No99 красавік / 05 мая\nІнфармацыйныя бюлетэні THTR за 2005 год\nБюлетэнь THTR № 99, красавік / травень 2005 г\nВыбары штата NRW 22 траўня:\nПастаўце X у патрэбнае месца!\nЗа некалькі дзён да трох запланаваных перавозак Castor з Дрэздэна ў Ахаўс, цэнтральная дэманстрацыя адкрыцця адбудзецца ў Ахаусе 22 мая ў 14:XNUMX.\nУ перыяд з 27 мая па 14 чэрвеня ўжо зарэгістравана яшчэ 16 дэманстрацый пратэсту. Праз тыдзень пасьля дзяржаўных выбараў ля БЭЗ Ахаўс пачаў стварацца лягер супраціву на некалькі сотняў чалавек. Вы, вядома, не можаце паставіць галачку на дзяржаўных выбарах, але вы можаце зрабіць гэта сваёй дзейнасцю! Дадатковая актуальная інфармацыя па адрасе: www.bi-ahaus.de\n5,6 мільёна EURO THTR выдаткі ў год - усё роўна!\nПакуль мы меркавалі, што гадавыя выдаткі на так званую эксплуатацыю тэхнічнага абслугоўвання, згодна са старым бюджэтам NRW, складаюць больш за 3,034 мільёна еўра. Гэтая інфармацыя павінна быць выразна выпраўлена ў бок павелічэння, як паказвае адказ Міністэрства фінансаў зямлі Паўночны Рэйн-Вестфалія ад 02.04.2005 красавіка 03.01.2005 г. на нашы запыты ад XNUMX студзеня XNUMX г. аб фінансаванні тэхнічнага абслугоўвання THTR Hamm :\n«У бюджэце на 2004/2005 гады на раздзел 20 020, назва 697 00, на гэтыя мэты прадугледжана 3.067.800,00 XNUMX XNUMX еўра.\nЗгодна з рамачным пагадненнем, 50% выдаткаў на ўтрыманне бяспечнага вальера нясуць федэральны ўрад і земля Паўночны Рэйн-Вестфалія. Гэта ў агульнай складанасці прыбл. 5,1 млн еўра, з якіх у 2003 годзе прыкладна 1,0 млн. еўра трэба было выдаткаваць на выдаткі на захоўванне ў сховішчы часовага захоўвання паліўных элементаў Ахаус і ў сховішчы адходаў Горлебен.\nАвансы за канчатковае сховішча дзеляцца паміж федэральным урадам, земляй Паўночны Рэйн-Вестфалія і акцыянерамі HKG. За 2003 год авансавыя плацяжы сховішча былі зроблены прыбл. 0,5 млн еўра фіксаваны.\nФінансаванне этапу з моманту прыняцця рашэння аб вывадзе з эксплуатацыі ў верасні 1989 г. да канца 2004 г. ўключае 391,8 млн еўраякія падзеленыя паміж федэральным урадам са 112,1 млн еўра, земляй Паўночны Рэйн-Вестфалія з 131,0 млн еўра і акцыянерамі HKG з 148,7 млн еўра.\nФедэральны ўрад, земля Паўночны Рэйн-Вестфалія і акцыянеры своечасова звяжуцца (падкрэслена ў арыгінале) наконт фінансавання этапу пасля 2009 года.\nФедэральны ўрад і земля Паўночны Рэйн-Вестфалія вельмі зацікаўлены ў тым, каб акцыянеры HKG і электраэнергетыка прымалі як мага большую долю будучых выдаткаў на выведзены з эксплуатацыі THTR ".\n348 кантэйнераў (барэляў 200 л) з ядзернымі адходамі THTR Hamm захоўваюцца ў сховішчы ядзерных адходаў Morsleben у Саксоніі-Ангальт. Іх прывезлі туды ў 90-я гады. У падземным саляным купале на глыбіні каля 350 метраў знаходзяцца не толькі радыеактыўныя адходы ГДР, але і, пачынаючы з 1990 года, ядзерныя адходы заходнегерманскіх ядзерных даследчых цэнтраў і Вюргасенскай АЭС. У 1998 годзе было ўведзена замарожванне захоўвання.\nЯшчэ ў 2000 годзе ў газэтных паведамленьнях зьявілася інфармацыя, што існавала некалькі падпольных камэраў пад пагрозай абвалу і аскепкі вагой у некалькі тысяч тон пагражаюць вырвацца са столі. Утварыліся вялікія расколіны. Эколагі асцерагаюцца радыеактыўнага воблака пылу і забруджвання падземных вод, калі саляны купал страсянуць і пачне рухацца. З тых часоў аператарам прыйшлося спяшацца запоўніць 20 «шахтаў» амаль 700 тысячамі кубічных метраў салёнага жвіру, каб змякчыць пагрозлівы ўдар вялікіх кавалкаў.\nВыдаткі на спыненне станцыі былі ў 2000 годзе Федэральным інстытутам радыяцыйнай абароны (BfS) чатыры мільярды марак ацэначны (ФАЗ ад 10 лістапада 11 г.). Сёння ў 2000 годзе з 2005-ці «разборак» запоўненыя толькі тры, хаця зноў нанялі яшчэ 20 супрацоўнікаў. Федэральнае міністэрства аховы навакольнага асяроддзя зноў на 50 год 56 млн еўра трэба аслабіць, каб «прадухіліць небяспекі здабычы». BfS лічыць магчымым канчатковае спыненне працы з 2009 года. Наколькі гэта будзе дорага ў канчатковым выніку і ці можна да гэтага часу пазбегнуць небяспекі абвалу, пакуль незразумела.\nТыя ў Хаме, хто пасля спынення THTR у 1989 годзе думаў, што можна назаўжды адкласці пытанне аб ядзернай энергетыцы і яе наступствах, напэўна, чакаюць яшчэ шмат непрыемных сюрпрызаў!\n(Паводле інфармацыі Neues Deutschland і Junge Welt ад 30 сакавіка 3 г. Больш падрабязную інфармацыю аб ядзерных адходах THTR у Морслебене можна знайсці ў цыркулярных нумарах THTR 2005, 53, 55, 67, 68 і 70). Інфармацыя пра Морслебэн у Магдэбургу Greenkids: www.greenkids.de\nАхаўс: Новыя праблемы, новыя запыты\nПасля паведамленняў 10.03.2005 сакавіка 1999 г. у трэці раз пасля 2004 і XNUMX гг. Пашкоджанні карозіі аб 305 бочках THTR-Castor, якія захоўваюцца ў Ахаусе ў прамежкавым сховішчы паліва, прачыталі ў СМІ, мы спыталі ў адказнага Міністэрства транспарту, энергетыкі і дзяржаўнага планавання NRW канкрэтна прычыны праблем і спыталі аб іх ліквідацыі. З фармулёўкай нашага запыту можна азнаёміцца на нашым сайце.\nFrankfurter Rundschau апошнім часам «варыць» атамны суп!\nЛаскаваньні аб лініі высокатэмпературнага рэактара, на сёньняшні дзень найменш крытычным за апошнія 10 гадоў, можна было прачытаць не ў прэсе Springer або ў галіновых газэтах, а ў «Frankfurter Rundschau» 19.03.2005 сакавіка XNUMX году.\nГэтая газета ў свой час шматлікімі крытычнымі артыкуламі падтрымала нашу барацьбу за закрыццё THTR. Паколькі некалі крытычная газета павінна была ўзяць гарантыю з боку зямлі Гесэн, каб выратаваць яе ад разбурэння, усё змянілася ўсё больш. Напэўна, каб не надта задаволіць найвышэйшага гаранта Гесэна - правага прэм'ер-міністра Коха. Не варта тут зноўку задакументаваць халтурнае папугайства вядомых фраз з ядзернага лобі так званым журналістам. Яго можна прачытаць на нашай хатняй старонцы. Цікава толькі тое, як адкрыта і бессаромна ядзернае лобі трубіць пра экспарт ноу-хау пад чырвона-зялёныя:\n«Мы скапіявалі немцаў да глазуры на торце», Паўднёваафрыканскі інжынер-ядзершчык Ёхан Шлабер прызнаецца ў сумесі ўдзячнасці і радасці: «Вы далі нам інфармацыю на мільярды марак». ня прэч. Ёй таксама было б вельмі няёмка. Вось урывак:\n"На ваш погляд, серыя паломак THTR Hamm была звязана толькі з" дэфектамі канструкцыі, якія не мелі нічога агульнага з тэхналогіяй. "На працягу дзесяцігоддзяў вы даказвалі ў незлічоных паведамленнях у вашай газеце, што праўда наадварот.\n30.11.1988 лістапада 18.10.1988 г. вы напісалі: «Адзіны на сённяшні дзень HTR у свеце быў спынены ў канцы кастрычніка з-за тэхнічных дэфектаў». 11.05.1989 кастрычніка 02.11.1993 г.: «Акрамя шматлікіх тэхнічных і фізічных дэфектаў, эксперты таксама скардзіліся на недахопы супрацьпажарнай абароны і прадухілення землятрусаў». XNUMX мая XNUMX г.: «У мінулым паліўныя шары некалькі разоў разбіваліся і выкідвалі радыеактыўны пыл у рэактар». XNUMX лістапада XNUMX г.: «Рэактар «без катастроф» не азначае «безаварыйны»». - Выснова: вы павінны працягваць чытаць і ацэньваць FR у будучыні. Але толькі ў гарадской бібліятэцы.\nХТР рэестр грахоў частка 3\nУ нумарах 92 і 98 мы канкрэтна назвалі 24 даследчыя работы HTR, некаторыя з якіх былі вельмі шырокімі, у Forschungszentrum Jülich, якія з 1998 года вяліся пад кіраўніцтвам чырвона-зялёных урадаў зямлі Паўночны Рэйн-Вестфалія і федэральнага ўрада. . Пастаянна з'яўляюцца новыя факты, у тым ліку заяўка на патэнт HTR:\nШтёкер, Хуртада, Струт: «Уздзеянне кампанентаў пры гіпатэтычных аварыях з вельмі тоўстым разгерметызацыяй у рэактары модуля HTR», Ядзерная інжынерыя і праектаванне 190\nСтрут: "DIREKT, камп'ютэрная праграма для няўстойлівага, двухмернага мадэлявання тэрмагідраўлічных пераходных працэсаў"\nFröhling: «Курс і абмежаванні пашкоджанняў пры аварыях з трапленнем паветра ў модулі HTR», Парыж\nСтрут: "Праграма DES. Разлік скіду ціску корпуса рэактара або першаснага контуру ПБМР з аднааб'ёмнай мадэллю", FZJ, AK-ISR-1-1999\nФролінг: «Папярэдне напружаныя літыя сасуды пад ціскам у якасці разрываўстойлівых сасудаў пад ціскам для інавацыйнага выкарыстання ў ядзернай тэхніцы» Публікацыі FZJ, серыя Energietechnik № 14\nKugeler, K. Kugeler, M., Fröhling: «Прылада для аўтаматычнага абмежавання падачы паветра ў выпадку абрыву першаснага ланцуга ў сістэмах HTR». Заяўка на патэнт Германіі P 19909853.0-33\nHTR і Турцыя\nУ папулярным у нас загарадным серыяле "Хто далей дазволіць FZJ размаўляць у HTR?" сёння гаворка ідзе пра Турцыю. Адносіны з гэтай краінай адкрыта не называюцца на галоўнай старонцы Forschungszentrum Jülich (FZJ), але схаваныя ад 28.11.2002 лістапада XNUMX г. пад загалоўкам «Супрацоўніцтва па фізіцы і дынаміцы станцыі для бяспекі рэактара».\nТам пад МАГАТЭ (Вена) для непрафесіянала зусім незразумела: «Супрацоўніцтва ў рамках розных ПСП». За гэтай абрэвіятурай стаіць назва «Cooled Reactor Performance». Гэта даследчы праект Міжнароднага агенцтва па атамнай энергіі, у рамках якога вядзецца падрыхтоўка да выкарыстання высокатэмпературных газавых рэактараў (HTGR). У гэтым праекце задзейнічаны прадстаўнікі Кітая, Францыі, Германіі, Інданезіі, Японіі, Нідэрландаў, Расіі, Паўднёвай Афрыкі, Англіі і ЗША. На чацвёртым каардынацыйным пасяджэнні CRP у Вене прафесар Кадыроглу з Анкары паведаміў наступныя падрабязнасці аб нядаўна дададзенай Турцыі:\n«Турцыя зрабіла 1987 прыцягнуў увагу прапановай пабудаваць 20 МВт GHR ад HTR (сёння BBC) на тэрыторыі Універсітэта Хачэтэпе ў Анкары. Было зроблена тэхніка-эканамічнае абгрунтаванне 1989 завяршыўся і пачаўся пошук фінансавай падтрымкі. Правал праекта ў 1990 годзе быў абумоўлены канкрэтнымі палітычнымі і фінансавымі праблемамі. Тым не менш, ядзерны факультэт універсітэта Хачэтэпе з таго часу ў першую чаргу цікавіўся HTGR. (...)\nДля вялікіх АЭС вельмі цяжка знайсці вялікія крэдыты. З-за гэтага ў апошнія гады большае значэнне набылі меншыя АЭС. З нізкімі капітальнымі выдаткамі, кароткімі тэрмінамі будаўніцтва і невялікімі HTGR, яны з'яўляюцца прывабным варыянтам для прыватных пастаўшчыкоў энергіі. Наяўнасць найлепшых функцый бяспекі і грамадскага прызнання не з'яўляецца вялікай праблемай.\nЗыходзячы з гэтых думак, Турцыя праз гады 2000 папрасіў стаць членам CRP і быў 2001 прыняты ў якасці назіральніка. З тых часоў рэактары HTR-10, HTTR і ASTRA былі больш уважліва даследаваны ва ўніверсітэце Хачэтэпе. Іншыя ўніверсітэты і навукова-даследчыя арганізацыі праявілі цікавасць да тэхналогіі HTGR».\nНевымоўны «Sieg Tech» № 10/1989 фактычна паведамляў аб пагадненні паміж нядаўна заснаванай HTR-GmbH (= Siemens і ABB) з універсітэтам у Анкары «на сумеснае планаванне, будаўніцтва і эксплуатацыю ацяпляльнага рэактара з газавым астуджэннем з цеплавой магутнасцю 20 МГн. Ён павінен забяспечваць універсітэт цяплом і гарачай вадой, а таксама выкарыстоўвацца як вучэбны рэактар». А ў нумары 18/1989 гэтая газета паведамляла: «Наступны крок тут — гэта зацвярджэнне канцэпцыі і размяшчэння». — Што спачатку нічога не атрымалася.\nДзякуючы ўдзелу ў канферэнцыях CRP Турцыя аднавіла прамую сувязь з дыскусіямі ў міжнародным ядзерным лобі ў апошнія гады. Што тычыцца турэцкага боку МАГАТЭ, пяць больш доўгіх дакладаў агулам 9 турэцкіх навукоўцаў закранаюць такія выразныя тэмы, як «Магчымыя прымяненні HTGR у Турцыі». Таксама кідаюцца ў вочы два паведамленні аб асаблівых праблемах з запланаваным ПБМР у Паўднёвай Афрыцы.