ЗАМАНЦА ГIА БОАХАШ (ЧАХКИЕВ САIИДА ВАХАРАХИ КХОЛЛАМАХИ) | Ингушетия: Исторические Параллели\nFiled under: Из культурного наследия — Khamarz Kostoev @ 22:54\nTags: Мальсагов Абу, Чахкиев Са1ид, Чахкиев Саид\nХьат1адоаг1ача 2007 шера 22-г1ча январе 69 шу дуз Чахкиев Са1ид ваь. Белгалде доагIа, царех 45 шу совгIа йола ха цо вай гIалгIай литература ший ма-хулла дегIадоаладе г1ерташ дIаенналга. Цунна дола дика тешал да къаьстта укх тIехьарча 45 шера цо гIалгIай а эрсий а меттала, царна юкъе юхакепатехараш а долаш, шовзткъа совгIа книжка арахецар. ХIаьта цу книжкашта юкъе кепатеха я цо цу замах а вай таханарча ханах а язъяь йола цун дик-дикагIа йола произведенеш — стихаши, поэмаши, басняши, пьесаши, дувцараши, повесташи, романаши.\nИштта доккха хьинар а, лакхара литературни говзал а йолаш волча Чахкиев Са1ида вахарах дувцаш хилча эггара хьалха белгалде доаг1а из маца а мича а ваьв, мел дукха къахьийгад цо ший лакхара литературни говзал караерзаяра.\n1938 шера, 22 январе, Наьсар-Керте вахаш хиннача хьаьналча къахьегамхочун дезале ваьв Чахкиев СаIид. Белгалде доагIа, 1919-ча шера Долакха-Юрта тIагIертача деникинцашта духьала баьча тIема доакъашхо хиннав цун да Идрис, хIаьта Хьасбеки ИбраьхIими яхаш хинна цун даьвежарий цу тIем тIа байнаб.\n1945 шера Алма-Атински областе «Веселая жизнь» яхача поселке хиннача школе духхьашха деша вахав СаIид.\nВай мехкарча берригача наха а атта зама хиннаяц из. ХIаьта ханал хьалха даи нанеи а денна, «Красный инвалид» яхача артеле балха а ваха, сайранна дешаш йолча школе дийшад СаIида дIахо.\nИштта дешаш 10 класс чакх а яьккха, 1954 шера Балхашерча горно-металлургически техникуме деша вода из. ХIаьта хьал-таро во хиларах, 1956 шера цу техникумера дешар а дита, хьалха Алма-Ате гIишлош ечеи, тIаккха Талдыкургански областе Текели хиннача шахтеи балхаш даьд цо.\nАла деза, школе дешаш волча хана гучабаьнна хиннаб СаIида говзамеча литературацара бола безам. ХIаьта 1957 шера Кокчетавски областе уллача Щучинск яхача городе арадувлаш хиннача «Социалистический къахьегам» яхача газета тIа кепатеха араяьлар цо эрсий меттала язъяь хинна эггара хьалхара стихаш.\nХIаьта Алма-Ате арадувлаш хиннача «Дружные ребята» яхача пионерий газета тIа а цу шера кепатеха арадаьлар СаIида яздаь эггара хьалхара «Эрий ара виса саг» яха дувцар.\n1958 шера ше ший вежарашца Грозне цIакхаьчача, Чахкиев СаIид балха вода «Сердало» газета корректоралла. ХIаьта кастта цо гIалгIай меттала дола йоазув Iомадарах а, цунна ше хержа болх дукхабезарах а, керттерча даькъе из говзаме йоазонаш де тIакхувш хиларах а, дукха ца говш цу газета собкоралла а, литработника а балха дIатIавохийт.\nИштта цу хана дIаволалу Чахкиев СаIид наьна меттала дола йоазонаш де, вешта аьлча, дик-дикагIа болча нахах очеркаши, зарисовкаши, корреспонденцеши язъе. ХIаьта царел а совгIа, кастта «Сердало» газета тIа а, «Лоаман Iуйре» яхача альманаха тIа а, коллективни сборникаш тIа а кепатеха араювла йолалу цо эггара хьалха наьна меттала язъяь йола произведенеш, масала, стихаши дувцараши.\n«Сердало» газета редакце хьинаре общественни а, журналистски а болх а беш, бокъонца ший говзал дикка дегIайоалаяьчул тIехьагIа, вешта аьлча, говзаме йоазонаш дара дуккхача хана денз хинна ший боккха безами, хIаьта цу даькъе ший де вIаштIехьадаьннари бокъонца вIаший дусташ тоъал къахьийгачул тIехьагIа, ший литературни говзал хоаенна Чахкиев СаIид 1959 шера деша отт А. М. Горьке цIерах йолча СССР-а йоазонхой Союза чуйоаг1аш йолча московски Литературни института заочни отделене. ХIаьта цхьаькха шу даьлча, 1960 шера, очни отделене перевод а яь, из Москве дIавода. Теркал де доагIа СаIидал хьалха цу вузе дешаш цхьаккха гIалгIа а нохчо а хиннавоацилга.\nЦхьабакъда, нагахьа санна 1959 шера из Москве дIавахаваларе, цхьаккха а арадаьнна книжка а доацаш из цигача ваха везаш хиннавале, хIанз, 1960 шера, из цигача вода Ведзижев Ахьмада дешахьалхе а язъяь цу шера арадаьнна «Юххьанцара халонаш» яхаш дола ший эггара хьалхара дувцарий сборник а долаш.\nЦарех да цун 1961 шера Грозне арадаьнна «Са турпалаш» яха дувцарий сборник, 1962 шера арадаьнна «ГIарагIураш» яха стихай сборник, 1963 шера арадаьнна «БIаргий хих бизза кад» яха драматически поэма кепатеха книжка а.\nГIалгIай меттала Грозне арадувларал совгIа, Москве а арадоал цу хана СаIида книжкаш. Масала, царех дар эрсий меттала «Берий литература» яхача издательстве 1963 шера арадаьнна «Идиги, Мадиги, зIамига йиIиги» яха берашта лаьрхIа долча дувцарий сборники, 1966-г1ча шера цу издательстве араяьнна «Энвер» яха повести.\nБелгалде доагIа, 1944-1956 шерашкарча вай халкъа вахарах бакъдола сурт гойташ вай литературе хIанз а тIехьа наггахьа мара йоазонаш доацалга. Из бахьан долаш вIалла шеко а йоацаш къаьстта хала а, бехктокхаме а декхар дар цу хана бокъонца йоазонхочун говзал караерзае дIаволалуш хиннача Чахкиев СаIида шийна хьалхашка оттадаьр — 1944-г1ча шера г1алг1ай Сибарег1а 1обахьийтарах а, х1аьта цул т1ехьарча замах ший халкъа вахар гойтара а хетадаь «Дошо б1оаг1ий» яха дикка доккха роман яздар. ХIаьта кIезигача лоархIаме хIама дацар дипломни болх лаьрхIа цо яздаьча цу романах, из дика яздар белгал а деш, паччахьалкхен комиссес цун автора диплом с отличием хьожаяр.\nЦхьабакъда, «Дошо бIоагIий» аьнна цIи тилла из роман 1965-1966 шерашка духхьал «Лоаман Iуйре» яхача альманаха йиъ номера тIа кепатохарал совгIа, из вай г1алг1ай литературе эггара хьалха кепатеха роман хиннадале а, цу замах къаьстта книжка долаш кепа ца тохаш йисар.\nБелгалде доагIа, 1964 шера Литературни институт а яьккха цIавеначул тIехьагIа а дикка беркате литературни болх бу Чахкиев СаIида. Масала, Русаков Геннадес таржам а даь, 1965 шера эрсий меттала арайоал цун «БIаргий хих бизза кад» яха поэма, 1966 шера гIалгIай меттала арадоал «Седкъий догIа» яхаш дола стихотворни сборник, 1967 шера «Иштта мара» яха вай замахи, заманхоехи дола роман.\nМасала, хьаэцаргда вай 1967-г1ча шера кепатеха арадаьнна хинна цун «Иштта мара» яха шоллаг1а дола роман. Хозахета автора ше а белгалдаьдац из «вай ханара роман» да аьнна.\nДуххьал шийна долча диканна мара вахаш вац авторо цу тIа гойташ вола къоано Боскар. Граждански тIема хана дерригача халкъа бала тIаэттача а, хIаьта цул тIехьагIа а духхьал ший са мара дагадаллац цунна. Ираз долаш саг хила йиш йий цу тайпара вахаш вола саг, яха хаттар да юххьанца денз авторо цу романа тIа оттадаьр.\nХIаьта цу романа оагIонаш тIа дуккхача тайп-тайпара наьха сурт-сибаташ а довзийташ, автора луш долча жопо вайна дика хойт цу тайпара «со» аьнна бола нах, уж мелла доккха киса Iоадаь бале а, кхоана хургдолча диканга догдоахилга йолаш боацилга.\nСаг-м, ше саг вале, ший деррига дика а, во а ший халкъаца декъаш, цун ерригача халонашта а, балашта а Iо кIала увтташ хила веза, яхаш я, лоацца аьлча, цу романа керттера лейтмотив. ХIаьта цунна дола дика тешал да из роман дIадоладеш авторо цу книжка эпиграфа лаьрхIа юкъедоаладаь шерра цIихеза волча французски йоазонхочо Антуана де Сент — Экзюперис аьнна «Деррига наькъаш-м нах болча долх» яха геттара кIоарга маIан дола дешаш.\nХIаьта цо геттара веза-воаккхий веш, мерзадар мара ца дуийташ, дикадар мара ца дувхийташ, геттара боча лелаваьча цун виIий воIах Бердах а цхьанна саго доаккхал дергдолаш йола тIехьле хилац, хIана аьлча, деша вахача дешаш а, болх бе вахача болх беш а вац из. Атта лела Iема из, институтера дешар дIа а тесса, балха а воацаш, «мерзача вахарга» ваьнна, наха даьр дуаш а, молаш а, харцахьарча новкъа ваьнна лел.\nЮххера а авторо цу романа тIа гойташ дола сурт иштта да. Къаракъ а менна, бийсанна буфета юххе геттара бирса вIаший латаш волча шин сагах цхьанне «Оарц дала! Оарц дала!» яхаш мухь бетташ шийна хьахозашше а, «Уж-м наьха нах ма хургбий, са фу гIулакх да царца», аьле, царна юххе гIолла тIехваьле дIавода ший вира вордаца совхоза фермера йол а лочкъаяь бийсана цIавоагIаш вола Боскар. ХIаьта шоллагIча дийнахьа Iурра цунна гучадоал, цу бус буфета юххе лийтар а, вийнар а наьха саг а воацаш, цун ший виIий воI Берд хинналга.\nФу бахьан долаш кхаьчад-те са вахар укх хьал тIа, аз-м акхарех нах хилба яхаш ма леладаьдарий дуккхача шерашка айса мел леладаьр, яхаш уйла ю ший воIах а, виIий воIах а къаьнача Боскара. ХIаьта цу хаттара авторо ший дерригача вахарца а, говзамеча йоазонашца а луш дола жоп кхетаде хала дац — духхьала шийнеи, ший дезалаи лаьрхIа вахарах-леларах даьлла Iац сага ираз. Эхь-бехк дайна, духхьал харц долча рузкъанна тIехьаваьнна а ца лелаш, кхычар санна хьаьнала къахьегаш, ший лоалахой, юртхой, берригача мехка бала чулаца, еррига хало а, атто а нахаца, дерригача халкъаца екъа кийча хила веза лертIа мел вола саг, йоах авторо.\nИштта вай вахаре нийслуш мел дола дикадар хьаллацара, водар IотоIадара, из вай вахарера лар йоацаш цIендаь дIадаккхара хетадаь дар 1970 шера кепатеха арадаьнна Чахкиев СаIида «Бертий бийсаш» яхаш дола историко-революционни роман а. ХIаьта из роман дIадоладеш, цунна лаьрхIа ше язъяьча дешахьалхлен тIа, вай мехка къахьегамхой Iаьдал оттадара вIалла а деналах ца бохаш, бокъонцара турпалаш санна лийтача вай даьштеи даьдаьштеи баркал оалаш волча авторо яздора:\n«Ер книжка аз шоана хетаду, тха хьамсара даьй. Хетаду, деналах ца дохаш, Деникина духьала турпала лаьттарашта, цу лирача тIем тIа сийлахьа валар корадаьрашта. Доккха баркал ях аз цIеча партизанашта, цхьацца шоашта дагадоагIар дувцаш, документаш гойташ, ер книжка яздеш сайна новкъостал даьрашта».\nАла деза, иштта ший роман дIадоладаьча автора дика вIашт1ехьадаьлар цу чоалханеча хана ерригача Къилбаседа Кавказе лаьтта хьал довзийтарал совгIа, бокъонцара вежарий санна гIалгIашта уллув а айтта Деникина духьала лийтача дуккхача тайп-тайпарча къамий викалий — эрсий, украинций, нохчий, черсий, селий, балкхарой сурт-сибаташ а гойталга.\nЛоацца аьлча, авторо духхьала ший къаман дик-дикагIа болча викалех доаккхал даь ца Iеш, деррига а интернациональни уйлаца диза да из роман. Масала, оаха шуга яхаш хIама дац, тхога большевикаш а хьаба, тхо шоай лаьттан тIа гIолла чакх а довлийта, аьнна, шоашка деникинцаша аьлча, вIалла шеко а йоацаш, «Лургбац! Тхо массаварг а большевик ва!» — оал гIалгIаша, хIаьта уж дешаш кхоачашдеш дуккха-дукхачар шоай дегIамаш циггача Iо а доахк.\nХIаьта цу ханарча гIалгIай хьаьналча къахьегамхойи, гIалгIашта новкъостал де баьхкача тайп-тайпарча къамех болча болхлойи дог-уйлеи, хьашташи цхьатарра хилар гойташ да романа керттерча турпалхоех цаI волча Шовхала Грознера венача эрсечунга Александрага оалаш дола «Вай-м цхьа вежарий да!» яха дешаш. ХIаьта цу тIем тIа бов дув биаь доттагIий хинна Шовхали Александри.\nЦунна тарра лакхара граждански пафос йолаш, керда Iаьдал даккхарах вай халкъага кхаьчача хьалах-таронах, вай Даьхенах а, вай мехкахоех а, хьаьналча къахьегамах а я поэта дик-дикагIа йола стихотворенеш а. Масала, ший «Даьхе» яхача стихотворене тIа цо йоах, ший вахара юкъе мелла халонаш нийсъеларах, ший Даьхен йолча халонех цIаккха а лачкъаргвац ше саг вола саг, хIана аьлча, Даьхе лархIа а, цун сийде а визза къонах веза.\nМасала, «Сутара ва со» яхача ший стихотворене тIа, ше а вай бокъонцара заманхо хиларах тарра, поэто дика гойт вай дик-дикагIа болча заманхой дог-уйлеи, цар башха атта доаца гIулакхаши. Цо ше ма-аллара, из сутара ва массанахьа а кхача, деррига а довза, тахка, дерригача лаьттана й1овхал яла, эрий ара ийхка лаьтташ аха, хIана аьлча, бокъонцара вай заманхо хила а веза ший таханарча хьинарерча гIулакхашца сийрдача кхоанен лард йоллаш.\nМасала, замах тIехьадиса гIулакхаш бегдоахаш, геттара нийса уйлаш кхайкаеш я цун «Тамашийна хIама да», «Йола сога», «Хургволча устдаьга» яхаш йола цун «ГIарагIураш» яхача эггара хьалхарча поэтически сборника юкъе яха стихотворенеш, «Са заман мух» яха поэма.\nАла доагIа, вай таханарча вахаре нийслуш мел долча дикача а воча а хIамашта цIаккха а юстара латташ, духхьал уж зерах тоъам баь Iеш вола саг хиннавац СаIид цIаккха а. ХIаьта цун поэтически йоазоний из белгало къаьстта дика гучайоал вайна лакхе вай хьоахадаьча «ГIарагIураш» яхача сборникал совгIа, цо цул тIехьагIа арахийцача «Седкъий догIа» (1966 шу), «Лаьттан хьаж» (1974 шу), «Лаьттан гIовга» (1981 шу) цIераш йолча цун сборникашка вай хьежача а. Лакхара пафос йолаши, кIоаргга гражданственнии я царна юкъеяха стихаш.\nХIаьта цу хана шийна байзача нахах ше гулдаь хоамаш ларде а дехка, яздир цо 1984 шера Грозне эрсий меттала арадаьнна «Люди высокого долга» яхаш дола духхьал очеркех латташ дола книжка.\nХIаьта цу тайпара «сихха» язъяьча статьяйи очеркийи ларда тIа йоазонхочо кастта бокъонца литературни произведенеш язъеш а нийслу. Масала, иштта хьахинначарех яр цун Аушев Руслана хетаяь «Руслана седкъа» яхаш йола башха дика стихотворени, хIаьта 1990 шера къаьстта книжка а долаш араяьннача, «Идрис Зязиков: Верой и правдой» яха Зязиков Идрисах йола очерк ларде а юллаш, 1998 шера цо язйир «Террор» яха пьеса.\nБелгалде доагIа, иштта хьинаре къахьегарах, гIалгIай а эрсий а меттала шерра араювларал совгIа, Чахкиев СаIида дуккха а произведенеш арайийнний украински, молдавски, казахий, чуваший, гуржий, хIирий, гIаьбартой, балкхарой, аварций, гIумкий, кхы а дуккхача меттала яьха. Царна каст-кастта кепаеттар «Советский писатель», «Советская Россия», «Детская литература» яхача издательстваша, «Дружба народов», «Наш современник», «Волга», «Дон», иштта кхы дуккхача журналаш тIа. ХIаьта 1972-г1ча шереи, 1976-г1ча шереи Таллине эстонски меттала араяьлар цун «Энвер» яха берашта лаьрхIа йола повесть а. Цул а совг1а, 1974-г1ча шера Молдове кепатеха арадаьлар «Идиги, Мадиги, з1амига йи1иги» яха дувцарий сборник.\n— Грозне а, Москве а, иштта дуккхача кхыча гIалашка а тайп-тайпарча наха таржамаш деш, царна юкъе вай мехкахой а болаш, арайийннай хьа дуккха а поэтически а прозаически а произведенеш. ХIаьта хьай иштта тоъал дукха болча таржамхоех малагIчун болх хет хьона эггара толашагIа? — аьнна, шийга даьча хаттара жоп луш волча СаIида аьлар:\n— Со геттара доаккхал деш ва Русаков Геннадеца дуккха шераш хьалха денз сай тоссаденнача доттагIалах. Из дуккхаза хиннав вайцига хьоашалгIа вена. Цунна дика довз вай халкъа вахар а истори а. Цунна дика йовз вай оамалаш. Цул а совгIа, цунна дика вовз со а, са дог-уйла а. Цудухьа со бокъонца раьза а волаш я цо эрсий меттала яьха са произведенеш.\nМасала, 1974 шера Грозне арадаьлар цо гIалгIай меттала даьккха Ленински преме лауреат а, дуккхача шерашка РСФСР-а йоазонхой Союза правлене председатель а хиннача С.В. Михалкова «Говрабаьри» яха стихотворни сборник, хIаьта 1976 шера — РСФСР-а йоазонхой Союза литературни консультант хиннача Г.А. Ладонщикова «ДоттагIлен звено» яха стихотворни сборник а. Х1аьта «Советски Союза Гимн» а гIалгIай меттала яьккхарех цаI вар из.\nБелгалданза дита йиш йоацаш да цхьаькха а: дерригача дунен халкъий литературашта юкъе а доаккхал де а доаг1аш дола «Игора полках дола дош» яхача эрсий халкъа литература юкъерча жовхьара а дукха ха йоаццаш таржам даьр Чахкиев Са1ид хилар.\nЦул а совгIа, тайп-тайпарча Чахкиев СаIида наьна меттала яьхай Н. В. Гоголя язъяь «Ревизор», испански драматурга Гарсиа Лоркас язъяь «ЦIий Iо а дахийта саг йоалаяр», француза Эдмунда Ростана язъяь «Сирано де Бержерак», литовца Йозаса Грушаса язъяь «Джази, безами шайтIеи» яха пьесаш.\nАла доагIа, Н. В. Гоголя «Ревизор» яхача пьесах 1982 шера гIалгIай труппас оттаяь спектакль цун геттара дика аьттув баьнначарех хинналга.\nХIаьта ше а дикка лакхара толамаш даьхад СаIида драматургически жанрех йола произведенеш язъеш. Цу даькъе автора духхьашха баьккха аьттув бар 1960 шера арадаьннача «Юххьанцара халонаш» яхача ший эггара хьалхарча сборника юкъе цо кепатеха хинна «МалагIча колхозе?» яха лоацца беламе пьеса. Белгалде доагIа, колхозни ферме венача корреспондента зийна дуккха кхоачамбоацараш довзийташ волча автора дикка кIоаргача сатирически хьисапе гойтаб ший «турпалаш», масала, шоай ферме масса етт ба а, царгара мел шура йоаккх а ховш боаца, шоаех тийша дола гIулакх тесса леладеш хинна хьакимаши мугIарера болхлойи. Ала деза, из бахьан долаш из пьеса х1анз а ший лакхара лоархIам бовнза йолга.\nБелгалде доаг1а цхьаькха а — ше А.М.Горьке ц1ерах йолча Литературним институте дешаваг1аш язйир Чахкиев СаIида Даймехка тIема ханарча вай мехкахой турпала гIулакхаш гойташ йола «Къонгаш бовча хана» яха пьеса. Х1аьта 1966 шера нохчий меттала из пьеса лакхарча говзалца оттайир Нурадилов Ханпаший цIерах йолча республикански театро. Цу театре 1978 шера из оттайир гIалгIай труппас а.\nИштта тайп-тайпарча шерашка Нурадилова цIерахча республикански театре увттаяьчарех я цун «Са кIаьнк» яха комеди а, Ведзижев Ахьмадаца цхьана язъяь «Васкет» яха пьеса а.\nХIаьта 1979 шера Къилбаседа-ХIирий къаман театро а оттайир Чахкиев СаIида Советски Арме 60 шу дизара хетаяь йола «ТIеххьара декхар» яхаш йола турпала драма, 1986 шера Грозненски М. Ю. Лермонтова цIерах йолча театро оттайир Чахкиев СаIида «БIаргий хих бизза кад» яха поэма ларде а юллаш язъяь пьеса.\nЦарел а совгIа, дуккхача наха дезаденначарех да Чахкиев СаIида сценареша язъяь даьха художественни а документальни а фильмаш. Масала, хIирий йоазонхочунца Цагараев Максимаца цо язйир 1969 шера арадаьннача «ГIалаштIара цIераш» яхача художественни фильма сценарий. 1978 шера арадаьлар кинорежиссер волча Татаев Илезацеи, х1ирий режиссер волча Бурнацев Исма1алцеи Са1ида сценарий язъяь «Лоаманхоех йола новелла» яха фильм а.\nИштта Са1ида дакъалоацаш сценарий язъяь дар «Нохч-ГIалгIайче таханна» яха документальни фильм а.\nДикка боккха аьттув баьннаб СаIида берашта лаьрхIа произведенеш язъеш а. Масала, иштта я цо царна лаьрхIа язъяьча пьесай цIераш: «Лоаманхой фаьлг», «Тамашийна кий», «Светофори, пхьу Трезори, Iовдала борзи, кхыбараши», «Рамиси Натеи», «Къамаьл деш йола теник». Белгалде доагIа, уж дуккхаза Нохч-ГIалгIай республикански берий театре увттаярал совгIа, Махачкале, Смоленске, Туле, Алма-Ате, Украине, Чуваше, иштта кхычахьа а увттаяьлга.\nХ1аьта Чахкиев СаIида г1алг1ай меттала яьхай кхы а дуккхача ц1ихеза эрсий берий йоазонхой пьесаш: масала, Аркадий Гайдара «Мальчиш-Кибальчиш», И.Токмаковай «Кукареку», Гр.Остера «28 попугай», К.Мешкова «К1айча дахкахи, 1ажаг1ча циска к1оригахи, цар тешшамерча доттаг1чох 1аьржача ж1але к1оригахи бола фаьлг», Георгия Ладонщикова «Къаьна нажа къайле», М.М.Корабельника «Говрабаьри», Ю.Батуева «Редакце ена посылка», эстонски драматурга Уно Лейеса «Бирса моастаг1а», иштта кхы а. Царех дуккхача шерашка спектаклеш увттаяьй Шолжа-Г1алий т1арча теникий театре болх беш хиннача г1алг1ай студе артисташа.\nЛоацца аьлча, дикка лоарх1аме дакъалаьцад Чахкиев Са1ида берашта лаьрх1а дола литература дег1адоаладарца. Белгадича тоъаргдолаш да — цул дукхаг1а берашта лаьрхIа произведенеш язъяь цхьаь-цаI йоазонхо вац вай литературе. Масала, лакхе вай йийцача берашта лаьрхIа йолча дуккхача пьесаел совгIа, тоъал дукха я цун кхоллама юкъе берашта лаьрхIа йола стихотворенеш а.\nХIаьта ший «Дахкилг», «ШайтIилг», «Селасат» яхаш йола геттара цхьалхача, аттача меттаца язъяь йола, сакъердаме, хьехам луш йола поэмаш а керттерча даькъе берашта лаьрхIа язъяьй поэта.\nБелгалде доагIа, ший «Шарип» яха (хьалхара цун ц1и яр «Эрий ара виса саг») берашта лаьрхIа дола эггара хьалхара дувцар авторо ший 1961 шера арадаьннача «Са турпалаш» яхача книжкана юкъедахийта хинналга. ХIаьта цул тIехьагIа берашта яздаь цо арахийцад дуккха а дувцараши, повесташи.\nИштта керттерча даькъе берашта лаьрхIа да цо яздаь багахбувцама сюжеташ тоа а еш яздаь дуккха фаьлгаши, дувцараши, басняши.\nТеркалде доаг1а, Чахкиев Са1ида хьалхаг1а «Ц1е планета» аьнна ц1итилла хинна дувцар вай г1алг1ай литературе эггара хьалха язъяь фантастически произведени хилар. Т1ехьаг1а авторо «Во1» аьнна, ц1и хувц цун. Из Г.Русакова таржам а даь, арадоал «Фантастика-81» яхача «Молодая гвардия» издательствос 1981-г1ча шера арахийцача книжка т1еи, «Советская фантастика» яхача «Известия» яхача издательстве 1991-г1ча шера архийцача сборника т1еи.\nБелгалде доагIа, керттерча даькъе из бахьан долаш хул Чахкиев СаIида язъяь произведенеш юха а юха а каст-кастта кепаетташ. Масала, цун «Бертий бийсаш» яха кIоарга историко-революционни чулоацам бола роман гIалгIай меттала кхозза арадаларал совгIа (1970, 1979, 1986 шераш), массехказа эрсий меттала а арадаьннад.\nХIаьта СаIида язъяь «Иштта мара» яха вай замах а, заманхоех а йола роман а шозза арадаьннад эрсий меттала, цкъа, 1969 шера, Грознеи, шозлагIа, 1982 шера, «Советская Россия» яхача издательстве Москвеи, б1аь эзар экземпляр тираж а йолаш.\nДуккха а тайп-тайпарча жанраех дола йоазонаш дарал совгIа Чахкиев СаIид болх беш хиннав вай республика тайп-тайпара идеологическии, культурнии учрежденешка. Масала, 1964 шера денз дуккхача шерашка цо болх баьб Нохч-ГIалгIай телевидене литературни редакце воккхагIа вола редактор волаш, «Лоаман Iуйре» яхача альманаха редактор волаш, Нохч-ГIалгIай радио литературни редакце керттера редактор волаш, республикански теникий театра директор волаш, Нохч-ГIалгIай книжни издательства воккхагIа вола редактор волаш. ХIаьта 1990 шера из хилар гIалгIайи нохчийи меттала арадувла доладеннача «СелаIад» яхача берашта лаьрхIа долча журнала эггара хьалхара керттера редактор.\nУж дикка бехктокхаме балхаш дарал совгIа, Чахкиев СаIид массаза а хиннав вай республика а мехка а общественни вахаре хьинаре дакъалоацаш. Масала, из хиннав РСФСР-а йоазонхой массехк съезда делегат, дуккхача шерашка из хиннав Нохч-ГIалгIай йоазонхой правлене член, драматургий секце кулгалхо, «Лоаман Iуйре» яхача альманаха редколлеге член, «Прометей» яхача республикански къонача йоазонхой литературни объединене эрсий меттала йолча секце кулгалхо. ХIаьта 1990-1992 шерашка из вар В. И. Ленина цIерах йолча берий фонда республикански правлене председатель.\nХIаьта вай республика юхаметтаоттаяьчул тIехьагIа СаIида болх баьб «Сердало» газета керттера редактор волаши, Г1алг1ай республика культура министр волаши.\nХIаьта уж дуккха а дика гIулакхаш карагIдувларах цунна тийнна совгIаташ а тоъал дукха да. Масала, 1978 шера Москве хиннача Н. А. Островске цIерах йолча кагирхоех язъяьча произведеней Ерригсоюзни литературни конкурсе «Даьй илли» яхача повеста цунна хьожайир Сийлен диплом.\nХIаьта 1981 шера цу повестах цун автора елар Нохч-ГIалгIай республика Ленински комсомола лауреата сийлен цIи. Татаев Илезацеи, Бурнацев Исма1алацеи цхьана «Лоаманхоех йола новелла» яхача фильма сценарий язъярах 1979 шера Чахкиев СаIида елар Нохч-ГIалгIай республика Лакхехьарча Совета президиума Грамота.\nДуххьал укх тIехьарча шерашка Чахкиев СаIида язъяьй «Джанхота валар», «Асхьаб Бендер», «Террор», «К1оаг» яхаш йола геттара лоархIаме йола пьесаш, арахийцад массехк керда книжка. Масала, царех да «В тисках» яха массехк романи, повесташи, дувцараши юкъедоаг1аш 1998 шера эрсий меттала арадаьнна дола дикка доккха книжка, 2001-г1ча шера арадаьнна «Дог-безам» яха г1алг1ай меттала дола стихотворни сборник, 2004-г1ча шера кепатеха «Г1алг1ай оамалаш» яха драматургически произведенеех латта шин томах дола книжка. Царел а совг1а, духхьал берашта лаьрх1а Чахкиев Са1ида арахийцад «Селасат» яхеи, «Маькха ч1егилг» яхеи ши книжка. Х1аьта 2004-г1ча шера цун аьттув баьннаб ший еррига пьесаш юкъейоаг1аш дола «Г1алг1ай оамалаш» яха ши книжка арахеца а.\nХIаьта уж шедола толамаш белгалдоаккхаш массехк шу хьалха ГIалгIай республика Президента Указах Чахкиев СаIида елар «За заслуги» яха орден.\nСаIид башха дика вовзаш воацача сага хетадала тарлу — мишта вIаштIехьадоал-те цунна селлар дукхача жанрех йола произведенеш ишта каст-кастта язъе а, кепаетта а, общественни вахаре ишта хьинаре дакъалаца а аьнна. Керттерча даькъе малув из? Поэт ва, прозаик ва, драматург ва, берий йоазонхо ва, романист ва, таржамхо ва, публицист ва, киносценарист ва, баснописец ва, е йоазонхо-фантаст ва?\nЦу хьаькъе, сона хетарах, вIалла шеко е езаш дац цаI — из цхьатарра лакха говзал йола поэт а, прозаик а, драматург а, публицист а, таржамхо а, берий йоазонхо а ва, хIана аьлча, цу массайолча керттерча жанре шийна карагIдаьнначох цIаккха а тоъам баь ца Iеш, царех цхьаккха а Iо ца тоссаш, хIара денгара-денга ший говзал кхы а лакхъеш хьавоагIа из. ХIаьта цу гIулакхо дика тешал ду дIахо мел йодача хана а цун кхоллама юкъе керда-керда, кхы а лакхагIча маьхе йола, тайп-тайпарча жанрех йола произведенеш араювргхиларах.\nИштта денгара-денга бокъонца шерлуш, тоалуш, дуккхача вай заманхой дегашка южаш а, цар дегаш ураоттадеш а я вай республика халкъа йоазонхочун, вай берригача мехка а шерра ц1ихеза волча поэта, прозаика, драматурга Чахкиев Са1ида литературни оаз. Масала, цун дик-дикагIа йолча произведенех хьахинний хIанзарча гIалгIай литература дикка йоккха а, ший тайпара а йола ганз. Из бахьан долаш вай догдаха йиш йолаш да кастта цун литературни кхоллама дитта тIа кхы а доккхагIа, кхы а лоархIамегIа дола зизаш латаргда аьнна.\nХIаьта вIалла шеко а йоацаш ала йиш йолаш да, царех, цу кердача зизаех, геттара цар цунга догдаьха, кхы а доккхагIа дола совгIат хургда из йоазонхо дуккхача хана денз бокъонца везаши, из лоархIаши мел болча книжкашдешархоштеи, цун новкъосташтеи.\nТАЙП-ТАЙПАРЧА ШЕРАШКА Г1АЛГ1АЙ А, ЭРСИЙ А, ЭСТОНЦИЙ А, МОЛДАВАНИЙ А МЕТТАЛА ЧАХКИЕВ СА1ИДА АРАДИЙННА КНИЖКАШ\nЮХХЬАНЦАРА ХАЛОНАШ. Дувцараш. Грозный, 1959\nСА ТУРПАЛАШ. Дувцараш. Грозный, 1961\nГ1АРАГ1УРАШ. Стихаш. Грозный, 1962\nБ1АРГИЙ ХИХ БИЗЗА КАД. Драматически поэма. Грозный, 1963\nДОШО Б1ОАГ1ИЙ. Роман. — «Лоаман 1уйре», 1965 шу, №№2,3,4. Альманах «Лоаман 1уйре» 1966 шу, № 1\nСЕДКЪИЙ ДОГ1А. Стихаш. Грозный, 1966\nИШТТА МАРА. Роман. Грозный, 1967\nШАЙТ1ИЛГ. Фаьлг. Грозный, 1969\nБЕРТИЙ БИЙСАШ. Роман. Грозный, 1970\nЛАЬТТАН ХЬАЖ. Стихаш. Грозный, 1974\nИДИГИ, МАДИГИ, З1АМИГА ЙИ1ИГИ. Повесташи дувцараши. Грозный, 1977\nБЕРТИЙ БИЙСАШ. Роман. Грозный, 1979\nЛАЬТТАН Г1ОВГА. Стихаши поэмаши. Грозный, 1981\nБЕРТИЙ БИЙСАШ. Роман. Грозный, 1986\nХЕРЖАРАШ. Стихаши поэмаши. Грозный, 1988\nДОШО Б1ОАГ1ИЙ. Роман, Грозный, 1989\nЦ1ЕРАГА МАЬРЕ ЯХАР. Романи, повести, дувцараши. Грозный, 1991\nДОГ-БЕЗАМ. Стихаш. Нальчик, 2001\nСЕЛАСАТ. Стихаш. Магас, 2001\nМАЬКХА Ч1ЕГИЛГ. Магас, 2003\nГ1АЛГ1АЙ ОАМАЛАШ. Пьесаш. Цхьоалаг1еи шоллаг1еи том. Назрань, 2004\nИДИГ, МАДИГ И МАЛЕНЬКАЯ ДЕВОЧКА. Рассказы. Перевод с ингушского. М., Издательство «Детская литература», 1963\nЧАША СЛЕЗ. Драматическая поэма. Перевод с ингушского Г. Русакова. Грозный, 1965\nЭНВЕР. Повесть. М., Издательство «Детская литература», 1966\nНА ВТОРОЙ ДЕНЬ, УТРОМ. Роман. — Грозный, 1969\nЛОМТИК СОЛНЦА. Стихи. Грозный, 1971\nВОЛЧЬИ НОЧИ. Роман. Грозный, 1973\nТРАВЫ РОСНЫЕ. Стихи, поэма. Перевод с ингушского Г. Русакова, Грозный, 1976\nОТЦОВСКАЯ ПЕСНЯ. Повесть и рассказы. Грозный, 1978\nГОРСКАЯ СКАЗКА. ВААП-Информ. Москва, 1981 год\nВОЛШЕБНАЯ ШАПКА. ВААП-Информ, Москва, 1981 год\nНА ВТОРОЙ ДЕНЬ, УТРОМ. Роман. М., Издательство «Советская Россия», 1982\nУ ИЗГОЛОВЬЯ ЗЕМЛИ. Стихи, басни, поэмы. Перевод с ингушского. Грозный, 1983\nЛЮДИ ВЫСОКОГО ДОЛГА. Книга очерков о строителях БАМа. Грозный, 1984\nПРИЧАСТНОСТЬ. Стихи. Перевод с ингушского Г.Русакова, А.Передреева и Д.Долинского. М., Издательство «Детская литература», 1987\nВОЛЧЬИ НОЧИ. ЗОЛОТЫЕ СТОЛБЫ. Романы. Перевод с ингушского Т.Сартаковой и Г.Русакова. Москва. Издательство «Советский писатель», 1990\nИДРИС ЗЯЗИКОВ: ВЕРОЙ И ПРАВДОЙ. Историко-публицистические очерки. Грозный, 1991\nЗОЛОТЫЕ СТОЛБЫ. Роман. Перевод с ингушского Г.Русакова. Нальчик, 1994\nВ ТИСКАХ. Романы, повести и рассказы. Назрань, 1998\nЭСТОНЦИЙИ МОЛДАВАНИЙИ МЕТТАЛА\nЭНВЕР. Повесть. Таллин. 1972\nИДИГ, МАДИГ, МАЛЕНЬКАЯ ДЕВОЧКА. Сб. рассказов. Кишинев, 1974\nЭНВЕР. Повесть. Таллин, 1976\nГазета « Сердало» № 76 (9765) 6 июня 2006 г.\nСкажите,пожалуйста,есть ли у вас произведение Чахкиева Саида «трасса»?\nкомментарий от Мадина — 28.03.2017 @ 17:27 | Ответить\nИльяс Костоев на всю жизнь запомнил вагон № 36…...\n1 196 109 посетитель


