Posted: Fri Oct 30, 2009 11:08 am══ ═Post subject:\nС ЛЕМЪ ЯПНВМШИ БНОПНЯ! ПЮМЭЬЕ Ъ БЯЕЦДЮ ХЯОНКЭГНБЮКЮ ЯБЕВХ ЙПЮЯМНЦН ЖБЕРЮ ДКЪ КЧАНБМШУ ПХРСЮКНБ,МН ЯЕИВЮЯ ЛЕМЪ ОНЯЕРХКЮ ЛШЯКЭ,ЮЙРСЮКЭМН КХ ЩРН АСДЕР ДКЪ ПХРСЮКЮ ,ОПНБЕДЕММНЦН МЮ яЮЛЮИМ? Х ЯРНХР КХ БННАЫЕ ОПНБНДХРЭ ЙЮЙХЕ-КХАН ПХРСЮКШ КЧАБХ Б ЩРН БПЕЛЪ? МН ДЕКН Б РНЛ,ВРН ДЕКН ЯПНВМНЕ Х РЪМСРЭ Ъ МЕ ЛНЦС.ЯНАЯРБЕММН БНОПНЯ РЮЙНИ.МСФМН КХ ОПХЛЕМЪРЭ НОПЕДЕКЕММШЕ ЖБЕРЮ Б КЧАШУ ПХРСЮКЮУ МЮ ОПЮГДМХЙХ,ХКХ ЖБЕР ДНКФЕМ НЯРЮБЮРЭЯЪ РЮЙХЛ,ЙЮЙХЛ ОПЕДОНКЮЦЮЕР ЯЛШЯК ПХРСЮКЮ,ХКХ ЛНФЕР ЯРНХР ЙНЛАХМХПНБЮРЭ ЯБЕВХ?\nНРБЕР ОЕПБШИ- ЕЯКХ МЮДН ЯПНВМН- РН ЛНФМН Б КЧАНИ ДЕМЭ\nНРБЕР БРНПНИ- ЕЯКХ ЯНЛМЕБЮЕЬЭЯЪ Б ЖБЕРЕ- БНГЭЛХ АЕКШИ. оНДУНДХР ДКЪ КЧАШУ ПХРСЮКНБ.\nPosted: Fri Oct 30, 2009 2:12 pm══ ═Post subject:\nЛНФЕЬЭ АЕКСЧ ЯБЕВС "СЯХКХРЭ" ЩТХПМШЛ ЛЮЯКНЛ,ОНДУНДЪЫХЛ ДКЪ КЧАНБМНЦН ПХРСЮКЮ: БЮМХКЭ,ХКЮМЦ-ХКЮМЦ,ПНГЮ ХРД.\nPosted: Wed Nov 04, 2009 1:56 am══ ═Post subject:\nяОЮЯХАН БЯЕЛ ГЮ ЯНБЕРШ)\nPosted: Sun Nov 15, 2009 6:21 pm══ ═Post subject:\nгЮЛЕРХКЮ НДМС НВЕМЭ ХМРЕПЕЯМСЧ ГЮЙНМНЛЕПМНЯРЭ ( ОНДРБЕПФДЕМН ЛМНЦНЙПЮРМН) яБЕВХ МЮ ЮКРЮПЕ, ОНЯБЪЫЕММШЕ аНЦХМЕ Х аНЦС ЦНПЪР БЯЕЦДЮ ОН НДМНЛС ЯЖЕМЮПХЧ (ОЕПБШИ ПЮГ СДХБХКЮЯЭ, ОНДСЛЮКЮ ЯКСВЮИМНЯРЭ)\nоКЮЛЪ ФЕКРНИ ЯБЕВХ БШЯНЙНЕ, ЯХКЭМНЕ, ЯБЕВЮ ОПНЯРН ОШКЮЕР! яЦНПЮЕР НВЕМЭ АШЯРПН. ю АЕКЮЪ РХУНМЕВЙН РЕОКХРЯЪ, НЦНМЕЙ ЙПНУНРМШИ, ЯОНЙНИМШИ, ЦНПХР НВЕМЭ ДНКЦН...\nхКХ ЩРН ХГ-ГЮ ЙПЮЯХРЕКЪ, ЙНРНПШИ Б ФЕКРНИ ЯБЕВЕ, ХКХ УНВЕРЯЪ ДСЛЮРЭ БЯЕ-РЮЙХ, ВРН ЯХЛБНКХВЕЯЙНЕ ОПНЪБКЕМХЕ аНЦНБ...\nPosted: Sun Nov 15, 2009 6:31 pm══ ═Post subject:\nЩРН ГЮБХЯХР НР ЯНЯРЮБЮ ЯБЕВЙХ\nХГ МЮРСПЮКЭМНЦН БНЯЙЮ (ОВЕКХМНЦН МЮОПХЛЕП) ЯБЕВЮ ЯЦНПХР НВЕМЭ АШЯРПН\nPosted: Sun Nov 15, 2009 6:43 pm══ ═Post subject:\nкЮДМН, ГЮРН НР ФЕКРНИ ЯБЕВХ НЦЮПНЙ НЯРЮКЯЪ Б БХДЕ ЙПСЦЮ, Ю НР АЕКНИ Б БХДЕ ЛЕЯЪЖЮ!!! сф РСР РН БЯЕ ЙЮЙ МЮДН!\nPosted: Sun Nov 15, 2009 7:25 pm══ ═Post subject:\nНЯНАЕММН ЕЯКХ СВЕЯРЭ ВРН ЩРН УЮНРХВМНЕ ЪБКЕМХЕ, Х БНГЛНФМШЕ ОНБРНПЕМХЪ - ХЯРХММЮЪ ЯКСВЮИМНЯРЭ\nPosted: Tue Nov 24, 2009 11:40 am══ ═Post subject:\nяБЕВХ СБЕКХВХБЮЧР ЯХКС ГЮЦНБНПЮ, ПХРСЮКЮ, НМХ ЮЙЙСЛСКХПСЧР БЮЬС ЕМЕПЦХЧ Х ЙЮЙ АШ НЯБНАНФДЮЧР ЕЕ БН БПЕЛЪ ЦНПЕМХЪ. б ПЮАНРЕ ХЯОНКЭГСЧРЯЪ ЯБЕВХ ПЮГМШЕ ОН ТНПЛЕ, ЖБЕРС, ДХЮЛЕРПС. яЮЛШЛ БЮФМШЛ ЪБКЪЕРЯЪ ЖБЕР ЯБЕВХ, Р.Й. ЙЮФДШИ ЖБЕР ХЯОСЯЙЮЕР НОПЕДЕКЕММШЕ БХАПЮЖХХ Х ОПХРЪЦХБЮЕР ЯННРБЕРЯРБСЧЫХЕ ДЕИЯРБХЪ.\nдКЪ ЛЮЦХХ (Х ЦЮДЮМХЪ) ЯКЕДСЕР ОПХНАПЕРЮРЭ ЯБЕВХ УНПНЬЕЦН ЙЮВЕЯРБЮ, НАЪГЮРЕКЭМН ОНКМНЯРЭЧ ОПНЙПЮЬЕММШЕ. дЕЙНПЮРХБМШЕ, АЕКШЕ БМСРПХ Х РНКЭЙН НАКХРШЕ ЯКНЕЛ ЖБЕРМНЦН ОЮПЮТХМЮ ЯМЮПСФХ, ДКЪ ЩРХУ ЖЕКЕИ МЕ ОНДУНДЪР. цПЮЛНРМНЕ ХЯОНКЭГНБЮМХЕ ЖБЕРЮ ЯБЕВХ ОНГБНКЪЕР БН ЛМНЦХУ ЯКСВЮЪУ ЯБЕЯРХ ЯНАЯРБЕММСЧ ПЮАНРС Й ЯНГДЮМХЧ МЮЛЕПЕМХЪ, Ю БЯЕ НЯРЮКЭМНЕ БШОНКМЪЕРЯЪ "ОН ОПНЦПЮЛЛЕ" ЦНПЪЫЕИ ЯБЕВНИ. рЮЙ, МЮОПХЛЕП, ДЮЕР ЩТТЕЙР ОПНЯРНЕ ГЮФХЦЮМХЕ ЙПЮЯМНИ ЯБЕВХ Б ЙНЛМЮРЕ НЯКЮАКЕММНЦН АНКЕГМЭЧ ВЕКНБЕЙЮ Я МЮЛЕПЕМХЕЛ ОПХДЮРЭ ЕЛС ЯХК. б МЕЙНРНПШУ НАПЪДЮУ РПЕАСЧРЯЪ БНЯЙНБШЕ ЯБЕВХ, ХКХ ЯБЕВХ ХГ ЖЕПЙБХ.\nйНЛАХМХПСЪ ЯБЕВХ Я ЛЮЯКЮЛХ, РПЮБЮЛХ, РЮКХЯЛЮМЮЛХ, ХКХ БШПЕГЮБ МЮ ЯБЕВЕ ЯННРБЕРЯРБСЧЫХЕ ЯХЛБНКШ, ЛНФМН СКСВЬХРЭ ЩТТЕЙРХБМНЯРЭ Х СРНВМХРЭ МЮОПЮБКЕММНЯРЭ ГЮЦНБНПЮ/ГЮЙКХМЮМХЪ. тНПЛСКЮ ЯНВЕРЮМХЪ ГЮЙКХМЮМХЪ Х ЯБЕВХ ДНЯРЮРНВМН ОПНЯРЮ: МЮЛЕПЕМХЕ + НЦНМЭ = ХГЛЕМЕМХЕ.\nнЦНМЭ БЯЕЦДЮ БМСЬЮК АКЮЦНЦНБЕМХЕ Х ЯРПЮУ, ЙЮЙ ЯЮЛЮЪ ЮЦПЕЯЯХБМЮЪ ХГ ЯРХУХИ. йНМРПНКЭ МЮД ЕЦН МЕОПЕДЯЙЮГСЕЛНИ ОПХПНДНИ НГМЮВЮК ЯХКС. дЕИЯРБХЕ ЦНПЪЫЕИ ЯБЕВХ ЯЮЛН ОН ЯЕАЕ ЯКСФХР ГЮДСЛЮММНИ ЖЕКХ Х ОНДЙПЕОКЪЕРЯЪ Х СЯХКХБЮЕРЯЪ ГЮЙКХМЮМХЕЛ. нАПЮГ ЯБЕВХ ХЛЕЕР ЯХЛБНКХВЕЯЙНЕ ГМЮВЕМХЕ Х ХЯОНКЭГСЕРЯЪ ДКЪ ТНЙСЯХПНБЮМХЪ Х БХГСЮКХГЮЖХХ ЛЮЦХВЕЯЙНЦН ДЕИЯРБХЪ (ГЮЦНБНПЮ, ГЮЙКХМЮМХЪ, ПХРСЮКЮ┘). яБЕВЮ ЛНФЕР ХЯОНКЭГНБЮРЭЯЪ ДЮФЕ ЙЮЙ ЙСЙКЮ Б ГЮЙКЪРХЪУ МЮ ╚ОНДВХМЕМХЕ ВЕКНБЕЙЮ╩. бШПЕГЮММШЕ МЮ МЕИ ХЛЪ, ГМЮЙ гНДХЮЙЮ, БЛЕЯРЕ Я ЯННРБЕРЯРБСЧЫЕИ ОПХБЪГЙНИ, ЛНЦСР СЯХКХРЭ ХДЕМРХТХЙЮЖХЧ ЯБЕВХ Я КХВМНЯРЭЧ Х ЯЙНМЖЕМРПХПНБЮРЭ бЮЬХ МЮЛЕПЕМХЪ.\nяЕЛХДМЕБМШЕ ЯБЕВХ ЛНЦСР АШРЭ ХЯОНКЭГНБЮМШ Б ДБСУ МЮОПЮБКЕМХЪУ: НМХ ЛНЦСР ОПЕДЯРЮБКЪРЭ ГЮЙКХМЮМХЕ, ЙНРНПНЕ КХАН РПЕАСЕР ДКЪ ХЯОНКМЕМХЪ ЯЕЛХ ДМЕИ, КХАН ЯНЯРНХР ХГ ЯЕЛХ ВЮЯРЕИ. йЮФДЮЪ ВЮЯРЭ ЛНФЕР ДЕИЯРБНБЮРЭ ЙЮЙ ЖЕКНЕ НРДЕКЭМНЕ ГЮЙКХМЮМХЕ (РНЦН ФЕ МЮОПЮБКЕМХЪ), ХКХ ЙЮЙ ЯКЕДСЧЫХИ ЬЮЦ Б ПЮАНРЕ. мЮ ЩРХУ ЯБЕВЮУ ЛНФМН БШПЕГЮРЭ ╚ЯКНБЮ ДЕИЯРБХЪ╩ ХКХ ЯННРБЕРЯРБСЧЫХЕ ГМЮЙХ, ЙНРНПШЕ ╚ОКЮМХПСЧР╩ ЙЮФДШИ РЮЙНИ ЬЮЦ. дНОНКМХРЕКЭМНЕ ХЯОНКЭГНБЮМХЕ РЮКХЯЛЮМНБ ЛНФЕР ЛЮЙЯХЛЮКЭМН СЯХКХБЮРЭ ДЕИЯРБХЕ МСФМШУ ЯХК.\nяБЕВХ √ ЙНКНММШ Х ЯБЕВХ, ЯДЕКЮММШЕ БПСВМСЧ (МЮОПХЛЕП, РНМЙХЕ ЛЮЙЮМШЕ ЯБЕВХ), ХЯОНКЭГСЧРЯЪ РЮЙ ФЕ, ЙЮЙ ЯЕЛХДМЕБМШЕ, МН ЛНЦСР ХЛЕРЭ ДПСЦХЕ НРРЕМЙХ ЖБЕРНБ Х ПЮГКХВМНЕ БПЕЛЪ ЦНПЕМХЪ. нМХ ХЯОНКЭГСЧРЯЪ РЮЙФЕ Х РНЦДЮ, ЙНЦДЮ Б ПХРСЮКЕ МЕР ДЕКЕМХЪ МЮ ЯЕЛЭ НАЪГЮРЕКЭМШУ ВЮЯРЕИ. рНМЙХЕ ОПЪЛШЕ ЛЮЙЮМШЕ ЯБЕВХ НОРХЛЮКЭМШ ДКЪ ПХРСЮКНБ, ГЮМХЛЮЧЫХУ МЕ ЛМНЦН БПЕЛЕМХ, НМХ ЦНПЪР НАШВМН МЕ АНКЕЕ ВЮЯЮ. яБЕВХ-ЙНКНММШ НВЕМЭ УНПНЬХ ДКЪ ДКХРЕКЭМНЦН ЦНПЕМХЪ. уНПНЬН ОНДУНДЪР ДКЪ ПХРСЮКНБ РЮЙФЕ ЯБЕВХ, ГЮЙКЧВЕММШЕ Б ЯРЕЙКЪММШИ ТСРКЪП. бНЯЙНБШЕ ЯБЕВХ ХЯОНКЭГСЧРЯЪ РЮЙ ФЕ, ЙЮЙ Х ОЮПЮТХМНБШЕ ХКХ ЯРЕЮПХМНБШЕ.\nяБЕВХ ХГ ФХБНРМНЦН ФХПЮ ОПХЛЕМЪЧРЯЪ ЙЮЙ ╚ПХРСЮКЭМНЕ ФЕПРБНОПХМНЬЕМХЕ╩ ДКЪ СЯХКЕМХЪ ХМРЕМЯХБМНЯРХ ГЮЙКХМЮМХЪ. нМХ ХЯОНКЭГСЧРЯЪ РЮЙ ФЕ, ЙЮЙ Х ДПСЦХЕ ЯБЕВХ, МН РНР ТЮЙР, ВРН Б ЯБЕВС АШКЮ БГЪРЮ ФХГМЭ, ДНАЮБКЪЕР ЯХКШ Х ХМРЕМЯХБМНЯРХ Б ПХРСЮК.\nPosted: Tue Nov 24, 2009 11:42 am══ ═Post subject:\nмХЙНЦДЮ МЕ ЦЮЯХРЕ ЯБЕВХ, ДЮИРЕ ХЛ ЯЦНПЕРЭ ОНКМНЯРЭЧ, ЕЯКХ РНКЭЙН ОЕПЕПШБШ Б ЦНПЕМХХ МЕ ЪБКЪЧРЯЪ МЕНАУНДХЛШЛ СЯКНБХЕЛ ЙНМЙПЕРМНЦН ПХРСЮКЮ. оНЦЮЬЕММЮЪ ДН ЯПНЙЮ ЯБЕВЮ НГМЮВЮЕР НРЙЮГ НР ГЮДСЛЮММНЦН.\nLast edited by аЕКЮЪ Х ОСЬХЯРЮЪ on Tue Nov 24, 2009 3:35 pm; edited 1 time in total\nPosted: Tue Nov 24, 2009 3:21 pm══ ═Post subject:\nаЕКЮЪ Х ОСЬХЯРЮЪ wrote:\nмХЙНЦДЮ МЕ ЦЮЯХРЕ ЯБЕВХ, ДЮИРЕ ХЛ ЯЦНПЕРЭ ОНКМНЯРЭЧ, ЕЯКХ РНКЭЙН ОЕПЕПШБШ Б ЦНПЕМХХ МЕ ЪБКЪЧРЯЪ МЕНАУНДХЛШЛ СЯКНБХЕЛ ЙНМЙПЕРМНЦН ПХРСЮКЮ. оНЦЮЬЕММЮЪ ДН ЯПНЙЮ ЯБЕВЮ НГМЮВЮЕР НРЙЮГ НР ГЮДСЛЮММНЦН, Х БЮЬЕ МЮЛЕПЕМХЕ МХЙНЦДЮ МЕ ХЯОНКМХРЯЪ!\nъ АШ МЕ ЯРЮКЮ РЮЙ ЙЮРЕЦНПХВМН СРБЕПФДЮРЭ.\nбЮФМН, ВРН БШ БЙКЮДШБЮЕРЕ Б РСЬЕМХЕ ЯБЕВХ.\nмЮОПХЛЕП, КХВМН Ъ ЯВХРЮЧ, ВРН Я ДШЛНЛ НР ОНЦЮЯЬЕИ ЯБЕВХ ЛНЕ МЮЛЕПЕМХЕ СЯРПЕЛКЪЕРЯЪ РСДЮ, ЙСДЮ МЮДН\nPosted: Tue Nov 24, 2009 3:28 pm══ ═Post subject:\nъ ЙЮРЕЦНПХВМН, МЕ СРБЕПФДЮЧ, ДЕКЮИРЕ ЙЮЙ ГМЮЕРЕ Х ДЕКЮЕРЕ.\nPosted: Tue Nov 24, 2009 3:38 pm══ ═Post subject:\nеЯРЭ РЮЙХЕ ПХРСЮКШ, Б ЙНРНПШУ ЯБЕВЮ ДНКФМЮ ДНЦНПЕРЭ ОНКМНЯРЭЧ, Ю ЕЯКХ МЕ УБЮРЮЕР РЕПОЕМХЪ РН ХЛЕММН ЩРНР ПХРСЮК, МЕ ЯРНХР МЮВХМЮРЭ.бНР ВРН Ъ ХЛЕКЮ ББХДС.\nоНБРНПЧЯЭ Ъ ЯБНЕ ЛМЕМХЕ МХЙНЛС МЕ МЮБЪГШБЮЧ, ЙЮФДШИ ДЕКЮЕР РЮЙ ЙЮЙ НМ ДЕКЮЕР, Ъ ОХЬС ЙЮЙ ДЕКЮЧ Ъ, БНР Х БЯЕ.\nPosted: Tue Nov 24, 2009 3:44 pm══ ═Post subject:\nщРН ЯНБЯЕЛ ЛЕМЪЕР ДЕКН.\nрСР ЯНЦКЮЯМЮ ЮАЯНКЧРМН.\nPosted: Tue Nov 24, 2009 7:06 pm══ ═Post subject:\nPosted: Mon Feb 22, 2010 10:54 pm══ ═Post subject:\nдЕБСЬЙХ, ЙЮЙ БШ НРМНЯХРЕЯЭ Й БХРШЛ ЯБЕВЮЛ, ХЯОНКЭГСЕРЕ КХ ХУ Б ПХРСЮКЮУ. оПНЯРН Б ЛЕЦЮГХМЮУ Ъ ВЮЫЕ БЯЕЦН БХФС ХЛЕММН БХРШЕ ЯБЕВХ.\nSelect now URL.REQUEST_URI: www.forum.fantasy-online.ru%2Fviewtopic.php%3Ft%3D846%26start%3D60\nChar set: data_second: Try get by Socet: www.forum.fantasy-online.ru%2Fviewtopic.php%3Ft%3D846%26start%3D60&d=1


