Арлебоск — Википеди\n45°02′11″ къ. ш. 4°39′05″ м. д.HGЯOL\nАрлебоск (фр. Arlebosc) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Рона — Альпаш регионехь. Коммунан департамент — Ардеш. Дозанашца йу Боза (коммуна), Бусьё-ле-Руа, Ле-Кресте, Эмпюрани, Сен-Фелисьен (Ардеш). ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Арлебоск&oldid=6669431»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2021, 2 октябрь, 02:21.


Лимей — Википеди\n44°53′07″ къ. ш. 0°53′20″ м. д.HGЯOL\nЛимей (фр. Limeuil) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Керла Аквитани регионехь. Коммунан департамент — ДогӀдонь.\nДозанашца йу Ле-Буьг, Аль-суьгӀ-ДогӀдонь, Пона, Сен-Шамасси.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Лимей&oldid=7816132»


Бугаев Ваха. Стихаш | ВАЙНАХ\n25.04.2016\tПоэзия, Статьи Оставить комментарий\nХьажахь, баьллаш хилла,\nДуьххьара хьо воцуш.\nМаржа я1, хьо х1илла,\nКъиза ду-кх зил боцуш!\nТуьтеш санна горга,\nАл-з1ен хеташ, 1аьржа.\nМерза йоцуш аьрга,\n1аьвшича мутт даьржа.\nИштта туьркаш можа,\nМаьлхан з1аьнарх юьзна,\nАрахь аьхкенан тов,\nКъегина малх кхетта.\nДитта т1ехь хьозийн дов\nДаьлла, вовшах летта.\nХьуна езна баьллаш,\nАхь доггаха йиъна,\nХилла, шортта кхиъна.\nДуьзна диттан гаьннаш.\nЦкъа «т1ох» деш б1ар дужу,\nТ1аккха: «ц1ак» – г1а дужу.\nБертал кхеташ баккъал.\n«Къа-къ» деш къийго йог1ий,\nБ1ар хьо, т1ома йолий.\nЗ1акар юккъе лоций,\nПхьор дан дагалоций.\nТкъа акаци сийна,\nЛаьтта х1инца тийна.\nЦа хуьйцуш шен духар,\nКхийдаш стигла буьхьар.\nБ1ар т1ера г1аш оьгу,\nАрахь мох ца хьоькху.\nОьгу хаддаза г1аш,\nЛедош санна б1аьрхиш,\nТарлуш адмах баккъал.\nЛаьтта дуьйшуш кузах,\nДиттан к1ело хазъеш.\nОрам ларбан шелах,\nГ1уорабарх и ларбеш.\nШайн генех д1ахедаш г1аш,\nШайн генаш т1ехь ца 1аш,\nОьгу яхье дуьйлуш.\nТ1аьххьара г1а дожжалц.\nГ1аларт ду-кха аьлла,\nДиттан сурт д1ах1отталц.\nТ1аккха махо лоькхуш,\nСтигла хьоьжуш лаьтта.\nГенаш вовшах хьоькхуш,\nДолчух шайн цхьаъ хатта.\nГуш цхьа мерза г1енаш,\nХаза б1аьсте яьлла.\nМаьлхан з1аьнарш 1енаш,\nГенаш т1ехь г1а даьлла.\nХьо ма лакхаваьлла,\nМалх ма къевзина бу.\nХье кхехкочу баьлла,\nЛакхахь мехаш а ду.\nСахьт дац охьакхета,\nЛакхе кхераме ю –\nЧ1ог1а аьрха хета,\nТешам боцуш и ю.\nСуна-м вац хьо вевзаш.\nКхид1а аьтто бойла,\nЦхьа бохам ца бевзаш.\nЦхьа майранаш лела…\nАмма полла… полла боьжна!\nСила дуьне т1едоьжна.\nПолла 1уьллу баьржина\nБай т1ехула хьодур бац кхин,\nВодур вац со лаца и.\nМожа полла… можа б1агор,\nЭх1, сан коьрте хьаьдда дагар!\nНекъайистехь полла 1уьллу,\nСеначу бай т1ехь, хьуьлла.\nХ1етахь санна зевне\nХ1етахь санна зевне б1аьсте ю-кх,\nБасарех, эшарех юьзна.\nХ1етахь санна, аьрха бераш ду-кх,\nЛовзуш, урамаш а дуьзна.\nСан дог хуьлу, шераш а дицлой,\nМацах санна берех ловза.\nТ1аккха лаьтта со хьоьжуш, вицлой,\nСайх тераниг лаьий вовза.\nКъаьрззина хьет1абаьлла малх бу,\nЙовхо, серло лаьтта 1енош.\nГуттар санна дуьне товш ду,\nЧкъургах керчаш, уьдуш денош.\nТуьркан дитта т1ера лаьтта,\nМаьлхан овголш оьгу.\n«Т1ох» деш лелха уьш цхьа атта,\nЛаьттахь х1утту можа оьла.\nМожа туьркаш оьгу лаьтта,\nМалх а биъна, малхах юьзна.\nК1ело яьккхина лаьтта,\nБераш а, уьш йиъна, дуьзна.\n«Эх1, хьо беркат я1!» – цкъа олий,\nНана юха чуйоьду.\nБоги чохь уьш гульян йолий,\nЦарех аьхкаш ян ц1а йоьду.\nКъа-бала ловчу къанойн,\nЦкъа дегнаш хьаста лиъна.\nПусарза луьрчу денойн,\nХан яккха охьахиъна.\nЭшаре ладоьг1на 1аш,\nЦхьамма хьо хьевелча.\nТалор дина, ца 1ебаш.\nВай вовшех къастийра,\nБаккъал холчу х1иттош.\nХийла дегнаш делхийра,\nКийрахь оьг1азло г1иттош.\nХ1етте мостаг1 эшийра,\nМайралла, яхь д1а цалуш.\nАхьмадах халкъ тийшира,\nЦуо хьехна некъ нийса гуш.\nШен дена муьт1ахь хилла,\nК1анта д1абаьхьи ден некъ.\nДен нигат пачхьалкх йилла,\nХьаьрк ца эшош, даьккхи чекх.\nЛам т1ехь ло диллина,\nХит1ехь ша ма бина,\nБайт1ехь йис йиллина,\nХено со къежвина.\nДе, цхьа доца дацлой,\nХийла дуьсу, вицлой,\nБуьйса еха яхлой,\nГ1енах вулу дицлой.\nСо-ма 1а 1ехалой.\nДег1ан са д1адоьдий,\nБакъ долчух векхалой.\nСайн аьхкене кхочий,\nКомарш юуш лела.\nБералло куьг лоций,\nСан-м догдог1у вела.\nАрахь малх схьакхетий,\n1аьмнаш т1ехь шаш къиэга.\nЮьхь т1е з1аьнарш кхетий,\nСан г1ан д1адов, хьиэга.\nДень Чеченского языка поэзия\t2016-04-25\nНазад: Дмитрий Арутюнов. Рассказы\nВперед: Мусаев Сулиман. Некъахочун тидамаш


Манори — Википеди\nМанори (фр. Manaurie) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Керла Аквитани регионехь. Коммунан департамент — Дордонь. Дозанашца йу . ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Манори&oldid=5170957»


Инка Гарсиласо де ла Вега | Либрусек\nГлавная » Авторы » Инка Гарсиласо де ла Вега\nИ́нка Гарсила́со де ла Ве́га (исп. Inca Garcilaso de la Vega) (имя при крещении — Го́мес Суа́рес де Фигеро́а (исп. Gómez Suárez de Figueroa); 12 апреля 1539, Куско, Перу — 23 апреля 1616, Кордова, Испания) — перуанский писатель и историк.\nИстория государства инков [Comentarios Reales De Los Inkas ru] 3M (пер. Кузьмищев, ...) (илл. Разулевич) (ред. Кнорозов)


Шина президентан барт бан гIерта Обама\nКIира хьалха оьрсийн кема дохоро талхийна юкъаметтигаш меттахIитторе кхайкхина Iамеркан Цхьаьнатоьхначу Штатийн президента Обама Барака Оьрсийчоьнан а, Туркойчоьнан а президенташ. Климат тояр дуьйцучу мехкийн лидерийн саммитехь Парижехь и кхайкхам бира Обамас. «Туркойн шайн стигал ларъян бакъо ю, оцу тIехь Штаташ цуьнца ю, делахь а «Исламан Пачхьалкх» олу тоба юкъара мостагI ву, цунна дуьхьалбаьккхина хила беза берриг а ницкъ, аьлла Обама Барака.\nТуркоша даржийна, Лахьан-беттан 24-чу дийнахь шайн А-16 кемано оьрсийн СУ-24 чудожадале, цуьнан пилоташка иттаза дехна Туркочоьнан стигал йитар, аьлла. Ткъа Кремло чIагIдо, шен кема Шемин стигалахь а долуш чудаийтина бохуш.\nПутина бехкбоккхуш аьлла туркошка, цара кема чудожийна, цо Шемарчу жихIадхошкара Туркойчоьнна нелегалехь мехкдаьтта эца новкъарлоеш хиларна, аьлла. Жоп луш, туркойн президента Эрдогана аьлла, ша шегара дарж дуьту, хьал теллича, ша харц луьйш нислахь, аьлла. Иштта Путин а кхайкхина, нагахь санна иза харцлер гучудаьлла меттиг ягIахь, шегара дарж охьадилларе.


Ла-ГӀок-Гажак — Википеди\nЛа-ГӀок-Гажак (фр. La Roque-Gageac) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Керла Аквитани регионехь. Коммунан департамент — ДогӀдонь.\nДозанашца йу ВитгӀак (ДогӀдонь), Домм, Сенак-е-Сен-Жульен, Везак (ДогӀдонь).\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Ла-ГӀок-Гажак&oldid=7839064»


Шен гергарчаьрца зIене ца валало Нохчийчуьра дIавахна блогер\nГIуран-бутт 21, 2021\nТуркойчу дIавахначу нохчийн оппозицин блогеро Халитов Хьасана дийцина "Дождь" телеканале (Оьрсийчоьнан Iедалша "арахьара агент" лерина. Редакци реза яц оцу сацамца.) махкахь бисинчу шен вежаршца а, деца а зIене ца валало ша аьлла.\nХьалхо шен нахана тIеIаткъам бина дела, царна ша сагатдеш хиларх хаийтина Халитовс.\nДоккхачу декъанна, блогеран гергарчаьрга видео дIаязъяйтинера "сийсазвеш, дов деш" кхунна. Цул совнах, телефонехула динчу къамелехь Халитовн вашас дийцинераа, нагахь санна, блогер "ца сацахь", шаьш дойур ду, бохуш, кхерамаш тийсинера шайна аьлла.\nКадыров Рамзанна ша критика ярца дузу Халитов Хьасана хуьлуш дерг. Цо билгалдаьккхина, вуьйр ву бохуш, кест-кеста кхерамаш туьйсуш, шега а телефонаш еттарх.\nНохчийчоьнан зорбанан министро Дудаев Ахьмада, Халитовн дIахьедарх дуьйцуш аьлла, республикан Iедалхойн "гIуллакх дац дозанал а арахьа бехачу клоунашца" аьлла.\n"Дождь" тенлеканало билгалдаккхарца, Халитов Хьасан дIавахна Туркойчу бекхамах ведда. Телевизионан эфирехь Оьрсийчоьнан президент Путин Владимир сийсазвинчу гуьржийн журналистна Габуния Георгийна динчу тIелатарна тIехула теш вара иза.\nПачхьалкхан къайлахчу сервисашна тIе а тевжаш, гуьржийн зорбан гIирсаша журналист вен кхачийнарг Нохчийчоьнан куьйгалхо Кадыров Рамзан ву элира.\nТуркойчохь вехачу нохчийн оппозицин блогеран Халитов Хьасанан дас ГIанис видеокхайкхам язбира шен кIанте. Иза зорбане баьккхира Нохчийчуьрчу парламентан депутатан Ханбиев Мохьмадан инстаграмехь. "ТIекхочур валахьара-м, вийна а, цхьаъ дийр хир дара ас хьуна, кхин хьо соцуш цахилча", - бохура шен къамелехь къаночо.\nИстанбулан полицин терроризмца къийсам латточу урхалло а, Туркойчоьнан Халкъан талламийн хьукмато а, шаьш махка арахьара чувеъна ялх стаг лаьцна, уьш шпионаш хила тарло, хаам баржийнера ГIадужу-беттан 9-чохь. Герз а, патармаш а даьхна цаьргара, лаххара а цхьаьнгахь карийна Оьрсийчоьнан паспорт.\nТалламхошна хета уьш тIелатар кечдеш хиллера аьлла, Туркойчохь бехачу нохчийн оппозиционершна, шайна юкъахь Халитов Хьасан а волуш.


Чолхе хьал кхайкхийна Джеты-Огузехь\nЕарин дийнахь тасадаларш хилар бахьана долуш Джеты-Огуз кIоштахь чолхе хьал кхайкхийна ГIиргIизойчоьнан Iедалша. Цу территори тIехь болх беш хир ду комендантан сахьт. Цу тайпа хьал дахлур ду гергарчу 10 дийнахь.\nИнтерфаксо бинчу хаамца, ницкъаллин структурийн белхахой а, бахархой а тасабалар бахьана долуш лазийна ву 55 стаг. Царах 13 милцо ву. Лазийна волу 5 стаг дарбан хIусамехь ву. Масийтта стаг дIалаьцна Iедалша, дуккха а адамаша дакъа а лоцуш, къепедацарш вовшахтохарна. Джеты-Огуз кIоштахь акциш юьйлаелла кхо де хьалха. Масийтта бIаь стага дIакъоьвлинера Кумтор олучу дашо доккхучу метте боьдуш болу некъ.\nМанифистацехь дакъалоцуш болчу наха доьхург дара Канадерчу инвесторша бина барт бохабар а, меттигерчу нахана соцаиалан хаьшташца гIо дар а. Кумторехь дашо доккху белхаш дIахьош ю Канадера «Центерра голд» олуш йолу компани


