ГIадужу-беттан 12-чохь керлачу Пачхьалкхан Думехь хиллачу кхеташонехь депутаташ бекъабелла 32 комитеташка – ялх комитет сов ю цигахь стохкачул. 450 депутатан бакъонаш формалехь цхьабосса елахь а, комитетийн куьйгалхочун а, цуьнан хьалхарчу гIовсан а даржаша аьтто бо лобби латто, политикан мах лакхаро бу оцу гIенташка ховшучийн.\nОьрсийчоьнан къилберчу декъан а, Къилбаседа Кавказан а регионашкара 70 гергга депутат ву керлачу Пачхьалкхан Думехь. 20 ву Краснодар-махкара (цкъа а ца хиллачул дукха), 13 – Ростов-махкара, 8 – Дагестанера, Кхарачой-Чергазийчуьра ву 2, цхьаъ бен вац ГIалгIайчуьра – "Цхьааллин Оьрсийчоь" партин декъашхо, "Ингушнефть" компанин куьйгалхо Татриев Муслим. Регионашкарчу харжамхойн дукхалле хьаьжжина ду депутатийн терахьаш а.\nБакъду, депутаташ дукха белахь а, комитетийн куьйгалхошлахь вац цхьа а краснодархо я ростовхо, ткъа 6 депутат бен Думе хьажийна а боцчу Ставропол-махкара бу шина комитетан куьйгалхой: Тимофеева Ольга а, Казакова Ольга а.\nКерланаш а, "патриархаш" а\nЙозушйоцчу Пачхьалкхийн ДоттагIаллин (СНГ) гIуллакхашкахула а, Евразин интеграцин а, махкахошца уьйраш латточу а комитетехь кьуйгалхочун хьалхара гIоьнча хилла Донан гIалгIазакхийн эскаран экс-атаман Водолацкий Виктор кхаьчна оцу комитетан куьйгалхочун хьалхарчу гIовсан дарже.\nОццу комитетан куьйгалхочун шолгIачу гIовсан гIентахь висина цхьана мандатах лаьттачу Сочин харжаман гонехь тоьлла Затулин Константин. "Русский мир" айарца вевза, Испанехь бахамаш болу иза ву оцу даржехь 2003-гIачу шарера схьа.\n"Цхьааллин Оьрсийчоьнан" праймериз йоьдуш Затулина арздира федералан цхьаьнатохаран комитете, шена депутатан гIант доладерзо новкъарло йо шен конкурента, ИТАР-ТАСС агенталлин инарла директор Iийначу, 80 шо долчу Игнатенко Виталийс, аьлла. Делахь а шегахьа ондда лобби а яьккхина, Затулинан аьтто белира ша шен партига хьалхататтийта а, харжамашкахь тола а.\nЮьйцучу Йозушйоцчу Пачхьалкхийн ДоттагIаллин (СНГ) гIуллакхашкахула а, Евразин интеграцин а, махкахошца уьйраш латточу а комитетехь куьйгалхочун кхоалгIа гIовс висина Къилбаседа ХIирийчуьра коммунист Тайсаев Казбек.\nРостов-махкара кхин цхьа депутат а ву оццу комитетехь - "ДНР" шех олучу сепаратистийн гонан лидер лаьттина Бородай Александр ("Цхьааллин Оьрсийчоь") – Ростов-мехкан парламентан вице-спикерна Василенко Вячеславна догIу мандат кхаьчна цунна.\nБюджетан а, йолан а комитетехь куьйгалхочун хьалхарчу гIовсан даржехь къахьоьгу Ремезков Александра. Хьалха "Цхьааллин Оьрсийчоь" партин цIарах а лелла, хIинца шозлагIа "Нийсонан Оьрсийчоь – Бакъдолчуьнгахьа" партехула парламенте кхачийна иза, хаьржина Курган, Омск, Тюмень мехкашкарчу наха. Амма дуккха а шерашкахь Iийна Ремезков Краснодар-махкарчу губернаторан Ткачев Александран гIовс, хаамийн гIирсаша дийцарехь, лаккхара мах болуш бизнес ю цуьнан Краснодар-махкахь.\nОцу комитетехь куьйгалхочун гIовс ву хIинца Панеш Каплан – Адыгейн пачхьалкхан кхеташонехь либерал-демократийн фракцин лидер вара иза. Дуьххьара хаьржина "Майкоперчу йий дечу заводан" инарла директор Панеш парламенте.\nКраснодарера коммунист, хьалха цуьнан цIарах Пачхьалкхан Думехь Iийна Харитонов Николай шолгIа а хIоьттина депутат – амма вац иза цхьана а регионна тIеязвина. Цуьнгахь дисина Генара Малхбале а, Арктика а кхиоран комитетан куьйгалла. Оьрсийчоьнан Пачхьалкхан Думин "патриарх" ала тарло Харитоновх: халкъо хаьржинчу ерриг а 8 парламентехь хан яьккхина цо, 1990-чу шарахь дуьйна ву цигахь. Оцу шерашкахь 1444-зза дина цо трибуни тIера къамелаш, 100 сов низам кечдеш дакъалаьцна.\nКхерамзаллин, коррупцина дуьхьалолатторан комитетехь куьйгалхочун хьалхара гIовс хIоттийна Кхарачой-Чергазийчоьнан куьйгалхочунна Термезов Рашидна догIу мандат дIаэцна волу Старшинов Михаил. Юридикан Iилманийн кандидат волу иза ву Москвара вахархо, цхьа а уьйр йолуш вац шена депутталла совгIатдинчу республикаца. 2013 шарахь "Аргументы и Факты" газето дийхира оцу политике ша Iилманийн кандидат волуш яздина диссертаци довзийтар. Депутата доцца хадийра, долуш ду иза, аьлла, амма ца гайтира журналисташна.\nКраснодар-мехкан Iаьржачу хIордан йистонан векалехь Напсо Юрийгахь дисина Думин пачхьалкхан гIишлош яран а, низамашкахула а йолчу комитетан куьйгалхочун хьалхарчу гIовсан дарж. Либерал-демократ Напсо вевза "БлогСочи" порталан директор Валов Александр 2018 шарахь набахте хьажавайтарца, цунна 400 эзар сом гIуда тохийтарца а – шегара Валовс кхаъ бехна, бохура цо. Блогер вевзаш вара Сочерчу Iедална критика ярца, тIе ца ийцира цо шена бехк, кхеле ша политка бахьанехь оьзна, чIагIдора.\nКъилбаседа ХIирийчуьра Макиев Зураб ("Цхьааллин Оьрсийчоь"), ву жимчу а, юккъерчу а бараман бизнесан комитетехь куьйглахочун гIовс. Изза ву могашалла Iалашъяран комитетехь Iедалан партехула депутат ваьлла ГIалмакхойчуьра лор Башанкаева Бадмы. Ростовра Дерябкин Виктор хIоттина транспортехула йолчу комитетан куьйгалхочун гIовс. Туризман комитетан куьйгалхочун гIовс ю Краснодар-махкара депутат Костенко Наталья (иза хаьлха гражданан юкъаралла кхиоран комитетехь яра куьйгалхочун гIовс). Спортан комитетехь гIовс хIоьттина Таганрогера паралимпахо Бурлаков Сергей. Спортан комитетехь куьйгалхоун хьалхара гIовс хIоттийна Краснодар-макара боксер Пирог Дмитрий – хьалхарчу парламентехь могIара декъашхо вара иза оццу комитетехь.\nХьалха дешаран а, Iилманийн а комитетехь куьйгалхочун гIовс лаьттина Ростов-махкара Тутова Лариса могIара декъашхо ю кху парламентехь. Лаамехь эскаршкахь гIуллакх дан луучу мехкаршна дуьхьалоярца билгалъелира иза хьалхарчу парламентехь.\nДагестанхой-депутатех виъ (царех цхьаберш формалехь кхечу регионашкара ларало) кхерамзаллин а, коррупцина дуьхьало латторан а комитете кхаьчна. Бакъду, могIархой санна. Царалахь ву "Молуш йоцу Оьрсийчоьнан" лидер Хамзаев Бийсултан, инарла Гаджиев Iабдулхьаьким, сенаторан Керимов Сулейманан гергара стаг Гаджиев Руслан (хаьржина иза Татарстанехь), "Оьрсийчоьнан Цхьаалла" партин фракцин куьйгалхо, Дагестанан экс-куьйгалхо Васильев Владимир.\nТийна Iен Кавказ\nПачхьалкхан Думин Кхерамзаллин а, коррупцина дуьхьало латторан а комитетехь могIара декъашхо ву "Цхьааллин Оьрсийчоь" партин цIарах юха а депутатан мандат кхаьчна волу, Нохчийчоьнан куьйгалхочун Кадыров Рамзанан "уггаре тешаме стаг", цуьнца геннара гергарло долу Делимханов Адам.\n"Сан уггаре гергара доттагI. Вешел а уллера волу стаг. Сан массо а вежаршна, церан берашна, сан массо а гергарчарна веза иза, уьш массо а бу тIамехь. Иза лаьмнашкахь тIом беш ву хIинца. Пачхьалкхан Думехь Нохчийчоьнан цIарах депутат воллушехь, лаьмнашкахь тIемаш беш ву иза", – иштта мах хадийра цуьнан Кадыровс 2009 шарахь, иза ву, бохура, шегара хенан йохалла дарж караоьцундерг.\nДелимханов вевза парламентехь цкъеллиг цкъа шегарчу балхаца доьзна кхул хьалхарчу Думехь дош аьлла вацарца а, цхьана дийнахь, болх боьдуш, депутатах Журавлев Алексейх леташ, хаьнтIера шен "дашо тапча йожорца" а. Формалехь доцуш Делимхановна кхачийна кхечу регионашкахь беха нохчий "нисбар", цаьрца йозу конфликташ листар. Цо ша "луьстур ду" бехира, масала, Москвахь Навальныйгахьа хIоттийначу митингехь ницкъхойх леттачу студентан Джумаев Сайд-Мухьаммадан гIулакх, цо довдира кхечу республикашкарчу къаьмнийн векалшца юкъарло лелорна нохчийн йоI "кхетамчу ялош" хьийзинчу кегийрхошна. Европан мехкаша а, Америко а кхайкхийначу санкцийн тептарахь ву Делимханов.\nНохчийчоьнан цIарах шозлагIа ву Пачхьалкхан Думехь Саралиев Шамсаил а. Хьалха иза информацин политикан комитетан куьйгалхочун хьалхара гIовс вара, хIинца – дуьненаюкъарчу гIуллакхийн комитетехь ву куьйгалхочун хьалхара гIовс. Парламентан балхахь тIех дукха дакъалаьцна вац иза а – 2011 шарера схьа цо дакъа лоцуш кечйина низамийн 40 проект, 17-зза бен ца дина цо депутаташна хьалха къамел. Цо тIаьххьара дош эцна вистхила 2020 шеран юьххьехь, цул хьалха ши шо делира Саралиевс Думехь къамел данза.\nАвторитетах дозий дерриг а?\nХаржамийн №67 гонехь (Минеральные Воды) хаьржина йолу Казакова Ольга хIоттийна дешаран комитетан коьрте – кхул хьалха шозза депутат лаьттачу муьрехь доьзалийн, зударийн гIуллакхашкахула а, культуран а комитеташкахь яра и "Цхьааллин Оьрсийчоь" партера депутат. Гражданан юкъаралла кхиоран, юкъараллин, динан гIуллакхийн комитетан коьрте хIоьттина кхин а цхьа Ставропол-махкара депутат – Тимофеева Ольга. Лахъяр ду цунна оцу дарже хIоттор. Иза вице-спикер яра хьалха. Цуьнан гIовс къастийна 31 шо долу дагестанхо Бичаев Артем.\nГарехь, "комитетан куьйгалхо” дарж дац коьртаниг, комитето луьсту гIуллакхаш ду\n"Оьрсийчоьнан маршонан а, нийсонан а партин" лидера, вевзаш волчу журналиста Шевченко Максима кху аьхка дагадаийтира Тимофеевас 2012 шарахь мехкаршна пачхьалкхехь хьиджабаш а, корталеш а лелор дехка деза баьхна хилар. Оцу бахьаница зудчо арз дахьийтира Шевченконна Талламан комитете.\nЖурналиста карладаьккхира Арашуков Рауф шен хенахь Тимофеевас хестийна хилар. Амма оцу деррригено а новкъарло ца йо лаккхарчу балхахь йиса "Оьрсийчоьнан Цхьаало" депутатан меттиг беллачунна Ставрополерчу функционерна.\nКазакова Ольгин комитетехь гIовсан меттиг кхаьчна школин директор Iийначу, хIинца депутат волчу, велча Оьрсийчоьнан турпалхо винчу дагестанхочун дена Нурбагандов Нурбагандна.\nТуризман комитет караелла 39 шо долчу КВН-ловзархочуьнга Тарбаев Санхьаьжига - "Керла нах" партино кхачийна иза дарже.\n"Гарехь, "комитетан куьйгалхо” дарж дац коьртаниг, комитето луьсту гIуллакхаш ду. Масала, дуьненаюкъарчу зIенийн, низамашкахула йолу комитет лакхара лара еза дешаран а. туризман а комитеташна хьалха", – билгалдаьккхира Кавказ.Реалиица шен хиллачу къамелехь политолога Грабовец Ольгас.\n"Лаккхара мах болу комитет" караяларо гойту депутатан мах шен партина хьалха а, Iедалан структурашна хьалха а. Шайга доладан еллачу комитеташкара даржаш партийн куьйгалхоша ма доькъий дIаса", - элира эксперта.\nКерлачу Пачхьалкхан Думехь "Цхьааллин Оьрсийчоь" партерчу депутатийн карахь яц 17 комитет бен, кхечу партешкара бу 15 комитетан куьйгалхой.


Басаев Шемалан тобанхошна хенаш йиттина кхело\nКъилбаседа Кавказан Ростоверчу тIеман кхело яккхий хенаш йиттина Ставрополан кIоштарчу веа вахархочунна, 1999-чу шарахь Басаев Шемалан а, Хаттабан а тобанхошца Дагестанехь эскархошна тIелетта аьлла, бехк тIе а чIагIбина.\nБуьранчаша Басаев Шемала а, Хаттаба а куьйгалла а деш, 1999-чу шарахь эзар сов тIемало чувахара Дагестане. Баттахь сов тIемаш лаьттира цигахь. 1999-чу шеран Гезгамашин-беттан 15-чохь тIеман министро дIакхайкхийра, Дагестанан территори маьршаяьккхина аьлла. Оцу хеначохь оьрсийн 33 эскархо вийра, 34-нна чевнаш йира.\nКхело тIечIагIдина, тIемалошца Ставрополан бахархой Даутов Марат а, Мухатдинов Дамир а, Аджибрагимов Руслан а, Бакиев Батырбек а хилла аьлла. Бакиевна 19, Даутовна 16, Мухатдиновна 14, Аджибрагимовна 13 шераш хенаш йиттина набахтехь яккха.\nТалламан комитетан информацица, Басаевн а, Хаттабан а тобанехь хилла кхин а 28 стаг лехамашкахь ву.


