Бадуев СаIид. Iимран. - 2 Июля 2020 - СОЮЗ ПИСАТЕЛЕЙ ЧЕЧЕНСКОЙ РЕСПУБЛИКИ\nГлавная » 2020 » Июль » 2 » Бадуев СаIид. Iимран.\nКхечу жимчу пешара цIе цкъа йовш, тIаккха цIеххьана серлайолуш гора, Iимрана, ша хьуьжаре вахале, лулахошкара дечиг а деана, шайниг кхачадаларна латийна йолу. Хьалха санна шен Хьасан мара а къуьйлуш, шелонна юргIа тIе а ийзош Iеш йолу Зайна хIума яаза яра, кхо чIогIа сатуьйсура, сарахь цIа вогIу волчу Iимране, хIара иштта цхьацца ойланаш еш Iеш, де шен рожехь суьйрангахьа лестира.\nАрара мох, кIордийча санна лагIбелира, кхеран йогу цIе а яйра, пеша кIелахь Iуьллу цициг, бий а ког а хьаькхна, са а даьлла дIатийра,моцалла а, шелонна а кIедисина долу.\nЗайнина и делла Iуьллу цициг ца гора, хIара чохь пена тIехула бIаьргаш а къерзош Iара, шен хаза дIадаханчу денойн ойланаш а еш. Иштта Iечу кхунна цIеххьана дагадеара, шен цIийнан да валале цхьана дийнахь цо шега аьлларг: «Хьажал хьо, зуда, хьуна ма гарра, вайшиъ дижина цаIилларна хIара хьуна гун кхо до хьаьжкIийн бу вайн, кхунах даан ахьар а дер ду, кIади эцан йохка хьажкIа а ер ю, цул тIаьхьа а дикка буха а юьсур ю.\nАйхьа къастийначу кху хьаьжкIаш тIе кхин а йохка ахь кхоккха тускар, вайшинан бераш а ца хаьа муха лелар ду а, вайшиъ дIаиккхинчул тIаьхьа», аьлла, цо шайна юххахь лаьттачу ахьар дехан даьхкинчу кхаа берана тIе а вахана, «шайн хьаьчкIаш мел ийши, дуьххьал кху керта схьадуьйлалаш» аьлла, шайн вордана тIе церан хьачкIаш а йоьттина, уьш цIа хьовсабар.\nИ дагадеъча, Зайнин бIаьргех мела хи хьаьдира, и хин тIадамаш кхуьнан карарчу Хьасанна тIе а оьгуш, и кхуьнга гIийла бIаьра а хьоьжуш Iеш йолчу кхуьнан кийра цIе летан елира, тIаккха шийла хорша кхуьнан дегIах хьерчан йолаелиоа.\nЗайна холчу хIоьттира – цхьана агIор, меца а волуш, шеллуш шен карахь Iуьллучу Хьасанна хIун дийр ду ца хууш, шозлагIа, чохь йогуш цIе а йоцуш, хоршина шен гIорош доллучу дегIана хIун дийр ду ца хууш.\nХIара иштта холчу хIоьттинчу заманчохь Iимран, неI йиллина чу а ваьлла, хIорш дийна хиларх воккха а веш, кхарна тIеволавелира.\n- Iимран! Хьайн кетар Хьасанна тIетасалахь, суна хорша еана, - аьлла, Зайна, са а ца тохаделла, чехка юргIана кIел юьйлира. ТIаккха Iимран, шена тIера кетар чехка схьа а яьккхина, велхан а ийзош Iуьллучу Хьасанна тIе а тесна, Зайнина тIера юргIа тодан хIоьттира.\nОцу заманчохь кхеран цIентIе богIучу новкъа чехкачу боларца цхьа лекха адам догIура. Коьртахь кIайн месала куй а болуш, дегIа тIехь еха, йоккха холхазан кетар а йолуш. Цуьнан сийна, боккха ши бIаьрг чехка лелара дIа-схьа, цуьнан ехачу юьхьа тIехь къежъелла маж лоргуш яра, цуьнан богу бос башха цуьнан оьгIазвахаре хьажна а бацара.\nМила хила веза-те оцу тайпана чехка кхаьрга вогIу стаг? Иза, кху жимчу юьртарчу хьуьжаран молла вара, шена, ша мутаIеламашна дарс дешна а ваьлла, араволуш, Iимран ша гулдинчу ахьарх шен киса дузуш воллуш а гина, шена и иштта гича, юха а ваьлла, цул тIаьхьа Iимрана ахьарх хIун до техьа аьлла, цунна тIаьхьаваьлла лелаш волу.\nХIара молла чехка кхечира кху гIийлачу цIийнан неIар тIе. ТIаккха цIеххьана вон неI йоьллуш ша чуваьлча, Iимран, киснашкара ахьар текха чу духкуш воллуш а карийна, вон бIаьргаш а къерзош, неIарехь а сецца, элира: - ХIай нажжаз-нажжаз… ХIара хилла-кх ахь хIинццалц лелориг! ХIара хилла-кх хьан дешар а, хьо дешан валар а. Хьо а, хьайн цIе а санна боьханиг бен, кхин хIун дер дара хьоьгара?.. Хьайн дас-нанас Iамийнарг ду-кх ахь лелориг! Ва жулик!.. эхь дацара хьан басна а, кху тайпана ца лелча…-аьлла, тайп-тайпана бос а хийцалуш лаьттачу Iимранна тIе а вахна, цкъа лерга юххе чIогIа тIара а тоьхна, , моллас Iимран пенах дIатабийра.\nШена тIе йовха кетар тесча набаран тар тесна Хьасан, чохь гIовгIанаш яьлча сама а иккхина, ша Iуьллучохь: -Iимран! Iимран!..Сискал йина ца яьлла вайн? Со мац-м велла, - аьлла велхан озийра.\nКхеран гIовгIанаш а хезаш, дуьйцург къастан а ца къаьсташ, хорша тIе чIогIа ярна, юргIана кIел йоллучу Зайнина цIеххьана шен ший а кIант воьлхуш хезира, тIаккха шен хорша йиц а елла, шен доцчу гIоранца кIегархиинчу кхуьнан, охьа а кхевдина, ахьар чохь долу текх схьаоьцуш воллучу моллех бIаьрг кхийтира.\nТIаккха кхунна цIеххьана дагадеара, наха шайн говр а лачкъийна, дан амал доцуш шина бераца кIелдисинчу заман чохь, и молла волчу а яхана, цуьнга: - Тхо гIаддайна кIелдисина, хIинца ахьа вайн маьждигехь тхуна жимма хIума ца тасийтахь», ша аьлча, моллас «хьо цкъа маре ца яхча ер йоцуш ю, со кху сохьта зуда йоцуш ву, хьо соьга ян езара, Зайна…» аьлла.\n…Нахана и дIахиънера, моллин гIеххьа сий дайра. ХIетахь дуьйнна ЗайнагIаьрца массоа хIуманна тIехь вон вара иза…\nЗайнина, хIара шайн чохь дерг хIун дов ду, ца хаара. ДIахьаьжча Iимран а воьлхуш воьжна Iуьллуш гира, йиллина лаьттачу неIаре хьаьжча, ахьар дIа а кхоьссина, деса текх а дохьуш, вон бIаьргаш а къерзош чувогIу молла а гира. И сурт гича, цуьнан дегI чIогIа эгон доладелира, гуттар а хих буьзна лаьттачу шина бIаьргах луьстта мела хи хьаьдира.\nШен дуткъа дог чIогIа лаза даьлла, катоьхна шен доцчу гIоранца шена юххе Iуьллу Хьасан кара эцна, и шен мара а къуьйлуш, цаI алан юьйлира, тIаккха елхаран мохь а баьлла, хIумма а ца алалуш йисира.\nIимрана, цхьана куьйга шен ге а лаьцна, вукху куьйга йогу бесни а лоьцуш, бIаьргех хин тIадамаш а оьгуш, халла хьала а айъавелла,дIавахан дагахь араволуш воллучу моллега элира: - Аса-м и ахьар цигаьрканаш эцан а, я кехатех ловзан а ца кхоьхьурий… цIеххьана, Iимранан вистхилар а хадош, юха а кхоьлина, вон тIе а чевхаш: - Кхин соьга схьа ма лелахь, ва къу!..тIаккха а, хьо велла дIаваллалц хьуьжаре а ма волалхь! – аьлла, молла, чIогIа неI а тухуш, дIавахара.\nЦул тIаьхьа, моллас дина дов Iимрана шега ма дарра дийцича, Зайнас элира: - Ва Iимран, ахь и ахьар хьайна мутаIеламаша ло ца бохура?\n- Ас лачкъийна кхоьхьийла хиъча, ахь дуур доцу дела олурий аса-м и цара ло, - олуш, Iимран воьлхучуьра тийна, ЗайнагIарна тIе а вахана, цхьацца дийцина: - баба! – ас миччахьара деана а ахьар а, дечиг а дахьар ду вайна хIокху сохьта, Хьасан хьайца юргIана кIел виталахь, аьлла, Iимран кетар тIеюхан хIоьттича: - Iимран!Дукха ма хьелолахь, Хьасан меца ву хьуна, аьлла, Зайна, шена а, Хьасанна а тIе юргIа а тодеш, агIоръелира.\n- Со-м дукха хьелур вац хьуна, баба, аьлла, Iимран меллаша ара а ваьлла, вахара.\nОцу заман чохь суьйре Iаржъелла йогIура, буьйсангахьа мел лести шел а луш. ТIаккха буьйса йоьлча, аре хийцаелира, хьоькхучу мохо, диллина Iуьллу лом а массо а маьIIехь ловза а деш.\nЗайна, чохь латийна лампа а йоцуш, юргIанах а хьаьрчина, мацалла воьлху Хьасан шен мара а къуьйлуш, шен мацъялар Хьасане ца хаийтан гIерташ дагахь а йоьлхуш, цхьацца ойланаш еш Iуьллучу заман чохь, арахь мох тIеттIа чурабуьйлуш, чIогIа хьекхан болабелира, доккха Iуьллу ло, кIа оручу машино кегаш санна, массо а маьIIе кхуьссуш, ловза а деш.\nМассо а урамехь шакарца цIийзаш луьра мох а бара. ГIорийна лаьтта гIеххьа кегийра дитташ кеглуш, охьадетталора, цхьадолчу цIенойн ледара тхевнаш а чуоьгура, андийчу тхевнаш тIера ледара туьнкалгаш а мохо чуеттара, хьуьнхахь дечиг доккхуш санна, мохо чуеттачу кертийн гIовгIанаш а яра геннара а хезаш; урамашкахь дохк хIоьттича санна лайн кIур бен гуш адам дацара, нах чIогIа кхералуш чутийнера цу буьрсачу буьйсанна. ЗайнагIеран чохь йогуш цIе яцара, жимчу корехула чу кхуьйсуш шийла дарц а дара.\n- Баба! Со-м мацвеллий…баба! ..со-м шеллой..баба!...- бохуш, тIаьхь-тIаьхьа велхарна чуьра а вуьйлуш, Iуьллура Зайнин марахь Хьасан.\n- Хьасан! ХIинцца Iимран схьакхочур ву, собардехьа…сатохахьа!..аьлла, йистхиллачу Зайнин хьалхе дуьйна а бIаьргех оьху хин тIадамаш луьстта эгон доладелира. Цуьнан дукха хенахь дуьйна схьа цIийза дог, лаьцна куьйра санна, цIийзарна сихделира, цуьнан цомгаш дегI хIора минотехь гIелделла доьдура, мацаллина а, шен меца доьзалхо гарна а.\nЗайна тIаьххьара а легаш а дакъаделла, мацалла гIора а кхачийна, елхар а, йистхилар а доцуш йисира.\nТIаккха цIеххьана шийла, луьра хорша цуьнан шийлачу дегIах хьаьрчира, цергаш, вота етташ санна, эгон йолаелира. Хорша тIе чIогIа ярна, мацалла воьлхуш Iуьллу Хьасан цунна вицвелира.\nАрахь хьоькху луьра мох моллина кIезиг хаалора. ХIара молла, шуьйрачу цIарца йогучу пеша юххехь лаьттачу нар тIехь, гIайби тIе а хиъна, шен йоIа дина хингалш дууш Iара, даьттанах буьззина кад хьалха а хIоттийна, наггахь ша Iечохь шайн сирлачу цIа чуьрчу пенах дохкучу кузашкий, цIенкъарчу истангашкий а хьоьжуш, юкъ-юкъа корта а лестош, тахана шена гучудаьллачу Iимранан къоланан ойла а еш….\n- ХIан-хI, тахана ас ахьар схьа а даьккхина, меца битарххий, Iимран хьуьжарера дIаваккхарххий декха ца ло, цо сан дайъина сий, царна дан дезаш кхи цхьаъ ду, - аьлла, цкъа корехула уьйтIа а хьаьжна, нара тIера охьа а воьссина, чехка шен йовха кетар а, мачаш юьйхина, коьртах башлакх хьарчийна, араиккхира иза.\nАрахь юткъачу шакарца луьра хьоькхуш мох бара. Гуш, хIара молла воцург кхи садолу хIума а дацара. Кху буьрса хьоькхучу мохо нехан кертех а, цIенойх а бертал а ветташ, молла халла веана ЗайнагIеран цIийна юххе кхечира.\nТIаккха хIара чехка цу цIийнах гIортийна йоллучу дечгах тасавелира. Цу гIорторах моллин цкъа бIаьрг кхетта ца Iийнера. Цуьнга молла, кху цIийнан юххехула болучу готтачу новкъахула ша маьждиге а, базара а мосазза воьду, лоррий хьожура.\nХIара молла, Зайнас нахала ваккхарна бекхам бан аьтто ца болуш лела дукха хан яра. ХIара наггахь, царна «дарехь» цаI дан тохалора, тIаккха а, ЗайнагIеран цIийнах цаI бекхаме вер ву-кх, олий, кхера а лой, IадIара. Кху юткъачу шакарца, лайца уьдучу мохехь вехха ваьллира молла и дечиг схьа ца яккхалуш.\nТIаккха цIеххьана шен гIорагIоддаха тасавелла, и схьа а яьккхина, цIийнан юххе охьа тесна, цу хьоькхучу луьрчу мохехула шен цIа а вахана, паргIатвелира.\nАрахь буьрса хьоькхучу мохо, ЗайнагIеран цIийнан, моллас гIортор дIаяьккхина агIу, чIогIа тата а доккхуш, чутуьйхира, царна тIаьххье кху цIийнан ах тхов а чубеара.\nВоьлхуш Iуьллу Хьасан, цIеххьана чIогIа тата а даьлла, шийла дарц шайн ах цIа чу хьовзийча, кхеравелла, луьрчу маьхьарца Зайнех хьерча волавелира: - Баба!..хIара хIун ду?..Баба!..-бохуш.\nШен шийлачу хорши тIе, чухьийзо шийла дарц а хаадела, шелонна са ца тохалуш, йовхо ца карош етталуш Iуьллу Зайна, шен мара Хьасан воьллича цунах жимма йовхо а хааелла, чIогIа и шен мара къийла елира, ша хIун леладо а ца хууш, Хьасане гIийла узарш а дойтуш.\nВехха къийлира Зайнас Хьасан мара, и марахь саца а ца туьгуш. Вуьшта мацаллина а гIор дIадаьлла волу Хьасан, кхо чIогIа мара къийлар ла а ца делла, са а дукъделла, велира. Цул тIаьхьа меттах ца хьовш, Хьасан Зайнас вехха мара къийлира.\nХIара ишта йоллучу заманчохь, кхера чоь мохо луьра чудеттачу лайн дарцана дикка кIайъеллера, кху доьхначу цIа чохь дохк хIоьттича санна, чухьийзаш лайн кIур бара. Цул тIаьхьа, мох а жимма лагIбелира, цIа чохь гIаьттина лайн кIур а байра, кхеран чоь жимма серлаелира, жимма къаьсташ арара нехан цIенойн къорза тхевнаш а гуш.\nЗайна, тIера хорша лагIъелла жимма саметтаеара, тIаккха дIахьаьжча шайн чукхетта цIийнан агIо а гира, мохо чудиттина ло а карийра.\nШена гург гIан ду моьттуш Iуьллучу Зайнас, цIеххьана шена марахь шан гIорза йоллуш санна хетта, шена карара Хьасан дIакарчийра, юха а шен кIант дага а веана: -Хьасан!.. Хьасан!..-бохуш, юргIана кIел куьйгаш хьаькхначу цунна, ша санна шел а велла Iуьллуш карийра Хьасан.\n- Хьасан!..- аьлла, дIа-схьа хьавира Зайнас иза. Амма, вист-м ца хилира. ТIаккха Зайнин кийра шийла ша биллира, цуьнан эгIазчу дегIа тIе йовхонан хIон толгIе хьаьдира, дегIан пхенаш цхьаммо дIаийзош санна, ийзон доладелира.\nНанна хиира, Хьасан мацаллий, миллий веллийла. ХIокхо шийла мохь хьаькхира: - АллахI!..Ва, везан дела!.. хIара хIун ду?..хIун ду тхуна хилларг?..тхоьга деанарг?.. Хьасан?..Со яла хьан, Хьасан!- аьлла, Зайна Хьасанах хьаьрчира, цуьнан мецчу кийре и валар ца лалора, цIеххьана бIагор хьаьвзира, дерриг дуьне а хьийзаш ду моьттуш.\nИ чIогIа дарц хьовзийча, новкъахь цхьа зулам даларна кхоьруш, схьа ца воуьйтуш волу Iимран, цIерачарна чIогIа сагатделла, цкъа лечкъана араэккха воьлча гучуваьлла, сацийнера хIусамдас. Цул тIаьхьа, хьоькху мох жимма лагIбелча, Iимран лечкъана цIа ван араиккхира.\nХIара бай хьоькхучу мохехула кийра цIе леташ вогIура, шен кисанаш наха деллачу ахьарх а дуьзна, пхьаьрса кIел ягон яхьаш жимо дечиг а йоллуш, шен нена а, вешин а мацалла яйъан сихха цIакхачархьара-кх ша, бохуш.\nIимран наггахь шен жимчу кетарх а хьерчаш, мохо ло тIедиттина гуш некъан лар а йоцуш, кIоргачу лайлахула халла веана шайн керта кхечира.\nТIаккха дIахьаьжча, шайн ах чу а кхетта лаьтта цIа гина, кийра ша а биллина, бIагор а хьаьвзина, Iадийча санна мохь а хьаькхна, ша волччахь сецира.\nВехха лаьттира Iимран чувахан а ца ваьхьаш. ТIаккха велхарна лахара балда а ийзош: - баба!..- аьлла, шайн ах даьллачу цIа чу а иккхина: - Баба!..Самаялахьа! Баба!..Хьасан!..-бохуш, шийлачу маьхьарца, Iимран дехха меттахъхьедира Зайнин, Хьасанан ши дегI. Амма уьш меттах-м ца хьайра.\nИ ши дегI, вовшашца шелдалар къевсича санна, шийла Iуьллура


