Иманлы халыҡ – киләсәкле | Әбйәлил - Абзелил\nӘбйәлил - Абзелил > яңылыҡтар > Иманлы халыҡ – киләсәкле\n« Тәһәжжүд намаҙы\n“Намаҙ” мөнәжәте »\nМиҫалға Ҡөрьәндең “Һуд” сүрәһендә һүҙ барған мәдйән халҡының аяныслы яҙмышын килтерергә булыр ине. “Мәдйән халҡына үҙҙәренең туғаны Шөғәйепте ебәрҙек. Ул әйтте: “Эй, халҡым! Аллаға ҡоллоҡ ҡылығыҙ. Унан башҡа һеҙҙең илаһ юҡ! Оҙонлоҡ, ауырлыҡ үлсәүҙәрендә хыянат итмәгеҙ. Рәхәттә йәшәгәнегеҙҙе күрәм дә, килер көндөң язаһынан һеҙҙең өсөн ҡурҡам. Эй, халҡым! Ғәҙеллек менән үлсәгеҙ, кешегә зыян килтермәгеҙ. Донъяға боҙоҡлоҡ таратып йөрөмәгеҙ! Хәләл кәсеп менән тапҡан мөлкәтегеҙ һеҙгә хәйерлерәк, мөьмин булһағыҙ. Мин һеҙҙең өсөн һаҡлаусы түгел!” – тине. Улар: “Эй, Шөғәйеп! Һинең доғаң ата-бабабыҙ табынған илаһты ташларға, малыбыҙҙы теләгәнсә тотонмаҫҡа ҡушамы ни? Һин бит күндәм инең, хаҡ юлдан алып бара инең”, – тине. Ул: “Эй, халҡым! Раббым миңә асыҡ аяты менән яҡшы өлөш биргәс, һеҙҙең һүҙҙе тип, Ул тыйғанды тотмаһам... Уйланығыҙмы шуны?\nМин хәлемдән килгәнсә төҙәтергә генә тырышам. Миңә Аллаһ ҡына ярҙам итә. Мин Уға тапшырҙым. Уға ялбарам. Эй, халҡым! Минән айырылыу һеҙҙе гонаһҡа төшөрөп, Һуд йәки Салих халҡының хәленә ҡалдырмаһын. Луттың халҡы ла һеҙҙән алыҫ түгел. Раббығыҙҙан ғәфү үтенегеҙ, шунан тәүбә итегеҙ. Ысынлап та, Раббым рәхимле, ярлыҡаусан”, – тине. Улар: “Эй, Шөғәйеп! Һин һөйләгәндең күбеһен беҙ аңламайбыҙ. Беҙҙең арала һинең көсһөҙ икәнең күренеп тора. Ырыу хаҡын уйламаһаҡ, беҙ һине таш менән бәргеләп ташлар инек. Беҙгә бит һин ғәзиз түгел”, – тине. Ул әйтте: “Эй, халҡым! Минең ырыу һеҙгә Аллаһтан ҡәҙерлерәкме ни? Нишләп Аллаһты сит итәһегеҙ? Ысынлап та, Раббым һеҙ ҡылған эштәрҙе белеп тора. Эй, халҡым! Ҡулығыҙҙан килгәнсе эшләгеҙ. Мин дә эшләрмен. Кемгә хурлыҡлы яза булырын, кемдең алдаҡсы булғанын шунан белерһегеҙ. Көтөгөҙ, мин дә һеҙҙең менән бергә көтәм”, – тине. Беҙҙең әмер (яза) барғас, Беҙ Шөғәйепте һәм рәхмәтебеҙ төшөп, уның менән бергә иман килтергән кешеләрҙе ҡотҡарҙыҡ. Золом ҡылыусылар үҙәк өҙгөс тауыш менән һәләк ителде, ә иртәнсәк улар үҙ өйҙәрендә йөҙтүбән йығылып ята ине...” (84 – 94-се аяттар.)\nҺорауыңа яуап былай: әлбиттә, Аллаһы Тәғәләгә мөнәсәбәт халыҡтың асылында туранан-тура сағылыш таба. Ниндәй генә халыҡты алһаң да, урыҫ халҡынмы, төрөк халҡынмы, ғәрәп халҡынмы, Европа ҡитғаһы халыҡтарынмы, Азия ҡитғаһы ҡәүемдәренме, һәр халыҡтың үҙенсәлеге Аллаһы Тәғәләгә мөнәсәбәтенән башлана. Беҙ урыҫты православие динендәге милләт, итальянды – католик, инглизде протестант итеп беләбеҙ. Беҙҙең халыҡтың үҙенсәлеге лә Аллаһы Тәғәләгә мөнәсәбәтендә сағыла, Әлхәмдулилләһи, ул Ислам динендәге мосолман кешеһе. Ата-бабаларыбыҙ үҙенең мосолманлығын, Аллаһы Тәғәләгә яҡынлығын, ислам динендә булыуын тарихтағы оло ҡаһарманлығы, фиҙаҡәрлеге менән иҫбат иткән.\nБеҙҙең халыҡ бүтән динде ҡабул итмәгән. Ислам дине беҙгә мең ярым йыл элек 630 йылда пәйғәмбәребеҙ Мөхәммәд с.ғ.с. сәхәбәләре Зәйет улы Зөбәйер, Зөбәйер улы Абдрахман, Талха улы Усман аша килеп еткән.\nҺәр халыҡтың киләсәге лә дин менән бәйле. Иман менән бәйле. Әле донъяла глобализация бара, элегерәк коммунизация, унан алдараҡ империялизация барҙы. Уларҙың барыһының да асылы бер үк. Улар халыҡтарҙы бөтөрөү, тигеҙләү, халыҡтарҙың, дәүләттәрҙең араһын юҡ итеүгә килтерә. Глобалләшеү халыҡтарҙың алдында торған иң ҙур һынау, сөнки унда бер халыҡҡа ла урын юҡ. Был һынау иң беренсе нәүбәттә дингә, беҙҙең Аллаһы Тәғәләгә мөнәсәбәтебеҙгә төшә.\nГлобализацияны үткәреү өсөн һәр халыҡҡа, һәр ғаиләгә, һәр кешегә һөжүм бара. Төрлө сығанаҡтар аша уларға әхлаҡһыҙлыҡ, иманһыҙлыҡ, тәртипһеҙлек, енәйәт, фәхишәлек индерелә. Ошондай шарттарҙа халыҡ, ғаилә, кеше үҙ-үҙен яҡлайым һәм һаҡлайым, тиһә, Аллаһы Тәғәлә беҙгә бүләк иткән берҙән-бер тәртип бар. Беҙҙең өсөн ул тәртип – ислам дине. Беҙ ошо тәртиптә булһаҡ ҡына үҙебеҙгә килгән бик ауыр һынауҙарға ҡаршы тора аласаҡбыҙ. Аллаһы Тәғәләгә, дингә мөнәсәбәт халыҡтың асылын билдәләй тиеү генә аҙ, ғөмүмән, иманһыҙ халыҡтың киләсәге юҡ.\nМиңә күп райондарҙа, ауылдарҙа йөрөргә, халыҡ менән осрашырға тура килә. Аллаға шөкөр, халҡыбыҙ иманға ҡайта.\n– Глобализация Аллаһы Тәғәлә барлыҡҡа килтергән халыҡтарҙың араһын юйыуға йүнәлтелгәс, был “ция”ны беҙ Аллаһы Тәғәләгә, диндәргә, барлыҡ кешелек донъяһына ҡаршы ойошторолған диверсия итеп тә ҡабул итә алабыҙ түгелме?\nСөнки, әгәр ҙә кешелек тарихына боролоп ҡараһаҡ, әле кешелектең халыҡтарға бүленмәгән ностратик дәүерҙә кешелек һәләкәткә дусар була яҙа. Йәғни тик бер телдә һөйләшкән ҡәбиләлә атаның улын, әсәнең ҡыҙын танымауы, туғандарҙың бер-береһенең йәнен ҡыйыуы башланып, кешеләр хайуан халәтендә ҡала. Ошонан һуң Хоҙай кешелекте ҡотҡарыу маҡсатында халыҡтарҙы барлыҡҡа килтерә. Күреүебеҙсә, халыҡтарҙың барлыҡҡа килеүендә кешелекте һәләкәттән ҡотҡарыу маҡсаты ята. Хәҙер глобализация һылтауы менән ошоноң тап киреһе күҙәтелгәс, был “ция”ның аҙағы ни менән бөтөрө билдәле инде. Тимәк, Хоҙай Тәғәлә бар иткән халыҡтарҙы һаҡлау – кешелекте һаҡлауҙың иң ышаныслы һәм дөрөҫ юлы. Бындай һаҡланыуҙың ябай ғына асылы ла аңлашылып тора: бәләкәй мобил төркөмдәрҙе һаҡлау дөйөм массаны һаҡлауға ҡарағанда күпкә уңайлыраҡ һәм еңелерәк. Һәр бер халыҡ, милләт үҙ-үҙен һаҡлап ҡалһа, һөҙөмтәлә кешелек тә һаҡлана һәм яҡлана.\nӘгәр ҙә үҙенең милләтен танымаған космополиттарға ошо ҡағиҙәне аңлатып бирһәк, улар илай-илай, кемуҙарҙан йүгереп үҙ милли асылдарына ҡайтыр ине. Бында милли асылға ҡайтыу бер үк ваҡытта дини асылға ҡайтыу ҙа, тип аңлашыла ала. Аңлауыбыҙса, уларҙың икеһе бергә ҡушылһа, ундай кешенең ниндәй ҡөҙрәткә эйә булаһын күҙ алдыбыҙға килтерә алабыҙ.\n– Эйе, беҙгә Ғәрәбстандан, Египеттан уҡып ҡайтыусыларҙың күбеһе яңылыҡ менән бергә бик ҙур яңылышлыҡ, хатта яңылышлыҡ ҡына ла түгел – аҙашыу ҙа алып ҡайта. ХХI быуат башы йәмғиәтебеҙҙең бик күп сирҙәрен көсәйтте. Рухи өлкәлә хәл айырыуса ҡотосҡос. Ваххабизм, салафизм, терроризм, экстремизм – был һүҙҙәр синонимға әйләнде. Беҙгә иң мөһимен аңларға кәрәк: былар ябай ғына һүҙ түгел, былар – һуғыш асыу һәм һуғышыу ҡоралдары, һуғыш технологиялары. Һуңғы 200 йыл эсендә уйлап сығарылған был ысул үҙенең ҡыйратыу көсөн тулыһынса күрһәтте.\nБеренсе тапҡыр элек бик көслө, ныҡлы иҫәпләнгән илдәрҙе эстән тарҡатыу өсөн ҡулланылған был саралар беҙҙең көндәрҙә Египетта, Ливияла, Сирияла, Ираҡта яуызлыҡ, ҡыйралыш килтереүсе булараҡ танылды. Ысулдың нигеҙендә граждандарҙың үҙ илдәрен үҙ ҡулдары менән тарҡатып, ҡырағайлыҡ һәм йыртҡыслыҡ кимәленә төшөрөүе, илдәре менән дошмандарҙың идара итеүе ята.\n“Минең сәхәбәләрем йондоҙ кеүек. Уларҙың ҡайһыһының артынан эйәрһәгеҙ ҙә, яңылышмаҫһығыҙ,” тигән Мөхәммәд пәйғәмбәр(с.ғ.с.) Беҙҙең алыҫтағы йондоҙҙарыбыҙ – мең йыл ярым элек ислам динен алып килеүсе сәхәбәләребеҙ Зәйет улы Зөбәйер, Зөбәйер улы Абдрахман, Талха улы Усман, яҡын йондоҙҙарыбыҙ –Зәйнулла, Ғабдулла, Ғатаулла ишандарыбыҙ, Мөжәүир хәҙрәттәребеҙ бар. Иманға ҡайтыуыбыҙҙың юлы шул, бүтән юлыбыҙ юҡ. Ата-бабаларыбыҙ теүәл, тоғро иманда булған. Башҡорт илен элек-электән әүлиәләр иле, тип атап йөрөткәндәр. Ул әүлиәләрҙе Аллаһы Тәғәлә Үҙенә тоғролоҡ өсөн биргән. Хоҙай Тәғәлә был донъяла ла, теге донъяла ла әүлиәләрҙең доғаларын ҡабул итә. Килгән ҡунаҡтарыбыҙҙың береһе: “Аллаға шөкөр, элек халҡығыҙ араһында күпме әүлиә булған, әле лә шунсама әүлиә. Тик күбеһе үҙенең әүлиә икәнлеген белмәй. Күбеһенә Аллаһы Тәғәлә рөхсәт итмәй, уларҙы күрһәтмәй, бик әҙе генә күренә...”