Папа Рымскі Францішак: добры хрысціянін удзельнічае ў палітыцы » Афіцыйны сайт Беларускай Хрысціянскай Дэмакратыі (БХД)\nГалоўная старонка » Навіны » Грамадства » Папа Рымскі Францішак: добры хрысціянін удзельнічае ў палітыцы\nПапа Рымскі Францішак: добры хрысціянін удзельнічае ў палітыцы\n16.09.2013, 15:16 | Грамадства, Рэлігія\nПакора і любоў – неад’емныя характарыстыкі тых, хто кіруе, у той час як грамадзяне, асабліва католікі, не могуць не цікавіцца палітыкай. На гэта звярнуў увагу папа Францішак у сваёй гаміліі падчас ранішняй Эўхарыстыі ў Доме св. Марты 16 верасня. Пантыфік паразважаў аб уладзе абапіраючыся на евангельскае апавяданне пра цэнтурыёна, які з пакорай і даверам прасіў Езуса аздаравіць яго слугу, а таксама на заклік св. Паўла аб малітве за кіраўнікоў. Хто кіруе – той, "павінен любіць свой народ”, бо "кіраўнік, які не любіць, не можа кіраваць: максімум ён дасягне дысцыпліны, немнога парадку, але не кіравання”, адзначыў Пантыфік. Святы Айцец узгадаў пра Давіда, які настолькі любіў свой народ, што нават пасля граху перапісу, папрасіў Бога не караць людзей, а толькі яго. Такім чынам кіраўнік народа павінен мець дзве цноты – любіць свой народ і быць пакорным.\n"Нельга кіраваць без любові да народа і без пакоры! І кожны мужчына, кожная жанчына, якія бяруць служэнне ўлады павінны задаць сабе пытанні: "Ці я люблю мой народ, каб служыць яму найлепшым чынам?” Ці я пакорны і слухаю ўсіх іншых, розныя меркаванні, каб выбраць лепшы шлях?”. Калі не задаць гэтых пытанняў – кіраванне не будзе добрым. Кіраўнік, мужчына ці жанчына, які любіць свой народ – пакорныя”, - сказаў Пантыфік.\n"Ніхто не можа казаць: "Я не ўваходжу ў гэта, гэта яны кіруюць...” Не, я адказны за іх кіраванне і павінен рабіць лепшае, каб яны кіравалі добра і рабіць гэта праз удзел у палітыцы, наколькі магчыма. Палітыка, кажа сацыяльнае навучанне Касцёла, гэта адна з самых высокіх формаў любові, таму што тычыцца служэння супольнаму дабру. Я не магу ўмыць рукі. Мы ўсе павінны рабіць нешта”, - падкрэсліў Святы Айцец.\nФранцішак адзначыў, што адной з распаўсюджаных тэндэнцый з’яўляецца пастаяннае пляткарства і нараканне на кіраўнікоў, якое гучыць з тэлебачання і газет: "заўсёды кепска, заўсёды супраць”. "Магчыма, кіраўнік на самой справе грэшнік, якім быў Давід, але я павінен дапамагаць яму праз слова і папраўкі”, таму што усе "павінны ўдзельнічаць у супольным дабры!”. А калі чуем, меркаванне аб тым, што "добрыя католікі не ўмешваюцца ў палітыку” – гэта непраўда, гэта не добры шлях.\n"Добры католікі ўмешваецца ў палітыку, даючы лепшае з сябе, каб кіраўнік мог кіраваць. Але што з’яўляецца тым лепшым, што можам даць кіраўнікам? Малітва! І пра гэта кажа св. Павел: маліцца "за ўсіх людзей, за каралёў і за ўсіх, хто мае ўладу”. "Але ойча, гэта кепскі чалавек, ён павінен ісці ў пекла...”. "Маліся за яго, за яе, каб маглі кіраваць добра, каб любілі свой народ, каб служылі свайму народу, каб былі пакорнымі”. Хрысціянін, які не моліцца за кіраўнікоў – не добры хрысціянін!”, - сказаў Папа.\nСвяты Айцец заклікаў маліцца за кіраўнікоў, калі нават яны не падабаюцца. У такім выпадку трэба маліцца аб іх навяртанні. "Аб гэтым кажу не я, але св. Павел, Слова Божае”, - падкрэсліў Пантыфік.\nКрыніца: Радыё Ватыкана


Што хацеў сказаць мітрапаліт Павал? - Nacyjanalny Intares\nКраёвы інтэрнэт скаланулі выказваньні першагерарха Беларускай Праваслаўнай Царквы Маскоўскага Патрыярхату Паўла аб тым, што вернікі бізантыйскага абраду Каталіцкай Царквы маюць “уласнага” Бога…\nНя буду зараз уваходзіць у тое, што нагодай да выказваньня стала ня грэка-каталіцкая парафія, а рыма-каталіцкая – сутнасьць ня ў гэтым. Сьцьверджаньне “шматбожжа” у ХХІ ст. вядома зьяўляюцца абсурдам, і можа разумецца толькі ўскосна, калі атэістам Бога замяняюць малыя “багі” – грошы, слава і ўлада. Але зараз ізноў не пра атэізм.\nПаспрабую паразважаць, што Мітрапаліт Павал меў на ўвазе, кажучы, што грэка-католікі маюць “іншага” Бога? Вядома ён выказаўся нягегла. Ніякага “іншага” Бога няма ў прыродзе. Гутарка ідзе аб іншым разуменьні, іншым вобразе і адпаведна іншай веры ў таго самага Бога.\nТым ня меней сумніўнае выказваньне займела свае наступствы. Як у ясны дзень відавочнае жаданьне адасобіцца ад Каталіцкай Царквы. Жаданьне ў сёньняшні час атэізму і звычаёвага лібэралізму абсурднае. Калі што і трэба рабіць усім хрысьціянам, то яднацца. У гэтым яднаньні ніхто і нішто не заменіць традыцыйны Рым.\nМожна бясконца згадваць старыя крыўды, але зараз час вярнуцца да вытокаў. Рым ня раз прасіў прабачэньня за ўсе свае памылкі. А абавязкам хрысьціян ёсьць прабачаць. На вінаватым ляжыць абавязак папрасіць прабачэньня (ён гэта зрабіў), а на пакрыўджаным гэтае прабачэньне прыняць. І гэтыя абавязкі раўнаважныя. Той хто не прымае прабачэньня таксама грашыць пыхай.\nНажаль многія праваслаўныя цэрквы мэнтальна застылі ў XI стагодзьдзі (ня маю тут на ўвазе абрад) і існуюць як бы ў пустцы. Рыма яны ня чуюць і чуць ня хочуць. Вядома кожны з нас валодае вольнай воляй. Але тады ня трэба крыўдаваць, што ўласныя вернікі будуць шукаць духоўнай стравы па-за ўласнай царквой паводле нараджэньня.\nАсобная думка, ПалітыкаправаслаўеnationalinterestbyComments off


Беразнякі (Жыткавіцкі раён) — Вікіпедыя\n52°30′ пн. ш. 27°30′ у. д.HGЯO\nБеразнякі (Жыткавіцкі раён)\n(Пасля перасылкі з Вёска Беразнякі, Жыткавіцкі раён)\nУ гэтага тапоніма ёсць і іншыя значэнні, гл. Беразнякі.\n368 чалавек (2004)\nБеразнякі́ (трансліт.: Bierazniaki, руск.: Березняки) — вёска ў Жыткавіцкім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Мілевіцкага сельсавета.\nУ 81 км на паўночны захад ад Жыткавіч, 23 км ад чыгуначнай станцыі Мікашэвічы (на лініі Лунінец — Калінкавічы), 313 км ад Гомеля.\nПобач аўтадарога Мікашэвічы — Слуцк. Планоўка складаецца з дугападобнай, блізкай да шыротнай арыентацыі вуліцы, на поўнач ад якой праходзіць прасталінейная, шыротная вуліца, на поўдні — зігзагападобная, арыентаваная з паўднёвага захаду на паўночны ўсход. Забудова двухбаковая, няшчыльная, драўляная, сядзібнага тыпу.\nПаводле пісьмовых крыніц вядомая з XVI стагоддзя. Пасля 2-га падзела Рэчы Паспалітай (1793 год) у складзе Расійскай імперыі. Інвентар 1805 года згадвае Бярэзнікі як невялікі населены пункт. У 1811 годзе валоданне графа Чапскага. У 1908 годзе ў Грабаўскай воласці Мазырскага павета Мінскай губерні.\nПаводле Рыжскага дагавора ад 18 сакавіка 1921 года ў складзе Польшчы. З верасня 1939 года ў складзе БССР. Нямецкія акупанты ў другой палове лютага 1943 года забілі 212 жыхароў (пахаваны ў магіле ахвяр фашызму на ўсходняй ускраіне вёскі) і цалкам спалілі вёску. Вызвалена 5 ліпеня 1944 года. Паводле перапісу 1959 года ў складзе саўгаса «Случ» (цэнтр — вёска Мілевічы). Дзейнічаюць 9-гадовая школа, бібліятэка, клуб, фельчарска-акушэрскі пункт, аддзяленне сувязі.\n2004 год — 168 гаспадарак, 368 жыхароў.\n1811 год — 41 двор.\n1897 год — 337 жыхароў (паводле перапісу).\n1908 год — 59 двароў, 370 жыхароў.\n1940 год — 124 двары, 496 жыхароў.\n1959 год — 649 жыхароў (паводле перапісу).\n1994 год — 432 жыхары, 188 двароў\nУзята з "https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=Беразнякі_(Жыткавіцкі_раён)&oldid=3213899"


Прэзідэнт Рэспублікі Арменія Армен Саркісян наведаў з візітам НАН Беларусі\n30 кастрычніка 2018 года адбыўся візіт у НАН Беларусі Дзяржаўнай дэлегацыі Рэспублікі Арменія на чале з Прэзідэнтам Рэспублікі Арменія Арменам Саркісянам. Мэта візіту – абмеркаванне перспектыўных напрамкаў беларуска-армянскага навукова-тэхнічнага супрацоўніцтва. Сёння Прэзідэнт Рэспублікі Арменія Армен Саркісян правёў перагаворы з кіраўніцтвам Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі, азнаёміўся з экспазіцыяй Музея гісторыі НАН Беларусі, пастаянна дзеючай выставай НАН Беларусі “Дасягненні айчыннай навукі – вытворчасці”. У ходзе візіту члены армянскай дэлегацыі наведалі ДНУ “Інстытут фізікі імя Б.І.Сцяпанава НАН Беларусі”.\nЯк адзначыў Прэзідэнт Рэспублікі Арменія Армен Саркісян падчас сустрэчы са Старшынёй Прэзідыума Нацыянальнай акадэміі навук Уладзімірам Гусаковым, Беларусь і Арменія павінны актывізаваць навуковае супрацоўніцтва ў галіне лічбавых і лазерных тэхналогій, кібербяспекі, выкарыстання ядзернай энергіі і фармацэўтыкі. На думку Прэзідэнта Арменіі, сярод перспектыўных напрамкаў – даследаванні ў галіне біятэхналогій, генетыкі, электронікі, вытворчасці прадуктаў харчавання. “Па гэтых напрамках мы наўпрост можам працаваць разам”, - падкрэсліў Армен Саркісян. Прэзідэнт Рэспублікі Арменія адзначыў, што ўражаны вынікамі навуковай дзейнасці вучоных арганізацый Нацыянальнай акадэміі навук, асабліва ў галіне касмічных даследаванняў, аўтаматычнай ідэнтыфікацыі аб’ектаў, тавараў і паслуг, а таксама электронікі. Армен Саркісян з цеплынёй успомніў, што ўпершыню наведаў гістарычны будынак НАН Беларусі яшчэ маладым навукоўцам у далёкім 1976 годзе, калі ўдзельнічаў у працы Міжнароднай канферэнцыі па фізіцы. “Сяброўства паміж Акадэміямі навук нашых дзвюх краін мае велізарную каштоўнасць”, - адзначыў Армен Саркісян.\nСтаршыня Прэзідыума НАН Беларусі Уладзімір Гусакоў, звяртаючыся да высокага госця, адзначыў, што літаральна тыдзень таму дэлегацыя НАН Беларусі вярнулася з урачыстых мерапрыемстваў, прысвечаных 75-годдзю Нацыянальнай акадэміі навук Арменіі. Падчас сустрэч з кіраўніцтвам прагаворваліся перспектыўныя напрамкі супрацоўніцтва. Сярод іх – сумесныя даследаванні беларускіх і армянскіх вучоных у галіне касмічных тэхналогій, біялогіі, аграрных і фізіка-тэхнічных навук. “У нас шмат агульных падыходаў. Мы дамовіліся аб аб’яднанні нашых намаганняў па цэлым шэрагу напрамкаў. Мы будзем разам працаваць. І мы зможам зрабіць многае для эканомік нашых дзвюх краін”, - падкрэсліў Уладзімір Гусакоў.\nПрэзідэнт Рэспублікі Арменія вядомы як навуковец-фізік і дыпламат. Армен Саркісян скончыў Ерэванскі дзяржаўны ўніверсітэт па спецыяльнасці тэарэтычная фізіка і матэматыка. У 1976-1990 гг. – выкладчык фізічнага факультэта Ерэванскага дзяржаўнага ўніверсітэта. Заснаваў аддзяленне матэматычнага мадэлявання складаных сістэм кафедры тэарэтычнай фізікі Ерэванскага дзяржаўнага ўніверсітэта. Працаваў у якасці выкладчыка ў шэрагу замежных навуковых цэнтраў і ўніверсітэтаў. Армен Саркісян – ганаровы доктар Нацыянальнай акадэміі навук Арменіі.


★Агнэся★[Бясплатна] даведацца значэнне імя на сайце Імёны Свету. Даведацца значэнне імя Агнэся. Значэнне імя Агнэся. Агнэся значэнне імя. Паходжанне імя Агнэся. Таямніца імя Агнэся. Тлумачэнне імя Агнэся. - Імёны Свету.\nГалоўная » Алфавіт імёнаў » Імя Агнэся\nАгнэся - у рускай мове, жаночае поўнае імя.\nАгнэся, у рускай мове, жаночае поўнае імя.\nКраткое значение имени Агнэся.\nЗначэння жаночага імя Агнэся пакуль няма.\nКраткие формы имени Агнэся:\nИнтерпретация значения букв имени Агнэся.\nЛітара А ў імя Агнэся: сімвал пачатку, жаданне пачынаць і ажыццяўляць, імкненне да фізічнага і духоўнага камфорту.\nЛітара Г ў імя Агнэся: імкненне да ведаў, увод у ўтоеную таямніцу, уменне ўсё зразумець у непарыўнай сувязі з жыццём, увага да дэталяў і патрэба ўсё рабіць добрасумленна.\nЛітара Н ў імя Агнэся: знак пратэсту, унутраная сіла не прымаць усе запар, без разбору, востры крытычны розум, цікавасць да здароўя. Руплівы працаўнік, але не пераносіць "мартышчынай працы".\nЛітара Э ў імя Агнэся: уменне бачыць падаплёку падзей, выварат людзей, добрае валоданне мовай ў вуснай прамовы і на пісьме. Цікаўнасць, часам празмернае, пранырлівай. Імкненне паказаць сваю прыналежнасць да "добраму грамадству".\nЛітара С ў імя Агнэся: здаровы сэнс, імкненне да трываламу становішчу і матэрыяльнай забяспечанасці; ў раздражненні - ўладарнасць і капрызнасць. Чалавеку важна знайсці свой уласны шлях у жыцці.\nЛітара Я ў імя Агнэся: пачуццё ўласнай годнасці, жаданне дамагчыся павагі і любові акружэння і здольнасць іх атрымаць.