Германехь зуда ерна бехкево Нохчийчуьра вахархо\nБерлинерчу Тиргартен кIоштахь 60 шо долу немцойн къомах зуда ерна шеконе лаьцна, набахте воьллина 18 шо долу нохчо. Кегийраха долу къепедацарш лелорна масийтаза полицина гучу а ваьлла, набахтехь масех бутт баьккхина хилла волу и Илес цIе йолу кIант даханчу шарахь дуьйна Оьрсийчу дIахьажина хила везаш вара Германин низамца.\nАмма цу хенахь цуьнан 18 шо дуьзна ца хиларна, Оьрсийчохь а, Нохчийчохь а цунна Iуналла дан цхьа а стаг вац аьлла, ара ца воккхуш витина хилла иза. Ткъа шен дай-наний Полшехь дехаш хиларна, цкъа Германе сехьа волуш, юха Полше дIавоьдуш лелаш хилла иза.\nБаханчу баттахь шена евзачу шина зудчуьнца кофе молуш а Iийна, цIаяха яьлла йолу 60 шо долу Берлинан яхархо йийнарг Илес вуйла масех кIира даьлча тIаьхьакхианера полици, цу кIанта ша йийначуьнгара лачкъийна мобилан телефон хьал латийначул тIаьхьа цу телефонан пилинг Яр бахьана долуш.\nМасех де хьалха Полшехь лаца a лаьцна, Германе схьавалийра полисхоша иза. Маршо Радионе Берлинерчу полисхойн урхаллехь бинчу хаамца, иза бехкевеш ву а адам дерна а, къола дарна а, иштта цхьа могIа кхин талорш лелорна а.\nИштта полицин векало дийцира, цо ша цуьнгара лачкъийна 50 евро а, лелийна мобилан телефон а бахьана долуш и зуда йийна хилар.


www.islamannur.org - Хьафийз Iаджаб ад-Дусарин доIа\nХьафийз Iаджаб ад-Дусарин доIа\nЯ АллахI, дагахьбаллам ма биссийта Ахьа! ТIера бала дIаэца Ахьа, я АллахI!\nЯ АллахI, герггарачу хенахь толам балар доьху Хьоьга Ислам динна а, бусалба нахана а! Я АллахI, герггарачу хенахь толам балар доьху Хьоьга Ислам динна а, бусалба нахана а! Я АллахI, герггарачу хенахь толам балар доьху Хьоьга Ислам динна а, бусалба нахана а!\nЯ АллахI, хенан ТIагIут-Iамерик хIаллакье Ахьа! Я АллахI, хенан ТIагIут-Iамерик хIаллакье Ахьа! Я АллахI, хенан ТIагIут-Iамерик хIаллакье Ахьа!\nЯ АллахI, цуьнан къайлаха хаамаш гулбархой (агенташ) хIаллакбе Ахьа, цуьнан хьаькамаш хIаллакбе Ахьа, цуьнан ямартахой хIаллакбе Ахьа, цуьнца доттагIалла лелориш хIаллакбе Ахьа!\nЯ АллахI, хIаллакбе Ахьа уьш!\nЯ АллахI, тобанашкахь х1аллакьбе Ахьа уьш! дакъошкахь бабе Ахьа уьш! Цхьаа буха ма вита Ахьа царех!\nЯ АллахI, муджахIидашна гIоде Ахьа ОвгIанехь! Я АллахI, муджахIидийн буьйранчашна толам ло Ахьа Овг1анехь! Я АллахI, толам ло Ахьа царна! Я АллахI, толам ло Ахьа царна!\nЯ АллахI, Iамерикахойн вортанашна тIехь Iедал чIагIде Ахьа церан! Церан бартахойн, жуьгтийн, къайлаха хаамаш гулбархойн, тешнабехкахойн вортанашна тIехь Iедал чIагIде Ахьа церан!\nЯ АллахI, бусалба нехан урх муджахIидийн куьйгалхойн кара ло Ахьа!\nЯ АллахI, тхоьх диканиш хIиттабе Ахьа тхан коьрте! Тхоьх вочеран вонах хьалхадаха Ахьа тхо!\nЯ АллахI, я АллахI, я АллахI! Хьоьга орца бохуш Хьан неIаре хIиттина тхо. Лелха ма де Ахьа тхо Хьайна гергара, ХIай нуьцкъала верг, ХIай лекха верг, ХIай сийлахь-воккха верг, ХIай къинхетам беш верг, ХIай къинхетаме верг, ХIай бекхам оьцуш верг! Кхин Дела вац тхан, Хьо бен!\nЯ АллахI, гаурашна тIехь толам ло Ахьа тхуна! Я АллахI, гаурашна тIехь толам ло Ахьа тхуна!\nЯ АллахI, 1американ кеманаш лелхийта Ахьа!\nЯ АллахI, церан тIаьхьалонаш лелхийта Ахьа!\nЯ АллахI, церан герзаш тхуна хIонс е Ахьа!\nЯ АллахI, стигаланан бухара массанхьара, лаьтта тIера массанхьара лелха бе Ахьа уьш!\nЯ АллахI, церан къайлаха хаамаш гулбархой, ямартахой, тешнабехкахой лелхийта Ахьа цаьрца цхьаьна, ХIай Iаламийн Дела!\nЯ АллахI, бIарзбе Ахьа уьш! Я АллахI, бIарзбе Ахьа уьш! Я АллахI, бIарзбе Ахьа уьш!\nЯ АллахI, Айхьа пирIун лаьцначу балийца лаца Ахьа уьш! Айхьа Намруд хьовзийначу балийца хьовзабе Ахьа уьш! Массо заманашкахь тIагIуташка Айхьа боссийна бала боссабе Ахьа цаьрга, я АллахI!\nЯ АллахI, ХIай нуьцкъала вверг! ГIонна кхойкхуш Хьан неIаре хIиттина тхо. Лелха ма де Ахьа тхо Хьайна гергара, ХIай тIех диканиг!\nТхоьца луьра волучу тхан мостагIчух тешийна дуьту Ахьа тхо? Я генарачух – тхан болх Айхьа цуьнан карабеллачу?\nНагахь Хьо тхуна оьгIаз вахана вацахь – ткъа бен а дац тхуна. Бехкаш даха йиш ю Хьан – Хьо реза хиллалц. Ницкъ а, гIора а дац тхан – Хьоьгара дерг бен.\nЯ АллахI, я АллахI, я АллахI! Керстанийн керахь ма дитахьа тхо! Зуламхошна тIехь толам лохьа тхуна! Уьш хIаллакбан аьтто баккхахьа тхан, ХIай Iаламийн эла!\nЯ АллахI, тхан шайх Iумар Iабд ар-Рохьман йийсарера маьрша ваккха Ахьа! Бусалба нехан мехкашкахь набахтешкахь йийсарехь болу дин кхайкхорхой, Iеламнах, муджахIидаш маьрша баха Ахьа! Iамерикехь, Гуантанамехь, Нохчийчохь, оьрсийн махкахь йийсарехь болу бусалбанаш маьрша баха Ахьа! Маьрша баха Ахьа уьш! Оьрсийн карахь берш маьрша баха Ахьа! Жуьгташкахь берш паргIат баха Ахьа!\nЯ АллахI, Хьайн а, церан а мостагIчунна тIехь гIоде Ахьа царна!\nЯ АллахI! Хьайх тешна бе Ахьа уьш - Хьоьга хьаште ма бай уьш! Хьайх тешна бе Ахьа уьш – Хьан гIоне хьаште ма бай уьш!\nЯ АллахI, талхаран новкъа ма бовлийта Ахьа уьш! Я АллахI, талхаран новкъа ма бовлийта Ахьf уьш! Ч1агIбе Ахьа уьш!\nЯ АллахI! Ларде Ахьа тхо гаурех - Хьайна ма-лаъара! Зуламхойх ларде Ахьа тхо - Хьайна ма-лаъара! Къайлаха хаамаш гулбархойх ларде Ахьа тхо - Хьайна ма-лаъара! Дуьненан нахах ларде Ахьа тхо - Хьайна ма-лаъара! Ямартахойх ларде Ахьа тхо - Хьайна ма-лаъара!\nЯ АллахI, дIакхачийна аса - теш хила Хьо! Я АллахI, дIакхачийна аса - теш хила Хьо! Я АллахI, дIакхачийна аса - теш хила Хьо!\nСийлаллин Дела, цIена ву Хьо цара юьйцучу харцонех!\nХастам бу АллахIана - Iаламийн Далла!\nДала - Шега Iалашдан дIаделларг довш воцучу - лардойла шу!


ХӀинца хӀокху Википеди чохь, нохчийн маттахь 208 920 яззам бу.\nДийнахь хилларг — 20 январь\n1265 — Симон де Монфорс гулйира хьалхара Британин парламент.\n1699 — Людовик XIV чӀагӀдира Францин Ӏилманийн академин низам.\n1752 — Ванвителли Луиджи ян волавелира Европехь уггара йоккху гӀишло — Паччахьан гӀала Казертехь (сурт тӀехь).\n1892 — хилира хьалхара баскетболах ловзар (Спрингфилд, Массачусетс, АЦШ).\n1942 — Ванзейн конференцис бийцира жуьгтийн гӀуллакхийн тӀаьххьара сацам.\n1961 — 35-гӀа АЦШ президент хилира Кеннеди Джон.\n1980 — Картер Джиммис кхайкхира Москохахь хила езаш йолу Олимпиадан бойкот.\n1990 — советан эскараш Бакохан чудахара.


1888 махбара акт оттаяьй — Сердало\n1888 махбара акт оттаяьй\nШу чакхдаларца цу юкъа хиннача хувцамашка хьож вай. Царех дукхагIа сакъердалуш дар да саг яхар-яр, керда саг малх валар. Мел хиннад уж вай мехка чакхдаьннача 2018 шера? Цу хаттара а массехк кхыча хаттара а жоп луш я, укх деношка ГIалгIачен ЗАГСо дIадахача шера шоаш баьча белхах я чаккхе.\nЦарех лаьца хоам бир тхога ЗАГСа керттера говзанча йолча Джандигова Залинас. Цо ма аллара хIара шер ГIалгIайчен ЗАГСий доакъошка 40 эзар гаргга саг вода шоай вахаре хинна хувцам дIаяьзбар а, цун тешал а дезаш. Цул совгIа 8 эзар совгIа запрос йоагIа бахача нахагара а организацешкара а. Шера 13 эзар граждански хьалах йолча акташта регистраци ю, кхыдола юридически лерхIаме гIулакхаш а ду юкъара хьалаьцача — 18 эзар.\nДерригаш а 2018 шера ЗАГСо 13502 граждански хьалах йола акт оттаяьй. Царех дукха яраш керда саг малхвалара – 7967. ДIадахача шера даьча берашта юкъе 4078 кIаьнк ва, 3889 йIиг я. Шола даь 72 моттиг хиннай. Кхолха даь бераш 1 дезале хиннад.\nДукхагIа техкаш йола маIача наьха цIераш хьалхарча шера хиннараш я: Мухьаммад (399), ИбрахIим (116), Iумар (114), дIахо – Халид (112), АбдуллахI (109). Дукха тийхка кхалнаьха цIераш: Хадиджа (181), Iаиша (180), Амина (159), Сафия (149), Хьава (123).\n2018 шера хIанзалца хиннайоаца цIераш а гучьяннай вай мехка. Уж я: Тараму, Ярич, Эсра, Тасним, Джасима.\nИз доацаш, дIадахача шера ЗАГса говзанчаша 1888 махбара акт оттаяьй. КIезига мах бухамарах яраш а яц – 399. Байна дIакхалхачара таьрахь – 1622 да (Дала гешт долда царна). 99 моттиг хиннай берашта доал отташ.\nИштта теркам тIабодаш да 351 сага шоай цIи хийца хилар.\nВай ювцача юкъа шера ЗАГСа болхлош 18607 юридически лоархIаме дола гIулакхаш даьд. Хьадувцачох вай мехка ЗАГСо тIехдика кхоачашдаьд шийна Россе юстици министерствос тIадахка декхараш.\nГIалгIайчен ЗАГСо болх мел беча шерашка 744 гражданский хьалах йола акт язьяьй.\nДжандигова Залинас баьча хоамах, ЗАГСа органаш 100 шера лораду шоай китабашкахь наьха вахарера массайолча этапех дола йозонаш. Паччахьалкхен архивашка даим хургья уж.\nТаханарча дийнахьа бахача наха ха дезаш, тIехьарча хана ЗАГСо беча балха хинна хувцамаш малагIаш да, аьнна хаттар делар оаха ГIалгIачен ЗАГСа кулгалхочо БIархой Мадинайга. Цо ма аллара, октябрь бетта денз хьа организаце болх бу кердача программаца. Цун цIи я граждански хьали йозонех йола юкъара государственни реестр (Единый паччахьалкхен реестр записей актов гражданского состояния). Из налогови служба программ я, Цунга хьажжа из урхале я цу кердача программа оператор.\nНаха малагIа аьттув хул цох? Россе юкъара реестр из хиларга хьажжа вай паччахьалкхен моллагIча регионе саг нийслой а цун аьттув ба, укхаза ше даьккха каьхат дейна моттиг хуле, из кердадаккхийта. Массала бери метрика ейний ГIалгIайчен доазув тIа а доацаш – Дальний Востоке. Из яьккха юха цIава ца везаш Россе паччахьалкхен юкъара база из хиларагI цигарча ЗАГСе дIавахача хьалургда цун из каьхат.\n← Ши паччахьалкхе хотташ дола хьоалчагIа\nЛитературни оагIув →\nУважаемые участники дорожного движения — водители и пешеходы, взрослые и дети!\nЗдание школы в с.п. Алхасты отремонтируют до 1 сентября\nЕсли есть земельная площадь, должен быть ипподром


Бахархойн юкъаралла кхиочу Фондо бинчу талламашца, уггар а лахара алапаш оьцу Оьрсийчоьнан регионашлахь Нохчийчохь - 30 эзар сом, Дагестанехь 32,3 эзар сом, ГIебарта-Балкхаройчохь - 32,6 эзар, ГIалгIайчохь - 35,1 эзар сом. "Известия" газето зорбане даьхна талламан хьесапаш.\nТкъа уггар а дукха белхан алапаш кхочучу лидерийн тептарехь ю Ямало-Ненецкан автономин го - 143 эзар сом, Чукотка- 132 эзар, Магаданан кIошт - 118 эзар, Камчатка - 107 эзар, Москва - 105,2 эзар сом.\nНохчийчоьнан куьйгалхо Кадыров Рамзан тешна ву республикехь дуккха а белхан меттигаш йолуш ю бохучух. Амма нахана болх бан ца лаьа, аьллера цо кху шеран Стигалкъекъа-баттахь хьаькамийн, ницкъхойн, динан дайн кхеташо йоьдуш.\nТкъа белхазаллин рейтингехь Оьрсийчуьрчу субъекташлахь шолгIаниг ю Нохчийчоь. "Хазахета вайн адамашна "Болх бац" олуш. Амма ца лаьа царна болх бан. 20-40 эзар алапа лучу балха баха а реза ца хуьлу дукха хьолехь. Болх бан луучунна болуш бу иза. Дуьйцурш малончаш бу", - элира Кадыровс хIетахь. Цо бахарехь, "нах биллина дIакхойкху белхашка, царна даккхий алапаш а хIиттош", амма уьш реза ца хуьлу. Кадыровс чIагIдарехь, тахана Нохчийчохь "долуш ду хьаннал ваха хьелаш".\n2020-чу шарахь Оьрсийчоьнан регионашлахь уггар йоккха белхазалла йолу мохк бара ГIалгIайчоь – 29,8%, шолгIачу меттехь яра Нохчийчоь - 18,5%. Банкашкахь наха ахча латторца Оьрсийчохь массарел тIаьхьара субъект ю Нохчийчоь. Юккъерчу барамехь цхьана вахархочо гулдина ахча ду 11,8 эзар сом.\nНохчийчохь а, Забайкальски махкахь а беха массарел къен пенсионераш, 20I9-чу шеран терахьаша гайтарехь.


Ах Иракъ ю цигарчу гIаттамхойн карахь\nМангал-бутт 12, 2014\nИракъан парламенто, оьшшучул депутаташ а ца гулбелла, юкъахяьккхина еарийн денна лерина хилла кхеташо. Цигахь дийцаре дан дезаш дара махкахь цIеххьана хийцаделла хьал – суннаташа керла гIаланаш дIалецар. Премьер-министран ал-Малики Нурин дехарца тIемалошна дуьхьало ян некъаш карон безаш ю парламент.\nКхаарий дийнахь рогIера гIала Тикрит дIалаьцна Исламан пачхьалкх Иракъ а, Леванта а кхолла арабевллачу ницкъаша. Цул хьалхарчу дийнахь яьккхинера тIемалоша Мосул-гIала, лачкъийра цигара 80 Туркойчоьнан вахархо.\nХIинца Иракъехь даьржина уьш БагIдад яккха боьлху боху хабарш. Изза кхерам лаьтта кхечу йоккхачу гIалина Киркукна тIехь а дуьйцу бахархоша. Цхьанакхеттачу Къаьмнийн Организацин Кхерамзаллин Кхеташо ю Иракъера хьал дийцаре деш.