\nҮҙебеҙҙең ауылдың тарихынан ғына алам. Нисек итеп ата-олатамдар бер-бер артлы яуға күтәрелгән һуң? Табын ҡәлғәһен ҡыйратҡан өсөн 1734 йылда беҙҙең ауылдарҙы яндыралар. Шунан барса халыҡ Миәс яҡтарына, хәҙерге Белорет, Учалы тирәһенә, урман-тау араһына китә. Унда улар егерме йылдан ашыу йәшәй. Шунан ҡайтып, элекке ерҙәрен кире ҡайтарып алып йәшәй башлағас, күп тә үтмәй тағы ла ихтилалға ҡушылып китәләр. Был ниндәй аҡыл ул, тип уйларға ҡала. Халҡыбыҙ егерме йыл һайын ҙур күтәрелешкә сыҡҡан. Был осраҡта атай-олатайҙарыбыҙ йөрәк аша өҫтән килгән аңға таянып эш иткән. Ул – мәңгелек йәшәү хаҡындағы аң. Беҙ “Был донъяға ҡунаҡ булып, һынау өсөн ваҡытлыса килгәнбеҙ” тип әйтергә яратабыҙ.\nҠыҫҡаһы, был донъяның ваҡытлыса булғанын барыбыҙ ҙа аңлайбыҙ. Беҙ ғүмерҙең ваҡытлыса булғанына донъяуи аҡыл менән бик тыныс ҡарайбыҙ, артыҡ ҡурҡып та бармайбыҙ. Йәшәгәндә был хәлгә артыҡ иғтибар итмәйбеҙ. Шул уҡ ваҡытта кеше икенсе нәмәне лә аңларға тейеш: ул мәңгелек өсөн яратылған. Уны хәҙерге ваҡытта аңлау бик һирәк. Шул мәңгелекте аңлаған аңыбыҙ ҡапланған. Ата-бабаларыбыҙ ана шул мәңгелекте аңлау кимәленә өлгәшкән. Мәңгелектең ҡиммәтен, хаҡын аңлаған. Был донъяла йәшәү, беренсенән, Аллаһы Тәғәлә алдында һынау, экзамен. Уның ҡушҡанын үтәп, тыйғанынан тыйылып ғүмер итеү, икенсенән, был донъя – кешелек өсөн Аллаһы Тәғәләнең бөйөк рәхмәте, шуға ла һәр кеше иманлы булып, был донъяла Аллаһҡа рәхмәтле булып йәшәргә тейеш. Бындай сифат һәр кешелә лә, һәр халыҡта ла булмай. Донъяла йәшәү бик ҡыҫҡа, ваҡытлыса, ә мәңгелектең ҡиммәте сикһеҙ.\nБеҙҙең ата-бабаларыбыҙ шундай аңда булған: улар иманһыҙ йәшәүҙе күҙ алдына ла килтерә алмаған. Ошо аң, ошо ҡараш аша ғына халҡыбыҙҙың меңдәрсә йылдар дауамында үткән ҡатмарлы юлын аңлап була. Ниндәй ауырлыҡтар аша үтһә лә, халҡыбыҙ юғалмаған, беҙҙең халыҡ ғүмерле халыҡ. Ул, ғүмер, Аллаһы Тәғәләнең бүләге. Халҡыбыҙға бирелгән йәшәү көсө, йәшәү ҡеүәте – мәңгелектән, сикһеҙлектән...\nЫсын шағирҙарға ошоно аңлау шиғыр рәүешендә бирелә, әммә улар бының ни өсөн шулай икәнлегенә төшөнөп етмәй. Башҡа кешеләргә ҡарағанда уларҙа был аң күберәк, тик улар, асылып бөтмәүе арҡаһында, бының асылын аңламай. Халҡыбыҙ иманһыҙ йәшәгән кешенең мәңгелектә ниндәй ауырлыҡҡа дусар булырын алдан белгән, күргән. Һәр хәлдә, быны күреүсе, аңлаусы һәм башҡаларҙы тәрбиәләүсе кешеләр күп булған. Шул яҡтан ғына ҡараһаң, ни өсөн халҡыбыҙ ислам диненә тоғро булғанлығы аңлашыла. Шуның өсөн дә ситтән килеүселәр: “Халҡығыҙ Аллаһы Тәғәләнең һөйөклө, тоғро халҡы, сөнки ул иманлы халыҡ. Иншалла, халҡығыҙ ошо рәүешле Ҡиәмәт көнөнә барып етер”, – тигәндәр. Алтынға нәжес йоҡмай, тиҙәр. Тышын таҙартҡас та уның алтынлығы күренә. Иманға баҫыу менән халҡыбыҙ үҙ асылына ҡайтасаҡ, иншалаһ. Мәңгелек тураһында уйланыуға Рәшит Назаровтың бер шиғырын уҡығас ҡайттым. Математика фәнен өйрәнгәндә лә “Нимә була икән ул сикһеҙлек? Минус сикһеҙлек, плюс сикһеҙлек нимә була?” тип уйлана торғайным. Уйлаһаң, мәңгелек – ул осо-ҡырыйы булмаған киңлек... Рәшит Назаров быны аңлаған. Сикһеҙлек һәм мәңгелек тураһында уның ике шиғырында тәрән әйтелгән. Береһе, «Үҫеүсе киңлек», икенсеһе «…Торам донъя уртаһында».\n...Киңлек үҫә. Үҫә киңлек...”\nУл – тик беҙҙең өлөш кенә.\nТалпынам да ғәйрәт менән\nСығып баҫам ил өҫтөнә.\nҠайҙа офоҡ? Зәңгәр күктә\nҠояш менән ҡатар торам.\nЕрем шары – өйөм минең,\nБөтә ғәләм – минең урам.\nТорам донъя уртаһында,\nУйым – яҙмыш тураһында...\nАҙмы ғүмер, ана, ҡара, –\nМәңгелек һәм сикһеҙлекте\nДер һелкетеп осоп бара!\nСикһеҙлектең дөрләп янған\nБер телеме – ҡояш көлә,\nҺәм ваҡыттан ҡеүәт эсеп,\nМәңгелектең ялтлап торған\nБер киҫәген күккә элә.\nБаҫып торам. Оса Ер ҙә,\nМәңгелекте һәм сикһеҙлекте\nКүкрәк менән яра-яра...\nЭй, йөрәгем, дөрләп ян да,\nБер талпынып ҡосоп ҡара!\nЕр ҙә, ана осоп бара:\nУның менән сал тауҙарҙың\nБөркөтө лә осоп бара,\nЕр ҡорто ла осоп бара...\nУйым яҙмыш тураһында,\nТорам донъя уртаһында...\nШул донъяны ҡосоп ҡара...\nРәшит Назаров был шиғырын егерме бер йәшендә яҙған. Әгәр янында рухи остазы булһа, нимәгә өлгәшер ине икән? Был һорауға яуап биреп булмай, шулай ҙа ошондай башҡа һыймаҫлыҡ сағыштырыу шағир йәненә нисек килде икән? Был сағыштырыу ғынамы икән? Рәшит ағай мәңгелеккә һәм сикһеҙлеккә сыға белгән... Беҙ сикһеҙлек һәм мәңгелек өсөн яратылғанбыҙ. Ысын шағирҙарға, ғөмүмән, ижад кешеләренә, бигерәк тә бөйөк асыштар яһаған ғалимдарға ошоно аңлау килә, сөнки уларҙың ҡәлебтәре асыҡ. Бөйөк физик Альберт Эйнштейн әйткән: “Бөтә бөйөк асыштар ҙа күктән төшөрөлә...” Әммә бәғзе “шағирҙарҙың” шундай бер дежур һүҙе бар: “Аллаһҡа ышанып бармайым... Шул уҡ ваҡытта минең Аллаһым йөрәгемдә ...”\nБыл, бер яҡтан ҡараһаң, дөрөҫ һымаҡ, тик ул – ҙур гонаһ. Тәриҡәттә “Һәр кешенең ҡәлебе – Аллаһы Тәғәләнең урыны,” тип әйтелә. Аллаһы Тәғәлә ҡәлебең таҙа булғанда ғына унда инә. Ҡәлебендә Аллаһы Тәғәлә булған кеше – сикһеҙлектә, мәңгелектә. Сөнки Аллаһы Тәғәлә Үҙе сикһеҙ һәм мәңгелек. Беҙҙең халыҡ, ата-бабаларыбыҙ ошо хәҡиҡәтте аңлаған. Наҡшбәндиә тәриҡәтенең бөйөк Шәйехе Тайфур Йәзид Бистами былай әйткән.\n“Ғүмер буйы мин Аллаһы Тәғәләгә яҡынайырға, Уның һөйөүенә ирешергә тырыштым. Юлымдың аҙағында ғына аңлау килде – Аллаһы Тәғәлә Үҙе мине эҙләгән икән...”\n– Ғәләмдә барған процестарҙы күҙ алдына ла килтерә алмайбыҙ. Беҙ йылынған Ҡояшты унда “Һары кәрлә” (“Желтый карлик”) тип атап, башҡа сағыу ҡояштар рәтендә иғтибарға ла алмайҙар. Күҙгә лә элмәйҙәр. Ҡояшыбыҙ һүнеп барыусылар иҫәбендә. Ғәләмдә секундына (иғтибар итегеҙ – секундына!) Ер һымаҡ һәм унан да еллерәк меңәр күк есеме һәләк булып (шартлап, һыуынып йәки башҡалары менән бәрелешкәндән һуң сәрпелеп), тағы ла шунсама яңыһы барлыҡҡа килә. Беҙ был күренеште йондоҙ атылыуы, тип атайбыҙ. Бындай сират Еребеҙгә лә килеп етәсәк. Ул сағында беҙҙең һымаҡ берәр күк есемендә йәшәүсе егет менән ҡыҙ Ерҙең һәләк булыуын “йондоҙ атылыуы” йә булмаһа “йөрәктәрендә һөйөү яралыуы” тип кенә баһалаясаҡ. Бик йәл, ҡыҙғаныс, әммә беҙ уны үҙгәртә алмайбыҙ.\nӘ беҙ, Әҙәм балалары, үҙебеҙҙе Алланың ҡашҡа тәкәһеләй тойоп, ғәләмдән дә ҙурыраҡ тәкәбберлегебеҙ менән, йәнәһе лә Ерҙә цивилизациялы йәмғиәт төҙөйбөҙ, тигән һылтау менән тәбиғәт тағы ла кешелек өсөн йөҙәр мең йылға етерлек итеп бар ҡылған ер өҫтө һәм ер аҫты байлыҡтарын әрәм-шәрәм итәбеҙ. Ейәндәребеҙҙең, бүләрҙәребеҙҙең, тыуарҙарыбыҙҙың өлөшөнә инәбеҙ. Уларҙы өлөшһөҙ генә түгел, йәшәр Ерһеҙ ҙә ҡалдырыуыбыҙҙы аңлай ғына алмайбыҙ. Ерҙә йәшәүебеҙ хаҡындағы мәғлүмәт бер ниндәй музейҙа ла, архивта ла, хатта Интернетта ла һаҡлана алмаясаҡ. Сөнки музейҙар ҙа, архивтар ҙа, Интернет та Ерҙең үҙе менән бергә юҡҡа сығасаҡ.\nОшондай саҡта Аллаһы Тәғәләнең 99 исеменең береһе Хаҡ тигәне иҫкә төшә. Хаҡ Тәғәлә тип тә әйтәбеҙ беҙ Уны. Тимәк беҙ халҡыбыҙҙың меңәр йылдар һуҙымында тупланған тәжрибәһе һөҙөмтәһе булараҡ хәҡиҡәткә әүерелгән ҡиммәттәребеҙ ярҙамында ғына үҙебеҙҙе мәңгелекле итә алабыҙ. Йәшәйештең, Ерҙең, ғәләмдең мөғжизәләре, уйлай китһәң, бихисап. Хатта беҙҙең өсөн иң ябайы булып күренгән һыуҙа ла шундай уҡ мөғжизә бар.\n– Эйе, яңыраҡ ҡына япон ғалимдары һыу тураһында бер фильм күрһәтте. Әгәр ҙә һыу янында кеше матур уйҙа булһа, Ҡөрьәндең аят-сүрәләре уҡылһа, һыуҙың төҙөлөшө үҙгәрә. Һыуҙың үҙенсәлеге – ул барлыҡ мәғлүмәтте үҙендә һаҡлай. Йәнә бер үҙенсәлеге – шул һаҡлаған мәғлүмәтте Күктәргә тапшыра... Һыуҙың тағы ла бик күп сифаттары бар. Беҙҙең өләсәйҙәр ғөсөлләнеп йылғаның башланған еренә, үренә сығып, һыуҙы ағас һауытҡа һалып доға уҡығас, беренсенән, шул һыуҙы үҙҙәре эскән, икенсенән, шул һыу менән йыуынған, өсөнсөнән, шул һыуҙың ҙур өлөшөн ағын һыуға кире ҡойған. Йәғни, бөгөн япон ғалимдары ҙур асыш итеп күрһәткәнде халҡыбыҙ әллә ҡасан аңлап, аңлауҙарын йола кимәленә еткереп үтәгән. Бында, беренсенән, улар ағын һыуҙың структураһын үҙгәрткән, икенсенән, уларҙың уҡыған доғалары һыуҙың хәтеренә һалынған. Тимәк, ата-бабаларыбыҙҙың доғалары Аллаһы Тәғәләгә сикһеҙ ҡабатланып ашҡан. Йәсин сүрәһе – Ҡөрьәндең йөрәге, тиҙәр. Уны ағын һыуға инеп уҡыуҙың мәғнәүи ҡеүәтен, серен дә ата-бабаларыбыҙ белеп ҡулланған. Бына ниндәй сикһеҙ аңға эйә булған улар. Һыуға бәйле бик боронғо башҡорт йолаларын терелтеү ата-бабаларыбыҙҙың мәңгелекте аңлау ҡөҙрәтенә бер асҡыс булыр ине, моғайын.