01 люты 2017, 18:01\nВіктар Федаровіч піша пра «галоўную асаблівасьць беларускай карупцыі на мытні. Даюць — бяры і не пытай за што».\nЖурналіст аглядае працэс у Менскім абласным судзе, там на лаве падсудных сядзяць мытныя начальнікі. Тыя, хто прызнаў віну, выглядаюць яшчэ больш неадэкватна, чым тыя шараговыя інспэктары, якія прызналіся ў нашым, Партызанскім судзе.\n«Адвакат: — Ці вы мелі магчымасьць адмовіцца ад удзелу ў гэтай схеме?\nГаральскі: — Так.\nАдвакат: — Чаму пагадзіліся?\nГаральскі (пасьля доўгай паўзы): — Для атрыманьня незаконнага грашовага ўзнагароджаньня.\nАдвакат: — Я не зразумела ваш адказ…\nГаральскі: — Вы спыталі: чаму, я адказаў: для атрыманьня грошай».\nЁнэска з Бэкетам пляскаюць у ладкі. Не адмовіўся ад грошай для таго, каб атрымаць грошы. Браў грошы, каб узяць грошы. Ці вы што-небудзь зразумелі?\nПры ўліку, што Гаральскі — былы начальнік усёй мытні «Каменны Лог», думаю, Ёнэска мог бы назваць сваю п’есу па матывах гэтага працэсу — «Каменны лох».\nА пры ўліку, што у працэсе фігуруюць канкрэтныя сумы грошай і канкрэтныя тэрміны турмы, тут мусіла б адбывацца не тэатральная пастаноўка, а нешта цалкам адваротнае і рацыянальнае. Бо разглядаецца злачынства. Якое? Вось пытаньне, зь якога і пачынаецца тэатар абсурду. Злачынства — неапазнанае.\nПра суд — справядлівы ці несправядлівы — мы звычайна думаем як пра нешта рэалістычнае, дзе аргумэнты і факты абвінавачаньня спрачаюцца з аргумэнтамі і фактамі абароны. Тут — нічога падобнага. Як вы заўважылі, нават паміж падсудным Гаральскім і адвакаткай няма паразуменьня. Тут пры ўсім жаданьні «выцягнуць» падсуднага з-за крат не атрымаецца, бо ён сам чапляецца за сваю лаву ў клетцы. Чаму?\nДумаю, у высновы журналіста Федаровіча пра «асаблівасьць беларускай карупцыі» абавязкова павінен быць працяг, бо сама выснова нічога не тлумачыць. «Каменны лох» Гаральскі відавочна «ўключае дурня». Навошта?\nМне бачацца тры адказы на гэтае пытаньне.\n1. Гаральскі настолькі замучаны сьледчымі (дастаткова ўспомніць заяву Алеся Юркойця пра катаваньні ў СІЗА) і настолькі перакананы ў немагчымасьці апраўдальнага прысуду, што тупа згаджаецца з абвінаваўцамі. Такая сабе беларуская асаблівасьць стакгольмскага сындрому.\n2. Дапусьцім, кожны мытнік, ідучы на службу, ведае, што рана ці позна апынецца ў турме. За што — «там» прыдумаюць. Дапусьцім, такі лёс у гэтай прафэсіі. І калі ёсьць такая перадумова, значыць трэба красьці — чым больш, тым лепш.\nВядома, мытнікаў садзяць з канфіскацыяй, вядома, яны мусяць сплаціць скрадзенае. Як сказаў прэзыдэнт, у трохразовым памеры. Цяпер улічым, што начальнік, вядома ж, ня лох, а разважлівы цынік. Калі ўсё так, значыць ён мог накрасьці ў пяці або дзесяціразовым памеры, ён гатовы сплаціць усё, колькі скажуць, пяць гадоў адседзець у калёніі, але дэбэт з крэдытам усё адно выглядаюць для яго прывабна. Гаральскі прызнаўся ў атрыманьні 60 тысяч даляраў. На выгляд яму гадоў 40-45. Ён адседжвае 5-7 гадоў, выходзіць акурат за сьвяточны стол з нагоды сваіх 50-х угодкаў і калі ў заначцы ў яго тысяч сто ці болей — самы час пачынаць паўнавартаснае жыцьцё, які-небудзь бізнэс, пажадана не ў Беларусі.\nЯ ведаю гісторыі некалькіх беларускіх бізнэсоўцаў, якія сьведама ішлі на «пасадку» менавіта з такой матывацыяй. Чаму б і службовым асобам ня думаць такім самым чынам? Ступень рызыкі ў бізнэсе ў нас такая самая, як і на службовай пасадзе. Ня веру толькі, што ў нас цынікі — увесь народ, усе мытнікі і бізнэсоўцы. Маю шмат адваротных прыкладаў.\nАле дапусьцім, што Гаральскі цынік. Тады яму абсалютна ўсё адно што гавораць у судзе пра яго і што кажа ён сам. Гэта проста адна са стадыяў мытнага лёсу, на які ён пагадзіўся ад пачатку і які пры любых раскладах будзе мець шчасьлівы канец. Тады лохам выглядае суд. А калі і суд жыве паводле такога прынцыпу — свайго прафэсійнага лёсу, тады Каменным лохам выглядае дзяржава.\nАле і ў першым і ў другім выпадку гэта зусім ня тая дзяржава, у якой хочацца жыць і якой хочацца сумленна служыць. Таму…\n3. … я зноў вяртаюся да вэрсіі пра тое, што працэс ашмянскіх мытнікаў — гэта толькі прыкрыцьцё зусім іншых працэсаў, якія да мытні ня маюць ніякага дачыненьня. Тады ўсё складаецца найбольш праўдападобна. І тады робіцца зразумела, чаму ў Менскім абласным судзе разыгрываецца ня суд, а п’еса абсурду, і зусім няважна, як яна называецца, «Лысая сьпявачка» ці «Ў чаканьні Гадо» ці «Каменны лох».


«Адыдзіце ад Мяне ўсе, хто чыніць несправядлівасць…» - Часопіс «Ave Maria»\n24.08.2019|Стол Божага слова|Айцец Міхал Ермашкевіч OP\nДваццаць першая звычайная нядзеля, Год С (25.08.2019)\nНакіроўваючыся ў Ерузалем, Ён праходзіў праз гарады і вёскі і навучаў. І нехта сказаў Яму: «Пане, няўжо мала тых, хто будзе збаўлены?» А Ён сказаў ім: «Імкніцеся прайсці праз вузкую браму, бо, кажу вам, многія будуць спрабаваць увайсці, але не змогуць. Калі гаспадар дому ўстане і зачыніць дзверы, тады вы, стоячы знадворку, пачнеце стукаць у дзверы і казаць: “Пане, адчыні нам”. А Ён адкажа вам: “Не ведаю вас, адкуль вы”. І пачнеце казаць: “Мы елі і пілі перад Табою, і на вуліцах нашых навучаў Ты”. Але Ён скажа вам: “Не ведаю вас, адкуль вы; адыдзіце ад Мяне ўсе, хто чыніць несправядлівасць”. Там будзе плач і скрыгатанне зубоў, калі ўбачыце Абрагама, Ісаака і Якуба, і ўсіх прарокаў у Валадарстве Божым, а сябе выкінутымі вон. Прыйдуць з усходу і з захаду, з поўначы і з поўдня і сядуць за стол у Валадарстве Божым. І вось, апошнія будуць першымі, а першыя будуць апошнімі».\n(Лк 13, 22–30)\nНапэўна, многія хрысціяне і не падумаюць, што гэтыя суровыя словы могуць быць скіраваныя да іх: маўляў, асабіста я жыву сумленна, а калі некаму давядзецца даць адпор у адказ на крыўду, дык гэта ж толькі справядлівая самаабарона. У многіх выпадках і сапраўды бывае так, аднак небяспека крыецца ў тым, што чалавек, які пазбягае асобных несправядлівых учынкаў, можа штодня працаваць і здабываць сродкі сабе на жыццё ў сферы, вельмі далёкай ад хрысціянскіх ідэалаў. Не патрэбныя доказы, каб разумець, што так званая «самая старажытная прафесія», вытворчасць і распаўсюджванне накркотыкаў, акультныя паслугі і іншыя падобныя заняткі несумяшчальныя з жыццём хрысціяніна, бо ў іх аснове ляжыць прамое парушэнне запаведзяў «не чужалож», «не забівай», «не май іншых багоў». На Божую міласэрнасць могуць спадзявацца толькі тыя, хто быў уцягнуты ў падобную дзейнасць насуперак уласнай волі і імкнецца пры першай магчымасці вырвацца з гэтай багны і пачаць новае жыццё.\nАднак у сучасным свеце мноства іншых небяспечных для збаўлення душы заняткаў і такіх спосабаў зарабляць, якія фактычна парушаюць Божы закон, хаваючыся пад маскаю прыстойнасці і клопату пра людзей. Як жа іх распазнаць? Найперш трэба памятаць: справядлівасць заснаваная на тым, што кожны атрымлівае паводле заслугаў - адпаведную ўзнагароду за дабро і адпаведнае пакаранне за зло. З гэтага вынікае, што калі за нейкую працу патрабуюць плату, якая значна перавышае духоўную або матэрыяльную якасць і карысць для спажыўца, не адпавядае сабекошту, працоўным затратам і кваліфікацыі выканаўцы, — гэта несправядлівасць. Калі махляры карыстаюцца залежнасцю або цяжкаю жыццёваю сітуацыяй «кліента», гэта яшчэ больш павялічвае іх адказнасць перад Богам, асабліва, калі іх дзейнасць вядзе да адмоўных наступстваў, пра якія ахвяра нават не здагадваецца.\nТакім чынам, дзейнасць, звязаная з настойлівым навязваннем нейкіх паслугаў або тавараў пры замоўчванні поўных выдаткаў на іх, асабліва, калі рэальная якасць і кошт гэтых паслугаў або тавараў ніжэй за заяўленыя, — гэта падман і крадзеж. Калі пад выглядам неабходных і карысных лекаў, вітамінаў або дадаткаў да ежы прадаюцца шкодныя для здароўя рэчывы або «лекі-пустышкі», праз якія хворы чалавек адмаўляецца ад сапраўднага лячэння, — гэта ўжо не толькі махлярства, але і парушэнне запаведзі «Не забівай». Тое ж датычыць «паслугаў», у выніку якіх людзі трапляюць у залежнасць, іх зацягваюць даўгі (пазыка пад неверагодныя працэнты, арганізацыя азартных гульняў і г.д.), і гэта ламае ім жыццё, штурхае на злачынства або даводзіць да самагубства.\nАсобна стаяць заняткі, якія ўзніклі, калі сталі скарачацца працоўныя месцы там, дзе раней зарабляць на жыццё мела магчымасць мноства людзей. Магчыма, аўтары і прыхільнікі аўтаматызацыі і механізацыі кіраваліся добрымі намерамі, але не падумалі, як жыць тым, каго яны «ласкава вызвалілі» ад фізічнай або ручной працы, аддаўшы яе машынам і робатам. І каб неяк супрацьстаяць беспрацоўю, якое спрыяе пашырэнню злачыннасці і дармаедства, сталі стварацца новыя працоўныя месцы і прыдумвацца штучныя заняткі, якія не прыносяць ніякай рэальнай карысці і зводзяцца да памнажэння бюракратыі і жадання атрымліваць вялікія грошы за паперкі. А вартасць гэтых паперак, часовыя і матэрыяльныя затраты на іх афармленне зусім не адпавядаюць сумам, выстаўленым у рахунках. Ці можа хрысціянін са спакойным сумленнем займаць падобныя пасады? Толькі тады, калі сапраўды мае намер і рэальныя магчымасці нешта змяніць у гэтай сістэме ў лепшы бок…\nУ той жа час нельга згадзіцца з распаўсюджаным меркаваннем, што ўсе творчыя прафесіі — ад злога. Так, іх прадстаўнікі больш за іншых рызыкуюць стаць ахвярамі пыхі, зайздрасці, нячыстасці, дрэнных звычак, але ад гэтага не застрахаваныя, скажам, і прыбіральшчыцы… З іншага боку, без музыкі, спеваў, фільмаў, спектакляў жыццё было б вельмі сумным. Пытанне толькі ў тым, што нясе творчасць — Божае святло ці пякельныя спакусы. Таму тыя мастакі, артысты, музыкі, чыя дзейнасць будзе весці людзей да сапраўднага дабра і паказваць веліч і прыгажосць самога Творцы, не толькі самі дойдуць за збаўлення, але і спрычыняцца да навяртання іншых.


Эксперт Semalt распавядае, як здабываць выявы з вэб-старонкі\nВы сутыкнуліся з вялікім PDF-файлам або вэб-старонкай з вялікай колькасцю малюнкаў і задумаліся, як здабыць усе выявы адным клікам? Зразумела, выманне малюнкаў з вэб-сайта або дакумента PDF можна ўручную. Але гэта вельмі стомна, таму што вам прыйдзецца ўзяць шмат задач па выскрабанні за адзін раз. Pixlr Grabber - адзін з лепшых, магутных, карысных і надзейных інструментаў для выскрабання малюнкаў у Інтэрнэце. Гэта дадатак дазваляе скрабаваць некалькі файлаў JPG і PNG адначасова. Вам проста трэба ўставіць URL, з якога трэба вылучыць выявы, а астатняе зробіць Pixlr Grabber. Выявы можна захаваць у базе дадзеных Pixlr Grabber у форме GIF альбо вы можаце імгненна загрузіць іх на цвёрды дыск і зэканоміць ваш час і энергію.\nЗахавайце выявы ў сапраўдных колерах:\nІнтэрнэт напоўнены інфармацыяй. Google і іншыя пошукавыя сістэмы залежаць ад вэб-сканераў і складаных вэб-скрабкоў для вываду змесціва з сеткі. Адна з самых адметных асаблівасцей Pixlr Grabber заключаецца ў тым, што ён дапамагае скрабаць выявы і праскочыць вэб-старонкі за адзін раз. Акрамя таго, выявы захоўваюцца ў сапраўдных колерах, і тут не бывае кампрамісаў па якасці.\nМагутнае праграмнае забеспячэнне для майнинга дадзеных:\nБез сумневу, Pixlr Grabber - гэта надзейны і надзейны інструмент майнинга дадзеных і выскрабання малюнкаў. Гэта дапамагае выцягнуць цэны з вэб-сайтаў авіякампаній і ў самыя кароткія тэрміны публікуе карысны змест на вашым уласным сайце. Вы можаце скрэблі столькі, колькі вы хочаце, і не будзе кампрамісу па якасці. На самай справе, Pixlr Grabber дазваляе лёгка скрабаць дакументы HTML і PDF-файлы. Вы можаце атрымаць карысныя дадзеныя з гэтых дакументаў і загрузіць іх на свой кампутар або мабільную прыладу для выкарыстання ў аўтаномным рэжыме.\nХуткія і надзейныя вынікі:\nПасля барацьбы з тыповымі скрабкамі і чыстымі сканерамі, многія бізнесмены прыйшлі ў Pixlr Grabber для хуткіх, дакладных, надзейных і сапраўдных вынікаў. Pixlr Grabber найбольш вядомы сваім зручным інтэрфейсам. Вам не трэба турбавацца пра тое, як структураваныя вашы выявы. Гэта праграмнае забеспячэнне для выскрабання малюнкаў выкарыстоўвае пэўныя селектары CSS або XPaths і выконвае некалькі задач па выдаленні дадзеных адначасова. Ён мае інтэрактыўную тэхналогію машыннага навучання і здольны скрэбліць сотні малюнкаў адначасова. Акрамя таго, Pixlr Grabber скануе вашы вэб-старонкі з дзіўна высокай хуткасцю.\nГнуткая і магутная:\nВы можаце выкарыстоўваць інтэрактыўны API Pixlr Grabber і загружаць дадзеныя ў фарматах JSON і CSV. Гэты інструмент у асноўным вычышчае выявы, але вы можаце выкарыстоўваць Pixlr Grabber для вымання тэксту. Ён лёгка распазнае шаблоны дадзеных і маніпулюе тэкстам з дапамогай розных API. Вы можаце кантраляваць якасць вашых малюнкаў ці тэксту, а таксама можаце рэдагаваць ці змяняць дадзеныя ў адпаведнасці з вашымі патрабаваннямі.


