эрсий меттала арадаьлар Гойгов Iаддал-Хьамида "Сердал йоаца никъ", "ЦIийна духьал цIий" яхаш дола ши книжка. ХIаьта цул тIехьагIа а цо новкъостал дарах Гойгова дуккха произведенеш арайийллар Ростове арадийнача "На подъеме" яьхача а, "На литературном посту" яьхача а журналаш тIа. Дикка лоархIам болаш дар царех В. Ставскес ший кулгаца тоадаь кепатеха "Нана-есар" яьха дувцари, "Джан-Гирей" яьха повести.\n1928 шера 23 апреле ше Гойговга яздаьча каьхата тIа Къилбаседа пролетарски йоазонхой правлене председатель хиннача Владимир Петрович Ставске яздора:\n"Моаршал да хьога, са веза новкъост Гойгов! 1928 шера 30 апреля Москве болх бе дIайолалу Ерригсоюзни йоазонхой конференци. Дика дар вай цигача цхьана даха вIаштIехьдаьлча. Тахан почтаца ахча дIадойт аз хьона. ХIанз арадоалаш долча "На подъеме" яхача журнала тIа кепатохаш я хьа "Нана-есар" яьха легенда. Цу журнала пхелагIча номер тIа кепатохаргйолаш я хьа "Джан-Гирей" яха повесть а. Мерза моаршал дойт аз хьога. Кастта вIашагIкхетаргда вай. Хьа В. Ставский".\nХIаьта В. П. Ставскес цу хана ше а язъйир гIалгIай вахарах лаьца йола массехк литературни произведени. Къаьстта боккха лоархIам болаш я царех 1927 шера "На подъеме" яхача журнала тIа араяьнна хинна цун "ГIалгIай лоамашка" яха очерк.\nИштта боккха бувзамаш болаш хиннав Гойгов Iаддал-Хьамид эрсий кхыболча йоазонхошца а. Масала, царех ва Михаил Булгаков, Николай Тихонов, Петр Павленко, Сергей Городецкий, Михаил Пасынков, Моисей Кац, Михаил Слободской.\nАла деза, цу хана эрсий цIихезача йоазонхошца иштта к1оарга бувзам хиларо гIалгIай кхувш воагIача йоазонхочунна Гойгова къаьстта дикка новкъостал дир цу замах тIехьадиссача гIулакхашца лира тIом лоаттабеш йола говзаме произведенеш хьаккхоллара. Каст-кастта А. С. Серафимовичаца, А. А. Фадеевца, В. П. Ставскеца дагадувлаш хиларах дIаволалу Гойгов Iаддал-Хьамид паччахьа заман къизал гойтара йола произведенеш язъярал совгIа, керда вахар чIоагIдара кIоарга чулоацам болаш дола говзаме литературни йоазонаш де а.\nИштта цIихезача эрсий йоазонхоша даь новкъостал бахьан долаш Гойгов Iаддал-Хьамида кастта вIаштIехьадоал тIехдика дувцараш яздарал совгIа, "Джан-Гирей", "Сомавалар", "Серго" яха повесташ язъе а.\nЭрсий цIихезача йоазонхошца доттагIал леладаро чIоагIа новкъостал дир Гойгов Iаддал-Хьамида сакхетам сиха а, нийсача новкъа а дегIабара, цун произведеней чулоацам кIоарга а, хIаьта говзал лакха а хилийтара.\nЮххера а ала доаг1а, тайп-тайпарча шерашка Гойгов Сипсой 1аддал-Хьамида язъяьча очеркийи, стихайи, дувцарийи, повестийи лакхара мах вай замах а бовнза болга, уж х1анз а т1ехьа боккхача маьхе я вай къона т1ехье хьалкхеяра.


Шана-ла-Мутейр — Википеди\n▼934 стаг (2018 шеран 1 январь)\nШана-ла-Мутейр (фр. Chanat-la-Mouteyre) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Овернь — Рона — Альпаш регионехь. Коммунан департамент — Пюи-де-Дом. Дозанашца йу Дюртоль, Ноанан, Орсин, Сент-Урс, Сея, Вольвик. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Шана-ла-Мутейр&oldid=5194485»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2020, 8 октябрь, 17:09.


агӏо - Synonyms of агӏо | Antonyms of агӏо | Definition of агӏо | Example of агӏо | Word Synonyms API | Word Similarity API\nTop 10 similar words or synonyms for агӏо\nTop 30 analogous words or synonyms for агӏо\nКоьрта агӀо __NOEDITSECTION__\nВайнах (журнал) Журнал арадолуш ду оьрсийн а (80 агӀо), нохчийн а (16 агӀо) меттанашках. Тираж 2 500 экземпляр, формат А4.\nШуьйта Эвла ю Орган чӀажехь, Орга хина аьтто агӀо йистехь.\nАхкарг Ахкарг () — стечу дийнатийн ахкаргашчохь кхоллалучу кхиана даьлла хӀоа я зирхӀ арабоккху харш. Дукха хьолахь ахкаргаш шишша цхьаьна хуьлу, амма олхазарийн, крокодилийн, цхьадолу хьорзам йолу чӀерийн, цхьаъ я важа агӀо кхуьуш яц. Иштта цхьа агӀо оцу дийнатийн болх беш ца хуьлу.\nМассин хаамийн гIирс ТӀеххьарчу итт шарахь газеташ хиттанчех 35 % бен ца доьшу. АЦШ (кхин а цхьа могӀа пачхьалкхашкахь санна) ган тарло газеташ 100 агӀо барам болуш (дустархьама: российн газетийн барам боккха бац, церан максимум 32 агӀо ю).\nӀалхан-барз Алхан-барз — ДегӀастанан Аух кӀоштан махка тӀехь болу лам. Локхалла 323 м. Малхбузехьара агӀо охьенаш йолуш ю.\nАрбоархитектура Арбоархитектура ( — дитт) я Ботаникан архитектура — дина диттанашахь гӀишлош яр хьоьхуш йолу архитектуран агӀо. Оцу боламан дика агӀонаш ю гӀишлон экологи а, дина диттийн яхкаяларан дуьхьало чӀогӀа хилар а, гӀишло ша ма-ярра хаза хилар а, оьшуш болу гӀирс борах хилар а; вон агӀо — гӀишло яш дукха хан эшар а, ша-тайпа технологиш лелаяр а. И болам кхуьуш а, бержаш а бу.\nЦIен ЖIаран а, ЦIен Беттан а дуьненаюкъара болам Массеран а тешам хилийтархьама, Боламан йишяц тӀеман девнехь цхьан а агӀо лаца, политикан, расан, динан я идеологин амалийн къийсамаш юкъагӀерта.\nДитрих, Марлен 1914 шо дуьна Дитрих доьзаллин Дессау дӀабагӀа дийзира. Керлачу школехь массо а дахаран агӀо боьдучу тӀеман хьаьжжина дӀадодура. ЙоӀариш тӀамтӀе бодуш салташна а, лазийна салташна а концерташ йора.


Внутренние жесткие диски SSD (22) Аксессуары для ноутбуков (20) WEB камеры (3) Мыши (142) Флэш накопители (49) Оптические приводы (2) Внешние жесткие диски (23) Карты памяти и ридеры (36) Клавиатуры (54) Акустические системы (20) Сумки компьютерные (66) Фильтры и UPS (57) Графические планшеты (12) Геймпады (1) Настольные микрофоны (12) Гарнитуры для ПК (12) Презентер (1) Подставки для наушников (1) Гарнитуры игровые (43) Внешние жесткие диски SSD (3)\nНаличие в магазинах: Склад г. Павлодара\t2 шт. ул. Бекхожина, 3/2\t2 шт. пр. Нұрсұлтан Назарбаев, 3/2\t1 шт.\nНаличие в магазинах: Склад г. Павлодара\t4 шт. ул. Бекхожина, 3/2\t2 шт. пр. Нұрсұлтан Назарбаев, 3/2\t4 шт.\nНаличие в магазинах: Склад г. Павлодара\t5 шт. ул. Бекхожина, 3/2\t3 шт. пр. Нұрсұлтан Назарбаев, 3/2\t5 шт.\nНаличие в магазинах: Склад г. Павлодара\t2 шт. ул. Бекхожина, 3/2\t2 шт. пр. Нұрсұлтан Назарбаев, 3/2\t4 шт.\nВнутренний накопитель SSD KINGSTON 120Gb (SA400M8/120G) M2\nНаличие в магазинах: Склад г. Павлодара\t1 шт. ул. Бекхожина, 3/2\t2 шт. пр. Нұрсұлтан Назарбаев, 3/2\t3 шт.\nГабариты в упаковке (ВхШхГ), см — 18.2x13x0,9\nВнутренний накопитель SSD ADATA 480GB ASU650SS-480GT-R\nГабариты устройства (ВхШхГ), см — 0,7х10х7\nНаличие в магазинах: ул. Бекхожина, 3/2\t1 шт. пр. Нұрсұлтан Назарбаев, 3/2\t3 шт.\nВнутренний накопитель SSD NETAC 256Gb (N600S-256G)\nОбъем памяти SSD, Гб — 256


Ла-Сель (ВагӀ) — Википеди\nЛа-Сель (фр. La Celle) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ПгӀованс — Альпаш — Сирла-сийна Йист регионехь. Коммунан департамент — ВагӀ.\nДозанашца йу БгӀиньоль, Мазог, Ла-ГӀокбгӀуьсан, ТугӀв.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Ла-Сель_(ВагӀ)&oldid=7839927»


Швейцария до 18 Канада до 18 смотреть онлайн трансляцию 15 августа 2015\nШвейцария до 18 – Канада до 18 смотреть онлайн трансляцию\nСмотреть Швейцария до 18 – Канада до 18 онлайн\nБотафогу ПБ 68'\nБасилашвили Н. 99'\nМартич П. 99'\nМюллер Ж. 9'\nСвитолина Э. 9'\nКливленд Стейт 99'\nФау Б. 99'\nХаи Поинт 99'\nЧарльстонский колл 99'\nМорхед Стейт 99'\nСт. Френсис (НЙ) 99'\nФлорида Интернешнл 99'\nСиена Сэйнтс 99'\nКеннесо Стэйт 99'\nЯнгстаун Стэйт 99'\nСауз Каролина Апст 99'\nДжорджия Тек 39'\nКолорадо Рэпидз 39'\nИстерн Кентукки 39'\nIMPACT Wrestling 39'\nСаузен Алабама 34'\nЧикаго Стэйт 34'\nЮТ Арлингтон 24'\nНорсерн Аризона 9'\nИстен Иллиноис 9'\nТехас Стэйт 9'\nНебраска Омаха 9'\nСаузен Юта 9'\nЛибертад Бурги 99'\nIMPACT Wrestling смотреть онлайн прямая трансляция IMPACT Wrestling 39'


КугӀдманш (СагӀта) — Википеди\n47°48′52″ къ. ш. 0°33′46″ м. д.HGЯOL\nфр. Courdemanche (Sarthe)\nКугӀдманш (фр. Courdemanche (Sarthe)) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Пеи-де-ла-ЛуагӀ регионехь. Коммунан департамент — СагӀта.\nДозанашца йу МонтгӀей-ле-Шетиф, Сен-ПьегӀгӀ-дуь-ЛогӀуегӀ, Сен-Венсан-дуь-ЛогӀуегӀ, Ле-ГгӀан-Луьсе, Ломм (СагӀта), ГӀуьие-суьгӀ-ЛуагӀ, Сен-ЖогӀж-де-ла-Куе.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=КугӀдманш_(СагӀта)&oldid=7837374»


Кле (Сен-Маритим) — Википеди\nКле (фр. Clais) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Норманди регионехь. Коммунан департамент — Сен-Маритим. Дозанашца йу Баель-Невиль, Байоле, Калланжвиль, Феск, Люси (Сен-Маритим), Смермений. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Кле_(Сен-Маритим)&oldid=6831646»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2021, 19 октябрь, 05:13.


