Акула К.. Змагарныя дарогi (на белорусском языке)\nTheLib.Ru » Биографии и Мемуары » Акула К. » Змагарныя дарогi (на белорусском языке) » онлайн-чтение (стр. 1)\nКастусь Акула. Змагарныя дарогi\nУладзiмiр Арлоў. Змагарныя шляхi Кастуся Акулы (Уступ да Менскага перавыданьня 1994 году)\nСтанiслаў Станкевiч. "Змагарныя Дарогi" К.Акулы (Уступ да Таронтска-Мюнхенскага выданьня 1962 году)\nКастусь Акула. Пасьля першых адгалоскаў\nПэрыяд Другой Сусьветнай вайны прынёс беларускаму народу найбольш цярпеньняў i каштаваў яму ахвяраў. Даўно здадзеныя на злом i пераплаўленыя ў iншыя прылады вайны цi мiру зброя, што iрвала-крывавiла зьняможанае цела нашае Бцькаўшчыны. Але маскоўскi акупант, не дазволiўшы прыгнечанаму народу залячыць i загаiць ваенных ранаў, запрог яго ў непасiльнае ярмо ды сыцее й дужэе за кошт мiльёнаў нашых нешчасьлiвых родзiчаў.\nПартыйныя прыслужнiкi Масквы ў навуцы й культуры туга набiваюць кiшэнi бальшавiцкiмi чырвонцамi за мiзэрна-хвальшывыя працы, дзе намагалiся й намагаюцца ў крывым люстэрку паказаць той векапомны час. Тыя-ж, для якiх праўда, сьветлая маральнасьць, гонар i чыстае сумленьне даражэй юдаўскiх маскоўскiх прэмiяў, бляшак-мэдалёў ды тытулаў, прымушаныя сяньня маўчаць, чакаючы на лепшую будучыню, калi змогуць тварыць бяз прымусу.\nАдрэзак часу, што дзелiць нас ад вайны, быў-бы амаль дастатковым, каб хоць з большага вычарпаць багацьце матар'ялаў, што назьбiралася ў басэйне падзеяў за час вайны ў Беларусi. Але яшчэ дагэтуль амаль незакранутая сыравiна вялiкiх ваенных эпапеяў у лiтаратуры, неадсьпяванай застаецца слава беларускiх волатаў-гэрояў у музыцы. Нашы нацыянальна-сьведамыя й патрыятычныя масы на эмiграцыi ўсё яшчэ дзеляцца й жывуць ласкуткамi ўспамiнаў ды там-сям падбiраюць каласкi з плённых чужых нiваў. Удома-ж бальшавiцкiя партыйцы славяць крывадушных катаў паняволаенага народу.\nБеларускiя эмiграцыйныя пiсьменьнiкi маюць амаль неабмежаваную вольнасьць тварэньня ды й багатую спадчыну гiстарычных матар'ялаў. Адылi яны, аддаючы львiную частку свайго часу заробкам на штодзённы хлеб i жыцьцё, абмежавалiся да гэтага часу адно колькiмi ўрыўкамi-нарысамi цi кароткiмi паэмамi. Асноўны-ж запас сыравiны, што адносiцца да людзей i падзеяў у Беларусi падчас апошняе вайны, усё яшчэ неўпарадкаваны й недасьледаваны, чакае лепшае будучынi.\nАддаючы гэту працу ў карыстаньне грамадзтва, аўтар спадзяецца, што яна хоць у малой ступенi запоўнiць вышэйзгаданы прабел.\nВялiкая падзяка належыцьца сябром iз Школы Камандзераў Беларускае Краёвае Абароны ў Менску, што пасьпяшылi нам на дапамогу зь iнфармацыямi. За помач у iнфармацыях складаем вялiкае беларускае дзякуй i наступным асобам: сьв. пам. а. мiтр. прат. Данiлюку, ген. Ф.Кушалю, д-ру М.Шчорсу, сп-нi Л.Пiтушчысе, сп.сп. Г.Барановiчу, А.Маркевiчу й iншым, а за парады пры апрацоўцы матар'ялу - д-ру В.Жуку. За перагляд i некаторую карэкту ў мове рукапiсу дзякую сп. А.Марговiчу.\nГэтта асаблiва жадаем падчыркнуць вялiкую вартасьць фiнансавае дапамогi сп-ра К.Каранеўскага i д-ра Б.Рагулi, ды й трэйцяга сябры, якi жадае астацца ананiмным, дзякуючы якiм магчымай сталася рэалiзацыя выданьня кнiгi.\nД-ру Ст.Станкевiчу i сп-нi З.Станкевiчысе за цяжкую й наагул тэхнiчную працу, зьвязаную з выданьнем, належыцьца найбольшшая ўдзячнасьць. Фактычна дзякуючы вялiкай ахвярнасьцi ў працы сп-ва Станкевiчаў i магчымым было выдаць гэту працу ў так скорым часе.\nСябром iз школы камандзераў Беларускае Краёвае Абароны ў Менску\nЯго ў зямлi знайшоў маёй разлогай\nГаручы прадзедаў вузкi загон.\nВясёлым звонам аказаўся ён,\nКалi чапiў канцом майго нарога.\nАбцёр пабожна йржу часа благога,\nI заблiшчэў старых стагодзьдзяў сон\nI напiс на клiнку, нiбы закон\n"Да рэшты бой!" - зiрнуў загадам строга.\nI вось няма нясьмеласьцi, разваг\nДля сэрца вернага - чужынцам страх:\nРадзiмы схоў вартуйце, маткi, сёстры!\nЯ з грамадой iду па шчасьце нам.\nМой меч зiхцiць непераможны, войстры.\nЗмагуся сам - дык iншым перадам!\nГIТЛЕРАЎСКАЯ АКУПАЦЫЯ БЕЛАРУСI Ў 1941-1944 ГАДАХ\nПаколькi апiсаныя намi падзеi ў бальшынi сваёй адбываюцца паза межамi Беларусi, неабходна дзеля ўводзiнаў малапаiнфармааванага чытача кiнуць вокам на тое, што адбывалася на беларускiх землях пад час гiтлераўскае акупацыi. Згары засьцерагаемся, што характарыстыка таго багатага гiстарычнага часу скупая й некамплетная, але дастатковая дзеля таго, каб знайсьцi ключ да зразуменьня шмат чаго, апiсванага ў самой аповесьцi.\nЗ часткi, акупаванае немцамi ў 1941 годзе, быў створаны г. зв. Генэральны Камiсарыят Беларусi з цэнтрам у Менску. Ён быў падзелены на "гэбiты" (акругi), а гэныя ў сваю чаргу - на паветы й воласьцi. Нямецкi генэральны камiсар у Менску меў у кожнай акрузе для свае дапамогi гэбiтскамiсара. Адмiнiстрацыйныя нiзы ў большай меры былi ў руках беларусаў, вярхi - у руках немцаў.\nВялiкiя прасторы Беларусi iз кампактнай масай беларускага насельнiцтва ня былi ўлучаны ў Генэральны Камiсарыят Беларусi. Гэтак Вiльня з вялiкiмi абшарамi Вiленшчыны ўвайшла ў Камiсарыят Летувы, Беласточчына была далучана да Ўсходняй Прусii; частка беларускай Берасьцейшчыны й Пiншчыны апынулася ў Камiсарыяце Ўкраiны; пытаньне Браншчыны й Смаленшчыны было неразьвязанае, таму што яны былi ў засягу прыфрантавога пасу; сумежныя-ж з Латвiяй прасторы трапiлi ў Камiсарыят Латвii.\nГiтлераўскiя акупанты дазволiлi толькi пачатковае й сярэдняе школьнiцтва, з вялiкiмi абмежаваньнямi апошняга ў лiку. Прагiмназii й прафэсiйныя сярэднiя школы iснавалi ў акруговых гарадах. Насуперак цьверджаньням некаторых непрыязных беларусам чужынцаў, у школах ня было дыскрымiнацыi нацыянальных мяншыняў. Для запаўненьня недахопу настаўнiкаў у акруговых гарадох былi арганiзаваныя шасьцiмесячныя настаўнiцкiя курсы. Ня гледзячы на кароткi час, прадукт выходзiў добры. Беларуская патрыятычная моладзь намагалася выкарыстаць час i скупыя маг-чымасьцi для падняцьця народнае асьветы й усеагульнага нацыянальнага ўсьведамленьня. Немцы, праз сваiх акруговых школьных iнспэктараў i iхных памочнiкаў, пiльна сачылi за працэсам навучаньня й дбалi, каб беларускае маладое пакаленьне ўзгадоўвалася ў духу прыязьнi, калi не адданасьцi, да г. зв. вялiкай Нямеччыны й гiтлераўскай "новай Эўропы".\nАле дарма. Iхныя намаганьнi нэўтралiзавалiся вялiкай патрыятычнай ахвярнасьцю i адданасьцяй Бацькаўшчыне настаўнiцкага элемэнту. Беларускi вучань, пачуўшы праўду аб мiнуўшчыне свайго краю, вывучыўшы родную мову ды ацанiўшы ейную раўнавартасьць iз чужымi мовамi, пазнаючы родныя песьнi, гiсторыю й культуру, фармаваўся як самастойны, поўнасьцяй вартасны чалавек. Ад поўнай нацыянальнай сьведамасьцi й пачуцьця сваёй вартасьцi да палiтычна незалежнiцкiх iмкненьняў i змаганьня за iх застаўся ўсяго адзiн крок. Трэба было адно паставiць кропку над "i", а яе найчасьцей i ставiлi самi гiтлераўскiя акупанты, толькi ўжо не ў школьных класах, але там, дзе зброяй i агнём безаглядна вынiшчалi часткi акупаванае Беларусi. Гэтак нарадзiлiся сьведамыя змагары за лепшую долю паняволенага народу.\nБальшавiкi добра разумелi небясьпеку беларускага, нацыянальнага духам школьнiцтва, а таму рукамi сваiх партызанаў, асаблiва ў лясных мясцох Беларусi, палiлi школы, лiквiдавалi настаўнiкаў. Тое-ж рабiлi й палякi, асаблiва ў тых мясцовасьцях Лiдчыны й Наваградчыны, дзе дзейнiчалi iхныя партызанскiя адзьдзелы.\nЗ арганiзацыяў немцы дазволiлi адно на ўтварэньне Беларускае Самапомачы, якая скарэй была гаспадарскай iнстытуцыяй з заданьнем дапамогi пацярпеўшым у вайне, ды Саюзу Беларускае Моладзi. Апошнi, наўсуперак абмежаваньням i пiльнаму нагляду з боку акупанта, зрабiў вельмi шмат для пашырэньня нацыянальнага руху. Тое, чаго не змагла даць моладзi беларуская школа, дапоўнiваў СБМ. Тут моладзь вучылася арганiзаванага супольнага жыцьця, працы, спорту, загартоўвалася, высока несла бел-чырвона-белы штандар беларускага патрыятызму.\nДарма, што немцы бачылi ў СБМ рэзэрвуар, зь якога старалiся чэрпаць нявольнiкаў для працы ў Нямеччыне. Нацыянальнае ўзгадаваньне юнакоў i юначак прынесла свае плёны - вытварылася традыцыя масавага руху моладзi, салiдарнасьцi, адданасьцi паняволенай Бацькаўшчыне. Колiшнiя сябры й сяброўкi Саюзу Беларускае Моладзi пасьля апынулiся ў народнай антыбальшавiцкай партызанцы, а iншыя, ужо на эмiграцыi, узялiся за працу ў шэрагах беларускага нацыянальна-вызваленчага руху.\nКУЛЬТУРНАЕ ЖЫЦЬЦЁ, ВЫДАВЕЦТВА, ПРЭСА\nНайбольш пiльна сачылi гiтлераўскiя акупанты за беларускай прэсай i праявамi культурнага жыцьця. У Генэральным Камiсарыяце Беларусi ня было нiводнай штодзённай беларускай газэты, акрамя пары паўтыднёвых. Нямецкiх-жа штодзённых газэт было некалькi. Беларускiя газэты вельмi скупыя былi зьместам i абыймом, нерэгулярна й спозьнена кальпартавалiся на правiнцыях. Увесь матар'ял падлягаў пiльнай цэнзуры. Iз кнiжак нiчога не выдавалася. У школах не хапала падручнiкаў, у бiблiятэках - твораў беларускае нацыянальнае лiтаратуры.\nПадобна выглядала й сытуацыя на тэатральнай нiве. Калi дзе што ўдалося беларусам зрабiць у галiнах прэсы, тэатру цi выдавецтва, дык толькi дзякуючы бязьмежнай ахвярнасьцi поўгалодных i вечна сочаных ворганамi цэнзуры й бясьпекi культурных працаўнiкоў, якiм даводзiлася ледзь ня фiзычна вырываць iз зубоў акупанта сродкi на iснаваньне й працу.\nГIТЛЕРАЎСКАЯ ПАЛIТЫКА ВЫНIШЧЭНЬНЯ Й ДАПАМОЖНЫЯ АКУПАНТЫ БЕЛАРУСI\nГiтлер распачаў вайну дзеля здабыцьця "лебэнсраўму" (Lebensraum (ням.) жыцьцёвая прастора). Пасьля акупацыi Беларусi ён пачаў ня толькi безаглядную эканамiчную эксплуатацыю земляў i прыродных багацьцяў яе, але праводзiў рэгулярнае й сыстэматычнае вынiшчэньне карэннага насельнiцтва.\nДарма, што рознае масьцi прыблуды-акупанты вечна зьнiшчалi беларусаў ды не дазвалялi iм нармальна жыць, Беларусь заўсёды была густа заселенай. Гiтлераўскiя фашысты падышлi да пытаньня разрэджаньня гусьцiнi беларускага насельнiцтва самым радыкальным спосабам - агнём i зброяй. Ясна, што ня трэба забывацца тут i аб масавых вывазах насельнiцтва на нявольнiцкую працу ў Нямеччыне. Вынiшчэньне было ў духу часу й згоднае з тэўтонскай традыцыяй. Тут памаглi iм выдатна й бальшавiкi, што пакiнулi ў вялiкiх беларускiх лясох апэратыўныя групы чэкiстых для арганiзацыi чырвонае партызанкi. Пачалася пазафронтавая вайна, што каштавала беларускаму народу мiльёны ахвяраў у людзёх i неаблiчальныя страты ў маёмасьцi.\nПаколькi бальшавiкi прымусам заганялi беларусаў у партызанку, немцы каралi "вiнаватых", г. зн. вёскi й сёлы, куды заходзiлi й адкуль прымусова вэрбавалi людзей бальшавiцкiя агенты. Гэта былi найчасьцей селiшчы ў ваколiцах лясоў. Нямецкiя рэпрэсii нявiннага сельскага насельнiцтва выклiкалi помсту з боку чырвоных партызанаў, i такiм чынам была пачатая ланцуговая рэакцыя. У вынiку адны й другiя забойцы-акупанты заставалiся амаль цэлымi, а няскончаныя пажары папялiлi беларускiя вёскi, й агонь жыўцом зьядаў бездапаможныя ахвяры.\nГiтлераўцы ўважалi, што навет гэткiм спосабам ня здолеюць дастаткова разрэдзiць насельнiцтва Беларусi. Для прыспяшэньня працэсу паклiкалi тады даўно дый ня толькi iмi выпрабаванае й найбольш эфэктоўнае - мiжнацыянальную грызьню, траўлю i ўзаемнае вынiшчэньне. Але й тут ахвяра ў васноўным была тая-ж самая - беларусы.\nПерад тым, пакуль разгледзiм, як палякi, расейцы й iншыя выдатна памагалi гiтлераўцам у вынiшчэньнi беларускага народу, варта спытацца: чаму-ж беларусы апынулiся на самых нiзох, хоць i жылi на сваiх землях, чаму найбольш пацярпелi? Прычыны ў васноўным былi тры: сьцiплая колькасьць беларускага нацыянальна-сьведамага кiраўнiчага элемэнту, што змог-бы паказаць народу дарогу й заступiцца за ягоныя правы; адсутнасьць у часе прыходу гiтлераўскiх акупантаў беларускiх арганiзацыяў, якiя-б дзеялi сьведама й плянава з мэтамi народнага самазахаваньня; ды - i гэта, здаецца, самае найважнейшае нясьведамасьць нямецкiх нiзоў у пытаньнях Беларусi й ейнага народа.\nВарожыя беларусам элемэнты, што рэкрутавалiся перадусiм з расейцаў i палякаў, уводзiлi акупанту ў вушы, што кажны беларус - гэта камунiсты. У гэтым, вядома-ж, большая заслуга належыцьца палякам, чымся расейцам, з тэй простай прычыны, што апошнiя самi ў найбольшай меры так цi iнакш былi ў Беларусi заўсёды апораю Масквы, белай цi чырвонай. Гэтага нельга сказаць адносна палякаў, што выдатна выкарыстоўвалi гэткi козыр. У шматлiкiх немцаў-акупантаў беларус i стаўся сынонiмам камунiстага, а значыцца й кандыдатам на вiсельню цi на расстрэл.\nВарта па чарзе й больш дакладна прыгледзiцца, як палякi, расейцы й iншыя чужнiкi ў Беларусi сталiся зьненавiджанай чумой за iхнае супрацоўнiцтва зь гiтлераўскiм акупантам i заслугi перад iм.\nПасьля акупацыi Гiтлерам большае часткi Эўропы ў 1940 г., калi выявiлася, што лiдары некаторых гаспадарстваў, як, прыкладам, Нарвегii цi Вугоршчыны, здрадзiўшы свае народы, аддалi ўладу немцам i пайшлi зь iмi на супрацоўнiцтва, палякi ўдома й на эмiграцыi голасна хвалiлiся, што яны ёсьць адзiным "народам бяз Квiслiнга". Паколькi некаторых здраднiкаў польскага народу зь верхавiны перадваеннае адмiнiстрацыi i нельга было лiчыць гiтлераўскiмi калябарантамi, усё-ж беларусы, якiм у часе гiтлераўскае акупацыi давялося шмат выцерпець ад малых польскiх "квiслiнгаў" (гаворым аб тых, што захавалi жыцьцё), маглi-б назваць няскончаны лiк iмёнаў польскiх выслужнiкаў "фюрэра".\nПершай групай зьяўлялiся тыя, што масава паплылi ў дапаможную, папулярна званую чорнай, палiцыю. Атрымаўшы зброю ў рукi, яны цi не найбольшую ўвагу прысьвячалi вынiшчэньню беларускае нацыянальнае iнтэлiгенцыi й шырокiх масаў беларусаў наагул. Гэта асаблiва яскрава выявiлася ў самым пачатку гiтлераўскае акупацыi, калi беларусы былi здэзарганiзаванымi й толькi што пачыналi мабiлiзаваць сiлы для барацьбы за асабiстае й нацыянальнае iснаваньне.\nДругой групай трэба лiчыць, калi iх можна так назваць, "бабскiя брыгады". Гэта былi служанкi, кухаркi, перакладчыцы, працаўнiцы ва ўрадах пры нямецкай палiцыi й акруговых цывiльных нямецкiх установах. Той, хто быў у гэным часе ў Заходняй Беларусi, сачыў ды ўмеў спасьцерагаць, лёгка зможа прыгадаць знаёмы тып польскае паненкi. Тып гэты, акрамя выкананьня дзьвёх працаў - служанкi, кухаркi цi працаўнiцы бюра ўдзень i прастытуткi ўночы, найбольш пiльную ўвагу прысьвячаў трэцяй: лiквiдацыi беларусаў. Трымаючы ў абдымках нейкую гiтлераўскую большую цi меншую "шышку", зусiм няцяжка было шаптаць у ейныя вушы iмёны эвэнтуальных ахвяраў - "камунiстых", цi кармiць яе адлаведнымi "iдэямi".\nВыглядала, што дзейнасьць першае й другое групы была ня прыпадковай. Прыгледзеўшыся блiжэй, можна было збольшага заўважыць арганiзаванасьць, мэтазгоднасьць ды навет i пэўную плянавасьць. Калi ўжо пазьней беларусы, змабiлiзаваўшы сiлы, маглi часьценька пахвалiцца поспехамi ў ачышчэньнi дапаможнае чорнае палiцыi ад здраднiцкага польскага элемэнту, то змаганьне з "бабскiмi брыгадамi" было куды цяжэйшае...\nТрэйцяя група палякаў, што дзейнiчала арганiзавана, гэта былi гэтак званыя легiёны, цi, калi ўжыць iхны-ж афiцыяльны назоў, Армiя Краёвая. У асноўным група гэтая "апэравала" ў Лiдчыне й Наваградчыне. У гэту так званую "армiю" плылi польскiя паны й падпанкi, дробная спалянiзаваная шляхта, што заўсёды была гнiлым-загноеным балючым струпом на целе беларускага сялянскага народа, дый вырадкi-рэнэгаты, не ўспамiнаючы ўжо аб ладнай колькасьцi звычайнае басоты, карыстаючай з нагоды, каб рабаваць i забiваць нявiнных.\nНамiнальна гэта "армiя" была пад загадамi экзыльнага польскага ўраду ў Лёндане, фактычна-ж даводзiцца сумлявацца, што ўсё тое, што яна рабiла, было згоднае зь лёнданскiмi дырэктывамi. Палякi гэтыя выявiлi надта-ж мала iнiцыятывы, вынаходлiвасьцi й адвагi ў змаганьнi зь немцамi, затое-ж аж залiшне пiльнымi былi ў тэрарызаваньнi мясцовага непрыхiльнага беларускага насельнiцтва. У насiльным наборы людзей, здабываньнi харчоў i вопраткi паслугоўвалiся тымi самымi мэтадамi, што сталiнскiя партызаны ды маскоўскiя гэтак званыя карныя атрады.\nПачынаючы з 1943 году, з волi гiтлераўска-фашыстоўскiх акупантаў, дзейнiчалi ў Беларусi дзьве асноўныя вайсковыя фармацыi расейцаў: дывiзiя Камiнскага на Бабруйшчыне й Случчыне i брыгада Радыёнава на Глыбоччыне й Лепельшчыне. Складалiся яны ў галоўным з былых ваеннапалонных Чырвонае Армii, гэта значыць з таго самага матэрыялу, што i ўласаўская г. зв. Расейская Вызвольная Армiя (РВА).\nГрупу Радыёнава выдатна характарызуюць вачавiдцы, якiм тут i аддаём слова: "Гiль-Радыёнаў, якi ўсяляк пазьбягаў сутычак з "партызанамi", павыганяў на Лепельшчыне не зь лясоў, а са спаленых iм вёсак без малага тры тысячы беларусаў - бадай вылучна старых, калекаў i кабетаў зь дзяцьмi. Прагнаўшы гэтую гаротную грамаду празь сьпёку й пыл 30 кiлямэтраў, ён каля вёскi Iканьнiкi зьвярнуўся да яе: - Калi хто з вас зьвенецца да мяне з просьбай дараваньня жыцьця на расейскай мове, дык атрымае яго. Нiхто гэтае чужое мовы ня ведаў, i таму ўсе яны былi пасечаныя з кулямётаў", - успамiнае Юрка Вiцьбiч.\nДругi сьведка, сам-жа кароткатэрмiновы "радыёнавец", А.Галубiцкi. прысьвячае брыгадзе шмат больш увагi:\n"... з "радыёнаўцамi" давялося сутыкнуцца беспасярэдня. Лiчу сваiм абавязкам падзялiцца з чытачамi сваймi ўражаньнямi аб гэтай расейскай вайсковай фармацыi, тым больш што й сам я, можна сказаць, быў "радыёнаўцам", хоць, як нiжэй будзе вiдаць, даволi абмежаваны час.\nДзесьцi раньняй вясной 1943 года пашырылiся ў нас чуткi, што ў недалёкiм (каля 20 км) мястэчку Лужкi знаходзiцца нейкая расейская фармацыя на чале з Радыёнавым, якая мае змагацца з партызанамi. Хоць у нас час-ад-часу зьяўлялiся партызаны, але нiхто не зьвярнуў асаблiвае ўвагi на гэтых новых "абаронцаў".\nI вось пасьля нейкага часу праз нашу вёску прасунулiся збройныя калёны Радыёнава, накiроўваючыся на ўсход. Празь некалькi дзён кажны свае позiркi з трывогай зьвяртаў у той кiрунак: там неба днямi чарнела густымi дымамi, а начамi палала зарывам пажараў (магчыма, што гэта й была тая "акцыя" на Лепельшчыне, аб якой успамiнае Юрка Вiцьбiч).\nНазад калёны вярталiся абладаваныя ўсялякiм сялянскiм дабром, з цэлымi статкамi кароў i iншае дамовае жывёлы. П'яныя-ж жаўнеры нярэдка вязьлi на вазох сваю "ваенную здабычу" - маладых дзяўчат. Адкрылiся вочы сялянам пабачылi, што за "абаронцаў" нажылi ў суседзтве.\nПасьля гэтае "генэральнае акцыi" пачалiся дробныя налёты "радыёнаўцаў" на блiжэйшыя вёскi, быццам у пошуках партызанаў. П'яная арда звальвалася на вёску як саранча, рабавала, гвалцiла, а пры найменшым супрацiве - збiвала й расстрэльвала. Дайшло да таго, што часамi жыхарства данае мясцовасьцi, заўважыўшы загадзя наблiжэньне расейскiх адзьдзелаў (пазнаць iх было лёгка па вялiкай колькасьцi вабозу), шукала аховы пры нямецкiх "штыцпунктах" цi мясцовых гарнiзонах, калi такiя былi ў ваколiцы. Бывалi выпадкi й сутычак мiж мясцовай палiцыяй i радыёнаўцамi.\nНекаторыя могуць сказаць, што ў брыгадзе Радыёнава быў значны працэнт i беларусаў. Вось-жа спачатку iх там зусiм ня было, а потым - так, былi. Апынулiся-ж яны там такiм чынам. Пасьля свае першае крывавае акцыi на ўсход ад Глыбоччыны ды некалькiх ня менш крывавых рэйдаў у блiжэйшых да свае "ставки" раёнах, Радыёнаў пачаў мабiлiзацыю мясцовага жыхарства ў свае рады. Гэта было своеасаблiвае мабiлiзаваньне. Моцны адзьдзел радыёнаўскiх карнiкаў прыбываў у валасны цэнтр i загадваў старастам склiкаць на наступны дзень усiх маладых людзей на антыкамунiстычны мiтынг. За незьяўленьне - расстрэл. На мiтынгу выступаюць афiцэры-агiтатары, якiх нi мова, нi спосаб гаварэньня ня розьнiцца ад тых, якiмi карыстаюцца савецкiя палiтрукi. Адно толькi - заместа "советская родина", "коммунизм", "вождь Сталин" - чуецца "Россия", "Новая Европа", "фюрер Гитлер". А на заканчэньне такога мiтынгу "палiтрук" абвяшчае, што ўсе тут прысутныя зьяўляюцца "добровольцами русской армии". У мiжчасе натоўп абкружаны па зубы ўзброенымi "радыёнаўцамi", а пад акампанемэнт дзiкага мата пачынаецца фармаваньне яго ў калёны ды адбiраньне дакумантаў, без якiх нiдзе нельга паказацца, каб не быць палiчаным за партызана.\nЯ чуў пазьней пра некалькi такiх мiтынгаў, але на самым першым у нашых ваколiцах (мястэчка Галубiчы) давялося быць i самому ды ў вынiку стацца "дабраахвотнiкам" "русской армии".\nЦiкава выглядала потым, на другi дзень, падарожжа з "мабiлiзацыйнага пункту" ў галоўную "ставку" ў Лужках. Падобнага спэктаклю не давялося мне потым пабачыць нiдзе й нiколi.\nПерадусiм шматлiкiя "дабраахвотнiкi" змаглi пры дапамозе самагону й закускi пазбыцца гонару быць "русскими воинами" - выкупiлiся. Гэтага выкупу хапiла, каб радыёнаўцы ўпалi ў ваяўнiчы настрой. Праз усю дарогу трашчэлi скарастрэлы й кулямёты, час-ад-часу рвалiся гранаты. Усё гата дзеля таго, каб партызаны чулi, хто гэта едзе, ды навет ня пробавалi падыйсьцi блiзка. Як цяпер бачу - уехалi ў мястэчка Плiса. Пераязджаем цераз мост, а тут адзiн лейтанант ба-бах гранату ў рэчку ды аж заходзiцца ад сьмеху, усё паўтараючы: "Вот здорово!.."\nТрэба сказаць, што змабiлiзаваным беларусам наагул ня доўга давялося быць у гэтай бандзе... Амаль усiм удалося потым вярнуцца дадому. А сталася гэта так. Пад восень 1943 году Радыёнаў праводзiў "аперацыi" дзесьцi ў раёне Докшыц i Бягомля. Гэтыя "аперацыi" закончылiся неспадзяваным для немцаў, але даўно прадказаным мясцовым жыхарствам вынiкам: Радыёнаў са сваёй "армiяй" перайшоў на бок партызанаў. Каб-жа давесьцi сваю адданасьць савецкай радзiме й часова здраджанаму "вождю" - напаў на нямецкi гарнiзон на станцыi Каралеўшчына й зьнiшчыў яго. Гэта яму лёгка ўдалося, бо калi прыбыў у Каралеўшчыну, немцы яшчэ зусiм ня ведалi аб паразуменьнi з партызанамi.\nПасьля гэтага "радыёнаўцы", баючыся помсты немцаў, глыбака зашылiся ў лясы й балоты ў вярхоўi Бярэзiны. З гэтай зьмены фронту нашы людзi й скарысталi ды паўцякалi дамоў. Немцы, зразумела, нiчога да iх ня мелi, бо чулiся цяпер самi вiнаватымi, што раней дазвалялi, а, прынамсi, удавалi, што ня бачылi нi радыёнаўскiх "мабiлiзацыяў", нi ягоных ганебных учынкаў".\nДа прыведзеных успамiнаў Галубiцкага варта дадаць, што нямецкiм гарнiзонам станцыi Каралеўшчына, якую "радыёнаўцы" часткова зьнiшчылi й абрабавалi 17 жнiвеня 1943 году, былi чыгуначныя працаўнiкi арганiзацыi Тодта, людзi ў сваёй бальшынi старыя й небаяздольныя. Найбольш пацярпела не толькi ў Каралеўшчыне, але ў прыдарожных вёсках i ў Докшыцах - на паваротным шляху Радыёнава да ранейшага "бацькi" - якраз карэннае i нi ў чым нявiнаватае беларускае насельнiцтва.\nДывiзiя Камiнскага, што апэравала на Случчыне, Бабруйшчыне й аднаго часу заглянула аж на поўнач ад Менску, зусiм ня розьнiлася ад групы Радыёнава. На сваiм шляху, пераважна ў лясных мясцовасьцях, вынiшчала ўсё i ўсiх без разбору. Старыя, жанчыны цi дзецi - нiхто ня быў выняткам зьверскага й бязьвiннага кровапралiцьця. Гэтыя "ваякi", быццам тыя цыганы, валачылiся па Беларусi, пакiдаючы ў сваiм хвасьце стогны й пракляцьцi нявiнных ахвяраў, папялiшчы й пустэчу...\nНа Аршаншчыне й Вiцебшчыне лютавала вайсковая група, складзеная зь ленiнградцаў, былых палонных з Чырвонае Армii. Было iх больш дзьвёх тысяч. Гэтыя спэцы сьмерцi й зьнiшчэньня, нiколi ненасытныя крывёй i мукамi безбаронных людзей, практыкавалi ў "акцыях" самыя жахлiвыя мэтады бальшавiцкiх людаедаў - Дзяржынскага, Ягады, Яжова й Бэрыi. Ня толькi Iван Грозны й Чынгiс Хан, але сам нячысьцiк Люцыпар мог-бы шмат чаму ў iх навучыцца.\nДарма, што сяньня маскоўскiя прыгнятальнiкi, з мэтаю канчатковага духовага паняволеньня й зламаньня беларускага народу, бесьперапынна загадваюць беларусам праслаўляць "брацкую руку" й "дабрадзействы вялiкага братняга рускага народу". Нiякая доза казённае партыйнае прапаганды не зможа залячыць крывавых ранаў, зробленых на целе беларускага народа Камiнскiм, Радыёнавым ды iншымi маскоўскiмi валацугамi. Побач зь няслаўным Iванам Грозным, Пятром Першым, Мураўёвым-Вешальнiкам i Сталiным назаўсёды застануцца ў беларускай народнай памяцi праклятыя iмёны маскоўскiх катаў-людаедаў, што служылi маскоўскаму й бэрлiнскаму тыранам пад час Другое Сусьветнае вайны.\nБеларусы з усходнiх, зрабаваных расейцамi пасьля Першае Сусьветнае вайны тэрыторыяў нашай бацькаўшчыны захавалi яшчэ ў памяцi няслаўныя iмёны карных латыскiх стралецкiх адзьдзелаў, што выдатна выявiлi сябе бiзуном маскоўскiх акупантаў, бязьлiтасна душачы сялянскiя супрацьбальшавiцкiя паўстаньнi.\nПадчас Другое Сусьветнае вайны латышы ня менш удала вызначылiся як наймiты другога зьненавiджанага акупанта Беларусi. Вельмi трапна, але зусiм скупа й мiмаходам успамiнае ў сваiх нарысах пра iхныя злачынствы ў сумежным з Латвiяй беларускiм раёне Юрка Вiцьбiч:\n"Шмат чаго гаротнага бачыла Асьвея ў мiнулым, але найбольшага лiха дазналася яна й ейная ваколiчнасьць у часе Другое Сусьветнае вайны. Здаўна латышскiя нацыяналы, акупаваўшы сьпярша з дапамогаю кайзераўскага генэрала графа Рудыгера фон дэр Гольца Дзьвiнскi, Рэжыцкi й Люцынскi паветы Вiцебшчыны, у якiх большасьць насельнiцтва складалi беларусы, марылi аб далейшым прасоўваньнi на ўсход. Таму, калi нямецкiя нацы загадалi латыскiм нацы лiквiдаваць партызанаў у Асьвейшчыне, дык лютасьць гэтых гайдукоў у дачыненьнi да мiрнага насельнiцтва зьдзiвiла навет iхных паноў. Латыская дывiзiя СС ператварыла ўвесь раён у пустэльню, спалiўшы жыўцом у зачыненых хатах больш за 15 тысяч старых, жанчын i дзяцей. Гэтыя фашыстоўскiя наймiты - кроў ад крывi i плоць ад плоцi бальшавiцкiх наймiтаў - латыскiх стралкоў, што раздушылi цi мала супрацьбальшавiцкiх паўстаньняў у Беларусi, нагадваюць нам у сувязi з Асьвеяй толькi татараў часоў Батыя".\nАле не ў вадным беларускiм раёне выявiлi латышы ў 1941- 1944 гадах сваю адданасьць гiтлераўскiм спэцам злачынаў. Толькi нямыя сьцены менскага ўнiвэрсытэцкага гарадка, замененага ў часе вайны на гэстапаўскую катоўню, ды склепы менскае вязьнiцы змаглi-б пасьветчыць аб бязьмежным садызьме латыскага адзьдзелу СД, што ў ваднэй групе з бальшавiцкiмi агентамi душыў найлепшых патрыётаў беларускага народу. Калi сяньня, прыгадваючы злачыны гэтых вылюдкаў, даводзiцца шкадаваць, што няма мiж жывых сьветак апошнiх хвiлiн жыцьця вялiкага мучанiка - ксяндза Вiнцэнта Гадлеўскага, то ў канчатковым падсумаваньнi якая-ж нам з таго пацеха, што ахвярная кроў беларускiх патрыётаў мяшалася ў адным рэчышчы са здраднiцкай крывёй слугаў Сталiна?