Беларуская культура эпохі Рэчы Паспалітай (1569–1795)\nБеларусь у складзе Расійскай імперыі (канец XVIII – першая палова XIX ст.)\nУ 1764 г. каралём Рэчы Паспалітай быў выбраны Станіслаў Аўгуст Панятоўскі, які лічыўся стаўленікам суседніх дзяржаў. Вакол караля аб’ядналіся магнаты і шляхта, якія марылі аб адраджэнні Рэчы Паспалітай. Улады пачалі паступовыя эканамічныя рэформы: адчыняліся дзяржаўныя і прыватныя мануфактуры, будаваліся каналы, арганізоўваліся кірмашы, падтрымліваўся міжнародны гандаль. Соймы працавалі ў рэжыме канфедэрацыі, калі права libеrum veto не дзейнічала. Але ў 1767 г. щнутрыпалітычная сітуацыя зноў пагоршылася. Дзякуючы падтрымцы Расіі і Прусіі, дысідэнты (пратэстанцкая і праваслаўная шляхта) стварылі Слуцкую і Торуньскую канфедэрацыі, якія запатрабавалі ўраўнавання сваіх правоў з католікамі. Пад націскам Расіі вальны сойм у 1768 г. прыняў рашэнне аб ураўнаванні правоў дысідэнтаў. У адказ каталіцкая шляхта стварыла Барскую канфедэрацыю, якая пачала рокаш. Паўстанне канфедэратаў было падаўлена толькі ў 1771 г. расійскімі войскамі. У 1772 г. Расія, Прусія і Аўстрыя падпісалі дамову аб першым падзеле Рэчы Паспалітай, па якой Расіі перадаваліся ўсходняя і паўночная часткі Беларусі.\nУрад С.А. Панятоўскага працягваў рэформы па паляпшэнні становішча Рэчы Паспалітай. Была створана Адукацыйная камісія. Чатырохгадовы сойм 1788 – 1791 гг. прыняў Канстытуцыю 1791 г., першую ў Еўропе і другую ў свеце пасля ЗША. Канстытуцыя ліквідавала падзел Рэчы Паспалітай на ВКЛ і Каралеўства Польскае, захавала шляхецкія правы, улада караля перадавалася па спадчыне. Разам з тым, палепшылася становішча мяшчан, гарады маглі мець сваё прадстаўніцтва ў сойме, адмянялася права liberum vetо, дзяржава абяцала клапаціцца пра прыгонных сялян, магнацкія войскі ўваходзілі ў склад агульнай арміі.\n24 сакавіка 1794 г. у Польшчы пачалося патрыятычнае паўстанне, якое ўзначаліў генерал Т. Касцюшка. У красавіку паўстанне перакінулася на ВКЛ. Тут яго ўзначальваў радыкальна настроены палкоўнік Якуб Ясінскі. Паўстанцы стварылі рэвалюцыйны ўрад. Прыняты імі ў маі Паланецкі універсал фактычна адмяняў прыгоннае права. Сяляне, расплаціўшыся з панамі за даўгі, станавіліся вольнымі. У ВКЛ тэрмінова былі ўведзены расійскія войскі. Спрэчкі паміж паўстанцамі і аб’ектыўная немагчымасць адначасова змагацца з Расіяй, Прусіяй і Аўстрыяй прывялі да паражэння паўстання. У кастрычніку 1795 г. адбыўся апошні, трэці падзел Рэчы Паспалітай – яна канчаткова была падзелена паміж суседнімі дзяржавамі. У склад Расіі перайшла заходняя частка Беларусі, акрамя Беластоцкага рэгіёна, які ўвайшоў у склад Прусіі і ў 1807 г. быў перададзены Расіі Напалеонам Банапартам.\nЗначны ўплыў на культурныя тэндэнцыі на Беларусі 1569–1795 гг. аказалі рэлігійныя працэсы (рэфармацыя і контррэфармацыя, царкоўная унія), пазнейшы эканамічны заняпад і палітычны крызіс.\nУ беларускай літаратуры таго перыяду летапісны жанр саступае месца новым напрамкам: публіцыстыцы, палітычнай сатыры, паэзіі, гісторыка-мемуарнай літаратуры. Пад уплывам рэфармацыі і контррэфармацыі з’яўляюцца публіцыстычныя творы С. Буднага, В. Цяпінскага, П. Скаргі, І. Пацея, М. Сматрыцкага, Л. Карповіча, братоў Зізаніяў. Адметнымі ўзорамі мемуарнай літаратуры становяцца дыярыушы - свецкія дзённікі. Прыкладам можа служыць "Дзённік" наваградскага падсудка Федара Еўлашоўскага (1546 – 1616), "Дыярыуш" А. Філіповіча (1597? – 1648), якія ярка апісваюць скандальныя і трагічныя падзеі гісторыі Бацькаўшчыны. У другой палове XVII – ХVIII стcт. мемуарыстыка становіцца шматмоўнай. Вялікую цікавасць выклікаюць уласныя ўспаміны аб шматлікіх падарожжах наваградскай лекаркі Саламеі Пільштыновай (Русецкай). Да ранняй эпісталярнай спадчыны адносяцца "Допісы" аршанскага старасты Філона Кміты-Чарнабыльскага (1530 – 1587), у якіх аўтар піша аб пагранічным жыцці, аб планах Івана ІV у адносінах да ВКЛ.\nТаленавіты вучоны і публіцыст, грамадска-палітычны дзеяч М. Сматрыцкі (1577 – 1633) больш вядомы сваім сучаснікам як пісьменнік-палеміст, аўтар шматлікіх твораў, сярод якіх вылучаецца "Фрынас" (1610), дзе пісьменнік выступае супраць акаталічвання і прыняцця царкоўнай уніі. За выданне гэтага твора быў прыгавораны да турэмнага зняволення другі пісьменнік-публіцыст, педагог, царкоўны дзеяч, адметны прадстаўнік аратарскай прозы Лявонцій Карповіч (1580–1620).\nЗ канца ХVІ ст. ў еўрапейскай літаратуры і мастацтве вылучаецца стыль барока, які бярэ сабе на ўзбраенне каталіцкая царква ў барацьбе з рэфармацыйнымі плынямі. Ён характарызуецца кантраснасцю, параднасцю, рухавасцю формы, апеляцыяй да пачуццяў, супярэчлівасцю, метафарычнасцю. У літаратуры гэта праяўляецца ў з’яўленні "высокай" паэзіі, адметным прадстаўніком якой становіцца паэт і драматург, кнігавыдавец, асветнік і грамадскі дзеяч С. Полацкі (1629 – 1680). Найбольш значнымі яго творамі сталі зборнікі паэтычных твораў "Ветроград многоцветный" і "Рифмологион". Новай для беларускай паэзіі стала палітычная сатыра ("Прамова Мялешкі", "Ліст да Абуховіча"), якая высвятляе заганы тагачаснасга грамадства.\nЗначную ролю ў культурным жыцці грамадства ў гэты час стаў адыгрываць тэатр. Адным з першых на Беларусі стала батлейка – народны лялечны тэатр, вядомы яшчэ з ХVІ ст. Яе рэпертуар складаўся з 2 частак – кананічнай і свецкай. Прадстаўленне гэтага своеасаблівага "тэатра аднаго акцёра" складалася з песень, танцаў, дыялогаў і маналогаў. У ХVІІ ст. з развіццём школьнай адукацыі і драматургіі асобую ролю набывае школьны тэатр. У ім ставіліся п’есы як рэлігійнага і гістарычнага зместу, так і інтэрмедыі – кароценькія п’ескі на беларускай ці польскай мове, пантамімы, танцы, што выконваліся паміж дзеямі спектакля. Вядомы 24 дэкламацыі С. Полацкага, напісаныя ім для тэатраў брацкіх школ. Галоўным героем інтэрмедый стаў разумны і дасціпны беларускі селянін. У 1787 г. на змену традыцыйнай школьнай інтэрмедыі прыходзяць першыя драмы, напісаныя на беларускай народнай мове – "Камедыя" К. Марашэўскага і "Лекар міжволі" М. Цяцерскага.\nУ ХVІІІ ст. адметнай з’явай культуры становіцца прыгонны тэатр, трупа якога складалася пераважна з залежных сялян. Рэпертуар першага з іх – Нясвіжскага – складаўся першапачаткова з 16 п’ес і оперных лібрэта Уршулі Францішкі Радзівіл. У другой палове ХVІІІ ст. з'яўляюцца прыватныя тэатры ў Слоніме, Гародні, Шклове, Ружанах і інш. Пры іх утрымліваліся музычныя капэлы, аркестры. Для падрыхтоўкі артыстаў оперы і балета ствараліся балетныя школы (у Слоніме, Слуцку). На сто год раней, чым на Захадзе, на Беларусі пачалі скарыстоўваць у афармленні спектаклей павільёны. У 70-я гады ХVІІІ ст. працаваў "плавучы тэатр" на Агінскім канале. Беларускія акторы складалі аснову труп сталічных, у тым ліку Варшаўскага, тэатраў.\nУ другой палове ХVІ ст. барочны стыль пачынае ўсталёўвацца ў беларускай архітэктуры. Першым творам гэтага стылю стаў нясвіжскі касцёл езуітаў (архітэктар – італьянец Я.М. Бернардоні (1554–1593)), прататыпам якога стаў рымскі храм Іль Джэзу. Увогуле, стыль барока ў беларускай архітэктуры меў некалькі этапаў свайго развіцця.\n1-ы этап – ранні – канец ХVІ – першая палова ХVІІ ст. – характарызуецца пошукам формаў, стратай абарончых функцый; паступовым пераходам замкавага дойлідства ў палаца-замкавае. У культавым дойлідстве фарміруецца базілікальны тып храма з бязвежавым, а пазней з двухвежавым фасадам (касцёлы езуітаў у Гародні, дамініканцаў у Стоўбцах).\n2-гі этап – сталы – другая палова ХVІІ ст. –1730-я гады: стабілізацыя 2- вежавай базілікі, павелічэнне колькасці ярусаў вежаў, пластычная насычанасць фасадаў (Мікалаеўская царква ў Магілёве). Распаўсюджваецца палацава-сядзібнае будаўніцтва (комплексы ў Нясвіжы, Слоніме, Гародні, Воўчыне). Для іх характэрна П-падобная кампазіцыя з анфіладай, парадным дваром, багатым дэкорам і фасадаў і інтэ’ераў.\n3-ці этап –позні – у культавай архітэктуры – "віленскае барока" (1730-я –80-я гг.). Важную ролю ў развіцці гэтага адметнага для нашых зямель напрамку адыграла дзейнасць Я.К. Глаўбіца. Стыль вызначаецца пластычнасцю аб’ёмаў, маляўнічасцю сілуэта, стромкімі шмат'яруснымі ажурнымі вежамі, фігурнымі франтонамі, багаццем архітэктурнага дэкору (уніяцкі Сафійскі сабор у Полацку, Спаская царква ў Магілёве, ратуша ў Віцебску).\nУ культавым драўляным дойлідстве фарміруюцца адметныя традыцыі на Палессі і паўночным усходзе. Палессе прадстаўлена 2 групамі храмаў, – яруснай кампазіцыі з 2-3- шатровымі вярхамі і асіметрычнымі падоўжанай кампазіцыі з вежай на галоўным фасадзе. Паўночна-ўсходняя традыцыя характарызуецца высокімі зрубамі, завершанымі 2-схільнымі дахамі ці шатрамі.\nВыяўленчае мастацтва адчула на сабе ўплыў заходнееўрапейскіх і візантыйскіх тэндэнцый, але ўсё ж характарызавалася захаваннем нацыянальных традыцый, выпрацоўкай асабістых прынцыпаў. У выніку сінтэзу розных напрамкаў фарміруецца асабістая іканапісная школа (канчаткова – у ХVІІІ ст.), прадстаўленая адметнымі магілёўскай, палескай, полацка-віцебскай, гарадзенскай, слуцка-мінскай плынямі. Для беларускага іканапісу характэрна спалучэнне сімвалізму выяўленчай мовы з вострахарактарным тыпажом, дакладнасць перадачы дэталяў. У ХVІІ ст. з’яўляецца спроба перадачы прасторы, натуральных прапорцый, свецкае ўбранне асобных персанажаў ("Нараджэнне Багародзіцы" Пятра Яўсеевіча з Галынца). Значны ўплыў на развіццё беларускага іканапісу аказала уніяцтва. У дэкоры абразоў ужываўся раслінны арнамент фону, залачэнне, серабрэнне і часам аздабленне эмалямі; адчуваецца ўплыў рэнесансу і барока ("Ушэсце Хрыста" са Случчыны). Манументальны жывапіс таксама характарызуецца значным уплывам народных традыцый: пры роспісах храмаў выкарыстоўваўся мясцовы пейзаж, разнастайная палітра колераў, простанородныя персанажы (роспісы Богаяўленскага манастыра і Мікалаеўскай царквы ў Магілёве). У ХVІІ ст., з распаўсюджваннем у жывапісе барока, для храмавых роспісаў становяцца характэрнымі багаты ўзор, дынамізм кампазіцыі, прасторавасць, характарнасць і канкрэтнасць персанажаў ("Варвара пакутніца" з Лунінца, "Святая сям’я" з Гарадзеншчыны). Манументальны жывапіс не стаў традыцыйным для замкавай архітэктуры; праўда, некаторыя княжацкія палацы ўпрыгожваліся фрэскамі.\nПапулярным відам станкавага жывапісу становіцца партрэт – "сармацкі" (Кшыштафа Весялоўскага, Януша Радзівіла), "парадны" (М.К. Агінскага), трунны (Аляксандра Пацея). Стылістычныя прыёмы партрэтнага жывапісу характарызуюцца скаванасцю позы, дакладнай перадачай дэталяў адзення і ўпрыгожванняў. Ствараліся радавыя галерэі (Тызенгаўза у Паставах, Тышкевічаў, Радзівілаў).\nДэкаратыўна-прыкладное мастацтва Беларусі характарызуецца з’яўленнем вытворчасці мастацкага шкла (першыя мануфактуры – у Налібаках і Урэччы), рэльефнай паліхромнай кафлі (у Маскве ёю былі аздоблены Пакроўскі сабор у Ізмайлаве, цэнтральны палац і царква ў Крамлі і інш.), слуцкіх паясоў. Своеасаблівым вынаходніцтвам беларускіх майстроў стала "беларуская рэзь" – манументальная дэкаратыўна-ажурная разьба на дрэве, якой аздабляліся храмы і палацы ў Маскоўскай дзяржаве ХVІІ ст. (іканастас Новадзявочага манастыра) – пышны раслінна-жывёльны арнамент з чалавечымі фігуркамі, пазалотай. Дарэчы, у Маскве выхадцы з Беларусі паклалі пачатак так званаму стылю "нарышкінскага" барока.\nУ Еўропе яшчэ з канца ХVІІ ст. пачынаецца працэс секулярызацыі жыцця, што вылілася, перш за ўсё, у пераходзе школьнай адукацыі з-пад кантролю царквы пад апеку дзяржавы. У 1773 г. ў Рэчы Паспалітай быў ліквідаваны ордэн езуітаў. Гэта супала з пачаткам рэформы ў сферы адукацыі – стварэннем адукацыйнай камісіі. Яна імкнулася ўсталяваць поўны кантроль над усёй сістэмай асветы ў краіне. Прадугледжваўся свецкі характар, шматпрадметнасць і 3-ступенчатасць сістэмы адукацыі: (прыходскія, акруговыя і падакруговыя школы, Галоўная школа ВКЛ (былая Віленская езуіцкая акадэмія)). Але запланаванае адукацыйнай камісіяй не было праведзнна ў жыццё, гэтаму супрацьстаяла каталіцкае духавенства, феадалы і рэаліі часу – падзелы Рэчы Паспалітай. Ідэі Асветніцтва паўплывалі на творчасць філосафа К. Лышчынскага (1634? – 1689), які напісаў трактат "Аб неіснаванні бога", Г. Каніскага (1717–1795), І. Капіевіча. Да прац, што ўтрымлівалі ідэі свецкага развіцця навук, адносяцца работы філосафаў К. Нарбута і Б. Дабшэвіча, матэматыка і астранома М. Пачобута-Адляніцкага, гісторыка А. Нарушэвіча. Ідэі французскіх асветнікаў прапагандавалі прыдворныя тэатры.\nСтановішча культуры беларускіх зямель у складзе Рэчы Паспалітай было вельмі няпростым. Адыходзіць у нябыт "залаты век", узмацняецца польскі ўплыў. Носьбітамі сапраўды беларускай мовы, культуры, традыцый становяцца сяляне і гарадскія нізы.\nДалучэнне Беларусі да Расіі не ўнесла істотных змен у характар сацыяльных адносін. "Жалованная грамота дворянству" 1785 г. ўраўноўвала беларускую шляхту ў правах з расійскім дваранствам. На Беларусі працягваў дзейнічаць Статут 1588 г. Не забаранялася каталіцкая і уніяцкая царква. У афіцыйным справаводстве ўжывалася польская мова. Пачатак ХІХ ст. нават лічыцца пікам паланізацыі беларускіх зямель.\nРазам з тым, большасць гарадоў і мястэчак страцілі права самакіравання. Пагоршылася становішча прыгонных сялян: цяпер яны маглі прадавацца ўласнікам без зямлі і адлучацца ад сям’і. У газетах Санкт-Пецярбурга беларускія памешчыкі часта размяшчалі аб'явы аб продажы сялян. Павялічылася і эксплуатацыя сялянскай працы. Так, у 1785 г. па загадзе князя Р. Пацёмкіна ў Крычаўскім старостве пачалі працаваць некалькі мануфактур і суднаверф, якія мелі надзвычай важнае значэнне для пабудовы расійскага Чарнаморскага флоту. Для працы на мануфактурах і суднаверфі былі сагнаны сотні сялян. Жанчыны староства былі абавязаны здаваць па 6 пудоў пражы ў год для вытворчасці канатаў і парусіны.\nКацярына ІІ і яе сын Павел І выдавалі акты, якія павінны былі палегчыць становішча сялян, аднак яны не выконваліся памешчыкамі. Дзяржаўныя маёнткі актыўна перадаваліся ў рукі расійскіх дваран. Астатнія здаваліся ў арэнду. У 1794 г. была ўведзена мяжа яўрэйскай аседласці. Уся тэрыторыя Беларусі была падзелена на губерні і паветы (уезды). Для кантролю палітычнай сітуацыі ствараліся генерал-губернатарствы з цэнтрамі ў Мінску і Вільне. У 1803 г. быў адчынены Віленскі універсітэт. Дазвалялася адкрыццё школ для сялян, але навучаць іх пісьменнасці забаранялася.\nНягледзячы на значныя саступкі, шляхта Беларусі імкнулася да адраджэння ВКЛ. З гэтай мэтай група дзяржаўных дзеячаў на чале М.К. Агінскага ў 1811 – 1812 гг. падала цару спецыяльны праект. Але зацверджаны ён не быў.\n24 чэрвеня 1812 г. 600-тысячная армія Напалеона, у склад якой уваходзіла 100 тысяч палякаў, перайшла межы Расіі і на працягу аднаго месяца заняла большую частку Беларусі. Расійскія войскі арганізавана адступалі, наносячы непрыяцелю цяжкія паражэнні. Пад Смаленскам расійскія арміі аб’ядналіся. Спадзяванне Напалеона разбіць іх па адной не спраўдзілася.\nМногія шляхціцы і гараджане сустракалі напалеонаўскія войскі як вызваліцеляў. 1 ліпеня 1812 г. ў Вільне Напалеон стварыў асобны ўрад ВКЛ. У яго армію ўступіла каля 20 тысяч добраахвотнікаў. Сярод сялян распаўсюдзіліся чуткі, быццам бы французы адменяць прыгоннае права. Яны адмаўляліся выконваць павіннасці, беглі ў лясы, палілі панскія маёнткі, супраціўляліся напалеонаўскім салдатам. Напалеону ўдалося захапіць Маскву, але восенню 1812 г. ён пачаў адступленне. Баі зноў перамясціліся на Беларусь. Пры пераправе праз раку Бярэзіна ля вёскі Студзёнка французкі імператар згубіў амаль палову сваёй арміі. 5 снежня Напалеон пакінуў лагер у Смаргоні і збег у Парыж. 13 снежня толькі 1600 салдат яго арміі здолелі пакінуць Расію. Вайна нанесла Беларусі вялікія чалавечыя і эканамічныя страты. Толькі ў Мінскай губерні загінула больш за 50 тысяч чалавек. У Віцебскай губерні не засталося ніводнага каня.\nПасля вайны 1812 г. рух супраць царызму не зменшыўся. Гэта асабліва адлюстравалася ў дзейнасці таемных дэмакратычных таварыстваў філаматаў і філарэтаў, якія існавалі ў 1816 – 1823 гг. і ставілі сваёй мэтай адраджэнне Рэчы Паспалітай. На Беларусі да 1825 г. таксама вялі працу і дзекабрысцкія арганізацыі, якія рыхтавалі паўстанне супраць цара. Так, на Беласточчыне дзейнічала Таварыства ваенных сяброў на чале капітана К. Ігельстрома (1825).\nУ 1830 г. ў Польшчы пачалося нацыянальна-вызваленчае паўстанне. Хутка яно перакінулася і на землі былога ВКЛ. На Віленшчыне падрыхтоўку да паўстання вёў таемны "акадэмічны саюз". Большасць паўстанцаў мела шляхецкае паходжанне. У чэрвені паўстанцы пацярпелі паражэнне ад расійскай арміі і адступілі ў Польшчу. Хутка расійскія войскі занялі Варшаву. Імкнучыся прадухіліць паўстанні ў далейшым, царскі ўрад зачыніў Віленскі універсітэт (1832). У 1831 на ўсходзе і ў 1840 г. на захадзе Беларусі спынялася дзейнасць Статута 1588 г. Па ўказе 1831 г. шляхціцы, якія не былі здольныя даказаць шляхецкае паходжанне, пазбаўляліся дваранскіх правоў. Полацкі царкоўны сабор 1839 г. прыняў рашэнне аб далучэнні уніятаў да праваслаўных. Акрамя таго, у афіцыйным звароце была забаронена польская мова, шляхта траціла права насіць нацыянальную вопратку.\nАле рэпрэсіі не спынілі барацьбы. У 1830 – 1840 гг. на Беларусі працягвалі дзейнічаць таемныя арганізацыі: "Дэмакратычнае таварыства" Ф. Савіча, , "Саюз свабодных братоў", арганізацыя Г. Брынко і Н. Навіцкага ў Гродзенскай губерні. Даследчыкі лічаць, што таемных таварыстваў магло быць на самай справе значна болей. Пра іх дзейнасць мы ведаем толькі ў тых выпадках, калі яны раскрываліся жандармерыяй.\nУ першай палове ХІХ ст. пачаўся крызіс феадальна-прыгонніцкай сістэмы. Далучэнне да Расійскай імперыі некалькі палепшыла агульны эканамічны стан. Расійскі рынак паглынаў значную колькасць прадукцыі, якая выраблялася на беларускіх землях. На поўначы Беларусі хутка развіваліся льнаводства і бульбаводства. На захадзе і ў цэнтральных раёнах – авечкагадоўля. Вельмі прыбытковай справай была вытворчасць спірту і гарэлкі. Яны ўжываліся на месцы. Значная колькасць спірту і гарэлкі экспартавалася за мяжу.\nАднак большасць зямель (70 %) належала памешчыкам. У карыстанні сялян знаходзілася толькі 27 % зямельнага фонду. Каб зрабіць свае маёнткі больш прыбытковымі, памешчыкі ўзмацнялі эксплуатацыю прыгонных. Акрамя паншчыны і высокага аброку сяляне неслі шмат іншых павіннасцей. Люстрацыя і рэформа кіравання дзяржаўнымі маёнткамі, якія былі праведзены міністрам дзяржаўнай маёмасці П.Д. Кісялёвым (1837 – 1841), крыху аблягчылі становішча дзяржаўных сялян. Але іх колькасць на Беларусі была невялікай. Большасць прыгонных сялян залежала ад памешчыкаў.\nІснаванне прыгоннага права не спрыяла хуткаму развіццю прамысловасці і тэхналогій. Жорсткае заканадаўства абмяжоўвала і эканамічную актыўнасць яўрэйскага насельніцтва, якое складала значную частку жыхароў гарадоў. Тэхнічнае і эканамічнае адставанне Расійскай імперыі асабліва выразна праявілася падчас Крымскай вайны, таму ў другой палове 1850-\_х гг. урад пачаў падрыхтоўку да рэформ.\nУ другой палове ХІХ ст. у палітычны рух актыўна ўключыліся спачатку прадстаўнікі трэцяга саслоўя – разначынцы, а на пачатку ХХ ст. – і рабочыя. У 1880-я гг. ў Пецярбургу дзейнічала беларуская народніцкая група "Гоман", якая выдавала нелегальны часопіс на беларускай мове. У 1881 г. адзін з удзельнікаў "Гоману", І. Грынявіцкі, разам з рускімі рэвалюцыянерамі здзейсніў замах на Аляксандра ІІ. Бомба, кінутая ім, аказалася для цара смяротнай. Сам І. Грынявіцкі таксама загінуў.\nКаб стрымаць сялянскі рух, урад на чале П. Сталыпіна распачаў у 1906 г. новую аграрную рэформу. Яе сутнасцю было разбурэнне сялянскай абшчыны і паскарэнне капіталістычнага развіцця вёскі. Сялянам дазвалялася выходзіць з абшчыны разам са сваім надзелам, ствараць вотрубы і хутары (з 1911 г. выхад стаў абавязковым). Уласнікі хутароў і вотрубаў маглі атрымаць ад Пазямельнага банка пазыкі для набыцця новай зямлі. Урад таксама стымуляваў перасяленне сялянскіх сем’яў ў Сібір, на Далёкі Усход, Паўночны Каўказ і г. д. Найхутчэй рэформа адбывалася на захадзе і ў цэнтральнай Беларусі, дзе абшчыннае землекарыстанне было ў большасці ліквідавана яшчэ ў XVI ст. На ўсходзе і поўначы Беларусі да 1916 г. з абшчын выйшла 63 % сялянскіх двароў. У 1904 – 1914 гг. Беларусь пакінула 356 тыс. перасяленцаў. Разам са станоўчымі рысамі, Сталыпінская рэформа мела і адмоўныя: павелічэнне кошту зямлі і колькасці бядняцкіх гаспадарак. 10,9 % перасяленцаў страцілі на новых землях сваю маёмасць і былі вымушаны вярнуцца на радзіму жабракамі.\nРазвіццё беларускай культуры ва ўмовах царскай Расіі (канец ХVІІІ – пачатак ХХ стст.)\nПасля далучэння беларускіх зямель царскія ўлады, імкнучыся інтэграваць у сваю дзяржаўную структуру новыя тэрыторыі, праводзілі адпаведную палітыку. Значны ўплыў на развіццё беларускай культуры ў гэты час аказвае спачатку пераважна польская, а пазней, асабліва ў 1860-х гг. – руская культура, назіраецца цесная сувязь з культурамі ўкраінскага, літоўскага, яўрэйскага і іншых народаў. Культура беларускіх зямель сутыкаецца з жорсткім прыгнётам з боку царскай улады, якая імкнецца даказаць, што Беларусь з'яўляецца заходняй часткай Расійскай імперыі, а яе насельніцтва не мае сваёй этнічнай асаблівасці (ідэалогія "заходнерусізму").\nТым не менш менавіта ў гэты час беларускі этнас фарміруецца як нацыя. Нацыяй называецца ўстойлівая этнасацыяльная супольнасць людзей, якая, у адрозненне ад народнасці, характарызуецца не толькі агульнымі тэрыторыяй, мовай, культурай, але таксама цеснымі эканамічнымі, сацыяльна-палітычнымі і культурнымі сувязямі паміж рэгіёнамі, больш высокім узроўнем этнічнай самасвядомасці. Фарміраванне беларускай нацыі ішло ва ўмовах развіцця капіталістычных адносін і ўнутранага рынку, росту гарадоў і гарадскога насельніцтва. Паступова фарміруюцца новыя класы наёмных рабочых (шматнацыянальны) і буржуазіі (пераважна небеларускага паходжання). У канцы ХІХ ст. 90 % этнічных беларусаў пражывала ў сельскай мясцовасці; працэс кансалідацыі таксама стрымлівала слабасць нацыянальнай буржуазіі. З пачатку ХІХ ст. ўсе тэрыторыі з пераважнай доляй пражывання беларускага насельніцтва ўваходзілі ў склад Расійскай імперыі. Тое, што беларусы не мелі сваёй дзяржаўнасці, а таксама ідэалагічная палітыка непрызнання адметнасці беларускага народа, перашкоды ва ўжыванні беларускай мовы замаруджвалі этнаўтваральныя працэсы. Канчатковае замацаванне тэрміну "Беларусь", "беларусы" за ўсёй этнічнай тэрыторыяй Беларусі адбываецца ў другой палове ХІХ ст. ў сувязі з развіццём беларусазнаўства, якое садзейнічала ўмацаванню нацыянальнай самасвядомасці. Але на пачатку ХХ ст. працэс фарміравання беларускай нацыі яшчэ не быў завершаны.\nНа пачатку ХІХ ст. на Беларусі, як і ў іншых землях Імперыі, адбылася адукацыйная рэформа. Была сфарміравана шматступенчатая сістэма адукацыі: пачатковыя школы – прыходскія вучылішчы – павятовыя вучылішчы – гімназіі – Віленскі універсітэт (1803 – 1832), адчынены на месцы Галоўнай школы ВКЛ. У 1812 – 1820 гг. працавала Полацкая акадэмія. Але царскі ўказ 1827 г. абмяжоўваў магчымасць атрымання вышэйшай і сярэдняй адукацыі для прадстаўнікоў непрывілеяваных саслоўяў. Навучанне вялося толькі на польскай і рускай мовах. Пасля задушэння паўстання 1830 – 1831 гг. па ініцыятыве ўрада пачаўся актыўны працэс русіфікацыі. Ён быў накіраваны не толькі супраць ужывання польскай, але і беларускай мовы. Драматычныя падзеі 1863 – 1864 гг. вымусілі ўлады дзейнічаць яшчэ больш жорстка. Пісьмовая беларуская мова апынулася пад забаронай. Былі зачынены Гора-Горацкі земляробчы інстытут (1848 – 1864) і шэраг сярэдніх навучальных устаноў. Многія мясцовыя настаўнікі высылаліся з Беларусі. На іх месца накіроўваліся выхадцы з цэнтральных расійскіх губерняў. Узмацніўся кантроль праваслаўнай царквы над адукацыяй.\nПадчас новай рэформы 1864 г. школьная адукацыя пераводзіцца пад кіраўніцтва Міністэрства народнай асветы. Пачатковую адукацыю на вёсцы вядуць пачатковыя і народныя вучылішчы (пераўтвораныя ў 1884 г. у царкоўна-прыходскія і школы граматы), у горадзе – гарадскія вучылішчы. Сярэднюю адукацыю за даволі высокую плату давалі класічныя і рэальныя гімназіі і прагімназіі, жаночыя 7-класныя гімназіі. Да пачатку ХХ ст. сетка навучальных устаноў пашыраецца, але ўзровень адукацыі застаецца нізкім. У другой палове ХІХ ст. хуткімі тэмпамі развіваецца прафесійная адукацыя. На Беларусі з’яўляюцца навучальныя ўстановы, якія даюць спецыяльную адукацыю ў галіне прамысловасці, сельскай гаспадаркі, гандлю, медыцыны, педагогікі і інш. Спецыфічнай рысай прафесійнай адукацыі на Беларусі з’яўляецца высокая вага яўрэйскіх навучальных устаноў, што звязана з усталяваннем на нашых землях у канцы ХVІІІ ст. так званай "мяжы яўрэйскай аселасці".\nПачынаецца навуковае даследаванне Беларусі. Ужо ў працах К. Калайдовіча ўтрымліваюцца звесткі аб самабытнасці беларускай мовы. Гэты тэзіс падмацаваны працамі славяназнаўца, этнографа, археолага, фалькларыста З. Даленгі-Хадакоўскага (1784 – 1825). Мінулае Літвы і Беларусі вывучалі Яўстафій і Канстанцін Тышкевічы, Т. Нарбут. У навуковых экспедыцыях беларускіх вучоных А. Дамбавецкага, Е. Раманава, П. Шэйна і інш. збіраецца этнаграфічны матэрыял, які сведчыць аб самастойнасці беларускага этнасу. Адметнай рысай пачатку ХХ ст. стала з’яўленне культурна-асветніцкіх навуковых устаноў і таварыстваў. У 1900 – 1914 гг. на Беларусі іх дзейнічала 54. У 1910 г. быў створаны Паўночна-Заходні аддзел Рускага геаграфічнага таварыства ў Вільні, які надрукаваў 12 прац па этнаграфіі і археалогіі беларускіх зямель.\nУ вывучэнні Беларусі вялікі ўнёсак заснавальніка беларускага мовазнаўства Я. Карскага (1860 – 1931). Яго трохтомная праца "Беларусы", сапраўдная энцыклапедыя беларусазнаўства, упершыню абгрунтавала нацыянальную самабытнасць беларусаў як асобнага славянскага народа. Для гісторыі Беларусі нямала зрабілі М. Доўнар–Запольскі, М. Нікіфароўскі, А. Семянтоўскі. А. Сапуноў і інш. Даследаванні Беларусі выклікалі немалую цікавасць у культурным свеце і садзейнічалі фарміраванню нацыянальнай самасвядомасці.\nЛітаратура Беларусі ХІХ – пачатку ХХ стст. развівалася ў рэчышчы агульнаеўрапейскіх працэсаў. На пачатку ХІХ ст. тут з’яўляюцца стылі рамантызму, для якога характэрна арыентацыя на голас пачуццяў (творы А. Міцкевіча, Я. Чачота, Я. Баршчэўскага, У. Сыракомлі, В. Дуніна-Марцінкевіча), і сентыменталізму з яго ўвагай да ніжэйшых слаёў грамадства, з культам маральных і духоўных каштоўнасцей як асноўнага прынцыпу жыцця (элементы прасочваюцца ў вершах Я. Чачота). Сярод выдатных пісьменнікаў пачатку ХІХ ст. трэба вылучыць Адама Міцкевіча (1798 – 1855), аўтара рамантычных вершаў і паэм ("Пан Тадэвуш", "Гражына", "Дзяды", "Мешка, князь Навагрудка" і інш.). Акрамя літаратурнай ён актыўна займаўся палітычнай і навуковай дзейнасцю, працаваў у Лазанскім універсітэце (Швейцарыя) і Калеж-дэ-Франс (Францыя).\nБольшасць літаратурных твораў першай паловы ХІХ ст. пісалася на польскай мове. З пачатку ХІХ ст. пачынаецца новы этап у гісторыі беларускай літаратурнай мовы, аснову якой складаў фальклор. Збіралі і пераапрацоўвалі вусную народную творчасць Т. Зан, В. Рэут, А. Грот-Спасоўскі (ён жа А. Спасоўскі-Грот) і інш. Па-беларуску пісалі П. Багрым, Я. Чачот, І. Легатовіч. Але пераважная большасць беларускамоўных твораў насіла ананімны характар. Так, толькі ў нашы часы ўстаноўлена верагоднае аўтарства паэм "Энеіда навыварат" (В. Равінскі) і "Тарас на Парнасе" (К. Вераніцын). У 40-я гг. з’яўляецца друкаваная беларуская літаратура: п’еса "Сялянка" В. Дуніна-Марцінкевіча, творы А. Рыпінскага, Я. Баршчэўскага; новыя літаратурныя жанры – апавяданне, балада, лірычны верш. Публіцыстыка стала папулярным жанрам у 60-х гг. ХІХ ст. Яе ўзор – першая беларускамоўная газета "Мужыцкая праўда" К. Каліноўскага, дзе па-майстэрску выкарыстоўваецца форма народнай гутаркі.\nСтыль крытычнага рэалізму, што пачынае фарміравацца ў другой палове ХІХ ст., прадстаўлены ў Ф. Багушэвіча, А. Гурыновіча, Я. Лучыны. Іх творы дэманструюць абуджэнне нацыянальнай самасвядомасці. Дастойнымі іх пераемнікамі ў пачатку ХХ ст. становяцца Я. Купала, Я. Колас, А. Пашкевіч (Цётка), М. Багдановіч, Ц. Гартны, З. Бядуля, К. Буйло. Галоўная задача іх твораў – сцвердзіць у свядомасці народа перакананне ў яго самабытнасці, заклікаць да барацьбы з самадзяржаўем, да сацыяльнага і нацыянальнага вызвалення народа.\nПачатак ХХ ст. атрымаў назву "нашаніўскага адраджэння", што звязана са з’яўленнем першых легальных беларускамоўных газет "Наша доля" (9.–12.1906) і "Наша ніва" (11.1906 – 8.1915). Апошняя адыграла вялікую ролю ў адраджэнні беларускай мовы і культуры народа. Сацыяльнай базай выдання, якое выходзіла тыражом у 4,5 тыс. экз., быў працоўны народ, асабліва сялянства. На старонках "Нашай нівы" ўздымаліся тэмы Беларусі і лёсу яе жыхароў. У працы выдання важную ролю адыгралі дзеячы нацыянальнага адраджэння – браты Луцкевічы, Я. Купала, Я. Колас, Я. Лёсік, В. Ластоўскі, М. Гарэцкі, А. Гарун і інш. Пры газеце выдаваўся штогадовы "Беларускі каляндар" і часопісы "Саха" і "Лучынка", кнігі (за 10 гадоў выдадзена больш за 80 найменняў).\nНовыя тэндэнцыі ў гісторыі беларускага тэатра прасочваюцца ў першай палове ХІХ ст., калі В. Дунін-Марцінкевіч у сваім маёнтку Люцынка стварае беларускі тэатр прафесійнага тыпу, які стаў асновай нацыянальнага прафесійнага тэатра. 9.2.1852 г. тут была пастаўлена першая беларуская опера "Сельская ідылія" (музыка С. Манюшкі і К. Кжыжаноўскага, лібрэта В. Дуніна-Марцінкевіча). Але пасля падзей 1863 – 1864 гг. дзейнасць тэатра амаль спынілася. Заснавальнікам новага нацыянальнага прафесійнага тэатра многа пазней стаў Ігнат Буйніцкі. Створаная ім "Першая беларуская трупа" ў 1910 г. стала адметным нацыянальным калектывам, у якім выступалі хор, драматычныя і танцавальныя групы. Своеасаблівым пераемнікам тэатра стала "Першае таварыства беларускай драмы і камедыі" (з 1917 г.).\nУ выяўленчым мастацтве першай паловы ХІХ ст. больш ярка праступае свецкі характар. Яно развіваецца пад уплывам рамантызму і класіцызму (накірунак еўрапейскай мастацкай культуры ХVІІІ – пачатку ХІХ стст., больш дэмакратычны, чым элітарнае барока, вызначаецца ўрачыстасцю і манументальнасцю). Адным з цэнтраў развіцця беларускага жывапісу, скульптуры і графікі стаў Віленскі універсітэт. Першыя яго выкладчыкі – Ф. Смуглевіч і Я. Рустэм – былі добра знаёмы з заходнееўрапейскім мастацтвам. Пасля закрыцця Віленскага унівесітэта (1832) вышэйшую мастацкую адукацыю стала магчыма набыць у расійскіх акадэміях. Гэтыя акалічнасці адбіліся на беларускай школе выяўленчага мастацтва, дзе фарміруюцца адметныя жанры – гістарычны (Ф. Смуглевіч, Я. Сухадольскі, Я. Дамель), партрэтны (І. Аляшкевіч, В. Ваньковіч), бытавы (У. Бычкоўскі, К. Русецкі, Ю. Карчэўскі), пейзаж (В. Дмахоўскі), нацюрморт (І. Хруцкі), батальны (Я. Сухадольскі). У другой палове ХІХ ст. у беларускім жывапісе ўсё больш яскрава праступаюць рэалістычныя тэндэнцыі. У Пецярбургу складваецца своеасаблівая беларуская мастацкая школа. У жанравай разнастайнасці жывапісу вызначаюцца пейзажы А. Гараўскага, гістарычныя палотны К. Альхімовіча, І. Трутнёва, бытавыя і партрэтныя работы Н. Сілівановіча. У пачатку ХХ ст. з’яўляецца шэраг прыватных мастацкіх школ, сярод якіх вылучаецца віцебская школа Ю. Пэна, з якой выйшлі К. Малевіч і М. Шагал. Найбольш распаўсюджаным жанрам становіцца пейзаж (В. Бялыніцкі-Біруля, Ст. Жукоўскі, Ф. Рушчыц). Бытавы жанр набывае вострую сацыяльную афарбоўку (Ю. Пэн, Я. Кругер, Л. Альпяровіч).\nПершым прафесійным скульптарам на Беларусі лічыцца К. Ельскі (1782–1867). Ён стварыў сапраўдную галерэю (больш за 50) партрэтаў знакамітых асоб Беларусі, працаваў над аздабленнем культавых і грамадскіх будынкаў. Але ўвогуле беларуская скульптура развіваецца ў гэты час даволі слаба. Класіцызм яшчэ доўга не можа выцесніць у драўлянай і манументальна-дэкаратыўнай скульптуры барока і ракако. Вызначаецца высокі прафесіяналізм Я. Астроўскага, Р. Слізеня. У стылі мадэрн працавалі В. Бубноўскі, А. Краснапольскі, Я. Тышынскі і інш.\nУ беларускай архітэктуры першай паловы ХІХ ст. пануе класіцызм з яго кампактнасцю аб’ёмаў, правільнымі геаметрычнымі планамі, прастатой дэкору фасадаў. На Беларусі працуюць архітэктары М. Львоў, Я. Гуцэвіч. Яркімі прыкладамі гэтага перыяду з’яўляецца палацава-паркавы ансамбль Румянцавых у Гомелі, комплекс у Снове. Ствараюцца планы перапланіроўкі гарадоў, якія прадугледжваюць руйнаванне абарончых сцен, адводзяць зоны для пражывання розных сацыяльных груп. З’яўляюцца будынкі павятовых і губернскіх праўленняў, судоў і інш. У культавай архітэктуры абмяжоўваецца будаўніцтва касцёлаў, хутка перапыняецца ўзвядзенне уніяцкіх храмаў, а з ім траціцца самабытнасць беларускай архітэктуры. Некаторыя праваслаўныя храмы будуюцца ў псеўдарускім стылі (так званыя "мураўёўкі").\nРосквіт новага архітэктурнага накірунку – "гістарызму" (электызму) прыпадае на другую палову ХІХ ст. Ён вызначаецца спалучэннем розных так званых неастыляў – раманскага, готыкі, барока, класіцызму, псеўдавізантыйскага і інш. (палац у г. Косава Івацэвіцкага раёна, касцёл св. Сымона і Алены ў Мінску, мужчынская гімназія ў Гомелі і інш.). Пашыраецца выкарыстанне ў будаўніцтве новых матэрыялаў – чыгуну, жалезабетону, цэменту, фабрычнай дахоўкі. З’яўляюццы новыя тыпы будынкаў – чыгуначныя вакзалы, 3–4 павярховыя даходныя дамы.\nНа мяжы ХІХ – ХХ стст. на глебе эклектыцызму ўзнікае новы мастацкі стыль – мадэрн. Яму ўласціва ўжыванне новых матэрыялаў і прынцыпаў будаўніцтва, а таксама багаты ляпны дэкор, асіметрыя дзвярных і аконных праёмаў, арнаментыка з ужываннем элементаў антычнага і народнага мастацтва, готыкі (даходны дом у Мінску, пазямельна-сялянскі банк у Гродне). У гэтым стылі працавалі С. Шабунеўскі, В. Марконі, А. Краснапольскі.\nБеларуская культура ў ХІХ – пачатку ХХ стст. зрабіла значны крок наперад у сваім развіцці. Паланізацыя, русіфікацыя, фальсіфікацыя мінуўшчыны, рэпрэсіі супраць нацыянальна свядомых дзеячоў навукі і культуры прыпынілі працэс развіцця беларускага этнасу. Сапраўдным адраджэннем стаў пачатак ХХ ст., калі на пэўны час з’явіўся шанс на адраджэнне беларускай дзяржаўнасці.