Январь — Википеди\nХӀара яззам Википеди чура бу — маьрша энциклопеди\n(Дечкен-бутт дӀасахьажийна кхузе)\n← январь →\nОрш Шин Кха Еар ПӀе Шот КӀи\nАрмелинан •Эрмалойн: шираэрмалойн, керстачеран • Ассирийн • Ацтекийн • Бахаин • Бенгалийн • Буддийн • Вавилонан • Византийн • Малхбаленславянийн • Вьетнаман • Гильбурдан • Голоценан • Григорийн • Гуьржийн • Дарийн • Ширагрекийн • Ширамисран • ШирахӀиндин • ШирагӀажарийн • Шираславянийн • Жугтийн • Зороастрийн • ХӀиндийн • Инкийн • Иранан • Ирландин • Исламан • Кельтийн • Цийн • Контан • Коптийн • Малайн • Майян • Масонийн • Миньго • Непалан • Керлаюлианан • Пролептийн: юлианан, григорианан • Руман • Румийн • Симметрин • Советийн • Цхьанаэшшарниг • Тамилан • Тайхойн: беттан, маьлхан • Тибетан • Кхаазаман • Туван • Туркменийн • Французийн • Хакасийн • Ханаанейн • Хараппийн • Чучхе • Шведийн • Шумерийн • Эфиопийн • Юлианийн • Яван • Японийн\nЛайн хьун дечкен-баттахь\nЯнварь шира нох. Кхолламан, Де́чкен-бутт (лат. Jānuārius mēnsis «Янусан бутт») — юлианан а, григорианан а рузманашкахь шеран хьалхара бутт, шираруман шеран цхьайтталгӀа бутт, Цезара хийцамаш банле долалора мартехь. 31 де беха ворхӀ беттах цхьаъ. Иза, уггаре а шийла бутт бу Дуьненан Къилбаседа-эхиган доккхаха долчу декъехь (цигахь январь Ӏаьнан шолгӀа бутт бу), уггаре а бовха бутт бу Къилба-эхиган доккхаха долчу декъехь (цигахь январь аьхкенан шолгӀа бутт бу).\nХӀинцалерачу муьрехь григорианан рузманца январан 20 де кхаччалц Малх лаьтта Стрелец седарчийн гуламехь, январан 20-гӀа дийнахь дуьйна — Козерог седарчийн гуламехь (кхечу хаамашца — январан 19-гӀа дийнахь дуьйна).\n1 Статистика а, гайтар а\n2 Истори а, этимологи а\n3 Кхечу меттанашкахь\n4 Беттан символаш\n7 Хьажа кхин а\nСтатистика а, гайтар а[нисъе бӀаьра | нисъе]\nХӀокху яззамо а, декъо а ца гойту хьал цхьаьна регионехь бен, хила тарло, цуьнца йохош хила дийцар дустаран бакъо.\nХьоьга Википедин гӀо далур ду, кхечу пачхьалкхашна а, мехкашна а хаам тӀетохахь.\nСерлонан де январехь декабрехьчул тӀекхетта хуьлу 1с30м: 7с декабран 22 дийнахь 8с30м январан 30 дийнахь.\nБаганан дитташ тӀехь бенаш дан долало клесташ. МаӀаш охьатосу сайно, гӀело. ДӀалочкъий Ӏаьнна буьжу ёрш чӀара, Ӏов тосу налим.\nЯнварь болало високосан доцучу шеран октябран кӀиран оццу дийнахь, ткъа високосан шарахь майн а, августан а кӀиран оццу дийнахь. Висакосан доцучу шарахь январь чекхболу февраль а, октябрь а чекхболучу дийнахь, високосан шарахь – августехь санна.\nИстори а, этимологи а[нисъе бӀаьра | нисъе]\nЯнварь беттан цӀе тиллина волу Янусан хӀоллам\nЯнварь бутт аьлла цӀе тиллина румин ши йоьхь йолчу хенан, неӀарийн, кевнийн «делан» Янусан (Ianuarius) цӀарах.\nБеттан цӀен маьӀна ду «шеран неӀ» (латинин дош «неӀ» — ianua). Ламастан оригиналан руман рузма лаьттара 10 баттах, юкъахь дара дерриг 304 де Ӏаьнан денош доцуш, ткъа иза лорура «бутт боцу хан» санна. Вайн эрал 713 шо хьалха ах миф хилла Ромулан когаметта волчу, паччахьа Нума Помпилийс, тӀетоьхна январь а, февраль а беттанаш, рузма нисъярхьама стандартан мелхан шаре (365 де), цунна лиира, январь бутт шеран дуьххьара бутт хилийта, оцу хенахь шираруман рузманехь хьалхара бут лорура март, (оригиналан хьосташ дуьхь-дуьхьал догӀуш ду). Вайн эрал 153 шо хьалха 1 майх а, 15 мартехь а дарже веина шина консулан цӀераш хууш ю, ткъа цул тӀаьхьа дарже боьлхуш хилла 1 мартехь.\nЮккъерчу бӀешерийн Европехь шо доладар лоруш леладора тайп-тайпана терхьаш, царна юкъахь дара 25 март, 25 декабрь, 1 март (1492 шо кхачале — Русехь), 1 сентябрь (Византехь, Русехь — Керлачу хенахь — 1492—1699 шш.). ТӀаккха а, юккъерчу бӀешерийн рузманашкахь хьаха санна руман хьесап леладора беттанаш доькъуш, уьш хӀиттадора шийтта бӀогӀаме январь беттера декабрь кхаччалц. XVI бӀешо долалуш дуьйна, европан мехкаш буьйлабелира официалан лело 1 январь Керла шо долало де санна, оцу терхьах наггахь олу «Хадоран хатӀ», хӀунда аьлча 1 январехь хуьлура Ӏийса пайхамар хадоран де, иза винчу 25 декабрь тӀиера дӀадагардина бархӀалгӀа де. Россехь и хьесап («Ӏийса пайхамар винчу денна» тӀиера шераш дагардарца цхьаьна) юкъадаьккхина Пётр I-чо 1700 шеран 1 январехь дуьйна.\nЯнварь беттан историн европан цӀерашна юкъахь ю саксийн билгало Wulf-monath («берзан бутт») а, Сийлахь-воккха Карла елла — Wintarmanoth («Ӏаьнан/шийла бутт»). Шираоьрсийн рузманехь (керсталла чӀагӀдалале) беттах олуш хилла сечень, халкъан беттан дешнех кхин а ду — просинец, перезимье, лютовей, трескун, ломонос.\nКилсанславянийн матте латинан цӀе январь еина Византийн юкъарлонца, цигахь бетах олуш хилла геноварис. Килсан дош генуарь, генуарий, генварь лелийна Россехь январь беттаца цхьаьна, нисло официалан тептаршкахь. Кхин а 1847 шеран орфографин дошамехь «генварь» а, «январь» а лелийна цхьабосса. «Генварь» вариант тӀаьххьара юкъара яьлла Я. К. Грота (1885 шо) хӀоттийна «Русское правописание» («Оьрсех нийсаяздар») академин арахецар юкъадаьлчи, цуо цхьалхо яьккхира оцу белхан тӀехь.\nКхечу меттанашкахь[нисъе бӀаьра | нисъе]\n«Январь» (Леандро Бассанон сурт, 1595/1600 шш.)\nЕвропан дукхаха долчу меттанашкахь шеран хьалхарчу беттан цӀераш латинан ламастица йогӀу. Амма масех юкъарадаккхар ду.\nФиннийн маттахь бетах олу tammikuu, аьлча а «ножан бутт», амма юьхьанцара цӀеран маьӀна дара «Ӏаьнан тӀамаран бутт», хӀунда аьлча tammi хьалха «сема» я «тӀум» бохург хилла, нохчийн маттаца догӀуш. Чехийн маттахь январах олуш хилла leden, аьлча а «шенан». Украинийн маттахь — січень, хорватийн — siječanj, схьадаьлла «сечь» дешах, тарло иза схьадалар дечиг даккхар бохучу маьӀнех. Полякийн styczeń иштта хьаладоьду слав.х.м *sěčьnь, амма хийцина хилла tyka «хьостам, хьокха» дешнийн Ӏаткъамца. Белоруссийн маттахь январь — студзень, студзіць — «шелбина» дашах. Саамийн маттахь иза бевза ođđajagimánnu цӀарца, цуо билгалдоккху «керлашеран бутт». Туркойн маттахь беттан цӀе — Ocak — «пеш», «товха». Литвахойн маттахь олу sausis, схьадаьлла sausu — «бекъа» бохучу дешах, хӀунда аьлча оцу баттахь Литвахь хуьлу кӀорга, ца деша лайш, царех олу «декъа лайш». Таханлерачу гӀезалойн маттахь латинан цӀе гыйнвар еина Византера, цигахь батах олуш хилла геноварис.\nХӀинцалерачу цийн а, японийн григорианан рузман беттанаш билгаладоху терхьашца, иштта январь — «хьалхара бутт», февраль — «шолгӀа бутт», кхин дӀа а. Ширачу японин беттан рузманехь январан герга болу беттах (тӀаьхьа цуьнца ассоциации а йира), олура Мицуки (睦月), оцу цӀеран маьӀнех о масех теори ю.\nБеттан символаш[нисъе бӀаьра | нисъе]\nЦийн ламастехь январан символ ю японин хьочан заза.\nЯнваран Японин зезаган эмблема — бантуси.\nӀиданаш[нисъе бӀаьра | нисъе]\n«Январь» (Герцог Беррийскин тӀех дика сахьтадош, 1410—1490-е)\n«Кхо паччахь лелар» (Кадис, Испани, 5 январь, 2006 шо)\nКхиина довлу де — японин пачхьалкхан Ӏида, даздо январан шолгӀа оршот дийнахь (20 шо долчеран де)\n1 январь — Керла шо; Кубан мукъаяьккхина де; Камерунан маршонан де; Дерриг дуьненан машаран де (Дерриг дуьненан машаран дуӀанийн де); къиза хьийзина Вонифатий Тарсин иэс (290 шо)\n2 январь — Тутмакхийн де; Швейцарехь Сийлахь Бертольдан де\n4 январь — чӀогӀа Ӏазап даллийначу Анастасия Узорешительницан иэс православехь.\n5 январь — Зерван-Каранан Ӏида (зороастризм); Туциндан (Боснехь, Черногорехь, Сербехь хуьлу Ӏида)\n6 январь — Россехь Сийлахь суьйре; Ӏийса вина де (Ӏисан жӀара тоьхна де, Эпифани) «керла хатӀ» лелочу керстачеран, масала: Ӏийса пайхамар вина де Болгарехь (Урданан де), Ӏийса пайхамар вина де Эрмалойчохь; Йоль — Ӏа юккъе дахаран Исландин Ӏида; Марунийн де Ямайкехь\n7 январь — Ӏийса пайхамар вина де Российра «шира хатӀ» лелочу православерчеран.\n↑ НОХЧИЙН МАТТАХЬ БЕТТАНИЙН ЦIЕРШ\n↑ За год Солнце проходит не через 12, а через 13 созвездий. Новый знак зодиака — «Змееносец»\n↑ Климишин И. А. Календарь и хронология. — Изд. 3. — М.: Наука, 1990. — С. 41. — 478 с. — 105 000 экз. — ISBN 5-02-014354-5\n↑ 1 2 В. Д. Грошев «Календарь российского земледельца (народные обычаи и приметы)», — М: МСХА, 1991, С. 6. ISBN 5-7230-0074-8\n↑ Макробий Книга первая, главы 12—16 // Сатурналии.\n↑ Успенский Л. Этимологический словарь школьника. Январь.\n↑ Рождественский Н. С. «Краткий очерк истории русского правописания» — глава из книги Шапиро А. Б. «Русское правописание» — М: АН СССР, 1951, С. 160—198.\n↑ Boryś W. Słownik etymologiczny języka polskiego. — Wydawnictwo Literackie. — Kraków, 2005. — С. 585. — ISBN 978-83-08-04191-8\n↑ Календарь праздников: Всемирный день мира / День всемирных молитв о мире\n↑ Календарь праздников: День святого мученика Вонифатия\n↑ Дневники: 4 января — День памяти святой Анастасии-узоразрешительницы\nХьажа кхин а[нисъе бӀаьра | нисъе]\nЯнварь • Февраль • Март • Апрель • Май • Июнь • Июль • Август • Сентябрь • Октябрь • Ноябрь • Декабрь\nРадио Маршохь лелош йолу кепаш\nДечкен-бутт • Чиллан-бутт • Зазадоккху-бутт • Оханан-бутт • Стигалкъекъа-бутт • Мангалан-бутт • Товбецан-бутт • Марсхьокху-бутт • Гезгмашан-бутт • ГIадужу-бутт • Лахьанан-бутт • ГIуран-бутт\nДаймохк газет тӀехь гайтина йолу кепаш\nКхолламан • Чиллин • Бекарг • Оханан • ХIутосург • Асаран • Мангалан • Хьаьттан • Товбецан • Эсаран • Лахьанан • ГIуран\nХӀара хенах лаьцна баланза яззаман кечам бу. Хьоьга проектана гӀо далур ду, йоза дика яздина, нисдина.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Январь&oldid=2952180»\nISBN хьажоргаш лелош йолу агӀонаш\nМассо хронологийн могӀамаш\nХенах лаьцна бовланза яззамаш\nКхолла декъашхочун дӀаяздар\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2019, 23 апрель, 17:33.\nЙозанна тӀекхачало Creative Commons Attribution-ShareAlike лицензица, цкъацца лела тарло кхин а хьал. Дуьззина хьажа. Лелоран кеп.