\n– Һеҙҙең һыуға бәйле дәлилдәрегеҙгә өҫтәп тағы ла шуны әйтергә була: элек балиғ булған егетте өйләндергәндә, еткән ҡыҙҙы кейәүгә биргәндә, бер йылға буйы тигән принцип һаҡланған. Уның буйынса бер йылға буйында тыуып үҫкән йәштәрҙең сәсен-сәскә бәйләү хуп күрелгән. Әгәр ҙә, уртаса алғанда, кешенең 85 проценты һыуҙан торғанын күҙ уңында тотҡанда, бер йылға һыуын эсеп үҫкән кейәү менән кәләштең 85 проценты бер үк һыуҙан, йәғни бер үк төрлө мәғлүмәттән тора булып сыға. Был осраҡта уларҙың мәғлүмәт базаһы бер үк булғас, бер-береһен аңлауы ла, кисерә белеүе лә еңелләшә һәм ғаиләләре ныҡлы, тарҡалмаҫ була. Халҡыбыҙҙа “Һыуҙан таҙа булып булмай” тигән әйтем бар. Бында ла һыуға мәғлүмәт һалыныуы һәм кешенең шул һыуҙан торғаны аңлашыла. Кеше һыуҙан таҙа була алмай, тимәк ул үҙенә һалынған мәғлүмәттән, уйҙарынан, фекерҙәренән, үҙ-үҙенән таҙа була алмай. Тимәк кешенең таҙалығының сығанағы – уның рухи хәләтендә, рухи сафлығында. Ә глобалләштереү уларҙың барыһын да юҡҡа сығара.\n– Дөрөҫ. Башҡорт халҡының күңел сафлығы, ихласлығы менталитетының бер сифатында сағыла. Беҙ тиҙ генә ышанып барабыҙ. Психология күҙлегенән ҡарағанда, кем алдашмай – башҡалар ҙа алдашмайҙыр, тип тиҙ ышана... Тарихта ла, хәҙер ҙә тап ошо сифат арҡаһында алданабыҙ. Абай, һаҡ булырға кәрәк. Шул уҡ ваҡытта сафлыҡ, ихласлыҡ – бик матур сифат, ул халҡыбыҙ күңеленең таҙалығын, сафлығын күрһәтә. Әлхәмдулиллаһи, был да Аллаһы Тәғәләнең биргәне, бүләге. Глобалләшеүҙең төп маҡсаты – бар халыҡтарҙы ла бер иш итеү, тинек. Беҙ күҙебеҙ, йөҙөбөҙ буйынса айырылһаҡ та, фекер йөрөтөүебеҙ, йәшәү рәүешебеҙ тигеҙләшә. Был осраҡта Аллаһы Тәғәлә һәр ҡайһыбыҙға биргән матурлыҡ китә, үҙенсәлек юғала. Заманса йәшәйбеҙ тип барыбыҙ ҙа комфортҡа ынтылабыҙ, донъяға һәм Аллаһы Тәғәләгә ҡарашыбыҙҙы үҙгәртеп рухи хәтеребеҙҙе, сафлығыбыҙҙы, ҡеүәтебеҙҙе юғалтабыҙ.\nХалҡыбыҙҙың асылы – иманда. Мин бик ҙур ауырлыҡтар аша үттем. Өс мәртәбә үлеп терелдем. Шөкөр, Аллаһы Тәғәлә ғүмер бирҙе. Шулар аша ошо асылды аңлау килде. Һәр мәлде, һәр ваҡытты дөрөҫ ҡулланырға, һәр яҡлап камиллашыу, үҫеү кәрәк. Дин тотоп була, ҡушҡанды үтәп, тыйылғандан тыйылып була, әммә ниндәй генә хәлдә булһаң да, һин Аллаһы Тәғәләгә риза һәм рәхмәтле булырға тейешһең. Әгәр ҙә ошо мәлдәге хәлеңә риза булмаһаң, хәлең тағы ла хөртәйә. Аллаһы Тәғәләнең биргәненә ҡәнәғәт булыу – үҙе Уның бүләге, рәхмәте. Иң ҙур байлыҡ – ҡәнәғәтлек. Ҡәнәғәтһеҙ кеше – ҡомһоҙ, һаран кеше, бәхетһеҙ кеше. Аллаһы Тәғәлә ул кешегә байлыҡ биргән, әммә иң мөһимен – ҡәнәғәтлек бирмәгән. Аллаһ биргәнгә рәхмәтле булып, Әлхәмдуллиләһи! – тип йәшәйек, бәхет килер.\n– Беҙ дини асылыбыҙға ҡайтҡанда Салауат Юлаев шәхесенә өр-яңы күҙлектән ҡарайбыҙ. Элек беҙ уны ялҡынлы шағир, батыр халыҡ юлбашсыһы, ҡаһарман ғәскәр башлығы, фиҙаҡәр йәмәғәт эшмәкәре итеп кенә белә инек. Хәҙер, әйтәйек, уның шиғырҙарын дини күҙлектән сығып уҡыу ҙа Салауат батыр шәхесен бығаса күҙ алдына ла килтерә алмаған юғарылыҡҡа күтәрә. Шулай түгелме?\n– Беҙгә Салауат Юлаевтың шиғырҙары икенсе төрлөрәк килеп еткән. Уның шиғырҙары беҙгә төп нөхсәһендә түгел, урыҫ теле аша башҡортсаға тәржемәлә билдәле булды. Салауаттың шиғырҙарының мәғәнәһе бөтөнләй икенсерәк икән. Баш эймәҫ яугир, шиғырҙары Хаҡ Тәғәләгә сикһеҙ һөйөү һәм рәхмәт һүҙҙәре менән һуғарылған суфый шағир ул Салауат. Ул шиғырҙарында һәр тере йән эйәһенең, хатта сәскәләрҙең дә, Раббыға маҡтау, рәхмәт әйтеүенә таң ҡала. Ҡөрьәнде яттан белгән Салауат Аллаһ һөйөүенең сикһеҙлеген йөрәге менән тойған һәм шиғриәтендә башҡорт халҡының фани донъя һәм Аллаһ рәхмәтендәге баҡыйлыҡ төшөнсәләренә мөнәсәбәтен сағылдырған. Үҙенең шиғырҙарында Салауат бөйөк асылды күргән һәм күрһәтә белгән. Салауат башҡа батырҙар араһында ни өсөн айырым урынды биләй? Сөнки ул ошо асылды аңлаған.\n“Батшаларға башын эймәгәндә, башҡаларға башҡорт баш эймәҫ...” тигән халҡыбыҙ шағиры Рәми Ғарипов. Ошо шиғыры менән нимә әйтергә теләгән һуң шағир? Минең аңлауымса, Рәми ағай был шиғырында халҡыбыҙҙың төп асылын белеп, “Мин бер кемгә лә түгел, фәҡәт Аллаһы Тәғәләгә генә башымды эйәм, мин бүтән берәүҙең дә ҡоло түгел, тик Аллаһтыҡы”, тигәнде әйткән.\nБеҙ ошо донъяла Аллаһы Тәғәләнең рәхмәтенә, ҡәнәғәтлегенә өлгәшер өсөн. Атай-олатайҙарыбыҙ ошо донъяны Аллаһы Тәғәләнең рәхмәте итеп ҡабул иткән. Хәҙерге дини китаптарҙы уҡып ҡараһаң, ундай ҡабул итеү бик һирәк. Уларҙа күберәк ҡурҡытыу... Ә рәхмәтле кеше шатлана, ул бәхетле, ул йылмая, ул көлә, ул һөйә... сөнки ул Аллаһты ярата. Иман – нур менән, һөйөү менән килә. Иман – Аллаһы Тәғәлә менән бәйләнеш, ул Аллаһтың нуры, һөйөүе аша килә. Аллаһы Тәғәлә кешене яратып, һөйөп яралтҡан, Аллаһҡа ла беҙҙән һөйөү кәрәк. Һәр намаҙыбыҙ, һәр ғәмәлебеҙ һөйөү менән тулы булырға тейеш. Ә иң ҙур ғәмәл – ошо донъяла матур, рәхмәтле булып йәшәү, һөйөп һәм һөйөлөп йәшәү...Тик һөйөүҙе кешеләр араһындағы һөйөүгә генә ҡайтарып ҡалдырыу дөрөҫ булмаҫ. Иң хаҡ һөйөү – Аллаһты һөйөү һәм Аллаһтың һөйөүе.\nБөтөн донъяға билдәле бөйөк Рабиға әүлиә йәшәгән. Уның доғаһын килтереү урынлы булыр ине ошо ерҙә. «Эй, Аллаһы Тәғәләм, мин Һиңә ожмахҡа кереү өсөн килмәйем, мин Һиңә тамуҡтан ҡурҡҡан өсөн килмәйем. Мин уларҙан азатмын. Мин Һиңә минең Һиңә һөйөүем аша киләм. Һин Берҙән-бер, тик Һиңә генә үҙемде һөйөүем менән тулыһынса бирә алам...»\n«Яратыу донъяны ҡотҡарыр,» тип күп ҡабатлайҙар, тик уның ысын асылын барыбыҙ ҙа аңлайбыҙмы? Тик Аллаһтың һөйөүе һәм Аллаһты һөйөү генә донъяны ҡотҡарыр.\n– Салауат Юлаевтың һеҙ телгә алған юлдары “Уралым” ҡобайырында шундай юлдар бар:\n...Сәскәләр менән һандуғас.\nТәңрегә тәсбих әйтәләр.\nБына ошо ике генә юлға, һеҙ әйткәнсә, Аллаһы Тәғәләнең бөйөклөгө, Уның берҙән-бер Илаһ булыуы мәғәнәһенән тыш, тағы ла хәҙерге көндә аңлашылып бөтмәгән күп кенә күренештәрҙең аңлатма-асҡысы ла һалынған. Мин, мәҫәлән, уларҙың икеһен генә килтереп үтер инем. Тәүгеһе – халҡыбыҙҙың “Ҡош аулаған йәлсемәҫ” тигән әйтеменә аңлатма. Аллаһы Тәғәләгә туҡтауһыҙ маҡтау йырлаған, һайрап зекер әйткән ҡошто аулаһаң, уның ғүмерен ҡыйһаң, ысынлап та, оло гонаһҡа тарып, йәлсемәйһең инде ул. Ҡоштар, әйткәндәй, һандуғас ҡына түгел, барлыҡ ҡоштар ҙа тәүлегенә йөҙ мең тапҡырға тиклем зекер әйтә икән. Үҙенә маҡтау йырлаусыға ҡарата Аллаһы Тәғәлә лә бурыслы булып ҡалмаған, ҡоштарҙы ҡанатлы иткән. Туфан һыуҙары ҡалҡҡанда улар осоп китеп, ҡая баштарына йә һыу өҫтөнә йөҙөп сыҡҡан әйберҙәргә йә бүрәнәләргә ҡунып, һыу өҫтөндәге ризыҡ менән туҡланып, туфанды үткәреп ебәрә алған. Ҡош ите ашарға яратыусыларҙы ла ҡайғыртҡан Хоҙай, уларға осорға һәләтһеҙ булған йорт ҡоштарын бар иткән. Ҡоштарға һунар итеп, күп кенә бәләләргә дусар булған әллә күпме кешеләрҙе беләм. Салауат Юлаевтың шиғырында иһә, был хәл-күренеште тағы ла тәрәнгәрәк төшөп аңлайһың. Әлбиттә, Салауат үҙ шиғырында тап Рәшит Ниғмәти тәржемәһендәге кеүек итеп тә әйтмәгәндер. Әммә был шиғыр юлдарының мәғәнәһе оргиналында ла, урыҫсанан башҡортсаға ауҙармаһында ла бер үк булыуы бәхәсһеҙ, йәғни һандуғас менән сәскәләрҙең Хоҙайға дан йырлауында.