Станіслаў Францавіч Пінталь — Вікіпедыя\nБілгорай, Білгарайскі павет, Люблінскае ваяводства, Польшча\n9 снежня 1937(1937-12-09)\nСтаніслаў Францавіч Пінталь (1894, Білгорай, цяпер Рэспубліка Польшча — 1937) — Старшыня ДПУ БССР (1923—1924)\nПаляк. У 1932—1935 гадах вучыўся ў Ваеннай акадэміі хімічнай абароны РСЧА (паводле іншых звестак, у 1935 годзе скончыў Ваенна-паветраную акадэмію імя Жукоўскага).\nУ 1915—1920 гадах праходзіў службу ў арміі. Прымаў удзел у Лютаўскай і Кастрычніцкай рэвалюцыях 1917 года ў Петраградзе, служыў у Чырвонай Арміі (удзельнічаў у баях на Заходнім фронце), быў камісарам па польскіх справах Заходняй вобласці. У органах дзяржаўнай бяспекі з 1920 года — начальнік ІНФА па 16-й арміі, начальнік АА 18-й дывізіі 16-й арміі. У 1921—1923 гадах — начальнік САЧ і адначасова намеснік старшыні ЧК БССР Я. К. Ольскага. У 1923—1924 гадах — старшыня ДПУ-АДПУ БССР.\nЗ 1924 года — начальнік аддзялення, памочнік начальніка аддзялення АА АДПУ пры СНК СССР. У 1931—1932 гадах — старшы інспектар Мабаддзела АДПУ пры СНК СССР. У 1932 годзе адкамандзіраваны на вучобу ў Ваенную акадэмію хімічнай абароны РСЧА з пакіданнем у рэзерве АДПУ. У 1935 годзе з вучобы адкліканы.\nУ 1935—1937 гадах — намеснік начальніка, начальнік УНКУС Казахскай ССР па Паўднёва-Казахстанскай вобласці. Узнагароджаны ордэнам Чырвонага Сцяга.\nАрыштаваны 19 ліпеня 1937 года ў Чымкенце і этапаваны ў Маскву. Пастановай НКУС СССР, Пракуратуры СССР і старшыні Ваеннай Калегіі Вярхоўнага суда СССР ад 9 снежня 1937 года за прыналежнасць да т.зв. «Польскай арганізацыі вайсковай» прыгавораны па артыкулах 58-1 «а», 17-58 п.8 КК РСФСР да ВМП. Рэабілітаваны пастановай Ваеннай Калегіі Вярхоўнага суда СССР ад 7 сакавіка 1956 года.\nУзята з "https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=Станіслаў_Францавіч_Пінталь&oldid=3425617"\nВыпускнікі Ваеннай акадэміі радыяцыйнай, хімічнай і біялагічнай абароны\nНарадзіліся ў Білгораі\nАпошняе змяненне старонкі адбылося 07:51, 21 жніўня 2019.


