Арэхавы Спас: традыцыі і прыкметы\n18:47 12 снежня 2019\n© CC0 / Pixabay / sunnysun0804\n08:52 29.08.2019 (абноўлена 09:01 29.08.2019) Атрымаць кароткую спасылку\nЭтнограф Ларыса Мятлеўская распавядае, што такое "генеральнае арэхаванне" і вучыць рабіць арэхавыя прысмакі.\nАмаль палову жніўня святкуюць старажытнае земляробчае свята Іспас, звязанае з выспяваннем пладоў. Па народным календары ўжо адзначылі Першы або "Мядовы" і Другі або "Яблычны" Спасы. Зараз надыйшоў час Малога Спаса, які яшчэ мае назвы "Хлебнага" ці "Арэхавага". Гэтай парой у лесе выспяаюць арэхі. Невялікую іх частку разам з боханам хлеба абавязкова асвячаюць у царкве.\nСімвал плоцкага кахання і пладавітасці\nЗгодна з міфалагічнымі ўяўленнямі беларусаў, арэх або ляшчына — свяшчэннае дрэва. Па павер'ях, у яго ніколі не б'е маланка, таму менавіта пад арэшнікам нашы продкі хаваліся падчас навальніцы.\nМаладыя парасткі ляшчыны звычайна затыкалі за пояс як абярэг, здольны адганяць нячыстую сілу, змей і нават хмары.\n© CC0 / Pixabay / Myriams-Fotos\nМоцны, гнуткі арэхавы куст, які дае адразу шмат пладоў лічыўся сімвалам плоцкага кахання і пладавітасці. Каб мець першым сына, маладая клала пад ложак менавіта арэхі.\nПа здвоеных арэхах, якія ў народзе называюц спарышамі, дзяўчаты варажылі аб замужжы. Калі першым падчас збору арэхаў трапляўся спарыш, у якім абодва арэхі былі з паўнаважнымі ядрамі, гэта абацала дзяўчыне быць ў моцнай пары.\nАдмысловыя прыкметы былі звязаны і з цвіценнем ляшчыны. Нашы продкі лічылі, што цвіце яна толькі ўначы на Звеставанне ці ў чысты чацвер. Казалі, што той, хто сарве і захавае першую кветку, хутчэй знойдзе скарб у купальскую ноч.\nАрэхавае свята на стравы багата\nУ метэаралагічным кодзе арэху адпавядае вецер. Паводле народных прыкметаў, калі на Раство або Новы год будзе вецер са снегам, варта чакаць вялікага ўраджаю арэхаў.\nЛясныя арэхі здаўна былі адным з улюбёных ласункаў беларусаў. Імі не толькі ласаваліся, але і выкарыстоўвалі ў якасці грошай.\nЯблык, арэхі і гарбата\nСамым распаўсюджаным на Беларусі арэхам лічыцца ляшчына. На пачатку ХХ стагоддзя на Палессі, сярод вясковага насельніцтва існаваў нават цікавы звычай — дзень агульнага збору арэхаў, які называўся "генеральнае арэхаванне". У сярэдзіне жніўня сяляне цэлымі сем'ямі ішлі ў лес па арэхі. Хадзіць у лес паасобку па гэтай важнай справе асцерагаліся, бо тых, хто збірае недаспелыя арэхі, чакала пакаранне.\nВось як гэты грамадскі звычай апісаны ў этнагафічных замалёўках Часлава Пяткевіча: "На досвітку ўжо ўсе ідуць у лес нягледзячы на характар надвор'я. Збіраюць у палатняныя торбы, павешаныя цераз плячо на правы бок; тонкія ствалы прыгінаюць, прытрымліваючы левай рукой, правай шчыплюць арэхі, на таўсцейшыя ўзлазяць дзеці аж да вярхоў і звешваюцца на іх, прыгінаючы да зямлі. Так адны трымаюць нахіленую ляшчыну, а другія абіраюць яе".\nНайлепшымі па якасцях лічыліся арэхі, сабраныя падчас агульнага арэхавання. Пасля гэтага надыходзіў час рабіць вядомы ласунак — "арэхі ў мёдзе". Ласунак захоўвалі ў слоіках і даставалі аддуль па патрэбе.\nАрэхі ў мёдзе\nЯдры свежых арэхаў трэба растаўчы і ачысціць ад тонкай верхняй скуркі, а пасля высушыць у негарачай печ або духоўцы амаль да крохкасці.\nГатовя арэхі неабходна змяшаць з падрумяненым мёдам і добра перамяшаць. Маса павінна атрымацца густой. Каб вызначыць, ці гатовы мёд, яго, як падчас варкі варэння, наліваюць на сподачак. Калі ахалоджаны мёд хутка гусцее, то масу трэба здымаць з агню.\nПакуль арэхі гарачыя, іх бяруць з патэльні лыжкай, і крыху пачакаўшы, рукамі раскладваюць на чысты металічны паднос.\nКалі рэхі з мёдам засохнуць, іх складваюць у слоікі.\n400 гр лясных арэхаў\nМармелад або варэнне\nЛушчаныя лясныя арэхі неабходна патаўчы разам з цукрам, дадаць 10 узбітых бялкоў і добра ўсё змяшаць. Масу раздзяліць на тры часткі, выкласці ўсё у круглую форму і запекчы.\nКалі каржы будуць гатовыя, змазаць іх мармеладам або варэннем і пакласці адзін на аднаго, затым абліць глазурай і падсушыць у духоўцы.\nУ WADA перадумалі рабіць больш жорсткімі санкцыі супраць Расіі\nРаней СМІ пісалі, што камісія спартсменаў WADA незадаволеная рашэннем у дачыненні да Расіі і мае намер дамагацца больш жорсткага пакарання.\nУлады Эстоніі адкрыта пераследуюць агенцтва Sputnik, перашкаджаюць яго рабоце, канстатавала афіцыйны прадстаўнік МЗС РФ.\nБеларусь можа здабываць нафту ў Татарстане\nПа словах прэзідэнта Татарстана, тэма здабычы нафты абмяркоўвалася на яго сустрэчы з беларускім калегам Аляксандрам Лукашэнкам.\n17:55На фільм беларускага рэжысёра прыйшло больш гледачоў, чым на Эмілію Кларк\n17:24Беларусь можа здабываць нафту ў Татарстане\n16:57Міністр спорту: на Алімпіядзе, паверце, усё будзе нармальна\n16:23Пуцін: спробы скажэння гісторыі Другой сусветнай вайны працягваюцца\n15:55МЗС РФ: Sputnik Эстонія падвяргаецца беспрэцэндэнтнаму ціску ўладаў


Ўвільгатнення скуры ў хатніх умовах - Прыгажосць 2017 - строгія сукенкі - Мода 2017 - Модны Жаночы Часопіс 2017\nстрогія сукенкі - Мода 2017 - Модны Жаночы Часопіс ⇒ Прыгажосць 2017 ⇒ Ўвільгатнення скуры ў хатніх умовах\nПравільнае ўвільгатненне скуры - асноўны фактар яе здаровага і прыгожага вонкавага выгляду. Гэта тычыцца не толькі скуры, але і ўсяго нашага цела. Скура будзе гладкай, матавай, калі водны баланс у норме. Але як толькі надыходзіць недахоп вады (дэгідратацыя) у скурных пакровах, скура адразу становіцца адрузлай, губляе сваю эластычнасць, на ёй з’яўляюцца дробныя маршчынкі, лупіцца плямы. Чыннікаў таму бывае мноства, пачынаючы ад няправільнага сыходу за скурай, прыродных узроставых змяненняў, ўплыву неспрыяльных знешніх умоў, да банальнага стрэсу.\nСпыніць працэс абязводжвання скуры і дапамагчы аднавіць водны баланс можна з дапамогай розных сродкаў. Гэта могуць быць найноўшыя дасягненні касметычнай прамысловасці, а так жа хатнія народныя сродкі. Разгледзім некаторыя метады і спобличчя як ўвільгатняць скуру дома.\nЎвільгатнення з дапамогай касметычных сродкаў\nЎвільгатняць неабходна не толькі сухое, але і нармальную, тлустую і камбінаваную скуру. Старайся дапамагаць сваёй скуры пастаянна, не толькі ўлетку, калі яна становіцца пад уздзеяннем сухога паветра і сонца безабароннай і абязводжанай, але і зімой, калі скура губляе вільгаць пад дзеяннем кандыцыянераў, цэнтральнага ацяплення. У гэтым табе дапамогуць гатовыя касметычныя ўвільгатняюць сродкі, якія выпускае сучасная касметычная прамысловасць.\nСёння ў крамах дастатковы арсенал ўвільгатняюць сродкаў, якія дапамогуць папоўніць неабходны запас вільгаці і вернуць скуры эластычнасць. Гэтымі сродкамі з’яўляюцца: крэмы, ласьёны, тонікі, сыроваткі, гелі, масла, касметычны малачко, гатовыя касметычныя маскі і інш Усе яны закліканы абараніць скуру ад агрэсіўнага ўздзеяння тэмпературы навакольнага асяроддзя і актыўна садзейнічаць максімальнаму яе увільгатненню. Якой бы кошту і фірмы не была касметыка, галоўнае - вызнач свой тып скуры і стан, у якім яна цяпер знаходзіцца. Каб не пагоршыць сітуацыю і пазбегнуць няправільнага выкарыстання гэтых касметычных сродкаў, лепш звярніся па кваліфікаваную дапамогу да спецыяліста-касметолага.\nНародныя метады ўвільгатнення скуры\nНародныя рэцэпты асабліва каштоўныя тым, што яны выпрабаваны і правераны дзесяцігоддзямі (а многія і стагоддзямі), эфектыўныя, бяспечныя, па многіх адсутнічаць інгрэдыентамі не прыйдзецца нават ісці ў краму. Склад народных рэцэптаў звычайна досыць просты і даступны, а ўсе яго складнікі могуць знайсьці сябе ў садзе, агародзе, на палічцы з лекавымі травамі і нават у тваім халадзільніку.\nДля ўвільгатнення ўсяго цела можна прыгатаваць адвар з лекавых траў (падтынніка, святаянніка, крапівы, мацярдушкі, маці-і-мачахі і інш) і дадаць яго ў ваду, прымаючы ванну. Адварамі травы можна апалоскваць твар і зону дэкальтэ пасля мыцця.\nМожна прыгатаваць тонік на малацэ з даданнем ягад (трускаўкі, суніцы, маліны) і выкарыстаць яго для ўвільгатнення асобы, рук, зоны дэкальтэ на працягу дня (напрыклад, летам).\nМабыць, найбольш эфектыўным народным сродкам ўвільгатнення скуры з’яўляюцца маскі. Карысць іх несумнеўная і заключаецца ў наступным:\nЎвільгатняюць скуру, надаюць ёй свежы і здаровы выгляд,\nзасцерагаюць скуру ад перасыхання і абязводжвання,\nнасычаюць скуру неабходнай вільгаццю,\nпазбаўляюць ад друзласці скуры,\nУсё гэта працягвае прыгажосць і маладосць тваёй скуры.\nРэцэпты ўвільгатняюць масак\nЎвільгатняе маска з рамонкам\nГэтая маска лепш за ўсё падыдзе для сухой скуры. Добра ўвільгатняе, змякчае, разгладзіць, надасць скуры аксаміцістасць.\n3 сталовыя лыжкі рамонкі заліце шклянкай кіпеню,\nкалі настой астыне, працадзіць праз падсітак ці марлю,\nдадай у кашыцу 1 чайную лыжку расліннага алею,\nразмеркавання на марлевай сурвэтцы роўным пластом і накладзі на твар на 30 хвілін,\nпрацяры твар ватным тампонам, змочаным засталіся настоем.\nМаска з морквы\nГэтая маска для якая старэе адрузлай скуры.\nЯе дзеянне увільгатняе і асвяжае, вітамінізуюць, амалоджвае, надае прыгожы адценне скуры асобы. Калі хочаш атрымаць адценне загару, рабі гэтую маску кожны тыдзень.\nВазьмі 1 чайную лыжку свежага маркоўнага соку,\nвылі 1 сталовую лыжку вяршкоў,\nдадай 1 яечны жаўток,\nЗмяшайце ўсе інгрэдыенты ў аднастайную завісь,\nвырабі на скуру твару, пакіньце на 20 хвілін,\nздымі з дапамогай ватовага тампона, змочанага ў летнім раслінным алеі,\nтвой твар цёплай вадой, скончыць трэба ледзяной вадой.\nЎвільгальгфючая і амаладжальнае маска з шынка\nДзеянне гэтай маскі: чысціць і ўвільгатняе скуру, актывізуе абменныя працэсы, пазбаўляе ад дробных маршчын і разгладжвае глыбокія, танізуе.\nМалады шынок натры на тарцы.\nКашыцу нанесці на твар, пакіньце на 15-20 хвілін\nЗмый прахалоднай вадой.\nДобра увлажненная скура заўсёды выдатна выглядае! Калі ты будзеш рэгулярна наносіць ўвільгатняюць маскі для асобы, твая скура надоўга захавае маладосць і свежасць. А калі табе за 35 то і зусім не абавязкова пастаянна карыстацца дома прыдатнымі табе даступнымі народнымі сродкамі для ўвільгатнення скуры.\nВыделка шкурок кролика в домашних условиях Відэа.\nПапярэдні Тэкст Як правільна наносіць автозагар


Беларусы забралі з банкаў усю валюту | БЕЛАРУСКАЕ РАДЫЁ РАЦЫЯ\nБеларусы забралі з банкаў усю валюту\nБеспрэцэдэнтны адток валюты з рахункаў фіксуецца ў беларускіх банках. Грамадзяне адмянілі дэпазіты ў памеры амаль двух з паловай мільярда даляраў. З гэтага больш за дзвесце мільёнаў – падчас жнівеньскіх падзеяў, паведамляе rp.pl.\nПрадпрыемствы і насельніцтва актыўна набывалі валюту, выкарыстоўваючы свае рублёвыя рахункі. Цэнтральны банк Беларусі апублікаваў доўгачаканыя дадзеныя за жнівень. У параўнанні з ліпенем сальда карпаратыўных рахункаў за тры тыдні жніўня скарацілася больш чым на мільярд рублёў. Кампаніі выкарыстоўвалі свае рублёвыя рахункі для пакупкі валют. 21 жніўня Цэнтральны банк прыняў рашэнне змагацца з выкупам валют за рублі, якія захоўваюцца на карпаратыўных рахунках, і часова спыніў выдачу авернайт крэдытаў. Пакуль рашэнне дзейнічае да 15 верасня.\nУ жніўні фізічныя асобы выбралі звыш 200 мільёнаў даляраў з усіх відаў валютных дэпазітаў. І з моманту дасягнення максімальнай сумы (у кастрычніку 2015 г.) дэпазіты ў замежнай валюце ўжо зменшыліся на амаль два з паловай мільярда даляраў. Гэта абазначае, што беларусы амаль 5 гадоў не назапашвалі маёмасці. Яны выдаткоўваюць толькі грошы, зэканомленыя на чорны дзень.\nБеларусы працягваюць скупляць валюту\nСёлета беларусы здалі ў банкі на 640 млн даляраў больш, чым набылі