Альпийн аса — Википеди\nАльпийн асан байнаш. Альпаш, Швейцари.\nА́льпийн а́са — географин а, ломан а аса, лаьтта субальпийн асанал лакхахь а, нивалан асанал (гуттаренна а лайш долу аса) лахахь. Иштта биом оцу асан.\nАльпийн асанан амалехь ду хаъал серло хилар, мелхан радиацин жигаралла. Температуран шеран юккъера барам дацаре бу. ЧӀогӀа мехаш. 1000 мм сов шеран атмосферан йочанаш деха а, дукха хьолахь ца деша лайн чкъор. Альпийн асан лахара дозанехь амал хӀорда йисттера континентан дакъошка воьдуш санна хийцало.\nАльпийн асан амалехь ду, дан а дац ала мегар долуш, дитташ а, коллаш а ца хилар. Бецан юкъараллаш ю лоха дукхашерийн ораматех лаьтташ, царна юкъахь даиман баьццарнаш а. КӀезиг ца хуьлу ораматаш гӀайбан а, розеткан а кепара.\nАльпийн асанера дукхаха йолу ораматаш ксероморфан ю. Иза доьзна ораматийн тӀехуло дийнахь чӀогӀа йохъяларца (+50 °C кхаччалц).\nБуьйсенан температураш альпийн асанехь аьхка а охьаяла тарло нолал, цуо гӀуорадо заза, амма талха ца телха: дийнахь зезагаш даста а лой, кхиа дуьйлало.\nАльпийн бай шина кепара хуьлу:\nбайнаш тӀехь алсама цхьа дакъа долу ораматаш хуьлу Кенан ораматаш (Poaceae) а, Эрзаш (Cyperaceae) а доьзалера.\nбайнаш тӀехь алсама тайп-тайпана бецаш йолу, уьш алсама ю ши дакъа долу ораматаш.\nАндийн Альпийн асан амалехь ю гӀайбакепара ораматаш.\nАльпийн асанехь еха дийнаташ билламе екъа мега шина тобане:\nдаиман а оцу биомехь еха кепаш, — ерриш уьш Ӏай дӀаюьшу (пищухаш, полёвкаш, дӀамаш);\nХьал гӀуо хилча лахара асанашка кхелха кепаш (ломан кой, масарш, хьехаш).\nАльпийн асан мохк лелабо аьхкенан дежийлашна.\nТимонин А. К. Ботаника: в 4 т. Высшие растения: учебник для студ. высш. учеб. заведений. — М.: Издательский центр «Академия», 2007. — Т. 3. — С. 341. — ISBN 978-5-7695-3184-2.\nАльпийский пояс // А — Ангоб. — М. : Советская энциклопедия, 1969. — (Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред. А. М. Прохоров ; 1969—1978, т. 1).\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Альпийн_аса&oldid=2837174»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2018, 25 декабрь, 04:55.