За неделю 8406\nЗа месяц 21364\nКхыдолча дуккхача къамий викалаша санна доккха дакъа лаьцад г1алг1аша 1941-1945 шерашка хиннача т1емашка. Ка маьхала яйла шун, ка аьга т1ехьашка ма далда шо! – аьнна, накъабоахаш хиннаб уж даьша-ноаноша, гаргарча а кхоачарча а наха. Шоашта Даьхено, къамо, бовзачар а безачар а т1адилла декхар толамца кхоачашдеш, моастаг1а юхатехав цари цар новкъосташеи. Дуккхабараш ахкийсаб т1ема аренашка. Цар сий ц1аккха довргдац, цар хьалъяь сийлен г1ала харцаргьяц, цар денала мах баь саг варгвац.\nМаг1албике баха нах шоай шахьарах доккхал де йиш йолаш ба. Укхаза соцаваьв, къарваьв, юхатехав, эшаваьв кура-сонта ваьнна, сигала Даьла ва, лаьтта со ва яхаш воаг1а моастаг1а. Вай Маг1албикенах «Т1ема сийлен г1ала» яха ц1и тиллай.\nЦ1аккха бесаза ма яйла вай коталон ц1и!\nУ. Евлоев, Маг1албика г1алий депутатий Совета кулгалхо