\nСалауат Юлаевтың ҡобайырында сәскәләр ҙә Хоҙайға тәсбих әйтә, маҡтау йырлай. Тимәк ҡоштар Хаҡ Тәғәлә өсөн ни тиклем ҡәҙерле булһа, сәскәләр ҙә шндай уҡ яҡынлыҡта. Мосолмандарҙа, беҙҙең халыҡта ла кешегә сәскә бүләк итеү йолаһы юҡ.\nНи өсөн? Бының яуаптарын Салауат Юлаевтың шиғырҙарында табабыҙ. Аллаһҡа маҡтау йырлау маҡсатында балҡып ултырған сәскәне өҙөү, уны иртәрәк һулыуға дусар итеү шул уҡ зекер-намаҙҙы өҙөүгә тиң гонаһ икәнлегенә бында шик ҡалмай.\n– Салауаттың башҡа батырҙарыбыҙға ҡарағанда күпкә билдәле, күпкә шөһрәт ҡаҙаныуы уның Аллаһы Тәғәләгә рәхмәтле булып йәшәүҙе аңлауында. Пугачевтың штабында хеҙмәт итеүсе хәрби тормошто яҡшы белеүсе стратег, сәйәсмән Кинйә Арыҫланов, батшаның регуляр ғәскәре менән бәрелештәрҙә күп тапҡырҙар еңеүгә өлгәшкән Ҡаранай Моратов һәм башҡалар шуның өсөн дә халыҡ күңеленең Салауат батырыбыҙҙай урынын яулай алмаған. Сөнки Салауат Юлаев Аллаһы Тәғәләгә үҙенең аңлауы менән яҡыныраҡ торған һәм тора. Элегерәк “Йәшлек” гәзитендә бер ҡыҙ: “Мин Салауат тигән кешегә кейәүгә сыҡмаясаҡмын, улым тыуһа Салауат исемен ҡушмам. Сөнки ул исемде йөрөтөүселәр һәр ваҡыт ниндәйҙер ауыр йә ҡатмарлы ситуацияға барып инәләр... ” тиеберәк яҙып сыҡҡайны. Яңылыш аңлаған ул ҡыҙ. Салауат Юлаев ниндәй оло һөйөү менән донъяға ҡараған, рәхмәтле булған. Салауат исемен йөрөткән ни хәтле ысын ир-егеттәребеҙ бар!\nХалҡыбыҙ ҙа Салауатыбыҙҙы онотмай, рәхмәтле. Салауат Юлаевтың яндырылған тыуған ауылы Тәкәй урынында рәхмәтле халҡыбыҙ батырыбыҙ хөрмәтенә, иҫтәлегенә Таштирмә ҡорған.\nБеҙҙең мөршидебеҙ Мәүләнә шәйех Мөхәммәд Әҙел шунда барып фатиха бирҙе һәм Таштирмә эсенә иҫтәлек таҡтаташына Ҡөръәндең “Әл-Баҡара” сүрәһенең 154-се аятын яҙып ҡуйырға тәҡдим итте. “Аллаһ юлында үлтерелгәндәрҙе үлгән тип әйтмәгеҙ. Юҡ, улар иҫән! Тик һеҙ һиҙмәйһегеҙ“. Аллаға шөкөр, Салауаттың рухы ла, үҙенең тыуған ерендә мәҡәмен тапты. Унан алда килгәнендә Мәүләнә шәйех “Аллаһы Тәғәләне яратырға кәрәк, пәйғәмбәребеҙ Мөхәммәд (с.ғ.с) яратырға кәрәк, әүлиәләребеҙҙе яратырға кәрәк. Ә һеҙ Салауатығыҙҙы ғына яратһағыҙ ҙа Аллаһы Тәғәләнең хозурында, ҡаршыһында булырһығыҙ. Сөнки Салауаттың Аллаһы Тәғәлә алдында дәрәжәһе бигерәк тә юғары...”– тип әйткәйне.\n– Рәхмәтле булыуҙы ошолай итеп тә аңлау дөрөҫмө: беҙҙең атай-олатайҙар, Салауат һымаҡ батырҙарыбыҙ, ҡулдарына ҡорал тотоп баҫҡынсыларға ҡаршы көрәшкәндә илебеҙҙе, Уралтауыбыҙҙы, еребеҙҙе, ғаиләләрен, халҡын ғына түгел, ә күңелендәге Аллаһы Тәғәлә өсөн дә һуғышҡан, йәнен биргән һәм шуның өсөн дә Хаҡ Тәғәлә беҙҙе, йәғни үҙе өсөн ҡорбан булғанды һаҡлай?\n– Дөрөҫ. Улар ошо донъяның мәңгелектең бер өлөшө булыуын аңлаған. Шуның өсөн улар үҙҙәренең тәндәрен һәм йәндәрен, Мәүләнә шәйех әйтмешләй, “һыу эскән кеүек еңел биргән”. Үҙ-үҙеңде ҡорбан итеүҙе беҙҙең халыҡ һынау итеп ҡарамаған, ә Аллаһы Тәғәләгә тоғролоҡ кимәленә күтәргән.\n– Динле генә булыу ҙа иманлы булыуҙы аңлатмай бит әле, Салауат ағай. Һәр төрлө диндәге үҙенсәлек төрлө дин тотоусыларҙы бер-береһенә ҡаршы ҡуя. Был үҙенә күрә: “Бүлгелә һәм хакимлыҡ ит”, – тигән девиздың донъя кимәлендәге сағылышы кеүек тә. Шулай түгелме?\n– Беҙ замандың ахырында йәшәйбеҙ. Беҙ Мәғди ғәлиәссәләмдең һәм Ғайса ғәлиәссәләмдең килеүен көтәбеҙ. Мәүләнә шәйехтең һуңғы доғаларында шундай юлдар бар: “Эй, Аллаһы Тәғәлә! Беҙҙең хәл ҡалманы, беҙ ошо донъяға йоғонто яһай алмайбыҙ. Инде үҙеңдең солтаныңды, Мәғди ғәлиәссәләмде ебәр. Кешене ҡотҡар...”\nОшо донъяла киләсәкле булам тиһәң, иманлы булырға кәрәк. Һәр кешегә лә, һәр халыҡҡа ла. Ислам ул тыныслыҡ тигән һүҙ. Ҡөрьән барлыҡ пәйғәмбәрҙе лә тиң күрә, ҡабул итә. Иң бөйөк пәйғәмбәр – Мөхәммәд пәйғәмбәр, ул пәйғәмбәрҙәрҙең мөһөрө.\nПәйғәмбәрҙәр улар Аллаһы Тәғәләнең һүҙен, ниәтен төрлө ваҡытта төрлө халыҡҡа еткереүселәр. Аллаһы Тәғәләнең 124 мең пәйғәмбәрҙең иң һуңғыһы Мөхәммәд пәйғәмбәргә әйтеп ебәргән иң аҙаҡҡы һүҙе – Ҡөрьән. Ҡөрьәнгә йөрәгең – ҡәлбең аша ҡараһаң, аңлау килә. – “Үлем өс төрлө була: был донъя өсөн үлеү, теге донъя өсөн вафат булыу һәм Аллаһы Тәғәлә юлында ҡорбан булыу. Был донъяға һөйөү менән йәшәп үлеүселәр – ике йөҙлөләр, теге донъяға һөйөү менән йән биреүселәр – намыҫлылар, Аллаһы Тәғәлә юлында һәләк булыусылар – суфыйҙар”, тигән Аш Шибли. Был юлдарҙан аңлашылыуынса, йәшәү ҙә төрлө-төрлө булған һымаҡ, үлемдең төрлө сифаттары була икән. Әммә бында аскеттар менән суфыйҙар араһында айырма булғанлығы көн кеүек асыҡ. Аңлауыбыҙса, аскеттар кешеләрҙән, комфортлы йәшәү шарттарынан айырылыуҙы үҙенең маҡсаты итеп ҡуйһа, суфыйҙар был осраҡта Аллаһҡа яҡынайыуҙы күҙаллай. Шул уҡ ваҡытта “Хәйерселек булған урында иман булмай, хәйерсе кеше иман тураһында түгел, икмәк тураһында уйлай”, тип тә әйтәләр. Ошоларҙан сығып ҡарағанда, дөрөҫ йәшәү өсөн динле генә булыу ҙа етмәй булып сыға. Нисек уйлайһығыҙ?\n– Беҙҙең Наҡшбәндиә тәриҡәтенең бөйөк әүлиәһе Баһауетдин Наҡшбәнди былай тип әйткән: “Ҡәлбең – Аллаһы Тәғәлә менән, аяғың-ҡулың эштә булһын!” Миҙалдың ике яғы була: беренсенән, был донъяла заманса, матур итеп йәшәргә кәрәк. Ғаиләң, йортоң, эшең булырға тейеш, балалар тыуҙырып рухлы итеп үҫтерергә кәрәк. Шул уҡ ваҡытта Аллаһы Тәғәләгә яҡын булырға кәрәк. Беҙ хәҙерге заман тәртибендә генә йәшәй алмайбыҙ, сөнки быға асылыбыҙ ҡаршылаша, тота. Ә инде иманға ҡайтып, ошо донъя тәртибендә лә йәшәһәк, уңышлыраҡ булырбыҙ. Хәләл ефетеңә, туғандарыңа яҡшы мөнәсәбәттә булып, иманлы балалар үҫтереүҙе Аллаһы Тәғәлә беҙгә оло бурыс итеп йөкмәткән. Шул тәртипкә ҡайтһаҡ, бик бай йәшәһәмәк тә, етеш һәм дөрөҫ итеп йәшәрбеҙ, иншалла!\n– Бында һеҙҙең һүҙгә өҫтәп, шуны ғына әйтке килә: кәфендең кеҫәһе юҡ...\n– “Байлыҡ – бер айлыҡ”, ти. Беҙ бер нәмәне лә үҙебеҙ менән алып китә алмайбыҙ. Иманға ҡайтыу әлеге заманда тәртиптә, ихтирамда йәшәүгә лә еңеллек килтерә.\n– Шулай ҙа, Салауат ағай, халыҡтың күп өлөшө бындай хәҡиҡәтте, күңел төбө менән тойһа ла, һеҙ әйткән юғары кимәлдә аңларлыҡ хәлдә түгел. Хәҙерге замандың социумға бәйле шарттары, дөрөҫөн әйткәндә, шартһыҙлыҡтары бик күп уңайһыҙ хәлдәргә килтерә. Әйтәйек, эшләргә эше булмаған, шул уҡ ваҡытта тамаҡ хаҡына кемгәлер ялланып эшләп йөрөгән әзмәүерҙәй егеткә: “Һин намаҙға ултыр, Аллаһы Тәғәлә һиңә иң дөрөҫ юлды Үҙе күрһәтәсәк!” – тип кәңәш биреү ҙә дөрөҫ булмаҫ ине...\n– Намаҙ уҡыу кәрәк, көнөнә ике рәҡәғәттән булһа ла – башлағыҙ. Күңелегеҙ тыныслыҡ табыр, Аллаһтан көс алырһығыҙ, артабан нисек йәшәргә ниәт тыуыр. Ниәт ул бик көслө, бик мөһим. Ул өҫтән бирелә. Намаҙ уҡымайынса, доғалар аша һорамайынса ниәт бирелмәҫ. “Ниәт һүҙе ғәрәпсә өс өлөштән тора,– тип аңлата Мөхәммәд Нәҙим Әҙел Хаҡҡани үҙенең “Мәңгелеккә илтеүсе күпер” тигән китабында. – “Нун“ хәрефе Аллаһ нурын аңлата. “Йә“ хәрефе Аллаһтың Ҡулы. “Ха” хәрефе – Аллаһтың йөрөтөүе. Ниәт – рухтың тын алышы, ул матди донъянан түгел, беҙгә күренмәгән донъянан килә”. Намаҙ уҡыу эшһеҙлеккә килтермәй, киреһенсә, ниәттәреңде нығыта, көс бирә. Аллаһтың һеҙҙе яҡлауын тойорһоғоҙ. Әлбиттә, доға ҡылыу ғына етмәй, хәрәҡәт кәрәк, ғәмәл кәрәк. ”Хәрәҡәттә – бәрәкәт”, тигән башҡорт борондан. Доға менән хәрәҡәт – кәмәнең ике ишкәге кеүек. Бер ишкәк менән генә кәмәнең алға барыуы ырамлымы?.. Ике ишкәк – һорау һәм тырышлыҡ – беҙҙе бәрәкәтле итер.\n– “Үлеләрҙең ҡәберен бел, тереләрҙең ҡәҙерен бел” тигән бик ҡиммәтле һүҙҙәр бар. Изге заттарыбыҙҙың ҡәберҙәрен тәртипкә килтереү буйынса һеҙ алып барған эшмәкәрлек хаҡында бик күпте һөйләргә булыр ине. Шулай ҙа һуңғы йылдарҙа башҡарылған эштәрегеҙ менән бер аҙ таныштырып үтһәгеҙ ине?