Груздаўскія музыкі нарадзілі фестываль — Поставы. Новости города Поставы. Погода в Поставах. Поставский край. Пастаўскі край. Районная газета.\n06.06.2018 03.07.2018 postawy520Комментариев нет\nЦі думалі калі груздаўскія музыкі, што менавіта яны стануць вытокам сённяшняга Міжнароднага фестывалю народнай музыкі «Звіняць цымбалы і гармонік»? Наўрад ці. Гралі для душы, сваё майстэрства перадавалі з пакалення ў пакаленне. 60 гадоў таму аб’ядналіся ў цымбальны аркестр. А ўрэшце сталі магутным жыватворным патокам, які разліўся далёка за межы Пастаўшчыны.\nДа гэтага часу старажылы ўспамінаюць скрыпача Міхаіла Давідовіча (празванага Каліноўскім) і гарманіста Браніслава Качаргу (звалі Ражкоўскім), якія, па ўсеагульным прызнанні, валодалі непераўзыдзеным выканальніцкім майстэрствам. У Пожарцах, як ніхто іншы, ведаў вельмі шмат старадаўніх мелодый Лявон Мелец. Ён жа віртуозна граў на цымбалах, адметных па сваіх памерах, колькасці струн, дыяпазоне гучання. Іх называюць дыятанічнымі. Найчасцей цымбалы гучалі разам з гармонікам і скрыпкай — каралевай музыкі, як называлі яе ў Пожарцах і Груздаве. Без іх не абыходзілася ні адна вечарына, гучалі і на вяселлях.\nНапрыканцы 30-х гадоў мінулага стагоддзя найбольш таленавітыя музыкі аб’ядналіся ў капэлу. Яе першае выступленне на сцэне адбылося вясной 1940 года. Пасляваенныя гады характарызуюцца з’яўленнем новых тэндэнцый у народным мастацтве. У гэты час аднаўляе сваю дзейнасць і ансамбль груздаўскіх цымбалістаў. Загадчык мясцовага клуба Уладзімір Крывенька — таленавіты гарманіст і цудоўны арганізатар — збірае музыкаў з навакольных вёсак. К 1957 году іх налічвалася ўжо каля 20 чалавек. У 1958-ым ансамбль прыняў удзел у I Усебеларускай дэкадзе народнай творчасці і атрымаў першыя ўзнагароды — граматы раённага і абласнога аргкамітэтаў Міністэрства культуры БССР. Поспех і палічылі датай нараджэння калектыву.\nЗ ансамбля – у народны аркестр\nНа заключным канцэрце дэкады, які праходзіў у Віцебску, выступленне ансамбля пачуў выкладчык Віцебскага музычнага вучылішча Якаў Нікіцін. Ён высока ацаніў самабытнасць і майстэрства самадзейных музыкаў і ўзяў над імі шэфства, а ў 1965-ым узначаліў калектыў. Прапанаваў пашырыць ансамбль і ператварыць яго ў аркестр. Ідэя была падтрымана. Сабраліся 24 цымбалісты, якія і склалі яго ядро. Пашырыўся інструментальны склад: далучыліся баяны, дудкі, кларнеты, губныя гармонікі, кантрабас, лыжкі, бубен і шумёлы. Аснову рэпертуару складалі аўтэнтычныя мелодыі ў апрацоўцы Якава Нікіціна, а інструментальнага складу — дыятанічныя цымбалы, зробленыя Іосіфам Новікам. На III дэкадзе народнай творчасці БССР, якая праходзіла ў Вялікім тэатры оперы і балета ў Мінску, аркестрам былі выкананы «Груздаўская вясельная» і «Беларуская фантазія», а сямейны квартэт Мацкевічаў асобным нумарам сыграў польку «Агульніца» і вальс «Ніначка».\nУдзельнікі ІІІ Усебеларускай дэкады народнай творчасці (1965 год)\nУ 1973 годзе за высокае выканальніцкае майстэрства і актыўны ўдзел у развіцці мастацкай самадзейнасці аркестру прысвоена званне «народны». У гэты час яго кіраўніком становіцца найстарэйшы народны музыка Груздаўшчыны, таленавіты скрыпач і цымбаліст Пётр Рагіня. Па яго ініцыятыве з мэтай захавання музычнай спадчыны свайго краю для нашчадкаў пры Груздаўскай васьмігадовай школе адкрываецца студыя ігры на дыятанічных цымбалах. Пазней ствараецца дзіцячы цымбальны аркестр.\nУ 1978-ым Груздаўскі цымбальны аркестр як лаўрэат I Усесаюзнага фестывалю самадзейнай мастацкай творчасці прадстаўляў Беларусь у Ташкенце.\nМаладыя жыватворныя сілы\nУ 1983 годзе кіраўніком калектыву становіцца выкладчык Пастаўскай музычнай школы Анатоль Собаль. У складзе аркестра адбываюцца змены. Уводзяцца новыя інструменты: скрыпкі, акардэон, балалайкі, гармонік, жалейка. З Груздаўскага цымбальнага аркестра выраслі сямейныя дынастыі Мацкевічаў, Рагіняў, Падгайскіх. Разам з аркестрам з асобнымі нумарамі выступаюць фальклорны ансамбль, які назвалі «Груздаўскія дзяды», і сямейны ансамбль Мацкевічаў.\nУ пачатку 90-х гадоў адзін за адным пайшлі з жыцця груздаўскія музыкі, перастаў існаваць мясцовы клуб, закрылася васьмігодка, у вёсцы практычна не засталося моладзі. З мэтай захавання багатых традыцый, зберажэння і перадачы новаму пакаленню груздаўскай музычнай спадчыны ў 1991 годзе пераемнікам Груздаўскага цымбальнага аркестра стаў невялікі мабільны калектыў выкладчыкаў Пастаўскай музычнай школы пад кіраўніцтвам Анатоля Собаля. А назвалі ансамбль «Паазер’е». Дзякуючы яму, на Пастаўшчыне (адзінае месца ў Беларусі, дзе захаваліся дыятанічныя цымбалы) сфарміравалася Груздаўская выканальніцкая школа і зберагліся мясцовыя народныя мелодыі. Галоўная задача «Паазер’я» — працяг і папулярызацыя старажытных традыцый груздаўскіх музыкаў.