\nТаксама былі пашыраны адносіны з міжнароднай тэхналагічнай сеткай HTR. На першай тэматычнай сустрэчы HTR у Петэне ў Нідэрландах 2002 (гл. цыркуляр THTR № 88) Кадыроглу прачытаў лекцыю «Выгаранне, залежны нейтронны аналіз ядра для PBMR - ДОБРА. "! - Дзесяць іншых носьбітаў нямецкай мовы, большасць з FZJ, пачуюць гэта з задавальненнем. І з гэтай прыемнай сустрэчай мы зноў спыніліся на асабліва нямецкай справе:\nУ рабочай групе «Бяспека і зацвярджэнне» нейкі Р. Сарторы з Rheinisch-Westfälischer TÜV у Германіі дае нецярплівым экспертам HTR парады на будучыню. Яго лекцыя гучала: «Урокі ацэнкі бяспекі THTR Hamm-Uentrop для далейшага развіцця і ацэнкі HTR». — Зараз нічога не можа пайсці не так!\nAm 29.01.2005 "Neues Deutschland" паведамляе: "Турцыя мае намер зрабіць першы канкрэтны крок да ўваходжання ў ядзерную энергетыку ў гэтым годзе. У бліжэйшыя некалькі месяцаў будуць вывучаны магчымыя месцы размяшчэння трох запланаваных электрастанцый", - паведамляе ў пятніцу газета Radikal. са спасылкай на Цэнтральна-Анаталійскі з'яўляецца адным з магчымых месцаў Конья. Згодна з планамі ўрада ў Анкары, з 2012 года ў сетцы павінны выйсці ўсяго тры АЭС».\nГэта крымінальная гісторыя на міжнароднай арэне. «Бацька пакістанскай атамнай бомбы Абдул Куадзір Хан у 70-х гадах атрымаў планы будаўніцтва і крыніцы для будаўніцтва ўранавых цэнтрыфуг ад нямецка-галандска-брытанскай кампаніі Urenco. Хан, які быў жанаты на паўднёваафрыканцы, пазней працаваў з нямецкімі і швейцарскімі інжынерамі, якія важдаліся з праграмай ядзернай зброі рэжыму ў перыяд апартэіду.\nНямецкі ядзерны эксперт супрацоўнічаў з ісламісцкай сеткай!\nУ выніку сенсацыйнага працэсу ў Кейптаўне (гл. таксама THTR-RB № 95) цяпер выяўляюцца поўныя маштабы ядзернай кантрабанды. Герхарда Вісера абвінавачваюць у тым, што ў Паўднёвай Афрыцы пабудавалі дэталі для сакрэтнай праграмы атамнай бомбы ў Лівіі. Яго субпадрадчык Ёхан Майер,\nКіраўнік металаканструкцыйнай кампаніі недалёка ад Ёханісбурга цяпер з'яўляецца галоўным сведкам пракуратуры Паўднёвай Афрыкі. Немец Лерх у цяперашні час знаходзіцца пад вартай у Швейцарыі ў якасці суаўтара. Spiegel-Online напісаў 14.03.2005 сакавіка XNUMX г.: «Гэта пайшло адпаведна, як паказана пазней знойдзенымі дэталямі, распрацаванымі вакол сістэмы 5832 газавыя ультрацэнтрыфугіякім уран можа быць узбагачаны бомбаабароненым спосабам. (...) Большасць будаўнічых чарцяжоў паступіла з Германіі - планы XNUMX-XNUMX-х гадоў ад кампаніі Leybold-Heräus, дзе ў той час яшчэ працаваў Лерх. Дадзеныя выпрабаванняў і разлікі працэсу, з іншага боку, паступілі з Пакістана, дзе Хан мае статус героя як бацька нацыянальнай атамнай бомбы».\nУ ліпені 2002 года двое лівійцаў праінспектавалі амаль завершаны аб'ект у Паўднёвай Афрыцы. Калі неўзабаве ў 2003 годзе Кадафі адмовіўся ад сваёй сакрэтнай ядзернай праграмы, пастаўшчыкі і вытворцы былі выкрытыя. Паўднёваафрыканскія следчыя змаглі даказаць SMS-паведамленне, у якім Вісер прасіў свайго партнёра як мага хутчэй знішчыць усе доказы. «Меер не паслухаўся — яшчэ горш для Вісера: ён назапасіў праектную дакументацыю ў трох сталёвых скрынях. Сьледчыя знайшлі іх у схованцы ў Прэторыі, для сьледчых — магіла фараона».\nDas Neue Deutschland паведаміла 21.03.2005 сакавіка XNUMX г.: "Сваім дакладам следчыя прадстаўляюць новыя абвінаваўчыя доказы супраць падазраванага. Падчас ператрусаў у Паўднёвай Афрыцы следчыя знайшлі відэазапіс аб лабараторыях Хана ў Пакістане, а таксама візітную картку ад галоўнага пакупніка Хана і дакументы Ханскі подпіс».\nМы можам разлічваць на ход працэсу. Але павінна быць ясна адно: заўсёды будуць нявызначаныя палітычныя ўмовы, якія нядобрасумленныя ядзерныя эксперты будуць выкарыстоўваць для вытворчасці матэрыялу для атамнай бомбы. Прыклад Паўднёвай Афрыкі паказвае, што гэта магчыма нават у постдыктатарскія, дэмакратычныя фазы. Праз некалькі гадоў Паўднёвая Афрыка хоча пабудаваць HTR і пазней экспартаваць яго. І ці сапраўды палітычныя ўмовы ў Паўднёвай Афрыцы застануцца стабільнымі і мірнымі на працягу многіх дзесяцігоддзяў з улікам неаліберальнай палітыкі кіраўнікоў і звязаных з гэтым расчараванняў многіх людзей, па меншай меры, пад пытаннем.\n(Вельмі падрабязны артыкул JW «Доктар Хан і атамны чорны рынак» ад 22.93.2005 г. можна знайсці на нашай хатняй старонцы (навіны / Сусветнае ядзернае ўзбраенне). Тут таксама падкрэсліваецца амбівалентная роля амерыканскіх спецслужбаў у дадзеным выпадку)\nЛобі HTR хоча больш грошай ЕС!\nКаб гарантаваць, што крыніцы грошай для атамнай галіны працягваюць булькаць у будучых перамовах па 7-й рамачнай праграме даследаванняў ЕС, двухгадовая канферэнцыя Форатама (Еўрапейскага атамнага форуму) у Бруселі звярнулася да палітыкаў ЕС з просьбай «трымацца цэнтральная роля ядзернай энергетыкі ў Еўропе. (...) Таму падпісанты заклікаюць еўрапейскіх палітыкаў і тых, хто прымае рашэнні, працягваць падтрымліваць ядзерную энергетыку як важную аснову для еўрапейскага энергазабеспячэння». (atw 1/2005, с. 45)\nПершымі падпісантамі з Германіі былі кіраўнік RWE Герт Майхель і прэс-сакратар E.ON Вальтэр Холефельдэр. Вядучыя прадстаўнікі энергетыкі ўжо не клапоцяцца аб чырвона-зялёнай рыторыцы выхаду. Вы добра ведаеце, што ў Германіі для атамнай энергіі для вас будуць яшчэ лепшыя часы, чым цяпер пасля зацвярджэння пашырэння завода ўранавых цэнтрыфуг у Гронаве, які павінен вырабляць атамнае паліва для 35 АЭС.\nПаколькі далейшае прасоўванне ядзернай энергетыкі ўжо пераважыла ў ЕС, галоўная мэта дэкларацыі ядзернага лобі — узмацніць моцны ціск, каб атрымаць як мага больш торта для распаўсюджвання. І цяпер у Брусэлі з гэтай нагоды існуе пагроза спрэчкі.\nКамісія ЕС заклікае павялічыць выдаткі на даследаванні ўдвая, што прынясе карысць ядзернай прамысловасці. Каб сабраць грошы, спатрэбяцца дадатковыя пераводныя плацяжы ў Брусэль. Асабліва з Германіі. Канцлер Шродэр гэтага не жадае і заклікае абмежаваць бюджэт ЕС на 2007-2013 гады 1% ад валавога ўнутранага прадукту. У выпадку перамогі прыхільнікаў ліміту ў адзін працэнт, бюракратам Еўрасаюза давядзецца адмовіцца ад карпатліва распрацаванага сельскагаспадарчага кампрамісу і скараціць грошы, якія ўжо абяцалі фермерам. Францыя гэтага дакладна не хоча.\nКалі ў бліжэйшыя некалькі месяцаў пагаднення не будзе, увесь расклад 7-й Рамачнай праграмы ЕС даследванняў пайдзе ў штуршок. Атамная прамысловасць атрымала б менш грошай на свае канкрэтныя праграмы - у тым ліку фінансаванне HTR. "Гэта быў бы GAU (!) Для даследчых праграм", - цытуе VDI-Nachrichten ад 11.02.2005 дыпламат ЕС.\nЕўракамісар па даследаваннях Янез Паточнік ад новага члена Славенія аказвае ўсё большы ціск, каб дамагчыся павелічэння выдаткаў на даследаванні, а таксама заклікае да большых фінансавых абавязацельстваў з боку карпарацый ЕС: "Славенец з гонарам называе сваю ўласную краіну. 60% выдаткаў нясе прамысловасць - гэта ставіць краіну значна вышэй за ЕС сярэдні »(VDI-Nachrichten, 11.03.2005 сакавіка XNUMX г.).\nМаленькая Славенія эксплуатуе (разам з Харватыяй!) АЭС у Крско. У 1999 годзе чырвона-зялёны федэральны ўрад узяў на сябе федэральную гарантыю для гэтай АЭС на 42 мільёны марак. Славенскі VUJE з'яўляецца членам міжнароднага роўна чатыры гады Сетка тэхналогій HTR. Гэтыя палітычныя канстэляцыі, вядома, не выпадковасць, а вынік мэтанакіраваных палітычных дзеянняў ядзернага лобі.\nУ аўторак в 26.04.2005 у THTR праводзіцца вігілія з кампаніямі на паветраных шарах і паштоўках. час: з 17 да 18 Мы прыносім банеры і плакаты.\nUm 19 гадзіны Хорст Блюм чытае лекцыю «Экспарт HTR з Германіі ва ўвесь свет» у краме Fuge (Відумштрасэ 14).\nПраз некалькі гадзін, у ноч з аўторка на сераду, цягнік з ядзернымі адкідамі, які накіроўваўся ў Лагаг, таксама праехаў вакзал у Хаме.\nЦікава ў інтэрнэце:\nВігілія перад галоўнай брамай THTR на гадавіну Чарнобыля!\nТым часам два важных вэб-сайта ўзбагачаюць спектр інфармацыі ў Hamm:\nСацыяльнае рабаванне? Не, дзякуй!\nМэг Вомпель, рэдактар Бохума ў Labournet, інтэрнэт-часопісе для непаслухмяных людзей з працай і без працы, пракаментавала цяперашнюю палітыку Ротгрюна і прафсаюзаў DGB у штомесячным часопісе «Graswurzelrevolution» у красавіку:\n"Высокая прадукцыйнасць знішчае працоўныя месцы. Што рабіць? Падаўжэнне працоўнага часу, вядома, без кампенсацыі заработнай платы. Капітал адыходзіць за самыя нізкія заробкі. Што рабіць? Яшчэ танней. Прадпрыемствы цяпер звальняюць нават з рэкорднымі прыбыткамі. Што рабіць ? Скараціць узносы на страхаванне па беспрацоўі. Кампаніі - о, дзіўна - не зацікаўленыя ў стварэнні працоўных месцаў? Што рабіць? Знізіць падаткі і ўзносы, палегчыць звальненне. Праца становіцца больш хворай. Што рабіць? Зрабіць сістэму аховы здароўя даражэй і адмяніць ахова здароўя.Людзі старэюць.Што рабіць?зніжаць пенсіі і змяншаць памеры пенсійнага страхавання.Адукацыя становіцца ўсё больш важнай, а працоўных месцаў для некваліфікаваных усё менш.Што рабіць?хай гніюць дзіцячыя сады/школы і збіраюць плату за навучанне .\nКалі лекі не дзейнічаюць - што рабіць? Павялічце дозу. На працягу многіх гадоў дасведчаным шляхам было даказана, што ні адна адмова не гарантуе працы, ні адмова ад заработнай платы, ні перапынкаў у працы, ні звышурочных, ні калядных прэмій, ні адмовы ад цяжка заваяваных правоў працоўных. Тым не менш, IG Metall душыць індустрыяльную барацьбу і згаджаецца на любое дзярмо, дзе напісана «бяспека працы». Аднак ver.di стварае новую групу з нізкім заробкам у дзяржаўным сектары. Калегі, нягледзячы на працу, збяднеюць, але маюць тарыф (...)\nСапраўды, працаўнікі, якія каштуюць адзін еўра, з'яўляюцца першапраходцамі ў сваёй прымусовай працы без якіх-небудзь працоўных правоў і за смешныя заробкі. Нізкія заробкі, на якія ніхто не можа пражыць, даўно даступныя без размяшчэння ў бюро занятасці - але з пячаткай зацвярджэння прафсаюзных тарыфаў. Нам тэрмінова патрэбен шырокі рух (усё ж?) штатных супрацоўнікаў, працаўнікоў і беспрацоўных, школьнікаў і студэнтаў. Арганізацыя супраць зладжанага пазбаўлення выбарчых правоў, дэградацыі, вымагальніцтва і збяднення».\nДадатковая інфармацыя: www.labournet.de