Сен-ЖогӀж-Бланкане — Википеди\n44°55′14″ къ. ш. 0°20′57″ м. д.HGЯOL\nСен-ЖогӀж-Бланкане (фр. Saint-Georges-Blancaneix) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Керла Аквитани регионехь. Коммунан департамент — ДогӀдонь.\nДозанашца йу Боссе (ДогӀдонь), Луьна (ДогӀдонь), ПгӀигонгӀе, Ла-ФогӀс (ДогӀдонь), Сен-ПьегӀгӀ-д'ЕгӀо, ФгӀесс (ДогӀдонь).\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Сен-ЖогӀж-Бланкане&oldid=7837021»


"Соьлж-ГIала кхачаро доллу дахар хийцира сан". ТIамах а, машарх а дуьйцу бакъонашларъярхочо Дмитриевский Станислава\nГIадужу-бутт 08, 2020\nСоьлж-ГIала, 1996-гIа шо.\nОьрсийчохь йихкинчу, амма Финляндехь юха кхоьллинчу "Оьрсийн-нохчийн доттагIаллин Юкъараллан" директор ву Дмитриевский Станислав. Нохчийчохь тIемаш боьлхучу заманчохь гуманитаран миссица вогIура иза республике, зенаш динчу нахана реабилитаци ярехь а гIо латтадора цо. Машарца тIом сацон беза бохуш, Ичкерин президенто а, вице-премьеро Закаев Ахьмада а бина кхайкхам зорбане баьккхинчул тIаьхьа, къаьмнашна юкъахь гамо гIаттийна аьлла, бехке а вина, арахь даккха ши шо хан кхайкхийра Дмитриевскийна.\nКавказ.Реалиин редакцина еллачу интервьюхь Дмитриевскийс дуьйцу, Нохчийчохь тIеман заманахь ша а, шен белхан накъосташа а Кремлан пропагандана дуьхьало латторах а, кхечу адамашлахь адамалла хилар гойтуш, кхахьегарх а.\n- Станислав, Нохчийчохь шолгIа тIом карзахбаьллачу юкъанна, хьанна дагадеара и организаци кхолла, тIехула тIе "Оьрсийн, нохчийн доттагIаллин Юкъаралла" аьлла, цIе а туьллуш.\n- Нохчийчохь хьалхара тIом боьдуш, бакъоларъярхо а, журналист а санна, со Нохчийчу ваханера. Бакъдерг дуьйцур ду ас, 1995-чу шеран Дечкен-баттахь Соьлж-ГIала кхачаро доллу сан дахар тIекIалтуьйхира. Цул хьалха дуьххьара гIулчаш йоху Iилманча вара со, археолог. ХIетахь дуьйна дерриг а цхьа башха хийцаделир-кх сан...\nТIамца вовшахкхетар дара и, хьуна цхьа вониг гина ца Iаш, инзаре харцо а го, тIаккха хьан ойла хуьлу: я ахь кхузахь цхьаъ дан деза, я хьо данне а дац адам. И дерриг ган а гуш, гIо дан а ца хьожуш Iойла дацара. Адамаллин хьаса хьоьца цахилар ду иза, бен доцуш Iийнехь.\nШолгIа тIом болабелча, мел а долчух сурт дика девзаш вара со, кхечу сан пачхьалкхан бахархошна хуучул а. Наб яйнера сан, со кхийтира, цхьаъ дан дезаш хиларх. Мохь тоьхна, цхьаъ дIахьедан дезаш дара, тхуна ца лаьа оцу мохана юкъа дола аьлла. Иштта ойла хилира "Оьрсийн, нохчийн доттагIаллин Юкъаралла" вовшахтоха.\nХIетахь нохчий а, оьрсий а дуьхьалхIотторна еш пропаганда яра, цхьа ишта мохь бар-кх хIара тхан. Тхуна-м ца моьттура, оца цIогIанах, берашна гIо а деш, информацин агенталлан болх дIа а нисбеш, цхьа йоккха организаци хир юйла\nНохчийчуьра нах карийра тхуна, мухIажиршлахь, тхан санна ойланаш йолу. ХIетахь гучувелира Эжиев Iимран а(Нохчийчуьра юкъаралхо, мухIажирш дIатарбинчу каппашкахь бакъоларъярца доьзна хеттарш луьстуш хилла.-редакцин билгалдаккхар.), Кутаев Руслан (нохчийн бакъоларъярхо.-редакцин билгалдаккхар). Iаламат дукха тхайн агIончаш карийра тхуна.\n- Кхин мила вара юкъараллан коьртехь?\n- Нижний Новгородехь Каляпин Игорь вара, хIинца "Iазапна дуьхьалояран Комитетан" куьйгалхо ву иза. Дукха адам дара техникан а, кхоллараллин а интеллигенцера. Доцца аьлча, тайп-тайпана адам дара гулделларг, юьхьIаьржа бара уьш, тапъаьлла Iен ца лаьара царна.\n- 2000-чу шарахь, Нохчийчохь тIемаш марсабевллачу заманчохь ГIалгIайчуьрчу Слепцовская олучу эвлахь, спортхочо Бадалов Руслана куьйгалла дечу "Къам кIелхьардаккхаран нохчийн комитетан" съезд дIаяьхьира. Шун накъост трибуни тIе а ваьлла, ша "Нохчийн, оьрсийн доттагIаллин Юкъараллан" векал ву аьлча, оцу чохь гулбелларш цкъа хьалха бийлира, юха куьйгаш детта буьйлабелира. Кремлан пропагандано массо а нохчо террорхо волуш санна, гойтучу заманчохь, "нохчийн, оьрсийн доттагIалла" бохург цхьа кхардам санна хезара. Хьан доттагIаша а, бевзачара а муха тIеоьцура шун болх?\n- Тайп-тайпана хуьлурпа церан хьажамаш. Хала дара, амма адамийн юкъаметтигаша даим а дуьхьало латтайо пропагандана. 2000-чу шеран бIаьста дуьххьара сацам бира оха нохчийн бераш реабилитаци далон. Цунна йина реакци оьгIазе яра, ур-атталла, Нижний Новгородерчу журналисташлахь а. ХIетахь журналистика мел а йозуш йоцуш яра, цундеда лакхарчу цхьаммо цхьаъ аьлла хила мегара бохург, тIедуьтийла а яцара. "Аш террорхойн бераш схьадалор ду, ткъа цара машенаш ен завод оьккхуьйтур ю..." бохуш, дуьйцура телевизионехь. Дуьйцу хIума ма дацара иза!\nЦара хIуъа а дийцахь а, бераш далийра оха. Немцов Борисан доттагIчо, гIалин мэро Скляров Ивана стол тIе буй а тухуш, элира, берийн бехк бац, бераш тIамехь дац, бераш оха кхуза схьадалор ду, цул совнах, уггар а тоьллачу садаIаран базехь а дуьтур ду аьлла.\nТхайн берашца цхьана дIатарбира оха уьш. Вовшашна гира уьш, цхьа а проблема а ца хилира, пропагандано шен болх бинехь а. ХIетахь со цхьана хIуманах дика кхийтира, пропагандистийн штампашца шина а агIоно шена хеттарг дуьйцур-м ду, амма уггар а коьртаниг - адамаш вовшахтохар, вовшашна гайтар, вовшийн бIаьргаш чу хьажар ду.\n– Ахь хьахийра, Оьрсийчохь хьо чуволла гIиртира аьлла. ХIун дара хьуна дуьхьал даккха хьийзориг?\n- Формалехь аьлча, мостагIалла карзахдаккхар аьллачу артиклехь биллинера бехк, маьршша системана дуьхьал бевллачу дуккхаъчу нахана дуьхьал а дехира тIаьхьо изза бехкаш. Ши публикаци яра цигахь. Европарламенте Масхадов Аслана яздина кехат а дара, бертан дийцарш дIадахьа гIо доьхуш.\nДмитриевсий Станислав кхелехь, 2006ш\nОцу кехата тIехь, Оьрсийчоьнан политикех шена хетарг а, доккхачу декъанна, Путинах йолу позици а йовзийтинера цо. "ЦIий Iанийна зуламе путинан режим", ишттачу чулацамехь яздинера цо. Закаев Ахьмада, Леопольд цициган санначу кепехь яздина, кхин а цхьа кехат дара. Иштта дара цигахь: "Оьрсийчоьнан къоме доттагIаллин куьйг кховдадо ас, пачхьалкхан урахалхойн коьрташна тIехула". Путинехьа кхаьжнаш ма таса, хIунда аьлча, машаран парти яц цо йовзуьйтург, тIеманиг ю аьлла, бина кхайкхам а бара цу тIехь. Къаьмнашна юкъахь динан а, расан а мостагIалла карзахдаьккхина аьлла, бехкала воьллира со. Экспертизехь чIагIдора, "ЦIий Iанийна зуламе путинан режим" бохучохь "Путинан" бохург доккхачу элпаца яздан дезара, вуьшта - Путин аьшнашвар ду иза бохуш. Кхин а дуккха а сонта хIуманаш дара цу тIехь яздина.\n- Набахте хьажочуьра муха кIелхьарвелира хьо?\n- Со чувоьллина хир вара аьлла хета суна, сан белхан наъосташа шайн солидаралла ца гайтинехьара. Бакъдерг аьлча, оццул стагана нах тIехIиттина меттиг, суна дага а ца богIу.\nДукха хан йоцуш, Каляпинца цхьана оцу хьокъехь цхьаццадерг дагалоьцуш, дукха вийлина тхойша. Ас боху, ма дика кхел яра иза, дуьненаюкъарчу цхьана а конференцехь ца гулделлера оццул дукха адам: Политковская Анна (Новая газетан хилла журналист, йина иза 2006-чу шарахь. -редакцин билгалдаккхар), бакъоларъярхо Алексеева Людмила, Ковалев Сергей, Ганнушкина Светлана. Кхечу пачхьалкхийн векалтийн белхахой, Iаламат дукха сан доттагIий, Нохчийчуьра коллегаш а цхьана баьхкинера. Адам цхьана хиларан доккха масал дара иза, суна хетарехь, ца хIоьттира кхелахой набахтехь яккха хан тоха.\nБилгалдаккхар: 2006-чу шеран ГIадужу-баттахь Нижегородскан прокуратурано иск кховдийра кхеле, "Оьрсийн, нохчийн доттагIаллин Юкъаралла" дIакъовлар доьхуш, кхело жоп а делира. Цхьа могIа журналисташа, Оьрсийчоьнан а, дуьненаюкъарчу а бакъонашларъяран организацеша, шайлахь Amnesty International а йолуш, емал бира кхелахойн сацам. Дмитриевскийс бахарехь, Европарламентан 20 гергга депутато а гIо лецира церан.\n- Цул тIаьхьа Гуьржийчоьнца тIом иккхира, цунна тIаьхьа Украинехь а, эххар а, Оьрсийчоьнан пропагандехь украинхойх "фашисташ" хилира...\n- Юьхьанца дуьйна а, хууш дара, иштта гIуллакх доьрзур дуйла. Суна дагадогIу, 1995-чу шарахь Каляпинца цхьана Нохчийчу вахара тхойша эттIа мачаш когахь, халла бен болх беш йоцчу диктофонца, карахь доцу ахча а, кхин мел дерг а. ХIетахь цхьа синкхетам бара, Оьрсийчуьра доллу хьал а хуьйцур долуш, цхьаъ хуьлуш ду-кх аьлла. Нохчийчохь тIеман операци а йолийна, Ельцин а, цуьнан команда а ямартъелира, шаьш Iедале догIучу заманчохь шайца деанчунна. Хууш дара, пачхьалкхна а, юкъараллана а бекхам боцуш дуьсур доцу, юхадерзар хIара дуйла.\nЦхьана жимачу территори тIехь диктатура а хIоттийна, денна бохург санна, зуламаш а лелош, хIетте а демократин пачхьалкх санна юьссийла дацара. Ишта ца хуьлу!\nДмитриевскийс кхоьллинчу "Оьрсийн, нохчийн информацин агенталлана" Гамбургехь Буцериус Гердан цIарах совгIат делира 2006-чу шарахь. Оццу шарахь, Дмитриевскийна а, цуьнан коллегана Челышева Оксанина а лерина совгIат дира Лондонехь Amnesty International организацино, кхерамечу хьелашкахь бакъоларъяран журналистикехь болх барна аьлла. 2007-чу шарахь ГIадужу-беттан 30-чохь Финляндино официалехь болх бан бакъо елира "Нохчийн, оьрсийн доттагIаллин юкъараллана". Цуьнан куьйгалхо хаьржира Дмитриевский Станислав, ткъа цуьнан гIовс ю аьлла, билгалъяьккхира Финляндин бакъоларъярхо Мартинсон Ева.


ОгӀбе-л'Аббе — Википеди\nОгӀбе-л'Аббе (фр. Orbais-l'Abbaye) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ГгӀанд-Эст регионехь. Коммунан департамент — МагӀна.\nДозанашца йу Иньи-Комблизи, Ла-Шапель-су-ОгӀбе, МагӀньи (МагӀна), Суьизи-ле-ФгӀан, Ла-Виль-су-ОгӀбе.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=ОгӀбе-л%27Аббе&oldid=7827631»


Лам (Дром) — Википеди\nЛам (фр. Lemps (Drôme)) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Овернь — Рона — Альпаш регионехь. Коммунан департамент — Дром. Дозанашца йу Розан (коммуна), Белькомб-Тарандоль, Монферран-ла-Фар, Сен-Совер-Гуверне, Верклоз. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Лам_(Дром)&oldid=5166934»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2020, 7 октябрь, 11:33.


Еверли — Википеди\nЕверли (фр. Everly) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Иль-де-Франс регионехь. Коммунан департамент — Сена а, Марна а. Дозанашца йу Лез-Орм-сюр-Вульзи, Шальмезон, Гуе (Сена а, Марна а), Жольн, Муи-сюр-Сен. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Еверли&oldid=6782381»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2021, 17 октябрь, 14:04.