След Ганны Брэль на роднай зямлі |\nСлед Ганны Брэль на роднай зямлі\n27.02.2018 3723 knews 0 Комментариев\nКожны чалавек пакідае свой след у жыцці. Мінаюць гады, праходзяць вёсны, а людзі помняць пра чалавека і яго справы.\nСвой адметны след у жыцці пакінула і Ганна Брэль (на здымку зправа). Нарадзілася яна ў вёсцы Залатуха 19 жніўня 1920 года ў звычайнай сялянскай сям’і. Бацькі яе Фядос і Ева вялі аднаасобную гаспадарку, працавалі на зямлі. Калгаса тады яшчэ ў вёсцы не было. Сям’я па тым часе ў іх была невялікая – пасля Ганны на свет з’явілася яе сястра Алена.\nА потым здарылася няшчасце – моцна захварэла і ў 27 гадоў пайшла з жыцця маці. Ганне было толькі чатыры годзікі, а Аленцы – годзік. Так што сёстры і не памяталі сваю маці. Бацька па-ранейшаму займаўся гаспадаркай, з раніцы да позняга вечара працаваў, малых дзяўчынак тым часам глядзеў дзед Акім. Але, як у той вядомай казцы, “год прайшоў, як сон пусты”, і бацька прывёў у хату мачыху Пелагею Майсееўну. Неўзабаве ў сям’і з’явілася яшчэ адна дачка Праскоўя.\nМала было шчаслівых імгненняў у дзяцінстве Ганны: вечная нястача і бяднота, цяжкая сялянская праца ў полі і па гаспадарцы. Нават у школу ходзіла яна толькі чатыры класы, навучылася чытаць і пісаць – вось і ўся адукацыя. Трэба было дапамагаць дома, і ў школу мачыха больш не пусціла Ганну.\nЗ тае пары дзяўчына пачала працаваць. Хутка сталелі вясковыя дзеці ў той час, рана іх наведвалі сур’ёзныя думкі: як выжыць, як пракарміць сябе і сям’ю? І спадзяваліся, што жыццё зменіцца і стане лягчэй, марылі аб лепшай долі і верылі ў шчаслівую будучыню.\nБыла такая мара і ў Ганны Фядосаўны. Ёй, зусім маладой дзяўчыне, даручылі ў цяжкія перадваенныя гады ствараць ферму. Калгас “Залатая Дуброва” узнік у 1930 годзе. Калі ён станавіўся на ногі, збіралі па дварах усялякую жыўнасць у тых, хто добраахвотна працягваў уступаць у калгас. Ішоў час. Зрухі ў працы былі відавочныя, пашыралася калгасная ферма ў Залатусе, былі ўжо каровы, цяляты, коні і авечкі. Гэтыя поспехі радавалі вясковую працаўніцу. Людзі ішлі насустрач, працавалі старанна. На досвітку свайго жыцця Ганна ўставала вельмі рана, разам з жаўрукамі, якія спявалі гімн узыходзячаму сонейку, і спяшалася на ферму. Да гэтага часу яе прызначылі загадчыцай. Працы яна аддавалася цалкам, з досвітку да змяркання. Паспяваць трэба было ўсюды: і дома, і на ферме. Яна ж была старэйшай у сям’і, і ўвесь цяжар працы лажыўся на яе плечы. Трэба было дапамагаць прасці кужаль, ткаць кросны, малаціць, касіць, рабіць і жаночую, і мужчынскую работы. Але мірную працу перапыніла фашысцкая навала.\nЖудасную вестку аб тым, што пачалася вайна, Ганна пачула ў вёсцы. Разам з даяркамі апоўдні 22 чэрвеня 1941 года яна вярталася з фермы. Падышлі да вёскі, а тут крыкі і плач. Людзі ўстрывожаныя і разгубленыя. Страшная слова “вайна” болем кальнула ў сэрца. У першыя дні вайны пачалася мабілізацыя мужчын у армію. Бацька пайшоў на фронт. Яму пашчасціла вярнуцца жывым, толькі з раненнем рукі. Але лёс наканаваў яму нядоўгае жыццё. Раненая рука не гаілася, а кваліфікаванай медыцынскай дапамогі не было. Пачалася гангрэна, і ён хутка памёр.\nА тады, у першыя дні вайны, з раёна паступіў загад аб выгнанні калгаснай жывёлы ў Расію. Залатуха тады была ў складзе Васілевіцкага раёна. Было вырашана выганяць коней, кароў і авечак. Разам са старшынёй калгаса Брэлем Мікітам Антонавічам Ганна была адказнай за арганізацыю гэтай работы. З маладых хлопцаў і дзяўчат сфарміравалі групы, якія павінны былі суправаджаць жывёлу, падрыхтавалі неабходны інвентар. Адна группа павінна была гнаць кароў і авечак, а другая – коней. Маршруты руху атрымалі ў райкаме партыі. Яны пралягалі так, каб не перашкаджаць руху часцей савецкай арміі. Да восені 1941 года жывёла калгаса была эвакуіравана ў горад Фацеж Курскай вобласці.\nЗ горыччу ўспамінала тыя гады ваеннага ліхалецця Ганна Фядосаўна. Колькі страху прыйшлося перажыць аднавяскоўцам! Калі ў 1942 годзе пачалі вывозіць хлопцаў і дзяўчат на прымусовыя работы ў Германію, у спісках значылася і імя Ганны. Але мачыха пайшла і з плачам ўпрасіла не забіраць яе, бо яна трэба была дома як работніца. Замест Ганны па просьбе мачыхі запісалі малодшую сястру Алену, якая да канцы вайны была ў фашысцкай няволі. Бог быў літасцівы да яе, і Алена вярнулася дадому разам з вясковымі дзяўчатамі ў канцы 1945 года.\nА Ганна ў час вайны працавала па гаспадарцы. А яшчэ вельмі часта мясцовыя паліцаі прымушалі маладых дзяўчат з Залатухі і навакольных вёсак у непагадзь ахоўваць чыгунку ад станцыі Васілевічы да станцыі Нахаў, каб партызаны не праводзілі дыверсій. Бывала, што Ганна не падпарадкоўвалася такім загадам і ўцякала дамоў. Тады мачыха сілком адпраўляла яе назад, баючыся, што расстраляюць сям’ю. Аднойчы з-за непаслушэнства Ганну і іншых дзяўчат паліцай на суткі закрыў у халодным хляве. Дачка гэтага паліцая сябравала з дзяўчатамі, і ўгаварыла бацьку, каб іх адпусціў… Шмат чаго апавядала пры жыцці Ганна Фядосаўна пра вайну.\nВызваленне прыйшло ў вёску 22 лістапада 1943 года. Адразу пачалося адраджэнне разбуранага калгаса, стварэнне ферм, а па вясне – засяванне палеткаў. За працу ўсе ўзяліся, закасаўшы рукавы. З першых дзён мірнага жыцця Ганна Брэль, не шкадуючы сіл, працавала ў роднай гаспадарцы. Зноў яна стала загадчыцай фермы, якую прыйшлося ствараць занава. Зноў па дварах збіралі жывёлу, у каго што засталося пасля акупацыі. Арганізавалі напачатку невялікую ферму. Разам з Ганнай Фядосаўнай заўсёды побач была яе сяброўка па працы Брэль Ефрасіння Аляксандраўна.\nНа гэты час ў Ганны ўжо была сям’я. муж Гвоздзь Даніла Сяргеевіч пасля вайны працаваў ў сельсавеце сакратаром, а затым бухгалтарам. Збудавалі сваю хату. Нарадзілі чатырох дзяцей – трох дачок і сына. Усім далі дастойную адукацыю і выправілі ў самастойны жыццёвы шлях.\nЗвыш 30 гадоў свайго жыцця Ганна Фядосаўна аддала роднаму калгасу. Свой абавязак перад краінай яна выканала спаўна – і як працаўнік, і як маці. Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 6 чэрвеня 1945 года Ганну Фядосаўну ў 1946 годзе ўзнагародзілі медалём “За доблесную працу ў Вялікую Айчынную вайну”. Узнагарода натхніла маладога жывёлавода, і яна стала працаваць з яшчэ большым запалам. Хутка яе ферма стала ўзорам для пераймання, а вынікі працы радавалі і захаплялі.\nКалі ў 1946 годзе пачаліся першыя пасляваенныя выбары ў Вярхоўны Савет СССР, кіраўніцтва раёна і вобласці доўга не вагаліся ў выбары кандыдатуры. 26-гадовая Ганна Брэль адпавяла ўсім патрабаванням, якія неабходны будучаму дэпутату. Аднавяскоўцы падтрымалі маладую загадчыцу фермы, і Ганна Брэль у тым жа годзе стала дэпутатам Вярхоўнага Савета СССР.\nЧаста расказвала яна родным і вяскоўцам аб сваіх паездкак у Маскву на сесіі: як слухала прамову Сталіна, як наведвала маўзалей Леніна, была на ВДНГ. Самай незабыўнай была сустрэча ва ўрадавай сталовай з беларускім пісьменнікам Якубам Коласам. Ён сядзеў за адным столікам са сваімі беларусамі з гонарам за іх поспехі, гутарыў, цікавіўся жыццём вяскоўцаў і пераменамі на Палессі. Затым было запрашэнне ў Мінск на юбілейную сесію Вярхоўнага Савета БССР, прысвечаную 10-годдзю ўз’яднання беларускага народа ў адзінай савецкай дзяржаве, якая адбылася 20 кастрычніка 1949 года.\nГанна Фядосаўна неаднаразова выбіралася ў 60-70-я гады дэпутатам Чкалаўскага сельвыканкама. За сваю саадданую шматгадовую працу мела шмат юбілейных медалёў і ганаровых грамат.\nХутка прабягаў за працай час. Ганна Фядосаўна працавала загадчыцай фермы да 1973 года. Па стану здароўя прыйшлося пакінуць працу, вельмі сталі балець рукі. Пасля лячэння пайшла на пенсію. А ў кастрычніку 2005 года яе не стала. Але дзеці і ўнукі ганарацца сваёй маці і бабуляй. Добры след пакінула наша працаўніца на роднай зямлі.\nПаўліна Дзяціна, гісторык-краязнаўца.\n← В Республике Беларусь лов щуки запрещен\nВ Калинковичах состоялся турнир по мини-футболу →\nУчащиеся Полесского колледжа узнали, как бились за Днепр