| Георгій Лямін | 12 сакавіка 2019 - 20:52\nКанадская кампанія Corel паведаміла, што рэдактар для вектарных малюнкаў CorelDRAW вярнуўся на Mac, праз больш за 18 гадоў пасля спынення падтрымкі версіі для аперацыйнай сістэмы macOS.\nАбноўленае прыкладанне 2019 года атрымала падтрымку цёмнай тэмы на macOS Mojave і сэнсарнай панэлі MacBook Pro для хуткага доступу да налад макета і іншым элементам кіравання.\nCorelDRAW Graphics Suite 2019 для Mac адпавядае патрабаванням Apple да распрацоўкі карыстацкіх інтэрфейсаў. Гэта азначае, што меню, кнопкі і іншыя элементы кіравання адпавядаюць стылістыцы аперацыйнай сістэмы macOS.\nCorelDRAW - вядомае прыкладанне для стварэння ілюстрацый у вектарнай графіцы. У рэдактары прадугледжаны праца з пластамі, магчымасць апрацоўкі фатаграфій, падтрымка RAW-файлаў, арганізацыя і індэксацыя бібліятэк са шрыфтамі і многае іншае. Дадатак складзе канкурэнцыю аналагам, такім як Adobe Illustrator і Affinity Designer на Mac.\nВерсію прыкладання для Mac можна набыць за 499 даляраў ЗША з дапамогай аднаразова куплі або выкарыстоўваць CorelDRAW па падпісцы, якая абыйдзецца ў 15990 рублёў за год. Рэдактар даступны для загрузкі ў краме прыкладанняў Mac App Store .\nHuawei зноў трапілася з падробленымі фотаздымкамі\n72 ssm-01 12 сакавіка 2019 а 21:12\n127 ya_apple 12 сакавіка 2019 а 21:16\n+18 Midairmac 12 сакавіка 2019 у 21:17\nНе знайшоў дзе купіць яе без падпісак\n72 ssm-01 ⇒ Midairmac 12 сакавіка 2019 у 21:21\nНа сайце паглядзі\n463 Георгій Лямін ⇒ Midairmac 12 сакавіка 2019 у 21:29\nhttps://www.coreldraw.com/ru/product/coreldraw/mac/?topNav=ru кнопка "Купіць", там будуць пазначаны дыстрыб'ютары. Альбо электронны ключ на US сайце.\n-169 Nomer 12 сакавіка 2019 а 23:14\nНа самай мошну ў свеце кішэнным компуктере (айпад які) няма ФШ. На маку няма КОРЕЛ. Да кучы няма 1С і тэндэраў. У каго паварочваецца язык называць гэтых кастратаў прыладамі для профессиоаналов.\n278 STM ⇒ Nomer 13 сакавіка 2019 у 00:03\nІдзі ў доту гуляй, понабрался тут назваў праграм для дарослых\n-169 Nomer ⇒ StM 13 сакавіка 2019 у 00:35\nГаўкаць з двух акаўнтаў як малалетка. Астынь ўжо, што табе ад мяне трэба?\noldernie ⇒ Nomer 13 сакавіка 2019 у 00:33\nЧаму няма тэндэраў? Ёсць усё. Вучым матчастку. 1с не патрэбны, калі не бухгалтар. У сумяшчаць, гэта маразм.\n-169 Nomer ⇒ oldernie 13 сакавіка 2019 у 00:41\nТаксама можна сказаць: вектарнай графікай не займаешся - КОРЕЛ не патрэбны!\nА 1с - гэта цэлы свет бухгалтэрыі і прадпрымальніцтва.\nРоўна як і Ашчадбанк-АСТ - свет тэндэраў (парадку 70-80% усіх працэдур па бюджэце), які не падтрымлівае МакОс.\n1734 Ян Леановіч ⇒ Nomer 13 сакавіка 2019 у 01:57\n1С для Мас ёсць ужо некалькі гадоў. Adobe яшчэ восенню анансаваў паўнавартасны Photoshop для iPad, а для працы з вектарнай графікай на Мас ёсць Adobe Illustrator, значна больш папулярны ў прафесійнай асяроддзі, чым Corel Draw (не лічачы хіба што СНД).\n394 cuantro ! ⇒ Ян Леановіч 13 сакавіка 2019 у 09:46\nШляхетна дурылку на месца паставіў. Залік =)\n-169 Nomer ⇒ cuantro 13 сакавіка 2019 у 11:26\nДарагі, расслабі ўжо булкі) гэта ўсяго толькі абмеркаванне. Я рады, што ёсць такія каментатары як Ян, у якіх знаходзяцца аргументы.\nМой адказ яму сышоў на мадэрацыю. Ня кукарэкаў раней часу, хамяк)\n-169 Nomer ⇒ Ян Леановіч 13 сакавіка 2019 г. у 11:09\nНа Сбера таксама можна ставіць убудова і дэ-факта ўдзельнічаць у тэндэрах. Аднак, Сбер не падтрымлівае макос і гэта багата наступствамі, можна заляцець у гісторыю. Роўна як і 1с для мак - гэта ўсяго толькі Бетке! З шэрагам недахопаў (напр., Няма сервера), якія 1с па оф.заявлению выпраўляць не збіраецца наогул) Нават продажники партнёраў, калі на чысціню казаць, то мак не рэкамендуюць.\nКасаемо КОРЕЛ прыкольна, што ПА, якое ўваходзіць у тройку лідэраў у свеце (і лідэр у РФ), няма на маку.\nПра ФШ ў курсе. У ФШ так-то таксама ёсць куча аналагаў. Ну гэта як і гісторыя з 1с, КОРЕЛ і кучай іншага ПА - не прайшло і стагоддзя. Ну хай развіваюцца, усё калісьці пачыналі ...)))\n1734 Ян Леановіч ⇒ Nomer 13 сакавіка 2019 у 13:13\nПрацаваць у 1С на Маку па сістэме кліент-сервер можна. Нельга запусціць у рэжыме сервера. А гэта як бы і не крытычна. Уласна, і сам 1С крытычны толькі для вельмі малой долі карыстальнікаў.\nТое, што КОРЕЛ няма на Мас, не дзіўна. Adobe першапачаткова рабілі прадукты пад Мас, як пад піянераў лічбавага выдавецтва. А канадцы Corel спрабавалі раней канкураваць з Adobe на гэтай платформе, але нічога з гэтага не выйшла. Цяпер вось спрабуюць яшчэ раз. Corel Draw, вядома уваходзіць у «вялікую тройку» прафесійных софту для вектарнай графікі. Уласна, акрамя Adobe, Corel і Serif ніхто такога і не выпускае, так што не дзіўна. Але Adobe выйграе ў іх, бо мае яшчэ і Photoshop ў звязку, а ў Corel з папулярнасцю свайго растравага рэдактара Photopaint нават на расійскім рынку швах.\nНаогул у плане альтэрнатывы я б хутчэй менавіта прадукты Affinity разглядаў. Там заадно і магутны прадукт для вёрсткі на падыходзе - канкурэнт Adobe InDesign. У той час як Corel сваю Ventura яшчэ ў 2002 годзе закінуў. А ўсе прадукты Affinity Serif ёсць на Мас.\nШто да расійскага рынку - гэта вытворцаў софту наогул мала хвалюе, бо пераважная большасць прафесійнага софту на ім банальна пірацкае. Уласна, так ён папулярным і стаў - ўзламаныя инсталлки былі на любым «загрузным» дыску з софтам, а для пачаткоўцаў канадскі прадукт больш лёгкі ў засваенні.\n256 Oskarr ⇒ Ян Леановіч 13 сакавіка 2019 у 13:32\nАдоб з Эпл звязвае толькі прога пост скрыпт і тое Джобс раскрытыкаваў іх прынтэр. А так Адоб распрацоўвала аднолькавы софт і для Эпл і для мелкомягких і для бимы.\n-169 Nomer ⇒ Ян Леановіч 13 сакавіка 2019 у 14:01\nКрч, 1с на Бетке. Рэлізу на мак яшчэ не было. Падтрымкі не будзе. Зрэшты дзякуй эпол за буткамп)\nА што дае звязак растру з вектарам аднаго вытворцы? Танней падпіска толькі калі.\nФШ цягне за ўсіх, таму што ён піянер растру і ўвесь свет вучыўся маляваць толькі на ім. + Вялізны багаж навучальнага кантэнту.\nСапраўды таксама і з КОРЕЛ: хто прывык да яго, на Ілюстратар не надта пойдзе. Вінда свабоду дае, мак няма.\n72 ssm-01 ⇒ Ян Леановіч 13 сакавіка 2019 у 00:21\nСправа не ў папулярнасці Illustrator. Некаторы абсталяванне ідзе з прадусталяваным Corel на борце. 1С згодны даўно ёсць.\n1734 Ян Леановіч ⇒ ssm-01 13 сакавіка 2019 а 13:19\nНіколі з такім абсталяваннем не сутыкаўся. Магчыма, нешта з плоттерной рэзкі?\nУ любым выпадку стандартныя для індустрыі фарматы вектарных файлаў - PDF, EPS - гэта Adobe. Вось хто тата.\n72 ssm-01 ⇒ Ян Леановіч 13 сакавіка 2019 у 13:48\nМенавіта. Сам люблю больш Люстру, але менавіта Corel вельмi хацелася мець на мак. Апошняя версія калі не памыляюся была 11. Да інтэрфейсу вядома прывыкнуць трэба, а так палёт нармальны.\n108 orange17 13 сакавіка 2019 у 04:37


Пажылыя менчукі не аддаюць кватэраў дзяржаве\nАхвотных абмяняць уласную кватэру на пажыццёвы догляд сярод пажылых менчукоў амаль не знайшлося. З 7 тысячаў самотных пенсіянераў, старэйшых за 70 гадоў, згоду на заключэнне рэнтавых адносінаў далі толькі два чалавекі.\nМінулым летам Менгарвыканкам распачаў эксперымент для паляпшэння сацыяльнага абслугоўвання пажылых. Пенсіянерам прапанавалі перадаць уласныя кватэры гораду за пажыццёвы догляд з месцам у інтэрнаце ці дармавыя паслугі сацыяльных працаўнікоў на месцы жыхарства. Некалькі месяцаў старым тлумачылі плюсы такога рашэння, але чаканых вынікаў эксперымент не прынёс.\nТым, хто пагадзіўся, будуць выплочваць штомесяц рэнтавую суму ад 1 да 3 базавых велічыняў, а таксама забяспечаць паўнавартасны догляд з палепшаным харчаваннем і медычным абслугоўваннем. Адзін з пенсіянераў, які даў згоду, будзе даглядацца на месцы жыхарства, а другі адправіцца ў дом ветэранаў вайны і працы “Світанак”.\nЯк патлумачылі ў натарыяльнай канторы № 1 Першамайскага раёну, пасля заключэння рэнтавай дамовы кватэра адразу ж пераходзіць ва ўласнасць гораду, але прадаць яе могуць толькі пасля смерці рэнтаатрымальніка. У дамове павінны быць дакладна прапісаныя абавязкі абодвух бакоў: ад таго, колькі разоў на тыдзень будзе прыбірацца кватэра, да колькасці гадзінаў, якія сацыяльны працаўнік будзе праводзіць побач з пенсіянерам. Дамова можа быць скасаваная, калі догляд не будзе задавальняць пенсіянера.\nСацыяльная працаўніца Валянціна Гафоніна не бачыць пільнай патрэбы падпісваць рэнтавую дамову. “Цэнтры сацыяльнага абслугоўвання сёння прапаноўваюць вялікі пералік паслугаў у справе догляду пажылых людзей – як на платнай аснове, калі пенсіянеры маюць сваякоў, гэтак і задарма, калі пенсіянеры самотныя. На ўмовах поўнай аплаты, якая складае каля 30 тысячаў, абслугоўваюцца людзі ў выпадку, калі іхныя сваякі жывуць з імі ў адным населеным пункце. На маім участку каля 15 пенсіянераў, якіх я наведваю – у залежнасці ад высновы медычнай камісіі – 3 або 5 разоў на тыдзень, купляю ім харчаванне, лекі, дапамагаю гатаваць ежу і прыбіраць, суправаджаю ў паліклініку”, – падзялілася адмыслоўца.


Samsung афіцыйна прадстаўляе Galaxy A20e у Іспаніі | Androidsis\nЛінейка Samsung Galaxy A пакінула нам шмат тэлефонаў за гэтыя тыдні. Мадэлі, якія паступаюць у сярэднім і ўваходным дыяпазоне карэйскай фірмы. Адзін з тэлефонаў, прадстаўлены ў пачатку года гэта Galaxy A20e, які дасягае дыяпазону ўваходу. Тэлефон, чый запуск у Іспаніі цяпер афіцыйна абвешчаны.\nSamsung пакінуў нам мноства тэлефонаў, хоць іх запуск стаў больш шырокім. Але паступова мы бачым, што поўны асартымент ужо запушчаны ў Іспаніі. Цяпер надышла чаргу гэтага Galaxy A20e, які пакідае добрае адчуванне ў сваім дыяпазоне. Нарэшце, сумневы ў яго кошце вырашаны.\nГэты Galaxy A20e - самы маленькі і сціплы тэлефон, які кампанія пакінула нам у гэтым дыяпазоне за гэтыя тыдні. Таму можна было чакаць, што гэта будзе таксама самая танная мадэль, якая ў ёй запушчана. Гэта тое, што выканана, бо яно дасягае іспанскага рынку цаной 199 еўра на сайце Samsung.\nХоць у Amazon мы можам знайсці яго з больш нізкай цаной, усяго 182 еўра. Такім чынам, гэта прадстаўлена як добрая магчымасць для карыстальнікаў, якія цікавяцца гэтай новай прыладай Samsung.\nЦяпер Galaxy A20e можна афіцыйна набыць у абедзвюх крамах. Хоць у выпадку з Amazon паказана, што дастаўка адбудзецца 30 мая. Такім чынам, здаецца, вам давядзецца пачакаць да канца гэтага месяца, каб мець магчымасць афіцыйна купіць тэлефон у іншых крамах, такіх як FNAC, Corte Inglés або The Phone House.\nТакім чынам, гэты асартымент Samsung завяршае. Гэта Galaxy A20e запускаецца праз некалькі тыдняў пасля Galaxy A40 і A70 для запуску афіцыйна ў нашай краіне. Такім чынам, мы бачым, як гэта сямейства тэлефонаў надзвычай расце на іспанскім рынку.\nПоўны шлях да артыкула: Androidsis » Прылады Android » Мабільныя тэлефоны » Galaxy A20e афіцыйна запушчаны ў Іспаніі\nAndroid Q дазваляе атрымаць доступ да захаваных пароляў сеткі Wi-Fi без каранёвай сістэмы