ЧӀаьнти-Юрт — Википеди\nЧӀаьнта-Йурт , ЧӀаьнти-Йурт (оьрс. Терское) — Нохчийчоьнан Соьлжа-ГӀалин кӀоштан эвла ю. Иза ю ЧӀаьнта-йуьртан меттиган административан центр. Бахархойн дукхалла 1341 адам леррана 2010 шарахь.\nЮрта йиллина теркан аьтто берда йистахьа, Соьлжа-Гlалана къилбседехьа.\nЮхера ярташ: къилбседехьа — Керлатерке, къилбехьа — Мехкадаьттан-Йурт, малхбалехьа — Аьхкин-Борзе, къилб-малхбузехьа — Кен-Йурт, къилбседа-малхбузехьа — ГалгӀала.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=ЧӀаьнти-Юрт&oldid=5870613»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2021, 9 май, 21:16.


Ельфо — Википеди\n50°41′52″ къ. ш. 2°14′35″ м. д.HGЯOL\n▲1720 стаг (2019 шеран 1 январь)\nЕльфо (фр. Helfaut) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта О-де-ФгӀанс регионехь. Коммунан департамент — Па-де-Кале.\nДозанашца йу Бландек, Енгем, Пием, ВизегӀн, Ек (Па-де-Кале), Аллин, ЕгӀенгем (Па-де-Кале).\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Ельфо&oldid=7830619»


Кхерий зама - Howling Pixel\n«Кхерий зама» (эрс: Каменный век, ингал: Stone Age) яхача терминаца археологаша белгалйоаккх адамлен тархьаре аьшкалий замал хьалха йоагIа йоккха мур. Кхы а вай замал хьалха I бIаьшаре Тит Лукреций Кар яхача Iилманхочо хьоахадаьдар кхерах даь сага керттера герзи гIирси долаш аьшкалий заман хьалхагIа цхьа ха хиннай аьнна.\nИз зама хьакъоастае аьнна зIил дагаехар вар францера антиквар Никола Маудел 1734 шера. Цо аьннар Iилман болх беш бакъдир данерча археолого Томсен Кристиан Юргенсена 1836 шера. Цо адамле дегIадена еррига ха йийкъар 3 (кхаь) культурни-тархьара заманах (кхерийи, борзийи, аьшкани).\nXIX бIаьшарен 60-лагIча шерашка ингалсий Iилманхочо Джон Либбока йийкъар кхерий зама дуккха зIамагIа йолча шин заманах — палеолити неолити.\nХIаьта тIехьагIа цу шерашка францерча археолого Г. Мортильес кхерий зама йийкъар дукхагIча мурех (шелльски, мустьерски, солютрейски, ориньякски, мадленски, робенгаузенски).\nЕвропе хинна мур\nКъаьнара кхерий зама е палеолит 2,4 млн. — 10 000 в. з. хьалха Хьалхара (лохера) палеолит 2,4 млн. – 600 000 в. з. хь.\nЮкъера палеолит 600 000 – 35 000 в. з. хь.\nТIехьара (лакхера) палеолит 35 000 – 10 000 в. з. хь.\nЧарахьийи лехьдерхойи ха.\nМоакхаза кечалаш лелае болабалар.\nТIаккха ха дIа мел йода уж дегIайоагI, дукхагIа а хул.\nЮкъера кхерий зама е мезолит 10 000—5000 в. з. хьалха ДIайолалу Европе плейстоцен чаккхйоаллаш.\nЧарахьашеи лехьдерхошеи Iомадаьд лакхача боараме кхерахи тIехкахи гIирсаш (кечалаш) яр, иштта гаьна детта герз а — тIаьски Iади.\nКерда кхерий зама е неолит 5000—2000 в. з. хьалха Хьалхара неолит Юкъера неолит ТIехьара неолит Боахам лелабар эргадоал, гулдара а чарахьий а боахамá («ший доалá дерзадерá» / «присваивающего») когаметт отт — «хьадер» / «производящие» (лаьтта леладар, доахан леладар).\nКъаьнара кхерий зама е Палеоли́т (къ.-элл. παλαιός ‘шира’ + λίθος ‘кхера’; = ширача кхерий ) — хьалхара тархьара мур я кхерий заман чухьа (йолаеннай гаргга 1 млн шу хьалха). Белгалъякххай 1865 ш. Джон Лаббока.\nХьалхара юкъарле (эрс: Первобы́тное о́бщество) — йоазув хьакхоллале хинна мур я адамлен тархьаре. Йоазув кхеллачул тIехьагIа аьттув хул Iояьздаь долча хьасташ (источникаш) тIа бух а бола тохкамаш де тархьарá.\nЦу заман чухь Iояздаь хинна хьасташ доацандаь, цох бола хоам хьаийбу укх тайпарча Iилмашца: археологи, этнологи, палеонтологи, биологи, геологи, антропологи, археоастрономи, палинологи.


Москвахь протестхойн акцеш дIасалехкинчарна дуьхьал санкцеш яхар хьехна Iамеркан Конгрессо\nМосквахь дIаяьхьначу митингашкахь адамийн бакъонаш йохийначарна дуьхьал санкцеш яха аьлла, президенте Трамп Доналде кхайкхамбина Iамеркан Цхьанатоьхначу Штатийн палатан векалийн арахьарчу гIуллакхийн комитетан куьйгалхочо Энгел Элиота а, Техас штатан Конгрессерчу векало Маккол Майкла а. Трампан цIарах юкъахь динчу дIахьедарехь политикаша билгалдаьккхина, Оьрсийчоьнан шахьарахь дIаяьхьначу акцешкахь "дукхахболчу митингхошна йиттина хилар, дIалецна хилар, набахтешка хьийсийна хилар а".\nОьрсийн Iедалхоша лелориг "агресси" а ю, "ОБСЕ-н массо а декъахоша шайна тIелаьцна хилла декхарш инзаре дохийна хилар а ду" аьлла цара. Энгелна а, Макколна а хетарехь, Iедална дуьхьал болчу нехан Iа лакъорхьама Оьрсийчоьнан президент Путин Владимир хIуъа а дийр долуш ву.\nТовбеца-баттахь дуьйна схьа латтош ю Москвахь гIалин думе оппозицин кандидаташ битийта гIертачу наха вовшахтоьхна митингаш. Доккхачу декъанна, цигахь лаьцна 3 эзар гергга стаг. Иттаннашкахь лийцира бозуш боцу кандидаташ, митингех долу низам хьаьшна аьлла, бехкебина.


Мултимедиа, Охан-бутт 09, 2018\nОршот-де 9 Охан-бутт 2018\n"Шу нохчий ду – оха хIаллакдийр ду шу"\nОханан-беттан 7-8-чу деношкахь оьрсийн эскарша СемаьIашкахь дIаяхьначу операцехь вийна лоруш ву официалан хаамашца 120-140 стаг. Амма беллачийн терахь 400-не кхоччуш лору.\nШемарчу тIамехь химин герз лелийна хила тарло\nЦхьаьнакхеттачу Къаьмнийн организацин Кхерамзаллин Кхеташонан 8 декъашхочо сихонца гулбалар доьху коллегашка.\nОхан-бутт 08, 2018


"Кадыровна гойла-кх, тхо дуккха а дуйла!"\nОхан-бутт 19, 2017\nТIаьххьарчу цхьана шерачохь Нохчийчуьрчу Iедале кхайкхам барца шолгIа пикете арабевлла Оьрсийчуьра журналисташ.\nНохчийчохь гейш Iедало хьийзош бу аьлла «Новая газетано» Iорадаккхар бахьана долуш, масех де а ду кадыровхоша оцу газетан журналисташка бага а лееш, дов латтон.\n"Делан оьгIазло йойла шуна" аьлла, муфтийс Межиев Салахьа кхерам тесира журналисташна, ткъа зорбан министро Умаров Джамболата къоме бехкцабиллар дехар тIедожийра прессан векалшна.\n«Кхерамаш туьйсучул а, факташца бакъдерг дуьхьалдаккха тхуна"\n"Новая гахетан" журналисташкахьа узий а хоуьйтуш, Нохчийчоьнан Iедал экстремистийн "Исламан пачхьалкх" шех олучу тобанца а нисдеш, къамел дина "Эхо Москвы" радиостанцин коьрта редактор Венедиктов Алексей а ву дов хьедечу журналистийн могIаршкахь.\n"Кхерамаш туьйсучул а, факташца бакъдерг дуьхьалдаккха шайна", - бохуш, Нохчийчоьнан урхаллан дуьхьал шуьйрра пикет дIаяхьа кечамаш беш бу Петарбухара журналисташ.\nТкъа и акци вовшахтоьхна Александров Артем дагахь ву "Нохчийчуьрчу куьйгаллана а, Динан урхаллана а тIедожадо «Новая газета-н», «Эхо Москвы» радиостанцин журналисташ шайна къинтIерабахар" аьлла йоза тIехь плакат айдина, аравала.\n«Кавказ.Реалии» порталца къамел деш «Мой район» зорбан корреспонденто Кагермазов Сергейс билгалдаьккхира, журналисташ даим а дуьхьал хилар авторитаризмана а, тоталитаризмана а, цундела къаьсттина пресса ю ала тарло Кадыровс махкахь хIоттийначу рожан оппозици аьлла.\n"Washington Post газетан алар ду «Бодашкахь леш ю демократи». Нохчийчохь лела харцо журналисташа юьйцуш ца хилахь, цигахь хьал де дийне кхин а эшаме хир ду. Вайн таро хила еза кхера а ца кхоьруш, довзийта бакъдерг", аьлла дийцина журналисто Кагермазов Сергейс.\nШо сов гергга хан ю пикеташка ара а буьйлуш, журналисташа кадыровцашца зIе латтаен.\nМасала, Москохара а, Петарбухара а журналисташа талламаш дIабахьар дийхира дахначу шеран Зазадоккхучу-баттахь, ГIалгIайчоьнан а, Нохчийчоьнан а дозанехь шайн коллегашна-журналисташна динчу тIелатаран.\nХIетахь туьтмIаьжгашца болчу наха 20-х журналист чохь волчу автобусна гуо а лаьцна, машенан кораш дохийнера.\nЦул тIаьхьа, автобусчуьра охьабисинчу журналистех лета буьйлабеллера зуламхой: "Шун гIуллакх дац Нохчийчохь", бохуш, маьхьарш а детташ\nПетарбухара журналисташ Неван проспектехь гулбеллера, ткъа Москохарнаш президентан администрацина гергахь.\nДукхахболчарна пикеташ дIакхехьар дош ца хетахь а, йиттинчу журналисташлахь хиллачу Russiangate порталан коьртачу редакторо Елагина Александринас бахарехь, цу кепарчу акцеша Iаламат доккха гIо лоцу.\n"Тхуна дисинарг дара, пикеташца тхайна тIе тидам бахийтар", - боху цо. – Перссон-Лефгрен Марияс арахьарчу гIуллакхийн министре Лавров Сергейга журналисташна тIелатар даран гIуллакх сацийна латтош хиларх делла хаттар бахьанехь а, оха хIиттинчу пикеташа а, тхан йозанаша а - оцу дерригено а Iаламат доккха гIо дира тхуна гIуллакх юха карладаккхарехь.\n"Кадыровна гойла-кх, тхо дуккхаъ а дуйла. Тхо кхоьруш доций а. Оха иштта дуьтур цахилар а".\nЕлагина догреза тIетайна Петарбухарчу журналисташа кхайкхийначу пикеташна, "цара юха а тоьшалла до, Къилбаседа Кавказ дIатесна шаьш юьтур цахиларан а, шайга далуччу кепехь шайн коллегашна гIо латториг хиларан а", боху цо.\n"Кадыровна гойла-кх, тхо дуккха а хилар. Тхо кхоьруш доций а. Иза иштта дуьтур цахилар а", - тIетуху Елагинас.\nЦо куьйгалла дечу портало бутт хьалха артикл арахийцира, гIалгIайн-нохчийн дозанехь журналисташна динчу тIелатарх талламан жамIаш довзуьйтуш, оцу зуламна бехке пачхьалкхан Думан депутат Делимханов Адам ву аьлла, дIа а кхайкхош.\nХетарехь, цхьабарт а болуш, цхьаннех бозуш а боцу журналисташ бу-кх Нохчийчоьнан куьгалхочунна дуьхьал лаьттарш.