На пажары ў Гомелі суседка выратавала двух маленькіх дзяцей | zviazda.by\nНа пажары ў Гомелі суседка выратавала двух маленькіх дзяцей\nУвечары ратавальнікам паступіла паведамленне аб задымленні ў кватэры на вуліцы Уладзімірава ў Гомелі. Калі да месца выкліку прыбылі падраздзяленні МНС, ішоў дым з акна на трэцім паверсе.\nЯк паведамляе МНС, гаспадар кватэры, мужчына 1977 г.н., пражывае сумесна з жонкай 1989 г.н. і трыма дзецьмі (два сыны 2017 г.н. і 2019 г.н., дачка 2009 г.н.). У момант прыбыцця падраздзяленняў МНС у кватэры нікога не было, акрамя мужчыны, які знаходзіўся па знешніх прыкметах у стане алкагольнага ап’янення і ў ванным пакоі займаўся тушэннем тлеючых пасцельных прыналежнасцяў.\nПа папярэдніх дадзеных, да прыбыцця падраздзяленняў МНС суседка 1991 г.н. знаходзілася ў сябе ў кватэры, адчула пах дыму і выйшла ў пад’езд. Там яна пачула гук спрацаваўшага пажарнага апавяшчальніка, пабегла да суседняй кватэры і пачала стукаць у дзверы. Гаспадар кватэры адчыніў іх, пасля чаго жанчына забегла ўнутр і вынесла адтуль двух хлопчыкаў (адзін стаяў на падлозе ў палаючым пакоі, другі — ляжаў у дзіцячай ложку ў суседнім). Потым выйшла на вуліцу і аднесла малянят да іх бабулі, якая пражывае ў суседнім доме. Дачка гаспадара кватэры ў момант здарэння гуляла на вуліцы на дзіцячай пляцоўцы, маці таксама адсутнічала.\nПасля агляду дзяцей работнікамі хуткай медыцынскай дапамогі хлопчыкі з папярэднім дыягназам «атручэнне прадуктамі гарэння» былі шпіталізаваны. Пажар ліквідаваны гаспадаром кватэры пры дапамозе падручных сродкаў да прыбыцця падраздзяленняў МНС. У выніку агнём пашкоджаны пасцельныя прыналежнасці ў жылым пакоі. Прычына здарэння высвятляецца. Версія, якая разглядаецца, — неасцярожнае абыходжанне з агнём пры курэнні гаспадара кватэры.


10.03.2021 admin262Комментарии on Падзеі і здарэнні за тыдзень\nЗАГСам зарэгістраваны па раёне шэсць шлюбаў, зроблены дзве адзнакі аб скасаванні сямейнага саюзу. Пасведчаннні аб нараджэнні атрымалі пяць маленькіх жыхароў Стаўбцоўшчыны: Мацвей Дамброўскі, Міхаіл Салій, Аляксей Матусевіч, Ева Чарняўская і Стэфанія Уласік.\nПракуратурай раёна сумесна з раённым аддзелам па надзвычайных сітуацыях праведзена праверка ААТ «Шашкі» і ААТ «Каганец», у выніку чаго ў адрас кіраўнікоў гэтых прадпрыемстваў унесены прадстаўленні аб ухіленні парушэнняў заканадаўства аб папярэджанні і прафілактыцы гібелі і траўміравання людзей.\nУ пажарнай часці згадалі загаранне дачнага дома ў Слабадзе (Заямнаўскі сельсавет). Агнём знішчаны дах, пашкоджаны сцены і маёмасць. Ніхто не пацярпеў. Прычына пажару ўстанаўліваецца.\nМіліцыяй зарэгістравана 113 паведамленняў аб правапарушэннях, у выніку чаго ўзбуджаны чатыры крымінальныя справы, ва ўсіх устаноўлены падазроныя. Грамадзянін завалодаў аўтамабілем «Пежо-406» і ўчыніў паездку з Варнавугла ў Зарэчча і назад.\nСуд асудзіў да года выпраўленчых работ з утрыманнем 10 працэнтаў з заробку 36-гадовага стаўбчаніна, раней судзімага, які ўчыніў крадзеж грашовых сродкаў з выкарыстаннем камп’ютарнай тэхнікі.\nДАІ выявіла 81 парушэнне правілаў дарожнага руху. Сярод парушальнікаў – чатыры п’яныя вадзіцелі і шэсць вадзіцеляў-бяспраўнікаў, 15 недысцыплінаваных пешаходаў. Зафіксавана дзевяць ДТЗ. Раніцай на скрыжаванні вуліц Брэсцкай і Гагарына ў Стоўбцах пацярпеў ад наезду аўтамабіля 18-гадовы пешаход, які рухаўся па нерэгуляваным пешаходным пераходзе. Малады чалавек шпіталізаваны.\n«Хуткая» выязджала да хворых 241 раз, у тым ліку дзевяць выклікаў паступіла да асоб з алкагольным ап’яненнем.


Больш мерапрыемстваў для падлеткаў, моладзі — Хойники. Хойнiцкiя навiны. Новости Хойников. Районная газета\nБольш мерапрыемстваў для падлеткаў, моладзі\n01.02.2019 01.02.2019 Хойнiцкiя Навiны271Комментарии on Больш мерапрыемстваў для падлеткаў, моладзі\nНа гэтым акцэнтаваў увагу прысутных старшыня райвыканкама А.У. Бандарэнка падчас пасяджэння райвыканкама: «Будуць занятыя, тады не будуць злачынствы здзяйсняць».\nРазгледжаны пытанні выканання Комплекснага плану мерапрыемстваў па прафілактыцы правапарушэнняў у Хойніцкім раёне ў 2018 годзе, аб выніках работы са зваротамі грамадзян і юрыдычных асоб, паступіўшымі ў райвыканкам у 2018 годзе, выкананню патрабаванняў дырэктывы Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 27.12.2006 № 2 «Аб мерах па далейшай дэбюракратызацыі дзяржаўнага апарата і павышэнні якасці забеспячэння жыццядзейнасці насельніцтва», аб выкананні бюджэта Хойніцкага раёна ў 2018 годзе і задачах па яго выкананню ў 2019 годзе. Удзел у пасяджэнні прыняла старшыня раённага Савета дэпутатаў Г.В. Бондар.\nУ Хойніцкім раёне дзейнічае адзіны механізм дзеяння ўсіх зацікаўленых служб і суб’ектаў прафілактыкі. Распрацаваны Комплексны план вызначае напрамкі дзейнасці 34 суб’ектам прафілактыкі.\nДзякуючы ўзаемадзеянню ўсіх зацікаўленых, па выніках 2018 года ўзровень злачыннасці знізіўся на 5,9%, удзельная вага злачынстваў па лініі ўсіх служб склала 79,9% (4-я пазіцыя сярод раёнаў вобласці). Між тым вызначаецца рост крымінальна-каральных дзеянняў, здзейсненых у грамадскіх месцах. Акрамя таго, здзейсненыя ў грамадскіх месцах злачынствы характарызуюцца значным ростам хуліганстваў.\n«Усе правапарушэнні здзяйсняюцца дзецьмі, падлеткамі, моладзю ад бяздзеяння, – зазначыў Анатолій Уладзіміравіч. – Ім некуды пайсці, атрымліваецца, вось яны і кідаюць камні ў вокны, лезуць куды непатрэбна, «выясняюць» адносіны. А патрэбна іх заняць. На дыскатэку ў Цэнтр культуры ніхто не ходзіць, бо ім там нецікава. Значыць, патрэбна вывучыць, што будзе цікава сённяшняму падрастаючаму пакаленню, і мэтанакіравана праводзіць менавіта такія мерапрыемствы. Альтэрнатыва павінна прадастаўляцца толькі паміж разнастайнымі спаборніцтвамі, заняткамі, конкурсамі, а не паміж бяздзеяннем і ляжаннем на канапе».\nАдпаведныя даручэнні атрымалі аддзелы ідэалагічнай работы, культуры і па справах моладзі і адукацыі, спорту і турызму райвыканкама, райкам БРСМ і іншыя суб’екты прафілактыкі. Праз паўгода будзе разгледжана пытанне аб тым, як кожны суб’ект займае дзяцей, падлеткаў, моладзь, якія мерапрыемствы праведзены, як змянілася сітуацыя.\nЯрка, арыгінальна, з густам – менавіта так прадпрыемствы, установы і арганізацыі раёна ўпрыгожылі фасады сваіх будынкаў і прылягаючую тэрыторыю да навагодніх і калядных святаў.\nДнямі ў раённым выканаўчым камітэце заслужаныя ўзнагароды за лепшае навагодняе ўбранне атрымалі кіраўнікі арганізацый, праявіўшыя асаблівыя крэатыў і творчасць па ўпрыгожванню.\nУ намінацыі «Лепшае навагодняе афармленне» Дыпломамі раённага выканаўчага камітэта ўзнагароджаны:\n— першае месца – завод гідраапаратуры;\n— другое месца – раён газазабеспячэння;\n— трэцяе месца – ПВУ ААТ «Мілкавіта».\nУручаючы ўзнагароды, старшыня райвыканкама А.У. Бандарэнка выказаў спадзяванне, што ў далейшым у кіраўнікоў будзе больш зацікаўленасці і імкнення паспрыяць таму, каб і ў горадзе, і ў вёсках больш адчувалася свята.\nУвогуле ж, думаю, са мной пагадзяцца хайнічане і госці горада: сёлетнія навагоднія Хойнікі значна папрыгажэлі і пахарашэлі нават у параўнанні з мінулым годам. Так трымаць!


Свята нацыянальных культур пройдзе да Дня горада ў Магілёве | Магiлёўскi аблвыканкам\nСвята нацыянальных культур пройдзе да Дня горада ў Магілёве\nСвята нацыянальных культур пройдзе 29 чэрвеня ў Магілёве да Дня горада, паведамілі ў гарвыканкаме.\nМаштабнае дзейства разгорнецца на пешаходнай вуліцы Ленінскай, у якім прымуць удзел прадстаўнікі 7 дыяспар: украінскай, азербайджанскай, рускай, яўрэйскай, польскай, грузінскай і армянскай. Кожная аформіць сваю тэматычную пляцоўку, дзе будуць гучаць шмат песень, музыкі, прадстаўлены нацыянальныя танцы, працаваць выставы карцін, кніг, прадметаў побыту, дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва.\nНа беларускай пляцоўцы гасцей чакаюць выступленні творчых калектываў Магілёўскага гарадскога цэнтра культуры і вольнага часу, Палаца культуры вобласці, абласнога цэнтра творчасці. Разгорнецца выстава-продаж дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва з удзелам народнай студыі «Чараўніцы», аб’яднання магілёўскіх рамеснікаў «Шчырая майстэрня», Магілёўскай фабрыкі мастацкіх вырабаў і дзіцячай школы мастацтваў.\nБудзе працаваць таксама інтэрактыўная пляцоўка «Маладзёжны рэтрабум». Адбудуцца выступленні творчых калектываў і індывідуальных выканаўцаў устаноў культуры Магілёва, будуць працаваць мастакі-шаржысты, а падтрымліваць добры настрой – мімы і жывыя скульптуры.


Аляксандр Бараноўскі: “Стратэгічнае партнёрства спрыяе развіццю эканомікі” — Дятлово. Перамога. Дятловская районная газета\nАляксандр Бараноўскі: “Стратэгічнае партнёрства спрыяе развіццю эканомікі”\n1 ліпеня Гродзенскі аблвыканкам далучыўся да заключнага мерапрыемства Форуму рэгіёнаў Беларусі і Расіі, якое праходзіла ў рэжыме відэа-канферэнц-сувязі з удзелам Прэзідэнтаў абедзвюх дзяржаў, спікераў Парламентаў, міністраў, кіраўнікоў рэгіёнаў.\nДзятлаўшчыну ў абласной студыі прадстаўляў старшыня раённага Савета дэпутатаў Аляксандр Бараноўскі, які падзяліўся ўражаннямі ад відэаканферэнцыі:\n– Прыемна, што давялося паўдзельнічаць у сустрэчы такога ўзроўню. Форум рэгіёнаў Беларусі і Расіі мае вялікае значэнне, бо спрыяе развіццю партнёрства паміж нашымі краінамі, вызначае стратэгію супрацоўніцтва. Сумесныя праграмы, навукова-тэхнічныя праекты, распрацоўкі беларускіх і расійскіх вучоных – усё гэта дазваляе не толькі развіваць эканоміку дзвюх дзяржаў, але і павышае канкурэнтаздольнасць нашых кампаній на знешнім рынку.\nЗацікавіла мяне і тэма лічбавізацыі. На бліжэйшы час укараненне лічбавых тэхналогій вызначана адным з асноўных кірункаў развіцця супрацоўніцтва паміж краінамі-партнёрамі. Згодзен з тым, што высокія тэхналогіі не толькі сталі рухальнай сілай для эканомікі, але і значна павысілі якасць нашага жыцця. Актуальнасць лічбавізацыі сёння відавочна: любая вытворчасць, каб канкурыраваць, павінна адпавядаць патрабаванням часу, высокія тэхналогіі з’яўляюцца, у тым ліку, драйверам для рэалізацыі саюзных праграм і навукова-тэхнічных праектаў. Для сучаснага маладога пакалення новыя тэхналогіі адкрываюць дадатковыя магчымасці, іграюць сваю станоўчую ролю ў супрацоўніцтве і ўзаемадзеянні паміж маладымі парламентарыямі Беларусі і Расіі, пагадненне аб якім было дасягнута ў час форуму. Стварэнне адзінай інфармацыйнай прасторы павінна паспрыяць і развіццю моладзевага турызму.\nАд сябе хачу дадаць, што ў нас шмат маладых кіраўнікоў дзяржаўных установаў і прадпрымальнікаў, і вельмі важна, каб кааперацыйныя сувязі паміж нашымі краінамі ладзіліся ў тым ліку на ўзроўні моладзі.\nНа жаль, лічбавізацыя – магутная зброя, якую нярэдка выкарыстоўваюць у супрацьпраўных мэтах, таму краінам-партнёрам неабходна паставіць надзейную заслону прапагандзе гвалту, распальванню злосці і, па сутнасці, псіхозу ў сетцы Інтэрнэт.