[quote author=Snenona link=topic=63663.msg2142515#msg2142515 date=1402153206] Переведите, пожалуйста, пожалуйста :-[ Х1ай,х1ай,дик бах Рит ца кхет Х1инцам кхета мегар дар Мммм.. ма дог ду хьо! Дукху. [/quote]


Большая книга пивовара. Как самому сварить идеальное пиво (Ч. Папазян) - купить в Уфе | Большая книга пивовара. Как самому сварить идеальное пиво (Ч. Папазян) - цена, характеристики, отзывы\nСолод ячменный кислый Chateau Acide (Castle Malting) 1кг


ГӀозуа (Уаза) — Википеди\nГӀозуа (фр. Rosoy (Oise)) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта О-де-ФгӀанс регионехь. Коммунан департамент — Уаза.\nДозанашца йу ЛабгӀуьегӀ (Уаза), АнжикугӀ, Байваль, Синке, ЛианкугӀ, Саси-ле-ГгӀан, ВегӀдегӀонн.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=ГӀозуа_(Уаза)&oldid=7826719»


Пробег 209 т.км\nДвигатель 1.9 л. Дизель (турбо)\nАвто знаходиться за кордоном.Без розмитнення Можливий торг.\nПробег 58000 т.км\nДвигатель 1400 л. Электро\nпродам Renault ZOE Intens 41 KWh,купить электромобиль зое 41 квт по комплектации есть всё безключевой доступ,запуск двигателя кнопкой старт-стоп, два ключа,кондиционет,круиз контроль,подушки безопас\nRenault Master груз. L3H2 96kw\nRenault Trafic пасс. Black edition\nRenault Laguna Limited edition\nRenault Premium 18 450\nRenault Kangoo груз. Maxi R Link


Литвиненко Марина: Дуьненаюкъара машаран совгIат догIу Навальныйна а, Пономарёвна а\nДечкен-бутт 15, 2021\nФСБ-н белхахо хиллачу, Лондонехь дIовш делла вийначу Литвиненко Александран цIийннана Литвиненко Мирина тешна ю Оьрсийчуьрчу оппозиционерна Навальный Алексейна а, бакъоларъярхочунна Пономарёв Левна а Нобелан машаран преми йогIуш хиларх. Царна иза ялар доьху цо.\nНорвегерчу Нобелан комитете хьажийна петици ю change.org сайта тIехь. Литвиненкос Навальный а, Пономарёв а лору "доьналла долу, Оьрсийчуьрчу бахархойн бакъонаш ларъен а, цигара низамаш тергалден а ши стаг", ткъа пачхьалкхера Iедал тардо Советан Iедалехь Iийначу коммунистех. "Таханлера Оьрсийчуьра режим цхьана а кепехь тоьлуш яц репрессеш яржорца а, демократица мостагIаллехь хиларца а, коррупцин хьу шеца йоллуш хиларца а", – билгалдоккху петицино.\nНавальныйс шен Коррупцица къийсамлатторан фондехула тIаьххьарчу I0 шера чохь Iорабаьхна "низамехь а доцуш баха хуьйшу лаккхарчу Iедалан гIентахой", оцо вина цунах "могIачу миллионаш нахалахь вевзаш а, режимна бIаьргаван везаш а воцу стаг", - боху Литвиненкос. Цунна гарехь, Iедалан Навальныйга болу цабезам кхаьчна лаккхарчу тIегIане - "къайлахчу полицин" куьйгашца иза вен гIоьртина.\nПономарёв Левах лаьцна боху Литвиненкос, "шайгара бакъонаш дIаяьхна, нийсо лоьху бахархой тIеоьху "За права человека" ("Адамийн бакъонашкахьа") болам кхоьллина, шорбина цо". Пономарёв "арахьарчу агентийн" могIара язваро гойту цо бен болх эвсаре а. оьшуш а хилар", - яздина петицехь Литвиненко Маринас.\nМоскальковас дехар дина Пономарев маьршаваккха аьлла\nЛитвиненко Александр Кремлан критик вара. Лондонехь 2006-чу шарахь велла шена деллачу радиожигара полоний дIаьвшах. Британин Iедало чIагIдарехь, иза валарна бехке ву ФСБ-н офицер лаьттина, тахана Оьрсийчоьнан Пачхьалкхан Думин депутат волу Луговой Андрей а, цуьнца хилла совдегар Ковтун Дмитрий а. Шаьш зуламан декъахь хилар бакъ ца до цара. Москвано а боху официалехь, ша яц Литвиненко кхалхарна бехке.


Балалайка Чеченская Сисар мила хьисти ахь Mp3 and Video Download – AGC MP3\nDownload MP3 Балалайка Чеченская Сисар мила хьисти ахь\nБалалайка. Чеченская песня "Сисар мила хьисти ахь" :\nDownload MP3 and Video Балалайка. Чеченская песня "Сисар мила хьисти ахь" Балалайка. Чеченская песня. Сисар мила хьисти ахь. Сийсар Мила Хьисти Ахь?😍🔥 Балалайка. Урок 23 Разбор Чеченской песни Сисар мила хьисти ахь.\nDownload Балалайка Чеченская Сисар мила хьисти ахь mp3 and video for free, music and video downloaded directly through AGC MP3, as you will realize the first result takes as title whose song has a duration of which is ideal to listen and download MP3 music. All MP3 in high quality 320Kbps and Video Music in High Quality up to 1080pKbps is Free to Download on Youtube Mp3 and Video Download App. We currently offer the best music results so you have the best download mp3 and listening experience Балалайка Чеченская Сисар мила хьисти ахь MP3 and Video.\nDescargar Балалайка Чеченская Сисар мила хьисти ахь música gratis que puedes bajar a tu celular a través de AGC MP3, como te darás cuenta el primer resultado lleva como titulo cuya canción tiene una duración de el cual es ideal para escuchar y descargar musica MP3. Todos los MP3 en alta calidad 320Kbps (VBR) para descargar. Ofrecemos actualmente los mejores resultados de música para que tengas la mejor experiencia escuchando Балалайка Чеченская Сисар мила хьисти ахь MP3 Gratuito.\nБалалайка Чеченская Сисар мила хьисти ахь This Is Mr Beam S Desktop Laser Cutter Makemunich Spaces Tv Hele Bu Harasidir Da Sevinc Agasirinova Ol Menim Sevgilim Arto 39 Dan Ebru Gundes 39 E Agir Gonderme Babam Olu Diyen Biri Construcao Piscina De Alvenaria 5 10 X 3 00 Metros Le Crepuscule Des Idoles 2 4 Ce Que Je Dois Aux Anciens Numbers In Yakut 1 10 Animes Que Foram Esquecidos Ibtasim ابتسم Бюджетный самогонный аппарат Верный Эко колонна с дефлегматором Ozel Egitim Uzmani Ali Yamacli Thiaga Bou Graw Bou Meuneu Mathie Koy Jr Jawa Dreamtale Amv Lilium Nightmare Sans Porsche 987 1 Cayman Side Vent Fitting Tutorial Dopingtv Assyrian Villages Iraq Part 4 Laura La Wasilewska Matthews9999 Shanti Hudes


Пон-Сен-ПьегӀгӀ — Википеди\n49°20′07″ къ. ш. 1°16′30″ м. д.HGЯOL\n▼1134 стаг (2019 шеран 1 январь)\nПон-Сен-ПьегӀгӀ (фр. Pont-Saint-Pierre) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта НогӀманди регионехь. Коммунан департамент — ЭгӀ.\nДозанашца йу Дувиль-суьгӀ-Андель, Флипу, ГӀадпон, ГӀомии-суьгӀ-Андель, Ла-Невиль-Шант-д'Уазель.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Пон-Сен-ПьегӀгӀ&oldid=7831986»


Фанера ФК сорт 4/4 1525х1525х3 мм . Цена - 225.00 руб., Екатеринбург - E1.ДОМ\nФанера ФК сорт 4/4 1525х1525х3 мм\n- Вес листа, кг: 4.5\n- Листов в м3, шт.: 143.3\nНа сайте 19 часов Обновлено 12 часов назад Просмотров 47 № 1904076931\nФанера ФК сорт 4/4 1525х1525х18 мм 1 017 руб.\nФанера ФК сорт 4/4 1525х1525х21 мм 1 264 руб.


Ла-Вульт-сюр-Рон — Википеди\n▼4918 стаг (2018 шеран 1 январь)\nЛа-Вульт-сюр-Рон (фр. La Voulte-sur-Rhône, фр. La Voulte) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Рона — Альпаш регионехь. Коммунан департамент — Ардеш. Дозанашца йу Бошастель, Ромпон, Сен-Лоран-дю-Пап, Етуаль-сюр-Рон, Ливрон-сюр-Дром. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Ла-Вульт-сюр-Рон&oldid=6857844»


Нохчи хилар пайдехь ду... нохчо воцчунна\nЧагаев Руслан - боксах латархо\nДуьненахь воьвзуш волу боксер Чагаев Руслан нохчи ву аьлла дIахьедар дина Кадыров Рамзана. Соьлжа-гIала вахана хиллачу цу боксерца хиллачу цхьанакхетарехь гIарадьаккхина цо иза. ХIинцачул тIаьхьа Чагаев летар ву Нохчийчура "Ахьмат" клубан цIарах.\nМассита шо ду, Нохчийчоьнан куьйгалхо Кадыров Рамзан, Оьрсийчуьрчу кхечу куьйгалхошна юккъахь, хаамийн гIирсаша уггаре а дукха вуьйцуш верг, ву аьлла къорбал вина. Пиар, ян дика Iаьмма меттигера Iедалш.\nХIора де моссуза долу, цхьацца хIума гучудолу, дуьне дацахь а, оьрсийчоьнан юккъаралла цецйоккхуш долу. Цхьаболчу наха дузу иза, къаноша цхьана хенахь, нохчийн гIуллакхаш, лаьттара дешийн эппаз схьаэца а ца бешаш, оццула хьал талура ду, бохуш дийцинчу хIуманца.\nЙеш гIала ю, масех шо даьлча, Оьрсийчохь уггаре а лекха гIишло йийра йолуш ю, махка муьлахчу а дезчу денна богIу, дуьеннахь гIарабоьвла болу артисташ а, спортсменаш а. Царах дукхачара, Нохчийчоьнан куьйгалхочуьнах, сан ваша Рамзан олу, масла, Сигал Стивена ма аллара. ХIинца кхин цхьана спортсхочуьнна а аьтто баьккхина ишшта ала.\nИза ву, дуьненахь воьвзаш волу боксер-везанча Чагаев Руслан. Голливудера актера Кадыров шен ваш ву дашанна аьллехь а, Чагаевийн, иза бух болуш ала таро яьккхина. Селхана Соьлжа-гIала веънера иза. Иза масех де хьалха дуьнен чемпион ваьллера. Серб волчу Йово Пударца летта, толам баькхкинера Узбекистанера схьавалар долчу, Германехь вехаш волчу, хIинца нохчий ву аьлла дIакхайкхина волчу боксера.\nИза нохчи ву аьлла хаам, Соьлжа-гIалахь, шен цуьнца хиллачу цхьанакхетарехь, Кадыров Рамзана дира. Цо бахарехь, дукха хена дуьйцуш дара, Чагаев Руслан нохчи ву бохуш, амма, хIинца, цуьнан доьзалан орамийн бух, Нохчийчуьра хилар къаьстина, цундела шаьш хазахетарца дIахоуьйту Чагаев Руслан нохчи ву аьлла.\nСерб волчу Йово Пударца хилла долу латар, Чагаев Руслана, «Ахмат» цIе йолчу нохчийн боксан клубан юккъехь волуш хиллера. Цуьнана а, цуьнан тренерийн штабан а, массарна а тIехь, дара Кадыров фондан билгалало а йолуш, «Ахмат» клубан суьрташ тIехь долу духар.\nТахана, дерриге а дийнахь. Чагаев Русланан, нохчийн бух мичара, муха къастийна, аьлла муьлхачу а стаган хьалхахь хIоьттина долчу хаттарна жоп дала стаг ца хилира, ян архиван урхаллехь а, ян историкашна юккъахь а. Сихоцна иза ца дахь, юккъараллехь, цатешам лакха бера бу, оцу хааме болу. ХIинцале, Кадыров Рамзнан Дийна Журнале, цхьаммо комментарии язйина «Иза дика кхаа бу. ХIинца ладугIура ду оха, Али Мухьаммедах а, Джобс Стивах а, Гандех а».\nТкъа, тахана, бокс езачарна, «кIай Тайсон» олу Чагаев Руслан, нохчий хиларх а, ца хиларх а башхалла ца хета. Ши шо хьалха, шелла дикка лекха а, 45 кила веза а волу, Валуев Николай а, эшийна волу боксер, Нохчийчоьнан цIарах летар ву аьлча, цуьнах боккха кхаъ хилла. Масла, Рамзан цIе йолчу хIокхуьнна санна.\nРамзан: «Чагаев Руслан хIицна цхьа толам баьккхича, ша верг оцу Интернет чу хьоьжура, иза мила ву теша бохуш.Нохчий вуй, гIезлой вуй, бохуш дуьйцуш дара. Суна а хетара и фамилии хезча, иза нохчи ву. Дика кхаъ бу иза, нохчи хилар. Дала аьтто бойла цуьнан. Дика кхане йолуш спортхо ву иза.Бакъдерг дийцича, башхалла а яцара. Иза бусула стаг ву. Амма, иза нохчи ву аьлча, кхиъ чIогIа хазхета суна».\nТахана, нохчий хила лууш а, нохчех хаькхабелла хилийта лууш а дуккха а нах бу. Цундела, тIаьххьарчу хенахь, алсамбоьвла, орамаш кхузара ду боху нах. Ткъа, нохчий, шаьш дог кIинхетаме долун дела, кийча бу, муьлха а стаг, шен кхерче ваийта, бохуш дуьйцу, кхечу спортезархочо Iусама.\nIусам: «Тахан хIокху замано, нохчий бу бохуш дукха нах гайтина вайна. Кхоно, хи цIогане кхоччучу хенахь, тарбала, нуй хьакха а схьабогIуш бу нохчий бу бохуш болу нах. ХIинцалца узбек ву бохъуш ма вара иза.\nКхин цхьаъ а ма ву Ибрагимов Султан бохуш верг. Цхьаболчара иза нохчи ву боху, ткъа, цо ша, ша суьйли ву бохуш. Цубнца хьалкхиъна а, цуьнца спортехь цхьан леларг а, ву суна воьвзуш Оьвтрара ву иза. Кегий долчу хенахь, иза нохчий хилла, хIинца суьйли ву. Ишшта цхьацца гучубовлу-кх уьш».\n«Ахьмат» цIе йолчу, боксан клуб, кхаа, шарахь, дуьненахь уггаре а йоьвзачу кхаанийн юккъахь хила еза, аьлла Iалашо хIоттина, цуьнана урхаллан хьалхахь, Нохчийчоьнана куьйгалхочо. Чагаев Руслана, къахьоьгура ду оцу Iалашонна тIехь.


Жьевр — Википеди\n47°16′35″ къ. ш. 1°40′08″ м. д.HGЯOL\n38,05 квадратан километр\n▼2386 стаг (2018 шеран 1 январь)\nЖьевр (фр. Gièvres) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Центр — Луаран атагӀа регионехь. Коммунан департамент — Луар а, Шер а. Дозанашца йу Шабри, Ла-Шапель-Монмартен, Прюнье-ан-Солонь, Сель-сюр-Шер (Луар а, Шер а), Вильфранш-сюр-Шер. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Жьевр&oldid=6791110»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2021, 17 октябрь, 22:07.


диктант 5 класс чеченский язык 1аьнан мур таламанан болх 3 декабря 2017 года - yzix.uvoq.navab.ru\nTOP > диктант 5 класс чеченский язык 1аьнан мур таламанан болх\nhttp://yzix.uvoq.navab.ru/engine/h.php?q=диктант 5 класс чеченский язык 1аьнан мур таламанан болх&uri=c2b5086e0b2a747ce8f7419c01ef1248\n5 класс 68 сахьт. Изложени -4 , сочинени -2. 1- ра чийрик. ( Планаца 18 с 1-чу чийрикехь). Раг1. 1амочу коьчалан ц1е. Сахьт. Коьрта т1едиллар. Хан. Билгалдак. кхар. Ц1ахь бан болх. 1. Нохчийн халкъан кхолларалла. 1 с. Нохчийн халкъан кхолларалла йовзийтар. 06.09. Аг1о 3-5. 2. Туьйра « Тамашийна ... контр.зад-я для 1 классов ФГОС. ▫, для руководителей МО. ▫, фотки. ▫, Лего- фестиваль. ▫, срезы знаний. ▫, наработки. ▫, Чеченский язык Виды диктантов. ▫, Парадокс нашего времени. ▫, акция `Поделись успехом`. ▫, Проект ` Здоровьесберега- ающие технологии Л.В.Базарного`. ▫, Оформление ученич. тетрадей ...\n［2017.03.23(Thu) 07:32］ ｜ диктант тэбигэтте хаклайык) ｜ Comment(-)\nhttp://yzix.uvoq.navab.ru/diktant-5-klass-chechenskiy-yazyk-1anan-mur-talamanan-bolh-679.html"entry_navi"> ← диагностическая работа по математике за 2 четверть 1 класс по программе школа россии | TOP |\nдиагностический удж 7 класс 3 вариант по коми языку ответыдиалог по английскому языку для 6 класса про осеньдиагностическое тестирование 8 класс код 9 английский язык вариант 1 ответ\nПохожее: сочинение на чеченском языке 1аьнан каникулах. сочинение на тему муму 5 класс по плану по литературе с планом\n8 окт 2011 ... 1аьнан суьйре. Саид-Хасан Кацаев. Сайд-Хьасан Кацаев IАЬНАН СУЬЙРЕ Суна дукха езаpг-м аьхкенан суьйpе ю. Амма ченалла, гуьйpенан хатталла ... И Iаш стенгахь ю а, дешна маца яьлла, болх беш дукха хенахь дуьйна юй, муьлха автобус тIехь и дIасалела, кхин а цунах доьзна хIумнаш ...


