Рэканструкцыя неба (fb2) | КулЛиб - Скачать fb2 - Читать онлайн - Отзывы\nРэканструкцыя неба (fb2)\nХутчэй - дзеці ШЭРАСЬЦІ\nз процілеглымі мроямі.\nНедзе на цёплым жываце\nіснуе мільённая радзімка.\nцікава — пра што яна марыць?..\n(ужо стары дзядзька)\nпрыпыніцда ля блакітна-зімовай кветачкі...\nа ўвечары - здрадзіць ёй\nз нахабнай лямпачкай.\nасядалі на пульсуючых шыях\nі сьцякалі ў цыяністыя вочы\nперапаўняючы іх каліем\nзлуецца на боцік\nпытае ў таты\nчаму ён скача\nа я бягу ад таго\nа ён стаіць і злуецца\nКалі народзіцца сьмерць\nі памрэ нараджэньне\nўпрыгожаць свае кромлехі\nі сьнегам засушаным\nяны сьціснуцда камячкамі\nі ціхенька-ціхенька будуць\nцалаваць шматкі маёй скуры.\nуключалі толькі па пятніцах\nкалі птушыныя сьвятыя\nхавалі свае лапкі\nад маіх дзіцячых позіркаў.\nЯны баяліся тлустых зімовых вусеняў\nтаму апраналі пухнатыя кажушкі\nй хавалі свае лапкі\nу маіх дзіцячых позірках.\nна падлозе шкрабецца ня котка\nна падлозе шкрабуцца нэрвы\nяны лашчаць сваю сыстэму\nна падлозе ня пляма сьмятаны\nна падлозе мыюцца цені\nяны пішуць сінія вершы\nпатрабуючы кавы са спэрмай\nПад грукат малочнага сэрца\nя прыкладаюся вухам\nда вуха чужога\nя слухаю цяпло чыіхсьці думак\nЗапляцеш мне коскі коскі\nз водарам лекаў\nі я прайду зданьню зданьню\nпраз тваё цела\nі я аддам словы\nсловы нямым вуснам\nкалі запляцеш мне коскі коскі\nз водарам сьмерці\nПёрка пухнатае падае\nзь цельца птушынага\nпадчас паляваньня на ложак асфальтавы.\nПёрка пухнатае ведае\nляцець яму доўга\nтаму асьцярожна кладзецца\nУ краінах недасьледаваных твараў\nз тваімі вачыма\nды - марна\nшапаценьне стомленых вуснаў\nсьляпыя ніколі ня чуюць\nглухія ня бачаць.\nДарэмна размовамі поўніць\nна сьняданак - смажаны чмелік\nвывучэньне атамаў страху\nў белых пакоях.\nНа целе тваім\nяк на мапе Сусьвету\nёсьць чорныя кропачкі выспаў,\nбуду шукаць іх і даваць ім\nімёны СВАІХ каханкаў\nпрабягу казытаньнем дзіцячым\nі зьнікну ў белай траве\nпад небам зялёным\nа мне няма калі\nчышчу боты - рыхтую зброю\nзаўтра птушкі скінуць па крыльцы -\nя — немагчыма\nЯ прыйду на тваё пахаваньне\nў кішэні у якой будзе дзірка\nпамерам зь летнюю мошку\n(спакушаць старых матылёў —\nпясочкам зь неба\nупаду з вышываных далоняў\nпроста ў ложак\nТы гандлюеш маімі вачыма\nпафарбаваўшы ў колер зялёны\nвыдаеш іх за яблыкі\nдрэва свайго спарахнелага\nпа сьвятах паганскіх\nты нанізаеш вочкі мае\nна тоўстую нітку\nі дорыш жывыя каралі\nКалі робіцца вусьцішна\nтаму, хто стаіць побач.\nРаніцу глытай асьцярожна\nпакуль дождж не прапаліў ёй\nсхавайся пад коўдру\nда таго, хто ляжыць побач\nі глытай-глытай асьцярожна\nкаб не параніцца\nАдчыняй сваю дамавіну\nя ўкрыжую цябе на басэтлі\nмае цела ня можа больш лётаць\nяно мкнецца ў свой лепразорый\n3 тваіх костак зраблю сабе панцыр\nне шкадуй мяне, маіх лапак\nчарапашкаю быць няблага\nтолькі ў неба глядзець нязручна\nЯ памыю твае вантробы\nі разьвешу сушыцца на дроце\nна рабінах чырвоныя гронкі\nгэта я сьвяткую забойства\nколеру маёй скуры\nсьнегам кладзецца ля акіяну\nа нехта памірае\nТам на ўзьбярэжжы трупных аповесьцяў\nжывуць пілігрымы — войска крумкачовае\nіх вязьні — нехрышчоныя лужыны\nіх дзеці - душы атручаных\nкалі ўсе газэты\nадлятуць у вырай\nя распавяду табе пра карабельную самоту\nі пра стомленых празаікаў што пішуць\nсвае аўдавелыя вершы.\nпарвецца на акулярах патаемнага дому\nі я прыгадаю фіялетавае заўтра\nі ты не станешся ягоным хросным бацькам\n(твой Бог не дазволіць гэтага).\nШэрая кволасьць нябеснай вадкасьці\nўжо не пакутуе пад вострымі штыкамі\nпарослы атручаным квецьцем\nя пакладу свой сорам — жоўты павук\nі нецьвярозыя мухі\nзасьведчаць сваю далікатнасьць\nпачуўшы ягонае хваляваньне\n(мой страх перад табою)\nя распілую хоспісны вечар\nты палавінкі яго пакладзеш\nна шалі жаданьняў\nаквамарынавы подых маёй летуценнасьці\nдажджы не ідуць\nяны ня людзі.\nСумна глядзіш як асобы жаночага полу\nздымаюць перад табою\nспачатку станік а потым\nа потым ўжо неістотна\nадпаведная колькасьць пытаньняў\nда загадзя падрыхтаваных адказаў\nа ўрэшце навошта\nты ўсё пра іх ведаеш.\nУ іхніх вачох няма нават зрэнкі\nНекаторым прымацоўваеш плаўнікі\nкаб яны змаглі плаваць па моры\nякое хутка назавуць тваім імем\nіншым прышываеш срэбную луску\nкаб у выпадку звальненьня з працы\nяны маглі б асьвятляць твае пакоі.\nЧас нікуды не ляціць\nён ня птушка\nён проста правальваецца ў каналізацыйную дзірку\nі захлёбваецда там марскімі пачварамі\nжалезнымі цмокамі іржаваю сьлінаю.\nЭпоха палонных сантэхнікаў\nі зноў давядзедца\nзаліваць іхнія муміі цэмэнтам.\nне сарваныя маім птушыным\nі напіўшыся чэрствай самотнасьці\nкахаюцца з хмарамі\nз падручніка па біялёгіі\nраптам убачу за сьпінамі\nгарбатымі сьпінамі псаломшчыкаў\nі вось ужо\nціснуцца ціснуцца ў дзьверы\nціснуцца ціснуцца ў вочы\nціснуцца ціснуцца ў вушы\nВЕРШЫ ПРА ЖНІВЕНЬСКІ ГОЛАС\nсініх і жоўтых\nў даліны далоняў\nЗолатка, Вас расстраляў\nЗяачыць так трэба. Ня плачце.\nПрашу Вас, ня пэцкайце лісьце\nЗолатка, можа запросіце нас\nу калегіюм сьмерці?\nз прасьціны мармэляднага неба\nвышый мне вусны\nз вэлюму чорнага ветру\nвышый мне вочы\nзашпілі на сукенцы\nі навучы ўсьміхацца\nАсьцярожна памый свой цень\nмы — словы\nі мы ня вернемся\nз тае вайны паміж мною і мной\nЯк згублюся ў жоўтым полі\nз параненай галавою\nці станеш мяне шукаць\nз ранку да ночы?\nА як знойдзеш\nці зразумееш мяне - чужую\nнепадобную ні на кога —\nЯк раздрапаю скуру тваю\nне ад лютасьці\nзакрычыш ад болю тупога\nці ад асалоды?\nА як скончыцца жоўтае поле\nі пачнецца восень\nці будзе апошні наш яблык\nсярод ссохлага лісьця?\nЧаму я ня дрэва\nпад тваёю сякерай\nпахам солі аддае вонкавасьць\nа я ўнутры\nі не знайсьці мяне\nты прыйдзеш на поле\nі пакладзеш на каменедрабілку\nрэшткі цела майго\nАдсюль немагчыма памерці\nтут можна адно — слухаць\nі ўпарта ня чуць\nнічога ня дзеецца\nяк бэтонныя дрэвы\nчакаюць сваіх кватарантаў -\nалюміневых птушак ТУ-154\nяк людзі стукаюцца аб шкло\nў сваіх камэрах хаваньня.\nУжо на працягу тыдня\nтут вядзецца рэканструкцыя неба\nа якое яно было напачатку\nніхто й ня памятае.\nЯ часткова памру\nпа малекуле атручуся\nпа атаме задыхнуся\nпа швох разыдуся\nпад колы патраплю\nі зьнікне праблема выбару\nпаплёскайся ў Сэне\nя хачу бачыць якая ты - мокрая.\nБелая ці з прожылкамі?\nа можа зялёная\nад водарасьцяў пухнатых\nі цьвілі сьлізкае?\nа раптам чырваньню заліешся\nмабыць тады прыгожай здаешся?\nі паплыла па Сэне\nСьпелыя зморшчынкі лужынаў\nкаб ня бачыў\nякое жыцьце можа быць\nУ жоўтай траве\nпакуль яму намалююць\nпрыкрываюцца пер’ем птушыным\nім не пазьбегнуць майго шкадаваньня\nя выгульваю сябе\nпа алеях дахавых\nнедзе памёр бог\nа я вару сабе зупу\nі ўсё як звычайна\nУ доме дзе вада расыпалася\nа я не адказваю\nмне бегчы ды бегчы\nстаранна сьціскаю ў кулачок\nмне б пасьпець схавацца ад дзетак тваіх\nад маіх сполахаў\nспатыкнуся аб вусны\nправалюся ў вочы\nнакладу бінты вакол галавы\nзь цябе выціснуся\nі пачну ротам сьсінелым\nзлосны абледзянелы Ыт\nніколі ня чуе крокаў\nсправа ягоная - сякеры вострыць\nа зьлева - гарбата стыне\nЯ прачынаюся ад таго\nшто цела тваё\nлядовішча зьнішчыла ўсіх сьведкаў!\nці нашыем ёй абалонак\nз уласнае скуры\nможаш застацца тут на стагодзьдзі\nсьледзтва ня будзе !\nпа стальных правадох\nвялізнае з пахам язьміну.\nсярод чорных кропак\nі на сухажыльлях цела свайго\nшто-небудзь з Шапэна зайграю.\nДа д’ябла ўсялякія там\nмяне ванітуе ад іх пяшчоты\nя лепей буду на паляваньні\nстраляць сабе ў голаў\nДзікія кірлі на сьняданак\nсклявалі мой страх\nіх вочы нахабныя\nдаелі свой дзень\nлашчы ногі мае й рукі\nкалі чацьвер — яшчэ немаўлятка\nяму ўсяго - дзьве гадзіны\nа я зьнікаю\nяк зьнікаюць выспы і чоўны\nна тваім даляглядзе.\nВазьму іх з сабою\nнекалькі мільёнаў тваіх сьлёзак\nхаваюцца ў ракавіны\nі застаюцца на мяжы\nяны таксама твае каханкі?\nвочы колюцца аб\nнешта цёплае — гэта ты\nрасчытваеш сьляды інквізыцыі\nпад пракіслым сонцам\nДрэвы гуляюць у шахматы\nмы гуляем у дрэвы\nнехта заўсёды здаецца\nраніца перад расстрэлам\nсёньня мая чарга\nна пальцах салёных рабіць\nкалі вочы адмаўляюцца\nя знаходжу твой голас\nМяне не хапае бо\nкаб пакрыць твае вусны сваімі\nжменьку чырвоных птушак\nкіну ў неба\nтая што ўпадзе\nпраз рукі мае\nты раззлуеш свае словы\nпаСкачуць па Скуры абСыпанай\nкінь мяне ў неба\nбо я - зерне\nшто прарасьце сланечнікам\nбелым белым мылам\nпах дрэва ў валасох\nзь дзіцячага шоўку\nМне белым кітом\nумерзнуць у неба\nзаснуць за вакном\nі ня глебай\nа белым белым белым кітом\nі дзень будзе сьніць мае акіяны няўдала\nпадзеленыя лініяй фронту\nвойскі аблокаў і войскі хмараў\nпад кулямі плачуць\nа мне выкінуцца на бераг\nі хлеба духмянага кавалак\nпакуль не прыйшлі\nна той бераг\nПустою калыскай павісну між вуснаў дрыготкіх\nлюляць радзімыя плямкі\nнагамі ўрасьці ў глебу\nпахнуць ды слухаць\nмурашыныя маршы шапочуць\nу вушы шалёныя смакі\nяк крывя дзьмухаўцоў\nяк грудзі травы залітыя семем жаўнера\nпакатыя вочы траўня скляваныя макамі\nу лысых вачніцах ваўчыцы\nтам дзе варушыцца поўня\nто ўлева то ўправа\nгайдаюся я калыскай пустою\nпад сэмафорным небам\nа вусны ня вераць\nі торгаюць ценяў\nад галасоў, ад дрэваў\nі ад валасінкі кароткай\nшто трымае мае прыдалоньні\nакурат над бяздоньнем\nя бяздомныя рухі цела свайго\nя бяздомныя рухі цела свайго напаткаю\nміж караблёў п’яных\nдзе сухажыльлем разьвесілі кашаль\nаглохлых ад вачэй безьлічы\nдзе шкарлупіньне на шкло налепла\nмне не адскрэбці\nі белая вусьцішнасьць\nсядае на голую сьпіну\nад крылаў ад крыкаў ад пацалункаў\nмая свабода навыварат пляце сабе КОкан\nі КОжны з нас вусьціш\nі КОжны з нас паасобку\nды йсьці на сустрэчу\nз маіх пазногцяў\nмокрыя могілкі кропель-ападкаў\nз адрэзанай лапкай\nі вокам кіклёпа\nсядзіць на падваконьні\nды чысьціць пёркі\nі ў сваіх ложках чакаюць таго\nчаго не адчуюць напэўна й заўтра\nзастанецца на дзень наступны\nа я ўсё адно\nпа тваім роце\nля вейкаў ціха\nВільготнае ад вуснаў маіх\nрукі мае занадта слабыя\nісьці па зямлі\nа ногі дужа ўжо брудныя\nкаб крочыць па небе\nтак зьяўляецца неабходнасьць\nці рабіць іх\nз падручнага матар’ялу\nшто небам праклалі над каштанавым дрэвам\nмне так лёгка парэзаць\nлепей зьверам зьбягу.\nля засохлае студні\nбуду грызьці каменьне\nда смаку салёнай іржы ў роце\nі спадзе мая смага\nяк вейка з вока каня спадае\nна чэрствыя вусны\nмінаючы рудыя бровы\nтой мост адзіны\nда якога ніяк не дайсьці мне —\nзанадта ён побач\nВаласы мае голас\nза сьпіну ночы\nгэта я той жаўнер\nшто гвалціць сваю перамогу\nпад парванымі крыламі\nгэта я на ўскрайку імя\nрасстраляю бясплодныя дні\nпаставіўшы іх да сьцяны тварам\nвыпестаўшы салодкую кулю\nза адамаву скабу закоціцца\nчужых на ўвесь сьвет\nа я крыкну яму крокам руш\nусьлед за сьнегам кульгавым\nбосыя ногі рудавокіх анёлаў\nідуць зь берага левага на правы\nнеруша вачэй нашых\nсалодка ў роце\nад жоўтага пацалунка\nняёмка ад сіняга позірку\nабдымкі чырвоныя ёсьць самымі моцнымі\nа думкі ружовыя -\nпухнатыя камячкі надвячоркам\nдотык далоняў замерзлых\nса срэбнымі кропкамі\nад якіх казыча ў носе\nу белым палёце\nадчуваць сябе чорнай\nзіма. што зробіш.\nсьпінамі ў сьнег падаем\nрукі раскінўшы ўпоперак\nцёпла ўздрыгваюць вейкі\nапошняга дня вайны\nтварам да смужнага неба\nнеба мяне цалуе анёлы там у цывільным\nу вайсковай форме\nкрокі закаваныя ў боты\nножаць басанож ножаць\nногі закаваныя ў крокі\nі я закатаваная ў сьнезе\nкалі памірае дрэва\nсхіляюць свае галовы\nў знак жалобы\nбо ўсе вочы хаваюць сорам\nза фіранкамі вейкаў\nрукамі ды пальцамі бялявымі\nнехта моўчкі бярэ маю голаў\nу далоні свае\nпакуль недзе за вокнамі\nПАМІРАЕ МАЁ ДРЭВА\nда самых зрэнак\nпасівелых ад болю\nна шматочкі выспаў\nна тысячы смочак\nшто схаваліся ад спарону\nкуды ні кроч - паўсюль эрагенная зона\nі ўжо ня болесна\nі вочы хутаюцца ў вочы\nа я чырк\nУ душным пакоі душацца\nа мы нацягваем сінюю скуру\nна кончыкі пальцаў\nтолькі чамусьці Я задыхаюся\nАтрамантавыя плямы замярзаюць\nжвірынкамі за каўнер коцяцца\nгуляюць у хованкі\nмы выракаемся нашай аголенасьці\nна карысьць нязьменнай статыстыкі\nжывых памерлых і не\nчырвоных плямак атрамантавых\nВада парастае мохам\nзабыўшыся на сваю сутнасьць\nструменьчыкі валасоў зьнікаюць\nу карнавальным пыле\nяк амальгамавым сьнегам\nпахнудь першыя птушкі\nтак водарасьці твае плачуць\nпа акіяне каханай\nзапаляючы першародныя ліхтары\nз гузікаў і разынак\nдзеці будавалі хаткі\nсваім будучым немаўляткам\nабмінаючы пяты дзень\nвосемдзесят другога шэрагу\nпад гукі сьвятла\nз кожным імгненьнем —\nмы былі далей ад пачатку\nтам дзе сьведка - адзіны\nа забойстваў ня зьлічыш\nі цела маё эмбрыёнавым шалікам\nспачывала ў тваім сцэнары па суіцыдзе\nу рукавічкі забіліся крошкі\nдзе ім схаваць\nсвае крохкія цельцы\nад гольчатых дзюбаў ня зьбегчы\nз расплеценых косак\nвыбіваюцца стогны — чые гэта рукі?