АЬРСБИН АБУ-БАКАР: КЪОМАНА ЮКЪАРА СИЙЛАХЬ Б1ОГ1ИЙ-ЛАРДАШ. (ВИДЕО) - Chechenews\nГлавная » Все Новости » Главная новость » АЬРСБИН АБУ-БАКАР: КЪОМАНА ЮКЪАРА СИЙЛАХЬ Б1ОГ1ИЙ-ЛАРДАШ. (ВИДЕО)\nКЪОМАНА ЮКЪАРА СИЙЛАХЬ Б1ОГ1ИЙ-ЛАРДАШ, ДЕВДДА АДАМАШНА ЮККЪЕРА БАШЛОМАНА БОЬХХЬЕ ДОВЛАРАХ !\nЖимчу-Атаг1арчу Маьждигехь 1уьйра ламазана Мо1зар (муадзин) кхойкхуш, кху Делан-Х1усаме веанарг ткъех стаг бен вацара.Царах ворх1 Воккха стаг вара,вуьйш г1еметта х1иттина Нах бара,шайлахь шиъ жима стаг а волуш.\nЛамаз диначул т1аьхьа и д1адерзош шайн Тасбихьа-Азкаран белхаш бина бевлча,шен аг1о а лаьцна валийначу царех уггаре Воккхаха волу б1е кхойтталг1а шаре вирзинчу Къаночо шегара бала балхийра.Вайна юкъахь яьржинчу 1есаллех,харцонех ,шалхонех йолу цамгарш йийца йолийра цо,б1аргех хиш а оьхуш.Къоман Сийлахь мехаллаш оьгуш хиларах дара, цуьнан лазаме бакъ долун къамел.\nМа ирча хьал ду х1ара тахана вайна т1ех1оьттинарг.Нехан Ларам бац вовшашца.Атта девне буьлаш Сий т1е кхийда.Мехкарийн Эхь-бехк д1адолуш ду.Баккхийнарш лерар лахделла.Молланаш бахамашна т1ебирзина.Хьарам-хьанал лардеш верг к1езга ву.Маьттаза мотт буьйцу,вайн Оьздан мотт хьошуш,х1ара Мохк а, вай а, б1ешерашкахь аьттаначийн мотт айбина доьзалшкахь а цхьана цуьнан бийцар даьржина.\nМилла левина а бахамца сов бийла г1ерта вуьйш.Декхарна делла даьхний юха ца дерзош лела цхьаберш,доьвнаш айъина.Атта тухий стаг воь ницкъ,даьхний долчо.Махкахь юьйцу а ца хезна цамгарш яьржина.Зударий боьршачу Нахаца къийсалуш ,муьт1ахьалла дохийна бог1у,шайн мароша шайн декхарш вахьа тийсар бахьана долуш.\nКерташ,а рдаш,даьхний лелор д1атесна.\nЖоьжаг1ате вуьгуш йолу хьаг1 ю ,кураллех йоьттина ца оьшучу къийсаме йаржина йоьдаш.\nМа Оьзда,мерза ,Йиша-Ваша санна даьхна къам дара вай. Х1ара хилла-кха х1ара дерриге ла а, ган а, со буха а витина д1абаханчу сан нийсархоша баьхнарг :\n«Т1аьхьарчу хенахь цхьа зама йог1ура ю,Баккхийчеран Сий дайъина-Кегийрхоша Эхь дайъина», бахар.\nКхи а дара вайн Дайша дитна доккхачу хьекъалах иштта олуш :\n«Цхьаъ бен воцу хьомен К1ант д1алура ма вара ша,стеган дагара хаийта !»\nТахан шортта кху дуьненан меха К1етий Маршонна д1а а белла, цу боккхачу мехах Дала гуча-м даьккхи массеран а дагахь дерш.Алхьамду лиЛлах1…\nВайна юкъара Динан б1ог1ий,къоман эзар шерашкахь кхиийна Сийлахь йолу Синакхетаман г1ортораш оьгуш,уьш малйаларех дийцира цуо ц1ераш йохуш, Къонахчалла,Сий,Яхь,Бакъо,Нийсо,Кхетам,Ларам,Г1иллакх,Оьздангалла,1уьналла,Комаьршо,Къинхетам,Эхь-бехк,К1еда-марзо ,олу и къоман б1ог1ий лардаш (основы), дукхах болчара уьш д1атийсар бахьана долуш, цхьа иэрчаллаш йаьржарех дара ,Къаночуьнан къурдашца шен лазам бийцаран къамел.\nУьш леларийн хиларийн ирча масаллаш далош дийцира цо.Чуьркан т1оман а шен мах ца леринчу кху дуьненна т1аьхьа а боьвлла, б1арзбелла цу шайн\nТурпалчу Дайша кхуллуш кечдеш, дукхе-дукха лерина лелийна къоман баххаш тергала ца деш хьошуш хилар , иза 1аьткъина долу цуьнан къамел бакъ хиларца массара а къобала дира цо дуьйцург, цкъа гина а боцу бохамаш баьржина хиларца вайн къоманна юккъехь, аьлла.\nЦул т1аьхьа уьш цу Маьждигчуьра ара бовлуш малх г1оьмукъ (копьё) барамехь хьала а баьлла, шен йовха з1аьнарш латте д1ахудош бара.\nЮха элира цу Къаночо цу шина жимачу стаге,шу шинна маьрша дац 1уьран ламазе иэхар,ший а ларлуш хилалаш олуш, уьш д1а-са боьвлира.\nАмма уьш шай-шайн ц1ацц1а бахарах ,цхьанне а гуш доцу Малаикаш санна г1алартан сибатехь лаьтташ буха диснера.Цу Къаночо шаьш Адамо г1елдарца дуьйцуш шайн ц1ераш йохуш хезна, царна Маьждигчохь т1егулделла ладоьг1уш 1ийна вайн къоман Синамехаллийн г1ортораш,б1ог1ий-лардаш , Сий, Тешам, Къинхетам,Эхь-Бехк,Ларам,Яхь,Эхь,Г1иллакх,Оьздангалла,Комаьршо,К1еда-марзо,1уьналла,Къонахчалла,Доьналла олу Мехкан а, къоман а Сийлахь и баххаш лаьттара, Маьждиган майданахь кортош уохкийна г1айг1анечу къурдашца, халла синош дохуш.\nУьш гуш дацара адамашна.Амма х1инца царна а дацара гуш гонахара хьал ,шайга боьссинчу синагаттамо дахьийнера уьш а, церан иэс а (память).\nЦеран тийналла йохош дист хилира Доьналла :\n-Х1ан-х1а,ладог1ал х1инца шега, олуш ! Цхьа хьалха кху Маьждиган майданара д1о Органан тог1ерачу сийначу бацала дехьа а доьвлла, цхьа ши б1е метр хиллала бен кхи гена яц и меттиг, х1ара куп хадош чекх доьвлча.Цигахь бег1ийла меттиг ю вайна Кхеташо х1оттон.Кху Маьждиган хьалхара х1ара урам нийсса Органна тог1ечу боьдуш бу.Коттой- шайха олуш Бенойн куп ю х1ара,шайн Дайшкахь кху Махкахь мел баьхна вирдан Дай Авлийааш шайна т1ебуьссуш хилла йолу.Таьшкийчуьра Абу-Аптиг1ара,Илсхан-юртара Кунта-хьаьжа,Хоьшкалдара Юсуп Шайх,Эвтара Бамат-Гири ,Элаха молла,Доьвкар эвлара Докка, иштта кхиболу Дика Нах а.\nЦу Доккас шен доттаг1а лаьттинчу Г1урмега йайтина кхо т1улг болу хьера тахана а болх беш ю.Цунна уллехь цхьа томехь ц1енчу х1аваэхь йолуш кху куьпанна чуйог1уш ,кху эвлачохь цхьаъ бен йоцу жима хьуьнан боьлак (жима хьун)ю ,шена юккъахь цхьа беркате Майда а йолуш.Цигахь аьхка йоьвхачу хенахь шайн Кхеташо латтийна вай хьахийна Дикчу Наха.Вайна а беркатие хира ю аьлла хета шена, вайн д1ахьон йолу Кхеташо цигахь нисйича аьлла ,и къоман Сийлахь Лардаш-б1ог1ий шена т1ьхьа а х1иттийна,д1адахара Доьналла ша билгала яьккхинчу меттехьа.\nГо нисбеш д1ах1оттийра цара шайн Кхеташо.\nБисмиЛлах1 доккхуш До1а дарца ,Тхьамдалла шегахь долчу Доьналло элира,цу шайн Кхеташонан болх схьабоьллуш.\nЛадог1ал шега шен Вежарий-Йижарий ! Вайна г1айг1ано дан дарба дац.Вай х1ора а х1усамашка ,х1оранне а дегнашка дисса дезаш ду, къам вайна пусар даре юхадерзон лерина къахьегарца бан безачу белхашца, Яхь хьо хьалха а йолуш.Вайха х1ораммо дог ца дуьллуш вешан декхарш кхочуш дан дезаш ду,юха довла меттиг ца бисна.\nВайн Кхеташонан шозлаг1а дош хьога ду Сий,олуш,соцанг1а хилира Доьналла.\n-БисмиЛлах1ир-Рохьманир-Рохьийм,олуш шега кховдийна дош схьаоьцуш ,дикка корта вахьата1ийна 1ара Сий,ша дохоран юьхьиг муьлхачу т1ера йолор къастина доцуш.Цуьнга хьожуш гонехь 1ачарна гуш лаьтташехь цу сохьта къеж белира цуьнан корта.Дег1 диегош дара цуьнан тийна 1арехь, лаьтта оьгуш цуьнан б1аьрхиш а гуора царна.Эххара а са-доккхуш шен корта хьала а нисбеш ,х1оьттина тийналла йохош шен шийла къамел долийра Сийно.\nВайна массарна а ма хаъара,Ша Дала Шен Сийх хоьттина,Шеха даакъа деш дикчу Адамашна кхачийна лакхе йолуш ду ша.Кху Нохчаша иштта олуш ду шеха:\n«Шегахь Сий долчунний бен Сийлахь дерг доьвзара дац ,цунний бен иза лара а хуар дац.»\nТкъа Сий ша лоручаьрций бен даха меттиг болуш дац .Кху Нохчийн къомо шен жималле ца хьоьжуш,шен ц1аналле хьажжина боккхачу ларамца кхаьбнера со.Дукха генара йолчу ширачу хенашкара ша схьадалош,нужур ца хьойтуш.Уггаре тоьллачу баьрччехь латтош.Делан Хьаккъашца хоьттина,шелла а лакхара цхьа а х1ума доцуш.Шайн зударий а хьалхара шеца хиттина ларбеш.Ша лардан коьрте Маршо х1оттийна.Маршо ларйаран 1уьналле х1ара Тхьамда долу Доьналла а х1оттийна.Доьналлийн г1оьнча кадие Хьуьнар а х1оттийна.Хьуьнарна г1оьнча Майралла а х1оттийна.Майраллийна коьрте са ч1ог1а турпала кхоьллина Борз нисйина.Цу хьуьнарца лаьмнийн тархашт1ехь дукха говза Б1оьвнаш-г1аьпнаш йоьг1на.Цу г1аланашчохь Ша лардеш Кхерчаш боьг1на.\nШа лардечу къийсаман т1еман к1уьрлахь шовкъе лиеташ,Дела бен кхин накъост воцуш.Сел Оьзда,хазчу Г1иллакхашца,боккхачу Къинхетамца даьхна долчу х1ара къам,кхунна т1екхоллаза харц ц1е ца йитна кхеран мостаг1аша.Шаьш кхарнат1ехь латтош долчу та1зарна бехказа бовла г1ерташ,кхареха дуьненна а акхарой тарйан г1ерташ.Ша бахьанехь б1аьрган нег1аран тохарна юкъанна а шекуо йоцуш,мостаг1ийн дукхалле а, иштта шайна хуьлучу халоние а ца хьоьжуш, шайн синош безачу мехах вахьа а дохкуш.Г1азотан дахар долуш ,г1ийлачийн дегнаш хьоьстуш къам дара х1ара.Дала Ша ч1аг1дина,соьца Сийца хоьттина синакхетам болуш марзонех хоьттина, ц1енан шайн дахар долуш лардина.\nКху лаьттат1ехь Адам 1еса даьлча, Аллах1-Дала дуьненчу х1орд хьадийтина, цу харц Адаман к1ур бойъуш цу х1урдаца хьарчийна д1абехира .Нохьа Пайхамарца цуьнан х1урдан кеманат1едаьккхина (1.с.) дисинчу цхьа к1еззига дикчу Нахаца хоьттинчу цу дийнахь дуьйнна схьа,цу Пайхамаран ц1арца даьхначу кху Нохчийн къомаца паччахьан даржехь даьхнера со таханаллалца.\nТкъа таханлерачу денна кху т1аьхьара къизчу шина т1амо х1ара ша лардина къам аьтта, ,дохийна,1адийна,кхо б1аь эзар адам х1аллакдина .Кхуьнан тоьлла К1ентий шена чуьхьарчийна д1абаьхьи и ша лардина Къонахой,биснарш дуьне мадду баржийна,вуьйша цу къизчу мостаг1ийн набахтешкахь хьийзош бойъуш бу кхеран.\nУьш боцуш байлахь дисна ша.Шен лаккхарчу баьрчченара т1ег1а лардеш биснарш к1езга бу,аьлча а церан ницкъ ца тоьа.Шен хьакъ болу ларам латтош йолу г1апнаш а йохорца, дуохийна шен лаккхара т1ег1а.Шена кху Махкахь кхи даха бисина ,г1оранца хьакъ болу кхерч бац.Дерриге а сан баххаш бахаме,ц1архазме дерзийна кху дерриге лераман б1ог1ий иегош долчу кху тиллачу Адамаша.Шен коьртан 1уьналла латтош болчу Къаношкахь Урхаллийн Бакъо ца йисна.Тешамца,хьекъалца,ц1аналлийца дуьзначу Ийманехь лаьттина цу Баккхийчу Нехан сацам,дош лардар дохийна.\nХьарам-хьанала ца къестош гулдина даьхни долчу саьхьарчу наха, Ийманца г1ийла берш оьцуш, 1ехош, Адам Бакъонах дуохош тилийна.Кху хьолехь шен бух боьхна д1абалар ,вайна массарна санна ,т1ехьожучу цу дашон малханна а гуш хиларна боху ша.Кхи д1а шена кху Махкара д1адахан бен некъ ца бисна олуш, шен шийла хьал дуьйцун дош дерзийра цу Сийно.\nШега рог1ехь шозлаг1а дош кхочуш, шена Тхьамдано т1едожийначу декхарна меттиг бисна ца хилар довзуьйтуш Яхьо а,иштта шийла жоп делира:\n-Ша кху Нохчийн къомана д1абаханчу Дайша ч1ог1а ларъеш кхаьбна йара, шайгарчу г1елонех дерг къайлаха латтош.Кхеран баххаш сема латточу 1уьналлех хоьттина.Халонашна хьалха корта ца та1ош.Мостаг1чуьнан ког кху Махкахь Маьрша ца лоьлуьйтуш.\nДикачу г1уллакхашна т1ехь къийсаме йохуш,шена г1оьнча и хьуьнар латтош ,дерриге а кхидолу къаьмнаш шеха цецдохуш шен х1айтталийца,кхечарна ца йоьвзаш ша йохучу лакхенех тамашаш латтош йаьхнера со.Ткъа таханлерачу церан т1аьхьенаша ша, шен боцчу хьарцахьачу некъашна т1етоьттуш ,к1езг1алле кхийдош юьхь-1аьржа х1иттайо ша.\nЖимма Дала ша зуьйша хало т1е1оттаелларг лет1къаш (ноет) ву тахана,важа саг1а диеха х1уьттуш ву писвоьлла,шайн гергарчу Наха г1о а ца деш тесна вуьта г1ийланиг.Мостаг1а ву кху Маьрша баьхначу Турпалхойн Махкахь,шен бохь буг1уш.\nШа яц шен некъашца лоьлуьйтуш, царна а, цу шайгарчу халонашна а доьхьала йерзийна.Ша харцахьа тоьттуш ю,лулахочулла а ц1еношца ,машенашца лаккха яккха г1ертош,хьагг1ий кураллий йаьккхина шена доьхьала.Иза хууш ду массо къийгашна а.Кхеран Дайша иштта боккха мах хадийнера сан ,шаьш аларца :\n« Нанас ма войла Яхь йоцу К1ант,вахь а ма вехийла иза сарралца !»\nШега лалуш дац иза.Церан кху дуьненан х1уьмуьлгех ловза к1езгачу лаамаша сан 1алашо йохийна,сайн Ваша волчу хьунарах а йаьккхина .Кхеран Дайша шайн къомах волу стаг ч1ог1а ларвора со г1аролехь сема латторца,воьвзаш вуй ваций бохург дан а доцуш,милла а миччахьа хиларах дола дарца орцаха буьйлуш мерза бара вовшашца пусар долуш.Цундера боккха ларам болуш, лардалар а дара кхаьрца массо а къаьмнашкахь.Тахана дукха атта вовшашца эвхьаза буьйла х1орш шеца ларам бохийна.Шега лалуш а йа шеца дог1уш дац и ледара г1уллакхаш.Кху Махкахь кхи ша йаха меттиг ца го шена,аьлла юхакхийтира Яхь а,шен дог дохар хоуьйтуш Кхеташонна.\nЦул т1аьхьа дош схьаоьцуш хораманна къурдаш дарца Бакъоно элира :\n-Шелла хьалха вай лерам болчу Сийно а, Яхьо а шайн кхерч боьхна хиларах дина къамелаш вайна массарна а хезира.Сий а доьжча, цунна г1аролехь лаьтташ йолу Яхь а йайначу къомехь, Бакъо ларйан ницкъ буьсуш ца хилар,цу сийначу стигланна а хууш ду.1аьнан шелоно иэккхош йолу йовхо санна,Бакъо а йуохош ю харцонна некъаш баьстинчахь.\nАдамехь шенат1ехь латточу харцонна доьхьала дош ала меттиг ца бисначахь, Бакъонна еккъа коьрте хьовзарца а кхерам бу,ког биллала а Маршо ца йисначу меттехь.Нохчаша иштта аьлла ду шеха а :\n«Бакъо йоцург Маршо яц,Маршо йоцург дахар дац !»\nШа шу кхеттала эли шоьга сайна долчу декъанна. «Муш беха –дош доца» ,олуш ду кху Нехан.Цундера шун хан кхи ца лоьцуш дацдеш эра ду аса.Шена а ца бисна меттиг кхи д1а кху Махкахь йаха,олуш дерзийра шен дош Бакъоно.\nЦул т1аьхьа дош шега кхочуш Нийсоно йист хуьлуш элира ,ша йохийначу боккхачу лазамах дерг :\n-Шел хьалхарчу Сийно а,Яхьо а дийцина ирчан хьал ца хилча а тоьара ма дара, шен онда бух лаьттинчу Бакъоно аьллачух вайна кхета а.Нийсо ,бохучу шен б1ог1ам-лардана меттиг боьхна хилар довза.Цу Бакъонна дош ала а меттиг ца бисинчахь,Нийсонна ц1е яхар а беламе г1уллакх хилар хууш ма ду, лаьттаха хьала мел даьллачу дитташна а.Кхеран Дайша иштта олуш дара шеха а :\n«Нийсонах ца волуш К1ант хьайн синах ваьллахь.Лаьттахьа иза йохарах стиглахь юйла хаалахь !»\nЦу бахьанашца шена кхи деха дийца меттиг ца го,иштта кху Махкахь кхи 1ан а меттиг ма ца гарра ,олуш оьг1азе шен дош хадийра Нийсоно.\nЦул т1аьхьа рог1ера дош шега кхочуш Кхетамо а иштта балхийра шегаран бала :\n-Дала Ша мел кхоьллинчу синошна шай-шайн Кхетам беллера.Къаьмнашна юккъахь а башхаллаш йолуш,шай-шайн меттанаша кхоьллинчу бухе хьаьжжина.Кху Нохчийн къоманна а беллера ша, шен къаьстина хазачу куьцашца.Кху Нахана сина Маршо коьртехь йолуш ,Мехкан Маршонца боьзна баьхнера со.Шайн соьца болчу Кхетамехь шаьш а лардеш ,шаьш аларца :\n-«Нохчочуьнан Адамашца долу коьртан декхар ду,Ша санна волу стаг Юьхь-1аьржа ца х1оттор !», къоман коьртан декхар лоруш, лаккхарчу Лараман т1ег1анахь баьхна бара со,кхарна Дала беллачу цу ширан маттахь эзарнаш шерашкахь шен иралла тусуш,бухца ч1аг1беш.Кхечу къаьмнашкахь долчу шен дакъошна хьалха лаккхара ларам болуш доккхачу дозаллийца ларбина.Ткъа таханлерачу дийнахь сел ларамца баьхна ,шен бух болу Ненан мотт бу кху къомо хьоьшуш,цуьнца г1елбина ша а.Шен мотт вахьатесна шаьш хьоьшуш, цуьнан меттана дозаллийца ,ша деа б1ешарахь сов х1аллакдинчу къоман мотт буьйцуш вовшашца а берашка а,ша д1атесна кхара цу шайн маттаца юьстаха кхоьссина. Иза хууш долуш стиглара мел бог1учу дог1ана т1адаманна а цхьаьна…\nНанас аганчуьрчу иллешца берашка кхийдош.Тхьамданаша,Къаноша кху къоман хьекъалех доккха хьесап долуш,муссо а х1уманна жиама а боккха а барам шен дакъошкахь бекъна болуш, кху Оьздачу маттахьа Кегийрхойн, Мехкарийн дегнашцу к1адаллийца,суйнашца,марзонашца,доьналлийца Яхье бохуш баржош,т1аьхьенашка кхийдош,Делан бехкамашца ч1аг1бина,мерзачу Г1иллакхех, Нехан синакхетамехь хазчу к1ажаршца буьйцина ларбинера ша, дахаран халонашка ца хьоьжуш, х1ара таханалера ша хьоьшуш йолу къаьхьа хан яллалца .\nШена хала ду шен пусар дайъина х1орш дерриге дийца .Ша ларбеш боцчу къомехь 1ен меттиг буьсуш хуьлаш бац шена.Цунна т1едоьг1на хала делахь а боху ша,шен кху Махкаха довлучу Вежаршна-Йижаршна т1аьхьа ца х1оьттича ша а ца болу олуш,шен хораман дош сацийра Кхетамо а.\nТ1аккха Кхеташонан гонна мог1арца къеп (низам) ларъеш,Ларамо элира г1айг1анца шен дош схьаоьцуш:\n-Изза хьал ду шегахь а.Воккханиг даггара ларар ,цуьнан Сий дар доьжна тахана.Цунах дерг шеначохь хиларе терра сол хьалха Кхетамо а кхоччуш дийци вайна.Хьал-бахам сов болчарна т1етоьттуш ю ша,уггаре а шена хьоме болу миска Нах бицбина.Шена доьхьала ,шайн Дай ца башна болу ц1архазамалла йаьккхина кху Наха.Иза шеца тарйала меттиг болуш яц ,иштта цо шен а дог даьккхина,ша а кху Нахаца кхи 1ен меттиг болуш ца го шена ,элира Ларамо а.\nЦуьнгара дош схьа оьцуш Г1иллакхо элира:\n-Шуна массарна а хезира кху Яхьо а, Ларамо дина тоьшалла.Ларам боцчахь шена ког билла а меттиг боцийла хууш ду,хьуьнхарчу неларшна а.Ша лелор гайтамний бахамний дерзийна тахана.Шена пайда болчу аг1ора керчош ду ша адамо.Г1ийлачуьнга,г1о оьшачуьнга,воккхачуьнга хьажарца ,ша латтош долу мерза Г1иллакх карчийна бертала тоьхна тахана кху Наха. Шена а ца битна ша уггаре а лакхарчу т1ег1анахь кхаьбначу кху Нохчийн Махкахь даха кхи меттиг,дийца дуккха дара х1орш да-м аьлла доцца хадийра Г1иллакхо а шен дош.\nТ1аккха рог1ехь дош схьаоьцуш Оьздангалло элира:\n-Шуна ма хаъара Ларам, Г1иллакх а шен ши ког бу,и шиъ д1адаьллачу Наханна юкъахь ,Оьздалла боху дош шеха ала меттиг бац ,йа шена лоттийла а яц.Д1ахьовсал шу,кху Наха бех йина хина йистош.Кхеран Дайша олуш ма дара:\n«Шайна Нах бовза лаахь, церан хина йистошка хьовса шу хьалха,олий.»Кху Махкара и хина йистош шайна йайча дегнаш лелхара ма дара церан.Адам тахана вовшашца мел шаг делла оьг1азе,Оьздангалла х1у ю а ца хуучу шайн мостаг1ех тарбелла бовлуш ма лаьтта х1орш.Г1иллакх-Оьздангалла бохучунна меттиг мичахь бу кху хьолехь ?\nИза хууш ма ду,лаьттаха хьала мел долучу хал бацанна а.Цундера ша цу шинна т1аьхьа ца йахча йолуш яц ,олуш чекхдаьккхира Оьздангалло а шен шоган къамел.\nЦул т1аьхьа дош кхочуш Тешамо элира:\n-Массарна а ма хаъара,Ларам а,Яхь а,Г1иллакх а,Оьздангалла а, д1адоьлхаш хилча,шеха дуьсуш х1умма а ца хилар стигларчу олхазаршна а хууш ду.Шена доьхьала и мекарло йолу аьшпаш баьхначу кху Адамех чам баьлла сан а.Шега тешаманна аманат ду хьуна аьлла делларг а ,дийцинарг а лардеш верг ч1ог1а к1езга висна.Ша лоьруш верг т1аьхьа висна дахарна бохуш.Шаьш вовшашна делла дешнаш дукха атта дохош берш бу баьржина. Иза-м Делан оьг1азло яржош дерг ма дай т1аккха.