Хьехам Зуда шен х1усам ден муьт1ахь хилар. Не упрёков боюсь — Молчания. Клип к дораме Богатый мужчина Rich Man Mp3. The — Acoustic. Хьехам Йо1 маре йахитарах лаьц Хьехам Йо1 маре йахитарах лаьц. Он вошел в мою жизнь Mp3. Хала ду ткъа ишт хила шай хIусам деца.\nХьехам Зуда шен х1усам ден муьт1ахь хилар. Подробнее о наших правилах читайте в Условиях использования.\nЛеид Хаз хьехам Леид Хаз хьехам. Ишт хьехам ца бо.\nNo profile on OK. Зудчун Майрчун Динаьхь хила езаш йол юкъметтиг.\nЗудчунца эвхьаза гIулакх хилчул тIехьа Хьехам Зуда шен х1усам ден муьт1ахь хилар. Асвад Къинт1ийра валаран асар а пайда а Асвад Къинт1ийра валаран асар а пайда. Miley Cyrus Young M.\nИслам — Молл ва хьехам беж. Валлах1и аш ишт хьехмиш бахьари царн хуар дар ше доьзал ше х1усам нана оьшург латто дези.\nСлучайный видео чат чат рулетка ,аудитория — это люди со всего мира. Хотелось бы попросить тех, у кого всё хорошо в семье, да и вообще всё хорошо. Fatima Mashaeva 7 месяцев назад Я Аллах1 ма дик ву хьо массо х1умне ше жоп долитар дуй ахь Не любите меня теперь, что ли?. Шестиклассник Сaша Чeркашин настоящий герой, он спас тoнувшую девятилетнюю дeвочку.\nСсылка на страницу с видео: Конвертер YouTube видео Наш онлайн видео конвертер позволяет конвертировать видео с вебсайта YouTube в форматы webm, ьхехамаш, 3gpp, flv. Салахь Межиев Дика зуда.\nЗуд яли чул т1ехьа нех йо1аршка телефон ц йаьттар. Это очень, очень редкий случай когда кому то хорошо, обычно плохо почти везде, либо имитация что хорошо, чтобы завидовали, это ещё хуже.\nМощнейший да1ват зудиц мух хил вез.\nТеперь мы рекомендуем загрузить первый результат Хьехам Зудчунца муха хила веза зудчун хьакъ MP3 который загружен AmishkaFisabilillyah1i размером Шоип Зинах Лаьцна хьехам Дел шедуьхь ладог1 кхунг. Хьехам зина ма тамашина болх бу.\nЭта группа является прямым продолжением группы «Блог о Планете Земля». Всем слушать обязательно — Хьехам. Майрачунна муьт1ахь хилар 01 Амина Базаева 7 месяцев назад Шай Аллах1 доьхь баитиш и хьехам. Жениться лучше или требовать знания?\nThe — Acoustic. Слушайте и скачивайте музыку на XoMusic. This person does not н the access to this photo. Или что делать если яишенка не выходит


Царгуш Денис (борьба вольная). Olympteka.ru\nПолное имя: Денис Игоревич Царгуш\nДата рождения: 1 сентября 1987 года,\tГудаута, Грузинская ССР, СССР\nДенис Царгуш: результаты выступления на Олимпийских играх\nмужчины, средний вес, 74 кг 1/8 Финала, #2 1 3PP-1 (1)Tsargush D. (RUS)\n(2)Aliyev A. (AZE)\n1/4 Финала, #4 1 3PO-0 (1)Tsargush D. (RUS)\n(2)Khutsishvili D. (GEO)\n1/2 Финала, #2 2 1-3PP (1)Burroughs J. (USA)\n(2)Tsargush D. (RUS)\nФинал (3-5), #2 1 3PO-0 (1)Tsargush D. (RUS)\n(2)Gentry M. (CAN)


Хусейн Горчаханов — Ишта ю вай положени. Хусейн Горчаханов Стиглара д1абайна седа 2: Хрустальный замок [ Если не работает Плеер на сайте, установите последнюю версию браузера Google.\nХусеи н Горчаханов Ты меня не любишь Чеченская гитара Рафина Ганиуллина Утте Инде Mp3. Хусейн — ерляр аглар.\nХусейн Горчаханов — Хаза ю ламанца буьйса. Хусейн Горчаханов — Малх схьакхеташ.\nСан дог-ойла ахь д1а аьцна [ Хусейн Горчаханов И промчится такси 2 M95 Хусейн Горчаханов Здравствуй милая моя 2: Хусейн Горчаханов — Суьранна со чу вирзача. Наша поисковая система найдет любую песню.\nХусейн Горчаханов Са дог ойла 2 M95 2: Хусейн Горчаханов — Нена йо1. Хусейн Горчаханов — Моя милая мама. Хусейн Расаев — Люблю скачать бесплатно mp3 download скачать без регистрации Хусейн Расаев — Люблю mp3 [


Бенихофар — Википеди\n38°04′50″ къ. ш. 0°44′19″ м. д.HGЯOL\n▼3293 стаг (2020)\nБенихофар картан тӀехь\nБенихофар (испан. Benijófar) — Испанин Аликанте провинцин муниципалитет.\nМуниципалитетан майда — 4,4 квадратан километр. ХӀордан сизал локхалла 18 ± 1 метр. Дозанашца ю Форментера-дель-Сегура, Рохалес муниципалитеташ.\n2132 стаг ↗2434 стаг ↗2830 стаг ↗3138 стаг ↗3380 стаг ↗3541 стаг ↗3707 стаг\n↗3900 стаг ↗3976 стаг ↗4004 стаг ↗4153 стаг ↗4207 стаг ↘3514 стаг ↗3791 стаг\n↘3655 стаг ↘3163 стаг ↗3290 стаг ↗3357 стаг ↘3322 стаг ↘3293 стаг\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Бенихофар&oldid=5612961»


АгӀдивилле-ан-Вексен — Википеди\n49°18′14″ къ. ш. 1°56′19″ м. д.HGЯOL\n▲163 стаг (2018 шеран 1 январь)\nАгӀдивилле-ан-Вексен (фр. Hardivillers-en-Vexin) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта О-де-ФгӀанс регионехь. Коммунан департамент — Уаза.\nДозанашца йу Башивилле, Буасси-ле-Буа, ЕнанкугӀ-ле-Сек, Жуи-су-Тель, ПогӀше (Уаза), Тибивилле.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=АгӀдивилле-ан-Вексен&oldid=7807827»


Нефмутье-ан-БгӀи — Википеди\nНефмутье-ан-БгӀи (фр. Neufmoutiers-en-Brie) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Иль-де-ФгӀанс регионехь. Коммунан департамент — Сена а, МагӀна а.\nДозанашца йу Ле-Шапель-БугӀбон, ФавьегӀ (Сена а, МагӀна а), Ла-Уссе-ан-БгӀи, МогӀсегӀ, ТугӀнан-ан-БгӀи, Вильнев-ле-Конт, Вильнев-Сен-Дени.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Нефмутье-ан-БгӀи&oldid=7825659»


Пленуа (Лакха Марна) — Википеди\n47°53′30″ къ. ш. 5°29′52″ м. д.HGЯOL\nПленуа (Лакха Марна)\nПленуа (фр. Plesnoy) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Гранд-Эст регионехь. Коммунан департамент — Лакха Марна. Дозанашца йу Андии-ан-Бассиньи, Сельсуа, От-Аманс, Марсии-ан-Бассиньи, Орбиньи-о-Мон, Пуазель. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Пленуа_(Лакха_Марна)&oldid=5179112»


Нуарваль — Википеди\n49°27′34″ къ. ш. 4°47′47″ м. д.HGЯOL\n5 квадратан километр\n▼27 стаг (2018 шеран 1 январь)\nНуарваль (фр. Noirval) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Шампань — Арденаш регионехь. Коммунан департамент — Арденаш. Дозанашца йу Бельвиль-э-Шатийон-сюр-Бар, Катр-Шан. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Нуарваль&oldid=5176364»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2020, 7 октябрь, 21:23.


Posted on 27.12.2018 27.12.2018 by Лазарь\nСкачать песню по запросу: Тамара Адамова - Д1амаг1охьа хьо Хитг. David Cook - Permanent P. Эта песня посвященая старшему Брату Дэвида - Адаму, который скончался от рака мозга. Первый куплет и припев идёт от лица Адама, а второй от Дэвида. Тимур Муцураев - Сын Адама.\nТамара Дадашева - Д1амаг1охьа хьо. Тамара Дадашева - Д1амаг1охьа хьо хитг. Тамара Дадашева - Джохар. Тамара Дадашева - Сон.\nТамара Дадашева Ахча Дуи.\nEminem - "Kick Off" Freestyle. Moby - Honey 8. Новинки музыки, популярные альбомы, поиск музыки онлайн бесплатно и без регистрации. Тамара Дадашева Dato Wu Hoo. Тамара Адамова - Доцу ду дахар exclusive M Сальваторе Адамо - Падает снег.\nТамара Дадашева - Йахь йолу къонах.\nХусеи н Бетельгериев Д1а ма г1о. Myrat Mollayew Janicka Mp3 Mp3. Тамара Дадашева - Йахь йолу къонах.\nMoby - Honey 8. Бриллиант Дадашева - Yalan Dunya. Бриллиант Дадашева - Maз-maз. Тамара Адамова - Хаа суна.\nТамара Дадашева Ас ца йина ойла 80s. Тамара Миансарова - Ёжик. Новинки музыки, популярные альбомы, поиск музыки онлайн бесплатно и без регистрации. David Lanz - Escapades Of Pan 8. Гвердцители Тамара - Мамины глаза.\nВилли Токарев - Тамара. Тамара Дадашева Ас ца йина ойла 80s. Кара Жорга новая версия - г. Тамара Дадашева - Йиш йоц безам. Тамара Гвердцители - Зажгите свечи. Salvatore Adamo Сальваторе Адамо - Rendez vous sur gliese.\n5 Replies to “Песня д1а маг1о хьа хьо дадашова тамара”\nСакральные коды матрицы земли\nЕва к записи Песня д1а маг1о хьа хьо дадашова тамара