Нальчик — Википеди\n43°29′ къ. ш. 43°37′ м. д.HGЯOL\nХӀокху версин 4 хийцам талла безаш бу. ЧӀагӀйелла верси теллина (2021, 16 июль).\nХӀокху терминан кхин а маьӀнаш ду, хьажа Нальчик (маьӀнаш).\nРеспубликин коьрта шахьар\nкхарач.-балк. Нальчик, Налчыкъ\nГӀалин гуон куьйгалхо\nтӀуьна барамера (Dfb)\n↘239 583 стаг (2020)\n3 570 стаг/км²\n↗ 296 736 стаг (2020)\nкхин берш (9,5%) (2002)\nНальчик — ГӀебартойн-Балкхаройчоьнан коьрта шахьар. Бахархой — 265 266 леррана 2012 шарахь.\n«Нальчик гӀалин гуонан» муниципалан кхолламан административан юкъ. Федералан маьӀна долу курорт-гӀала. Лелайо сийлахь цӀе «ТӀемлойн сийн гӀала».\n1.1 Географин хьал\n3.1 ГӀап йиллар\n3.2 Советийн мур\n4.3 ЯхӀудийн дин\n5 Массийн хаамийн гӀирсаш\n6 Физкультура а, спорт а\n6.1 ФК «Спартак-Нальчик»\n7 ГӀалахь бина а, беха а гӀарабевлла бахархой\nНоминал 10 сом йолу Российн Банкан иэсан нахарт (2014)\nГӀалин Долинск кӀоштара телебӀов гар\nНальчикера лаьмнаш чӀогӀа хаза ду — къовладелла хьаннашца, уьш сийна, хьийзина ду, ткъа гурахь, яьлла цӀе санна, цӀарул-цӀен.\nГеоморфологин агӀора гӀалин вай буьйцу мохк лору, лоха ламанан кӀажошкара таьӀна арене дехьайолу меттиг санна. Къилбехьара кӀоштан доза ду Хьаннийн даккъийн раьгӀнашца, церан локхалла ю 800—1000 метр хӀордан тӀегӀан тӀера. ГӀалин чура уггаре лекха меттиг ю Нартия лам 999,8 метр хӀордан тӀегӀан тӀера. Хьаннийн дукъан къилбаседехьа тӀелетта гунаш долу меттиг, иза хедийна дуккха а эркаша а, боьранаша а. Айаелла меттигаш кӀеда а, шера а ю. Лаьмнийн кӀажойн локхаллин юккъера барам бу 550—700 м хӀордан тӀегӀанал лакхахь. Ламан кӀажош цхьаьнаэшшара дехьадовлу ГӀебартойн арене, цунна тӀехь ду гӀалин коьрта дакъа.\nНальчик лаьтта республикин юккъерачу декъехь, иштта цӀе йолчу Нальчик эркан (Теркан майда) шинне а бердан тӀехь, 43°29' шораллехь а, 43°37' дохаллехь а. ГӀалин гуонан майда — 131 км2, царех Нальчик гӀалин латтанаш — 67 км2.\nНальчик лаьтта сахьтан асанехь МСК (москохан хан). UTC хан дӀасататтар хуьлу +3:00.\nЛелочу хенаца а, географин дохаллица а юккъера мелхан делкъе Нальчикехь хуьлу 12:06.\nГӀала лаьтта республикинломан кӀажошкахь. Малхбухехьа а, къилбехьа а, малхбалехьа а раьгӀнаш ю Хьаннийн дукъан къилбаседа басен. Дукъан къилбехьа Ӏункара берд бу, ткъа къилбаседехьа легӀана берд бу, цуо лан кепара гуо бо Нальчик гӀалин кхаа агӀора. Хьаннийн дукъан гунаш кӀеда а, шера а ду. Хьаннийн дукъан къилбаседехьа тӀелетта ю ГӀебартойн акъарин къилба-малхбузен йист, цуьнан рельеф тулгӀенашца таьӀна ю къилбаседехьа. ГӀалин дозанара юккъера локхаллаш хӀордан тӀегӀанал 512 метр ю. ГӀалин уггаре лекха меттиг ю Большая Кизиловка лам (849 м.), цуьнан локхалла минимум охьайолу гӀалин къилбаседехь 420 метр тӀекхаччалц.\nЦхьа дохалла я цхьа шоралла йолу яккхийн гӀаланаш\nКъилбаседе: Георгиевск, Арзамас, Нижни Новгород\nКъилбе: Боржоми, Мосул, Сана, Морони\nГӀалахула чекхдолу гӀалин цӀе йолу эрк Нальчик, ткъа кхин а эркаш Шалушка (гӀалин къилбаседа-малхбузехь) а, Декъа Шалушка (гӀалин малхбузехь) а. Нальчик эркан тогӀица гӀалин паркахь лаьтта 4 Ӏам, царех уггаре боккханиг бу Хьалхара Ӏам а, БоьалгӀа (Курортан) Ӏам а. ГӀалин къилбехьа лаьтта масех сунт бина Ӏам, уьш леладо Нальчик эркан хи цхьанаэшшара охьадаийтархьама. Кхин а гӀалин латтанаш тӀехь ду 18 тайп-тайпана дарбане физикин-химин хӀоттам болу хьост. Дерриг схьаэцчахь гӀалин латтанаш хих Ӏабна ду. Лаьттан бухара хиш дохку 3—5 метр кӀоргехь. Нальчик эрк – цхьаъ бен йоцу баьццара аса ю гӀалин лахара а, лакхара а дакъош доьхку.\nНальчик гӀала-курортан экологин хьал дерриг схьаэцчахь дика ду. ГӀалин латташ тӀехь йоккха гӀала бехъен предприяти цхьаъ бен яц — ЙАЮ «Гидрометаллург», цуо доккху вольфраман ангидрид а, молибденан концентрат а. Масех шо ду республикин Ӏаламан ресурсийн а, экологин а министралло заводан болх сацабе боху, суьдан къийсамаш дӀабоьлхуш бу.\nГӀалин климат ламанан кӀожан зонера ю. Коьрта Кавказан дукъ дикка герга хиларо хаъал Ӏаткъам бора гуонахьара латтанашкара климат ярна. Климат ярехь ладаме роль ловзайо лаьмнаша шийла хӀаваъ кхаа агӀора чу ца даийтаро. Амалех башхалла ю дийнахь-бусий техка хӀаваан температура, иза алсама хаало аьхкенан заманахь. И башхаллаш йоьзна меттигерачу лаьмнех а, тогӀенан мехех а (ламанан бризаш). ХӀаваан температурин юккъера гайтамаш техка +25°…+28° июлехь, −3°…-5°С январехь. ХӀаваан шеран юккъера температура 9,6°С ю. Уггаре лакхара хӀаваан температураш хаало июл чекхболуш, ткъа уггаре лахара — январан чеккхенгахь а, февралан юьххьехь а. Тарло йохъяла +15°С а, кхин сов а хиллалц. Йочанийн шеран юккъера барам 600 мм гергга бу. Дустаран тӀуналла цхьаьна эшшара яц. ТӀуналлин шеран юккъера барам 78 % кхочу, максимум хуьлу Ӏаьнан заманахь 85-86 %, минимум — аьхка 68-69 %. Шарахь мох алсама хьоькху агӀонаш ю къилба-малхбузен, малхбален, къилбаседа-малхбален.\nГӀалин цӀе схьаяьлла Нальчик гидронимах, ткъа цуьнан этимологи кхеташ яц. Сецца бу гӀалин цӀеран бух гӀебартойн-чергазийн маттера нал — «лан» дашах схьадаларан кхетам, иштта хуьлу кхарачой-балкхаройн маттахь а, цхьацца хаамашца иза схьаэцна ГӀажарийн маттера. ГӀалин эмблема а ю лан. Бала хуьлу элемент -чик кхетамца. Иза хила тарло гӀебартойн щыч трансформаци — «схьадоккху» (лан латтах) я тюркийн жима даран формант чик — «жима лан».\nКоьрта йаззам: Нальчикан истори\nГӀап йиллар[нисйе бӀаьра | нисйе]\nНальчик гӀап йиллина инарла Ермоловс 1818 шарахь (я 1822 шарахь; кхин а, цхьацца хаамашца, эвланах хьалхара хаамаш бу 1724 шарахь). Военное поселение при крепости было основано в 1838 году, преобразовано в слободу в 1871 году, в которой тогда проживало 3,5 тыс. человек. 1871 шерера 1901 шо кхаччалц, эвлан бахархой тӀекхийтира 5096 стаге кхаччалц.\nНальчикан гӀалин статус елира 1921 шеран 1 сентябрехь.\nСийлахь-Боккха Даймехкан тӀом болчу хенахь 1942 шеран 28 октябрера 1943 шеран 3 январь кхаччалц Нальчик дӀалаьцнера немцойн-фашистийн эскарша (хьажа Нальчикан-Орджоникидзен операци (1942)), гӀала дикка йохийра. Сийлахь-Боккха Даймехкан тӀамехь кхелхинчеран иэсанна, гӀалин паркехь йогу Гуттаренна ЦӀе; цул сов, оцу шерашкахь цӀий Ӏанош тӀемаш хиларан тешалла ган тарло гӀалин кхечу меттигашкахь — виадукан уллера элеваторан гергахь хӀоттийна иэс – танк Т-34; мохкбовзаран музей йолчохь иштта хӀоттийна йоккха топ; № 9 йолу юккъера ишколан кертахь, цу чохь тӀом болуш дарбанан цӀа хилла, шина салтийчун кешнаш ду. Нальчик мукъаяьккхина Чоьхьара Кавказан фронтан Къилбаседа тобанан 37-гӀа эскарша ГӀебартойн-Балкхаройн партизанашца цхьаьна.\nПрезидента Д. А. Медведевс Нальчикан «БӀаьхойн сийнан гӀала» сийлахь цӀеран грамота яларан церемони. 2010 шеран 4 май.\nГӀала оккупацера мукъайоккхушехь иза меттахӀотто йолийра. Хьеран комбинат а, жижиган комбинат а сихха сурсаташ арахеца йолаелира. 15 мартехь тойина яьлла телефонан зӀе яра 13 кӀоштан яккъашкахь, тодина тӀайнаша а, некъаша а таро йира цӀерпоштнекъан болам дӀабелла Нальчик—Прохладни декъехь. 1943 шеран июнехь болх дӀаболийра ГӀебартойн драмин театро, дӀайиллира филармони, болх бан болийра ишколаш а, дарбанан кхолламаш а.\nМашаре дахар меттахӀоттор дохийра балкхарой къоман исторера бохамо. 1944 шеран 8 мартехь и къам нуьцкъала махкахдаьккхира. 14 шалон тӀехь башха мухажираш дӀахьовсийра цӀерпоштнекъан Нальчик станцера хан билгалаяккъанза Кхазакхстане а, ГӀиргӀазойчоь а.\nГӀалин бу нисбина урамийн маша, коьртаниг 1950—1970-гӀа шерашкахь тӀекӀела дина дахаран а, административан а гӀишлош йолуш. 1960—1970-гӀа шерашкахь Нальчик тойира 1966 шарахь тӀеэцначу гӀала-курорт статусца йогӀу керла инарлин планаца. ГӀалин гӀишлошъяран къаьста башхалла яра тӀекӀела дина цӀенош долчу коьрта урамашна юкъахь дийна долара хӀусамийн куьпаш йисар, дукхаха ерш царех революцел хьалха йина а йолуш. Уьш лечкъийнача санна хуьлу, коьрта урамийн хазалла ца яйархьама.\n1968 шеран 13 июлехь гӀалахь хилира массашкахь гӀиттарш. ГӀовттаран бахьна хилира Центран базарахь даьржина эладиташ милицин тӀетовжаран меттигехь юкъараллин низам дохийна лаьцнарг вийна аьлла. Гулъелла тоба меттиган гӀишлонна чу а лилхина, мукъа ваьккхира лаьцнарг. Амма «байарх» эладиташ даьржаш дара. Оцу дийнахь тобано масийттаза штурмаца йоккхура декъан милиционеран чоь, тӀаьххьара иза вийра. ГӀалин а, республикин а Ӏедалан агӀора соббаре хила боху кхайкхам, ткъа иштта гӀалин гарнизонан тӀеман гӀуллакххойн низам меттадалоран ницкъаша жамӀ ца дира. ГӀиттамаш ца севцира сарахь бен. Зуламан жоьпалле озийра 30 гергга стаг, царна юкъара кхаанна тоьпаш тохаран кхел йира.\n1983—1999 шерашкара Нальчикан хӀост\n1980-гӀа шерашна юкъахь гӀалин дахарехь цуьнан тӀаьхьара истори бигалаяьккхина цхьацца хиламаш а, тенденцеш а хилира. ТӀехула хьаьжчи дика хьал делахь а, гӀалахойн бахамехь цхьа могӀа баланаш дара. Масала, гӀалин чура автобусан хаам раж йолуш бацара, автобусийн парк тишъеллера, гӀалин дукхаха долу некъаш, йисташкахула дерш муххале а, силаман некъ биллина дацара я гуттаренна а аьхкина дара коммуникацеш тоеш хиларна, ткъа иза дахлора беттанашкахь. ГӀалахь телефонаш тасар чӀогӀа ледара дара, долара гӀишлош йолчу декъехь муххале а. Коьрта базар лорура дикка боьха меттиг — нехаш, махлелоран могӀанаш лартӀахь дацара.\n1990-гӀа шераш доладелла, Советийн Союз йохарца, юьйлаелира уггаре хала хенаш Нальчик гӀалин а, ерриг ГӀебартойн-Балкхаройчоьнна а. Республикин историн 15 шеран муьран наха цӀетуьллур ю КБР хьалхара президентан В. М. Коковн мур аьлла. 1991 шарахь Августан путч йолуш Кхеташонан ЦӀийнан хьалха гулбелчара Ленинан иэс дӀаяккхар тӀедиллира. Иза дӀаяьккхира. Нальчиках хуьлу ГӀебартой-Балкхаройчоьнан Республикин коьрта шахьар. ГӀалахь хӀиттайо ерриг ша йолчу Федерацин субъектан Ӏедалан институташ.\n1992 шеран 24 сентябрера 4 октябрь кхаччалц Нальчикехь лаьтта митинг, иза йолаелира Кавказан ламанан къаьмнийн конфедерацин (КЛКъК) президент Ю. Шанибов Ӏедална мукъа ваккхар тӀедилларца, чекхъелира республикин куьйгалхошка дарж дита бохучу кхайкхамашца. Республика тӀеман гергахь яра. Дерриг доладелира РФ инарлин прокуратура векалша Кавказан къаьмнийн конфедерацин президент волу Шанибов Юрий сацаварца (сацавар доьзна дара цуьнан КЛКъК омарца, цуо тӀедуьллура Конфедерацин берриг тӀемлойн кхолламашка Абхазе, муьлхха а дуьхьало тӀемца дӀайоккхуш, нуьцкъаца дехьабовлар — гуьржийн-абхазин тӀом болабаларан хьолашкахь, цигахь КЛКъК Абхазин агӀо лецира). Республикин куьйгалхой, Нальчикера хиламаша Ӏедал схьадаккхарх шекдаьлла, юхабевлира, дош делира Шанибов мукъа воккхуш гӀолаца, хенал хьалха парламентан харжамаш бан, Харжаман комиссеш карлаяха, кхин а.\n1993 шарахь Нальчик сингаттаме сурт дара. Ерриг Россехь санна, ССРС йоьхна, арахецаран уьйранаш хеддро, гӀалин дукхаха йолу предприятеш дӀакъевлира, белхалой дӀабехира, шеш шайна рицкъ лохуш баьржира. Болх боцурш хӀора шарахь тӀекхеташ бара. Болх беш йолчу предприятешкахь алапа даланза масех шо дара. Болх бан таро йолу нах дӀаэха буьйлабелира, коьртаниг квалификаци йолу белхалой. ГӀалин бахам а, транспорт а тишбелира, некъаш дуьйхира, цӀенош Ӏуналла доцуш тишдинера. МаьӀ-маьӀӀехь кхуьуш яра гӀалин базарш — боьха, цхьан аьтту боцуш, цигахь хьайна луъург эца а, йохка а мегара. 1995 шарахь хьал кхин а ийшира, оцу хенахь президента В. М. Коковс кхайкхина санаторешкахь а, садаӀаран хӀусамашкахь дӀатарбира Нохчийчуьра мухажираш. Ерриг курортан зона а, гӀалин парк а сецира, ерриг аьлча санна гӀалин Ӏедалан карара евлира.\nЦуьнца цхьаьна, республикехь дахаран тӀегӀа йоьжна хиларе, белха меттигаш ца хиларе, алапа схьа ца дараре хьаьжна ца Ӏаш, республикехь политикин хьал цхьаьна эшшара дара.\nГӀалин паркера Трек Ӏам\nНальчика гӀалин паркера ресторан «Сосруко»\n1997 шо Нальчикан беркате деира. ГӀалин Ӏедал гӀерта гӀала хазъян. Хийцам бина «Горзеленхоз» трест йолаелира жигара белхашца гӀала кечъян, гӀала а, гӀалин парк а сенъян. Оцу белхо билггала цхьа жамӀ дира. Бинчу балхо, болх беш йоцу промышленностан предприятеш таро йира Нальчикан 1997-гӀа шарахь 3-гӀа меттиг, 1998-гӀа – 1-ра меттиг, 2003-гӀа – 3-гӀа меттиг, 2007-гӀа 3-гӀа меттиг яьккхира Ерригроссийн къовсамехь «Уггаре беркате йина Российн гӀала» 1 категорин гӀаланашна юкъахь. Оцу хенахь дуьйна гӀалин ло дикка ладаме ахча гӀала кечъян. 1999 шеран 31 октябран Российн Федерацин Правительствон № 1203 йолу сацамца Нальчик гӀалах йина федералан маьӀнин курорт.\n2005 шеран октябрехь гӀалин тӀелетира бусалба тӀемлой. Кхин цкъа а гӀалин тӀелетира, жимачу масштабехь, 2011 шеран февралехь.\n2010 шеран 25 мартехь Российн Федерацин Президентан омарца елла Россий Федерацин сийлахь цӀе «ТӀемлойн сийн гӀала».\n««Российн гӀала» Къоман харжам-2017» проектан гуранчохь Нальчик мехкан пхеа уггаре дика гӀаланашна юкъахь ю.\nГӀалин дукхаха болу бахархой суннийн маьӀна долу ислам динехь бу, хьанафийн мазхӀабехь а бу.\nГӀалахь болх беш бу 9 бусалбанийн кхоллам а, исламан юкъарадешаран юкъ а.\nЮккъера жамаӀатан маьждиг\nМеттигера бусалба динан кхоллам «Ар-Райян»\nМеттигера бусалба динан кхоллам «Ислам»\nМеттигера бусалба динан кхоллам «Мансур»\nМеттигера бусалба динан кхоллам «Нур»\nМеттигера бусалба динан кхоллам «Рохсджинада»\nМаьрша Эвла кӀоштан меттигера бусалба динан кхоллам\nЛаманан кӀоштан меттигера бусалба динан кхоллам\nИскож кӀоштан меттигера бусалба динан кхоллам\nКерсталла — даржарца шолгӀа дин ду гӀалахь. Оьрсийн православин килс йоцург, гӀалахь ю кегийра йукъараллаш Эрмалойн асхьабийн килсан, Гуьржийн православин килсан, католикийн килсан (юкъараллин юкъахь — Сийлахь Иоаннан йукъаралла декъахой), протестантийн.\nГӀалахь болх беш бу масех керсталлин кхоллам:\nМария Магдалинин асхьабийн килс\nПреподобни Симеон Столпникан килс\nИнжийлан керста-баптистийн килс\nХьалха гӀалахь ехара йоккха ламанан жуьгтийн диаспора яра. Амма 1990-гӀа шерийн юьххьехь доккхаха долу церан дакъа кхелхира Исраиле. 2010 шеран бахархой багарбаран хаамашца, гӀалахь висира 1000 гергга жуьгти.\nГӀалахь ю болх беш йолу ламанан-жуьгтийн килс (синагога).\nМассийн хаамийн гӀирсаш[нисйе бӀаьра | нисйе]\nГӀалахь дӀакхайкхош ю 11 телестанци а, 7 радиостанци а. Ретрансляцин бӀов лаьтта курортан зонехь. Кхин а шуьйра кхиина бу кабелан дӀакхайкхаран маша «Зодиак» а, ЮгТелСет-TV (iptv) – 170 сов оьрсийн маттахь канал. 2012 шеран 24 сентябрехь долийна терахьан эфиран зиеран дӀакхайкхор DVB-T2 стандартехь 34 телевизионан дӀакхайкхоран каналашна тӀехь\nРосси 1 / ПТРК Пятигорск 5 Пятигорск\nХьалхара канал 5 РТПЦ\nРосси 1 / ПТРК ГӀебартой-Балкхаройчоь 5\nТНТ / ТРК Александр а, К а 0,1 Хьешан цӀа «Нарт»?\nРосси К 1\nПхоьалгӀа канал 1\nДуьне 24 / 1 ГӀБР 1\n2-гӀа мультиплексан зиеран дӀакхайкхор 5 РТПЦ\n1-ра мультиплексан зиеран дӀакхайкхор 5\nРадио[нисйе бӀаьра | нисйе]\nХаамаш FM 1 РТПЦ\nМалхбале FM 1\nРадио Машар 2\nГӀебартойн-Балкхаройн радио 2\nРоссийн радио / ПТРК ГӀебартойн-Балкхаройчоь 1\nЕвропа Плюс / Студи А 1 М Козиловка\nНовкъан радио 1\nОьрсийн радио 1\nРадио 7 ворхӀ гунн тӀехь 1\nГазеташ[нисйе бӀаьра | нисйе]\nХӀун? Стенгахь? ХӀун доьху? Нальчик\nФизкультура а, спорт а[нисйе бӀаьра | нисйе]\nФК «Спартак-Нальчик»[нисйе бӀаьра | нисйе]\nКоьрта йаззам: Спартак-Нальчик\nФутболан клуб «Спартак-Нальчик» кхоьллина 1935 шарахь. ЦӀера матчаш ловзу «Спартак» стадион тӀехь. Российн чемпионатан Премьер-лигин командашна юкъахь левзира 2006 шарахь дуьйна. 2011/2012 шеран жамӀашца клубо тӀаьххьара 16-гӀа меттиг яьккхина, лакхара дивизион йита йийзира. ХӀинца клуб ловзуш ю ПФЛ 1 тобанехь. Премьер-Лигера уггаре баккхий кхиамаш — 6-гӀа меттиг 2010 шарахь, ткъа кхин а 2007/08 шеран Российн кедан чийрикфинале ялар.\nГӀалахь бина а, беха а гӀарабевлла бахархой[нисйе бӀаьра | нисйе]\nГейм Андрей Константинович (Andre Geim) — советийн, нидерландийн, британин физик. Лондонан паччахьан юкъараллин декъахо. Физикин Нобелан совгӀатан лауреат.\nЗалиханов Михаил Чоккаевич — Социалистийн къинхьегаман турпалхо. РӀА академик.\nКишев Мухьадин Исмаилович (Muhadin Kishev) — советийн, российн, испанин исбаьхьалча. ССРС исбаьхьалчийн бертан декъахо, Российн исбаьхьаллин академин бакъволу декъахо, Российн Федерацин говзаллин хьакъ долу гӀуллакххо, Дуьненаюкъара исбаьхьалчийн бертан декъахо, Оьрсийн исбаьхьалчийн ассоциацин декъахо Лондонехь, Европин исбаьхьаллин академин декъахо Бельгехь.\nМолодожанин Леонид Григорьевич (Leo Mol, Лео Мол) — советийн а, канадин а исбаьхьалча, скульптор, витражист, мозаичист, суртдиллархо. Паччахьан канадин исбаьхьаллин академин декъахо.\nФранкль Феликс Исидорович — австрин а, советийн а Ӏилманча, математик, физик, аэродинамик. Техникин Ӏилманийн доктор, физикин-математикин Ӏилманийн доктор, Артиллерин Ӏилманийн академин декъахо-корреспондент, ССРС Къоман теоретикин а, прикладан а механикин комитетан декъахо.\nХапов Заур Залимбиевич — советийн а, российн а футболист, кевнахо\nШогенцуковн урам гуьйренан чеккхенгахь\nБертан майданера фонтанаш\nМали Кизиловка лам тӀера Нальчик гар\nЧерма. ГӀалин коьртачу сийлаллех цхьаъ\n↑ "Регионы России. Основные социально-экономические показатели городов". 2012 г. (оьр.). Теллина 2013 шеран 12 ноябрехь.\n↑ Этнокавказ. къаьмнийн хӀоттам КБР по переписям 1897-2002 (оьр.). Архивйина хьалхара хьостан чуьра 2011 шеран 23 августехь. Теллина 2011 шеран 30 июлехь.\n↑ Паспорт города Нальчика.\n↑ Время в Нальчике, Кабардино-Балкарская Республика, Россия. Сколько сейчас времени в Нальчике (оьр.). dateandtime.info. Теллина 2017 шеран 19 октябрехь.\n↑ 1 2 Цитатийн гӀалат: <ref> тег нийса йац; кху Апажев тIетовжаран йоза йаздина дац\n↑ viktorkotl КАК НАЛЬЧИК ПОСТАРЕЛ ЗА ДЕНЬ ПОЧТИ НА ВЕК. Теллина 2017 шеран 3 ноябрехь.\n↑ Нальчик 2000. История города. Суббота, 13 июля 1968 года, Центральный рынок (оьр.)(ТӀе цакхочу хьажорг — истори). Архивйина хьалхара хьостан чуьра 2012 шеран 22 декабрехь. Теллина 2011 шеран 30 августехь.\n↑ 1 2 Нальчик 2000. История города. Нальчик в конце 20 века (оьр.)(ТӀе цакхочу хьажорг — истори). Архивйина хьалхара хьостан чуьра 2012 шеран 21 декабрехь. Теллина 2011 шеран 30 августехь.\n↑ Указ Президента Российской Федерации от 25 марта 2010 года № 340 «О присвоении городу Нальчику почётного звания Российской Федерации „Город воинской славы“» (оьр.)(ТӀе цакхочу хьажорг — истори). Архивйина хьалхара хьостан чуьра 2011 шеран 22 июнехь. Теллина 2011 шеран 30 июлехь.\n↑ Нальчик назвали одним из лучших городов России.\n↑ Владикавказ и Нальчик вошли в топ-10 городов-символов России.\n↑ Communauté Saint-Jean. Nalchik. Paroisse Saint Joseph, diocèse de Saratov(ТӀе цакхочу хьажорг — истори). Архивйина хьалхара хьостан чуьра 2016 шеран 15 апрелехь. Теллина 2015 шеран 20 декабрехь.\n↑ 360022, Нальчик, ул. Толстого, д. 88 — Приход Святого Иосифа Римско-Католической Церкви Архивйина 2017-08-24 — Wayback Machine\n↑ Информация о вещании в городах России и стран СНГ. Нальчик (оьр.)(ТӀе цакхочу хьажорг — истори). Теллина 2011 шеран 30 августехь.\nНальчик Викиларма чохь\nНальчик Викикерланаш чохь\nНальчик Викигид чохь\nОфициальный сайт городского округа Нальчик(ТӀе цакхочу хьажорг — истори). Архивйина хьалхара хьостан чуьра 2011 шеран 22 августехь.\nПортал Правительства КБР(ТӀе цакхочу хьажорг — истори).\nКарта города(ТӀе цакхочу хьажорг — истори). Архивйина хьалхара хьостан чуьра 2005 шеран 5 ноябрехь.\nВикигидера Нальчикан оьздангаллин тӀаьхьенан иэсийн исписка\nНальчикехь массийн хааман гӀирсаш\nНальчикан сийлахь гражданаш\nНальчикан шатлакхан илли\nНальчик гӀалин гуонан нах беха меттигаш\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Нальчик&oldid=8401777»\nДаймехкан тӀеман орден елла нах\n1724 шарахь йехкина нах беха меттигаш\nДаймехкан тӀеман орденца совгӀат дина гӀаланаш\nХолокостан меттигаш Россехь\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2022, 20 май, 01:13.