\nКхеран шайн синош д1а а луш, ша ларбинчу Къонахчаллийца баьхначу Дайша олуш хилларг ма доьвза вайна:\n«Шен дош дош доцчуьнан ,дуй дуй а бац,цуьнан шина шайна мах а бац !». Со латтош болчу шелла а хьалха бист хиллачу Йижарий-Вежарий бахханче ца бахча шена а буьсуш меттиг бац,аьлла хадийра шен оьг1азе къамел, Тешамо а.\nЦул т1аьхьа шега дош схьоьцуш Къонахчалло элира :\n-Ша кхоьллина шена чохь са латтош б1ог1ий ду шелла а хьалха дист хилларш,хьалха Тешам болуш шена бух латтош болу, уьш д1адоьвлча шеха буьссуш цхьа а хьаса ца хилар хууш ду, лаьттаха мел йолчу чхьоьвригашна а .Шен лаккхарчу т1ег1анахь долу Сий дожош,дукхах долчу Адамо шена доьхьала яьхна тахана бераш тайнигех ма ловззара,уосалаллий ледарлоний коьчалех ловзуш йолу к1езгаллий лехамаш. Шайн Дай соьца цхьаьна баша а ца баьшна йолу ,кху дуьненан х1уьмуьлгашна т1аьхьа а боьвлла ,шена шайца яха меттиг ца битна кху таханлера телхинчу Адамо.\nШа лоьруш бакъонан аг1о лоьцуш верг билгала ваьлча,цунна т1ех1уттуш верг вац атта хуьлуш.Харцо сацош къовсам баьлча,ший а аг1о 1ад 1е езара бохуш,ша харцонца юстуш д1атаръеш бу тахана дуккха а х1ара писбоьлла Нах,шенат1е х1отта Доьналла ца тоьаш .Г1ийланиг вахьа те1ор даьржарна и бахьана а долуш. Т1аккха мичахь юьсу Нийсонна а, Тешаманна а меттиг ша ларъеш ца хилча ?\nИ ледарлонаш ехачахь шена а бац ког биллала меттиг кхузахь буьссуш,шел хьалха Ларамо ма аллара,аьлла сацийра Къонахчалло а шен реза йоцу къамел.\nТ1аккха рог1ера дош схьоьцуш 1уьналло элира:\n-Къеггина массарна гуш ду вайна,и шен корта болу Къонахчалла,Тешам д1абаьлча, шен карахь дуьсуш х1умма а дац, ур-атталла т1ийриг ехкаран бакъо а д1айолу шегара.Вуо лелаш долу бер човхийча,цуьнан Дай-Наний дог1у Эхь-бехках долий шена дов дахьаш.Къанбелла хан д1а йоьвлларш бац юкъарчу г1уллакхашна саготта со т1ете1ош Нийсонна.Шайн керта ца деъчхьана бохуш,к1езгалле бирзина,цу шайн мостаг1ий бен ца хетачу амале: «Моя хата с краю»,бохучу муьжгалле.Юртан Дай бу бохурш бац шеца терго еш.Шай-шайн кисане бен ойла а Кхетам а боцуш.Шена а бац кху доьхначу хьекъалшца ,кхи ша лардеш доцуш кхузахь даха а, дека а меттиг буьсуш,аьлла шен къамел чекхдаьккхира 1уьналло а.\nЦул т1аьхьа шега го боккхуш рог1ера дош кхочуш Комаьршоно элира:\n-Лаьттана кийрахь шайн эзарнаш пачхьалкхаш а йолуш,со сайна Дала еллачу тергонца рицкъанаш а доькъуш дехачу зингаташна а ма хаьа,Къонахчалла а,Доьналла а, 1уьналла а ца хилча Комаьршонехь дуьсуш цхьа а х1ума доцийла. Ша ахчанца йа кхечу г1уллакхца г1о деш верг ву, ша динарг Нахала дохуш.Тахана хьал-бахам карахь дерш хьолан Дай бац.Уьш шайн писаллийца и хьал лардеш берш бу, шайлла а тоьллачунна бала а белла, Наханна букъ тоьхна бехаш.И рицкъа карадааран некъаш къестош а доцуш.Цулла т1аьхьа т1аккха аша а со елла ларалаш. Кху Адамо шена доьхьала йаьккхинчу писаллиний,саьхьраллиний доьхьала баккха ницкъ бац шегахь Дала белла.Ша а шен д1абоьлхучу Вежаршна-Йижаршна т1аьхьа ца х1оьттича йаг1а меттиг болуш яц, олуш сацийра шен дог даьлла къамел,Комаьршоно.\nИштта цул т1аьхьа шега дош кхочуш элира Къинхетамо:\n-Ма ч1ог1а боккхачу хуорамца ладийг1и ша шоьга ,шена онда бух латтийна Вежарий-Йижарий.Ма хала ду вайга кхаьчна тишчу хьоланна ,таханлера доьхначу дийнахь довла меттиг боцуш ,кху Махкаха довлуш ,ширчу бухах доьхна къера а хила пана лела.\nЙа-Робби, тхо Адамашна парг1атонна, Нийсонна къоьллинарг Хьо Вар-кха.Хьо гуш –хезаш Ву-кха тхан доьхна де а.Ларам,Эхь-бехк,Г1иллакх-Оьздангалла хьоьшучу Махкахь ,суна Адамашца баха меттиг кхи д1а бисна ца хилар,хууш ду соьца мел кхоьллинчу накхар мозешна а.Со ца баьлла бен кху сайн Вежаршна-Йижаршна т1аьхьа х1уттуш ца хиларна, Хьо теш Ву-кха Дела.Лераме тхан Доьналла,кхи хьога кху г1айг1анечу Кхеташонехь ала дош ца дисна суна а,шен Вежаршна-Йижаршна т1аьхьа ца бахча болуш бац ша олуш, шен балане къамел хадийра Къинхетамо а.\nИштта шега дог1у рог1ера дош кхочуш К1еда-марзоно элира :\n-Ма дукха дара шегахь дийца масаллаш,мел боккхачу безамца кху Нохчийн къомо ша лоьруш хиттинчу гергарлонех .Шегахула лаьттинчу Лерамечу уьйра-марзонех.\nМасла1аташца дерзийначу доьвнех,баккхийчу ца темех, хийланне оьг1азаллаш йашийна,доьхна дегнаш иэцна меттигаш бийца к1ордор доцуш,д1айахана мерза жималла санна.Ала хала делахь и йахана жималла санна д1акхоьссина ша а ,оьшуш йоцуш т1е чан йиллина телхина х1ума санна латтош ю ,кху таханлера телхинчу т1аьхьено.Иза хууш ма ду стигларчу седарчашна а.Шена кхи йаха а, йиса а меттиг ма ца битна тахана кху тиллачу Наха,кху шеха хоттабеллачу Вежаршна-Йижаршна т1аьхьа ца йахча йолуш яц со а,олуш шен г1айг1ане къамел дерзийра , К1еда-марзоно а.\nИштта шен чаккхене го кхочуш т1аьххьаран мах хадон дош шегахь долчу Эхь-Бехко элира:\n-Вай х1иттийна кху къоман Къепехь (низамехь) ма хиллара массарна а хууш шена бухара когаш долуш ша латтош т1ег1анаш ду Ларам а,Г1иллакх, Оьздангалла,1уьналла а.Царна т1едоьг1на кху Кхеташонехь мел долу бог1ий-Лардаш а долуш .Ша Нохчийн Къоман Оьздангаллех болу кортан б1ог1ам лерина бу,Адамашна юкъара марзонаш,гергарлонаш лардан .Уьш Дала т1едехкина декхарш хиларах терра йоккха ял йолуш,ша царна юкъара меттиг даьттанца нисъеш,хазчу дашца хьоьстуш лаьтташ хилчий бен, шена меттиг болуш дац ша.Х1орш бакъ луьйш хиларна тоьшаллийца боху аса,шен Юьхь а йохийна кху акхалле дирзинчу Адамо,иза хи чуьрчу ч1ерашна а хууш ду.Кхеран Оьзда са-ц1ена баьхначу Дайша олуш дара шеха иштта мах хадош :\n«Эхь-бехк Далла хьалха йолчу ц1аналлийн бух бу,иза лардеш доцург адам а дац .»\nШена доьхьала йаьккхина цара тахана и шайт1анан шалхой,моттарг1ий ю,ша цаьрца къийса ницкъ болуш дац ,церан мекарло цхьа а доза доцуш боьха ю.И шиъ йолчу меттехь шен са малло,ницкъ д1абоккхуш.Б1аьргийн нур д1адолу.Эххара кхетам чуьра а долий вахьа дужа ша, юххахь Лараммий Оьздангаллий а доцуш муххале а де дац шегахь.Цундера шена а кхи 1ен меттиг ца бисна кху Сий долуш баьхначу Къонахийн Махкахь аьлла,делха ийзош холча х1оьттина а долуш халла шен къамел чекхдаьккхира , Эхь-Бехко а.\nХ1инца кху бохамна гулъеллачу Кхеташонан декъашхойн бист хуьлуш бог1у гуо чекхбелира.\nТ1аьххьара дерзоран Тхьамданан дош шегахьа долу Доьналлийна т1е хьаьжна 1ара ерриге а Кхеташо.Х1инца доьххьара гуш дара царна корта вахьабаг1на 1аш г1айг1анехь и Доьналла .Гуттара а корта айина,т1ах-аьлла хьийзина,массо а ира-кара х1иттош х1айт-аьлла даьхна долу, шайн Тхьамда лаьттинчу Доьналлий корта иштта байча,ч1ог1а йиш йоьхна,долучунна а т1е холча х1иттинера и лераман къоман синан б1ог1ий шаьш д1атерца.\nХ1оьттина тийналла йохорца,и дерриге а шена гуш,юьстахара хьожуш 1ийна.Ша цу массеран а Нана йолу Нохчийн мотт бара х1инца боьхна-а цаьрга ладоьг1уш буо-бер санна йиш йоьхна ша 1ийначара хьалаг1аьттира мотт.Цкъа царна тоьхала хьийзаш,юха гонаш дохуш синтем байнера цуьнан.И шийла церан дог-доьхна хьал царначулла а шена дика довзарна,церан берриге а и боккха бала Ненехь санна шегахь къуьйлуш, уьш хьеста г1ертара иза х1инца,и дерриге къоман Сийлаллийн бог1ий шен доьзалаш хиларах терра.\nВа-а шуна Дала дика дийцарш,ма хилийша сел доьхна синагаттаме.Ден меттана Дола деш лаьттина шен воккха К1ант Доьналла сел г1айг1ане хилар шега лалура долуш дац.Ма довла дакъаза,мел боккха буохам барах,вай Кхоьллина Аллах1-Дела ма Ву массо х1ума а Шен 1уьналлехь латтош ,Кхобуш Кхиош Верг,Толош- иэшош Верг.Цунна ца хууш х1умма а ма дац ,метта дуьйла сел г1айг1ане ца оьгуш, элира Ненан матто.\nИштта Ненан матто дог-оьцуш дина сирлачу къамело метта далийра, цу къоман Сийлахьчу б1ог1ийн г1аг1ане иэгна синош а.\nТ1аккха Доьналла дист хилира шайн Кхеташонан чаккхенан хьесап доккху сацам къастош.Вайна дукха дика хаьа вовшийн дагара, тахана кхузахь мел аьлларг бух ц1ена болуш дуйла.Ц1аналла бу вайн стом.Ша шух Нийса кхеттехь шен Вежарий-Йижарий ,шу кху Нохчийн Махкахь кхи диса лаам болуш дац.Вай лардинчу кху къомана дош ду иштта олуш :\n«Т1ег1ертарг цхьа а д1атоьттуш дац тхо,амма дагца д1акъаьстинарг сиецош дац тхо».\nЦунна т1едоьг1на боху аса а шоьга лераменаш.\nВай Маьрша а кхоьллина, Маьршачу къомаца маззакъдоьлла ч1агделла хиларна,шегахь а яц Бакъо шайн дог даьллачу Махкахь шун лаамаза шоьга совца баха.Бакъ ду,ша кху Махках даьлла,шена боккха меттиг латтийна х1ара шех ч1ог1а доьзна къам д1а а тесна,кху дуьненахь цхьанне а метте кхалхалур долуш дац,кху къомах цхьа стаг дийна мел ву.\nАмма иштта делахь а, аша шега ала деза со шуна са-готта а доккхаха а хиларна,шаьш д1акхалха лерина меттиг йовзийтарах дерг,олуш хаттар х1оттийра суй болчу Доьналло.\nТ1аккха цара жоп далар т1едожийра шайха долчу Сийнна.Ахьа жоп ло тхох,ахьа хаьржжина Мохкк т1елоцура бу ,оха олуш.\nСийно элира сихха хьалххе дуьйнна шен хиллачу ойланца.\n-Кху лаьттан букът1ехь Макка-Мединалла а хьалха лаца меттиг бац вайна.Делан пурбанца цу аг1ора д1аг1оьртара ду вай,аьлча.Массо а б1аьргашца серло хаалуш реза хилира цу жоьпанна.Дика хира ду, иза-м Дала къастийна уггаре Беркате Мохк бу аша хаьржинарг.Дала т1аьхье Беркате йарца некъ нисбойла шун элира,Тхьамдано.\nТ1аккха Ненан матто а элира :\n-Ша а шен къомах баьлла баха меттиг йолуш бац, кхара шен пусар дохийна делахь а, вайна а дуьненна а ма гарра.Далла бу-кха хастам,шен воккхаха волу дика К1ант Доьналла а шеца дуьсуш хиларна.Шу юха дерзор Деле а доьхуш 1ийра бу со.Шен хьакъ доллу пусар-ларамца кху шен халкъо ша Ненан мотт хьалаайъахь,ша тешна ма бу,шу дерриш а хьалха-т1аьхьа къийса а луш ,кху Махка доьвдда юха доьрзург хиларах,аьлла цу шен берийн До1анца 1адика а йина,шен К1ант Доьналла а эцна, цу Атаг1ойн хьуьнан боьлак юкъара сихха д1атилира и Ненан мотт, Махканна т1оьхула шеца висинчу К1антаца д1аса а баьржаш…\nЦул т1аьхьа цу Кхеташонехь хилла\nКъонахчалла,Сий,Яхь,Бакъо,Нийсо,Кхетам,Ларам,Г1иллакх,Оьздангалла,1уьналла,Комаьршо,Къинхетам,Эхь-бехк,К1еда-марзо,боккхачу баланца д1атуьйш Ненах доьвлла бераш санна ,юха а тийналла х1оьттинера 1уьйранна цу Маьжганна хьалха санна…\nИ дог доьхна тийналла йохош Къонахчалло элира цаьрга :\n-Ладог1алаш шега шен лераме Вежарий,Йижарий. Варийлаш ,хилларг хилла а, аьлларг сецна а даьлла, вайгахь таханлера гаттаделлачу дийнахь.Вай кортош уохкийна 1ерах вайн хьал талур дац.Вайн Вашас Сийно билгалбинчу Сийлахьчу Махка д1аг1уртуш катоьхна новкъа довла дезаш ду вай,кхи Нахала довлалие.Делкъан ламазанна хан хилаза ю вайна,вай кхул т1аьхьа некъахой Мусафираш хуьлаш ду.И д1о схьагуш кху Мехкан доза хадош болчу Башломаннат1ехь ,т1етта озийна Малхбузан ламазанна соцунг1а йира ю вай Делан пурбанца,т1аьххьара б1аьрг тухуш цу ломана боьххьера кху Мехкан 1одика йарца.\nБисмиЛлах1 ,х1ан-х1а хьа т1аьхьа х1итта шена олуш и Нохчий б1ог1ий-лардаш шена т1аьхьа а х1иттош цу Органна тог1ийчуьра ,цу Органна ч1оже хьалаг1оьртира уьш, шайн доьхначу дегнашца ,шаьш ч1ог1а лийринчу цу къоманна а,церан Махканна а букъ тухуш.\nМалх чубузе лестича хьала доьвлира и къоман синан б1ог1ий цу Башломанна боьххье.\nКатоьхна сихонца тема деш лайца ламазаш а эцна уьш довлуш,мохь тоьххана ша т1аьххьара кху Махках дечуха лерина Азан дира Къинхетамо.Иштта шайн ламаз кху Махкахь т1аьххьара лоруш, цу Ламазанна хьалха Ларам боккхуш ,цул т1аьхьа шайн болх д1аберзош тасбихь деш долуш,юккъехула елха ийзош 1ачу К1еда-марзоно шийла мохь элира :\n-Во Нана-Дег1астана, аса муха юьтур ю хьо.Мила ву кху дуьненахь хьолла хьалха ваккха шена т1ейосса лерам бен верг,шена йаха некъ ларбеш ,халонаш къайла кхоьхьуш долу шена юххехь Доьналла а доцуш ?\nМа х1аллак хила ша, ма дакъаза ели ша олуш йилхира иза ,мохь туххуш шен кийра а бассош.Цу шайн мерзачу Йишийн балание тийжар ца лайна, цунна т1аьхьа делхарш лилхира цаьрга массаьрга а, Къонахчалло Яхьца цхьана шайн къурдаш къайленца кийрахь сиецош.\nКху къомах а, Махках а довлуш ,цу ломан боьххьера 1адиканца т1аьххьара б1аьрг бетташ ,д1ахада дезаш йолу хала киртиг тех1уттуш дозане кхаьчча ,церан тасбихьах Тезет хиллера дегнаш 1ийжарца,ойланаш йохарца,б1аьргаш делхарца,сатийсамаш бохарца.Цу шайн Йишас К1еда-марзоно шен тийжарехь аьлла дешнаша д1алецнера церан доьхна дегнаш.Цаьргахь бацара ницкъ х1ара къам а, Мохк а д1атасалла. Дерриге а цу ломалла дехьара дуьне 1аржделлера царна.Пана хилла йайнера кху хедачу киртаган дозанехь церан оьг1азалла а, деган баамаш а бицбинера цу къастамо.\nХьанна оьша вай.Мила ву кхара вай д1атесна дицдинехь а, кхарелла ч1ог1а вай лара а ,пусар дан а ,т1елаца а вайна сатиссаме т1едисса ?\nВа вай х1у дер-тие ? Бохуш юх-юха а карзаха дуьйлура церан доьхна синош ,делхарш лелхаш…\nЦу ирчачу суьртанна йиш йоьхна хьийзара ,некъан Тхьамдалла шега кхаьчна долу Къонахчалла,шена уллера ца йолучу Яхьца цхьаьна.Шайгара бала къайлаха латтош гонаха хьийзаш ,церан дог-эца г1ертара и шиъ.Амма царна хезаш дацара кху шиммо дуьйцург.Уьш хазарна къарделлера ,б1арзделлера шайгарчу баланна.\nТ1аьххьара Кхетаме дага долуш элира Къонахчалло:\n-Х1ай шайн воккхаха волу ваша,хьо ма бара мел доьхначу денна а шайна юьхь-к1оме некъ карош ,хьесапе барам боккхуш берг гуттара.Кху доьхначу денна оьшуш дерг билгала деш, вайн некъан г1уллакх метта далош ,х1ара 1уьналла самадаккхий д1ах1оттадехьа шен рог1ерачу декхарна,элира Къонахчалло .\nХьо нийса ма ло ,элира Кхетамо.Ша-м шуна тоьхула хьийзаш ойланаш кегош ма 1ара х1оранне а даге ладоьг1уш,хьан а Яхьан а хьунарах боккха а беш.\nТхьамданна лаам кхочуш ца бича бера бац со,олуш салт-дуьллуш мохь туьйхира Кхетамо.\n-Аллах1у АкбаруЛлах1у Акбар.\nВас-Салату вас-Саламу 1ала РасулуЛлах1.\nВас-Салату вас-Саламу 1ала НабиййуЛлах1.\nСамадовлал Вежарий-Йижарий,шега Кхетаме дог1уш ладог1а шега элира цо.Тахана 1уьйранна цу Атаг1ойн боьлакахь хиллачу Кхеташонан сацамах, х1ара къам а, Мохк а д1атасарах шун дегнаш малделла го суна .Шуна билла бехк а бац соьгахь.Иштта доьхна а долуш шу Макка даха хьовха,кху ломан боьххьера Гуьржийн Махка чудисса г1ора а, йа гуьнахь ,йа лаам болуш а ца го суна,шун вайн сацамах ойла йохар гуш хиларна.\nМасла1ате а, синтеме а некъ карор сайн декхар хиларца эра ду аса шоьга, сайна кху доьхначу г1уллакхах хетарг а долуш ,гечуо карон вайн карарчу хьоле хьаьжжина.\nНохчаша олуш хезна ду вай :\n«Сихаллехь,оьг1азаллехь,дог доьхча боккхуш болу барам а, сацам а дохкуо валарца бен шена чаккхе хуьлуш доьрзуш дац цхьа а г1уллакх !»\nШуначул башха шегахь а бац-кха и ницкъ ,таханлерачу денна кху вай пусар дайъинчу къомана букъ тоьхна ,хаьдда д1абаьлла пана хилла лела. Кхарна арахьара леррина т1етоьтту инзаре харцо а лерича ,вай хьоьшуьйтуш йолу шайн баххаш дуохон т1ета1ийна.Кхеран х1ара дуьне а цец даьхна болчу Къонахойн Дай доьхьа а,вайна дахарехь некъ бита г1ерташ кху шина т1амехь Г1азотехь иэгна тоьлла К1ентий а лерича вай лаккхарчу т1ег1анахь пусарца кхаьбна, вай дерриге а лардеш шайн синош ца кхоийна Эхарте бирзина болчу декхаре а ладоьг1ча.Вай а ца хуьла Нийса,сел сиха Собарах а доьхна д1адахча кхарна т1ехь долу 1азап а ца лоруш.Цундера шена Нийсонца дуьстича бег1ийла карош дерг иштта ду, вайгарчу хьоланна дарбане дерг долуш .И Сийлахь Макка Медина Дала Шен беркатех йоккхура йолуш яц,вайха тоьлла Вежарий-Йижарий шеначохь латтош йолу. Цундера вай ден дерг иштта пайденна а хета суна вайн синошна парг1ато йолуш.\n-Кху ломан боьххьехь Маьждиг а доьг1на, цу Махке б1аьрг а бетташ, и вайна дезаш долу Нохчийн къам самадаккхар Деле а доьхуш,кхаа декъе декъалуш хийца даларехь.\n1-ра дакъа,гуттара а ламазашна т1ехь лаьтташ хира ду,Фарзаш,муаккадан,Дуьхьа а,хьашт-нафилан а, тах1аджудан а Суннаташ деш.\n2-г1а дакъа иштта хаддаза Къур1ан доьшуш хира ду.\n3-г1а дакъа,Азкарашца хаддаза До1анца Аллах1-Деле Нохчий къоманна Беркаташца вай юхадерзор доьхуш хира ду,вай юханехьа цара т1е а лоцур долуш шен хьакъ доллучу барамехь. Иштта леринчу хаддаза дечу 1ибадатехь кхузахь совцар Нийса а хета суна.Изза шуна луург а ду аьлла тешна а бу ша,элира Кхетамо.\nАллах1у Акбар ,Аллах1у Акбар ,Аллах1у Акбар, бохуш хаза хетаран кхаъ хилла сужудаш дира цара,шаьш-шаьш 1аччахь массара а.\nЦеран серла йоьвлла яххьаш гина юха а т1етуьйхира ша олуш Кхетамо:\n-«1ам лаьттиначохь ,уьшал ца эшна», олуш ду кху вайна дукха дезачу къоман.\nКху Нохчийн къоманна Маршо ю ца тоьарг ,кхаьрца къуьйсуш йолу вай дендан .Шайна Нийсонан Да-Баьчча харжа, ц1енчу Нехан Кхеташо ю кхаьргара д1айаьккхинарг,шайха тоьлларг биргала воккхуш шегахь лоьралла долуш ,къоман цамгарш йоьвзуш верг.Шен дашца Бакъо йолуш,цу къомах массарех а шен доьзалхочунах санна дог лозуш верг.Диканиг жоьпаллечу г1уллакхе х1уоттош,вониг Кхетамечу некъат1е а х1оттош волу Да ву ,кхарна Нисдала а ,дендала а, декъала хила а, Дела реза Ван а,вай юхадерзош т1елаца а оьшуш верг.\nЦундера Делан дикане сатиссарца, кху къоме ваьш юхадерззалца кхузахь туш тоьхна совцура ду вай аьлла,церан синош г1еххьачулла парг1ат дехира Кхетамо.\nГ1улдий-булдий ,шуна Дала дика дийцарш,иштта цу ломанна боьххьехь шайн Деле дехарца д1атарделла 1аш ду, вайн синакхетаман мехаллийн бух латтийна и Сийлахь долу б1ог1ий-лардаш…\nХ1ара хила там бара вайна аьлла ,х1ара дага теснера вайна 31 шо хьалха,арахь иттех шо хан а яьккхина ц1а вирзича вайгаран тиша хьал а дайна.Цулла а т1аьхьа тахана мел иэрча даьлла гуш ду-кха жимма а вайн къомаца бала болучунна.Аллах1-Дала г1о дойла вайна Ша реза Волчу дахарца нисдала !\nХ1ара дагчохь кхобуш къанделлера вайца.Эххара а х1ара шун кхеле дилла а х1оьтти-кха со.\nХала х1умма а ма дацара цу дерриге а дикане кхача,х1ораммо а шен цхьа дег1 нисдичхьана.\nЛерамца Аьрсбин Абу-Бакр 01.09.18 шо :\nPosted by Ärsbin Abu-Bakr on Wednesday, September 12, 2018