Нохчийн йоI ерна бехкевийриг дохко ца ваьлла ша динчунна\nВенехь ворхI шо долу Хадижат хьан, муха йийна бохург къастийна полицино. 16 шо долу лулахо ву шекойолуш лаьцна. МаьIна доцчу къизалло дуккха а хеттарш дойту.\nКху беттан 15-чу буса жима Хадижат ерца доьзна лаьцна мила ву нохчийн диаспорина Iуьйранна хиира. Амма ца кхетара нах, стенна дина зулам, стенгара ву йоI йийнарг, муьлхачу къомах ву. Цхьаболучара цунах цигон вора, вукхара – серб. ЙоI берриг а доьзало йийна, бохура цхьаболучара, доьзалан дас йийна, вукхара дакъалаьцна дакъа къайладоккхуш, хезара кхечаьргара.\nВенерчу нохчашлахь хилла ца Iаш, Австрин прессехь а бара цакхетамаш: лаьцнарг азербайджанхо ву, яздора газеташа.\nТIаьххьара а пресс-конфернци елира полицино. Зуламца доьзна лаьцнарг хиллера йийначу йоьIан лулахо Роберт. Школехь вон ца вуьйцу кIант - гIиллакх долуш, дика доьшуш вара, боху.\nКъомах дерг аьлча, Робертан да ах-нохчо (дегахула), ах-гIумки ву (ненехула), шен нана ю гIумки.\n"Ца оьшшучу хенахь, хьашт доцчу меттехь"\nБехк толлучу полковнико Мимра Герхарда бахарехь, Хадижат кест-кеста йоьдуш хилла ша йийначу петара хьошалгIа.\nЗазадоккху-беттан 11-чохь арахь ловзуш Iийна йоI яхна, гарехь, лулахошка – церан шина цицкаца, хьалха а санна, ловза. ЦIахь хилла оцу сахьтехь 16-лара ваьлла Роберт, ткъа цуьнан 14 шо долу ваша ца хилла чохь. Да-нана концерте дахана хилла.\nРоберта морожни елла Хадижатна, луьйчучу чоьнна чу кхайкхина. Цунна ца хааделла кIентан карахь урс. Чуяьлла йоI шайн лийчахIуттийле дIа а теттина, цунна урс детта волавелла. "Корта дегIах дIахаддоза буьтуш, чIогIа диттина урс ", - элира Мимрас.\nЦул тIаьхьа луьйчийла цIийх цIанъян хIоьттина Роберт. Юьхьанца гIуллакх ца хилла, деттачу цIийнан пардо хIоьттина хи дIадоьдуче. "Хи дIадахийта, ремонт еш а ваьллина", талламчас дийцарехь.\nТIаккха цIахь пластикан тоьрмиг а карийна, цу чу йоьллина цо йоI. Цхьа хан яьлча, тоьрмиг ара а баьккхина, дIакхоьссина нехаш юхкучу контейнер чу.\n- Хьо лацарна ца кхерара хьо? – хаьттина талламчаша.\n- Кхерара дера, коммуналхой хьалхо богIур бу, иза йовр ю, бохуш Iара со, - жоп делла Роберта.\nКоммуналхой ши-кхо минот хьалха баьхкинехь, я полици тIаьхьайисинехь, йоьIан лар йовр яра, боху полковнико Хаймедер Герхарда.\nСтенна йийна йоI? Оцу хаттарна жоп луш, Роберта аьлла, дерриг а кIира вон дара шен, IаьIна оьгIазалла цхьанна тIехь акха езаш вара ша. "Стенна нисъелла оцу оьгIазаллина буха Хадижат, хаьттира оха. "Ца оьшшучу хенахь, хьашт доцчу меттехь нисъелира иза", дара жоп", - элира журналисташка юристаша.\nНахах доглозучех вац\nЛар каро полицина аьтто бина леррина Iамийначу жIаьло. Робертан доьзал бехачу петарахь, луьйчийла чохь цIийн ларш карийча, ша пIелг хадийнера школехь, аьлла кIанта.\nХадижата Нана декъалъеш яздина кехат карийна иза йийначул тIаьхьа.\nХеттарш дан долийча, къерахилла динчу зуламна. Шек а воцуш дIавигийтина ша полицига. Iадийначу дена хьалхха аьлла, йоI йийнарг ша ву. Иза хезча, дог а малделла, охьайоьжна нана.\nТалламан юьхь тергалйича, гуш ду Роберт ша динчух дохковаьлла цахилар. Шега дечу хеттаршна жоьпаш луш, ша дохковаьлла ца боху цо, аьлла, шена Хадижатах къа ца хета, цуьнан ненах (Заремех) къахета. Иза дуьйцучу полковнико Хаймедера билгалдаьккхира, Роберт нахах доглозу адам дац, аьлла.\nТаллам хIинцца бен бола а ца белла. Полисхоша догдоху хиллачун сурт дуьззина дIахIоттаре а, бохаман орам шайна кароре а. Дикачу доьзалехь кхиинчу, шех а дика дош олучу Роберта стенна йийна йоI, ца кхета я Iедал а, я бохам тергалбийраш а. Криминалисташна тIехь ду жоьпаш карор.\n…Самукъане, елаелла хуьлу йоI евзинчу Венерчу керташкахь тезет ду. Цуьнан дакъа карийначу контейнершна хьалха чIурамаш догу. Бераша тайнигаш, зезагаш кхоьхьу.\nЗаремина шен жимачу Хадижатах дисинарг цхьаъ бен дац – цо ша еле, амма йийна ши де даьлча тIекхочучу Ненан Денна хьажийна дитина совгIат. Бес-бесара хаздинчу кехата тIе: "Хьоме Нана, суна доггах еза хьо. Нана, еза-кх суна хьо. Сан дог ма ду хьо, Нана", - яздина Хадижата.


Сан Джорджьо Маджоре. Словарь. Эзоп


"ЦIийндена кIелоян оьцуш бу зударша и гIирс"\nИштачу кепехь а хуьлу къайлах ладугIу гIирс\nГIалгIайн махкара яхархо дIалаьцна полицин белхахоша, цо къайлахь ладугIуш болу гIирс эцна аьлла.\n28 шо долчу зудчо эцнарг ю GPS-треккер. Масех кепехь хуьлу и треккер, сирникан ботт санна а, жимчу беро ловзочу тайниган хьесапехь а.\nШа оцу гIирсо гойту, телефонна тIе тесча, хьо волу меттиг а. Ткъа чохь сим-карта делахь гонах дуьйцург а хеза. Цундела и тайпа треккерш а, кхиерг а санна, низамаша йохка а, эца а магийна яц.\nТкъа стенна, хIун Iалашонца оьцу наха и гIирс? Оццул тешам дIабаьлла теша вовшех бохуш, шена хетарг довзйитира Соьлж-ГIаларчу яхархочо Ульбиева Ларисас.\nУльбиева: "Вайна юкъа ца долуш хIума а дац! ЧIогIа цец йолу со цуьнах. ХIинца къайлах ладугIу хIума а юьллу боху зудчо цIийндена, цIийндас шен зудчунна а. Суна чIогIа хаза ца хета иза".\nКъайлах ладугIу гIирс эцар-бохкар магийна дацахь, интернетехула иза харжа а хоржий, ахча дIа а дохьийтий, юха почте схьакхаьчначу хенахь хIунда схьалоцу нах?\nЭца магийна яцахь, юхкуш йолу меттигаш дIа хIунда ца лакъайо, бохуш карзахвуьйлу Шела кIоштара вахархо Абдулмуслимов ВахIид.\nАбдулмуслимов: "ХIара зама йийцина зама ю. Нехан барт а, тешам а хир бац баьхна зама. Оьцучо цхьана зуламна оьцуш бацахь и гIирс ша ду\nТкъа, иза ларван эцнехь - кхин болх бу. Оьрсийчохь магийна ца хилча, туьканашкахь паргIат юхкуш стенна ю уьш? Сан а ю и, ас эцна. Яц, ас цкъа а лелийна-м".\nГIалгIайн махкахь оцу зудчо эцна болу къайлахь ладугIу гIирс, шен майра стенгахула лела талла эцна бу аьлла хета цхьаболчарна. И масалш дукха ду, аьлла дийцира Соьлж-ГIаларчу вахархочо Салтыханов Рамзана.\nСалтыханов: "ГIалгIайн махкаь цхьа миска ю боху дIа а лаьцна, хьийзош. Безам олий, цхьа хIинойн киношка а хьожий, майрошна тIехь таллам бан арабовлу зударий. ТIаккха цIийндас иза шена хиъча, я доьзал бохабо, я цунна кога кIажа а хуьлий веха.\nТкъа божарша иза оьцуш хилча, цхьана белхан гIуллакхан оьцу аьлла хета суна. И гIирс ца хилча а, карахь лело телефонаш чохь а ма ю и мел йолу хIума. Оцу полисхоша шайгара хIунда ца эцна и хIума аьлла хьийзош яцахь, суна-м ца хаьа".\nГIалгIайн махкахь дуьххьара яц лаьцна зуда къайлахь ладугIу гIирс оьцуш гучуяьлла. Дукха хан йоцуш цхьа стаг а лаьцнера къайлах видео йоккху сахьт оьцуш. 50 эзар соьмана гIуда туьйхира цунна.\nМасех бутт хьалха Нохчийчохь а лецира 70 шаре ваьлла цхьа воккха стаг. Цунна а гIуда туьйхира лаккхарчу барамехь.


Уевиль (Манш) — Википеди\n49°21′03″ къ. ш. 1°17′16″ м. д.HGЯOL\nУевиль (фр. Houesville) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта НогӀманди регионехь. Коммунан департамент — Манш. Дозанашца йу Бловиль, Анговиль-о-Плен, Аппвиль, Льевиль-сюр-Дув , Сен-Ком-дю-Мон. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Уевиль_(Манш)&oldid=7541640»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2022, 16 январь, 05:59.


Сен-Мико — Википеди\n46°41′29″ къ. ш. 4°32′48″ м. д.HGЯOL\nфр. Mancert (ou Mancerre)\nСен-Мико (фр. Saint-Micaud, фр. Mancert (ou Mancerre)) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта БугӀгунди — ФгӀанш-Конте регионехь. Коммунан департамент — Сона а, ЛуагӀа а.\nДозанашца йу Сен-МагӀтен-д'Окси, Мон-Сен-Венсан, Коллонж-ан-ШагӀолле, Женуи (Сона а, ЛуагӀа а), МагӀиньи (Сона а, ЛуагӀа а), Ле-Пуьле, Сент-Езеб (Сона а, ЛуагӀа а), Сен-ЛогӀан-д'Андене, Сен-ПгӀиве (Сона а, ЛуагӀа а).\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Сен-Мико&oldid=7839399»


Синонимы к слову "сухмень"\nСловарь синонимов 1. Синонимы к слову "сухмень":\nСловарь синонимов 2. Синонимы к слову "сухмень":\nбездождье | сушь | бездождие | сухмень | засуха |\nзасуха | сухмень | сушь | бездождие | бездождье |\nСловарь синонимов 3. Синонимы к слову "сухмень":\n28 окт 2021 01:27 MSK


БАШАНЗА БИСА ША — Сердало\nДагадагIац сона се фу деш вар, цхьа саг кхайк хьога аьнна цIен-нанас дIавехача хана. Дохаш латтача гIанда когага хьежаш воаллар, е дивана оагIонца лаьтта улг чIоагIдеш воаллар. ЦIагIа висача цхьа хIама ца деш Iелац со. 3Iамига волча хана денз белхага ваьнна, къахьегаш хьавенача сага атта дац бIарччача дийнахьа хайна вагIа.\nЦудухьа дарий а хац, чloaгla гIадвигар со сесаго бенача хоамо. Маьче тIиргаш эзза дIа а йийхка, коча чопилгаш дIа а дехка, уйча хьаараваьлар со.\nСецца тIаяьхкача морхаша кхаьллаяр сигале, Iаьржача беса а йийрза, лаьттана геттара гарга IотIаенаяр из. Гаьнаш а, нана йоацаш хьалкхийна йиIигаш санна, гIайгIане яр. ХIаьта а Iаламга ла ца дувгIаш, ший тайпара детталора дог.\nАраваьнна со дIахьежача, саг вацар. Коа ара а ца воалаш, тхоай беш йолчахьа со дIаволавелча, согахьа букъ а болаш, сай цIен-наьнаца къамаьл деш латтача сагах бIаргкхийттар са. Букъа тIара вайзанцар сона из, со дIатIакхачале юха а вийрза, шерра вела а венна, салам делар цо сога, кулг а хьакховдадир. Салам юха а дерзадаь, цIагIа чувийхар аз хьаша. Баркал оалаш, уккхаза беша гаьна кIал Iоховшаргдар вай, аьнна, дехар дир цо. ЦIен-нанас хьаденача гIандаш тIа Iохайшар тхо шиъ. Ший гIулакх даьннад аьнна сесаг чуяхар.\n— Со дагавагIац хьона, — аьлар хьашас. — Ха дIайода, воше, геттара сиха йода.\nСай хур аз дарах цу сага сибат дагадоха маганцар сона. Мичахьа, маца вайзав-те сона ер? Мичахьа вIашагIкхийтав-те тхо шиъ бIаьхача вахара новкъа? Ха-зама дIаяхача дицлу наьха сибаташ, геттара гаьна беттача гургала тарадерз уж: е бокъонца гургал ба, е гаьннара кхайка оалхазар да, е лергашка латта зов да къоасталeц.\nЙист ца хулаш цхьа юкъ а яьккха, юха а кIирвенна хьаьшага хьежар со.\n— Iа хьавовзийтача, дага а вохаргва, — аьлар аз, сайгара цхьа бехказло яьлча санна баламаш а эза.\nТайп-тайпара уйлаш ухар са дега чу, цхьабакъда, царех цхьанне а хьехацар сона ер фу саг ва а, малагIа гIулакх дахьаш венав а.\n— ДагадоагIа хургда-кх хьона цхьа ткъаьх шу хьалха хьехархой вIашагIкхийтта, — бегаш бе воаллаш санна аьлар хьашас. — Гостиница… Вай чуIеш хиннача номера ши ниI эгIахьа мехкарий, сар-сарахьа пандар, халхараш, дийца зоахалол, даьха дог, бохабаь кизга бIалг. Массарел хьаьрагIа хьийза ИсмаIал…\n— ИсмаIал! — иккхар сога, — маьрша ва хьо, хIанз дагавехар. Iа бехк ма баккхалахь! ГIалат даьлар сога. Ма сакъийрдар вай!\nХIанз геттара паргIата ваьлар со, гIадвахар. Дагадехар деррига а. Долла хIама дагадехар.\n— Со ма варий из бIаьлг бохабаьр, ИсмаIал, — велар со. — Кхалнахах тоам хетацар. Вешта, из дитал, фу деш ва хьо, могаш-маьрша? Дезал фу деш ба? Кхо йиIиг я яхаш вецарий хьо, цхьаккха кIаьнк а воацаш? ЙиIигех-м мехкарий хинна ма хургбий.\n— ЦаI маьре а яхай, кIаьнк-йиIиг а долаш яхаш я, — аьлар хьаьшас, согахьа пIелг а лостабаь. — 3IамагIъяр а кхувш латт. Из хьай виIий ханнара я яхацарий Iа? Зоахалол дергда вай яхаш Iайха дийцар дицденна ма хургдий хьона-м.\n— Дицденнадац. Фу дувц Iа, ИсмаIал. Хьадувцал, хьадувцал…\n— Фу дувцаргда укхаза, дIавах-кх нах бахаш санна. Сесагаца дов а доаккхаш, тIаккха та а товш дIавах-кх. Балха ух, новкъостий а ба.\n— Сакъердаме саг ва-кх хьо, ИсмаIал. ДагадоагIий хьоана, Iа дер де гIерташ со лийна. Ма хьагар со хьох. Вах-вахача, кхоач-кхоачача чура-тIера волаш, дика тарлора хьо нахаца.\n— Дош дацар из-м, — велакъежар ИсмаIал. — Къона волча хана хулаш дола хIамаш да Iа дувцараш.\nДика хетар сона ИсмаIал вена. Цун гергача юхьага хьежаш вагIаш цхьа юкъ яьккхар аз.\nБIаьхача новкъа ваьнна наькъахо санна, сих ца луш дIайода ха. ИсмаIала кIайлуш латтача кертага хьежача, дукха уйлаш самаювл са дег чу. Цхьавола саг лоадам болаш хувцалуц, ше вар хул из дуккхача шерашка. ТIаккха ИсмаIал вIалла вовзаргволаш а вац. Со се а хетахургва иштта воккха, хьашт дале, къаьна а.\n— ЛаьрххIа хьо волча венавац со, — йоах сога ИсмаIалас. — Укхаза ва везаш гIулакх эттача дагавехар сона хьо.\n— ГIулакхаш-м тIехьагIа дувцаргдар вай. Фу бе-башха да из лаьрххIа а ца лаьрххIа а, — раьза воацаш аьлар аз. — ИсмаIал, хоза хет сона хьо вена, мишта йода ца ховш дIаяха ха юхаеча мо.\nЛувш-оалаш тхо дагIача юкъа шийтта сахьат даьлар, хIанз-хIанз IотIаелха кийчъенна хинна сигале айяла йолаелар, сийрдаяьлар.\n— Хьога из мишта дувцаргда а хац сона-м, — аьлар ИсмаIалас, -цхьан хIаман уйла еш санна, йист ца хулаш тоъала ха а яьккха. ЦIаьхха михо оагабаьча хена татана тара хетар сона цун оаз.\n— Укхаза хьона гаьна йоаццаш, — дувцар ИсмаIалас, — цаI мара йоаца са йиша яхар. ХIанз яц из. Дала гешт долда цунна.\n— Малий Iа ювцар? — цецваьнна хаьттар аз. — Сона-м хезадац цох хIама.\n— 3Iамига долаш нана йоацаш дисар тхо, — аьлар ИсмаIалас. — Дас саг йоалайир. Во яр тхоца. БIарччача денна маькха чIегилги ятача шурий пелеи лора тхона. Йиша елхар, меца я ше яхаш. ЛоаллагIа яхача йоккхача сага бун чу а вувлаш фуаш кхухьар аз. Сайна даацар: дIадехкар. Йиша йийлхача дIалора. Бийда доллаше дуар цо уж. Хой хьона, йоккха хинначул техьагIа а дуар цо бийда фуаш. Iемаяр из цу гIулакхага.\nБlapгax хий даьлар ИсмаIала. Сона из бIаргадовра кхераш, картагахьа дIавийрзар из. КорзагIа-м со а ваьннавар. Иштта безаме дIадоладенна къамаьл талхаш латтар.\n— ДагадоагIа сона цхьан дийнахьа, со сецца сомаваьлча, соца уллаш хинна са йиша яцар. Ведда ара а ваьнна со дIахьажача гаьнна дIа а яха, лакхача баьцашта юкъе ягIар, кера кортилг хьа а къедаш. Зиза мо яр-кх. Ведда-ведда со дIатIавахача, елаш-екаш, гIадъяха мархIакхийттар сона йиша. Со хьалхеи из тIехьеи чудоладелар тхо шиъ. ЦIаьхха катеха хьал а ийца ги еллар аз из, баьца хиво когаш а тIодабаь цамогаш хилар кхераш. Цул тIехьагIа воккха хилар со, кхийра из. Хоза йоI хинна дIаэттар.\n— Зейнап-м яц Iа ювцар, — иккхар сога. — Мате нускал Зейнап? Маьре ена дукха ха ялалехьа, цIаьхха цамогаш а хинна елар из.\nИз дIайоллача дийнахьа делкъел тIехьагIа кхо сахьат даллалца, хIанз-хIанз воша тIакхоачаргва яхаш, фу дергда ца ховш лаьттар нах, кхы хьежа хьашт дац аьнна бокхийча наха аллалца. Хьо хиннав-кх из воша?\n— Со хиннав.\nЦецваьккхар со ИсмаIалий хьахьажаро, воагавир. ЦIаккха вайнавац сона цу тайпара веха, корзагIваьнна саг.\n— Со ва-кх из воша, — юха а гIайгIане аьлар цо, — согара къахетам бехаш санна.\n— Иштта нийсделар-кх са из. Массане йоахар, едда маьре яхай, веший сий доадаьд. — Аз ладийгIар. Укх коа чуютаргьяц яхаш цIогIа дийттар. Сенах ховра селлара сиха лергйий. Даиман яхаргйолаш санна ма хетарий. Иззала хало тIалатташе ла ца леш ма дисадарий тхо шиъ. Даха хайшадар, цIенош даьдар оахош шинне, цо топпар а хьоахаш. Со-м хIанз а вах цо хьаьхача топпара юкъе.\nКорта кулгашца хьал а лаьца вагIар ИсмаIал. ХIанз кхетадир аз сендухьа кIайеннай цун мос ханал хьалха. Йист хила магацар цунна, делхача дего оаз лаьгIъяьяр.\nДукха ца говш дIавахар ИсмаIал. ДIавахале хьалха кулг хьа а кховдадаь велакъежар из.\n— Со-м цун каша тIа а хиннав, — аьлар цо. — Цига вахарах салоIам хиннаб сона.\nИсмаIал накъа а ваьккха чувеча, цIен-наьнага дIабийцар аз цо бена никъ.\n— Зайнапа воша вар из? — хаьттар сога сесаго со сай къамаьл даь ваьлча. — Гоама ба сона цу тайпара нах, гоама я цар оамалаш, дегаза хет цар бIаргех уха хиш, цар къахетам бехаш дувца къамаьлаш гоама да. Из цамогаш йолаш со иллар цунца больнице. Сона цIаккха йицлургьяц из. Тхо, кхалнах, вIашагIа а кхийтта Iохайшача, тхога вувцар цо ший воша. Мap вувцацар, маьрйижарий бувцацар, лайна халонаш ювцацар — воша вувцар. Ше цамогаш йолга хайча воагIаргва йоахар. Ше цамогаш йолаш дика хетар цунна, лазаро мукьагIа ший вешийца хинна цатоам дIабаккхарга догдоахаш. Наб кIезига йора цо из варга хьежаш. Ший йIаьхача керта мосех ехк а хьекхаш ягIаргьяр хьона, корах ара а хьежаш. Тхоца мел хинна кхалнах хьагар цун хозалах. Чура хьайоагIа хозал яр из. Вешийгара къахетам бехаш яла а елар. Леча хана а моттар цунна ше даь гIалат вошас деш латтачул доккхагIа долаш санна.\n— Сона гоама ба-кх цу тайпара нах, — аьлар цIен-нанас, — харцахьача а бакъахьача а, цIенача а бIехача а бе ца хеташ шоай когаш тIа а лувзаш дIалел уж, шоаш даьча гIалатех шоашта кIинтIера балар а дехаш. Форда берда тIа хьатIакерча талгIе санна, дIаболх-кх уж, цхьаккха лар юхе ца юташ.\n← Зархмата дIаяздаь иллеш\nМестный житель признан виновным в оскорблении представителя власти →\nДоступно и просто проверить свой организм