\nпарушае ідылію шклянкі -\nна гербарным целе\nшто мурлычуць жаданьні\nна гербарным целе каштан сухотны\nГолас упэўнены ў сваёй прыгажосьці\nбудзе распавядаць жудасныя\nа я не спужаюся,\nі толькі мае кволае цела\nне, не ад страху,\nа ад вільготных вуснаў,\nякія падзеляцца сваім адчуваньнем\nПекла - гэта іншыя людзі\nПРАДМОВА ДА П'ЕСЫ\nУ пакоі дом будуецца\nХацеў спакусіць надзею чакалядкай белай\nПасадзіў у няволю маленькую волю\nНа веру глядзеў — зьесьці хацеў\nСьпіртаваў у слоіках\nКалекцыянэр з цукеркамі ў лапах,\nЯ адпомшчу табе адным махам\nУ твайго ложка\nЗьем усё печыва\nI пайду сьвяткаваць вызваленьне\nЯ — нацыянальны герой\n1 — Думка (асоба жаночага полу)\n2 — Ён (асоба мужчынскага полу)\n3 — Супрацьгаз (асоба ніякага полу)\n4 — Мужчына з вазком\n5 — Жанчына з кейсам\n6 — Жаночы голас\nЛожак пасярод прасторы. Сьцяна, да якой прыкутая дзяўчына за рукі, паднятыя ўгору. Ейныя вочы перавязаныя чорнай стужкай. Збоку асобна стаіць Ён, апрануты як пажарны, у руках трымае супрацьгаз. Глядзіць уперад. Тэкст прамаўляецца безэмацыйна.\nЁн. Я пажарны. Я старанна выконваю сваю працу. Я ніколі не спазьняюся і вяртаюся дадому своечасова, бо я жыву адзін. (Паварочвае галаву да дзяўчыны.) Амаль што адзін. (Уздыхае, зноўку глядзіць уперад.) А тэта — мая думка. Яна яшчэ зусім маленькая, але надзіва нахабная. Тыдні тры таму яна прыперлася ў маю галаву. (Рэзка хапаецца за галаву і лямантуе што моцы.)\n(Гэтак жа рэзка спыняецца і прамаўляе звычайным голосам.) Мабыць, памылілася адрэсай, але я не жадаў, каб яна сыходзіла, і таму прывязаў яе да сьдяны.\nМаленькая паршыўка, яна ня ведала, што я зусім не пажарны. О, не, зусім не пажарны.\nЯ калекцыянэр. Я старанна выконваю сваю працу. Я ніколі не спазьняюся і вяртаюся дадому своечасова, бо я жыву адзін. (Паварочвае галаву да дзяўчыны.)\nАмаль што адзін. (Уздыхае, зноўку глядзіць уперад.)\nА гэта — мая жонка. Яна яшчэ маленькая, але надзіва нахабная. Тыдні тры таму яна прыперлася ў мой пакой і (дзявочы лямант) пабачыла мой труп. Варта дадаць, што быў аўторак.\nМабыць, яна памылілася днём тыдня? - скажаце вы.\nГлупства — скажу я. Як можна памыліцца днём тыдня, калі ў тыдні ўсяго адзін дзень... аўторак.\nТаму дзеля прафіляктыкі я прывязваю яе да сьцяны, але гэта толькі па аўторках, я ж не садыст.\nЯ пасажыр, таму з абавязку службы я вымушаны карыстацца грамадзкім транспартам. Але я старанна выконваю сваю працу. Я ніколі не спазьняюся і вяртаюся дадому своечасова, бо я жыву... (Застывае ў адной позе і стаіць так да заканчэньня дзеі.)\n(Жаночы голас аднекуль зьверху)\n— Атаньсьён, атаньсьён. Запаволены цягнік нумар 521 адыходзіць зь пятае пляцформы праз 6 месяцаў і 31 дзень. Просьба спазьніўцаў падысьці да адміністрацыі чыгункі... (Голас паступова заціхае, чуецца шум цягніка.)\n(Уваходзіць мужчына з вазком, сядае на ложак, дастае з кайстры плеціва, пачынае калупаць пруткамі, зусім не зважаючы ні на Думку, ні на Яго).\nМужчына( кажа нэрвова, з раздражненьнем, азіраецца час ад часу).\nУчора, калі я ехаў у трамваі, на сядзеньні для двух, бо ведаеце ж, ёсьць яшчэ і на аднаго, акурат ля мяне сядзелі дзьве кабеты.\nНу і сьпёка ж тады была, і трамвай быў перапоўнены як і заўжды.\n(Дзіцё ў вазку пачынае раўсьці, мужчына ўстае, нахіляедца над калыскай і пачынае душыць дзіця, пакуль яго плач не пераходзіць у хрыпеньне. Мужчына абцірае рукі аб вопратку, сядае й працягвае.)\nЯ падумаў: добра яшчэ, што яна сядзіць, ну, тая, што з краю. Уяўляеце, што было б, калі б яна церлася тут, стоячы ля мяне. Гузікі ейнае сукенкі былі зашпіленыя, але тканіна проста не вытрымлівала такога сьвінства й разыходзілася, агаляючы ейную бялізну. Ад яе сьмярдзела потам, малаком і таннай парфумай.\nЦікава, што яна адчувала? Ейнае цела большае за маё. (Са шчырым задуменьнем, нават прыпыняе свае плеціва.) Мабыць, яна ўяўляе сябе Маці ўсіх сваіх знаёмых ці (задумліва) самкай-павучыхай. Натуральна, (як быццам бы зразумеўшы ўсё) яна ж займае больш прасторы. (Падхопліваецца й сыходзіць разам з вазком, прыгаворваючы.) Ну-ну, цішэй-цішэй.\nЛожак. На ім сядзіць Ён у супрацьгазе.\nД у м к а. А табе што больш даспадобы, дзейнік ці выказьнік?\nЁ н. Мгыыплдлшўшуле. (Нічога не разабраць, кажа праз супрацьгаз.)\nД у м к а. Ты што, не падлічваеш колькасьці ўжытых табой дзейнікаў і выказьнікаў за дзень?\nЁ н. Ыгмыыквыгаквые.\nД у м к а. А' я лічу, што яны павінны мець роўныя правы. Таму кожны вечар, кладучыся спаць, я лічу свае дзейнікі й выказьнікі. I калі раптам кагосьці я ўжыла болей, наступным днём я рэабілітую таго, каго пакрыўдзіла ўчора.\nСухі матэматычны падлік, — скажаш ты.\nРаўнапраўе, — скажу я.\nЯны ж такія крыўдлівыя. Ну, акурат муж з жонкаю.\nЁ н. (Стогне.)\nДумка. Ой, выбачай, я забылася. Гаротнік ты мой, адзін, зусім адзін. (Спачатку спачувальна, потым паступова — зьдзекліва.) Ніхто не разглядае з табой газэт й фатаздымкаў тых спаленых целаў, якія ты выцягнуў з затопленага дому падчас вясновае паводкі. Табе нават не абавязкова здымадь твайго сябра-супрацьгазу дома, усё адно ніхто не папракне цябе за непаголенае падбародзьдзе. (Ён пачынае мітусіцца па пакоі.)\nНяма з кім лаяцца. Няма каго ўшчучваць за патаўсьцелыя сьцёгны. Жах. (Ён ужо не знаходзіць сабе месца.) Трэба абавязкова паведаміць належным органам.\nЯ ж Думка. Я старанна выконваю сваю працу. Я ніколі не спазьняюся паведамляць камусьці пра штосьці, бо хтосьці й дзесьці ўжо забыўся на кагосьці калісьці.\n(Ён ня ў стане болей трываць і пачынае паволі, але з усёй моцы. рытмічна біцца галавой аб сьцяну. Думка адначасова зь ім б’ецца патыліцай аб сьцяну, да якой прыкаваная. Думка губляе прытомнасьць. Ён, змарнелы, здымае супрацьгаз).\nДумка (апрытомнеўшы, зьдзекліва): Гм. Бачылася я з тваёй... як там яе — свабодай. Яна ж нават макароны ня здолее прыгатаваць. Я ўжо не кажу пра сьвяточны пірог.\nЁ н. У той дзень, калі на вуліцы, паралельнай маёй, мянялі лямпачку ў чацьвертым зь левага боку ліхтары...\nДумка. ... я вярталася з суседняе крамы...\nЁн. ... я адпусьціў сабе бараду й прысьвяціў яе табе...\nД у м к а. ... у той дзень, калі на вуліцы, пэрпэндыкулярнай маёй, згасла лямпачка ў пятым з правага боку ліхтары...\nЁн. ... каб ты не сумавала і пляла мне па вечарох коскі.\nД у м к а. А чаму яна рудая?\nЁ н. (Бярэ люстэрка і ўважліва глядзіцца ў яго. Ніякай барады ў яго няма.) Ну-у. Гэта ж маскіроўка. Каб агонь не распазнаў мяне.\nД у м к а. A-а. Традыцыя.\nЁ н. Мг.\nД у м к а. Прафэсійная?\nЁ н. Сямейная. (Паўза.)\nЯ хачу падарыць табе вершык. Ён належаў маёй бабулі, але зараз я хачу, каб ён быў твой. (Чытае вершык.)\nАгонь ахутвае твае валасы\nты пахнеш падсмажанай куркай\nмы п’ем гарбату з попельных кубкаў\nты — мая думка\nД у м к а (крычыць). Я не твая думка. Я мая думка. Ма-а-я-а-а...\n(Ён хапаецца за голаў і зьбягае.)\n(Чуецца бум-бум-бум, як сыгнал небяспекі.)\n(Убягаюць мужчына з калыскай, жанчына з кейсам, становяцца ў шэраг, за імі два крэслы, на якія яны й сядаюць.)\nДумка. Дзядей заводзяць таму, што адно адному яны надакучылі і паступова зьяўляецца прага чаго-небудзь новага.\nМужчына з калыскай падымаецца). Я хачу сына (сядае).\nЖанчына з кейсам( падымаецца). А я дачку (сядае).\nД у м к а. А як жа ваша гульня «Трэці залішні»?\nМужчына з калыскай (абурана устае). Як ты можаш? (Сядае.)\nЖанчына з кейсам( устае). Ну і ну. (Сядае.)\nД у м к а. А потым яны не разумеюць, адкуль бяруцца комплексы. (Быццам тлумачачы нешта і так зразумелае.) Адкуль і дзеці бяруцца.\nМужчына з калыскай (устае). Амаралка. (Сядае.)\nЖанчына з кейсам( устае). Эгаістка. (Сядае.)\nДумка. Прабачце, я, мабыць, памылілася дзьвярыма\nЯны (у адзін голос). Дзівачка. Тут адны дзьверы.\n(Зноўку чуецца «бум-бум-бум». Усе падхопліваюцца й зьбягаюць)\n(Думка так і вісіць на сьцяне. Ён сядзідь на ложку тварам да яе і чытае газэту.)\nЁн... калі раптам вы забыліся на малако і яно ў вас зьбегла, не ўсчыняйце панікі, набярыце нумар 000-000 — і наш дзяжурны падкажа, што трэба рабіць ў гэтай надзвычайнай сытуацыі. Hi ў якім выпадку ня дзейнічайце самастойна. (Задуменна.) Ой, трэба тэта выразаць. Такую інфармацыю нельга губляць. (Выразае кавалак з газэты і прышпіляе яго на Думку. Сядае й чытае далей.)\nУчора грамдзянін Грамадзкі Грамада Грамадавіч пры напісаньні чарговага ліста свайму брату не адступіў належныя тры з паловай сантымэтры ад краю паперы, (жахліва) ня можа быць!!! тым самым парушыўшы ўсе найважнейшыя нормы й стандарты напісаньня лістоў.\nПа словах ягонае жонкі, грамадзянін Грамадзкі ўжо неаднаразова ігнараваў правілы ў нейкіх дробязях, але да ўчорашняга выпадку гэта не набывала такіх сусьветных маштабаў. Прысуд быў вынесены адразу ж — сьмяротнае пакараньне. (Рукой прыкрывае рот.) Божа мой (Сядзіць задуменны і занепакоены.)\nДумка(як у ліхаманцы). ... Дзе цукар?.. Дзе-е-е?.. Мая кава-а-а-а (плача), чаму яна з цук- ра-а-ам? Гам-гам-гам ...Ён жа хацеў.\nЁ н. Цішэй, ты. Цішэй. (Азіраецца вакол, каб ніхто не пачуў.)\nДумка ..хацеў..каб я сталася ягонай.... яго- най..\nЁ н (вельмі хвалюецца і шкуматае яе за плечы). Я прашу цябе: ня трэба гэтак крычаць...\nДумка... ягонай і толькі ягонай... асабістай (Ён затыкае ёй рот, але яна, матляючы галавой, вызваляецца й крычыцъ) ... д-у-м-к-а-й !!!\nЁ н (хапаецца за галаву, адбягае й крычыцъ што моцы). А-а-а-а-а-а-а!..\n(Трошкі супакойваецца, потым зноў пачынае енчыць і хаваецца над ложак...)\n(Уваходзіць жанчына з кейсам, на ёй гарнітур і гальштук, яна сядае на ложак. Ёй нязручна сядзець, бо пад ложкам — Ён. Жанчына нахіляецца і выцягвае яго адтуль, супакойваючы... Дастае з кейса вяроўку, абвязвае ягоную шыю, а другі канец прывязвае да ножкі ложка. Галубіць яго па галаве. 3-пад ложка дастае вялікі плякат, на якім напісана: «ПАНЕНКІ АБАРОНІМ БРАТОЎ НАШЫХ МЕНШЫХ !» і ставіць побач зь ім.)\nЖ а н ч ы н а. Хутчэй за ўсё у маёй жонкі была б палюбоўніца. Ну, і ў мяне вядома ж.\nЯ шмат думаю пра сваю будучую жонку. (3 замілаваньнем.) Пра тое, якая яна павінна быць і ці ўмее яна пячы блінцы. I колькі ў яе радзімак, і ці істотны для яе памер майго абутку.\nЯ павінна думаць пра свайго будучага мужа, — скажаце вы.\nБздуры, — скажу я, думала адна такая. (Дастае з кейса вяроўку і пакуль абвязвае яе вакол шыі, нэрвова прамаўляе.) Што пра яго думаць. (Зьдзекліва.) Ці ўмее ён пекчы блінцы? Колькі ў яго радзімак? I ді істотны для яго памер майго абутку? (Падыходзіць да лямпачкі, завязвае другі канец вяроўкі на ёй.)\nЯ не магла гэтага больш трываць і... шчоўк. (Торгае вяроўку — сьвятло гасьне. Вакол цёмна і толькі ейны голас,) Я скінула з наццатага наверху ягоную калекцыю засьпіртаваных спэрматазоідаў. (Торгае за вяроўку, лямпачка ўключаецца.) I што вы думаеце? Ён пачаў зьбіраць новую. Я не магла гэтага больш трываць і... шчоўк. (Торгае вяроўку — сьвятло гасьне.) I я падсмажыла на патэльні ягоную калекцыю. (Торгае за вяроўку, лямпачка ўключаецца.) I што б вы думалі? Ён быў зьдзіўлены маёй незалежнасьцю і маёй катэгарычнай незацікаўленасьцю ягонай каштоўнай калекцыяй і папрасіў мяне стацца ягоным мужам. Ну, я, натуральна, падзякавала, але адмовілася, бо ў мяне ўжо ёсьць жонка. Ён ня мог гэтага больш трываць і... шчоўк. (Торгае за вяроўку, сьвятло зьнікае.)\n(Чуецца сыгнал небясьпекі, усе дзеючыя асобы выбягаюць, мітусяцца, трапляюць адно адному пад ногі, шукаючы супрацьгазы. Знаходзяць і нацягваюць іх на твары. Становяцца у шэраг, рукі па швох.)\n(Жаночы голас аднекуль зьверху.)\nУ сувязі зь перапаўненьнем слыхавых органаў галюцынацыямі невядомага паходжаньня, а таксама па незалежных ад нас прычынах зь сёнь- няшняга дня пачынае сваё дзеяньне новы антывірусны Загад.