Затрыманы былы гендырэктар будаўнічай кампаніі "Тамбаз" | Народная Воля\nЗатрыманы былы гендырэктар будаўнічай кампаніі “Тамбаз”\n“Падставай для распачынання крымінальнай справы з’явілася праверка, праведзеная работнікамі Камітэта дзяржаўнага кантролю і фінансавай міліцыі з выкарыстаннем інфармацыйна-аналітычных звестак дэпартамента фінансавага маніторынгу”, — гаворыцца ў паведамленні.\nУстаноўлена, што былы кіраўнік “Тамбаза” выдаткаваў сродкі, прызначаныя для фінансавання будаўніцтва двух жылых дамоў у межах вуліц Багдановіча — Амурскай — Тургенева — Тыражнай і Багдановіча — Корш-Сабліна — Тургенева — зав. Верхні, на выкананне абавязацельстваў кампаніі па будаўніцтве іншага жылога дома і на аплату будматэрыялаў, а таксама будаўніча-мантажных работ на іншых аб’ектах будаўніцтва. Сродкі былі прыцягнутыя пры дапамозе выпуску і рэалізацыі жыллёвых аблігацый.\nУ выніку “Тамбаз” не змог выканаць абавязацельствы па будаўніцтве прафінансаваных аб’ектаў, што пацягнула прычыненне шкоды пакупнікам жыллёвых аблігацый на 21,5 млн рублёў, а таксама “істотнай шкоды дзяржаўным інтарэсам у сацыяльнай сферы”, адзначае КДК.\nПаведамляецца, што новае кіраўніцтва кампаніі адшуквае сродкі на дабудаванне названых жылых дамоў без прыцягнення дадатковага фінансавання з боку трымальнікаў жыллёвых аблігацый, якія цалкам выканалі свае абавязацельствы.\nСумеснае ТАА “Тамбаз” створанае ў 1992 годзе. Як паведамляе сайт кампаніі, адным з асноўных відаў дзейнасці з’яўляецца будаўніцтва і рамонт будынкаў і збудаванняў рознага прызначэння з поўным комплексам работ, уключаючы вонкавыя інжынерныя сеткі і добраўпарадкаванне. Сярод найбольш значных аб’ектаў кампаніі — будынак рэстарана “Макдональдс” з офіснымі памяшканнямі па вул. Няміга ў Мінску; выраб і мантаж металаканструкцый будынка “Тэхнабанка” па вул. Заслаўскай у сталіцы, узвядзенне другой чаргі завода па вытворчасці медыцынскай тэхнікі ЗП “Маерск Медыкал” у Фаніпалі і шэраг іншых аб’ектаў.\nЗ 2005 года “Тамбаз” вядзе праектаванне і будаўніцтва адзінага комплексу жылых дамоў з убудаванымі і прыбудаванымі адміністрацыйнымі і гандлёвымі памяшканнямі і падземнымі гаражамі ў межах вул. Багдановіча — зав. Верхні — вул. Тургенева — вул. Ізмайлаўская ў Мінску. Гэты комплекс з’яўляецца працягам ужо узведзенага кампаніяй комплексу з трох шматпавярховых жылых дамоў з убудаванымі адміністрацыйнымі і гандлёвымі памяшканнямі і шматузроўневым падземным гаражом. Аб’екты забудовы дзеляцца на чатыры чаргі будаўніцтва і звязаныя паміж сабой адзінай архітэктурнай канцэпцыяй. Усе апошнія гады “Тамбаз” з’яўляецца заказчыкам будынкаў, якія ён узводзіць, паведамляе сайт кампаніі.\nГенпракурор: той, хто падняў руку на сілавіка, падымае руку на дзяржаву\nМалявала на прыпынках…


Сплаў па Нёмане, прысвечаны 100-годдзю БНР\nСерада, Кастрычнік 3, 2018 0 Падзеi\nСтагоддзе БНР – падзея, пра якую варта нагадваць і нагадваць.\nПатрыёты з Лідчыны, Бярозаўкі, Менска, Гародні адправіліся 21 верасня Нёманам у 100-кіламетровае падарожжа на зробленых уласнымі рукамі плытах у гонар 100-годдзя Беларускай Народнай Рэспублікі.\nПлыты «25 сакавіка» (дзень абвешчання Беларускай Народнай Рэспублікі) і «27 ліпеня» (дзень прыняцця Дэкларацыі аб дзяржаўным суверэнітэце БССР) майстравалі амаль месяц, а само падарожжа па Нёмане зойме каля тыдня. Мэта падарожжа не толькі ўшанаваць, але і адукаваць.\n— Гэтую экспедыцыю мы задумалі яшчэ напрыканцы мінулага года. Пачынаем ад Бярозаўкі і канцавы прыпынак дзесьці ў раене мястэчка Лунна. Там, непадалёк ад мястэчка, ля вёскі Багатырэвічы магіла паўстанцаў 1863 года. Мусім яе наведаць і ўшанаваць памяць змагароў за незалежнасць, — распавёў адзін з ініцыятараў экспедыцыі, сябар сойму Партыі БНФ Вітольд Ашурак.\nПа ягоных словах, падчас маршруту плануецца спы-няцца ў вёсках Беліца, Пескаўцы, Моцевічы, Орля, Дубна, Лунна, і ў горадзе Масты, зразумела.\n— Мэта экспедыцыі — папулярызацыя беларускай гісторыі сярод шырокіх колаў беларускага грамадства. З гэтай нагоды рыхтуюцца інфармацыйнныя буклеты «БНР-100″, прызначаныя для распаўсюду сярод вяскоўцаў, банеры «БНР-100″ для пэўнай візуалізацыі, — заключыў Ашурак.\nПравесці плыты прыехала не так шмат народу, але тут былі кіраўнікі Лідскай гарадской арганізацыі ТБМ Станіслаў Суднік і Сяргей Чарняк, які прэзентаваў дзве песні, напісаныя з нагоды сплаву, а практычна ўсе ўдзельнікі сплаву — сябры ТБМ.\nСем футаў пад кілем!


Амговіцкі сельсавет — Вікіпедыя\nАмго́віцкі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Слуцкага раёна Мінскай вобласці Беларусі. Цэнтр — вёска Амговічы.\nУтвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Слуцкага раёна Слуцкай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Бабруйскай акругі. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Слуцкім раёне БССР. З 21 чэрвеня 1935 года ў Слуцкім раёне Слуцкай акругі. Пасля ўвядзення абласнога падзелу 20 лютага 1938 года ў Слуцкім раёне Мінскай вобласці. З 20 верасня 1944 года па 8 студзеня 1954 года ў складзе Бабруйскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Старэўскага сельсавета. На 1 студзеня 1974 года ў склад Амговіцкага сельсавета ўваходзілі 22 населеныя пункты. 30 кастрычніка 2009 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Сорагскага сельсавета.\nПаводле перапісу 2009 года насельніцтва сельсавета складала 692 чалавекі, з іх 92,2 % — беларусы, 4,2 % — рускія.\nНа момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзіў 21 населены пункт: Амговічы, Аступішча, Гутніца, Дворышча, Каліта, Краснае, Кучына, Ляхава, Новы Гуткоў, Падлошыца, Падстарэва, Паўлаўка, Рубеж, Сліўка, Старэва, Стары Гуткоў, Тарасаўка, Хінолаўка, Хорашава, Ціхань і Чырвоная Старонка.\n↑ Решение Минского областного Совета депутатов от 30 октября 2009 г. № 219 Об изменении административно-территориального устройства Минской области Архівавана 15 чэрвеня 2021.\nУзята з "https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=Амговіцкі_сельсавет&oldid=4094714"\nАпошняе змяненне старонкі адбылося 00:52, 31 сакавіка 2022.


Што насілі нашы продкі, каб “не апраставалосіцца”? | БЕЛАРУСКАЕ РАДЫЁ РАЦЫЯ\nУ Віцебскім абласным метадычным цэнтры народнай творчасці экспануецца выстава традыцыйных галаўных убораў Віцебскага Падзвіння, Падняпроўя і Паазер’я. У экспазіцыі прадстаўлены наміткі, хусткі, саламяныя капелюшы і картузы, зробленыя народнымі майстрамі па даўніх узорах. Нашы продкі надавалі гэтаму элементу адзення выключную ўвагу, кажа кандыдатка мастацтвазнаўства Людміла Вакар, вядучая метадыстка цэнтра па народным сцэнічным касцюме:\n– Галаўны ўбор – гэта вельмі важны элемент у адзенні, хоць і самы апошні. Калі мы апранаемся і выходзім на вуліцу, то галаву апранаем у самы апошні момант, але ў вельмі важны элемент у любым касцюме. Бо без яго ў традыцыйнай культуры ўвогуле забаранялася выходзіць на людзі. Казалі “апраставалосіўся” пра таго, хто выходзіў на вуліцу без галаўнога ўбору, а таксама пра таго, хто трапіў у няёмкае становішча. Гэтае выслоўе сведчыць пра значнасць і традыцыйнасць галаўнога ўбору.\nУ розных рэгіёнах Віцебшчыны маюць сваю спецыфіку і спосаб завязвання наміткі, і манера насіць саламяны капялюш. А вясельны галаўны ўбор віцебскай дзяўчыны і ўвогуле называўся “каруна”, прычым насілі яго цягам усяго першага года замужжа. Падобнага звычаю няма больш нідзе ў Беларусі, як і падобнага элемента адзення. Наведнікі выставы змогуць убачыць і каруны, і іншыя незвычайныя галаўныя ўборы нашых продкаў.\nПагадненне аб міжнародных чыгуначных зносінах паміж Беларуссю і Латвіяй набыло…\nМарыйскі тэатр паставіў п’есу беларускага драматурга\nБеларусь з 1 чэрвеня павышае экспартныя пошліны на нафту і…\n20-я гадавіна трагедыі на Нямізе


Юрый Бандажэўскі: “Крыўдна, што не ў Беларусі, але важна, што працягваю сваю справу” – Свабоду палітвязьням!\nЮрый Бандажэўскі: Я працую – гэта самае галоўнае. Я працую і прыношу карысьць менавіта тым людзям, якія пацярпелі ў выніку аварыі на Чарнобыльскай атамнай электрастанцыі. Для мяне гэта самае галоўнае. А на якой пасадзе, ў якім выглядзе – гэта ўжо не істотна. Галоўнае – што я працягваю той шлях, які абраў шмат-шмат гадоў таму, калі прыехаў ў Гомель яшчэ маладым чалавекам, мне тады было трыццаць тры гады, ствараць і арганізоўваць Гомельскі мэдычны інстытут, які цяпер стаў універсытэтам. А цяпер я працягваю сваю справу.\n– Але не ў Беларусі, што ў пэўнай ступені крыўдна і кеспка для нават самой краіны.\nЮрый Бандажэўскі: Ведаеце, гэта зразумела, што крыўдна, але што ж тут паробіш? Перадусім я лічу, што патрэбна працягваць сваю справу. А гэта лепш, мне падаецца, чым не працягваць.\n– Скажыце, што да сытуацыі ў краіне, ці сочыце за навінамі? Ці шмат ведаеце пра палітычных вязьняў?\nЮрый Бандажэўскі: Калі ёсьць магчымасьць, то канечне, я стараюся быць ў курсе падзеяў ў Беларусі.\n– Калі ж параўнаць тую сытуацыю, якая была раней, якую Вы асабіста ведаеце на сваім досьведзе і сёньняшнюю, аналізуючы з паведамленьняў, якія мы атрымліваем з засьценак, ці ёсьць нейкія зьмены ў стаўленьні ў утрмах да вязьняў сумленьня перадусім?\nЮрый Бандажэўскі: Я цяпер не ў турме, таму мне казаць досыць складана. Але перакананы, што сытуацыя не палепшылася. Але не магу адзначыць нешта больш канкрэтна ў ньюансах. Шмат прадстаўнікоў майго пакаленьня атрымалі рознай працягласьці турэмныя тэрміны і прайшлі праз розныя, так бы мовіць, сюжэты. Але канечне, калі прачытаць лісты з турмы напрыклад, Аўтуховіча, які насамрэч пакутуе там, церпіць вельмі моцна, то становіцца відавочным, што сытуацыя вельмі складаная. Такім людзям мы проста абавязаныя і мусім дапамагаць.\n– Сёлета ў сэрыі «Бібліятэка Свабоды» выйшла Ваша кніга «Турма і здароўе». Вы пішаце, якім чынам зьняволенаму выстаяць у экстрэмальных умовах беларускай турмы на падставе ўласнага досьведу. Скажыце, гэты сапраўдны дапаможнік вязьням свораны ў турме?\nЮрый Бандажэўскі: Ну, гэта нешта кшталту майго асабістага турэмнага дзёньніка, я пісаў гэты твор яшчэ ў 2003 годзе, калі знаходзіўся ў месцах зьняволеньня. Да мяне зьвярнуліся журналісты „Радыё Свабода” і прапанавалі надрукаваць гэтыя рукапісы. Такім чынам і зьявілася выданьне.\n– Гэты дапаможнік, адрасаваны перадусім тым вязьням, якія не зьбіраюцца здавацца ва ўмовах няволі. На чым можа найбольш Вы акцэнтавалі сваю ўвагу?\nЮрый Бандажэўскі: Ведаеце, я апісваў ўсё, што карысна чалавеку ў складаных ўмовах турмы. Нейкія вострыя, ці не вострыя тэмы, асьпекты – з гэтым не было ні нагоды, ні думак сьпекуляваць. Перадусім я дасьледаваў і апісаваў менавіта тое, што дапамагае чалавеку. Атрымалася нейкім чынам сыстэматызаваць свае зьвесткі. А ў выніку гэта актуальна і сапраўды ідзе на карысьць шматлікім людзям, якія знаходзяцца ў такіх ўмовах.\nЮрый Бандажэўскі - у навінах