"Жусан" леринчу операцин гурашкахь Шемара Казахстане эвакуаци йинчу Актюбинск кIоштан бахархой дIалийцира даймахкахь. Азаттык радион корреспондентан аьтто белира бехкзуламан гIуллакхаш дуьхьал даьхначийн гергарчаьрца къамел дан.\nСтигалкъекъа-беттан 7-чу дийнера 9-чу дийне кхаччалц "Жусан" цIарца йолийначу леринчу операцин гурашкахь цIа валийначу Актюбинск кIоштан виъ вахархочунна дуьхьал бехкузаламан гIуллакхаш долийна.Царех цхьаъ ву 28 шо долу Куанов Руслан. "Шемахь тIемашкахь дакъалаьцна ву" аьлла, шеконашка эцна иза. Алмагамбетова Акмарал а, Тореханов Данабек а, Сабитулы Даурен а бехкево "терроризмна пропаганда" ярна а, "динашлахь гамо яржорна" а.\nШемара даймахка балийначул тIаьхьа дIалецначийн гергарчара бахарехь, цкъачунна церан таро хилла яц шайн доьзалшца цхьанакхета. Амма царна хууш ду, Актаура реабилитацин центрера Актобе а балийна, кху беттан 15-чохь талламан изолятор чу боьхкиний уьш. Актюбинск кIоштан кхелан векалша бахарехь, Актобан талламан леринчу кхело шина баттана уьш чохь буьтуш сацамбина.\nТемирскан кIоштара схьаваьллачу Куанов Русланан нанас боху, тIаьххьарчу шина дийнахь ша масийттазза Актюбинск кIоштарчу къоман кхерамзаллан департаменте яхара, шен кIантаца цхьанакхета лууш.\n- Департаментан белхахоша карантин ю кхайкхийна, цундела цкъачунна аьтто бац Руслан хьуна гайта элира соьга. Итт дийнахь лаьттар йолуш ю карантин. Аьтто ца белира сан кIант ган. Иза когана чов йина хилар а хиина суна, медицинан гIудалкх тIехь схьавалийна хила иза. Русланан доьзалх хIинца а хууш хIума дац тхуна. Шемара сан кIанта соьга телефон тоьхначу хенахь элира, шина зудчо дина кхо бер ду шен аьлла, - дуьйцу Жасанова Гульшарас.\nНенан дийцарца, 2011-чу шарахь тIехдика колледж чекхъяьккхина, Мисара деша ваханера цуьнан кIант, динан Iилма карадерзо. Гергарчийн цхьа а шеко ца хилла цунах, Iарбойн мотт Iамийна ша аьллера Руслана. 2016-чу шарахь нене хаамбинера Руслана, ша Мисарара Иракъе дехьа а ваьлла, Мосул гIалахь сецна аьлла.\nТкъа 2017-чу шарахь цо аьлла хиллера, цхьахйолчу бусулба пачхьалкхе ваха дIаваха лууш ву ша, шен ден-ненан шена тIекхача аьтто а хуьлуьйтуш. Нанас дагалоьцу, хIетахь шен кIант даккхий ахчанаш деха волавелира аьлла. Жасанова Гульшарас бахарехь, ахчанца бала хьоьгуш хиллера уьш цу хенахь, кIанта доьху ахча цунна таса аьтто бацара церан. Шина зудчо динчу шен шина беран: кIентан а, йоьIан а суьрташ а доуьйтуш хилла Руслана, дош делла хилла ший а нус йовзуьйтур ю ша аьлла.\n- Суьрташ тIехь гарца, Зубайра сох тера ю, IабдуллахIан сийна бIаьргаш ду. Цундела ас хаьттира цуьнга: "КIант, вайн къомах юй хьан ши зуда?". Ший а зуда казахех ю элира цо. Цхьаъ Атыраускан кIоштара ю, соьга дийцарехь, - боху Жасановас.\nГергарчеран аьтто ца болу къасто, Шемара эвакуаци йиначарлахь буй-те шайн кIентан доьзал. Сих-сиха ойланаш йора ша боху нанас, хIунда вахара-те шен кIант Шема бохуш.\n- Skype-хь кест-кеста къамелаш дора оха. "Со тIом беш вац. Наха дуьйцурш схьа ма леца", - олура цо соьга. Ишта хIунда нисделира -те бохуш, кест-кеста ойланашкахь хуьлу со. Тхайн доьзалехь хилларг дагалоьцу ас, барт бацара тхан хIусамехь. Даим а конфликташ, девнаш. Массо хIума кIорда а дина, тхох ведда вахча санна хета суна Руслан, - боху нанас.\n2016-чу шеран Товбеца-беттан 26-чохь Актобехь лаца кхайкхийра, Шеман а, Иракъан а дуккхахйолу территореш шайн контролехь латточу "Исламан пачхьалкх" шех олучу тобан декъашхо Куанов Руслан. Актобехь герзашца тIелатарш хиллачул тIаьхьа, "наха дуьйцура, уьш дайтинарг Руслан ву бохуш" дуьйцу нанас.\n"Со ца тийшира оцу хабарх", - боху зудчо.\n"Терроризмна пропаганда ярна" а, "террорхойн тобанехь латтарна" а, "динашлахь гамо яржорна" а бехкево Шемара цIа валийна Куанов Руслан, Актюбинск кIоштан кхело дIахьедарехь.\n1987-чу шарера йолу Алмагамбетова Акмарал лаьцна латтош ю. Иза а бехкейо "терроризмна пропаганда ярна" а, "динашлахь гамо яржорна" а. Шен цIарца ша вовзийта ца лиъначу зудчун гергарчо дийцарехь, кхаа беран нана Алмагамбетова Акмарал "2013-чу шарахь дIаяхара ГIиргIазойчу, ткъа цигара дIа – Шема а".\nИза дIаяхнийла хиъначу цуьнан цIийндас дIахьедира, шена елла иза, цIартIера а дIайоккхур ю ша иза аьлла. Официалехь цуьнца дIакъаста лиъначу цуьнан цIийнадс 2016-чу шарахь кехат чуделира иза яйна аьлла. Кхело жоп ца делира цунна. Майрчо чуделла кехат бахьана долуш, кеп-кепарчу инстанцешка Алмагамбетован хьокъехь талламаш бинчу Актоберчу кхелахошна къаьстира, 2016-чу шеран Зазадоккху-баттахь оцу зудчунна дуьхьал бехкзуламан гIуллакх а долийна, иза дуьненаюкъарчу лехамашка елла хилар.\nАлмагамбетован хиллачу хIусамдена хаьа, иза цIаялийний. Цунах лаьцна дийца дуьхьал хилира иза. Шен кхи зуда а, доьзал бу, Акмарало шена дина бераш даккхий хилла, уьш хьийзо ца лаьа шена элира цо.\nШемара Казахстане эвакуаци йинчарлахь ву 1997-чу шарера Тореханов Данабек. "Терроризм кхайкхорна" а, "терроризмна пропаганда ярна" а бехк кховдийна цуьнга. Актобена гергарчу Экшат эвлара вахархо, Тореханов Данабек Шемахь вуйла хиира 2017-чу шеран аьхка, цуьнан вежарийн а, ден а кхелан процесс йоьдучу юкъанна. "Шема дIаваха гIертачу" 12 стагна набахтехь яккха хенаш туьйхира хIетахь, Данабекан дена Маратна а, цуьнан жимахволчу шина кIантана а.\n- Тореханов Маратан воккхахволу воI (цIе дага ца еара цунна) Шемахь вийна. Бухабисинчу вежаршка Жасулане а, Ержане а телефонаш еттара шолгIачу кIанта, Шема дIакхуьйкхуш уьш.\nШемахь волчу шен кIантана а, цуьнан берашна а сахьийзаш хилла да, Тореханов Марат шен ши кIант а вуьгуш, дIаваха дагахь хиллера Шема. Оцу бахьанашца 7 шо кхайкхийна цунна набахтехь даккха. Ши шо а ду цунна хан тоьхна, амма Тореханов Марат селхана санна дагавогIу суна. Цхьа миска вара иза, шен доллу дахарехь ваьцна. Шена кхелахоша дехкина бехкаш тIе ца дитира цо.\n"Сан тIамца бала бацара, сайн кIентан берашна сагатделла вара со, уьш ган сатесна вара", - элира цо кхелехь. Дагара ца долу суна кхелехь цуьнан кхерамца дIасахьежар, - дагалоьцу Тореханов Маратан адвокато Есмагамбетова Нурбибис. Цо дийцарехь, Шема баха дагахь хиллера Тореханов Маратан хIусамнана а, кIентан бераш а, нуц а. Адвоката Есмагамбетова Нурбибис бахарехь, шайн цIийндайшна тIаьхьабаха дагахь хилларш, талламчаша тешаш хIиттийнера.\nЦкъачунна билггал хууш дац, "Жусан" спецоперацин гурашкахь Тореханов Данабекан доьзал цIа балийна, йа ца балийна. Кху беттан 15- чохь Актоберчу талламан изолятор чу воьллина Данабек.\n"Жусан" лерина операци дIахьочу заманчохь Шемара Актау а валийна, цул тIаьхьа Актобехь латточу 1988-чу шарера Сабитулы Даурен бехкево "динашлахь цабезам баржорна" а, "терроризмна пропаганда ярна" а. Цунах лаьцна кхи хаамаш бац.\nБехкзуламан гIуллакхаш долийначу кхечу 16 стеган гергара нах ца карийра Азаттыкан репортерна. Къоман кхерамзаллан комитете телефонаш еттарх а аьтто ца белира цаьргара комментари эца. Лецнарш латточу Актоберчу талламан изоляторца а зIе тосийла ца хилира.\n"Жусан" спецоперацин гурашкахь кху беттан 7-чуьра 9 -чу дийне кхаччалц Шемара Казахстане цIа валийна верриг а 231 меттигера вахархо. Пачхьалкхан президентан Токаев Касым-Жомартан дIахьедарна тIе а тевжина, цуьнан пресс-секретаро Iорадаккхарца, эвакуаци йинчарлахь "156 бер ду, царех 18 да-нана а доцуш ду".\nКазахстанан арахьарчу гIуллакхийн вице-министро Ашикбаев Ержана хаамбина, Шемара цIа балийначех 16 стаг а, 4 зуда а террорхошца уьйрашкахь хиларца шеконашка а эцна, Нур-Султане а, Атырау а, Уральске а, Актобе а, Караганда а, Шымкенте а дIахьовсийна аьлла.\nКазахстанан къоман кхерамзаллан комитетан департаментан куьйгалхочо Рахымбердиев Бакытбека дахначу кIиранах хаамбира, Шемахь кхи а 300 казах вуьсу аьлла.\nДечкен-беттан 9-чохь Казахстанан хиллачу президенто Назарбаев Нурсултана дIакхайкхийра, "Жусан" леринчу операцин гурашкахь 47 пачхьалкхан вахархо цIа верзийна аьлла. Экс-президентан дешнашца, зударий а, 30 гергга бер" а хиллера цаьрца.\nСтохка Товбеца-баттахь Казахстанан къоман кхерамзаллан комитето хаамбира, Гергарчу Малхбалехь тIом баьлчахьана Шема а, Иракъе Казахстанера дIаваханарг 800 стаг ву аьлла. Оцу урхалло хаийтарца, Шемарчу а, Иракъерчу а дуьненаюкъарчу террорхойн организацешкахь 120 Казахстанера борша стаг а, 250 сов зуда а, 500 бер-кхиазхо а ду.