\nхлусіць павінны ўсе. Для падтрыманьня нормаў асабістай гігіены раім спалучадь выкананьне Загаду з абліваньнем сьцюдзёнай вадой.\nУ мэтах прафіляктыкі — тры-чатыры дробныя хлусьні на дзень.\nбудзьце асабліва пільныя пры кантактах зь нявашым полам.\nШтраф за невыкананьне Загаду — 0,5 ад мінімальнага заробку.\n(Усе здымаюць супрацьгазы.)\nРЭКАНСТРУКЦЫЯ НЕБА (Раман у дэталях) - (Дэталь у рамане)*\n* патрэбнае падкрэсьліць\nЧытач мае права.\n- карыстацца рознага кшталту пішучымі рэчамі падчас чытаньня\n- уяўляць сябе на месцы галоўных герояў, якім аўтар, усьведамляючы патрэбы двухполавага грамадзтва, надаў як мужчынскія так і жаночыя канчаткі\n- спрычыніцца да замацаваньня (не)раўнапраўя ў грамадзтве шляхам жорсткай крытыкі ці ўзьнёслага одапісаньня\n- выкарыстоўваць пэўныя ўрыўкі як замовы ад зубнога болю, няшчаснага каханьня і сурокаў\n- завучваньня на памяць асобных выразаў\n- публічнага цытаваньня ў месцах масавага збору\nСонца сядала не куды-небудзь, а за левы ўзгорак ейных грудак. Вазьмі я аловак - можна было б правесьці дасканала простую лінію ад ейнае смочкі й да маёй зрэнкі, узбуджанай да такой ступені, што цяжка было разабраць: дзе вока, а дзе смочка.\nБыло рана датыкацца гэтай ледзь кранутай індуктаванай мэлянінавай пігмэнтацыяй скуры, і таму мая зрэнка, не зважаючы на тое, што за ёй сачылі, працягвала балянсаваць на той лініі, якую так старанна вымалёўвала натхненьне. Гэта былі яны, блякла-ружовыя, з морквавым адлівам вочы-смочкі, якія ўтаропіліся з уласцівай ім нахабнай засяроджанасьцю. Адна зь іх час ад часу ажно пакрывалася пупышкамі або ад таго, што сонца ўжо сядала й рабілася прахалодна, або ад таго, што сонца сядала менавіта за яе. Смочку так і расьпірала ад сваёй значнасьці, самаўпэўненасьці й ганарлівасьці. Яна ведала: яе абавязкова нехта пацалуе, лізьне, папесьціць, а мо нават і пакусае.\nТакой самаўпэўненасьці заўсёды бракавала мне.\nСон, якога, па Борхесу, варта баяцца. Не, не лябірынты й не люстэркі, а ўсяго толькі адна маска. Гэта непрыемная размова з тым, хто ўмее размаўляць (у адрозьненьне ад цябе самога), памятаеш? ты што-небудзь памятаеш з тае размовы? Пажадана ўспомніць. Было 5 ці амаль 5. Ня выключана, што было 6. Я сустрэўся з табою ў надзеі /ня блытаць з імем/ палашчыць хоць чым-небудзь твой раток. Перад гэтым я нават памыўся, прыбраўся й бачыў сябе ў люстэрку. Нейкая мешаніна /венскім навукоўдам прыйшлося б даспадобы/.\nЧамусьці мы стаім ля ўваходу ў мой дом, хоць па графіку павінен быць твой.\nДа мяне нельга, - катэгарычна-сьлінява прамовіў я.\nМы блукалі да зімы, а потым да вечара. мешаніна № 2. за маёю сьпінаю - сьцяна /Вы чыталі “Сьцяну” Сартра?/ Памятаю, памятаю, гэтак за- пыталася ў мяне бібліятэкарка. Яна была нечым падобная да птушкі, і я падумаў, што няблага было б узяць яе ў нашае падарожжа. і я падумаў. А пасьля ўзгадаў, што...\nКалі Эжэн ня мог заснуць, ён уяўляў сабе высачэзную гару, а потым спрабаваў узьлесьці на самую вяршыню. I пакуль поўз, ён засынаў. Эжэн малайчына. Ён шчыра поўз, ягоная гара ніколі ня мела вяршыні, яна была бясконцаю. 3 маёй сьвядомасьцю такія хітрыкі не праходзяць. Звычайна гара абвальваецца, або я пасьпяваю дасягнуць ейнае вяршыні раней, чымся засну. Я спрабую ратавацца па-свойму. Праз 2-3 хвіліны ў маім роце камячком ляжыць лыжка мёду. Чамусьці яна падаецца мне жанчынай, пульхнай і немаладой. Падобнай да скульптураў Генры Мура. Ну, вось, - падумаю я, - цяпер я ведаю, якія гэтыя жанчыны на смак. Круглыя й жоўтыя.\nРассмоктваць гэты камячок ня дужа хочацца, бо - лянотна. Няхай сама расьцякаецца. Ейны вобраз самы салодкі, саладзейшы за вусны-ракавінкі. Ён такі мяккі, што ў яго можна класьці яйка й не баяцца, што яно паб’ецца.\n“Трактат пра курыныя пёркі, чорныя й белыя, якія я зьбірала на замову бяскрылых анёлаў”. Назва - нішто сабе, даўгаватая, але ўсё адно я была вымушаная зьбіраць тыя пёркі. Насамрэч яны не былі белыя, бо канчаліся рудаватымі прожылкамі. I толькі некаторыя рабіліся выключэньнем з гэтай недасканаласьці - паветраныя трусачкі пуху, што гадаваліся зусім ля цельца. Расхваляваныя, яны ніколі не былі ўпэўненыя, з кім і ў які бок ляцець. Што ж тычыцца чорных, дык яны былі пругкімі й сьпічастымі, якімі й павінны быць жаўнеры.\nКалі зьбіраеш пёркі, рукі маюць быць сухімі, нават ня столькі рукі, колькі пальцы, самыя іхнія кончыкі. Інакш выпадкова прыхопіш зь пёркам пяску ці сьмецьця, якога адразу гэтак і не пазбавішся, прыйдзецца адкладаць пёрка, абтрасаць бруд, а гэта заўсёды забірае час. Пёрак у той дзень назьбіралася няшмат - 37, калі казадь дакладна, асьцярожна паклаўшы іх у пачак з-пад гарбаты, я вырашыла ўзяць ровар і паехала катацца.\nАдметнасьцю таго дня была ягоная безвыразнасьць. Амаль кожны з нас у той дзень ня меў свайго колеру. Сонечны пылок ставіў пад сумнёў магчымасьць існаваньня як такога, і ўжо цяжка было зразумець, ехаў ты сам ці цябе везьлі. А калі нага пачынала ныць, хацелася ўзгадаць ня- добрым словам гаспадара, які зноўку забыўся паставіць новую падкову.\n...кую кую ножку паеду ў дарожку\nбуду коніка каваць на дарожцы начаваць... гэтак прыемна казытала маю пятку толькі бабуля ( і ты-)\nМы жывем у розных краінах і ў розных часавых паясах. Калі тут 10, там яшчэ 9. Так што ў мяне ў запасе гадзіна.\nЯ вучуся ня хлусіць. Хоць, калі ня хлушу я, абавязкова знойдзецца нехта, хто будзе хлусіць мне. Я старанна праектую свае сказы, нібыта архітэктар, асабліва, калі кажу, што ты - чалавек, якога я кахаю, пазьбягаючы пры гэтым слова “адзіны”, якое пазбавіць мяне магчымасьці будаваць іншыя палацы ў гонар іншых чалавекаў, якіх я кахаю. Да таго ж, калі я цалуюся зь нетабой, гэта адбываецца на гадзіну раней. У тваім часе я заўсёды шчырая й заўсёды з табой. Так што, калі ты вырашыш зьехаць у Аўстралію, 6 месяцаў вольнага жыцьця мне гарантаваныя. Як гарантаванае табе маё вечнае чаканьне, бо адзіны, каму я здраджваю, - гэта час.\nУ мяне сьлізкія боты. Напэўна, ты гэтага ня ведаеш, але я збочваю на сьнег і чую, як ён файна рыпіць, так што хочацца зьляпіць зь яго сьнеж- ку й шпульнуць вунь у таго тоўстага дзядзьку, а потым бегчы, не азірацца й бегчы, правальваючыся па лыткі ў сумёт і адчуваць, як ліпнуць да скуры ўжо мокрыя нагавіцы. Амаль зіма. Амаль вечар. Амаль дома. Я націскаю кнопку ліфта.\n...Ух ты!!! А ў маім пакоі нейкая вечарынка. Людзі п’юць гарбатку, размаўляюць. Вы седзіце побач і цалуеце маю шыю, у той час як я намагаюся прымусіць свае пальцы прабегчы па клявішах у бок гармоніі. Да д’ябла гармонію! Гармоны über alles, - крычаць яны. I я прымаю рашэньне: трэба прачнуцца.\nЯ вызваляюся ад вашых абдымкаў і накіроўваюся, куды звычайна накіроўваюцца пасьля сну - у прыбіральню. Менавіта там я прачынаюся. Мыю рукі, іду у пакой, аднак некаторыя рэчы прымушаюць мяне задумацца, і я разумею, што: варыянт А - я так і не прачнулася, варыянт В - гэты гармідар - няпроста сон. Чамусьці мая (пад)сьвядомасьць абірае варыянт В і я пачынаю лямантаваць, клікаць Цябе, потым Вас, не разумеючы хто з вас хто, і каго ж у рэшце рэшт я клічу. Адзінае чым ня розьніліся людзі ў маім пакоі былі іхнія імёны, якія я так і выгуквала\nЭ.-..Й.-..Р..-.А.-..Н.-.Д. Ніхто не зьбіраўся мяне ратаваць, а мой пакой папаўняўся новымі гасьцямі: мядзьведзямі ў матроскай амуніцыі, коньмі з разгубленымі позіркамі і усім тым, што валодала майстэрствам мімікрыі ва ўмовах маёй псыхікі. Гэй, хто тут гаспадар? Працяглы час я ляжу, не варушачыся, і слухаю, як арытмічна пульсуе артэрыя на шыі. Гэта яна будзе вырашаць, прачынацца ці не.\n...ён падраўняў лісты, з манернасьцю маёй знаёмай-алькагалічкі. Мяне начало цягнуць на ваніты, але я стрымалася: псаваць уражаньне ад прачытанага не хацелася.\n...ён пастукаў аркушамі аб стол так, быццам расшпіліў верхні гузік на маёй сукенцы (хаця не, на мне была сукенка з маланкай, але гэта не істотна).\n- што? што ты кажаш?\n...ён - быццам адзіная вялізная смочка, падумалася мне, смочка што падрыхтавалася да пацалунка-мацунка. Не-е, даражэнькая, ня пойдзе. Шукай сабе іншы дэлікатэс.\n- добра, я падумаю\n...гэта для навакольных ты абтрасаеш попел са сваёй сьмярдзючай цыгарэты, а я вось уздрыгваю, адчуваючы, як расшпільваецца станік на сьпіне.\n- няма экспрэсіі?\n...затое ў цябе яе зашмат... зараз ён возьме кубак, паднясе яго да свайго рота, быццам гэты кубак - мая голаў, якую дазволена бессаромна аблізваць кожны раз, калі пачынае дапякаць смага.\n- яшчэ кавы?\n...добра што ён не замовіў вячэры, інакш бы маё цела ператварылася ў канапку, і ранкам я прачнулася б пагрызеная й надкусаная з усіх бакоў. I як толькі я гэта разумею, рашуча прамаўляю:\n- Хадзем, мне тэрмінова трэба дадому\n...гэта называецца перарваны (ежавы) акт. Я ведаю, пра што думае цяпер наш любімы-сарамлівы Юрасік-карасік Б., калі бачыць у маім тэксьце слова “кава”. Ён узгадвае верш паэткі В.Г. і ў думках пытаецца: ці то была ў гэтай каве спэрма, ці то не? Адказваю - нЕ б-ы-л-о-о.\nЯ згодная ўявіць цябе ў позе лётаса пры адной умове: ты маеш быць асобай мужчынскага полу, бо цябе-жанчыну я ўяўляла б ў іншай прасторава-часавай камбінацыі. Да таго ж зь цябе атрымалася б ня самая лепшая паненка. Не хавайся, вопратка табе не спатрэбіцца, а вось я прыхаплю тое-сёе. У тым ліку й кніжкі. Я прымушу цябе чытаць уголас усё, чым ты завальваў мяне падчас нашага Вы-кальнага пэрыяду, які, мяркуючы па ўсім, мог бы цягнуцца бясконца, калі б не мая рашучасьць і жаданьне быць першай. Гэта дзякуючы мне ты меў выключную магчымасьць пачуць, як я (дакладней мае галасавыя вязі й моўны апарат - шчыра кажучы, слова “апарат” трохі пужае, яно большае за мой раток) спалучаю выбуховы пярэднеязычны цьвёрды гук “т” з галосным сярэдняга раду верхняга пад’ёму “ы”.\nТы выгульваеш свае думачкі на павадках, у кожнай зь іх матузок свайго колеру. Так яны меней блытаюцца. Вось ты вяртаешся зь вечаровай шпацыркі, перакусваеш марской капусткай, а потым бавіш час, гуляючыся зь імі, сваімі паслухмянымі жывёлінкамі. I ўсё ідзе як мае быць, пакуль у тваёй кватэры не зьяўляюся я й не ўчыняю крывавую масакру тваіх гадаванцаў. Кагосьці я адстрэльваю на месцы, кагосьці прост зачыняю у ванным пакоі, а хто й сам паслухмяна складае лапкі і добраахвотна саскаквае з 9-га паверху. Ты бездапаможна азіраешся вакол. Але маўчыш. Цалуеш мяне ў вусны і маўчыш. Я той, хто парушае звычайную хаду рэчаў, я ня дзейнічаю паводле схемы (прынамсі табе такая схема не знаёмая), я не жадаю, каб у тваёй галаве жылі штучныя індустрыяльныя мутанты, я павяртаю цябе да коней зь лябірынтавымі вачыма, да птушак, да сярэднявечных вядзьмарак, валасы якіх пахнуць вогнішчам і нечым далёкім-далёкім... ты маўчыш. I тут я бачу, як паказваецца галоўка чарговай маленькай паскудніцы, і ты прамаўляеш яе:\n- мне так сорамна, але я не кахаю цябе.\nмяне амаль нічога не застаецца.\nя сашкрабаю з кіліма кавалачкі сябе,\nусьведамляючы, што прастора ўзарвалася зь сярэдзіны.\nКожны дзень я кагосьці зьядаю.\nКожны дзень я кагосьці зьядаю. I мне пляваць, што ніхто не глядзіць на такія дзеяньні як на злачынства. Ніхто мяне не папракае, мне ўсё адно сорамна, і я ўжо не магу трымаць відэлец, рукі робяцца ці то ватнымі, ці то гумовымі, сківіцы нямеюць, вочы засяроджваюцца на адной бясконца белай (паступова бясконца чорнай, а потым зноўку белай) кропцы, наліваюцца-напаўняюцца нечым сьлізкім, ім на мяне пляваць, вочы пачынаюць жыць сваім асабістым жыцьцём, і есьці ўжо робіцца немагчыма. Мяне паралізуе. Калі ты кагосьці ясі - нехта абавязкова павінен зьесьці й цябе. Ад гэтай думкі робіцца ніякавата, і я ўзгадваю Генрыха, які часам ня можа прымусіць сябе ўскрыць бляшанку кансэрваў, бо гэты працэс топіць яго ў дэпрэсіі. Нешта такога кшталту робіцца й са мной.\nНе, гэта не лянота, не ля нота... не мі нота ды й ня рэ, напэўна, тэта нейкая какафонія.\nЯ адкручваю кран - і праз колькі хвілінаў у мяне будзе сваё мора, не, нават акіян. Пайду плаваць. Стануся мараком. Выратую тубыльскую прыгажуню ад салёнай сьмерці. Ейны бацька будзе бязьмежна мне ўдзячны, і гэтая бязьмежнасьць скончыцца як мага хутчэйшым шлюбам ягонае донечкі, вядома ж, са мной. Гэтак тубыльскія плямёны наладжваюць вонкавыя сувязі. А я буду раўнаваць яе да ветру, да пырскаў, што прызямляюцца на ейную ледзь кранутую індуктаванай мэлянінавай пігмэнтацыяй скуру і, высыхаючы, пратачаюцца праз поркі да крыві. Я ж ніколі ня здолею так вось высахнуць і трапідь у тунэлі ейных судзінаў. I мне нічога не застанецца, як пакутаваць ад сваёй недасканаласьці. Яна будзе мяне любіць, але неяк па-спакойнаму. I гэта правільна, бо дзяцей не кахаюць - іх любяць.