\n– “Әгәр ҙә һеҙ Аллаһы Тәғәлә юлында шаһит булған ата-бабаларығыҙҙың исемдәрен хәтерегеҙгә ҡайтарһағыҙ, уларҙың исемдәрен телгә алып, рухтарын күтәрһәгеҙ, Хоҙай Тәғәлә һеҙҙе яҡлар, һаҡлар, уның яҡлауы һәм һаҡлауы нығыныр,” тине Мәүләнә шәйех. Аллаға шөкөр, хәҙер был йәһәттән бик күп нәмә эшләнә. Изге ишандарыбыҙҙың, хәҙрәттәребеҙҙең сүплекккә батҡан, ташландыҡ хәлдәге мәңгелек йорттары тәртипкә килтерелә. Изгеләребеҙҙең рухтарын шатландырғас, уларҙың доғалары яңыра, Аллаһы Тәғәлә улар аша беҙҙең доғаларыбыҙҙы, ғәмәлдәребеҙҙе ҡабул итеп, донъяны үҙгәртә. Биш йыл элек Нарыҫтауҙа бер нәмә лә юҡ ине: унда ҡәбер ташы ҡуйылды, мәсет һалынды, изгеләрҙең мәҡәмдәре яңырҙы, матурайҙы. Хәҙер Йәғәфәр ишан янында мәсет һалына, Мөжәүир хәҙрәттең мәсете яңыртылды. Ярыштауҙа, тағы ла Урал батыр мәҡәмендә мәсет һала башлайҙар. Беҙгә күңелһеҙләнергә урын, сәбәп юҡ. Халҡыбыҙ күңелендә ата-бабаларыбыҙға рәхмәтле булыу тойғоһо үҫә. Һуңғы йылдарҙа был йәһәттән күҙгә күренерлек үҙгәрештәр барлыҡҡа килде. Тарихыбыҙҙы онота башлағайныҡ, Аллаға шөкөр, шәжәрәләребеҙ аша тарихыбыҙ, ҡан хәтеребеҙ ҡайтты. Хәҙер иң мөһиме рухи хәтер ҡайта. Һәр беребеҙ кемдеңдер түгел, Аллаһы Тәғәләнең рәхмәте өсөн эшләйек. Ошоларҙы күргән Хоҙай Тәғәләнең беҙгә мөнәсәбәте үҙгәрә.\nКеше ике тын араһында йәшәй, ти. Тын алыу һәм тын сығарыу. Бер кешенең ҡеүәтле ниәте бөтә донъяны үҙгәртергә һәләтле. Ниәт – Аллаһы Тәғәләнең бүләге. Әгәр ҙә көслө ниәтле кеше Аллаһы Тәғәләгә тоғролоҡ һаҡлай икән, бер кешенең ниәте аша Ул күп кешене ниәтле итә. Халҡыбыҙҙа иманға ҡайтыу ниәте тыуһын, көсәйһен, иншалла. Бигерәк тә ҡатын-ҡыҙҙарыбыҙ иманға ҡайта. Шул шатлыҡлы. Сөнки ҡатын-ҡыҙ ул ғаилә тәрбиәсеһе генә түгел, халыҡ тәрбиәсеһе. Улар аша Аллаһы Тәғәлә халҡыбыҙға йәһәтерәк иманға ҡайтырға ярҙам итер, иншаллаһ! Иманлы ҡатын-ҡыҙҙарыбыҙҙы ҡәҙерләйек, һаҡлайыҡ, ихтирам итәйек, улар халҡыбыҙға сикһеҙ хеҙмәт итә.\nАрғаяшта бик матур һүҙ әйттеләр:”Аллаһы Тәғәләнең бойороғо булһа, дан булыр”, – тиҙәр. Уның Бойороғона ирешергә яҙһын, дан булып йәшәйек. Була ул, ҡояш ҡалҡыр алдынан донъя яҡтырып китә бит, шуның кеүек беҙҙә лә балҡыш башланды.\n– Ниәттәр уй аша, һүҙ аша белдерелә. Шундай бер риүәйәт бар. Етәксе булып эшләүсе бер кеше көн һайын эшенә йөрөгән юлында хәйер һорашҡан асарбаҡты осратҡан. Ул осраған һайын етәксе булған кеше: “Эй, Аллам, ошо кеше менән ҡәберем яҡын булмаһын”, – тип ҡабатлаған. Айҙар, йылдар үткән һәм көндәрҙән бер көндө асарбаҡ үҙ-үҙен ҡулға алып, кешеләргә ярҙам итеп, хеҙмәт итеп, күтәрелеп киткән һәм етәксе кешенең дәрәжәһенә тиклем күтәрелгән. Етәксе кеше иһә, тәүҙә эскелеккә бирелеп, тәүҙә эшен, аҙаҡ ғаиләһен, йортон юғалтып асарбаҡ хәленә ҡалған. Тыумаҡ бар, үлмәк бар, тигән һымаҡ, донъялыҡ менән хушлашҡан етәксене хөрмәтләп, билдәле кешеләрҙе ерләй торған зыяратҡа күмгәндәр. Ә асарбаҡтың ниндәй ҡалала, ҡасан вафат булғанын да бер кем хәтерләмәгән. Уның ҡәберенә хатта ҡәбер ташы ла ҡуйылмаған. Был риүәйәт һүҙ көсөнөң, ниәттең ниндәй көскә эйә булыуы хаҡында. Ә һеҙ бына һүҙ көсө хаҡында нимәләр әйтер инегеҙ? Матур итеп, дөрөҫ итеп һөйләшә белеү ҙә иманлы, динле булыуҙы аңлата түгелме? Шул уҡ ваҡытта кешенең күңелен уйлайым, тип булмағанды бар итеп һөйләү ҙә, кешене күрәләтә алдау ҙа дөрөҫ түгелдер, тим. Был – монафиҡлыҡ, һәр хәлдә монафиҡлыҡ менән һүҙ ҡиммәтен белеү – икеһе ике төрлө нәмә.\n– “Йылы һүҙ – йән аҙығы,” тиҙәр. Дөрөҫ һөйләшә белеү оло мәғәнәгә эйә. Ә инде ниәт әйткәндә һәр һүҙеңдең мәғәнәһенең генә түгел, интонацияңдың да әһәмиәте ҙур. Атайымдар, нәнәйемдәр, әсәйемдәр һәйләшкәндә мәҡәлдәрҙе, кинәйәләрҙе бик күп ҡуллана ине. Ике һүҙҙең береһен мәҡәл итеп, матур итеп һөйләшә инеләр. Кешегә әйтергә теләгән фекерҙәрен ҡаты итеп әйтмәй торғайнылар. Кешегә ҡаты һүҙ әйтеү шул һүҙҙе төбәп әйткән кешенең насарлығын үҙеңә алыуға тиң, йәғни үҙеңә бирелгән матурлыҡты яманлыҡҡа алыштырыу. Элек-электән халҡыбыҙ кинәйәләп һөйләшкән, һүҙҙең ҡиммәтен аңлаған.\n– Беҙҙә хәҙер “традицион дин” тигән төшөнсә барлыҡҡа килде. Был дөрөҫмө? Ни өсөн тигәндә иманлы, рәхмәтле, динле, тәҡүәле булыуҙы йола, традиция кимәленә генә ҡайтарып ҡалдырыу кешенең төп сифаты булған иманды башҡа йола-традициялар (әйтәйек, көнкүреш, туй, миҙгел йолалары) рәтенә ҡуйыуҙы аңлатмаймы? Кеше бит динде тыуған балаға исем ҡушыу, никах уҡыу, йыназа тәртиптәрен үтәү өсөн генә тотмай, беренсе урында барыбер ҙә иман торорға тейештер. Беҙгә һеҙҙең ҡараш нисек?\n– Минең ҡараш былай. Традицион ислам төшөнсәһенә ябай мәғәнә һалына. Әйтәйек, беҙҙең ата-бабаларыбыҙ шәриғәтте тоғро тотҡан, хәнәфи мәсхәбендә булып, күпселектә Наҡшбәндиә тәриҡәтенә ингән. Беҙҙең халыҡ өсөн традицион исламды мин ошолай аңлайым. Һәр төбәктең үҙенсәлеге бар, шул үҙенсәлек ул төбәктең йола-традицияларына бәйле һәм шул үҙенсәлектең дин менән бергә ҡушылыуы традицион исламды тәшкил итә лә инде. Әйтәйек, Ғәрәбстан өсөн ул бер төрлө, Үзбәкстан өсөн икенсе төрлө, Кавказ өсөн өсөнсө төрлө... Тотош исламды традицион исламға индереп булмай. Пәйғәмбәребеҙ диндә барлығы 73 йүнәлеш булыр, шуның береһе генә дөрөҫ булыр, тигән. Һәр халыҡтың үҙ мәсхәбендәге дини йүнәлешен ул халыҡтың традицион дине итеп күрәм. Әгәр ҙә был мәғәнәгә бүтән төрлө йөкмәтке таға башлаһалар, буталыу башлана. Традицион исламдың иң ябайын ошо рәүешле аңлайым: халыҡтың Исламда быуындан-быуынға тотҡан йүнәлеше.\n– Хәҙер дин юлында йөрөүсе “минбеләмдәр” үтә күбәйеп китте шул. Уларға нимәлер аңлатыу, төшөндөрөү мөмкин түгел: һәр ҡайһыһына үҙ туғыҙы – туғыҙ. Ундайҙар башҡа кешене тыңламай ҙа, бәхәс мәҙәниәтен бөтөнләй белмәй ҙә, “Аллаһу әкбәр!” тип ҡысҡыра башлайҙар. Ҡаҙағстандан килгән Ҡорбанғәле шәйехкә: “Исламда йүнәлештәр бик күп. Уларҙың ҡайһыһы дөрөҫ? Нимә ул тәриҡәт? Кем ул суфый?” тигән һорауҙар биргәйнек, ул: “Кеше хаҡ юлды таба алмаһын, башы буталһын өсөн дини китаптарҙы юрый ҡатмарлаштырып сығаралар. Тәриҡәт – Аллаһҡа юлды аңлата, ә кемдең йөрәге “Аллаһ” тип тибә – шул дөрөҫ юлда, ул – суфый. Мөхәммәд пәйғәмбәр ҙә суфый булған. “Суфый” һүҙенең аңлатмаһында “саф кеше” тигән мәғәнә ята. Әгәр ҙә Мөхәммәд пәйғәмбәр суфый булмаһа, уның күңеленә Ҡөрьән төшөрөлмәгән дә булыр ине. Ә кемдең теле генә “Аллаһ” тип әйтә – ул әле өлгөрөп етмәгән”, тип яуап бирҙе. Күренеүенсә, ике-өс һөйләм менән генә Ҡорбанғәле шәйех күп нәмәне аңлата алды.\n– Эйе, шәриғәт– Ислам диненең нигеҙе. Шәриғәтһеҙ тәриҡәт юҡ. Шул уҡ ваҡытта, тәриҡәт – Исламдың үҙе. Беҙҙең шишмәбеҙҙең, тәриҡәтебеҙҙең башында пәйғәмбәребеҙ Мөхәммәд (с.ғ.с) үҙе. Суфыйсылыҡтың иң төп тәртибе пәйғәмбәребеҙҙең (с.ғ.с) юлында булыу. Суфыйсылыҡ – күктәргә, Хаҡ Тәғәләнең хозурына, ҡаршыһына юл. “Минең өммәтемдәге халыҡтың күбеһе яңылышмаҫ”, тигән пәйғәмбәребеҙ Мөхәммәд с.ғ.с. Пәйғәмбәребеҙ тотҡан сөннәт һәм күпселек менән бергә булһаң, шул дөрөҫ йүнәлеш. Халҡыбыҙ шәриғәтте тулыһынса үтәп, хәнәфи мәсхәбендә һәм тәриҡәттә тупланып, ихласлыҡта булған. Рәсәйҙәге төрки халыҡтарҙың ислам динендәге тарихи юлы – суфыйсылыҡ. Наҡшбәндиә тәриҡәте, һис шикһеҙ, быуаттар буйы иманды, динде ғилемдең, ихласлыҡтың иң юғары кимәлендә һаҡлауҙа ҙур уңышҡа өлгәшкән. Беҙҙең ата-бабаларыбыҙ быуын-быуын ошо Наҡшбәндиә рухи үҫеш юлында иманын нығытҡан, берләшкән, үҙ асылын һаҡлаған. Наҡшбәндиә тәриҡәте нигеҙендә һәр мосолманда таҙалыҡ, намыҫлы хеҙмәт, түҙемлек, инсафлыҡ, ихласлыҡ, иман ныҡлығы, йөрәгеңдә Бер Аллаға тоғролоҡ кеүек иң аҫыл сифаттарҙы үҫтереү ята. Суфыйсылыҡ халҡыбыҙҙың тарихи йолаларына тап килә, башҡа конфессиялар менән ихтирамлы мөнәсәбәттә һәм һәр ваҡыт йәмғиәттең, дәүләттең, диндең бер-берен аңлауы яҡлы.