Chevrolet corvette - Агляды лепшых аўтамабіляў\nСёння Chevrolet Corvette - гэта вялікая кіраўнік ў гісторыі амерыканскай аўтамабільнай прамысловасці. У 1951 года Харлі Эрл, шэф-дызайнер General Motors, упершыню прысвяціў кіраўніцтва ў свае планы па стварэнні лёгкага двухмеснага родстэра. Праз два гады, у чэрвені 1953 года, з'явіўся першы таварны аўтамабіль.\nПершы Corvette выйшаў з-пад пяра самога Эрла, а ён, між іншым, бацька-заснавальнік знакамітай «Плаўніковыя» тэмы ў амерыканскім аўтадызайне. Адкрыты кузаў мадэлі C1 атрымаўся без празмернасцяў - стыльнае панарамнае шкло без фортачак, драпежная рашотка радыятара, элегантныя заднія крылы. Гэта быў белы кабрыялет з чырвоным салонам, 6-цыліндравым рухавіком і 2-ступеністым «аўтаматам».\nАўтамабіль прыцягваў увагу сваім знешнім выглядам, але многія былі расчараваныя тэхнічным бокам справы і патрабавалі больш магутны рухавік. Продажы за першыя паўгода ледзь перавысілі 3.000 замест чаканых 10.000 у год. З 1955 года мадэль атрымала V8 магутнасцю 195 л.с. і пачала прадавацца значна лепш.\nПершы рэстайлінг чакаў Corvette праз тры гады - сышлі ў нябыт арыгінальныя заднія крылы, затое з'явіліся дзвярныя ручкі і двухколерная размалёўка, а затым і знакамітыя чатыры задніх ліхтара. Тэхнічны бок была прадстаўлена V-вобразнымі «васьмёркі», упершыню абсталяванымі упырскам паліва (1957) і алюмініевымі галоўкамі цыліндраў (1960), чатырохступеністымі аўтаматычнымі і механічнымі трансмісія.\nПаводле легенды, дызайн Corvette другога пакалення прыйшоў на розум Білу Митчелу, новаму дызайнеру маркі, падчас акіянскай рыбалкі - сілуэт акулы потым доўга не даваў яму спакойна спаць. У выніку з'явіўся клінаваты С2, які застаўся ў гісторыі пад мянушкай Sting Ray. Незвычайна плоскі, ён дадаў марцы экстравагантнасці з дапамогай вылучаюцца фар і «узвышшаў» над коламі, якія захаваліся ў генетычным кодзе аўтамабіля да гэтага часу. Сверхгорячий па мерках любога часу, ён пакараў сотню кіламетраў усяго за 4,8 секунды дзякуючы сямілітровы V8. Спраўляцца з такой моцай дазваляла прымяненне дыскавых тармазоў «па крузе», двухконтурной тармазной сістэмы і незалежнай задняй падвескі на папярочных рысорах.\nМитчеловская акула і бутэлька "Кока-колы" саслужылі добрую службу Дэвіду Холлзу, наступнага дызайнеру, якому пашчасціла прыкласці руку да аблічча папулярнага аўтамабіля. Злучыўшы гіпертрафаваныя колавыя аркі адной геніяльнай лініяй, вельмі падобнай на тую, што фармуе талію знакамітай бутэлькі, ён знайшоў залатое сячэнне Corvette - менавіта трэцяе пакаленне аўтамабіляў назаўжды застанецца ў гісторыі як самае папулярнае. Ён быў не проста самым прыгожым - ён быў лепшым. С3 выпускаўся як кабрыялет, купэ і фэстбек пад той жа мянушкай Stingray, вось толькі пісалася яна цяпер у адно слова, а не асобна, як раней. З 1970 па 1974, на аўтамабіль ставіўся самы магутны рухавік за ўсе 50 гадоў - 7,4-літровы сілавы агрэгат магутнасцю 425 л.з.\nШарм васьмідзесятых цяжка вызначыць словамі, але лёгка можна злавіць яго ў формах мадэлі, створанай Джером Палмер ў 1983. Адыход ад элегантнасці кампенсаваўся хвацкімі аэрадынамічнымі паказчыкамі і ўвядзеннем модных прымочак накшталт ABS, трэкшн-кантролю, кампазітных матэрыялаў і алюмінію, а суцэльнае задняе шкло па гэты дзень з'яўляецца самым вялікім з тых, што калі-небудзь ўстанаўліваліся на амерыканскія машыны. А вось пра рухавікі такога не скажаш: 5,7-літровая «васьмёрка» была здольная выдаць не больш 230 л.з.\nДзевяностыя вярнулі Corvette ня столькі знешнасць, колькі тэхнічнае перавагу. Чаго варта адна КПП, якая не прыстыкаваная да рухавіка, а размешчана над задняй воссю, дазваляючы аўтамабілю мець блізкую да ідэальнай развесовку. Вартая згадкі і сістэма Head-Up Display, праецыруе дадзеныя спідометра і тахометра прама на ніжнюю частку лабавога шкла, пакрытага спецыяльным пластом. Перад С3 не сорамна і за рухавік: 5,7-літровы V8 дазваляе аўтамабілю разганяцца да «сотні» за 4,7 секунды. Ледзь лепш, чым С2 выпуску 1967 года.\nChevrolet Corvette пятага пакалення дэбютаваў у 1997 годзе. Сямейства ўключала тры тыпу кузава: купэ, кабрыялет і тарга (варыянт са здымным цвёрдым конна). Аўтамабіль вельмі прыгожы і агрэсіўны. Кузаў, рухавік, шасі - усё было выканана з ужываннем самых перадавых тэхналогій. Усе намаганні канструктараў былі накіраваны на тое, каб даставіць кіроўцу як мага больш задавальнення. Прыцягвала пакупнікоў і досыць невысокі для аўтамабіляў падобнага класа цана.\nАўтамабіль валодае хвацкімі дынамічнымі характарыстыкамі. Алюмініевы 5,7-літровы V-вобразны 8-цыліндравы рухавік LS1 здольны развіваць магутнасць ў 345 л.с. Трансмісія 6-ступеністая з заднім прывадам. Аўтамабіль аснашчаюцца шырокімі стабілізуючым панэлямі (антікрыло), якія дапамагаюць яму мацней трымацца на небяспечных участках дарогі. У камплектацыі 2000 года з'явілася шмат навін, у тым ліку (як дадатковая опцыя) светлавая прыборная панэль (спідометр, тахометр і ўзровень паліва), якая праецыюецца на лэбавае шкло. Яна дае магчымасць сачыць за хуткасцю, не адрываючы погляду ад дарогі, што вельмі дарэчы ў аўтамабілі спартыўнага тыпу.\nУ 2001 годзе выпусцілі Corvette Z06. Сваю назву мадэль атрымала ў гонар таленавітага канструктара Зоры Аркус-Дантавым, які ў 1963 году прапанаваў для Corvette Sting Ray спартыўны пакет Z06 RPO (Regular Production Option - прафесійны вытворчы заказ), які ператварае серыйны варыянт у гоначны аўтамабіль. Такая ж ідэя закладзена і ў Corvette Z06, дадзеная версія кардынальна адрозніваецца ад папярэдніх Corvette: і вонкава, і новым, больш магутным і больш лёгкім рухавіком. Аўтамабіль абсталявалі 6-ступеністай скрынкай перадач, адмыслова наладжанай падвескай FE4, выпускны сістэмай з тытана і шырокапрофільных шынамі Goodyear.\nГалоўнай адметнасцю Z06 з'яўляецца рухавік LS6 V8 магутнасцю 385 л.с. З ім аўтамабіль дасягае хуткасці 100 км / г за 4,6 секунды. Падобным вынікам могуць пахваліцца далёка не ўсе аўтамабілі, якія рызыкнулі называцца спартовымі.\nПоршні LS6 выраблены з высокатрывалага алюмініевага сплаву і ў разрэзе маюць бочкападобнай формы, амаль незаўважную няўзброеным вокам. Новы сплаў павялічвае даўгавечнасць дэталяў, форма памяншае ўнутраны шум. І яшчэ нюанс: алюмініевыя галоўкі цыліндраў адлітыя з меншым, чым рабілася раней, аб'ёмам камер згарання. Каэфіцыент сціску павялічыўся з 10,1: 1 да 10,5: 1, палепшылася эфектыўнасць згарання паліва і, як следства, узрасла магутнасць.\nАсноўны ж прырост конскіх сіл прыпадае на долю новага распредвала з змененай геаметрыяй кулакоў, якая павялічыла ўздым клапанаў з 12,7 да 13,3 міліметра. Клапаны атрымалі больш цвёрдыя спружыны, якія лепш спраўляюцца з узрослай нагрузкай. Аднак дадатковая порцыя паветра, якая паступае ў камеры згарання, - нішто без эквівалентнага павелічэння колькасці паліва, таму ў новай сістэме ўпырску падачу бензіну паднялі амаль на дзесяць працэнтаў: з 3,3 г / сек да 3,6 г / сек.\nУ дадатак да павелічэння магутнасці і паляпшэнню паліўнай эканамічнасці мадэлі інжынеры правялі мадэрнізацыю і ў іншых галінах. Новы літой танкасценны впускной калектар лягчэй ранейшага, зваранага з сталёвых труб, і як ні дзіўна, значна даўгавечней. Карданны вал зараз выкананы з адмысловага алюмініевага сплаву і мае павялічаны з 55 да 63 мм дыяметр. Усе крыжавіны кардана ўзмоцнены і маюць павышаны рэсурс.\nКанструкцыя счаплення была дапрацавана пад павелічэлы крутоўны момант, прычым высілак на педалі нават зменшылася. Новая шасціступеньчатая трансмісія M12 Getrag дазваляе перамыкаць перадачы ў больш агрэсіўным стылі - так, каб стрэлка тахометра заўсёды была ў зоне аптымальных абаротаў. Тым самым забяспечваюцца лепшае паскарэнне і максімальна эфектыўнае выкарыстанне патэнцыялу рухавіка, асабліва на высокіх хуткасцях. Адчуванні ад працы КП - толькі самыя станоўчыя: перадачы ўключаюцца лёгка і выразна як уверх, так і ўніз, цешачы зладжанай працай ўсіх яе механізмаў.\nУ канструкцыю скрынкі быў дададзены спецыяльны датчык, які кантралюе тэмпературу масла. Ён прыйдзецца вельмі дарэчы аматарам экстрэмальнага кіравання - своечасова папярэдзіць аб магчымым пашкоджанні КП.\nІнфармацыя аб гэтай і іншых няспраўнасцях выводзіцца на спецыяльны дысплей, звязаны з цэнтральным блокам дыягностыкі, - Driver Information Center. Напрыклад, пры перагрэве скрынкі перадач на дысплеі з'явіцца надпіс "trans over temp", якая будзе гарэць, пакуль тэмпература не прыйдзе ў норму. Дарэчы, электроніка задзейнічана і ў прывадзе акселератара Z06: педаль газу звязана з датчыкам, сігнал ад якога ідзе ў блок кіравання упырскам. Сістэму назвалі "drive-by-wire" - «прывад па дроту».\nКаб рухавіку лягчэй "дыхалася" і ў мэтах памяншэння масы, для Corvette Z06 была распрацавана новая выпускная сістэма з тытана. Змянілася і канструкцыя самага глушыцеля. Адметнай прыкметай новага Z06 з'яўляюцца выхлапныя трубы дыяметрам 3,5 цалі. Выпускная сістэма наладжаная на больш агрэсіўныя рык, чым у стандартнага Corvette C5, і эфект гэта вырабляе глыбокі.\nПадвеска ў Z06 унікальная, адмыслова наладжаная. Асаблівасцю яе з'яўляюцца вельмі жорсткія спружыны і магутныя стабілізатары папярочнай устойлівасці, якія перашкаджаюць найменшага нахілу. Працу падвескі кантралюе (без умяшання вадзіцеля) Active Handling - электронная сістэма стабілізацыі курсавой устойлівасці. Пры дапамозе шматлікіх датчыкаў сістэма вылічае жаданую траекторыю і ўтрымлівае на ёй аўтамабіль, аўтаматычна прытармажваючы адно або некалькі колаў. Прылада можа быць адключана на 5 секунд з дапамогай адмысловай кнопкі, паколькі ў руках дасведчанага кіроўцы невялікі запас часам нават пажаданы для больш хуткага праходжання павароту.\nРулявое кіраванне Z06 рэечнай тыпу - хуткадзейнае і адчувальнае, з цудоўнай зваротнай сувяззю. Дзякуючы ўзмацняльніка паварот рулявога кола ад упора да ўпора складае ўсяго 2,46 абароту. Дыскавыя вентыляваныя тормазы з ABS - тыя ж, што і на стандартным Corvette C5: перадпакоі і заднія дыяметрам 12,6 цалі.\nНовыя 8-прамянёвыя алюмініевыя колавыя дыскі, афарбаваныя светла-шэрым металікам, - самыя эфектныя з калі-небудзь што ўстанаўлiваюцца на Corvette. Яшчэ адна асаблівасць Z06 - шырокапрофільныя шыны Goodyear Eagle F1 SC (265/40 R17 спераду і 295 / 35R18 ззаду). Запаска няма, замест яе - балон са сумессю сціснутага паветра і герметыка. Запампаваўшы гэтую сумесь у пракалоць шыну, можна працягваць рух - яна надзейна запячатвае праколы да пяці міліметраў у дыяметры.\nАсновай Z06 з'яўляецца стандартная прасторавая рама, вырабленая з высокатрывалай сталі. Усе панэлі кузава - штампаваныя стекловолоконные. Экзатычныя абводы корпуса спалучаюцца з высокімі аркамі колаў і шырокай задняй часткай. Z06 адрозніваецца ад звычайнага С5 ўстаўкамі драцяной сеткі ў паветразаборнікі з абодвух бакоў пярэдняга бампера і бакавымі паветразаборнікі, размешчанымі за дзвярыма ў ніжняй частцы кузава. Тармазныя суппорты пафарбаваны ў чырвоны колер. Шкла зроблены больш тонкімі, але ўдаратрываласць засталася ранейшай. Скарачэнне вагі на 36 фунтаў і павелічэнне магутнасці на сорак конскіх сіл, у цэлым змяніўшы суадносіны гэтых параметраў, пашырылі магчымасці Z06.\nУ салоне аўтамабіля прыцягвае ўвагу прыборная панэль з фірмовай эмблемай. Тахометр размечаны да шматспадзеўных сямі тысяч абаротаў, а спідометр - да двухсот міль у гадзіну. Маленькія цыферблаты вальтметра, паказальнікаў колькасці паліва, ціску масла, тэмпературы вады размешчаныя вельмі ўдала, і паказанні з іх выдатна счытваюцца. Дысплей Driver Information Center размешчаны на цэнтральнай кансолі. Пухлы четырехспицевый руль, абцягнуты скурай, рэгулюецца па куце нахілу. Перфараваныя педалі выраблены з паліраванага алюмінія.\nУжо ў стандартнай камплектацыі Z06 мае дыстанцыйнае адчыненне дзвярэй, клімат-кантроль, магутную аўдыёсістэму Bose з CD-прайгравальнікам і васьмю дынамікамі, цэнтральную блакаванне вокнаў і дзвярэй, круіз-кантроль. Камфартабельныя сядзенні, абцягнутыя высакаякаснай скурай, з вышыванай на падгалоўніках фірмовай эмблемай, надзелены васьмю рэгуляваннямі становішча і забяспечваюць выдатную бакавую падтрымку. Інтэр'ер Z06, выкананы ў чырвона-чорных танах.\nНовы Chevrolet Corvette мае пярэднюю і заднюю зоны бяспекі, бакавыя брусы ў кожнай дзверы, паветраныя падушкі для кіроўцы і пярэдняга пасажыра, трохкропкавымі рамяні, энэргапаглынаючыя рулявую калонку і пярэднюю панэль.\nНа аўташоў у Дэтройце ў 2004 годзе кампанія Chevrolet прадставіла шостае пакаленне аўтамабіляў сямейства Corvette.\nНовы аўтамабіль можна з упэўненасцю назваць эвалюцыйным працягам папярэднікаў. Нічога кардынальнага ні ў знешнасці, ні ў тэхнічных параметрах практычна не змянілася. Дызайн стаў больш сучасным, хоць практычна цалкам паўтарае 5-ае пакаленне. Мабыць, самае кардынальнае змяненне - адсутнасць прыбіраю фар іх замянілі «звычайныя» ксенонавыя лямпы пад празрыстым каўпаком.\nАўтамабіль у параўнанні з папярэднікам стаў трохі карацей, хоць колавая база стала больш. Chevrolet Corvette спераду абуты ў 18-ці цалевыя, а ззаду ў 19-ці цалевыя колы.\nПад капотам размешчана мадэрнізаваная V-вобразная «васьмёрка», магутнасцю 400 л.с., агрэгатаванымі з 6-ці ступеністай механічнай альбо з 4-ох ступеністай аўтаматычнай каробкай перадач.\nУ Дэтройце публіцы прадставілі аўтамабіль з кузавам купэ, дэбют кабрыялета адбыўся ў Жэневе.\nCorvette Convertible атрымаў новую дах, якая распрацоўвалася з улікам таго, каб у раскладзеным выглядзе дамагчыся найменшага каэфіцыента аэрадынамічнага супраціву. Вынік уражвае - усяго 0,28. Сам тэнт выкананы з пятислойного матэрыялу Twillfast, які забяспечвае падвышаную зносаўстойлівасць і шумапаглынання. На выбар прапануецца тры колеры тэнта - чорны, шэры і бэжавы.\nКузаў распрацоўваўся з тым улікам, каб кіравальнасць і камфорт адкрытай і закрытай версій ніяк не адрозніваліся.\nУ тэхнічным плане кабрыялет ад купэ нічым не адрозніваецца - той жа 400-моцны V8 (крутоўны момант - 540 Нм), тыя жа скрынкі перадач - шасціступеньчатая ручная Tremec G56 або чатырохступеністы «аўтамат» HydraMatic. Як варыянт магчымая электронна-кіраваная падвеска MagnaRide.\nДарэчы, для шостага пакалення Corvette па традыцыі распрацавалі новую эмблему. У пятага пакалення на шыльдзікам прысутнічала акружнасць, якая служыла як бы падкладкай для эмблемных сцяжкоў, а цяпер сцяжкі шыльдзікам ляжаць прама на кузаве.\nПраз год, па традыцыі, за проста Corvette рушыла ўслед «зараджаная» версія з індэксам Z. Вонкава ад стандартнай версіі Z06 адрозніваецца разадзьмутымі крыламі, вентыляцыйнай прарэзам у вечку капота і паветразаборнікі для астуджэння задніх тармазоў. Пад капотам Corvette Z06 рухавік аб'ёмам 7 л. Ён развівае 512 л.з. і, па непацверджаных дадзеных, разганяе машыну да 100 км / ч за 3,8 с. Максімальная хуткасць «зараджанага» Corvette абмежаваная электронікай на адзнацы 320 км / г.\nЗаднія колы Corvette Z06 абутыя ў покрыўкі памернасці 345/30 R19. За ўпэўненае тармажэнне адказваюць тармазныя механізмы сусветна вядомай фірмы Brembo. Спераду ўсталяваныя шестипоршневые суппорты, ззаду - четырехпоршневые. Іх добра відаць скрозь новыя легкосплавные колы, зробленыя спецыяльна для новай мадыфікацыі Corvette.\nСёння гэты легендарны аўтамабіль можна назваць адным з сімвалаў Амерыкі. За больш чым паўвекавую гісторыю Corvette дамогся нябачанай папулярнасці. Гэтая прыгожая, спартыўная мадэль валодае ярка выяўленым стылем, для многіх яна стала ўвасабленнем стылю жыцця, які змяняўся з цягам часу.