ДуьгӀфогӀ-е-Сен-МагӀтен-де-Соссенак — Википеди\n43°59′26″ къ. ш. 3°57′19″ м. д.HGЯOL\n16,28 квадратан километр\nДуьгӀфогӀ-е-Сен-МагӀтен-де-Соссенак (фр. Durfort-et-Saint-Martin-de-Sossenac) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта БгӀетань регионехь. Коммунан департамент — ГагӀ.\nДозанашца йу КонкегӀак, ФгӀессак, Монобле, Сен-Феликс-де-ПальегӀ, Сен-Жан-де-КгӀиелон, Сен-НазегӀ-де-ГагӀди, Сов, ТогӀнак.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=ДуьгӀфогӀ-е-Сен-МагӀтен-де-Соссенак&oldid=7829667»


"Сан дагалецамашкара Соьлжа-ГIала..."\nСуртдиллархо Букенгольц Алексей\nСоьлжа-ГIалахь ваьхначу суртдиллархочун Букенгольц Алексейн дагалецама\nСоьлжа-ГIалахь вина а, кхиъна а ву суртдиллархо Букенгольц Алексей. ХIетахьлерачу замане хьаьжжина истори ю цу художникан.\nАлексейн да – мехкадаьттадаккхархо хилла, хIетахь Нохч-ГIалгIайчу болх бан хьажийнера иза. Оцу шерашкахь дуккха а тайпа къаьмнаш шена чохь дехаш, индустрин шахьар яра Соьлжа-ГIала.\nКарарчу заманчохь болх а, вахар а Израилехь ду Алексейн. Шен дагалецамашкахь йолчу Соьлжа-ГIаланех дийцира цо "Кавказ.Реалии" порталан корреспонденте.\n- Старопромыслан кIоштарчу Сквозной олучу меттигехь дехара тхо. Сан бераллин шераш дара уьш. Цул тIаьхьа 3-чу микрорайонерчу Косиоран урамехь лаьттачу 22-чу цIа чохь хан яьккхира оха, тахана санна дагадогIу суна. Дас-нанас дуьйцура, Сталина дохийна нохчийн къам хIеттахь даймахка юхадерзо долийнера, бохуш. Доккхачу декъанна лаьмнийн ярташкахь дIатарбора уьш, цигахь мел а царна паргIат хир ду аьлла хеташ.\nБакъду, къам махках даккхарх дуьйцуш дацара. Дийца йиш яцара.\nСуртдиллархочун Букенгольц Алексейн да а, нана а\nШколехь литературан урокехь Лермонтовн кхолларалла оха Iамочу хенахь, цуьнан поэмашкахь нохчийн лаьмнийн яртийн цIераш хезча, соьца доьшу бераш карзахе хьийзара. Масала, ГихтIехь шайн денаной я дедай беха олура цара. Ткъа доллу къам махках даьккхина, шаьш лайначу баланах ца дуьйцура.\nЧиллан-беттан 23-гIа де къам махках даьккхина де дара, ткъа школехь билгалдоккхура Турслочун де. Зудабераша пластмассан зезаг а, ручка а лора тхуна совгIатна. ТIаккха магнитофон а латайой, хелхадуьйлура тхо.\nДукха къаьмнаш чохь деха Соьлжа-ГIала\n- Хаа ца лора цу хенахь школехь кхаьмнашлахь башхаллаш. Йоллу пачхьалкхехь а санна, Советан заманан мехаллаш марзйора тхуна. Гуттар а ишта хила а хилла, хир а ду олий хетара. Школехь пенаш тIехула кхозура пионерийн-турпалхойн суьрташ. Космодемьянская Зоя, Голиков Леня, Тюленин Сережа...\nДешаран шеран юьххьехь юьртабахаман белхашка хьийсадора тхо ялта чудерзош гIо дан. Помидораш, Iежаш, бурч...\nИ белхаш бечу юкъанна политикан плакат дечу конкурсехь дакъа лаца а дизира сан. Тема яра – Чилин хунтас лело харцонаш.\nЧилин поэтан, коммунистан Хара Викторан бала хьегар гайтира ас. Набахтин цацанчуьра карахь гитара а болуш, схьакхийдо куьйгаш дехкира ас. Цуьнан маьIна дара – лакъийна маршонан илли. Кибарчикан пена тIехула хила ма деззара охьаоьху цIийн тIадамаш а дара. Хьалхара меттиг баьккхира ас! Оцу кхоллараллех хIун хилира хууш вац со.\nКъонахий а, акробаташ-мехкарий а\n- Нохчийн къоман коьртачех хилла ю гуттар а фолклор. Кхолламалла, кIудалшца зудабераш, хелхарш ден къонахий.\nРубо Францан "Шемал йийсаре лацар", "Слепцовн валар" суьрташ гайтаман музейхь ду.\nХудожникийн школехь ас доьшучу хенахь диллира ас "Эвлара ловзар" аьлла сурт, со юьртахь цкъа а хилла воццушехь.\nГIалахь яра цхьа йоккха, горга, ирча, бетонах хьалайина гIишло. "Цирк" яра иза. Говрашкахь морсачу къонахаша гонаш дохура цу чохь. Акробаташ-зудабераш хуьлура цигахь, уьш-м тIебаьхкинчех хуьлура.\nМеттигерчу радиохула хIора дийнахь ши сахьт даьлча нохчийн маттахь программаш хуьлура.\nСо школера цIа веанчул тIаьхьа таро хуьлура сан хIоразза цхьана тайпанарчу нохчийн иллешка а, эшаршка а ладегIа. Дечиг пондарца а, вотанца а мукъамаш далош дIаолура иллеш.\nНохчийчохь къаношца хилла юкъаметтигаш цхьа шатайпа дагахь лаьтта суна.\nТхо, кегий бераш, воккханиг чувеача хьалагIуьттура. ГIалин трамвай чохь баккхий нах хуьлура холхазан куйнаш тохкий, тапъаьлла, цхьана а хIуманца бала боцуш санна хуьлура уьш. ДIа-схьа ца хьуьйсура уьш. Я цаьрга цхьана а кепара хаттар дойла а дацара.\nТхох кегийн нах хилча, тхуна хIинццалц девзина а доцу, керла дозанаш детта долийра тхуна. Масала, нагахь паркехь йоIаца хьо гахь, пхоьзза-ялхозза бетах хIума кхетара хьуна.\nНохчийчоь – дагахьдоцчу абстракте хеттарийн даймохк бу.\n- Жим-жима хаалора массо а хIуманах тIеман хьу юлуш санна. Дуьххьара республикехь арадуьйлучу зорбанашкахь берзан символ гучуелира. Газеташ тIехь тIеман тематикехь байташ зорбане йохура, берзан турпалалла язъеш. Соьлжа-ГIалин майданехь зикарш дора. ТIаккха 1994-чу шарахь дара иза, федералан ницкъаша десант кхоьссира аэропорте, тIаьхьо эхье бовда а бевдира уьш цигара.\nИнарла Грачевн танкашца гIалина тIелатар дар а дагадогIу суна керлачу шеран буса. Дуьххьара а, тIаьххьара а чуеана танк йохийра нохчаша, цул тIаьхьа тирехь гIакхна санна, нийсаллица герзаш детташ, йоллу колонна хIаллакъян буьйлабелира.\nИштта доладелира къемате, нах бойуш цIий Iанор. Йохийна техника араяккха федералан буьйранчаша коридор ехнера бохуш, дуьйцура, шайн тIамехь эшарш лахдархьама. Ткъа байина оьрсийн салтий кхи а масех дийнахь лаьттахь Iехкира, жIаьлеша меженаш юуш.\nСо хIетахь кхечу гIалахь вехара. Суна ца хаьара сайн дех-ненах хилларг а, зIе яцара болх беш, Соьлжа-ГIала гоне ерзийнера. Боккха къинхетам бара, тIом микрорайоне ца кхачар, сан да-нана а зен ца хуьлуш диссира.\nСоьлжа-ГIала вахна сан воккхахволу ваша шен шина доттагIчунна тIеIоттавеллера. Шеца дума а, бепиг а даьхьна хиллера вашас, доттагIаша шаьш мацалла хьоьгуш дац аьлла, цхьа инзаре хIуманаш дийцина хиллера цуьнга.\nСатасале Iуьйранна вино доккхучу а, консерван а заводашкахула чекхбовлуьйтуш хиллера уьш, шайна мел оьшу юург а, малар а эцийта. Оцу юкъахь герзаш деттар совцош хиллера. Цу гIишлошчохь тIелетийна этикеткаш а йоцуш хьалайоьттина банкаш хиллера. "Лотерейх" ловзар санна хIума хиллера и.\nБанканаш яьстича цу чохь хуьлура хударш я бежан жижиг, юкъ-кара цIен Iов карайора. Ванна къаьркъанах юьзна яра боху. Кхерам байархьама корта бахон маларш муьйлуш хиллера цара, шаьш синкхетамах довллалц.\nГергара пост схьаяккха Iалашонца буьйсанна тIемаш бора, хIора минот тIаьххьара хила а мегаш.\nХууш дацара, мича тIаьхьалонна йитинера и банканаш, я тIеман "сухпаек" олу гIирс хиллера-те иза? Амма мухха делахь а, адамаша мацаллин бала ца хьийгира хIетахь оцу банканех пайда а баьлла.\n- Еххачу хеначохь сан да а, нана а шаьш дIатарбеллачу меттигехь бехира, уьш тешна бара, хIинций-хIинций тIом боьрзур бу, дахар а хьалхалерачу хорша доьрзур ду аьлла. ТIаьхьо кхийтира, чакхе гуш йоций. ТIаккха Нохчийчуьра арадовла ойла хилира тхан. Хаттар хIуьттура, петарна хIун дер-те, бохуш. Хьанна оьшура иза тIемаш боьлхучу гIалахь?\nДелахь а, цхьа аьтто хилира тхан, оцу кIоштахь клиника схьаелла Iалашонца цхьа лор хиллера хIусам лоьхуш. Цуьнца мах бина, бартхилира сан ден а, ненан а.\nБакъдерг ала догIу, доккха накъосталла дира цо хIетахь тхуна. Цо гIо дира тхуна машенца а, тхо новкъа довлучу хенахь ахча а караделира цо тхуна, тхо Iалашдан улло нах а бехира.\nДIабоьлхучаьргара ахчанаш схьадахар хIетахь чIогIа пайден а, тешам боллу а бизнес яра. Оцу тIехь хедира сан Соьлжа-ГIалица лаьттина зIе.\nИнтервью кечйинарг "Кавказ.Реалии" порталан корреспондент Михальченко Лидия