Жайна гочдинарг – Алиев Бексолтин АхьмаднЖайна гочдинарг – Алиев Бексолтин Ахьмадн\nХастам бу АллахIна, вайна даккхий ниIматаш а, шортта диканаш а делла Волчу. Цуьнан ниIматаш дагардина вер вац, Цуьнан диканашна бекхам бан ницкъ тоьар бац. Веза-Сийлахьчу АллахIа аьлла: «Массо аш дехначух шуна делла Цо. АллахIан ниIматаш аш дагардахь – дагарлур дац уьш шуьга. Баккъалла а, адам зуламе а‚ керсталла деш а ма ду». «ИбрахIим», 34.\nАллахIера къинхетам а, маршалла а хуьлийла, нахана диканиг хьоьхуш веанчу Пайхамарна, цуьнан доьзалшна, асхьабашна, массарна а.\nХьо хууш хилалахь, хIай сан лераме ваша, бIаьрганегIар тоххал хан йолуш ма яц, Веза-Сийлахьчу АллахIна бен шен барам хуур боцчу ниIматашлахь лай вехаш а бен. Веза-Сийлахьчу АллахIа аьлла: «Цхьа а дийнат дац лаьттахь, Далла тIехь шен рицкъа долуш бен‚ Цунна хаьа церан соцу меттиг а‚ церан доьрзу меттиг а, – массо а билггалчу жайни (Лавхьул-Махьфуза) чохь ду». «ХIуд», 6. (Лавхьул-Махьфуз– дуьнен чохь мел хилларг, къематде кхаччалц мел хиндерг а шена чохь дIаяздина, Далла гергахь йолу меттиг).\nЦIена а, Лекха а ву халкъ Кхоьллинарг, иза дагардина, царах цхьа а виц ца веш, царна юкъахь рицкъа а, даар-малар а декъна Верг.\nЯахIума карахь йолу куьг хьайн бете хьала ма ца хьо ахь, стигланаш, латта а кхоллале хьалха АллахIа хьуна и яахIума язйина а бен.\nЦIена Ву-кх, хIаваэхь долчу олхазаршна а, хин боданашкахь долчу чIерашна а рицкъа латтош Верг.\nЦIена Ву-кх, аренгахь текхаргана а, чIагIбеллачу тIулга юккъехь болчу нIаьнина а рицкъа луш Верг.\nЦIена Ву-кх, цхьа а хIума Шена къайлах доцуш Верг, Ша кхоьллинчу массо хIуманна рицкъа латто Шена тIелаьцнарг ву Иза.\nДуьнен чохь йоккхуш йолу хенаш а, рицкъанаш а яздина, цаьрца хьукма динарг ву Иза, Цо динчу хьукманна тIаьхьавала да ма вац.\nЦIена Ву-кх, Сийлаллийн а, Возаллийн а Да Волу, массо белхаш а, хьелаш а Шен куьйга кIелахь долуш Верг.\nШен лена дика болх бан АллахIна лиъча, Цо цунна беркат до Ша цунна деллачу рицкъанехь. Ша деллачу ниIматашлахь цунна диканиг а, даьхнигахь а, доьзалехь а, белхашкахь а, хьелашкахь а цунна беркат а яздо Цо. ХIорш дерриш а Комаьрша а, Веза а, Лекха а Волчу АллахIера ниIматаш ду.\nАллахIера Шеггара ду беркат, Цуьнгара ду диканаш а, къинхетам бар а. Цо царах дIайиллина неIарш дIакъовла цхьа а вац, Иза воцург. Цо дIакъевлина неIарш дIаяста ницкъ кхочур бац цхьаннан а, Иза воцчун. Веза-Сийлахьчу АллахIа аьлла: «АллахIа нахана тIебоуьйту къинхетам сацон да ма вац, Цо сацийнарг тIебаийта а да ма вац, Цул тIаьхьа (Цо сацийначул тIаьхьа). Иза Сийлахь верг а‚ хьукма нийса деш верг а Ву». «ФатIир», 2.\nЦундела, Шен лена дика дан АллахIна лиъча, Цо цунна беркат до цуьнан рицкъанехь а, кхачанехь а. Иштта беркат ду и,ша бахьанехь кIезиг дерг дебаш, адамийн хьал шортоне, ниIмате а, совдаларе а, дикане а доьрзуш.\nШа берриг а тидам беркатна тIебахийтина бу. Ма дукха ду кIезиг хIуманаш, АллахIа шаьш алсамдаьхна; ма дукха ду кегий хIуманаш, АллахIа шаьш даккхий хилийтина.\nШен лен даьхнигахь беркат дан АллахIна лиъча, Цо цунна рицкъанан неIарш дIайоьллуш долу бахьанаш хIиттадо.\nТахана наха балхамаш бо, бан болх бац я карахь даьхни дац, олий. Цундела вайна оьшуш долчух коьрта дерг – беркатан догIанаш а, рицкъанан догIанаш а довзар ду.\nХIай АллахI-Дела, Ахь тхо дехьа хьехаме ладугIучарах, тIаккха нийса долчунна тIаьхьа а дозуш.\nТIаьххьарлера вайн кхайкхам – Iаламаш кхобуш, кхиош а Волчу АллахIна хастам бар ду.\nЯздинарг – Дала шена гечдаре\nсатуьйсуш волу Зияд Накъшбанди ву.\nБусалба стеган рицкъанан хьокъехь болу кхетам\nМассо хIуманал хьалха, рицкъа тIедаран бахьанаш довза вай хьовсале, рицкъанан хьокъехь бусалба стеган болчу кхетаман агIонаш ца евзича йиш яц вайн.\n1. Баккъалла а, Сийлахь-Веза АллахI цхьаъ ву рицкъа луш Верг, чIогIачу ницкъан Да Верг а. Веза-Сийлахьчу АллахIа аьлла: «АллахI ву шу кхоьллинарг‚ тIаккха шуна рицкъа делларг, цул тIаьхьа шу долуьйтуш верг‚ цул тIаьхьа шу дендолуьйтуш верг. Шун накъостех вуй ша цунах хIума деш верг? Вонах цIена ву Иза‚ лекха а ву Иза цара накъост лацарх». «Ар-Рум», 40.\nВеза-Сийлахьчу АллахIа аьлла: «Ахь ала: «Мила ву стигланашкара а‚ лаьттара а шуна рицкъа луш верг?» Ахь ала: «АллахI ву». Баккъалла а, тхо я шу нийсачу новкъахь ду я билггалчу тилар чохь ду». «Сабаъ», 24.\nВеза-Сийлахьчу АллахIа аьлла: «АллахIа шуна шун догIмех зударий схьабовлийтина‚ Цо шуна шун зударшкара кIентий а‚ кIентийн кIентий а хилийтина‚ Цо шуна дикачух рицкъа а делла. Ткъа харцдолчух теша а тешаш‚ Делан ниIматашна керсталла до цара?» «Ан-Нахьл», 72.\nИштта болх хилча, хIокху дуьнен чохь адамийн карахь мел дерг – иза АллахIа цунна деллачу рицкъанах ду; даьхни а, доьзал а, цIенош а, гIаланаш а, ялта а, стоьмаш а, могашалла а, маршо а, уьш доцурш кхин массо хIума а – АллахIа Шен лена кхачамболлуш дуьнен чохь деллачу рицкъанах ду.\n2. Дуьнен чохь адамашна рицкъа далар – Делан сибатех цхьа сибат ду, Цуьнан олалла кхоччуш хиларна а, Иза даима лаьтташ хиларна а ша тIенисвеш долу. Хьажал АллахIа хIокху дуьнен чохь кхоьллинчуьнга, хьуна карор ду хIаваэхь долу олхазарш а, лаьттахь долу нIаьний а, акхарой а, хи чохь долу чIерий а – хIара дерриг а дийнаташ Дала шайна рицкъа латтош карор ду хьуна.\n3. Делан кхелах а, Цо лерина долчух тешаран коьрта долчух а, бусалба стеган рицкъанан хьокъехь болу кхетам нийса хиларх а ду – Шен лена лерина долу массо дика а, рицкъа а дIакхачорехь Дела гIалатвала тарлуш ца хилар, Цо цхьанна лерина дерг кхечуьнга кхочург цахилар а. Веза-Сийлахьчу АллахIа аьлла: «Цхьа а дийнат дац лаьттахь, Далла тIехь шен рицкъа долуш бен‚ Цунна хаьа церан соцу меттиг а‚ церан доьрзу меттиг а, – массо а билггалчу жайни (Лавхьул-Махьфуза) чохь ду». «ХIуд», 6.\nБаккъалла а, Ша халкъ кхуллучу хенахь, Дала цунна рицкъа латто Шена тIелаьцна. Везчу Дала адамаш дIатесна ца дитина, уьш меца а, хьогах а ца дитина, бакъду, – Цо царна оьшуш болу барам билгалбина, хIора дегIана рицкъа а яздина. Хьо хууш хилалахь, АллахIа хьуна яздина рицкъа чекхдаллалц хьо лийриг цахилар.\nБухарис далийначу хьадисехь Абу ХIурайрата (Дела реза хуьлийла цунна) дийцина, Пайхамара (Делера салам-маршалла хуьлийла цунна) шега элира, аьлла: «Хьуна дуьхьалкхетар дерг яздина болу къолам бакъабелла».\nБаззара нийсачу зIенаца далийна Хьузайфата (Дела реза хуьлийла цунна) дийцина хьадис, Делан Элчано (Делера салам-маршалла хуьлийла цунна) элира, аьлла: «Баккъалла а, шена яздина рицкъа чекхдаллалц цхьа а дегI лийр ма дац. АллахIах кхералаш, шен барамехь лахалаш рицкъа».\nБаккъалла а, хьан рицкъа, хIай Делан лай, хьо хьайн ненан кийрахь а волуш яздина ду хьуна нийсонца, юучу хIуманах ахь Iовшур долу цуьрг цхьаьна, ахь доккхур долу ахча а цхьаьна. Делан Элчано (Делера салам-маршалла хуьлийла цунна) аьлла: «Баккъалла а, шух хIора а кхоллало, шовзткъа дийнахь шен ненан кийрахь хин тIадам болуш; цул тIаьхьа кхин оццул хан йоккху цо (цигахь), цIийн улх (сгусток) шех хилла; цул тIаьхьа кхин оццул хан йоккху цо, шех дилханан цуьрг хилла; цул тIаьхьа Дала малик дохуьйту цунна тIе, оцо цунна чу са хоьцу. Оцу малике омра кхочу, цунна диъ хIума дIаязде, олий: цуьнан рицкъа; цуьнан оьмар; цуьнан Iамал; ирсе хир ву иза я декъаза хир ву». (Бухарис, Муслима а дийцина хьадис).\nШа воцург, кхин дела воцчу АллахIах дуй буу ас, дерриг дуьне цхьаьнакхетча, – шен берриге бахамца а, эскаршца а, пачхьалкхашца а, паччахьашца а, – Дала хьуна лерина долу рицкъа шаьш духатохархьама, церан ницкъ кхочур ма бац и дан. Дала хьуна лерина боцу хин къурд хьоьга байта царна лиъча, церан ницкъ кхочур ма бац и дан.\n4. Ца девзича йиш йоцчух ду, Дала адамашна юккъехь рицкъа доькъучу хенахь, церан тайпанашка я тукхамашка ца хьоьжуш, церан хьекъалшка я хазчу гIиллакхашка ца хьоьжуш, церан сийлалле я даржашка ца хьоьжуш, уьш Далла муьтIахь хиларе я Iеса хиларе ца хьоьжуш, и декъна хилар. Баккъалла а, Веза-Сийлахьчу Дала Шен лешна юккъехь рицкъа доькъу, Шена девзаш долчу хьикматца. Хийла хьекъал долчунна Ша ца луш дерг хьераваьллачунна ло Дала, хийла сий долчунна Ша ца луш дерг лахарчунна ло Цо.\nХIай Делан лай!\nХьуна ма моттийла, хьайна рицкъа далар бахьана хьо цхьана шахьарахь вехаш хиларна я хьо цхьана къаьсттинчу тайпанах хиларна, я хьо кхиболчарал алсам кхетам болуш хиларна ду, аьлла. Иштта ма дац иза. Баккъалла а, и рицкъанаш, Шена хууш долчу хьикматашца, стигланаш а, латта а Шен долахь Долчо (Дала) доькъуш ма ду.\n5. Баккъалла а, АллахIа адамаш кхоьллина, цаьрга Шена Iибадат дайтархьама. Цо царна рицкъа а кхоьллина, цуьнца Шена Iибадат дарна тIехь цаьрга гIо лахийтархьама. Веза-Сийлахьчу АллахIа аьлла: «Адамаш а, жинаш а кхоьллина ма дац Ас‚ цаьрга Сайна Iибадат дайтаран дуьхьа бен. Суна оьшуш дац цаьргара рицкъа‚ Суна ца оьшу цара суна даар далар а. Баккъалла а, АллахI ву рицкъа луш Верг а‚ чIогIачу ницкъан да Верг а». «Аз-Зарияти», 56-58.\nИштта хьал хилча, Везчу Дала хьуна делларг забаренна а, хьо цуьнца ловзийтархьама а, хьо шен дуьхьа кхоьллина долу эхарт хьоьга дицдайтархьама а делла дац. Баккъалла а, Дала Ша хьуна делларг, хьарамчу новкъахь хьоьга леладайта ца луш, хьоьга Шена Iибадат дарна тIехь гIо лахийтархьама делла.\nСийдолчу Къуръана чохь ма дукха меттигаш ю, Дала Шен лешна делла рицкъа а, Делан новкъахь сагIа ло аьлла лешка дина омра а цхьаьнахоьттина. Веза- Сийлахьчу АллахIа аьлла: «ХIай ийман диллинарш! Дела хьехорх (дийнахь-бусий дечу пхеа ламазах) шу духа ма тухийла шун бахамо а‚ шун доьзалша а. И деш берш - уьш бу эшам хилларш. Оха шайна деллачу рицкъанах (Делан новкъахь) сагIа ло аш, – шайх цхьанна тIе валар кхачале‚ тIаккха цо олуш: «Везан Дела‚ Ахь со тIаьхьатеттина хилла велир-кх цхьакIезиг заманна, ас сагIа лур дара‚ со хир вара дика Iамал ечарах». АллахIа цхьа а дегI тIаьхьатоттур дац цуьнан Iожалла еъча, АллахI ву аш дийриг дика хууш Верг». «Аль-Мунафикъуна», 9-11.\nВеза-Сийлахьчу АллахIа юха а аьлла: «Ахь ала ийман диллинчу Сан лешка: ламаз хIоттадойла цара‚ Оха шайна деллачу рицкъанах (Делан новкъахь) сагIа а лойла цара, къайлах а‚ гуш а, – шена чохь йохк-эцар а‚ доттагIалла а доцу де (къематде) дале хьалха». «ИбрахIим», 31.\nАмма Дала шайна делла даьхни хьарамчу новкъахь духкуш берш, Дала деллачу ниIматех коьртачарах лоруш долу шайн могашалла а, дегI а, гIора а шайна хьарам бинчу дегIан лаамашна тIаьхьа а бевлла талхош берш – царах лаьцна къематдийнахь шайга хаьттича, жоп муха дала бохку те?\nАллахIа шена делла рицкъа хьарамчу некъашкахь а, Дела реза воцчу гуламашкахь а духкуш верг жоп муха дала воллу те?\nАллахIа шена деллачу рицкъанах хьарам болу гIирсаш а, кхийолу хIуманаш а оьцуш, уьш шен хIусаме йохьуш, дуьненан массо маьIIера телхина а, оьзда мел доцу а хIума лелош верг жоп муха дала воллу те?\nАллахIа шена делла рицкъа Цуьнан динна дуьхьал къовсам латторца духкуш верг жоп муха дала воллу те?\nАллахIа шена делла рицкъа Цуьнан эвлаяашна дуьхьал къовсам латтош духкуш верг жоп муха дала воллу те?\nАллахIа шена делла рицкъа Цуьнан мостагIийн аьтто беш духкуш верг жоп муха дала воллу те?\nЦундела, царах хIораммо а оцу дийнахь хоттур долчунна жоп кечдойла. Ма дукха меттигаш ю, Везчу Дала бусалба нехан куц хIоттийна, шайна деллачу рицкъанах уьш сагIа луш бу, аьлла.\nВеза-Сийлахьчу АллахIа аьлла: «Шайн даьхни Делан новкъахь сагIина луш болчеран масал – хIора кена чохь бIе буьртиг а болуш, ша ворхI кан схьабалийтинчу буьртиган масалх тера ду. АллахIа совдоккхур ду Шена луучунна, И Дела (комаршонца) шорто еш Верг а, хууш Верг а Ву». «Аль-Бакъарат», 261.\nВеза-Сийлахьчу АллахIа юха а аьлла: «АллахIа масална валийна цхьаьннан долахь волу лай а (цхьана а хIуманна тIехь шен ницкъ ца кхочуш волу)‚ Оха шена Тхайгара дика рицкъа делларг а – иза цунах къайлах а‚ гучохь а сагIа луш волуш. Цхьатерра буй уьш? Хастам АллахIна бу. Делахь а, царах дукхахберш ца хууш бу». «Ан-Нахьл», 75.\nВеза-Сийлахьчу АллахIа кхечу аятехь аьлла: «Дела реза хиларе сатуьйсуш, ийманехь шайн догIмаш чIагIдархьама шайн даьхни сагIина луш болчеран масал – шена тIе чIогIа догIа а деана, тIаккха шозза алсам стоьмаш беллачу басахь йолчу бешах тера ду». «Аль-Бакъарат», 265.\nВеза-Сийлахьчу АллахIа кхечу аятехь аьлла: «Аш сагIанаш нахана гуш дахахь – дика ду иза. Аш уьш къайлах даьхна, къечу нахана дIалахь а – и ду шуна гIоле дерг, цо дIадохур ду шун вуонаш». «Аль-Бакъарат», 271.\nВеза-Сийлахьчу АллахIа кхечу аятехь аьлла: «Шайн даьхни буса а, дийнахь а, къайлах а, гуш а сагIина луш берш – царна мела хир бу шайн Далла гергахь, кхерам а хир бац царна, гIайгIане а хир бац уьш». «Аль-Бакъарат», 274.\nВеза-Сийлахьчу АллахIа кхечу аятехь аьлла: «Шу дикане (ялсамани чу) кхочур ма дац, шайна дезачу даьхних аш сагIина хIума яллалц». «Алу Iимран», 92.\nУьш доцурш кхин дуккха а аяташ ду цунах лаьцна.\nХIокху аяташа билгалдийриг хIун ду?\nБаккъалла а, хIокху аяташа а, уьш санна долчара а билгалдо, АллахIа шен лена рицкъа даларан коьрта Iалашо – иза цуьнга, оцу рицкъанах бахьана а дина, Iибадат дайтархьама ду. Цундела, фикъхI девзаш болчу Iеламнаха шайн жайнашкахь хьахош го вайна, лешна тIехь даьхница доьзна Iибадаташ ду, аьлла. Цуьнан масал – закат далар ду, олий, даладо цара.\nШолгIа дакъа – дегIаца доьзна долу Iибадаташ ду. Цуьнан масал – ламаз дар ду.\nКхоалгIа дакъа – шегахь даьхница а, дегIаца а доьзна долу Iибадаташ гулделларш ду. Цуьнан масал – ХьаьжцIа вахар ду. ХьаьжцIа воьдуш ахь хьайна Дала деллачу рицкъица харж йо, цуьнца Далла Iибадат а до.\nЦундела, АллахIа Шен лена рицкъа даларан коьрта Iалашо – иза цуьнга оцу рицкъица Iибадат дайтаран дуьхьа ду: харж ярций, закат даларций, сагIа даккхарций, яахIума яларций, совгIат дарций а. Бусалба стага Дала шена деллачу рицкъанах сагIина луш долу хIорш дерриг а, хIорш доцурш а – Далла Iибадат дар ду.\nТамашийна болх бу-кх, Веза-Сийлахьчу Дала шена луш долчу рицкъица лено Цунна Iибадат цадар. Цецвала хIума ду-кх, Дала шена луш долчу рицкъанах лено Делан дуьхьа сагIа цадалар.\n6. ХIокху декъехь коьрта дерг – АллахIера бен рицкъа лаха дезаш цахилар, комаьрша Волчу Цуьнга бен и деха дезаш цахилар а вайна довзар ду. Тирмизис нийсачу зIенаца далийна ибн Iаббасах (Дела реза хуьлийла цаьршинна) дийцина хьадис, Элчано (Делера салам-маршалла хуьлийла цунна) элира, аьлла: «Айхьа доьхучу хенахь, Деле дехалахь; айхьа гIо лохучу хенахь, Делера лахалахь».\nЦундела, Веза-Сийлахьчу Дала сийсазбина, Ша воцчуьнгара рицкъа лохуш берш. Веза-Сийлахьчу АллахIа аьлла: «АллахI витина, Iибадат до цара‚ шайн долахь шайна яла стигланашкара а‚ лаьттара а рицкъанах хIумма а йоцучарна‚ ницкъ цакхочучарна». «Ан-Нахьл», 73.\nВеза-Сийлахьчу Дала бусалба нахе омра дина, Шегара рицкъа лаха, аьлла. Цо аьлла: «Баккъалла а, Дела а витина, цIушна Iибадат деш‚ харцо кхуллуш а ду шу. Баккъалла а, и Дела а витина аш Iибадат дечеран долахь ма дац шун рицкъа. Аш Далла гергахь лаха рицкъа‚ Цунна Iибадат а де‚ Цунна баркалла а ала. Цуьнга духадерзор ду шу». «Аль-Iанкабут», 17.\nИштта хьал хилча, бахьанаш а лелош, Делера рицкъа лехнарг, Цунна тIе болх а биллина, Цуьнга ша дехнарг – Дала цунна цо доьхург лур ду, цо сатуьйсуш дерг цунна муьтIахь а дийр ду, дагахь доцчу агIор цунна рицкъа а лур ду. ТIаккха ша цунна дуьхьалдаьлла долу дуьне толур ду цунна.\nАмма Дела воцчунна тIевирзинарг, нехан карахь долчу даьхних шен дог хоттаделларг (цара шена и лур ду моьттуш), Деле дехар дитинарг – иза Дала сийсазвийр ву, цо сатуьйсуш дерг цунна хьарам а дийр ду Цо, дуьненан даьхних цунна лерина дерг бен кхочур а дац цуьнга. Веза-Сийлахьчу АллахIа аьлла: «Мила ву иза, шуна рицкъа лур дерг, Цо Шен рицкъа сацийча? Бакъду‚ куралла ярехь, (бакъонна) генабовларехь а совбевлира уьш». «Аль-Мулк», 21.\nИмам Ахьмада дикчу зIенаца далийна IабдуллахIа (Дела реза хуьлийла цунна) дийцина хьадис, Делан Элчано (Делера салам-маршалла хуьлийла цунна) элира, аьлла: «Шена хьашт долу хIума нахера лехнарг милла велахь, цуьнан хьашт кхочуш ца хила герга ду. Амма шена оьшуш дерг Делера лехнарг милла велахь а, Дала цунна и лур ду, сихха рицкъа даларца я валар тIаьхьататтарца».\nАбу Дауда, Тирмизис а дикчу зIенаца далийна ибн МасIуда (Дела реза хуьлийла цунна) дийцина хьадис, Делан Элчано (Делера салам-маршалла хуьлийла цунна) элира, аьлла: «Шега кхаьчна мискалла нахе дехарца дIаяккха гIерташ волчун мискалла юхатухур яц Дала. Шега и (мискалла) дIаяккхар дехначунна, АллахI герга ву, цунна рицкъа дала сихха я кIезиг тIаьхьо».\nИ болх хууш бац те, нехан карахь долчу даьхних шайн дегнаш хоттаделла болчу, хьаста а белла, сийсаз а хилла Деле доьхуш шайн куьйгаш хьалаайба бицбелла болчу оцу нахана? Царна ца хаьа те, билггал луш верг а, билггал духатухуш верг а Сийлахь АллахI хилар? Цара ца дешна те Веза-Сийлахьчу АллахIан дош: «Ахь ала: «ХIай Дела‚ паччахьалла Хьайн долахь Дерг‚ Хьайна луъучунна ло-кх Ахь паччахьалла‚ Хьайна луъучуьнгара схьадоккху Ахь паччахьалла‚ Хьайна луъург вазво Ахь‚ Хьайна луъург сийсазво‚ Хьан карахь ду-кх дика‚ баккъалла а, Хьо ву массо хIуманна тIехь ницкъ кхочуш Верг». «Алу Iимран», 26.\n7. Баккъалла а, Веза-Сийлахьчу Дала Шен лена шортта рицкъа даларо, Цунна и лай дукхавезаш хилар а, Иза цунна реза хилар а ца гойту. Веза-Сийлахьчу АллахIа аьлла: «ИбрахIима аьлла хан хьахае: «ХIай сан Дела‚ Ахь хилийтахь хIара (Макка) маьрша мохк‚ Ахь рицкъа лохьа цуьнан охIланна стоьмашца‚ царах Делах а‚ тIаьххьарчу Дийнах а тешачарна». Цо элира: «Ткъа керсталла динарг – Ас зовкх хьоьгуьйтур ду цуьнга цхьажимма‚ цул тIаьхьа Ас и верзор ву цIеран Iазапе, ма вон воьрзу меттиг ю-кх иза!» «Аль-Бакъарат», 126.\nХьайна шортта рицкъа деллехь, бIенашна меттана эзарнашлахь а, эзарнашна меттана миллионашлахь а хьайна са яла йоьллехь а, хьуна ма моттийла, Далла хьо дукхавезар бахьанехь ду иза. Баккъалла а, цкъацкъа Дела дикчу нахана деллачул алсам Iесачу нахана луш ма ву, бусалба нахана деллачул масийтта декъехь сов керста нахана луш ма ву. Веза-Сийлахьчу АллахIа аьлла: «Шайна билггала долу Тхан аяташ дешча‚ керсталла динчара элира ийман диллинчаьрга: «(Вайх) шиннах муьлха тоба ю дика бахамца‚ вовшашца цхьаьнакхетарца хаза?» Мел хIаллакйина Оха царал хьалха тIаьхьенаш‚ хьолаца а‚ гарца а оцарал мелхо хаза йолуш! Ахь ала: «Къинхетаме Волчо (Дала) хан яхйойла тиларчохь болчеран‚ шайна чIагIо йинарг царна галлалц – я (дуьненан) Iазап, я къематде – тIаккха хуур ду царна‚ меттигца вон верг, эскарца уггар ледара верг мила ву. АллахIа нисбала гIертарш нийсонехь совбоху. Бухаюьсу дика Iамалш гIоле ю хьан Далла гергахь – мела хиларехь а‚ воьрзу меттиг дика хиларехь а». «Маръям», 73-76.\nСоьца цхьаьна лерина ладогIа, имам Ахьмада нийсачу зIенаца далийначу, Iамиран кIанта Iукъбата (Дела реза хуьлийла цунна) дийцинчу хьадисе, Делан Элчано (Делера салам-маршалла хуьлийла цунна) элира, аьлла, долчу: «АллахIа цхьана лена дуьненан рицкъа луш хьуна гича, – и лай Iеса хиларна тIехь лаьтташ а волуш, – иза ларлойла, баккъалла а, иза цунна кIело яр ду». Цул тIаьхьа цо дийшира Везчу АллахIан дош: «Цара шайга шеца хьехам бинарг (кхерам тесна хилларг) дицдича, Оха дIайиллира царна массо (дикчу) хIуманан неIарш (шайн къиношлахь уьш дуккха латтийтархьама)‚ уьш шайна деллачух баккхийбеш болуш (тIаккха) цIеххьана схьалийцира Оха уьш – тIаккха цара догдиллира массо диканах». «Аль-АнIам», 44.\nВеза-Сийлахьчу АллахIа аьлла: «Адамо, Дала ша зийча‚ Цо шен сий дича‚ ниIматаш а делча‚ олу: «Сан Дала сий дина сан». Амма Цо ша зийча‚ шена рицкъа кIезиг делча‚ цо олу: «Сан Дала со сийсазвина». «Аль-Фаджр», 15-16.\nХIай АллахI-Дела, Ахьа тхо дехьа хьехаме ладугIучарах, тIаккха нийса долчунна тIаьхьа а дозуш.\nРицкъанехь соввоккхуш долу бахьанаш\nДукхахболчу нехан Iалашо рицкъа лахар бен ца хуьлу; и муха хир ду? Царах цхьаберш шайна и рицкъа хилчхьана, нийса доцчу а, хьарамчу а новкъа бовлу. Оцу нахана ца хаьа те, хьарам долчо беркат дIадоккхуш хилар?\nЯ шарIо билгалдина, рицкъа тIедохьуш а, стиглара беркатийн неIарш дIайоьллуш а долу бахьанаш ца девза те царна?\nЦундела, хIай лераме ваша, оха хьан тидаме дуьллу, шайца рицкъа тIедохьуш долу, шарIо билгалдина цхьадолу бахьанаш, – Веза-Сийлахь волу Дела реза воцчу новкъа хьо цавалийтархьама.\n1. Сийлахь-Везчу АллахIах кхерар\nХьо хууш хилалахь, хIай лераме ваша, АллахIах кхераро диканан неIарш дIайоьллу, къинхетам тIебоссабо, рицкъа далар алсам а доккху, халкъ кхоьллинчу Дала ма-аллара: «Яртийн охIла ийман диллина а‚ Делах кхоьруш а хиллехьара – царна стиглара а‚ лаьттара а беркаташ схьадиллина хир ма дара Оха‚ делахь а, цара харцдира-кх (дин). ТIаккха Оха схьалийцира уьш, цара лелош дерг бахьанехь». «Аль-АIраф», 96.\nМассо а дика хIума Веза-Сийлахьчу Делах кхерарехь ду. Дала Шех кхийринчунна массо гIайгIанах паргIатвалар ло, массо гаттонех иза хьалха а воккху, дагахь доцчу агIор цунна рицкъа а ло. Веза-Сийлахьчу АллахIа аьлла: «Дала гаттонех, баланех хьалхавоккхур ву кхоччуш Делах кхоьруш верг, ца моьттучу агIор Цо рицкъа а лур ду цунна». «АттIолакъ», 2,3.\nДелах кхоьруш волчу лена Цуьнан латта гатлур дац, Цунах кхоьруш волчунна дахарехь а, рицкъанехь а хало хир яц.\nЦа кхеташ хьо велахь а, Делах кхоьруш хила хьо, Рицкъа кхочур ду хьоьга хьуна ца моьттучу агIор.\n2. ДоIадар а, Сийлахь-Везчу АллахIе верзар а\nХIай лераме ваша!\nДоIадарехь кIелхьарвалар а, ларвалар а ду. Веза- Сийлахьчу АллахIа боху: «Шун Дала аьлла: «Аш Соьга деха, Ас жоп лур ду шуна». «ГIофир», 60.\nIилма довзарехь кIоргене кхаьчначу Iеламнаха, доIадар суннат ду, аьлла. Башийран кIанта НуIмана (Дела реза хуьлийла цунна) дийцина, Пайхамара (Делера салам-маршалла хуьлийла цунна) элира, аьлла: «ДоIадар – иза Iибадат ду». (Абу Дауда дийцина хьадис).\nХьайна рицкъанехь гатто хиллехь, хьайна сингаттам сов а баьллехь, хьайна декхар даз а деллехь – доIа духатухур доцу бахьанаш леладе ахь, Веза-Сийлахьчу Деле деха а деха ахь, Иза дика лууш Верг а, комаьрша Верг а Ву. Баккъалла а, Шен неIаре веанарг човхийна вац Цо, Шега доьхуш волу лай, цо доьхург ца луш, ваьсса витина а вац Цо. Абу Дауда далийна, Абу СаIийд аль-Худрис (Дела реза хуьлийла цунна) дийцина хьадис; цо элира: «Цхьана дийнахь Делан Элча (Делера салам-маршалла хуьлийла цунна) маьждиг чу вахара, ансарех волу, Абу Умамат шен цIе йолу стаг карийра цунна цу чохь. Элчано (Делера салам- маршалла хуьлийла цунна) цуьнга хаьттира: «ХIай Абу Умамат, ламазан хан йоцчу хенахь хьо маьждиг чохь хиъна Iаш ма го суна?» Цо жоп делира: «ХIай Делан Элча, соьгахь болчу баланаша а, суна тIехь долчу декхарша а сацийна со». Элчано (Делера салам-маршалла хуьлийла цунна) элира: «Аса цхьа дешнаш Iамадай хьуна, ахь уьш аьлча, Везчу Дала хьан сингаттам дIабоккхур болуш, хьуна тIера декхар дIалур долуш?» Цо жоп делира: «Iамадехьа, хIай Делан Элча». Элчано (Делера салам-маршалла хуьлийла цунна) элира: «Хьой Iуьйренга ваьлча а, суьйренга ваьлча а, ахьа ала: «АллохIумма инни аIузу бика минал-хIамми вал-хьазани, ва аIузу бика минал-Iажзи вал-касали, ва аIузу бика минал- джубни вал-бухли, ва аIузу бика мин гIалабатид- дайни ва къахIрир-рижали. (Я Аллахl, Хьоьга доьху ас, сингаттамаххий, гlайгlанаххий со lалашвар, Хьоьга доьху ас, кlелвисарххий, малонаххий со lалашвар, Хьоьга доьху ас, кlилло валарххий, бlаьрмецигаллеххий со lалашвар, Хьоьга доьху ас, декхаро кlелвитарххий, дукхах долчу хьолехь адамаш сийсаздечу хlуманаххий со lалашвар)». Абу Умамата аьлла: «Аса элира и дешнаш, тIаккха Веза-Сийлахьчу Дала соьгара сингаттам а дIабаьккхира, суна тIера декхар а дIаделира».\nБакъду, АллахI массо хIуманна тIехь ницкъ кхочуш вуй а хууш, ахь даггара и дешнаш аьлча, ишттачу хьолехь доIина жоп ло.\nСалмана (Дела реза хуьлийла цунна) дийцина, Делан Элчано (Делера салам-маршалла хуьлийла цунна) элира, аьлла: «Баккъалла а, АллахI-Дела Комаьрша ву; стага шен ши куьг (доIадеш) Цуьнга хьалаайбича, Цо и шиъ жоп ца луш даьсса ца дуьту». (Абу Дауда дийцина хьадис).\nДоIа – хедар боцуш чIогIа муш бу, Iаламаш кхоьллинчу Делаца уьйр латтош а ду.\nАбу ХIурайрата (Дела реза хуьлийла цунна) дийцина, Делан Элчано (Делера салам-маршалла хуьлийла цунна) элира, аьлла: «Веза-Сийлахьчу Далла доIанал а сийлахь хеташ хIума дац». (Тирмизис дийцина хьадис).\nСингаттамехь а, баланехь а, халонгахь а волчунах къинхетам бан а, цуьнан даьхнигахь цунна беркат дан а АллахIна лиъча, доIадар даг чу тосу Цо цунна. Стигланийн а, лаьттан а хазнаш шен карахь йолчу, Хьалдолуш а, Хастаме а Волчу Дала Шега деха хьекъал а, кхетам а ло цунна. Веза-Сийлахьчу АллахIа аьлла: «Шуьгахь дерг кхачош ду‚ АллахIна гергахь дерг бухадуьсуш ду». «Ан-Нахьл», 96.\n3. Гечдар дехар, тоба дар а\nВеза-Сийлахьчу АллахIа аьлла: «Шайна Делера гечдар деха аш, тIаккха Цуьнга тоба а де». «ХIуд», 3.\nВеза-Сийлахьчу АллахIа аьлла: «Баккъалла а, Оха вахийтира Нухь шен къомана тIе: «Кхерам таса хьайн къомана, цунна тIе лазош долу Iазап дале»‚ – аьлла. Цо элира: «ХIай сан къам! Баккъалла а, со шуна билггала волу кхерамча ву-кх. АллахIна Iибадат де‚ Цунах кхера‚ суна муьтIахь а хила! (ТIаккха) Цо шуна гечдийр ду шун къинош‚ цхьана тоьхначу ханна (Iожалла тIекхаччалц) шу тIаьхьатоттур а ду. Баккъалла а, Дала тоьхна хан тIееъча, тIаьхьатоттур яц‚ шу хууш делахь». Цо (Нухьа) элира: «Сан Дела, баккъалла а, ас дине кхайкхира сайн къам буса а, дийнахь а. Амма сан кхайкхамо уьш сов ца бехи, (динах) бовдарехь бен. Баккъалла а, Ахь царна гечдаре ас цаьрга мосазза кхайкхи, цара шайн пIелгаш шайн лергаш чу духкура, шайн бедаршца шайн кортош хьулдора, уьш чIагIбелира (Iесаллехь), куралла ярехь тIех а бевлира. Цул тIаьхьа ас цаьрга кхайкхам бира, мохьтоьхха. Цул тIаьхьа, баккъалла а, ас цаьрга кхайкхам бира, ган а гуш, ас цаьрга кхайкхам бира къайлах а (массо кепара). Ас элира: «Гечдар деха шайн Деле‚ баккъалла а, Иза ву-кх дукха Гечдешверг. Цо стиглара шортта догIа доуьйтур ду шуна. Цо гIо дийр ду шуна даьхница‚ кIенташца‚ Цо хуьлуьйтур ю шуна бошмаш‚ хуьлуьйтур ду шуна хиш-татолаш». «Нухь», 1-12.\nИмам КъуртIубис (Дала къинхетам бойла цунах) аьлла: «ХIара аят – делил ду, рицкъа а, догIа а Деле гечдар дехарца цхьаьна деха дезаш ду, аьлла».\nИбн Касийра (Дала къинхетам бойла цунах) аьлла: «Аш тоба дича, шайна гечдар а дехча, Далла муьтIахь а шу хилча – шуна рицкъа алсам хир ду».\nАбу Дауда далийна Iаббасан кIанта IабдуллахIа (Дела реза хуьлийла цаьршинна) дийцина хьадис, Делан Элчано (Делера салам-маршалла хуьлда цунна) элира, аьлла: «АстагIфируллохI (Ас Деле гечдар доьху) боху дош дукха баьхнарг, АллахIа массо гаттонех паргIатвоккхур ву, массо а баланех хьалхавоккхур ву, Цо цунна дагахь доцчу агIор рицкъа а лур ду».\nЦхьа стаг веара Хьасан (Дала къинхетам бойла цунах) волчу, цо цуьнга хIоьттина йолу йокъа ялхийра, тIаккха Хьасана (Дала къинхетам бойла цунах) цуьнга элира: «АллахIе гечдар деха (АстагIфируллохI, ала)».\nЦул тIаьхьа кхин стаг веара, цо цуьнга къелла ялхийра, тIаккха Хьасана (Дала къинхетам бойла цунах) цуьнга а элира: «АллахIе гечдар деха (АстагIфируллохI, ала)».\nЦул тIаьхьа кхин стаг веара, цо цуьнга элира: «Суна кIант воьхуш Деле доIа дехьа». ТIаккха Хьасана (Дала къинхетам бойла цунах) цуьнга а элира: «АллахIе гечдар деха (АстагIфируллохI, ала)». Хьасанан (Дала къинхетам бойла цунах) накъосташа элира тIаккха: «Цара хьоьга тайп-тайпана дехарш дира, ткъа ахь царна массарна цхьана кепара жоп делира». Хьасана (Дала къинхетам бойла цунах) элира: «Ас сайггара аьлла хIумма ма дац, баккъалла а, АллахIа боху-кх: «Ас элира: «Гечдар деха шайн Деле‚ баккъалла а, Иза ву-кх дукха Гечдешверг. Цо стиглара шортта догIа доуьйтур ду шуна. Цо гIо дийр ду шуна даьхница‚ кIенташца‚ Цо хуьлуьйтур ю шуна бошмаш‚ хуьлуьйтур ду шуна хиш-татолаш». «Нухь», 10-12.\nВеза-Сийлахьчу АллахIа аьлла: «АллахIе тоба де аш массара, хIай ийман диллина нах, декъала хир ду шу». «Ан-Нур», 31.\nАбу Зарра (Дела реза хуьлийла цунна) дийцина, Пайхамара (Делера салам-маршалла хуьлийла цунна) элира, аьлла: «Веза-Сийлахьчу Дала аьлла: «ХIай Сан леш, Ас зуламдар хьарам дина Сайна, шуна юккъехь а и хьарам дина Ас; аш вовшашна зулам ма де. ХIай сан леш, шух хIора тилла ву, Ас ша нисвина воцург, Соьга деха шаьш нисдар, Ас нисдийр ду шу. ХIай сан леш, шух хIора меца ву, Ас шена яахIума елла воцург; Соьга еха шайна яахIума, Ас лур ю шуна…» (Муслима дийцина хьадис).\n4. Сийлахь-Везчу АллахIна тIе болх биллар\nВеза-Сийлахьчу АллахIа аьлла: «Бусалба наха АллахIна тIе болх буьллийла». «ИбрахIим», 11.\nВеза-Сийлахьчу АллахIа юха а аьлла: «АллахIна тIе болх биллинарг – Иза цунна кхачаме ву». «АттIолакъ», 3.\nИмам Ахьмада а, Тирмизис а нийсачу зIенаца далийна Iумара (Дела реза хуьлийла цунна) дийцина хьадис, Пайхамара (Делера салам-маршалла хуьлийла цунна) элира, аьлла: «Аш билла ма-беззара болх АллахIна тIе биллахьара, Цо шуна рицкъа лур ма дара, Iуьйрана меца дIадоьдуш, суьйрана дуьзна цIа догIуш долчу олхазаршна рицкъа даларх терра».\nДерриг Iалам кхоьллинчу Далла тIе болх билла декхаре ву хьо. Иза дагца ечу Iамалех цхьа Iамал ю, рицкъа лахарехьахь къахьегарца цхьаьна.\n5. Сийлахь-Везчу АллахIна Iибадат дан дог паргIатдаккхар\nТирмизис, ибн МажахIа а, ибн Хьиббана а нийсачу зIенаца далийна Абу ХIурайрата (Дела реза хуьлийла цунна) дийцина хьадис, Делан Элчано (Делера салам- маршалла хуьлийла цунна) элира, аьлла: «Баккъалла а, АллахIа боху: «ХIай Адаман кIант, Суна Iибадат дан паргIатвала хьо – Ас хьан накха хьолаца бузур бу, хьоьгара къелла а дIайоккхур ю. Нагахь ахь и ца дахь, Ас хьан ши куьг балхе дIалоцуьйтур ду, хьоьгара къелла а дIайоккхур яц».\nБаккъалла а, хьо хьайн дог-ойла Веза-Сийлахьчу Далла тIеерзийна мел ву, рицкъа лахарехь хьайн хьашт кхочушдан нигат долуш хьо мел ву, Веза-Сийлахьчу Далла гIуллакх дарна тIехь и даьхни духкуш хьо мел ву – Везчу Дала къайлах долу Шен рицкъа тIедуттур ду хьуна. Хууш хила деза, и дерриг а вай Кхоьллинчу Делан лаамца а, Иза реза хиларца а хир долуш хилар.\n6. ТIаьхьа-хьалха хьаж а, Iумрат а дар\nТирмизис, Насаис а нийсачу зIенаца далийна МасIудан кIанта (Дела реза хуьлийла цунна) дийцина хьадис, Делан Элчано (Делера салам-маршалла хуьлийла цунна) элира, аьлла: «ТIаьхьа-хьалха хьаж а, Iумрат а дойла аш, баккъалла а, оцу шимма къелла а, къинош а дIадоху, левсино эчиган мода дIаяккхарх терра». Цуьнан маьIна ду: шаьш хьаж дича, тIаьххье Iумрат дойла аш; шаьш Iумрат дича, тIаьххье хьаж дойла аш, – бохург.\nIилманан дайша аьлла: «ТIаьхьа-хьалха хьаж а, Iумрат а даро къелла дIаяккхар – сагIано даьхни совдаккхарх терра хIума ду».\n7. Гергарло хоттар\nДелан Элчано (Делера салам-маршалла хуьлийла цунна) аьлла: «Дала ша рицкъанехь совваккха а, ша дуьнен чохь йоккху хан тIаьхьататта а лууш волчо гергарло хуттийла». (Бухарис дийцина хьадис).\nКхечу риваятехь (дийцарехь) деана, Делан Элчано (Делера салам-маршалла хуьлийла цунна) элира, аьлла: «АллахIа ша рицкъанехь совваккха а, шен оьмар яхъян а лууш волчо гергарло хуттийла». (Ахьмада дийцина хьадис).\nАс олу: «Мичахь бу тахана гергарлонаш хуьттуш болу бусалба нах? Баккъалла а, доьзалехь йолу уьйр кхерамечу хьоле кхаьчна, екъаелла ма ю. Тахана юкъахь барт болуш, вовшашна гIо деш болу доьзал каро хала хир ду хьуна. ХIокхул тIаьхьа а вовшашка хоьтту наха: «Рицкъа хIун дича совдер дара те?» –бохуш. Шеца там боцчух цIена Ву-кх Веза-Сийлахь Верг, Ша кхоьллинарш рицкъанехь совбохуш Волу, и рицкъа лахарна тIехь уьш сутара бацахь а».\nГергарлонаш хиттар коьрта болх хилар чIагIдеш, Везчу АллахIа керста нахана а, къинош деш болчарна а шортта рицкъа делла, цара гергарло лелор бахьанехь. Ахь соьга боху: «Бакъ дуй те иза?» Аса хьоьга боху: «Бакъ ду». ТIабранис нийсачу зIенаца далийна Абу Бакрата дийцина хьадис, Делан Элчано (Делера салам- маршалла хуьлийла цунна) элира, аьлла: «Баккъалла а, уггар сиха мела язбеш йолу Iамал – гергарло хоттаран Iамал ю. Баккъалла а, цIийнан охIла къинош летош белахь а, церан даьхни а кхуьу, доьзал а деба, уьш гергарлонаш хуьттуш хилча».\n8. АллахIан новкъахь харж яр\nВеза-Сийлахьчу АллахIа аьлла: «Аш (АллахIан новкъахь) сагIина елла хIума Цо меттахIоттайо, Иза рицкъа лучарах уггар диканиг Ву». «Ас-Сабаъ», 39.\nВеза-Сийлахьчу АллахIа кхечу аятехь аьлла: «Шух, ийман диллинарш, (АллахIан новкъахь) сагIанаш делларш – йоккха ял хир ю царна». «Аль-Хьадид», 7.\nБаззара а, ТIабранис а нийсачу зIенаца далийна Абу ХIурайрата (Дела реза хуьлийла цунна) дийцина хьадис, Делан Элчано (Делера салам-маршалла хуьлийла цунна) элира, аьлла: «ХIай Билал, сагIа ло ахь, Iаршан Дас (АллахIа) хьайна рицкъа эшадарх ма кхера хьо».\nМуслима шен «Сахьихь» олучу жайнахь хьадис далийна, Пайхамара (Делера салам-маршалла хуьлийла цунна) элира, аьлла: «Сийлахьчу АллахIа боху: «ХIай Адаман кIант, сагIа ло ахь – Ас хьуна а лур ду».\nБухарис хьадис далийна, Пайхамара (Делера салам-маршалла хуьлийла цунна) элира, аьлла: «Шуна деш долу гIо а, шуна луш долу рицкъа а шун заьIап нах бахьана долуш бен дуй?»\nШа сагIанаш дукха делла аьлла къелла тIеярна ма кхоьрийла лай, баккъалла а, АллахIан хазнаш юьззина ю, цхьана а хIумано шаьш эшор йоцуш. Дуьххьара рицкъа Деллачо (Дала) шозлагIа а, кхоазлагIа а лур ду, кхин совдоккхур а ду.\nБухарис, Муслима а далийна Абу ХIурайрата (Дела реза хуьлийла цунна) дийцина хьадис, Делан Элчано (Делера салам-маршалла хуьлийла цунна) элира, аьлла: «Шена чохь леш Iуьйренга бовлуш цхьа а де ма дац, ши малик охьадуссуш а бен, тIаккха цаьршиннах цхьамма олуш: «ХIай АллахI, сагIа луш волчунна (даьхни) меттахIоттаде Ахь», тIаккха вукхо олуш: «ХIай АллахI, сецош волчунна (даьхни) иэшаде Ахь».\nХIара хьадис, хIокхунна тIаьхьа догIуш дерг а билгалдеш ду, Веза-Сийлахьчу Дала шена деллачу даьхних сагIа луш воцчун даьхни эшам хуьлуш а, хIаллакьхилла дIадолуш а хилар.\nДелан Элчано (Делера салам-маршалла хуьлийла цунна) аьлла: «ХIай Асмаъ, сагIа ло ахь, тIаккха АллахIа хьуна а лур ду (рицкъа), хьайгахь сеца ма де ахь, тIаккха АллахIа хьуна луш дерг сацор дац». (Бухарис дийцина хьадис).\nШеца там боцчух цIена ву АллахI! Зудчуьнга деш ду-кх Делан Элчано (Делера салам-маршалла хуьлийла цунна) хIара тайпа къамел?! Къен-мискачарна а, сагIане хьашт долчарна а сагIанаш луш болу хьоладай мичахь бу те? Делан дуьхьа сагIа деллачунна АллахIа ял совйоккхур ю, цхьана диканна дуьхьал и санна итт дика луш, ворхI бIе декъе кхаччалц, АллахI воцчунна цуьнан дукхаллин хьесап дан хуур доцуш. АллахIа меттахIоттош ма ду хьан даьхни, сагIа даларо даьхни эшийна ма дац.\nДукха хан яц нах халонгахь а, гаттонехь а баьхна, делахь а Дала Шен комаьршонца цаьргара гIайгIа- бала дIаайбина. Баккъалла а, Веза-Сийлахьчу Дала уьш паргIатбахар – царна юккъехь къинхетам хилар бахьанехь ду.\nУьш вовшех къинхетам беш а, гергарлонаш хуьттуш а, кIеда-мерза болуш а хилла, тIаккха Везчу АллахIа кIезиг дерг алсамдаьккхина, церан даьхнигахь а, доьзалехь а царна беркат совдаьккхина. Хьовсийша Мухьаммад-пайхамаран (Делера салам- маршалла хуьлийла цунна) асхьабашка, уьш вовшашца къинхетаме муха хилла, тIаккха Веза-Сийлахьчу Дала царах шортта къинхетам муха бина а.\nХIара ву-кх Iавваман кIант Зубайр (Дела реза хуьлийла цунна), ша вала герга вахча, шен кIанте IабдуллахIе аьлла волу: «Суна тIера декхар дIалолахь, суна тIера декхар дIалолахь, нагахь хьо гIорасиз хилахь, ахь алалахь: «Я АллахI, хIай Зубайран Дела, цунна тIера декхар дIалохьа». Баккъалла а, Зубайран Дела хууш ма ву, И реза волчу новкъахь бен, сагIане хьашт долчу Цуьнан лешна луш бен а ас сайн даьхни доьхкина цахилар».\nЗубайр дIакхелхира. Зубайран кIанта IабдуллахIа цуьнан декхар дагардича, иза эзарзза эзар (миллион) хилира.IабдуллахI гатвелла хьаьвзира, цуьнан дас дитина дерриг даьхни – декхар такхарна кхачам ца беш долу цхьакIезиг латта а, диъ бIе эзар ахча а бен дацара. ТIаккха цунна дагадеара шен дас валале хьалха аьлла дешнаш: «Декхар дIатакха хьо гIорасиз хилахь, ахь алалахь: «Я АллахI, хIай Зубайран Дела, цунна тIера декхар дIалохьа». Баккъалла а, Зубайран Дела хууш ма ву, И реза волчу новкъахь бен, сагIане хьашт долчу Цуьнан лешна луш бен а ас сайн даьхни доьхкина цахилар».\nШеца там боцчух цIена ву АллахI, ма чIогIа хилла церан Делах тешар, тахана вайгахь доцчу барамехь.\nIабдуллахIа элира: «ТIаккха ас дийхира оцу дешнашца. КIезиг денош бен ца девлира, оцу лаьтта тIехь йохк-эцар лелон меттиг хилира, шена тIехь нах гуллуш. Ас и меттиг йоьхкира, АллахI воцчун шен барам хуур боцчу мехах, суна кхаьчна долу даьхни сан карахь деба а дийбира. Дуьззина шарахь эвла юккъехула лийлира со, айса мохь бетташ: «Зубайрина тIехь шен декхар долуш верг тхуна тIе вогIийла, оха цуьнан декхар дIалур ду». Цхьа шо дIадаьлча, дисина даьхни цуьнан еа зудчунна юккъехь дийкъира ас, хIора зудчунна кхаьчна дакъа эзарзза эзар а долуш».\n9. АллахIан дуьхьа кхелхина вахар\nХьо хууш хилалахь, хIай сан ваша, Дала сан а, хьан а аьтто бойла, кхелхина вахар а, шортта долчу АллахIан лаьттахула дIасавахар а – дуккха рицкъа каракхачаран бахьанех цхьа бахьана ду. Баккъалла а, кхузахь хьуна ца луш сацийнарг, цигахь хьуна дала герга ма ду. Веза-Сийлахьчу АллахIа аьлла: «АллахIан дуьхьа кхелхина ваханчунна лаьттахь карор ма ю дуккха тIетевжийлаш а‚ шорто а». «Ан-Нисаъ», 100.\nМа дукха нах бу, шайна дукхабезаш болу а, шайга харжам байтича шаьш хоржур болу а мохк битина кхелхина бахана. Бакъду, Веза-Сийлахьчу Дала царна рицкъа делла церан латта а, церан мохк а боцчохь. Массо а заманахь берриг болх АллахIан карахь ма бу.\n10. Iилма лаха араваьллачунна сагIа далар\nБусалба нахана пайда бархьама Iилма Iамош волчу шен вешина я лулахочунна, я къен-миска волчу доттагIчунна сагIа дала а, цуьнан хьал тодан а ницкъ кхаьчначунна, Веза-Сийлахьчу Дала керла рицкъа карадоуьйтур ду.\nТирмизис нийсачу зIенаца далийна Маликан кIанта Анаса (Дела реза хуьлийла цунна) дийцина хьадис; цо элира: «Делан Элчанан (Делера салам-маршалла хуьлийла цунна) заманахь ши ваша вара, царах цхьаъ Пайхамар (Делера салам-маршалла хуьлийла цунна) волчу вогIуш вара (Iилма Iамо), важа – болх беш вара. Болх беш волчо шен ваша Пайхамаре (Делера салам-маршалла хуьлийла цунна) валхийра, тIаккха Пайхамара (Делера салам-маршалла хуьлийла цунна) элира: «И хьан ваша бахьанехь луш хила мега хьуна рицкъа».\n11. «Аль-ВакъиIату» боху сурат дешар\nБайхIакъис гIийлачу зIенаца далийна Абу ФатIимата дийцинарг, Iаффанан кIант Iусман (Дела реза хуьлийла цунна) ибн МасIуде (Дела реза хуьлийла цунна) хьажа вахара, иза цомгуш волчу хенахь, цо хаьттира, аьлла: «ХIун ду ахь балхам бийриг?» Ибн МасIуда (Дела реза хуьлийла цунна) жоп делира: «Сайн къинош ду». Цо хаьттира: «ХIун ду ахь сатуьйсуш дерг?» Цо жоп делира: «Сайн Делера къинхетам бу». Цо хаьттира: «Оха хьуна лор кхайкхий?» Цо жоп делира: «Лоьро цомгуш вина со». Цо хаьттира: «Ас, хьуна сагIа ло, алий, омра дай?» Цо жоп делира: «Тахханалц суна ца делира ахь иза, ткъа хIинца суна оьшуш дац иза». Цо элира: «Хьайн зудчунна а, доьзална а дитахь иза». Цо элира: «Ас царна цхьа хIума Iамийна, цара иза аьлча царна къелла хаалур йоцуш. Делан Элчано (Делера салам-маршалла хуьлийла цунна) олуш хезна суна: «Аль-ВакъиIату» боху сурат хIора буьйсана доьшуш волчунна къелла хаалур яц».\nИмам Ахьмада далийна Самуратан кIанта Джабира (Дела реза хуьлийла цунна) дийцинарг, цо элира, аьлла: «Делан Элчано (Делера салам-маршалла хуьлийла цунна) ламазаш дора, аш тахана ламаз дарх терра, бакъду, цо дайдора иза. Цуьнан ламаз шун ламазал атта (дайн) дара. Iуьйра ламазехь «Аль-ВакъиIату» я и санна долу сурат доьшура цо».\nМасрукъа (Дала къинхетам бойла цунах) аьлла: «Хьалха дIабаханчеран а, тIаьхьа тIебогIучеран а, дуьненан а, эхартан а Iилма довза лууш волчо «Аль-ВакъиIату» боху сурат доьшийла».\n12. «ЛаилахIа иллаллохIул-маликул-хьаккъул- мубийн» алар\nМустагIфирис доIанаш дуьйцучу меттехь гIийлачу зIенаца дийцина, Делан Элчано (Делера салам- маршалла хуьлийла цунна) элира, аьлла: «Дийнахь бIозза ша аьлларг: «ЛаилахIа иллаллохIул-маликул- хьаккъул-мубийн (АллахI воцург, кхин дела вац, Ша стигланийн а, лаьттан а паччахь Верг, Шена Iибадат дан хьакъ Верг, Ша билггал Верг)», цунна къелла тIейогIург цахиларх тешам а, кошахь цхьалха вуьсург цахиларх тешам а хир бу, и бахьанехь цуьнга бахам кхочур бу, ялсаманин неI а хоржуьйтур ю».\nПоследнее изменение Вторник, 11 Декабрь 2012 09:50