Файл:Pasargad audience hall.jpg — Википеди\nФайл:Pasargad audience hall.jpg\nБарам хьажале: 800 × 419 пиксель. Кхин шоралла: 320 × 167 пиксель | 640 × 335 пиксель | 1200 × 628 пиксель.\nОригиналан файл (1200 × 628 пиксель, файлан барам: 719 Кб, MIME-тайп: image/jpeg)\nЦуьнах лаьцнаPasargad audience hall.jpg\nEnglish: Pasargadae audience. From en:Image:Pasargad_audience_hall.jpg.\nХьост Сан болх, image taken on a Fuji 200 slide film.\nМагадо хӀара документ копеш ян, яржо я хийца а хӀокху GNU Free Documentation License лицензица верси 1.2 я цул хьалхарниг, маьрша программа латточу фондас арахецна, хийца цалуш долу дакъашца, йоза доцуш, цхьалхачу а тӀехьарчу а обложкан техь. Лицензин копи ю дакъа чохь GNU Free Documentation License. Также налагаются дополнительные ограничения.http://www.gnu.org/copyleft/fdl.htmlGFDLGNU Free Documentation Licensetruetrue\nХӀара файл лело йиш ю Creative Commons Attribution-Share Alike 3.0 Unported лицензица. Также налагаются дополнительные ограничения.\nХьа йиш ю маьрша:\nпроизведени яржо – копи ян, яржо а, хӀара произведи дӀассаекха а.\nарахецарш кхолла – хӀара произведени дӀасаекъа\nЛахара хьолаца лело мега:\nавтораш билгалабар – Ахьа автораш билгал бан беза (хьост) кхин авторо я лицензи хӀотточо билгалйина бакъо (амма авторо ахьа дешдерг кхобал дина сана ма хиллита).\nяржа я мега оцу хьолаца – Хьайна хӀара хийца я хӀокхунах кхин произведени кхолла лууш делахь, хьа йиш ю хилла произведени хӀокху я цуьнца йогӀуш йолу лицензица яржо.\nХӀара лицензи яр файлан тӀетоьхна лицензи карлаяккхаран GFDL дакъа санна.http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/CC-BY-SA-3.0Creative Commons Attribution-Share Alike 3.0\nкарара 2006, 2 февраль, 17:30 1200 × 628 (719 Кб) Kotoito Pasargadae audience. en:User:Zereshk took this image thimself on a Fuji 200 slide film. From en:Image:Pasargad_audience_hall.jpg Category:World Heritage Sites in Iran\nСийлахь-воккха Кир II\nЛелор Pasargad audience hall.jpg ar.wikipedia.org\nЛелор Pasargad audience hall.jpg ast.wikipedia.org\nЛелор Pasargad audience hall.jpg az.wikipedia.org\nЛелор Pasargad audience hall.jpg be-tarask.wikipedia.org\nЛелор Pasargad audience hall.jpg be.wikipedia.org\nЛелор Pasargad audience hall.jpg bg.wikipedia.org\nЛелор Pasargad audience hall.jpg bs.wikipedia.org\nЛелор Pasargad audience hall.jpg ceb.wikipedia.org\nЛелор Pasargad audience hall.jpg cs.wikipedia.org\nЛелор Pasargad audience hall.jpg de.wikipedia.org\nЛелор Pasargad audience hall.jpg el.wikipedia.org\nЛелор Pasargad audience hall.jpg en.wikipedia.org\nЛелор Pasargad audience hall.jpg en.wikivoyage.org\nЛелор Pasargad audience hall.jpg es.wikipedia.org\nЛелор Pasargad audience hall.jpg fa.wikipedia.org\nЛелор Pasargad audience hall.jpg fr.wikipedia.org\nЛелор Pasargad audience hall.jpg he.wikipedia.org\nЛелор Pasargad audience hall.jpg hr.wikipedia.org\nЛелор Pasargad audience hall.jpg hu.wikipedia.org\nЛелор Pasargad audience hall.jpg hy.wikipedia.org\nЛелор Pasargad audience hall.jpg it.wikipedia.org\nЛелор Pasargad audience hall.jpg ja.wikipedia.org\nЛелор Pasargad audience hall.jpg ka.wikipedia.org\nЛелор Pasargad audience hall.jpg kk.wikipedia.org\nЛелор Pasargad audience hall.jpg nl.wikipedia.org\nЛелор Pasargad audience hall.jpg pt.wikipedia.org\nЛелор Pasargad audience hall.jpg ru.wikipedia.org\nЛелор Pasargad audience hall.jpg sh.wikipedia.org\nЛелор Pasargad audience hall.jpg sl.wikipedia.org\nХьажа хӀара файл глобалан лелор.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/wiki/Файл:Pasargad_audience_hall.jpg»


Коломбье (ЛуагӀа) — Википеди\nКоломбье (фр. Colombier (Loire)) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ОвегӀнь — ГӀона — Альпаш регионехь. Коммунан департамент — ЛуагӀа.\nДозанашца йу Дуазье, Ла-Валла-ан-Жье, ВегӀанн, БугӀ-АгӀжанталь, ГгӀе (ЛуагӀа), Сент-АпполинагӀ (ЛуагӀа), Сен-Жульен-Молен-Молетт, Тели-ла-Комб.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Коломбье_(ЛуагӀа)&oldid=7836446»


Кандалакша — Википеди\n67°09′25″ къ. ш. 32°24′42″ м. д.HGЯOL\n6650 квадратан километр\n↘32 592 стаг (2016)\n47 202 501 000\nКандалакша (оьрс. Кандалакша) — Российн Федерацин гӀала, Мурманскан областан Кандалакшан кӀоштан административан центр.\n4195 ↗12 302 ↗15 582 ↗22 172 ↗38 222 ↗40 000 ↗42 656\n↗45 430 ↗54 080 ↗54 200 ↘48 500 ↘47 100 ↘45 500 ↘44 800\n↘40 564 ↗40 600 ↘39 200 ↘38 600 ↘38 100 ↘37 400 ↘36 637\n↘35 654 ↘35 536 ↘34 713 ↘34 127 ↘33 542 ↘32 945 ↘32 592\n↑ РГАЭ, ф. 1562, оп. 336, д. 1248, лл. 121—123\nКандалакшан кӀоштан индексаш Архивацийина 27 ноябрехь 2016 шеран.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Кандалакша&oldid=6553988»\nКандалакшан кӀоштан нах беха меттигаш\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2021, 31 август, 14:58.


BrGavs - Шиномонтаж, Казань, улица Фатыха Амирхана, 62 - время работы, телефон, адрес, отзывы\nBrGavs в Казани по адресу улица Фатыха Амирхана, 62\nг. Казань, улица Фатыха Амирхана, 62\n+7 (904) 712-03-73\n+7 (937) 281-70-00\nШиномонтаж 473 из 481\nBrGavs расположена в г. Казани и находится по адресу: улица Фатыха Амирхана, 62. Узнать как к нам проехать вы можете по карте или позвонив нам по следующим телефонам: +7(927)419-48-27, +7(904)712-03-73, +7(937)281-70-00. Шиномонтаж - BrGavs окажет свои услуги из перечисленных сфер деятельности.


Лантиньи — Википеди\n45°59′42″ къ. ш. 3°58′51″ м. д.HGЯOL\nфр. Lentigny (Loire)\n▲1777 стаг (2019 шеран 1 январь)\nЛантиньи (фр. Lentigny (Loire)) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ОвегӀнь — ГӀона — Альпаш регионехь. Коммунан департамент — ЛуагӀа.\nДозанашца йу Сент-АндгӀе-д'Апшон, Вильмонте, ВиллгӀест, Уш, Сент-Альбан-лез-О, Сен-Жан-Сен-МогӀис-суьгӀ-ЛуагӀ.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Лантиньи&oldid=7812623»


Сен-Леже-дуь-БугӀ-Дени — Википеди\n49°26′04″ къ. ш. 1°09′02″ м. д.HGЯOL\n▲3599 стаг (2019 шеран 1 январь)\nСен-Леже-дуь-БугӀ-Дени (фр. Saint-Léger-du-Bourg-Denis) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта НогӀманди регионехь. Коммунан департамент — Сен-МагӀитим.\nДозанашца йу БонсекугӀ, ДагӀнеталь, Ле-Мений-ЕнагӀ, ГӀуан, Сент-Обен-Епине, Сен-Жак-суьгӀ-ДагӀнеталь.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Сен-Леже-дуь-БугӀ-Дени&oldid=7838092»


Практический экзамен сварщиков на I уровень ООО "ГАЦ-ССР" проводится по следующим направлениям\nОХНВП – Оборудование химических, нефтехимических, нефтеперерабатывающих производств.\nГДО – Горнодобывающее оборудование.\nМ01 (W01) Ст2кп, Ст2пс, Ст2сп, Ст3кп, Ст3пс, Ст3сп, Ст3Гпс, Ст3Гсп, Ст4кп, Ст4пс, Ст4сп, 08, 08Т, 08ГТ, 10, 15, 15Г, 18, 18Г, 20, 20Г, 25, 15К, 16К, 18К, 20К, 22К, 15Л, 20Л, 25Л, 20ЮЧ, А, В, 09Г2, 10Г2, 14Г2, Е32, Д32, 16ГМЮЧ, 12ГС, 12ГСБ, 12Г2С, 13ГС, 13ГС-У, 15ГС, 16ГС, 17ГС, 17Г1С, 17Г1С-У, 20ГСЛ, 20ГМЛ, 08ГБЮ, 09Г2С, 09Г2СА, 09Г2С-Ш, 10Г2С, 10Г2С1, 10Г2С1Д, 14ХГС, 09Г2СЮЧ, 09ХГ2СЮЧ, 09ХГ2НАБЧ, 07ГФБ-У, 15ХСНД, 14ГНМА, 16ГНМА, 10ГН2МФА, 10ГН2МФАЛ, 15ГНМФА, судостроительные стали категорий А32, D32, Е32, трубные стали класса прочности К50, К52, К54\nМ02 (W02) 12МХ, 12ХМ, 15ХМ, 20ХМ, 20ХМА, 20ХМЛ, 10Х2М, 10Х2М-ВД, 20Х2МА, 1Х2М1, 12Х2М1, 10Х2М1А, 10Х2М1А-А, 10Х2М1А-ВД, 10Х2М1А-Ш, 12Х1МФ, 15Х1М1Ф, 20ХМФЛ, 15Х1М1ФЛ, 12Х2МФСР, 12Х2МФБ, 12Х2МФА, 15Х2МФА, 15Х2МФА-А\nМ03 (W03) 13Г1С-У, 13Г1СБ-У, 13Г2АФ, 14Г2АФ, 15Г2АФД, 16Г2АФ, 18Г2АФ, 09ГБЮ, 09Г2ФБ, 10Г2Ф, 10Г2ФБ, 10Г2СФБ, 10Г2ФБЮ, 09Г2БТ, 10Г2БТ, 15Г2СФ, 12Г2СМФ, 12Г2СБ, 12Г2СБ-У, 12ГН2МФАЮ, Д40, Е40, 10ХСНД, 10ХН1М, 12ХН2, 12ХН3А, 10Х2ГНМ, 10Х2ГНМА-А, 30ХМА, 15Х2НМФА, 15Х2НМФА-А, 18Х2МФА, 25Х2МФА, 12Х2Н4А, 18Х3МВ, 20Х3МВФ, 25Х3МФА, 15Х3НМФА, 15Х3НМФА-А, 20ХН3Л, 38ХН3МФА, Х-60, Х-65, Х-70, судостроительные стали категорий А36, D36, Е36, А40, D40, Е40, трубные стали класса прочности К55-К60, Х60, Х65, Х70\nМ07 18Г2С, 10ГТ, 35ГС, 25Г2С, 32Г2Рпс, 80С, 20ХГ2Ц, 23Х2Г2Т, 22Х2Г2АЮ, 22Х2Г2Р, 20Х2Г2СР, 27ГС, 20ГС, 28С, Ст5пс, Ст5сп, 25Г2С, 35ГС\nМ11 (W11) 12Х21Н5Т, 07Х16Н6, 08Х22Н6Т, 08Х21Н6М2Т, 08Х18Г8Н2Т 10Х21Н6М2Л, 07Х13АГ20, 07Х13Н4АГ20, 10Х14Г14Н4Т, 03Х17Н14М3, 08Х17Н13М2Т, 10Х17Н13М3Т, 10Х17Н13М2Т, 08Х17Н15М3Т, 12Х18Н9Т, 03Х16Н9М2, 08Х16Н9М2, 08Х16Н11М3, 08Х18Н9, 09Х19Н9, 10Х18Н9, 12Х18Н9, 04Х18Н10, 08Х18Н10, 06Х18Н10Т, 08Х18Н10Т, 12Х18Н10Т, 02Х18Н11, 03Х18Н11, 12Х18Н12Т, 08Х18Н12Б, 03Х19АГ3Н10Т, 03Х20Н16АГ6, 03Х21Н21М4ГБ, 10Х18Н9ТЛ, 10Х18Н12М3Л, 10Х18Н12М3ТЛ, 10Х18Н9Л, 20Х18Н9ТЛ, 12Х18Н9ТЛ, 12Х18Н12М3ТЛ