Обновлено 21.02.2013 09:39 Автор: Administrator 27.07.2012 08:27\nЭЛМИРЗА. Аьлбика, суна лаьара ахьа оцу охьаоьхучу хин тидам бойла….\nАЬЛБИКА. Тидам би-кх ас…\nЭЛМИРЗА. ХIун го хьуна?\nАЛЬБИКА. Хаддаза дIаоьхуш хи го-кх…\nЭЛМИРЗА. Хаддаза дIаоьхуш хи хилла ма ца Iан. Хаддаза дIаоьхуш вайн денош ма ду.\nАЛЬБИКА. Цунна вайн дан хIума дац.\nЭЛМИРЗА. Цунна вайн дан хIума дацахь, вайна тIехь лаьтта декхар цхьа де хьалха кхочушдича бакъахь дара вай.\nАЛЬБИКА. Сиха дахана шовда хIордах ца кхетта олу-кх баккхийчара.\nЭЛМИРЗА. Сиха доьдуш дац хьуна вайшиннан шовда-м. ХIокху кхаа шарахь меттах даьлла а дац… амма иштта латта йиш яц. Дукха лаьттича, хи а телха…Альбика, тIекхаьчна ахь къастам бан беза хан…. ХIара хаза еъна гуьйренан Iуьйре теш а йолуш, хан йилла суна…\nАЛЬБИКА: Ненах дагаяла еза сан.\nЭЛМИРЗА: Дика ду…Дагаяла ненах а…Суьйранна вайша кхузахь вовшахкхетча, цхьа дош дала деза хьуна…\nАЛЬБИКА: Дика ду, Элмирза, дика ду…\nНАНА. Хан йиллийтина ахь?\nЭЛМИРЗА. Ненах дагаяла еза боху…\nНАНА. ХIара хIун деш Iийна хIокху кхаа шарахь, ненах дага ца йолуш.\nЭЛМИРЗА. Ца хаьа суна-м …\nНАНА. Суна-м хаьа ….Суьйрана хьайн хан ца йиллахь,Iадда йита…дукха бу мехкарий.\n(арахь ков детта)\nЭЛМИРЗА. Дика ду, нана. Ахь боххург дийр ду ас… хьажа со…. Мила ву техьа и ков деттарг?\n(КетIе. Араваьлча, Элмирзин го Аьлбикин накъост Айза.)\nАЙЗА. Суьйре дика йойла хьан, Элмирза.\nЭЛМИРЗА. Далла езийла, Айза. Хьо лаа лелий-техьа кху сарахь суьйренца?\nАЙЗА. Лаа ма ю со-м… Аьлбикас аьллера соьга…\nЭЛМИРЗА. ХIун аьллера хьоьга Аьлбикас? Дийцал, дийцал…\nАЙЗА. Ша хийисте йогIур яц бохура…\nЭЛМИРЗА. Муха? Ахь хIун дуьйцу?\nАЙЗА. Шен чамда кечъян еза бохура, хьайн замой дIабахкийта бохура…\nЭЛМИРЗА. Боккъал… и ду хьуна дош. Дела реза хуьлда хьуна… Ас цхьа совгIат доцуш юьтур яц хьо…Баркалла!\nАЙЗА. Iодика йойла. Дала аьтто бойла.\nЭЛМИРЗА. Дела реза хуьлда… ХIара ду хьуна дош! Нана ма йоккхаеш хир ю.\n( Ойлаеш жимма сацало. Оцу хенахь цхьа стаг кхочу, цига башлакхца дIакъевлина юьхь а йолуш.)\nВЕВЗАШВОЦУРГ. Ассаламу Iалайкум, Элмирза!\nЭЛМИРЗА. Ва Iалайкум салам!\nВЕВЗАШВОЦУРГ. Бехк ма биллалахь, хьуна юьхь гайта йиш йолуш яц сан. РагIу кIел вера вара вайша, хьо дуьхьала вацахь.\nЭЛМИРЗА. Схьавало, схьавало…схьа чоьхьа вала… марша а вогIийла… чугIур ву вайша….\nВЕВЗАШВОЦУРГ. Маршала хуьлда… чуван йиш яц… хьан цхьана гергарчу стага ваийтина со, хьох дог лозуш волчу… хьан да вийначун кIант…хьан чIирхо ву боху Даьгначу дукъахула кху юьрта вогIуш…цунна кIело ян гIуо боху хьоьга Муж-хи долчу….иза цигахула тIехвер волуш ву.Сан декхар цу тIехь чекхдели. Хьан Iодика йойла.\nЭЛМИРЗА. Iодика Дала йойла. Некъ дика хуьлда. Дела реза хуьлда!\nИштта делахь, зуда ялочохь дац сан гIуллакх…Цкъа чIир боху дукъ тIера даккха деза…. Хьеран дукъ сана деза ду и сан кочахь кхозуш.\n( Ойланаш еш дIасахьийза. Оцу хенахь говран бергийн тата хеза. ЦIенна улло кхочуш, говрара вуссий, рагIун ков туху)\nБЕРЕ. Элмирза! ЦIахь вуй хьо, Элмирза?\nЭЛМИРЗА. ЦIахь ву, схьанехьа вала!\nБЕРЕ. Ассаламу Iалайкум!\nБЕРЕ. Со шун лулара Ирзу-юьртара Хасболат ву. Хьан доттагIаша: Бексолтас, Iамарбека, ГIезамахьмас цхьа чIогIа доккха гIуллакх дийца вовшахкхетта шаьш, хьоьга катоххий дIакхача боху.\nЭЛМИРЗА. Схьачувола, тхан кхачанах кхетта, гIур ву хьо…\nБЕРЕ. ХIан-хIа, Элмирза, гIоза юийла, со сих ву.\n(Чохь. Чуволу Элмирза)\nНАНА. Хьо ма хьевели, кIант. Мила вара иза?\nЭЛМИРЗА. Цхьаъ вацара, нана, кхоъ вара… массо а шайн-шайн кост дохьуш веънера.\nНАНА. ХIун косташ дара уьш, дийцахьа, кIант.\nЭЛМИРЗА. Аьлбикин накъост Айза еънера, ша тховса дIайига замой бахкийта аьлла.\nНАНА. Иза катоьхна чекхдаккха деза!\nЭЛМИРЗА. И дIаяхна ялале, цхьа дошло кхечи, чалбанца юьхь дIа а лачкъийна. Сан чIирхо ву боху цо кху юьрта вогIуш…\nНАНА. Ткъа кхоалгIаниг?\nЭЛМИРЗА. КхоалгIачу соьга хьоьжуш, гулбелла Ирзу-юьртахь сан доттагIий бу боху, цхьа доккха гIуллакх дийцаре дан гулбелла, соьга сихха дIакхача бохуш… Суна-м ца хаьа айса царех муьлха хьалхадаккха деза…\nНАНА. Хьалхий? Аьлбика, боккъал а хьоьца доьзал кхолла лууш елахь, тховса хIара цхьа буьйса галъяларх, хьоьга хьоьжуш Iийр ю…ЧIирхо а кху дуьненчохь хир ву, цуьнан лаьттах чувола а, я стигал хьалвала а йиш яц, тIаьхьа а карор ву… Хьайн доттагIаша кхойкхучу гIуохьа, сан кIант…\nЭЛМИРЗА. Дика ду нана. Дика ду. И дийр ду ас.\nБЕКСОЛТА. ДагадогIий хьуна, ва Iамарбек, вай Теркал дехьа рема лалла доьлхуш, Терка тIекхаьчча, кху ГIезамахьмас аьлларг…\nIАМАРБЕК. ДогIу дера: «Суна нека ца хаьа шуна»\nГIЕЗА-МАХЬМА. Шуна сайх бала ца бан хьалххехь дIаэлира-кх ас.\nБексолта: Нека хьуна ца хиъча а мега, хьан динна, хьан говранна хиъчахьана…\nГIЕЗА-МАХЬМА. Иштта хиллера-кх иза…\nIАМАРБЕК. Дуьххьара вогIуш вара хIара цига, цундела дукха хьийзо мегар дац хIара….ха-ха-ха.\nЭЛМИРЗА. Бехк ма билла суна, сан дика доттагIий….ас къасто дезаш цхьа доккха хIума дара, аьлча …шиъ гIуллакх… деган езар сайн хIусаме ялор… чIирхочуьнгара чIир эца кIело ян вахар кIел а дитина, кхуза схьавеънера со, аш вола аьлча. Амма вай Iан дикка хан а ели, аш схьадуьйцуш хIумма а дац…\nБЕКСОЛТА. Дикка сатуьйхи ахьа-м , Элмирза, со-м ахь и хаттар кхин а хьалххехь дийр ду моьттуш вара… Тхан дика доттагIа Элмарза,ахь тхо иштта ларарна, Лекхаволу Дела реза хуьлда хьуна…\nIАМАРБЕК. Хьан деган езар оха хьуна йоссийна, дехьа чохь ю хьуна…\nГIЕЗА-МАХЬМА. Хьан чIирхо оха схьавалийна, дуьхьал оти чохь ву…\nБЕКСОЛТА. Амма иза оха хьоьга чIир эцийта валийна вац. Хьоьга цхьа дехар дан валийна ву.\nIАМАРБЕК. Хьуна ма-хаара хьан да Элболт, хьо дукха жима волуш, оцу Къасиман ден Къахьармийн карах доьвнехь шаьлта а кхетта велла. Оцу хенахь Къасиман а хилла ,хьан санна цхьа шо.\nБЕКСОЛТА. Дукха хан ялале, шен са дадийна лела Къахьарма а, цхьана ломахь бердах вахана, бакъ дуьненчу вирзина. Цуьнан кIентан цхьа а тайпа бехк бац. Цундела оха доьху хьоьга веза хила волчу Делан дуьхьа и кIант чIирах хьалха витар.\n(Элмирза ойлаеш лаьтта)\nГIЕЗА-МАХЬМА. Ойлаехьа, Элмирза, бусалбан динехь чIирана вогIуш вац иза, куьг бехке воцу дела. ШолгIа делахь, мел доккха хазахетар хир ду цунна а, цуьнан нанна а, ахь иза маьрша витахь\nIАМАРБЕК. Делера йоккха ял а хир ю-кх хьуна а, Iеламнаха дийцарехь…\nЭЛМИРЗА. Нанас дена вина ваша а, девежаршна бина шичой а боцуш, цхьалха стаг ву со. Вежарий а, шичой а санна сан гергара нах ду шу, сан дика доттагIий. Цундела, аш бохург ца дина, сан ваха меттиг яц…\nБЕКСОЛТА. Дела реза хуьлда хьуна, тхан хьомсара доттагI. Схьа чу валаве чIирхо.\nЭЛМИРЗА. ХIокху сайн дикчу доттагIийн дехарна жоп луш, Веза хиллачу АллахIан дуьхьа ас Элболатан Элмирзас чIирах хьалха вуьту хьо – Къахьармин Къасим.\nБЕКСОЛТА. Дела реза хуьлда хьуна.\nIАМАРБЕК. Дала сий де хьан!\nГIЕЗА-МАХЬМА. Дала ял лойла хьуна!\n(ЧIирхо дош ца алалуш, бIаьрхиш Iенош лаьтта)\nБЕКСОЛТА. Ахь хIара вайн юьртара валлалц новкъа ваккха. Дала тIаьхье беркате йойла кху гIуллакхан!\nБЕКСОЛТА. Ткъа хIинца! Яхь йолу кIентий, хьомсара доттагIий. ДIахIоттаде кху кертахь гIовгIане ловзар. Вайн деган доттагI, Элмирза, хIусамнана а ялийна чуверзар гIарадаккха! Дазде!\nIАМАРБЕК. ДIатоха вота! ДIалакха пондар!\n(Хеза вота, пондар. Ловзар хIутту.)


Курсель-ле-Лан — Википеди\n50°25′05″ къ. ш. 3°01′05″ м. д.HGЯOL\n▲7918 стаг (2018 шеран 1 январь)\nКурсель-ле-Лан (фр. Courcelles-lès-Lens) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта О-де-Франс регионехь. Коммунан департамент — Па-де-Кале. Дозанашца йу Евен-Мальмезон, Лефорес, Нуайель-Годо, Оби (Дуе гуо), Ескершен, Флер-ан-Эскребьё. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Курсель-ле-Лан&oldid=6854494»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2021, 20 октябрь, 05:15.