10+10 Brücken #3 | RedSapata\nXAAM / Ausschreibung\n10 +10 Brücken ab 12/2018\n10 + 10 TIАЙНАШ: ОГОЙН БЕТТАН ( ДЕКАБРЬ) 7.ЧУ ДИЙНАХЬ ДУЬНА 2018 ДАКЪАЛАЦАРХОЙ\nХЕЛХАРАН, ТЕАТРАН ПРОЕКТАН ЛОЬХУ!\nОха кхойкху хьо тхайца дакъалаца:\nОха лоьху балакхочу кегирхой, хазахетарца шаьш сценан тlехь зуьйр болуш, шайн дахарехь керла агlо елла лууш. Къаьстан лаьар тхуна нохчийн кегирхошка ала: дуьйла тхо долча.\nХlун ду дуьйцург?\nВай вовшакхеташ хир ду огойн баттахь (декабрь) 2018 дуьйладелла мангал бутт (июнь) 2019 кхаччалц хlора пlераскан дийнахь 13.00 – 16. 00 (сахьт даьлча деанна тleкхаччалц). тахна даьржинчу халхар, театр кхолларан некъашца и говзалла лакхайоккхуш болх бан, 2019чу\nшарахь сценан тlехь вай кечдинарг гойтур долуш. Проектан куьйгалла деш бу бес-бесарчу къаьмнашца болх бан leмина болу говзанчаш – цара массочу агlора гlо до тобанна. Вайна накъосталла деш ю Integrationsstelle des Landes OÖ, SOS Menschenrechte, RedSapata\nХIУН ДАХЬА АХЬ ХЬАЙЦА?\nЦхьа билгалдаьхна хаарш дац оьшуш. Коьртаниг – хьан лаам, хазахетарца цхьана болх кхочуш\nбар, шина агlора болу ларам, хlораза мичхенахь схьаван кийча хилар.\nEinreichung bis 30.11.2018 unter 1010bruecken@sos.at\nХIУН КАРАДО ХЬУНА?\nКерла ирху, айхьа хьуо цу новкъахь хазахетарца зуьйр волуш, хьайн шатайпа ойланаш цу балхана хьажош. Ахь lамор ду бес-бесара хелхарш, театр хlотторан говзаллин некъаш, кхечу дакъалацархошца хlоттор аш сценан тlехь цу lильман дакъа. Дакъалацар маьхаза ду (хlуммаъ дала ца деза). Хазахетарца хьоьжу тхо шу дlаяздаларе! Язде тхоьга, хlунда хета хьуна хьо тхоьца хила веза аьлла?\nДlаязвала мега 30.11.2018 кхаччалц, 1010 bruecken@sos.at\n10 + 10 Brücken, Projekte\n10 + 10 Brücken10+10 Brücken #2\n10+10 Brücken #2\n10+10 Brücken #1