\nБашҡортостанда Наҡшбәндиә тәриҡәтенең атаҡлы һәм бөйөк остаздарынан бигерәк тә түбәндәгеләрҙе: Шәйех Хөсәйенбәк, Мәүләнә Шәйех Абдулхәким Ҡорбанғәлиев, Шәйех Абдулла Сәйеди һәм Мөжәүир хәҙрәт, Ғатаулла ишан, Толомғужа ишан, Мәүләнә Шәйех Ғиләжетдин, Мәүләнә Шәйех Абдулғәни, Шәмиғол хәҙрәт, Сәйеди Йәғәфәр ишан, Мораҙым бей ишан, Әбйәлил ишан, Ғәли Соҡорой, Ғарифулла Кейековты билдәләп һәм башҡа бик күптәрҙе әйтеп үтергә булыр ине.\nБашҡортостандың төрлө мөйөштәрендә йәшәгән был бөйөк шәхестәр үҙҙәренең рухи кимәле, диндарлығы, белеме менән үҙебеҙҙә генә түгел, башҡа тарафтарҙа ла арҙаҡлы булып танылған. Улар Башҡортостаныбыҙҙа диндең терәге булған, уларҙың хеҙмәте йәмғиәтебеҙҙең юғары әхлағын тейешле кимәлдә тотҡан, халҡыбыҙҙың иманын нығытҡан.\nШәйех Зәйнулла ар-Рәсүли Урал, Волга буйында, Көнбайыш Себерҙә, Кавказ һәм Ҡырымда Наҡшбәндиә-Хәлидиә тәриҡәтенең һуңғы бөйөк шәйехе булған. Тәриҡәттең иң юғары Ҡотб Заман (Ҡотдуси Сиррух) исемен йөрөтөүе юҡҡа түгел. Шәйех Зәйнулла Рәсүлевтың ябай мосолмандарға ғына түгел, революцияға тиклемге күренекле мосолмандарға, руханиҙарға бик ныҡ йоғонто яһауы тарихтан билдәле.\nКөнсығышты өйрәнеүсе рус академигы В.Бартольд, Шәйех Зәйнулла Расүлевтың вафатына арналған мәҡәләһендә Шәйехте “үҙ халҡының рухи короле”, тип атай. Танылған мосолман эшмәкәрҙәре, Рәсәй һәм СССР мосолмандарының Диниә назаратын төрлө йылдарҙа етәкләгән мөфтөйҙәр Ғәлимйән Баруди, Ризаитдин Фахретдин, Шәйехтең улы Абдрахман Рәсүлев, Шакир Хиләлетдиновтар Зәйнулла ишанды үҙҙәренең рухи уҡытыусыһы итеп таныған һәм уға эйәреүҙе оло хөрмәт иҫәпләгән.\n– “Тәүрат” китабында “Аллаһы Тәғәлә – ул һөйөү” тигән аңлатма бар. Ислам иһә, нисектер, Хоҙай Тәғәләгә буйһонорға, унан ҡурҡырға ҡуша. Әммә ошонан сығып ҡына беҙ Исламда һөйөүгә урын юҡ, тип әйтә алмайбыҙ бит инде. Бына һеҙҙең аңлауҙа Исламдағы һөйөү нисек ул?\n– Аллаһы Тәғәлә донъяға барлығы 124 мең пәйғәмбәр ебәргән. Уларҙың һәр береһе үҙ халҡына Аллаһы Тәғәләнең әмерен, һүҙен еткергән. Һәр диндә лә беренсе аҙым, беренсе һүҙ, беренсе саҡырыу – Аллаһты яратыу, Аллаһты һөйөү. Был тәңгәлдә барса диндәр ҙә бер. Һөйөү, мөхәббәт – Ислам диненең үҙе. Кем Аллаһты ярата, беҙҙә уларҙы яратабыҙ. Беҙ Аллаһҡа ихтирамыбыҙҙы, Аллаһы Тәғәләнең үҙенең беҙгә һөйөүе аша бирәбеҙ. Рәхмәтле булыуҙың иң ҙур күренеше – ул һөйөү. Иң ҙур әҙәп – ул Аллаһы Тәғәләгә һөйөү. Икенсе әҙәп – пәйғәмбәребеҙгә (с.ғ.с) ҡарата һөйөү, өсөнсө әҙәп – ата-бабаларыбыҙға, бигерәк тә әүлиәләребеҙгә һөйөү. Әгәр ҙә һиңә Аллаһы Тәғәлә һөйкөмлөк, һөйөү һалмаһа, тырышһаң да, тырышмаһаң да – булмай. Бына беҙҙең халыҡта ана шул һөйөү бар. Урыҫ һәм башҡа милләттең атаҡлы ғалимдары, яҙыусылары беҙҙең халыҡты “тәбиғәт балаһы,” тип атаған. Беренсенән, улар халҡыбыҙҙың тәбиғәткә булған мөнәсәбәте, уны һаҡлағаны өсөн шундай баһа биргәндер, икенсенән, асылдары тәбиғи, ихлас, һөйкөмлө булғандары өсөн шулай тип атағандыр. Ата-бабаларыбыҙ күпселектә суфыйсылыҡта булған, ә суфыйсылыҡ – Аллаһы Тәғәләнең мөхәббәтенә, һөйөүенә ирешеү юлы.\nШундай риүәйәт бар. Бер илдә берәүҙе солтан итеп ҡуялар. Ул өйләнгән була. Бер мәл уға ниндәйҙер аңлау килеп, ул үҙенең солтанлығынан баш тартып, ғаиләһен, йәш ҡатынын ҡалдырып Мәккә-Мәҙинәгә Ҡәғбәтулла янына сығып китә. Ул ситтә йөрөгәндә ҡатыны бала таба. Улы бәлиғ булғас атаһы тураһында һораша башлай. Уға: “Атайың Ҡәғбәтулла янында Хоҙай Тәғәләнең хеҙмәтсеһе булып йөрөй”, – тип әйтәләр. Малай атаһын эҙләп сығып китә һәм барып таба. Атайҙың улына ҡарата һөйөүе шул тиклем була, ул Аллаһы Тәғәлә тураһында онота. Шунан ул Хоҙайҙы иҫенә төшөрөп: “Эй, Раббым, ғәфү ит, мин бер мәлгә Һине оноттом. Улыма ҡарата минең һөйөүем Һинең һөйөүең булһын. Шунан һуң, Раббым, Һинең һөйөүең улым аша миңә килһен”, – ти. Әгәр ҙә донъяла һөйөү бар икән, ул кешегә бер генә каналдан түгел, күп бәйләнештәр аша килә. Әгәр ҙә бала ир менән ҡатындың һөйөүе аша тыуа икән, бында ла Аллаһы Тәғәләнең һөйөүе аша бала тыуа һәм никахлы ғаиләлә тыуған һәр бала ризыҡлы тыуа һәм ата-әсәһенә юл аса.\n– Ниңә халҡыбыҙ бер туҡтауһыҙ яуға күтәрелгән, ана, башҡалар яуға ла сыҡмаған, күберәк һаҡланып та ҡалған, тип халҡыбыҙҙың яугирлығына дәғүә белдереүселәр ҙә бар. Уларҙың әйтеүенсә, имеш тә, беҙ башҡалар һымаҡ тарихтың һәр һынылышлы мәлендә ғәскәр төҙөмәһәк, еребеҙҙе, динебеҙҙе һаҡлап ҡан ҡоймаған булһаҡ, башын ҡомға тығып йәшенергә маташҡан дөйәғош һымаҡ ҡыланһаҡ, бөгөн байыраҡ, халҡыбыҙ күберәк булыр ине...Икенсенән, күптәр атай-олатайҙарыбыҙҙың оло ватан – Рәсәй именлеге өсөн хәрби походтарҙа ҡатнашыуын ек күрә. Имеш, ни өсөн беҙ үҙебеҙҙең ергә баҫып инеүселәрҙе яҡлап һуғышҡанбыҙ? Ни өсөн, әйтәйек, тарихта “бөйөк бола” тип нарыҡланған йылдарҙа Мәскәү ҡалаһын поляктарҙан һаҡлап ҡалғанбыҙ, Наполеонға ҡаршы 28 полк менән ҡаршы барып, Парижды яулағанбыҙ, һуңғы Бөтөн Донъя һуғышында кавалерия дивизияһы төҙөп немец-фашистары танктарына ҡаршы ташланғанбыҙ? Әлбиттә, бындай фекерҙәрҙе ҡабул итеп булмай. Сөнки, тарихтан күренеүенсә, беҙҙең халыҡҡа үҙе өсөн генә түгел, башҡа бик күптәр өсөн яуаплылыҡ йөгөн дә күтәрергә тура килгән. Бындай бурысты халҡыбыҙ, аңлауыбыҙса, Хоҙай тарафынан төшөрөлгән изге бурыс итеп ҡабул иткән. Бында башҡа төрлө аңлауҙың булыуы мөмкинме? Был йәһәттән һеҙ ни әйтерһегеҙ?\n– Аллаһы Тәғәлә беҙҙе Ер шарының төрлө урынында, төрлө төҫтә, төрлө телдә, төрлө халыҡ итеп яралтҡан. Бының менән ул беҙгә бер-беребеҙҙе өйрәнеү һәм өлгө алыу мөмкинлеге биргән. Аллаһы Тәғәлә өсөн иң яҡыны – ул тәҡүәле кеше, тәҡүәле ҡәүем. Аллаға шөкөр, халҡыбыҙ бер ваҡытта ла сит ҡәүемдәрҙең ерен баҫып алмаған, уға үҙе башлап һөжүм итмәгән. Барымта-ҡарымталарға килгәндә, уларында ла ҡыуып алып кителгән малды кире ҡайтарыу ихтыяжы ғына ятҡан. Беҙҙең менән һундар ҙа, Сыңғыҙ хан да, уның ейәне Батый хан да, Аҡ батша ла килешеү төҙөгән. Быларҙан шундай һығымта яһарға була: тик көслөгә генә һыйыналар, тик абруйлы кешегә генә ҡул бирәләр. Донъялар үҙгәрә килә, төрлө сәбәптәр арҡаһында беҙҙең ергә килеп һыйыныусылар күбәйеп киткән. Динһеҙ һәм көнһөҙ ҡалмайым, тип килеүселәрҙе атай-олатайҙарыбыҙ ҡабул иткән. Суҡыныуҙан ҡасҡан татарҙар, мосолман сыуаштар, мишәрҙәр, крепостной правонан ҡасып урыҫтар килеп һыйынған. XVII быуаттың аҙағында Петр Беренсе староверҙарға һөжүм башлағас, улар боронғо диндәрен һаҡлар өсөн беҙгә килгәндәр. Килеп һыйыныусы халыҡ вәкилдәре беҙҙең ерлектә үҙенең динен, телен, ғөрөф-ғәҙәтен һаҡлап ҡалған, атай-олатайҙарыбыҙ уларҙың эске тормошона ҡамасауламаған. Тик бөгөн килеп уларҙың барыһы ла беҙгә рәхмәтлеме? Улар беҙгә рәхмәтле булмағас, Аллаһы Тәғәләгә лә рәхмәтле түгелдәр. Беҙҙең атай-олатайҙар башҡа халыҡҡа ҡаршы барып, үҙ башын һалмаған, ә уларҙың яуызлығына ҡаршы барып ҡорбан булған. Иван Грозный ваҡытында әллә ни һуғыштар ҡупмаған, ә бына Петр Беренсе власҡа килгәс, заман кинәт үҙгәреп китә. Халҡыбыҙ динен, телен, ерен, үҙенсәлеген һаҡлайым, тип яуға сыға. Юғалтыуҙар ҙа күп була, әммә динебеҙ ҙә, еребеҙ ҙә, телебеҙ ҙә һаҡлана. Шуға күрә атай-олатайҙарыбыҙҙы яугирлыҡта, фиҙаҡәрлектә ғәйепләү ҙур яңылышлыҡ. Бындай һөйләнеүҙәр халҡыбыҙҙың рухын баҫтырыу, күңелен төшөрөү өсөн махсус эшләнә. Беҙ аҫабалыҡ төшөнсәһенә тик бер яҡтан ғына ҡарайбыҙ. Беҙ аҫабалыҡҡа хоҡуҡ тип кенә ҡарайбыҙ. Эйе, аҫабалыҡ – ул ергә хоҡуҡ, шул уҡ ваҡытта ул хоҡуҡты беҙгә кем биргән? Аҫабалыҡ тойғоһо – ул беҙгә ошондай матур ерҙе биргәне өсөн Аллаһы Тәғәләгә рәхмәтлек тойғоһо. Ә беҙ аҫабалыҡты тик юридик, хоҡуҡ мәғәнәһендә генә аңлайбыҙ. Ә ата-бабаларыбыҙҙа аҫабалыҡ аңы ошо ерҙе, ошо һыуҙарҙы, ошо тауҙарҙы, ошо урмандарҙы биргән өсөн Аллаһы Тәғәләгә рәхмәт әйтеүгә барып ялғана. Рәхмәт кенә түгел, Аллаһы Тәғәлә алдында ошо биргәнде һаҡлап ҡалыу өсөн бурыс тойғоһо. Шуға күрә беҙҙең халыҡ ошо ер менән бергә динен, телен, иманын һаҡлай алған. Ошоларҙың барыһын бер итеп ҡарау аҫабалыҡ тойғоһон барлыҡҡа килтергән дә инде. Уларҙы бер-береһенән айырып ҡарарға ярамай. Билдәле, аҫабалыҡ менән шәжәрә бәйле. Шәжәрәгә лә тәрән мәғәнә һалынған. Ҡан-ҡәрҙәшлек – бик ҙур яуаплылыҡ. Был Аллаһтың әмере. Кем ҡан-ҡәрҙәшлекте дауам итә – Аллаһ уны ла дауам иттерер. Кем өҙә – Алла уны өҙөр. Халҡыбыҙҙа әйтем бар – был донъяла беҙҙе ата-әсәйебеҙҙең фатихаһы йөрөтә, уларҙың фатихаһы – Аллаһы Тәғәләнең фатихаһына тиң. Йәнә лә өҫтәр инем. Әл-Әхзәб сүрәһе, 5-се аят\n“... Уларға аталары исеменән өндәшегеҙ, был Аллаһ ҡаршыһында ғәҙелерәк...” Ошоға ҡарата тоғро хәҙис бар. Әбү Зәрр (р.