Нохчийн массо ярташкахь билгальяьхна меттигаш ю нехаш охьаюхкуш. Ярташкара урамаш, бай-аренаш цIена латторехь доккха гIо хиларал сов, цхьаболчу таро йоцчу бахархошна шатайпа накъосталла а хуьлу цхьана метте нехаш дIагульярх\nКху тIаьххьарчу масех шарчохь бIаьргана ган а, цIано хиларна хаъал битаме яьхкина го нохчийн ярташ: хинан бердаш, некъан а, хьаннийн а йистош, урам –майданаш, Iаламан тийналле лан а доьгIуш, садаIа там болу меттигаш а.\nЦунна бахьна ду баттахь мосуьйттаза а Iедалан балхахь болчу бахархоша, чIурам тIоьрмигаш кара а оьций, буц-аренаш къарзйина лаьтта дуьнентIе мел йолу нехаш схьагульеш хилар.\nБакъду, Нохчийчохь, лула-кула мехкашкахьчул а, некъан йистош, бай-аренаш, воьдуш-вогIуш цIена гар, коьртачех кхин цхьа бахьна а ду, схьагарехь. Кхузахь хIора юьртахь билгальяьхна меттигаш ю нехаш-кхаьллий, тишьелла, цIентIехь ца оьшу йийбар-бедарш, кхийолу тIелхиг евлла хIумнаш дIакхуьссуш: бахархоша хьашт йоцу хIумнаш чу а юхкий тIоьрмиг-галеш ураме а дохий, некъаца охьадохку, кIирнах шина-кхана дийнахь, урамашкахула чекхбуьйлучу белхоша, трактор,тракторш тIе а юттуш, юьртана нацкъара къастийначу метте дIакхачайо.\nИшта цхьана нех-кхаьллийн оьланаш ала, баьрзнаш-херцораш ала кхарах хаац, нехаш дIакхуьссучу меттехь ву со кху сохьта. ХIара бахам болу юрт, кIошт йийцар маьIне ду аьлла цахетарна, билггалчу цIарца ца юьйцу ас хIара йолу меттиг.\nКхузахь гонах йина керт ю, догIа тухуш ков а долуш,керт йоцчохь тесса харш ду, шайн лаамехь тIе а оьхуш,хьанг-хьанггахь кхаьллеш охьа ца йохкийта. Цул сов кху, оьрсийн маттахь свалка олучу нехийн-кхаьллийн оьланашкахь хьаькам а ву, йогIучуьнгара ял схьа оьцуш, къепе ларйойтуш.\nВуьшта аьлча дахар ду кхузахь а кхехкаш. Цу дахаран дIахIоттамах сан къамел хилла кхузарчу белхалочуьнца, кху оьланийн хьаькамца Вахица. Ваха кху кевнашна догIа стенна туху,цхьа кхерам болчуха. Яхьа мехала хIума ю кхузахь?\nВаха: «Машенаш чекх ца йовлуьйту тоьхна ду догIа. хан йолуш а.йоцуш а схьа а оьхуш,шайн ка яьл-яьллаче охьа ца йохкийта. Цхьанаметта гулахь охьа ца йоьхкича,хала хуьлу. Ягориг яга а еш, юха тракторца дIо-ор чу тоттийта. И ца дича хIара меттиг тоьур ма яц».\nМаршо Радио: « ХIинца и нехаш схьаеъча машен яссо меттиг ю-кх хьан билгалйина юй?\nВаха: «Дера ю! КIирнах кхаа дийнахь схьайохьуш ю нех –кхаьллеш. Кхузахь нагахь санна белхо вацахь дIо-о телпо ноьмар ю. И зIе тоьхча,мел хан яьлла меттиг елахь а со я хьаькам цхьаъ схьавогIу».\nМаршо Радио: Кху бахам кертахула волавалийтахь. Хьажахь кху цхьана агIор бензин, солярка,даьтта чохь лаьттина гIутакх-канистарш ю. Хьуьллахь цхьа Камаз машен йоттал дуй те аьлла пластикан шишанаш ду, дIогахь эчиган юьхкаш,телаш… Кхетадехьа.. Царех хIун до?\nВаха: «Тхойгара дIаоьцур ю аьлла гульеш ю пластикан а,чIураман а шишанаш а,тIоьрмигаш а,гIутакхаш а. Тхо мукъа ма дац. Болх ца бича ца болу. Йоккха хIума-м ца лора царах. Мах охьабаьлла бохуш эчиган кийланах хIинца 4 сом бен ца ло кийланах. Машен йоьттина дIадехьначу шишанех тхуна делларг 700 сом дар-кх».\nМаршо Радио: ЦIена бедарш а хуьлу ма боху кхузахь сагIийна а йоькъуш..?\nВаха: «Валлай екъа ма-еккъа. СагIийна а ма ло. Суна езар аьлла веъначунна а ло. Мискачунна кхойкхий схьа а валавой дIалуш меттигаш дукха яьхкина. ТIаьрсиган цIена мачаш карайо. Йовханиш а карайо, аьхкенан бедарш а карайо. ТIеман духар а карадо цIена,лелийнарш йоцуш. Нохчийчохь санна полисхой дукха болуш меттигаш ян а ма яц. Цунна хир ду-кх иза».\nНехаш-кхаьллеш дIаузучу меттехь сан Вахица хиллачу къамело гойту аьлла хета, нохчашлахь хIуманна тIалам бар, кхоамза хIума хIаллак цахилийтар тахана а вуно а лераме хилар. Соьца къамел хиллачу Вахас а,кхечу юьртахоша а даре дарца хийла миска-гIийла воллучунна коч-хечица, мачанца гIо хилла кхузара.\nВаха: "Болх ца бича ца болу..."


ЧИНОВНИЧЬЯ МАСЛЕНИЦА: ХОРОШО ХОТЬ НЕ В ЯНВАРЕ! New!\nОпубликовано: Вчера, 04:14\nКомментариев: (0), Опубликовал: Редакция, Просмотров: 208\nКомментариев: (0), Опубликовал: Редакция, Просмотров: 594\nКомментариев: (0), Опубликовал: Редакция, Просмотров: 1365\nКомментариев: (0), Опубликовал: Редакция, Просмотров: 2365


Дампьерр (Лакха Марна) — Википеди\nДампьерр (Лакха Марна)\nДампьерр (фр. Dampierre (Haute-Marne)) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Гранд-Эст регионехь. Коммунан департамент — Лакха Марна. Дозанашца йу Фрекур, Неи-л'Евек, Пуенсон-ле-Грансе, Ролампон, Витри-ле-Ножан, Шанже (Лакха Марна), Шоффур (Лакха Марна). ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Дампьерр_(Лакха_Марна)&oldid=6772682»


Ентравиль — Википеди\nЕнтравиль (фр. Intraville) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Норманди регионехь. Коммунан департамент — Сен-Маритим. Дозанашца йу Бельангревиль (Сен-Маритим), Анверме, Гликур, Гушопр, Грени, Турвиль-ла-Шапель. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Ентравиль&oldid=6784861»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2021, 17 октябрь, 16:58.


Нохчийчуьрчу хьехархошка экзаменаш йолуьйтур ю\nОьрсийчоьнан 15 регионерчу школашкарчу оьрсийн меттан а, математикан а хьехархойн дезар ду тестех чекхбийла. Москохара дешарна а, Iилманна а тIехь терго латточу урхалло бина и хаам «Керланаш» агенталле. ГIалгIайчоь а, ГIебарта-Балкхаройчоь а, Нохчийчоь а нисъелла оцу экзаменаш лучарна юкъахь.\n«Рособрнадзоран» куьйгалхочо 4 бутт хьалха дIахьедора хIора иттолгIачу хьехархочун оьрсийн маттаца а, математикаца хIуьттучу проблемех, лакхара доьшийлаш чекхъяьхначул тIаьхьа дукхахболу хьехархой урок хьеха хууш цахиларх.\nОьрсийчоьнан дешаран, Iилманан министро Васильева Ольгас юкъадаьккхина педагогаш тестех чекхбахар.\nКхо шо хьалха Кадыров Рамзана а ялийтира ЭГЭ олу пачхьалкхан экзамен шен гоне. Буса кхо сахьт даьллачу хенахь стоьлан гонах хаийра цо Эдельгериев Абубакар а, Тумхаджиев Iийса а, Даудов Мохьмад а, Кадыров Ислам а. Оцу шарахь дешаран министран даржехь хилла Музаев Анзор тIехьожург вара.\nБакъду, экзаменан жамIаш гучу ца дехира.


Роши-Конде — Википеди\n49°24′02″ къ. ш. 2°11′02″ м. д.HGЯOL\n▼988 стаг (2018 шеран 1 январь)\nРоши-Конде (фр. Rochy-Condé) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта О-де-Франс регионехь. Коммунан департамент — Уаза. Дозанашца йу Баель-сюр-Терен, Брель, Лаверсин (Уаза), Тердонн, Варлюи. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Роши-Конде&oldid=5182227»


Пенн-ле-Сек — Википеди\n44°38′17″ къ. ш. 5°19′06″ м. д.HGЯOL\n▲40 стаг (2019 шеран 1 январь)\nПенн-ле-Сек (фр. Pennes-le-Sec) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ОвегӀнь — ГӀона — Альпаш регионехь. Коммунан департамент — ДгӀом.\nДозанашца йу Ослон (ДгӀом), БагӀнав, ПгӀадель (ДгӀом), ГӀимон-е-Савель.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Пенн-ле-Сек&oldid=7830783»