ХIинжа-ГIалахь полисхоша гIело йина шайн коллегина, ткъа хIинца латтош ву иза кхела хьалха гоне лаьцна\nХIинжа-ГIалахь еарин сарахь дуьйна голаьцна латтайо полисхоша Дагестанан коьртачу шахьаран полицин буьйранча лаьттинчу, терроризмана аьтто барна бехкевечу Ашиков Раипан девнехь теш волчу Гаджиев ИбрахIиман машен. Цуьнца цхьана машен чохь ву кху ерриг а хенахь бакъоларъярхо Гасанов Джамбулат а.\nКировн кIоштан кхелан цIийнан неIарш шина агIор лаьцна ю, гонах лаьтта герзаш карахь полицин белхахой, ца вуьту чу цигара белхахо воцург. Тергамбечу Юкъараллин комиссин декъашхой а, ур-атталла Гаджиевн адвокат а вац чувуьтуш. Болам муьлхачу бахьаница гIаттийна официалехь ца хоуьйту Дагестанерчу чоьхьарчу гIуллакхийн министраллин урхалло.\nОхан-беттан 1-чохь Кировн кIоштан кхелехь луьсташ дара Гаджиевга административан жоьпалла доьху дов. Иза бехкевора Зазадоккху-беттан 31-чохь шен цIийнах хьовса баьхкинчу полисхошна дуьхьалоярна. Оцу дийнан Iуьйранна Гаджиев ИбрахIим дIавигира туьтмIаьжигашкахь болчу ницкъхоша. Хоуьйтуш яцара вигина меттиг я адвокатна а, я гергарчарна а. ТIаьхьо адвоката Магомедова Сапията дIахьедира, Гаджиевна полицехь ток йиттина хиларх лаьцна. Хиллачу чевнашна тоьшалла хIоттийра орцан медицинан лоьраша.\nШолгIачу дийнахь кхеле вигира Гаджиев ИбрахIим, цигахь кхочуш ца дира полицино дар дехна таIзар, мукъаваьккхира. Амма кхел йирзича, Гаджиевн машен гоне лецира полисхоша, иза левар тIедожош. Кхелан цIа чу я прокуратуре Гаджиев кхачо реза ца хилира полисхой. Цара полице ваха везаш лору шаьш гонелаьцнарг. Хоуьйтуш дац муьлхачу бахьаница латтаво сацийна.\nГаджиев ИбрахIим ХIинжа-ГIаларчу полицехь болхбина ву. Иза теш санна кхеле ийзош долу дов Ашиков Раипна дуьхьал айдина 2019-чу шарахь. Дагестанан коьртачу шахьаран полицин буьйранча хилларг бехкево терриризманна ахча латторна, полисхочун дахарна тIе куьгдахьарна, даржехь совваларна. 2020-чу шеран гурахь Европан адамийн бакъонашкахула йолчу кхело листа тIеэцна Ашиковн арз.