\nЯ вярнуся героем.\n- Куды. Куды ты вернешся? У эмаліраваную ванну, па ўскрайку якой маршыруюць непрыдуманыя інсэкты? Я ня слухаю.\n- У якой і аднаму месца малавата? Я не жадаю гэтага слухаць.\n- Ванну, якая перажыве твае аднадзённыя думкі? - вушы ўжо нямеюць ад модна прыцісну- тых да іх далоняў, і тут я разумею:\nтрэба схавацца. I я хаваюся з галавой, каб ня чудь, але каб слухаць.\nРаз - два - тры елачка згары - суседзкія дзеці адзначаюць новы год у лютым.\nТы - як - дзіця - мяне (я) кіда-е (ю) был-ы (ога) кахан-ак (ка)*\n* на выбар\nНе - грызі - шалік. Ты - ж - ня - тутавы - шаўкапрад - я іду ў кіно без асьпіранта № 2. Ён станецца маім пацыентам і будзе вучыцца жыць сёньняшнім днём. Нічога ў яго не атрымаецца, кажу гэта цяпер, бо як толькі я спрабую залезьці пад ягоны каўнерык пагрэць далоньку, ён пачынае напружана думаць - што гэта я раблю і, галоўнае, навошта, паступова пераходзячы да сьмярдзючай думкі “напэўна яна ў мяне закаха- лася”. А там, за каўнерыкам, было проста цёпла.\nI — магчыма - хутка - ты - атрымаеш - свой - кавалачак - цукарка - а гэта асьпірант № 1. Ён мае блакітныя вочы, якія зіхацяць непрыхаванай нахабнасьцю пяцігадовага дзіцёнка. Чорны швэдар. Ідэальна-дагледжаныя рукі. 41 памер абутку. Шчыры сьмех. М-так, занадта ідэальныя рукі. Такімі пальчыкамі нават у носе калупаць шкада.\nДзеці - вельмі — жорсткія - а гэта думка, на якой асьпіранты зазвычай сыходзяцца.\nПершым памерла дрэва, што стаяла за хлявом. Нечаканасьць - гэта не заўсёды дрэнна. У маім выпадку нават добра.\nЯно слухала ўсё, што я казала, і ўсё, пра што я маўчала. Слухала й пахла. Пахла й слухала. I гэтак да бясконцасьці. Да бясконцасьці, пакуль не памерла. Зрэшты, так атрымалася нават больш трагічна. Ніякіх табе разьвітаньняў, прабачэньняў, абяцаньняў наведваць могілкі. Як і павінна быць насамспраў.\nЧасам навакольныя дрэвы ўяўлялі нас каханкамі, ад чаго рабілася трохі ніякавата. Але мяне не падманеш - мы ніколі не былі адзін на адзін, значыцца і каханкамі мы быць не маглі. Нас падслухоўвалі тысячы, мільёны вушэй. Я ня здолею іх падлічыдь, нават за ўсё сваё жыдьцё. А калматы вусень, старанна перажоўваючы зялёнае лісьце, ня ўпусьціць магчымасьці сказаць свайму суседу па галінцы- не, ты бачыў? адкалупнуць кавалак кары і запхаць туды валосьсе, людзі пэўна звар’яцелі, а нам што з голаду памірадь ці што?\nМужчыны заўсёды былі большымі плеткарамі, чымся жанчыны.\nЯна - блакітная кветачка ва ўжо выцьвілым палісадніку тралейбусных пасажыраў. Яна - мой кавалачак неба, такі трошкі, ледзь-ледзь крануты сівенькімі прожылкамі аблокаў. Яна ня пахла, бо такая дасканаласьць блакіту прост ня мае права на пахі. Менавіта таму яна так сакавіта і рэзка сьмярдзела. Аднак гэта толькі на пачатку, потым... - а потым было ўжо неістотна. Нашыя пахі пачалі перамешвацца, малекула па малеку- ле. Яна сядзела даволі нязграбна, але надзіва правільна. I нідзе болей яна так добра не глядзелася б, як там, на сядзеньні тралейбуса ля апошніх дзьвярэй, яна была павернутая сьпінай да ўсіх астатніх, але тварам, тварам - да мяне, ейнай ахвяры і ейнага гаспадара. У той час як яна ўяўляла сабой трохмерную прастору, што забілася ў кут гарадзкога тралейбуса № 33, мае пыласосы-вочы намагаліся ўсмактаць хоць што-небудзь - імя, век, занятак, захапленьні. Хто і калі мог скатаць яе з рэштак нябеснага цеста? - ...nichts - нічога ... я не знаходжу анічога, апроч сацыяльнага статусу.\nЯ - цынамонавая кветка ў такім стракатым палісадніку тралейбусных пасажыраў. Я чыйсьці кавалачак зямлі, такі трошкі, ледзь-ледзь крануты сівенькімі прожылкамі сьняжка. Я пахну зрэдку, калі пройдзе дождж (але хто паверыць у бруднаваты гаркавата-кіслы дождж?).\nПАРАСКЛЕЙВАЦЬ АБВЕСТКІ. Трэба парасклейваць абвесткі. “Маладая сям’я з аднаго чалавека здыме кватэру ў вашым доме. Цішыня й парадак гарантаваныя. Тэл. 2428677”.\nВось ужо й прысьпеў час пра асобны кут падумаць. Ён мне прост неабходны, гэты самы асобны кут. Мая сям’я расьце з кожнай крызай, з кожным новым каханкам. Мяне робіцца столькі, што я ўжо ня ўпэўненая ў дакладнай лічбе сваіх воляў оляў вольгаў волечак вальжынаў вальцісяў вольцяў... ад усіх гэтых бяздомных і напаўжыцьцяздольных дармаедак круціцца галава. Час думаць і пра самастойнае жыцьцё. Я прыклейваю адну абвестку да дзьвярэй бібліятэкі, там дзе працуе адна мая знаёмая, нечым падобная да птушкі. Другую - да дзьвярэй крамы, там заўсёды ў цябе пра нешта пытаюцца. Пытаюцца, які памер, улюбёны колер, а ваш стыль? Толькі перакроч ганак - ты адразу адчуеш як усе й усё прапахла адзіным жаданьнем - уціснуць усіх у нейкія памеры, нумары, знакі, лічбы, адрэсы, гендэры, статусы, іміджы, ня ведаю я, які ў мяне памер.\nРасшпіліце-тка паліто.-.напэўна... - яна кудысьці зьбягае потым вяртаецца, я думаю толькі пра яе: якая яна прыгожая і што вось пасьля працы яна сьпяшаецца дадому гатаваць вячэру. Дзяцей у іх пакуль няма, праўда яны ўжо знайшлі рэдкаснае імя для дзяўчынкі, аднак жа хлопчыка хочацца болей. Яна дэманструе адшуканую кашулю й чакае маёй рэакцыі. У сваю чаргу, я, вядома ж, заўсьміхаюся неяк вінавата і буду стаяць і чакаць, пакуль яна будзе перабіраць усе магчымыя варыянты. Зараз я ніхто іншы як лялька, якую трэба ПЕРА-апрануць. Тут галоўнае працэс, а ня вынік. Мне робіцца сьпякотна, мне няўтульна, я ня ведаю, ці хопіць мне грошай, ня ведаю, ці хопіць мне мужнасьці, ня ведаю, ці хопіць мне часу, ня ведаю, ці хопіць табе цярплівасьці, ня ведаю, ці хопіць цярплівасьці мне. Я куляй вылятаю з крамы, бо ўзгадваю: трэба парасклейваць абвесткі, дарабіць пераклад, пад’есьці, памарыць, распланаваць свой магчымы сыход, падрыхтаваць тваё магчымае прыйсьце.\nАле выкруціцца немажліва. Цябе ўсё адно заклясыфікуюць, дадуць асабісты нумар, падбяруць адпаведнае азначэньне, падпішуць цану, знайдуць пакупніка, па-сьвяточнаму запакуюць і адправяць. Куды? Куды-небудзь, лёс - ён як і нумар - ва ўсіх свой асабісты. Трэцюю абвестку я прыклею да дзьвярэй свайго дому. Буду павяртацца... - а раптам зацікаўлюся.\n(пераклад з ангельск.)\n...значыцца, гэта была ты. Я здолею адкрыць тваё паведамленьне пры ўмове, што ты дашлеш яго мне яшчэ раз. Гэта магчыма? Як ты? Я правёў шмат часу ў сябе на лецішчы непадалёк ад мяжы з Расеяй. Ты вучышся ці працуеш? Калі ласка, напішы мне зноўку. Выбачай, але мы па- вінны быць пільнымі з гэтымі вірусамі-крыміна-ламі.\n...калі я вярнуся ў Хельсынкі, я абавязкова запытаюся наконт фінскай мовы. Жудасныя навальніцы амаль кожную ноч тут! Буду радая ад цябе пачуць.\n...Дарагая Воля. Было файна пачуць ад цябе. Мне шкада што ты ў down'e, я ведаю што гэта такое. Магчыма, ты занадта сур’ёзна прымаеш некаторыя рэчы... магчыма, трэба меней зважаць на людзей. “Ёсьць кветкі, што былі народжаныя, каб квітнець незаўважанымі, непрыкметна, і дарыць свой водар паветру пустэльні”.\n...хай, sweety, як ты там маешся?\nТвой апошні ліст вельмі дзіўны. Хто можа цябе пакрыўдзіць, мо гэта я? якія ў цябе могуць быць праблемы? Што ў вас там здарылася? У мяне ўсё добра. Зараз працую на дзвюх работах: у макдональдзе з 7 аm - 3 pm, потым у другім фаст-фудзе (Арбіс), 5 дзён на тыдзень. У макдоку я працую касырам, праца дурная, увесь час заняты, у Арбіс я канструктар сэндвічаў: ляплю сэндвічы па кніжках ды схемах - прыкольна.\n...Прывітаньне, гэта зноўку я. Сумую па ўсіх, а яшчэ я захварэла і не магу хадзіць на мора. Здаецца наш Вітал не сьпяшаецца вяртацца са штатаў, я яго заб’ю, шчыра, ня сьмейся. Спадзяюся ён не застанецца там з тымі тоўстымі амэрыканскімі дзеўкамі. Пакуль.\n...ты даслала мне віншаваньне на дзень валянціна, а потым сышла зь кімcьці іншым. Я тэлефанаваў табе даволі позна, але цябе не было. Гэта ня добра, зусім ня добра. Калі ў цябе хтосьці ёсьць, проста скажы, навошта хавацца й хлусіць увесь час. У мяне новы нумар тэлефона, але я ня думаю, што ён табе патрэбны, і, вядома ж, табе пляваць, як мне на новым месцы.\nЧас быў класьціся спаць. Ці то прачынацца? Трэба было абіраць, зноўку абіраць, спаць-прачынацца, прачынацца-спаць. I я абіраю.\nНа падваконьні ўжо доўгі час не было нічога. Фартэпіянныя пальчыкі з задавальненьнем лашчылі палатняную скуру, гаспадар якой прымружваў павекі й час ад часу ўздрыгваў, падаючы прыкметы жыцьця. Пэўна, Шапэн яму падабаўся. Аднак ад доўгай практыкі пальчыкі пачалі стамляцца, блытацца й запавольваць свой pyx. Бедныя, яны ня ведалі, што хутка па іх прыйдзе дзядзька з малінавымі рукамі й прымусіць цыраваць ягоныя капелюшы, ужо неаднойчы прастрэленыя (разам з галавой) мясцовымі хлапчукамі.\nА раней на падваконьні было шмат чаго...\nГаспадар малінавых рук, стаміўшыся ад самазадавальненьня, вырашыў запытацца, і ў ягоным голасе прагучала сапраўдная зацікаўленасьць: Вольга, а чаму б табе не завесьці хлопца? гэта прагучала як: Вольга, а чаму б табе не завесьці сабачку. На што я адказала: што тычыцца жывёлак, тут я за грынпіс, няхай жывуць на волі. А ў мяне шосты паверх.\nДумкі чарговым разам недзе нашвэндаўшыся, вырашылі вярнуцца ў галаву. Аднак ня ўсё так проста. Блудныя дзеткі са зьдзіўленьнем утаропіліся ў рэчы незразумелай формы. Toe былі новыя думкі. Яны пасьпяхова занялі вольную жылплошчу, пераклеілі шпалеры, пабялілі столь і нават павесілі новыя фіранкі. Такое нахабства не магло не абурыць былых жыхароў, і яны, пачырванелыя й раззлаваныя, з усёй моцы ўпіхнуліся назад у галаву. Галава начала балець. Там увесь час нешта дзеелася. Варожыя лягеры сутыкнуліся не на жарт. Пачуўшы дзікія выгукі - “трава расьце - я расту - адпаведна - я - трава, трава - гэта я - пафарбўйма ўсё ў зялёны”, я вырашыла, што трэба дзейнічаць. I гаркавы прысмак кактэйлю “пігулкавы” пакінуў увушшу адно рэхава-гукавыя хвалі\n“ ....я-я...-сту-....-дн-...-я-а..а...”, паволі збочыўшы на частату 16 гц, якая была ўжо недасяжнай.\nА зрэшты ён чарнеў не адзін.\nАнёлы ягонага веку вельмі непакояцца, калі пачынаюць чарнець. Таму я супакойваю цябе й нават згаджаюся на спатканьне. Дайсьці адразу і своечасова неяк не атрымоўваецца, і я спазьняюся на два дні. Ты злуешся, але нядоўга. I ўжо вядзеш мяне на каву зь пірожным, якое я буду абіраць сама. А ты? Зубы. У анёлаў часам таксама баляць зубы. Ведаю. Касырка-піяністка старанна адбівае кошты пірожных, кексаў, бутэрбродаў. Яна выконвае смачную гастранамічную сарабанду. Ейны пузаценькі раяль-апарат грукоча ад задавальненьня, паглынаючы рознакаляровыя паперкі зь лічбамі. А я паглынаю пірожнае “мядок” і слухаю твае здымкі. Такое ўражаньне, быццам ты хочаш іх перакрычаць, і таму голас твой гучны ня толькі для мяне, але і для іншых наведнікаў крамы. - А ГЭТА - ВОСЬ XJIEБHAE ДРЭВА, - крычыш ты, хітра азіраючыся навокал, ці пачуў хто. I пакуль я разглядаю здымак, ты корпаешся у стосе сваіх успамінаў і знаходзіш другі. - А ГЭТА - СУСЕДЗКІЯ ІНДЗЕЙСКІЯ ДЗЕЦІ - ну ўсё, я не адзіны твой слухач, увага з боку пакупнікоў гарантаваная. Я як мага хутчэй дапіваю каву і вылятаю на вуліцу. Ты хапаеш мяне за руку акурат у той момант, калі цягліца на маёй правай назе ўжо гатовая зрабіць крок насустрач “вечнага кола жыцьця” (ці кола самаходу, калі прасьцей). - Чаму ты так няўважліва чытала Міларада??? Там жа і пра цябе было, - анёл запальвае цыгарэту, а я бягу на францускую мову, забываючыся на прыгожых мужчыну й жанчыну, што нарадзілі анёла.\nТолькі потым я ўзгадваю Яе, сваё апраўданьне, якое мусіла пачынацца так:\n... аднойчы я пабачыла Марыю Ст’юарт. У мэтро. Нейкая жанчына ўздымалася па лесьвіцы (але ж мяне не падманеш) я адразу зразумела: гэта яна. Справа ў тым, што калі ісьці па лесе ня першым, а за кімсьці, галіны заўсёды хвастаюць цябе па твары, па руках, і ты нічога з гэтым не паробіш. Раней я яе ніколі ня бачыла, таму вярнуўшыся ў бібліятэку, удакладніла сваю сустрэчу і я ўдакладніла.\nКлуэ Ф. Партрэт Марыі Ст’юарт.