← ЦЗОУ ШИМИН ЗАВЕРШИТ КАРЬЕРУ? БОКСЕР ИМЕЕТ ПРОБЛЕМЫ СО ЗРЕНИЕМ\nБЕТЕРБИЕВ И БИВОЛ В ПЛАНАХ У КОВАЛЁВА →\nМетки: бокс, катмен, тейпирование\nЕсли Вы не бот решите пример? * 6 − 6 =


"Стаг леш ву, ткъа церан бала а бац". Набахтехь лелочу къизаллех дуьйцу нохчийн тутмакхо\nПолисхо а вийна, зуламхойн тобанехь хилла ву аьлла, 2002-чу\nшарахь Ростов гIаларчу Къилбан гонашкарчу кхело бехкевира 18\nшо долу нохчо Дахтаев Iалбек. Кавказ.Реалиин корреспонденто яздо Дахтаевца лелочу хIуттаренех.\nШогачу хьелашарчу набахтехь даккха 25 шо хан тоьхна цунна.\nЦул тIаьхьа 16 шо даьллачу хенахь Европерчу адамийн бакъонийн\nкхело сацам арахецна, Дахтаевн гIуллакх толлучу юкъанна\nадамийн бакъонех лаьттачу Конвенцин масех артикл йохийна\nхиларх: къизаллаш цамагорах, нийса кхел яра, стеган дахар ларарх лаьтташ йолу. Оьрсийчоьнна 37 эзар евро компенсаци цунна дIаялар тIедожийна ЕСПЧ-н кхелахоша. Церан вердикт Iораяьллачул тIаьхьа кхин а тIе галделира колонехь волчу Дахтаевн хьал.\nМурманскерчу ИК-17 колонехь латточу цунна тIехь ницкъбо, сийсазво иза. Дахтаевс бакъоларъярхошка дIахьедина, набахтен хьаькамаша ша низамаш дохадо бохуш, харцо лелайо шеца, ша готтачу камера чохь латторхьама бохуш.\nСтохка Зазадокху-баттахь, ЕСПЧ-н кхело шайн сацам арахецначул тIаьхьа, Дахтаев учоте хIоттийра, "терроран кепехь\nзуламаш дийр долуш ву" аьлла.\n"Шен даржах пайдаоьйуш, шегарчу бакъонел а сов вуьйлуш,\nДенега Олега (колонин куьйгалхо.-Редакцин билгалдаккхар) соьца\nхьагI лелайо, ас набахтерчу рожан низамаш ца лардо олий,\nкехаташ вовшахтухий, шога хьелаш долчу камера чу вуллу со. Со\nкхин а гена ваккхийтархьама, ша ницкъ мел берг дийр ду бохуш,\nсуна кхерамаш а туьйсуш, соьгара ахчанаш а доху цо", - боху\nДахтаевс бакъоларъярхошка бинчу кхайкхамехь.\n"Муьлххачу а колонехь, я Оьрсийчоьнан регионехь, нагахь санна,\nсан валар нислахь, ас дехар до цунна бехкевар Мурманскан\nкIоштарчу таIзар кхочушдаран федералан урхаллан (УФСИН-ан)\nбелхахо Денега Олег. Цо йолийна харцо ю хIара. Иштта, ас бехкево\nколонин ши белхахо, къизаллаш лелон Процкий а, Князькин а,\nиштта, УФСИН-ан хьаькам Тарасов а, цуьнан пурба ца хилча лелор\nяц оцу кепара къизаллаш",- аьлла, билгалдаьккхина Дахтаевс ша\nОцу гIуллакхо терго тIеозийнашшехь, Дахтаевна гIоле яц, боху\nбакъоларъярхочо Титиев Аюба.\n"Оха цхьа могIа аьрзнаш дIакхачийна УФСИ-н администрацига,\nамма цхьа лартIахь доцу жоьпаш догIу цаьргара. Низамашца\nдоцуш стагна таIзар дарал а совнах, набахтехь цунна тIехь Iазапаш ду латтош, - дуьйцу Титиевс. - Шен гергарчу нахаца зIене ца\nволуьйту иза, почта хьейо, харцонца дуьхьалонаш латтайо цунна.\n17 шерачохь цхьана а кепара терроран зуламаш дийр долуш хилла\nвоцу иза, Европан кхело сацам бовзийтинчул тIаьхьа,\nпрофилактикан чоьте эцна иза. Кху шеран Мангал-баттахь мацалла кхайкхира цо, могушалла оьшуш йогIура цуьнан, хIетте а, колонин администрацино цхьана а агIор терго ца йора цуьнан. Цигахь стаг ву леш, такъа церан бала а бац. Ас дехарш а дина, юхаяккхийтира цуьнга кхайкхийна мацалла. Лийр вара иза, ишта эшна а вуьсуш. Иза набахтехь волчу заманчохь кхелхира цуьнан да, цунна тIаьххье нана а".\nЛахьан-баттахь Дахтаев латтийначу ШИЗО-хь шийла а, тIуьна а\nхиллера. Оцу тIехула цомгуш хиллера иза, чIагIдо "Гражданское\nсодействие" организацин адвокато Леткаускайте Лаурас.\n"Къаьсттина цуьнца ИК-17 колонис а, УФСИН-о а лелочу гамонца\nдоьзна, Дахтаевс дуккха а аьрзнаш кхехьийтарна хIуьттарена\nледара хьелаш долчу чохь латтийнера иза", - боху Леткаускайтес.\nЛоьраша Дахтаевн могушаллех хьовсучу заманчохь, дегIан йохо\n37,4 хиллера, ткъа хIиттийначу кехаташ тIехь 37,0 аьлла, яздина.\nТкъа лоьро боху, "башхо яц цуьнан", дуьйцу адвокато.\n"ТIаьхьо Дахтаевна хIун молханаш ду а, стенна яздина ду а ца\nдуьйцуш, цхьа препараташ еллера лоьро", - боху адвокато.\nЛахьан-беттан 13-чохь кхаа шарна Дахтаев кхечу набахте\nдехьавоккхуш, кхел хила езаш яра. Амма, иза могуш воцуш\nхиларна, цхьана ханна дIатеттинера.\nМурманскерчу ИК-17 колонин куьйгаллица зIене яла хьежира\nКавказ.Реалиин кореспондент, амма цара жоп ца делира\nхеттаршна, "колонехь дерриг а дика ду" аьлла, къамел хадийра.\nТкъа Мурманскан кIоштан УФСИН-н пресс-центро телефон дIаеттарх жоп ца делира.


ТегӀгӀ-Наталь — Википеди\n47°53′52″ къ. ш. 5°37′31″ м. д.HGЯOL\n1972 шеран 1 август\n383 стаг (2009 шеран 1 январь)\nТегӀгӀ-Наталь (фр. Terre-Natale) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ГгӀанд-Эст регионехь. Коммунан департамент — Лакха МагӀна.\n↑ 1 2 Populations légales 2009 — Национальный институт статистики и экономических исследований Франции, 2011.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=ТегӀгӀ-Наталь&oldid=7846277»


Гуи-ан-ТегӀнуа — Википеди\n50°19′10″ къ. ш. 2°24′43″ м. д.HGЯOL\nГуи-ан-ТегӀнуа (фр. Gouy-en-Ternois) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта О-де-ФгӀанс регионехь. Коммунан департамент — Па-де-Кале.\nДозанашца йу АвегӀдуен, МаньикугӀ-суьгӀ-Канш, МезьегӀ (Па-де-Кале), Мон-ан-ТегӀнуа, ТегӀна.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Гуи-ан-ТегӀнуа&oldid=7824412»


поурочные планы 2 класс чеченский язык 5 декабря 2017 года - cyz.ekohy.benefis-ulyanovsk.ru\nTOP > поурочные планы 2 класс чеченский язык\nhttp://cyz.ekohy.benefis-ulyanovsk.ru/engine/h.php?q=поурочные планы 2 класс чеченский язык&uri=660af63fc17ddb099952855366ffc228\n18-20 октября 2017 года в Москве проходит всероссийское совещание с руководителями и ... Поисковая сиcтема, список запросов, поиск информации. Программно-аппаратный комплекс с веб ... 17 фев 2016 ... Календарно- тематическое планирование предмет Чеченский язык 2 класс ФГОС Учебник Чеченский язык Автор ... Регулятивни: дешархошна хур ду шайн белхан план х1отто, цуьнан рог1аллица болх бан. 17 фев 2016 ... Календарно- тематическое планирование Чеченский язык Чеченская литература 3 класс ФГОС ... Берашна 1емар ду шайн белхан план х1отто , цу планан г1оьнца дешаран корматалла караерзо. 26 ноя 2015 ... Материал Поурочные разработки к урокам чеченского яз 6 класс скачать. ... Сочинени язъяран кечам . 1.Учебникан 2-чу аг1он т1ера хаттаршна жоп ло. 2 .Дийцар д1аязйо тетрадаш т1е, ц1е а туьллу. V.Жам1 дар. 26 ноя 2015 ... Нохчийн литература 6-г1а класс. Раг1 №. Урокан чулацам. сахьт. Ц1ахь болх . Календарни хан. Д1.йолу хан. 1. Халкъанбартакхолларалла. 1. Аг1о 3-5. 2-3 . «Эвтархойн Ахьмадан илли.» 2. Аг1о5-8. 4-5. «Таймин ... 19 сен 2013 ... Материал из раздела Родной язык - поурочные планы по чеченскому языку 5 класс Методической библиотеки портала Завуч.инфо) 24 окт 2010 ... Диц ма де, цунах хьол кегийчара а пайдаоьцург хилар. Іалашъе иза. Солтаханов Э.Х. Нохчийн мотт. Чеченский язык. 4 класс. Файлы. Языки и языкознание. Нахско-дагестанские языки. Чеченский язык. 27 дек 2016 ... 6. Класс.Чеченский язык (Нохчийн мотт). Yahya von Monnem; 46 videos; 10,506 views; Last updated on ... 102 Урок №2 Шалха элпаш, церан нийсаяздар. by Yahya von Monnem. 6:25. Play next; Play now. 103 Урок №3 ... 17 фев 2016 ... Календарно- тематическое планирование предмет Чеченский язык 2 класс ФГОС Учебник Чеченский язык Автор ... Регулятивни: дешархошна хур ду шайн белхан план х1отто, цуьнан рог1аллица болх бан. 19 сен 2013 ... Материал из раздела Родной язык - поурочные планы по чеченскому языку 5 класс Методической библиотеки портала Завуч.инфо) 26 ноя 2015 ... Материал Поурочные разработки к урокам чеченского яз 6 класс скачать. ... Сочинени язъяран кечам . 1.Учебникан 2-чу аг1он т1ера хаттаршна жоп ло. 2 .Дийцар д1аязйо тетрадаш т1е, ц1е а туьллу. V.Жам1 дар. 26 ноя 2015 ... Нохчийн литература 6-г1а класс. Раг1 №. Урокан чулацам. сахьт. Ц1ахь болх . Календарни хан. Д1.йолу хан. 1. Халкъанбартакхолларалла. 1. Аг1о 3-5. 2-3 . «Эвтархойн Ахьмадан илли.» 2. Аг1о5-8. 4-5. «Таймин ... 24 окт 2010 ... Диц ма де, цунах хьол кегийчара а пайдаоьцург хилар. Іалашъе иза. Солтаханов Э.Х. Нохчийн мотт. Чеченский язык. 4 класс. Файлы. Языки и языкознание. Нахско-дагестанские языки. Чеченский язык. Читатели получат начальные сведения об азбуке и звуках чеченского языка, научатся читать и считать, писать аффрикаты. Одно из занятий .... Пособие для 2 класса начальной школы (на чеченском языке). — Москва: 2005.\nhttp://cyz.ekohy.benefis-ulyanovsk.ru/pourochnye-plany-2-klass-chechenskiy-yazyk-1935.html"entry_navi"> ← поурочное планирование по биологии 7 класс пасечник скачать бесплатно | TOP |\nq=поурочные планы по чеченскому языку 2 класс солтаханов&uri=a417c0a14ce267baa7be5c9e6af33eb8\nпомогите сочинить волшебную сказку по литературе 5 класс всюпо русскому языку 8 класс бабайцева контрольный диктантпоурочное планирование 9 класс по французскому языку кулигина твой другпоурочное планирование урока по английскому языку 3 класс кузовлевпоурочные планы 11 кл самопознания по теме найди себяпо слово 5 класс гдз решебник саяховпониматко а п чжоу лисинь и др китайский язык 3 класс часть 1поурочное планирование происхождение человека чоп 9 класс\n2 июн 2014 ... УРОКИ КГБ ДЛЯ ЧЕЧЕНСКОГО МУФТИЯТА ПУСТИЛА КОРНИ И ДАЕТ ПЛОДЫ НА ДЕРЕВЕ МЕЖИЕВ - Duration: 1:15. Krutoe Pike 5,775 views · 1:15 · Карабин Сайга - это г...о? ✌ Ломаем стереотип! ☆The best Saiga ...\nЧече́нский язы́к (но́хчийн мотт) — один из нахских языков, национальный язык чеченцев. Чеченский язык распространён в Чеченской республике, Республикe Ингушетии, Хасавюртовском, Новолакском, Казбековском районах ...\nПоурочные планы по чеченскому языку 2 класс. Для снижения нагрузки на сервер скачивание файлов доступно только зарегистрированным пользователям.