Главная › "Зецельскі фэст"\nКанцэртную праграму прадоўжыла выступленне творчых калектываў, сярод якіх былі народны ансамбль песні і музыкі "Ятранка", народны ансамбль песні "Зараначка", народны зводны эстрадны духавы аркестр "Акцэнт" гарпасёлка Наваельня, народны фальклорны калектыў вёскі Погіры, ансамбль песні "Суседачкі" Данілавіцкага дома культуры, народны тэатр-студыя гульні "Прымакі". Для малечы інтэрактыўную праграму роставых лялек ладзіў узорны тэатр гульні "Dalls4all".\n"Tата, мама, я - спартыўная сям'я"\nМабыць, ніводная іншая інтэрактыўная пляцоўка фэста не зведала таго каманднага духу ўдзельнікаў, які панаваў на гарадскім стадыёне ў час спартыўнай эстафеты сямейных каманд. Спаборнічалі заўзята, і холад позняй восені не спраўляўся студзіць гарачыя эмоцыі ўдзельнікаў і групаў падтрымкі.\nНа старт эстафеты выйшлі 15 каманд: Іоды, Петрыкевічы, Альшэўскія, Макарчыкі, Міснікі, Сямёнавы, Антончыкі, Трахімовічы, Бенясы, Ганчары, Шэцікі, Глубокія, Санцэвічы, Грэбені, Белавусы. Прадстаўлялі яны Дзятлава, Наваельню, Лявонавічы, Вензавец, Казлоўшчыну, Хвінявічы, Жукоўшчыну, Дварэц. Арганізатары прапанавалі ім конкурсы спартыўнай тэматыкі (баскетболу лёгкая атлетыка, сумо) і турысцка-бытавыя (збор бульбы, складанне кастра, фігурная язда на веласіпедзе).\nПа выніках шасці конкурсаў бронзавым прызёрам эстафеты стала сямейная каманда Сямёнавых з Вензаўца ў наступным складзе: мама Іра, тата Руслан, сын Андрэй. Сярэбраны прызёр — каманда Петрыкевічаў з Дзятлава: мама Каця, тата Аляксей, сын Міша. Пераможца эстафеты — каманда Шэцікаў з Дзятлава: мама Аня, тата Андрэй, сын Мікіта.\nГэтыя сем'і, урэшце, і атрымалі галоўныя прызы "Зецельскага фэста" — сертыфікаты для працэдур у аздараўленчым комплексе санаторыя "Альфа Радон".\nНа плошчы размясціліся шэсць пляцовак раённага праекта "Дбайных гаспадароў славім — весела час бавім". Ідэі гэтага праекта лаканічна "ўпісаліся" ў свята сямейнага адпачынку "Зецельскі фэст". На пляцоўках можна было пазмагацца за бонусы.\nТэму хлеба і вышыванкі прадстаўляла Наваельня. Гаспадары пляцоўкі заклікалі гасцей паўдзельнічаць у конкурсах "Лыжкі", "Трапны стралок", "Вясёлыя лунцікі", "Снапок".\nКСУП "Русь-Агра" і аграгарадок Раклевічы летам ладзілі Свята мёду. Менавіта гэты прадукт у шырокім асартыменце быў прадстаўлены на іх пляцоўцы. Сем'ям тут прапанавалі вясёлы конкурс "Злаві блінок", дарэчы, вельмі няпросты.\nЯблычную тэму прадстаўляла Жукоўшчына. На яе пляцоўцы і гандлявалі, і частавалі, і бонусы лепшым сем'ям раздавалі.\nАграгарадок Дварэц сёлета ладзіў Свята лёну. На пляцоўцы Дварца сем'ям прапанавалі "льняны" конкурс.\nНе так даўно Свята гарбуза прайшло ў Казлоўшчыне. Цяпер частка казлоўшчынскага аранжавага ўраджаю прыехала на дзятлаўскі фэст.\n3 ААТ "Граніт-Arpa" завітала царыца палёў — кукуруза. Работнікі Данілавіцкага дома культуры выпрабоўвалі сем'і інтэлектуальным конкурсам "Што вы ведаеце пра кукурузу?".\nУдзельнікі фэсту назапашвалі бонусы. Асабліва актыўнымі былі дзеці — Ягор Барук, Серафім Каско, Іван Орсік, Арцём Матвіенка, Анжэліка. Стырнік, Ягор Ерамейчык, Дар'я Мясаед, Раман Ігнатовіч.\nТовары на розны густ\nHa фестывалі сямейнага адпачынку "Зецельскі фэст" быў прадстаўлены горад майстроў. Латкі і палаткі размяшчаліся на вуліцы Міцкевіча. Тут можна было набыць вырабы дэкаратыўна-прыкладной творчасці: ад цёплых шарсцяных шкарпэтак, шалікаў і рукавіцаў да гліняных збаночкаў, сувеніраў з бісеру, шкла, вышываных ручнікоў, карцін. Свае работы прадстаўлялі майстры са Шчучына, Маладзечна, Гродна, Навагрудка, Дзятлава, Наваельні.\nНа свяце таксама гандлявалі таварамі лёгкай прамысловасці, харчовымі прадуктамі, былі латкі з папкорнам, салодкай ватай і іншымі ласункамі для малечы.\nДа скарбаў Радзівілаў\nДзятлаўскі гісторыка-краязнаўчы музей праводзіў касцюмаваную квэст-гульню "Скарбы Радзівілаў". Актыўны ўдзел у ёй прынялі навучэнцы сярэдняй школы №1 горада Дзятлава.\nКаля музея ўдзельнікаў гульні сустрэў "князь Радзівіл". Ён прапанаваў дзецям адшукаць скарбы Радзівілаў па старой карце, аднак спачатку неабходна было знайсці фрагменты гэтай карты, якіх не хапала.\nПершая падказка прывяла ўдзельнікаў гульні да касцёла, дзе за адказы на пытанні Радзівіла яны атрымалі фрагмент карты. Другі кавалак карты каля свайго дома ім аддаў яўрэй, у якога дзеці "купілі зерне". Затым усе адправіліся на млын, каб "змалоць" гэтае зерне. Млынар правёў з дзецьм! гульню, задаў пытанні — і вось яшчэ адзін фрагмент карты ў шукальнікаў скарбаў.\nАпошні фрагмент карты, выканаўшы няпростыя заданні, удзельнікі гульні атрымалі каля палаца Радзівіла. Сабраўшы карту, нарэшце знайшлі доўгачаканы куфар са скарбам.\nСвяточныя мерапрыемствы ладзіліся і ў кінатэатры "Спадарожнік". Дзеці, якія прыйшлі сюды, трапілі ў краіну Мультылэндзію, дзе іх сустракалі роставыя лялькі гульнявога тэатра "Dal!s4all". Любімыя мультыплікацыйныя героі Маша і Мядзведзь, Спанч Боб запрасілі дзяцей паспяваць разам у караоке. Самыя актыўныя ўдзельнікі атрымалі бонусы-купоны. Напрыканцы мерапрыемства дзяцей запрасілі паглядзець мультфільмы.\nКанцэрт гурта "Фрыстайл" і дыскатэка на плошчы\nЯркім дадаткам свята стаў канцэрт украінскага музычнага гурта "Фрыстайл" у Цэнтры культуры і народнай творчасці.\nВыступления артыстаў чакалі многія, а доказ гэтаму — поўная зала гледачоў.\nУдзельнікі мабыць ужо легендарнага гурта парадавалі прысутных жывой музыкай, а людзі ў зале танцавалі, дарылі артыстам апладысменты, кветкі і дзякавалі за добрыя эмоцыі.\nПасля канцэрта жадаючыя адправіліся туды, дзе і пачыналася раніцай сямейнае свята, — на гарадскую плошчу. Там завяршыўся "Зецельскі фэст" ханцэртна-забаўляльнай праграмай "Моладзь крэатыўная".\nТурыстычная паласа перашкодаў, юшка і песні\nА што адбывалася ў гарадскім скверы? Самыя адважныя на канаце пераадольвалі паласу турэкстрыму і прызямляліся з палёту амаль каля... кацялкоў з юшкай! Гарачым, што было вельмі дарэчы ў гэты дзень, смачным рыбным супам, які гатавалі на адкрытым вогнішчы, частаваліся ўсе жадаючыя.\nДзяцей забаўлялі казачныя персанажы, праводзілі конкурсы і гульні. Самыя актыўныя ўдзельнікі атрымлівалі бонусныя купоны.\nНа танцавальнай пляцоўцы Цэнтра культуры праходзіла танцавальна-забаўляльная праграма "Успомнім маладосць сваю". Вакальна-інструментальны ансамбль "Арэал" выконваў добра вядомыя хіты розных гадоў, а гледачы каля сцэны падпявалі і прытанцоўвалі.\nУдзельнікі свята дзеляцца ўражаннямі\n— Мы прымалі ўдзел у квэсце "Да скарбау Радзівілаў". Уражанні станоўчыяў дзеці таксама задаволены. Нам прапанавалі арыгінальныя заданні, дзеці бегалі па горадзе, шукалі падказкі. Напрыканцы атрымалі падарункі, але галоўнае — радасць ад гульні.\nМне спадабалася, што было шмат гандлёвых кропак, можна было пачаставацца смачнымі стравамі, набыць што-небудзь для сябе. На жаль, падвяло надвор'е, але свята цікавае.\n— Уражанні добрыя, усё цудоўна, усё спадабалася. Заўважна, што арганізатары пастараліся: і сцэна выдатная, і выступленні.\nУ горадзе майстроў я захаплялася тою прыгажосцю, тымі цудамі, якія людзі ствараюць сваімі рукамі. Мая сваячаніца набыла сабе вязаны берэт ручной работы. Я дапамагала ей выбіраць.\nСям'я Шэцікаў (мама Ганна, тата Андрэй, сын Мікіта):\n— На жаль, сёння мы не ў поўным складзе: захварэў малодшы пяцігадовы сын Лёша, які застаўся дома з бабуляй.\nМы прымалі ўдзел у сямейнай эстафеце "Тата, мама, я — спартыўная сям'я" і занялі першае месца, за што атрымалі бонусы. Аказалася, што і пераможцамі свята па іх колькасці стала наша сям'я. Падарункам задаволены, як і сямейным фэстам. Лічым, што падобныя мерапрыемствы патрэбны для нашага города, але хацелася больш спрыяльнага надвор'я.\nСям'я Петрыкевічаў (тата Лёша, мама Каця, сын Міша, дачка Даша):\n— Прымалі ўдзел у сямейнай эстафеце "Тата, мама, я — спартыўная сям'я". Прыемна было заняць другое месца па выніках фэсту. У нашай сям'і сёння яшчэ адно вялікое свята — 12 гадоў сумеснага жыцця. Таму жадаем усім выйграваць, займаць прызавыя месцы. Нягледзячы на надвор'е,\n"Зецельскі фэст" вельмі спадабаўся.\nДзякуем за падтрымку класнаму кіраўніку Іне Дзедавай і дырэктару школы Аксане Пацыновіч. Не зважаючы на холод і дождж, яны дзве гадзіны актыўна за нас "хварэлі".\nБ. ВАРНА, I. КАЎКЕЛЬ, Ю. БАКУНОВІЧ, С. ГРЫШЫНА\nНапишите первое слово из фразы "двойка истории сорт тракт": *


Кузьма Чорны. Будзем жыць\nКамандзір палка заўсёды быў маўклівы і хмуры, бо адчуваў тую вялікую адпаведнасць, якая ляжала на ім. Выслухаўшы разведчыкаў і разгледзеўшы карту-трохвёрстку, ён паволі падняўся з пажоўклай, мёрзлай травы і падышоў к вялікаму рабінаваму кусту, дзе каля тэлефона сядзелі начальнік штаба палка, ад'ютант і маладзенькі, вясёлы тэлефаніст.\nРазвярнуўшы перад імі карту і паказаўшы на ёй некалькі кропак, якія ён, слухаючы разведчыкаў, толькі што паставіў алоўкам, камандзір панура і ціха сказаў:\n— Здаецца мне, што трэба біць...\nТэлефаніст весела зірнуў у твар камандзіру, збіў трохі назад сваю вострую шапку-«будзёнаўку», каб не перашкаджала, і паправіў у кусце тэлефонны апарат: ён знаў, што скора па тэлефону, на многа вёрст направа і налева, будзе перададзена слова «біць».\nЁн быў рад гэтаму, бо яму ўжо надаела вось ужо некалькі дзён сядзець на адным месцы ў кустах і кожную гадзіну прымаць тэлефанаграмы аб тым, што ўсё спакойна.\nАпрача таго, начамі прыходзілася мерзнуць: быў канец восені, і былі маразы, а адзежы цёплай не было.\nВакол жа было ціха і спакойна: ужо некалькі дзён ні з таго, ні з гэтага боку не стралялі, а сядзелі сабе ціха па сваіх плыценькіх земляных норах. І здавалася ўжо тэлефаністу, што гэтая ціш толькі псуе дзела: яна адцягвае канец вайны, аб якім ужо некалькі тыдняў гаварылі, і, чаго добрага, прыйдзецца вось тут, у полі, сярод кустоў і спаленых вёсак зазімаваць без цёплай адзежы. Але, думаючы так, малады тэлефаніст не страціў яшчэ сваёй прыроднай вясёласці...\nТаму, што «трэба біць», быў рад і ад’ютант камандзіра палка, але ад другой прычыны.\nЯму было непрыемна і цяжка ад таго, што прыходзілася адступаць, аддаваць крок за крокам родную савецкую зямлю белым ворагам.\nПаласа рэчкі прыпыніла белых, і тады стала ясна, што калі яны пяройдуць на гэты бок, то пойдуць наперад на многа вёрст. Загэтым у галоўным штабе фронту пастанавілі выбіць іх з пазіцый і пачаць адганяць.\nНекалькі дзён таму назад вясёлы тэлефаніст прыняў з галоўнага штаба тэлефанаграму аб тым, што месца, якое займае яго полк, з’яўляецца самым лепшым дзеля пачатку гэтага дзела: у гэтым месцы ў ворага былі самыя горшыя і слабыя сілы, праз якія можна было лёгка прабіцца ім у тыл.\nЗагэтым камандзіру палка быў дадзен загад самому падабраць удачны момант і пачаць дзела.\nІ ўсе гэтыя ціхія дні полк высылаў многа разведчыкаў.\nА ад’ютант нецярпліва чакаў таго моманту, калі з громам пачнецца рух уперад, за ворагам, які павінен будзе спешна адыходзіць назад.\n«Так павінна быць»,— думаў ад’ютант — аб гэтым дзеле ён іначай не думаў.\nІ як толькі камандзір сказаў, што пара «біць», ён моўчкі кіўнуў галавою і глянуў яму ў твар з нецярплівым запытаннем ў сваіх вачах.\nКамандзір зразумеў, што кіўком галавы ад’ютант згадзіўся з тым, што «пара біць». Зразумеў ён тое, што пытаўся той сваімі вачыма, і замест адказу махнуў рукою.\nТады ад’ютант падышоў к тэлефону і паведаміў галоўны штаб аб тым, што «дзела пачынаецца».\nА цераз некалькі хвілін той жа тэлефон перадаў направа і налева па фронту рашучае слова «біць».\nПасля таго як белыя сталі адступаць і нашы, перабраўшыся цераз рэчку, пагналі іх, перабірацца стаў на той бераг і штаб палка. На плыткім месцы перайшлі ўброд некалькі чырвонаармейцаў з сумкамі за плячыма, напакованымі паперамі і картамі, за імі ўслед пайшоў і вясёлы тэлефаніст са сваім апаратам.\nУслед за фронтам прыйшлося ісці доўга, але потым адвячоркам ворагі прыпыніліся і прабавалі наступаць.\nЗ абодвух бакоў затрашчалі выстралы з вінтовак.\nЦямнела, было суха ад лёгкага марозу і холадна.\nШтаб ляжаў, прытаіўшыся на зямлі, за невялічкаю горкаю. Дзержачыся абедзвюма рукамі за апарат, ляжаў і тэлефаніст, чакаючы загаду, каб рушыць наперад ці назад.\nІ вось у тую хвіліну, як ворагам зноў прыйшлося адступаць, з іх боку засакаталі кулямёты. Прыцэл узят быў дрэнна, і кулі, пералятаючы цераз галовы франтавікоў, садзіцца сталі ў зямлю там, дзе ляжаў штаб.\nКаб схавацца ад куль, штабныя сталі лепей укладацца па зямлі. Пхаючы перад сабой свой апарат, папоўз і тэлефаніст к месцу, дзе ў змроку чарнелі высокія куп’і.\nУ палавіне дарогі ён зачапіўся палою за сухі корань быльніку і, каб адчапіцца, чуць-чуць прыпадняўся.\nСухі корань прарваў шынель і прайшоў навылёт. Тэлефаністу шкада стала новага шыняля, і, каб не рваць яго больш, ён стараўся выцягнуць корань і прыпадняўся яшчэ вышэй — к кулям ён ужо, за некалькі гадоў вайны, прывык.\nНекалькі куль з гулам уваткнулася ў зямлю, а адна папала якраз у грудзі тэлефаністу і там засела.