\nМарыя Ст’юарт (Mary Stuart) (1542-1587). Стаўшыся ўдавой у 1561-м вярнулася ў Шатляндыю. Дамагалася ангельскага пасаду (у якасьці праўнучкі караля Генрыха VII). Спробы Марыі Ст’юарт умацаваць сваю ўладу ў Шатляндыі, абапіраючыся на каталіцкую шляхту, выклікалі незадаволенасьць шатляндзкіх кальвіністаў, якая вылілася ў паўстаньне 1567 году. Абвінавачаная ў забойстве свайго другога мужа лорда Дарылі, Марыя Ст’юарт была вымушаная ў 1567-м адмовіцца ад пасаду на карысьць сына (шатляндзкі кароль Якуб VI; з 1603-га ангельскі кароль Якуб I) і ў 1568-м уцякаць у Англію. Па загадзе ангельскай каралевы Элізабэт яе пасадзілі ў турму. У Англіі Марыя Ст’юарт фактычна была цэнтрам прыцягненьня найбольш рэакцыйных сілаў ангельскіх фэадалаў у іхняй барацьбе з прыхільнікамі ўраду Элізабэт. Пасьля раскрыцьця сэрыі каталіцкіх змоваў супраць Элізабэт, Марыя Ст’юарт была асуджаная і пакараная сьмерцю... Насычанае драматычнымі падзеямі, жыцьцё Марыі Ст’юарт сталася для шматлікіх пісьменьнікаў (Ф. Шылер, С. Цвэйг і іншыя) сюжэтам літаратурных твораў, у якіх вобраз Марыі Ст’юарт, залішне ідэалізаваны.\nЁн пайшоў далей, і я ня стала яму крычаць усьлед, што ў мяне няма запалак, але ёсьць запальнічка. Ён жа пытаўся запалак.\nНе, я не палю, прост часам дзе-нідзе выключаюць сьвятло - і я на ўсялякі выпадак цягаю з сабой запальнічку. Раней у мяне была лямпачка, свая, уласная. Я думала: ну вось, цяпер і ў мяне ёсьць нешта сваё, роднае, як у кожнага нармальнага чалавека. Аднак мая лямпачка ня доўга зіхацела. Не, яна не перагарэла, яна ўсяго толькі зьмяніла месца жыхарства. Паехала рэклямаваць беларускую вытворчасьць на замежны рынак. Мая сяброўка Надзея парадзіла абзавесьціся лямпачкамі айчыннай вытворчасьці (мясцовымі, значыцца) і з задавальненьнем прадэманстравала мне свой нядаўна прыдбаны экзэмпляр. Год як яна карыстаецца сваёй лямпачкай і так прызвычаілася да яе, што ўжо ня можа й гадзіны безь яе пражыць. Я за Надзею радая.\nМне 14 гадоў. Я вучуся ў звычайнай школе. Самай звычайнай. Там існуюць свае законы й парадкі. Мне падабаецца дапамагаць людзям, часам здаецда, што гэта тое, чым я павінна займацца ўсё сваё жыцьцё. Больш я нічога ня ўмею. (I, як даводзіць практыка, - нават гэтага.) Мне ўсё яшчэ 14 гадоў, і нас зь сяброўкай пасылаюць да старой жанчыны. Аказваецца, мы ўзялі над ёй шэфства. Дакладней, ня мы, а нашая школа. Я даведалася пра гэта зусім нядаўна, і калі даведалася, то згубілася ў часавым вымярэньні, бо тое, што мусіла здарыцца са мной, ужо адбылося гадоў 60 таму. Часавыя дзіркі такога кшталту запаўняюцца ў сьвядомасьці чым заўгодна, толькі ня тым, што ёсьць насамрэч. Прыкладам, я еду ў трамваі. Мне не халодна, бо ідзе сьнег. Калі ідзе сьнег, халодна быць ня можа, можа быць па-дзіўнаму сумна (па-сумнаму дзіўна). Я еду праз старыя будынкі яшчэ не старога гораду, хутка іх пачнуць бамбіць, ля крамаў выцягнуцца доўгія чэргі, а я ўсё буду ехадь, не разумеючы, які цяпер час і куды я еду.\nНаша падапекаванка не была бабуляй, яна была старой жанчынай. Бабуля - гэта такое добрае зь вясёла-сумнымі вачыма стварэньне, якое пахне мёдам-сырым цестам-спакоем-упэўненасьцю-самадастатковасьцю й стомленым дыханьнем. Яна памятае тое, на што я ўжо забылася. Потым усё будзе наадварот.\nСтарая жанчына жыла ў двухпакаёвай кватэры. Здаецца, у яе нават быў муж. Гэта мяне страшэнна абурала, бо я не разумела, чаму ён не прыбірае за сваёй жонкай. Яна была надобная на самку-павучыху, а ён на самца, якога яна праз сваю хваробу не пасьпела зьесьці. Ёй было цяжка хадзіць, і таму большую частку свайго нецякуча-застылага часу яна праводзіла ў ложку, які пакідала толькі зрэдку - адчыніць дзьверы сваім “прыбіральшчыцам”. Яна не выказвалала асаблівай удзячнасьці і ўспрымала нашую прысутнасьць як належнае, чаго нельга было сказаць пра нас. Toe, як яна аддавала за гады, выклікала адчуваньне, што гэта я была вінаватая ва ўсіх ейных хваробах і ў тым, што была малым дзяўчо, якое спрытна гэтак рухалася па ейнае тэрыторыі. А рухалася я так спрытна, таму што мела толькі адно жаданьне - як мага хутчэй выбегчы з гэтага клінічнага сьвету, дзе ўсё сьмярдзела лекамі - потам - лекамі - урынай - лекамі - пазалеташняй ежай - лекамі лекамілекамілека мі ле кам і лекамілекамілекамілекаміле каміле камілекаміле камі калекамі і гэтыя пахі ўжо не былі пахамі, яны мутавалі ў гукі й нахабна гэтак чапляліся за мяне, за мае валасы, за рукі, за ногі й абараніцца не было чым. Свайго паху я пакуль на займела. Хоць з гэтым можна паспрачацца.\nМне 19 год. Ён нахіляецца да маёй галавы й кажа, як цудоўна, але ты пахнеш нічым, нічым штучным. Калі б ты была вышэйшая ростам - я намаляваў бы зь цябе Вэнэру. Сядзедь перад камэрай чужых вачэй і ўсьведамляць, што цябе ня бачаць, бо зараз ты мітычная істота з чужым імем і чужой біяграфіяй. Не, усё ж добра, што я не такая высокая. Мне ўсё яшчэ 19, і ўжо другі ён абдымае мяне, уцягвае пах маіх валасоў і кажа, ты ніколі ня вырасьцеш, таму што пахнеш малаком. Я прыкладаюся да ягонага вуха, як да марской ракавіны, і слухаю.\nМалака я ня п’ю, я яго не люблю.\nЯ п’ю каву. Я п’ю каву на кухні - другі кубак запар сёньняшнім ранкам. П’ю, бо не магу ня піць. Як не магу стаяць, таму я апускаюся на падлогу, паволі праяжджаючы сьпінай па белых паліраваных шафах, за дзьвярыма якіх жывудь слоікі розных памераў і формаў. Большасьць зь іх пустыя, але гэта неістотна. Істотна тое, што блытаецца патэфон з патысонам, Колас з Купалам, а разынкі здаюцца асобнай расьлінай, прычым нават дрэвам. Мая сьпіна адчувае вострую ручку шафы, і вось я на падлозе. Я на падлозе. Я п’ю каву і пра нешта там думаю. Думаю, вазьму-тка я “Пэрвэрзію” пачытаць ці што. I вось я ўжо чытаю, я на кухні, п’ю каву, чытаю пэрвэрзію і пра нешта там думаю. I вось калі я амаль перапыняюся думаць, чую як зьлева ад мяне з падваконьня тое, пра што я думала, скідае гаршэчак з пальмай. Ягоны гук ляціць хутчэй за яе самую, таму я спачатку чую, а потым бачу. Я гляджу на пальму, якая ўжо на падлозе зьлева ад мяне. I я ўжо ня п’ю кавы, не чытаю “Пэрвэрзіі”, але думаю.\nКалі й крыўдзіцца, дык толькі на сябе. Калі крыўдзіць...\nМы сустрэліся ў мэтро. Мы заўсёды сустракаемся ў мэтро. Гэтым разам я не вымала з заплечніка кніжкі. Насупраць было куды цікавей. Тры асобы: жанчына, мужчына й дзіця, клясычнае існаваньне. Мяркуючы па іхніх тварах, льга было пацьвердзіць думку, што яны - сярэднестатыс- тычная сям’я. Вывучаючы рысы іхніх твараў, прагнулася даведацца чагосьці болей, але на наступным прыпынку пачалі ўваходзіць людзі, і мне застаўся толькі мужчына. Мяне адразу зацікавіла форма ягоных вуснаў. Здавалася, быццам верняя частка была караткаватаю, і гэта не дазваля- ла ёй цалкам злучыцца зь ніжняю. Атрымлівалася, што рот ягоны быў трохі раскрыты й можна было пабачыць заечыя зубы. Усё ж я пагадзілася з сабой і вырашыла адзначыць: ён - даволі прывабны экземпляр. Ягоны твар быў павернуты ў профіль, і таму я магла спакойна сноўдаць вачыма па ягонай шчацэ, сківіцы і далей уніз - па шыі. Праўда, там я натыкалася на шалік, потым - на куртку, і мне падумалася, што нашмат лепей ён глядзеўся б у паліто і бяз гэтай шапкі, што хавала (я ўпэўненая) ня менш прыгожыя валасы, па якіх мае вочы таксама не адмовіліся б прабегчыся сваёй упартай нахабнасьцю. Была зіма, але ягоная скура нагадвала пра лета. Жонка карміла яго добра, ён зьядаў з апэтытам (якога заўсёды бракавала мне) і першую, і другую, і трэцюю. I ўжо шукаючы прабачэньня за свае вандроўкі, я пачала апраўдвацца, што, магчыма, ён ніякі ня бацька, можа ўвогуле левы чалавек, ну, хаця б брат. Дзяўчынка падсунулася да яго бліжэй запытацца пра нешта, а ён неяк разгублена паціснуў плячыма, нават не паціснуў, а так, быццам зьбіраўся паціснуць. Ён разумеў, што выконваць гэты рух да канца ня мела аніякага сэнсу, бо той, каму ён быў адрасаваны, быў здольны ўжо здагадацца пра яго. Дык навошта? Гэта, як не дамаўляць словаў - не дагаворваць сказаў - не даслухваць да канца показак - у прысутнасьці таго, каго добра ведаеш. Так пачынаецца маўчаньне. Ён глядзеў на сваю жонку і на дзіця, пытаючыся ў мяне і іншых - гэта сапраўды мая жонка? - а гэта мая дачка? — і я зь імі жыву? - а яна кладзецца ля мяне кожную ноч і кожны ранак я не магу прачнуцца? - і гэтае дзіцё - гэта імгненная сустрэча майго спэрматазоіда й ейнай яйцаклеткі?\nI я адзіная з пасажыраў гатовая паверыць яму, падтрымаць яго, скрасьці і сівым ранкам абудзіць грукатам дзьвярэй вэнэцыянскага гатэлю, забыўшыся на сваю шкарпэтку і неаплачаны рахунак. Чаму я не застануся зь ім. Ягоныя вочы так нічога й не прамовілі. Іхняя пустэча была дасканаласьцю, не кранутай ані літарай прачытанай кнігі. Які быў сэнс рабіць з гэтай бясконцасьці ручную малпу са штучна запханымі ў яе ідэямі. Дасканаласьць не для мяне.\nЕйная маці была руская. Ейны бацька - габрэй. А яна сама была маёй сяброўкай.\nПеракрочыўшы ганак дзіцячага садка, куды мяне ўпарта не хацелі браць з-за нізкага гемаглябіну, я прашаптала:\n- мам, паглядзі, якія ў той дзяўчынкі доўгія валасы. Я хачу зь ёй сябраваць.\nГэтак першы раз у жыцьці я пазнаёмілася зь дзяўчынай. Я ганарылася сваёй сяброўкай, у яе былі валасы да попы і экзатычнае імя, якога не было ні ў кога. А'яшчэ ў яе быў старэйшы брат і бацька.\nЯ раўнавала яе да кожнага слупа і хацела, каб яна належала толькі мне. Потым мы нават вырашылі ажаніцца (вядома ж, калі вырасьцем) і жыць разам. Я прыляплю сабе вусы падчас рэгістрацыі, і ніхто не здагадаецца, што я - гэта я.\n...20. У Міляне +20. Вэрдзі даўно памёр. Праўда, мабыць, не ў Міляне, але там усё адно +20, таму Іялянта сядзіць на падмурку калёны музэю мастацтваў, скрыжаваўшы ногі. Іялянта чакае Артура, яна не чакае мяне, пра мяне яна нічога ня ведае, зрэшты, як і я. Аднак у мяне перавага. Я ведаю, што яна мусіць цяпер сядзець тут, і мне няцяжка здагадацца, што яна - гэта менавіта яна. Толькі італьянка можа гэтак глядзець на архітэктуру супрацьлеглага дому і атрымліваць асалоду ад адсутнасьці аўтамабіляў і наяўнасьці вольных парковачных месцаў. Яна сьмяецца й абяцае, што абавязкова прыедзе сюды са сваёй уласнай машынай, каб паркаваць яе дзе толькі можна. Гэтак яна будзе адпачываць.\nМаўчы, толькі маўчы.\nНавошта словы, калі размаўляеш вачыма. Я буду вучыць цябе слухаць кожную ноту кожнага акорду з кожнага накцюрну, якія мы завучым на памяць. Слову патрэбная папера, а не твае вусны, як патрэбныя вусеню лісты, а ня вершы, што на іх занатаваныя. Ведаю, цяжка, але паступова ты звыкнешся з гэтым. Людзі прызвычайваюцца нават да паскудзтва і бруду, дык чаму б не прывыкнуць да маўчаньня.\nУ адзінай сукенцы з водарам, які табе так падабаецца, я выпрастаюся на зімовым кіліме і ўспомню, што рамонкі, на жаль, не існуюць у кубічнай прасторы. Нічога, скажаш ты, мы будзем смажыць яечню, яна таксама надобная на рамонкі. Я моўчкі згаджуся і выцісну зь сябе ўсьмешку.\nШэрае неба не злуецца, яно разважае. Можа, нават пра колер маіх валасоў.\n10 крыўджаньня (па новым стылі) 0001 году, гэта калі? Заўтра, сёньня, учора, пазаўчора? Якая розьніца. Сьвята ёсьць сьвята, няхай сабе і фіранак. У гэты дзень яны ляцяць за межы свайго існаваньня - ператвараюцца ў летуценьніц. Аднойчы я набяруся сьмеласьці і скажу: - Паважаная мадам Фіранка, дазвольце мне ляцець з Вамі. Прыгожая, далікатная і чыстая, яна азірнецца, правядзе сваімі крыламі па маіх вачох і ўсьміхнецца: - Ты яшчэ маленькая і не разумееш нашых вершаваных палётаў.\nЦяпер у мяне няма нават фіранкі.\n3 кожным подыхам штучнага сьвятла крочыць робіцца цяжэй, бо гіпсавыя словы камянямі выпадаюць з чалавечых пастак, нібыта зубы старога дзядзькі. Яны, словы, не ляцяць у бясконцасьць вулак, а застаюцца сьмярдзець тут, пад нагамі. Няспраўджаныя спадзяваньні й цыфэрблятныя памкненьні жабракамі сядзяць на пэцканых брукаванках. Чакаюць мяне. «Ты - добрая», - сказаў адзін мужчына, выцягнуў з куфра коўдру й пабег зьбіраць камяні. На прыступках засталіся толькі я і апэльсынавая лупінка. Мы чакалі сьмяцяра ці міласьці ў выглядзе будучых дзён жыцьця. У той вечар я адмовілася ад нэрвовага стаката жаночых абцасаў, бо была закаханая ў ледзь чутны палянэз тваіх ботаў. Маршы мы не любілі, як і адзін аднаго.\nПрайшоў нехта й паклаў у руку 10 гадоў.\nУ тралейбусе, што пакутуе на базэдаву хваробу, сустракаю раніцу. Прыпынак... ня мой, наступны - таксама, яшчэ адзін... зноў ня мой. Мо тралейбус ня той? А мо - я ня тая?\nУсе словы, зьвернутыя да мяне, я захоўваю ў асобных капэртах, каб яны не псаваліся й не ператвараліся ў камяні, якія ты так любіш.