UFC чемпионо Нурмагомедовс доьху...\nОхан-бутт 09, 2018\nReebok vs месала куй\nИйначу кепехь летачу дуьненаюкъарчу UFC-н къовсадаларшкахь Iамеркахо Яквинта Эл эшорца чемпион ваьлла Нурмагомедов Хьабиб наггахь а ца хIутту хьовсархошна хьалха коьртахь Кавказерчу ламанхойн месала куй боцуш.\nОцу "брендах" цо охьа а буьллу дикка мах. Аьлча а, UFC латархошна рекламе яккха тIейожийна "лаба" ца юхуш, месала куй туьллий, юкъаволучу цунна ца ло кхечарна луш долу 3-5 эзар доллар.\nКавказхо, дагестанхо, ша хилар массарна а дIагойту 29 шо долчу Хьабиба.\nЦIумадан кIоштарчу суьйлийн Силди юьртара бу НурмагомедовгIар. Оьрсийчохь "хьакъдолу самбо латархо-тренер" цIе лелайо Хьабибан дас Iабдулманапа. Цо ша Iамийна шен воI лата – 5 шо долуш волийна парггIатчу кепехь охатохархо ван.\nНурмагомедов Iабдулманап (чемпионан да) ГIиргIазойчохь хьошалгIахь.\n13 шо долуш дIабахана доьзал баха ХIинжа-ГIала. Цул тIаьхьа дзюдо Iамо волийна Хьабиб ден доттагIчо, Оьрсийчоьхь тоьллачех лоручу тренеро Джафаров Джафара. Амма ден Iуналлехь ву тахана а – дегI латторна тIера, оьшшучул наб яйтарна тIекхаччалц.\nЭшна вац Хьабиб цкъа а\nСамбохь дуьненан чемпион ваьлла Нурмагомедов Хьабиб шозза.\nIамеркарчу UFC декъавахана иза 2012-чу шарахь. Цигахь баьхна дуьнено а базбеш болу шен толамаш – 25-зза летта, цкъа а ца эшна.\nНью-Йоркерчу "Барклайз-центрехь" Яквинта а эшош, дерзийна Хьабиба шен 26-гIа латар. 70 кийлане кхаччалц йолчу йозаллин категорехь яьккхина дуьненан чемпионан титул.\nЛетаршкахь даккхий ахчанаш доху Нурмагомедов Хьабиба. Яквинта Эл эшорца дахначу шоьтадийнахь даьккхина 530 эзар доллар.\nЮьхьанца, ша массех эзар доллар доккхий, цIавогIуш, шеца лата Iемачу Дагестанерчу накъосташна ца тоьа спортан духар дохьура Хьабиба.\nТкъа алссам даьхначу ахчанах дас а, цо а бизнес йо ХIинжа-ГIалахь. Делахь а даьккхинчух ахчанах ах дIадоьду хIусамаш, лоьраш, диетологаш латтош, кеманашца дехьа-сехьа лелаш.\nНью-Йоркехь толам баьккхича вистхуьлуш, Нурмагомедовс шен къамелехь дIахьедар дира Оьрсийчохь юхахаьржинчу президенте Путине.\nЛурчах Москох латархойн-профессионалийн тоба кхуллуш («Eagles MMA» - "ММА-н аьрзуш") Хьабибна ахчанца гIодинчу, кху деношкахь Москох лаьцна, талламна бухавигинчу бизнесхочух Магомедов Зиявудинах лаьцна дара къамел.\nМагомедов Зиявудин – суьйли, Оьрсийчуьра миллиардер (Forbes журнало бахарехь, 1,4 миллиард долларе кхочу цуьнан хьал. Iедалан ахчанаш харцонца доладахарца доьзна бехкталлам айбина Iедало.\n"Тахана халчу хьолехь ву сан воккхахволу ваша, тхоьца цхьаьна «Eagles ММА" тоба долахь кхобу Магомедов Зиявудин. Цо суна дина ца Iаш, Оьрсийчохь дукха спортхошна дина гIо. Цуьнан хIинца гIеххьа проблемаш ю. Суна лаьа цуьнга дIахаийта, оха, спортхоша, доIанаш ду цунна тIера.\nАс догдоху, вайн халкъан лидеро Путин Владимирович Владимировича цунна гIодаре. Иштта, ас декъалво Путин харжамашкахь толам баккхарца а. Со теша, хилларг деношкахь диканца доьрзур хиларх. …Зиявудин Гаджиевич, тхо даима а ду хьуна хьоьца" – элира леташ къадвеллачу Хьабиба журналистан микрофон чу.\nХIун хир ду кхидIа?\nИрландера Макгрегор Конор, "тамаше" леларца, низамца бертахь вацарца вевзаш волу – Хьабиб чохь хиллачу автобусан кораш дохийра цо деношкахь, полице вигира оцу бахьанийца – хила тарло Нурмагомедовгара чемпионан титул схьаяккха гIоьртар верг.\nХьабибера цIе шен долаяккха хьагна вуьсучех шолгIаниг ву Iамеркахо Фергюсен Тони. Шозза цуьнан, шозза Нурмагомедовн могашалла бахьанехь висина иза шиъ вовшашца латаза.\nХила тарлуш волу кхоалгIа къовсамхо ву шен заманахь дуьненан чемпион лелла Iамеркахо Альварес Эдди.\nХиндолучух хууш цкъачунна цхьаъ бен дац – децIа вогIуш ву Нурмагомедов Хьабиб. Шайн хьомечу Силди юьртан маьждиге ваха дагахь ву иза шен деца. Юьртахой ган, Далла хастам бан.


ГIурбанца декъалдар » Нийсо-Дагестан\n07.08.2019 282 0 niyso\nХьоме махкахой! «Имамаш Машарехьа а, Бартхиларехьа» юкъараллин организацин Совето даггара декъалбо вайн махкахой, берриге а бусалбанаш т1едог1у дезчу деношца – 1арафат денца а, 1ийд аль-Удхьа (Г1урбанан) денца. Вайн х1ара д1адоьдуш долу итт де (2-чу августера дуьйна) деза даккхий денош лерина вайн динехь. Дала шайн дозаллах Къуръан чохь дуй биъна денош ду х1орш. Цу деношкахь йинчул еза 1амал яц Далла гергахь. Цу деношкахь дина муьлхха дика х1ума мела хиларехь массийттаза алсам долу веза-воккха волчу Далла гергахь. Оцу деношкахь чекхдолу уггар дезачу 1ибадатан – Хьаьждехкаран – коьрта г1уллакхаш. Оцу денойх итталг1а де – уггар деза 1ийдан де ду бусалба динехь. Оцу дийнахь бусалбанаша Дела воккхавоь, Цунна хастам бо Цо деллачу ни1маташна, дендо Ибрах1им-пайхамаран хаза суннат, ч1аг1йо вовший юкъахь вежараллин уьйраш, г1о до мискачарна, латтайо шайн х1усамашкахь токхо.\nХ1окху езачу хенахь вай доьху везчу Деле, И вазварца а, Цунна хастам барца, вай дерриге а Цо Шен къинхетамна чулацар, Цо вайн барт ч1аг1бар, Шен ни1маташкахь совдахар, вайн мохк а, вайн халкъ Цо питанех а, зуламех а, барт эг1арх а 1алашдар.\nДала юхадерзойла вайна х1ара денош, вай дерриг могуш-маьрша а долуш, вайн мохк зазадоккхуш а болуш.\nДезчу денца, хьоме махкахой!\nАвтор: «Имамаш Машарехьа а, Бартхиларехьа а» юкъараллин организацин Совет