Шан (Франци) — Википеди\n46°15′07″ къ. ш. 4°45′16″ м. д.HGЯOL\n▼538 стаг (2017 шеран 1 январь)\nШан картан тӀехь\nШан (фр. Chânes) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Бургунди — Франш-Конте регионехь. Коммунан департамент — Сона а, Луара а. Кхузахь климат барамехь ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Шан_(Франци)&oldid=3970832»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2019, 17 ноябрь, 08:14.


Баон — Википеди\n47°51′33″ къ. ш. 4°07′59″ м. д.HGЯOL\n8,57 квадратан километр\n▼61 стаг (2019 шеран 1 январь)\nБаон (фр. Baon) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта БугӀгунди — ФгӀанш-Конте регионехь. Коммунан департамент — Йонна.\nДозанашца йу ГӀуьньи, КгӀуьзи-ле-Шатель, Пимель, Танле.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Баон&oldid=7811892»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2022, 7 февраль, 16:23.


Сен-Ромен-сюр-Шер — Википеди\n47°19′08″ къ. ш. 1°23′56″ м. д.HGЯOL\n31,17 квадратан километр\nСен-Ромен-сюр-Шер (фр. Saint-Romain-sur-Cher) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Центр — Луаран атагӀа регионехь. Коммунан департамент — Луар а, Шер а. Дозанашца йу Шусси, Кудд, Марей-сюр-Шер, Меер, Нуае-сюр-Шер, Тезе (Луар а, Шер а). ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Сен-Ромен-сюр-Шер&oldid=5186604»


Сымах — Википеди\n61°55′57″ къ. ш. 130°56′55″ м. д.HGЯOL\n→475 стаг (2016)\nСымах картан тӀехь\nСымах (оьрс. Сымах) — Российн Федерацин Якутин Мегино-Кангаласскан улусан юкъа йогӀу эвла.\n522 ↘502 ↘475 ↘470 ↗471 ↗475 →475\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Сымах&oldid=4825929»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2020, 28 февраль, 19:10.


Ла-Мот (Вар) — Википеди\n▼2833 стаг (2018 шеран 1 январь)\nЛа-Мот (фр. La Motte) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Прованс — Альпаш — Сирла-сийна Йист регионехь. Коммунан департамент — Вар. Дозанашца йу Рокбрюн-сюр-Аржанс, Лез-Арк (Вар), Каллас (коммуна), Драгиньян, Фиганьер, Ле Мюи, Тран-ан-Прованс. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Ла-Мот_(Вар)&oldid=6858257»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2021, 20 октябрь, 09:32.


Лонперр’е — Википеди\n▼2344 стаг (2018 шеран 1 январь)\nЛонперр’е (фр. Longperrier) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Иль-де-Франс регионехь. Коммунан департамент — Сена а, Марна а. Дозанашца йу Оти (Сена а, Марна а), Вильнев-су-Даммартен, Даммартен-ан-Гоель, Мусси-ле-Вье. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Лонперр’е&oldid=6870885»


Кадыровн "шпионийн маша" хIаллакхилар. Туркойчохь лецначарна яккхий хенаш етта кхерам бу\nСтамбулерчу кхелан гIишлона хьалха туркойн полици\nПачхьалкхехь бехачу нохчийн оппозиционерашна Туркойчохь тIелетарш кечдарх гIуллакх кхеле кхачийна. Бехкебечарна мел а яккхий хенаш тохар доьху прокуратуро. Кавказ.Реалиин материалехь – ма-дарра дуьйцу оцу гIуллакхах лаьцна.\n2021-чу шеран ГIадужу-баттахь Туркойчуьрчу Къоман иччархойн организацино а, Стамбулерчу терроризмаца къийсам латточу урхалло а юкъахь дIаяьхьначу лерринчу операцехь лецира шпионаж лелорна а, Туркойчоьнан дозана тIехь бехачу нохчийн оппозицин жигархошна дуьхьал герзашца гIуллакхаш кечдарна а бехкебина кхечу мехкийн ялх вахархо.\nКхелан сацамца, шекойолу – Оьрсийчоьнан бахархой, Нохчийчуьра Абдулаев Iабдулла а, Ахмедов Равшан а, Расаев Беслан а, Абдулмуслимов Асланбек а, иштта Украинера Еврим Игорь а, Узбекистанера Юсупов Амир а – 2021-чу шеран ГIадужу беттан 20-чохь лаьцна, чохь битира. Абдулаевн цIийнах хьовсучу заманчохь дIаяьккхира, лазеран Iалашо лоцуш, тата ца долуьйту гIирс тIехь болу, лицензи йоцу тапча.\nТаллам бечу юкъанна иштта къаьстира, дахначу шеран Зазадокху-баттахь Антальехь лаьцначу Докуев Хьамзата а, Кимаев Бадруддис а юкъарлонаш лелош хиллийла Расаев Бесланца, нохчийн диаспоран векалех лаьцна цуьнга информаци а кхачош – иштта, туркойн зорбанаша "шпионийн скандал" аьллачу гIуллакхна юкъахь хилира бархI стаг.\n2022-чу шеран Чиллан-баттахь Стамбулерчу Коьртачу прокуратуро а, терроризмаца къийсам латточу Урхалло а дерзийра талламбар. Политикан йа тIеман шпионаж, бакъо йоцуш герз латтор, официалан документаш тардар - царна дьухьал даьхначу бехкийн дехачу тептарехь охьаяздинчех кхо пункт бен яц хIорш. Бехкебечарна 17 шарера 33 шаре кхаччалц чохь яккха хенаш ехна прокуратуро\nИнструкцешца а догIуш\n25 агIонех лаьттачу бехкбилларан актехь билгалдоккху, бехкевечех цхьаъ – Расаев Беслан – инструкцешца лелаш хилла аьлла. Нохчийчоьнан цIарах Оьрсийчоьнан парламентехь депутат волчу, мехкан куьйгалхочун Кадыровн Рамзанан гергарчу стагера Делимханов Адамера кхочуш хилла цуьнга уьш, иштта криминалан атворитет волчу, нах байъарна бехкевина, дуьненаюкъарчу лехамашкахь волчу Дукузов Казбекера а.\nКадыровна гергарчу Делимхановх а, Дукузовх а шеконаш ю, дозанал а арахьа бехачу нохчийн диссиденташна дуьхьал лелийначу даккхийчу зуламашна бехке ву аьлла. 2004-чу шарахь Москва гIалин юккъехь Американ журналист Хлебников Пол а, Венехь 2020-чу шарахь нохчийн диссидент Умаров Мамихан верна а, иштта гуьржийн журналистна Габуния Георгийна тIелатарна а бехкелоруш ву Дукузов. Делимханов бехкелору, нохчийн хилла командир Ямадаев Сулима а, Кадыровн хадархо лаьттина, Нохчийчоьнан Iедалхошна критика еш хиларца гIараваьлла Исраилов Iумар а вен тIехьехарна.\nНохчийохь Кадыровн Iедал ду, Путин бахьана долуш, аьлла хета, Туркойчоьнна чугIертар а къайлаха Оьрсийчоьнан пурбанца дара аьлла\nДийцарехь, Делимхановн а, Дукузовн а тIедилларца вовшахтоьхначу тобано, коьртехь Расаев а волуш, бизнес лелайо а бохуш, шпионалла лелош хилла, оппозицин хьежамаш болчу Туркойчуьрчу нохчийн диаспоран векалшна тIехь терго а латтош, аьлла ду талламан материалашкахь. Билгалдоккху, таIзаре хIиттийначара масийттаза нехан дахаран къайле йохош хилла, уьш байъа Iалашонца, царех лаьцна информаци а, документаш а вовшахдетташ хилла аьлла.\nБехкбуьллучу кехаташ тIехь иштта хаамбо, туркойн къайлахчу сервисийн терго тIеозийна хиларх, стохка Марсхьокху-баттахь нохчийн диаспоран векалша Кадыровн ницкъахойх лаьцна хаамаш вовшашка кхачон Iалашонца кхоьллинчу Security Turkey телеграм-канало. 2021-чу шеран Гезгамашин-баттахь Кавказ.Реалиина еллачу интервьюхь цу каналан цхьахволчу модераторо хаамбира, Стамбулехь вехачу нохчийн оппозицин блогерна Халитов Хьасанна тIелатар кечдеш хиларх.\nЦул тIаьхьа оцу сохьта, Туркойчохь хиллачу лецарех даьржича, амма церан цIераш а яхале, Халитов Хьасана дIахьедира, лаьцначех Беслан цIе йолчу цхьамма ахча лур ду аьлла хиллера, шех лаьцна хаамаш бахь, иштта ша вен дагахь а хиллера иза аьлла. "Цуьнан цIе Беслан ю, шолгIа цIе – Изнаур", - дIахьедира Халитовс.\n"Расаев суна вевзара Туркойчу а вале хьалха дуьйна, Габуния Георгийна тIелатар дан гIортарна, Гуьржийчохь лаьцна волчу Боков Васанбека вовзийтинера иза суна. Цхьа хан яьлча со Стамбуле схьавеанчул тIаьхьа, сан лерех кхийтира, Расаев со лоьхуш ву аьлла. Ишта хаийтира, соьга претензеш йолчу Дукузовца иза гуттар а зIенехь ву аьлла", - дийцира Халитовс Кавказ.Реалиина еллачу комментарехь.\nБлогеро бахарехь, тоталан контроль тIехь латтошшехь, "кадыровхойн зуламаш бендолу" нах бу Нохчийчохь, цара схьахоуьйту, сигналаш ло – йа соьга сайгга, йа цхьангахула.\nХалитовс иштта тIетуьйхира, зорбан гIирсашкахь боцу, шен хьасташкара хаамаш бу шегахь оцу "шпионийн скандалах" лаьцна аьлла.\n"Делимхановца динчу къамелийн скриншоташ хиллера Расаевс латтош, и скриншоташ туркойн талламан каракхаьчна, цу шинна юкъахь зIе хиларан цхьахдолу тоьшалла ду иза. Карарчу хенахь Кадыров а, цуьнан го а чIогIа реза бац Расаевна а, цо операци кIелйитарна а", - чIагIдо Халитовс.\n"Оьрсийчоьнан гIора эшар хаало Анкарана"\nТуркойн къайлахчу сервисаша дIахаийтира лецарх а, церан Кадыровн гонаца уьйраш хиларх, зорбан гIирсаша дIакхайкхийра "шпионийн скандалех", ткъа прокуроро йийхира мел а яккхий хенаш, туркойн Sabah газето гIуллакхан материалашна тIетевжина, "оьрсийн оперативникаш" аьллачу нахана. Хетара, тIаьххьарчу заманчохь Оьрсийчоьнан а, Туркойчоьнан а юкъаметтигаш дIанисъелла, цара жигаралла лелайо экономикехь а, политикехь а. ХIун ду хийцаделларг, оцу кепара истори Анкарас гIара стенна яьккхина, хIинццалц кхечу кепара политика лелийнехь а?\nМосквана чIогIа бIегIийла ду, "нохчийн оппозицин а, Кадыровн а къийсам" бен бац иза аьлла, сурт хIоттон\n"ХIара шпионийн скандал ма-дарра аьлча, чIогIа коьрта истори ю. Нагахь санна, 2000-чу шерашкахь Туркойчоьно Оьрсийчоьнца жимаха партнер санна ша гайтинехь а, хIинца Анкарана ша мел а бIобулуш хета политикехь а, геополитикехь а, дипломатехь а, диллина дIагойту, ша толар. ГIовгIане Оьрсийчоьнан бахархой лецар, царна яккхий хенаш хьехар – оцу дерригено а гойту, Анкарана хаалуш хилар Оьрсийчоьнан гIора эшар, Кавказца йоьзначу йоллу процессашна мониторинг йийр ю", - аьлла хета нохчийн политологна Кутаев Русланна.\nАнкаран лелар тида догIу Туркойчоьнан чоьхьарчу гIуллакхашна Москва юкъагIортарна дуьхьалояр санна, хета туркойн аналитикна Ахиядов Мохьмадна.\n"Дукха хан йоццуш Туркойчоьно айдира ГIирмех хаттар. Оьрсийчоьнан арахьарчу гIуллакхийн векало Захаров Марияс дIахьедира, нагахь санна, Анкарас кхин дIа а оцу хаттарна "мIараш тийсахь", Оьрсийчоьно айдан тарло Туркойчоьнан курдойн хаттар. Иштта билгалдаккха догIу, дукха хан йоццуш курдойн Демократин союзан партин (ПДС) векалш Москвахь тIелецира, арахьарчу гIуллакхийн министр санна. Оцу кепара Анкараца Москван провокацин леларш лерича, кхета аттох ду, тIаьххьарчу шпионийн кризисан хенахь Туркойчоь тIегIоьртинчу политикех", - аьлла къамел динчо Кавказ.Реалиига.\nАхиядовна хетарехь, Кадыровн администрацина а, цуьнан нохчийн дуьхьалончийн а къийсамаш хилла ца Iа уьш. Ма-дарра аьлча, тешна ву аналитик, кхузахь дуккха а кхин аспекташ а ю, Туркойчоьнан а, Оьрсийчоьнан а шина агIор йолу юкъаметтигаш а, ГIирмина гонахара хьал а.\n"Куьзганан кеп йолу барамаш" йа "политикан сирхат"\nТуркойчохь нохчий лецарх хаамашкахь дийца даьккхинчул тIаьхьа, "курдойн карта" ловзо велира Кадыров Рамзан а. Мехкан куьйгалхочунна ца тайра, Нохчийчоь Оьрсийчоьнан декъара яла луучу боламан лидеран Дудаев Джохаран цIарах туркойн Корфез гIалахь парк схьеллар, цо кхерам тесира "куьзган кепехь барамаш" тIеэца – Курдистанан Белхан партин (Туркойчохь террорхойн лерина) лидерна, велла дIаваллалц чохь яккха хан тоьхначу Оджалан Iабдуллина, Соьлжа-ГIалахь хIоллам хIоттор бу аьлла, кхерам тесира цо.\n"Кадыровн агIор нийса дац Оджалан а, Дудаев а цхьана маьIнехь вийца. Хьалхарниг – террорхо ву, цуьнан бехкана Туркойчохь 40 эзар стаг велла. ШолгIаниг – шен даймехкан суверенитет къийсина, къомо гIо лаьцна лидер ву. Кадыров Рамзан, Оьрсийчоьнна юкъайогIучу мехкан официалехь урхалхо ву. Шен ден тIаьхье ю иза. Путин бахьана долуш Нохчийчохь Iедал ду Кадыровн, Туркойчоьнна Кадыровн чугIортар а - Оьрсийчоь къайлах тIетарца дара", - аьлла хета Стамбулерчу Коджаэли университетан къаьмнийн юкъаметтигийн декъан куьйгалхочунна, профессорна Ирфан Кайа Ульгерна.\n"Шпионийн скандалах" лаьцна Кремлан официалан реакци ю – Захарова Марияс дина дIахьедар: "Оьрсийчоьнан арахьарчу гIуллакхийн министралло терго латтош ю Оьрсийчоьнан паспорташца болу нах Туркойчохь лецарх хьолана тIехь".\n"И агенташ Оьрсийчоьнца боьзна бу бохург Кремло тIе ца дитина, йа дуьтур а дац. Духе хьаьжча, шайна нохчашна юкъара конфликт санна го хIара. Москвана чIогIа бIегIийла ду, "нохчийн оппозицин а, Кадыровн а къийсам" бен бац иза аьлла, сурт хIоттон", - дуьйцу аналитико Ахиядов Мохьмада.\nЦхьана минотана суо кхерамзаллехь ца хета суна, хIунда аьлча, Кадыровн шен долахь дуккха а "пехотинцаш" хиларна\nКавказ.Реалиица къамел динчунна хетарехь, Оьрсийчоьнан агентура Туркойчохь лаьцначул тIаьхьа Оьрсийчоьнан агIоно дIоггара бехкам бийр бу аьлла, ца хета. Мел дукха а Кремле далун дерг -ПДС-н делегаци Москвахь юха а тIелаьцна, оцу кепаца Анкарана "политикан сирхат" йолла.\n"Кадыровх дерг аьлча, цо Оджалана Нохчийчохь хIоллам хIоттор бу бохуш, "кхерам тийсахь" а, иза ша а ца теша цунах. Цул совнах, хIара хиламаш хиллалц Кадыровна Оджалан мила ву хууш хилла аьлча, шеконаш ю сан. Кремлан хьехарца, Туркойчоьнна тоха гIерташ санна, сурт хIутту. Ма-дарра аьлча, цуьнан карах кхин козарш ян а яц. ХIетте а, даим а ша хестийначу Туьркойчоьнгахьа стенна йина Кадыровс иштта чIогIа гIулч? Бахьана, ма-дарра аьлча, кIезиг ду. Кадыровс дегабаам бина Туркойчоьнна, аьлча а, туркойн администрацина", - аьлла хета Ахиядовна.\nАнкаран шийлачу юкъаметтигаша ойла йойту Кадыровга, Туркойчоь нохчийн диссиденташкахьа ю аьлла, тIетуьйхира цо.\n"Бусулбачийн дуьненахь Эрдоганан авторитетах хууш волу Кадыров, еххачу заманчохь гIиртира цуьнца уллора юкъаметтигаш дIатаса. Амма, Кадыровс "Оджаланан картех" пайдаэцначул тIаьхьа, уьйраш дIанисъян цхьана а агIор таро йисина яц цуьнан. ХIунда аьлча, Эрдоганна Оджалан - цIен сиз ду", - дIахьедина къамел динчо.\nАхиядовс билгалдоккху: оьрсийн агенташ бу бохучу нахана туркойн прокуратуро шога таIзар де бахаро тоьшалла до, Анкаран а, Кремлан а юкъаметтигийн тIегIанан.\n"Туркойн къайлахчу сервисаша а, иччархойн урхалло а чIарх аьлла болх бина, зуламхой лецарх а, цхьана минотана а суо кхерамзаллехь ца хета суна, хIунда аьлча, Кадыровн шен долахь дуккха а "пехотинцаш" хиларна. Дуккха а ахча а ду цуьнан", - боху Халитов Хьасана.\nЦунна хетарехь, шен режимна дуьхьалболчарна Кадыров цкъа а тIаьхьара вер вац\n"Иза дийна мел ву, йа цуьнгара Iедал дIадаккхалц, цо дуьтур дац тхо. Цундела, тхайн ницкъ мел бу тхаьш Iалашдан деза оха, цхьаьна а кхетта, вовшашка кхаьчна информаци а йоькъуш, юкъараллин тидам тIе а озош, иштта бен дуьхьало латталур яц тхоьга Кадыровн Iазапен механизмана", - дерзийра къамел оппозицин блогеро.\nРасаевн тоба лаьцначул тIаьхьа маса Туркойчоьнан Iедалхоша пачхьалкхан хадархой хIиттийра нохчийн диаспоран лидершна.\nАвстрин Герасдорф гIалахь 2020-чу шеран аьхка герз тоьхна вийра нохчийн блогер Умаров Мамихан.\nФранцерчу Лилль гIалахь 2020-чу шеран Чиллан-баттахь велла карийра нохчо Алиев Iимран, Мансур Старый цIарца вевзаш хилла.\n2029-чу шарахь Берлинехь вийра Масхадов Асланан а, Басаев Шемалан а бIанакъост Хангошвили Зеламха.\nВенехь герз туьйхира 2009-чу шеран Дечкен-баттахь Кадыровн хиллачу хадархочунна Исраилов Iумарна.