Сен-Мало-де-ла-Ланд — Википеди\n49°04′15″ къ. ш. 1°32′25″ м. д.HGЯOL\nСен-Мало-де-ла-Ланд (фр. Saint-Malo-de-la-Lande) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта НогӀманди регионехь. Коммунан департамент — Манш.\nДозанашца йу Бленвиль-суьгӀ-МегӀ, Агон-Кутенвиль, ГгӀато, ТугӀвиль-суьгӀ-Сьенн.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Сен-Мало-де-ла-Ланд&oldid=7839234»


Жонсель — Википеди\n43°44′15″ къ. ш. 3°11′41″ м. д.HGЯOL\n46,24 квадратан километр\nЖонсель (фр. Joncels) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Окситани регионехь. Коммунан департамент — ЭгӀо.\nДозанашца йу Авен (ЭгӀо), Сей-е-ГӀокозель, Луьнас (ЭгӀо), Ле-План (ЭгӀо), ГӀокгӀедонд.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Жонсель&oldid=7832401»


NGC 3287 — Википеди\nNGC 3287, 2MASX J10344730+2138539, MCG+04-25-032, IRAS 10320+2154, PGC 31311, UGC 5742, SDSS J103447.29+213853.7, Z 1032.0+2155, Z 124-38, UZC J103447.3+213852, PSCz Q10320+2154, LEDA 31311\n1298 ± 3 километр в секунду\n10ч 34м 47,2751669531с\n+21° 38′ 54,039860911″\nNGC 3287 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла юкъара каталогехь ягарйина галактикаш.\nWikiSky-da NGC 3287: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Водород α, X-Ray, Астрофото, Харита, Изображение\n↑ NGC/IC (English). NGC 3287.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=NGC_3287&oldid=5057938»


Тенак (Дордонь) — Википеди\nТенак (фр. Thénac) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Керла Аквитани регионехь. Коммунан департамент — Дордонь. Дозанашца йу Монетье (Дордонь), Лубес-Бернак, Saint-Julien-Innocence-Eulalie[d], Sigoulès-et-Flaugeac[d], Кюнеж. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Тенак_(Дордонь)&oldid=5190498»


NGC 3391 — Википеди\n1864 шеран 1 апрель\n0,009877 ± 2,7E−5\n2946 километр в секунду\nSdm , SAcd\n10ч 48м 56,393с\n+14° 13′ 11,77″\nNGC 3391 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла юкъара каталогехь ягарйина галактикаш.\nWikiSky-da NGC 3391: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Водород α, X-Ray, Астрофото, Харита, Изображение\n↑ NGC/IC (English). NGC 3391.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=NGC_3391&oldid=5058042»


Чиллан-бутт 21, 2016\nДаккхало паччахьашка, президенташка, кхечу урхаллахошка адаман карара напха а, цунна чуьра са а. Амма даккхалац, тIаьхьено тIаьхьене а луш, шен зама яхъеш дIагIертачу къомера эс, иза массара а цхьана лайначу Iазапах хилча-м муххале а.\nДагалецамаш чорда, беркъа бу тешаш эхарта дIа мел оьху а. Сталина, аьлча а, цуьнан лаамаш кхочушбеш леллачу миллионо тIехь Iазап латтийначу дай-нанойн берашна дуьсу тахана Депортацин Де дагалеца.\nАмма уьш а бац шайна дагалецамаш охьабалхо маьрша – Кадыров Рамзанна ца лиина къам махъкахдаккхарна бехкейолчу Кремланна дагахьбаллам бан, хIуманна а гунахь доцчу бIаьстенан дийне, ло дешча шаданца юьйстахтотту гIа-буц санна, кхечу маьIIе теттина Къематде хьахо нахана кхочу бакъо.\nАвстри -- Нохчийн Депортацина лерина гулам\nЦундела ду вайна мехала хIара тешийн аьзнаш.\nШеларчу Хаджимурадов Iумара дийцира Маршо Радиона шен дагара цкъа а ца дериг. Вуно дукха бала Iаьвшина цуьнан доьзало.\nКъоьзан-Iомана гергахь вина, хьалакхиина, цигара махкахвохийна ву Мохьмад. КъинтIера бовлийла цуьнан гергарнаш – ала дац иза тахана дийна ву я вац, Маршо Радионо хьалхо дIаяздира цуьнан аз. Цо иштта дагалоьцура ломара лаьхкина, Соьлж-ГIала охьа а даьхна, хьелийн гIутакхашка а лецна, Азе шаьш дIадигина де а, мур а.\nЛоман юьртахь шайн чохь дууш-молуш баьхначу, шайн дайн духар -чоанаш а, куйнаш а лелош, шайца тIекаре лелла НКВД-н салтий махках шаьш дохуш шайца мел къиза бара, цара тешнабехк муха бира, дийцира Маршо Радиона кху воккхачу стага.\nГермачигарчу Джабраилова ТIаусна дерриг а лаьттина дагахь. Цо дуьйцу новкъахь цIерапошта шайна шаьш ца далийта олий луш болу кхача муха бара. Цо дийцира, новкъахь лечу нахах хIун хуьлура, уьш муха бохура тIаьххьарчу новкъа.\nКазахстане, ГIиргIазойчу, лайла, бардал-Iаьзин шелонашка кхийсинчу шааьш хIун хьийгира, муха нисделира дIакхаьчча дахар дагалоьцу Эна-Хишкарчу Какаева Меднас.\nБакъду, шайн дукхаллехь мерза а, вовшийн дола деш а баьхна вайнах депортацехь. Амма хилла адаман леларло тIехулайохуш меттигаш а. Джабраилова ТIаусан дагалецамера.\nМацалло муьлхачу хьоле кхачавора стаг дагалоьцу Какаева Меднас.\nДерриг а лелла нохчашлахь Депортацин шерашкахь. Къар цалуш, Iедало дехьа-сехьавала хIиттийначу бехкамашна ца къарлуш, дахарна некъ лоьхуш, доьзалш къен баларх Iалашбархьама къоланаш деш лелла. Мел жима бахьана даьлча а, набахтешка кхуйсуш, цигахь дуккха а IаьIначу вайнаха, набахтешкахь гIаттамаш а латтийна. Джезказганерчу набахтера аралилхинчу цара бехха тIемаш а тIехь бина НКВД-н эскаршца, дашна ала.\nХилла кхин хила йийш йоцу къизалла шайх болчу нахаца лелийнарш а.\nВорхI бер а долуш, цIийнда новкъахь шайх тилларх, шаьш лоьхуш а лелаш, дуьххьарлера кхо шо иза воцуш даьккхина Казахстанехь Маршо Радиога массех шо хьалха лелларг далхийначу, хIинца дийна а йоцчу Терйистерчу НогIамирзийн-Юьртарчу Товсарис.\nШуна тIехь да вац, белхан куьйгаш дац аш пачхьалкхана делла, цундела шуна хIумма а ца йогIу Iедалера бохуш, кхеран бархI бепиган карта доладерзийна хилла оццу Теркийстерчу цхьана новрхочо.\nЮккъехула шаршо а оьзна шина декъе екъначу чоьнна чохь бехаш хилла кхеран а, оцу стеган а доьзал. Цуьнан доьзало дуучу бепигна тIетIекхаш хилла цкъа цхьаъ, тIаккха важа, ши ваша – Хьасан, Хьусайн. Вукху дозалан дас мийра тухий, кхуссий юхавоуьйту бахара ши кIант, цаьрга цуьрг ца кховдош.


Ассаламу 1алайкум варахьматуллах1и ва барикатух1у - вежарий, йижарий!\nВайна ма хаъара, 05. 01. 2020 шарахь, хаамийн г1ирсишкахь гучуелира видиоролик, Закаев Ахьмадан, хьалхара г1оьнчас, Солтыханов 1елим - Пашас - Европехь 1ардолчу Нохчийн Ассамблеи Къанойн Кхеташоне, Кабинет Министров ЧРИ ц1арах, кхайкхам беш. И бина кхайкхам а, цуьнан чулацам а ца хьахош буьту вай — иза хаамийн г1ирсашкахь бовза таро хиларна.\nИ кхайкхам бийцаре беш, 08. 01. 2020 шарахь, Нохчийн Ассамблеи Къанойн Кхеташонан Декъхоша, компьютаран г1оьнца, шайн Гулам бира (скайп — конфиренци).\nКхеташонан Декъахоша хьахийра къоман маршонна къахьоьгучу нохчашлахь кхоллаелла тобанаш а, цу тобанашна юккъехь болу цакхетамаш т1ехьарчу хенахь к1арглуш хилар а.\nТобанийн цхьаболу декъахой кхечарна лер а, уьш кхиберш тишбан г1ертар а, барт бацар а емал дира Къанойн Кхеташонан Декъахоша — шаьш дош олуш. Иза Аллах1а а магийна дац, вайн дайша а доьналлехь ца лерина. Иштта долчу цу хьоло - Маршоне сатуьйсучу нохчийн йиш а йохийна, яхь йолу к1енташа, тахана а, къоман маршоне латточу къийсамна г1ело а йо.\nНохчийн къомехь тахана долу чолхечу хьолах - ала а, дийца а дуккха ду. Лакхахь аьллачух кхачо а йина, лахахь б1абовзийта лаьа Къанойн Кхеташонан хилла сацам:\n1) Солтыханов 1елим — Пашас Кабинет Министров ЧРИ ц1арах Къанойн Кхеташоне бина кхайкхам къобал бо Кхеташонан Декъахоша;\n2) Маршоне сатуьйсучу нохчашка а, кхоллаеллачу\nтобанашка а цхьалле кхайкха а, долу хьал довзийта а, 07. 03. 2020 шарахь, Европехь а, кхечанхьа а 1ардолчу Нохчийн Ассамблеи Гулам бар - Берлин шахьарахь;\n3) цу Гуламехь дакъалацаре кхойкху: Идигов Ахьъяде а, Закаев Ахьмаде а, Сараляпов Жалавде а, Сулейманов Жамбулате а — маршоне кхийдачу кхиболу вежаршка а, йижаршка а;\n4) Нохчийн Ассамблеи Гулам хуьлучу дийнахь 15 шо кхочу ЧРИ Президент Масхадов Аслан мостаг1чун карах кхелхина, иза а, кхиберш а дагалоцуш хьакъдолу г1уллакхаш дар;\n5) хинболчу Ассамблеи Гуламна кечамаш бан, д1а а цатоьттуш, жигархойн тоба кхоллар (оргкомитет).\nЛакхахь билгалдинарш кхочуш дан — хьекъал а, аьтто а, накъосталла а оьшу. Таханалера де т1екхаччалц нохчийн къоманна т1ехь мостаг1о, Россис, лелийна къизаллаш а, цо лайнарш а тоьар дара - маршонна юкъйихкина нохчий вовшашна къинт1ера бовла а, цхьаъ хилла д1ах1итта а. Вай цхьаъ хилча атта хир дара т1ебоьссина бала бухатоха а, кхиамаш хир бара къам маршоне кхачо а.\nСийлахьчу Аллах1а Ша резаволу барт а бойла, маршонне а кхачадойла — вонаш дайна жима нохчийн къам!\nВежаршка а, йижаршка а д1ахоуьйту, Нохчийн Ассамблеи Гулам бан лерина йолу хан герга мел г1оьрти а, хаадезарш довзуьйтуш - хаамаш бийриг хилар.\nКъанойн Кхеташонан тхьамда - Хучин Ахьмад.\n09. 01. 2020 ш.


Сен-Жуст-е-ВакьегӀ — Википеди\nСен-Жуст-е-ВакьегӀ (фр. Saint-Just-et-Vacquières, фр. Bartanave, фр. Bertanave) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта БгӀетань регионехь. Коммунан департамент — ГагӀ.\nДозанашца йу Егалье, БагӀон (ГагӀ), БгӀузе-лез-Алес, Езе, Мон (ГагӀ), Монтей (ГагӀ), Ле-План (ГагӀ), Сен-Ипполит-де-Катон, Сейн (ГагӀ).\n↑ 1 2 http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=32755\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Сен-Жуст-е-ВакьегӀ&oldid=7837362»


Салам даларх а, цуьнан дозаллех а — Зори Ислама\nСалам даларх а, цуьнан дозаллех а\nХастам бу Далла, Iаламаш кхоьллина, кхобуш волчу. Делера салам-маршалла хуьлда ша маьрша дин даржош веанчу вайн Элчанна Мухьаммадана а, цуьнан доьзална а, асхьабашна а, къематде даллац царна нийсонца тIаьхьабаьзначарна.\nХIай лераме бусалба ваша!\nСалам далар бусалба динехь деза дуьйцу. Вайна хаза масал долчу вайн Элчано (Делера салам-маршалла хуьлда цунна) шен къамел дIадолош шена дукхабезаш болчу асхьабашка салам даларца долош хилла. Вайн Элчанан (Делера салам-маршалла хуьлда цунна) асхьабаш (Дела реза хуьлда царна) чIогIа сутара хилла шаьш салам луш (къаьсттина, воккхачуьнга иза луш) хьалхе яккхарехь. Иза хилла церан Делера йоле сатийсар а, воккхачуьнга и хьалха даларца цуьнан лерам алсам бар а.\nБусалба стага шен веше салам далар – цунна диканца, Делера цунна маршалла а, къинхетам бар а доьхуш, доIа дар ду. Вайн Элчано (Делера салам-маршалла хуьлда цунна) салам даржадар вовшийн дезаран бахьана лерина, хIунда аьлча стаг шена дукхавезаш хилча бен цунна диканца доIа ца до. Ткъа вовшийн дезар а, дашар а – Дала тIедиллина долу вайна тIехь декхар ду.\nСалам даларан дозалла\nСалам даларан дозалла дуьйцуш дуккха а аяташ а, хьадисаш а ду, царах цхьадерш хьахор ду вай.\nВеза-Сийлахьчу Дала боху: «Шайга салам кховдийча цул хазачуьнца салам ло аш я и юхадерзаде» («Ан-Нисаъ», 86).\nВеза-Сийлахьчу Дала боху: «Шаьш хIусамаш чу довлуш салам ло вовшашка, Делан гергарчу лерамца а, цIена хиллачу маршаллица а» («Ан-Нур», 61).\nАбу ХIурайрата (Дела реза хуьлда цунна) дийцина, Делан Элчано (Делера салам-маршалла хуьлда цунна) элира, аьлла: «Шу ялсамане чу гIур ма дац аш ийман диллалц, шу ийман диллина хир ма дац шу вовшийн деззалц. Ас шу цхьана хIуманна тIе нисдай, аш иза кхочушдича шу вовшашна дезар долуш? Шайна юккъехь салам далар даржаде» (Муслим).\nIамран кIанта IабдуллахIа дийцира (Дела реза хуьлда цунна), цхьана стага Элчане (Делера салам-маршалла хуьлда цунна) хаьттира аьлла: «Исламехь муьлха Iамал ю дика?» Элчано (Делера салам-маршалла хуьлда цунна) элира: «Ахь яахIума ялар (сагIа даккхар) ду; хьайна вевзачуьнга, вевзаш воцчуьнга ахь салам далар ду» (Бухари, Муслим).\nСалам даларан куц\nСалам даларан кхо куц ду:\n1) ассаламу Iалайкум (Делера маршо хуьлда шуна);\n2) ассаламу Iалайкум ва рохьматулло́хIи (Делера маршо, къинхетам хуьлда шуна);\n3) ассаламу Iалайкум ва рохьматулло́хIи ва барокатухIу (Делера маршо а, Цуьнан къинхетам а, беркат а хуьлда шуна).\nОцу вай дийцинчу кхаа куьцах салам даларехь алсам дерг деза ду, хIунда аьлча шен вешин доIанехь алсамвалар цуьнца долу дела. Иза билгалдина вайн Элчано (Делера салам-маршалла хуьлда цунна) шен хьадисехь.\nАбу Давуда а, Тирмизис а далийна Хьусойнан кIентан Iимранан хIара хьадис (Дела реза хуьлда цунна), цо элира, аьлла: «Цхьа стаг веара Элча (Делера салам-маршалла хуьлда цунна) волчу. Цо элира: «Ассаламу Iалайкум». Шегара салам схьаэцча, иза охьахиира. ТIаккха Элчано (Делера салам-маршалла хуьлда цунна) элира: «Итт (10)». Юха кхин стаг тIевеара, цо элира: «Ассаламу Iалайкум ва рохьматулло́хIи». Шегара салам схьаэцча, иза охьахиира. ТIаккха Элчано (Делера салам-маршалла хуьлда цунна) элира: «Ткъа (20)». Юха кхин цхьа стаг а тIевеара. Цо элира: «Ассаламу Iалайкум ва рохьматулло́хIи ва барокатухIу». Шегара салам схьаэцча, иза охьахиира. ТIаккха Элчано (Делера салам- маршалла хуьлда цунна) элира: «Ткъе итт (30)».\nШен хьадисехь Делан Элчано (Делера салам-маршалла хуьлда цунна) билгалбаьккхинарг – салам даларан дозаллин барам бара.\nСалам даларехь, схьаэцарехь лелаш гIиллакхаш ду. Довзуьйтур ду вай царах цхьадерш.\n1. Цхьана хIуманна тIехиъна вогIуш волчо гIаш вогIучуьнга лур ду салам.\n2. ГIаш вогIучо хиъна Iаш волчуьнга лур ду.\n3. КIеззиг болчара дуккха а болчаьрга лур ду.\n4. Жимачо воккхачуьнга лур ду.\n5. Ша гуламера хьалагIаьттина дIавоьдучо бухахь буьссучаьрга лур ду.\nОцу гIиллакхийн дозалла а, нийса хилар а Элчано (Делера салам-маршалла хуьлда цунна) шен хьадисашкахь билгалдина.\nАбу ХIурайрата (Дела реза хуьлда цунна) дийцира, Элчано (Делера салам-маршалла хуьлда цунна) элира, аьлла: «Цхьана хIуманна тIехиъна вогIучо салам лур ду гIаш вогIучуьнга, гIаш вогIучо – хиъна волчуьнга, кIеззиг болчара – дуккха а болчаьрга». Бухарис дийцинчу риваятехь ду, «жимачо воккхачуьнга», аьлла.\nАбу ХIурайрата (Дела реза хуьлда цунна) дийцина, Делан Элчано (Делера салам-маршалла хуьлда цунна) элира, аьлла: «Шух цхьаъ гуламна тIе вахча, цо салам лойла; шух цхьанна дIаваха лиъча, цо салам лойла. Хьалхара салам далар шолгIачул тIех хьакъ дац» (Абу Давуд, Тирмизи).\nВовшахкхетча куьг даларан а, юьхь елакъажоран а, новкъа вогIучунна мараэккхаран а дозалла\nБарраа дийцина (Дела реза хуьлда цунна), Элчано (Делера салам-маршалла хуьлда цунна) элира, аьлла: «Ши бусалба стаг куьг даларца салам а луш вовшахкхетар вац, и шиъ дIасакъастале хьалха цаьршинна гечдеш а бен» (Абу Давуд).\nАбу Зарра (Дела реза хуьлда цунна) дийцина, Элчано (Делера салам-маршалла хуьлда цунна) шега элира, аьлла: «Дикачу балхах хIумма кIезиг ма хетийла хьуна, хьайн вешина велакъажарца хьуо дуьхьалкхетар а» (Муслим).\nIаишата (Дела реза хуьлда цунна) дийцира (маь1на): «Хьарисатан къант Зайд Мадинате кхечира, Делан Элча (Делера салам-маршалла хуьлда цунна) сан хIусамехь волуш. Иза неI а тухуш, Делан Элча (Делера салам-маршалла хуьлда цунна) волчу веара. Делан Элчано (Делера салам-маршалла хуьлда цунна), (хазахетар совдаьлла, т1ейоха ца ларош) шен оба текхош цунна дуьхьал вахана, иза маравоьллира, цунна барт белира» (Тирмизи).\nДала маьрша дахар а, вовшийн дезар а, дашар а лойла вайна.\n← Мараэккхар а, къамел деш ларъян йог1у юкъ а