Адзіны прававы шлях да росквіту краіны\n15/03/2020 Сельская праўда Святочныя даты, Соцыум 0\nКанстытуцыю нездарма завуць Асноўным законам усялякай краіны. Гэта фундамент, на якім будуецца дзяржава. І як дом бывае няўстойлівым без надзейнага падмурка, так і краіна губляе свае арыенціры без свайго галоўнага збору законаў.\nБеларускія землі маюць трывалыя гістарычныя вытокі стварэння прававых актаў. Дастаткова ўспомніць\nнайстарэйшую Канстытуцыю Еўропы, распрацаваную нашымі продкамі. Размова ідзе пра Статут ВКЛ 1588 года, які амаль тры з паловай стагоддзі быў сапраўднай “прававой Бібліяй” беларусаў-ліцвінаў.\nНа працягу ХХ стагоддзя паслядоўна прымаліся пяць Канстытуцый Беларусі, у тым ліку сённяшняя, зацверджаная Вярхоўным Саветам 15 сакавіка 1994 года (дзейнічае са змяненнямі і дапаўненнямі, прынятымі на рэспубліканскіх рэферэндумах 1996 і 2004 гадоў).\nАсноўны закон замацоўвае поўны дзяржаўны суверэнітэт нашай краіны, адраджэнне беларускай нацыі і культуры. Ужо самы першы артыкул Канстытуцыі падкрэслівае: Рэспубліка Беларусь — унітарная дэмакратычная сацыяльная прававая дзяржава, якая валодае ўсёй уладай на сваёй тэрыторыі і самастойна ажыццяўляе ўнутраную ды знешнюю палітыку. А найвышэйшая каштоўнасць грамадства і дзяржавы ёсць чалавек, які мае шматлікія правы, у тым ліку гарантаваную ўласную абарону з боку дзяржавы.\nКанстытуцыя вызначае асновы дзяржаўнанага ладу краіны. Адзінай крыніцай улады прызнаецца народ,\nякі ажыццяўляе яе непасрэдна і праз прадстаўнічыя органы. Дзяржава грунтуецца на прынцыпе пад-\nзелу ўлад: заканадаўчай, в ы к а н а ў ч а й і с у д о в а й . Што важна, прызнаецца прыярытэт асноўных прынцыпаў міжнароднага права, ні ў якім разе не дапускаецца заключэнне дагавораў, што супярэчаць Канстытуцыі. У ёй прапісаны і такія важныя прынцыпы, як адказнасць дзяржавы за захаванне\nгісторыка-культурнай спадчыны, свабоднае развіццё культур усіх народаў, якія пражываюць у Рэспубліцы Беларусь.\nНе менш важная гарантыя, здольная ўтрымліваць мір і спакой у краіне, — роўнасць перад законам усіх рэлігій і веравызнанняў.\nПаводле Канстытуцыі, паўнапраўным кіраўніком дзяржавы з’яўляецца Прэзідэнт, надзелены вялікім колам паўнамоцтваў. Між іншым, менавіта кіраўнік краіны прызначае ўсіх вышэйшых службовых\nасоб, фарміруе ўрад. Адначасова Прэзідэнт — старшыня Савета Бяспекі і Галоўнакамандуючы Узброенымі\nСіламі. Ён падпісвае законы, выдае дэкрэты, указы і распараджэнні, надзелены правам распускаць беларускі Парламент.\nУрад (Савет Міністраў) узначальвае Прэм’ер-міністр. Вышэйшы прадстаўнічы заканадаўчы орган дзяржаўнай улады — Нацыянальны сход Рэспублікі Беларусь — складаецца з дзвюх палат:\nверхняй — Савета Рэспублікі і ніжняй — Палаты прадстаўнікоў. Аснова іх дзейнасці — заканатворчасць.\nМясцовае кіраванне і самакіраванне ў адміністрацыйна-тэрытарыяльных адзінках ажыццяўляюцца праз мясц о в ы я С а в е т ы д э п у т а т а ў , выканаўчыя і распарадчыя органы, органы тэрытарыяльнага грамадскага самакіравання.\nАсобны раздзел Канстытуцыі прысвечаны выбарчай сістэме. Для вырашэння самых важных пытанняў\nдзяржаўнага і грамадскага жыцця могуць праводзіцца рэспубліканскія і мясцовыя рэферэндумы. Акрэс-\nлены абавязкі і паўнамоцтвы суда і пракуратуры.\nНапрыканцы заўважым, што Канстытуцыя Рэспублікі Беларусь грунтуецца на дэмакратызме і раўнапраўі грамадзян, гуманізме і законнасці, паўсюдным вяршэнстве права. Выкананне кожнага асобнага артыкула Асноўнага закона і ўсёй Канстытуцыі ў цэлым — адзіны прававы шлях да сапраўднага росквіту нашай краіны ў будучым.


“Краме” не даюць прэзэнтаваць новы альбом\n15 травень 2007, 16:56\nАлег Грузьдзіловіч, Менск Беларускім рок-гуртам “Крама” і “Нэўрадзюбэль” адмовілі ў правядзеньні канцэртаў у менскім начным клюбе “Night Star”. Адмыслоўцы кажуць, што захоўваецца “чорны сьпіс” беларускіх гуртоў, якім улады фактычна забараняюць выступаць — з палітычных прычынаў.\nНовы альбом “Крамы” завецца “Ўсё жыцьцё — дзіўны сон”. Аўтар песень Ігар Варашкевіч кажа, што назва адпавядае гісторыі альбому. Дакладна два месяцы таму музыкі падалі заяву ва ўправу культуры сталічнага гарвыканкаму, каб правесьці канцэрт-прэзэнтацыю.\nДазволу дагэтуль няма. Паводле музыкаў, чыноўнікі параілі ім зьвярнуцца ў адміністрацыю прэзыдэнта. Зноў не дачакаўшыся адказу, музыкі дамовіліся зь менскім клюбам “Night Star”. Заплянавалі канцэрт на 30 траўня, але 14-га з клюбу ім паведамілі, што канцэрт не адбудзецца. Чаму?\nПаводле адміністратара гурта Паўла Кашырына, дырэкцыі клюбу загад аддалі па тэлефоне. А самі чыноўнікі спасылаюцца на невядомых адмыслоўцаў:\n“Галоўная прычына, пра якую я пачуў, гучыць проста абсурдна. Начальнік управы культуры Менгарвыканкаму, якому я даваў плытку з новымі песьнямі “Крамы”, сказаў, што ён даваў яе паслухаць нейкім ідэолягам і тыя сказалі: “Нізкі мастацкі ўзровень”.\nДырэктар клюбу “Night Star” Аляксандар Разумкоў заявіў “Свабодзе”, што нічога ня чуў пра плянаваны канцэрт “Крамы” ў клюбе 30 траўня.\nАляксандар Разумкоў толькі пацьвердзіў, што 17 траўня не адбудзецца канцэрту гурта “Нэўрадзюбэль” — з тэхнічных прычынаў:\n“Таму што мы не пасьпяваем зрабіць падлогу. У нас тут ідзе рамонт”.\nЛідэр гурту “Нэўрадзюбэль” кажа, што чарговая адмова стала для яго “апошняй кропляй”.\n“У гэтым і жах становішча, у якім мы жывем. Быццам ва ўсіх аб’ектыўныя прычыны. Вось учора зачынілі адзін клюб пасьля канцэрту гурта “ZET”. Быццам з аб’ектыўных прычынаў”, — паведаміў Аляксандар Кулінковіч.\nУ групе “ZET” выступае рок-сьпявак Лявон Вольскі.\nПраблемы з правядзеньнем канцэртаў напаткалі й яшчэ адзін малады рок-гурт, які сьпявае па-беларуску, — “IQ-48”. Музыкам давялося зьмяніць залю для канцэрту на ўдвая меншую.\nЦі ёсьць “чорны сьпіс” гуртоў, якіх перасьледуюць беларускія ўлады? Начальнік аддзелу культурных установаў Менгарвыканкаму Ўладзімер Анціповіч кажа, што такога сьпісу няма. А чаму клюбы адмаўляюць музыкам у пляцоўках для канцэртаў, яму невядома.\n“Ніякага сьпісу няма, я ўжо колькі раз пра гэта казаў. Гурт “Крама” ведае, у чым там прычына. Хай яны самі дамаўляюцца з гэтымі клюбамі”, — паведаміў чыноўнік.\nПаводле рок-музыкаў, “чорны сьпіс” забароненых групаў зьявіўся ўлетку 2004 году. У яго трапілі гурты й музыкі, якія ўзялі ўдзел у канцэрце на пляцы Бангалор. Канцэрт ладзілі да заканчэньня другога прэзыдэнцкага тэрміну Аляксандра Лукашэнкі паводле Канстытуцыі 1994 году.\nГл. таксама Гурт “Крама” плянуе выступіць з канцэнтам 30 траўня


Міністар спорту і турызму Юры Сівакоў адпраўлены ў адстаўку\n06 ліпень 2005, 14:40\nАлесь Дашчынскі, Менск Сёньня кіраўнік Беларусі Аляксандар Лукашэнка прызначыў на пасаду міністра спорту і турызму Аляксандра Грыгарава, які раней узначальваў Беларускую фэдэрацыю боксу і працаваў намесьнікам міністра спорту і турызму Беларусі.\nПаводле кіраўніка прэсавай службы прэзыдэнта Паўла Лёгкага, Юры Сівакоў будзе прызначаны на пасаду, якая адпавядае ягонаму профілю і адукацыі. Дзе будзе працаваць Сівакоў, ці вернецца ён ў міністэрства ўнутраных справаў – у прэсавай службе пакуль не паведамляюць.\nПаводле спадара Лёгкага, кіраўнік краіны падкрэсьліў, што з развалам савецкай сыстэмы спорту сыстэма падрыхтоўкі спартоўцаў, сыстэма арганізацыі і функцыянаваньня гэтай галіны была разваленая, і ў поўнай меры аднавіць яе, падняць на новы ўзровень не ўдалося. Гэта аб’ектыўная прычына, але тут нямала залежыць і ад самога міністра.\n(Лёгкі: ) "Відавочна, ёсьць нейкія прэтэнзіі да дзейнасьці міністра Сівакова, але вінаваціць у праблемах беларускага спорту толькі міністра нельга, тут ёсьць нямала аб''ектыўнага. Будзем спадзявацца, што з прыходам новага міністра больш актыўна пойдуць станоўчыя зрухі".\nСёньня Лукашэнка ў прысутнасьці памочніка прэзыдэнта ў пытаньнях спорту Генадзя Аляксеенкі сустрэўся з Аляксандрам Грыгаравым, і ў выніку гэтай сустрэчы было прынятае згаданае рашэньне. Паводле спадара Лёгкага, кіраўнік краіны спытаўся, ці гатовы справіцца з задачамі спадар Грыгараў і той адказаў, што гатовы.\nАлімпійскі чэмпіён Уладзімер Парфяновіч мяркуе, што рашэньне аб адстаўцы Юрыя Сівакова было прынятае пасьпешліва. Юры Сівакоў ужо меў вялікі досьвед, і трэба было даць яму магчымасьць дапрацаваць алімпійскі цыкл.