Хила лур вуй хьехархочух бизнесхо, Дмитрий Анатольевич?\nМарсхьокху-бутт 05, 2016\nДагестанан пачхьалкхан университетан хьехархочо делла хаттар бахьнехь юха а бегашена а доцуш, цIоьмалгаш юкъахь аьлча, «нахала» ваьлла Оьрсийчоьнан премьер министар Медведев Дмитрий.\nВуно чIогIа хьехархой карзах а бохуш, декна цу кху хаттарна делла жоп: хьехархойн алапа 10-15 эзар бен дац, ткъа ницкъаллин структурийн белхоша шовзткъе итта а, кхин а сов оьцу.\nПремьер министаро герггарчу барамехь ишта жоп дела: "Низамхойн болх кхераме а бу. Ахча даккха луъчунна башха, даладелла меттигаш ю дика а, чехка а и дан, бизнесехь болх беш масала. И жоп ма-дарра аьлча, Iаламат чIогIа ца тайна хьехархошна.\nЦара иза кIорге йоцуш, ойла ца еш, оццул лакхарчу куьйгалхочо ала хьакъдоцуш челакха гIарбаьккхина хьажам лору. Массо хьехархо йохка-эцаре вирзича доьшийлашкахь мила вуьсур ву?\nБизнес юкъа а воьлла цхьа гIуллакх юьхьарлаца а ца еза ондда таро? Мичахь ю эр дарий те премьер министаро ша туьйранашкахь юьйцу бизнес?\nСел хьекъале хIума дагадаийта гIерташ дукха корта кеггийний техьа Медведев Дмитрийс?\nТIедетта а ца оьшуш цу кепара беламечу а, кхардамечу а, гIайгIанечу хеттаршка буьйлучу хьехархойн къоьлла яц янне а. Цо динчу къамело инзарваьккхинчех цхьаъ ву филолог, историк, хьехархочун балха тIехь зеделла говзанча Руслан.\nЦо карзахе динчу камелан чулацам бахьнехь юьззина ца ялайо ас цуьнан цIе.\nРуслан: «Суна чIогIа инзаре хIума хета оццул йоккхачу пачхьалкхан премьер министаро хьехархойх динчу къамело. Иза лартIа къамел дац. Цхьана кепекех болх бе бохург ма ду иза! Ша реза вацахь шабашке гIо боху.\nМичахь ю и бизнес? И хIун бизнес ю техьа? Хьехархочун хан ма ца хуьлу. Цуьнан болх шатайпа болх ма бу. Цхьа миллион хьехархо ма ву Оьрсийчохь. Уьш сийсазбеш къамел ду-кх цо динарг!\nТхосийс аздеш къамел ду-кх цо динарг. Оьрсийчохь мичахь ю бизнес. Миллионашкахь нах ма бу болх-некъ а боцуш Оьрсийчохь! Эхь дац иза? 9 эзар 200сом дут хан алапа. Къоначу хьехархойн хIун стимул хир ю къахьега цо ишта къамел деш хилча. Церан могIарш лилха довлу къамел ду цо динарг.\nХIинца со кхетта-кх. КIорге йолуш стаг ца хилла иза. Нисса Путин гIовс хила хьакъдолуш стаг ву-кх!»\nКIедо аьлча хьехархошна хаза неха санна халонга даьлла Медведев Дмитрийс шайн хьокъехь дина дIахьедар. Цуьнан къамелца а дузуш, шайн декъазчу алапех дийца йолаелла къона хьехархо, юкъар а йоккхуш шена а, белхан накъосташна а новкъадеънарг охьадалхийра Заводан кIоштерчу хьехархочо Луизас.\nПетIимат: «Итт эзар соьме кхочуш а дац алапа. Цу ахчанан дайдаларе хьаьжча цунах йогIуш хIумма а яц…»\nЛуиза: «Соьга алийтахь. Пачхьалкхан коьртехь волчу стага дан декхар долу къамел дац цо динарг. И бохург хIун ду и шун харжам бу..\nБизнесе гIо бохург. Массо бизнесе вахча бераш хьан Iамор ду?\nУггар хьалха хьехархойн Iар-дахаран бала кхача безар-кх церан. Хьехархой а, лоьраш а бизнесе бахча, хIун кху пачхьалкхан базар хир ю? Цундела бац-кх хьехархой аьттехьа тоьуш…»\nОьрсийчоьнан премьер министаро хьехархойн хьокъехь хаьттинчу деллачу жоьпо бакълена а йоккха гIовгIа яьккхина тIекхуьучу чкъурана хаарш лучеран гонехь.\nНохчашлахь хилла а ца Iаш цо делла «хьекъале» жоп шуьйра дийцаре деш ду ДегIастанахь санна, Нохчийчохь а, ХIирийн махкахь а, Къилбаседа Кавказан кхечу кIошташкахь а.\nМассарна а хетарехь цуьрриг а хьехархойн балхе заздоккхийта къамел дац Медведев Дмитрийс динарг.


Оьрсийчоь «лахара дараш долуш» йолуш ю коронавирусах эпидемех хьалха, аьлла Путина\nПрезидента Путин Владимира дIахьедина, Оьрсийчоь, "шеко йоццуш", "уггаре лахарчу дарашца" хьалхайолуш ю коронавирусан эпидемех, аьлла. Иштта ду цо федералан "Россия" телеканална интервью луш аьлларг. Ткъа Американ Цхьаьнатоьхначу Штаташкахь "тобанийн, партийн интересаш лакхаевлла халкъан хьаштел а", цундела цигахь кхидIа а яьржаш ю цамгар, аьлла хета Путинна.\n"Оьрсийчоь. Кремл. Путин" цIе йолчу программехь дина цо и къамел. Хиллачу интервьюн дакъа довзийтина цуьнан автора, тележурналиста Зарубин Павела. ТIаьххьарчу беттанашкахь нахаца юкъарло геннара дIаделош хиллехь а, интервью Путина "Россия" телеканалан корреспондентанна елла ша юьхьдуьхал а волуш.\nПрезидента дийцарехь, "цхьа тоба а хилла ", цхьаьна болх бо Оьрсийчоьнан министраша а, мехкийн куьйгалхоша а, ткъа Американ Штаташкахь кхин хьал ду: "Президента олу: хIара а, хIара а дан дезара, ткъа регионашкарчу губернаторша олу: гIахьара хьо-м хьайна луъуче ".\nОхан-бутт боьрззуш дара Путин Владимира, пачхьалкхехь карантин кхайкхор шена тIера а доккхуш, халкъе "шаьш-шайн изоляцехь кхаба", аьлла, Оьрсийчохь "балхах мукъа денош " кхайкхийча. Ткъа ишта хьал латтор а диллира президента регионийн куьйгалхойн жоьпалле.\nМассех регионехь, масала, Москвахь, юкъаяьккхира "шогачу изоляцин режим ", гIуданаш диттира иза йохийначарна. Стигалкъекъа-беттан 11-чу дийнахь Путин Владимира дIакхайкхийра балхах нах мукъабуьту мур чекхбаьлла хилар. Амма юха а билгалдаьккхира, регионашкарчу куьйгалхоша шайн хьажамехь дийр ду меттигашкахь оьшу дехкарш, аьлла.\nОцу юкъанна масийтта кIира ду Оьрсийчохь хIора дийнахь цомгуш хуьлучу ковид-дархойн терахь 9 эзарне кхочуш официало гойту.


Ассаламу Iалайкум! Дела реза хуьлда хьуна Олхазар, Дала Ше доьхьа дойла, Дал къобал бойл хьа болх. Доьххьарлера цхьа хаттар дар са, бусулба стега керста нахац, керста пачхьалкхаца хила йеза юкъаметтигах лаьцна. Уггар дика хира дара, ахь, делахь цу гIулкхах лаьцна муьлха жайна деша мегар дар аьлла дийцича, далахь оьрсий маттахь, дацахь ингалс маттахь.\nКъаьстан хаа луург цхьа хIум дар:\nКерста пачхьалкхехь болх беш валахь, йохк-эцар лелош, йа кхи дол белхаш деш валахь бусулба стаг, цу пачхьалкхо цуьнгар налогаш йохаш ялахь, уьш цунах лаьчIкъайар мух ду динехь? Масала пайден тIера хIоттийна налог йалахь, цуо и пайда шена кIезга хилла аьлла и къайла баьккхана налогаш лахйахь. Цхьана агIор, ша болх беш валахь цу пачхьалкхехь, йа Iаш валахь, цо тIелоцаш цера низамаш ду, цу пачхьалкхан и налогаш лур ю аьл чIагIо йинча санна хуьлу и, и чIагIо йохор тешнабехк бар санна хIума хуьла. Кхеча агIор, и пачхьалкх бусулба нахан ницкъ беш йалахь, цо йел йолу налогаш бусулба нахан доьхьал гIур ю аьлла кхерам бу, тIаккха а зуламана дакъа лаьцнарг хуьл и.\nДел реза хуьлда!\nДела реза хуьлда массо бусалба нахана! Хьан доьххьаралера хаттар доккха хаттар ду, цу хаттар юккъе дуккха а хIума догIу, цундела, хIинца цунна жоп делла вер вац. Ткъа цунах лаьцна деша мегар долу оьрсийн маттара, йа ингалс маттара жайна суна ца девза.\nХьан шолгIа хаттарх лаьцна Iелам-наха бохучург дийцича… Керста-махка а вахана, цара шайн махкахь Iен бакъо а елла, цигахь вехаш волчу стагана мегаш дац церан низамаш дохор, йа Iехорца а, хIилланца а церах кIелхьаравийла гIертар. Иза ца магаран бахьана, цу бусалба стага а, цу керста наха а вовший бина барт а, чIагIо а хилар ду. Бусалба стагана цара шайн махкахь ваха а, хан яккха а бакъо яларца а, и бакъо цо къобал ярца а царна юкъахь барт бина хуьлуш бу, вовший зулам а дийр дац, тешнабехк а бийр бац, ямартло а йийр яц аьлла, тIаккха цул совнаха бусалба стага шена тIелоцуш а церан низамаш ша лардийр ду аьлла. И барт бусалба стага ларбан а, чекхбаккха а безаш бу, керста-нахаца белахь а. Иза чекхбаккха безаш хиларна тешаллаш далийна Iелам-наха, барт ларбар дуьйцу айаташ а, хьадисаш а. Масала церах ду:\n[ХIай АллахIах тешнарш! Лардеш кхочушде шаьш дина долу барташ].\n[Аш кхочушйойла чIагIо, бакъдолуш, чIагIонах хаттам бийр болуш бу].\nПайхамара – АллахIера салават а, салам а хуьлда цунна – аьлла: «Бусалба нах шайн билламаш ларбеш хила беза, хьарам дерг хьанал ден биллам а боцург, хьанал дерг хьарам ден биллам а боцург». Цундела, цаьрца ша бина болу барт а, ша цаьргара тIелаьцна болу билламаш ларбан беза бусалба стага, уьш лар ца бар къилахь ду цунна.\nВукху агIор, керста-нахана юкъахь бусалба стага хIилланаш а, Iехораш а, куьрхаллаш а лелоро бусалба динан цIе бехйо, бусалба стаг иштта хилча, бусалба дин а иштта ду моьтттуьйту царна. Ткъа вайна ма-хаъара, хьалха хилла болу бусалба совдегархой, шайн тешамаллийца а, барт ларбарца а, делла дош лардарца а, кхоьссина цхьаъа чIу а боцуш, топ а йоцуш, бусалба доцучу даккхийчу къаьмнаша бусалба дин тIелацаран бахьана хилла.\nЦундела, керста-махкахь хIиттийна йолу налогаш, уьш дIайалар низамо тIедожош делахь, дIайала еза. Ткъа уьш цара бусалба-нахана доьхьал хьовзо мега бохург баккъалла а хила дезарг а, ца хилча ца долург а дац. Муххале а, пачхьалкхо уьш шайн махкана пайденна дIахьажош ю, малхбузенан пачхьалкхаша къаьсттина чIогIа. Оцу налогех луш ду цара болх ца бечарна ахча, церах деш ду цара хьашт долчарна гIо, церах деш ду цара некъаш, церах деш ду цара дарбанцIаш, церах доьшуьйтуш ду цара шайн бахархошка, цу налогех ду цара вайн массо мухIажаршна лун ахча. Ткъа, цара луш долу гIо схьа а оьцуш, тIаккха цара доьхург дIадала ца лаар – иза нийса дац. Нагахь санна, шена налогаш йала ца лаахь, цу пачхьалкхо шена деш долу гIо а Iадда дита деза, хIунда аьлча и гIо оцу налогех кхоллалуш долу дела.\nНагахь санна, ша вехачу пачхьалкхера низамехь, гIоьналлин организацешна ахчанца гIо дича, йоккхучу налога тIера цхьа дáкъа дIадоккхуш делахь, бусалба нехан гIоьналлин организацешна ахча дIаделча гIолий хила а мега. Иштта низам Iаьмиркехь ду, ша вехачу пачхьалкхехь дуй хьаьжча дика хир ду. Цхьайолчу хенахь, низамехь налоган метта шега долуьйтуш долччу барамехь, налогана а ца луш, иштта организацешна ахча дIадалар важиб хуьлуш хила а тарло.\nКерста-махка ваханчо цаьрца ша бина барт а, цара хIиттийна билламаш а, церан низамаш а лардан дезарх лаьцна жимма алсам вай дийцира хIокху хаттарехь:\nКерста-нехан хIума лачкъор\nТкъа дика а, гIолий а хуург АллахI ву!\n «Фатáвá вастишáрóт ал-ислáмул-йавм» - Шейх Iабдул-Iазиз Ал-Фавзан, Шейх IабдуллахI БаййахI, Шейх IабдуллахI Ат-ТIаййáр, Шейх Салман Ал-IавдахI; «Фатава аш-шабакатил-исламиййахI», Шейх IабдуллахI Ал-ФакъúхI; «Фатава Ал-Мунадджид», Шейх Мухьаммад Ал-Мунадджид, Шейх Мухьаммад Ал-Iусаймúн; «ФикъхIул-джáлийáтил-исламиййахI фил-гIарб», Шейх Юсуф Ал-Къардáвú.\n Сурат «Ал-Мáидат», 1 айат.\n Сурат «Ал-Исрóъ», 34 айат.\n Тирмизи, Ибн МаджахI.


Литва - Путинан портрет, автор Вайткуте Йолита (Jolita Vaitkute).\n"Сui prodest", аьлча а, „хьанна санехьа ду?“ олуш хилла ширачу ромахоша цхьа хIума шаьшна шеконе хетча. Кху деношкахь а, Парижехь террорхоша 130 стаг а вуьйш, масех бIе лаза а веш, тIелатарш динчул тIаьхьа, ткъа йоллу Европа а ша шех Исламан пачхьалкхе олучу ДаIиш тобан керлачу терактех кхоьручу муьрехь, и хаттар . „хьанна пайдехьа дар террорхоша Парижехь къиза талорш дар“ бохуш долу, шуьйра дийцаре деш ду хаамийн гIирсашкахь а, интернет машанахь а.\nЦу хаттарна жоп лоьхуш берш сиха кхочу, хиллачух уггаре а боккха пайда Оьрсийчоьнан Iедална а, дуьненан нуьцкъалчийн гуонера Украинера тIом бахьана долуш араваьккхинчу Путин Владимирна а хилла бохучунна тIе. ХIунда аьлча, Францехь хиллачун терго ечара тидам бина ма-хиллара, Парижера террорхойн тIелатаршкахь белларш кхоччуш багарбина а бовлале хазадуьйладелира ДаIишерчу террорхошна дуьхьал тIом бечехь Оьрсийчоьнан гIодоцуш Малхбузе чекхйалалур яц боху аьзнаш.\nШа Путин Владимир а, тIаьхьарчу шина шарчохь цуьнан урхалло ГIирма-ахгIайренна аннекси ярна а, Украинин Малхбалехь тIом беш болчу сепаратисташна гIодарна а, Джи -8 тобанна юккъера Оьрсийчоь ара а яьккхина, Малхбузенца гергарло ийгIина хилла волу, цу Францерчу бохамал тIаьхьа даьллачу масех дийнахь юха а потенциала партнер санна вийцаре ваьккхина дуьненан яккхийчу пачхьалкхийн куьйгалхоша. Ша иштта цу ролехь, воцуш йиш йоцу нийса накъост санна тIеэцийта гIерташ цуо къа а хьоьгу.\nМасала, шен пачхьалкхан 224 вахархо вала а леш, Мисрера Петарбухе догIу кема Синайн лаьмнашкахь чудоьжча, беллачийн доьзалшка кхозлагIчу дийнахь бен ша вист а хуьлуш кадам ца бинчу, - деккъа Кремлан сайта тIехь президенто кадам бо аьлла яздар бен, - Путин Владимирс Парижехь террорхойн тIелатар хиллачу шозлагIчу диннехь кадам бира францхошка, цуьнца цхьаьна Олланд Франсуага сихонца террорхошна дуьхьал къийсам бар юкъахьа дIадахьа деза вай аьлла телеграмма а хьажош.\nХьанна санехь ду Парижехь хилларг бохучу хаттарна жоп лоьхучара и саннарчу деталашна тидам ца беш Iойла дац. Амма и деталаш хилла ца Iа, Путинна Францехь террорхоша тIелатарш дар пайдехьа хилар гойтуш долу тоьшаллаш, бохуш чIагIдо Нохчийн Республика Ичкерин урхаллин куьйгалхочуо Закаев Ахьмада. Цунна хетарехь, дуьхьал дIа цу тайпанчу бохамечу хиламах беркат даьллий бен дуьненан нуьцкъалчийн клубе юхаверза сатийсам бацара Путин Владимиран.\nЗакаев Ахьмад: „Вайна гуш ду тIаьхьарчу ткъех шарахь Путин политике веачахьана цуьнан дахарехь массо а цуо беш болу карчамаш а, хийцамаш а теракташца доьзна хилар, дуьххьара I999-чу шарахь Оьрсийчохь цIенош лелхийтарна тIера доладелла таханалерчу дийне кхаччалца. ХIинца тIаьххьара Парижехь хиллачунна тIехь вайн шеконаш ца хиларан хIун бахьанаш ду?\nИ санна долу хIума деш хилча, иза даима а цхьанна я цхьана хIуманна пайденна хила дезаш хуьлу. Цхьана Iалашонний, цхьанна тIеIаткъамний бен ца до иштта долу хIума. Ткъа цигахь хиллачух, цхьа а шеко а йоцуш, массо а агIор – политикехь а, дуьненаюкъарчу хьолаца доьзна а, дуьненан куьйгалхоша цуьнца таханлерчу дийнахь лелочу инкарлонца доьзна а – уггаре а пайда баьлларг Путин ву. Иштта хьал ца кхолладеллехь цуьнан цхьа а сатийсам бацара дуьненан лидерийн клубе юхаверза“.\nТIаьхьарчу деношкахь Францерчу хиламийн анализ ечу цхьа могIа тергамхоша хьахийна ду, цу бохамах Кремлана са хиларх дерг. Амма вевзаш волчу оьрсийн аналиста, политолого Белковский Станислава „Эхо Москвы“ радион эфирехь кхин а алсамох элира.\nЦуо чIагIдора, Парижехь теракташ хирг хилар Путинна шал шера хьалхехь хууш дара шен ДаIишна юккъерчу агенташкара, аьлла. Белковскис чIагIдарехь, оьрсийн леринчу сервисашна дика хаа ДаIишан Iалашонех дерг, хIунда аьлча церан цуьнца готта зIенаш хиларна.\n„Кхеташ ду Путинна Парижерчу терактехь хьалхехь дуьйна хууш хилар, цуьнан ДаIишехь шуьйра агентура ю, цу даIишан куьйгаллехь Саддам Хьусейнан тешаме хилла болу Баас партиин куьйгалхой хиларна“ , - элира Белковскийс.\nЗакаев Ахьмадан а яц ДаIиш тобанца Кремлан уллра гергарло хиларх а, и тоба Путинан а, Оьрсийчоьнан интересаш ларйеш хиларх а. Цунна хетарехь, жимма хьалха Нохчийчохь шен маршонехь къуьйсучу пачхьалкхана метта Имарат Кавказ аьлла тоба а кхоьллина, юха цу тобано Оьрсийчоьнна пайдехьа де-дерг шена тIеоьцуш хиларх терра хIума ду хIинца ДаIишно шена Путинна санехьа долу талорш тIеэцар а.\nЗакаев Ахьмад: „И ИГИЛ, и теракташ шена тIеэцна йолу тоба, цхьа шеко а йоцуш, вайгахь дахкон тоьшаллаш а долуш, оьрсийн леринчу сервисаш декъахь а йолуш кхоьллина структура ю, вайн цIахь кхоьллина хилла Имарат Кавказ санна. Путинна оьшуш мел дерг шена тIеоьцуш яра и Имарат Кавказ, хIинца цунна санехь дерг шаьш дина бохуш хIуъу хIума тIеоьцуш а, оьцур долуш а ИГИЛ а ю, Путинс хIуъу дахь а. Иза Путинна хаа а хаа. Тахана Путин кху дуьненна коча тасса гIертачу структурано дина зулам дара и Францерниг. Цу структурин цIе ФСБ ю“.\nАла догIу, Закаев Ахьмада санна ма-дарра цIераш а йохуш Путин хиллачун бехке ван ца хIиттахь а, амма цхьа могIа Малхбузерчу тергамхоша а, аналисташа а яздо, Францехь хиллачу террорхойн талорех уггаре а йоккхачу санехь нисвелларг Кремлан коьртачу гIентан да Путин Владимир ву бохуш.\nИштта, масала, немцойн политолого Бенеш Александра элира, хилларг ДаIишо тIелацаро а, ткъа дуьненан пачхьалкхийн куьйгалхоша и тIелацар, толлуш а доцуш, баркаллийца тIеэцаро а вуно аттачу даьккхина Путин Владимиран карарчу хенера дахар, аьлла.\nГерманехь вехачу аналисто Преображенский Ивана шен Дойче велле агенталлина язйинчу артиклехь Парижерчу терактех Путина баьллачу пайданех кхин цхьаъ лерира, цуо хIинца террорхошца къийсам латтон беза бохучу бахьанца кхин а чIогIох Оьрсийчоьнна милитаризаци йийр хилар.\nЗакаев Ахьмад: Вайна гуш ду Путин политике веанчул тIаьхьа цуьнан дахар теракташца доьзна хилар\nТерроран орамаш Оьрсийчоьнца цхьаьна бухабаха беза Малхбузено, аьлла хета Кемеронна\nМисарахь кема чударан бахьана терроран тохар лору ФСБ-но\nТуркменийн ярташна тIе тохарш дина Оьрсийчоьно\nБелхан визитаца ТехIране вахана Путин Владимир\nВЦИОМ: Путинан политика къобул еш болу нах вуно дукха бу Оьрсийчохь