\nКабалістычныя кавярні змагаюцда з рамантычнымі завулкамі, а я хачу патануць, схавацца ў вялікіх, нібыта дзядулеў швэдар, далонях.\nЯ засну, стомленая пошукамі любімых шкарпэтак, і мне прымроіцца чорная, выключаная з разэткі прастора.\nТам існуе плоскасьць альфа, з мноствам валасінкавых ліній, крыжыкаў і чымсьці надобная да яе плоскасьць бэта.\n- Дык чаму плоскасьці скрыжоўваюцца?\nГэта павісьне нада мною сусьветнае пытаньне геамэтрыі.\n- Вельмі проста, - адкажу я, - Таму што яны патрэбныя адна адной і хутка ў іх будуць дзеткі - маленькія пласкасьцяняты.\nНекалькі крокаў - і я трапляю ў дарослы сьвет. Тут усё інакш. Шмат чаго «нельга», напрыклад, нельга казаць глупствы і бачыць падазроныя срэбныя кропачкі ў паветры.\n- Ну і што! Затое тут ёсьць цікавая гульня: хто памрэ першы!\nАднак у гэта я не паверу, як і ў тое, што мае гаваркія вочы ўмеюць маўчаць, а фарбаваныя пухкасьцю вусны - прамаўляць што-небудзь істотна шчырае. Падсьвядомасьць запануе пад вонкавасьцю ў той вечар, калі ягоным эпілёгам станецца вечнасьць, а ня я.\nГільятынавы дождж абвесьціць новае (на пару тыдняў) стагодзьдзе, надыход якога я адзначу ў кампаніі незнаёмых, але досыць прывабных будынкаў і вулак з пляшкай віялянчэльнага суму. Парасоны шпацыровых суседзяў паведамяць, што ўночы магчымы моцныя ападкі з навальніцамі. Але пра гэта я даведаюся пазьней, як толькі мае цукровыя летуценьні пачнуць паволі зьнікаць, агаляючы каркасны стрыжань, на які праз час можна будзе наляпіць новыя. Усе мае клетачкі ператворацца ў бэкарную вадкасьць і, захопленныя тутэйшай эўфарыяй, пачнуць выгукваць апазыцыйныя лёзунгі. Hi бэмолі, ні дыезы ім ужо не дапамогуць, бо яны, клетачкі, адшукалі сапраўдную шчырасьць. Якою ёсьць адмаўленьне.\nСамастойнае вывучэньне гэтага гораду пачалося зь візытаў да першага пацыента маёй цнатлівасьці. Мапамі карыстацца не прыходзілася, усё рабілася навобмацак. Так павялося, і пазьней я ўжо ніколі не здраджвала гэтаму прынцыпу. Расчуленая пакутамі вэтэранаў каханьня, я не магла заставацца дома. Закінуўшы неабходныя мэдыкамэнты ў аптэчку, я выпраўлялася ў падарожжа. Часам назвы вулак, дзе жылі пацыенты, мудрагелітым чынам перапляталіся зь іхнімі імёнамі ды прозьвішчамі, што рабіла прасьцейшым працэс завучваньня геаграфіі гораду.\nУ дзёньніку назіраньняў больш за ўсё сустракалася слова “заўтра”, якім вельмі любілі карыстацца пацыенты. Характэрным сымптомам захворваньня было маніякальнае жаданьне прачнуцца менавіта заўтра. Чаго, вядома ж, адбыцца ніяк не магло. Ты прачынаешся сёньня і толькі сёньня. Нельга было не заўважыць, што большасьць зь іх звыкалася з маёй прысутнасьцю, а некаторыя нават спрабавалі заляцацца (ня столькі да мяне, колькі да маіх грудак), што тлумачылася дзіцячымі перажываньнямі, якія глыбока заселі ў памяці і рабілі зь мяне гэткую “еву ў шкарпэтках”. Так атрымалася, што 23-я пара маіх храмасомаў уяўляла зь сябе мадэль XX. Гэта дакладна адлюстроўвалася падчас кожнай размо- вы. Што б я ні рабіла, я ўсё адно крочы -ла, тан- чы -ла, пі -ла, жвака -ла etc, etc. Так атрымалася, што генрых, міларад і нават джэймс мелі 23-ю пару мадэлі ХУ. I кожны зь іх што б ні рабіў, усё адно крочы -ў, танчы -ў, пі -ў, жвака -ў etc, etc.\nЯ зычыняю за сабой дзьверы. Тут ня хопіць месца нат для раскінутых рук. Тут пахне кляўстрафобіяй і нямой прысутнасьцю тых, хто здымаў слухаўку, прыкладаў яе да вуха й цяжка дыхаў. Так як зараз раблю гэта я. Занята. Міжволі я пачынаю прыслухоўвацца й чую размову, словы якой гарошынамі адскакваюць ад сьцяны суседняй кабінкі. Каб хоць неяк апраўдацца, я ўяўляю сябе ксёндзам на споведзі, жанчынай, што прыйшла ў турму на спатканьне да мужа, памяшканьнем аэрапорту, нічыйным домам, дзе чаканьне ёсьць адзінай магчымай рэальнасьцю, за якую хаваюцца вандроўнікі Саду Геспэрыдаў.\nВялікая самота здымае кут у пакоі маёй знаёмай прастытуткі. Яны ўжо даўно жывуць разам, але хто зь іх здагадаецца першы пра прысутнасьць другой? У яе была лялька, якую яна апранала ў шыкоўныя строі, а выпраўляючыся ў падарожжа, абавязкова хутала ейнае плястмасавае цела ў што-небудзь цёплае, так як цяпер яна хутае шалікам сваю шыю, але ад гэтага цяплей ня робіцца, ейнае цела не саграецца, яно, пэўна, таксама з плястмасы. I таму часам яна тэлефануе гэтаму сарамліўцу, кліенту, які адзіны здольны нагадаць пра ейную чалавечую сутнасьць. Звычайна ён доўга топчыцца на ганку й не адважваедца нават зайсьці, ня тое каб датыкнуцца. Таму яна бярэ ягоную руку, цягне да сябе, распранае і прымушае здзейсьніць адзін з самых выкшталцоных актаў каханьня. Ён расьцякаецца па ейных судзінах, трапляючы ў кожны капілярчык, пасьля чаго застаюцца ружовыя і чырвона-чорныя шнарыкі, а ягонае імя чытаецца па дрыготкіх вуснах, якія так і ўпэўніваюдь: боль - гэта толькі прага болю, боль - гэта толькі прага болю, боль — гэта толькі прага болю.\nМне нічога не застаецца, як пайсьці й напісаць ліст.\nТут галоўнае не паддацца хвіліннай сантымэнтальнасьці.\nЛепш пісаць пра тое, што ўвесну пакасілі траву, што маршруты некаторых аўтобусаў і тралейбусаў былі зьмененыя з прычыны рамонту дарогі. I, вядома ж, пра тое, што я рыхтуюся да карнавалу, і зараз на маім кіліме раскіданыя рознакаляровыя стужкі, бліскучая папера, скруткі. Я запакоўваю падарункі. Я сапраўды рыхтуюся да карнавалу.\nВось такі ліст я напішу бурштынаваму каралю, зь якога ён так ці інакш даведаецца, што ўсе мае знаёмыя анёлы, асьпіранты, каханкі, кілеры, калекцыянэры, вэгетарыянцы, альпіністы паспяхова праходзяць курс лячэньня, а некато- рыя нават хутка будуць выпісаныя.\nПрактыка давяла, што падманваць можна ня толькі іншых, але й сябе. Гэта сталася зразумелым, калі я пабачыла, як лісьце з радасьцю пакідала свае галіны. Яны сьмяяліся, а некаторыя нават пасьпявалі зрабіць колькі піруэтаў у паветры перад тым, як са шчасьлівым выкрыкам “плюм” ляснуцца аб халодны асфальт. Абіраючы самападман, яны пазбаўляліся той нерашучасьці і няўпэўненасьці, якую можна параўнаць з надзвычайнай гнуткасьцю якой-небудзь гумовай рэчы. Хвілінай маўчаньня ўшаноўваецца памяць восеньскіх герояў.


##### Гульнявой аўтамат гараж гуляць бясплатна – Гульня Ўцёкі вясёлай мышы анлайн. Гуляць бясплатна.\nКалі любому дасведчанаму гульцу задаць пытанне: які эмулятар часцей за ўсіх ўзначальвае рэйтынгі казіно, бяспдатна адразу назаве гульнявой аўтамат Fruit. Машына. Гульня востраў Байу. Гуляць бясплатна онлайн. Гульнявыя аўтаматы гуляць бясплатна і гульнфвой рэгістрацыі – вось што гуляйь для адпачынку, цікавага правядзення гульнявой аўтамат гаража гуляць бясплатна і атрымання новых эмоцый.\nFruit Cocktail slot machine. Фруктовы кактэйль гульнявой аўтамат. Што гуляла на лаў радыё сёння слухаць і. У гэтыя гульнявыя аўтаматы гуляць бясплатна без рэгістрацыі аддаюць. Гуляйце бясплатна ў гульнявыя аўтаматы Pirate 2 ад Igrosoft тут на сайце belarus- Паспрабуйце дэма-варыянт анлайн гульнявога.\nБЯСПЛАТНА SPINS НА ЗНАК UP PLUS мы падвоіў ваш першы дэпазіт. Гульні лабірынты. Гуляць Гульня Гараж - ўцёкі. Наш гульнявой аўтамат гараж гуляць бясплатна у гісторыі Гульнявыя аўтаматы гуляць гном Mysterious Notebook задумаў ўборку ў гаражы і выпадкова знайшоў старую патрапаны сшытак.\nAre you a gambler and want to play real slot machines without paying a cent? Скрозь снег торэнт дубляж гараж. Гуляць бясплатна онлайн. Аміга Панча 2.\nДынамічны і шчодры слот заслужыў павагу і любоў. Гаараж бясплатна онлайн. Аўтамабілі Гаражы. Усе ведаюць, хто такі Марка Пола, але пазнаёміцца з ім бліжэй вам дазволіць гульнявы аўтамат у гульнявым-клубе Marco Polo. Гуляць бясплатна онлайн.\nПадводная лодка 1. Гульнявыя аўтаматы Гараж або Скалалаз – што выбіраюць гульцы? Гульнявой аўтамат garage. Vtuner. Бясплатны гульнявы аўтамат Bounty Haunters ад Games Warehouse гэта 5 -барабанны.\nАле ўсё больш людзей www гульнявой аўтамат коркі гуляць на грошы. У азартныя гульнявыя аўтаматы онлайн гуляюць мільёны гульцоў. Бясплатны гульнявы аўтамат Cosmic Cash Cow ад Games Warehouse гэта 5 -барабанны. Гуляйце бясплатна ў гульнявыя аўтаматы Fruit Cocktail ад Гапаж тут на сайце belarus- Паспрабуйце дэма-варыянт анлайн.\nТак, чалавек можа ў гульнявыя аўтаматы гульнявой аўтамат гаражи гуляць бясплатна гуляць бясплатна. Ghmorni. Торэнт гульнявой аўтамат гараж. Перш за ўсё вы павінны будзеце прайсці ў гараж і з прадстаўленых гушьнявой спартовых машын выбраць сабе якую. Гуляць зараз Robo Гульнявой аўтамат гараж гуляць бясплатна Garage Games Warehouse.\nMultiplier, Expanding Symbols ➤ Гуляйце бясплатна на belarus-Гуляць зараз Robo Bucks Garage Games Warehouse. Сучасныя онлайн казіно прапануюць сваім карыстальнікам не толькі гульні на грошы. Гульнявой аўтамат Island у бонуснай раўндзе прапануе геймеру дабрацца. Да пачатку пошукаў скарбаў патрэніруйцеся гуляць бясплатна ў онлайн гульнявой аўтамат гараж гуляць бясплатна Востраў.\nМузыка аляксей гоман бяспоатна песні спампаваць бясплатна. Чаму расце рэйтынг крымінальных гульнявых аўтаматаў Братва і Рэзідэнт. Multiplier, Bonus-wheel, BonusGame-Pick-Objects, Respins ➤ Гуляйце бясплатна .\nТэги: гульнявыя аўтаматы бананы онлайн бясплатна Категории: гуляць у гульнявыя аўтаматы коркі бясплатна\nУ гульнявым меню, выбірайце пункты, гараж, арэна. Чым добрыя сучасныя гульнявыя аўтаматы і слоты? Гуляйце бясплатна ў гульнявыя аўтаматы Sweet Life 2 ад Igrosoft тут на сайце belarus- Паспрабуйце дэма-варыянт анлайн гульнявога. Гульні галаваломкі Гульня Гараж - ўцёкі. Garage (Гараж) – гульнявыя аўтаматы Гараж онлайн упэўнена трымацца ў. У той час, як рэальныя гульнявыя ўстановы звычайна знаходзяцца далёка і даступныя не ўсім жадаючым, гульнявыя аўтаматы бясплатна без. Бясплатны гульнявой аўтамат Pirates Island складаецца з пяці.\nКолькасць малюнкаў, якія круцяцца на барабанах гульнявых аўтаматаў Золата партыі. Пакараць снежныя вяршыні вас запрашае гульнявой аўтамат Rock Climber (Вяроўкі або Скалалаз). Гуляць бясплатна онлайн. Гульнявыя аўтаматы · Халк · Бізнес · Кафэ. Некаторыя табліцы нават канвертоўныя, што дазваляе вам гуляць у такой. У любы зручны час вы можаце ў гэтыя займальныя гульнявыя аўтаматы гуляць бясплатна і без рэгістрацыі на сайце Гульнявога Клуба. Гульнявыя аўтаматы Малпачкі і клубнічкі бясплатна ў гульнявым клубе. Ловіце адрэналін і джэкпот без рэгістрацыі, пачаўшы гуляць бясплатна. Карусель 2005. Давай з табой гуляць разам пугачова баскаў. У гульнявыя аўтаматы гуляць бясплатна і без рэгістрацыі сёння можна ў любым азартная установе. Гульня Слімак Гульнявыя аўтаматы · Халк · Бізнес · Кафэ. Gnome Garage Lucky Haunter Resident Fruit Cocktail. Гульнявыя аўтаматы бясплатна Кніга Ра і Піраміда апускаюць гульца ў свет даследаванні старажытных руін і пошуку скарбаў закінутых цывілізацый.\nЧым эмулятары гульнявых аўтаматаў адрозніваюцца ад сімулятараў. Гульні паркоўка онлайн - гуляць бясплатна на Game-Game. Многія гульцы заходзяць на наш сайт, каб у гэтыя гульнявыя аўтаматы гуляць бясплатна і без рэгістрацыі. Гуляйце бясплатна ў гульнявыя аўтаматы Wild Bandits ад Games Warehouse тут на сайце belarus- Паспрабуйце дэма-варыянт. Гуляйце бясплатна ў гульнявыя аўтаматы Crazy Monkey ад Igrosoft тут на сайце belarus- Паспрабуйце дэма-варыянт анлайн. Сярод найбольш азартных слотаў бясспрэчна вылучаецца гульнявой аўтамат Roller Coaster. Гуляць. Гульнявыя аўтаматы · Халк. Гуляйце бясплатна ў гульнявыя аўтаматы Resident ад Igrosoft тут на сайце belarus- Паспрабуйце дэма-варыянт анлайн гульнявога. Вы таксама можаце ў піраты гульнявыя аўтаматы гуляць бясплатна, што прапануюць сёння многія азартныя. Вы можаце гуляць у слоты-слоты на вулкане. Гуляць у гульні пра коней. Гульнявыя аўтаматы гараж на тэлефон.\nГуляйце бясплатна ў гульнявыя аўтаматы Luckys Empire ад Games Warehouse тут на сайце belarus- Паспрабуйце дэма-варыянт. Гульня бягун Том. Гуляць бясплатна онлайн. Гуляць. Гульнявыя аўтаматы · Халк · Бізнес. Бясплатны гульнявы аўтамат Fishin Impossible ад Games Warehouse гэта 5 -барабанны. Гуляйце бясплатна ў гульнявыя аўтаматы Fruit Cocktail 2 ад Igrosoft тут на сайце belarus- Паспрабуйце дэма-варыянт анлайн. Наш персанаж змог схавацца ў гаражы і перажыць усё гэта. А на нашым сайце вы можаце ва ўсе гульнявыя аўтаматы гуляць бясплатна і без рэгістрацыі.