Чалавек Паперкі: “Запіскі Самсона Самасуя” Андрэя Мрыя\nДа 100-годдзя з дня нараджэння Лізаветы Ігнацьеўны Апацкай\nЛёсы – і кніг, і іх аўтараў – часам самі па сабе нагадваюць раманы. Любоўныя, дэтэктыўныя. Ці, як у выпадку з Андрэем Мрыем (А.А. Шашалевічам) і ягонымі “Запіскамі Самсона Самасуя”, – трагічныя.\nСатырычны твор, першыя дзве часткі якога былі надрукаваны ў часопісе “Узвышша” ”(№№ 3, 4 і 6 за 1929 год), быў абвешчаны “злосным пасквілем на савецкую рэчаіснасць” і надоўга (амаль на паўстагоддзе) знік з поля зроку чытачоў. Аўтар знік таксама – так, як у трыццатыя знікалі многія: лютаўскай ноччу яго арыштавалі на вачах жонкі і дваіх дзяцей, судзілі раз, другі, этапіравалі ў ссылку, а праз колькі год, разбітага хваробаю, выправілі, урэшце, паміраць дамоў. І дзесьці ў цягніку яго, хворага, забілі спадарожнікі-рэцыдывісты.\nРаману пашчасціла болей, чым яго аўтару. Можа быць, таму, што “рукапісы не гараць”. У 1988 годзе поўны тэкст рамана А. Мрыя з’явіўся на старонках часопіса “Полымя”, а праз два гады нават займеў экранізацыю-тэлеспектакль. На сёння тэкст прысутнічае ў школьнай праграме па беларускай літаратуры – у спісе твораў для дадатковага чытання.\nЦі сапраўды раман Андрэя Мрыя высмейвае савецкі лад або ці з’яўляецца тып Самсона Самасуя вечным і прыстасаваным да любога грамадскага ладу, – давайце паспрабуем разабрацца.\nЖанрава перад намі – стылізацыя пад дзённікавыя запісы. Дзякуючы такой літаратурнай форме галоўны герой рамана дзеліцца з намі самымі патаемнымі перажываннямі, паказваецца без маскі, у “натуральным” выглядзе, хаця і спрабуючы стварыць “належнае” ўражанне. Традыцыйна ў еўрапейскай літаратуры падобная форма была звязаная з сентыменталізмам і рамантызмам – кірункамі, якія асабістыя перажыванні, суб’ектывізм стаўлення ўзводзілі ў абсалют. Галоўны герой рамана Мрыя, з яго мяшчанскімі сентыментальнымі клішэ, што прарываюцца праз “ідэалагічна вытрыманую” маску, у рамках такой формы становіцца надзвычайна камічным. Нават у сваіх снах, ашчадна занатаваных на старонках “Запісак”: “…потым быў пералесак і на лагчынах шмат кветак, блакітных, белых, ружовых, і мы зрывалі іх. А потым... Ах, які жаль, якая згуба, што гэта было толькі ў сне!” (тут і далей цытуецца паводле тэкстаў пулікацый у часопісе “Узвышша”)\nСам персанаж так вызначае звышмэту сваіх дзённікавых нататак: “Розум мой даўно прайшоў эмбрыёнальную стадыю разьвіцьця і я добра ведаю, якое вялікае значэньне маюць дробязі ў жыцці. У маім цяперашнім пакоі я павесіў на сьцяне плякат із словамі аднаго вучонага, які сказаў:\nВось я і пішу свае запіскі. У іх буду гаварыць аб дробязях свайго жыцьця: як я з бацькам пасварыўся, як паехаў я шукаць свайго шчасьця, як хацеў там пашырыць сваё фізычнае я і як з гэтага нічога ня вышла”. Тут, думаецца, не толькі персанаж, але і сам аўтар пастуліруе мэту стварэння тэксту: хібы грамадства, апісаныя ў рамане, магчыма, дазволяць людзям (не “казуркам” кшталту Самсона Самасуя ды ягонага атачэння) не згубіць свой шлях у жыцці, не збочыць з дарогі чалавечай свядомасці, адказнасці, асэнсаванага стаўлення да жыцця.\nМатывацыя да ўласна творчасці ў Самасуя нібыта зададзена асобаю, “якая для мяне даражэй за ўсё на свеце. І яна сказала мне:\n– Пішы, пішы! З цябе можа і выпішацца што!”\nГэтае “выпішацца” дае стымул самасуевай творчасці, адрасаванай нібыта і не чытачам – “у сусветныя маштабы не веру”, заўважае сам персанаж. Аднак у гэта не дужа верыцца, бо з першых жа радкоў, слова за словам, персанаж даводзіць сваё славалюбства і самаўлюблёнасць. “Сучаснасць” Самасуя, да якой той любіць апеліраваць, заключаная ў пары-другой вучоных словаў, падхопленых за “пятнаццаць гадоў бадзяння па свеце”. Таксама “сучаснасць” (ці, сённяшнімі тэрмінамі кажучы, “трэндавасць”) заключана і ў адпаведнай сітуацыі ідэалагічнай афарбоўцы, якую Самасуй, быццам чарговую вопратку з сваіх “прычындалаў”, умела апранае на сябе: “Дзьве хутры, адна лісіная, другая ваўчыная, дзьве бэкэшы, шынэлька вельмі пралетарскага крою, прастрэленая ў некалькіх мясцох: пахаджэньне гэтых дзірак я добра ведаў і ўсім гаварыў, што кулі белагвардзейскай сволачы прастрэлілі яе на Дзянікіным фроньце. Было яшчэ паліто даімпэрыялістычнай эпохі, зусім куртатае і цеснае для маёй асобы. Іншы раз я апранаўся ў яго і, як заўважыла мне тэлефаністка адна, паліто сьмешна выпучвала мае заднія формы. Шмат было ў мяне і нагавіц: галіфэ розных колераў і фасонаў, райтузы, клёшы, спрынджыкі (апошні крык амэрыканскай моды), шаравары і нават беларускія споднікі зь «сеслам» для эфэктных выступленьняў у спэктаклях”. Задумаемся: да чаго гэта болей падобна: да пажыткаў загадчыка культаддзела райвыканкама – або да тэатральнага, акцёрскага гардэроба?..\nБо Самасуй – найперш акцёр. Прычым з катэгорыі самых адданых, тых, што акцёрствуюць не толькі (і не столькі) для людзей вакол, але – для саміх сябе. Надзяваючы чарговую маску, ён зжываецца з ёю, прырастае да яе, хаваючы ўнутраную пустку. Тэатральнасць Самасуя чытаецца нават у ягоных жэстах, рухах: “я выйшаў на сярэдзіну хаты, растапырыў ногі, як крынджалы, задраў нос уверх і, прыплюснуўшы правае вока, тэатральна запытаў…”\nХарактарыстычна, што сам персанаж гэтай тэатральнасці ніколькі не адмаўляе, не саромеецца яе, нават атрымлівае асалоду. Як атрымлівае асалоду і проста гледзячы на сябе збоку, апісваючы сябе (дакладней, ствараючы чарговы свой вобраз, чарговую сваю маску) на старонках дзённікавых запісаў: “я выцягнуўся і стаяў перад дзяўчынай высокі, уважысты, зь сьвежым мужным (праўда карпаносым) тварам чалавек”. За самалюбствам і ўпартым імкненнем “прасунуцца наперад”, аднак, не стаіць нічога, і загадчык культаддзела мае на сваім ўзбраенні досыць абмежаваную колькасць кніг: “чатыры я лічыў настольнымі і ніколі зь імі не разлучаўся: 1) падручнік, як гаварыць мала і важка, 2) культура трох камераў цела, 3) як разьмяркоўваць свае функцыі і 4) падручнік па агульнаму кіраваньню”. Кампетэнцыі, неабходныя для культурнай работы, Самасуй замяняе празмернай стараннасцю – і імкненнем (працытуем тут “Казку пра Тройку” братоў Стругацкіх) “быць больш артадаксальным за артадоксаў”. Чаго варта, напрыклад, камічная прапанова “зарэгістрыраваць кашэчае і сабачае насельніцтва”. Або куды менш забаўная (і куды больш небяспечная) наступная бюракратычная заява: “міліцыі неабходна завастрыць увагу і на такім факце: на вёсцы зьявіліся хлапцы, нават камсамольцы, якія таўкуцца ў народзе ды запісваюць стары быт. У гэтым няма выстарчаючай плянавасьці. Запісваюць усё, што пад руку пападзе – песьні, прыказкі, забабоны і ўсякае непатрэбнае глупства. Небходна, каб міліцыя мела за гэтым нагляд і дазваляла гэта рабіць толькі тым, у каго будзе ад культаддзелу паперка”. Самасую, даўно адарванаму ад сваіх каранёў, не зразумець натуральнага чалавечага імкнення захаваць сваё, вывучыць роднае. У аснове ягонага светаўспрымання – “ад культаддзелу паперка”, якая вызначае ўсё і ўсім кіруе.\nЯк бачым, перад намі сапраўды дужа непрыемны чалавечы тыпаж – але тыпаж, які распаўсюджаны, думаецца, у любы час. Падобны персанаж, як і, напрыклад, персанажы слыннай камедыі М.В. Гогаля “Рэвізор”, не мог не насцярожыць суровых савецкіх крытыкаў. Але, з іншага боку, задумаемся: ці дастаткова для несуцяшальнага прысуду было б аднаго толькі Самасуя, хай сабе і намаляванага з сакавітасцю і майстэрствам сапраўднага талента?\nГогаля ў свой час ад імперскай цэнзуры “выратаваў” жандар, што з’яўляецца ў фінале “Рэвізора”. Вестка пра сапраўднага пецярбургскага чыноўніка, ад якой усе персанажы на сцэне застылі салянымі слупамі, была адначасна і рэверансам у бок дзеючай улады. Такім фіналам Гогаль як бы падкрэсліў, што крытыкуе зусім не існуючы дзяржаўны лад, але канкрэтныя, тым болей, правінцыяльныя тыпы, так бы мовіць, “перагібы на месцах”. “Запіскі Самсона Самасуя” па многіх параметрах нагадваюць “Рэвізора”: маем тут і падобнае месца дзеяння, і калекцыю своеасаблівых местачковых тыпаў. І нават галоўны герой тэмпераментам, манерамі, жыццёвай пазіцыяй нагадвае Хлестакова – хіба што трохі больш вопытнага.\nАле “гогалеўскі жандар” у мрыеўскім фінале не з’яўляецца: сакратара, які перапыняе выступленне паўаголенай Сошы-Дошы, недастаткова. Дый само мястэчка Шапялёўка нагадвае зацішную, зарослую водарасцямі сажалку, дзе ў зялёным паўзмроку павольна варушацца падслепаватыя рыбіны. Не дарэмна і прозвішчы ў кіраўніцтва Шапялёўскага райвыканкама адпаведныя: таварыш Сом, таварыш Лін. І сам лад жыцця местачкоўцаў, дарма што некаторыя з іх “выварачвалі ўсе свае вантробы ад наплыву трагічных пачуцьцяў” у самадзейных спектаклях, “рыбны”, жывёльны. Трагладытавы. Гэта не адзін-два “перагібы” – гэта цэлая каста бюракратаў, “людзей паперкі”.\nПародыя і сатыра ў рамане, такім чынам, тычацца зусім не асобных тыпаў – але зрэзу жыцця асобна ўзятага мястэчка (а можа, і асобна ўзятай краіны), дзе ўзялі рэй самы ды ліны, дзе з ідыятычнымі прамовамі выступаюць самасуі – адарваныя ад свайго народа, абкручаныя гучнымі ідэалагічнымі лозунгамі, сканцэнтраваныя выключна на саміх сябе, на сваім “панскім пузе” (“усё ў цябе мужыцкае, а пуза панскае”).\nІ бяда, даводзіць нам аўтар, якраз-такі ў тым, што самасуеўшчына, як і хлестакоўшчына, вечная: “перавялі мяне ў вакругу на больш адказную працу, як вытрыманага, непалахлівага працаўніка”.\nПрынамсі, пакуль вечная ўсемагутная Паперка.


Eaton Fuller Hybrid Гібрыд Трансмісія Электрычная Претест\nEaton Fuller Hybrid Гібрыд Трансмісія Электрычная Претест2019-06-03T00:20:04-04:00\nГэта выпрабаванне павінна быць выканана да дыягностыкі некаторых канкрэтных гібрыдных няспраўнасцяў. яго тэст правярае крыніца харчавання для пераўтваральніка частоты і магутнасці апорнай электрычны (PEC).\nНататка: Вы павінны выканаць электрычны Претест перад выкананнем гібрыднага электрамабіля Претеста.\nНататка: Гэты тэст называецца ў працэдурах, дзе патрабуецца\nThere is no detection process specifically for the basic electrical supply; аднак, failures of this type are generally detected by the hybrid system or driver as some other type of fault code or symptom.\nГібрыдны Электрычны Претест Запасны\nСтрата магутнасці запальвання выклікае гібрыдную сістэму, каб быць непрацаздольным. У гэтай сітуацыі, транспартны сродак будзе працаваць толькі пад дызельным рухавіком.\nМагчымыя прычыны пазначаных Eaton Fuller Hybrid Гібрыд Трансмісіі Электрычнай Претест\n(MY09) Нізкае напружанне можа быць выклікана джгутамі харчавання злучэннямі ад інвертар або PEC.\nMY08 Ідэнтыфікацыя кампанентаў для Eaton Fuller Hybrid Гібрыд Трансмісія Электрычная Претест:\nІнвертар 56-Way перахаднік Прагляд\n(інвертар – Нізкі Раз'ём напружання)\nDeutsch 19 – Шлях перахаднік Прагляд\n(PEC – Нізкі Раз'ём напружання)\nПераўтваральнік DC / DC\n4-Шлях Раз'ём OEM\nMY09 Ідэнтыфікацыя кампанентаў для Eaton Fuller Hybrid Гібрыд Трансмісія Электрычная Претест:\nDeutsch 40-Way перахаднік Прагляд\nКРОК 1. Праверце непарыўнасць ланцуга зазямлення інвертар\nВыканайце Электрычная Претест, затым працягнуць # 2.\nАдключыце інвертар 40-кантактны раз'ём.\nнебяспека: глядзець High-Voltage Service Shutdown and Power-Up Procedures. Выканайце працэдуры, каб пазбегнуць ўдару, апёк ці смерць ад няправільна апрацаванага высокага напружання.\n(MY08) Вымерайце супраціў ад Pin 1 да батарэі адмоўны, а затым ад Pin 2 для батарэі адмоўны:\nКалі супраціў 0-0,3 Ом ад Pin 1 для батарэі негатыву і ад Pin 2 для батарэі адмоўны, перайдзіце да кроку 2.\nКалі супраціў знаходзіцца па-за дыяпазону, рамонт інвертар зазямлення жгута правадоў. Паспрабуйце гэты крок.\n(MY09) Вымерайце супраціў ад Pin 6 да батарэі адмоўны, а затым ад Pin 7 для батарэі адмоўны:\nКалі супраціў 0-0,3 Ом ад Pin 6 для батарэі негатыву і ад Pin 7 для батарэі адмоўны, перайдзіце да кроку 2.\nКРОК 2. erify напружанне на інвертар Connector.\n(MY08) Падключыце мультиметр да раздыма Pin інвертар 56-Way 15 і кантактны 1.\n(MY09)Падключэнне вольт / омметр да рэгулятару 40-Way кантактны раз'ём 1 і кантактны 6.\nЗвярніце ўвагу Вольт / Ом Meter паказанні напружання:\nКалі напружанне 11-13 вольт, перайдзіце да кроку 3.\nКалі напружанне знаходзіцца па-за дыяпазону, рамонт паляць з ГКМ. Паспрабуйце гэты крок.\nКРОК 3. Праверце бесперапыннасць інвертар на выбарчы ўчастак провад зазямлення. .\nПаўторнае падлучэнне інвертар 56-кантактны раз'ём Шлях 15 & шпілька 1 (MY08) Інвертар 40-кантактны раз'ём (MY09).\nDisconnect the Power Electric Carrier (PEC) 19- шлях злучальніка.\nВымерайце супраціў ад PEC Pin 7 для батарэі адмоўны.\nКалі супраціў Pin 7 да батарэі негатыў 0-0,3 Ом, перайдзіце да кроку D.\nКалі супраціў знаходзіцца па-за дыяпазону, рамонт інвертар на выбарчы ўчастак провад зазямлення. Паспрабуйце гэты крок.\nКРОК 4. Праверце напругу на выбарчым участку 19-кантактны раз'ём\nПадключэнне вольт / Ом да PEC 19-кантактны раз'ём Pin 6 і кантактны 7.\nЗвярніце ўвагу вольт / Ом паказанні напружання.\nКалі напружанне 11-13 вольт і аўтамабіль мае функцыю ePTO на кнопку Push-, перайдзіце да кроку 5.\nКалі напружанне 11-13 вольт і транспартны сродак не мае функцыю ePTO, тэст завершаны. Зноўку PEC 19-кантактны раз'ём. Go to “Код няспраўнасці ізаляцыі Індэкс Procedure».\nКалі напружанне знаходзіцца па-за дыяпазону, рамонт паляць правадоў харчавання ад інвертар. Паспрабуйце гэты крок.\nКРОК 5. Праверце бесперапыннасць DC / DC Провад зазямлення.\nЗноўку PEC 19-кантактны раз'ём.\nАдключыце DC / DC пераўтваральнік 4-кантактны раз'ём.\nВымерайце супраціў ад пераўтваральніка DC / DC 4-кантактны раз'ём Pin 4 для батарэі адмоўны:\nКалі супраціў паміж кантактам 4 і батарэя негатыў 0-0,3 Ом, тэст завершаны. Зноўку 4-Way злучальнік. см «Код няспраўнасці ізаляцыі Індэкс Procedure».\nКалі супраціў знаходзіцца па-за дыяпазону, рамонт зазямлення жгута правадоў ад пераўтваральніка DC / DC для батарэі адмоўны, затым паўтарыць гэты крок.


26 сьнежань 2012, 15:01\nПрацягваем апытаньне Свабоды. Каго бачаць у шэрагу самых годных асобаў 2012 году іншыя вядомыя беларусы?\nАпытаныя цягам папярэдняга тыдня вядомыя ў Беларусі асобы ў якасьці годных званьня «чалавека году» пералічвалі прадстаўнікоў самых розных сфэраў: гэта палітвязьні Мікола Статкевіч, Зьміцер Дашкевіч і Алесь Бяляцкі, бізнэсовец Аркадзь Допкін, журналістка Сьвятлана Калінкіна, музыка Сяргей Міхалок, культуроляг Тацьцяна Матафонава, футбольны трэнэр Віктар Ганчарэнка і г.д. У гэтым шэрагу і тыя, хто дачасна адышоў з жыцьця — мастак Сяргей Цімохаў і лекар Генадзь Мураўёў.\nХто яшчэ варты быць «Чалавека году»? Свой варыянт агучвае кіраўнік Беларускага калегіюму, філёзаф Алесь Анціпенка:\n«Тры прозьвішчы адразу прыйшлі ў галаву. Як на маё разуменьне, дык самыя годныя людзі 2012 году — гэта рэдактар часопісу „Arche“ Валерка Булгакаў, палітык і вязень Мікола Статкевіч, а таксама галоўны трэнэр футбольнай каманды БАТЭ Віктар Ганчарэнка.\nКалі крыху падрабязьней, то, думаю, праз тую справу, якую распачалі супраць Валеркі Булгакава, сталася відавочным, што гэты чалавек надзвычай шмат зрабіў у галіне кнігавыданьня ды падрыхтоўкі самых розных тэкстаў — найперш, перакладных. Што тычыцца Міколы Статкевіча, то гэты чалавек, безумоўна, перадусім уражвае сваёй мужнасьцю і стойкасьцю. Нарэшце, калі гаварыць пра Віктара Ганчарэнку, то гэта, без перабольшаньня, адна з галоўных сэнсацый у эўрапейскім футболе. Я маю на ўвазе сёлетнія перамогі ў Лізе чэмпіёнаў над нямецкай „Баварыяй“ і французскім „Лілем“ і заваяванае права выступаць па вясьне ў Лізе Эўропы».\nВядомы блогер Яўген Ліпковіч сам быў адзначаны сярод вартых называцца чалавекам году — найперш, за праяўленую безкампраміснасьць у супраціве сыстэме. А каго ён сам лічыць найбольш годным такога званьня?\n«Часопіс „Time“ калісьці зрабіў „Чалавекам году“ кампутар, вынесшы яго на вокладку. Быў такі прэцэдэнт. Для мяне „Чалавекам году“ ў беларускай сытуацыі — гэта абагулены вобраз плюшавага швэдзкага мядзьведзя, гэта калі браць па той жа аналёгіі з часопісам „Time “. Звычайна „Чалавекам году“ абіраюць асобу, якая зьдзейсьніла нейкі прарыў, нейкі ўчынак. Дык вось плюшавы швэдзкі мядзьведзь учыніў прарыў нашай нібыта „непрабівальнай“ супрацьпаветранай абароны. Ён зьдзейсьніў прарыў і паказаў, што намі кіруюць зусім не багі, а людзі. І нават не зусім разумныя. То бок, асабіста для мяне „Чалавек году“ — ён вось такі.\nШто тычыцца падзеі году, то галоўным паказьнікам для мяне стала тое, што Юрый Зісер ня можа адэкватна весьці дыскусіі, таму баніць сваіх апанэнтаў. Гэта падзея ў ІТ-сфэры. То бок, чалавек, які нібыта дэкляруе адкрытасьць інтэрнэт-прасторы і г.д., на справе дэманструе зусім іншае. Падзея хоць і лякальная, але вельмі шмат значыць для таго, каб зразумець, як у нас выбудаваныя нашы эліты, што яны гавораць і што насамрэч робяць. Усё астатняе — зьяўленьне „дрэваапрацоўчых войскаў“ і г.д. — гэта праявы збольшага дурасьці. А вось тут вельмі паказальная тонкасьць, якая падае іншы бок „адкрытасьці“, на якой спрабуюць зарабляць грошы і, разам з тым, паказваюць усю непрымальнасьць таго, што адбываецца навокал».\nПапулярны бард і шоўмэн Віктар Шалкевіч гэтаксама згадвае пра «швэдзкі дэсант», але ў іншым кантэксьце: што і каго ў выніку дзёрзкага ўчынку швэдаў Беларусь страціла? Сапраўднай стратай году, на яго думку, можна лічыць фактычнае выгнаньне амбасадара Швэцыі ў Беларусі Стэфана Эрыксана:\n«Для мяне падзеяй усё ж не сам швэдзкі дэсант, а тое, што ў выніку мы страцілі Стэфана Эрыксана. Вось гэта насамрэч самая непрыемная падзея, бо Эрыксан сапраўды быў вельмі адметнай фігурай на дыпляматычным небасхіле. Стэфан вельмі шмат рабіў для Беларусі, у яго была вялікая колькасьць праектаў. Ён быў вельмі па-добраму настроеным да Беларусі чалавекам. Прычым, абсалютна да ўсіх быў настроены па-добраму. І тое, што мы яго згубілі ў выніку, як вам сказаць... Ведаеце, нашы людзі вельмі хітрыя, яны ўвесь час жывуць у часах Каліноўскага, калі паны былі адукаваныя, а халопы былі дурныя, і вось паны павінны былі за халопаў галовы складаць.\nНешта падобнае і тут. Я ня ведаю, ці гэта чыясьці падстава, ці нешта іншае. Але мне вельмі шкада Стэфана. Таму што ён, яшчэ раз паўтару, вельмі многа рабіў дзеля ўмацаваньня сувязяў паміж Беларусьсю і Швэцыяй, і многае яшчэ мог бы зрабіць. І тое, што яго няма зараз, — ну, паглядзіце, шэранька ўсё неяк. Па-сутнасьці, усё стала так, як належыць быць. А ўсё з-за таго, што многія нашы людзі любяць заграбаць жар чужымі рукамі. Мне проста шчыра шкада, што Стэфана ў нас больш няма. Гэта страта году, самая вялікая, канечне, страта. Непрыемнае здарэньне і страта году».