\nНе пачуўшы зразу болі, ён яшчэ адарваўся ад сухога карча і, не выпускаючы апарат, падпоўз к куп’ям.\nТам, лёгшы і супакоіўшыся, ён зразу стаў адчуваць, як у грудзях стала смактаць і пячы, як агнём.\nСперш ён прыклаў два пальцы к параненаму месцу, каб уняць кроў, але ад гэтага стала яшчэ горш балець рана. Тады ён адняў пальцы і ад слабасці прытуліўся грудзьмі к зямлі.\nЗ раны выцекла многа крыві, і яна, звярнуўшыся ў скарынку і змяшаўшыся з зямлёю, заляпіла рану і ўняла тую кроў, якая яшчэ не ўспела выцечы.\nІ ад таго, што тэлефаніст не варушыўся, боль пачала патроху сціхаць і на яе месца стала з’яўляцца жаданне сну і супакою.\nУтомленае бяссоннымі начамі і вандраваннем па полі, аслабеўшае ад раны, цела прасіла сну і цяпла.\nА тым часам белыя адступілі яшчэ далей, і не стала ўжо чуваць выстралаў.\nПрыйшла светлая і халодная ноч. Узышоў месяц.\nУ поўнач, як ужо стала для ўсіх зразумелым, што белыя больш не вернуцца, сталі наладжваць сувязь штаба з палком на фронце. Знайшлі апарат, і тады санітары падабралі тэлефаніста.\nУ лагчыне, каля балота, уцалеў ад агню хутар. Туды занеслі тэлефаніста і яшчэ некалькі чалавек раненых.\nНа зямлі было светла, ціха і холадна...\nХутар быў бедны; у вялікай хаце было цёмна і сыра. Самога гаспадара дома не было — ён хаваўся недзе ў лесе з коньмі.\nГаспадыня, яшчэ маладая кабета, была напалохана ўсім тым, што рабілася вакол хутара ў гэтыя дні.\nНядаўна яшчэ, як кругом сакаталі кулямёты, яна сядзела ў халодным, сырым склепе і, баязліва прытуліўшыся к сцяне, раз-поразу хрысцілася.\nПотым, як стала ціха, яна пасмялела — вылезла са склепа і хрысціцца пакінула.\nУзяўшыся за сваю звычайную жаночую хатнюю работу, яна нават зусім забыла пра тое, што ёсць на свеце нешта, што называецца крыжам. Забыла да таго часу, калі ў яе жыцці з’явіцца што-небудзь зноў страшнае. Наогул жа яна ніколі і не думала аб тым, ці памагае што-небудзь крыж ці не. У звычайны час яна ніколі нават і не хрысцілася, бо ўсе варункі жыцця заўсёды гаварылі, што крыж нічога не паможа, калі не памогуць свае ўласныя рукі.\nУ страшны ж і рашучы момант жыцця яна пачынае хрысціцца, думаючы: можа што-небудзь і паможа, а калі не паможа, то і не пашкодзіць.\nВылезшы з склепа, яна адамкнула сенцы і абышла паволі ўвесь хутар. Кругом было ўжо ціха і спакойна. Каб як-небудзь супакоіцца, яна ўзялася за работу: набрала бярэма дроў, унесла ў хату і, запаліўшы газоўку, стала класці іх у печ.\nБыло ўжо каля поўначы, як на двары загаманілі людзі. Кабета зноў перапалохалася і зноў пачала хрысціцца.\nСкора ў хату ўвайшоў шэры чалавек.\n— Ёсць хто ў хаце? — запытаў ён весела.\n— А чаго трэба? — баязліва і ціха абазвалася кабета з кутка.\nЧалавек ужо разглядаў хату, моцна стукаючы нагамі па яе сырой падлозе.\n— Салома ў вас ёсць? — зноў запытаўся ён.\nКабета выйшла з кутка і, ужо павесялеўшы, чуць-чуць усміхнулася радаснаю ўсмешкаю. Яна бачыла перад сабой жывога чалавека, які гаварыў звычайна, не страляў і не крычаў. Ёй стала смялей.\nУ гэтую хвіліну яна, не думаючы, магла аддаць не толькі салому, а і ўвесь свой хутар. І яна адказала весела:\n— Чаму няма? Каб чаго добрага, а то саломы! — І, сказаўшы гэта, павяла чалавека на двор і паказала стог саломы.\nНа двары было больш людзей. Адны ляжалі на зямлі, другія стаялі.\nТыя, што стаялі, пачалі цягаць салому ў хату. Гаспадыня ім памагала.\nЯна не думала аб тым, нашто салома ў хаце. Усё тое, што рабілася апошнімі днямі вакол, было ёй незразумелым. І каб цяпер ёй сказалі абкласці гэтаю саломаю сваю ўласную хату і запаліць яе, яна, мабыць, не доўга думаючы, гэта зрабіла б.\nУслаўшы хату саломаю, пачалі ўносіць туды раненых і класці на салому.\nІх было шэсць чалавек.\nДоктара чакалі назаўтра.\nЧатыры санітары, якія былі пры раненых, сталі слаць і сабе пасцелі на саломе. Скора тры ляглі, не раздзеючыся, і адразу заснулі, і толькі адзін астаўся пільнаваць раненых. Каб разагнаць дрымоту, ён ціхенька хадзіў па хаце.\nРаненыя стагналі. У некаторых з іх ужо пачыналася гарачка, і яны варушыліся, шамяталі саломаю і выкрыквалі розныя словы.\nІ толькі малады тэлефаніст ляжаў ціха: ён ужо ўпаў у бяспамяцтва...\n— Адны дома? — запытаўся ціхенька санітар гаспадыню.\n— Адна. Зараз павінен быць гаспадар,— адказала яна. Санітара марыў сон, і ён рознымі спосабамі стараўся разагнаць яго.\n— І не страшна адной? — зноў запытаў ён.\n— Цяпер не,— адказала кабета.\nПакуль што ў санітара не было чаго сказаць, і ён зноў захадзіў па хаце.\nА жанчыне зрабілася яшчэ весялей. Яна бачыла, што кругом хутара спакойна і ціха, усё тое страшнае, што прымушала яе хавацца ў склепе і хрысціцца, недзе знікла. Скора павінен прыехаць і гаспадар. Яна выйшла на двор.\nШэрая, мёрзлая зямля блішчала ад месяца; каля цёмнага гумна бялеў стог саломы, а направа чарнелі знаёмыя чорныя кусты.\nІ ў жанчыны стала з’яўляцца радасць.\nІ захацелася ёй тады зрабіць што-небудзь жаданае і карыснае для ўсіх, сказаць людзям аб тым, што вось зноў пачынаецца спакойнае жыццё, няма вакол ні стуку, ні груку, і ўсё, як і трэба.\n«Пайду, дам гэтаму чырвонаармейцу малака, — падумала яна пра санітара, — а можа малако трэба і раненым, трэба запытацца...»\nРаптоўна рвануў вецер і сціх. І ў адказ яму зашапталі кусты.\nЖанчына паслухала, як паціху сціхалі гэтыя кароткія і сухія зыкі, і, з думкаю ў галаве — памагчы санітару пры раненых, пайшла ў хату.\nНа другі дзень раніцаю першая прачнулася гаспадыня. Яна падаіла каровы, і ўсё малако пакінула ў хаце раненым. Потым, стукаючы вёдрамі, узялася за сваю работу...\nДзень быў ясны. У хаце было светла, і можна было падумаць, што гэта не восень, а ранняя вясна.\nСкора паўставалі і санітары.\nРаненыя ляжалі; адзін моцна хрыпеў.\nДругі, цяжка ранены ў нагу, расплюшчыўшы вочы, угледзеў, што ў хаце светла, і з нейкаю радаснаю і ласкаваю ўсмешкаю быстра ўсхваціўся і сеў.\n— Ты, брат, чаго? — запытаў яго адзін з санітараў.\nАле ў тую хвіліну ранены пачуў боль у раненай назе і, заплюшчыўшы вочы, так жа хутка, як і ўстаў, кінуўся на салому.\nПрачнуўся тэлефаніст. У яго ўжо прайшло бяспамяцтва. Ён глядзеў у адно месца, не варушыўся, каб не ўразіць раны, і думаў аб смерці, бо баяўся ўміраць.\nСанітар спаў, успёршыся на стол. Недзе далёка, у хляве, глуха пеўні праспявалі.\nГаспадыня нечага выйшла з хаты і, скора вярнуўшыся , сказала:\n— Салдаты ідуць!\nІ, падышоўшы к акну, стала выглядаць на двор.\nТам, моцна грукаючы чаравікамі па мёрзлай зямлі, ішла к фронту ў рэзерв рота чырвонаармейцаў. Іх песня чуваць была ўжо ў хаце.\nЗапявала, малады і чырвоны ад холаду хлапец, стараючыся пападаць у такт нагам, весела пяяў:\nРота выйшла ваяваць.\nАць, два, эх!..\nБольш сотні здаровых галасоў, не даўшы яшчэ яму скончыць, гучна хваталі вясёлы прыпеў:\nЭх, ура, эх, ура!\nПачуўшы вясёлую песню, тэлефаніст заварушыўся. З яго затуманенай галавы раптоўна згінулі думкі аб ране і смерці. І захацелася яму ў гэты ясны і нейкі радасны ад яснасці дзень самому заспяваць і пабегчы па зямлі.\nСашчаміўшы зубы ад натугі, ён усхваціўся і сеў і, згубіўшы пачаткі і канцы сваіх думак, весела і няведама дзеля чаго крыкнуў санітарам:\n— Хадзеце адно сюды, браткі, будзем жыць!..\nІ, крыкнуўшы гэта, ад слабасці зваліўся, як сноп, на салому.\nСанітары кінуліся к яму, стараючыся ўняць кроў, якая забіла з-пад струпа.\nКаля паўдня на хутар прывезлі больш раненых, якіх учора не ўспелі падабраць, з імі прыбыў і доктар.\nПеравязаўшы раны другім, ён агледзеў тэлефаніста І і маўкліва махнуў рукою.\nТэлефаніст моцна варушыў па саломе рукамі і нагамі і весела крычаў нейкія нікому не зразумелыя словы, шырока расплюшчыўшы свае пацямнеўшыя, з нежывым ужо, мёртвым колерам вочы...\nА ў некалькіх кроках ад «вясёлага» ўміраючага тэлефаніста стаяла каля печы кабета і парыла раненым малако.\nЁй было радасна ад таго, што яна зноў пачне так, як і раней, насіць з калодзезя вёдрамі ваду, даіць каровы, працаваць светлымі летнімі днямі ў грамадзе другіх кабет і мужчын у полі і хадзіць па роднай слаўнай зямлі.\nВестка аб смерці тэлефаніста дайшла ў яго вёску зімою.\nУ той дзень яго стары бацька прачнуўся рана, калі яшчэ было цёмна.\nЁн паволі злез з палатак, запаліў лямпачку, абуўся і, уздзеўшы кажушок, пайшоў з ліхтаром у гумно дамалочваць учарашні посад жыта.\nРаспусціўшы снапы, ён прабіў іх на абодва бакі цэпам і стаў выбіраць кулі.\nСкрозь шамятанне саломы пачуўся яму шум крокаў па снягу.\n«Максімка ідзе памагаць, — падумаў ён пра свайго шаснаццацігадовага сына, — стараецца небарака».\nІ ўжо моцна, сам сабе, з нейкаю гордасцю ў голасе, весела сказаў:\n— Слаўнага сына маю: працуе і тут і «там».\nМаксімка быў камсамолец. Стары быў сперш нездаволены гэтым, але потым, як Максімка стаў загадчыкам вясковай хаты-чытальні і як да яго часта сталі прыходзіць вясковыя хлопцы на раду — як лепей наладзіць спектакль, — ён пачаў іначай адносіцца к сыну.\nАле, скрыпнуўшы дзвярыма, у гумно ўвайшоў не Максімка, а сусед Астап. Ён таксама малаціў у сваім гумне і, пачуўшы стук цэпа ў суседа, пайшоў к яму, каб сказаць навіну.\nДобрая ці кепская навіна, ён не ведаў, думаў, што добрая.\n— Добрага дня,— сказаў ён, увайшоўшы ў гумно.\n— Добрага здароўя,— адказаў стары.\n— Адліга стала на дварэ, цёпла,— сказаў Астап, падаючы старому руку.\n— Але, слаўна,— адказаў яму той.\nПагаварыўшы аб пагодзе і малацьбе, Астап сказаў:\n— А вам ёсць пісьмо ў воласці. Учора мяне сельсавет пасылаў з паперамі, дык там гаварылі, каб я паведаміў вас. Мне не хацелі аддаць — нейкая, мусіць, казённая.\n— Ага... кажаш, пісьмо,— сказаў стары.— Можа ад сына з войску,— ні то падкрэсліваючы, ні то пытаючы, сказаў ён.\n— Гэтак і я думаю,— адказаў Астап.— Еду сабе з іспалкома і думаю — пэўна ад сына. Вось будзе стары рад.\n— А я думаю, хто гэта ідзе к гумну. Думаў, Максімка памагаць, аж гэта ты. І кажаш, пісьмо,— загаварыў стары весела, як бы ўжо вычытаўшы ў пісьме радасную навіну...\nСказаўшы гэта, ён выйшаў з Астапам з гумна і, зачыніўшы яго, пайшоў у хату. За ім увайшоў і Астап.\n— Максімка, а, Максімка,— загукаў стары,— уставай: нам пісьмо ёсць у іспалкоме.\n— Дык зараз паеду,— абазваўся Максімка, устаючы.\n— Не, я сам паеду,— сказаў бацька.\nУстаўшы, Максімка пайшоў пакарміць кабылу на дарогу.\nАстап сядзеў на лаве і моўчкі курыў і, як стары паснедаў, адзеўся цяплей, памог яму запрэгчы кабылу і правёў яго ў канец вуліцы...\nУ іспалкоме стары папрасіў старшыню прачытаць пісьмо.\nЗ пісьма ён даведаўся, што сын яго, тэлефаніст, пры адгоне белых быў цяжка ранен і памёр.\nУ канцы пісьма штаб палка прапанаваў іспалкому назначыць сям’і памёршага пенсію.\nУ старога паволі выкаціліся з вачэй дзве слязінкі і згінулі недзе ў пасівеўшых вусах. Ён стаяў нібы акамянеўшы, маўчаў і не варушыўся.\nСтаршыня сказаў яму:\n— Сын ваш памёр слаўнай смерцю. Ён бараніў нас, бедных, працоўных людзей. Доля яго лепшая, чым многіх другіх. Будзем жа жыць і радавацца аб тым, што і ў нашым кутку ёсць такія слаўныя людзі.\n— Будзем жыць ірадавацца, — не думаючы, як машына, паўтарыў стары і стаў выціраць рукавом слёзы.\nСтаршыня памог яму выйсці на двор, пасадзіў у сані і сказаў яшчэ некалькі слоў.\n— Будзем жыць,— паўтарыў стары, едучы дамоў.— Так. Будзем жыць.\nІ мала-памалу з гэтых пустых спачатку слоў пачало выплываць у яго шчырае, радаснае жаданне жыць...\nКабыла бегла моцна. У палях было цёпла. Дарога чарнела і рабілася мокрай.