Ийманан арканаш - Къадрах тешар\nЯлхолгIа рукн: Къадрах тешар\n1 – Къадр довзийтар а, цунах тешар маьIне хилар а\n2 – Къадран даржаш\n3 – Къадран дакъош\n4 – Асхьабийн а, табиIунийн а, хьалха хиллачу Iеламнехан а къадрах тешар\n5 – Делан лайша еш йолу Iамалш\n6 – Дала хIума кхоллар а, адамо Iамал йар а цхьаьнадар, и шиъ цхьаьнатохар\n7 – Къадран хьокъехь адамашна тIехь долу важиб\n8 – Къадрана реза хилар\n9 – Адамаш нисдар шина декъе декъадалар\n10 – Делан лаам шина декъе бекъабалар\n11 – Къадр духатухуш долу бахьанаш\n12 – Къадр Делан къайле ю, адамашна евзаш а яц\n13 – Къадрах бехказло а, бахьана а дар\n14 – Бахьанаш лело дезар\n15 – Къадр духатоьхначун хьукма\n16 – Къадрах тешаран пайданаш а, кхачонаш а\n1 – Къадр довзийтар а, цунах тешар маьIне хилар а.\nКъадр – иза хIора хIумнах хиндерг АллахIа билгалдаккхар ду.\nДала массо хIумнах хиндерг билгалдаьккхина, Шен Iилманна тIе а доьгIна, Шен хьекъалечу сацамна тIе а доьгIна. Иза доьрзуш ду Делан ницкъ хиларе, Иза массо хIуманна тIехь ницкъ кхочуш хиларе, Шена лууш дерг деш Иза хиларе.\nКъадрах тешар – АллахI Дела хиларх тешар ду – ЦIена а, Лекха а ву Иза. Цунах тешар Ийманан бIогIамех цхьа бIогIам а, бух а бу, цунах тешча бен Ийман кхачаме хуьлуш а дац. Лекхачу АллахIа аьлла:\n(Баккъалла а, Оха массо хIума кхоьллина къадраца (кхелаца, билгалдоккхуш цунах хиндерг)) [Сурат «Алкъамар» 48 аят].\n«Массо хIума ду къадраца билгалдаьккхина, ницкъ цакхачар а, каде хилар а, йа каде хилар а, ницкъ цакхачар а» [Муслим].\n2 – Къадран даржаш.\nКъадрах тешар кхочуш ца хуьлу цуьнан диъ даржах тешча бен. И диъ дарж иштта ду:\n1 – Массо хIума чулоцуш долчу, цхьаммо а кхоллаза долчу АллахIан Iилманах (Цунна массо хIума хууш хиларх) тешар. Лекхачу АллахIа аьлла:\n(Хьуна ца хаьара АллахI хууш вуй стиглахь дерг а, лаьтта тIехь дерг а; баккъалла а, иза дIаяздина ду жайни чохь; баккъалла а, иза (хаар) АллахIана атта а ду) [Сурат «Алхьадж» 70 аят].\n2 – АллахIана хууш долу и билгалдаьхна долу хIумнаш\n«Лавхьул махьфуз»1 тIехь дIаяздина хиларх тешар. Лекха хин волчу АллахIа аьлла:\n(Оха цхьа а хIума ца дитина жайни чохь (дIа ца яздеш)) [Сурат «АлъанIам» 38 аят].\n«АллахIа дIаяздина халкъах хир дерг, Ша стигланаш а, латта а кхоллале шовзткъе итт эзар шо хьалха» [Муслим].\n3 – АллахIан лаамах тешар, Цунна лиъча хIуъа а хуьлуш хиларх тешар, массо хIума чулоцуш болчу Цуьнан ницкъах тешар. Лекха хин волчу Дала аьлла:\n(Шуна луур дац (хIумма а) АллахIана лиъча бен, Iаламийн Эла волчу) [Сурат «Аттаквир» 29 аят].\nПайхамара – Делера салават а, салам а хуьлда цунна – аьлла шега - «АллахIана а, хьуна а лиънарг ду хIара» - аьллачуьнга:\n«АллахIаца накъост ви ахь сох? Муххале а, цхьана АллахIана лиънарг ду» [Ахьмад].\n4 – АллахI массо хIума кхоьллинарг а, массо хIума кхуллуш верг а хиларх тешар. Лекха хин волчу АллахIа аьлла:\n(АллахI ву массо хIуманан Кхоллархо, массо хIуманан Iуналла деш верг а ву Иза (Шена луург до Цо Шена луъучу хIуманца) [Сурат «Аззумар» 62 аят].\nКхин а аьлла Сийлахь Везчу Дала:\n(АллахIа кхоьллина шу а, аш деш дерг а) [Сурат «Ассоффат» 96 аят].\n«Баккъалла а, цхьа гIулкх, йа хIума деш верг а, цо деш долу хIума а, гIулкх а АллахIа кхуллуш ду» [Бухари].\n3 – Къадран дакъош.\n1 – Массо хIумнашна долу юкъара къадр. ХIара ду и «Лавхьул махьфуз» чохь, стигланаш а, латта а кхоллале хьалха шовзткъе итт эзар шо хьалха дIаяздина дерг.\n2 – Адаман дахар билгалдаккхар. Иза адамана чу са кхоьллинчу хенахь дуьйна схьа, цуьнан дахаран хан дIаяллалц цунна хир дерг а, цо лелор дерг а, и массо хIума билгалдаккхар ду.\n3 – Цхьана шеран къадр. Иза хIора шарахь адамана хир дерг а, цо дийр дерг а билгалдаккхар ду. ХIара къадр хIора шарахь «Лайлатул къадр»2 - буьйсанна билгалдоккхуш ду. Лекхачу АллахIа аьлла:\n(Цу (буьйсанна) къаста до массо хьекъале долу хIума) [Сурат «Аддухан» 4 аят].\n4 – ХIора дийнахь хIоттош долу къадр. Иза хIора дийнахь хуьлуш долу хIума билгалдаккхар ду, ницкъ балар а, эшам балар а, рицкъ далар а, иза сацор а, ден вар а, валийтар а, иштта кхин дерг а санна долу. Лекхачу АллахIа аьлла Къуръан чохь:\n(Цуьнга доьху стиглахь а, лаьттахь а болчара, хIора дийнахь (даим) Шен сийлахьчу гIуллакхехь ву Иза (нахана рицкъ луш, керла адамаш дуьненчу дохуш, дехначунна жоп луш)) [Сурат «Аррохьман» 29 аят].\n4 – Асхьабийн а, табиIунийн а, хьалха хиллачу Iелам-нехан а къадрах тешар.\nАсхьабийн а, церал тIаьхьа хиллачу «табиIунийн»3 а, хьалха хиллачу Iеламнехан а къадрах тешар а, цунах уьш кхетар а дуьйцур ду вай кхузахь. Церан къадрах кхетам иштта хилла:\nАллахI ву массо хIума кхоьллинарг. Массо хIуманан Дела ву Иза. Массо хIума Цуьнан долахь ду. Шен халкъах хир дерг а, цо лелор дерг а, Цо билгалдаьккхина дIаяздина Ша и халкъ кхолла а кхоллале. Адамийн хенаш а, рицкъанаш а, Iамалш а билгалъяьхна Цо, уьш декъал хир бу, йа ирс доцуш дакъаза боьвлла, декъаза хир бу а дIаяздина Цо. Массо хIума гулдина Цо кхетамечу Жайни чохь.\nАллахIана лиънарг хила а хилла, хир а ду, Цунна цалиънарг хила а ца хилла, хир а дац. Хилларг массо хIума хаьа Цунна. Хиндерг а хаьа Цунна. Хилла доцург хилча муха хир дара а хаьа Цунна. Массо хIуманна тIехь ницкъ кхочуш ву Иза. Шена луург нис во Цо, Шена луург тила а во Цо. Адамийн лаам а бу, ницкъ а бу Дала шайга дайтинарг дан. Амма адамашна цхьа а хIума луур дац АллахIан пурбанца бен. Сийлахь а, Лекха а волчу, Цо аьлла:\n(Тхан доьхьа къахьегнарш – уьш Оха нисбийр бу Тхешан нийсачу некъаш тIе) [Сурат «АлIанкабут» 69 аят].\nАллахI ву адамийн Кхоллархо а, церан Iамалийн Кхоллархо а. Ткъа шайн Iамалш адамаша баккъалла а еш ю. Далла хьалха цхьанна а бахьана а, бехказло а яц адамо дитинчу парзана, йа динчу хьарам хIуманна, муххале а, АллахIан ду Шен лайшна тIехь, царна доьхьал доккха тоьшалла. Хиллачу халонашна а, баланашна а ала мегар ду – иштта Дала яздина хилла – аьлла, амма иштта ала мегар дац ша летош долчу къиношна тIехь, шегахь долчу кхачамбацарш тIехь а. Пайхамара – Делера салават а, салам а хуьлда цунна – аьлларг санна, Мусана Адамна доьхьал далийначу тешаллех лаьцна:\n«Адам а, Муса а къовсавелла хилла. Мусас аьлла: “Хьо Адам ву, хьо галваларо ялсамани чуьра араваьккхина волу”. ТIаккха Адама аьлла цуьнга: “Хьо Муса ву, АллахIа Шен кхайкхамашца а, Шен къамелаца а хаьржина волу, хIетте а соьгара бехк боккхуш а ву хьо, со кхолла а кхоллале суна хIоттийна хилла долчу, язделлачу хIуманна тIехь?” Иштта, Адаман тешалла чIогIа хилла Мусаначал а». [Муслим].\n5 – Делан лайша (адамаша) еш йолу Iамалш.\nХIокху Iалам чохь АллахIа кхуллуш йолу Iамалш шина декъе екъалуш ю:\n1 – Беркате волчу АллахIа Шен халкъа юккъахь деш дерг, масала: адамашна а, кхин йолчу са долчу хIумнашна а чу са кхоллар, адамаш а, кхин йолу дийна хIумнаш а яйъар, церан са дIаэцар, цомгуш хилийтар а, могшалла ялар а. ХIокху гIуллакхашна тIехь цхьаьнне а лаам а бац, харжам а бац, муххале, оцу гIуллакхаш тIехь берриг лаам цхьаьна АллахIан бу. Лекхачу АллахIа аьлла:\n((Иза ву и АллахI,) валар а, дахар а кхоьллина верг, шух уггар хаза, дика Iамал йеш верг муьлхург ву хьажархьама) [Сурат «Алмулк» 2 аят].\n2 – Халкъана юккъара лаам болчара мел деш долу гIуллакхаш а, Iамалш а. ХIара Iамалш АллахIа кхуллуш ю, делахь а, хIара Iамалш еш болчеран лаамца а, харжамца а хуьлуш ю уьш, хIунда аьлча АллахIа царна харжаман бакъо а, лаам а белла дела. Сийлахь Везчу Дала аьлла:\n(Шух нисвала луучунна) [Сурат «Аттаквир» 28 аят].\n(Шена луург тешийла (АллахIах), шена луург ма тешийла)4 [Сурат «АлкахIф» 29 аят].\nОцу Iамалшна юккъера диканаш йинарг хастаме ву, вонаш йинарг сийсаз а ву. Ткъа АллахIа таIзар деш дац адамо йинчу Iамална, нагахь санна цуьнан и Iамал ярехь лаам а, харжам а ца хиллехь. Лекха хин волчу Дала ша ма-аллара:\n(Со вац (Сайн) лайшна зулам дийр долуш) [Сурат «Къоф» 29 аят].\nАдамана шена евза башхалла, харжам хиларна а, харжам а, лаам а ца хиларна а юккъахь йолу. Масала, стаг тхов тIера ламий тIехула оьхьавоссар цуьнан шен лаамца хуьлу, ткъа иза цу тIера кхечо чукхосса а тарло. Хьалхарниг лаам болуш хьал ду, шолгIаниг лаахь а, ца лаахь а хуьлуш хьал ду.\n6 – Дала хIума кхоллар а, адамо Iамал йар а цхьаьнадар, и шиъ цхьаьнатохар.\nАллахIа кхоьллина адам. Цо кхоьллина цо деш долу хIумнаш а. Делахь а, АллахIа цунна лаам а белла, ницкъ а белла. Ткъа адам – иза ду дуьххьала дIа баккъалла а шен Iамалш еш дерг, цуьнан шен лаам а, ницкъ а болу дела. Цо Ийман диллича – иза цуьнан лаамца хуьлуш ду, ткъа цо куфр дича а – иза цуьнан лаамца хуьлуш ду. Масала, вай аьлча: “хIара стом хIокху диттера бу, хIара ялта хIокху лаьттера ду” – цуьнан маьIна хуьлу: оцу диттах а, лаьттах а хьадаьлла ду и шиъ бохург. Ткъа вай и стом а, йалта а Делера ду аьлчи, цуьнан маьIна хуьлу: АллахIа оцу диттах а, лаьттах а кхоьллина ду и шиъ бохург. Иштта, оцу шина дашна юккъахь цхьаьна ца дар ца нисло. Делан ШарI а, Цуьнан къадр а цхьанакхета оцу кепара. Лекха хин волчу АллахIа аьлла:\nКхин а аьлла Сийлахь волчо:\n(Амма (сагIа) делларг, (Делах) кхера а кхийринарг. Уггар дика хIума (лаилахIа иллаллахI) бакъ а динарг. Оха цунна атта дийр ду аьттонга (ялсамане) кхачар. Амма (сагIа ца луш) сутара хилларг, Делера мел ца хилча а шен гIулкх хир ду, аьлла хеттарг. Уггар дика хIума (лаилахIа иллаллахI) харц динарг. Оха цунна атта дийр ду халоне (жоьжахате) кхачар) [Сурат «Аллайл» 5-10 аяташ].\n7 – Къадран хьокъехь адамашна тIехь долу важиб.\nАдамана тIехь ду къадран хьокъеь ши хIума:\n1 – Ша дан дезаш долу хIума дарехь Делера гIо дехар, вочу хIумнах ларваларехь Делера гIо дехар, ялсамане кхачар шена атта де аьлла АллахIе доIа деш хилар, жоьжахатех ша лар ве бохуш АллахIе доьхуш хилар. Болх АллахIана тIе биллар, вочу хIумнах АллахIаца ларвалар.\nБусалба стаг иштта хилча, дика хIума дар а, вон хIума Iад дитар а АллахIаца доьзна хуьлу цуьнан. Пайхамара – Делера салават а, салам а хуьлда цунна – аьлла:\n«Хьайна пайда болчу хIуманна тIегIерташ хила хьо, АллахIера гIо а деха ахь, хIара хIума соьга дан ца ло але Iад а ма Iе хьо. Ткъа нагахь санна хьайна цхьа вон хIума хилахь, ахь ма ала - “дависа, иштта а, иштта а дина хилла делара ас иза” – але. Бакъдолуш - “дависа, делара” – бохучо шайтIанан Iамал дIайоьллу». [Муслим].\n2 – Шена язделла долчу хIуманна, Делан кхелана собаре хила веза, халахеташ гIайгIане хила а ца веза. И хилларг Делера дуй а хууш, цунна реза а хилла, муьтIахь хила веза. Цунна хаа деза, шена хилла долу хIума мел и цахилийта иза гIиртинехь а хир долуш хилла хилар, ткъа цунна ца хилларг цунна хила язделла цахилар. Пайхамара – Делера салават а, салам а хуьлда цунна – аьлла:\n«Хьуна хаийла, хьуна хилларг хьуна ца хуьлуш дуьссур хилла ца хилар, хьуна ца хилларг хьуна цкъа а хир долуш хилла ца хилар».\n8 – Къадрана реза хилар.\nВайна язделлачунна реза хила деза вай, Делан хIоттамна а, кхелана а реза хила деза вай. ХIунда аьлча иза АллахI Эла хиларна кхоччуш реза хилар ду. Цундела, Делах тешаш волу массо стаг, Дала динчунна реза хила веза. Ткъа Дала деш дерг ша дерг дика ду, нийса ду, хьекъале а ду. Шена хилларг шена хила дезаш хиллий а хиъна, ца хилларг хила дезаш ца хиллий а хиъна сапаргIат волу стаг хьалха вер ву, шеконаш чу вожарх а, воьхна хиларх а, цуьнан дахарехь хир дац синтем бар а, са цатер а. Шега дан ца деллачунна а, шена ца хиллачунна а сингаттаме хир вац иштта стаг, хиндолчунна сахьийзаш а хир вац иза. Иштта иза хиларца, нахана юккъехь уггар ирс долуш хир ву иза, уггар цIена, дика са долуш а хир ву иза, синтем болуш а хир ву иза. Шен дахаран хан бигалъялла юй хууш волчунна хаьа, валарх кхераро шен хан яхйийр йоций, йа сутаралло шен рицкъа сов а доккхур доций, и массо хIума шена дIаяздина дуй а. Цундела, и хиънарг шена хиллачу бохамашна тIехь собаре хуьлу, ша динчу вочу хIумнашна а, ша летийначу къиношна а гечдар доьхуш а хуьлу, Дала динчунна реза а хуьлу. Оцу кепара, цо шена чохь цхьаьнатуху Делан омрунна муьтIахь хилар а, бохамашна тIехь собаре хилар а. Лекхачу АллахIа аьлла:\n(Цхьа а бохам хилла бац АллахIан пурбанца бен, ткъа АллахIах тешнарг (и бохам Делера бу аьлла) – Цо цуьнан дог нисдийр ду (цу бохам тIехь собаре хилийта), АллахI массо хIума хууш а ву) [Сурат «АттагIобун» 11 аят].\n(Ткъа хьо хила собаре, баккъалла а АллахIан чIагIо (Ша шуна гIо дийр ду аьлла йолу) бакъ ю, хьайн къиношна гечдар а деха ахь) [Сурат «ГIофир» 55 аят].\n9 – Адамаш нисдар шина декъе декъадалар.