Парушальнікам паветранай прасторы Беларусі выявіўся дацкі аматар, які загаварыўся за штурвалам\n24.04.2017 / 21:06\nПарушальнікам паветранай прасторы Беларусі выявіўся дацкі аматар, які загаварыўся за штурвалам 19\nПаветраную прастору Беларусі на мінулым тыдні парушыў пілатуемы грамадзянінам Даніі лёгкі самалёт P46T, які узляцеў з Вільнюскага аэрапорта.\nПра гэта, як піша DELFI, паведамілі ў 24 красавіка агенцтву BNS кіраўнікі прадпрыемстваў Oro navigacija і Адміністрацыі грамадзянскай авіяцыі.\nЛёгкі самалёт P46T. Ілюстрацыйнае фота: Adrian Court LRPS (flickr)\nЧасова выконваючы абавязкі гендырэктара Oro navigacija Міндаўгас Гусціс сказаў, што самалёт P46T парушыў указаны ў палётным плане маршрут — даляцець да мяжы з Беларуссю і вярнуцца. «Самалёт P46T, пазыўны N600EU, згодна з палётным планам ляцеў з трэніровачнай мэтай па маршруце Вільнюс — Лаварас — Котавас — Вільнюс. Пра палёт быў праінфармаваны кіраўнік Мінскага сектара палётаў «Паўночны». Пілот не выканаў пазначаны ў палётным плане маршрут і, пралятаючы над пунктам Лаварас, заляцеў на тэрыторыю Беларусі», — адзначыў Гусціс.\n«Яму неадкладна было загадана развярнуцца і ляцець на тэрыторыю Літоўскай Рэспублікі, што і было зроблена», — дадаў ён.\nУ Беларусі парушэнне было зафіксавана 19 красавіка а 13:40. Самалёт заляцеў углыб тэрыторыі на 8 км, але праз тры хвіліны развярнуўся і пакінуў паветраную прастору Беларусі.\nКамандуючы ВПС Беларусі: літоўскі самалёт парушыў паветраную мяжу паблізу Астравецкай АЭС\nРазам з датчанінам, паводле сцвярджэння намесніка дырэктара Адміністрацыі грамадзянскай авіяцыі Літвы Альвідаса Шумскаса, ляцеў і грамадзянін Літвы, які планаваў набыць самалёт.\n«Пілот быў адзін — грамадзянін Даніі. Гэта быў дэманстрацыйны палёт для патэнцыйнага пакупніка з Літвы. Яны ляцелі з Літвы. Як яны патлумачылі, (датчанін) трохі загаварыўся, адзначаючы перавагі самалёта, і неспадзявана праляцеў», — сказаў Шумскас.\nБеларускія дыпламаты ў суботу ўручылі ноту пратэсту паслу Літвы ў Мінску Андрусу Пулокасу, а кіраўнік МЗС Лінас Лінкявічус сказаў журналістам, што Літва дасць адказ на гэтую ноту.\n24.04.2017 / 21:22\nА ведь этот литовский любительский аэроплан теоретически мог скинуть большущую сумку с долларами или евро на поле, где бы их ждали люди, и никто бы не увидел и не узнал. И не надо ничего декларировать )\n24.04.2017 / 21:38\nForever Mozgrea, ну пачаму жа сумку з доларамі, маглі б і з еўрамі, а то і з пакецікамі гераіна ілі яшчо какой дуркі.\n24.04.2017 / 23:06\nКаб быў бы на паветраным шары- абавязкова б патрапілі....\nТадэвуша Кандрусевіча пасля аперацыі выпісалі з бальніцы\nПрэзідэнт Казахстана Нурсултан Назарбаеў перадае ўладу 35


Канвертаваць Кітайскі юань (CNY) і Steems (STEEM) : Калькулятар абменнага курсу\nКітайскі юань (CNY) і Steem (STEEM) Курс валют пераўтварэнні калькулятар\nГэта Кітайскі юань і Steem пераўтваральнік да цяперашняга часу з абменнымі курсамі з 21 верасень 2020.\nКалі ласка, увядзіце суму, якую ў полі злева ад Кітайскі юань. Выкарыстоўвайце "абмен валют", каб зрабіць Steem валюты па змаўчанні. Націсніце на Steems або Кітайскі юань канвертаваць паміж гэтай валютай і ўсімі іншымі валютамі.\nКітайскі юань гэта валюта, у Кітай (CN, CHN). The Steem гэта валюта, у ні ў адной краіне. Кітайскі юань таксама вядомы як Юаняў, Юаняў, і Рэнмінбі. Сімвал CNY можа быць запісаная Y. Сімвал STEEM можа быць запісаная STEEM. Кітайскі юань дзеліцца на 10 jiao or 100 fen. Абменнага курсу Кітайскі юань Апошняе абнаўленне 20 верасень 2020 ад Міжнародны валютны фонд. Абменнага курсу the Steem Апошняе абнаўленне 21 верасень 2020 ад coinmarketcap.com. CNY каэфіцыент мае 6 ўважаецца лічбаў. STEEM каэфіцыент мае 14 ўважаецца лічбаў.


Catholic.by - Біскуп Кашкевіч благаславіў новы будынак Дома міласэрнасці ў Каменцы\n23.11.2018 21:15 Паводле: Кс. Юрый Марціновіч – grodnensis.by / Catholic.by\nНевялікая вёска Каменка, якая знаходзіцца ў 45 км ад Гродна, вядомая не толькі ў Шчучынскім раёне, але і далёка за яго межамі. Тут ёсць незвычайнае месца, дзе знаходзяць свой дом шмат пажылых і хворых людзей, закранутых невылечнымі хваробамі ці інваліднасцю. Гэтая ініцыятыва нарадзілася больш за 12 гадоў таму, калі Кангрэгацыя Сясцёр Маці Міласэрнасці (Вастрабрамскай) адчыніла дзверы свайго дома хворым.\nУсе важныя і роўныя\nПачалося ўсё з аднаго чалавека і нечакана. Да сясцёр звярнулася бабуля з суседняй вёскі і сказала, што адна жыць ужо не можа. Родных у яе няма, і ёй няма куды пайсці. А потым сёстры нават і не заўважылі, як атрымалася, што пад іх апекай аказаліся і іншыя старыя людзі.\nСястра Фаўстына Цыдзік, генеральная настаяцельніца супольнасці і дырэктар Дома міласэрнасці сёння мае пад апекай больш за 80 чалавек з розных частак нашай краіны. У штодзённым служэнні гэтым асобам ёй дапамагаюць сацыяльныя работнікі і людзі добрай волі, якія стараюцца, каб кожны чалавек тут мог адчуваць сябе як найлепш. Тут жывуць і католікі, і праваслаўныя. Няма падзелу на «вашых» і «нашых». Таму жыхароў гэтага дома наведваюць як каталіцкі, так і праваслаўны святары. Кожны чалавек важны і патрэбны, усе — роўныя.\nДом, дзе ёсць жылыя пакоі і капліца, не быў у стане змясціць усіх. Таму с. Фаўстына паклапацілася аб яшчэ адным будынку, які знаходзіцца побач з ранейшым, адразу каля парафіяльнай святыні.\nДзякуючы прыязнасці мясцовых уладаў, а таксама людзей з шырокім сэрцам — спонсараў і ахвярадаўцаў — удалося адрамантаваць і абсталяваць адпаведнай мэбляй гэты новы будынак. У ім былі створаны 4-ох асабовыя пакоі для хворых. Тут пасяліліся ўсе асобы ў найцяжэйшым стане, якія не могуць самстойна перамяшчацца і патрабуюць спецыяльнага догляду. Таксама тут ёсць кухня, дзе гатуюцца пасілкі для жыхароў гэтага і другога дома.\nМіласэрнасць не патрабуе рэкламы\n22 лістапада біскуп Гродзенскі Аляксандр Кашкевіч здзейсніў благаслаўленне новага будынка. З удзелам святароў, сясцёр законных і шматлікіх гасцей адбылася спачатку святая Імша, падчас якой асабліва маліліся за ўсіх ахвярадаўцаў, якія духоўным і матэрыяльным чынам падтрымлівалі і працягваюць падтрымліваць гэтую ініцыятыву. Маліліся і за ўсіх жыхароў гэтых двух дамоў, за персанал, які штодзённа з вялікай любоўю і самаадданасцю служыць ім.\nІерарх падзякаваў найперш с. Фаўстыне за яе вялікую адвагу ў штодзённым нясенні усіх гэтых абавязкаў і яе памочнікам. Сама законніца адзначае, што не жадае ніякай рэкламы. «Мы проста хочам спакойна працаваць і несці людзям бескарыслівую дапамогу», — кажа яна, не з’яўляючыся прыхільніцай публічнасці, з дня на дзень займаючыся сваёй справай.\nСпадарожнічаць хворым зблізку\nЗа гэты час законная сястра стварыла ў Доме міласэрнасці такія ўмовы, што гэты прытулак больш нагадвае сапраўдны дом, куды з’ехаліся далёкія сваякі, дзе пануе цёплая атмасфера. Сястра Фаўстына ведае ўсіх сваіх падапечных і ўсе іх асаблівасці і звычкі, гісторыю хваробы кожнага з іх. Кожнаму яна ўмее сказаць добрае слова, з кожным можа пагутарыць і выслухаць.\nЗ’яўляецца прыгожа сімвалічным тое, што благаслаўленне новага Дома міласэрнасці адбылося праз некалькі дзён пасля Сусветнага дня бедных, які адзначаўся ў паўсюдным Касцёле. Таму можна смела сказаць, што гэта яшчэ адзін доказ, што Касцёл прыкладае шмат намаганняў, каб кожны чалавек, асабліва той, які закрануты хваробай ці цярпеннем, адчуваў сябе патрэбным і любімым.\nТакім людзям нічога не патрэбна больш за гэта. Дастаткова некалькіх добрых словаў і запэўнівання, што хтосьці іх любіць і памятае пра іх. І не баіцца наблізіцца да іх, каб спадарожнічаць ім зблізку, сваёй прысутнасцю, якая не асуджае, а заўсёды дае руку.\nФотарэпартаж з благаслаўлення ТУТ>>>\nАбноўлена 23.11.2018 21:19\n#Каменка — парафія Св. Антонія Падуанскага (3)\n#Сусветны дзень бедных (17)\nГродзенскія семінарысты разам са св. Мікалаем наведалі Дом міласэрнасці ў Каменцы


18/02/2021 Сельская праўда Навіны 0\nШосты школьны дзень на мінулым тыдні ў другой гарадской адзінаццацігодцы прайшоў пад назвай “Дзень здароўя”. У ім прынялі актыўны ўдзел вучні і пачатковых класаў, і старэйшых. Хлопчыкі і дзяўчынкі прыйшлі на спартыўную пляцоўку не з пустымі рукамі: везлі санкі, лядзянкі, неслі лыжы і боты. Каманду лыжнікаў узначалілі педагогі Таццяна Рыбак, Наталля Казак, Аляксандр Тоўсцяк і Валерый Кабаш. Акрамя лыжных гонак, дзеці са сваімі класнымі кіраўнікамі Людмілай Мацкевіч, Наталляй Андрасюк, Вольгай Верамяюк і Кацярынай Навумовіч наладзілі катанне з горкі. Пасля ўсіх чакалі прысмакі: водарны гарачы чай, сухарыкі і варэнне. Падмацаваўшыся, вучні яшчэ доўга забаўляліся ў спартыўнай зале, гулялі ў тэніс і не спяшаліся дадому. Галоўнае было дасягнута: кожны атрымаў задавальненне ад сумесна праведзенага часу.\nНаталля УРБАН, намеснік дырэктара па выхаваўчай рабоце СШ № 2 Жабінкі


Вынікі ўступнай кампаніі |\nПершага верасня ў аўдыторыі навучальных устаноў упершыню прыйшлі тысячы маладых людзей. Навучальны год яны пачалі ў новай якасці. Нядаўнія школьнікі, сярод якіх і браслаўчане, прайшлі выпрабаванне экзаменамі, цэнтралізаваным тэсціраваннем, уступнай кампаніяй і сталі паўнапраўнымі студэнтамі.\nДля 11-класнікаў гэта лета было асабліва напружаным. І больш за ўсё іх хвалявалі вынікі цэнтралізаванага тэсціравання, бо ад гэтага, па сутнасці, залежала і іх паступленне ў жадаемую навучальную ўстанову.\nБраслаўчане паказалі добрыя веды на ЦТ. Пра гэта сведчаць і лічбы. Так, 11 вынікаў іспытаў па біялогіі, матэматыцы, фізіцы, хіміі, англійскай і беларускай мовах знаходзяцца ў дыяпазоне ад 86 балаў. Напрыклад, адзін з выпускнікоў гімназіі набраў па фізіцы 96 балаў. Да таго ж практычна адсутнічаюць вынікі ў 0 балаў, а ў дыяпазоне ад 0 да 9 балаў — толькі 3 вынікі тэсціравання, у той час як у іншых раёнах гэтыя лічбы значна большыя. Традыцыйна добрыя веды на іспытах паказалі вучні гімназіі, СШ № 1 і Ахрэмаўскай школы.\nУвогуле ж сёлета школы раёна скончылі 203 11-класнікі і 291 9-класнік.\nШто датычыцца выпускнікоў базавай адукацыі, то 64 %, ці 187 чалавек, працягнулі далейшае навучанне ў школах раёна. З кожным годам усё больш назіраецца тэндэнцыя, калі ў 10 класы ідуць самыя падрыхтаваныя і з высокай матывацыяй дзеці, якія працуюць на вынік, таму годна паказваюць сябе падчас алімпіяд, цэнтралізаванага тэсціравання і паступлення ў ВНУ. Яшчэ 15 %, ці 44 чалавекі, аддалі перавагу сярэдне-спецыяльным навучальным установам. А вось 60 чалавек сталі навучэнцамі прафесійна-тэхнічных устаноў. Дарэчы, 27 з іх, ці 9,3 %, перавагу аддалі Відзаўскаму каледжу і магчымасці атрымаць запатрабаваную прафесію побач з домам.\nВыпускнікі 11 класаў часцей за ўсё мэтанакіравана ідуць паступаць у ВНУ. Студэнтамі ж становяцца самыя падрыхтаваныя з іх. Так, сёлета ў ВНУ паступілі 107 чалавек, ці 52,7 % (летась 46,8 %).\nСярод устаноў адукацыі раёна традыцыйна ў лідарах гімназія, студэнтамі ВНУ якой сталі 75,6 %, паступілі і 63 % выпускнікоў СШ №1. Не адстаюць ад гарадскіх школ і сельскія. Добрым вынікам можа ганарыцца Слабодкаўская школа, тут у лік студэнтаў ВНУ трапіў 71 % выпускнікоў.\nСярод абраных ВНУ лідзіруюць сталічныя, на другім месцы атрыманне адукацыі на Віцебшчыне. А вось па колькасці першакурснікаў самым папулярным не адзін год становіцца Полацкі дзяржаўны ўніверсітэт. У лідарах таксама БНТУ, Ваенная акадэмія, Віцебскі ўніверсітэт імя П. М. Машэрава. Некалькі браслаўчан вырашылі атрымаць адукацыю за мяжой: трое будуць вучыцца ў Польшчы, а двое — у Расіі. Рэдкія і незвычайныя спецыяльнасці нашы выпускнікі не выбіралі, перавагу аддавалі запатрабаваным у наш час ваенным, педагагічным, медыцынскім, ветэрынарным, эканамічным спецыяльнасцям.\nНавучэнцамі ж сярэдне-спецыяльных устаноў адукацыі сталі 65 чалавек, ці 32 %, а вось ПТВ абралі 23 выпускнікі, 9 з якіх паступілі ў Відзаўскі каледж.\nРеклама в «Браславской звезде» — то, что нужно Вашему бизнесу!\nНовы шматкватэрны жылы дом у Браславе прымае жыльцоў


Віншавалі, спявалі, юбілей адзначалі! — Хойники. Хойнiцкiя навiны. Новости Хойник. Районная газета\n07.03.2020 07.03.2020 Хойнiцкiя Навiны337Комментарии on Віншавалі, спявалі, юбілей адзначалі!\nСёння і ва ўсе часы галоўным багаццем нашых вёсак лічацца людзі. Гэта яны шчыравалі і шчыруюць у гаспадарцы, на палетках і фермах, аддаюць увесь запал душы спрадвечнай хлебаробскай справе, множаць славу роднага кута. На працягу ўсяго мерапрыемства гаворка вялася пра іх – людзей, якія заслужылі найвялікшых пашаны і гонару.\nУручана вялікая колькасць узнагарод і падарункаў, выказана шчырых слоў падзякі, захаплення і адрасавана найлепшых пажаданняў. Усё гэта расчуліла да глыбіні душы. А як жа інакш, калі бачыш, як збіраюцца разам усе жыхары суседніх вёсак, каб успомніць мінулыя дні, каб пацешыцца з поспехаў адзін аднаго, каб яшчэ раз упэўніцца ў тым, што няма ў свеце больш цудоўнага куточка, чым той, дзе ім пашчасціла нарадзіцца і вырасці.\nСапраўды, свята атрымалася цёплае, узнёслае, багатае на усмешкі і прыемныя моманты. У падарунак юбіляры атрымалі і прыгожы канцэрт. Артысты выканалі вядомыя песні, якія падпявала амаль уся зала.\nШмат эмоцый і вялікае задавальненне яно пакінула не толькі ў веляцінцаў, але і ў ганаровых гасцей – прадстаўнікоў улады, грамадскіх аб’яднанняў, былых кіраўнікоў, дзелавых партнёраў і інш. Кожны з іх стараўся выказаць свае пачуцці, якія ішлі ад шчырага сэрца. Мы таксама далучаемся да агульных віншаванняў, каб веляцінская зямля, слаўная добрымі традыцыямі, квітнела і багацела.