Лийчаран куц - 34 хьадис - Iумдатул-ахькам - Хьадис - Динул-Ислам Коьрта агIо\nМИН КАЛАМИ ХАЙРИЛ-АНАМ 34 хьадис\nПайхамаран (Делера къинхетам а, маршалла а хуьлда цунна) хIусамнана хилла йолчу, Ал-Хьа́рисан йоIа Майму́ната (Дела реза хуьлда цунна) дийцина: «Лийчар тIедоьжначул тIаьхьа Пайхамар (Делера къинхетам а, маршалла а хуьлда цунна) лийчийта кечдина хи диллира ас (луьйчучу меттехь). ТIаккха цо шен аьтту куьйга хи чохь долу хIума раз йоккхуш шен аьрру куьйга тIе хи доьттира шозза йа кхозза. ТIаккха цо шен бехкеметтиг йилира, тIаккха шен куьг лаьтта тIе йа пена тIе хьаькхира цо, шозза йа кхозза. ТIаккха бага хи кхаьрзира цо, мера чу хи кхаьрзира цо, юьхь йилира цо, ши пхьарс а билира цо. Цул тIаьхьа шен коьрта тIе хи доьттира цо, тIаккха шен дегI дIадилира цо. Цул тIаьхьа, (ша хиллачу меттера) дехьа а ваьлла, шен ши ког билира цо. ТIаккха ас цхьа гата тайпа хIума еара цунна, делахь а цунна иза ца йийзира (схьа ца ийцира цо иза), шен куьйга хи дIадаьккхира (дIадакъийра) цо».\n- Лийчаран куц ду хIокху хьадисехь дуьйцург, хIокхул хьалхарчу хьадисехь санна.\n- ХIокхул хьалхарчу хьадисехь Пайхамаран (Делера къинхетам а, маршалла а хуьлда цунна) хIусамнанас Iаишас (Дела реза хуьлда цунна) Пайхамар лийчаран куц дийцира вайна. ХIокху хьадисехь а Пайхамаран (Делера къинхетам а, маршалла а хуьлда цунна) вукху хIусамнанас, Маймуната (Дела реза хуьлда цунна), Пайхамар лийчаран куц дуьйцу вайна, цхьажимма доххьаралерачух къаьсташ долу. Луьйчучу меттехь кечдина хи охьадиллина хилла Маймуната Пайхамарна (Делера къинхетам а, маршалла а хуьлда цунна), тIаккха цо шен аьтту куьйга иза шен аьрру куьйга тIе а Iанош, шен ши куьг дилина доьххьара, шозза йа кхозза. ТIаккха шен бехкеметтиг йилина цо, эвхьаза гIуллакх хиллачул тIаьхьа юьссуш йолчу хIуманах дIацIанлуш. ТIаккха, ша шен бехкеметтиг йилина долу аьрру куьг лаьттах хьаькхна цо шозза йа кхозза, вай сабанца куьг дуьлур хиларе терра, куьг дикка цIандалийта а, хьожа тайпа хIума йиссинехь иза дIаялийта а. ТIаккха бага хи кхаьрзина цо, мера чу а хи кхаьрзина цо, шен юьхь а йилина цо, шен ши пхьарс а билина цо. ТIаккха шен коьрта тIе хи доьттина цо, тIаккха шен дерриге дегI дилина цо. Цул тIаьхьа, ша хиллачу меттера кхечу метте дехьа а ваьлла, шен ши ког билина цо, и меттиг боьха хилла дела делахь а, йа цхьана кхечу бахьанна делахь а. ТIаккха, иза лийчина ваьлча, Маймуната гата деана цунна, иза дIавакъавалийтархьама, делахь а цо иза схьа а ца оьцуш, ша́ шен куьйга шена тIера хи дIадаьккхина цо.\n- Оцу кепара лийча мегаш хилар девза вайна хIокху хьадисера.\n- Лийчинчул тIаьхьа шена тIера хи дIадаккхар а, дIадакъор а мегаш хилар а гойту вайна хIокху хьадисо. Лаахь гата хьакха мегаш хилар а го вайна, хIунда аьлча и гата шега схьакховдийча, иза хьакха мегар дац ца аьлла цо. Ткъа цо иза ша́ ца хьакхар цу гатанца доьзна долчу хIуманна хилла хила тарло аьлла цхьаболчу Iеламнаха, йа кхин цхьаъа бахьана доцуш ца лиъна хила тарло цунна гатанца дIавакъавала аьлла цара.\n- ХIусамнана шен хIусамден гIуллакхе хьажар, цунна оьшучуьнга хьажар дика хилар го вайна оцу хьадисера, Маймуната (Дела реза хуьлда цунна) хи кечдина хиларх а, гата деана хиларх а.\n- Боьха ларалуш йолчу хIуманах цIано йича, ши куьг сабанца дIадилар дика хилар гойту вайна оцу хьадисо, хIунда аьлча Пайхамара (Делера къинхетам а, маршалла а хуьлда цунна) латтана тIе а хьаькхна, тIаккха дIадилина хилла шен аьрру куьг. Цундела, нагахь санна тIекхочехь саба дацахь, лаьттаца дIадила мегар ду куьг, сабана меттана.\n- Ламаз оьцучу хенахь санна, лийча волавалале хьалха шена оьшург кечйар дика хилар а девза вайна, хи делахь а, кхиерг елахь а.\n- Аьтту куьйга аьрру куьйга тIе хи доттар дика хилар а девза вайна.\n- Доьххьара бехкеметтиг дIайилар а, цул тIаьхьа ламаз эцар а, цул тIаьхьа корта билар а, цул тIаьхьа диссина дегI дилар а дика хилар девза вайна хIокху хьадисера.\n- Нагахь санна ша́ луьйчуш хилла йолу меттиг цIена яцахь, ши ког цхьанхьа кхечу цIенчу меттехь билар дика хилар а го вайна хIокху хьадисера.\n- Лийчарехь важиб (парз) долу хIума ниййат дар а ду, дерриге дегI дIадилар а ду, массо метте хи а кхочуьйтуш. ТIедоьжна долу лийчар тIерадоккхуш хилча, «ламазана цIанлуш лийча ниййат ду сан», йа «парз лийчар тIерадаккха ниййат ду сан» аьлла, лийчар дIадолочу хенахь шен дагчохь ниййат дийр ду, стага а, зудчо а. Нагахь санна лийчар рузбанна делахь, «рузбанна лийча ниййат до ас» аьлла хир ду иза, йа «рузбана ламазана лийча ниййат до ас» аьлла хир ду. Цул тIаьхьа йолчу хенахь, массо метте хи а кхочуьйтуш, шен дерриге дегI дIадуьлур ду. Иштта и ши хIума ду лийчарехь лардан дезарг. Ткъа кхидIа дерг дерриге суннат долу хIума ду, лелийча дика долу хIума ду, ме́лехь долу хIума ду, хIара ши хIума дичахьана важадерг ца дича а лийчар нийса лоруш ду, тIерадаьлла лоруш а ду.


Би-би-си: Ливехь оьрсийн эскархо велла\nОьрсийн эпсар Мостовой Глеб\nОьрсийн эскаран эпсар вийна Ливехь аьлла, хаамбина оьрсийн Би-би-си хьостано. Хьалхо веллачун цIе а ца йоккхуш, бира изза хаам регионалан "Оренград" хьостано. Мича хьелашкахь вийна а, я цуьнан дарж а хоуьйтуш дацара. ТIеман конфликтехь шаьш дакъалоцуш дац аьлла Оьрсийчоьно.\nТкъа Би-би-си-но Iорадаккхарца, 27 шо долу Мостовой Глеб ву Ливехь вийнарг.\n"Оренград" хьостано снайпер вара боху иза. Велларг тIеман университетехь доьшуш вара аьлла, иза вевзачу цхьаммо. Карарчу беттан 5-чу буса вийна лоруш ву эпсар.\nОренбургана 127 чакхарма гена йолчу Акбулак эвла лаьтте кховдо дIаваьхьна велларг. Тезета кхача аьтто ца баьлла журналистийн, хIунда аьлча полицино чу ца битарна.\nТIеман конфликт лаьтта Ливехь. Конфликтан коьрта ши агIо ю – ООН-о тIеэцна Триполера Сараджа Фаизан къоман бертан Урхалла а, ханна вовшахтоьхна, инарлас Хафтар Халифа гIо латтош йолу Тобрукера кабинет а.\nIамеркан вахархо волу Хафтар Москвахь дешна ву. Пачхьалкхан хиллачу диктаторан Каддафи Муаммадан гонера герггара стаг вара иза, тIаьхьо оппозици ваьлла.\nЦуьнан эскарна гIо латтош бу доларчу Вагнеран тIеман компанин (ЧВК Вагнер) декъахой. Шаьш Ливерчу тIамехь хилар тIе ца дуьту Оьрсийчоьно. Пачхьалкхан тIеман министралло Ливехь эскархой баларх а хааме ца доккху.


ДАIИШ-ан пропаганда яржийначу нохчочун хан тоьхна Австрехь\nАвстри -- Австрин полицин лерринчу тобан эпсарш. 2017.\nШи шой, ах шой хан тоьхна Австрерчу Санкт-Пелтен гIаларчу кхело ДАIИШ-ан байракх тIехь йолу сурт шен Фейсбукерчу агIонна тIехь даржийначу жимчу стагана. Цунна иштта бехке дуьллуш дара, YouTube сайта тIехь\nДАIИШ-ан пропаганда яржон видеошка хьежар а, уььш шен компьютер тIехь латтор а.\nЦул сов, кхелахочо чIагIдарехь, 22 шо долу нохчо даханчу 2016-чу шарахь шена бевзачу кегирхошна юккъехь Шема ДАIИШ-ах дIакхета накъостий лохуш а, цига дахьа герз карон меттигаш толлуш а хилла. Цунах лаьцна тоьшалла динера Iедалхошка лаьцнаверг шена а Шема вахар марздан гIертар вара аьлла айкхалла динчу цхьана кхечу жимчу стаго.\nКхеле озийнарг, цунна Iуналла деш хиллачу психиатро динчу тоьщаллийца, коьртана мелла а галваьлла ву, иза шина декъе кхетам бекъабаларан сиркхо йолуш ву шеца. И бахьана долуш ша лелочуьнан а, дуьйцучуьнан а жоьпалла боллучу барамехь хууш вац иза.\nХIетте а цуьнан дов хоттуш хилла кхо кхелахо тешна вара, жимстаг „вуно чIогIа ша лелийначух кхеташ ву“ аьлла. „Австрехь ДАIИШ-ан пропаганда яржор, кегирхойх юккъехь ДАIИШ-ан агIончаш бан гIертар иза даьржина далале сацон дезаш ду“, - элира процесс дIахьочу коьрта кхелахочо.\nШа бехкевечо ша ДАIИШ-ан пропаганда яржош хилар дацаре дира. Фейсбукехь ша террорхойн сурт даржор цо Iовдалалла яра аьлла мукIарло дира, ткъа ДАIИШ-хойн видеошка ша сагатдала хьийжира элира цо.\nХьалха а цхьацца талорш лелорна лаьцна, чувоьллина хилла волчу жимчу стаго ша хенал хьалха набахтера аравалийтарх зенечу агIор пайдаэцар тидаме а эцна, цунна хIинцалца схьа арахь яккха тоьхна хилла хан юхаяьккхтира кхело. Амма и кIант, цуьнан адвокато ма-аллара, „ша хIун лелдо хаа хьекъал долуш ца хилар тидаме а эцна, хан мелла а кIеззиг тоха сацам бина шаьш аьлла дIахьедар дира кхелахоша.\nЛахарчу Австрин кхелан векалша Маршо Радиога бинчу хаамца, цунна тоьхна йолу хан, цкъа цо цунна дуьхьал латкъам бо я ца бо хьажжалца, нуьцкъале ца яьлла.


ОСАГО системица хьарамлонаш лелочу хьалханчашлахь ю Къилбаседа Кавказ\nОьрсийчоьхь машенашца хуьлу зен меттахIотточу хьукматийн цхьаьнакхетаралло (РСА) рейтинг хIоттийна ОСАГО системера хьарамлонашца ахчанаш оьцучу регионийн. Хьалхара кхо меттиг дIалаьцна Приморски махко, ГIалгIайчоьно, Къилбаседа ХIирийчоьно.\nРСА-н президента Юргенс Игора дийцарехь, и регионаш стохка а яра ОСАГО Iехочийн хьалхарчу могIаршкахь. Оцу бахьаница и мехкаш бу некъахьовзамашца доьзна уггаре дукха а, машенашца хуьлу зенаш бахьанехь Оьрсийчохь сов кест-кеста ахчанаш оьцурш а.\nОСАГО Iехорхойн могIаршкахь 5-чу меттехь ю Кхарачой-Чергазийчоь, 6-гIаниг – Дагестан, тIаккха – Нохчийчоь. 15-чу меттехь ю ГIебарта-Балкхаройчоь. Бозбуанчаллаш кхушара гIеххьачул лахделла Адыгейхь, Ростовхь, Краснодарехь, Ставрополехь.\nУггаре "цIенаниг" ю Алтай.\n2019-чу шарахь массо а мехкел хьалха яра ОСАГО-ца харцонаш лелорца Адыгей а, Краснодар-мохк а. Оьрсийчоьнан Банкан векалша чIагIдарехь, машенаш йоьхна, йохийна бохуш, аьшпаш а буьттуш, ахчанаш оьцучу наха некъ боьхку баккъал а зен хиллачу бахархошна компенсацеш хеннахь, боггIучу барамехь эца.