NGC 7760 — Википеди\n2MASX J23491191+3058590, MCG+05-56-008, NGC 7760, UGC 12794, UZC J234911.9+305858, Z 2346.7+3042, Z 498-14, PGC 72512, LEDA 72512\n5248 километр в секунду\n23ч 49м 11,916с\n+30° 58′ 59,07″\nNGC 7760 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла юкъара каталогехь ягарйина галактикаш.\nWikiSky-da NGC 7760: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Водород α, X-Ray, Астрофото, Харита, Изображение\n↑ NGC/IC (English). NGC 7760.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=NGC_7760&oldid=5062482»


Орм (Луаре) — Википеди\n▲4150 стаг (2018 шеран 1 январь)\nОрм (фр. Ormes (Loiret)) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Центр — Луаран атагӀа регионехь. Коммунан департамент — Луаре. Дозанашца йу Буле-ле-Барр, Бюси-Сен-Лифар, Жиди, Енгре, Саран. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Орм_(Луаре)&oldid=5177478»


ВАРАНДА (варандой) - Топонимия Чечни\nОбщество граничит на юге с Шатой, на западе с Пешха, на севере в прошлом выходило на предгорную равнину, включая и район, где находится Шахьгири-Эвла (Укрепление Воздвиженс-кое), на западе общество граничило с рекой Аргун. Общество включает в себя села: Лаха, Лаха Варанда, Суьжа, Суорота, ЧIишка, Орца кIел, Керла Варанда (основано в 1989 году).\nIаж гутIа (Аж гута) «Яблони холм» - в черте села.\nIаьзиман ирзо (Азиман ирзо) «Азима (л) поляна».\nГIезамахьмадан ирзо (Гезамахмадан ирзо) «Гезамахмада (л) поляна».\nБатIалан ирзо (Баталан ирзо) «Батала (л.) поляна».\nДIабин ирзо (Дабин ирзо) «Даби (л.) поляна».\nКIажа (Кажа) «Пятка» - на с. окр. села.\nАтаби хи тIа (Атаби хи та) «Атаби родником над» - ю.-в. окр. села.\nТепсаргIас еккхина чоь (Тепсаргас еккхина чё) «Тепсарга (где) вырубил впадина» - з. окр. села.\nГIезхан некъе (Гезхан неке) «Гезхана дороге к» - в. окр. села.\nТIо болу корта (То болу корта) «Гравия вершина» - с. -в. окр. села.\nIабдулхьажи ирзие (Абдулхажи ирзие) «Абдулхажи (л.) поляна» - на с.-з.\nБуочIи ирзие (Буочи ирзи) «Буочи (л.) поляна» - на с.-з.\nIадкерим ирзие (Адкерим ирзи) «Адкерима (л.) поляна» -на с.-з.\nIусмана ирзие (Усмана ирзие) «Усмана (л.) поляна» - на с.-з.\nIалхи ирзи (Алхи ирзи) «Алхи (л.) поляна» - на з.\nШабаз ирзи (IПабаз ирзи) «Шабаза (л.) поляна» - на з. '\nСайд-Iалин ирзи (Сайд-Али ирзи) «Сайд-Али (л.) поляна» -на з.\nЗохIайрин ирзи «Зохайри (л.) поляна"» - на з.\nIумхан ирзи (Умхан ирзи) «Умхана (л.) поляна» - на з.\nIели ирзи (Эли ирзи) «Эли (л.) поляна» - на з.\nIали Iадкериман ваша ирзи (Али Адкериман ваша ирзи) «Али брата Адкерима (л.) поляна» - на с.-з.\nИогIалби ирзи (Иогалби ирзи) «Иогалби (л.) поляна» - на в.\nБIагIи ирзи (Баги ирзи) «Баги (л.) поляна» - на з.\nСарIелин ирзи (Сарэлин ирзи) «Сарэли (л.) поляна» - на ю.-з.\nIаби-хьажи ирзи (Аби-хажи ирзи) «Аби-хажи (л.) поляна» -на з.\nХьами кIотар (Хами котар) «Хами хутор» - на з.\nДIаби дукъ (Даби лук) «Даби хребет» - на з.\nГIорса дукъ (Горса дук) «Горса хребет» - на з.\nЧIижган дукъ (Чижган дук) «Чижган хребет» - на з.\nIаьнкъи чу (Анки чу) (?). «В Анки».\nБIов яьгIначу баса (Бов ягначу баса) «Башня (где) стояла склон» - на ю.-в. от села Малые Варанды (М.-В.).\nПала яьгIначу цIогунта (Гала ягначу цоIунта) «Крепость стояла (где) на окраине» - на в. М.-В.\nIавди жоьлеш хилла меттиг (Iавди жёлеш хилла меттиг) «Авди овечьи кутаны стояли (где) место» - на с.-з. от М.-В.\nIумар кIога (Умар кога) «Умара лощина» - на с.-з. от Большие Варанды (Б.-В.)\nЦиска Iаргаш (Циска аргаш) «Кошкины дырки» - на в. М.-В.\nГIойтмар хи (Гойтмар хи) «Гойтмара родник».\nБеха Iам (Бехи ам) «Длинное озеро» - на з. села М.-В.\nЭгиш Iам (Эгиш ам) «Эгиша озеро» - на з. села М.-В.\nТIехIира Iам (Техира ам) «Техира озеро».\nМурцIелин дукъ (Мурцэлин дук) «Мурцэли хребет» - хутор на з. окр.\nБиж дукъ (Биж дук) «Биж (?) хребет» - хутор на з. БIежу, бIиж (вайн.) - степной паук.\nСайн гIуйна (Сайн гуйна) «Олений хребет» - уроч. на з. окр.\nХьостикIел (Хостикел) «Источником под» - в черте села.\nIаьнга чу (Анга чу) «Зиму в» - уроч. на с.-в.\nЙоIагин хи (Иоагин хи) «Иоагин родник» - на с. окр. ЙоI, йоIаг - чеч. «девушка, девочка». Соб. имя.\nИчин кIотар (Ичин котар) «Ичи хутор» - разв. на в. окр.\nIаьнан цIогуние (Анан цогуние) «Зимы (?) конец» - в черте села.\nНеж дукъ (Неж дук) «Дубовой (рощи) хребет» - на з. Здесь же рядом имеется «Неж Iин» - «Дубовой (рощи) ущелье».\nГIорса дукъ (Горса дук) «Горса (?) хребет» - на л. б. Орга. то же, что и «Саьнгал корта» - «Серная вершина».\nКхо йоI еха боьра (Кхо йоъ еха бёра) «Три гурии обитают (где) скалы» - на ю. селения Зонах, з. склон хребта БIен дукъ\nГIамаран берд (Гамаран берд) «Песчаная скала» - на л. б. Орга, к с. Меска дукъ. Здесь же и «ГIамаран корта» - «Песчаная вершина».\nМеска дукъ (Меска дук) «Меска (спыреи) хребет» - к з. от Момыш-хьости и к ю. от ГIамара берд.\nГуьлса (Гюлса) «Цветущая речка» - хутор на ю. ГIаьттин кхелли.\nТутарханан цана «Тутархана покос» - на ю.\nХеддашка (Хеддашка) «Обрывам к» - на ю.\nРутиетIи (Рутиети) «Водопое на» - на ю.\nЮрдача хьевхьа (Юрдача хевха) «Крещения (?) склон» - на ю.-в. от Юьрда (иордан).\nХьанзин ирзие (Ханзин ирзие) «Ханзи (л.) поляна» - на в. Здесь же Хьарам ирзие - «Запретная (л.) поляна», Чуьри ирзие -«Внутренняя (л.) поляна», «Тимин ирзие» - «Тими поляна».\nВайнмехкан тIехьа (Вайнмехкан теха) «Нашим владением за» - на ю.-в.\nАшанан босса (Ашанан босса) «Террасы склон» - на ю.-в. Здесь же Ашанан тIехьа.\nБелжин меркан дукъ (Белжин меркан дук) «Белжи владений хребет» - на ю.-в.\nЯкин хьовхьа (Якин ховха) «Якин склон» - на ю.-в.\nБIасталгIа (Басталга) «Лопухам к» - разв. на ю.-в.\nКIору хIуттурие (Кору хуттурие) «Угли (где) накапливаются» -уроч. Здесь жгли древесный уголь для кузнечного дела.\nВирдукъа (Вирдука) «Ишачий хребет» - на ю.-з.\nУзин мехка (Узин мехка) «Узи владения» - уроч. на з., здесь же рядом: Iаьржа мехкан дукъ -«Черных владений (рабов) (?) хребет».\nАттин мехка (Аттин мехка) «Атти владения» - уроч. на ю.-з.\nГIаьттин кешнаш (Гяттин кешнаш) «Гяттинцев кладбище» -в черте села.\nКъулли (Кулли) «Часовня» - родник с часовней между ГIаьттин-кхелли и Бена.\nХIаккойн лам (Хаккойн лам) «Хаккойцев гора» - одна за другой тянутся ГIаьттин лам и Хьал-Киелойн лам до самого Шаройн Орга.\nОьрдаша ведана (Ордаша ведана) «Ордаша ведана (?)» - разв. рядом с ГIаьттин-кхелли. Напоминает вайн. веда - «плоское место».\nБIазга бийра (Базга бийра) «Базга балка» - на с. села.\nТIулгIалие (Тулгалие) «Каменной башне к» - уроч. на с. села.\nКхийра хвоста (Кхийра хоста) «Каменный источник» - на с.\nДуьйринчу (Дюйринчу) «Дюйринчу (?)» - уроч. на з. села.\nХьал-Киела (Хал-Киела). Верхний хутор - село, на л. б. Шаройн Орга.\nМуьжие чу (Мужие чу) «Минеральному источнику к» - уроч. на ю.\nIамирханан мехка (Амирханан мехка) «Амирхана владения» - уроч. на ю.\nЛекха борзие (Лекха борзие) «Высокий курган» -уроч. на ю.\nГIезис якъайнчу (Гезис якайнчу) - уроч.\nКешнин Iин (Кешнин ин) «Кладбищ ущелье» -уроч. на ю. окр.\nХучин ирзие (Хучин ирзие) «Хучи (л.) поляна» - уроч. на ю.\nТишол чу (Тишол чу) - разв. на ю. Тишол. Тишол - богиня плодородия.\nТанаш чу (Танаш чу) «Танаш в (?)» - уроч. на ю. Этимология затемнена.\nКIелчу къовдашка (Келчу ковдашка) «Под ковдашка (?)» -уроч. на ю. Здесь же имеются и «ТIерачу къовдашка». Вторая часть затемнена.\nЖоргIана (Жоргана) -уроч. нас. Здесь же имеются и Йоккхачу жоргIана.\nГиралчу (Гиралчу) «Гиралчу (?)» - уроч. на с. Хьал-Киела.\nРема керта кIе л (Рема керта кел) «Табуна оградой под» - уроч. на с.\nБурсалах дукъ (Вурсалах дук) «Кустарниковый хребет» -уроч. на с. Бурса - вид кустарника.\nЯккхайчу ношка (Яккхайчу ношка) «Большим корытам к» -уроч. на с.\nЦана хъалха (Цана халха) «Покосом перед» - уроч. на с.-в.\nШуотуошкахъа (Шуотуошкаха) «Шатойцев сторону в» -уроч. на с.\nМаналхин кортош (Маналхин кортош) «Маналхи (?) вершины» - уроч. на с.\nДеша дукъ (Деша дук) «Свинцовый хребет» - уроч. на с.\nХела ирзие (Хела ирзие) «Хела (л.) поляна» - на с.\nЧуомакха якъайнача (Чуомакха якайнача - уроч. на с. Здесь же Лазана якъайнача.\nГIуьна (Гюна) «Склону к» - уроч. на с.\nХазчийрчу ара (Хазчийрчу ара) «Хазчийрчу (?) поляна» -уроч. на с.\nЛармиечу (Лармиечу) «Яму в» - лощина на с. Ларма - яма, где держали пленников и заключенных.\nЧечена ирзу (Чечена ирзу) «Чечена (л.) поляна» - уроч. на с.\nБиердаштIи (Биердашти) «Скалах на» - уроч. на с.\nХуинан кIога (Хуинан кога) - уроч. на с.\nТIерачу дакашка (Терачу дакашка) «Верхним ивам» - уроч. на с. Здесь же имеется и КIелхьарчу дакашка. Дак - «ива, ивовые рощи».\nIараб гIала (Араб гала) «Арабская башня» - разв. в районе ТIерачу дакашка.\nЦанашка «Покосам к» - уроч. на ю.\nСона (Сона) «Сона (?) - село на ю. Хьал-Киела. Здесь же имеются топонимы Сона лам, Сонахойн эрк, Сона лам тIехьа.\nЧуьрка ирзие (Чюрка ирзие) «Чурка (л.) поляна» - уроч. на ю.\nШовданан боьра (Шовданан бёра) «Родниковая лощина» — на ю.\nХонгала ирзие (Хонгала ирзие) «Хонгала (л.) поляна» - уроч. на ю.\nБIеран боссо (Беран боссо) «Ореховый склон» - на ю.\nЭцин хьоста (Эцнн хоста) «Эци источник» - в черте Хьал-Киела.\nЭтническое общество, образовавшееся от переселенцев из шатойской котловины-келойцев, саьттойцев, пхьамтойцев и др. Оно делится на саьрбалой и лаыпкарой, говорящих на шатойском диалекте. Общество Саьрбала было расположено на севере общества ЧIебарла, на востоке Хьала-Киела и на п. б. р. Шаройн Орга (Шаро-Аргун).\nМежду двумя реками Шаройн Орга и ЧIаьнтийн Орга от селения Дочу-Борзоя, где встречаются реки, и до Шатоя тянется БIен-дукъ - войск хребет.\nАшханан ирзие (Ашханан ирзие) «Ашхана (л.) поляна» -разв. у устья речки КIайн эхк, к ю. от Саьрбала.\nIомие-чу (Омие-чу) «Озеро в» - разв. на в. Хишкил-чу.\nМирза-гIалай (Мирза-галай) «Мирзы башня» - разв. между Хишкил-чу и Iомие-чу.\nХIинаразан ирзов (Хинаразан ирзов) «Хинараза (л.) поляна».\nИбрахIиман ирзов (Ибрахиман ирзов) «Ибрахима (л.) поляна».\nГIовдайн ирзов (Говдайн ирзов) «Говдая (л.) поляна».\nIаьмиран ирзов (Амиран ирзов) «Амира (л.) поляна».\nПхьалтIин ирзов (Пхалтин ирзов) «Пхалтая (л.) поляна».


ЛубейгӀа — Википеди\n▲1384 стаг (2019 шеран 1 январь)\nЛубейгӀа (фр. Loubeyrat) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ОвегӀнь — ГӀона — Альпаш регионехь. Коммунан департамент — Пуьи-де-Дом.\nДозанашца йу ШагӀбоньегӀ-ле-ВагӀенн, ШагӀбоньегӀ-ле-Вьей, Шатель-Гуьион, Манза, ПгӀомса, Теед.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=ЛубейгӀа&oldid=7817031»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2022, 7 февраль, 19:02.


ТгӀепаий — Википеди\nТгӀепаий (фр. Trépail) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ГгӀанд-Эст регионехь. Коммунан департамент — МагӀна.\nДозанашца йу ВиллегӀ-МагӀмегӀи, Амбонне, Бии-ле-ГгӀан, ВодзенкугӀ, ВегӀзи.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=ТгӀепаий&oldid=7845962»


МиттельбгӀонн — Википеди\nМиттельбгӀонн (фр. Mittelbronn) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ГгӀанд-Эст регионехь. Коммунан департамент — Мозель.\nДозанашца йу ГагӀгӀебугӀ, БугӀшейд (Мозель), ДаннельбугӀ, АнгӀидогӀфф, ФальсбугӀ, Сен-Жан-КугӀцгӀод, Вешем, ВильсбегӀ, Зиллен.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=МиттельбгӀонн&oldid=7821067»


Узуе-де-Шам — Википеди\n47°52′51″ къ. ш. 2°42′23″ м. д.HGЯOL\nУзуе-де-Шам (фр. Ouzouer-des-Champs) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ЦентгӀ — ЛуагӀан атагӀа регионехь. Коммунан департамент — ЛуагӀе. Дозанашца йу Сен-Илер-сюр-Пюизо, Ножан-сюр-Верниссон, Прессиньи-ле-Пен, Сольтерр , Варенн-Шанжи. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Узуе-де-Шам&oldid=7541671»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2022, 16 январь, 06:00.