\nАллахIа адамаш нисдар шина декъе декъалуш ду:\n1 – Бакъ дерг гойтуш, хьехар деш долу нисвар. ХIокху кепара долу нисвар массо адамашкара а хила луш ду. Лекха хин волчу АллахIа аьлла:\n×Баккъалла а, ахь нисдо (адамаш а, жинаш а) нийсачу некъа тIе) [Сурат «Ашшура» 52 аят].\n2 – Нийса некъ боьвзинчул тIаьхьа цу тIехь нисваларан аьтто бар, йа вуьшта аьлча – нисваларехь тавфикъ далар. Иштта нисвалар Дала Шен лайшна луш ду, царах къинхетам беш. Шех кхоьруш берш баз беш. ХIокху кепара долу нисвар АллахIера бен хуьлуш дац. Дала аьлла – Сийлахь а, Лекха а ву Иза - :\n(Бакъдолуш, ахь ца нисво хьайна везнарг, амма АллахIа нисво Шена лиънарг) [Сурат «Алкъасас» 56 аят].\n10 – Делан лаам шина декъе бекъабалар.\nАллахIан лаам Къуръан чохь шина тайпана бу:\n1 – Хиламан а, билгалдаккхаран а лаам. ХIара лаам дерриг хIума чулоцуш лаам бу. ХIокху лаамехь АллахIана лиънарг хуьлуш ду, ца лиънарг хуьлуш дац. ХIокху лаамца лиъна долу хIума хилар тIедужуш, и ца хилча ца долуш болу лаам бу хIара лаам. Амма хIокху лаамца лиъна долу хIума дезаш хилар а, йа Дела реза волуш хилар а тIехь дац, ШариIатан лаамца хIара лаам хIотта белча бен. Лекха хин волчу АллахIа аьлла:\n(Ткъа АллахIана нисван лиънарг – цуьнан дог бусалба динна шор до (дIадоьллу) Цо) [Сурат «Ал-АнIам» 125 аят].\n2 – Динан а, ШарIан а лаам. Иза – лууш долу хIума а, и хIума деш берш а беза а безаш, цунна Дела реза а волуш болу лаам бу. ХIокху тайпанара лаам хилча, хIокхуьнца лиъна долу хIума хилар тIехь дац, хIара лаам хиламан а, къадран а лаамца хIоттабелла хилча бен. Везчу АллахIа аьлла:\n(АллахIана лаьа шуна атто хила, цунна ца лаьа шуна хало хила) [Сурат «Албакъарат» 185 аят].\nХиламан лаам динан лаамал чулацаме бу, хIунда аьлча шарIехь а, динехь а мел лууш долу хIума, хиламан лаамна юкъа догIуш ду, ткъа дерриг хиламан лаамехь лууш дерг шарIан лаамна юкъадогIуш дац. Цуьнан масала ду: масала, Абу-Бакара – Дела реза хуьлда цунна – Ийман дилларехь ший а лаам кхочуш хилла (динан лаамехь ду Абу-Бакара Ийман диллар, ткъа цо Ийман дилларца хиламан лаам а кхочуш хилла). Цхьа хиламан лаам бен кхочуш ца хиларан масала ду Абу-ДжахIла дина долу куфр (АллахIан динан лаамца лиъна цо Ийман диллар, амма цо Ийман ца диллина, иштта, динан лаам кхочуш ца хилла. АллахIана лиъна иза керста волуш вала, ткъа кхузахь хиламан лаам кхочуш хилла).\nКъинош а, Iесалла а хиламан лаамехь АллахIана лууш елахь а, Иза реза вац царна ШарIехь, динехь Цунна уьш езаш а яц, йа Цо цаьрца омру деш а дац. Муххале а, Цо оьгIазло йо къинош летош волчунна, Цунна вон хета къинош, уьш ма де а бах Цо, къинош летийначарна ша бекхам бийр бу а бах Цо, и ша дерг Цуьнан къадрехь билгалдаьккхина а ду. Ткъа АллахIана муьтIахь хилар а, Цунах тешар а, иштта кхин долу Iибадаташ а Цунна дезаш ду, Цо уьш де аьлла омру деш а ду, уьш динчунна Ша мел а, дика бекхам а бийр бу аьлла а ду.\nСийлахь ЦIена волчу АллахIана ца лиъча, Цунна цхьа а Iеса хир вацара, цхьамма а къа а латор дацара. Цунна лиънарг бен хIокху Iалам чохь хIумма а хила йиш яц. Лекха хин волчу АллахIа аьлла:\n(Иза реза вац Шен лайша керстаналла дарна) [Сурат «Аззумар» 7 аят].\nКхин а аьлла Цо – Сийлахь а, Лекха а ву Иза -:\n(АллахIана ца беза бохам (а, адамаш телхина хилар а)) [Сурат «Албакъарат» 205 аят].\n11 – Къадр духатухуш долу бахьанаш.\nАллахIа къадр духа тухуш а, иза тIера хьала айдеш а долу бахьанаш делла адамашна. Оцу бахьанех ду: доIа дар, сагIа далар, дарба лелор (молханашца), лар валар, ша деш дерг ойла а еш, хадам боллуш дар.\n12 – Къадр Делан къайле ю, адамашна евзаш а яц.\nКъадр адамашна юккъахь Делан къайле хилар цуьнан евзаш йоцучу агIонех доьзна ду. Оцу хIуманийн баккъалла а дерг цхьа АллахI воцчунна ца хаьа, адамашна иза хаа а ца хоуьйту Цо. Цуьнан масала ду: АллахIа цхьаъ нисвар, тила вар, дIакхалхор, денвар, рицкъ далар, рицкъ сацор. Пайхамара – Делера салават а, салам а хуьлда цунна – ма-аллара:\n«Къадр хьахош шайна хезча къамел ца деш совца, (шайна хууш доцург ма дийца)». [Муслим].\nКъадран важа евзаш йолу агIонаш а, цуьнан пайданаш а, цуьнан даржаш а, цуьнан дакъош а, иштта цунах хуьлу баккхий хьекъале пайданаш а – уьш массо нахана довзийта мегаш ду. Пайхамара – Делера салават а, салам а хуьлда цунна – шен асхьабашка ма-аллара, ша Иманан арканаш Жабраил-малийкана дийцинчул тIаьхьа:\n«ХIара Жибрил дара, шуна шун дин Iамо деана» [Муслим].\n13 – Къадрах бехказло а, бахьана а дар.\nХиндерг АллахIана хууш ду. Хиндерг хаар цхьа АллахIан Iилма а ду. Ткъа Цуьнан и Iилма (хаар) адамашна хууш йоцу къайле ю. Адамашна доьвзаш дац и Цуьнан Iилма. Цундела и АллахIана хууш долу Iилма, Цунна хиндерг хууш хилар адамашна цхьанна а бехказло а яц, йа бахьана а дац. “Суна Дала иштта яздина ду” – бохуш, Iамал яр Iад дита мегаш дац. ХIунда аьлча, къадр цхьанненна а АллахIана хьалха а, йа халкъана хьалха а бахьана а дац, йа бехказло а яц. Ткъа Къадр ша летош долчу къиношна бахьана лецар мегаш хилча, цхьа а зуламхочунна таIзар далур дацара, йа Пайхамара – Делера салават а, салам а хуьлда цунна – Делаца гIоьнчанаш беш берш байъина а хир бацара, йа Дала доссийна долу таIзар чекхдаьккхина а хир дацара, зуламхой цхьа а совцо йиш а хир яцара. Ткъа хьал иштта хилча, иза динехь а, дуьненахь а бохам хилар хууш ду. “Суна иштта язделла хилла” – бохуш вониг деш, къадрах шена бахьана дан гIертачуьнга вай ала деза: “Хьуна ца хаьа хьо ялсамане гIур ву, йа жоьжахате гIур ву. Хьуна иза хаахьара оха хьоьга хIумма де а эр дацара, йа ма де а эр дацара. Цундела, хьайна хьо стенга кхочур ву ца хуу дела, Iамал йе, тIаккха Дала хьо ялсаманин охIлунах болчарна юккъахь хилийта мега”.\nЦхьаболчу асхьабаша шайна къадр дуьйцуш долу хьадисаш хезча аьлла: «ХIинца сайна и хезначул тIаьхьа санна чIогIа къахьоьгуш хилла вац со цкъа а». Пайхамара – Делера салават а, салам а хуьлда цунна – аьлла, къадраца бехказа вийларх лаьцна шега хаьттича:\n«Iамал йе аш, ша кхуллучу хенахь шена язделларг дан атта дина ду шуна хIоранна а. Ткъа ирс долчерах хилларг – ирс долчеран Iамал йар атта дийр ду цунна, амма дакъаза боьвллачерах хилларг – дакъаза боьвллачеран Iамал йар атта дийр ду цунна. ТIаккха Пайхамара дешна (аят):\n14 – Бахьанаш лело дезар.\nАдамана дуьненахь тIеIитталуш шина тайпана гIуллакхаш ду: чекх даккхалуш долу гIуллакх а ду – хIара гIуллакх соьга ца дало аьлла Iад Iан ца веза ишттачу гIуллакхехь, чекх ца даккхало аьлла хеташ, дан ца луш долу гIуллакх а ду – иштта гIуллакх шега дан ца лора аьлла гIайгIане вожа а ца веза. Ткъа АллахIана – Сийлахь а, Лекха а ву Иза – бохамаш хила а хилале хаьа уьш хир буй, делахь а, Цуьнан Iилма дац и бохамаш а, баланаш а хуьлуьйтуш дерг. Муххале а, уьш хилайтуш дерг бахьанаш ду. (Адамо деш долу цхьа хIума бахьана долуш хуьлу цунна бохам). Ткъа нагахь санна, и бохамаш хиллехь, стага ша ларвеш долу бахьанаш ца дар бахьана долуш, Дала шега лела де бохуш долу бахьанаш лелорехь цо ледарло ялийтар бахьана долуш, и стаг ша ву бехке шен са лардарехь цо ледарло ярна, ша ларвеш долу, массара а лелош долу бахьанаш цо ца леладарна. Нагахь санна цо бахьанаш лелийначул тIаьхьа, цуьнан ницкъ ца кхаьччехь и бохам буха тоха, тIаккха цуьнгара баккха бехк бац.\nБахьанаш лелор къадрана а, АллахIана тIе болх билларна а доьхьал дац, йа цуьнца ца догIуш а дац, муххале а, бахьанаш лелор Далла тIе болх билларан дакъа ду. Хила язделларг – бахьанаш лелийначул тIаьхьа а – хиллехь, вай цунна реза хила дезаш ду, цунна муьтIахь хила дезаш а ду, хIара дешнаш ала дезаш а ду: “КъаддараллохIу ва ма шаа фаIал (Дала суна хила билгалдаьккхина (яздина) хилла хIара, Шена луург дан а дина Цо)”. И хIума хилале, массарна а тIехь дерг мегаш долу бахьанаш лелор ду, шена язделла хилларг кхечу язделла хиллачуьнца духатохар а ду.\nПайхамарша а лелийна хилла ду бахьанаш, шаьш шайн мостагIех лардеш хилла долу, Дала шаьш лардарца а, вахьйу доссорца а шайна гIо деш хилла доллушехь. АллахIана тIе болх буьллуш болчеран эла волчу Делан Элчано Мухьаммада а – Делера салават а, салам а хуьлда цунна – лелийна бахьанаш, Далла тIе болх биллар шен чIогIа хилла доллушехь. Лекхачу АллахIа аьлла:\n(Аш кеч бе царна (доьхьал) шайга кечлуччул ницкъ а (герз тоха Iаморца), Делан некъахь лело говраш а, аш цуьнца кхерор ву АллахIан мостагI а, шайн мостагI а (АллахIах ца тешаш берш)) [Сурат «Алъанфал» 60 аят].\n(Иза (АллахI) ву шуна латта муьтIахь динарг (шу цу тIехь дIасададахадалийта), ткъа лела шайна цуьнан некъаш тIехь, Цуьнан рицкъанах (даар) а даа шайна; (деллачул тIаьхьа) гIовттор Цуьнгахь хир долуш а ду) [Сурат «Алмулк» 15 аят].\n«Ницкъ болуш волу муъмин (АллахIах тешаш верг) гIоли ву гIийлачу муъминал, шинненца а дика а ду цаьршинца. Хьайна пайда болчу хIуманна тIегIерташ хила хьо, АллахIера гIо а деха ахь, хIара хIума соьга дан ца ло але Iадда а ма Iе хьо. Ткъа нагахь санна хьайна цхьа вон хIума хилахь ахь ма ала - “дависа, иштта а, иштта а дина хилла делара ас иза” – але. Бакъдолуш - “дависа, делара” – бохучо шайтIанан Iамал дIайоьллу». [Муслим].\n15 – Къадр духатоьхначун хьукма.\nКъадр духатоьхначо ШариIатан баххех цхьа бух бухатоьхна, иза цо духатохарца керстаналла а дина цо. Цхьаболчу хьалхалерачу Iеламнаха – Дала къинхетам бойла царах – аьлла: “Къадр духатухуш болчаьрца Iилманца къовса, ткъа нагахь санна цара иза тIе ца лацахь цара керстаналла дина шуна, ткъа цара иза тIелацахь уьш эшийна бу шуна”.\n16 – Къадрах тешаран пайданаш а, кхачонаш а.\nКъадрах а, Делан кхелах а тешаран дика пайданаш ду, кхачамаш а бу, хаза тIаьхьалонаш а ю, дерриг умматна а, хIора стагна а дика деш йолу. Царах цхьаерш юьйцур ю вай хIинца:\n● Къадрах тешаро дика Iибадаташ дойту, адамехь хаза сифаташ а хуьлуьйту, деш долу гIуллакх цIенчу даггара Дела доьхьа дар санна йолу, Цунна тIе болх биллар а, Цунах кхерар а, Цуьнан дикане дог дахар а, Цунах лаьцна хаза ойла хилар а санна йолу, собаре хилар а, халонаш ларехь ницкъ хилар а, са бIарздаларна дуьхьало яр а, АллахIана реза хилар а санна йолу, цхьана АллахIана шукр дар а, Цуьнан къинхетам хиларца воккхавер а, Нуьцкъала а, Сийлахь а волчу АллахIана хьаставелла, эсала хилар а, куралла а, вазвалар а Iад дитар а санна йолу. Дикчу хIуманна тIехь сагIа а доккхуьйту цо, Шена Дала дика бекхам бийр хиларх тешна волчу стаге. Стагехь майралла а, доьналла а хуьлуьйту цо, тоъаме хилар а, син дозалла а, лаамийн лекхалла а хуьлуьйту, хадам болуш хилар а хуьлуьйту. Къайлах а, гучахь а долчу хIумнашна тIехь барамалла хилар а, хьагIах а, дуьхьалонаш ярах а цIена хилар а цуьнан пайданех ду. Хьекъалш туьйранех а, кхоьллинчу харц кхетамех а дIацIандар а, синпаргIато хилар а, дагна синтем хилар а хуьлуьйту къадрах тешаро.\n● Къадрах тешаш волу стаг нийсачу некъахь хир ву. Дуьненан бахамо талхор вац иза, йа бохамо вохор а вац иза. Иза кхеташ, хууш хир ву, шена хилла болу бала, йа бохам Делан кхел юй, Цо шена иза билгалъяккхина язйина хилла юй, цундела, иза гIайгIане вужур вац шена хиллачунна, муххале а, иза собаре хир ву, Делера шена ял хиларга дог а дохуш.\n● Къадрах тешаро галваларан а, тиларан а бахьанех лар во, дахаран чаккхе вон хиларан бахьанех а лар во. ХIунда аьлча, цо иза даим нийсонна тIехь латта гIерташ, къахьоьгуш хуьлуьйту, диканаш дарна тIехь къахьоьгуьйту, Iесаллех а, иза хIаллаквийр волчу хIумнех а даим ларлуш хуьлуьйту.\n● Цунах тешаро Делах тешаш болчаьрга халонашна а, баланашна а дуьхьало йойту, чIогIачу дагца, билггалчу кхетамца, бахьанаш а лелош. Пайхамара – Делера салават а, салам а хуьлда цунна – аьлла:\n«Ма тамашийна ду-кх АллахIах тешаш волчуьнан гIуллакх! Баккъалла а, цуьнан массо гIуллакх (цуьнца мел хуьлуш долу хIума) дика хуьлу-кх цунна. Иштта и ша-долу гIуллакх дика хилар цхьана АллахIах тешаш волчунна бен дац. Шена хаза хеташ долу хIума шена хилча (Далла) “шукр” (баркалла, хастам) до цо, тIаккха цунна иза дика хуьлу. Шена хала хеташ долу хIума шена хилча собар до цо, тIаккха иза а цунна дика хуьлу» [Муслим].\n1 «Лавхьул махьфуз» бохучуьнан маьIна «Далла гергахь лардеш долу у» бохург ду.\n2 «Лайлатул къадр» бохург – къадран буьйса – бохург ду. И буьйса мархин беттан тIаьххьара итт де диссича, оцу юккъахь хуьлуш ю.\n3 «ТабиIунаш» - уьш асхьабашна тIаьхьа хилла бусалба нах бу, асхьабаш ган а гина, цаьргара Iилма схьа а оьцуш, цаьрца баьхна нах бу уьш.\n4 Лаахь а, ца лаахь а бохуш дин тIелацайтуш дац Исламехь. Ткъа бусалба дин тIелаца а ца лууш, бусалба пачхьалкхехь ваха лууш верг иза бусалба динан хьукманашца ваха везар ву. ТIаккха, къемат дийнахь, Дела дин лело шен лаам боллушехь цо иза ца лела дарна, Дала Iазап дийр ду цунна, жоьжахати чу а вуллур ву иза даиманна а.