ғ.) әйткән: “ Үҙенең атаһы түгеллеген белә тороп, мин уның улы, тип әйтеүселәрҙең һәр береһе иманһыҙлыҡҡа бара, һәм үҙе, ниндәйҙер халыҡтың вәкиле булмаһа ла, мин шул халыҡтан, тиеүселәрҙең урыны, һис шикһеҙ, тамуҡта.” Был хәҙисте Әл-Бохари, Әхмәт, Мөслим һәм башҡалар килтергән.\nӘхмәтзәки Вәлиди кеүек беҙҙең халыҡтың үткәнен, хәҙергеһен белгән, киләсәген төҫмөрләгән, халҡын яратҡан, уның һымаҡ көрәшкән бүтән шәхесебеҙ юҡ әлегә. Ул иң ҙур һөжүмдәрҙең дин, тел, ер йәһәтенән булыры хаҡында әйткән. Сөнки уларҙың өсөһө лә Аллаһы Тәғәләнең бүләге. Уларҙы айыраһың икән, һин үҙеңдең төп асылыңдан ситкә китәһең. Төшөнкө уйҙарға бирелмәйек. Хатта матур эштәрең булһа ла, бындай уйҙарыңдың булыуы эштәреңдең хаҡын төшөрә. Быға ҡаршы берҙән-бер юл – иманлы булыу, үҙ асылыбыҙға ҡайтыу. Ҡыйын булһа ла, һыйыр, йылҡы ҡарап, иген үҫтереп, асылға ҡайтыу.\n– Әммә “һыйыр, йылҡы ҡарап булһа ла”, тигән фекерегеҙ менән килешеп үк бөтөп булмай. Ни өсөн тигәндә, һәр халыҡ үҙ үҫешендә урбанизация осорон үтергә бурыслы. Сөнки ҡайҙа ҡала, шунда сәнәғәт, шунда үҫеш, шунда социаль шарттар. Социаль шарттар юғары булған һайын, кешенең шәхсән үҫеш, күп телдәрҙе өйрәнеү, төрлө һөнәрҙәр үҙләштереү мөмкинлеге барлыҡҡа килә. Хәйер, был хаҡта айырым һөйләшеү талап ителә. Шулай ҙа совет осоронда ауыл хужалығы гөрләп эшләгән саҡтағы ауыл менән хәҙерге ауыл ныҡ айырыла. Ауылдың иң ҙур проблемаһы һаналған эшһеҙлек барлыҡ социаль-сәйәси-мәҙәни-рухи мәсьәләләрҙе хәл итеүҙе тотҡарлай.\n– Шул уҡ ваҡытта ауылдарҙың да төрлөһө бар. Яңыраҡ Баймаҡ районының Ирәндек зонаһындағы Күсей, Төрөкмән, Әхмәр, Басай, Иҫәнбәт, Абҙаҡ ауылдарында булдым. Аллаға шөкөр, унда халыҡ бына тигән итеп йәшәп ята. Өс ауылға йөҙ ҙә илле берәмек трактор иҫәпләнә, халыҡтың ҡулында күп һандағы эре мөгөҙлө мал, йылҡы малы бар. Хатта ауыл халҡы күмәкләп аҡса йыйып “К-700” тракторы һатып алған. Бер көн бер юлы йөҙәрләгән кеше сығып, ишандарына зыярат ҡылды. Шунса халыҡ араһында йөҙө болоҡһоу, тормошо менән ризаһыҙ кешене күрмәнем. Уларҙың йөҙөндә халҡыбыҙҙың хәҙерге хәлен күрҙем. Тағы бер яңы миҫал. Әбйәлил районы Тал Ҡусҡар ауылы мәсете имамына ҡорбанлыҡ аҡса биреп, итен мохтажлыларға таратырға һораным. Ул аптырап ҡалды. “Аллаға шөкөр, беҙҙең ауылда ундайҙар юҡ,” тип мине аптыратты ла, шатландырҙы ла. Ҡай бер яҙыусылар, шағирҙар күргәнсә, улай уҡ насар түгел, шөкөр итерлек икән хәлебеҙ, тип ҡыуандым. Әгәр ҙә яҙыусы, шағир илаулаһа, халыҡ та илаулай. Шуға күрә, “Башҡортостан” телерадиокомпанияһында эшләгәнемдә төшөнкөлөккә бирелгән журналистарҙы радио һәм телевидение эфиры аша сығарыуға ҡаршы булдым. Эфир аша моңһоу йырҙарҙы ла аҙыраҡ яңғыраттырҙым. Халыҡ йор булырға тейеш.\n– “Йырҙың йыртығы юҡ,” тиҙәр. Йыр, асылда, ҡыуаныу тойғоһо кисереүҙән бигерәк, моңһоуланғанда, һағышҡа бирелгәндә күберәк тыуа инде ул, Салауат ағай. Еңел-елпе тойғола яралған йырҙың да ғүмере ҡыҫҡа. Башҡорт халыҡ йырҙарының төбөндә күпселектә тәрән һағыш ята...\n– Улай бер яҡлы ғына әйтмәгеҙ. Беҙҙең халыҡ йырҙарының энергетикаһы шул тиклем ҡеүәтле, көслө. Миҫалға “Урал”, “Сыңрау торна” йырҙарын алайыҡ. Әгәр ҙә һәр көнөңдө ошо йырҙы тыңлауҙан башлап ебәрһәң, ул көнөң бушҡа үтмәҫ, маҡсатлы булыр. Һәр башҡорт өсөн был гимн ғына түгел, ул – доға. Беҙҙең ата-бабаларыбыҙҙың доғаһы. Ата-бабаларыбыҙ Аллаһтың беҙгә биргән матур өлөшөнә – Урал тауҙарына, йылға-күлдәренә, урман-яландарына сикһеҙ рәхмәте аша тыуған йырҙар улар. Ошо моңдар өсөн Хаҡ Тәғәлә яңынан рәхмәтен ебәргән беҙгә...\nБер тарих һөйләйем әле. Үткән быуат аҙаҡтарында бала саҡтан Тибет монастырендә тәрбиәләнгән, донъяла билдәле ҡытай ғалимы беҙгә килгәйне. Ул беҙҙең ҡурайҙы тыңлағас, был ябай музыка ҡоралы түгел, тине. Ҡурай моңо менән һеҙҙең халыҡты күтәрергә лә, төшөрөргә лә була. Ҡурайҙа, боронғо башҡорт көйҙәрендә Тибет монастырҙарында ҡулланылған бөтөн көй һәм өндәрҙең (мантраларҙың) көс-ҡеүәте бар, тине таң ҡалып...\nЭйе, “йырҙың йыртығы юҡ”, шул уҡ ваҡытта уйланырға урын бар. Әхмәр, хәтерлә әле, 90-сы йылдар... “Каруанһарай”, Роберт Юлдашевтың “Ҡурай” төркөмө – ниндәй рух, ниндәй халыҡсанлыҡ, дәрт, ҡеүәт... Уларҙың халҡыбыҙҙың рухын яңыртыуҙа, күтәреүҙә өлөштәре әйтеп бөткөһөҙ ҙур. Аллаһы Тәғәләнең рәхмәттәре яуһын үҙҙәренә. Шөкөр, заманына күрә, тағы ла йәштәребеҙ үҫә, “Арғымаҡ”, “Әс-Сәләм”, “Заман”, “Ятаған” төркөмдәре тағы ла тәрәнерәк иман, халыҡ, тел, ер тураһында йырлап, йөрәктәргә үтеп инә, рухыбыҙҙы байыта. Аллаһы Тәғәлә уларға көс-ҡеүәт бирһен, юлдарын асһын.\n– Үҙең өсөн генә бындай аңлауҙы оҙаҡ ваҡыт алып йөрөһәң, арыта бит, Салауат ағай, әйтәйек, башҡалар һин аңлағанды аңларға һәм ҡабул итергә теләмәһә...\n– Мин арырға тейеш булһам да, арымайым. Ҡайһы ваҡыт бер аҙна эсендә генә дүрт мең километр юл үтергә тура килә. Ҡайһы ваҡыт бил ауыртып китә лә, билемде үҙем уйлаған урынға ултыртам. Ҡайһы ваҡыт, Салауат, һиңә ошо йөрөү нимәгә кәрәк, ҡатының янында, ашы бешкән, пенсия алаһың, бер эшең дә юҡ, тиҫбеңде тарт та ултыр, тип тә үҙ-үҙемә һорауҙар бирәм. Әммә һәммәбеҙгә лә эшләргә кәрәк. Эшләһәк, һөҙөмтәһе күренә, халыҡтың күңеле күтәрелә.\n– Бында алгоритм бер төрлө генә, ябай ғына: халҡым шундай данлыҡлы, бөйөк юл үткән икән, мин уға лайыҡлы булырға тейешмен. Шулаймы? Беҙ көслөрәк, иманлыраҡ, ҡеүәтлерәк булырға тейешбеҙ.\n– Шулай. Шулай булмаһа, йәшәүҙән ни мәғәнә? Аллаһы Тәғәләнең бар нәмәһе лә ябай ғына: ҡайҙа ҡатмарлылыҡ индерәләр, шул ерҙә – шайтан. Беҙ көслөрәк түгел, ә көслө, иманлыраҡ түгел, иманлы, ҡеүәтлерәк түгел, ҡеүәтле булырға бурыслыбыҙ. Һуңғы йылдарҙа ассимиляция тураһында бик күп яҙылды. Ассимиляция – глобализацияның бер күренеше. Бушҡа күп һөйләү көсһөҙләндерә. Эшләргә кәрәк. Әнүәр ағай Әсфәндиәров, Нияз ағай Мәжитов, Салауат Хәмиҙуллин кеүек. Һәр кемебеҙҙең үҙ урынында халыҡ өсөн эшләргә мөмкинлеге бар. Ассимиляциянан күп һанлы халыҡтар ҙа, аҙ һанлылары ла азат була алмай. Был афәттән халыҡ тик иман аша ғына яҡлана һәм һаҡлана ала. Зәки Вәлидиҙең атаҡлы һүҙҙәре менән тамамлар инем беҙҙең һөйләшеүҙе. “Халҡыбыҙҙың бәләкәй генә киҫәге һаҡланып ҡалһа ла, бөтә баҡсаға таралыр,” тигән. Иншаллаһ! Аҙаштырылғандар ҙа, ситкә киткәндәр ҙә кире асылына ҡайта бит. Имандың асылы – Аллаһы Тәғәләгә тоғролоҡта. Бер-беребеҙгә тоғро булып, берҙәм булһаҡ ҡына ғүмерле булырбыҙ.\n– Әңгәмәгеҙ өсөн рәхмәт, Салауат Әмирхан улы!\nӘхмәр Ғүмәр-Үтәбай әңгәмә ҡорҙо.\nЭта запись написана автором Назир Сабитов, 30.05.2017 в 15:51, и размещена в категории яңылыҡтар. Следите за ответами на эту запись с помощью RSS 2.0. Вы можете написать комментарий или разместить обратную ссылку на своем сайте.