ADU-Share #3 - Адукацыя\nСакавік — гэта месяц новых пачынанняў, месяц новых спадзяванняў, і, магчыма, новых адукацыйных перамог! У сакавіку сакавітыя цікавосткі збірала для вас наша сяброўка Таня.\nАнлайн-адукацыя распаўсюджваецца хутчэй за любы вірус, і можна згубіцца ў гэтым моры адукацыйных прапаноў, але мы радыя кожны месяц клапатліва адлоўліваць для вас усё найцікавейшае. Звычайна з дапамогай анлайн-курсаў я вырашаю дзве адукацыйныя задачы: ці паглябляюся ў сваю прафесійную сферу, ці наадварот - вывучаю нешта супрацьлеглае для асабістага развіцця. Вось што мне трапілася ў сакавіку:\nКультура як палітыка - адзін з першых курсаў Адкрытага ўніверсітэта. Эксперты - адзін лепш за другога. Матэрыял падаецца з большага ў расійскім кантэксце, але ж вельмі цікава распавядаюць пра апошнія гады саветаў і першыя паслясавецкія гады, што шмат у чым адпавядае беларускім рэаліям. Я зараз трошкі больш разумею сучаснае беларускае мастацтва, бо разумею, адкуль ножкі растуць.\nSeeing Through Photographs - курс па фатаграфіі ад музею сучасных мастацтваў у Нью-Йорку (MoMA). Круты тым, што падыходзіць для непрафесіяналаў і вучыць разбірацца ў самім сэнсе фатаграфіі. Вельмі раю тым, хто хоча хадзіць на фотавыставы і разумець іх. Вядома, што адзін з лепшых у свеце музеяў не будзе прапанаваць усялякую бязглуздзіцу :)\nІ яшчэ трошкі пра культуру і яе разуменне - Як зразумець жывапіс XIX ст. ад непараўнальнага Арзамаса. Як заўсёды, круты і якасны курс, пасля якога адразу хочацца бегчы ў музей і усё скарыстаць на практыцы. Пагартайце і іншыя курсы - бяссонная ночка вам гарантавана!\nОсновы философии: о чем спорят философы сегодня - калі не паспелі разабрацца з гэтай навукай ва універсітэце, дарога вам на гэты курс ад расійскай НДУ ВШЭ. Даступна, цікава і з аналізам сучаснасці - усё як мы любім.\nКалі з анлайн-адукацыяй яшчэ ўсё толькі пачынаецца, то вось з тэкстамі ўсё зашмат складаней - нават пакуль я пісала гэта, свет убачылі тысячы новых артыкулаў і выданняў. У гэтым месяцы шмат чыталася пра гісторыю і павышэнне асабістай эфектыўнасці. Асабліва кранулі мяне:\nКуропатские хроники - вельмі важны тэкст пра гісторыю Мінска і сучасную барацьбу за гэтае месца на карце нашай сталіцы. Чытаць усім неабыякавым да гісторыі Беларусі!\nУ працяг Курапатскай гісторыі можна даведацца больш пра гісторыю савецкіх рэпрэсій на тэрыторыі Беларусі з новай публікацыі ў інтэрнет-часопісе Імёны - «Читать доносы всех на всех — вот самое страшное». Как и за что репрессировали людей в Советском Союзе.\nВось вам трошку больш пазітыва і цэлая кніга пра тое, як важна прачынацца зранку (гадзін так у 5 раніцы) - Магия утра. Матывуе на ўсе 100%! Прачытаўшы першыя 50 старонак я ужо ўставала а 6, а вам слабо?\nВідэа - круты варыянт, калі хочаш паспець некалькі справаў адначасова ці стамляешся чытаць бясконцыя ленты сацсетак і сайтаў. Мой фаварыт, безумоўна, TED.com, але ў сакавіку натрапіла і на нешта іншае, таму атрымалася:\nУ гэтым месяцы я з захапленнем паглядзела каля 30 відэа на TED.com на тэму адукацыі, чаго і вам жадаю. А пачаць я прапаную з класікі - Кен Робінсан і 10 яго лепшых прамоваў.\nКалі ж тэма захопіць вас неверагодна, можна працягнуць з тэмай школьнай адукацыі, і вось на TED таксама ёсць якасная падборка - Re-imagining school.\nФільмы Яна Артюса-Бертрана, французскага фатографа і журналіста, можна глядзець проста адзін за адным без перапынкаў. У іх так паказана наша планета, што проста дух захоплівае! А яшчэ пачынаеш добра прызадумвацца над тым, што ж гэта мы робім з усёй гэтай прыгажосцю. Пачаць можна з “Дом: гісторыя вандровак”, на здыманне якога аўтару спатрэбілася 15 год.\nКалі нарэшце надумаеце падцягнуць сваю ўкраінскую з узроўня разумення да добрай размовы, нашы новыя сябры з Кіева зрабілі падборку класных прылад - Про те і мова: п'ять способів зручно вчити українську онлайн.\nА калі жадаеце класічна падцягнуць ангельскую, то зрабіць гэта можна з мега-вясёлай Роні у форме кароткіх і карысных відэа-урокаў - яна і пра гісторыю дня святога Валянціна вам распавядзе так, што будуць балець жывоцікі. Глядзець усё тут.


Эканамічны аналіз ўласнага капіталу ГД "Агат" » Белорусские рефераты\nЭканамічны аналіз ўласнага капіталу ГД "Агат"\nРазвіццё рынкавых адносін у грамадстве прывяло да з'явлення цэлага шэрагу новых эканамічных аб'ектав вліку і аналізу. Адным з іх з'являецца капітал прадпрыемства як найважнейшая эканамічная катэгорыя і, у прыватнасці, уласны капітал. Значнасць апошняга для жыццяздольнасці і фінансавай устойлівасці прадпрыемства настолькі вялікая, што яна атрымала заканадавчае замацаванне в Грамадзянскім кодэксе РФ у частцы патрабаванняв аб мінімальнай велічыні Статутнага капіталу, суадносінав статутнага капіталу і чыстых актывав; магчымасці выплаты дывідэндав у залежнасці ад суадносін чыстых актывав і сумы Статутнага і рэзервовага капіталу.\nРэфармаванне расійскай эканомікі робіць вельмі важнай праблему фарміравання і эфектывнага выкарыстання власнага капіталу арганізацый. У сваю чаргу рацыянальнае кіраванне уласным капіталам патрабуе фарміравання і далейшага вдасканалення сістэмы комплекснага эканамічнага аналізу власнага капіталу прадпрыемствав, паколькі недастатковая распрацаванасць метадалогіі і метадав эканамічнага аналізу не дазваляе правільна вызначаць стратэгічныя напрамкі развіцця, пагаршае выніковасць кіравання інвестыцыйнай палітыкай, вскладняе працэс назапашвання капіталу і, у канчатковым рахунку, вядзе да зніжэння эфектывнасці дзейнасці не толькі асобных арганізацый, але і всёй эканомікі краіны.\nСістэма комплекснага эканамічнага аналізу власнага капіталу, па-першае, дапамагае выявіць асновныя складнікі власнай капіталу і вызначыць наступствы іх змяненняв для фінансавай устойлівасці, па-другое, дазваляе ацаніць яго рэнтабельнасць, эфектывнасць інвеставання і выкарыстання, абгрунтаваць варыянты кіравніцкіх рашэнняв і спрагназаваць вынікі рэалізацыі гэтых рашэнняв. Методыка такога аналізу павінна влічваць асаблівасці арганізацый розных арганізацыйна-прававых формав і галіновай прыналежнасці. Пры гэтым аналіз павінен ажыццявляцца не па асобнай групе атрыманых паказчыкав, а па всёй сукупнасці, што спрыяе выявленню схаваных рэзервав павышэння эфектывнасці выкарыстання власнага капіталу і зніжэнню рызыкі інвеставання.\nАналіз власнай капіталу прадпрыемствав таксама неабходны для распрацовкі стратэгічнай інвестыцыйнай і фінансавай палітыкі прадпрыемства. Важнае значэнне пры гэтым маюць паказчыкі, якія характарызуюць фінансавы стан прадпрыемства. Ацэнка власнага капіталу служыць асновай для разліку большасці з іх.\nАсновная праблема для кожнага прадпрыемства, якую неабходна вызначыць - гэта дастатковасць грашовага капіталу для ажыццявлення фінансавай дзейнасці, абслуговвання грашовага абароту, стварэння вмов для эканамічнага росту. Гэтая праблема для многіх прадпрыемствав застаецца пакуль нявырашанай, пра што сведчыць значны недахоп власнай абаротнага капіталу. Такім чынам, існуе аб'ектывная патрэба ва всебаковым вывучэнні і аналізе власнага капіталу гаспадарчых суб'ектав.\nМэтай дадзенай курсавой працы з'явл...


Фестываль «Камяніца 2017» | Prastora.by - iнтэрнэт-крама кнiгаў на беларускай мове. Вялiкi выбар мастацкай i навукова-папулярнай лiтаратуры. Таксама ў продажы аўдыёкнiгi, музычныя кампакт-дыскi, вiдэа, сувэнiры ды iншае. Даступныя цэны.\nФестываль «Камяніца 2017»\nTue, 09/05/2017 - 22:36 — root\n16 верасня пад Мінскам адбудзецца дзявяты міжнародны фестываль "Камяніца", арганізатарамі якога з'яўляюцца "Беларускі дзяржаўны музей народнай архітэктуры і побыту", "Грай Кафэ" і кампанія PRASTORA.BY. Генеральным партнёрам фестывалю з’яўляецца Банк "БелВЭБ".\nНа галоўнай сцэне сёлета выступяць: гурт ONUKA (Украіна), Theodor Bastard (Расія), Shuma (Беларусь) і The Doox (Украіна). Таксама на галоўнай сцэне выступяць беларускія гурты "Нагуаль", Shaman Jungle і "Варган".\nДругая сцэна фестывалю будзе цалкам прысвечана аўтэнтычнаму беларускаму фальклору, які прагучыць у выкананні ансамбляў «Рада», «Мярэжа», «Горынь» і Патрыцыі Свіцінай. Гэта пляцоўка будзе працаваць у перапынках паміж выступамі артыстаў галоўнай сцэны, дазваляючы зрабіць музычную праграму мерапрыемства неперарыўнай.\nМузычную праграму фестывалю ў 12:00 распачне малая сцэна, прысвечаная аўтэнтычнаму беларускаму фальклору. Першым выступіць ансамбль «Рада», далей Патрыцыя Свіціна, «Мярэжа», «Горынь». Малая сцэна скончыць працу ў 17:30.\nГалоўная сцэна адчыніцца ў 13:00 выступам фолк-гурта «Варган». Працягнуць праграму «Нагуаль», The Doox (Украіна), Shaman Jungle. Пасля гэтага найдыйдзе чарга хэдлайнераў: Theodor Bastard (Расія), Onuka (Украіна) ды Shuma (Беларусь). Выступы завершацца ў 22:00.\nАкрамя гэтага аматараў аўтэнтычнага фальклору ў 15:00 у царкве чакае канцэрт «Аўтэнтычныя спевы Палесся», у якім возьмуць удзел два ансамблі сапраўдных бабуль з поўдня Беларусі. Наймалодшай удзельніцы iмпрэзы 63 гады, найстарэйшай – 80 год.\nА ў 18:00 на галоўнай сцэне адбудзецца адзін з галоўных момантаў фестывалю. Разам з праектам «Спеўны сход» і вакалістам Vuraj Сяргеем Доўгушавым усе прысутныя заспяваюць некалькі традыцыйных беларускіх песень.\nАкрамя музыкі гледачоў чакае вялікі кірмаш народных промыслаў, майстар-класы рамеснікаў, вясковыя забавы, выставы мастакоў і фатографаў.\nФестывальны кірмаш пачне працу ў 12:00. У ім прымуць удзел больш 50 народных майстроў. Гледачоў чакаюць майстар-класы ад ганчароў, кавалёў, ткачоў, а таксама шмат кропак з гатовай прадукцыяй.\nУ 12:00 пачнуць сваю працу і забаўляльныя пляцоўкі. Сярод іх народныя гульні (лапта, рыбак, пекар, пальчатка), народныя танцы, а таксама скаладром, лучны і арбалетны цір, тралей, катанне на квадрацыклах, конях, авіападарожжа над музеем на мотадэльтаплане.\nДля дзяцей створана адмысловая праграма: майстар-класы па пляценні з саломы, лепцы з гліны, маляванні, а таксама шоў мыльных бурбалак, кантактны заапарк, тэлескопы і інш.\nПадчас фестывалю будуць працаваць выставы «Традыцыйныя музычныя інструменты», «Вясельныя строі маладога і маладой». Таксама можна будзе пазнаёміцца з творчасцю мастакоў Васіля Пішкуна, Ганны Сілівончык, Алеся Шатэрніка.\nЯк даехаць на "Камяніцу"? Вельмі проста!\nМашынай ці роварам: Музей народнай архітэктуры і побыту,\nвёска Азярцо, 4 км ад МКАД за аўтарынак "Малінаўка". Для ровараў будзе асобная паркоўка, магчымасць заехаць на тэрыторыю фэста.\nАўтобусам: ад мятро "Малінаўка" (прыпынак у бок МКАД). Будуць і бясплатныя, і сімвалічна платныя аўтобусы кожныя 15-20 хвілін.\nПапярэдне квіткі каштуюць да 10 рублёў (дарослы), у дзень фестывалю кошт будзе 15 рублёў (дарослы). Усе грошы ад квіткоў ідуць на рахункі музея, дапамагаючы захоўваць унікальную калекцыю аўтэнтычнай беларускай драўлянай архітэктуры 18-20 стагоддзяў, сабраную ў розных рэгіёнах краіны.\nДля дзяцей дашкольнага ўзросту ўваход бясплатны.\nІнфалінія: +375 29 363 76 85, +375 29 856 42 01, +375 17 209 41 63.\nГурт ONUKA (Украіна)\nАдзін з галоўных сімвалаў сучаснай украінскай музыкі, чый сплаў электронікі, фолку і духавых інструментаў уразіла нават брытанскі New Musical Express. Пасля выступу ў якасці гасцей фінала «Еўрабачання — 2017» у Кіеве запісы гурта апынуліся ў хіт-парадах iTunes у Вялікабрытаніі, Нямеччыне, Польшчы, Нідэрландах, Даніі, Швецыі, Бельгіі, Францыі, Швейцарыі і Аўстраліі.\nTheodor Bastard (Расія)\nГурт створаны ў 1996 годзе і з’яўляецца адным з галоўных расійскіх прадстаўнікоў world music. Візітная картка калектыва — голас вакалісткі Яны Вевы, якая таксама з’яўляецца аўтарам шэрагу песень. Акрамя Расіі альбомы Theodor Bastard выдаваліся ў Германіі, Турцыі, Мексіцы ды Аргенціне. Калектыў выступаў на фестывалях у Германіі, Венгрыі, Румыніі, Літве і іншых краінах Еўропы.\nМузыкі называюць свой стыль digital archaica, бо ён яднае беларускія народныя песні і сучасныя электронныя гучанні. Абодва студыйныя альбомы калектыва — «Жніво» (2015) і «Сонца» (2016) — атрымалі высокія адзнакі ад беларускіх і замежных крытыкаў. Акрамя таго яны прынеслі гурту шмат узнагарод, сярод якіх «Альбом года» па версіі Experty.by (2016). У актыве Shuma выступы ў ЗША, Польшчы, Фінляндыі, Украіне, Літве.\nThe Doox (Украіна)\nМалады этна-рокавы калектыў, вядомы сваімі апрацоўкамі народных песень з розных куткоў Украіны. У іх аднолькава ўдала атрымліваюцца меладычныя балады і дынамічныя нумары. Увясну 2017 музыкі выдалі дэбютны альбом «Дерево». Удзельнікі ўсіх галоўных украінскіх фэстаў, у тым ліку: «Країна мрій», «Трипільське коло», Atlas Weekend.\nРодзін Алесь. Жывапіс 1975 – 2008 = Rodin Ales. Painting 1975 – 2008\nЦвірка Вольга. Кароткая граматыка шведскай мовы\nЗамак з паперы. Геранёны