Граншан (Арденаш) — Википеди\n49°38′41″ къ. ш. 4°24′02″ м. д.HGЯOL\nГраншан картан тӀехь\nГраншан (фр. Grandchamp) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Шампань — Арденаш регионехь. Коммунан департамент — Арденаш. Кхузахь климат барамехь ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Граншан_(Арденаш)&oldid=3927295»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2019, 13 ноябрь, 09:05.


Благодаровка (Самаран область) — Википеди\n54°30′54″ къ. ш. 51°05′48″ м. д.HGЯOL\nБлагодаровка (Самаран область)\nБлагодаровка (оьрс. Благодаровка) — Российн Федерацин Самаран областан Челно-Вершинин кӀоштан юкъа йогӀу эвла.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Благодаровка_(Самаран_область)&oldid=4567437»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2020, 30 январь, 07:56.


КугӀувгӀ — Википеди\nКугӀувгӀ (фр. Courouvre) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ГгӀанд-Эст регионехь. Коммунан департамент — Моьз.\nДозанашца йу ПьегӀгӀфитт-суьгӀ-ЕгӀ, Лаеме, Лоншам-суьгӀ-ЕгӀ, Невиль-ан-ВегӀдуьнуа, ГӀамблуьзен-е-Бенуат-Во, Тийомбуа.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=КугӀувгӀ&oldid=7837670»