17 сьнежань 2013, 00:01\nПрызнавайся, сволач. Што ў цябе паміж ног, ступень зношанасьці, чыіх ты, на якой нярускай мове балакаеш, адкуль такі ўзяўся, ці даўно тут швэндаешся, з кім жывеш, каго напладзіць пасьпеў, ці ўмееш падпісваць пратаколы допытаў, якому рамяству навучаны... Так магла б сказаць дзяржава — але яна прыдумала слова «перапіс»: быццам кожны акт гэтай драмы ёсьць стварэньнем нейкіх новых істотаў, абнаўленьнем пагалоўя. Адных выкрасьлілі, другіх падкрэсьлілі, іншых перапісалі — так адбываецца пралетарская дыктоўка.\nУсесаюзны перапіс насельніцтва — так называлася пошасьць, якая прыйшла ў БССР 17 сьнежня 1926 году. Папярэднія, не такія ўжо й даўнія пошасьці пачатку 20-х не лічыліся — з насельніцтва адноўленай бальшавікамі імпэрыі, якая ўсё яшчэ месцамі заставалася ў стане вайны, цяжка было выбіць праўдзівыя зьвесткі, а ў 1923-м апытвалі толькі гарадзкое насельніцтва. А вось узімку 1926-га народ нехаця прызнаўся, як і з кім жыве і каго любіць. Апрача згаданых вышэй пытаньняў, перапісчыкам быў дадзены загад цікавіцца і іншымі: дзяржаву хвалявалі, напрыклад, такія інтымныя рэчы, як псыхічнае здароўе рэспандэнтаў і іхныя калецтвы. Санітарам трэба было ведаць, колькі ў палаце «буйных» і каму варта падкараціць пратэзы.\nПерапіс 1926-га быў, вядома, не такі займальны, як забаронены перапіс 1937-га — калі раптам высьветлілася, што народу ў імпэрыі стала неяк малавата і ў масе сваёй, сьвяткуючы Дзень нараджэньня Леніна і сёмага лістапада, ён дагэтуль верыць у бога — ангельскага шпіёна з падмандатнай Палестыны. Але менавіта параўнаньне з вынікамі 1926-га і паказала ў 1937-м, каго і да якой сьценкі вядуць і колькі яшчэ трэба куляў для канчатковага рашэньня праблемы.\nЗгодна зь перапісам 1926-га, у Беларусі жыло чатыры мільёны дзевяцьсот дваццаць пяць тысяч чалавек (ёсьць зьвесткі, што крыху меней, ёсьць, што крыху болей). Усяго ў імпэрыі налічвалася амаль 4739000 беларусаў. Толькі васемсот пяцьдзясят тысяч чалавек у БССР жыло ў гарадах. Насельніцтва Менску перавышала 130 тысяч чалавек. Наколькі вядома, у масе сваёй беларусы назвалі мовай зносінаў беларускую. Можа, ім так падказалі? Хто ведае. Але падказка была правільная.\nПерапіс зафіксаваў у сельскай мясцовасьці БССР аднаго асманскага турка, аднаго якута, аднаго карэйца, а таксама пэрса і зь ім 55 кітайцаў. Апрача таго, на тэрыторыі БССР спакойна пражываў сабе адзін самаед — і да таго ж у горадзе. Застаецца спадзявацца, што ніхто яго там ня крыўдзіў. Бо колькасная перавага часам абуджае такіх дэманаў, якіх не ўлічыць ніводная статыстыка.