Медейроль — Википеди\n45°24′18″ къ. ш. 3°48′12″ м. д.HGЯOL\n17,12 квадратан километр\n▲120 стаг (2018 шеран 1 январь)\nМедейроль (фр. Medeyrolles) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Овернь — Рона — Альпаш регионехь. Коммунан департамент — Пюи-де-Дом. Дозанашца йу Сен-Жан-д'Обригу, Арланк, Берьер, Дор-л'Эглиз, Сен-Жуст, Совссанж, Вивроль. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Медейроль&oldid=5171979»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2020, 7 октябрь, 17:07.


Азербайджанийн манат — Википеди\nХӀокху версин 13 хийцам талла безаш бу. ЧӀагӀйелла верси теллина (2019, 4 ноябрь).\nАзербайджанийн манат (нох.)\nAzerbaijan Manat (инг.)\nNouveau Azerbaijanian Manat (фр.)\n2009 шеран 1 манат\nКодаш ISO 4217 AZN\nАхчан хьаьрк AZN цакарий\nЭмитент Азербайджан Азербайджан\nКъасторан гяпик (1⁄100)\nБанкноташ 1, 5, 10, 20, 50, 100, 200 манат\nХроника Азербайджанийн манат (AZM • .1992.15.08 → .2006.31.12)\nАзербайджанийн манат (AZN • .2006.01.01 → н/в)\nЭмиссионни центр Азербайджанан Республикин Центран банк\n1 RUB = 0,01695 AZN\n1 USD = 1,061 AZN\n1 EUR = 1,203 AZN\n1 GBP = 1,644 AZN\n1 JPY = 0,008928 AZN\nCategory:Money of Azerbaijan Викилармехь\nХӀокху терминан кхин а маьӀнаш ду, хьажа Манат.\nМана́т (азерб. manat) — Азербайджанан Республикин къоман ахча, лаьтта 100 гяпиках (азерб. qəpik). Ахчан ISO 4217 код AZN, цӀе — Azerbaijan Manat, 2017 шеран 9 июнь кхаччалц — Azerbaijanian Manat.\nАзербайджанийн манат юкъадаьккхина 1992 шеран 15 августехь. Юьхьанца лелаш дара советийн соьмаца цхьаьна, ткъа иштта 1992—1993 шерашкара Российн Банкан билеташца а, хуьйцура 1 манат = 10 сом. 1993 шеран 22 ноябрехь юкъарадаха долийра советийн а, российн а соьмаш, 1994 шеран 1 январехь дуьйна манат хилира цхьаъ бен доцу законехь лелаш долу ахча.\n2006 шеран 1 январехь йира деноминаци 5000:1 барамца. Хьалха арахецна ахчан хьаьркаш лийлира 2007 шеран 1 январь кхаччалц.\nТаханлера манат ду 6 кепара нархарех а, 7 кепара банкнотех а лаьтташ.\nМонеташ: 1, 3, 5, 10, 20, 50 гяпик (тӀаьхь терахь дац, арахецна 2006 шарахь)\nБанкноташ: 1, 5, 10, 20, 50, 100, 200 манат\nБанкнотийн дизайн йина австрийн валютийн дизайнера Роберт Калинас, цуо иштта йина хӀинцалера евро банкнотийн дизайн а. Нахарташ кхин а гойту, еврон нахартех гӀеххьа тера билгалонаш хилар.\nБанкнотийн цхьа дакъа Азербайджанан Республикин Центран банкан заказца зорба туху доларчу британин De La Rue компанис.\n1.1 1992—1993 шерашкахь арахецар\n1.2 2006 шарахь арахецнарш\n1.3 Иэсан нахарташ\n2.1 1992—2001 шерашкара банкноташ\n2.2 2005 шеран банкноташ\n3 Ахчан курсан раж\nНахарташ[нисйе бӀаьра | нисйе]\nКоьрта йаззам: Гяпик\n1992—1993 шерашкахь арахецар[нисйе бӀаьра | нисйе]\nДерриг нахартийн са шера бу.\n1992 шеран борзанах а, никелах а йина 5, 20, 50 гяпикаш лелаш дацара, уьш доьхкира сувенирашна.\n5 борза 17 1,35 2,35 1992\nнаштар 16,5 1,5 0,85 1993\n10 наштар 19 1,6 0,98 1992\n20 борза 19,5 1,45 3,2 1992\nнаштар 20 1,5 1,12\n50 никель 23 1,5 5,1 1992\nнаштар 23 1,6 1,51\n2006 шарахь арахецнарш[нисйе бӀаьра | нисйе]\n1 болат, цӀеста диллина 16,25 1,9 2,8 шера\n3 18 2,15 3,45 чура даьккхина\n5 19,75 2,2 4,85 аьгна\n10 болат, латунь диллина 22,25 1,95 5,25 шера 7\n20 24,25 2,1 6,6 хедош-\n50 хӀоз: болат\nюкъ: болат, латунь диллина 25,5 2,2 7,7 аьгна\nИэсан нахарташ[нисйе бӀаьра | нисйе]\nКоьрта йаззам: Азербайджанан иэсан нахарташ\nИэсан а, юбилейн а нахарташ арахоьцу Азербайджанан Республикин Центран банко дезачу (деший — номиналаш 1, 3, 5, 10, 20, 50 гяпик а, 50, 100, 500, 1000 манат а, детий — номиналаш 5 а, 50 а манат, платина — номинал 500 манат) а, деза доцучу а металлех (цӀеста-никелан лалор — номинал 1 манат). Хьалхара нахарт, лерина дара Физули Мухьаммадан дахаран а, кхоллараллин а 500 шо кхачарна, арахийцира 1996 шарахь.\n2017 шеран май беттан хьолашца арахецна 47 тайп-тайпана иэсан нахарташ, царна юкъахь 5 цӀеста-никелан лалорах, 4 детех 925 пробан, 12 детех 999 пробан, 1 дешех 900 пробан, 2 дешех 917 пробан, 22 дешех 999 пробан, 1 платинех 999 пробан.\nБанкноташ[нисйе бӀаьра | нисйе]\n1992—2001 шерашкара банкноташ[нисйе бӀаьра | нисйе]\nАрахецаран шо билгалдаьккхина дац 2001 шеран 1000 манатан банкноташ тӀаьхь бен, кхин а 10 а, 50 а эзар манат тӀаьхь. Дисинчарна тӀаьхь шо гайтина дац, амма 1992—1993 шерашкарчу банкнотийн сери ю X/N, ткъа 1999 шеран банкнотийн — XX.\nБанкноташ лийлира 2007 шеран 1 январь кхаччалц.\n1 125×63 баьццара\nровзанан Мехкарийн бӀов йоза\nможа йоза «AZƏRBAYCAN MİLLİ BANKI»\nа, номиналан билгало\n«BİR manat» а 1993\n5 125×63 мокха\nфиолетан Мехкарийн бӀов йоза «AZƏRBAYCAN MİLLİ BANKI»\n«BEŞ manat» а 1993\n10 125×63 мокха\nфиолетан Мехкарийн бӀов йоза\nбаьццара йоза «AZƏRBAYCAN MİLLİ BANKI»\n«ON manat» а 1993\n50 125×63 цӀиен\nсира Мехкарийн бӀов йоза «AZƏRBAYCAN MİLLİ BANKI»\n100 125×63 цӀиен\nайсийна Мехкарийн бӀов йоза «AZƏRBAYCAN MİLLİ BANKI»\n«YÜZ manat» а 1993\n250 125×63 сийна\nбаьццара Мехкарийн бӀов йоза\n125px 500 125×63 мокха\nможа Низами Гянджевин сурт йоза «AZƏRBAYCAN MİLLİ BANKI»\n«BEŞ YÜZ manat» а 1993\n1000 125×63 мокха\nровзанан Мамед Эмин Расулзаден сурт йоза «AZƏRBAYCAN MİLLİ BANKI»\n«min 1000 manat» а 1993\nсийна мехкдаьттапромыслан сурт йоза «AZƏRBAYCAN MİLLİ BANKI»\n«MİN 1000 manat» а 2001\n10 000 130×65 мокха Ширваншахийн гӀала йоза «AZƏRBAYCAN MİLLİ BANKI»\n«ON MİN 10 000 manat» а 1994\n50 000 132×66 баьццара Момине хатунан зиярат йоза «AZƏRBAYCAN MİLLİ BANKI»\nСуьртийн масштаб — 1,0 пиксель миллиметрна.\n2005 шеран банкноташ[нисйе бӀаьра | нисйе]\n2005 шарахь 2006 шеран деноминацин кечам баран гуран чохь арахийцира «Азербайджанийн сийлалла» серин банкноташ, царна юкъахь банкноташ дара номинал 1, 5, 10, 20, 50, 100 манат йолуш.\n2009 шарахь Азербайджанан Къоман Банкан (азерб. Azərbaycan Milli Bankı) цӀе хийцира Центран (азерб. Azərbaycan Mərkəzi Bankı) аьлла, оцу шарахь арахийцира банкноташ номиналца 1 а, 5 а манат эмитентан керлачу цӀарца, 2013 шарахь арахийцира модификаци йина банкнота 100 манатан.\n2011 шарахь Азербайджанан финансийн министро дӀахьедира Къоман банкера ахчан комиссин 2 а, 3 а манат номинал йолу банкноташ арахецарх дерг дийца кийча хилар, амма иза ца хилира, ткъа 2018 шарахь арахийцира керла банкнота номиналца 200 манат.\n2005 шеран сери\nЦарах лаьцна дийцар\n1 120×70 сира халкъан музыкин гӀирсаш халкъан куза фонехь Азербайджанан карта шебекен фонехь 2005\n5 127×70 оранжан Азербайджанан Низами Гянджевин цӀарах литературин музей, Азербайджанан жайнаш, Азербайджанан шатлакхан иллин дакъа, хӀинцалера азербайджанийн латинан йозан элпаш Азербайджанан карта Гобустанeра тархаш тӀиера суьртийн фонехь, ширатюркийн абат текст 2005\n10 134×70 айсийна шира Бакох, Ширваншахийн гӀала а, Мехкарийн бӀов ширачу гӀалан Ичери Шехеран фонехь Азербайджанан карта къоман бустамийн фонехь 2005\n20 141×70 баьццара тур, шлем а, турса, кавказан офрис Азербайджанан карта къоман бустамийн фонехь, «Qarabağ» («Карабах») дош, тайп-тайпана йозанца яздина 2005\n50 148×70 можа кегийрхой, тӀегӀанаш, Малх, ткъа иштта химин а, математикин а хьаьркаш Азербайджанан карта къоман бустамийн фонехь 2005\n100 155×70 фиолетан Бакохан пенийн дакъа, XIX бӀешеран европин хотӀера гӀишло, таханлера Бакох Азербайджанан карта къоман бустамийн фонехь 2005\n200 160×70 айсийна Алиев Хьайдаран юкъ Азербайджанан карта къоман бустамийн фонехь 2018\nСуьртан масштаб — 1,0 пиксель миллиметрна.\nАхчан курсан раж[нисйе бӀаьра | нисйе]\nХьажа иштта: Ахчан курсан раж\nGoogle Finance (.../AZN): RUB USD EUR GBP JPY CHF\nYahoo! Finance (.../AZN): RUB USD EUR GBP JPY CHF\nXE.com (.../AZN): RUB USD EUR GBP JPY CHF\nOANDA.com (.../AZN): RUB USD EUR GBP JPY CHF\nАзербайджанан Республикин Центран банк\nАзербайджанан иэсан нахарташ\n↑ НБА заказал 'De La Rue' печатание манатов. Архивйина хьалхара хьостан чуьра 2012 шеран 8 февралехь.\n↑ В Азербайджане предлагается ввести банкноты мелкого номинала — Trend\n↑ Banknote news — Azerbaijan new 200-manat note (B404) reported introduced 24.05.2018\n↑ формула бензола представлена такой, как её понимали в XIX в.\nКаталог банкнот Банка Азербайджана — Fox-notes.ru\nМонеты азербайджанского маната — Монеты стран СНГ и Балтии\nПроект по развитию использования знака азербайджанского маната\nГалерея банкнот Азербайджана(нем.)(ингалс.)(Франц.)\nСоветийн Союз лаьттинчура мехкийн валюташ\nПачхьалкхийн — ВКЪКХ декъашхойн\nКхечу пачхьалкхийн ахча\nДнестрйисттера Модавин сом\nЮкъара девлла валюташ\nРегионийн квази-валюташ а, кхин дерш а\nБелоруссин дӀахадо купон\nУзбекийн дӀахадо купон\nКарелин суррогатан ахча\nТатарстанан социалан чекаш\nТатарстанан жетонаш («бепиган», «коммуналан», «бензинан»)\nКерла израилан шекель\n«Исламан пачхьалкхан» динар\nЦӀеран юкъахь «манат» дош долу ахчанаш\nКерла туркменийн (TMT)\nАзербайджан Азербайджан теманашкахула\nКӀезиг этносаш (Лаьзгий\nАзербайджанан Демократин Республика\nПошт (истори а, марканаш)\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Азербайджанийн_манат&oldid=6479018»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2021, 6 август, 03:07.