(Йовлой Шахьбота Суламбик яха оагIув укхазахьа хьожаяьй)\n26 Мяцхали 1937(1937-08-26)\n14 Саь-кур 2008(2008-02-14) (70 шу)\nСССР СССР → Эрсече Эрсече\n↑ Джабраил Алмазов. «Сын народа Евлоев Сулумбек Молла». «Ингушетия». ТIехьара хьажар хиннад 16 Саь-кур 2018.\nХьаст — «https://inh.wikipedia.org/w/index.php?title=Йовлой_Шахьбота_Сулумбик&oldid=32997»\nБаьб Мяцхали 26\nКхелхаб Саь-кур 14\nЕр оагӀув тӀеххьара хийца хиннай укх ха́на: 17 Саь-кур 2020, 13:23.


G7 дуьненан гIайгIанех\nНицкъалчу пачхьалкхийн G7 цхьаьнакхетараллин кхеташонехь терроризммий, дуьненан климат хийцаяларрий ю коьрта ши тема. Германерчу Баварехь Эльмау-гIоперчу барамехь дакъалоцуш ю Британи, Канада, Франци, Германи, Итали, Япони, Iамеркан Цхьанатоьхна Штаташ.\nМехкийн лидерш дагабевр бу Иракъан премьер-министрца ал-Iабади ХIайдарца а, Нигерин куьйгалхошца а «Исламан Пачхьалкх» а, Боко Хьарам а олучу тIеман тобанийн хьокъехь. КIирандийнахь Британин премьер-министра Кэмерон Дэвида дIахьедина, шен махко 125 инструктор хьажор ву Иракъе бухара эскар тIом бан Iамон, аьлла.\nСаммитехь президента Обама Барака а, канцлера Меркел Ангелас а Донбассера хьал Кремло, ша юкъа а гIерташ, талхош хилар хьахош, элира, Оьрсийчоьнна тоьхна экономикан санкцеш юхайохийла дац Украинера тIемаш совццалц, Кремло шен лулахочун суверенитет лараме эццалц.


Доммартен-су-Анс — Википеди\nДоммартен-су-Анс (фр. Dommartin-sous-Hans) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Гранд-Эст регионехь. Коммунан департамент — Марна. Дозанашца йу Куртемон, Анс (Марна), Маффрекур, Ла-Невиль-о-Ларри, Вальми. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Доммартен-су-Анс&oldid=5160691»


Iаьрбийн пачхьалкхашна жоп делла Катаро\nСаIудан Iаьрбийн пачхьалкхе а, Цхьаьнатоьхначу Iаьрбийн Эмираташка а, Мисаре а, БахIрейне жоп деана Катарера, цара кхайкхийначу ултиматуман дуьхьал.\nЦунах лаьцна дуьйцуш ду цу еаъа пачхьалкъо цхьаьне динчу дIахьдарехь, хаам бо Ал-Арабия телеканало.\nIаьрбийн пачхьалкхашна жоп делла Катаро ултиматуман хан чекхъялале. Цуьнан чулацам бовзуьйтуш бац.\nСаIудан Iаьрбийн пачхьалкхо а, Цхьаьнатоьхначу Iаьрбийн Эмираташа а, Мисаро а, БахIрейно а ши де хьалха 48 сахьтана яхйинера шаьш Катарна кхайкхийна ултиматум. И сацам бина оршотан Iуьйранна, юкъаралла лелочу Кувейтан дехарца. Катаро (коьрта гIала Доха) жоп дала дезаш яра Товбеца-беттан 3-чу дийнахь Iуьйранна.


Г1алг1ай багахбувцамгара | magas.ru\n02.03.2014 08:35 Комментариев 12\nВай даьша эзар шера дика дар, хоза дар, мехка мегаш дар в1ашаг1теха хьахинна да г1алг1ай 1адат, хоза г1улакх, эхь-эздел. Х1анзарча боакхача наха хоза дувц шоаш къона болча хана ловзарга баг1ар, шоаш д1акхихьа сакъердаме сайренаш, цига дийца эздий,\nчулоацам бола къамаьлаш.\nКегий нахи мехкарийи в1ашаг1кхийттача дувцаш хиннад бегашха зоахалош, оалаш хиннад иллеш, дувцаш хиннад чулоацам бола дувцараш, ховлий – довзалий санна чулоацам бола хаттараш луш хиннад шоайла.\nЦарех цхьацца дараш иштта хиннад.\nЛоаца дувцараш – ховлий – довзалий\n- Форда юкъе истол латт. Цхьана биъ кхокха хьабоаг1а. Цхьатарра истола биъе саьн 1оховш уж. Цхьатарра х1ама юъ цар. Цхьатарра хьалг1овт уж. Цхьатарра д1адолх уж. Х1анз алал, царех тхьамада малаг1а хиннаб?\n- Сога хаьттача царех тхьамада хиннаб къулбухьенгахьа баьг1ар. Х1ана аьлча, хьаж-ц1а латта моттиг еза моттиг я цигахьараяр.\n- Йо1, кхо кружка латташ. Ца1 дошо я, шоллаг1ъяр дото я, кхоалаг1ъяр къала я. Хий мала эттача, царех малаг1ъяр хоржаргьяр 1а?\n- Дотох яр хоржаргьяр аз.\nЙо1 ала йоал, ше сонта а яц, нахал эшшаг1а а яц.\n- Йо1, ладог1алахь. Зоахалол а хинна хьо маьре а яха, 1уйранна бож д1алалла хьо яхача, хьа бе тиша саьрг боал. Наькъах йодаш, лаьтта улла дошо саьрг б1аргагу хьона, тиша саьрг 1о а кхесса, дошо саьрг хьаэцарг 1а, е хьай бе боалла саьрг хьайга бутаргбар 1а?\n- Сай бе боалла саьрг сайга бутаргбар аз.\nЙо1о д1ахойт, цкъа ше маьре яхача, мара ше тешаме хургхилар.\nШоайла фу хул уж?\nЭрий ара г1олла водаш хиннав даи во1и. Шоел хьалхьа д1аяхача шин кхалсага лараш б1аргаейннай царна. Ца1аш йоаккхаг1а, вожаш з1амаг1а хиннай уж лараш. Дас аьннад:\n"Лараш йоаккхаг1аяр нана хила еза, замаг1а лараш яр цун йо1 хила еза. Царна т1ехьакхийча, лараш йоаккхаг1аяр аз сайна югаргья, лараш з1амаг1аяр хьона йоалаергья вай".\nЕраш т1ехьакхийча, лараш йоаккхаяг1ар йо1 хиннай. Дас д1айигай из. Лараш з1амаг1аяр цун нана хиннай. Во1а йоалаяьй из.\nЦхьа ха яннача г1олла даьнеи во1аи цхьацца к1аьнк ваьв. Х1анз алал уж ши к1аьнк шоайла фу гаргало йолаш хул. (Хаьдда жоп ховш дац).\nСа несарий дика ба.\nЦкъа къонах, ший къонгашта истий а кхийла, ламаза парг1ата а ваьнна, сашортта ваг1аш хиннав. Ц1аг1а коа дов-шов ийкхадар аьнна, д1ахьожаш а хиннавац из къонах. Х1ана аьлча, ший къонгашта духьала вала безам болаш хиннавац воаккха саг, х1аьта исташа цун къонгий са лаьца хиннад, шоаш яхачун т1ера ког д1а ца боаккхийташ.\nВоаккха саг волча гучавала вена хиннав цун доттаг1а.\n- Сачул дикаг1а несарий хургбац. Геттар дика ба. Х1ана ба хой хьона? Ба, са даьсара, цу д1арча са къонгашта, д1аве из воаккха саг, цар аьлча, со цу къонгаша вувргволаш а хилча, царга д1а ца оалаш са несарий хилча, т1аккха дика беций уж?\n- Ба даьра, - аьнна, цецваьнна д1а1ийнав хьоашалга вена хинна доттаг1а.\nЗухра Галаева Втр, 10/04/2018 - 10:16\nОтличная работа, Аза. Дала аьттув боааккхалба хьа. Главное , что на родном!!!\nЗухра Галаева. Втр, 10/04/2018 - 02:52\nСпасибо автору за такую статью. Очень интересно. Главное на родном языке. Дукхаг1а балар ер санна нах. Вай меттел статьяшца интернет хьалйиза езар вай дукхаг1а.\nGarfield Вс, 02/03/2014 - 16:04\n´Ба, са даьсара, цу д1арча са къонгашта, д1аве из воаккха саг, цар аьлча, со цу къонгаша вувргволаш а хилча, царга д1а ца оалаш са несарий хилча, т1аккха дика беций уж?´)))\nСакъердаме ба вай нах:).\nВс, 02/03/2014 - 22:16\nво дает,еще писать умеет\nGarfield Вс, 02/03/2014 - 22:27\nЯ ещё вышивать умею...такие узоры плету))\nвидать хорошая супруга\nДяьла раьза хилва яьздаьчунна. Укхан к1ала комметнареш яьздеш к1езиг хугба нах... А вотА вот\nmagoma Вс, 02/03/2014 - 15:16\nну да,еще ведь надо прочитать\nГражданин РФ однако Вс, 02/03/2014 - 18:28\n_&_Эт точно. Мне например что бы понять, что написано, нужно пару раз перечитать. А писать вообще не получается. Хоть и стыдно но это факт.\nмагич66 Вс, 02/03/2014 - 22:19\nа в ишколе чем занимался\nГражданин РФ однако Вс, 02/03/2014 - 22:51\n_&_Ты не поверишь, но в школе я учился. Просто у нашего класса не было "родного языка".\nВс, 02/03/2014 - 22:12\nпо просмотру видно как читают на родном языке .........................\nMagas.ru поздравляет сотрудников прокуратуры Республики Ингушетия с профессиональным праздником!


Арн — Википеди\n▼12 324 стаг (2018 шеран 1 январь)\nАрн (фр. Harnes) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта О-де-Франс регионехь. Коммунан департамент — Па-де-Кале. Дозанашца йу Карвен, Луазон-су-Лан, Нуаель-су-Лан, Анне (Па-де-Кале), Курриер, Фукьер-ле-Лан. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Арн&oldid=6669623»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2021, 2 октябрь, 02:32.


Лие — Википеди\n50°33′49″ къ. ш. 2°28′55″ м. д.HGЯOL\n▼9810 стаг (2019 шеран 1 январь)\nЛие (фр. Lillers) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта О-де-ФгӀанс регионехь. Коммунан департамент — Па-де-Кале.\nДозанашца йу Аллуань, Ам (Па-де-Кале), БугӀек (Па-де-Кале), БуьгӀбуьгӀ, Буьн, Екедек, ФегӀфе, Гоннеем, Ам-ан-АгӀтуа, Леспесс, ЛьегӀ.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Лие&oldid=7816033»


Кромак — Википеди\n46°20′32″ къ. ш. 1°18′00″ м. д.HGЯOL\n24,15 квадратан километр\nКромак (фр. Cromac) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Керла Аквитани регионехь. Коммунан департамент — Лакха Вьенна. Дозанашца йу Шайак, Больё (Эндр), Ла-Шатр-Ланглен, Жуак, Маяк-сюр-Бенез, Сен-Жорж-ле-Ланд, Сен-Леже-Маньязе. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Кромак&oldid=6848559»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2021, 19 октябрь, 22:23.


Голуби : Голубь №30\_1\nБарельеф из литьевого мрамора "Голубь."\nВес - 0,4 кг. ( Изделие цельно литое )


Во-ан-Дьёле — Википеди\n49°28′58″ къ. ш. 4°59′33″ м. д.HGЯOL\nВо-ан-Дьёле (фр. Vaux-en-Dieulet) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Шампань — Арденаш регионехь. Коммунан департамент — Арденаш. Дозанашца ю Бар-ле-Бюзанси, Бомон-ан-Аргон, Бельваль-Буа-де-Дам, Фоссе (Арденаш), Сен-Пьермон (Арденаш), Соммот. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Во-ан-Дьёле&oldid=5158473»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2020, 7 октябрь, 00:53.


Сен-ПгӀиват-де-Шамкло — Википеди\n44°17′06″ къ. ш. 4°21′29″ м. д.HGЯOL\nСен-ПгӀиват-де-Шамкло (фр. Saint-Privat-de-Champclos, фр. Champclos) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта БгӀетань регионехь. Коммунан департамент — ГагӀ.\nДозанашца йу БагӀжак (ГагӀ), Межанн-ле-Клап, Монклуь (ГагӀ), Сен-Жан-де-МагӀуьежоль-е-Авежан, ТагӀо (ГагӀ).\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Сен-ПгӀиват-де-Шамкло&oldid=7839971»


Ахохит’янин (2Цар.23:28 ) — Цалмон (в 1Пар.11:29 назван Илай Ахохиянин). (см. Ахоха)