Другі этап змякчэння каранавірусных абмежаванняў пачаўся ў Турцыі\n01 чэрвеня 2021, 10:52\n1 чэрвеня, Мінск /Кар. БЕЛТА/. Другі этап працэсу змякчэння абмежаванняў, уведзеных раней уладамі Турцыі ў рамках барацьбы з распаўсюджваннем каранавіруса, пачаўся сёння, паведамляе ТАСС.\nКалі раней жыхарам было забаронена выходзіць на вуліцу ў будныя дні з 21.00 да 05.00, а таксама ў суботу і нядзелю, то з 1 чэрвеня ў краіне каменданцкая гадзіна будзе дзейнічаць з 22.00 да 05.00 з панядзелка па суботу, а таксама ўвесь дзень у нядзелю. Акрамя таго, кафэ і рэстараны змогуць прымаць у сябе наведвальнікаў пры ўмове выканання ўсіх неабходных мер засцярогі.\nНапярэдадні прэзідэнт Турцыі Рэджэп Таіп Эрдаган паабяцаў, што бліжэй да ліпеня ўлады зноў прааналізуюць статыстыку каранавіруса, пасля чаго вызначаць далейшыя дзеянні.\nУ красавіку гэтага года ў Турцыі быў зафіксаваны максімальны сутачны прырост інфіцыраваных каранавірусам - больш за 60 тыс. чалавек. Пасля гэтага ўлады ўводзілі спачатку частковыя абмежаванні, а потым татальны лакдаўн прыкладна на два тыдні. У выніку гэтых мер прырост скараціўся ў восем разоў - напярэдадні зафіксаваны 6493 новыя выпадкі.\nКаранавірус быў упершыню выяўлены ў Турцыі 10 сакавіка мінулага года ў мясцовага жыхара, які вярнуўся з Еўропы. Агульная колькасць інфіцыраваных у краіне на гэты момант перасягнула 5 млн, памерлі 47 527 чалавек.\nТурцыя пачала 14 студзеня масавую вакцынацыю насельніцтва ад каранавіруса. На сённяшні дзень прышчапіліся больш за 29 млн чалавек, з іх першы кампанент вакцыны атрымалі амаль 16 млн.-0-


Сапраўдны палескі “Ціхі Дон” узгадвала брыгадзір вядомага пінскага калгаса “Аснежыцкі” Герой Сацыялістычнай Працы Людміла Журбіла\nШлях праз вернасць\nОпубликовано: 12.02.2016 19:46:02\nТРЫЦЦАЦЬ пяць гадоў паспяхова ўзначальвала комплексную брыгаду “Любель” вядомага пінскага калгаса “Аснежыцкі” Людміла ЖУРБІЛА. Дэлегацыі з розных куткоў былой вялікай краіны пераймалі ў аснежынцаў вопыт атрымання высокіх ураджаяў збожжавых, цукровых буракоў, рэкордных вытворчых паказчыкаў у жывёлагадоўлі. Шэсць прадстаўнікоў перадавога калектыву былі ўдастоены звання Герой Сацыялістычнай Працы, а старшыня, легендарны Уладзімір Ралько, двойчы кавалер “Залатой Зоркі”.\nУ арсенале высокіх дзяржаўных узнагарод Героя Сацыялістычнай Працы Людмілы Журбілы два ордэны Леніна, шматлікія медалі, Ганаровыя граматы Вярхоўнага Савета БССР, дыплом лаўрэата Дзяржаўнай прэміі БССР. Двойчы яна абіралася дэпутатам Вярхоўнага Савета рэспублікі, была членам Прэзідыума Вярхоўнага Савета БССР, прымала ўдзел ва Усесаюзным з’ездзе калгаснікаў. Людміла Мікалаеўна — ганаровы работнiк ААТ “Аснежыцкае” і ганаровы грамадзянін Пінскага раёна.\nУ ПАСЛЯВАЕННЫЯ гады ў старажытны горад Пінск з навакольных вёсак палешукі дабіраліся пешшу ці на конях. Штораніцы адмервала пяць кіламетраў з прыгараднай вёскі Аснежыцы выпускніца мясцовай сямігодкі Людміла Алізарэвіч, якая ўладкавалася сартыраваць пісьмы на раённы вузел сувязі. Даводзілася за дзень перабіраць па сем мяхоў карэспандэнцыі. Калі раптам выпадкова пісьмо трапляла не па прызначэнні, яно вярталася з указаннем памылкі сартыравальшчыка. За гэта яго каралі. У Людмілы такія агрэхі не здараліся. Кіраўніцтва вузла сувязі давярала ёй і больш адказную справу — суправаджэнне адсартыраванай карэспандэнцыі на чыгуначны вакзал для перадачы ў паштовы цягнік. Аднойчы пагрузілі напоўненыя пісьмамі мяхі, і пакуль у вагоне афармлялі дакументы, састаў рушыў. Давялося на хаду з цягніка скакаць на платформу.\nЗа шэсць гадоў Людміла ні разу не спазнілася на працу. У зімовыя завеі і асеннюю слоту своечасова з’яўлялася на пошту. Бывала, што пад’язджала з вёскі на калгаснай машыне. Вольны час бавіла з сяброўкамі ў родных Аснежыцах. Вечарамі ладзілі танцы пад гармонік па сялянскіх хатах. Клуба ні ў адной навакольнай вёсцы не было.\nПозняй восенню на такую вечарыну завітала кампанія хлапцоў у армейскай форме з суседняй вёскі Любель. Яны вярнуліся са службы ў арміі і брава паўсталі перад дзяўчатамі. Сярод іх асабліва кідаўся ў вочы падцягнуты чарнабровы хлапчына, на якога нельга было не звярнуць увагі. Затрапятала сэрца ў Людмілы, але імкнулася стрымліваць хваляванне. Былы армеец быццам адчуў яе пачуцці і запрасіў на традыцыйную польку. Салдацкімі ботамі ён ліха грукаў па падлозе. Ледзьве паспявала лётаць за ім васемнаццацігадовая дзяўчына. Пасля танцаў Антон, так звалі хлопца, правёў яе да хаты. Ісці было недалёка. Расказваў, як яму служылася. З таго асенняга вечара стаў наведвацца да Людмілы, з бацькамі яе пазнаёміўся. Сустракаліся ўсю зіму. Як толькі сышоў снег, прыслаў сватоў. На заручыны сабраліся родныя нявесты. У сакавіку маладыя распісаліся ў сельсавеце, а праз месяц абвянчаліся ў Варварынскім праваслаўным храме Пінска і згулялі вяселле. Нявеста папоўніла любельскую сям’ю Журбілаў.\nАнтон уладкаваўся на працу ў горадзе, і кожную раніцу з жонкай адпраўляліся ў Пінск. У Аснежыцкім сельсавеце маладажонам выдзелiлi ўчастак для будаўніцтва дома. Бацькі дапамаглі сродкамі, і збудавалі на ўскрайку вёскі прасторны драўляны пяцісценак. Побач пасадзілі яблыні, грушы, вішні і слівы. Завялі свіней, гусей, курэй і карову, якая нікога, акрамя гаспадыні, да сябе не падпускала. Як не падыходзілі да яе свякроў, свёкар, а падаіць не маглі.\nМАЛАДУЮ любельскую сям’ю прыкмеціў старшыня Уладзімір Ралько, які ў першыя пасляваенныя гады ўзначаліў створаны з чатырох невялікіх гаспадарак калгас “Аснежыцкі”. Бедната навокал панавала. Сабралі з суседніх вёсак паўсотню беспародных цялятак, тры дзясяткі кароў, што давалі малака, як козы, і некалькі свінаматак. Калгасную жывёлу трымалі па сялянскіх падворках. Пілавалі лес і будавалі першыя жывёлагадоўчыя памяшканні. Валамі аралі поле, сеялі і ўбіралі ўраджай. З гектара збіралі да дзесяці цэнтнераў збожжа. Ясельдзянскія балоты акружалі калгасныя ўгоддзі. Уладзімір Антонавіч прапанаваў Людміле працу ў бухгалтэрыі, а Антон сеў за руль машыны. З пошты Людмілу не хацелі адпускаць, але мусілі пагадзіцца. У той час панаваў заклік партыі накіроўваць маладых на аднаўленне разбураных вайной вёсак.\nБрыгадзір Людміла ЖУРБІЛА на бураковай плантацыі. 1984 г.\nКалгас “Аснежыцкі” ўма- цоўваўся эканамічна. Былы камандзір палескага партызанскага руху Уладзімір Ралько смела вёў за сабою вяскоўцаў. Павялічваліся аб’ёмы вытворчасці збожжа, бульбы, малака, мяса. На калгасны рахунак сталі паступаць сродкі за рэалізаваную прадукцыю. На полі замест валоў і коней з’явіліся першыя трактары. Сена па-ранейшаму нарыхтоўвалі ўручную. Вёскаю выходзілі на калгасную сенажаць. Касілі траву, сушылі пакосы, складалі стажкі.\nЗвонка гучаў на лузе голас маладой памочніцы брыгадзіра Людмілы Журбілы. Да вечара ўвіхалася яна разам з брыгадай на працы. Па выніках года любельцаў прызналі лепшай брыгадай у калгасе. Людміле Мікалаеўне даручылі ўзначаліць перадавікоў. Каб паспяхова кіраваць калектывам, аднаго старання было мала. Вырашыла паступаць на завочнае заатэхнічнае аддзяленне Пінскага саўгаса-тэхнікума.\n— ДНЁМ натапчуся па палях і ферме, а ўвечары прысплю гадавалую дачушку і саджуся за кантрольныя работы, — узгадвае Людміла. — Экзамены здавала паспяхова, асабліва спецыяльныя прадметы і матэматыка са школы лёгка давалiся. Праз тры гады атрымала дыплом заатэхніка. У нашай брыгадзе была і жывёлагадоўчая ферма па адкорме буйной рагатай жывёлы. Хапала клопатаў мне як брыгадзіру. Амаль паўтысячы гектараў зямлі засявалі, з іх палова на тарфяніках у пойме рэчкі Ясельда. На любельскую ферму прызначылі загадчыцу, і ў мае абавязкі стала ўваходзіць толькі кіраванне паляводамі. З вясны да позняй восені працавалі на зямлі. З ростам пагалоў’я жывёлы больш арганікі ўносілі ў глебу. Сталі расці вытворчыя паказчыкі. Не было і дня, каб нашы палеткі не наведваў старшыня Уладзімір Ралько, які ўмеў падбадзёрыць калгаснікаў. Пільным вокам прыкмячаў, як што не па-гаспадарску зроблена. Мог і накрычаць, але крыху ад’едзе, вернецца і просіць прабачэння. І я з ім часта па вытворчых справах спрачалася.\n— Плакалі ад старшыні?\n— Ён чалавек гарачы і запальчывы быў. І я не вытрымлівала, залівалася слязьмі. Але не надоўга, потым знаходзілі агульную мову. Уладзімір Антонавіч меў прыродную гаспадарчую жылку. Нельга было не заўважыць яго магутную энергію і сялянскі розум, цвёрды і рашучы характар. Ён спалучаў у штодзённай працы багацце векавога сялянскага спосабу гаспадарання на зямлі з тым, што ўжо ўмелі даць хлебаробу земляробчая навука, тэхніка і тэхналогіі, практычны вопыт.\n— Уладзімір Ралько — чалавек ваеннага парадку. І ад вас гэтага патрабаваў?\n— Ён не цярпеў абыякавасці. Цаніў пунктуальнасць. Ніхто ні на хвіліну не меў права спазніцца. Лепш раней прыйсці, чым цябе чакаюць. Сёння за мной у вызначаны час заязджалі сябры на аўтамашыне, каб падвесці ў царкву. Прасілі, каб загадзя не выходзіла з дому на холад. А я не вытрымала і раней выйшла, каб мяне не чакалі. Такое аснежыцкае выхаванне.\nПа ўраджайнасці нашай гаспадарцы не было роўных у раёне, а потым і на Брэстчыне. Амаль шэсцьдзясят цэнтнераў збожжавых намалочвалі на круг. Ураджайнасць цукровых буракоў перавышала 500 цэнтнераў з гектара. Пашыралі пасевы збожжавых і кармавых культур, каб забяспечваць вялікі калгасны статак фуражом. З іншых раёнаў рэспублікі ў нас вучыліся гаспадарыць.\n— А вы на каго раўняліся?\n— Толькі на сябе, а раілася з мудрым хлебаробам Уладзімірам Ралько, які за вытворчыя паказчыкі гаспадаркі ўжо меў зорку Героя Сацыялістычнай Працы. Калі мне прысвоілі гэтае ганаровае званне, Уладзімір Антонавіч ужо двойчы быў удастоены вышэйшай дзяржаўнай узнагароды. Героямі Сацыялістычнай Працы сталі даяркі Любоў Канановіч, Любоў Мазоль, Кацярына Ляснічая, Таіса Шпакоўская і галоўны аграном Васіль Гарошка.\nГэта сапраўды быў зорны час “Аснежыцкага”. У калектыве панаваў усеагульны пад’ём. Выпадалі і складаныя моманты. На тарфяніку пасеялі азімае жыта, а вясною прарвала дамбу. Вада трымалася тыдзень. Падлічвалі ўжо страты і планавалі пасля стыхіі перасяваць масіў. Але здарыўся цуд. Жыта дружна ўзышло, і атрымалі ўраджай, як ніколі.\nЛюбельскую брыгаду сярод сямі вытворчых калектываў “Аснежыцкага” з-за высокіх паказчыкаў называлі палескай Амерыкай. Частым госцем у нас быў Пётр Машэраў. Аднойчы Уладзімір Ралько нас папярэдзіў, што чакаецца заўтра прыезд Пятра Міронавіча. На ўскрайку кукурузнай плантацыі там-сям зелле прабівалася. Папрасіла жанчын, каб раненька выйшлі ў поле, і пакуль світа прыедзе, прапалолі гэты ўчастак. Так і зрабілі. Нашы сялянкі ні разу Машэрава не бачылі і хацелі здалёк зірнуць на яго. Мы навялі парадак у кукурузе і накіраваліся ў вёску. Толькі выйшлі на луг, я міжвольна азірнулася і ўбачыла, што едуць машыны і каля нас спыніліся. Машэраў кожнай з нас руку падаў. Мы здранцвелі ад хвалявання. Пётр Міронавіч пагутарыў, падзякаваў за працу і развітаўся.\nАснежыцкая школа перадавога вопыту стала вядомай далёка за межамі рэспублікі. У лепшыя гады гаспадарчай дзейнасці тут на сто гектараў сельгасугоддзяў атрымлівалі па 2700 цэнтнераў малака і 450 цэнтнераў мяса. Гадавы надой ад фуражнай каровы дасягаў амаль пяці тысяч кілаграмаў. Муж любельскага брыгадзіра Антон Журбіла атрымліваў больш як кілаграмовыя сутачныя прывагі кормнікаў.\n— Фінансавае становішча калгаса давала магчымасць закупляць жывёлу лепшых племянных парод, — адзначае Людміла Мікалаеўна. — Статак забяспечваўся высакаякасным фуражом. А палі максімальна запраўлялі арганікай. Пастаянна трымалі высокую культуру працы. Летнім золкам, калі над вёскай яшчэ цішыня стаіць, прыйду на збожжавы палетак і гляджу, як ён каласіцца. Стаю і слухаю, быццам збажына нешта шэпча. І зараз, у восемдзесят два гады, не магу доўга спаць, падхопліваюся і тупаю па кватэры. Хаця няма куды спяшацца. Столькі часу мінула, а не магу інакш.\n— Людміла Мікалаеўна, вы адказвалі за вытворчыя паказчыкі брыгады, а за лёсы сялян?\n— У брыгадзе жылі адной вялікай сялянскай сям’ёю. У вёсцы нічога не схаваеш. Былі і свае Рыгоры Мелехавы і Аксінні. Сапраўдны палескі “Ціхі Дон”. Цяпер новае пакаленне працягвае гісторыю гаспадаркі.\n— З вамі як брыгадзірам людзі дзяліліся самым патаемным?\n— Са мною раіліся, давяралі мне аднавяскоўцы. Ніколі не дапускала кляўзніцтва. І сама гэтым не займалася. З кожным разбіралася асобна і прымала рашэнне. Ведала, каго трэба падтрымаць, а каго паўшчуваць. Вясковае жыццё навідавоку. З раніцы да вечара была з брыгадай на палях. Першыя гады пешшу хадзіла. А потым купіла веласіпед. Ездзіла і на кані, пакуль не атрымала аўтамашыну “Ніва”.\n— Як атрымалі?\n— На жніво да нас прыехала ўрадавая дэлегацыя з Мінска. На коннай павозцы я пад’ехала да гасцей. Ціхан Якаўлевіч Кісялёў стаў распытваць мяне пра работу камбайнаў, ураджайнасць, планы брыгады на будучае. Праз некалькі дзён намеснік старшыні калгаса Уладзімір Касцюковіч паведаміў, што па распараджэнні Кісялёва мне выдзелілі “Ніву”. Абрадавалася навіне і падумала, што да чатырох камбайнаў “Ніва”, якія ўбіралі збожжавыя ў брыгадзе, неспадзяваная падтрымка. Уладзімір Пятровіч удакладніў, што я ўжо буду ездзіць не на кані, а на аўтамашыне “Ніва”. Заставалася толькі курсы вадзіцеляў закончыць. Тры месяцы вучылася і атрымала вадзіцельскае пасведчанне. Тая “Ніва” доўга служала мне. Так сталася, што на сельскагаспадарчай нарадзе ў Мінску давялося сядзець у Прэзідыуме побач з кіраўніком Аграпрама Хусаінавым, і я яму паскардзілася, што на старой машыне езджу. Ён выдзеліў новую “Ніву”, якой да пенсііі карысталася.\nКалі ўзгадваю перажытае, быццам сон бачу. Даводзілася прымаць удзел у розных дзяржаўных мерапрыемствах. Двойчы выбіралася дэпутатам Вярхоўнага Савета БССР, была членам Прэзідыума Вярхоўнага Савета БССР. Некалькі разоў сустракалася і гутарыла з Міхаілам Гарбачовым. Прымала ўдзел ва Усесаюзным з’ездзе калгаснікаў. Унукам расказваю пра ўсё гэта.\n— Колькі ў вас унукаў?\n— Шасцёра маю, і нават праўнукі ёсць. З мужам Антонам Сямёнавічам дачку Галіну, сыноў Мікалая і Міхаіла выхавалі. Галя закончыла Пінскі гідрамеліярацыйны тэхнікум і зараз ужо на пенсіі. Абодва сыны працавалі механізатарамі ў “Аснежыцкім”. Міша пасля прафтэхвучылішча вучыўся на факультэце механізацыі сельскай гаспадаркі ў Беларускай дзяржаўнай сельскагаспадарчай акадэміі, але на апошнім курсе чамусьці пакінуў вучобу і зараз працуе на чыгунцы ў Пінску. Старэйшага сына Мікалая ўжо няма ў жывых, як і майго мужа. Больш як чвэрць стагоддзя таму аўдавела. Жыву адна. Кіраўніцтва калгаса дало кватэру і ў пяць сотак участак, які разам з дзецьмі і ўнукамі апрацоўваем. Асаблівай патрэбы нешта вырошчваць няма, але для душы, для сэрца зямелька гэта.\n— У гады брыгадзірства вашым кабінетам было поле. Які час года больш любіце?\n— Кожны год з нецярпеннем чакаю абуджэння прыроды. Вясною пасля сяўбы хваляваліся, як узыдзе збажына. І ў жніўны час душа радасцю поўнілася.\n— Людміла Мікалаеўна, цікавіцеся справамі сённяшняга “Аснежыцкага”?\n— Час зараз нялёгкі, але гаспадарка не здае пазіцый. Кіраўнік Валерый Кулішэвіч на маіх вачах рос, у працавітай сялянскай сям’і. Бацькоў яго добра ведала. Ён пра мяне не забывае, калі што неабходна, дапамагае. Віншуе са святамі.\n— Свой лёс можаце назваць шчаслівым?\n— Маё шчасце ў дзецях, унуках, праўнуках, у маім багатым сялянскім мінулым. Столькі гадоў была на пульсе калгаснага жыцця. Не магла ўявіць сябе без працы на зямлі. Дзесяць гадоў пасля пенсіі яшчэ кіравала брыгадай. Калі развітвалася, калгаснікі плакалі. На другі дзень раніцай не ведала, куды падзецца. Стала перад акном і гляджу, як людзі спяшаюцца на працу, а ў мяне поўныя вочы слёз. Паўвека аддала калгасу, 35 гадоў кіравала любельскай брыгадай. Амаль усе мае калгасныя сяброўкі ўжо ў раі. Кожную ноч у сне з імі па аснежыцкіх палях хаджу. Прачнуся і думаю, калі растануся з брыгадай. Самае галоўнае на гэтым свеце — прайсці праз вернасць.\nФота аўтара і з сямейнага архіва Людмілы ЖУРБІЛЫ