Блогі, 01 студзень 2014\n13:45, 20 сьнежань 2013\nЧаму беларусы мараць пра карту паляка\nПразь нейкі час начальства раптам даведаецца да сваёй радасьці, што паменшала сьвядомых беларусаў, і да смутку – што палякаў сьвядомых, наадварот, стала значна болей.\n08:00, 17 сьнежань 2013\nФатальная памылка БНФ. Падсумаваньне\nАртыкул 20-гадовае даўніны выклікаў шмат камэнтароў у сеціве. Шкада, што гэта адбылося не ў 1993 годзе, а сёньня.\n12:00, 11 сьнежань 2013\nФатальная памылка БНФ\nДля тых, хто 20 гадоў таму яшчэ не чытаў.\n22:47, 09 сьнежань 2013\nУ кіпцюрах КДБ\nНататкі сябра журы.\n17:09, 09 сьнежань 2013\nЧэслаў Немэн жаночым голасам\nГарадзенцы нарэшце пачулі песьні Чэслава Немэна жыўцом, але сьпявала іх яго дачка Натальля. Мужчынскія словы жаночым голасам. Самога сьпевака няма амаль дзесяць гадоў…\n16:34, 06 сьнежань 2013\n6 сьнежня ў хрысьціянскім сьвеце адзначаецца Дзень сьвятога Мікалая. За савецкім часам у Беларусі хрысьціянскага сьвятога замянілі на пэрсанажа славянскай міталёгіі Дзеда Мароза, якога шануюць і цяпер. Тым часам беларускія рыма-каталікі і ўніяты адраджаюць культ сьвятога Мікалая, адзначаюць Мікалайкі.\n17:37, 03 сьнежань 2013\nБеланыцікі і Эўрамайдан\n16:07, 03 сьнежань 2013\n20:13, 01 сьнежань 2013\nПлошча і Майдан: Тры розьніцы\nМірныя праэўрапейскія акцыі ў Кіеве і па ўсёй Украіне, якія ўлада хацела закончыць разгонам намётавага мястэчка на Майдане Незалежнасьці, выклікалі яшчэ больш шматлікія акцыі пратэсту і патрабаваньні адстаўкі ўраду і прэзыдэнта.\n17:59, 26 лістапад 2013\nАдна праблема мне як вэб-рэдактару муляе вока з дня ў дзень. І так муляе, што аж дастала.\n15:49, 26 лістапад 2013\nПасядзі за стырном гадзінак дзесяць, паглядзім пасьля, што ты захочаш шукаць у інтэрнэце ці хаця б у тэлевізары.\n10:57, 23 лістапад 2013\nУкраіна-Эўразьвяз: хто каго не зразумеў?\nЧаму ўкраінскія ўлады адмовіліся падпісваць пагадненьне аб асацыяцыі з Эўразьвязам? Толькі лянівы не памінае шалёны ціск Масквы і асабістую помсьтлівасьць прэзыдэнта Януковіча. Але ўзьнікае пытаньне, ці толькі гэта і ці пераважна гэта было прычынай.\n16:46, 19 лістапад 2013\nТаямнічы бізнэс па-беларуску\nБеларускі бізнэс, нават «эмігруючы», захоўвае адметныя рысы – непразрыстасьць, сакрэтнасьць, стаўку на адміністрацыйны ды сілавы рэсурс.\n14:12, 15 лістапад 2013\nГэтую ноч фактычна ня спаў. Варочаўся з боку на бок, пэрыядычна паглядаючы на гадзіньнік і панічна адзначаючы, што ноч заканчваецца. Па-дзіцячы лічыў да ста, прымушаў сябе не варушыцца, але нічога не дапамагала. А раніцай вырашыў, што трэба пра гэта напісаць, перадаць пачуцьці паперы.\n17:36, 14 лістапад 2013\nДом Багдановіча ці сабачая будка?\nАўтарам пректу аказаўся малады скульптар-дызайнэр Максім Пятруль. Ён – ляўрэат дзьвюх прэзыдэнцкіх прэмій, апошнім часам шмат працаваў у Кітаі.\n16:50, 12 лістапад 2013\nБеларусь у агляднай гістарычнай рэтраспэктыве ніколі не была аднамоўнай. Шматкультурнасьць і шматмоўнасьць заўсёды былі падставай для дыялёгу, адкрытасьці і талерантнасьці.\n17:24, 11 лістапад 2013\nНацыянальны водар Беларусі\nСёньня, едучы зранку ў тралейбусе на працу, я нарэшце ідэнтыфікаваў для сябе найбольш пазнавальны і характэрны водар Беларусі. Гэта – ранішні кіславаты пах мужчынскага перагару.\n15:42, 07 лістапад 2013\nДля нашай улады ўсё аддаць рады\n7 лістапада. Менск. Змрочная восеньская раніца. Ні цёпла, ні холадна. Ні мокра, ні суха. Я стаю ужо з паўгадзіны ля вакна. На вуліцы — анікога. Чырвоны дзень календара, а з дынамікаў не гучаць камуністычныя маршы.\n19:00, 04 лістапад 2013\nКулі Беленькага і Дзіянава\nДзіянаў у фэйсбуку называе спадара Беленькага ледзьве не галоўнай прычынай таго, чаму ўладу ў Беларусі мае Лукашэнка.\n19:30, 01 лістапад 2013\nНайлепшы слоган для горада\nУ мядзьведзя ў лесе галава разбалелася: начальства вырашыла адзначыць Дзень каталіцкага сьвятога Губэрта.\n14:08, 30 кастрычнік 2013\nТурэмная дынастыя Какуніных\nУнесены ў «чорны сьпіс» Эўразьвязу начальнік Бабруйскай папраўчай калёніі № 2 Аляксандар Какунін сваё жыцьцё прысьвяціў пэнітэнцыярнай сыстэме. Гэта ў яго сямейнае.\n09:15, 28 кастрычнік 2013\nБеларускія ахвяры лінкора «Новарасійск»\nУ ноч на 29 кастрычніка 1955 году ў дамах Севастопаля загайдаліся абажуры, зазьвінеў посуд. Раніцай я, вучань 4 «А» кляса, ішоў у школу, калі падбег знаёмы хлапчук і крыкнуў: «„Новарасійск“ выбухнуў!»


“Сузор’е надзей” для бацькоў і дзяцей — Сенно. Новости Сенно. Голас Сенненшчыны\nЧетверг, 6 янв., 2011 57 admin дети\nПра клуб прыёмных сем’яў, што дзейнічае на базе Ходцаўскага ДК, я чула даўно. А вось увачавідкі з яго ўдзельнікамі давялося пазнаёміцца нядаўна, падчас прэзентацыі дзейнасці «Сузор’я надзей». Сёння ў клуб уваходзяць 11 сямей. Хто яны — людзі, якія рашыліся на такі адказны крок? Большасць з іх — шматдзетныя бацькі, чые ўласныя дзеці выраслі і разляцеліся з хатняга гняздзечка, у многіх ёсць унукі. Замест засталіся пустая кватэра, адзінота ды не растрачаны бацькоўскі патэнцыял. «А ў жыцці трэба зрабіць нешта добрае», — як выказаўся адзін з прыёмных татаў. І яны зрабілі. Аднак гэта адзін бок медаля. Другі — складанасці і праблемы, з якімі прыёмным семьям даводзіцца сутыкацца штодзень. Колькі намаганняў, душэўных сіл, цярпення трэба прыкласці дзеля таго, каб чужыя людзі адразу сталі роднымі! За кожным разам да псіхолага не пабяжыш. Агульныя радасці і беды аб’ядналі ходцаўцаў у клуб. Удзельнікі яго збіраюцца разам, каб абмеркаваць узнікаючыя пытанні, падзяліцца вопытам, а то і проста адпачыць у сяброўскай атмасферы. Нярэдка на пасяджэнні запрашаюцца кампетэнтныя спецыялісты: псіхолагі, юрысты, медыкі. Клубныя пасядзелкі спрыяюць умацаванню не толькі добрых суседскіх стасункаў, але і трывалай сувязі паміж бацькамі і дзеткамі. Так, удзельнікі клуба арганізавалі ў фае ДК сапраўдную выставу сямейнай творчасці.\nЛя вытокаў клуба стаяла і наша «раёнка»! Прынамсі, на яе старонках маці траіх дзяцей Ларыса Драздова ўбачыла хлопчыка з сацыяльнага прытулка, якому шукалі матулю. Малы запаў у душу. Пасля доўгіх ваганняў жанчына рашылася — трэба ехаць. Аднак, па прыездзе высветлілася, што дзіця ўжо ўзялі. Праўда, адна дамоў Ларыса не вярнулася. Да васьмігадовай Волечкі сям’я Драздовых наведвалася пастаянна. А 31 снежня дзяўчынку, нарэшце, забралі дадому. Так восем гадоў назад Волечка адзначыла свой першы Новы год у сям’і. Сёння дзяўчынцы шаснаццаць, і вучыцца яна ў 11 класе. Драздовы — адна з першых прыёмных сем’яў у Ходцах — сталі ініцыятарамі «Сузор’я надзей».\nШлях Ксюшы да сваіх прыёмных бацькоў Сяргея і Жанны Бардзюковых быў доўгім. Першай дзяўчынку ўбачыла Жанна, калі была на курсах павышэння кваліфікацыі. Падумала тады, што гэта хлопчык — такая худзенькая, абстрыжаная. Дзяўчынку спачатку аддалі другім людзям. Аднак Бардзюковы дабіліся свайго. На другі ж дзень Ксюша назвала Жанну мамай, а вось сваю біялагічную маці цяпер заве «цёцяй Надзяй».\nАднавяскоўцы дзівяцца энергіі Юліі Івановай. Адна выхоўвае шасцярых дзяцей: трое сваіх і трое прыёмных; трымае вялікую гаспадарку, а яшчэ выдатна вяжа. «Калі да ўсяго падыходзіць з цікавасцю, то і на адпачынак часу хапае», — кажа яна. А прыёмныя дачушкі Вольга, Аксана і Наталля дапамагаюць і асвойваюць майстэрства сваёй матулі\nНіна Бяляцкая — таксама шматдзетная маці. Двое з траіх прыёмных дачок хоць ужо выраслі, жывуць і вучацца ў іншых гарадах: Віка — у Мінску, Таня — у Віцебску, ды ў бацькоўскі дом наведваюцца, тэлефануюць рэгулярна. Трэцяя, дзевяцікласніца Яна, неўзабаве скончыць школу і выйдзе з-пад апекі, але маму Ніну яна не забудзе.\nПалінцы было 4 гадкі, калі Ігар і Вольга Ігнатовы ўзялі яе ў сваю сям’ю. Няўрымслівае дзіця адразу стала сваім. Сёння Паліна наведвае музычную школу, дзе вучыцца іграць на фартэпіяна.\nДзіна і Саша адносна нядаўна з’явіліся ў сям’і Алесі Ізотавай і адразу ўліліся ў сяброўскую атмасферу. «Спрэчак у нас зусім не бывае», — кажа Алеся. Яна для сваіх чатырох дачушак — лепшая сяброўка. Дзяўчынкі добра малююць, займаюцца музыкай.\nЧацвёра дзяцей выхоўваюць Пётр і Валянціна Кузняцовы. Дзяўчынкі растуць добрай апорай. Старэйшая Алена (10 клас) любіць гатаваць, марыць стаць кухарам ці кандытарам. Сярэдняя Аляксандра займаецца хатняй уборкай. А вось для малышак Крысціны (4 клас) і Верачкі (2 клас) любімыя заняткі — маляванне і музыка.\n«Усе бяруць дзяўчынак, а мы рашыліся на хлопчыка», — тлумачаць Павел і Ларыса Сочневы свой выбар. У снежні будзе тры гады, як Руслан стаў іх прыёмным сынам. Акрамя бацькоў у яго цяпер ёсць прыёмны брат Антон. Хлопцы паміж сабой сябруюць. У будучыні Руслан марыць стаць будаўніком, і тата Павел яму ў гэтым дапамагае.\nДвое хлопцаў, Пеця і Кірыл, падрастаюць у Таццяны і Дзмітрыя Баркаўцаў. Цікавы факт, што яны вельмі падобныя на сваіх прыёмных бацькоў і старэйшых брата і сястру.\nУ Надзеі Шабусавай — чатыры сыночкі ды лапачка дачушка. Трое ўласных сыноў ужо самі маюць дзяцей. Усю матчыну любоў яна перадае прыёмным дзеткам Дзянісу і Аксане.\nНе інакш як сваёй «разыначкай» называюць Віку яе прыёмныя бацькі Ірына і Пётр Чэпікавы. Мама і тата траіх сыноў марылі пра дачку. Віку яны забралі нават не дачакаўшыся, калі будуць цалкам гатовы ўсе дакументы. Не пабаяліся яны і хваробы дзяўчынкі. Вікторыя ўжо перанесла аперацыю і родныя ўпэўнены, што іх намаганнямі дачушка абавязкова паправіцца.\nПроста рашыцца на гэты крок. Вось і ўсё, што патрэбна, каб зрабіць шчаслівымі сябе і дзіця, — упэўнены сёння ўдзельнікі клуба «Сузор’е надзей» і заклікаюць усіх не баяцца любіць, аддаваць усю сваю пяшчоту дзецям, і тады, згодна дэвіза клуба, «Дабрыня дабрынёй адгукнецца».\nНа здымку: мацярынскае шчасце Ю.Івановай і А.Ізотавай.\n← Святкуем Каляды па-беларуску!\nАд камерцыйных арганізацый — органам сацыяльнай абароны →


Дырэктар Цэнтра шведскіх даследаванняў Марыя Сакавец расказала пра тое, чым займаецца цэнтр, пазнаёміла дзяцей са сцягамі паўночных краін.\nСтудэнткі ФМА БДУ правялі віктарыну, прысвечаную Паўночным краінам і літаратуры Паўночных краін Еўропы.Пытанні вельмі спадабаліся дзецям. Хлопчыкаў і дзяўчынак уразіў той факт, што канструктар “Lego” паходзіць з Даніі. Усе, хто адказваў правільна і шмат разоў, атрымлівалі падарункі.\nДзеці пазнаёміліся з урыўкам твора “Выспа (Востраў) скарбаў” у апрацоўцы фінскага дзіцячага аўтара Мауры Куннаса ў выкананні студэнтак ФМА БДУ.\nНапрыканцы нашай яскравай сустрэчы ўсіх дзяцей чакаў салодкі стол (цукеркі, печыва, сок, вада).\nПасля мерапрыемства настаўнікі казалі словы падзякі арганізатарам і гасцям свята, а дзеці яшчэ доўга дзяліліся сваімі ўражаннямі.\nИтоги конкурса цифровой фотографии «Творы Купалы і Коласа нас вучаць Радзіму любіць» »


30 сакавік 2017, 14:33\nСупрацоўніца Дзярждэпартамэнту ЗША, якая мае доступ да сакрэтнай інфармацыі, Кэндзіс Клэйбарн, абвінавачаная ў тым, што не паведаміла пра кантакты з кітайскімі агентамі зьнешняй выведкі, якія давалі ёй падарункі ў абмен на дыпляматычную і эканамічную інфармацыю. Пра гэта ў сераду паведаміў прадстаўнік Фэдэральнай пракуратуры ЗША.\n60-гадовая Кэндзіс Клэйбарн была абвінавачаная ў фэдэральным судзе Вашынгтону ў перашкодзе правасудзьдзю і прадстаўленьні непраўдзівых зьвестак Фэдэральнаму бюро расьсьледаваньняў. Клэйбарн паўстала перад судзьдзёй са сваім адвакатам Дэйвідам Босам, але абодва адмовіліся гаварыць з журналістамі. Клэйбарн прысуджаная да хатняга арышту да папярэдняга слуханьня 18 красавіка.\nКлэйбарн былі заплачаныя дзясяткі тысяч даляраў у выглядзе падарункаў і электронных пераводаў кітайскіх агентаў, пачынаючы з 2011 году, у абмен на інфармацыю аб эканамічнай палітыцы ЗША ў дачыненьні да Кітаю.\nУ абвінавачаньні гаворыцца, што Клэйбарн былі заплачаныя дзясяткі тысяч даляраў у выглядзе падарункаў і электронных пераводаў кітайскіх агентаў, пачынаючы з 2011 году, у абмен на інфармацыю аб эканамічнай палітыцы ЗША ў дачыненьні да Кітаю і іншыя дыпляматычныя пытаньні. Клэйбарн і яе хаўрусьнік, імя якога не называецца, атрымалі такія прадметы, як каралі, швейную машыну, пантофлі, аплату вучобы ў школе моды ў Кітаі і аплачаныя адпачынкі ў Тайлянд, сьцьвярджаюць пракуроры.\n«Калі дзяржаўны служачы падазраецца ў патэнцыйнай правіне ці фэдэральных злачынствах, якія парушаюць грамадзкі давер, мы актыўна расьсьледуем такія абвінавачваньні», — сказаў прэс-сакратар дзярждэпартамэнту Марк Тонар.\nПра абвінавачваньні супраць Клэйбарн было абвешчана незадоўга да сустрэчы 6-7 красавіка паміж прэзыдэнтам ЗША Дональдам Трампам і старшынём КНР Сі Цьзіньпінам, якая пройдзе ў пэрыяд абвастрэньня напружанасьці паміж дзьвюма найбуйнейшымі эканомікамі сьвету з нагоды Паўночнай Карэі, Паўднёва-Кітайскага мора, Тайваню і гандлю. Трамп крытыкаваў Кітай падчас прэзыдэнцкай кампаніі 2016 году.\nКлэйбарн працуе ў Дзяржаўным дэпартамэнце ад 1999 году, на працягу гэтага тэрміну яна займала шэраг пасад за мяжой, уключаючы амбасады і консульствы ў Іраку, Судане і Кітаі. Пракуроры паведамілі, што за Клэйбарн вялося назіраньне ў адпаведнасьці з ордэрам суду па замежным разьведвальным наглядзе.\nАбвінавачваньне дапускае максымальнае пакараньне ў выглядзе 20 гадоў пазбаўленьня волі за перашкоду ажыцьцяўленьню правасудзьдзя і пяць гадоў пазбаўленьня волі за ілжывыя заявы ў ФБР.