Лахьан-бутт 24, 2013\nУкраинехь мацалла хIоттийча, цхьаберш Нохчийчу бахара. "Хьесапдаза дисина иэс" цIе йолу гайтам, Киев. Лахьанан бутт, 2007\n1932-чу шеран Оханан-баттахь мацалла хIоттийра Украинехь Советан Iедало. Нах дIаида буьйлабелча, дозанаш дIакъовлийтира НКВД велшка а, эскарийн дакъошка а. Ерриг Украинехь хIоьттина мацалла 1933-чу шеран Лахьан-бутт кхаччалц лаьттира. Оцу муьрехь велла лоруш ву 8 миллионна тIера 10 миллион кхаччалц Украинан вахархо.\nКолхозаш яхка гIертачу Советан Iедало лаххьийна нахера дIдаьаккхинера мел долу ялта.\nЦу заманах лаьцна дуьйцу нохчийн историко Вачагаев Майрбека.\nВачагаев: "Советан Iедал деанчу хенахь цара коьрта даьккхинарг, уггар къиен-миска стаг Iехор дара. Хьоладай, болх беш болу нах, капек яккха хууш болу нах ца безаш, царна дуьхьала хIоттийна программа яра. Цунах хIун хилира? Хьалаайба кечбинчу наха гIортор ца хилира царна. Вукхаргара схьаяьккхинарг шайн бага кхоссале сатуьйсуш Iийра миска нах.\n(Болшевикийн Iедал дIахIоьттина) дуьххьарлера шерашкахь, шайн тIемаш а жимма лагIбеллачуу хенахь, капек йолчунна коча бахара уьш. Массо цхьатерра вийр ву бохуш бара уьш. Иза хиллера, массо цхьатерра къиен ван гIертар."\nКъилбаседа Кавказера тасабелла бохку нах а ишта дакъаза бехира Советан Iедало. Цунах лаьцна дуьйцу нохчийн историка Акаев Вахитас.\nАкаев: Ишта Сибрех бахийтина бу вайн махкара, кулакаш бу аьлла 1,000 доьзал. Кулакаш ма бацара уьш. Кулакаш муха хуьлу? "Беднякаш" хилла. Церан даьхни, лортIехь цIенош, олуш там бацахаь, доьзал беркъа хилла, тIеюха цхьа хеча бен а ца хилла.\nИттех етт, иттех уьстагIа хилча а, цара кулакаш бой, дIахьовсош хилла-кх.\nЦарах цхьаберш, дийна бисинарш, цIабаьхкина. Вуьйш, цигахь бисина, цIавахчи а, цIахь хIумма а дац шен, аьлла. И агIо, ма-ярра, документашна тIехь теллина-м яц.\nУкраинехь мацалла йолаелира, коммунистийн тобанаша нехан хIусамашкара тIаьххьара хьачкIан буьртиг дIабаьхча, Киеверчу гайтамера сурт, Лахьанан-бутт, 2007\nКъиза мацалла хIоьттича Украинин дозанаш дIакъовлале, цигара адам таттаделла Кавказе хьаьдира. И зама дагалоьцу, хIетахь 50 украинхойн доьзал тIе а лаьцна, кхаьбначу Чечана-эвлара вахархочо Яхъяев Хожас.\nЯхъяев: "1933-1934-чу шерашкахь Чечнахь юьртада вара тхан деваша. Сибрех юха кхалха а кхелхира иза. 500 сов хIусам хилла хIетахь Чечнахь. ХIора пхиалгIачу нохчийн хIусамехь украинхойн доьзалш тIеэцна кхаба.\n1938-гIа шо кхаччалц, цо дола а дина церан.\nДа-нана делла бераш а царца. Уьш кху юьртахь диса а дисна. Церан тIаьхьенаш ю. Цхьаберш вайца Сибрех баьхкира, вай Сталина цIерадохучу хенахь. Цхьаберш вайца юха цIа а баьхкира.\nАмма таханлерчу дийнахь шаьш цIарца бийцича, вас хиларна кхоьру со.\nОцу 100 доьзалх 20 доьзал Сибрех муха еара? "Аша ловш йолу хало ловр ю шаьш", аьлла, вайца новкъа бевлира. Царах белларш а бу цигахь.\nКхин цхьа хIума а ду.\nШайна динчу диканах диканца жоп делла цара. Оцу 50 доьзалах буха бисинчара, дукхах болчара, вайн йисина яьсса хIусамаш ларъяра. Сал-пал дIа а хаьрчийна, ларъяийра, 1957-чу шарахь цIадахка бакъо яллалц. Даьхний лардира."\nУкраинхойн бераш массо бохург санна, нохчийн эвланашкахь тIеэцна. Уьш хьалакхиъна шаьш тIелаьцначу доьзалшкахь. Бусулба динехь, шаьш нохчий а хеташ, баха а баьхна. ТIаьхьа нохчашка маре бахана, зударий балийна. ХIора нохчийн эвлахь ю шайн-шайн истореш. Бакъду, Нохчийчохь къиза лилхинчу тIемаша коьрта чуьра дIатеттина. Гуттаренна я, бакъдерг дийца йиш йолу маьрша хенаш тIекхаччалц. Хала хеташ делахь, хаддаза леш болчу наха шайца дIахьо, шайна хууш дерг.\nШелан кIоштара вахархочо ИбрехIима дуьйцу, шайн эвла украинхой бахкарх а, цара кегий бераш нохчийн доьзалшкахь дитарх а лаьцна.\nИбрехIим: "Суна дага а дог1уш, тхан эвлахь баьхна украинхой бала а белла, баккхий хилла. Къаьсттина зударий юара уьш. Мацаллех бевдда баькхина хилла уьш Нохчийчу. Суна баккхийчара дийцинарг бен ца хаьа, суна сайна гина х1ума дац иза.\nДаханчу б1ешерахь тхан эвла баьхкина хилла уьш. Х1инца шайн 60 шарел т1ех лилхина бераш долуш бу уьш-м.\nДIа а, схьа а хиттича, Къилбаседа Кавказехь кхин къам ца карадо, де доьхначу дийнахь украинхой тIелаьцна долу. Делахь а, историкаша жоп дала деза цу хаттарна а. ИбрехIима дийцарехь, украинхоша шаьш ишта олуш хилла.\nИбрехIим: "Вай наха дийцарехь. билггал уьш Нохчийчу бахкаран бахьана хилла, вай баккхийчара дийцарехь, "хьеший тIеоьцуш бу, накъосталла деш бу, ямарт нах бац, доьналла долуш нах бу, цундела даьхкина шаьш", олуш хилла цара. Хьалхалера, шира нохчийн гIиллакхаш девзаш болу нах хилла уьш."\nХIумма а атта хьал шайггахь нохчашкахь а ца хилла, мацаллина оьгуш болу украинхой тIелоцучу хенахь. ТIехула тIе, луьрачу Советан Iедало бекхамза дуьтур дацара, ша ечу кхелах бовла гIо дан даьхьна къам. Делахь а, гIийлачунна гIо дар, нохчийн гуттар а коьртехь хилла ду. Чечнара Яхъяев Хожас дуьйцу.\nХожа: "Гой хьуна, 1едал ч1аг1делла ма ца хиллий х1етахь. Д1ах1отта г1ерташ хилла. Колхоз, совхоз ян г1ертара дара тхо, бежан-ялта лахьара, бохуш, дехарш деш хилла цара бахархошка. Х1ара республика ю, ишта мохк бу аьлла, ц1е тоххалц, ч1аг1делла х1ума ца хилла.\nУкраинхой т1е а лоцуш, гергарло ч1аг1дар а, 1едале хоьттуш дина ца хилла."\nИсторика Акаев Вахитас дийцарехь, цунна ша воккха хилчий бен ца хиънера, шайн гергара зуда украинера далийна хиллачу берех юйла.\nАкаев: "Со Казахстанехь вина ву. Цигахь сан пхи шо долуш, со и йолче воьдуш хилла, гена йоццуш Iаш яра иза шен шина бераца. Цо шекарна тIе хи тухий, моз кечдора. И даа уьдуш со хилла. Со вайча, нанас и йолчехь лохуш хилла со. Бераша цунах мама олура. Аса а мама олура.\nВуьшта-м, цуьнан цIе ПетIмат яра. Кхано, тхо цIа даьхкича - шуьтахь Iаш дара тхо, цкъа тхан дас дуьйцуш хези-кх суна, и зуда, мацаллех кIелхьарбовлуш, Нохчийчу баькхинчу украинхой ма ю, аьлла. Юха дIа ла доьгIча гучуделира, ГIойтахь, Веданахь, кхечу ярташкахь а тхан гергарчаргахь хьалакхиина украинхойн бераш хиллийла."\nУкраинехь Советан Iеадло мацалла хIоттийча нанойн коьрта гIайгIа бераш дузор яра а, уьш дIалечкъор а яра. Мацаллина тоха садоцчу наха бераш даара. Киеверчу гайтамера сурт, 2007\nШен денанас шен жималлехь, дийцина хIуманаш хIинца керлачу маьIнехь го Соьлж-гIалин яхархочунна Амнатана.\nАмнат: "Революци хиллачул тIаьхьа дукха украинхой бу бахара Нохчийчу баьхкина. Цара тIелаьцначу цхьаьна доьзалан дас аьлла, варелаш, "шайн хьаьжкIаш чохь йолу галеш тхов тIе хьала а дахий, уьш юткъа яржа яй, царна тIехула ча тоьхна поппар хьакха.\nБолшевикаш шуна ма-моттара бац, цара ша ерг дIахьур ю шуна. Шу а, тхо санна арадохур ду. Шайн йолуш ерг лаьттах йолла", аьлла, хьехар дина хиллера цо. Юха мацалла хйоьттинчу хенахь, и хьехар бахьанехь, кIелхьарбаьлла хилла сан дененан доьзал."\nЦхьадолу, Нохчийчохь хьалакхиина Украинера бераш, кхин цкъа а шаьш стенгара схьадевлла ца хьовсуш, бакъ дуьнене дIадахана. Цкъа делахь, Советан Iедало дихкина дара, Украинехь 1932-1933 чу шерашкахь планаца хIоттийначу мацаллех лаьцна дийцар. Уггар коьрта бахьана и дара. Амнатана хетарехь, цуьнан кхин а масех бахьана а ду.\nАмнат: "Жима волуш дуьйна кхиинчу стага, ша кхобуш болчу нехан амал схьаоьцу, ша ваьхначу меттигера низам тIелоцу. Ша маре еана хилча, яа хIума хилча, Iийна хир ю зуда а, дIаяха ца гIерташ. хIинца санна дешна а ма бацара нах хIетахь. Я, Iедалх кхийрина а хир бу. Иза дийца мегаш ма дацарий."\nБелгIатой-эвлахь ишта яьхна, бераллехь Нохчийчу ялийча да-нана а делла, детдом олучу, буоберий цIийнахь хьалакхиина хилла цхьа зуда. Дукха хан йоццуш кхалхар а хилла цуьнан. Шен цIийнда велча а ца яхна иза, ша схьаяьллачу махка, бохуш дуьйцу Амната.\nАмнат: "Белхтой эвлахь яра иштта цхьа зуда, нохчочуьнгахь марехь хилла иза. ХIара тIом балале цIийнда вала а велла, гIийла Iаш яра. Къахетачара юург луш, юьртан моллано а, дола деш а яра. И шен майра цу эвлахь велла ву, кешнашкахь дIавоьллина ву бохуш, дIа ца яхар-кх иза, цуьнан кошан барз ларбеш Iийр ю ша, бохуш."\nИштта, геннара бен информаци ца йисна таханлерчу дийнахь Нохчийчуьра бахархошкахь. Нохчийн историка Акаев Вахита дийцира, хIора Нохчийчохь тIебогIу бала, хьалха хилларг бицбеш хуьлу. Цундела дисна, хIеттахь, коммунистийн Iедалша кертахь жимма бежана-хIума ерг кулак кхайкхавой, Сибрех хьажорх а, 1944-чу шарахь, вайнах цIерабохучу хенахь Хьайбахахь хилларг бухе кхаччалц таллар а, Мартан-тIера дарбан-хIусамера 60 дархо, НКВДено тоьпаш тоьхна вийначул тIаьхьа, церан декъий ор чу кхиссина, йоккха машенаца тIе латта хьакхийтар а. Масане ду уьш.\nУкраинехь мацаллех беллачерийн декъий, 1932-1933-чу шерашкахь мацалла хьегначийн синошна леррина Киевехь хIоттийначу гайтамера сурт, 2007\nТерахьаш дац, дина хьесап дац. ТIаккха оьрсийн Iедалша – муьлххачу а кепехь Кремлехь чIагIделлачара – Нохчийчохь инзаре къиза зуламаш ца дина хьесап а хуьлу.\nНохчийчохь хIара ши тIом боьдуш доьза оьрсийн эскарша байъинчерийн эзарнаш декъий а ду, хьадаза, Iохкуш.\nЖоп ца дехна зулам, куц хуьйцуш, юх-юха а хуьлуш Iедал ду цхьана меттахь. Нохчийчохь хуьлчуьнга хьаьжча кхета, иза цуьнан къеггина масала хиларх.\nНохчийчохь дукха нехан ца дисна жималлехь даьхна сурташ. Мацаллех бевдда украинхой нохчийн республикехь кIелхьарбовлар-м хьехор а дацара. Соьлж-гIалара Амната элира оцуу хьокъехь.\nМом: ХIокху тхан эвла баьхкина хиллачу гIазакхийн салташа хIора цIийнах чекхбовлуш, чу гаранатомет етташ, дагийра нехан цIенош. Сан дас, со йоккханиг ю аьлла, со йолчехь йитинера тIехь тхан доьзалийн суьрташ долу албомаш. Уьш а яьгна, массо хIума хIаллкьхилла, дIадаьлла. Истори муха юьсур юьсур ю, хIун тоьшалла дуьсур ду?\nЛехча, украинхой а, церан тIаьхьенаш а карор ю.\nЯхьъяев Хожас бахарехь, сурт-хIума а долуш верг хир ву Нохчийчохь. Делахь а, маьрша ца хиларна, уьш дуй хаийта хIуттур вац цхьа а.\nЯхъяев: "Царах лаьцна тоьшаллаш нах болуш бу. Суьрташ карахь долу нах а хир бу. Амма, таханлерчу дийнахь иза стенна леладо ца хууш хилча, нах хIуьттур бац. Цхьа хан кхаччалц собар дан деза.\nЛортIехь долу хьал хIоьттина, зулам динарг цу а вуллуш, нийсо хIоттахь, тIаккха кхин ду.\nТахана лаьтташ долу хьал, да воккхавевийр волуш дац. Вайна гуш ду-кх, юьхь лачкъийнарг чувуллу, миллардаш лачкъийнарг арахь вуьту. Даиман ишт лаьттина Iедал дук-х хIара ишта. Къайле схьайоьллуш зуама яц. Дерриг дуьненанхь 25 шо даьлча къайле схьайоьллу. ХIокхераниг цхьа дийца мегаш дац, гучудаккха мегаш дац."\n1932чу а, 1933-чу а шерашкахь Украинехь мацалла хIоттийча билггал маса стаг велла хууш дац тахана а. ХIунда аьлча, цул тIаьхьа масех шо даьлча Советан Iедало бахархойн хьесапдеш бохбуунчаллаш лелийра, долу сурт къайладахийта Iалашонца. Мацалла хIотторца цхьаьна, шуьйра политикан репрессиш дIаяьхьира, Украинера интеллигенци хIаллакьеш.\nУкраинхоша хIолодомор олу, мацаллица доьзна зулам дуьххьара талла агIо йолийра, Канаде а, Цхьаьнатоьхначу Штаташка а ШолгIа Дуьненан тIамал тIаьхьа дIакхелхинчу украинхойн гIоьнца. Цу пачхьалкхашкахь маьршша дийца а, талла а аьтто хилира церан.\nМаршо радион дехар ду ладогIархошка, шайн болчу аьттонца тхоьца зIене довлуш, украинхой тIелацарх лаьцна дийцар а, сурташ, видеош а яийтар. Шаьш украинхой а кхойкху оха, тхайца зIене довларе. Бакъйолу истори, иза ма-ярра хуучо язъян езаш ю, кхечара, иза шайн агIора язъяле.\nУкраинхойн бераш нохчийн доьзалшкахь хьалакхийна хиллий хууш цхьа да вац дуьненахь


Фильтр масляный MITSUBISHI COLT/GALANT/LANCER/OUTLANDER/PAJERO 1. MITS MD071462, MITS MD322508 KNECHT oc230 для Мицубиси Кольт 1, Мицубиси Кольт 2, Мицубиси Кольт 3, Мицубиси Кордия, Мицубиси Л300, Мицубиси Л300, Мицубиси Лансер 1, Мицубиси Лансер 3, Мицубиси Лансер 4 седан, Мицубиси Саппоро 1, Мицубиси Саппоро 2, Мицубиси Саппоро 3, Мицубиси Спейс Вагон, Мицубиси Спейс Вагон, Мицубиси Старион, Мицубиси Паджеро 2, Мицубиси Галант 1, Мицубиси Галант 1 Универсал SW, Мицубиси Галант 2, Мицубиси Галант 3, Мицубиси Тредия, Мицубиси Галант 4 седан, Мицубиси Галант 5, Мицубиси Галант 5 седан, Мицубиси Селесте, Хендай Соната 4, Мицубиси Эклипс 2, Мицубиси Каризма, Мицубиси Кольт 5, Мицубиси Лансер 6, Мицубиси Л200, Мицубиси Каризма Седан, Мицубиси Л300, Мицубиси Галант 6, Мицубиси Галант 6 универсал, Мицубиси Паджеро 1, Мицубиси Паджеро 2, Мицубиси Лансер 3 Универсал SW, Мицубиси Лансер 4, Мицубиси Галант 2 Универсал SW, Мицубиси Галант 4, Мицубиси Лансер 2, Мицубиси Спейс Раннер, Мицубиси Спейс Вагон, Мицубиси Л300, Мицубиси Паджеро Спорт, Мицубиси Спейс Раннер, Хендай Пони, Мицубиси Аутлендер, Мицубиси Лансер 9 седан, Мицубиси Лансер 9 универсал, Мицубиси Грандис, Мицубиси Кольт 6, Мицубиси Кольт Кабриолет - цена, наличие, описание\nФильтр масляный MITSUBISHI COLT/GALANT/LANCER/OUTLANDER/PAJERO 1. MITS MD071462, MITS MD322508 KNECHT oc230\nПроизводитель KNECHT, Германия\nдиаметр 2 (мм) 63\nПрименимость: Мицубиси Кольт 1, Мицубиси Кольт 2, Мицубиси Кольт 3, Мицубиси Кордия, Мицубиси Л300, Мицубиси Л300, Мицубиси Лансер 1, Мицубиси Лансер 3, Мицубиси Лансер 4 седан, Мицубиси Саппоро 1, Мицубиси Саппоро 2, Мицубиси Саппоро 3, Мицубиси Спейс Вагон, Мицубиси Спейс Вагон, Мицубиси Старион, Мицубиси Паджеро 2, Мицубиси Галант 1, Мицубиси Галант 1 Универсал SW, Мицубиси Галант 2, Мицубиси Галант 3, Мицубиси Тредия, Мицубиси Галант 4 седан, Мицубиси Галант 5, Мицубиси Галант 5 седан, Мицубиси Селесте, Хендай Соната 4, Мицубиси Эклипс 2, Мицубиси Каризма, Мицубиси Кольт 5, Мицубиси Лансер 6, Мицубиси Л200, Мицубиси Каризма Седан, Мицубиси Л300, Мицубиси Галант 6, Мицубиси Галант 6 универсал, Мицубиси Паджеро 1, Мицубиси Паджеро 2, Мицубиси Лансер 3 Универсал SW, Мицубиси Лансер 4, Мицубиси Галант 2 Универсал SW, Мицубиси Галант 4, Мицубиси Лансер 2, Мицубиси Спейс Раннер, Мицубиси Спейс Вагон, Мицубиси Л300, Мицубиси Паджеро Спорт, Мицубиси Спейс Раннер, Хендай Пони, Мицубиси Аутлендер, Мицубиси Лансер 9 седан, Мицубиси Лансер 9 универсал, Мицубиси Грандис, Мицубиси Кольт 6, Мицубиси Кольт Кабриолет\n© 2009-2019 bmwpc.ru - запчасти для иномарок. В наличии и на заказ. 3263486


Дуьненчохь коронавирусах ши миллион стаг велла. World News in Chechen — все новости (вчера, сегодня, сейчас) от 123ru.net\nWorld News in Chechen » 16.01.2021 » Дуьненчохь коронавирусах ши миллион стаг велла\nДуьненчохь коронавирусах ши миллион стаг велла\nПандеми йолаелчхьана COVID-19 вирусах дуьненчохь беллачийн терахь шина миллионал совдаьлла. ХIопкинс Джонан Университетан сайтехь зорбане яькккхина цунах лаьцна информаци.\nУн даьржичхьана COVID-19 вирус кхийтира 90 миллион стагах. Къаьсттина дукха дархой белла Амеркиан Цхьанатоьхначув Штаташкахь - 390 эзар гергга стаг.\nПациенташ дукха баларца шолгIачу меттигехь билгалъяьккхина Бразили- 270 эзар стаг. 3-чу могIарехь язйина ю ХIиндойчоь - 150 эзар стаг велла цигахь.\nОьрсийчоь 4-чу меттигехь ю аьлла, къастийна ун даьлла нах дукха хиларца - 3,5 миллион вахархо ву цигахь вирус токхуш.\nОфициалан статистикаца, пандеми яьржичхьана коронавирусах кхелхина цигахь 64,5 эзар стаг.\nРосстатан зерех къаьсташ ду Оьрсийчуьрчу оперативан штабан ларарш. Коронавирус кхетта стаг кхечу бахьанашца велча, иза лоруш дац шаьш аьлла урхалло.\nСтохка Зазадокху-баттера Лахьан-батте кхаччалц Оьрсийчохь велла коронавирусах 116 эзар пациент. Байначу беттан статистика йовзийтина яц хIинца а.