Нільс (кароль Даніі) — Вікіпедыя\nНільс (кароль Даніі)\n1104 — 1134\nЭрык I, кароль Даніі\nЭрык II Памятлівы\n1065 ці 1063\n25 чэрвеня 1134\nШлезвіг, Шлезвіг-Фленсбург[d], Шлезвіг-Гольштэйн, Германія\nСвен II Эстрыдсен\nМаргарэт Фрэдкула і Ульфільда Хакансдотэр\nМагнус I Моцны і Інгэ Нільсан[d]\nНільс на Вікісховішчы\nНільс — кароль Даніі з роду Эстрыдсенаў, які кіраваў у 1104—1134 гг.\nСын Свена II і Гюды. Быў жанаты на Маргарэт, дачцы караля Швецыі Інгэ і Ульвхільд, дачцы Харальда Фінсана.\nАдпраўляючыся ў Палесціну, кароль Эйрык Велікадушны прызначыў кіраўніком свайго сына Харальда, але Харальд наклікаў на сябе ўсеагульную нянавісць рабаваннямі і іншымі благімі ўчынкамі. На сходзе ў Ізеры народ выбраў каралём Нільса, малодшага сына Свена. У сілу свайго слабога характару ён падаў знаці шмат свабоды і яна неўзабаве перастала падпарадкоўвацца каралю. Кіраўніком Шлезвіга Нільс прызначыў свайго пляменніка Кнуда Лаварда. Ён быў майстэрскім палкаводцам і адораным маладым чалавекам. Ад імператара Лотара ён атрымаў у лен Абадрыцкае каралеўства і стаў магутным. Гэта выклікала падазрэнне Нільса і яго сына Магнуса. На Ражство 1131 г. Магнус запрасіў Кнута сустрэцца з ім у лесе і там засек яго. Гэта стала нагодай для міжусобнай вайны. Малодшы брат Кнута, Эрык Эмунэ абвясціў сябе мсціўцам. Жыхары Шлезвіга паўсталі супраць караля. Стары Нільс павінен быў прынесці клятву, што не вінаваты ў смерці пляменніка і выгнаць свайго сына-забойцу. Але неўзабаве Магнус вярнуўся, схіліў на свой бок бацьку і пачаў вайну з Эрыкам. У 1134 г. Эйрык і Магнус змагаліся ля заліва Фодвіг і Эйрык атрымаў перамогу. У бітве паў сам Магус. Нільс бег у Ютландыю. Каб уціхамірыць смуту, ён завяшчаў дзяржаву Эрыку і яго брату Харальду, але гэта не выратавала яго ад гвалтоўнай смерці. Калі кароль спыніўся ў Шлезвігу, тут паднялося паўстанне. Гараджане ўварваліся ў палац, забілі караля і ўсіх, хто спрабаваў яго абараніць.\n↑ Lundy D. R. Niels Svendsson, King of Denmark // The Peerage\nНа Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Нільс (кароль Даніі)\nКнуд I Гардэкнуд (917?—948?) • Горм Стары (948—958?) • Харальд I Сінязубы (958—986?) • Свен I Вілабароды (986—1014) • Харальд II (1014—1018) • Кнуд Вялікі (1018—1035) • Хардэкнуд (1035—1042)\nМагнус I Высакародны (1042—1047)\nСвен II Эстрыдсен (1047—1074?) • Харальд III (1074?—1080) • Кнуд IV Святы (1080—1086) • Олаф I (1086—1095) • Эрык I (1095—1103) • Нільс (1104—1134) • Эрык II (1134—1137) • Эрык III (1137—1146) • Кнуд V і Свен III (1146—1157) • Вальдэмар I Вялікі (1157—1182) • Кнуд VI (1182—1202) • Вальдэмар II Пераможца (1202—1241) • Эрык IV (1241—1250) • Абель (1250—1252) • Крыстафер I (1252—1259) • Эрык V Гліпінг (1259—1286) • Эрык VI Менвед (1286—1319) • Крыстафер II (1319—1326) • Вальдэмар III (1326—1329) • Крыстафер II (адноўлены) (1329—1332) • міжцарства (1332—1340) • Вальдэмар IV Атэрдаг (1340—1375) • Олаф II (1375—1387) • Маргрэтэ I (1387—1412)\nЭрык Памеранскі (1412—1439) • Крыстафер III Баварскі (1439—1448)\nКрысціян I (1448—1481) • Ганс (1481—1513) • Крысціян II (1513—1523) • Фрэдэрык I (1523—1533) • Крысціян III (1534—1559) • Фрэдэрык II (1559—1588) • Крысціян IV (1588—1648) • Фрэдэрык III (1648—1670) • Крысціян V (1670—1699) • Фрэдэрык IV (1699—1730) • Крысціян VI (1730—1746) • Фрэдэрык V (1746—1766) • Крысціян VII (1766—1808) • Фрэдэрык VI (1808—1839) • Крысціян VIII (1839—1848) • Фрэдэрык VII (1848—1863)\nКрысціян IX (1863—1906) • Фрэдэрык VIII (1906—1912) • Крысціян X (1912—1947) • Фрэдэрык IX (1947—1972) • Маргрэтэ II (1972—)\nНільс (кароль Даніі) — продкі\nЯрл Ульф[d] Торкель Стырб’ёрнсан[d] Б’ёрн[d]\nНільс Свен II Эстрыдсен Харальд I Сінязубы\nСігрыд Гордая Скагул Тост[d]\nGND: 1014427452 · VIAF: 182442212 · WorldCat VIAF: 182442212\nУзята з "https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=Нільс_(кароль_Даніі)&oldid=3763245"\nНарадзіліся ў 1065 годзе\nНарадзіліся ў 1063 годзе\nПамерлі ў 1134 годзе\nПамерлі ў Шлезвіг-Гольштэйне\nАпошняе змяненне старонкі адбылося 15:22, 26 снежня 2020.


Палітыка, 01 верасень 2015\n23:06, 01 верасень 2015\n20:15, 01 верасень 2015\nСпрэчка пракрамлёўскага палітоляга і апазыцыянэра — куды Расею вядзе вайна?\nУ маскоўскай студыі Радыё Свабода дыскутавалі палітоляг Сяргей Маркаў і кіраўнік руху «Выбар Расеі» Ўладзімір Рыжкоў.\n19:50, 01 верасень 2015\nЧаму адзінае, вакол чаго ўдалося аб’яднацца многім апазыцыйным структурам — гэта крытыка Тацяны Караткевіч? Ці адбудзецца перафарматаваньне апазыцыі пасьля прэзыдэнцкіх выбараў?\n19:10, 01 верасень 2015\n18:36, 01 верасень 2015\nЦі лічыце вы, што ўсе дзеці ў Беларусі мусяць атрымліваць адукацыю на беларускай мове, якая, нагадаем, мае статус дзяржаўнай? Выказвайцеся — за ці супраць!\n18:17, 01 верасень 2015\nЯк паведаміла дэпутат ад фракцыі «Блёк Пятра Парашэнкі» Вольга Багамолец, малады чалавек 1995 года нараджэньня атрымаў несумяшчальныя з жыцьцём раненьні галаўнога мозгу.\n18:06, 01 верасень 2015\nВіктар Цярэшчанка, які цяпер знаходзіцца ў 3-й бальніцы Менску, пракамэнтаваў Радыё Свабода паведамленьне ЦВК пра тое, што за яго вылучэньне ўстаноўлена толькі 6699 сапраўдных подпісаў.\n16:46, 01 верасень 2015\nЦВК паведаміў, колькі сапраўдных подпісаў сабралі патэнцыйныя кандыдаты. Неабходная колькасьць — толькі ў Лукашэнкі, Гайдукевіча, Улаховіча і Караткевіч.\n15:44, 01 верасень 2015\n14:47, 01 верасень 2015\n12:21, 01 верасень 2015\nВіталь Портнікаў разважае пра тое, чаму ва Ўкраіне цяпер наўрад ці магчымы новы «Майдан».\n11:49, 01 верасень 2015\nАвакаў: памёр яшчэ адзін баец Нацгвардыі, паранены пад Радай 31 жніўня\nМіністар унутраных справаў Украіны Арсень Авакаў паведамляе, што ад траўмаў, атрыманых падчас сутыкненьняў пад Вярхоўнай Радай 31 жніўня, сёньня раніцай памёр яшчэ адзін баец Нацыянальнай гвардыі.\n10:50, 01 верасень 2015\n09:43, 01 верасень 2015\n00:01, 01 верасень 2015\nУжо сёньня, 1 верасьня: Лукашэнка ў Кітаі, у Менску сустрэча з былым палітвязьнем Васьковічам\n23:04, 31 жнівень 2015\nЧалавек, які, як выглядае, кінуў гранату падчас пратэстаў каля Вярхоўнай Рады ў Кіеве 31 жніўня, патрапіў на відэазапіс украінскай службы Радыё Свабода.\n22:07, 31 жнівень 2015\nУ чым прычына таго, што сёньняшнія пратэсты каля Вярхоўнай Рады Ўкраіны прынялі такі трагічны абарот? Ці можа гэтае вострае сутыкненьне мець працяг?\n21:29, 31 жнівень 2015\n20:25, 31 жнівень 2015\nМіністр унутраных справаў Украіны Арсен Авакаў вінаваціць партыю «Свабода» і яе лідэра Алега Цягнібока ў раненьні каля 90 праваахоўнікаў і сьмерці нацгвардейца падчас сутычак каля Вярхоўнай Рады.\n18:38, 31 жнівень 2015\n18:00, 31 жнівень 2015\nАвакаў: Гранату каля Рады кінуў чалец партыі «Свабода»\nГранату ў праваахоўнікаў пад Вярхоўнай Радай Украіны кінуў Ігар Гумянюк, які зьяўляецца чальцом партыі «Свабода» і байцом дабравольніцкага батальёну «Січ».\n16:36, 31 жнівень 2015\nСёньня каля Вярхоўнай Рады Ўкраіны адбыліся сутыкненьні паміж сіламі правапарадку і маніфэстантамі, якія патрабавалі не прымаць зьмены ў Канстытуцыю.\n16:13, 31 жнівень 2015\nАктывісты грамадзкай арганізацыі «Альтэрнатыва» правялі акцыю пратэсту супраць прысутнасьці ў Беларусі расейскіх вайсковых базаў.\n15:58, 31 жнівень 2015\n«Важна было правесьці пікеты пад бел-чырвона-белым сьцягам», — актывісты пра выхад БНФ з выбарчай кампаніі Караткевіч.\nПартыя БНФ спыніла свой удзел у выбарчай кампаніі Тацяны Караткевіч. Ці падтрымліваюць сябры партыі з рэгіёнаў тых удзельнікаў Сойму, якія прагаласавалі за такое рашэньне? Свае меркаваньні выказалі актывісты з Магілёўшчыны.\n15:13, 31 жнівень 2015\n14:35, 31 жнівень 2015\nАзэрбайджанская журналістка Хадзіджа Ісмаілава, якая супрацоўнічала з Радыё Свабода, выступіла сёньня з апошнім словам на судовым працэсе ў Баку.\n14:20, 31 жнівень 2015\nПартыя БНФ выйшла з выбарчай кампаніі Тацяны Караткевіч. Адпаведнае рашэньне прынятае 29 жніўня на пасяджэньні сойму партыі. «За» прагаласавалі 18 сябраў сойму, «супраць» — 11, двое ўстрымаліся.\n13:45, 31 жнівень 2015\nУ сілавікоў каля Вярхоўнай Рады кінулі гранату: ёсьць параненыя\nЯк паведамляе карэспандэнт «Украінскай праўды», пратэстоўцы каля Вярхоўнай Радай выкарысталі выбуховыя пакеты і баявую гранату, параненыя некалькі дзесяткаў міліцыянтаў.\n13:42, 31 жнівень 2015\nПасьля прыньцьця паправак у канстытуцыю ў першым чытаньні мітынгоўцы пачалі кідаць дымавыя шашкі і спрабавалі прарвацца ў будынак, паведамляе карэспандэнт «Украінскай праўды».\n13:31, 31 жнівень 2015\n11:14, 31 жнівень 2015\n09:30, 31 жнівень 2015\nАдміністрацыя Парашэнкі: новыя доказы агрэсіі Расеі супраць Украіны\n20:50, 30 жнівень 2015\nУ Адэсе захапілі рэзыдэнцыю былога старшыні Цэнтравыбаркаму\nАктывісты адэскага Аўтамайдану захапілі летнюю рэзыдэнцыю дэпутата і колішняга старшыні Цэнтравыбаркаму Сяргея Ківалава на узьбярэжжы Чорнаго мора.\n17:24, 30 жнівень 2015\nНайбуйнейшыя краіны Эўразьвязу заклікаюць стварыць супольную сыстэму прыёму мігрантаў\nНямеччына, Францыя і Вялікабрытанія заклікалі Эўразьвяз зрабіць «канкрэтныя крокі» для вырашэньня крызісу зь мігрантамі.\n12:20, 30 жнівень 2015\nПрэзыдэнцкі летапісец: Гэта не апошні дзень нараджэньня Лукашэнкі ў Драздах\n30 жніўня 61-ы дзень нараджэньня спраўляе Аляксандар Лукашэнка, прычым 22 апошнія разы — у рангу кіраўніка краіны. Ці можа сёлетняе сьвяткаваньне стаць апошнім на прэзыдэнцкай пасадзе?\n09:55, 30 жнівень 2015\nУ Міжнародны дзень зьніклых людзей праваабаронца, былы сьледчы пракуратуры Алег Воўчак адказаў на пытаньні Радыё Свабода.\n21:39, 29 жнівень 2015\nУ Крыме знойдзеныя мёртвымі зьніклыя 21 жніўня два крымскія татарыны\nЯк паведаміў у Фэйсбуку намесьнік старшыні Мэджлісу Нарыман Джаляль, целы са сьлядамі нажавых раненьняў былі закапаныя ў сяле Багданаўка пад Сімфэропалем.\n20:58, 29 жнівень 2015\nРух Салідарнасьці «Разам» ва Ўкраіне правёў мітынг на Майдане Незалежнасьці ў Кіеве, на якім была прынятая заява з патрабаваньнем вызваліць затрыманых нядаўна аўтараў патрыятычных графіці.\n19:44, 29 жнівень 2015\nЦяпер ідзе грамадзкае абмеркаваньне праекту. Пэрспэктывы будаўніцтва залежаць ад шчодрасьці спонсараў.\n16:58, 29 жнівень 2015\nПольшча: «Цягнік з золатам» і ўсё, што ў ім — уласнасьць дзяржавы\nПольскія ўлады заяўляюць, што ўсё, што будзе знаходзіцца ў выяўленым напярэдадні пад зямлёй у заходняй частцы краіны так званым «цягніку з золатам» стане ўласнасьцю дзяржавы.\n16:23, 29 жнівень 2015\nЧаму партыя БНФ вырашыла разьвітацца з Тацянай Караткевіч, якую яна падтрымлівала як вылучэнца на прэзыдэнта ад кааліцыі «Народны рэфэрэндум», куды партыя ўваходзіць?\n14:50, 29 жнівень 2015\nМагчымая кандыдатка на прэзыдэнта Тацяна Караткевіч гэтак пракамэнтавала прэтэнзіі партыі БНФ адносна яе пазыцыі што да беларускай мовы, нацыянальнай сымболікі і міжнароднага становішча Беларусі.\n14:23, 29 жнівень 2015\nПалітоляг Павал Вусаў пра выхад БНФ з выбарчай кампаніі Тацяны Караткевіч: «Напэўна, дывідэнды не былі атрыманыя»\n13:36, 29 жнівень 2015\n12:11, 29 жнівень 2015\n12:09, 29 жнівень 2015\nДжо Байдэн вітаў рашэньне рэфармісцкіх сілаў выступіць з адзіным сьпісам кандыдатаў падчас выбараў у мясцовыя органы ўлады ў кастрычніку.\n21:10, 28 жнівень 2015\nАбвастраюцца дыскусіі ў апазыцыі наконт фармату далейшага ўдзелу ў прэзыдэнцкай кампаніі. Чаму ў апазыцыйным асяродзьдзі пачалася кампанія супраць Тацяны Караткевіч?