Беларускае слова 2018 году — БНР - Хартия'97 :: Новости Беларуси - Белорусские новости - Новости Белоруссии - Республика Беларусь - Минск\nХартыя 22 сентября 2019, воскресенье, 20:12\nБеларускае слова 2018 году — БНР\nВінцук Вячорка, «Радыё Свабода»\nІдэалы незалежнасці трыумфальна вярнуліся ў нашу моўную свядомасць.\nСёлета беларускім „словам году“ і экспэрты Свабоды, і ўдзельнікі народнага галасаваньня ў сетках згодна назвалі БНР. Скарочанае імя Беларускае Народнае Рэспублікі на стогадовы юбілей трыюмфальна вярнулася ў нашу моўную сьвядомасьць. Але як яго вымаўляць?\nКапэрта да 80-годзьдзя незалежнасьці БНР. Выданьне Рады БНР\nАле перш — што ў іншых мовах\nРэдактары Оксфардзкіх слоўнікаў выбралі ангельскім „словам 2018 году“ прыметнік toxic ‘таксычны’ і патлумачылі, што слова часта ўжывалася і ў пераносным значэньні (сапраўды, таксычным можа быць ня толькі расейскі „Новичок“, але, скажам, інфармацыйны ўкід).\nEU vs Disinfo, Seven Commandments of Fake News – New York Times exposes Kremlin’s methods\nРэдакцыя ангельскага слоўніка Колінза на падставе росту частаты ўжываньня назвала сёлетнім словам прыметнік single-use ‘аднаразовы’. Пашырэньне аднаразовых рэчаў шкодзіць асяродзьдзю, — папярэджваюць лексыкографы.\nНямецкае выдавецтва слоўнікаў Langenscheidt вызначыла „моладзевае слова году“. Ім стала пáра Ehrenmann/Ehrenfrau ‘надзейны чалавек (мужчына ці жанчына)’, даслоўна ‘чалавек гонару’, адпавядае „джэнтэльмэну/ледзі“. Гэта цікавы прыклад адраджэньня слова зь мінулых эпох да новага жыцьця: так маладыя немцы назавуць і проста добрага чалавека, які на вуліцы пакарміў коціка.\nУ онлайн-галасаваньні іншае слова-лідэр: verbuggt. Прыметнік з кампутарнай сфэры, утвораны ад вядомага ангельскага кораня bug — поўны „багаў“, памылак, хібаў, няправільна складзены. Але ў моладзевай нямецкай мове цяпер так скажуць і пра чалавека, які сваімі хібамі стамляе.\nФранцускія „словы году“ названыя на Festival du Mot — штогадовым Фэстывалі Слова ў Шарытэ-сюр-Люар. Капітула аднагалосна выбрала „словам 2018 году“ femmes ‘жанчыны’ — менавіта ў множным ліку, гэта пра глябальную жаночую супольнасьць, якая сёлета гучна загаварыла. А інтэрнэт-галасаваньне аддало першынство слову métissage ‘мэтысацыя’ — яно і пра зьмяшаньне культураў.\nЯпонскае „слова 2018 году“ — そだね [sodanē], скарочаны варыянт выразу „ўсё так, усё правільна, згода“ — улюбёнае слова японскай каманды кэрлінгістак на сёлетняй зімовай Алімпіядзе. Дзяўчаты ўпершыню здабылі там трэцяе месца, а падтрымлівалі адна адну, жвава шліфуючы лёд, гэтым добрым словам. Нацыянальны камітэт выбару „слова году“ падкрэсьліў яго натуральнасьць у японскай мове, а таксама „лагоднасьць і мяккасьць — тое, чаго сёньняшняй Японіі трэба сама больш“.\nУ розных краінах яшчэ працягваецца выбар „cловаў году“. Але ўжо з гэтых прыкладаў відаць адметнасьць кожнае мовы і яе культурна-інфармацыйнага поля.\nБНР — ПА-ЗА КАНКУРЭНЦЫЯЙ!\nУ нас жа бясспрэчна і зь вялікім адрывам перамог скарот БНР— прычым і ў галасаваньні ў сетках (ФБ і ВК), і сярод экспэртаў РС (мовазнаўцаў, журналістаў, рэдактараў). На стагодзьдзе нараджэньня нашае новае дзяржаўнасьці імя тае дзяржавы і ў поўным, і ў скарочаным выглядзе вярнулася ў беларускую моўную сьвядомасьць.\nПра асаблівасьці абрэвіятуры БНР — правілы яе чытаньня і значэньне прыметніка народная — юбілейная публікацыя ад 24 сакавіка 2018 году.\nН = „Народная“. Чаму?\n9 сакавіка 1918 году Выканаўчы камітэт Рады Ўсебеларускага зьезду абвясьціў Беларусь Народнай Рэспублікай. А чаму менавіта Народнай? Здавалася б, сам лацінскі выраз res publica — ‘справа народная’, ‘рэч паспалітая’ — ужо мае на ўвазе народаўладзьдзе.\nЗдаецца, першым у нашым рэгіёне формулу Народная Рэспубліка вынайшаў праф. Міхайла Грушэўскі. 20 лістапада 1917 году на ягоную прапанову ІІІ Унівэрсалам Украінскай Цэнтральнай Рады абвешчаная Ўкраінская Народная Рэспубліка. (А яе незалежнасьць — IV Унівэрсалам ад 22 студзеня 1918 г.)\nЦягам некалькіх месяцаў на постымпэрскай прасторы былі абвешчаныя яшчэ некалькі Народных Рэспублік: Крымская (13 сьнежня 1917 г.), Кубанская (28 студзеня 1918 г.), пазьней Азэрбайджанская (28 траўня 1918 г.), Заходнеўкраінская (13 лістапада 1918 г.).\nУкраінскі альгарытм і ўзоры не маглі не ўплываць на беларусаў. Зрэшты, як Грушэўскі, так і многія заснавальнікі БНР левай арыентацыі пачуваліся ўкарэненымі ў народніцкую грамадзка-палітычную традыцыю (для беларусаў гэта група „Гомон“). У трох нашых Устаўных Граматах слова народ, народы і аднакаранёвыя ўжываюцца 44 разы.\nІ Устаўная Грамата. 21 лютага 1918 г. (Копія)\nІІ Грамата падводзіць да абвяшчэньня Народнай Рэспублікі адпаведнымі словамі:\n(...) Вялікі Народны Збор — Усебеларускі Зьезд 5–17 сьнежня 1917 року‚ дбаючы аб долі Беларусі, зацьвердзіу на яе землях рэспубліканскі лад. Выпауняючы волю Зьезду і баронючы дзержауные правы народу‚ Спауняючы Камітэт Рады Зьезду гетак пастанауляе аб дзержауным устрою Беларусі і аб правох і вольнасьцях яе грамадзян і народау:\n1. Беларусь у рубяжох разсялення і лічбеннай перавагі беларускаго народу абвешчаецца Народнаю Рэспублікай. (...)\nРэспубліка парывала з манархіяй, а эпітэт народны меў падкрэсьліваць і народаўладзьдзе, і адначасова суб’ектнасьць беларусаў як нацыі. Народ тут, відавочна, то ўсе жыхары краіны, то беларусы паводле нацыянальнай прыналежнасьці, а народы ў множным ліку — этнічныя групы.\nЗа сваю францускую яны ня мусяць выбачацца\nЗдавалася б, прыметнік народны на заходнія мовы мусіў перакладацца аднакаранёва з назоўнікам народ — people’s/popular, populaire, volkes...\nБлянк пашпарту БНР\nАле ў дакумэнтах БНР — у пашпартох, на пячатках, у перакладах афіцыйных лістоў — па-француску дзяржава завецца la République démocratique. Гэтак у дыпляматычным пашпарце ўзору 1919 году з подпісам прэм’ера Антона Луцкевіча, у лісьце да мірнай канфэрэнцыі ў Парыжы ў траўні 1919 г., у лісьце Вацлава Ластоўскага на імя старшыні Лігі Нацыяў ад 16 сьнежня 1920 г. ды ў іншых дакумэнтах. (Тады яшчэ слова Беларуская перадавалі ўсімі магчымымі і немагчымымі спосабамі: ня толькі de Belarous, але і Blanche-Ruthénienne, de la Ruthénie Blanche, de la Russie Blanche і інш.)\nПраўда, Мэмарандум для Лігі Нацыяў падпісаны Пётрам Крачэўскім у ролі Le président de la Republique Nationale de la Ruthénie Blanche (Прага, травень 1926 г.). Але так было рэдка.\nІ па-ангельску таксама дэмакратычная, як у падпісаным А. Луцкевічам у Парыжы калектыўным пратэсьце супраць міжнароднага прызнаньня адм. Калчака ад 17 ліпеня 1919 г. Там White-Ruthenian Democratic Republic. У навуковых выданьнях па-ангельску прыметнік Democratic пасьлядоўна ўжываецца і пасьля ІІ Усясьветнай вайны, калі ангельская стала галоўнаю міжнароднаю моваю сьвету: Jan Zaprudnik. Constituent Charters of the Byelorussian Democratic Republic (пераклад Thomas E. Bird і Jan Zaprudnik, „Запісы“ № 13, 1975). Перадрукаваныя ў „Byelorussian Statehood: Reader and Bibliography“ ў 1988 г.\nСтаронкі з кнігі Byelorussian Statehood, 1988\nПасьля абвешчаньня незалежнасьці Рэспублікі Беларусі ў 1991 годзе ў навуковых працах зьяўляецца прыметнік Belarusan, і дзяржава называецца Belarusan Democratic Republic (BDR). Гэтак у кнігах „Belarus: At a Crossroads in History“ Яна Запрудніка (1993), „Belarusans in the United States“ Вітаўта Кіпеля (1999) ды іншых. Гэтая назва (з варыянтам Belarusian) і скарот BDR сталі стандартам у ангельскамоўных тэкстах. Часам даюць і BNR — для пазнавальнасьці.\nВідавочна, Народная для айцоў-заснавальнікаў Рэспублікі адпавядала паняцьцю δημοκρατία — народаўладзьдзе. Падобна мысьлілі ў іншых новаабвешчаных дзяржавах. У дыпляматычным пашпарце УНР па-француску — La République Démocratique d’Ukraine. Аналягічна ў Азэрбайджане: Нацыянальная рада абвясьціла Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti. Xalq — народ. Але Дэклярацыя Незалежнасьці мела і францускую вэрсію, а там La République Démocratique de l’Azerbaidjan.\nАдрасат Кайзэр выбыў — і загучаў фольк\nАднак па-нямецку пісалі іначай. У згаданым дыпляматычным пашпарце БНР ёсьць і нямецкі тэкст: Wir, die Regierung der Weissruthenischen Volksrepublik… (Мы, Урад Беларускай Народнай Рэспублікі…) — з даслоўным перакладам тэрміну Народная як volks-.\nКайзэр Вільгельм ІІ, адрасат\nЧаму ж менавіта на нямецкую пераклад інакшы? У нямецкамоўнай прасторы пасьля сыходу праславутага кайзэра зь яго ліставаньнем зьявіліся дзяржавы з азначэньнем „народная“: Volksstaat Hessen (Народная дзяржава Гэсэн), Freier Volksstaat Württemberg (Свабодная народная дзяржава Вюртэмбэрг), Volksstaat Reuß (Народная дзяржава Ройс) у цяперашняй Турынгіі, урэшце Volksstaat Bayern. Назваю адмяжоўваліся ад манархічнай мінуўшчыны. І яна ня сьведчыла пра камуністычнасьць, адрозна ад прыметніка „савецкая“.\nЯшчэ прыклад некамуністычнай народнай рэспублікі ў Цэнтральнай Эўропе — Magyar Népköztársaság, Вугорская Народная Рэспубліка (зь перапынкам зь лістапада 1918 па лета 1919 г.). Каб ня блытаць з пасьляваенным савецкім сатэлітам, яе часьцей называюць Першай Вугорскай рэспублікай, апускаючы прыметнік народная як збыткоўны.\nКаб ня блытаць\nТак, народныя рэспублікі двух відаў блытаць нельга. За прывабны эпітэт народны ішла барацьба. Ім паляпшалі свой імідж бальшавікі: успомнім хаця б „народных комиссаров — наркомов“ ды „наркоматы“. Назва марыянэткавай „Украінскай народнай рэспублікі Саветаў“ (Харкаў, 25 сьнежня 1917 — 19 сакавіка 1918 г.) відавочна перанятая ад УНР з мэтаю заблытаць грамадзтва і адкалоць ад апошняй тэрыторыю. Гэта была першая ўзурпацыя бальшавікамі тэрміну народная рэспубліка. Пазьней былі Бухарская (1920–1924) і Харэзьмійская (1920–1923) „народныя савецкія рэспублікі“; сатэліты камуністычнай Масквы — Тувінская (1921) і Мангольская (1924) Народныя Рэспублікі.\nНу а пасьля ІІ Усясьветнай вайны вайны азначэньне пашырылася на Цэнтральную і Паўднёвую Эўропу, якую кантраляваў СССР (тут „народнымі рэспублікамі“ пабывалі Альбанія, Баўгарыя, Вугоршчына, Польшча, Румынія, фэдэрацыйная Югаславія). Такія назвы ўжо адназначна перакладаліся на ангельскую і францускую як People’s і populaire ды сыгналізавалі, што дзяржава недэмакратычная і, хутчэй за ўсё, залежыць ад Крамля.\n„ДНР“ перакладаюць як „People's Republic“\nМенавіта з тымі МНР і „рыфмуюцца“ цяперашнія „ДНР-ЛНР“.\nБЭ-ЭН-ЭР — не „дыныры“\nЯк вымаўляць абрэвіятуру БНР? Зразумела, літара за літарай. Усе яны ў новай беларускай азбучнай традыцыі назваў не мянялі: БЭ-ЭН-ЭР. (Такі фармат назваў — звычайна „выбухны зычны + Э“ і „Э + невыбухны зычны“ — стварылі яшчэ рымляне.) Носьбіты беларускай клясычнай моўнай (і БНРаўскай палітычнай) традыцыі — як Івонка Сурвіла — выразна і пасьлядоўна кажуць Бэ-эН-эР.\nТо адкуль жа бярэцца вымаўленьне „бэ-нэ-эр“? Яго не патлумачыш імкненьнем да мілагучнасьці: і ў першым, і ў другім выпадку ёсьць зьбег галосных „э-э“. Значыць, cherchez le Russe?\nАле і ў расейскім вымаўленчым стандарце, зафіксаваным у слоўніках пад рэдакцыяй культавага Д. Розэнталя, абсалютную бальшыню літарных абрэвіятураў вымаўляюць паводле назваў літараў: ХДС [хадээс], СНЛАД [эсэнэладэ], СФРЮ [эсэфэръю], МНР і ПНР як эМ-эН-эР і Пэ-эН-эР (чатыры апошнія ўжо сталі гістарычнымі). Цягам ХХ стагодзьдзя расейская норма рабіла пэўныя саступкі прастамоўнаму называньню літараў, але толькі для сьвісьцячых С і Ф: ФРГ [фээргэ]. Называць літары для санорных гукаў прастамоўным чынам (як МЭ) у скаротах не дазваляецца. На жаль, у „Арфаэпічным слоўніку беларускай мовы“ 2017 г. (да якога шмат іншых пытаньняў) літарных абрэвіятураў няма ўвогуле.\nКаб панізіць статус зьявы, яе называюць прастамоўна. У тым ліку прастамоўнымі, непісьменнымі назвамі літараў. Менавіта таму псэўдадзяржаўныя ўтварэньні жартам называюць, прыкладам, „дыныры-лыныры“. Чытаньне скароту БНР праз „Нэ“ недапушчальнае з гледзішча моўнай культуры (і па-беларуску, і па-расейску!). Высокі статус гістарычнай зьявы БНР не дапускае прастамоўя ў яе называньні.\nТолькі БЭ-ЭН-ЭР, а яшчэ лепш не скарачаючы: Беларуская Народная Рэспубліка.\nУ першай пяцёрцы — „Курапаты“, „незалежнасьць“, „гарадавы“\nПасьля БНР найвышэй у рэйтынгах сетак і журы стаяць наступныя словы: Курапаты; на 3-м месцы або дзедаўшчына/дзядуха, або гарадавы; у пяцёрцы і слова незалежнасьць. У доўгім сьпісе былі таксама словы ґвалт, загон, краўдфандынг, фэмінізм, тойхтоняскача ды іншыя.\nНаватвораў няма, усе словы ў мове былі і раней, але актуалізаваліся сёлета праз увагу грамадзтва да значных падзеяў і зьяваў.\nКурапаты. Ноч расстраляных паэтаў. 29 лістапада 2018 г.\nПрыклад — тапонім Курапаты (пра этымалёгію якога мы пісалі раней). Некаторыя словы крыху зьмянілі або канкрэтызавалі значэньне, як гарадавы (ён стаў мэталічным стодам) і загон (ён стаў БРСМаўскім).\nДа сьпісу галасаваньня ўдзельнікі дадалі слова бакханалія. Яго вывеў у лідэры кіраўнік дзяржавы, назваўшы так выбарчую кампанію. Што ж, ён меў рацыю. Бо значэньне слова — ‘распусная і разгульная бяседа’, паходзіць ад імя грэцкага бога віна Вакха/Бахуса (Βάκχος, праз лацінскую Бахус ці Бакхус, ён жа Дыёніс). У нас сустракаюцца абедзьве формы слова — усходняя бізантыйская з В і заходняя рымская з Б (падобна Васіль — Базыль, варвар — барбар). Трохмоўная (беларуска-польска-лацінская) інтэрмэдыя„Бакханалія“ 1725 году — аб прыгодах пана Смаргонскага, зашытага ў мядзьведжую шкуру.\nСлова гарадавы нечакана стала актуальным дзякуючы крэатыўнасьці міністэрства нутраных справаў. І слова, і названы ім аб’ект — родам з Расейскай імпэрыі, слова ад прыметніка „городовой“, азначае найніжэйшы паліцэйскі чын у горадзе. На беларускай глебе яно не магло ўзьнікнуць, бо ў нас, па-першае, для ўрбаністычнага паселішча ўжывалася слова места, а па-другое, свае ахоўнікі парадку зваліся іначай. Цікава, што ўжо ў новы час слова для абазначэньня царскага паліцыянта па-беларуску крыху адаптавалася: гарадавік („Наша ніва“, Максім Гарэцкі, Цішка Гартны). Ці варта яго папулярызаваць замест яўнага і адпаведнага рэаліі русізму гарадавы — шчыра кажучы, ня ведаю.\n„Дзедаўшчына“ ці „дзядуха“? Зрэшты, як ні назаві...\nТрэцім пры галасаваньні ў сетцы ВК і другім у рэйтынгу экспэртаў стала слова з варыянтамі — дзедаўшчына або дзядуха. Прычына рэзкага росту яго ўжываньня вядомая.\nЧаму два варыянты? Спрадвечнае слова дзéдаўшчына ў беларускай мове добрае, станоўчае. У старабеларускай мове дзéдаўшчы(з)на азначала дзедава валоданьне, спадчыну (сынонім — дзедзіна). Значэньне ‘спадчына пасьля дзеда’ засталося і ў сучаснай мове; гэтаксама слова дзедаўшчына азначае ‘дзедаўскі, старадаўні спосаб, звычай’ (Тлумачальны слоўнік беларускай мовы. — Т. 2. — 1978). Яно зьвязанае з словам дзедзіч ‘спадкаемца’.\nСуфікс -шчын-а (-чын-а) ставіць слова дзéдаўшчына ў сымпатычны шэраг назваў зьяваў — мінуўшчына, цяпершчына, беларушчына, Айчына, спадчына, старасьвеччына. Падобна па-беларуску ўтвараюцца тапонімы ад імя першапасяленца ці ўласьніка: Мікалаеўшчына, Курасоўшчына, назвы абшараў і краін: Турэччына, Нямеччына, Вугоршчына, Маскоўшчына ўрэшце. Словаў гэтай мадэлі з адмоўнай афарбоўкай няшмат: дарэмшчына, непатрэбшчына.\nА слова дзедаўшчы́на ў значэньні нестатутнай сыстэмы гвалту ў арміі прыйшло з расейскай, дзе „дедовщина“ ад „дед“ (вайсковец тэрміновай службы ранейшага прызыву). Яно аднае мадэлі з шматлікімі словамі накшталт белогвардейщина, иноземщина, хлестаковщина, небывальщина і г. д. Расейскія словы з суфіксам -щин-а перадусім абазначаюць „общественно-бытовые явления, идейные течения с отрицательной окраской“ (В. Вінаградаў).\nЗ гледзішча беларускай словаўтваральнай лёгікі дзядуха— больш адпаведная назва гэтай бяды. Яна ў шэрагу назваў рознай немачы — залатуха, жаўтуха, калатуха, сьвярбуха. І, як выглядае, гэтае слова ўжываецца перадусім у Беларусі, а не ў Расеі. Каб жа зьнікла ў ім патрэба.\n18:50 Трамп считает финансовую помощь Европы Украине недостаточной\n19.09 Лукашенко об учительнице с партой: Я на ее месте голову бы отвернул щенку 42,873\n17.09 «Мальчик выставил ногу, я перешагнула — и полетел стаканчик» 37,886\n17.09 Видеофакт: Зеленский смеется над шуткой про Лукашенко 36,586\n18.09 Лукашенко вернул в гомельскую школу учительницу, которая угрожала ученику 33,799\n16.09 Как живут семьи пропавших 20 лет назад Виктора Гончара и Анатолия Красовского 32,534\n18.09 После приезда Статкевича в Мозырь у местных идеологов случилась истерика 30,555\n20.09 Как простой заводской столяр оказался должен государству $1,5 миллиона за один документ 30,250