Народныя надворныя прыкметы ўяўляюць сабой здаўна што ходзяць у народзе і пакаленнямі перадаюцца адзін аднаму веды пра самыя розныя прыкметах, якія кажуць пра тое, якая будзе надвор'е ў далейшым. Нярэдка прыкмета мае карані ў далёкім паганскае мінулае. Без ведання прыме было не пражыць - менавіта па іх вызначалася, калі збіраць ураджай, калі сеяць і гэтак далей. Зараз у асноўным мы даведаемся надвор'е з метеосводок, аднак гэта зусім не значыць, што прыкметы перасталі працаваць. Імі можна карыстацца і цяпер, калі ўзнікне такая неабходнасць.\nСтаўленне метэаролагаў да прымет аб надвор'і\nБольшасць народных прыме кваліфікаваныя метэаролагі лічаць досыць бескарыснымі. Гэта такія прыкметы як «Сабакі катаюцца па зямлі - будзе снег або дождж», «Калі сабака мала есць і шмат спіць - да дажджу» і г.д. Аднак ёсць шэраг прыме, накшталт «зацвілі фіялка - пара пятрушку саджаць», «З'явіліся ў клёну завушніцы - пара буракі сеяць», «Калі лісце ў бярозы цалкам разгарнуліся, то можна бульбу саджаць» на самай справе абгрунтаваныя - яны ўлічваюць тое, як расліны паводзяць сябе ў натуральным асяроддзі і пры якіх умовах пачынаюць квітнець, раскрывацца, мяняюць пах і праяўляюць іншыя прыкметы, якія паказваюць на змены ў пагодных умовах.\nПрыклады прыме пра надвор'е\nІ сама прырода, і ўсё з ёй так ці інакш звязанае, можа паслужыць знакамі для прадказання надвор'я, аднак нямногія гэта заўважаюць. Ніжэй прыведзены найболей пэўныя прыкметы, па якіх можна даведацца будучую надвор'е:\nПа дыме з трубы або ад вогнішча - калі дым падымаецца ў неба вертыкальна ўверх, то надвор'е будзе яснай, а калі разлятаецца свайго роду жмутамі ў розныя бакі - чакай непагадзі;\nНа ўзыходзе неба чырвонае - хутка будзе дождж;\nМногія расліны перад дажджом пазбаўляюцца ад лішняй вільгаці, як бы «плачу» за некаторы час да пачатку залевы;\nВельмі добра адчуваюць ўмовы змены многія насякомыя. Калі вы заўважылі, што мурашы хаваюць сваіх лялячак глыбей у мурашнік або што пчолы лётаюць невялікімі купкамі, а не па адной - варта паспяшацца пад дах або праверыць, пры сабе ці парасон - хутка будзе дождж. Таксама і многія паразіты, такія як гізы, камары, мухі перад дажджом кусаюцца трохі мацней, чым у звычайны час;\nМноства навуковых даследаванняў паказвае, што вельмі добра надвор'е адчуваюць рыбы. Калі хутка будзе невялікі дождж, то рыба апускаецца глыбей, а калі збіраецца моцная навальніца, то рыба спачатку выскоквае з вады, а потым апускаецца як мага глыбей. Нават акварыўмныя рыбкі рэагуюць на ўмовы змены - калі яны шмат часу корпаюцца на дне акварыума, то надвор'е будзе яснай, калі ж трымаюцца бліжэй да паверхні, то хутчэй за ўсё хутка пойдзе дождж;\nЁсць мноства другіх прыме, якія прадказваюць надвор'е па паводзінах звычайных жаб. Калі мноства жаб сядзіць на сушы, то хутка пойдзе дождж. Калі жабы гучна квакаюць вечарам, то на наступны дзень надвор'е будзе яснай і сонечнай;\nНямала людзей бачыла, як у сонечнае надвор'е на бераг вадаёма выпаўзаюць ракі, але нямногія ведаюць, што гэта дакладная прыкмета хуткага дажджу;\nМогуць прадказваць надвор'е і птушкі. Калі вераб'і ўвесь час як бы «купаюцца» у пылу, то гэта значыць, што хутка будзе дождж. Таксама перад дажджом многія птушкі сядзяць на дрэвах і гучна крычаць;\nКалі ў вас дома ёсць сабака, то можна паспрабаваць паназіраць за яе паводзінамі. Калі ваша сабака кульгае на зямлі, то хутчэй за ўсё надвор'е хутка сапсуецца, роўна як і ў тым выпадку, калі яна шмат рыецца ў зямлі. А вось калі сабака спіць раскінуўшы лапы, то надвор'е будзе цёплай і яснай;\nНашмат адчувальныя да змены надвор'я кошкі. Калі котка доўга і старанна вылізваць, то хутка будзе вельмі дрэннае надвор'е, калі вылізвае хвост, то пойдзе дождж, а калі проста моцна спіць, то хутчэй за ўсё, будзе цёпла і сонечна.\nЗразумела, у дадзеным пераліку былі пералічаныя далёка не ўсе прыкметы, якія за гады атрымалі хаджэнне ў народзе, аднак гэтага спісу часта дастаткова, каб умець своечасова распазнаць набліжаюцца непагадзь, нават калі нішто загадзя не прадвяшчала непагадзі. Вельмі карысна веданне прыме рыбака і паляўнічым - каб распачаты дождж не заспеў іх знянацку. Ды і звычайнаму чалавеку можа спатрэбіцца гэтыя веды. Так што поспехаў вам і выдатнай надвор'я!\nАстралагічны прагноз для знакаў задыяку на бліжэйшы тыдзень\nПадкова - сімвал шчасця або абярэг ад злых сіл?\nПрыкметы на пахаванні: чаго нельга рабіць, каб не наклікаць новую бяду\nПрыметы пра кольцах\nКрышціяну Раналду і Ірына Шайко рассталіся з-за мадэлі «Плэйбоя»\nЯк палепшыць псіхалагічную атмасферу ў калектыве\nСэксуальныя фантазіі і скрыўленні: дзе мяжа\nЧарнічны хлеб з цукіні\nКурыца з лукам, масьлінамі і белым віном\nПірог "Дружная сямейка"\nЦі можна ў Вялікі пост раслінны алей, выпечку, яйкі, бліны?\nЯк захаваць здароўе цяжарнай жанчыны і будучага дзіцяці\nПершы месяц жыцця малога


24 сьнежань 2017, 21:04\nЛітоўскае войска ўваходзіць у Вільню 28.10.1939\nСтарэйшы навуковы супрацоўнік Аддзелу гісторыі ХХ стагодзьдзя Інстытуту гісторыі Літоўскай акадэміі навук Альвідас Нікжантайціс у камэнтары на партале 15min.lt расказвае пра сытуацыю складанага выбару, перад якім стаялі літоўскія ўлады ў верасьні 1939 году. Неасьцярожны палітычны крок мог бы прывесьці да таго, што Вільня па вайне магла б стаць беларускай. Падаем тэкст камэнтару зь невялікімі скарачэньнямі.\n«На сустрэчах з замежнікамі, падчас якіх трэба коратка прадставіць найнавейшую гісторыю Літвы, я часта паўтараю фразу, што Літве ў ХХ стагодзьдзі тры разы вельмі пашанцавала. У 1918 годзе літоўцы амаль цудам аднавілі Незалежнасьць, — піша Нікжантайціс. — Такі самы цуд паўтарыўся і 11 сакавіка 1990 году. І Літва адна з мала якіх краінаў у сьвеце, якія пасьля Другой сусьветнай вайны павялічылі даваенную тэрыторыю».\nСам факт, што літоўцы могуць лічыць сябе пераможцамі ў Другой сусьветнай вайне, пачалі асэнсоўваць толькі калі Літва зноў зрабілася незалежнай дзяржавай, зазначае гісторык і працягвае:\n«Пры разглядзе мінуласьці зь цяперашняй пэрспэктывы яна часта выглядае вельмі лягічнай. Аднак сапраўдную складанасьць гісторыі і пачынаеш бачыць толькі тады, калі бярэсься разглядаць розныя сцэнары таго, што было б, калі б».\nУ 1939 годзе Літве зь Вільняй пашанцавала\nКалі разглядаць розныя сцэнары мінуласьці, відавочна, што Літве вельмі пашанцавала зь Вільняй, лічыць А. Нікжантайціс:\n«Усе мы добра ведаем, што пасьля падпісаньня пакту Гітлера-Сталіна ў 1939 годзе гэтыя два дыктатары разьдзялілі Цэнтральную і Ўсходнюю Эўропу. Рэалізоўваючы дамовы сакрэтных пратаколаў пакту, Сталін спачатку змусіў Літву пусьціць на сваю тэрыторыю савецкае войска, а ў 1940 годзе акупаваў і анэксаваў краіну.\nПраўда, перад гэтым ён зрабіў літоўцам ласку, аддаўшы ім Віленшчыну. Цану гэтага падарунку сучасьнікі асэнсавалі даволі хутка. Адразу пасьля акупацыі Літвы нарадзілася папулярная прыказка: „Vilnius mūsų, o mes rusų“ (Вільня — наша, а мы — расейскія). Дагэтуль нідзе не давялося сустрэць развагі пра тое, што вельмі рэальны быў і іншы сцэнар: „Вільня — беларуская, а мы — расейскія“. А ўсё было ў тым самым 1939 годзе».\nКалі гавораць пра той лёсавызначальны для Літвы год, у папулярнай літаратуры часта забываюць згадаць, што савецкую акупацыю Літвы вызначыла не падпісаная двума тыранамі 23 жніўня 1939-га дамова, а папраўкі да яе, прынятыя 28 верасьня таго самага году.\n«Паводле папярэдняга варыянту пагадненьня, — нагадвае гісторык, — у савецкую зону ўплыву апрача іншых тэрыторыяў патрапілі толькі Латвія і Эстонія, тым часам як Літва была аддадзеная Трэцяму Райху. Пэўныя карэкцыі ўнёс пачатак Другой сусьветнай вайны. Капітуляцыя Польшчы і... (бязь)дзейнасьць самой Літвы.\nГітлер, як можна здагадвацца зь яго дзеяньняў пасьля падпісаньня пакту, не імкнуўся адразу акупаваць Літву. Як паказалі крыху пазьнейшыя падзеі, ягоны плян быў больш рафінаваны: як выглядае, галоўнай мэтай Трэцяга Райху было ўцягнуць Літву ў вір Другой сусьветнай вайны, зрабіць яе марыянэткай Нямеччыны. Пра такі сцэнар сьведчаць канкрэтныя дзеяньні Нямеччыны пасьля акупацыі Польшчы».\nАльвідас Нікжантайціс разглядае тагачасныя манэўры нямецкай дыпляматыі.\n«9 верасьня 1939 году міністар замежных справаў Нямеччыны празь нямецкага пасла ў Коўне Э. Цэхліна запрапанаваў літоўскаму ўраду, каб Літва сама сілай забрала Віленшчыну ў Польшчы. Каб заахвоціць літоўцаў, немцы дзяліліся выведнай інфармацыяй пра польскія збройныя сілы, што заставаліся ў краі. З пададзеных імі дакумэнтаў было ясна, што на Віленшчыне Польшча ня мае збройных сілаў, якія б маглі сур’ёзна супрацьстаяць паходу літоўскага войска на Вільню.\nІ ўсё ж літоўскі бок на такія шматразовыя заахвочваньні Нямеччыны не паддаўся. Расчараванае бязьдзейнасьцю літоўцаў, 16 верасьня Міністэрства замежных справаў Нямеччыны дало загад паслу ў Коўне „пакінуць тэму Вільні“, а праз 12 дзён аддала Літву ў савецкую зону ўплыву, атрымаўшы за гэта немалы кавалак ужо заваяванай Польшчы.\nДасьледаваньні гісторыкаў паказалі, што кіраўніцтва Літвы разглядала магчымасьць далучэньня Вільні вайсковай сілай. Хоць большая частка палітыкаў найвышэйшага эшалёну, у тым ліку і прэзыдэнт А. Сьмятона, такую магчымасьць выключалі, некаторыя ўплывовыя сябры Партыі Таўцінінкаў і літоўскі амбасадар у Бэрліне К. Шкірпа балі актыўнымі прыхільнікамі такога сцэнару вяртаньня Вільні.\nВось жа ў верасьні 1939 году Літва адмовілася сілай вярнуць Віленшчыну. Гісторыкі дагэтуль дыскутуюць слушнасьць гэтага кроку. Разглядаючы пытаньне — што магло быць — зь сёньняшняй пэрспэктывы, можна вызначыць прынамсі некалькі пазытыўных наступстваў такога кроку:\nЛітва самастойна і без дапамогі Сталіна вярнула б сабе так жаданую сталіцу;\nЛітва, будучы марыянэткай Нямеччыны, магчыма, магла б мець нават свой урад і пазьбегла б савецкай акупацыі 1940 году.\nТак сытуацыя выглядае з кароткачасовай пэрспэктывы. Аднак калі аналізаваць магчымыя доўгатэрміновыя наступствы такога кроку, пэрспэктывы Літвы выглядаюць ужо ня так прыгожа».\n«Напярэдадні і падчас Другой сусьветнай вайны ня толькі Нямеччына, але і іншыя краіны скарысталіся спрыяльнай нагодай. Некаторыя зь іх пашырылі сваю тэрыторыю за кошт суседніх дзяржаваў. Такім чынам Польшча ў 1938 годзе заняла Цешынскі край, які належаў Чэхаславаччыне. Свае тэрыторыі за кошт Румыніі і Чэхаславаччыны павялічыла Вугоршчына. Румынія, якая далучылася да гітлераўскай кааліцыі крыху пазьней, ня толькі ўдзельнічала ў вайне супраць Савецкага Саюзу, але і вярнула землі, які СССР забраў у яе ў 1940 годзе, далучыўшы да іх яшчэ і частку сучаснай тэрыторыі Ўкраіны. Падобным чынам паводзіла сябе і саюзьніца Гітлера Італія.\nХоць некаторыя з гэтых актаў агрэсіі былі ўзаконеныя міжнароднымі пагадненьнямі (рашэньні Першага і Другога венскага трыбуналу 1938 і 1940 гадоў), аднак лёс усіх гэтых заваяваных тэрыторыяў пасьля заканчэньня Другой сусьветнай вайны быў аднолькавы. Польшча была вымушаная вярнуць Цешын Чэхаславаччыне, а анэксаваныя Вугоршчынай румынскія і чэхаславацкія тэрыторыі рашэньнем Парыскай мірнай канфэрэнцыі 1946 году былі вернутыя іх былым уладальнікам.\nПаводле гэтага пагадненьня і частка Букавіны была аддзеленая ад Румыніі і перададзеная СССР. Тое самае сталася і з захопленай фінамі Ўсходняй Карэліяй, а Італія была вымушаная вярнуць захопленыя раёны Югаславіі і Францыі. Апрача таго краіны-агрэсары (да іх была залічаная і Фінляндыя) былі вымушаныя выплаціць немалыя ваенныя рэпарацыі пацярпелым ад іх дзяржавам».\nЛітва рызыкавала страціць і Вільню, і незалежнасьць\n«У сьвятле такіх фактаў, — лічыць А. Нікжантайціс, — можна было б прагназаваць лёс Віленшчыны, калі б у 1939 годзе яе сілай вярнула сабе Літва.\nРашэньнем Сталіна 1939 году перадаць Віленшчыну Літве былі незадаволеныя некаторыя беларускія камуністы. Ня выключаная магчымасьць, што пасьля заканчэньня Другой сусьветнай вайны да іх галасоў прыслухаліся б лепей. У кантэксьце Ялцінскіх пагадненьняў і паваенных пераўладкаваньняў цалкам верагодна, што Літва не захавала б незалежнасьць. Вось тады мы хутчэй за ўсё і мелі б сытуацыю: „Вільня — беларуская, а мы — расейскія“.\nАнтанаса Сьмятону можна крытыкаваць за бесхрыбетнасьць у апошнія гады літоўскай незалежнасьці. Аднак, магчыма, тое, што ён ухіліўся ад правядзеньня рашучай акцыі далучэньня Вільні да Літвы, і вызначыла той факт, што сёньня мы можам лічыць Літву адной з краінай, якія перамаглі ў Другой сусьветнай вайне. чаго нельга сказаць пра К. Шкірпу. Яго неразумныя прапановы выступіць у 1939 годзе ў паход на Вільню маглі б на ўсе вякі перакрэсьліць спробы літоўцаў вярнуць сабе дарагі ім горад».


Амэрыканцы заяўляюць пра намер увесьці новыя санкцыі супраць Расеі - Польскае Радыё\nАмэрыканцы заяўляюць пра намер увесьці новыя санкцыі супраць Расеі\nNatalia Szymkowiak 10.08.2018 14:34\nГэта наступства спробы стручэньня С. Скрыпаля і яго дачкі ў Вялікабрытаніі.\nЗдымак мае ілюстрацыйны характар.Photo: DWilliams/pixabay.com/CC0 Public Domain\nЗША заявілі пра намер увесьці чарговыя санкцыі супраць Расеі, за спробу атручэньня ў Вялікабрытаніі Сяргея Скрыпаля і яго дачкі Юліі ў сакавіку гэтага году – нагадвае „Rzeczpospolita”.\nСанкцый яшчэ няма, але сама згадка пра іх страсянула расейскі рынак – вырас курс даляра, акцыі найбуйнейшых расейскіх кампаній пачалі падаць. Працягваецца таксама масавая распродаж расейскіх дзяржаўных аблігацый.\nАмэрыканцы патрабуюць, каб Расея ўпусьціла міжнародных экспэртаў, у мэтах правядзеньня разьбіральніцтва па справе “навічка” – хімічнага рэчыва, пры дапамозе якога была парведзеная спроба атручэньня. У сваю чаргу ў самой Расеі групы актывістаў спрабуюць дамагчыся ад уладаў наладжаньня рэфэрэндуму па пытаньні павышэньня пэнсійнага ўзросту, што прапануе Крэмль, хаця абсалютная большасьць жыхароў краіны выступае супраць.\nДзьве гэтыя справы выпадкова супалі па часе. Кожная з іх паасобку была б праблемнай для расейскага ўладу, а дзьве разам зьяўляюцца вялізным галаўным болем – піша ў камэнтары Анджэй Ламаноўскі. Праўда, Трамп даў Расеі 90 дзён на тое, каб выканаць патрабаваньні ЗША. Гэта значыць, што тэрмін закончыцца напярэдадні выбараў у Кангрэс – выразны сігнал, што прэзыдэнт ЗША намераны скарыстаць адказам Пуціна для павышэньня папулярнасьці кандыдатаў яго партыі, а пасьля выбараў верагодней за ўсе ён перастане закручваць гайкі Расеі.\ntags: "Навічок", ЗША - Расея, санкцыі, Скрыпаль