Менчуку Віталю Супрановічу 23 гады. Ён студэнт факультэту мэнэджмэнту Беларускага ўнівэрсытэту культуры. Заснавальнік прадусарскай кампаніі “Беларуская музычная альтэрнатыва”. Марыць стварыць у Беларусі буйную музычна-прадусарскую карпарацыю.\n(Супрановіч: ) “Я зьяўляюся кіраўніком грамадзкай арганізацыі “Беларуская музычная альтэрнатыва”. І нашая задача зрабіць, каб беларуская музыка стала камэрцыйным прадуктам, каб яна гучала ў крамах і кавярнях. Не зважаючы на прэсінг уладаў, мне здаецца, што нам шмат што ўдаецца, і ў гэтым сэнсе я задаволены.\nШтосьці зьмяніць? Мне здаецца, што бязь зьмены ўлады нешта зьмяніць у гэтай краіне немагчыма. Калі зьменіцца ўлада, то ўсе перамены, якія нам неабходныя, у тым ліку і для нармалёвага разьвіцьця шоў-бізнэсу, яны адбудуцца самі. Хацелася б, каб была вельмі моцная карпарацыя, якія існуюць ва ўсіх краінах, якія маюць свае радыё й тэлеканалы. Я хацеў бы стварыць такую карпарацыю.\nМне б хацелася пажадаць маладым людзям найперш быць шчырымі перад сабой. Бо шмат маладых людзей выкарыстоўвае сытуацыю, каб пакінуць гэтую краіну. Мая думка, што гэта вельмі надуманыя прычыны. У гэтай краіне пакуль яшчэ можна вучыцца й працаваць, калі ўсё рабіць разумна. Але самае галоўнае — быць шчырымі перад сабой”.


Унікальны храм-бліндаж — Ошмяны. Ошмянский вестник. Ашмянскi веснiк\n26.02.2015 09.03.2015 osh.by27Комментарии on Унікальны храм-бліндаж\nУ мінулым годзе крэўскі краязнавец Аляксандр Камінскі падзяліўся цікавай інфармацыяй пра невядомы храм, які ў час Першай сусветнай вайны быў пабудаваны рускімі вайскоўцамі каля перадавых пазіцый фронта ў Ашмянскім уездзе. Ілюстраваны мастацка-літаратурны часопіс “”Іскры’’ ў публікацыі за 25 снежня 1916 года змясціў артыкул “”Храм-бліндаж’’ з чатырма фотаздымкамі знешняга і ўнутранага выгляду загадкавай франтавой царквы. З подпісаў пад фота можна даведацца, што гэты паходны храм быў асвечаны ў гонар Св.Мікалая, яго іканастас і начынне першапачаткова знаходзіліся ў царкве сяла С., а сам ён быў узведзены каля вёскі Д. на Ашмяншчыне.\nКаб лепш уявіць гісторыю стварэння і выгляд культавай пабудовы, звернемся да тэкста артыкула: “У які-небудзь трохтыднёвы тэрмін, нібы ў казцы, вырас храм-помнік, які павінен быў нагадваць катакомбу, бліндаж. Здалёк цяжка вызначыць, што гэта царква: яна глыбока ўкапана ва ўзгорак і злілася з ім, не крануўшы кустоў, якія растуць на ім. Толькі ўваход у катакомбу, выкладзены дзікімі камянямі, якімі быў усыпаны адзін бок узгорка, і вытанчаныя, у стылі старажытных білібінскіх цэркваў і палацаў, ганак ды вежачкі на ўзгорку, што адпавядаюць купалам і ўвенчаны крыжамі, прыцягваюць увагу сваёй незвычайнай і своеасаблівай прыгажосцю. Сцены і выкладзены ўзор скляпенняў высечаны з неабчэсаных стройных соснаў. Цёмныя бліндажныя сцены падкрэсліваюць нечаканую белізну іканастаса. Гэты іканастас і царкоўнае начынне перанесены з паўразбуранай нямецкімі снарадамі царквы каля самай пазіцыі.\nСабраныя ў алтары аскепкі снарадаў, што апаганілі святыню, устаўлены ў рамы іканастаса і абразоў, прабітых гэтымі ж аскепкамі. Кідаецца ў вочы сваёй арыгінальнасцю панікадзіла, змайстраванае з калючага дроту і металічных кругоў з прыпаянымі да іх патронамі, якія паспяхова выконваюць нязвыклую для іх мірную місію ў якасці падсвечнікаў.\nКранальны і характэрны адзін кут храма, дзе сабраны сялянскія абразы: кут нагадвае сабой звычайную бажніцу сялянскай хаты беларуса…\nЗбудаваны пры дапамозе простай сякеры, пілы і лапаты нашым шэрым салдатам, які ўсё ўмее і ўсё зробіць і «не можа не ведаць», немудрагелісты, але прыгожы храм-катакомба з’яўляецца першым помнікам гэтай вайны”.\nПрапаную сваё меркаванне наконт магчымага месцазнаходжання ўнікальнага і загадкавага храма-бліндажа. Нагадаю той факт, што ў Першую сусветную вайну Ашмянскі ўезд быў падзелены лініяй фронту на дзве часткі. Па розныя бакі гэтай мяжы супрацьстаяння трапілі 26 праваслаўных прыходаў з цэрквамі, якія, згодна з “Памятнай кніжкай Віленскай губерні за 1915 год”, існавалі на той час у павеце. З восені 1915 года лінія фронту ў гэтых мясцінах заставалася нязменнай на працягу ўсёй вайны. “Схема пазіцый 10 Арміі па стану на 20 лютага 1917 года” дае ўяўленне аб месцазнаходжанні святынь адносна франтавой перадавой. Беніцкая, Залеская, Лоская, Ціцінская, Валожынскія Іосіфаўская і Канстанціна-Аленінская, Дубінская, Гарадзілаўская, Груздава-Палачанская, Гародзькаўская, Забрэзская, Даўбенская, Славенская цэрквы заставаліся на рускім баку абароны. Ашмянская, Міхайлоўшчынская, Вішнеўская, Мікалаеўская, Трабская, Юрацішская і Гальшанская цэрквы трапілі ў акупаваную немцамі зону. Смаргонскія Праабражэнская і Міхайлаўская, Крэўскія Аляксандра-Неўская і Свята-Троіцкая, Бакшанская і Суцькаўская святыні апынуліся на самай мяжы руска-нямецкага фронту. Заўважу, што іншыя прыпісныя цэрквы, напрыклад Мысская, засталіся ў баку ад лініі фронту.\nЗ усіх праваслаўных храмаў тагачаснай Ашмяншчыны толькі Суцькаўская царква па ўсіх прыкметах падыходзіць пад апісанне “паўразбуранай царквы сяла С.”. Таму цалкам верагодна, што ў разглядаемым артыкуле згадана былая ўніяцкая, а з 1839 года Суткаўская ці, на сучасны манер, — Суцькаўская Спаса-Праабражэнская царква.\nЗ канца верасня 1915 года вайна ў гэтых мясцінах набывае пазіцыйны характар, лінія фронту замацоўваецца па дарозе Смаргонь-Крэва. Суцькаўскі храм становіцца перадавым пунктам рускай абароны. Яго сутарэнні прыстасоўваюцца пад перавязачны лазарэт, а на верхніх ярусах фасада ладзіцца назіральны пункт. Сістэматычны абстрэл нямецкай артылерыяй пагаршае стан культавай пабудовы, і таму прымаецца рашэнне перанесці царкоўнае начынне, якое захавалася, у больш бяспечнае месца. Як бачна з артыкула, такім месцам становіцца новазбудаваны храм-бліндаж.\nДзе ён мог быць? Напрыканцы мінулага стагоддзя ў час краязнаўчых вандровак ад старажылаў суцькаўскіх ваколіц некалькі разоў чуў наступную інфармацыю па нашай тэматыцы. У гады “Мікалаеўскай вайны” каля вёскі Дракі (цяпер гэта вёска Вясенняя Смаргонскага раёна) было пабудавана ў мясцовым пагорку падземнае збудаванне. У памяці аднаго з жыхароў захавалася звестка, што там рускімі салдатамі былі вырыты “катакомбы ладных памераў, частка якіх выходзіла на паверхню”. Другія выказвалі версію пра размяшчэнне ў гэтым пагорку артылерыйскага склада. Але гэты факт не выключае, што першапачаткова ў падземнай прасторы была ўладкавана праваслаўная царква. У час падрыхтоўкі да летняга наступлення 1917 года яе маглі часткова ці поўнасцю прыстасаваць для ваенных мэт, бо рыхтавалася маштабная армейская аперацыя.\nУважліва вывучыўшы здымак франтавога штотыднёвіка, можна знайсці паралелі ў выглядзе іканастаса храма-бліндажа і іканастаса Суцькаўскай Спаса-Праабражэнскай царквы. У вопісе маёмасці Суцькаўскага храма за 1893 год занатавана: “Іканастас прамой лініі ў чатыры ярусы, драўляны, белы, з разнымі пазалочанымі ўпрыгожаннямі. Царскія вароты разныя. На левым баку царквы кафедра для павучання люду – з шатамі і статуяй анёла, які трымае ў руцэ скрутак”. На фотаздымку алтара храма-бліндажа можна заўважыць, што ваенныя дойліды нават прымацавалі анёла на верх іканастаса.\nЛёс помніка ў далейшым быў незайздросным. У 50-я ці 60-я гады мінулага стагоддзя на месцы пагорка быў распрацаваны кар’ер па здабычы жвіру, які канчаткова знішчыў матэрыяльныя напаміны пра загадкавы аб’ект Першай сусветнай вайны ў краі. А вось паўразбураная Суцькаўская царква, з выбоінамі ад куль і снарадаў на сваіх сценах, па сённяшні дзень нагадвае пра былыя віхуры ваенных падзей. Гэта адзіная святыня на ашмянскай зямлі, якая не адрадзілася ў пасляваенны час і ў знявечаным стане датрывала да нашых дзён. Абавязкова адзначыць, што яе рэшткі можна лічыць не толькі ўнікальным помнікам, але і сведкам той сусветнай вайны.


Той, хто зловіць Кадафі, атрымае $ 1,3 млн\nТакую суму за затрыманне лівійскага дыктатара прапаноўвае мясцовы бізнесовец Мустафа Абдэль Джаліль (Mustafa Abdel-Jalil). Нацыянальная пераходная рада, у сваю чаргу, абяцае амністыю любому чалавеку з асяроддзя Муамара Кадафі, які зловіць або заб’е яго.\nСутычкі паміж паўстанцамі і сіламі лівійскага дыктатара Муамара Кадафі працягваюцца на поўдні Лівіі ды ў родным горадзе палкоўніка – Сырце. Тым часам галоўным пытаннем на парадку дня застаецца месцазнаходжанне самога Кадафі.\nПаводле ваеннага аташэ паўстанцаў Ахмэда Амара Бані (Ahmed Omar Bani), у Сырце ідуць перамовы з сілавікамі, якія падтрымліваюць Кадафі. Ён выказаў меркаванне, што дыктатар недзе паміж Сыртам і Сабгой, і запэўніў, што паўстанцы затрымаюць яго і адправяць адразу ў суд.\nПаўстанцкія атрады з трэцяга паводле велічыні гораду Лівіі Місраты знайшлі вялікае сховішча танкаў побач з паўночна-ўсходняю ваеннаю авіябазаю Мэтыга непадалёк Трыпалі. Большасць тэхнікі размяшчаецца ў разбуранай частцы.\nПадобна, што цягам апошніх 24 гадзінаў паўстанцы ўмацавалі свае пазіцыі ў лівійскай сталіцы і ім удасца спыніць 42-гадовае кіраванне Муамара Кадафі.