Дош говза оалар цо — Сердало\nДош говза оалар цо\nГIалгIай мотт безаш, Iомабеш, бовзаш болча наха юкъе Гамботов Ахьмада Борис ца вовзаш саг наггахьа а хуле тамаш я. Цо дукха йоазош даьд, тайп-тайпара балхаш даьд, бакъда царех цхьаккха ца хилча а, цун цхьа дувцар кхоачам болаш да гIалгIашта цун цIи йиц ца ялийта. «Несий кIувс» яхаш да из. Эггара дикагIвола мехка йоазонхо Iо а хоаваь, укх темах дувцар яздел, аьнна, декхар тIадиллача; Гамботовл дикагIа цо из яздергдацар аьнна хет сона.\nЦкъа-дале, наха эггара дукхагIа дагайоалла тема я цо хержар; шозлагIа-дале, мотт халкъачунца нийсбе йиш йолаш, сел хозача меттаца яздаьд из. Несийнеи маьр-даьнеи юкъе юххьанца хулаш дола хоза гIулакх, цул тIехьагIа из ийрчадалар да йоазонхочо цу тIа дийцар. Нус а, 5 – 10 шу даьлча, енача хана мо мича хул. Иштта хувцаенна хиннай дувцар тIа ювцар а. «Лоаман Iуйре» яхача литературни альманаха тIа кепа теха хиннад из дувцар эггара хьалха. Цу хана денз, цу темах долча дикагIча дувцарашта юкъе долаш хьа а доагIа. Ше 5-7-ча классашта дола диктантийи изложенейи книжка оттадеш, цунна юкъе из дувцар хилча бакъахьа хийттад Куркиева Совдата а. Айса гIалгIай мотт хьехача 7-ча классашка дакъилгаш Iомадича цох изложени язъяйта дагахьа, аз а белгалдаьккхад из. Иштта безам тIабодаш да Ахьмада Бориса даь йоазув. Къаьстта а хьоахаде деза, цо из геттара къона волаш яздаь хилар. Цох хов вайна гIалгIай зIамига саг наьна мотт дика ховш а говзаме йоазош кхоллаш а хиннилга. Из, ший боарамга диллача доккха дац, цудухьа деррига доаладергда вай укхаза. «Ше маьре йоагIаш, боргIилгаш тIалатта кIувс бенаб несо маьр-даьна. ХьоашалгIа венача цхьан гаргарча сага, миштай хьа нус, аьнна хаьттача, кхы уйла ца еш, сиха аьннад воккхача сага: «Даьра, дика-м я, кхы дикагIа хила йиш йоацаш, сай боргIилгаш ловзаеш, дIавагIа со-м кIаьдача метта, вайна везачунга йоагIийла согара ха.\nЦул тIехьагIа цхьа юкъ яьнннача гIолла, юхавенав хьалха хинна хьаьша. Хьалха санна хаьттад цо: «Миштай хьа нус?» — аьнна. БоргIилгаш тIалаттача кIувсага дукха хьалхьежаш ваьгIа, гIийло аьннад воккхача сага: «Даьра, боргIилгаш зIокарч етта ма яьннай хIанз-м…»\nГамботов Борис ваь хиннав 1951 шера декабрь бетта 28 дийнахьа Кустанайски областа Орджоникидзевски района Ливановка яхача юрта. Из ваь хиннав Миндий Ахьмадеи Ахильгов Солсбика Дугурханеи дезале. Вай мохк бохабале, цар дезал баьхаб Буро тIа. ХIирий мехкара телевидени йолчара дукха гаьна доацаш хиннад цар цIенош. Юха цIабоагIача хана, цхьоалагIча классе вагIаш, зIамига кIаьнк хиннав Борис. Из цIи цох тиллар мишта нийсденна хиннад аьлча, иштта цIи йолаш вола кIаьнк венна хиннав цар дезале, цу тайпара кхелхача сага цIи тиллача, саг дукха вах оалаш да. Цудухьа аьнна хиннад цох Борис. Шоай хиннача фусаме цар баха вIаштIехьадалац. Бовзаш бола хIирий болча чубахе, цхьа ха йоаккх цар. Цигарча школе шин шера деш Бориса. Буро тара вахар кхы бокъолгахьа ца доалаш, уж лоам хьалболх. Ховш ма хиллара, Гамботов тайпан цIи язъяйташ бола нах Бейни, КашетIе яхача лоаман юрташкара хьабаьннаб. Цига баьхаб Ахьмадеи Дугурханеи дезал а. Дикка боккха дезал а хиннаб цар. Виъ воI кхеваьв цар: Мухьмад, Сали, Борис, Башир.\nИштта цу дезале хиннай кхо йоI: Лемка, Аржан, Люба. Борис кIаьнкашта юкъе кхоалагIа хиннав. Гаьна йоаццаш уллача ЖIайрахьа интернат яр, сона а дагадоагIаш. Цига ворхI класс йоаккх кIаьнка. Лоаман хоза Iалам долаш моттигаш я уж, цхьан кIира совгIа ха йоаккхаш со а хиннав цига къона волаш. ХIаьта цига ваьхача Бориса уж моттигаш хоза хеташ хиннилга ха геттара а атта да. Цох лаьца цо дика яздаьд «Маьтлоаме» яхача ший йоазон тIа. «Ахкан каникулаш чакхйоалаш латтар… КхоалагIча классе аз дика дешар бахьан долаш, са воккхагIволча вошас Сале, аьннадар сога: «ЦIаькха говрашта, доаханна мотт хьакха тухан кхерий ийца се Маьтлоам водача хана, хьо сайца вугаргва». Кхаь-йиъ юрта бахача наха баь барт бар, кIира цкъа, шоай аргIа хьатIакхаьчача, Маьтлоам тIа лакхе дажаш доахкача кагийча доаханнеи говраштеи тухан кхерий кхухьаргдолаш. Са воша цига ваха везаш йола ха хьатIа ца отташ, чIоагIа сагота вар со, хIана аьлча, Маьтлоамах бIарг ца тохаш, сай каникулаш дIаялар кхераш. Са ираза, кастта хьатIакхаьчар веший аргIа а. Iуррехь, ди шийла долаш, вира кожа тIа тух чудоахка галеш IотIадаьхка, тхоашта юача хIаманна кхачеи салтий флаьгаш чу хийи хьа а ийца, наькъа арадаьлар тхо. Маьтлоам тIа хьалбодача ах новкъа кхаьчача, боал ЖажагIа-хьаст, берда кIалхара гучадувлаш хий а долаш. Цига тхоашта Iохайша, салеIа, шийла хий менна, дIахо Маьтлоамагахьа урагIболабир оаха тхоай никъ. Маьтлоама лакхе, хьалха нах текъа ихача, Маьт-Села тхо хьалтIакхаьчача, делкъа ха хиннаяр. Цу юххе боаллар догIан хий хьаIовш хинна зIамига Iам. Вошас сога дийцачох, Маьтлоам тIа дажаш мел хиннача хьайбаша цу Iам чура хий мелар, хIана аьлча кхы хий долаш моттиг яцар Маьтлоам лакхе хьайбашта хьогал йоае…» Кхы дIахо а да из йоазув, бакъда вай хьаийцача цу зIамигача дакъилго а хьахайт, мел хоза Iалам долча кхувш венав Гамботов. Уж бера ханара сурташ цун дагахьа дисад воккха хилча а. Цар гIо даьд цунна хоза йоазош де, ший дагалоацамаш дIаязде.\nЖIайрахьа ворхI класс яьккхача, Борис деша дIавода ший шучий баьхача ТIой-Юрта. Вай мехк дика бовзаш бола Арапиев Хьажбикари ХьажIумари цун наьна-йиший къонгаш бар. Цунца дувзаденна итт класс а цу юрта йоаккх цо. Гамботов деша вагIача хана, ТIой-Юрта цаI мара юкъера школа хиннаяц, из я цо яьккхар а. Цу заман чухь цу юрта гIалгIай мотт хьехаш хиннараш геттара чIоагIа хьехархой хиннаб. Масала, царех хиннав Осмиев Сосе Яхьья, Кодзоев Аюпа Iийса, царех тарра кхыбараш. Хетаргахьа, царгара Iомабаь хила тарлу Бориса лоамашка Iомабинза биса хинна гIалгIай мотт. Иштта ца хилча из Нохч-ГIалгIай паччахьалкхен хьехархой институте деша а вохалургвацар. Ахьмада Борис со вIалла деша а вахале яьккха ваьннавар филологически факультета къаман отделени. ХIаьта а, аз дешача хана а, студенташа вувцаш, университете дагавоагIаш вар из. Массане а эггара хьалха белгалдоаккхаш хиннар дар, из чIоагIа наха тIера, бегаш болаш, догцIена саг хилар. Из ше сакъердаме саг воландаь, цунца дувзаденна анекдоташ а дар вузе гIолла лелаш. Царех цаI иштта дар. Студенташа экзамен дIалу ди хиннад. НаIара юхе кхотабенна латташ хиннаб Бориса новкъостий, шоай аргIа хьатIакхаьчача чу а болхаш. Бедоаллаш оценкаш тIаувттаю книжкилг долаш, чура араваьннав студент Гамботов. Ше араваьнначул тIехьагIа, доккха са а даьккха: «МалагIа яр аз дIаенна экзамен?» — аьнна, хаьттад арахьа латтарашка. Вешта аьлча, Бориса ший новкъосташта белам баккха а аьнна хила тарлу цу тайпара хIама. Цо аьннадеце а, цунца дувзадаь хила а тарлу, из ше сакъердаме хIама дезаш воландаь. Кхы а дар цох дувца, студенташта юкъе лийнна беламера хIамаш, укх йоазон боарам сов боккха хилар кхераш, кхы дувцаргдац аз.\nБорис, саг йоалаяьчул тIехьагIа, дас буввоаккх. ХIанз из а цун фусам-нана Евлоев Мухтара Марем а баха болх Пригородни района Чернореченское яхача юрта. Цунна юххе боахам булл цун вошас Башира а. Из 1978 -2014-ча шерашка бокъонаш лораеча даькъе болх беш хиннав. 2005 шера полковник яха цIи елар цунна. Карарча хана республикерча ГАИ ветераний совета председатель ва. Цу юрта баьб Бориса дезал а. Уж ши йоI, кхо воI да. БоккхагIа мехкарий ба, Розаи Азаи яхаш. Шаккха лакхара дешар дийша я. Къонгаш Абоезит (из бокъонаш лораеча органашка ва), Микаил (дошо медалаца школа а, тIаккха исторически факультет а яьккха ва), Мустафа (Астрахански областерча Ахтубинск яхача гIалий тIа МЧС начальник ва) яхаш ба. Вешта аьлча, хоза, беркате дезал ба Бориса шийна тIехьа битараш. ЦаI да бакъдолаш, даь-наьна хьехам хиннабецаре, уж иштта дика а, шоай гIулакх лелалуш а, мехка накъабоалаш а хургбацар. ХIирий мехка чуйоагIача юрта вахаш, цо болх бу Тарское оалача юртарча №4 йолча школан директор волаш, цул тIехьагIа «Дарьял» яхача турбазан керте латташ.\n1992 шера дукха нах вахарах бехар шин къаман юкъе къовсам балар бахьан долаш. Цу хана шоай юртара арабовла безаш хилар Бориса а Башира а дезал. Иштта кхоач Ахьмада Борис Троицкая яхача юрта, гIалгIаша Эбарга-Юрт оал цох. Укхаза керда вахар дилла дезаш хул. Юххьанца из балха вода юкъерча школе гIалгIай мотти литературеи хьеха, тIаккха цох цу школан директор хул. Из болх Бориса 10 шера бу. Юртарча наха вовзаш, везаш вола хьехархо депутаталла хержа а хиннав. Цо ше меттел, цун къонгаша а шоашта могаш дола гIо даьд юртара вахар тоадара. Цун воIа Абоезита яхачох, шоаш бахача Братская яхача улицах хий, газ, никъ буллаш; дикка гIо даьд цар.\nГамботов Борис вар визза кхоллама саг. Из дIаийцавар йоазонхой, журналистий союзашка, каст-каста кепа еттар цун йоазошта «СелаIад», «Литературни ГIалгIайче» яхача журналаша, «Сердало» яхача гезето. Цо деш хинна берий йоазош дукхагIа Iаламца, дийнаташца дувзаденна дар. Масала, царна юкъе дар дувцараш «Къажкъайг», «БIарашдуарг», «Моцала таьзет», кхыдараш. Байташта юкъе я «Седкъарг», «Бов», «Богапхьид», «Була», «Нана-котам», «Готахьазилг», «Гила», ерригаш йийца варгвац. Йоазонхочо бераш Iомаду къахетаме хила, дийнаташца дика хила, царна гIулакх де. Цунна тешал деш я «Iажа га» яха стихотворени:\nХIана латт хьо\nХи тIара кхухьаш,\nIа хий тохаре,\nСо, йоккха хинна,\nIа сайна даьча\nХьона сом бала\nБоккхагIчарна лаьрхIа байташ а язъяьй Гамботовс. Царех цхьаяраш кепа теха хиннай «Литературни ГIалгIайче» яхача журнала оагIонаш тIа. Царна юкъе я «Малав са гIалгIай», «Езача йоIага», «БIехал», «Лувкхера», «Хаьттар сога» яхараш. Цхьадола цун йоазош юкъедихьад школе Iомадеча книжкашта а.\n2013 шера 1 апреле, дагадоацаш, цIаьхха валар нийслу йоазонхочун, цу хана из пенсе ваха вар. Ше валале, шийца болх беш мел хинна хьехархой къинтIерабаьха, чувена хиннавар из. Цун дезал карарча хана Эбарга-Юрта бах. ВIаший юххе вахача ший шин воIаца –Абоезитацеи Микаилацеи – Iеш я Бориса фусам-нана Марем. Уж бахача урам тIа 8-9 цIа мара дац. Во хургдацар цу зIамигача улицах Бориса цIи тиллача. Из дукха хала де дезаш хIама а дац. Цул совгIа, из вовзаш, цо санна гIалгIай мотт хьехаш болх баь ва цигара юртда Ханиев Iийса.\n← Избирательная система готова к выборам\nМы должны быть едины против терроризма →


Слушать песни Г1алг1ай к1енти музыка2016\nСлушать Г1алг1ай к1енти\nПесня: Г1алг1ай к1енти\nАртист: чеченец про ингушей\nАртист: Лема Нальгиева\nПесня: Г1алг1ай к1енти (NEW 2014)\nАртист: ❀Лема Нальгиева\nПесня: Г1алг1ай к1енти (NEW 2014)❀\nАртист: Сий долу к1енти\nПесня: Нохчи к1енти\nПесня: вай к1енти\nАртист: Анс. Илли.\nПесня: Дал ма лейла вай к1енти...\nПесня: Ичкери к1енти ду вай (Dei Hei Vei)\nПесня: К1енти ,аш ма д1а хецца !\nАртист: Мохьмад Могаев\nПесня: К1енти той\nАртист: ЧЕЧ.Ася Абубакарова\nПесня: Вайнах к1енти\nАртист: Чеченский хор\nПесня: Дал ма лайла вай к1енти\nПесня: Дал ма лайла вай к1енти...\nПесня: Нохчий к1енти\nПесня: Ичкери к1енти дар вай\nПесня: К1енти той 2\nАртист: Ислам Яхъяев\nАртист: Ислам (Знаменск)\nАртист: Б. Дидигов\nПесня: Хей К1енти\nПесня: Вай Мехка К1енти\nАртист: Ваха Берснукаев\nПесня: нашхой к1енти\nПесня: КъинтIера бахалаш, к1енти...\nАртист: Нохчи  Борз\nПесня: Ичкери к1енти\nАртист: Фатима Кагерманова\nАртист: старая чеченская\nАртист: Элиса Исанер\nПесня: Вайнеха К1енти\nАртист: Лилия Магомадова\nАртист: Ваха Берсанукаев\nПесня: Дал ма лайла вай к1енти (M95)\nАртист: Дукхвах Тунтаев\nАртист: Ахъяд и Арби Бетирсолтанов\nГ1алг1ай к1енти Wanderin' Blues Дух молоді Слушать всем!!!! так как есть La bala Lilium (Elfenlied) Валить Всех (ft.Тбитли) ДЛЯ ЛЮБИМОЙ Картинки в лужах Сибирская разлука Переступая все запреты… Тяжесть души Дамодараштака (rmstr) Исп. Братья Ассад Sakin Trip Зеркало Охуенная песня (mixtape)(полная версия.при.уч.Перш) Царица-АйсеЛ Не жизнь подорожала Сердце верное My cover Duga INCORPORATED живи и радуйся Devour (ost. yjdsq 2013 Команда мечты (Андрей Пэйн, Чили Ozz, 7 Выпал белый снег. котилася торба Кешiршi аяулым My Life Be Like (Saundtrek forsazh3) Настроение 4 закрой глаза. (2) Ok Girl Klofelin


Монсо-о-Перш — Википеди\n48°29′08″ къ. ш. 0°42′17″ м. д.HGЯOL\nМонсо-о-Перш (фр. Monceaux-au-Perche, фр. Monceaux) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Норманди регионехь. Коммунан департамент — Орн. Дозанашца йу Лонни-о-Перш, Бизу, Cour-Maugis-sur-Huisne[d], Longny-les-Villages[d], Сен-Виктор-де-Рено. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Монсо-о-Перш&oldid=5174025»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2020, 7 октябрь, 19:02.