Мы ганарымся землякамі - Трыбуна працы\nВоенкомат Служу Республике Беларусь!\nМы ганарымся землякамі\n14.10.2016 14.10.2016 Трыбуна Працы Добавьте комментарий\nУ разгары восеньская прызыўная кампанія. У першай палове лістапада пачнуцца адпраўкі прызыўнікоў у часці. Гэтым часам будучых вайскоўцаў адбіраюць “купцы”. А мы працягваем цікавіцца, як жывецца тым раённым юнакам, для каго служба ў войску — не нязведанае “заўтра”, а самае што ні на ёсць звыклае “сёння”. Пачатак публікацыі тут.\nДобрых адозваў камандавання заслугоўвае радавы Міхаіл Сяргеевіч Голуб з Туркоўскай Слабады — старшы капроўшчык 1-га капровага аддзялення капровага ўзвода 1-й мантажнай роты маставога батальёна 36-й дарожна-маставой брыгады. Яго служба пачалася ў лістападзе мінулага года. Адметнымі рысамі вайскоўца, як адзначаюць у брыгадзе, з’яўляюцца працалюбства і мэтанакіраванасць. Хлопец з поспехам асвоіў неабходную для работы спецтэхніку і не мае цяжкасцяў з яе прымяненнем на практыцы. Шырокія прафесійныя веды і навыкі, сумленны падыход да даручанага прывялі да таго, што ваеннаслужачы прызначаны на адказную пасаду старшага капроўшчыка. На ўласным прыкладзе Міхаіл даказвае, што тэрміновая служба — гэта не дарэмна патрачаны час, як лічаць некаторыя, а магчымасць набыць новыя веды і спецыяльнасці, якія могуць спатрэбіцца ў грамадзянскім жыцці.\nДарэчы, 36-я дарожна-маставая брыгада месціцца ў Жодзіне. Брыгада прызначана для рашэння ўсяго комплексу задач дарожнага забеспячэння. Маладыя людзі адточваюць ваеннае майстэрства на рэальных аб’ектах. У прыватнасці, удзельнічалі ў дэмантажы часовых апор на аўтадарозе М-5 Мінск-Гомель ля в. Сычкава.\nУ 36-й дарожна-маставой брыгадзе нясе гэтым часам службу яшчэ адзін наш зямляк — Заур Ісламавіч Бадаеў з в. Падсобнае. Ён жа — малодшы сяржант, намеснік камандзіра ўзвода, камандзір 1-га мантажнага аддзялення 1-га мантажнага ўзвода 2-й мантажнай роты маставога батальёна.\nЗаур ва Узброеных Сілах — з лістапада 2015 года. За гэты час, па словах камандавання, хлопец зарэкамендаваў сябе са станоўчага боку. Дзякуючы высокай дысцыплінаванасці, выдатнай баявой падрыхтоўцы і арганізатарскім здольнасцям прызначаны на пасаду намесніка камандзіра ўзвода.\nУсе пастаўленыя задачы Заур выконвае эфектыўна, старанна, звяртаючы ўвагу нават на дробязі. За гэта мае шматлікія заахвочванні ад камандавання роты і батальёна. Акрамя таго, за добрую ініцыятыву і стараннасць, праяўленыя падчас камандзіровак на аб’екты вучэбна-практычных задач, узнагароджаны граматай ад начальніка Дэпартамента транспартнага забеспячэння Міністэрства абароны РБ. А за выдатную баявую падрыхтоўку быў заахвочаны павелічэннем працягласці адпачынку. Малады чалавек карыстаецца заслужаным аўтарытэтам сярод таварышаў, актыўна ўдзельнічае ў грамадскім жыцці падраздзялення. У сёлетнім маі, калі ў брыгаду прыбыло маладое папаўненне, сяржант Бадаеў выконваў абавязкі камандзіра аддзялення вучэбнай роты пункта прыёму новага папаўнення — навучаў навабранцаў азам ваеннай падрыхтоўкі, дапамагаў ім адаптавацца да армейскага жыцця, вучыў пераадольваць цяжкасці ваеннай службы.\nВядома ж, мы ганарымся землякамі, якія сумленна выконваюць свой грамадзянскі абавязак па ахове рубяжоў Айчыны. Няма сумнення, наколькі прыемна чытаць гэтыя радкі бацькам і родным “учарашніх” прызыўнікоў: ім ёсць за што ганарыцца сваімі сынамі.\n(матэрыялы і фота прадастаўлены ваенным камісарыятам г. Бабруйска, Бабруйскага, Глускага і Кіраўскага раёнаў).\n← Пьянство: цифры и факты\n28-летний мужчина задержан за марихуану →\nВ Бобруйске прошли занятия по организации территориальной обороны\n31.08.2015 31.08.2015 Трыбуна Працы Добавьте комментарий\nГалина Ольховая: «Ничего менять не стала бы»\n06.04.2016 31.03.2016 Трыбуна Працы Добавьте комментарий\nПосетили воинскую часть\n22.02.2017 Трыбуна Працы Добавьте комментарий


Паляк першым у гісторыі казаў пра заваёўваньне космасу - Польскае Радыё\nПаляк першым у гісторыі казаў пра заваёўваньне космасу\nJolanta Śmiałowska 24.05.2018 15:47\nАры Штэрнфэльд адважыўся сказаць, што чалавек можа паляцець у космас.\nАры ШтэрнфэльдCC BY-SA 3.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=1739918\nУсе лічаць, што заслугі ў заваёўваньні космасу належаць амэрыканцам і расейцам, насамрэч, мара аб палётах у космас стала рэальнасьцю на польскай зямлі. Менавіта паляк габрэйскага паходжаньня Ары Штэрнфэльд адважыўся сказаць і даць доказы таго, што чалавек можа паляцець у космас.\n- А ўсё пачалося з малітвы, – кажа Ежы Кавальскі, былы дырэктар Акруговага музэя ў мястэчку Серадз, дзе нарадзіўся Штэрнфэльд.\nЕ.Кавальскі: Бацька хацеў, каб ён пайшоў рэлігійным шляхам, магчыма, у будучыні стаў бы рабінам. Калі пачынаўся месяцавы месяц, бацька з малым Арым выходзілі на панадворак і маліліся. Між іншым, бацька казаў: "Каб для ворагаў мы былі так недасяжнымі, як Месяц недасяжны для нас". Потым Ары ўспамінаў, што тады ён задаваўся пытаньнем: "Чаму чалавек ня можа паляцець на гэты ж Месяц і, магчыма, яшчэ далей?".\nУ Ары быў тэхнічны склад розуму і ён стаў рабіць вылічэньні. Спачатку ён паступіў у Ягелёнскі ўнівэрсытэт у Кракаве, але праз год пераехаў у Францыю, бо спадзяваўся, што там знойдзе падтрымку. У 1927 годзе закончыў інжынэрнае ВНУ па мэханіцы. Свае вылічэньні па космасе завяршаў ужо ў Польшчы.\nЕ.Кавальскі: У Францыі ён карыстаўся падліковымі машынамі, але заканчваў вылічэньні ў Лодзі, таму што францускія навуковыя кіраўнікі не падтрымлівалі яго дасьледаваньняў. У 1931 годзе Ары Штэрнфэльд зьвярнуўся да двух прафэсараў і хацеў іх пазнаёміць са сваімі дасьледаваньнямі. Яны востра раскрытыкавалі працу паляка і сказалі, што гэта нейкая фантазія. Прафэсары закрычалі «Не! Вы можаце пісаць пра мэханіку, металарэзаньне, пра што захочаце, атрымаеце стыпэндыю, але не пра такое глупства!» І адмовіліся.\nУ 1932 годзе ў жніўні Ары Штэрнфэльд прыехаў у Лодзь, вырашыўшы, што ён самастойна завершыць дасьледаваньне. У Лодзі дасьледчык на францускай мове напісаў «Уступ да касманаўтыкі». Публічна пазнаёміў са сваёй працай 6 сьнежня 1933 году аўдыторыю Польскага таварыства сяброў астраноміі Варшаўскага ўнівэрсытэта. Аднак праца не выклікала інтарэсу ў Польшчы. Калі навуковец закончыў дасьледаваньні, то вырашыў ізноў паехаць у Францыю і там агучыць свае тэорыі й вылічэньні. Лекцыю ён прачытаў у Францускай акадэміі навук. Лекцыю таксама слухала Марыя Кюры-Складоўская.\nЕ.Кавальскі: Першая лекцыя была пра апарат, які ён пабудаваў для вымярэньня хуткасьці ракет. Другая лекцыя - пра ракеты. Тэма выклікала зацікаўленасьць. Гэта былі першыя ў сьвеце лекцыі па гэтым пытаньні, прачытаныя ў Акадэміі навук.\nАры хацеў працягваць сваё дасьледаваньне, хацеў будаваць ракеты і заваёўваць космас. Аднак у Францыі ён не знайшоў падтрымкі. У сваю чаргу ягонай працай сталі цікавіцца расейцы.\nЕ. Кавальскі: Ён зрабіў такога робата-андроіда, які мог самастойна перамяшчацца на плянэце ў космасе. Расейцы пацікавіліся гэтым вынаходніцтвам, хаця наўпрост не казалі аб тым, што хацелі б гэтага робата выкарыстаць на полі бою. У Маскве ўжо дзейнічаў Навуковы інстытут рэактыўнага рухавіка, дзе было ракетнае аддзяленьне, і яго там працаўладкавалі.\nСёньня малавядомы ў Польшчы Ары Штэнрнфэльд высока цэніцца ў сьвеце. Яго імя шмат дзе ведаюць, ведаюць і пра яго дасягненьні.\nЕ.Кавальскі: Амэрыканцы выдаюць яго кніжкі. Гэта абавязковая літаратура для амэрыканскіх касманаўтаў. Усе ягоныя напрацоўкі знаходзяцца ў Бібліятэцы Кангрэсу Злучаных Штатаў. Амэрыканцы выстралілі спадарожнік НАСА на Плютан. На гэтым спадарожніку зьмешчаныя дзевяць найвыбітнейшых вучоных інжынэраў, якія прычыніліся да заваёўваньня космасу, і на чацьвёртым месцы знаходзіцца Ары Штэрнфэльд, як прадстаўнік Польшчы і Расеі.\nАры Штэрнфэльд памёр у Маскве ў 1980 годзе. Ён пахаваны на Новадзявочых могілках, дзе спачываюць заслужаныя для Расеі.\nЗ Польшчай Штэрнфэльд утрымліваў цесныя кантакты, пісаў артыкулы для навуковых часопісаў. Чатыры разы наведаў Радзіму. Апошні раз у 1976 годзе.\ntags: космас, Навука й тэхніка, палякі


Як банкі вучаць дзяцей фінансавым ведам\nХатняя старонка > Як банкі вучаць дзяцей фінансавым ведам\nУ Нацбанку ўпэўнены, што першыя крокі знаёмства з грашовай тэмай нашы дзеці павінны рабіць у пачатковых класах.\nУжо на працягу трох гадоў Белаграпрамбанк рэалізуе ўнікальны праект па павышэнні фінансавай адукаванасці «Твае першыя фінансы». За час яго існавання больш за 200 тысяч вучняў сельскіх і гарадскіх школ па ўсёй краіне атрымалі ў падарунак ад банка аднайменны зборнік казак на фінансавую тэму. Днямі ў Мінску падводзілі папярэднія вынікі гэтай штогадовай рэспубліканскай праграмы, у якой у 2016 годзе прынялі ўдзел каля 96 тысяч беларускіх дзяцей. За гэты час у рамках праекта работнікі банка правялі больш як 300 адкрытых інтэрактыўных урокаў у школах ва ўсіх рэгіёнах краіны.\nПапулярна і на мове\nУ кнізе «Твае першыя фінансы», якая прадстаўляе сабой маляўнічы зборнік казак для дзяцей на беларускай мове, у цікавай і даступнай форме апавядаецца пра гісторыю з'яўлення грошай, пра карысць і патрэбнасць банкаў, пра тое, як правільна карыстацца грашыма, што значыць быць фінансава адукаваным і сучасным, пра тое, што такое ўклады, крэдыты, банкаўская плацежная картка, і многае іншае. А расказвае ўсё гэта на старонках кнігі ўжо вядомы фірменны персанаж дзіцячай зберагальнай праграмы Белаграпрамбанка Агрык.\nЗ пачатку існавання акцыі быў значна пашыраны фармат кнігі, у ёй з'явіўся слоўнік фінансавых тэрмінаў. Сёння кніга «Твае Першыя фінансы» — гэта яркае нацыянальнае выданне, якое выдатна дапоўніць бібліятэку пяцікласніка. «Мы спадзяёмся, што чытанне казак стане займальным заняткам для дзяцей, і многія для сябе знойдуць масу карысных звестак, якімі абавязкова захочацца падзяліцца з сябрамі, бацькамі і настаўнікамі», — сказаў намеснік старшыні праўлення Белаграпрамбанка Віталь Крук.\nЗгодна з праведзеным маніторынгам насельніцтва па лініі прыкладных фінансаў мы з вамі сёння сталі амаль на 35% лепш разбірацца ў фінансавай матэматыцы, чым тры гады таму. Ужо больш свабодна падлічваем працэнты па дэпазітах і крэдытах, разбіраемся ў розных відах картак і спосабах аплаты. Цяпер людзі сапраўды сталі актыўней цікавіцца гэтымі пытаннямі, паведаміла карэспандэнту «Звязды» начальнік аддзела фінансавай адукаванасці ўпраўлення інфармацыі і грамадскіх сувязяў Нацыянальнага банка Беларусі Юлія Саковіч.\nНа яе думку, за гэты час яшчэ больш па банкаўскай тэматыцы падцягнуліся і нашы дзеці. Штогод у краіне праходзяць спецыялізаваныя алімпіяды па фінансавай адукаванасці для старэйшых класаў, дзе вучні паспяхова адказваюць на даволі сур'ёзныя пытанні. Школьнікі часам лепш разбіраюцца ў фінансавых нюансах і ведаюць адпаведныя нормы заканадаўства, чым дарослыя.\nАсобны ўрок ці факультатыў\nСпадарыня Саковіч адзначыла, што Нацбанк падтрымлівае любыя ініцыятывы банкаў па лініі фінансавай адукацыі насельніцтва, аднак сёння яго галоўнай задачай з'яўляецца ўкараненне гэтай тэматыкі ў навучальны працэс школьнай праграмы на пастаяннай аснове, як гэта цяпер практыкуецца ў нашых суседзяў (у Расіі, Арменіі і Украіне).\nЦяпер спецыялістамі разглядаецца некалькі варыянтаў. Па-першае, сёння не выключаецца магчымасць увядзення асобнага прадмета падобнай спецыялізацыі, як гэта зроблена ва Украіне. Па-другое, разглядаецца магчымасць укаранення элементаў фінансавай адукацыі ў матэматыку (стварэнне задач з падлікам працэнтаў ці даходаў), гісторыю, грамадазнаўства і нават у літаратуру. «Мы прапануем, каб пры падрыхтоўцы новых падручнікаў улічваўся менавіта такі тэматычны кірунак», — кажа Юлія Саковіч. Зразумела, што асобны ўрок і новыя падручнікі — гэта толькі перспектыўная задача найбліжэйшых гадоў. Сёння больш рэальна разглядаць увядзенне пастаяннага факультатыва на спецыяльную фінансавую тэматыку, лічыць суразмоўніца. У Нацбанку гатовыя разглядаць любыя з гэтых варыянтаў і абавязкова будуць дапамагаць школам адпаведнымі папулярнымі матэрыяламі і кансультацыямі. А пакуль Нацбанк прапануе настаўнікам карыстацца сайтам адзінага інтэрнэт-партала фінансавай адукаванасці насельніцтва (http://fіngramota.by), дзе ёсць шмат цікавых матэрыялаў. У гэтых артыкулах падрабязна расказваецца аб крэдытах, дэпазітах, страхаванні, падатках, а таксама даецца шмат розных практычных парад. Напрыклад, аб тым, на што трэба звяртаць увагу пры выбары таго ці іншага фінансавага прадукту і г.д.\nНе захапляцца крэдытамі і ўмець размяркоўваць\nЦяпер кіраўніцтва Нацбанка лічыць, што першыя элементы фінансавай адукаванасці нашы дзеткі павінны атрымліваць у школах нават з шасці гадоў. Гэта патрабаванне часу. Галоўнай мэтай дзяржавы па лініі фінансавай адукаванасці насельніцтва з'яўляецца не толькі глабальны пераход краіны ў сістэму масавага выкарыстання безнаяўных плацяжоў. Таксама сур'ёзным кірункам з'яўляецца тэма правільнага складання персанальных фінансаў і планаванне асабістага бюджэту. Сучасны работнік павінен добра разбірацца ў новых банкаўскіх прадуктах, каб не памыліцца ў выбары, а часам і не трапіць у цяжкае фінансавае становішча.\nСёння Нацбанк асобна звяртае ўвагу на тэму спажывецкіх крэдытаў. Фінансавы рынак у нас адкрыты, таму тут дзейнічае і шмат розных сумесных банкаў з замежным капіталам. Нашы людзі павінны быць дастаткова адукаванымі, каб не трапіць у фінансавую пастку банкаўскіх структур. Спецыялісты рэгулятара рэкамендуюць не браць крэдыты пад уплывам эмацыянальнага парыву непасрэдна на пляцоўцы гандлёвых цэнтраў. Менавіта хуткія крэдытныя прадукты маюць самыя высокія працэнты, а таксама ў іх могуць існаваць і іншыя падводныя камяні. Юлія Саковіч лічыць, што ў сённяшні няпросты ў эканамічным сэнсе час людзі перад заключэннем крэдытных дагавораў павінны сто разоў падумаць і рэальна ацаніць свае фінансавыя магчымасці. Ім неабходна папярэдне ўзяць яшчэ не падпісаны дагавор дадому, каб у сям'і сумесна вывучыць усе пункты дакумента і цалкам зразумець сваю адказнасць.\nЮлія Саковіч упэўнена, што першыя крокі ў свеце фінансаў дзеці павінны рабіць у сям'і. «Мы прапануем бацькам навучаць сваіх малых кіраванню грашыма паступова», — кажа яна. Напрыклад, вучням малодшых класаў лепш даваць невялікія сумы кішэнных грошай, але часта. Старшакласнікам трэба выдаваць ужо большыя сумы, але раз на месяц ці на два тыдні. У гэтым выпадку дзеці атрымаюць магчымасць прымаць самастойныя рашэнні па размеркаванні грошай і пачнуць больш асэнсавана кіраваць уласным бюджэтам.\nГрошы павінны працаваць\nСпецыялісты банкаўскай сферы адзначаюць, што фінансава адукаваныя людзі менш схільныя верыць нейкім чуткам і страхам. Віталь Крук звярнуў увагу, што змена стаўкі рэфінансавання ўплывае не толькі на дэпазітны рынак. Былі асцярогі, што праз зніжэнне стаўкі рэфінансавання і адпаведна ставак па дэпазітах людзі перастануць несці грошы ў банкі, прызнаў намеснік старшыні Белаграпрамбанка. «Але мінулы год паказаў, што асцярогі былі марныя. Насельніцтва нясе грошы, і тэндэнцыі першых дзесяці дзён гэтага года паказваюць, што прытокі рублёвых дэпазітаў не зніжаюцца, а наадварот растуць», — паведаміў ён.\nЗагаловак у газеце: Сябраваць з фінансамі — з шасці гадоў\n http://twitter.com/share?url=http://zviazda.by/be/news/20170112/1484248459-yak-banki-vuchac-naselnictva-finansavym-vedam&text=Як банкі вучаць дзяцей фінансавым ведам\n http://www.facebook.com/sharer.php?u=http://zviazda.by/be/news/20170112/1484248459-yak-banki-vuchac-naselnictva-finansavym-vedam&t=Як банкі вучаць дзяцей фінансавым ведам&src=sp