ДегӀастанан футболан истори — Википеди\nДегӀастанан футболан истори\nДегӀастанан футболан истори йолаелла 1920-гӀа шерашна юькъан юьххехь. ДегӀастанан клубаш дакъалоцу республикин кедехь а, чемпионатехь а, ткъа цхьацца командаш — Российн чемпионатехь (хьалха — ССРС чемпионатехь).\n1 Футбол тӀемал хьалхарчу заманахь кхиар (1920—1930-гӀа шерашкахь)\n2 ДегӀастанан футбол тӀемал тӀаьхьарчу муьрехь (1940—1980-гӀа шерашкахь)\n3 ДегӀастанан чемпионаш\n4 ДегӀастанан клубийн ССРС а, Российн а чемпионаташкара статистика\n5 ДегӀастанан футболан керла истори\nФутбол тӀемал хьалхарчу заманахь кхиар (1920—1930-гӀа шерашкахь)[нисйе бӀаьра | нисйе]\n1927 шарахь кхоьллира дуьххьарлера спортан юкъаралла — «Динамо». Цул тӀаьхьа шо даьлча йира стадион, цунна тӀаьхь дӀахьора оцу юкъараллин матчаш. «Динамо» ехачу заманахь, 70 шо гергга, лаьттира ДегӀастанан футболан флагман (футболан дуьненахь «Анжи» юкъаяллалц).\n1930-гӀа шерашна юккъера дуьйна гӀиртира ДегӀастанан АССР чемпионаташ а, Кедаш ловзор а дӀадахьа. Дуьххьарлера чемпионат а, Кад ловзор а дӀадаьхьира 1936 шарахь. Дуьххьарлера дегӀастанан чемпионаш хилира ХӀинжа-ГӀалара «Темпан» футболисташ. Цул тӀаьхьа 4-за тӀаьхьий хьалхий толам базбира ХӀинжа-ГӀалара «Динамон» футболисташ.\nДегӀастанан футбол тӀемал тӀаьхьарчу муьрехь (1940—1980-гӀа шерашкахь)[нисйе бӀаьра | нисйе]\nТӀом болучу хенахь и турнираш ца хилира, карла ехира 1946 шарахь.\nТӀом чекхбаьлча (1946 шарахь) ХӀинжа-ГӀалара «Динамос» яьккхира ДегӀастанан пхоьалгӀа а титул. 1947 шарахь туьйлира капитан Шмуничевн команда (ХӀинжа-ГӀала). Цул тӀаьхьа — юха а туьйлира ХӀинжа-ГӀалара командаш: «Старт» а (1948—1950-гӀа шераш), «Звезда» а (1951 шо).\nРеспубликин хьалхе къовсаран дуьххьарлера коьрта гӀалара йоцу тоьлла команда хилира Шури-ГӀалара «Пищевик» (1952 шарахь). 1953 а, 1954 а шерашкахь ДегӀастанан чемпионатан дешийн мидалш ехира юха а «Динамос», иза ворхӀазза ДегӀастанан чемпионаш хилира.\n1955 шарахь тӀекхечира рагӀ футболех ловзаран коьрта республикин турнирехь чемпион хила дербентан командан. ХӀинжа-ГӀалара командаш юха хьалха хилира 1956 шарахь (ХӀинжа-ГӀалан гулйина команда), 1957 шарахь («Динамо» — 8-гӀа титул). Дербентан консервийн комбинатан команда туьйлира 1958 шарахь. Кхин дӀа дербентхой ца туьйлира ДегӀастанан чемпионатехь цкъа бен — 1961 шарахь («Урожай»).\n1960 шарахь кхин цхьа гӀала а хилира чемпионийн даймохк («Труд» Каспийск). 1962 шарахь дуьйна толаман сери хилира оццу «Трудан», 13 толам (1962—1965, 1970—1972, 1974—1977), цунах 14-за республикин чемпион хилира. Шина коьрта гӀалан командаша кӀеззиг йохийра «Трудан» статистика, 1966 шарахь туьйлира «Дагэлектромаш», ткъа 1973 шарахь - «Луч».\nШури-гӀалара «Булатан» цхьан а тӀаьхьа ца кхиавелира 1978 шарахь. ШолгӀа оцу командо толам ца баьккхира 15 шо даьлча бен — 1993 шарахь. Цул тӀаьхьа, цкъа бен ца туьйлира оцу гӀалан команда — 2001 шарахь (СКА-Темир-Хан-Шура).\nКаспийскан кхин команда («Заря») иштта аьттонца левзира 4-зза чемпион хуьлуш тӀаьхьий хьалхий (1979—1982 шерашкахь).\nДегӀастанан чемпионаш[нисйе бӀаьра | нисйе]\nУггаре дика бомбардир\n1 Деши 2 Дети 3 Борза Бомбардир Клуб Голаш Толамхо Финалхо Чот\n1947 капитан Шмуничевн команда\n1948 Старт (ХӀинжа-ГӀала)\n1949 Старт (ХӀинжа-ГӀала)\n1950 Старт (ХӀинжа-ГӀала)\n1951 Звезда (ХӀинжа-ГӀала)\n1952 Пищевик (Шури-ГӀала)\n1955 Спартак (Дербент)\n1956 ХӀинжа-ГӀалан гулйина команда\n1958 Консервщик (Дербент)\n1966 Дагэлектромаш (ХӀинжа-ГӀала) Труд Спартак (Хаси-Эвл)\n1967 Труд Дагэлектромаш (ХӀинжа-ГӀала) Судостроитель (ХӀинжа-ГӀала)\n1968 Труд Судостроитель (ХӀинжа-ГӀала) Дагэлектромаш (ХӀинжа-ГӀала)\n1969 Судостроитель (ХӀинжа-ГӀала)\n1973 Луч (ХӀинжа-ГӀала)\n1974 Труд Луч (ХӀинжа-ГӀала) Булат (Шури-ГӀала) Спартак (Хаси-Эвл) Пищевик\n1975 Труд Булат (Шури-ГӀала)\n1976 Труд Труд Луч (ХӀинжа-ГӀала) 4:0\n1978 Булат (Бк) Заря (К) Сокол (ХӀинжа-ГӀала) 2:0\n1979 Заря (К) Луч (ХӀинжа-ГӀала) Судостроитель (ХӀинжа-ГӀала)\n1980 Заря (К) Автомобилист (ХӀинжа-ГӀала) Автомобилист (Шури-ГӀала) Автомобилист (ХӀинжа-ГӀала) Заря (К) 2:0\n1981 Заря (К)\n1982 Заря (К) Автомобилист (ХӀинжа-ГӀала) Автомобилист (ХӀинжа-ГӀала)\n1983 Автомобилист (ХӀинжа-ГӀала) Автомобилист (ХӀинжа-ГӀала)\n1984 Терек (ГӀизлар) Сепаратор (ХӀинжа-ГӀала) Обувщик (Шури-ГӀала)\n1985 Сепаратор (ХӀинжа-ГӀала) Терек (ГӀизлар) Терек (ГӀизлар) Заря (К) 1:0\n1986 Сепаратор (ХӀинжа-ГӀала) Терек (ГӀизлар) Автомобилист (ХӀинжа-ГӀала) Сепаратор (ХӀинжа-ГӀала) Консервщик (Дербент) 1:0\n1987 Сепаратор (ХӀинжа-ГӀала) Спартак (Хаси-Эвл) Спартак (Хаси-Эвл) Сепаратор (ХӀинжа-ГӀала)\n1988 Сепаратор (Махаччкала) Спартак (Хаси-Эвл)\n1989 Сокол (ХӀинжа-ГӀала) Спартак (Хаси-Эвл) Спартак (Хаси-Эвл) Связист (ХӀинжа-ГӀала)\n1990 Каспий Связист (ХӀинжа-ГӀала) Спартак (Хаси-Эвл) Батырбеков Заур Спартак(Хаси-Эвл) 25 Связист (ХӀинжа-ГӀала) Спартак (Хаси-Эвл) 2:1\n1991 Анжи Спартак (Хаси-Эвл) Судостроитель (ХӀинжа-ГӀала) Судостроитель (ХӀинжа-ГӀала) Спартак (Хаси-Эвл) 1:0\n1992 Спартак (Хаси-Эвл) Спартак (Хаси-Эвл) Анжи 1:1 (2:1 д.в.)\n1993 Булат (Шури-ГӀала) Спартак (Хасаюрт) Алпан (Гильяр) Судостроитель (ХӀинжа-ГӀала) Спартак (Хаси-Эвл) 0:0 (4:3 пен.)\n1994 Спартак (Хаси-Эвл) Судостроитель (ХӀинжа-ГӀала) Автомобилист (Кизилюрт) Спартак (Хаси-Эвл) Автомобилист (Кизилюрт) 5:0\n1995 Сарыкум (Коркмаскала) Спартак (Хаси-Эвл) «Темирхан‑Шура» Спартак (Хаси-Эвл) Автомобилист (Кизилюрт) 1:0\n1996 Спартак (Хаси-Эвл) ДЭА-Сулак (Кизилюрт) «Темирхан‑Шура» Спартак (Хаси-Эвл) 1:0\n1997 Судостроитель (ХӀинжа-ГӀала) Спартак (Хаси-Эвл) Огни (Даг. Огни) Спартак (Хаси-Эвл) Уздан (ХӀинжа-ГӀала) 1:0\n1998 Фортуна (ХӀинжа-ГӀала) ФК Хаси-Эвл Киргу (ХӀинжа-ГӀала) Автодор (ХӀинжа-ГӀала) ДЗИВ (Дербент) 1:0\n1999 Автодор (ХӀинжа-ГӀала) Судостроитель (ХӀинжа-ГӀала) Авиатор-Каспий (Каспийск) Судостроитель (ХӀинжа-ГӀала) Авиатор-Каспий (Каспийск) 4:1\n2000 ФК Избербаш\n2001 «Темирхан‑Шура» Сана (Керла Коьстке) Спартак (Хаси-Эвл) Халитов Мурад «Темирхан‑Шура» 30 Шавла (Костек) Урожай (Сергокала) 3:2\n2002 РСДЮШОР (Хаси-Эвл) Судостроитель (ХӀинжа-ГӀала) Буглен (Буглен) М. Керимханов Алпан 19 РСДЮШОР №2 (ХӀинжа-ГӀала) - Дагнефть (ХӀинжа-ГӀала)\n2003 Газпром-Бекенез (Карабудахкент) ФК Хаси-Эвл Гумбет-Новолак (Алтмирзюрт) ФК Хаси-Эвл ФК Избербаш 1:0\n2004 РСДЮШОР (Хаси-Эвл) Судостроитель (ХӀинжа-ГӀала) ФК Избербаш Исаев Ислам Спартак (Хаси-Эвл) 37\n2005 Мекеги (Избербаш) Автомобилист (Кизилюрт) Судостроитель (ХӀинжа-ГӀала) «Дагдизель»(Каспийск) Автомобилист (Кизилюрт) 2:1(тӀет.хан)\n2006 Сана (Керла Коьстке) Сана (Керла Коьстке)\n2007 «Леки» (Магарамкент) «Темирхан‑Шура» Сокол (ХӀинжа-ГӀала) ФК Г. Гаджиева\n2008 Сана (Керла Коьстке) ФК Хаси-Эвл Киргу (ХӀ-ГӀ)\n2009 Фортуна (ГӀизлар) Сана (Керла Коьстке) Дагестан-Киргу (ХӀинжа-ГӀала) Гаджибалаев Рамазан Дагестан-Киргу (ХӀинжа-ГӀала) Сана (Керла Коьстке) «Темирхан‑Шура» 3:0\n2010 Даймохк (Хаси-Эвл) Спартак (Хаси-Эвл) Судостроитель (ХӀинжа-ГӀала) Магомедов Рамазан, Меджидов Арсен Сана (Керла Коьстке) Судостроитель (ХӀ-ГӀ) 25 «Темирхан‑Шура» ФК Избербаш 3:1\n2011 «Леки» (Магарамкент) Даймохк (Хаси-Эвл) Фериде (Дербент) Рамазанов Эдгар ФК «Огни» (Даг. Огни) 18 Спартак (Хаси-Эвл) «Леки (Магарамкент)» 2:1\n2011—2012 «Леки» (Магарамкент) Даймохкк (Хаси-Эвл) ФК «ХӀинжа-ГӀала» Зайнулабидов Идрис «Даймохк» (Хаси-Эвл) 47 Спартак (Хаси-Эвл) «Леки» (Магарамкент) 2:1\n2013 Судостроитель (ХӀинжа-ГӀала) «Леки» (Магарамкент) ФК Хаси-Эвл Сана (Керла Коьстке) Судостроитель (ХӀинжа-ГӀала) 1:1(4:2 по пен.)\n2014 Судостроитель (ХӀинжа-ГӀала) «Темирхан‑Шура» Ахцах (Ахта) ФК Хаси-Эвл Даймохк (Хаси-Эвл) 2:0\n2015 «Леки» (Магарамкент) Судостроитель (ХӀинжа-ГӀала) АСК А. Джарулаева цӀарах (Ашага-Стал) «Леки» (Магарамкент) ФК Хаси-Эвл 4:2\n2015-2016 «Леки» (Магарамкент) ФК Хаси-Эвл Легион-Судостроитель (г.ХӀинжа-ГӀала) Легион (ХӀинжа-ГӀала) УОР (Каспийск) 1:0\n2016-2017 «Леки» (Магарамкент) УОР (Каспийск) «Леки» (Магарамкент) 6:2\n2017-2018 ФК Хаси-Эвл УОР (Каспийск) 0:0 (5:3 пен.)\n2018-2019 Дагдизель-УОР (Каспийск) Хаси-Эвлан кӀошт 3:1\nДегӀастанан клубийн ССРС а, Российн а чемпионаташкара статистика[нисйе бӀаьра | нисйе]\nТайп-тайпанчу хенашкахь тайп-тайпанчу бертан а, российн а лигашкахь левзина ДегӀасра 11 команда. Профессионалан (говзанчийн командаш) тӀегӀанехь: ХӀинжа-ГӀалан «Динамо» (1946 шарахь дуьйна), «Анжи» (1992 шарахь дуьйна), каспийскан «Анжи-Хазар» (1949 шарахь дуьйна), «Дагдизель» (2003 шарахь дуьйна), «Дербент» (1966—1970 а, 1992—1996 а шерашкахь). Езархойн хьалхеяккхарехь (КФК/ЕФЛ): Кизилюртан «Автомобилист» (1991, 1994), «Хасавюрт» (2003), Избербашан «Каякент» (2002—2003), Шури-ГӀалара СКА-«Темирхан‑Шура» (2002), Карабудахкентан «Газпром-Бекенез» (2002—2004), магарамкентан «Леки» (2008—2009).\nДегӀастанан футболан керла истори[нисйе бӀаьра | нисйе]\n2011 шеран январехь дуьйна Керимов Сулейман вара ХӀинжа-ГӀаларчу футболан клубан «Анжин» долахо. Иза волуш клубо оьцу иштта гӀарабевлла ловзархой, масала Прудников Александр («Спартак» Москох), Юрий Жирков («Челси» Лондон), ткъа кхин а: бразилин турсло Роберто Карлос а, камерунан тӀелатархо ЭтоӀо. Нидерландашкара ПСВ юкъара веира мажар Балаж Джуджак, узбекийн футболан флагмано «Пахтакоро» велира шайн лидер Ахмедов Одил, ткъа коьрта эцар дира 2011 шеран август чекхболуш Миланан «Интернационалера» камерунан суперфорвард Самуэль ЭтоӀо. Каспий-ХӀордан бердашца ян йолийна ши футболан база, футболан клубан хьашташна.\n↑ Союз федераций футбола ЮФО. footballufo.ru. Архив йина хьалхара хьостан чуьра 2012 шеран 12 августехь. Теллина 2012 шеран 10 январехь.\n↑ История футбола Архивацийина 30 июлехь 2012 шеран.\n↑ Дагестанская правда. 30 октября 1966.\n↑ Комсомолец Дагестана. 21 сентября 1967.\n↑ Дагестанская правда. 19 ноября 1968.\n↑ Комсомолец Дагестана. 3 декабря 1974.\n↑ Дагестанская правда. 8 июля 1976.\n↑ Дагестанская правда. 8 июля 1978.\n↑ Комсомолец Дагестана. 1 ноября 1979.\n↑ Комсомолец Дагестана. 27 ноября 1980.\n↑ Дагестанская правда. 17 мая 1980.\n↑ Дагестанская правда. 18 декабря 1984.\n↑ Дагестанская правда. 15 августа 1985.\n↑ Комсомолец Дагестана. 18 января 1991.\n↑ Дагестанская правда. 17 июля 1990.\n↑ Новое дело. 31 января 1992.\n↑ Дагестанская правда. 30 мая 1991.\n↑ История Кубка(ТӀе цакхочу хьажорг)\n↑ Дагестанская правда. 18 июня 1993.\n↑ Новое дело. 13 мая 1994.\n↑ Новое дело. 13 мая 1995.\n↑ Новое дело. 14 июля 1996.\n↑ Новое дело. 31 октября 1997.\n↑ Новое дело. 16 мая 1997.\n↑ Новое дело. 3 июля 1998.\n↑ Дагестанская правда. 18 июня 1999.\n↑ Р. Гасандибиров — автор хет-трика\n↑ Новое дело. 13 июля 2001.\n↑ история региональных чемпионатов России по футболу - республика Дагестан\n↑ «Автомобилист»(ТӀе цакхочу хьажорг)\n↑ Шури-ГӀала завоевал Кубок Дагестана по футболу(ТӀе цакхочу хьажорг — истори). Архив йина хьалхара хьостан чуьра 2010 шеран 22 августехь. Теллина 2011 шеран 5 декабрехь.\n↑ Чемпионат республики Дагестан по футболу. Высшая лига Архивацийина 27 апрелехь 2012 шеран.\n↑ Чемпионат Дагестана по футболу-2011(ТӀе цакхочу хьажорг — истори). Архив йина хьалхара хьостан чуьра 2016 шеран 5 мартехь. Теллина 2012 шеран 6 июнехь.\n↑ 1 2 Хасавюртовский «Спартак» стал обладателем Кубка Дагестана по футболу\n↑ Завершился чемпионат Дагестана по футболу 2011-2012...\n↑ Чемпионат Дагестана-2013 Архивацийина 3 февралехь 2014 шеран.\n↑ Кубок 2013 года уезжает в Новый Костек!\n↑ 1 2 Чемпионат Дагестана-2014\n↑ Команда «Леки» стала чемпионом Дагестана по футболу\n↑ Команда «Леки» стала обладателем кубка Дагестана по футболу\n↑ ФК «Леки» стал пятикратным чемпионом Дагестана\n↑ Махачкалинский "Легион" -обладатель Кубка Дагестана 2016 года по футболу! Архивацийина 17 августехь 2016 шеран.\n↑ Каспийское УОР «Дагестан» завоевало Кубок республики по футболу\n↑ ФК «Хаси-Эвл» завоевал Кубок Дагестана по футболу\n↑ «Дагдизель-УОР» выиграл Кубок Дагестана по футболу\n↑ История клуба «Динамо» на сайте КЛИСФ(ТӀе цакхочу хьажорг)\n↑ История клуба «Анжи» на сайте КЛИСФ(ТӀе цакхочу хьажорг)\n↑ История клуба «Анжи-Бекенез» на сайте КЛИСФ(ТӀе цакхочу хьажорг)\n↑ История клуба «Дагдизель» на сайте КЛИСФ(ТӀе цакхочу хьажорг)\n↑ История клуба «Дербент» на сайте КЛИСФ Архивацийина 29 сентябрехь 2007 шеран.\n↑ История клуба «Хасавюрт» на сайте КЛИСФ(ТӀе цакхочу хьажорг)\n↑ История клуба «Каякент» на сайте КЛИСФ(ТӀе цакхочу хьажорг)\n↑ История клуба СКА-«Темирхан‑Шура» на сайте КЛИСФ(ТӀе цакхочу хьажорг)\n↑ История клуба «Газпром-Бекенез» на сайте КЛИСФ(ТӀе цакхочу хьажорг)\n↑ История клуба «Леки» на сайте КЛИСФ(ТӀе цакхочу хьажорг)\nМахачкалинский футбольный клуб «Судостроитель» отметил 65-летие\nКечйе йаззамаш йазбаран бакъонашца.\nЙаззаман викифици йан йеза\nНисйе агӀо Википедин стилистикин низамца.\nАнжи • Анжи-2 • Динамо • Дагдизель • Дербент • Легион Динамо • Махачкала\nАнжи Арена • Динамо\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=ДегӀастанан_футболан_истори&oldid=6088609»\nРоссийн футболан истори\nВикипеди:Кечйан иза агӀонаш\nВикипеди:Викификаци йан йеза йаззамаш\nВикипеди:Стилистика нисъян еза агӀонаш\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2021, 28 июнь, 20:54.