Будзьма беларусамі! » «Ліст 28-мі» альбо як Гарбачоў беларускую мову ратаваў\nПерабудова, распачатая Міхаілам Гарбачовым, дазволіла ўпершыню голасна сказаць пра становішча беларускай мовы, узгадвае Свабода.\nМіхаіл Гарбачоў. Ілюстрацыйнае фота\nУ дзень 90-гадовага юбілею Міхаіла Гарбачова я хацеў зьмясьціць інтэрвію зь ім, зробленае ў ліпені 2003-га да 40 дзён сыходу ў вечнасьць Васіля Быкава.\nАле, перачытаўшы нашую гутарку амаль 18-гадовай даўніны, зразумеў, што многае будзе незразумелым для тых, хто не нарадзіўся пры СССР і камуністычнай сыстэме. Давядзецца шмат што тлумачыць ці камэнтаваць.\nТаму цікаўныя могуць прачытаць поўны тэкст інтэрвію ў архіве Радыё Свабода, а сёньня апублікую, і таксама з камэнтаром, толькі выказваньні Гарбачова, якія тычыцца адной тэмы: беларускай мовы.\nГарбачоў: Што датычыцца Васіля... Мне прыгадваецца гэты чалавек як адкрыты, аголены нэрв. Ён надзвычайна рэагаваў, вельмі чэсна, шчыра рэагаваў. І вельмі мужна казаў пра ўсё. І я вельмі гэта цаніў. Мы зь ім ня так блізка былі знаёмыя асабіста, з Алесем Адамовічам болей... Але Васіль і іншага крыху характару! І тым ня менш — мы сустракаліся. І пачалося, як і ва ўсіх у нас, знаёмства з Васілём Быкавым па ягоных кнігах, раманах, гэтых аповесьцях, якія былі ня вельмі вялікія, але былі такія магутныя!\n— Вы іх чыталі яшчэ ў «Новом мире» Твардоўскага?\n— Большасьць чытаў. Усе мы тады «Новый мир» чыталі, але і Быкава чыталі. А потым гэтыя фільмы, «Узыходжаньне» па «Сотнікаву» — ён вельмі ўражваў, гэты фільм. «Знак бяды», і іншае... Ужо нават і забываюцца назвы, але кожная ягоная аповесьць была вельмі сур’ёзнай падзеяй. І ведаеце, што я хачу сказаць... Быў момант, калі ў часы перабудовачныя, калі шмат што асэнсоўвалася, калі шмат рабілася, каб з гонарам жыць, і неяк зрабіць краіну адкрытай, вольнай і шчасьлівай... Гэта, канечне, праект на тысячу гадоў, але ж тым ня менш яго трэба было пачынаць, і пачынаць трэба было. Можна ж было знаходзіцца ў тым стане, у якім мы былі, і загніваць паступова. А вось ён — перажываў.\nІ вось ён аднойчы даслаў мне ліст — па-мойму, і патэлефанаваў, і мы нават сустракаліся? Ня памятаю. Але памятаю дакладна ліст з подпісамі 25 чалавек — Міхаіл Сяргеевіч, дапамажыце, тут у нас такія глупствы робяцца, мы пазбавімся сваёй беларускай мовы. Я гэта зрабіў набыткам Палітбюро, і, канечне, падтрымаў яго ідэі, каб там не бюракратычна да гэтых пытаньняў падыходзілі.\nНя можа ж так быць, каб мы згубілі беларускую мову! Што б там начальства ні вырабляла... Так, ёсьць прыцягненьне да вывучэньня расейскай мовы, ну што ж, цудоўна. Мы любім беларусаў за адкрытасьць, за чэснасьць, за блізкасьць.\nЛіст, які прыгадвае Гарбачоў, быў дасланы яму ў 1986 годзе. Насамрэч лістоў было тры, і напісалі іх прадстаўнікі творчай інтэлігенцыі.\n«Першы "малы" ліст (ліст 28-мі ад 15 сьнежня 1986 г.) пачынаўся подпісам Уладзіміра Содаля, — прыгадвае мовазнаўца і дзяржаўны дзеяч Пётра Садоўскі. — Другі "вялікі" ліст (там было блізу 250 подпісаў) я падпісаў першы. Мне яго прынёс Мікола Купава. Тады гэта быў учынак».\nНайбольш вядомы так званы «ліст 28-мі» (прыкметна, што і больш як праз паўтара дзясятка гадоў Гарбачоў зусім нязначна памыліўся, называючы колькасьць падпісантаў.\n«Мы перажываем складаны пэрыяд у гісторыі беларускага народа — гаварылася ў ім, — калі патрабуюцца рашучыя дзеяньні па выратаваньні (менавіта выратаваньні, бо асобныя меры павярхоўна-касмэтычнага характару становішча ня выправяць) роднай мовы, роднай культуры, а такім чынам, беларускага народа ад духоўнага выміраньня».\nЛісты пра беларускую мову да Гарбачова — гэта «крык душы» беларускай інтэлігенцыі, якая перабудову ўспрыняла як магчымасьць нарэшце сказаць пра сытуацыю, якая фармавалася дзесяцігодзьдзямі. Канешне, у лістах не ўжываўся тэрмін «гвалтоўная русыфікацыя», але факты, якія прыводзіліся аўтарамі, сьведчылі менавіта пра гэта («Удзельная вага мастацкай літаратуры (у друкаваных аркушах-адбітках), якія выпускаюць рэспубліканскія выдавецтвы на рускай мове, узрасла з 89,9% у 1981 г. да 95,8% у 1984 г.»).\nТак званы «ліст 28-мі» падпісалі пісьменьнікі Вячаслаў Адамчык, Рыгор Барадулін, Янка Брыль, Васіль Быкаў, Васіль Вітка, Аляксей Дудараў, Пімен Панчанка, Алесь Разанаў, актрыса Стэфанія Станюта, мастакі Яўген Кулік, Віктар Маркавец, Леанід Шчамялёў, філёзаф Уладзімер Конан, гісторыкі Эдвард Зайкоўскі і Генадзь Каханоўскі.\nВікіпэдыя пазначае, што ліст «быў праігнараваны».\nНасамрэч, рэакцыя была, і не абы-якая. Ліст, падпісаны, сярод іншых, героем сацыялістычнай працы і ляўрэатам Ленінскай прэміі Васілём Быкавым, Гарбачоў праігнараваць ня мог. Пакуль што невядома, у якіх фармулёўках наклаў на ім генэральны сакратар сваю рэзалюцыю (у расейскім «прэзыдэнцкім» архіве ён, безумоўна, захаваўся). Аднак з ЦК КПСС у Менск накіравалася камісія.\nІ тут ёсьць адзін аспэкт, пра які, здаецца, яшчэ ніколі не пісалі, але які адыграе істотную ролю ва ўзаемаадносінах вышэйшага партыйнага кіраўніцтва БССР з нацыянальным дэмакратычным рухам, які неўзабаве будзе створаны намаганьнямі найперш творчай інтэлігенцыі.\nЯ назваў бы яго «родавай траўмай» Яфрэма Сакалова.\nМагчыма, пісьменьнікі, мастакі і акторы і не пісалі б Гарбачову аж тры лісты цягам кароткага часу, калі б мелі шанцы быць пачутымі атачэньнем 1-га сакратара ЦК Мікалая Сьлюнькова.\nКадравая палітыка Сьлюнькова ў гуманітарнай сфэры (адукацыя, навука, культура) была вынаходніцкай і арыгінальнай: на ключавыя пасады ён прызначаў людзей, якія ня мелі гуманітарнай адукацыі і мелі да яе мінімальнае дачыненьне ў сваёй папярэдняй кіраўнічай працы. Гэта былі фізыкі, матэматыкі, інжынэры, хто заўгодна — але не гісторыкі ці, напрыклад, філёлягі. Паказальна тое, што новапрызначаны адказны за ўсю «гуманітарную сфэру» сакратар ЦК Пячэньнікаў больш за год адмаўляўся сустрэцца зь пісьменьнікамі — падобна, проста ня ведаў, як зь імі трэба гаварыць.\nКанечне, у гэтым можна было ўбачыць і станоўчы момант (як той казаў — «пазбаў нас Гасподзь і панскага гневу, і панскай любові»), але ў савецкай сыстэме практычна ўсе, у тым ліку і побытавыя праблемы, вырашаліся толькі з дапамогай начальства.\nНа пачатку лютага 1987 году Гарбачоў забраў Сьлюнькова ў Маскву, а на яго месца прызначыў Сакалова, першага сакратара Берасьцейскага абкаму. Сакалоў меў зорку Героя сацыялістычнай працы за перавыкананьне плянаў у сельскай гаспадарцы, найперш жывёлагадоўлі (пакінем па-за тэмай праблему экалягічнай бясьпекі гіганцкіх сьвінакомплексаў, якія былі «фішкай» Сакалова). Аднак у стаўленьні да пытаньняў культуры ён быў поўным прафанам (у чым мне пазьней давялося пераканацца ў часы працы ў Вярхоўным Савеце).\nІ тут — камісія з Масквы, з ЦК КПСС, ад самога Гарбачова. Фактычна, першы сурʼёзны іспыт для першага сакратара. І па якой справе прыехалі? Не па сурʼёзнай, кшталту прамысловасьці ці аграсэктару, а — па мове нейкай! Сказалі б у часы Брэжнева — не паверыў бы ніхто.\nТаму рашэньне прынялі простае: камісію пераканаць, што ўсё ў парадку, з Быкавым, Панчанкам ды іншымі «народнымі» індывідуальна сустрэцца і ветліва паразмаўляць, ну, а з «простымі» падпісантамі...\n«Падпісантаў выклікалі на гутарку ў ЦК КПБ, "абмяркоўвалі" нашы паводзіны ў працоўных калектывах», — прыгадвае Пётра Садоўскі.\nНатуральна, пра лісты тыя нідзе ў прэсе не паведамлялася. Аднак у адным з публічных выступаў Яфрэм Сакалоў заявіў, што беларуская мова мае поўную свабоду для ўжываньня і разьвіцьця. Захаваўшы на гады насьцярожанае стаўленьне да нацыянальнай інтэлігенцыі зь яе незразумелымі «крепким хозяйственникам» капрызамі.\nІ пры ўжо ўзгаданым Брэжневу ці Андропаву ў тэме можна было б паставіць кропку.\nАле Гарбачоў працягваў аслабляць ланцугі партыйнага дыктату, грамадзтва ўсё шпарчэй мянялася.\nУ 1988 годзе часопіс ЦК камсамолу і Саюзу пісьменьнікаў Эстоніі «Vikerkaar» («Радуга»), які выходзіў адначасна на эстонскай і расейскай мове, публікуе артыкул Зянона Пазьняка «Двуязычие и бюрократизм» (тэкст памнажаўся на рататарах і перадаваўся з рук у рукі), людзі даведваюцца праўду пра Курапаты, увосень быў створаны Аргкамітэт БНФ, які дзяржаўнасьць беларускай мовы назваў адным з праграмных палажэньняў.\n«Працэс пайшоў», як любіў казаць Міхаіл Сяргеевіч. У студзені 1990 году Вярхоўны Савет ХI скліканьня прыняў «Закон аб мовах», які вызначыў беларускую мову як адзіную дзяржаўную. Гэты ж статус быў замацаваны і ў Канстытуцыі, прынятай у 1994 годзе, у сакавіку.\nА празь некалькі месяцаў прэзыдэнтам быў абраны Лукашэнка.\nІ на завяршэньне — яшчэ адна канстатацыя зь «ліста 28-мі» да Гарбачова, напісанага ў сьнежні 1986 году:\n«Практычна няма ў Беларусі і кінэматографа на роднай мове. З паўтара дзясятка тэатраў у рэспубліцы толькі тры беларускія. Беларуская мова як працоўная мова і мова справаводзтва амаль не ўжываецца ні ў партыйных, ні ў савецкіх, ні ў дзяржаўных органах і ўстановах».\nЗ таго часу прайшло больш як тры дзесяцігодзьдзі...