Галоўная ➠ Сад ➠ Выкормліванне, пасадка і догляд за дицентрой (разбітае сэрца)\nАпублікавана 30.03.2010 14:02\nПышноватые ружовыя кусцікі, высокія зараснікі гладыёлусаў і роўненькія радкі аксамітак і календулы каля дачных хатак глядзяцца ўзрушаюча, але звычайна дастаткова.\nЧаму б не ўваскрасіць звычайны пейзаж такім цудоўным раслінай, як дицентра? З самай раннія вясны ласкавы кветка распусціць свае бутоны-сэрцайкі і будзе дэкараваць ваш сад да сярэдзіны лета, калі, натуральна, будуць дакладна выкананыя правілы пасадкі і сыходу за дицентрой.\nДицентра – загаловак малоупотребительное, яшчэ часцей мы чуем больш вобразны варыянт «разбітае сэрца». Такое умяшчальныя імя кветка атрымаў дзякуючы цікавай форме бутонаў, якія нагадваюць дробныя сэрцайкі. Нейкія ведаюць гэта расліна як двушпорец – літаральны пераклад слоў dis і kentron – «двойчы» і «шпора». У багатых на легенды французаў кветка атрымаў імя «сэрцайка Жанетты», у зручных германцаў – «кветка сэрца», у вынаходлівых брытанцаў – «дама ў ванне», ну а расейскія людзі назвалі яго на любімы мінорны лад «разбітым сэрцам».\nХоць многія лічаць гэта расліна еўрапейскім, яго радзіма – Японія, адкуль у Еўропу яно было завезена толькі у адна тыща восемсот шаснаццаць годзе. Прыгожы кветка адразу зацікавіў кідкай политрой і займальнай формай бутонаў, таму стаў заўсёднікам садоў арыстакратаў і вяльможаў. Неардынарную, непаўторную дицентру садоўнікі палюбілі так, што нават назвы відаў выйшлі «гаваркімі»: раскошная, прыгожая, выдатная, цудоўная, выключная.\nМесца расліны на клумбе альбо ў кветніку выбіраюць у залежнасці ад яго гатунку. Найвышэйшая выдатная дицентра выдатна глядзіцца ў цэнтры кампазіцыі, маленькія бродяжная небудзь выключная - па баках альбо ўздоўж бардзюра\nПадрыхтоўка зямлі да пасадкі кветкі\nХоць расліна не капрызнае, для найлепшага цвіцення яшчэ з озари варта прыгатаваць месца для пасадкі і апрацаваць глебу. Дицентра выдатна сябе адчувае і на участках, асветленых сонцам, і ў цені дрэў, таму з прыладай кветніка праблем паўстаць не павінна. На цяністай мясцовасці бутоны распускаюцца трошкі пазней.\nВосенню трэба карпатліва перакапаць абраную пад пасадку кветнік на глыбіню 40 см і зрабіць яе больш злачной, дадаўшы перегной (прыблізна тры кг на кожны м?). Для мінеральнай падпіткі падыдзе ўніверсальнае ўгнаенне для садовых кветак ў аб'ёме 15-20 г на 10 л вады. У маючым адбыцца, калі расліна дасць колер, яго варта яшчэ 3-4 разы падкарміць – гэта гарантуе жвавы рост і буянае красаванне. Пасля дажджу або паліву глебу вакол кусцікаў варта ускапаць, але вельмі акуратна, таму што карэньчыкі раслін знаходзяцца блізка да паверхні.\nДля праполкі і рыхлення зямлі лепш выкарыстоўваць інструмент, які нагадвае маленькія вілы - апрацоўка грунту атрымаецца беражной, а далікатныя карэньчыкі пашкоджаны не будуць\nГлеба павінна быць адносна лёгкай і выдатна попускать ваду і паветра. Калі грунт цяжкі, гліністы, яго неабходна разбавіць рачным пяском або торфам, каб не справакаваць загніванне каранёў. Многія садоўнікі на зіму робяць «пірог» з сухой травы або чароту, выкладваючы іх пластамі і чаргуючы з зямлёй ў адмыслова выкапанай яме.\nНайлепшыя метады размнажэння і перасадкі\nІснуе тры метаду размнажэння дицентры – дзяленнем карэнішчы, надземнымі парасткамі і насеннем. Апошні шлях адразу адкідаем – расліна звычайна ўтварае маленькае колькасць насення, а некаторыя гатункі (да прыкладу, «Цудоўная») у ўмераных шыротах наогул іх не даюць. З вырошчваннем насення таксама з'яўляюцца цяжкасці, таму больш лепшы метад размнажэння – отсадка частак карэнішчы небудзь уцёкаў.\nПадзяляць расліна лепш у канцы лета, калі надземныя уцёкі адміраюць. Карэньчыкі вельмі асцярожна падкопваюцца, вымаюць з грунта і падсушваюць – ў трохі млявым стане яны становяцца больш эластычнымі і менш ламаюцца. Потым акуратненька карэнішчы дзеляць на часткі так, каб на кожным адрэзку засталіся 3-4 ныркі для адукацыі уцёкаў. Кавалкі кораня закопваюць у зямлю на слаба асветленым участку і багата паліваюць цеплай вадой. Для абароны зрэзы можна прысыпаць попелам. Калі деленки ўкарэняцца, іх можна перасадзіць на кветнік.\nДля дзялення старэнькага кусціка частка расліны не падыдзе, трэба выкапаць ўсе расліна. Карэнішча варта акуратна разабраць на элементы, выдаліўшы адмерлыя кавалкі і тонкія атожылкі\nРанешняя вясна таксама падыходзіць для перасадкі дицентры. Трэба абраць момант, калі ўцёкі яшчэ «спяць», альбо толькі пачалі уласны рост. Дзяленне лепш ствараць адзін раз у 5-6 гадоў, але не радзей, таму што карэньчыкі пачынаюць старэць і адміраць.\nПарадак пасадкі наступны:\nна клумбе вырыць маленькія лункі, адлегласць між якімі 30-40 см (чым буйней дарослае расліна, тым больш адлегласць);\nу кожную лунку пакласці 3-4 деленки – для пышнасці;\nзасыпаць лункі зямлей, крыху ўтрамбаваць;\nпаліць нагрэтай на сонцы вадой.\nРазмнажэнне наземнымі тронкамі праводзяць вясной. Асцярожна разграбалі грунт у падставы кусціка і зразаюць вострым ножыкам маленькія часткі расліны з «пяточкой». Потым каля сутак вытрымліваюць тронкі ў каталізатары для порсткага ўзнікнення каранёў і высаджваюць у выдатна палітую глебу, у выніку шчыльна прыкрыўшы аранжарэйнай плёнкай. Прыблізна праз месяц з'явяцца карэньчыкі. На нязменнае месца цвіцення парасткі высаджваюць толькі праз год.\nКалі прынцыпова паказаць прыгажосць і арыгінальнасць расліны, трэба вырабіць яго адзіночную пасадку ў кветкавы гаршчок кашпо небудзь вялікі вазон глиняний\nАсаблівасці сыходу за гэтай раслінай\nПісьменнае выкормліванне дицентры заключаецца ў пастаянным сыходзе, падчас якога трэба глядзець за асвятленнем, своечасовым паліву, прополкой і рыхленне глебы.\nРасліна идиентично выдатна квітнее і ў цені і на сонца, але пышнасць і тэрміны яго цвіцення наўпрост залежаць ад ступені асветленасці. На адкрытай мясцовасці бутоны распускаюцца і рана адцвітаюць, а цветоносы не адрозніваюцца асаблівай велічынёй і пышнасцю. На зацененых участках колер набіраецца медлительнее, затое «сэрцайкі» атрымліваюцца каларытнымі, вялікімі і не знікаюць да сярэдзіны лета.\nДицентра проста любіць пясочныя і камяністыя зямлі. таму адно з паспяховых месцаў яе размяшчэння - спадзістыя схілы ўздоўж дарожак, выкладзеных каменем або цэглай\nДля прылады дрэнажнай пласта, размешчанага пад верхнім ўрадлівых пластом, падыдзе керамзіт маленькай фракцыі, таксама жвір альбо вялікі рачны пясок\nНекалькі саветаў па догляду за дицентрой:\nНасычаны колер бутонаў забяспечаны, калі вясной падкарміць карэньчыкі суперфосфатом, а потым у працэсе росту вырабіць яшчэ 3-4 падкормкі.\nНават пасля таго, як расліна адцьвіце, трэба зрабіць падкормку з утрыманнем азоту для найлепшага фарміравання новых нырак.\nПадчас моцнага зніжэння тэмпературы расліна лепш атуліць, выкарыстоўваючы нятканы матэрыял.\nАдцвілыя пэндзля трэба якраз выдаляць, тады тэрмін цвіцення іншых галінак працягнецца.\nЗ прыходам озари прыбіраюць надземную частку, пакідаючы пянькі не вышэй за 5 см.\nАсаблівай увагі просіць грунт. Пры переувлажнении карэньчыкі дицентры пачынаюць загніваць, таму для размяшчэння кветнікаў лепш выбіраць прыўзнятыя месцы. Калі расліна ўжо высаджана, а глебу часта залівае, варта штучна падняць грунт і абсталяваць кветнік дрэнажных пластом і канаўкамі для адтоку вады. Пры высокай тэмпературы паліў трэба праводзіць часцей і багацей, каб карэньчыкі не перасыхалі. Для затрымкі вады і абароны ад перагрэву ўжываюць торф або перегной, які выкладваюць шчыльным пластом вакол падставы расліны.\nБольш всераспространенные гатункі дицентры\nДицентра цудоўная атрымала сваю назву дзякуючы памерах – гэта самае вялікае і пышноватое расліна. Дарослы асобнік глядзіцца як вялікі, пакрыты ажурнай лістотай і густа спярэшчаны расцвітае пэндзлямі кусцік. Больш всераспространенная оттеночная палітра – ярка-ружовая, яшчэ радзей сустракаюцца расліны з белымі кветкамі. Белоцветковые формы маюць больш за маленькі рост, але больш пышны і дэкаратыўныя.\nКаб дицентра цудоўная паўторна заквітнела бліжэй да канца лета, трэба выкарыстоўваць маленькую хітрасць: па заканчэнні цвіцення пэндзля з цветоносами акуратненька зрэзаць\nДицентра цудоўная – гэта маленькі хмызняк, які дасягае ў вышыню менш за 30 см. Квітнее маленькімі, але раскошнымі кветкамі ад пяшчотна-белага да ярка-пурпурнага колеру. Перыяд цвіцення даволі вялікі – з пачатку вясны да канца лета. Нейкія гатункі маюць незвычайную серабрыстую афарбоўку лісця, як быццам пакрыты лёгкім пушком. Расліна падыходзіць для дэкарыравання бардзюраў і альпійскіх горак.\nДицентра цудоўная – адно з раслін, якое паспявае даваць семечкі. Гэта тлумачыцца яе доўгім красаваннем, да самай озари, калі адбываецца поўнае фарміраванне скрыначак з насеннем\nДицентра выключная (узрушаючая) адрозніваецца невялікім ростам – менш за 20 5 гл. На фоне блакітна-шэрых лісця, якія нагадваюць па форме лісце папараці, красуюцца далікатныя ружовыя, пурпуровые небудзь беласнежны суквецці. Квітнее нясмела, не вельмі багата, на працягу двух месяцаў, а халодным летам – у працягу ўсяго сезону. Гэта расліна проста паддаецца зімовай выганцы.\nДзякуючы падабенстве лісця з папараццю, дицентра выключная зусім падыходзіць для прыгожага дэкарыравання альпійскіх горак, рокариев небудзь нізкіх хвойных пасадак\nВынікам селекцыйнага падбору стала дицентра павойная (лазающая) – ашаламляльны гатунак, однолетник, радзімай якога прынята лічыць Гімалаі. Ён мае выгляд не звычайнага куста, а даволі доўгай, да два м ліяны, якая расцвітае выдатнымі жаўтлявымі бутонамі.\nГадаваць вьющуюся дицентру цяжэй, чым яе сваякоў. Ліяны патрабуюць асаблівага догляду і ўвагі, больш высокай тэмпературы і цалкам не пераносяць холаду\nДицентра бродяжная адрозніваецца малеханькими памерамі – не вышэй 15-20 см і маленькімі каранямі. Кветкі рэдкія, але вялікія, маюць белую, ружовую і чырвоную расфарбоўку. Мае больш позні тэрмін цвіцення – з ліпеня па верасень. Выдатна адчувае сябе ва ўмераным клімаце, проста пераносіць пахаладанне.\nДицентра бродяжная аддае перавагу не переувлажненную глебу. Любіць пясочны, щебнистый небудзь камяністы грунт, таму яе трэба выкарыстоўваць для дэкарыравання альпійскіх горак, асыпкаў і схілаў\nДицентра – універсальны кветка, идиентично прыдатны і для адзіночных высадак, і для дэкарыравання групавых кветнікаў. Нізкія гатункі служаць для дэкарацыі газонаў, альпійскіх горак, рокариев і зараснікаў вечназялёных хмызнякоў, вялікія – для стварэння пышноватых шматузроўневых кветнікаў вакол дома.


Унучкі Лукашэнкі: «Любім беларускую мову»\nАпошняе абнаўленьне: 18 студзень 2013, 18:50\nЯк унучкам Лукашэнкі прэміі ўручалі\nУнучкі кіраўніка краіны Дар’я і Настасься Лукашэнкі атрымалі ўзнагароды за першае месца ў конкурсе навагодніх пасланьняў школьнікаў Беларусі да Якуба Коласа «Гуляй, зіма, твая часіна!»\nТворчае спаборніцтва ладзіў Дзяржаўны літаратурна-мэмарыяльны музэй Якуба Коласа.\nНа ўручэньне прэміяў прыйшлі ўдзельнікі конкурсу — школьнікі з бацькамі, госьці зь пераліку журы — Анатоль Бутэвіч, Уладзімер Ліпскі і іншыя вядомыя асобы. У актавай залі гасьцей сустракаў Дзед Мароз выкананьнем на фартэпіяна «Зоркі Вэнэры» Максіма Багдановіча. Супрацоўнікі музэю відавочна хваляваліся і на пытаньне пра ўдзел у сьвяце ўнучак Аляксандра Лукашэнкі рэагавалі напружана і нэрвова. Дырэктарка музэю Зінаіда Камароўская кажа, што не спадзявалася на такую ўвагу:\n«Мяне проста зьдзіўляюць гэтыя адносіны. Справа ў тым, што калі я прачытала работы гэтых дзяцей, то я нават не надала значэньня, я думала, што гэта аднолькавае прозьвішча. Выдатныя работы дзяцей. Чаму павінны дзеці за гэта адказваць? Чаму ў нас увага толькі таму? Вось гэтыя дзеці, пра якіх вы гаворыце — у іх гэтак разьвітая фантазія. Вось пішуць, што калі паляцела лятаць у зорках, то ў яе спыталіся: што ты хочаш пад Новы год? А я жадаю, каб у нас усе былі здаровыя і каб у нас усе былі разам. І гэта дзіця васьмі гадоў»\nСярод удзельнікаў творчага конкурсу — дзеці розных менскіх школ, а таксама іншых гарадоў краіны. Дар’я і Настасься Лукашэнкі зьявіліся ў залі непрыкметна, без асаблівых мераў бясьпекі, у суправаджэньні маці. Пасьля прывітальных прамоваў слова ўзяў старшыня журы, пісьменьнік Уладзімер Ліпскі, які і ўручыў дзяўчаткам першыя прэміі — ганаровыя граматы, кніжкі і грашовыя ўзнагароды. Наконт апошніх дырэктарка музэю патлумачыла: зрабілі так, бо грошы атрымаў ад бацькі за першы напісаны верш малы Якуб Колас. Перамогу, прысуджаную працам унучак прэзыдэнта, Уладзімер Ліпскі патлумачыў гэтак:\n«Мне спадабаліся іхнія казкі, і я ўнёс такую прапанову. Яны таленавітыя дзеці, я гэта адчуў — ім 8 і 9 годзікаў. І дай Бог, каб у кожнай сям’і гэтак працавалі зь дзецьмі, далучалі іх да кнігі, да роднага слова. Гэта тое, чаго нам усім не хапае».\nСьпеўны гурт завяршыў урачыстую частку, і госьці пачалі разыходзіцца. Дар’ю і Настасьсю адразу павялі да выхаду некалькі чалавек зь ліку супрацоўнікаў музэю ў суправаджэньні вялікай колькасьці журналістаў. Але некалькі слоў дзяўчаткі ўсё ж пасьпелі сказаць:\nКарэспандэнтка: «Ці спадзяваліся перамагчы ў конкурсе?»\nКарэспандэнтка: «Любіце беларускую мову?»\nКарэспандэнтка: «А каго любіце чытаць?»\nДзяўчынкі: «Чытаем розных паэтаў — Якуба Коласа, Янку Купалу».\nКарэспандэнты: «Што пісалі на конкурс?»\nДзяўчынкі: «Аповед. Я пісала пра незвычайнага сьнегавіка, які ажыў».\n«А я пра адзінарога, на якім паехала ў цудоўную краіну. Зь беларускай мовай дапамагала мама».\nКарэспандэнтка: «Ці спадабалася вам удзельнічаць у конкурсе?»\nДзяўчынкі: «Так, так».\nІншыя ўдзельнікі конкурсу таксама атрымалі граматы і падарункі і меншую да сябе ўвагу ўспрымалі спакойна:\n«Мяне зваць Стэфан, я з гімназіі № 23 Менску. Пісаў аповед пра хлопчыка, які шукаў ялінку на Новы год і знайшоў яе незвычайным чынам».\nКарэспандэнтка: «Што не перамог, шкадуеш?»\nСтэфан: «Ня вельмі. Але вельмі спадабалася, таму буду ўдзельнічаць яшчэ».\nЛітаратар Віктар Жыбуль прыйшоў на сьвята са сваім 6-гадовым сынам, які напісаў для конкурсу свой першы верш. Наконт таго, што сын ня стаў пераможцам, сказаў наступнае:\n«Мы не амбітныя, і для нас галоўнае ўдзел, а не перамога. А тое, што перамаглі яны, то гэта ня дзіўна… У іх творы такія, традыцыйныя, а ў нашага Кастуся — больш авангардны».\nКаб ушанаваць усіх удзельнікаў творчага спаборніцтва ў гонар Якуба Коласа, супрацоўнікі музэю стварылі адмысловую кнігу іхніх прац, дзе кожны з удзельнікаў паставіў свой подпіс. Кніга застанецца ў фондах музэю.\nНаста Лукашэнка расьпісваецца ў адмыслова зробленай кнізе ўдзельнікаў конкурсу, якая будзе захоўвацца ў музэі.