Iарби Альтемиров. Адамалла. | ВАЙНАХ\n24.05.2017\tЭлектронная версия журнала\nШеца къийса ницкъ ца тоьуш, аьхке чекхъяьлла, шен бакъонашца толаме яьллачу гуьйрено маждинера Даймехкан жил-Iалам. Хьаннаш а, лаьмнаш а лаьттара, можа бархат дуьйхича санна, шайн бос хийцина. Адамийн дегнаш токхе деш еънера рогIера гуьйре а. Бахархой, гуьйре хуьйцуш буьрса Iа догIург хилар хууш, сиха хьийзара Iаьнна кечамаш беш. Гуьйренан рогIера де суьйренга лестина, малх чубуза хьаьдда боьдура. Дийнахь сарралц шайн белхашкахь яа-мала яккхархьама къа а хьегна, гIелделла адам а сиха дара шайн-шайн доьзале, хIусаме кхача, Царех вара шен машенахь Соьлжа-гIала ваханчуьра шайн цIа, Хьалха-Мартан тIе, вогIуш волу Мохьмад а.\nНекъ беха хетахь а, машено сиха кхачаво хIокху заманахь стаг дIаса, амма цхьаверг бакъ дуьнене новкъа ваккхар а нисло кест-кеста хуьлуш лаьттачу некъан хьовзамаша, цхьаверг ца такхалун долчу декхаре а вуллу бехк болуш а, бехк боцуш а нислучу белхаша…\nИштта Iалхан-Юьрта кхоччуш воллура Мохьмад, цIеххьана машен ларамаза карара а яьлла, дуьхьал йогIучу машенна тIе кхийтира иза. Машен чIогIа йохийра, чуьра стаг цалазор тамаша а болуш.\n«Делахь, ма ца оьшург дар-кха хьо суна, лазий-те ас и, хIун дийр дара-техьа хIинца», – аьлла йиш йоьхна, юьхьIаьржа хIоьттина, сихонца охьаиккхира Мохьмад.\n– Хьайн новкъа схьаван ца Iемина хьуна? ХIара бен сан кхин аьтто а бацара, кху тIехь сайн балха лелара со, доьзал а, къена да-нана а кхабархьама, ваьккхи ахь со доллучух а, – бохуш, ша резацахилар хоуьйтура шоферо.\nНекъахой сихонца тIегулбелира кхарна. ХIун ду? Мила ду? – бохуш, бала кхочура церан. Уьш накъостий бара бакъонца бехке волчуьнга шен бехк тIелацийта.\n– Делахь, сан ваша, со хьуна хьалха чIогIа юьхьIаьржа а ма ву, сан лаамца нисделла хIума а дац хIара, хьуна хIара некъан хьовзам ца хилийта, сайна дукха зен хуьлуьйтура ма дара ас. Дукха вохий ма хьовзахьа, коьртаниг вай ца лазош, вер-ваккхар доцуш, кхунах довлар хета суна, кхидерг вайга нислун долу хIума ду, – аьлла, эсала къамел долийра Мохьмада, хиллачу хьовзамехь шен бехк хилар а чIагIдеш.\n– Хьо мичара ву хьо? ЦIе муха ю хьан! – хаьттира Ханпаша.\n– Со Хьалха-МартантIера пешхойн юккъера Мохьмад ву.\n– Делахь ца хаьа суна-м, нахана тIехIуьттучаьрга хьаьжча, хIара-м даккхийчарах дац, делахь а со хьал-бахам совбаьлла лелаш стаг вац. ХIара машена сан балха дIаса лела ца хилча йиш йоцу некъан накъост яра, хIинца вели-кх со кхунах. Ца хаьа суна-м хьоьга хIун эр ду а, – аьлла, йиш йоьхна, шен къамел хадийра Ханпаша.\nНах кхеран хуьлучу барте ладоьгIуш лаьттара. Церан юкъагIортар оьшуш меттиг яцара кхузахь. ХIара шиъ дика кхетам болуш, нохчийн къомехь хила догIу эхь-бехк долуш кIентий хиларна.\n– Вай бусулба нах ду, оьзда нохчийн къоман кIентий а ду. Суна хаьа дан дезарг. Ханпаш, хьайна оцу йохийнчу дуьхьал кхин машен ас эцча муха хетара дара хьуна? Со-м хьаха вац, хьан дог а дохийна, сайн хIусаме кхача бакъо йолуш. Нагахь, хьан цхьа безам болуш, оьцур яр-кх аьлла тидаме эцна машен елахь схьаала. Яцахь – базарахь хьаьвсина, ахь боххург оьцур ю, цу тIехь хьайн хIусаме, дений-нанний хьалха вохуьйтур ву-кх хьо, нагахь реза велахь, – вуьззинчу яхьйолчу кIентан къамелаца дог ийцира Мохьмада Ханпашин.\nЦхьана ханна, вист а ца хилалуш, хуьлуш лаьттачух ца кхеташ санна, тийна лаьттира Ханпаша, гонаха дIаса а хьоьжуш. Машенашкара охьабиссина, гулбелла лаьтта нах а бара и тайпа оьзда къамел дечу кIантах бIаьрг буьзна, Ханпашин жоп хазаре сатуьйсуш. ТIаьххье а, шен дагара къайленаш йовзийтира цо.\n– Делахь, Мохьмад, хилларг хилла даьлла, ас муха оьцуьйтур ю хьоьга сайна машена. Ца оьшу хIумма а. Далла хастам бу, кхин вер-ваккхар доцуш, хIара дирзина. Вало дIагIо. Тоха гIерташ ма ца тоьхна ахь. Кхин ма дийца. Цу тIехь барт хилийта вайшиннан!\n– Цунах гIуллакх хир дац. Бовзийта суна а, кху гулбеллачарна а хьан деган лаам, – аьлла, Мохьмада ша ца витича, Ханпаша жоп делира:\n– Суна эца лууш цхьа машен ю тхан луларчу Iимранан. Цуьнан мах бIе эзар сом бу цо хIоттийна. И эца сайн аьтто цахиларна, цуьнга хьежа а хьежна, йитинера ас иза. Хьо реза велахь, цуьнга хьовсур ду вай, – аьлла шен лаам хазийтира Ханпашас.\nЦу тIехь кхеран барт сецна, нахана шайгара адамалла гойтуш, Ханпаш вехачу Соьлжа-ГIала ваха новкъа велира хIара шиъ, гIеххьа йохийначу Мохьмадан машенахь. Нах а шайн-шайн гIуллакхашка дIаса бахара, кхин Iедале а ца делира и гIуллакх.\nНовкъа шаьш дIадоьлхуш Мохьмада шен дагара ца хоуьйтура Ханпашина, делахь а цхьа ойла йора: «Оцу машенан бIе эзар сом мах хадийна а ма боху хIокхо, соьгахь, аьхка нехан цIенош дуттуш болх бина даьккхина, тахана схьаэцна долу хIара доьвзткъа итт эзар сом бен а ма дац, оцу мехах цо и схьаелча гIуллакх а хир ма дара суна, схьа ца лахь ахча эцна юха ван везар ву-кх со», – бохуш.\nДIакхечира хIорш Соьлжа-ГIала Iимран вехачу хIусаме. Кех чоьхьа бевлча, кхарна гира рагIу кIелахь лаьтта машен. Iимране мохь туьйхира Ханпашас. Араваьллачу Iимранна гира уьйтIахь машене бIаьрг бетташ лаьтта ши стаг. Iимранах бIаьрг кхетташехь:\n– Ассаламу Iалайкум, Iимран! Хьеший оьций ахь? – аьлла вистхилира Ханпаш.\n– Ва Iалайкум салам! Марша догIийла шу! Шу хIунда лаьтта арахь! Схьадуьйло, чугIур ду вай, – хьешашка маршалла хаьттира Iимрана.\n– Тхо чудаьхкина Iийр дац. ХIокху ахь юхкучу машене хьовса даьхкинера тхо. ГIеххьачу мехах ахь елча эца а лаьара тхуна хIара, кхунна тIехь ойла сецна, цхьа дагна а езаеллера суна хIара. Алахьа, йохкар-эцар тIедаьлча стенах йохка аьтто хир бу хIара, – олуш, къамел дерзийра Ханпаша.\n– Делахь, шу суна дуй тоьлуш а ца дохку, оцу бIе эзар соьмана тIера охьа ца волуш, масийтта а мах ца беш, дIавахар ма нисделла сан. ХIинца а кхин тайпа мах бан аьтто болуш а ма вац. Делахь а, шу суна тIедаьхкина хьеший ду, шун юьхь яр а сан декхар ду. Вайн дайн олуш ду-кх: «Оьцуш цаяьккхинарг, юхкуш а ца яккхаелла». Цундела аш шайн лаам а бовзийта ма лаьара суна-м. Ас сайн аьтто берг шуьга дийцина, – олуш, хьешашка дош делира Iимрана.\nМохьмада ма-дарра дийцира шайна новкъахь хиллачу хьовзамах а, шаьш беанчу некъах а лаьцна. Iимрана, цецваьлла, леррина ладоьгIура цуьнан къамеле.\n– Iимран, со Ханпашина хIара машен эца веъна хьоьгара. Нисделларг сан бехк болуш, машен галъяларна хилла хIума ду. Кхуьнан машенан цхьайолу «меженаш» бен дийна йисна хIума яц. ХIара шена хьанал къахьоьгуш, доьзал, да-нана кхобуш миска стаг ву, схьагарехь. Машенахь бен ас хIара дений-нанний хьалха вохуьйтур вац. Церан дог дохор, дуьне дохор санна хIума ду. Айхьа тIаьххьара и машен юхкур йолу мах мел бу алахьа соьга!\nIимран Ханпаше а, Мохьмаде а хьоьжуш, цхьа а дош ца олуш, вехха лаьттира. Цуьнан коьрте ойла хьийзара: «Ма чIогIа адамалла йолуш стаг ву хIара. Делан некъахь, хьанал, иштта бусулба стаг хилар ма доккха совгIат ду-кх. Хьаъ-хьаъа дийр долуш хIума дац машен юха эцар. Мохьмадехь йолчу адмаллица йохье ваьлла, ас адамаллин кхин а лакхара муьлха агIо гойтур яра-техьа, – бохуш, луьстура цо шен коьртера ойланаш…\n–Мохьмад, хьо Ханпашина айхьа йохийначу машенна дуьхьал соьгара и мелланах эца лууш ву? Айхьа лун болу мах алал соьга.\n– Iимран, ас доьвзткъа итт эзар соьмах ахь йоьхкича и машен оьцур яра-кх хьоьгара.\n– Схьалол хьайн куьг. Мах байтал вайшинга.\nМохьмада Iимране куьйг дIакховдийра.\n– БисмиллахIиррохьманиррохьими! Вай бусулба нах ду. Делан дуьхьа диканиш дарехь совдовла дезаш а ду. Хьо вуьззина бусулба нохчийн кIант ву. Хьо Делан некъахь, къоман оьздангаллин некъахь хьанал стаг ву. Ахь гайти хьайн стогалла, оьздангалла, дайх йисна къонахийн амалш а. Сан бакъо яц хьол эша. Вайн дегнаш догу йохьах… Ахь суна девзткъе итт эзар сом ло оцу машинах. Цхьаъ воьлуш, важа воьлхуш хила ца беза бусулбанаш. Дика а, вуон а вовшашца доькъуш хила деза. Ас Делан дуьхьа, ахь сел хаза хIоттийначу гIиллакхана дакъа лоцу хьоьца. ДIалацал машенан догIанаш. Схьадагарде кхузткъа эзар сом ахча. Ткъе итт эзар сом ас ахь бохучул а тIера дIадаьккхи хьуна. Реза вуй хьо оцу механа, Мохьмад?\nХанпаш цецваьлла, Iимране, Мохьмаде хьежа велира. Мохьмад а виснера цкъа ша хIун эр ду ца хууш.\n– Iимран, оццул хьуна эшам беш мах бан ца веъна со. Ахь цхьа итт эзар сом тIера даьккхича а суна доккха гIо-накъосталла хуьлу цунах. И тайпа хьан мах бохор бац ас, – олуш, Мохьмад вистхила воьлча, Iимрана догIанаш цуьнан кера а луш, гIоза лелайойла хьан машен, Ханпаша. Мохьмад, хьан и Дала сагIа а йойла. ТIейогIучу заманахь зенах-зуламах а лардойла вай Дала. Дика ду-кх адамалла вайн къомехь хилар. ХIинца вай чудахна, чай а мелла, шу шинна хьошалла дийр ду, – олуш, къамел дерзийра Iимрана.\nХанпашина бIаьргех хи делира и тайпа гIиллакх шен лулахочо хIоттийча. Амма ша хIун эр ду а, я хIун дан деза а ца хууш виснера иза.\n– Iимран, ас динарг даккхийчех дац. Со тахана хIара дан декхарийлахь вара. ХIокху Ханпашина хьалха со хатIа хиларна, сайн бехканна кхунна некъан хьовзам баларна. Со хьо вевзаш а, я хьуна со вевзаш а ца веънера хьан хIусаме. Ахь динарг ду даккхийчех. Дела реза хуьлда хьуна! Ахьа суна лаьцначу гIо-накъосталлина Дала Шен къинхетамца бекхам бойла хьуна, – аьлла, Мохьмада Iимранна баркалла аларца, цуьнан Iодика йира.\nДIасакъаьстира Ханпаший, Мохьмаддий а. Ханпаш шен керлачу машена а хиъна, Мохьмадана хьалха, гIеххьачул юьхьIаьржа а волуш, дагахь доцчу агIор кераеъначу «говрахь» шен дений-нанний тIекхача сихонца шайн хIусаме боьдучу новкъа велира.\nАмма цхьа барт хилира цу шиннан, ларамаза тасаделла доттагIалла даиманна а лело… Цу тIехь схьавогIу и шиъ тахана а.\nШен бехканна хиллачу хьовзамехь Ханпашин йохийна машен Мохьмада юхаэцнера аьлла, цуьнан хIумма а ца къеделла. Дала шена деллачу рицкъаца хьанал веха иза, хьаналчу некъехь доьзал а кхиабо. Хаьа цунна, Делан дуьхьа дина диканиш кху дуьненахь а, бакъ дуьненахь а Дала шалхонца бекхам беш, адамашна юхадерзош дуйла.\nНазад: Халидов Супьян. Гергарчарах лаьцна.\nВперед: Ольга Ермолаева. Грибоедов.\nНовые публикации\tГлава ЧР поздравил с днем рождения Генерального прокурора РФ Ю. Чайку\nЭмина к записи Муслим Lostlam. Мостик над бездной…павел к записи Седа Исмаилова. Остановите Землю, я сойду…павел к записи Марьям Хадысова.альбика к записи Хаджи-Мурат Хамхоев. Непридуманные рассказы.Раиса к записи Вахит Акаев. Экзистенциальные проблемы и культура: от деконструкции к совершенствованию Случайная статья\tКанат Канака. Гоголь. Стихи