Скандынаўскія багі вяртаюцца - Беларуская Служба - polskieradio.pl\nСкандынаўскія багі вяртаюцца\nАгулам у Ісландыі пражывае крыху больш за 300 тыс. чалавек, адпаведна актыўныя паганцы складаюць больш з 1% насельніцтва краіны.\nНеўзабаве ў ваколіцах сталіцы Ісландыі – Рэйк'явіка ў першыню за апошнія некалькі стагоддзяў будзе адкрытая паганская святыня, піша тыднёвік Sieci. Аб’ект культу будзе служыць паганскім культам, якія панавалі ў гэтай часткі Еўропы яшчэ ў дахрысціянскія часы.\nСвятыня будуецца ў гонар скандынаўскага бога бураў і маланак Тора. Тор таксама добра вядомы ў германскай міфалогіі, зазвычай яго выяўляюць, трымаючага ў руках вялізны молат.\nІніцыятарам стварэнне месца культу стала «Брацтва веры», якое інакш называецца Asatru. Суполка паўстала ў 1972 годзе, яна аб’ядноўвае вернікаў паганскіх культаў. Спачатку Asatru налічвала меней за сотню чальцоў, але зараза, дзякуючы рэнесансу паганства, брацтва налічвае больш за 4 тыс. сябраў. Тут варта нагадаць, што агулам у Ісландыі пражывае крыху больш за 300 тыс. чалавек, адпаведна актыўныя паганцы складаюць больш з 1% насельніцтва краіны.\nПаводле заканадаўства Ісландыі, рэлігійная супольнасць, якая налічвае больш за 8 тыс. прыхільнікаў мае права на фінансаванне са сродкаў так званага «рэлігійнага падатку». Таксама такая супольнасць у праве будуць свае святыні. Паганскае «Брацтва веры» ужо рыхтуецца да гэтага моманту. Пагане нават паспелі правесці конкурс, па выніках якога быў абраны праект будовы іхнага культурнага цэнтру.\nРаней галоўнай базай для неапаганства былі ўльтра нацыяналістычныя асяродкі і аматары хэві-мэталу. Аднак зараз гэта змяняецца. Адэпты ідэалогіі «глыбіннай экалогіі» усё часцей абарачаюцца ў паганства. Гэта таксама тычацца тых, хто фанатычна прагне абсалютнага яднання з прыродай.\nСвятыня будзе прысвечана Тору, а яе пабочнымі патронамі стануць Одзін і Цір. У выпадку, калі пагане давядуць, пачатую справу, да канца, Ісландыя стане першай краінай, дзе адбудзецца афіцыйнае адраджэнне паганскіх культаў. Пра адраджэнне дахрысціянскіх вераванняў у Ісландыі пісала штотыднёвае выданне Sieci.


У Новым замку ў Гродне прадставілі медалі і ордэны Вялікай Айчыннай вайны | zviazda.by\nХатняя старонка » Грамадства » Год гістарычнай памяці » У Новым замку ў Гродне прадставілі медалі і ордэны Вялікай Айчыннай вайны\nЗ пачатку месяца ў авальнай зале пастаяннай экспазіцыі Новага замка ў Гродне дзейнічае выстава «Народжаныя подзвігам». Яна прысвечана Году гістарычнай памяці, таму супрацоўнікі Гродзенскага дзяржаўнага гісторыка-археалагічнага музея прапануюць знайсці нагоду і зірнуць на гераізм людзей у выяве мінулага.\nНа выставе прадстаўлена больш за пяцьдзясят узнагарод Другой сусветнай вайны, пачынаючы ад простых «салдацкіх» медалёў і, заканчваючы ордэнамі, атрыманымі сапраўднымі палкаводцамі. Аднак, як заўважае Андрэй Вашкевіч, загадчык аддзела найноўшай гісторыі Гарадзенскага дзяржаўнага гісторыка-археалагічнага музея, дадзеныя прадметы ўспрымаюцца не проста як рэчы, якія некалі належалі вялікім палкаводцам або звычайным салдатам, але як частка гісторыі краіны і горада ў прыватнасці.\n— Мы вырашылі зрабіць выстаўку пра ўзнагароды такім чынам, каб экспанаваліся не толькі самі медалі і ордэны, але і дакументы, фатаграфіі, розныя іншыя матэрыялы, звязаныя з тымі ці іншымі падзеямі і людзьмі. Пры тым, для навуковых супрацоўнікаў не так важна, які іменна медаль трапляе для захавання — ад простых салдатаў, ці герояў Саюза. Для нас галоўнае — гісторыя чалавека і яго ўласнага подзвігу, — заўважае Андрэй Вашкевіч.\nІ на самай справе экспазіцыю арганічна дапаўняюць разнастайныя асабістыя дакументы і фатаграфіі гарадзенец, якія бралі ўдзел у подзвігах Вялікай Айчыннай вайны. Тут таксама можна знайсці старонкі арыгінальных ваенных выданняў — часопіс «Вялікая Айчынная вайна» і газета-плакат «Раздавім фашысцкую гадзіну». На сценах залы развешаны жывапісныя партрэты 50-ых гадоў, на якіх адлюстраваны знакамітыя палкаводцы, асобы якіх пазнаюцца з першага погляду. У прыватнасці, асаблівую каштоўнасць уяўляюць палотны, якія вышылі гродзенскія майстрыхі. Гэта партрэты Клімента Варашылава, аднаго з першых маршалаў Савецкага Саюза, і Аляксандра Васілеўскага, савецкага палкаводца. Удзельнічае ў экспазіцыі таксама скульптура з фондаў Новага замка.\nТаму складана сказаць, якая з узнагарод можа быць самай каштоўнай, але разам з тым тут прадстаўлены і шматтыражныя і досыць рэдкія асобнікі. Да прыкладу, ордэн Аляксандра Неўскага, выраблены для сярэдняга звяна, а таксама амаль першы даваенны савецкі медаль «XX гадоў Рабоча-Сялянскай Чырвонай Арміі». З тых, што сустракаюцца часцей — знакамітыя ордэн Славы, ордэн Чырвонай Зоркі, а таксама медалі «За адвагу» і «За баявыя заслугі».\nЕсць тут і узнагароды тым, хто у гады Айчыннай вайны здзяйсняў свае подзвігі ў тыле. Зразумела, што Героямі вайны былі і чыгуначнікі, а таксама работнікі аховы здароў’я. У экспазіцыі музея захаваны нагрудны знак «Ганаровы донар СССР». Цікава, што менавіта ў гады вайны з’явіліся «Медаль мацярынства», «Маці гераіня», «Мацярынская слава», якія ўручаліся жанчынам з больш чым пяццю дзяцьмі.\nАсаблівую цікавасць выклікаюць узнагароды двух людзей з нашага горада — удзельніка Вялікай Айчыннай вайны Адама Ляшчынскага і палкоўніка Савецкай Арміі Івана Лебедзева. Тут прадстаўлены медаль «Залатая Зорка Героя Савецкага Саюза» і медаль «За вызваленне Савецкай Украіны». Узнагароды гэтых людзей былі перададзеныя іх жонкамі.\n— На сённяшні момант музей з’яўляецца месцам для сховішча каштоўных сведчанняў вайны. Да слова, беларускае заканадаўства прадугледжвае адказнасць за гандаль узнагародамі, — паясняе загадчык аддзела найноўшай гісторыі, — Толькі спадкаемцы маюць магчымасць імі распараджацца. Самі па сабе савецкія ордэны мелі асабістую каштоўнасць, бо, да прыкладу, вырабляліся з дарагіх металаў.\nЗадача ж музейнага супрацоўніка падкрэсліць, што галоўная каштоўнасць такіх рэчаў — гэта людская гісторыя гераізму. Таму Андрэй Вашкевіч заўважае, што вельмі важна, каб узнагароды Вялікай Айчыннай вайны траплялі у музей, бо ў такім выпадку рэчы становяцца ўласнасцю Беларусі, то бок дзяржавы і народа. Таму ёсць гарантыі, што ўсё гэта будзе захавана для будучых пакаленняў.\nАкрамя таго, выстава «Народжаныя подзвігам» будзе звязана з тэматычнымі мерапрыемствамі для вучняў гродзенскіх школ, якія змогуць распавесці ўласныя гісторыі сваіх бабуль і дзядуляў. Больш падрабязнасцей можна знайсці на сайце Гродзенскага дзяржаўнага гісторыка-археалагічнага музея.


У спісе населеных пунктаў Віцебшчыны ўдалося знайсці толькі адну назву, звязаную з сімвалам 2019 года па кітайскім календары — свіннёй. Раней такіх вёсак было больш. Адны зніклі, іншыя ў свой час перайменавалі. Вёска Кабаны Віцебскага раёна — мара дачніка. Тут ціха, побач лес і маляўнічая рэчка Усвяча. Гэта вам не тлумнае прыгараднае садаводчае таварыства.\nПа адной версіі, назва вёскі паходзіць ад таго, што каля леса жыло шмат дзікоў. Другая легенда сведчыць, што аднойчы гаспадар ехаў на кірмаш прадаваць парасят. Раптам конь спудзіўся і панёс падводу, скрыня перакулілася, і «пятачкі» разбегліся.\nКабаны размешчаны на левым беразе Усвячы, зараз тут пастаянна пражываюць два чалавекі - Уладзімір Аўчыннікаў і Галіна Сямёнава. Насупраць на правым беразе знаходзіцца цэнтр сельсавета Заполле, сувязь з якім у цёплы перыяд ажыццяўляецца з дапамогай лодак, зімой — па лёдзе. Дарэчы, калісьці тут штогод наладжвалі спецыяльныя кладзі, іх кожную вясну зносіла бурлівая вада. Таксама быў брод, па якім пераязджалі машыны, трактары і нават камбайны.\nКаб зараз патрапіць у вёску на транспарце, трэба рабіць крук у 16 км, значны ўчастак праходзіць па лясной дарозе, па якой цяпер не кожная легкавушка пройдзе.\nКарэспандэнты прыехалі ў міжсезонне: лодкі пастаўлены на прыкол, а лёд не надта надзейны. Таму на левы бераг мы так і не пераправіліся, але тым не менш сустрэліся з паловай насельніцтва Кабаноў.\nДапамагчы і пагаварыць\nУладзіміра Аўчыннікава мы напаткалі ў Заполлі, куды ён перайшоў аднаму яму вядомымі ледзянымі сцежкамі.\nУладзімір — сацработнік, абслугоўвае сем пажылых людзей, сярод іх суседка Галіна Сямёнава. Да пенсіі яна працавала ў Віцебску на шоўкаткацкім камбінаце і вось ужо каля 30 гадоў жыве ў бацькоўскім доме. Падапечныя таксама ёсць у Заполлі і Папаратні. Кожнага Уладзімір наведвае па чатыры разы на тыдзень. Носіць ваду, дровы, купляе лекі, ходзіць у краму ці дапамагае прынесці адтуль прадукты. У ліку абавязкаў і своеасаблівая палітінфармацыя: пры неабходнасці чытае старым газеты, дзеліцца апошнімі навінамі ў свеце, краіне і ваколіцах, ды і проста гаворыць пра жыццё-быццё. Уладзімір Аўчыннікаў мае і грамадскую нагрузку — ён старэйшына Кабаноў.\nСёлета ўдалося вырашыць актуальную для вёскі праблему. Справа ў тым, што тут спрадвек была палявая дарога, якая вяла з Заполля да супрацьлеглага ад Кабаноў берага Усвячы. Сюды прыязджае аўталаўка, дачнікі пакідаюць аўтамабілі, а затым перапраўляюцца на лодцы на свае сядзібы.\nДык апошнім часам трактарысты мясцовага сельгаспрадпрыемства пачалі разам з полем пераворваць і дарогу, якая ідзе па яго ўскрайку. Гэтым летам на павароце з’явіўся ўказальнік «Кабаны» як напамін механізатарам. Шыльду зрабіў з дошкі і падпісаў старшыня Запольскага сельсавета Рыгор Шлыкаў. Праўда, восенню дарогу прадыскавалі, але потым усё ж зараўнялі.\nКалі ехаць па гэтаму знаку, трапіш да альтанкі, якую для адпачываючых зрабілі на беразе Усвячы леснікі.\nВёска ў агні\nГады чатыры назад вясной загарэлася сухая трава ў ваколіцах паселішча. Агонь хутка падступаў да Кабаноў.\nУладзімір Аўчыннікаў у гэты час знаходзіўся ў Заполлі і ўбачыў дым над роднай вёскай. У Кабанах заставалася Галіна Сямёнава, якая паведаміла аб пажары па тэлефоне 101. Але супрацоўнікі паста МНС у Заполлі і мясцовага лясніцтва, заўважыўшы дым, ужо самі збіраліся на дапамогу.\nВыратавальнікі паехалі ў аб’езд, але веснавое разводдзе не дазволіла ім прабіцца па размытай дарозе, і машына завязла. Леснікі рушылі напрасткі на лодках праз Усвячу. Разматалі пажарныя рукавы і мотапомпай каталі ваду з рэчкі. Адначасова трактар узорваў ахоўную паласу. Хутка ачаг узгарання быў ліквідаваны.\nНа ўсход ад Кабаноў знаходзіцца вялікі лясны масіў, які цягнецца кіламетраў на дзесяць да мяжы з Веліжскім раёнам Смаленскай вобласці. Мясціны тут глухія і бязлюдныя, таму прадстаўнікі фауны адчуваюць сябе поўнымі гаспадарамі.\nЧас ад часу дзікі ў Кабанах «дапамагаюць» мясцовым жыхарам капаць бульбу. Рэгулярна на ўскрайку лесу з'ўяляюцца тры казулі. Мінулай вясной шораху навяла мядзведзіца, якая выйшла да Кабаноў з двума мядзведзянятамі. Пра зайцаў і лісіц і гаворкі няма.\nСярод хатніх жывёл у Кабанах сем катоў і дзве сабакі. У гаспадарцы Уладзіміра Аўчыннікава мышэй ловяць Красун і Маркіза. Яшчэ старэйшына прыглядвае за дваімі муркамі, якіх на зіму пакідаюць дачнікі. Астатніх «матроскіных» і «шарыкаў» трымае Галіна Андрэеўна. На лета з Віцебска прывозяць ката па мянушцы Рыжун. Пародзісты і з багатай рудой поўсцю, ён паводзіць сябе з адпаведнай самавітасцю.\nЛетам у Кабанах ажываюць яшчэ пяць двароў. Выхадцы з вёскі прыязджаюць у бацькоўскія хаты як дачнікі. На прысядзібных участках яны вырошчваюць гародніну, разбіваюць кветнікі, нібы спаборнічаючы паміж сабой, у каго прыгажэйшы. На зіму гаспадары часткі дамоў перадаюць ключы старэйшыну, каб прыглядзеў за парадкам і пры неабходнасці пратапіў.\nЗвычайна сустракаць Новы год у Кабанах з Віцебска прыязджае сям’я Цевялёвых. Яны запрашаюць да сябе ў госці Уладзіміра Аўчыннікава. Сядаюць за стол, глядзяць тэлевізар, ладзяць танцы. А пасля апоўначы неба над Кабанамі расквечвае святочны феерверк.\nКак будет ходить общественный транспорт в новогоднюю ночь в Витебске и крупных городах региона\nТемы: Новый год — 2019, Сельская местность, Транспорт