Венехь вайнехан депортаци дагалоцуш хIоттийначу конференцера\n25 Фефраля в Вене Культурный центр Ичкерия совместно с Представительством ЧРИ в Австрии и другими неправительственными организациями, провели вечер посвященный 73 годовщине Депортации чеченцев и ингушей в Казахстан и Среднюю Азию.\nВенерчу Lenas Donau хьешан цIачохь вайнах махкахбахар дагалоцуш суьйре дIаяьхьира Австрерчу а, Германерчу а нохчаша, меттигeрчу бахархоша, Берлинера, Москохара, кхин а дуккха а шахьаршкара баьхкинчу жигархоша, Iилманчаша. Суьйре вовшахтоьхна Австрерчу вайнехан юкъараллашa. Эрсно Казбекан видео.


Сообщений: 414 • Страница 11 из 11 • 1 ... 7, 8, 9, 10, 11\nХелена » 07 июл 2020, 10:54\nПришла рассылка из магазина:\nУспеть! Ретроград скидок с промокодом в [...]!\nfililog » 07 июл 2020, 11:11\nВ период ретроградного Меркурия проходит акция «Водопад скидок».


Парагвайский гуарани. Купюра номиналом в 1000 PYG, аверс (лицевая сторона).\nПарагвайский гуарани. Купюра номиналом в 1000 PYG, реверс (обратная сторона).\nПарагвайский гуарани. Купюра номиналом в 5000 PYG, аверс (лицевая сторона).\nПарагвайский гуарани. Купюра номиналом в 5000 PYG, реверс (обратная сторона).\nПарагвайский гуарани. Купюра номиналом в 10000 PYG, аверс (лицевая сторона).\nПарагвайский гуарани. Купюра номиналом в 10000 PYG, реверс (обратная сторона).\nПарагвайский гуарани. Купюра номиналом в 20000 PYG, аверс (лицевая сторона).\nПарагвайский гуарани. Купюра номиналом в 20000 PYG, реверс (обратная сторона).\nПарагвайский гуарани. Купюра номиналом в 100000 PYG, аверс (лицевая сторона).\nПарагвайский гуарани. Купюра номиналом в 100000 PYG, реверс (обратная сторона).


Оахарганаькъан Элмарза ЧхьагIа — Википеди\nОахарганаькъан Элмарза ЧхьагIа\n(Ахриев Чах Эльмурзиевич яха оагIув укхазахьа хьожаяьй)\nВикипеде кхы а статьяш я иззамо тайпанцIи йолча нахах лаьца: Оахарганаькъан.\n10 Села 1850(1850-05-10)\nФуртоуг, Тийрка область, Россе импери\n29 Тушол 1914(1914-04-29) (63 шу)\nБуро, Россе импери\nхьалхара гIалгIай Iилманхо, этнограф, краевед\nОа́харгана́ькъан Э́лмарза Чхьа́гIа (эрс: Ахриев Чах Эльмурзиевич) — хьалхара гIалгIай Iилманхо, этнограф, краевед, юрист.\nВахара сурт оттадар[тоаде | тоаде чура]\nВаьв Села 10 дийнахьа 1850 шера Фуртоуге. Да - Оахаргнаькъан Элмарз - ЖӀайрхой шахьара хьалххе. Нана - Хаматханнаькъан я. Элмарза дезале воӀал совгӀа йиъ йоӀ хиннай.\n1850-1860 шерашка Кавказа тӀеман тӀеххьара этап дӀайоалча хана, духьалоаттараш соцабеш хиннача операце 7 шу даьнна хинна ЧхьагӀа есарал вига хиннав. Уж бераш Россе Ӏаьдалга кхедейттар шахьара тешаме хиларан тешал хиннад. КӀаьнк кхыча гӀалгӀай берашца Буро тӀа а воалаваь тӀеман кантонистий дешале дӀачувеннав (1857-1862). Россе эскара офицер хиннача цун даь-веший Темаркха гӀо бахьан долаш Элмарза виӀий хьал кхыча берийчул дикагӀа хиннад, вокхарел чӀоагӀагӀа кортамукъа хиннав ЧхьагӀа. Ший бераш доацаш хиннача эрсий полковника хьаийцав кӀаьнк кхеве.\n1862-1868 шерашка дукхагӀа мел бола лоамарой интеллегенташ деша баьгӀача Ставрополя гимназе дешаш хул зӀамига саг. Дукхача гӀалгӀаша Ӏилма ийца моттиг я из: Оахаргнаькъан С., Базоркъо А, Далгнаькъан А-Г, Бекбузарнаькъан И., Дахкилгнаькъан П., Малсагнаькъан К. кхыбараш а.\n1860-70 шерашка Россе Имперес Даькъастен тархьаран-этнографен белхий къоабалдеш, россен Ӏилманхой юкъарлен филиалаш хьаелаш хиннай. Цу шерашка духанцара Ӏилманхой тохкамаш арадийнад. ЧхьагӀа эрсий культура дунен юкъе вахарца дика гӀорваьннав..\nГимнази яьккхача, лазар бахьан долаш ши шу Даймехка даьккхад (1868-1870 шераш). Цу юкъа фольклораи этнографени материал гувлаярца ший литературай [[дер]ан бух биллаб цо.\n1871—1873 шерашка цун белхашта кепа техад «Сборник сведений о кавказских горцах» (Каьлаке) яхачеи «Терские ведомости» (Буро) газете. Тийрка области тайп-тайпара шахьарашка зератде сьттув баьннаб цун, царех:Эсса чӀожеи Наьсарен шахьари.. Цун белхашка лоаман эйлай хьалххеша даь къамаьлаш да дукхагӀа. Царех хӀаравар барайтталагӀча бӀаьшерай хиннача гӀалгӀай культура Ӏадатай теш хиларал совгӀа, вурийтталагӀча бӀаьшераех дола даьшкара дувцараш хезá ва. Царгара хьа а ийца цо дӀаяздаьд: вахара кеп, оаламаш, мифаш, Ӏадаташ, шира текхамаши, юкъара бокъонаш, ритуалаш, цӀайнаш, гӀалгӀай къаман этногенетикай дувцараш. Цул совгӀа Оахаргнаькъан ЧхьагӀас хьалхара сурт оттадаьд гӀалгӀай Нартий эпоса элементашта, масала, цо оттадаьд ткъестлагӀча бӀаьшера тӀехьа гӀалгӀаша дикача оагӀорахьа саг белгалвоаккхаш хилча "Нарт санна ва из!" я́хá хилар..\nТӀехьагӀа, цун белхий юха арахийца хиннад "Ингуши"(ГӀалгӀай) (1996) яхачеи, «Чах Ахриев. Избранное» (Оахаргнаькъан ЧхьагӀа. Хержараш) яхача кинижкашка. ЧхьагӀа кхолламашкара из дийна волча хана дукхача Ӏилманхоша-кавказайовзачаша, археологаша, этнографаша, россий юристаш: Леонтович И. Ф., Далгат К. Башир, Ковалевский М.М. кхыбараш а. Цунна тӀатовжаш хӀанз а тӀехьа диссертацеш язъю..\n1870-1874 Нежиний лицее деша ваьгӀав. Цигара ваьлча ГӀозлойче административни кулгалхо а волаш болх лелабаьб («лоӀаме эккхавьаваьр» аьнна хьал долаш ГӀозлойче мехках ваьккха хиннав из, цо Кавказа къамай бокъо тоае, нийсае гӀерташ лелабаь болх бахьан долаш, Далгнаькъан Эдал-Гири санна). Дукха ха йоаю Ӏаьдала болх бахьани цхьан цӀагӀара вокхача чу ваха аха везаш хилар бахьани Ӏилмани литературайи болх бе аьттув баьннабац цун..\n1912 шера 28 сентябрь бетта магар во хилар бахьан долаш балхара дӀаваьккхача Буро тӀа цӀавенав. 1914 шера Тушол 29 дийнахьа диабетах веннав.. ДӀавеллав ший ваьча юрта Фуртоуге.\nДӀахо гӀалгӀай социале-эконимикай вахарцара болх дӀабехьаб Базоркъо Муртуза Мурада, Далгнаькъан Эдал-Гире,Тутанаькъан Албаста а кхыча Ӏилманхоша а.\nЦун йоӀ Нинас хьаяхачох, ЧхьагӀа чӀоагӀа айхьеи Ӏимерза йистхила оамал йолаши вар, дош аргдолаш, веларгволаш. Оахаргнаькъана цӀагӀа дукха кинижкаши, газеташи, тептараши гувладаь хиннад. ДукхагӀа везаш хинна оазархо - Н. А. Некрасов.\nБелгалдаьккхар[тоаде | тоаде чура]\n↑ 1,0 1,1 Ахриев Х. Р. Мой дед — Чах Эльмурзиевич Ахриев (тIакхача вIаштехьа доаца тIатовжам — тархьар). ТIехьара хьажар хиннад 15 АгIой 2013. Архиве оттадаьд хьалхара хьаста чура 15 Тушол 2013.\n↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 Семёнов Л. П. Чах Ахриев – Первый ингушский краевед (тIакхача вIаштехьа доаца тIатовжам — тархьар). ТIехьара хьажар хиннад 15 АгIой 2013. Архиве оттадаьд хьалхара хьаста чура 15 Тушол 2013.\n↑ 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 Зейнеп Дзарахова. Чах Ахриев и этнография ингушей (к 160-летию со дня рождения) (тIакхача вIаштехьа доаца тIатовжам — тархьар). Сердало (8 Чан-тар 2010). ТIехьара хьажар хиннад 15 АгIой 2013. Архиве оттадаьд хьалхара хьаста чура 29 АгIой 2013.\n↑ 4,0 4,1 Дешаш белгалдахара гӀалат Неверный тег <ref>; для сносок Ахриева не указан текст\nХьаст — «https://inh.wikipedia.org/w/index.php?title=Оахарганаькъан_Элмарза_ЧхьагIа&oldid=35501»\nБаьб Села 10\nБаьб 1850 шера\nВикипеди:Дукха ха яьннача нахах йола статьяш\nБаьб Тийрка областе\nКхелхаб 29 Тушол\nКхелхаб 1914 шера\nКхелхаб Буро тIа\nВикипеди:Викидараш чура боарамаш юхабелгалдар чудола статьяш\nЕр оагӀув тӀеххьара хийца хиннай укх ха́на: 9 Баьцамеа 2020, 12:54.


БегӀтангль — Википеди\n▲686 стаг (2019 шеран 1 январь)\nБегӀтангль (фр. Bertangles) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта О-де-ФгӀанс регионехь. Коммунан департамент — Сомма.\nДозанашца йу АгӀгев, Флессель, Монтонвилле, Пуленвиль, Во-ан-Амьенуа, ВиллегӀ-Бокаж (Сомма).\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=БегӀтангль&oldid=7813527»


Ремон — Википеди\nРемон (фр. Reumont) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта О-де-Франс регионехь. Коммунан департамент — Нор. Дозанашца йу Труавиль, Бертри, Ле-Като-Камбрези, Оннеши, Моруа (Нор). ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Ремон&oldid=5181336»


Худший фильм Тома Круза. Фильм ни о чем, для подростков.\nМаксим - 21 января 2019\nАлексей - 8 января 2019


Мила ву Оьрсийчохь дика вехаш?\nОпиум узуш ву хьал долу ши китайхо. XIX бIешерера миниатюра.\nОьрсийчура элита уггаре а теллина йоцучарех ю кху дуьнентIехь. И нах буьйцуш биллгала кхеташ дац буьйцурш муьлуш бу. «Лента.ру» онлайн газето инфографика хIоттийна уггар бехаш болчу нехан хьолах а, уьш муьлхачу къаьмнех бу а бохург дуьйцуш.\nМел "советан халкъ" бохуш, коммунисташ шен хенахь керла юкъаралла кхолла гIиртинехь а, Оьрсийчохь бехачу нахах лаьцна дуьйцуш коьрта дуьсуш ду и нах муьлхачу къомах бу бохург. Лента.ру интернет портало шен талламехь коьрта тидам тIебахийтина цу агIонна. Иштта цо зорбане яьккхинчу материалаца а догIуш, 2010-чу шарахь махкахь бахархой лоруш 143 миллион хиллал болчу Оьрсийчурча бахархойх 137 миллион сов стага шаьш къомах муьлуш ду гойтуш хаам бина.\nАдамашна мехала ду шьаш муьлхачу къомах ду бохург. Цундела ларамаза дац Оьрсийчурча бахархошна мехала хеташ хилар шайн махкара хьал долу нах муьлхачу къомах бу бохург. Iедалехь йолчу элитех лаьцна хаа лаьа нахана.\n"Лента.ру" дийцарехь, Оьрсийчура уггаре а бехачу нехан ахчанан барам бу 481,15 миллиард доллар. Дукха ду иза я къеззиг ду аьлла хаттар кхоллало. Дерриг а кхузахь далош долу терахьаш далийна ду «Лента.ру» интернетера газето. Уьш иштта ду.\nОьрсийчоьнан бюджетана 2014-чу шарахь хилла са ю 339 миллиард доллар. Оьрсийчоь кхечу пачхьалкхашна декхарелахь ю 71 миллиард 100 миллион доллар.\nУггаре а Оьрсийчохь хьал долчу нахана юкъахь бу 22 къоман векалш. Царна юкъахь тIе тидам бахийта мегар ду кхаа тайпанчу нахана. Хьалхарчу декъанна, уггаре а дукха ахча долчу нахана юкъахь бу оьрсий, жуьгтий, украинахой.\nШолагIа ю юккъера хьал долу тоба. Иза лаьтташ ю гIезалойх, эрмалойх, ломара жуьгтех, азербайджанахойх, гIалгIайх, нохчех, хIирийх, узбекех.\nЦхьацца ала мегар долуш болчу хьоладайх лаьтташ ю кхолагIа тоба. Цу юкъахь бу суьйлий, Iаьрбий, белорусаш, грекаш, гуьржий, гIебартлой, кзахаш, курдаш, лезгой, литовцаш, молдованаш.\nИштта уггаре а дукха ахча дерш бу оьрсий. Церан ду 165 миллиард доллар. ШолагIчу меттехь бу жуьгтий – 122, 3 миллиард доллар. Украинахойн ду 70, 4 миллиард доллар.\nНохчех а, вайн лулахойх а лаьцна аьлча, хьал иштта ду. ХIирий – 5,2 миллиард доллар, гIалгIай – 4,7, суьйлий 1,2 миллиард доллар. Ткъа уггаре а хьал долчу нохчийн долчу ахчанан барам бу 1 миллиард 900 миллион доллар.\nКхеташ ду цхьаболчара шаьш оьрсий бу а аьлла кехаташ тIехь билгалдаьккхина хилла хилар. ХIунда аьлча оьрси ца хилча вуно хала ду Оьрсийчохь бизнес лело.


Саль-де-Бельве — Википеди\n44°42′38″ къ. ш. 0°59′57″ м. д.HGЯOL\n8,76 квадратан километр\nСаль-де-Бельве (фр. Salles-de-Belvès) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Керла Аквитани регионехь. Коммунан департамент — ДогӀдонь.\nДозанашца йу ЛагӀзак (ДогӀдонь), Сент-Фуа-де-Бельве, МазегӀоль (ДогӀдонь), КапдгӀо, Pays-de-Belvès[d].\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Саль-де-Бельве&oldid=7833589»


Тезе (Сона а, ЛуагӀа а) — Википеди\nТезе (Сона а, ЛуагӀа а)\nТезе (фр. Taizé) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта БугӀгунди — ФгӀанш-Конте регионехь. Коммунан департамент — Сона а, ЛуагӀа а.\nДозанашца йу Аменьи, БгӀе (Сона а, ЛуагӀа а), Флажи (Сона а, ЛуагӀа а), Массии.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Тезе_(Сона_а,_ЛуагӀа_а)&oldid=7846408»