Ӏарамийн Димашкъ — Википеди\nХӀокху терминан кхин а маьӀнаш ду, хьажа Ӏарам.\nӀа́рамийн Дима́шкъ (Ӏарам) — Шеман шира Ӏарамийн пачхьалкх. Лаьттина вайн эрал X бӀешо хьалхара — вайн эрал хьалхара 733 шо кхаччалц.\nДимашкъ лаьтта Гута оазисан юккъехь, иза яхъелла къилбаседера къилбехьа 25 км, малхбузера малхбалехьа — 16 км. Дуьххьара хьахийна иза вайн эрал 2500 шо гергга хьалха, ткъа археологин ахкарша гойту, вайн эрал 4 эзар шо хьалха кхузахь гӀалин бахархой бахар. Латта лелорал совдаьккхина, меттигерчу бахархоша генарчу заманара дуьйна махлелийна. Оцунна аьтту бора гӀала латтаран чӀогӀа дика меттиго — Малхбален гӀум-арен йисттехь, кеманаш лела шина эркан гергахь, некъ малхбузе, къилбе, малхбале бекъалучу меттигехь. Иза бахьнехь, Димашкъо ладаме роль ловзайора ерриг а дукха бӀешерийн Шеман исторехь.\nЦуьнан хьалхарчу историн къегинчех цхьа мур хилира вайн эрал хьалхара X — VIII бӀешераш, оцу хенахь паччахьаша Ризон I-чо а, Таб-Риммона а мехкаш дахаран тӀемаш динчул тӀаьхьа, Димашкъ гӀалех онда Ӏарамийн паччахьаллин юкъ хилира, цунах сихха ерриг Шеман гегемон хилира.\nВайн эрал IX бӀешо хьалха — вайн эрал 854 шо хьалха[нисъе бӀаьра | нисъе]\nИ лакхара хьал лаьттира церан тӀаьхьенашна а. Вайн эрал хьалхара IX бӀешераш юьххьехь Таб-Риммона кӀанта, Бен-Хадад I-чо, тӀом бира Израилан паччахьаллийца, цаьргара схьадаьккхира къилбаседа Галилеян дакъа. Амма масех итт шо даьллачул тӀаьхьа Димашкъан кхерамаш тийса буьйлабелира сихха чӀагӀбелла ассирийхой. Цара дуьххьара ял гулйира Шеман урхалчашкара вайн эрал 859 шо хьалха. МостагӀчунна аьттонца дуьхьала латтархьама, меттигерачу урхалчаша барт бира шайн ницкъаш цхьаьнатоха. Бен-Хадад I-чун кӀента, Бен-Хадад II-гӀачун, аьтту белира ассирийн дуьхьала онда барт кхолла, цул сов бартхошна юкъа бахара хаматийн, израилан, арвадийн, аманан, кхин а паччахьаш. Вайн эрал 854 шо хьалха Каркар гӀалан пенашна кӀелахь, Оронт эркан бердашна тӀаьхь, хилира къиза тӀом. Цигахь чӀогӀа цӀий Ӏанийра, амма чекхбелира жамӀ доцуш. Цхьа хан яьлчи ассирийн паччахь Шульмануашаред III-гӀа юха а тӀелетира Шеман, Димашкъан гуо лецира, амма яккха ца елира.\nАссирийн тӀемаш[нисъе бӀаьра | нисъе]\nХьажа иштта: Ассирийн тӀемаш\nАмма ассирийхошна кхераме шемахойн а, израилан а урхалчийн барт дукха ца лаьттира. Дукха хан ялале израилан паччахьан Ахаван а, Бен-Хадад II-гӀачун а юкъахь тӀом белира. Римот-Гилеадера тӀамехь, вайн эрал 850 шо хьалха, жуьгтий эшийра, ткъа Ахав вийра. Цул тӀаьхьа вайн эрал 843 шо хьалха велира ша Бен-Хадад II-гӀа а — цуьнан уллерачу Газаила, паччахь цомгаш хиларх аьтту баьлла, юргӀанца са а дукъдина, Ӏедал дӀалецира. Вайн эрал хьалхара 834 шарахь ассирийн 120 эзар барам болу эскар шозлагӀа а тӀедеира Димашкъан. Ассирин паччахьан Шульмануашаред III-гӀачуш карийра, Ливанан Сенира ломан бохь тӀаьхь шемахоша позици дӀа а лаьцна, чӀагӀбалар. Ассирийхошка иэшаделира шеман эскар, ткъа ша Газаилан вада дийзира Димашкъе. Ассирийхоша гӀалан гуо а бина, цуьнан йисташкара боьлакаш хьаькхира. Шульмануашаред III-гӀачунга яккхаелира йоккха хӀонс, амма гӀала юха а ца яккхаелира. Газаил хетарехь башха гӀел а ца вира цуо.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Ӏарамийн_Димашкъ&oldid=2958393»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2019, 4 июль, 22:13.


До (Гар) — Википеди\nДо (фр. Deaux) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Бретань регионехь. Коммунан департамент — Гар. Дозанашца йу Мартиньярг, Межанн-лез-Алес, Монтей (Гар), Сент-Етьенн-де-л'Ольм, Сент-Илер-де-Бретма, Везенобр. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=До_(Гар)&oldid=6773608»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2021, 17 октябрь, 04:39.


Савченко Надежда латторан раж хийцар дехка бакъонашларъярхочо Масюк Еленас\nЧиллан-бутт 27, 2015\nОьрсийчоьнан президентан адамийн бакъонашкахула йолчу кхеташонан декъашхочо Масюк Еленас кхайкхам бина шен накъосташка, Савченко Надежда лаьцна латторан раж хийцийта Iедашка дехардахьара аьлла. Цунна хетарехь, суд хиллалц иза латто мегар дара шен цIахь. Бакъонашларъярхочунна хетарехь, цу гIуллакхо дийна йита мегар Савченко. Еарин дийнахь Масюк Елена хилира «Матросская тишина» олучу Москох набахтехь.\nЦигахь лаьцна латтош ю Савченко Надежда. Масюк дийцарехь, Савченкон могашалла вуно галъяьлла ю. 77 де ду Саченко мацалла хьогуш йолу. 15 де ду иза шена глюкоза тохийта реза ца хуьлу. Гергарчу хенахь иза яла мегаш ю аьлла дIахьедар дина Масюк Еленас. Кхаарин дийнахь Москох гIалин суьдо сацам бира Савченко Надежда кхин а кхаа баттахь набахтехь йита.


Ле-Пюи (Ду) — Википеди\n▲113 стаг (2018 шеран 1 январь)\nЛе-Пюи (фр. Le Puy (Doubs)) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Бургунди — Франш-Конте регионехь. Коммунан департамент — Ду. Дозанашца йу Вилле-Грело, Л'Екувотт, Пулинье-Люзан, Сен-Илер (Ду), Валь-де-Рулан, Веннан. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Ле-Пюи_(Ду)&oldid=6865040»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2021, 20 октябрь, 16:20.


Къоначу яздархойн форум\nДукха хан йоццуш, Ульяновск гIалахь дIаяьхьира рогIера XVIII-гIа Дуьненаюкъара къоначу яздархойн форум. Цигахь дакъалоцуш вара Россера а, 15 кхечу пачхалкхера а 140 къона яздархо.\nЗорбанехула а, шуьйрачу коммуникацешкахула а йолчу федеральни агентствон а, Президентан грантийн фондан а, Россотрудничество федеральни агентствон а, «Содружество» регионаш кхиоран фондан а гIоьнца форум вовшахтоьхнарг яра Социальни-экономикин а, интеллектуальни а программийн фонд а, Ульяновски областан Правительство а.\nНохчийн Республикера оцу форуме яханера къона яздархо Умарова Асет. Дагадоуьйту, Умарова Асета дакъа а лоцуш, дIаяьхьна къоначу яздархойн 4-гIа форум ю иза. Вовшахтохархоша дийцарехь, форумо къоначу яздархойн таро хуьлуьйту шаьш а, шайн говзарш а йовзийта а, бевзаш болчу экспертийн магорех, хьехарех пайдаэца а. Царна юкъахь бу яздархой Веллер Михаил, Юзефович Леонид, Ватутина Мария, Варламов Алексей, Славникова Ольга.\nФорум дIаяхьале цкъа хьалха конкурс дIа а кхайкхийна, схьакъастийра цуьнан дакъалацархой (35 шо кхаччалц хенаш йолу). ДIаяьхьначу форуман культурин программи юкъахь дара Ульяновск гIалин а, областан а театрашка а, музейшка а бахар а, кхузаманан литературин мехала теманаш а, проблемаш а йийцаре яран цхьаьнакхетарш а, дискуссеш а, иштта «Арион» а, «Вопросы литературы» а, «Дружба народов» а, «Звезда» а, «Знамя» а, «Нева» а, «Новый мир» а, кхечу а литературин журналийн векалша дIаяьхьна\n– Суна доза доцуш хазахеттера суо форумехь дакъалацаран конкурсех чекхъяьллий хиъча. Сайн жамIаша чIогIа цецйоккхуш гIадъяхийтира со. ХIокху шарахь «Знамя» литературин журналан мастер-класс хаьржира ас. Цуьнан куьйгалхой Сергей Иванович Чупринин а, Анатолий Николаевич Курчаткин а ву. Тешна ю, тхаьшна хьехначух а, довзийтинчух а кхидIа айса пайдаоьцург хиларх а, кхин а дика язъян а, тексташна тIехь болх бан а Iемарг хиларх а. Иштта цхьаьнакхетар хиллачул тIаьхьа дог ира-карахIуттий, кхидIа болх бан а, къахьега а болчу лаамца цIа йогIу со. Сан керлачу яздархошца доттагIалла а тасаделла, тешна ю, кхидIа а оха цхьаьна болх бийриг хиларх. Ульяновск а чIогIа тамехь, исбаьхьа гIала хийтира суна. Къаьсттина дагахь лаьтта тхаьш теплоход тIехь Волга хи тIехула дехьадовлар. Ас доккха баркалла боху Социальни-экономикин а, интеллектуальни а программийн фондан президентана Филатов Сергей Александровична къоначу яздархошна оьшу гIо-накъосталла цо дарна, – дийцира къоначу яздархочо Умарова Асета.\nАдамийн дахаран, синкхачанан массо а декъехь бохург санна къахьоьгуш, кIад ца луш, болх беш схьайогIу Умарова Асет. Ишттачу адамаша дикачу агIор йовзуьйту кхечу къаьмнашна вайн республика а, нохчийн халкъ а, вайн культура а, литература а. Иза масал эца а, йохье вала хIума а ду, вайн къомана юьхькIам а бу.