Цуяма — Википеди\n35°04′10″ къ. ш. 134°00′16″ м. д.HGЯOL\n1929 шеран 11 февраль\n▼99 410 стаг (2021 шеран 1 март)\nСанта-Фе (Нью-Мексико), Миякодзима, Иида (гӀала), Идзумо (гӀала), Исахая, Тоносё[d], Кани (гӀала)\nМанива (гӀала), Кагамино[d], Сёо[d], Наги[d], Мисаки[d], Тоттори (гӀала), Тидзу[d]\nTsuyama[d], Tsuyamahigashi[d], Nishitomada[d], Ninomiya[d], Innoshō[d], Fukuoka[d], Higashitomada[d], Sarayama[d], Tanomura[d], Ichinomiya[d], Takata[d], Kanba[d], Takakura[d], Takano[d], Kawanabe[d], Ōzaki[d], Hirono[d], Takio[d], Shōboku[d], Сёо[d], Камо (Томата)[d], Aba[d], Shōboku[d], Kume[d]\n506,33 квадратан километр\nЦуяма (яп. 津山市?) — Японин гӀала, лаьтташ ю Окаяма перфектурехь.\nГӀала статус ю 1929 шеран 11 февралехь дуьйна.\n106 788 стаг ↘103 746 стаг ↘99 410 стаг\n2008 шеран 1 январехь гӀалахь 109493 бахархой бара Луьсталла 1 км² 216 стаг.\nМайда 506.36 км².\nИдзумо (гӀала), Япон\nИида (гӀала), Япон\nКани (гӀала), Япон\nСанта-Фе (Нью-Мексико), Америкин Цхьаьнатоьхна Штаташ\n↑ 1 2 統計分析課 - 岡山県ホームページ\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Цуяма&oldid=5080455»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2020, 29 июль, 07:15.


Мужчины. Чемпионат Катара // Волейбол // Qatar . QVL. Men // Volleyball // Результаты спортивных событий // история букмекерских коэффициентов\nМужчины. Чемпионат Катара\nВолейбол, Мужчины. Чемпионат Катара\nАль-Хор - Полис\nАль-Ахли Доха - Аль-Араби Доха\nАль-Райян - Аль-Араби Доха\n3:1 (25:22, 25:23, 24:26, 25:19)\nАль-Гарафа - Аль-Шорта Доха\n0:3 (26:28, 18:25, 20:25)\nАль-Гарафа - Аль-Араби Доха\n0:3 (20:25, 20:25, 10:25)\nАль-Вакра - Аль-Райян\n1:3 (21:25, 25:23, 13:25, 22:25)\nАль-Шорта Доха - Аль-Ахли Доха\n3:1 (25:19, 25:16, 12:25, 28:26)\nАль-Араби Доха - Аль-Садд\n3:0 (25:19, 25:13, 25:20)\nАль-Хор - Аль-Вакра\n1:3 (22:25, 22:25, 25:19, 21:25)\nАль-Шорта Доха - Аль-Райян\n3:2 (26:24, 23:25, 19:25, 25:22, 15:11)\nКатар СК - Аль-Гарафа\n3:2 (30:28, 24:26, 25:20, 20:25, 15:13)\nАль-Вакра - Аль-Ахли Доха\n0:3 (20:25, 22:25, 23:25)\nАль-Хор - Аль-Шорта Доха\n2:3 (19:25, 27:25, 23:25, 25:23, 8:15)\nАль-Райян - Аль-Садд\n3:0 (25:16, 25:21, 25:22)\nАль-Хор - Аль-Садд\n3:0 (25:14, 25:16, 25:23)\nАль-Ахли Доха - Катар СК\n3:0 (25:20, 25:20, 25:21)\nАль-Гарафа - Аль-Шамаль\nАль-Шорта Доха - Катар СК\n3:0 (25:19, 25:14, 25:20)\nАль-Вакра - Катар СК\n3:0 (25:17, 26:24, 25:14)\nАль-Араби Доха - Аль-Шамаль\n3:1 (25:15, 25:18, 24:26, 25:20)\nАль-Араби Доха - Аль-Вакра\n3:0 (25:22, 25:15, 25:23)\nАль-Шамаль - Аль-Садд\n3:0 (25:21, 25:20, 25:23)\nАль-Араби Доха - Аль-Хор\n3:0 (25:15, 26:24, 25:18)\nАль-Вакра - Аль-Гарафа\n3:1 (23:25, 25:18, 25:19, 25:14)\nАль-Хор - Аль-Райян\n0:3 (20:25, 16:25, 20:25)\nАль-Шамаль - Аль-Ахли Доха\n2:3 (10:25, 17:25, 27:25, 27:25, 11:15)\n3:2 (27:25, 25:23, 19:25, 24:26, 15:12)\nАль-Шамаль - Аль-Шорта Доха\n1:3 (25:18, 12:25, 19:25, 18:25)\nАль-Ахли Доха - Аль-Хор\n3:0 (25:19, 26:24, 25:21)\nАль-Шорта Доха - Аль-Садд\nКатар СК - Аль-Райян\n0:3 (15:25, 20:25, 20:25) По ставкам, сделанным после 16:00 18/01 выплата с коэфф. 1\nАль-Шамаль - Аль-Хор\n1:3 (20:25, 20:25, 25:20, 17:25)\nАль-Ахли Доха - Аль-Райян\n1:3 (25:21, 24:26, 22:25, 23:25)\nАль-Шамаль - Катар СК\n1:3 (22:25, 14:25, 25:21, 15:25)\nАль-Араби Доха - Аль-Гарафа\n3:1 (25:16, 22:25, 25:16, 25:10)\nАль-Садд - Аль-Хор\n0:3 (16:25, 19:25, 16:25)\nАль-Райян - Аль-Шорта Доха\n3:0 (25:20, 25:17, 25:20)\nКатар СК - Аль-Вакра\n2:3 (18:25, 26:24, 25:20, 18:25, 10:15)\nАль-Араби Доха - Аль-Ахли Доха\n3:0 (25:20, 25:20, 25:22)\nАль-Хор - Катар СК\n2:3 (25:22, 25:23, 22:25, 26:28, 11:15)\nАль-Райян - Аль-Шамаль\n3:0 (25:13, 25:21, 25:15)\nАль-Ахли Доха - Аль-Вакра\n2:3 (20:25, 25:20, 26:28, 26:24, 11:15)\nАль-Садд - Аль-Шорта Доха\n0:3 (15:25, 14:25, 18:25)\nАль-Райян - Аль-Хор\n2:3 (26:24, 19:25, 20:25, 25:23, 13:15)\n0:3 (15:25, 24:26, 17:25)\nАль-Ахли Доха - Аль-Шорта Доха\n2:3 (25:20, 23:25, 23:25, 25:21, 11:15)\n0:3 (24:26, 15:25, 16:25)\nАль-Шамаль - Аль-Араби Доха\n0:3 (11:25, 16:25, 22:25)\nАль-Хор - Аль-Ахли Доха\n0:3 (22:25, 22:25, 22:25)\nАль-Вакра - Аль-Шорта Доха\n1:3 (21:25, 22:25, 25:21, 18:25)\nАль-Гарафа - Катар СК\n0:3 (19:25, 18:25, 23:25)\nАль-Ахли Доха - Аль-Шамаль\n3:0 (25:11, 25:16, 25:17)\nАль-Садд - Аль-Араби Доха\n0:3 (17:25, 15:25, 12:25)\nАль-Хор - Аль-Гарафа\n1:3 (25:27, 25:23, 19:25, 23:25)\nАль-Шорта Доха - Аль-Араби Доха\n0:3 (29:31, 22:25, 18:25)\nАль-Гарафа - Аль-Вакра\n1:3 (20:25, 25:23, 14:25, 22:25)\nАль-Садд - Аль-Ахли Доха\n0:3 (19:25, 12:25, 21:25)\nАль-Араби Доха - Аль-Райян\n3:2 (25:20, 23:25, 25:23, 23:25, 15:9)\n2:3 (25:21, 21:25, 15:25, 25:20, 10:15)\nАль-Вакра - Аль-Хор\n3:0 (25:21, 25:16, 25:21)\nКатар СК - Аль-Шорта Доха\n0:3 (20:25, 15:25, 21:25)\n0:3 (21:25, 13:25, 16:25)\nАль-Садд - Аль-Шамаль\nАль-Хор - Аль-Араби Доха\n0:3 (16:25, 15:25, 23:25)\nКатар СК - Аль-Ахли Доха\n2:3 (15:25, 26:24, 25:23, 22:25, 10:15)\nАль-Шорта Доха - Аль-Шамаль\n3:0 (25:11, 25:18, 25:17)\nАль-Райян - Аль-Вакра\n1:3 (25:23, 26:28, 24:26, 21:25)\nАль-Садд - Катар СК\n1:3 (19:25, 25:22, 16:25, 10:25)\nАль-Садд - Аль-Гарафа\nАль-Араби Доха - Катар СК\n3:2 (19:25, 25:23, 22:25, 25:19, 15:11)\nАль-Вакра - Аль-Шамаль\n0:3 (18:25, 13:25, 15:25)\nКатар СК - Аль-Хор\n3:1 (26:28, 26:24, 25:21, 25:19)\nАль-Вакра - Аль-Садд\n3:2 (25:20, 22:25, 19:25, 25:19, 17:15)\n0:3 (24:26, 18:25, 20:25)\n3:2 (25:21, 25:27, 23:25, 25:18, 17:15)\nАль-Шорта Доха - Аль-Вакра\n3:0 (25:19, 25:13, 25:12)\n3:1 (26:24, 28:26, 17:25, 25:23)\n0:3 (24:26, 23:25, 12:25)\nАль-Ахли Доха - Аль-Садд\n3:0 (25:23, 25:10, 25:10)\n0:3 (18:25, 16:25, 28:30)\n3:0 (25:22, 27:25, 25:21)\n3:0 (27:25, 25:19, 25:16)\n0:3 (23:25, 14:25, 22:25)\n3:1 (25:19, 25:18, 23:25, 25:22)\n0:3 (20:25, 19:25, 18:25)\n0:3 (20:25, 14:25, 16:25)\n3:2 (21:25, 25:23, 29:27, 21:25, 15:13)\n3:0 (25:15, 25:12, 25:15)\nАль-Садд - Аль-Райян\n0:3 (21:25, 21:25, 16:25)\n1:3 (13:25, 17:25, 27:25, 13:25)\n2020-09-10 2020-03-14 2020-03-06 2020-03-05 2020-03-03 2020-03-02 2020-03-01 2020-02-29 2020-02-28 2020-02-25 2020-02-24 2020-02-18 2020-02-14 2020-02-08 2020-02-03 2020-02-01 2020-01-31 2020-01-27 2020-01-20 2020-01-18 2019-12-25 2019-12-21 2019-12-20 2019-12-17 2019-12-16 2019-12-14 2019-12-13 2019-12-12 2019-12-11 2019-12-10 2019-12-07 2019-12-06 2019-12-04 2019-12-02 2019-11-30 2019-11-29 2019-11-27 2019-11-25 2019-11-23 2019-11-22 2019-11-20 2019-11-18 2019-11-16 2019-11-15 2019-11-13 2019-11-09 2019-03-26 2019-03-16 2019-03-11 2019-03-09 2019-03-04 2019-02-20 2019-02-15 2019-02-09 2019-02-08 2019-02-04 2019-02-02 2019-02-01 2019-01-28 2019-01-26 2019-01-21 2019-01-19 2019-01-14 2019-01-12 2019-01-07 2019-01-05


4 класс немецкий язык Гальсковая Н. Д. :: c. 45, упр. 2 - GDZSHKA.RU\nс. 45, упр. 2.\nНс1о, 12: 1сЬ ЕаЬге пиС те1пег Тап1е ап йе Ояйвее, аиГйе 1пве1 Вйдеп.%1г ГаЬгеп пп1 Йет Аиро. Ап бег Оя1яее коапп 1сЬ Ьас1еп, яеде1п, ЯапйЬигя,еп Ьаиеп.\nТаща, 11: Ме1пе Рапи11е Я1еф йеяев даЬг 1п йе Тйгйе1, пасЬ Кегпег. %1г Ь1е1Ьеп 1п Йег Тиг1е1 х~че1 Ч~осЬеп.\nВегаса, 11: 1сЬ ГаЬге пп Яо~птег тй гпе1пеп Е11егп пасЬ ОяВегге1сЬ. %ьг ГаЬгеп пнФ йет ЛШо. %1г иапс1егп 1п с1еп Вегдеп. М1г кеГа11Ф ея 1п Оягегге1сЬ яеЬг.\nЯ$еЕап, 11: Ме1пе Ра~п111е ГаЬг~ пп ди11 пасЬ ЯасЬяеп %1е ге1яеп гпту йет Хид. 1п Пгеяйеп воЬпй теьпе Тапйе. 'Чоп хогг, аив тасЬеп Мг е1пе Вив$оиг 1п йе ЯасЬя1ясЬе ЯсЬвеж


ФгӀенуа-ле-Луьа — Википеди\n49°12′39″ къ. ш. 2°46′07″ м. д.HGЯOL\n▲517 стаг (2019 шеран 1 январь)\nФгӀенуа-ле-Луьа (фр. Fresnoy-le-Luat) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта О-де-ФгӀанс регионехь. Коммунан департамент — Уаза.\nДозанашца йу Оже-Сен-Венсан, БагӀон (Уаза), Монтепиуьа, ГӀозьегӀ (Уаза), ГӀуьлли (Уаза), ТгӀуьмии.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=ФгӀенуа-ле-Луьа&oldid=7843231»


Водримени — Википеди\nВодримени (фр. Vaudrimesnil) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Норманди регионехь. Коммунан департамент — Манш. Дозанашца йу Перье, Мильер (Манш), Мюневиль-ле-Бенгар, Ла-Ронд-Е, Сен-Совер-Ланделен, Сент-Обен-дю-Перрон. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Водримени&oldid=5158605»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2020, 7 октябрь, 01:00.


Ду (Сена а, Марна а) — Википеди\n48°51′58″ къ. ш. 3°09′46″ м. д.HGЯOL\nДу (Сена а, Марна а)\n▲1045 стаг (2018 шеран 1 январь)\nДу (фр. Doue) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Иль-де-Франс регионехь. Коммунан департамент — Сена а, Марна а. Дозанашца йу Орли-сюр-Морен, Ребе (Сена а, Марна а), Сен-Сир-сюр-Морен, Сен-Дени-ле-Ребе, Сен-Жермен-су-Ду, Сент-Уан-сюр-Морен, Ла-Третуар, Жуар. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Ду_(Сена_а,_Марна_а)&oldid=5160865»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2020, 7 октябрь, 03:29.