Дэнамінаваліся. Што далей? | Новы Час\nДэнамінаваліся. Што далей?\nАфіцыйны прагноз беларускіх уладаў на 2016 год, зацверджаны ў снежні\n2015 года, прадугледжвае рост ВУП на 0,3%. Аналітыкі расійскага\n«Сбербанка» прагназуюць, што па выніках 2016 года ВУП Беларусі знізіцца\nМы неаднаразова пісалі, што беларуская дэнамінацыя стане раем для нумізматаў. Але і не падазравалі, што настолькі. Як вядома, у калекцыянераў вельмі цэняцца купюры і манеты «з брачком». Менавіта бракаваныя грошы і выкінула насельніцтву нашае казначэйства.\nПачалося ўсё з новай купюры ў 50 рублёў. Згодна з новымі арфаграфічнымі правіламі, трэба пісаць «пяцьдзЯсят рублёў» — з-за гэтага дадрукоўваліся нават «старыя» пяцідзясяткі. Але на новай купюры, якая аддрукаваная ў 2009-м, надпіс па старых правілах — «пяцьдзЕсят». Як паведаміў Нацбанк, «непісьменныя» грошы будуць паступова вымацца са звароту, але толькі ў працэсе іх «старэння». Так што першая калекцыйная фішка ўжо ёсць.\nДругую фішку заўважылі пільныя аматары манет. На двухрублёўках трапляецца «няправільны» надпіс «Беларусь» на рабрыне. Калі манету пакласці аверсам (гербам) уверх, на нейкіх манетах надпіс на рабрыне чытаецца нармалёва. На іншых — перакулены дагары нагамі.\nАднак у інфармацыйных матэрыялах Нацбанку не кажацца, якім бокам павінен стаяць надпіс «Беларусь». Сказана толькі, што на гурце (гурт — афіцыйнае пазначэнне рабрыны манеты) павінен быць паўтараючыся надпіс «Беларусь». І ўсё. З’яўляецца «перакуленасць» памылкай альбо адметнай асаблівасцю беларускіх двухрублёвак, невядома. Аднак некаторыя заўзятыя каментатары ўжо ўдарыліся ў паніку, і мяркуюць, што без дадатковых тлумачэнняў Нацбанку гэтыя «асаблівыя» манеты ёсць падстава лічыць фальшыўкай.\nА аднаму мінчуку пашанцавала вельмі-вельмі. У яго на гурце двухрублёўкі надпіс не «Беларусь», а «Ббларусь». Праўда, пасля дэталёвага вывучэння, выявілася, што гэта скол такім чынам змяніў літару Е, і ўладальнік манеты зняў яе з аўкцыёну.\nБезумоўна, галоўнай сенсацыяй мінулага тыдня і падзеяй, што найбольш абмяркоўвалася, у краіне сталі новыя грошы. Шмат хто пабачыў іх толькі ў панядзелак, 4 ліпеня. \nЗаўважылі грамадзяне і тое, што некаторыя купюры няроўна абрэзаныя, некаторыя — з падцёкамі, некаторыя манеты ўжо з дэфектамі. У сувязі з гэтым узнікае пытанне найперш да ўмоваў захавання гэтых грошай на складах Нацбанку. Няўжо там сапраўды дах цячэ і пацукі бегаюць?\n«Узоры банкнот на прадстаўленых фотаздымках не з’яўляюцца бракаванымі. Банкноты вырабляюцца вялікімі накладамі на паліграфічным абсталяванні з улікам тэхналагічных допускаў, якія не ўплываюць на спажывецкія ўласцівасці, звязаныя з выкарыстаннем банкнот у звароце, іх апрацоўкай, у тым ліку тэхнічнымі сродкамі прыёму, пераліку і сартавання. Названыя банкноты могуць знаходзіцца ў наяўным звароце без абмежаванняў», — адказалі на ўсе прэтэнзіі ў Нацбанку.\nТое ж самае банкіры кажуць і з нагоды іржавых манет. Грошы былі вырабленыя ў 2008 годзе, метал, зразумела, акісляецца. На спажывецкія якасці манет гэта не ўплывае, таму іржавыя манеты будуць выводзіцца з абарачэння і замяняцца таксама па неабходнасці.\nЧаго можна яшчэ чакаць ад новых грошай? З уласнага досведу — гэта рэкорднага продажу насельніцтвам валюты ў ліпені гэтага года. У спадзевах як мага раней пабачыць новыя разліковыя білеты, грамадзяне кінуліся мяняць свае валютныя «заначкі» — асабліва ў першыя дні дэнамінацыі. У абменніках — тых, якія працавалі гэтымі днямі, — з’явіліся чэргі. А ў некаторых такіх пунктах нават з’явіліся даўно забытыя шыльды: «Беларускіх грошай няма!».\nСапраўды, нехта мяняў грошы толькі таму, што «дзецям цікава пабачыць манеты». З аднаго боку, падтрымалі дзяржаву валютай. А з іншага — гэта азначае, што беларусам хранічна не хапае ў жыцці нечага новага, новых эмоцый, новых уражанняў. І гэта, як ні круці, прыкмета не стабільнасці, а застою.\nПакуль грамадзяне вучацца лічыць новыя грошы, прыглядаюцца да іх выгляду і паху, дзяржава таксама не спіць у шапку. Праўда, чыноўнікі памятаюць пра заяву Аляксандра Рыгоравіча «паадрываць галовы» тым, хто будзе падвышаць кошты ў сувязі з дэнамінацыяй. Таму Мінгарвыканкам знайшоў новы параўнальна сумленны спосаб ад’ёму лішніх грошай у насельніцтва.\nМінгарвыканкам проста паменшыў нарматывы спажывання цяпла ў дамах без прыбораў групавога ўліку расходу цяпла. Нарматывы фактычнага спажывання цеплавой энергіі на ацяпленне 1 кв.м жылля на красавік 2016 года зменшыліся да 0,0092 Гкал/кв.м (было 0,0152 Гкал/кв.м), а на падагрэў 1 куб.м вады, наадварот, крыху павялічаны — да 0,0754 Гкал/куб.м (было 0,0749 Гкал/куб.м). Ці звязана гэта з тым, што зараз лета, і ацяпленне ўвогуле адключанае — невядома. Як невядома і тое, ці ўзрастуць гэтыя нарматывы ўвосень, калі пачнецца ацяпляльны сезон. Але так ці інакш, за «лішні» падагрэў давядзецца заплаціць больш.\nЗасмуціў нас і Белстат, які пералічыў і ўдакладніў ВУП краіны за першы квартал гэтага года. Паводле новых разлікаў, гэты ВУП знізіўся на 3,7% — супраць 3,6% у першай ацэнцы.\nДададзім, што афіцыйны прагноз беларускіх уладаў на 2016 год, зацверджаны ў снежні 2015 года, прадугледжвае рост ВУП на 0,3%. Аналітыкі расійскага «Сбербанка» прагназуюць, што па выніках 2016 года ВУП Беларусі знізіцца на 1,5%. Пакуль што мы ідзем да эканамічнага крызісу сямімільнымі крокамі, апераджаючы нават самыя горшыя прагнозы больш чым у два разы.\nІ яшчэ адна цікавостка — новыя грошы з’явіліся не толькі ў нас. Еўрапейскі цэнтральны банк прадставіў новую банкноту наміналам 50 еўра, якая ўвойдзе ў абарачэнне з 4 красавіка 2017 года.\nНовая банкнота ўключае ў сябе акно-партрэт — інавацыйную тэхналогію абароны. Калі паднесці купюру да святла, праз празрыстае вакно бачная галаграма-партрэт Еўропы — персанажа грэчаскай міфалогіі. Той жа партрэт з’яўляецца ў вадзяным знаку. Гэтыя функцыі бяспекі дазваляюць лёгка праверыць новыя 50 еўра на сапраўднасць.\nБеларускія грошы падобныя на еўра. Але да такіх навацый яшчэ не даспелі.


Нацбанк вырашыў не мяняць стаўку рэфінансавання з-за паскарэння інфляцыі | Новы Час\nНацбанк і ўрад паставілі задачу абмежаваць інфляцыю 5%. Аднак ужо за тры месяцы інфляцыя ў краіне склала 2,6%, або палову гадавога прагнозу. З гэтым паказчыкам Беларусь заняла другое месца на тэрыторыі былога СССР па росце спажывецкіх цэн у першым квартале 2019 года, паведамляе belapan.by.\nУ сувязі з паскарэннем інфляцыі і няпэўнасцю ўплыву на яе ўнутраных і знешніх фактараў Нацыянальны банк вырашыў захаваць на наяўным узроўні стаўку рэфінансавання і працэнтныя стаўкі па аперацыях рэгулявання ліквіднасці. Такое рашэнне прынятае праўленнем галоўнага банка краіны 3 мая паводле вынікаў пасяджэння па грашова-крэдытнай палітыцы.\n"Фактычна ў I квартале 2019 года інтэнсіўнасць інфляцыйных працэсаў крыху павялічылася. Гадавы прырост спажывецкіх цэн у сакавіку 2019 года склаў 5,8% (5,6% у снежні 2018 года). Такая дынаміка цэн абумоўленая галоўным чынам кароткатэрміновымі фактарамі", — паведамілі ў прэс-службе рэгулятара. Стаўка рэфінансавання была зніжаная з 10,5 да 10% гадавых 27 чэрвеня 2018 года, што стала мінімумам гэтага паказчыка для краіны за апошнія дзесяць гадоў.\nЯк лічаць у Нацбанку, захаванне стаўкі рэфінансавання на наяўным узроўні будзе спрыяць запаволенню інфляцыйных працэсаў і дасягненню пастаўленай мэты па інфляцыі на 2019 год "на фоне няпэўнасці ўплыву шэрагу ўнутраных і знешніх фактараў на інфляцыйныя працэсы".\nАдзначаецца, што далейшыя рашэнні ў галіне ключавых працэнтных ставак Нацбанка будуць залежаць ад накіраванасці зрушэння балансу паміж інфляцыйнымі і дэфляцыйнымі фактарамі.\nНаступнае пасяджэнне праўлення Нацбанка па грашова-крэдытнай палітыцы запланаванае 7 жніўня 2019 года.\nСёлета Нацбанк і ўрад паставілі задачу абмежаваць інфляцыю 5%. Аднак ужо за тры месяцы інфляцыя ў краіне склала 2,6%, або палову гадавога прагнозу. З гэтым паказчыкам Беларусь заняла другое месца на тэрыторыі былога СССР па росце спажывецкіх цэн у першым квартале 2019 года.\nНацыянальны банк чакае, што з трэцяга квартала інфляцыя ў Беларусі пачне набліжацца да мэтавага ўзроўню гэтага года.\nМіж тым эксперты адзначаюць, што існуе высокая верагоднасць адхілення інфляцыі ад мэтавага арыенціру ў 5% паводле вынікаў года. Пра гэта, у прыватнасці, гаворыцца ў аглядзе, падрыхтаваным Цэнтрам макраэканамічных даследаванняў "Ашчадбанка Расіі".\n"Паводле нашых ацэнак, інфляцыя можа наблізіцца да 6%, што абмяжоўвае магчымасці рэгулятара па зніжэнні стаўкі рэфінансавання. Акрамя асноўнай мэты манетарнай палітыкі на гэты момант не выконваецца і прамежкавы арыенцір — рост шырокай грашовай масы, які ў сакавіку склаў 12,2% пры мэце 9-12%. Калі НБРБ захоўвае намер паступова перайсці да таргетавання інфляцыі, то рэгулятару давядзецца адкласці вяртанне да цыкла зніжэння стаўкі як мінімум да другой паловы 2019 года", — робяць выснову аналітыкі "Ашчадбанка".\nНацбанк Беларусі павышае стаўку рэфінансавання да 8,5%


Культура 16.07.2018 | 13:06\n16 ліпеня, Віцебск /Вольга Багачова - БЕЛТА/. Любоў да куміраў і поўны драйв: "Славянскі базар у Віцебску" ўскалыхнулі "Рытмы лета", паведамляе карэспандэнт БЕЛТА.\nПерш чым даць старт кіламетрам якаснай папулярнай музыкі вядучыя канцэрта Тэа і Вольга Рыжыкава праверылі, як шасцітысячная зала будзе сустракаць артыстаў, якія прывыклі ўжо да гарачых прыёмаў. Правы сектар, левы, цэнтр. Гучныя апладысменты пацвердзілі: Летні амфітэатр да прыёму дарагіх гасцей гатоў!\nАляксандр Хімчук, які першы выйшаў на сцэну (праект Estradarada) хутка пераканаўся ў тым, што "Вите надо в Витебск". Дадалі пазітыву група Luiku, Таяна, Ціна Караль, Вольга Палякова.\nНе вытрымаў напалу пануючых эмоцый і спусціўся ў залу Арцём Півавараў. "Сёння асаблівы вечар, асаблівая музыка і самыя лепшыя гледачы!", - падкрэсліў ён.\nПрадстаўнік Беларусі на Еўрабачанні ALEKSEEV (Мікіта Аляксееў) прызнаўся, што толькі ў Віцебску ўмеюць так любіць артыстаў, і выканаў свае лепшыя кампазіцыі.\n"Апантаная радасць пануе на канцэрце! Для мяне вялікі гонар спяваць перад вамі!" - сказаў перад пачаткам свайго выступлення Аляксандр Панаётаў і, карыстаючыся выпадкам, перадаў з віцебскай сцэны, якая прыносіць усім артыстам поспех, прывітанне і віншаванні свайму настаўніку - Рыгору Лепсу, які 16 ліпеня адзначае дзень нараджэння. Шчодрая на эмоцыі віцебская публіка ў адказ адарыла артыста з унікальным, цудоўным, проста незвычайным голасам авацыямі. Верныя паклонніцы паднялі ўверх расцяжку з імем свайго куміра, каб ён не сумняваўся - тут яго любяць!\nЯшчэ больш разгарэліся пачуцці пры выхадзе на сцэну Алега Вінніка. Падарыўшы любімаму артысту кветкі, адна з паклонніц пацікавілася, ці прывязе ён у Віцебск сольнік (станоўчы адказ не прымусіў сябе чакаць). Другая, прыехаўшая за сваім кумірам з Украіны, рупліва праз мікрафон запатрабавала ад гледачоў гарачага прыёму для свайго героя. Аднак зала не мела патрэбы ў падказках. Гучныя апладысменты суправаджалі кожную песню канцэрта, а ў прамежках паміж выступленнямі да артыстаў з кветкамі спяшаліся чэргі гледачоў.\nГарачае выступленне THE PARAKIT стала для гледачоў апошняй кропляй. Калі да гэтага прытанцоўвалі асобныя рады і галёрка, то на песні Save me паднялася ўся зала. І больш не села да канца канцэрта. Танцавалі ўсе: гледачы, журналісты, вядучыя.\nВішанькай на торце стаў Макс Барскіх. Куплет сваіх "Туманов" артыст не ўтрымаўся і праспяваў з юнай паклонніцай. На яе месцы хацелі быць многія.\nУ канцы амаль трохгадзіннай праграмы ва ўсіх гледачоў балелі далоні і ахрыплі галасы: нялёгкая гэта справа - адрывацца на канцэрце любімых артыстаў! Аднак у віцебскай публікі моцная загартоўка, бо "Славянскі базар" праходзіць 27-ы раз, а наперадзе яшчэ шмат цікавага.-0-