Спецыяльнасць: менеджмент паркаў і адпачынку - Завтра твоей страны\nНягледзячы на шчодрыя датацыі з боку французаў – тыя праклалі да парку не толькі шашу, але і рэйкі, -- на банкаўскія інвестыцыі і адбаханыя гатэлі, ужо ў першы 1992-1993 год працы кампанія выйшла ў мінус на 1 мільярд баксаў. Да таго ж, на вуліцы павыходзілі фермеры – яны пратэставалі супраць экспансіі зорна-паласатай Мікі на іх землі. Ды і самі французы былі не ў захапленні.\nПрычын некалькі. Па-першае, у французаў на той момант ужо быў свой любімы мультперсанаж – Астэрыкс, і аднайменны парк Asterix, нядаўна пашыраны, узвышаўся зусім побач.\nНе ўлічылі менеджэры і той факт, што тым жа летам у Барселоне праходзілі Алімпійскія гульні, а ў Севільі – сусветная выстава.\nАтрымалася, што калі ва ўсіх астатніх парках госці ў сярэднім затрымліваліся на ўсе 3 дні, то ў парыжскім ледзь трывалі два – не хапала ні атракцыёнаў, ні магчымасці хаця б бухнуць вінчыку. Даходзіла да абсурду: “адна бабка нашаптала” кіраўніцтву парку, нібыта французы... не снедаюць. Пасля таго як французы ў першыя ж дні перакрэслілі гэты міф, патрабуючы зранку бекон з яйкамі, амерыканцам давялося абслугоўваць па 2500 чалавек у залах, разлічаных максімум на 350. А ўзімку парк проста стаў колам – холадна, слізка ды і іншых магчымасцей адпачыць без абмаражэння ў Парыжы хапае... Карацей, першыя гады “ЕўраДыснэя” былі зусім не казачныя. І вінаватыя ў гэтым не пераборлівыя “сыраеды”, а непасрэдна менеджэры парку.\nУсе ў сад\nКожны год мільёны людзей губляюць шмат часу на пошук цікавых спосабаў адпачынку. Індустрыя адпачынку, адна з вядучых у свеце, за год пракручвае каля трох трыльёнаў долараў. Паводле інфармацыі Міністэрства працы ЗША, агульная колькасць людзей, задзейнічаных у гэтай сферы, вагаецца паміж 17,8-28% ад усіх працоўных.\nАдукаваныя кадры ў recreation-сферы прыдумляюць і арганізоўваюць праграмы адпачынку для паркаў, летнікаў, курортаў, гатэляў, клубаў альбо нават цэлых гарадоў падчас святаў. А калі, скажам, гаворка ідзе пра парк атракцыёнаў, то апрача пералічанага менеджэр яшчэ і вырашае, дзе паставіць вунь тую карусель, дзе будзе “дзвіжуха” з гульнямі, а дзе – шапік з марозівам. Дэвід Роймер, галоўны менеджэр парку атракцыёнаў Six Flags у Сэнт-Луісе, кажа: “Натуральна, мне даводзіцца шмат займацца адміністрацыйнымі справамі – паперкамі, дамовамі, рэкламай. Але ўсё ж большую палову дня я кантралюю працу парку: атракцыёны, персанал, забаўляльныя праграмы. На тыдзень даводзіцца працаваць па 60-80 гадзін, таму вельмі чакаю лістапада, калі працы менш і атрымліваецца каля 45-50.\nАле талковыя менеджэры патрэбныя не толькі ў парках атракцыёнаў. У парках-заказніках, напрыклад, яны плануюць экскурсіі, вандроўкі, лекцыі, семінары і забаўляльныя івэнты. Галоўны іх абавязак – павышэнне наведвальнасці, таму ім даводзіцца ўвесь час ламаць галаву: якую яшчэ легенду прыдумаць ці якую вуду закінуць у газеты.\nІзі Бантан, менеджэр нацыянальнага парку “Шэрвудскі лес” – таго самага, дзе некалі валтузіўся Робін Гуд – распавядае: “Штогод да нас прыязджаюць каля 650 тысяч чалавек. А калі ў 1991 вяліся здымкі фільма “Робін Гуд – прынц злодзеяў” з Кевінам Коснерам, лічба дасягнула мільёна. Менавіта гэтая легенда і сама магічная атмасфера вабяць не толькі аматараў адпачыць на прыродзе, але і турыстаў з усяго свету. І каб падтрымаць такі арэол, мы робім розныя фэсты, інсцэніроўкі і тэатральныя пастаноўкі пра Робіна”.\nУ адрозненне ад менеджэраў паркаў, менеджэры адпачынку могуць працаваць усюды, дзе патрэбныя расслабон і весялуха: у гатэлях, летніках, на курортах, у разнастайных кам’юніці-цэнтрах і нават у рэлігійных арганізацыях.\nУ невялікім гатэлі менеджэр адпачынку амаль што з усім змагаецца адзін. Ён сам распрацоўвае праграму і сам скача перад навдвальнікамі з балалайкай. А вось у буйных курортных гатэлях ролі падзяляюцца: ад менеджэра басейна, які адказвае за арганізацыю водных гульняў, і да менеджэраў канцэртных праграм.\nУвогуле людзі, якія працуюць у менеджменце паркаў і адпачынку, кажуць, што досвед арганізацыі забаўляльных праграм лепей набываць яшчэ падчас вучобы, не зважаючы на тое, плацяць вам за гэта ці не. Студэнт мінскага Лінгвістычнага універсітэта, які прадставіўся нам як Юджын К., распавёў пра сваю валанцёрскую працу ў адным нямецкім гатэлі. Праз расійскую праграму ён трапіў у аддзел аніматараў і разам з маладымі немцамі, балгарамі і амерыканцамі арганізоўваў забавы для турыстаў: “Нам насмарэч было важна, каб ім спадабалася. Таму спачатку мы апытвалі наведвальнікаў гатэля, што з актыўнага адпачынку ім падабаецца, якая музыка даспадобы – і ўвогуле выбівалі з іх асабістыя пажаданні... У асноўным мы праводзілі чэмпіянаты па водным пола, валейболе ў басейне і розныя спартландыі на вольным паветры. Ладзілі дыскатэкі ў бары, а ў перапынках – конкурсы накшталт “танцаў на газеце”. Нават на танец “ручаёк” турысты вяліся не раз. Увогуле было весела – гэта вялікі досвед у наладжванні кантактаў з людзьмі”.\nВельмі часта вывучэнне менеджменту паркаў і адпачынку спалучаецца са спратыўнымі і турыстычнымі праграмамі. Але ёсць і “чысты” Parks and Recreation Management. Такая праграма працуе, напрыклад, на факультэце геаграфіі ў амерыканскім Northern Arizona University. Там студэнты з 70 краін вывучаюць такія прадметы, як арганізацыя і кантроль адпачынку, складанне праграм, менеджмент “дзікага” адпачынку, прававыя, этычныя і глабальныя аспекты бізнесу, прыкладную статыстыку і інш. Задавальненне гэтае каштуе 15 600 долараў за год, але, маючы нармальныя адзнакі, можна прэтэндаваць на стыпуху, якая пакрывае да паловы гэтых грошай. Той жа універ прапануе онлайн-праграму, па заканчэнні якой можна атрымаць бакалаўра ці сертыфікат. На сайце універа ўвогуле сцвярджаецца, што на дадзены момант такая праграма існуе толькі там: усе веды тут атрымліваюць выключна праз інтэрнэт.\nКаб паступіць на Parks and Recreation Management ва унівресітэт Вермонт – адзін са старэйшых універаў Амерыкі, -- замежныя абітурыенты павінны здаць TOEFL, а ў атэстаце за сярэднюю школу ў іх мусяць быць нармальныя адзнакі па матэматыцы, фізіцы і грамадскіх навуках.\nЕўрапейскія праграмы па менеджменце паркаў і адпачынку амаль нічым не адрозніваюцца: напрыклад, Roehampton University (Брытанія) за год навучання здымае каля 7200 фунтаў і прапануе стыпухі выдатнікам – да 2000 фунтаў.\nА ўвогуле, большасць онлайн- ці онкампус-праграм па Parks and Recreation Management лёгка адшукваецца праз www.gradschools.com i www.universities.com.\nwww.lin.ca/resource/html/car.htm#7a – асацыяцыя паркаў і адпачынку канадскага універсітэта Alberta. Падрабязнае апісанне ўсіх магчымых прафесій у сферы адпачынку: абавязкі, заробкі ў Амерыцы, карысныя адрасы. У дадатак – пералік адукацыйных праграм. На жаль, толькі па Канадзе.\nwww.und.nodak.edu/dept/rls/linkjobs.htm -- універсітэт Паўночнай Дакоты сабраў лінкі на асацыяцыі паркаў і адпачынку, а таксама статыстычныя дадзеныя ад міністэрства працы ЗША. Даведайся, якое месца займаюць workers у рэйтынгу HOT JOBS.


08 люты 2019, 09:10\nПра гэта інфармуе сайт францускага радыё France24.\nПаводле Сусьветнай арганізацыі аховы здароўя, каля 300 мільёнаў чалавек па ўсім сьвеце пакутуюць ад дэпрэсіі, і сёньня навукоўцы разумеюць, што існуе сувязь паміж фізычным і псыхічным здароўем пацыентаў.\nНавукоўцы з Бэльгіі лічаць, што многія кішэчныя бактэрыі могуць вырабляць хімічныя рэчывы, якія значна ўплываюць на мозг. А некалькі кішэчных мікраарганізмаў — станоўча ці адмоўна — уплываюць і на псыхічнае здароўе чалавека.\nПадчас экспэрымэнту пад назвай Flemish Gut Flora Project вывучалася сувязь паміж дэпрэсіяй і ўзорамі фэкалій больш чым 1000 чалавек. Было выяўлена, што два тыпы бактэрый пастаянна сустракаюцца ў тых, хто пакутуе ад дэпрэсіі. Прычым вынікі аналізу не мяняюцца нават тады, калі пацыенты прымаюць антыдэпрэсанты.\nПакуль што навуковае разуменьне, якім чынам кішэчнік і мозг зьвязаны паміж сабой, знаходзіцца на раньніх стадыях, і дасьледчыкі прызналі, што іх высновы, апублікаваныя ў часопісе Nature Microbiology, можна лічыць спрэчнымі.\n«Уяўленьне аб тым, што мікробныя мэтабаліты могуць ўзаемадзейнічаць з нашым мозгам, у тым ліку ўплываць на паводзіны і пачуцьці — інтрыгуе», — сказаў Ёрун Рас, вядучы навуковы супрацоўнік аддзелу мікрабіялёгіі ды імуналёгіі ў Каталіцкім унівэрсытэце Лёвэну.\n«Да гэтага часу большасьць высноваў рабілася пасьля экспэрымэнтаў на мышах або дробнамаштабных дасьледаваньняў на людзях, вынікі якіх нярэдка былі спрэчныя», — сказаў Рас у інтэрвію AFP.\nКаманда, якая працавала над бэльгійскім экспэрымэнтам, паўтарыла дасьледаваньне на 1063 удзельніках зь Нідэрляндаў і на трэцяй групе пацыентаў з клінічна даказанай дэпрэсіяй у Бэльгіі. Атрыманыя вынікі ўсюды былі аналягічныя.\nРас падкрэсьліў, што хоць экспэрымэнт паказаў выразную сувязь паміж ўзроўнямі некаторых бактэрый у кішэчніку і псыхічным станам індывіда, гэта не азначае, што адна рэч непасрэдна спараджае іншую.\nУ кішэчніку жывуць дзьве мікробныя груп — coprococcus і dialister — вядомыя сваімі процізапаленчымі ўласьцівасьцямі.\n«Мы таксама ведаем, што нэйра-запаленьне адыгрывае важную ролю ў дэпрэсіі. Такім чынам, наша гіпотэза палягае на тым, што нейкім чынам гэтыя дзьве рэчы зьвязаныя паміж сабой», — сказаў Рас.\nБактэрыі як лекі\nДэпрэсія — вылечны, але зьнясільваючы стан, які ўплывае на паводзіны і самаадчуваньне чалавека. Яе часам называюць «ціхай эпідэміяй». Яна зьяўляецца адной з асноўных прычын 800 000 штогадовых суіцыдаў у сьвеце.\nУ цяперашні час антыдэпрэсанты зьяўляюцца найбольш распаўсюджаным сродкам лячэньня дэпрэсіі. Аднак доктар Рас кажа, што яго каманда можа пракласьці шлях да новых, больш разумных мэтадаў лячэньня хваробы з дапамогай кішэчных бактэрый.\nЁсьць і адмоўныя віды бактэрый\nПадчас дасьледаваньня былі прааналізаваныя геномы больш за 500 відаў бактэрый кішэчніка і вывучана іх здольнасьць вырабляць набор нейраактыўных злучэньняў — хімічных рэчываў, якія даказана ўплываюць на функцыі мозгу.\nУ выніку было знойдзена некалькі тыпаў бактэрый, якія вырабляюць рэчывы, зьвязаныя з рознымі псыхічнымі працэсамі.\nПаводле доктара Раса, некаторыя са знойдзеных бактэрый могуць выклікаць і псыхічныя праблемы.\nТаксама некаторыя бактэрыі ў кішэчніку могуць быць адказныя за ўзьнікненьне атлусьценьня, дыябэту, раку тоўстай кішкі і іншых хваробаў.