Русские. Порно видео с русскими девушками. Смотреть секс русских онлайн, страница 6\nРусские, стр. 6\n2 месяца назад 80 10:06\n2 месяца назад 33 6:07\n2 месяца назад 39 22:43\n2 месяца назад 25 17:42\n2 месяца назад 28 26:03\n2 месяца назад 30 5:59\n2 месяца назад 52 10:07\n2 месяца назад 38 17:24\n2 месяца назад 36 16:47\n2 месяца назад 22 7:40\n2 месяца назад 28 14:56\n2 месяца назад 24 13:15\n2 месяца назад 42 16:01\n2 месяца назад 24 12:50\n2 месяца назад 52 7:13\n2 месяца назад 40 12:27\n2 месяца назад 85 5:29\n2 месяца назад 37 25:31\n2 месяца назад 28 12:01\n2 месяца назад 68 6:00\n2 месяца назад 32 8:14\n2 месяца назад 25 6:15\n2 месяца назад 25 6:57\n2 месяца назад 29 17:15\n2 месяца назад 72 10:55\n2 месяца назад 77 23:35\n2 месяца назад 25 8:34\n2 месяца назад 54 19:58\n2 месяца назад 24 8:45\n2 месяца назад 55 13:58\n2 месяца назад 16 10:16\n2 месяца назад 45 29:56\n2 месяца назад 19 14:38\n2 месяца назад 27 13:56\n2 месяца назад 35 5:22\n2 месяца назад 39 8:40\n2 месяца назад 42 11:25\n2 месяца назад 80 10:55\n2 месяца назад 29 9:16\n2 месяца назад 24 6:22\n2 месяца назад 108 10:19\n2 месяца назад 40 21:36\n2 месяца назад 30 8:26\n2 месяца назад 32 8:39\n2 месяца назад 41 7:59\n2 месяца назад 80 6:12\n2 месяца назад 25 6:21\n2 месяца назад 34 10:30\n2 месяца назад 39 14:47\n2 месяца назад 85 14:32\n2 месяца назад 22 14:59\n2 месяца назад 20 9:52\n2 месяца назад 43 12:38\n2 месяца назад 43 13:48\n2 месяца назад 30 9:25\n2 месяца назад 50 10:43\n2 месяца назад 26 28:28\n2 месяца назад 30 10:23\n2 месяца назад 33 6:58\n2 месяца назад 33 6:23


Аннонвиль — Википеди\n48°23′03″ къ. ш. 5°16′11″ м. д.HGЯOL\nАннонвиль (фр. Annonville) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ГгӀанд-Эст регионехь. Коммунан департамент — Лакха МагӀна.\nДозанашца йу Épizon[d], НонкугӀ-суьгӀ-ле-ГӀонжан, Сент-УьгӀбен-МаконкугӀ, Тоннанс-ле-Мулен, ДомгӀеми-Ландевиль.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Аннонвиль&oldid=7810089»


Линьи-Тиуьа — Википеди\n50°05′04″ къ. ш. 2°49′31″ м. д.HGЯOL\nЛиньи-Тиуьа (фр. Ligny-Thilloy) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта О-де-ФгӀанс регионехь. Коммунан департамент — Па-де-Кале.\nДозанашца йу Авен-ле-Бапом, Бапом, БоланкугӀ, ГгӀевилле, Ле-СагӀ, ВагӀланкугӀ-ОкугӀ, ФлегӀ (Сомма), ГедекугӀ.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Линьи-Тиуьа&oldid=7816259»


Лувен — Википеди\n47°41′30″ къ. ш. 0°48′09″ м. д.HGЯOL\nЛувен (фр. Louvaines) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Пеи-де-ла-ЛуагӀ регионехь. Коммунан департамент — Мен а, ЛуагӀа а.\nДозанашца йу Андинье, АвигӀе, Ла-Шапель-суьгӀ-Удон, Le Lion-d'Angers[d], Сен-МагӀтен-дуь-Буа (Мен а, ЛуагӀа а), СеггӀе.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Лувен&oldid=7817066»


Новоекатериновски — Википеди\n44°46′10″ къ. ш. 42°02′12″ м. д.HGЯOL\n↘447 стаг (2010)\nНовоекатериновски картан тӀехь\nНовоекатериновски (оьрс. Новоекатериновская) — Российн Федерацин Ставрополан мехкан Кочубеевскан кӀоштан юкъа йогӀу эвла.\n615 ↘503 ↘447\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Новоекатериновски&oldid=4643985»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2020, 7 февраль, 03:33.


Сен-Венсан-де-Пре (Сарта) — Википеди\nСен-Венсан-де-Пре (фр. Saint-Vincent-des-Prés (Sarthe)) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Луаран латтанаш регионехь. Коммунан департамент — Сарта. Дозанашца йу Коммервей, Монсе-ан-Сонуа, Монуду, Сен-Пьерр-дез-Орм, Сен-Реми-де-Сие. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Сен-Венсан-де-Пре_(Сарта)&oldid=5184026»


В молодежном кафе - кегийрхойн кафехь - Чеченско-русский и русско-чеченский переводчик и словарь - Govzalla.com\nВ молодежном кафе - кегийрхойн кафехь\nСервировка - СЕРВИЗ ДIАХIОТТОР\nАсхаб: Здесь работают хорошие повара. Это молодые люди, и они любят готовить необычные блюда, в том числе и кавказской кухни. А какая у них выпечка! Пальчики оближешь! - КХУЗАХЬ БОЛХ БЕШ ДИКА КХАЧАНХОЙ БУ. УЬШ КЪОНА НАХ БУ, БАШХА ЯА ХIУМА КЕЧЪЕШ ХАЗАХЕТАШ А БУ, КАВКАЗХОЙН КУХНЕРА А ЦХЬАНА. ЕТТИНА ХIУМА МЕЛ ДИКА ХУЬЛУ ЦЕРАН! ПIЕЛГАШ ЦIУБ ДАЛЛА!\nСъеденное - сила, взваленное на спину - ноша. – ЙИЪНАРГ- НИЦКЪ, ГИБОЬЛЛИНАРГ - МОХЬ. (чеченская пословица)


АстрономияБиологияВоспитательная работаГеографияДиректору, завучуДоп. образованиеДошкольное образованиеДругоеИЗО, МХКИностранные языкиИнформатикаИсторияКазахский язык и лит.Классному руководителюЛогопедияМатематикаМузыкаНачальные классыОБЖОбществознаниеРусский язык и литератураСоциальному педагогуТехнологияУкраинский языкФизикаФизкультураХимияШкольному психологуЯзыки народов РФ Инфоурок / Информатика / Презентации / Презентация по ингушскому языку на тему "Суффикс"\n«Суффикс» Г1алг1ай метта урок 3 - ча классе хьехархо: Цечоева М.И. © Ольга Михайловна Носова № слайда 2\nУрока лоарх1амаш: дешархошта суффиксах юххьанцара кхетам балар, суффиксай новкъосталца керда дешаш хьадеш упражненеш яр, дешаоттамах берий кхетам лакхбар; орфографически зем кхебар, керда дешаш довзийтар, дийнаташца къахетаме хилахьехар, г1алг1ай метта урокашта безам т1абахийтар. © Ольга Михайловна Носова № слайда 3\nЦ1аг1ара болх тахкар. Мишта язъю дешхьалхенаш: цхьана е къаьста? Сенах оал дешхьалхе? © Ольга Михайловна Носова № слайда 4\nУлга т1ара дешаш 1 о а дийше, алал, малаг1а дош да царна юкъе сов дар? хаттар, хоарсам, харцо, хьазилг. © Ольга Михайловна Носова № слайда 5\nЦ1ена яздара минот. Д1аязде муг1 бизза: Хь хь хь хь хьазилг © Ольга Михайловна Носова № слайда 6\nДешай диктант. Д1аязде дешаш –ера- яхача овла дешхьалхенаш т1а а етташ: т1а, д1а, чу, 1о, юха, хьа, ара, юхе. © Ольга Михайловна Носова № слайда 7\nКерда тема з1ок- з1окилг га- галг; ц1а-ц1алг © Ольга Михайловна Носова № слайда 8\nКнижкацара болх. Б1аьи дезткъа цхьоалаг1а упражнени, оаг1ув дезткъа шоллаг1а © Ольга Михайловна Носова № слайда 9\nСало1а минот. Школера воаг1аш волча Вахас Халла елле ни1, Хов нанена: воаг1аш ва из Тахан яьккха «шиъ». Когаш лаг1ашт1 а 1обетташ, Майрра тохе ни1, Шек яц нани: Ваха воаг1а Тахан яьккха «пхиъ»! © Ольга Михайловна Носова № слайда 10\nКерда дош довзийтар. © Ольга Михайловна Носова № слайда 11\nРебусаш Яшхал ребус, дешай таржам деш. -ло -о лес люди РАБОТА © Ольга Михайловна Носова № слайда 12\nЛовзар «Маьлха з1анараш» -илГ маьк -бат тух циск мотт -илг- маькх БЕР © Ольга Михайловна Носова № слайда 13\n-лг- -сай - тхов -БУ ТАЙ СА Ц1А ча © Ольга Михайловна Носова № слайда 14\nУрока корта бар Сенах лаьца яр вай урока тема? Фу хайра шоана суффиксах? Малаг1а болх вай урока эггара хозаг1а хийтар шоана? © Ольга Михайловна Носова № слайда 15\nЦ1аг1ара болх. Бокъо 1омае, упражнени 184, оаг1ув 83. 31амига сочинени язъе «Тха дезал» © Ольга Михайловна Носова № слайда 16\nБаркал хилда шоана. © Ольга Михайловна Носова Подайте заявку сейчас на любой интересующий Вас курс переподготовки, чтобы получить диплом со скидкой 50% уже осенью 2017 года. Выберите специальность, которую Вы хотите получить:\nТема: СуффиксУрока лоарх1ам: дешархошта суффиксах юххьанцара кхетам балар, суффиксай новкъосталца керда дешаш хьадеш упражненеш яр,деша оттамах берий кхетам лакхбар;орфографически зем кхебар, керда дешаш довзийтар, дийнаташца къахьетаме хила хьехар,г1алг1ай метта урокашта безам т1абахийтар.Урока кхоачам:таблица, оалхазарий сурташ, карточкаш т1адулларашца, ребусаш,» Маьлха з1анараш» яхача ловзара кхоачам. Урок д1аяхьар1.Урока теркам т1абахийтар.Гургал техар, шо 1оховш,Керда тема йовза ловш.Нийса даг1а, дика ладувг1а,Т1аккха кхетам шун лакхлургба.Ц1аг1ара болх тахкар.- Малаг1а упражнени йир оаш ц1аг1а?- Малаг1а т1адуллар дар цу упражнени?-1одеша «з1анарах» оашош яздаь дешаш?-Мишта язъяьй оаш дешхьалхенаш: цхьана е къаьста?Сенах оал дешхьалхе?Хьаювца бокъо. Урока тема йовзийтар.-Тахан цхьаькха а деша дакъа суффикс йовзаргья шоана,шо 1омалургда из дакъа т1а а тохаш,керда дешаш хьаде.Ц1енъяздара минот.-Д1аязде таханара таьрахь, классе.-Улга т1ара дешаш 1о а дийше ,алал малаг1а дош да юкъе сов дар?Хаттар,хоарсам,харцо,хьазилг.-Малаг1а оаз я цу деша хьалха шоана хозар?-Мишта я из оаз?-Д1аязде муг1 бизза алап укх арг1аг1а: Хь хь хьхь-Фу оалхазар да хьазилг?-Мишта хила деза вай 1алама новкъосташца?-Х1анз муг1 бизза из дош д1аяздергда оаш, х1аьта г1алат дергдоацаш дагалоаттаделаш лг яха оазаш к1аьда хозе а к1аьда х1арак яздац.-Оттаел цу дешаца предложени.-Кертера маьженаш белгалъеДешай диктант -Х1анз вай дешай диктант яздергда.Дешаш дешхьалхенаш т1а а етташ хьадергда вай.-Мишта оал г1алг1ай метта к1ира диълаг1ча денах?-Д1аязде дешаш ера яхача овла дешхьалхенаш т1а а етташ:т1а,д1а,чу,1о,юха,хьа,ара,юхе.-Мишта язъйир оаш дешхьалхенаш? Малаг1а оаз я хьа ца хозаш цу дешашка?-Х1аьта а А яха алап язде деза. Кердача тема т1ара болх.1 Кердача темах кхетам балар.Доска т1а: з1ок-з1окилг Га –галг Ц1а-ц1алг-Малаг1а башхо я укх дешай?-Зийрий оаш илг,лг т1акхетарца дешаш хьахинналга?-Мишта хувцаделар дешай ма1ан?-Х1амай з1амигал хойташ т1акхийттар суффикс яха дакъилг.Суффикс овла т1ехьа латташ хул массаза а.Суффикс т1акхетарца керда дешаш хьахул.2.Книжкацара болх.-Хьаелла оаг1ув дезткъа шоллаг1а,Хьажал ткъаь пхелаг1ча параграфага,1оешал урока тема. Шоай дагахьа 1оешал дезткъа кхоалаг1ча оаг1он т1ара бокъо.Цул т1ехьаг1а цхьан дешархочо 1оеш бокъо,-Вай урока тема ч1оаг1ъеш б1аь дезткъа цхьоалаг1а упражнени ергья вай.-1одеша т1адуллар.Малаг1а ба дешай овла,суффикс,чакхе?Хьат1аязде.-1оховша нийса,тетрадь гоамо 1одилла,букъ нийса халийта,корта мара 1о ца бохийташ. Д1адолале болх бе. Сало1ара минот.Школера воаг1аш волча ВахасХалла елле ни1,Хов нанена: воаг1аш ва изТахан яьккха «шиъ»Когаш лаг1аш т1а 1обетташ,Майрра тохе ни1,Шек яц нани:Ваха воаг1аТахан яьккха «пхиъ»!Керда тема ч1оаг1ъяр. 1 Книжкацара болх-Шо х1анз пхиаш яха езаш да упражнени б1аьи дезткъа тшоллаг1а нийсса хьа а яь.-1одеша т1адуллар. Фу де деза ер упр-ни хьаяъеш?Бераша улга т1а д1аязду дешаш:истолг,корилг,пенилг,классилг,ломилг,цогалг,цогилг,пхьагалг,г1алг,сайлг,лоалг,кхийлг.2. Керда дош довзийтар.-Укх оаг1он т1а сийнача бесача белгал а даь керда дош да д1аязъдаь. 1одеша из.(хьайра)Фуй из хьайра?-Малаг1а оаз я цу деша йовш яр?-Суффикс т1а а техе из з1амига хургйолаш хувцал из дош?-Мишта оал хьайра болхлочох?3.Ребусаш яшхар.Яшхал ребус,дешай таржам деш.Лес люди- оРабота -ло-Хо,ло яхача суффиксаша х1амай з1амигал гойтац.4. Ловзар «Маьлха з1анараш»Урока корта бар.-Сенах лаьца яр вай урока тема?-Фу хайра шоана суффиксах? Ц1аг1а бе болх балар.Бокъо 1омае,упражнени 184,оаг1ув 83.З1амига сочинени язъе «Тха дезал яхаш» Автор Цечоева Мадина Иссаевна\n451638 Получить свидетельство о публикации\n21.03.2015 Просмотров: 227 Комментариев: 0 Конспект урока развития речи\n20.03.2015 Просмотров: 286 Комментариев: 0 Праздник для первоклассников "Прощай, Букварь!"\n20.03.2015 Просмотров: 278 Комментариев: 0 Бойын корыыры «Эрʝинелӱ Эре-Чуйда Эркетендӱ эл тазыктырары»\n20.03.2015 Просмотров: 271 Комментариев: 0 План - конспект по математике на тему "Табличное сложение и вычитание в пределах 10" (1 класс)\n20.03.2015 Просмотров: 1187 Комментариев: 0 Конспект по информационным технологиям на тему "Работа с графикой в LibreOffice Writer"\n20.03.2015 Просмотров: 703 Комментариев: 0 Презентация "Рождественские гадания" (5-6 класс)\n20.03.2015 Просмотров: 559 Комментариев: 0 227779227684227637227600227479227241227179


Дизайн интерьера удаленно в Чебоксарах. Доступные цены на PROFI.RU. Читайте отзывы, выбирайте по рейтингу специалистов\nДизайн интерьера удаленно в Чебоксарах\nДизайн интерьера удаленно в Чебоксарах по выгодным ценам