Пацверджана, што Realme X50 Pro 5G будзе запушчаны на MWC20 | Androidsis\nПацверджана, што Realme X50 Pro 5G будзе запушчаны на MWC20\nЯшчэ адзін смартфон будзе прадстаўлены на сёлетнім Сусветным кангрэсе ў Барселоне, Іспанія, і гэта Realme X50 Pro 5G. 24 лютага будзе дакладная дата, на якую мы даведаемся яго разам з усімі падрабязнасцямі характарыстык і тэхнічных характарыстык. Магчыма, мы таксама будзем ведаць пра яго кошт, версіі і наяўнасць на рынку.\nМы не будзем занадта здзіўлены, даведаўшыся, якімі якасцямі валодае гэты наступны высокакласны тэрмінал, і гэтым мы абавязаны інфармацыя, якую нядаўна прадставіла TENAA; GeekbenchЯк і іншыя СМІ, гэта была яшчэ адна платформа, якая распавяла пра тэхнічны раздзел мабільнага тэлефона.\nРэкламны імідж, якім кампанія падзялілася некалькі гадзін таму з запрашэннем на тэхналагічную цырымонію, гэта паказвае Прылада будзе мець двайное адтуліну ў форме таблеткі для пярэдняй камеры. Дзякуючы матэрыялу мы таксама можам бачыць, што экран будзе выгнуты да краёў, альбо, па меншай меры, гэта тое, што здаецца.\nВізуалізацыя Realme X50 Pro 5G\nНядаўна гэта пацвердзіў дырэктар па маркетынгу кітайскага вытворцы Сюй Цэй Чэйз Realme X50 Pro 5G паступіць з нумарам мадэлі "RMX2071" і будзе працаваць ад SnaCdragon 865 SoC, нягледзячы на тое, што раней іншыя неафіцыйныя дадзеныя паказвалі на той факт, што Snapdragon 765G гэта быў чып, які размясціўся б пад капотам. Акрамя таго, ён будзе абсталяваны да 12 ГБ аператыўнай памяці LPDDR5 і да 256 ГБ унутранай памяці UFS 3.0. Ён таксама будзе пастаўляцца з чыпам Snapdragon X55 для падключэння да сеткі 5G.\nRealme X50 5G Pro будзе мець экран з высокім дазволам (FullHD +) з фарматам адлюстравання 20: 9, у адпаведнасці з тым, што выявіла ў сваёй базе дадзеных кітайскі орган па сертыфікацыі TENAA. Дадайце да гэтага 64-мегапіксельную чатырохкамерную камеру, каб яна красавалася.\nПоўны шлях да артыкула: Androidsis » навіны » Пацверджана, што Realme X50 Pro 5G будзе запушчаны на MWC20\nЦізерны плакат Mi 10 пацвярджае свае 4 108-мегапіксельныя камеры і выгнуты экран\nУсё, што мы ведаем пра Galaxy S20 і Galaxy Z Flip да яго прэзентацыі


Кожны запускае свой караблік - Шосты дзеньШосты дзень\nХто з нас у дзяцінстве не складваў з паперы самалёцікі ці караблікі, не запускаў іх па першых вясновых ручаінах у плаванне? Для некаторых гэты дзіцячы занятак становіцца справай жыцця. Толькі караблікі і самалёцікі пераўтвараюцца ў сапраўдныя касмічныя караблі. І ў стагоддзе інфармацыйных тэхналогій, калі, здавалася б, камп’ютару падуладна ўсё, людзі працягваюць займацца простымі справамі і рэчамі — клеяць, выпільваюць, майструюць мадэлі і запускаюць іх у падарожжа, хоць пакуль невялікае. Усё вялікае пачынаецца з малога. Так, з малога, бо самы малодшы ўзрост дзяцей, якія пачынаюць займацца ў гуртках тэхнічнай творчасці, — 6 гадоў, першы клас.\nГродзенскі абласны цэнтр тэхнічнай творчасці знаходзіцца ў самым цэнтры горада. Пачынаючы размову з яго дырэктарам Іванам Дашкевічам, вызначаю гэтую акалічнасць як станоўчую. Іван Іванавіч тут жа абазначае праблему: гурткі трэба набліжаць да месца пражывання, у спальныя мікрараёны. Не кожны з бацькоў адпусціць малое без суправаджэння. Таму была арганізавана работа тэхнічных гурткоў у 17 навучальных установах Гродна. Для папулярызацыі тэхнічнай творчасці арганізоўваюцца сустрэчы педагогаў цэнтра з вучнямі школ і гімназій, падчас якіх праводзяцца выставы мадэлей. Так, у гродзенскай гімназіі № 3 для навучэнцаў малодшых і сярэдніх класаў былі праведзены паказальныя запускі мадэлей ракет.\nУ Гродзенскай вобласці ў мінулым годзе працавалі 263 аб’яднанні тэхнічнага профілю, у якіх займалася амаль 3400 навучэнцаў. Трэба адзначыць, што, нягледзячы на дэмаграфічную сітуацыю, колькасць гурткоўцаў павялічылася ў параўнанні з мінулымі гадамі. Перыяд нецікавасці тэхнічнымі спецыяльнасцямі, які адзначаўся ў канцы мінулага стагоддзя, скончыўся. Бацькі пачынаюць прыводзіць у гурткі сваіх дзяцей. І выбар у іх ёсць. Так, напрыклад, у Гродзенскім абласным цэнтры тэхнічнай творчасці ажыццяўляецца работа пяці лабараторый: авія-, ракета-, суднамадэлявання, мультымедыйных тэхналогій і лабараторыі пачатковага тэхнічнага мадэлявання. Апошняя якраз для першакласнікаў і малодшых школьнікаў, якія з дапамогай клею, паперы, кардону, фанеры майструюць свае першыя мадэлі. І вучацца простым, але такім патрэбным у жыцці рэчам — зрабіць нешта сваімі рукамі.\nРабота цэнтра не зводзіцца толькі да дзейнасці гурткоў. Вядзецца значная арганізацыйна-выхаваўчая работа. Так, у мінулым годзе праведзена 20 абласных масавых мерапрыемстваў, у якіх прыняло ўдзел амаль дзве тысячы чалавек. Пяць мерапрыемстваў арганізавана разам з ДТСААФ. Навучэнцы Гродзенскай вобласці на рэспубліканскіх спаборніцтвах па тэхнічнай творчасці заваявалі 57 прызавых месцаў. Упершыню ў гісторыі ракетамадэльнага спорту Беларусі член ракетамадэльнага аб’яднання навучэнец Гродзенскага політэхнічнага каледжа Кірыл Жабравец стаў прызёрам (2-е месца) у агульным заліку Кубка свету. Дарэчы, Кірыл займаецца ў Гродзенскім абласным цэнтры тэхнічнай творчасці шэсць гадоў. І яшчэ адна акалічнасць: у тэхнічных і спартыўна-тэхнічных гуртках Гродзенскай вобласці сёння займаюцца 16 навучэнцаў, якія стаяць на ўліку ў інспекцыі па справах непаўналетніх, і 24 вучні, якія знаходзяцца ў сацыяльна небяспечным становішчы.\nЗмястоўны вольны час і прафесійнае самавызначэнне, стварэнне ўмоў для развіцця творчых здольнасцей дзяцей і моладзі, удзел у спаборніцтвах і выставах патрабуюць і адпаведнай матэрыяльна-тэхнічнай базы. І хоць у апошні час набыта абсталявання на 60 мільёнаў рублеў, сучасныя падыходы да навучання патрабуюць і сучаснай тэхнікі.\nУ цэнтры вучацца зарабляць грошы самастойна. Сертыфікат на суму 50 мільёнаў рублёў атрымаў праект “Віртуальны музей тэхнікі часоў Вялікай Айчыннай вайны”, распрацаваны на базе лабараторыі інфарматыкі і мультымедыйных тэхналогій. Праект заняў першае месца ў рэспубліканскім этапе конкурсу “100 ідэй для Беларусі”. Актуальнасць яго заключаецца ў тым, што ўсе мадэлі тэхнікі можна выкарыстоўваць для стварэння анімацыйных фільмаў у 3D-графіцы і фільмаў-рэканструкцый, а таксама ў выглядзе рэканструкцый для вывучэння гісторыі і падзей Вялікай Айчыннай вайны. Плануецца стварыць новую экспазіцыю, як мяркуецца, пад назвай “Гісторыя баёў мясцовага значэння на тэрыторыі Беларусі”.\nАб’яднанне на платнай аснове “Малыя скульптурныя формы” працуе ў гэтым годзе на базе Ваўкавыскага раённага цэнтра тэхнічнай творчасці дзяцей і моладзі. Падчас канікул у Лідскім раённым цэнтры тэхнічнай творчасці працуе платнае аб’яднанне па інтарэсах “Лічбавая фатаграфія”.\n— Распрацоўка рэспубліканскага механізма стымулявання дзіцячай навукова-тэхнічнай творчасці і пазнавальнай дзейнасці шляхам назначэння грантаў і прэмій можа стаць вялікай падтрымкай у развіцці цэнтраў дадатковай адукацыі, — лічыць дырэктар Гродзенскага абласнога цэнтра тэхнічнай творчасці.\n— Важным і карысным з’яўляецца наладжванне супрацоўніцтва з прадпрыемствамі-шэфамі, — гаворыць намеснік дырэктара Гродзенскага цэнтра тэхнічнай творчасці па вучэбна-выхаваўчай рабоце Людміла Кузьміна, якая працуе ў сістэме дадатковай адукацыі больш за 25 гадоў. — Для нас шэфам з’яўляецца ААТ “Радыёхваля”.\nЯшчэ адным цэнтрам, дзе працуюць тэхнічныя гурткі, з’яўляецца Гродзенскі дзяржаўны абласны палац творчасці дзяцей і моладзі. Гэта авіямадэляванне і трасавае аўтамадэляванне, радыёканструяванне і картынг. З апошніх новаўвядзенняў — клубы ваенна-тактычных гульняў і фотаграфікі. З 277 гурткоў 20 — тэхнічнай накіраванасці, у іх займаецца амаль 10-я частка дзяцей.\n— Так, кожны стварае свой караблік, — пагаджаецца намеснік дырэктара палаца па вучэбна-выхаваўчай рабоце Дана Рэмша, — але вось надзьмуць ветразі і адправіць той караблік у патрэбнае і карыснае плаванне можа толькі педагог.\nІ Дана Валянцінаўна, і Іван Іванавіч аднадушныя ў меркаванні: у сістэме дадатковай адукацыі працуюць энтузіясты. І хоць цякучасць кадраў за апошнія пяць гадоў склала 5 працэнтаў ад агульнай колькасці педагогаў і 10 працэнтаў тэхнічных работнікаў, абодвух кіраўнікоў вельмі хвалююць кадравыя пытанні. Сёння амаль няма ўстаноў, якія б рыхтавалі кадры менавіта для сістэмы дадатковай адукацыі. Амаль усе спецыялісты-выкладчыкі — гэта людзі, якія самі калісьці мелі “гурткоўскае дзяцінства”, займаліся тэхнічнай творчасцю падчас навучання ў школе і маюць вялікі стаж. Напрыклад, Віктар Емяльянаў выкладае ў гуртку авіямадэляванне каля 40 гадоў. І гэта добра, бо людзі ведаюць, як гэтая сістэма працуе. Але патрэбны прыток маладых спецыялістаў. Цяжкасць яшчэ і ў тым, што патрабуецца педагагічная адукацыя. Можа, прасунуты “тэхнар” і згадзіўся б працаваць у сістэме дадатковай тэхнічнай адукацыі, вучыць дзяцей самым сучасным напрамкам канструявання і мадэлявання, але адсутнасць у яго педагагічнай адукацыі стрымлівае гэты працэс.\nАдным з фактараў, які ўплывае на якасць адукацыі, з’яўляецца сярэдняя напаўняльнасць гуртка. У Гродзенскай вобласці сярэдні паказчык — 13 чалавек.\n— У Кодэксе аб адукацыі няма градацыі, якая б дазваляла дыферэнцыравана ўстанаўліваць напаўняльнасць гурткоў у залежнасці ад кірунку дзейнасці, складанасці арганізацыі адукацыйнага працэсу, — гаворыць Іван Дашкевіч. — Практыка паказвае, што аптымальная колькасць навучэнцаў у тэхнічным аб’яднанні першага года навучання — 8—10 чалавек.\nСярод перспектыўных напрамкаў тэхнічнай творчасці — робататэхніка. У Гродзенскім абласным цэнтры тэхнічнай творчасці праводзіцца эксперыментальная дзейнасць па праекце “Апрабацыя адукацыйных праграм дадатковай адукацыі дзяцей і моладзі ў галіне робататэхнікі”. Але і традыцыйныя напрамкі тэхнічнай творчасці застаюцца цікавымі для дзяцей. Як паведаміў загадчык тэхнічнага аддзела Гродзенскага дзяржаўнага абласнога палаца творчасці дзяцей і моладзі Аляксандр Байсіцкі, упершыню навучэнцы ў абласных спаборніцтвах па трасавым мадэляванні занялі першыя месцы ва ўсіх класах спаборніцтваў і 17 прызавых месцаў у асабістым заліку.\nдадатковая адукацыя дзеці мадэлі моладзь тэхнічная творчасць\nЗ тегами: дадатковая адукацыя дзеці мадэлі моладзь тэхнічная творчасць\nНаступная: Не шукайце на аркушы памылак


В Дубровно вышивка вошла в моду — Дубровно. Днепровская правда. Дняпроўская праўда. Новости Дубровно\nАктуалии Важное Всё обо всём Главное Культурный меридиан Люди земли дубровенской\nВ Дубровно вышивка вошла в моду\n02.08.2017 3192 alexandra Комментариев нет\nС пакон вякоў вышыўка на Беларусі з’яўляецца адным з найбольш распаўсюджаных відаў дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва. Яна адлюставала свет старажытных вобразаў, якія ўзыходзяць да міфалогіі, звычаяў, уяўлення продкаў аб узаемадзеянні з навакольным асяроддзем, паэтычнае асэнсаванне прыроды. Традыцыйныя беларускія нацыянальныя касцюмы нельга ўявіць без вышытага арнаменту.\nГэта адзін з самых найстарэйшых спосабаў ўпрыгожання адзення і стварэння хатняй утульнасці. У беларускай народнай вышыўцы шмат агульнага з вышыўкай суседніх народаў (рускіх, палякаў, украінцаў, літоўцаў, латышоў).\nЦікава, што ў Беларусі вышыўка выкарыстоўвалася не толькі для аздаблення адзення і святочных убораў, але і для бытавых тэкстыльных прадметаў: абрусы, ручнікі. У побыце вышыўка была не забавай, а абавязкам жанчын і дзяўчат. Калі майстэрства работніцы было на высокім узроўні, рукадзелле магло прыносіць добры прыбытак: вышыўка лічылася прэстыжным рамяством.\nЗараз цікавасціь да гэтага народнага рамяства пашыраецца. Менавіта таму ў скарбонцы брэндавых мерапрыемстваў раёна з’явілася яшчэ адно свята: нядаўна Калінаўскі СДК правёў “Свята вышыванкі”. На сонечнай пляцоўцы каля СДК размясцілі выставу вышытых вырабаў. Шчыра віталі гаспадары свята — ансамбль“Калінаўскія маладзіцы” і дзіцячы ансамбль “Глыбінка ”(Калінаўка) — гасцей — ансамблі “Надзея” (Сваташыцы), “Кудзеліца” (Дуброўна), “Беларусачка” (Асінторф), “Сяляначка”(Станіславова).\nТрэба адзначыць, што ўдзельнікі і гледачы таксама мелі ў сваім адзенні нешта вышыванае. А ансамбль з Асінторфа ўвогуле прадэманстраваў канцэртную вопратку, якую кожная ўдзельніца вышывала для сябе сама.\nАрганізатары з удзячнасцю ўзгадалі пра жанчын, якія берагуць і перадаюць сакрэты традыцыйнай беларускай вышыўкі. Сярод іншых называлі Юлію Федараўну Лук’янаву, работы якой склалі аснову выставы. Яна і іншыя майстрыхі атрымалі ад арганізатараў сувеніры. На свяце было шмат музыкі і добрага настрою. Спадзяемся, што “Свята вышыванкі” атрымае трывалую прапіску на калінаўскай зямлі.\n← Брендовые праздники проходят на Дубровенщине\nДубровенские площадки на контроле у прокуратуры →\nЛучшие работники Дубровенской охраны получили награды и благодарности\n13.11.2012 alexandra Один комментарий