"Цхьа де - цхьа де ах де санна" низамехула маьршаваьлла 10 000 стаг\nОьрсийчоь -- ИК №8 колони, Новосибирскан кIошт.\nТалламан изоляторехь даьккхина цхьа де колонехь даьккхина цхьа де ах де санна ларарца доьзна низам болх бан доладеллачу цхьана шарахь цуьнца колонешкара маьршаваьлла 10 эзар сов стаг. Цунах лаьцна хаам бина ТаIзарш кхочушдон Оьрсийчоьнан федералан сервисо.\nЦуьнан векалша чIагIдарехь, цу низамо набахтешкахь яккха тоьхна хан лахйина 100 гергга стагана. ФСИН-о билгалдаккхарехь, талламан изолятрехь яьккхина хан ларарца боьзна барамаш тидаме оьцур бу тIейогIучу хенахь кхелаша сацамаш беш.\nОьрсийчоьнан бехктакхаман кодексна тIехь хийцамаш барх лаьцна низаман проект тIеийцира 2018-чу шарахь Товбецан-баттахь. Цуьнца а догIуш, СИЗО-хь яьккхина хан цхьа де ах де санна лорур ю юккъерчу рожан колонехь, ши де санна лорур ю колонехь-поселенехь.


12 шагов навстречу солнцу. Май, шаг 1 | Astro7\nАстрожурнал•Личность и развитие•12 шагов навстречу солнцу. Май, шаг 1


«Экзист» ул. Сахьяновой, д. 9 (Напротив Bosch), Улан-Удэ официальный сайт новые вакансии работа «Экзист» ул. Сахьяновой, д. 9 (Напротив Bosch), Улан-Удэ отзывы, рабочие телефоны, юр адрес\n«Экзист» ул. Сахьяновой, д. 9 (Напротив Bosch), Улан-Удэ - адрес, отзывы, вакансии\n«Экзист» ул. Сахьяновой, д. 9 (Напротив Bosch), Улан-Удэ\nУлан-Удэ, ул. Сахьяновой, д. 9 (Напротив Bosch)\nНаписать отзыв о «Экзист» ул. Сахьяновой, д. 9 (Напротив Bosch), Улан-Удэ\nСхема проезда до «Экзист» ул. Сахьяновой, д. 9 (Напротив Bosch), Улан-Удэ на карте Яндекс\nОтзывы об организации: «Экзист» ул. Сахьяновой, д. 9 (Напротив Bosch), Улан-Удэ\nДобавить новый отзыв об организации: "«Экзист» ул. Сахьяновой, д. 9 (Напротив Bosch), Улан-Удэ"\nПоиск информации – процедура хлопотная, есть вероятность потратить пару часов на поисковые запросы, в результате получив разрозненные данные о нужных компаниях по адресу: Улан-Удэ ул. Сахьяновой д. 9 (Напротив Bosch) .\nВакансии в «Экзист» ул. Сахьяновой, д. 9 (Напротив Bosch), Улан-Удэ\nИмеющиеся в справочнике «Автомобили легковые - запчасти» полезная информация об организации «Экзист» ул. Сахьяновой, д. 9 (Напротив Bosch), Улан-Удэ включают в себя схему проезда, контакты, адрес официального сайта, комментарии, данные о новых открытых вакансиях, включая вахтовый метод, зарплате и работе в компании по адресу Улан-Удэ ул. Сахьяновой д. 9 (Напротив Bosch) , для соискателей есть телефоны отдела кадров и адрес электронной почты для написания резюме.\nОтзывы о «Экзист» ул. Сахьяновой, д. 9 (Напротив Bosch), Улан-Удэ


2100мм на 1700мм\nИзготовление возможно из 2х видов металла. 1й вариант из гладкого металла .\n2й вариант из металла лоза! Смотрите картинки описания!


СуьгӀжи — Википеди\n47°30′33″ къ. ш. 3°30′54″ м. д.HGЯOL\nСуьгӀжи (фр. Surgy) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта БугӀгунди — ФгӀанш-Конте регионехь. Коммунан департамент — НьевгӀ.\nДозанашца йу Кламси (НьевгӀ), АндгӀи, Куланж-суьгӀ-Ионн, КугӀсон-ле-КагӀгӀегӀ, Пуссо.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=СуьгӀжи&oldid=7845016»


Буе-Курдо — Википеди\n46°23′26″ къ. ш. 0°41′20″ м. д.HGЯOL\nБуе-Курдо (фр. Bouillé-Courdault) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Луаран латтанаш регионехь. Коммунан департамент — Вандея. Дозанашца йу Бене (Вандея), Лье (Вандея), Ульм (Вандея), Сен-Пьерр-ле-Вье (Вандея), Rives-d'Autise[d]. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Буе-Курдо&oldid=6719789»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2021, 14 октябрь, 23:13.


Орденийн кочарш Кадыров Рамзанан доьзална: хIун динчунна?\nГIуран-беттан 11-чохь Кадыров Рамзана омра арахецна 21 шо долчу шен йоIанна Хадижатна "Нохчийчоьнна гIуллакх дарна" цIе йолу мидал луш. Американ Цхьаьнатоьхначу Штатийн санкцийн тептарахь ю Кадырова Хадижат – да Рамзан а, нана Медни а, 22 шо кхаьчна йолу йиша Iайшат а санна. Амма цхьана а санкцеша новкъарло ца йо Нохчийчоьнан куьйгалхочун гергарчарна мехкан лаккхара даржаш шайгахь кхаба а, Iедалан совIаташ даха а.\nНохчийчуьрчу Iедалан доларчу хаамийн гIирсаша дийцарехь, Кадырова Хадижатна совгIат дина "школе даханза долчу берийн дешаран система кхиорна а, балхаца сакхт доцуш, эвсара къахьегарна а".\nМидал яллал деза хIун хазна диллина Кадыровн йоIа берийн хьукматашка – иза хууш дац билггал. Школе даханза долчу берийн Соьлжа-ГIалин департаментан куьйгалхо хIоттийна шо кхаьчча елла мидал. Ткъа оццул язъеш йолчу хьаькамо институт яккхина я ца яьккхина а дац къаьсташ.\nШо хьалха елира Кадыров Рамзана изза мидал шен вукху йоIна а – Iайшатна. Цунна 2012-чу шарахь елла "Къинхьегамехь эвсаралла гайтарна" олу ларамбаран хьаьрк. Гурахь хIоттийра иза республикерчу синбахамаллин министраллин коьрте. Оцу юкъанна экономикан факультетехь юьстахара дешар дIакхехьа а ларайо иза.\nКадырова Хутмат, мехкан куьйгалхочун кхоалгIа йоI, евза Iаьрбийн мехкашкахь гоьваьллачу ал-Афаси Мишарица цхьаьна нашидаш аларца. Нохчийчуьрчу хаамийн гIирсаша "пачхьалкхера уггаре къона фермер" а олу цунах.\nБовхачу тергамах къастийна бац Кадыровн кIентий а. Масала, ша мехкан куьйгалхочо дийцарехь, цуьнан кхоалгIа воI, 13 шо долу Адам тоьлла хаарш къовсучу конкурсехь, хIоттийна Кадыров Ахьмадан цIарах йолчу дешархой урхалла дан а, Iилманаш карадерзо а Iамочу центран президент.\n"Хьалхарчу классехь дуьйна ву Адам школин дахарехь жигара дакъалоцуш, дика доьшуш, шеца долчу берашна гIодеш. Спортехь тоьлла кхиамаш а бу цуьнан", – дIахьедира Нохчийчоьнан куьйгалхочо кхушеран Чиллан-баттахь. Масех бутт баьлча скандал иккхира Кадыров Адамна гонах – цунна латаршкахь, тIевеъна хьаша цо эшийна а воццушехь, нокаут йича санна, толам белла, бохура вуно дукха наха.\nВевза Адам "Юхаденвелла Эртугрул" цIе йолчу Кадыров Рамзанна хазахетачу туркойн сериалехь дакъалацарца. Цигахь цо шина дашах лаьтта фраза бен ца олу, амма кIантах похьмано билгалваьккхина актер олу нохчийн хьаькамаша.\n"Шен тоьлла амал дIагайтина Адама оцу фильмехь", - дIакхайкхийра дешичас, хIинца Нохчийчоьнан куьйгалхочун а, Iедалан а администрацин буьйранчин хьалхара гIовс лчу Ибрагимов Турпал-Iелас.\nДIадахначу шеран Лахьан-баттахь Кадыровс гайтира шен ши кIант Ахьмад а, Iела а къонахийн могIара воккху барам. Тергам бинчара дийцарехь, даздина, айдаран кепашка дерзийна, къоман дахарехь хилла а доцчу хьесапехь кечдина даздар дара иза.\nМехкан куьйгалхочун нана, Кадырова Аймани, ю вуно дукха орденаш а, мидалш а кхаьчна стаг. СовгIаташлахь ю " Кадыровн Орден " а, "Къоман дозалла" диплом а. Федералан тIегIанара совгIаташ а ду цуьнан. Ду, дерриг а доцуш, шен цIарх диллина маьждиг а – Устрада-ГIалахь. "Мехкан нана Аймани Несиевна" олу цунах шайн машанашкарчу посташкахь Кадыровн гонерчу хьаькамаша.\n"Цунна халкъо елла и еза цIе – Мехкан Нана", - яздира цкъа Нохчийчоьнан парламентан спикера Даудов Мохьмада.\n"КАДЫРОВА АЙМАНИ НЕСИЕВНИНА, КАДЫРОВ АХЬМАД-ХЬАЬЖИН цIарах йолчу регионалан фондан президентна, вайн ХЬАМЕЧУ НАННА лерина пхьуьйран той", аьлла дIакхайкхийна шайн, хьакамийн, цхьа барам Оьрсийчоьнан Пачхьалкхан Думин депутата Делимханов Адама а.\nКадыров а, нохчийн Iадаташ а\nНохчийн къоман ламасташца ца догIу Кадыровн доьзало шена кест-кеста магош дерш, элира къайлахчу къамелехь Кавказ.Реалиига нохчийн цхьана этнографа. Цо дийцарехь, республикерчу бахархошна ца тов мехкан куьйгаллин, парламентан, ницкъхойн структурийн цIарах Кадыров Рамзанан гергарнаш базбар.\nЭтнографа бахарехь, наханна хьалха шен бераш даздеш дац нохчийн: денана я ненанана, деда я ненада, деваша, кхиволу уллера гергарниг, милла а ур-атталла уллехь а волуш, дас шен кIентан цIе а ца хуьлу йоккхуш. Ша Кадыровс дуьйцура 2014 шарахь шен бераллах лаьцна: "Да, нана цхьана долчу хенахь, уьш болчу чу ваха а ца хIуттура со. Деда гергахь а волуш сайн дена улле вахана, дечу къамелехь дакъалаьцна вац со. Суо дас хастош ца хезна суна цкъа а".\nШен гергарчех лаьцна Кадыров Рамзана кест-кеста хIитточу постийн мах хадор дийхира Кавказ.Реалиино "Европерчу нохчийн ассамблеян" куьйгалхочуьнга Муртазалиев Аслане.\n"Тхан Iадаташца ца догIу, бехкбуьллу берашца йолу юкъаметтигаш гойтучунна. И мидалш охкар, Кадыровн доьзалхой декъалбар – иза оцу церан доьзалан амал ю, нохчийн къоман ламасташца, синмехаллашца аьттехьа а дац иза догIуш", – элира цо.\nКавказ.Реалиино дукхаза а дийцина Кадыровна гонах нур кхолларх, культ яржорах лаьцна. Мехкан таханлерчу куьйгалхочун ден цIе лелайо республикехь 300 сов урамо, майдано, Соьлжа-ГIалин центрерчу коьртачу урамо, Нохчийн университето, школаша, берийн бошмаша, "Нохчийчоьнан Дог" олучу мехкан коьртачу маьждиго, ше цIеношна бухахь нах байъарна "Новая газето" Чиллан-баттахь гIараяьккхинчу Росгвардин полко, иштта дIа кхин а дуккха а объекташа.\nКадыров-воккхахниг вазвеш, цIе хицина доьзал бехачу ЦIоьнтаран а - Ахмат-Юрт олу хIинца цунах. Цул сов, футболан, латархойн клубаш, фонд а ю Кадыровн цIарах – уьш 2020 шеран ГIуран-баттахь дуьйна лаьтта Американ Цхьаьнатоьхначу Штатийн санкцийн тептаран могIарахь.