Сет (коммуна) — Википеди\n43°24′16″ къ. ш. 3°41′48″ м. д.HGЯOL\n▲43 858 стаг (2019 шеран 1 январь)\nСет (коммуна) (фр. Sète, фр. Cette) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Окситани регионехь. Коммунан департамент — ЭгӀо.\nДозанашца йу ФгӀонтиньян, Бузиг, Лупьян, МагӀсеян (ЭгӀо), Мез (ЭгӀо).\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Сет_(коммуна)&oldid=7843406»


Имуннодефицитан синдром а, коронавирус а. Ши ун ловш ю Къилбаседа Кавказ\nОьрсийчоьнан могашаллин министра Мурашко Михаила дIахьедарехь, Оьрсийчохь "цхьана эшаре доьрзуш ду имуннодифицитан цамгар яржарца долу хьал" – кхаа шера AIDS (СПИД) ун наха лецар лахделла, цул хьалха дIадахначу хIора шарахь иза 85 эзарза карийна хиллехь, хIинца цуьнан терахь охьадаьлла 60-нна тIе. Коронавирус юкъаяьлча лоьраша шайн тергонан шолгIачу могIара СПИД яьккхинехь а, кхузахь коьрта дош лара деза "карийна" бохург. Имунодефицит кхеттачу Оьрсийчуьрчу бахархойх лаххара а 30 процент наханна ца хаьа шайн цамгр муьлхачу хьоле кхаьчна, боху "СПИД.Центр" фондо. Дуьненаюкъарчу имуннодефицит уьнна дуьхьало ечу денна лерина, Кавказ.Реалиино дуьйцу, муха беха, хIун дарба хуьлу СПИД лаьцначу наханна Къилбаседа Кавказехь.\nРосстатан терахьаша гойту 2012 шеран бархI баттахь Оьрсийчохь СПИД цамгар кхин а 40 эзар вахархочунна кхетта хилар. Оцу нахах ах гергга бу 14 регионера, шайлахь Краснодар-мохк а болуш. Йисина Къилбаседа Кавказ ю рейтинган тIаьххьарчу могIаршкахь. Оцу рейтингехь ерриг Оьрсийчохьчул тоьлла хьал долчу Нохчийчохь (2019 шеран талламца) 10 эзар вахархошлахь СПИД йолуш карийна 3 стаг, ГIалмакхойчохь – 4, ГIалгIайчохь – 5, Дагестанехь – 6. Ткъа Ростов махкахь итт эзаршлахь хааелла и боьха цамгар 16-зза, Адыгейхь – 14-зза, Краснодар-махкахь – 20-зза.\n"Имуннодфицит гучуяккха атта дацарна лахдина ду и ун кхеттачийн терахьаш, ткъа бакъдолу терахьаш статистико гойтучул лакхара ду. Дукха хьолехь керла нах уьнхошлахь карор дац СПИД сиха яржарца дозалуш – масса стаг теллина хьажжина ду", – билгалдоккху "ГIоь оьшу" фондан "Билггал аьлча" цIе йолчу проектан авторша.\nДегIо сагатдан доладалллц стаг ца воьду лоьрашна тIе ша зейта, цундела ца хуьлу статистикан терахьашлахь а.\n2020-2021 шерашкахь СПИДца латточу кийсамна тIекхетта кхин а цхьа бала – коронавирус, ткъа цо пачхьалкхерчу лоьрашна вуно боккха болх баьккхина. Могашллин министраллаша сацийра цомгуш болу нах рогIехь дарбан хIусамашка бахар, диспансеризаци яр – оцо алсамъяьккхина СПИД ловш болучаьргара гIело.\n"СПИД-центро шен кевнаш дIакъевлина"\nОьрсийчоьнан Къилбехь а, Къилбаседа Кавказехь а пачхьалкхан структрашна ца лаьа СПИД лаьцначу нахаца болх бечу лоьрашца къахьега, боху Краснодарерчу могашалла ларъечу "Равный диалог" юкъараллин куьйгалхочо Прохода Евгенияс.\nЖигархоша мел дийриг цатомаца тIеоьцу, прокуратура я ФСБ арайолу юкъараллахой зен\n"Масала, Краснодар-махкарчу Спид-центран а, могашллин министраллин а хьажамаш гарабовлу, юкъарло хаьдда. Медицинан хьакамаш къовлабелла, гуш бац юкъараллина, ца кхойкху тхо цхьаьнакхетаршка. Жигархоша мел дийриг цатомаца тIеоьцу, прокуратура я ФСБ арайолу юкъараллахой зен", – дуьйцу Проходас.\nЦо бахарехь. Луларчу Ставропол-махкахь а ду изза хьал, изза ду Астрахан-макхахь а, ГIалмакхойчохь а, цигара жигархой а гIерта болх марсабаккха, амма хьашт дац иза пачхьалкхан хьукматашна, ца бо цара юкъархошца болх.\nКоронавирусан пандеми латтачу шина шера чохь муха хийцаделла СПИД йолчу Краснодар-махкарчу нехан дахар, дуьйцуш, Проходас билгалдоккху медикаша имуннодефицит йолчарна ден накъосталла лагIделла хилар а, лоьрашна тIекхача чолхе хилар а.\nХалачу хьоле кхаьчна даима а молханаш мийла дезарш, уьш мийлар совцо йиш йоцурш\n"Краснодарерчу СПИД-центро кевнш дIакъевлина, молханаш ло кертан йостонца долчу корах ара. Нах цунна реза бац – молханаш луш го юьстахарчу бахархошна, ткъа уьш шайх кхаьрдийла ца лаьа цомгушчарна, оцу бахьаница уьш кIезиг лелабоьлла дарба лохуш", – дуьйцу юкъараллин куьйгалхочо.\nПандеми йолаеллачу хьалхарчу беттанашкахь дарба лелорца хало иккхира Дагестанерчу имуннодефицит йолчу наханна, лоьраш бацара тIелела, молханаш ца лора хеннахь, дагалоьцу СПИДца къийсам латточу "Вешанаш" цIе йолчу юкъараллин куьйгалхочо Гаджиева Сабията.\n"Иза цхьамма хIуттаренна дора я болх ледара барца дозура, алалур дац соьга, ковид цIеххьана юьйжира тIе. Амма халачу хьоле кхаьчна даима а молханаш мийла дезарш, уьш мийлар совцо йиш йоцурш", – боху Гаджиевас.\nХIоьттинчу хьолехь гIодира цомгушчарна Дагестанехь жигара къахьоьгучу коммерцех йоцчу секторо – могашаллин министро бинчу кхайкхамца гIевттира сагIадаран юкъараллаш, волонтераш, гIо дора цара СПИД йолучарна молханаш эцарнца, уьш тIекхачорца. Ткъа шайн цомгушчийн аьтто бацара ярташкара ХIинжа-ГIала молханаш схьаэца баха.\n…Ткъа цамгаро ца хоржу нах, дика я вон\n"И тайпа накъосталла деш тоба ю ватсапехь, могашаллин министр а ву оцу юкъахь, Къилба федералан гонанСПИД-центрера нах а, лоьраш а, студенташ а, шаьш пациенташ а бу. Накъосталла оьшу меттиг йоггIушехь, дIакхайкхадо орца машанехула, министрна ца хууш а ца хуьлу иза. Тхан тоба – шатайпа гIирс бу. Суна хууш, кхечу регионашкахь яц и тайпа машанехула вовшахкхетта тоба", – боху Гаджиева Сабията.\nЦо дийцарехь, Къилбаседа Кавказ СПИД кхеттачу наха шайца и цамгар хилар лечкъаде регион ю, нах атта реза ца хуьлу дарба лело, лоьрашна тIебаха. Я цамгарх мукъабийла гIерта пал тосучу наханна тIе а лелаш.\n"СПИД нарокоманашний, нахаца лелачу зударшний, гомосексуалисташний бен ца кхета бохучух теша бахархой хIинца а. Со оцу нахах вацахь, суна кхетийла а дац СПИД – иштта ойла лела хIоранца, халахеташ делахь а. Ткъа цамгаро ца хоржу нах, дика я вон", – билгалдоккху "Вешанаш" юкъараллин куьйгалхочо.\nМасал далош цо даглоьцу дукха хан йоццуш хилларг: кхо шо хьалха шегара диагоз хиина цхьанна, амма бакъ ца дина цо шена хилларг. Иштта цамгар дIаелла шен зудчуьнга, ткъа шеца ерг яьлла марса. Иза дарбан хIусаме вуьллуш цуьнан дилхан миллиграмца яцара ялх иммунан зарат бен (могуш волчу стеган дилхан декъалгаца уьш хуьлу 500). Иза хIинца халчу хьолехь ву, лоьраш иза денван гIерта.\n"Диагноз хIоттийначу медико кхетташ ца дийцина цунна цуьнца дерг. Кхузахь жигара хьаьвза юкъархой, СПИД текхна я токхуш болу нах. Цара кхетабо пациенташ, муха тIеэца еза ирчачу диагнозах йолу информаци, муха ваха веза, муха цамгар лан еза. Стаг оцу Iазапца ша вита мегар дац", – тешна ю Гаджиева Сабият.\nПандеми бахьанехь СПИД йолчу нах шаьш бисина хьесап ду шайгарчу цамгарца, лоьрашна тIекхача хала ду, дарба лело а дац атта. Иза иштта ду, тIечIагIдира ГIебарта-Балкхаройчуьрчу "ТIетовжийла" цIе йолчу юкъараллин куьйгалхочун гIовс Назранов Аслан.\nСтационаре хьо кхачор вац цамгаро охьавижийна меттиг ца ягIахь\n"СПИД хьовха, массо а хIума теттина тIехьа. Масала, наггахь бен нислуш йоцчу цамгаршна дарбадчу лоьрашна тIекхочура лазар гучудоллушехь, ткъа хIинца дIаязло – баттахь хьоьжу. Стационаре хьо кхачор вац цамгаро охьавижийна меттиг ца ягIахь. Бакъду, молханаш ло хеннахь, кхечу гIуллакхашца ледара ду", – боху жигархочо.\nНазрановна бахарехь, тоъал дика яц могашаллин министраллин а, ГIебарта-Балкхаройчоьнан СПИД-центран а юкъаметтигаш. Юкъархоша шаьш кхоьллина пациентан школа, цара дIахьо нах цамгарх кхеторан а, къамелашца гIодаран а болх. Могашаллин министралло СПИДан профилактикна юкъа ца озабо "ТIетовжийла" юкъараллера говзачаш.\n"Тхуна хаьа СПИД кхеттачу нахехь хIун бала боллу, тхан векалша а лайна иза шайца. Тхан таро ю кхечарн дерг довзийта, иза гIолехьа ду ченашлахь Iохкур йолу брошюраш арахоьцуш ахча дойъучул", – боху Назрановс.\nЛамасташ шога долчу къаьмнашлахь иэхье, маьттаза, боьха лору СПИД кхетар\nТкъа СПИД йолчу нахе гома хьежар, церан къа гуш цахилар – иза Къилбаседа Кавказан башхалла яц, ерриг а пачхьалкхехь изза ду, элира цо.\nЛамасташ шога долчу къаьмнашлахь иэхье, маьттаза, боьха лору СПИД кхетар, иза ловш болчу нахе а бу изза хьажам. Къилбаседа Кавказхойн инстаграмехь, кхечу машанашкахь доIанаш до адамаш массо а вочу цамгарех Деле мукъадахар доьхуш, амма хьахош а ца хуулу СПИД.\n"Вон цамгарш" – хала дарба далуш ерш ю, масала, кхузаманара цамгарш, рак а, СПИД а ю царех, – яздо цхьана постан авторо.\nКавказ.Реалиино хаийтина ма-хиллара, кхушеран бIаьста Оьрсийчоьнан 24 регионехь ца эцна СПИД цамгар йолчу наханна молханаш, царалахь ю Адыгей, ГIалгIайчоь, Кхарачой-Чергазийчоь, Къилбаседа ХIирийчоь, Нохчийчоь.\nЕвропан Бартаца дуьстича, Оьрсийчохь 100 эзар вахархочунна юкъахь уьттазза дукха ду СПИД йолучийн терахьаш, боху Роспотребнадзоро.


Ла-Кот-ан-Кузан — Википеди\n45°47′01″ къ. ш. 3°50′46″ м. д.HGЯOL\nфр. La Côte-en-Couzan\nЛа-Кот-ан-Кузан (фр. La Côte-en-Couzan) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ОвегӀнь — ГӀона — Альпаш регионехь. Коммунан департамент — ЛуагӀа.\nДозанашца йу Ла-Валла-суьгӀ-ГӀошфогӀ, ЖансаньегӀ, Сен-Дидье-суьгӀ-ГӀошфогӀ, Сен-Жан-ла-ВетгӀ.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Ла-Кот-ан-Кузан&oldid=7839430»


Jordan --In front of the Iraqi Embassy in Amman-May, 2013-protesting the betting of Jordanian citizens by Iraqi deplomatic staff\nIамеркахоша тIамца вохийначу Хьусайн Саддама цхьана хенахь тобанашкахь байинчу нехан кешнаш карийчхьана дуьйна, и байинарш дагалоцуш, хIора шарахь а гулам бо иракъхоша. Стигалкъекъа-беттан 16-чу дийнахь Урдун-махкарчу Иракъан векалто гуламе кхайкхинера Урдунехь беха шен махкахой Амманерчу паччахьан културан цIийне.\nХьусайн Саддамехьа хилла кхайкхаза нах а бахана хилла бараме. Уьш гича, Иракъин векало Iаббас Джаважа, шен гIароле етта а йоьттуьтуш, арабахийтина и нах. Йиттинчаралахь ву Хьусайн Саддам кхеле хIоттийча, цуьнан дов лелорхошлахь Iийна Ал-Наждави Зиад - иза хилла ккайкхазошлахь. Ал-Наждавис меттигерчу зорбанан гIирсашка ена еттарх лаьцна дийцара.\nАл-Наждави: "ГIажарийчоьнан гIеранан векало, Iамеркан танка буьххьехь Iедале кхаьчна йолчу гIерано, нах суна дуьхьал гIовттира. Урдунан вахархо ве, элира цо, со гIазотехь кхелхина турпалан Хьусайн Саддаман довлелорхо вуйла хиича.\nИракин векало Iаббас Джавада ма-дарра аьлларг, "ве и зуламхо" дара. Со чоьхьаваьлча, баьрччехь мел деш вара и шиIатийн векал. Со гарцана, «хIара, зуламхочун довлелорхо ву, схьавалаве, вен иза», елира цо. Цу хенахь тIеетта йолийра суна. Далла бу хастам, чIогIа орцах бевлира суна кегийрхой. И дуьтур дац ас. Ас Урдунан Iедале, Урдунан конституцица сацам бар доьху цо диначунна".\nУрдунан махкахь дукха бу Хьусайн Саддамехьа нах. Кхузахь еха Хьусайн Садаман йоI а. Хьусайна кхоьллинчу «БаIт» партин декъашхой а бу алссам.\nЦара Стигалкъекъа-беттан 20-чу дийнахь Иракъан векалтна хьалха гулам хIоттийра, оцу хIусаман куьйгалхо Урдунера эккхаве бохуш.\nЦIогIанаш: "Арадовла, жIаьлеш, дIагIо. Тхан цIий а, синош а Саддамна ло оха, Урдунна ло оха. ХIей, кIилло ву хьо Нури, хIей Iамеркан айкханча, шпион ву хьо!"\nУрдунан Iедало гIаттамхошна дуьхьал эскар арахийцира. Нах векална тIе цакхачийта.\nУрдунан Iедало цхьа а дIахедар ца дина хIинццалц. Бакъду, арахьарчу гIуллакхийн министро, хилларг хIун ду хоттуш,жоп дийхира Иракъан векалаллера.\nИракехь шиIатийн Iедал хIоьттичхьана цхьа хан елира Урдунан а, Иракъан а юкъаметтигаш дика йоцуш. 2012 шеран ГIуран-баттахь Урдуне веара Малики Нури. Бартхилира Урдунехула КIайн ХIорда тIе йоьду, Иракъера мехкдаьтта дIаузу дуьненаюкъара биргIа таса а, тIамехь йохийна Иракъан гIаланаш тоеш, Урдунерчу компанешка дакъалцийта а. Вуьшта, кхидолу совдегаралла лелон контракташ а хIиттийна шина пачхьалкхо.\nИракъца иштта йозаелла юкъаметтигаш а йохош, Урдунан Iедало цуьнан векал эккхор ву аьлла ца хета тергамхошна. Цул сов, Хьусайн Саддаман «БаIм» парти ша а ю гуттара а Урдунна дуьхьаллаьттина.\nХьусайн Саддам турпалхо а, гIазотан бIаьхо а лоручарна дицделлехь а, дукха наха диц ца до цо адамаш къиза дайъар - масала,1988-чу шарахь Иракъан къилбаседехьа йолчу Курдойн Хьалабжа-юьртана дIаьвше герз тоьхча 5000 хиллал стаг велира.\nИракъера векал эккхавар доьху наха


98 216 503 000\n98 616 103 001\n↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 Народная энциклопедия «Мой город». Верхоянск. Архив йина хьалхара хьостан чуьра 2013 шеран 8 октябрехь. Теллина 2013 шеран 8 октябрехь.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Верхоянск&oldid=6733261»\nТӀаьххьара хийцам бина 2021, 15 октябрь 17:37\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2021, 15 октябрь, 17:37.


Аппонвилье — Википеди\n48°19′30″ къ. ш. 1°06′41″ м. д.HGЯOL\nАппонвилье (фр. Happonvilliers) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ЦентгӀ — ЛуагӀан атагӀа регионехь. Коммунан департамент — ЭгӀ а, ЛуагӀ а.\nДозанашца йу ШампгӀонд-ан-Гатин, Монтиньи-ле-ШагӀтиф.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Аппонвилье&oldid=7810506»