27 апреля, 23:24 Вход\nБанкоматы Сбербанка России на карте Тазовского\nЯмало-Ненецкий автономный округ, пос. Тазовский, ул. Калинина, 3\nЯмало-Ненецкий автономный округ, пос. Тазовский, ул. Спортивная, 7\nЯмало-Ненецкий автономный округ, пос. Тазовский, ул. Геофизиков, 1\nДополнительный офис №8369/016\nЯмало-Ненецкий автономный округ, пос. Тазовский, ул. Ленина 10\nВсе отделения и банкоматы Сбербанка России в городе Тазовский


Лензолото - Ленское золотодобывающее ПАО "Лензолото" - Анкета компании - Финмаркет\nГлавная / Аналитикам / Каталог компаний / Лензолото / Общие сведения\nНаименование: Ленское золотодобывающее ПАО "Лензолото"\nОКПО или др.: 00194859\nДанные госрегистрации: №1023800731921 от 14.10.2002, ИМНС России N3 по Иркутской области\nЮридический адрес: 666904, Иркутская обл., г. Бодайбо, ул. Мира, д. 4\nПочтовый адрес: 666904, Иркутская обл., г. Бодайбо, ул. Мира, д. 4\nУставный капитал: 1 488 000 RUB\nКонтакты: Телефон: (395) 6152900; (39561) 25900\nФакс: (39561) 52900


High Profit Football Trading Systems (по-русски) » Закрытый клуб подпольных Web Миллионеров\nЭксклюзивный софт,руководства,кейсы методики,видеоуроки со всей сети на 100 000 долларов для участников Закрытого клуба подпольных Web Миллионеров » Бетинг » Зароботок в букмекерских канторах » High Profit Football Trading Systems (по-русски)\nHigh Profit Football Trading Systems (по-русски)\nКак вы уже додумались, это уникальный перевод забугорной стратегии High Profit Football Trading Systems.\nСистема представляет из себя несколько ставок на Бетфаир рынках "Всего голов" и 'Четкий счет" с следующим неотклонимым хэджированием. Создатели HPFTS, судя по всему грамотные люди, так как не считая описание самой системы они еще дают пару психических советов.\nМолохов В. - Секреты рулетки - технология онлайн\n2 системы для Betfair (Футбол+Хоккей)\nCalypso 1.04 форекс советник для MT4


7 из 5723\nБашҡортостан яңы инвесторҙар йәлеп итә\nОҙаҡламай республика сиктәрендә ҡояшлы панелдәр етештереү буйынса завод һәм ҡояшлы батареялар өсөн бормалы терәүҙәр етештереү заводы төҙөләсәк. Инвестиция күләме 2 млрд һумдан ашыу, 120гә яҡын яңы эш урыны булдырыласаҡ. Иҫләйһегеҙҙер...\nМин хәтерләйем. Мин ғорурланам\nӨфөлә Бөйөк Ватан һуғышы тарихы буйынса олимпиада еңеүселәре тәбрикләнде. “Мин хәтерләйем. Мин ғорурланам” тип аталған патриотик акция 2013 йылда балаларға патриотик тәрбиә биреү сараһы булараҡ старт алғайны. Олимпиадала ҡатнашыусылар йылдан йыл арта. Быйыл республика мәктәптәренән икенсе класстан...\nБашҡортостанда айыуҙар әүҙемләшә\nРеспублика халҡы интернет селтәренә тайыш табандар менән төрлө видеояҙмалар һала. Айыу менән күҙгә-күҙ осрашҡанда нимә эшләргә? Егерь Олег Марков был урманды үҙенең биш бармағы кеүек белә. Шулай ҙа үҙе менән һәр ваҡыт атыу ҡоралын йөрөтә. Ҡыр сусҡаһы йәки айыуҙың ҡасан килеп сығырын бер кем...\nБалалар туристик кешбэк программаһы\nМайҙың егермеләренән Рәсәйҙә балалар туристик кешбэк програмаһы эш башлай. Был йәйге лагерҙарға юллама хаҡының яртыһын кире ҡайтарырға мөмкинлек бирәсәк. Уға өҫтәп Башҡортостан бюджетынан 5 мең 685 һум түләйәсәктәр. Шул уҡ ваҡытта беҙҙең республикала лагерҙарға юллама хаҡының 70 процентын ҡайтарған...\nӨфөлә һәр йәкшәмбе спортҡа бағышлана\n22 майҙа Өфөлә барлыҡ мәктәптәрҙә лә һуңғы ҡыңғырау байрамы билдәләнә. Шул сәбәпле белем усаҡтарында именлек талаптары көсәйтелә. Был хаҡта Өфө ҡала хакимиәте башлығы Сергей Греков белдерҙе. Оператив кәңәшмәлә ҡаралған мәсъәләләр хаҡында киләһе репортажда. Өфө ҡала хакимиәте башлығы Сергей Греков «...\nКүҙгә күренмәгән, әммә кеше сәләмәтлеге өсөн хәүефле\nУрман йән эйәһе – талпандарҙың кешегә эләгеү осраҡтары арта. Уларҙың һәр бишенсеһендә боррелиоз вирусы асыҡланыуы хәүефкә һала. Бәхеткә, әле талпан энцефалиты менән сирләүселәр теркәлмәгән. Республиканың гигиена һәм эпидемиология үҙәгенә Рәсилә Вилданова беренсе тапҡыр ғына мөрәжәғәт итмәй....\nРеспубликала иммунизация кампанияһы әүҙем дауам итә\nДауаханаларҙың вакцинация бүлегенән халыҡ өҙөлмәй. Медицина учреждениеларында коронавирусҡа ҡаршы прививка эшләтеү процесы күптән яйға һалынған. Килгән кеше башта анкета тултыра, терапевт бүлмәһендә тикшереү үтә. Табип рөхсәт биргәс кенә прививка эшләнә. Иммунизацияны тулыһынса...\nҒәҙәттән тыш хәлдәр министрлығының төбәк идаралығы республиканы халҡын аномаль эҫелек тураһында иҫкәртә. Уртаса һауа температураһы норманан 7 градусҡа юғарыраҡ булыуы ихтимал. Әйткәндәй, үткән ялдарҙа уҡ эҫе көндөң иң юғары нөктәһе билдәләнде. Һуңғы тапҡыр ошондай уҡ һауа температураһы 25 йыл элек...\nБашҡорт дәүләт опера һәм балет театрында күптән көтөлгән премьера\nӨфө сәхнәһендә тәүге тапҡыр Жюль Массненың «Дон Кихоты» яңғыраны. Башҡортостандың халыҡ артисы Асҡар Абдразаҡовтың режиссер сифатында ҡуйған тәүге операһын беҙҙең хәбәрселәр ҙә барып күрҙе. Театрҙың фойеһына инеү менән тамашасыны 16-сы быуаттағы Испания мөхите сорнап ала. Оркестр ...\nУҡыусылар өсөн хәрби күнекмәләр\nӨфөнөң Киров һәм Ленин райондарының һөнәри һәм урта белем биреү йорттары уҡыусылары хәрби күнекмәләр үтте. Йыл да сығарылыш уҡыусылары араһында ойошторолған был сараның төп маҡсаты - буласаҡ һалдаттарҙы хәрби хеҙмәткә әҙерләү, патриотик рухта тәрбиәләү....\nРеспубликала яҙғы сәсеү эштәре тамамланыуға бара\nБарлығы бер миллион ярым гектарҙа яҙғы культуралар сәселгән. Ауыл хужалығы эшсәндәре яҡшы һауа шарттарының һәр минутын файҙаланып ҡалырға тырыша. Яҙҙың иртә килеүе сәбәпле Башҡортостан аграрийҙары яҙғы сәсеү кампанияһын быйыл бер аҙнаға иртәрәк башланы. Әле республика баҫыуҙарында эштәр 70%-ҡа...\nОператив кәңәшмәлә ҡаралған мәсьәләләр\nБашҡортостанда ҡаҙылма байлыҡтар менән ҡулланыу буйынса махсус комиссия булдырыласаҡ. Оператив кәңәшмәлә Радий Хәбиров Баймаҡҡа эш сәфәре һөҙөмтәләрен барлап ошо хаҡта белдерҙе. Оператив кәңәшмә Ҡазандағы фажиғә ҡорбандарын бер минут тынлыҡ менән иҫкә алыуҙан башланды. Үткән аҙнала республика белем...


Блокировка механич. МБм-400е/630е ВА88-39 MASTER эл. р. IEK\nАвтоматические выключатели ВА88 MASTER\n-Блокировка механич. МБм-400е/630е ВА88-39 MASTER эл. р. IEK\n2 484.50 руб./шт\n2 360.28 руб./шт\n2 236.05 руб./шт


Фәйез Фәтих улы Вәхитов (1916-2006)\nАктер, режиссер Фәйез Фәтих улы Вәхитов 1916 йылдың 4 авгусында Өфө губернаһы Бөрө өйәҙе Таҫҡаҡлы ауылында, хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Саҡмағош районында тыуа. БАССР-ҙың атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре (1977). Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы. А.Н.Островский исемендәге Ленинград театр институтын тамамлаған (1956). 1934—40 йй. Ауырғазы (хәҙерге Салауат башҡорт драма театры) һәм Дүртөйлө колхоз-совхоз театрҙары актёры. 1946—61 йй. Башҡорт академия\nМирзаһитов Әсғәт Мәсғүт улы башҡорт драматургы, актёр, режиссёр һәм тәржемәсе, йәмәғәт эшмәкәре. 1973—1988 йылдарҙа БАССР Яҙыусылар союзы идараһы председателе, 1976—1988 йылдарҙа СССР Яҙыусылар союзы секретары. Башҡорт АССР-ының IХ, Х һәм ХI саҡырылыш Юғары Советы депутаты һәм Юғары Совет рәйесе. Ике Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ (1971, 1978) һәм Халыҡтар дуҫлығы (1984) ордендары кавалеры. Салауат Юлаев исемендәге дәүләт\nБиҡҡолов Шәриф Сәғәҙәтулла улы (1924-1995)\nШәриф Биҡҡол (Шәриф Сәғәҙәтулла улы Биҡҡолов) 1924 йылдың 28 майында Башҡортостандың Ҡырмыҫҡалы районы Ҡарлыман ауылында тыуа. Ете йыллыҡ мәктәпте тамамлағас, 1937 йылда Дәүләкән педагогия училищеһына уҡырға инә, уны 1940 йылда тамамлай. Артабан ете йыллыҡ мәктәптә уҡытыусы, совхозда политик бүлек начальнигы урынбаҫары булып эшләй. 1942 йылдан Шәриф Биҡҡол Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнаша. Яуҙа күрһәткән батырлыҡтары өсөн\nАсанбаев Нәжиб Вилдан улы (Васильевич) (1921-2013)\nБашҡортостандың халыҡ яҙыусыһы, Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһы лауреаты, Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре, драматург Нәжиб Асанбаев 1921 йылдың 7 ноябрендә Өфө губернаһы Бәләбәй өйәҙе, хәҙерге БР-ҙың Баҡалы районы Аҡман ауылында тыуған. Әҙип Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашҡан. 1941 йылда Рязань артиллерия училищеһын тамамлағандан алып һуғыш аҙағына тиклем артиллерия батареяһы командиры була. Беренсе һәм икенсе дәрәжә Ватан\nӘнғәм Ҡасим улы Атнабаев Башҡортостандың халыҡ шағиры (1997), драматург, РСФСР-ҙың 1988) һәм Башҡорт АССР-ының (1977) атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре, Башҡортостан комсомолының Ғәлимов Сәләм исемендәге премияһы лауреаты, 1960 йылдан СССР Яҙыусылар союзы ағзаһы. Әнғәм Ҡасим улы Атнабаев 1928 йылдың 23 февралендә БАССР-ҙың Бөрө кантоны Иҫке Күрҙем исемле башҡорт ауылында тыуған. Урта мәктәптән һуң Ҡазан дәүләт педагогия институтын\nКамалетдинова Фәриҙә Мирсаяп ҡыҙы (1916-2008)\n«Театрҙа һандуғас тауышлы йондоҙ ҡабынды», — заманында Фәриҙә Камалетдинованың труппаға алыныуына ҡыуанып бөйөк Мәкәрим Мәһәҙиев шулай тигән. Башҡортостандың халыҡ артисткаһы Фәриҙә Мирсаяп ҡыҙы Камалетдинова Салауат районының Малаяҙ ауылында 1916 йылдың 25 авгусында донъяға килгән. Актриса үҙенең тәрән драматизм, шул уҡ ваҡытта еңелсә юмор менән һуғарылған образдары аша тамашасы күңелен яулай. Ижад юлын башлаған актриса Мәжит\nАлтыншин Ғаяз Сәғит улы (1966-2008)\nАлтыншин Ғаяз Сәғит улы (23 апрель 1966 йыл — 20 август 2008 йыл) — башҡорт театр актёры, юғары мәктәп уҡытыусыһы. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған артисы (1995). Ғаяз Сәғит улы Алтыншин 1966 йылдың 23 апрелендә Башҡорт АССР-ының Бөрйән районы Иҫке Собханғол ауылында тыуған. Атаһы Сәғит Ғиниәт улы Алтыншин Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнаша. Ете йыл армияла булғандан һуң,\nЙомағолов Илфат Әбделәхәт улы (1962-2018)\nБашҡортостандың атҡаҙанған артисы Илфат Йомағолов 1962 йылда Ғафури районының Юлыҡ ауылында тыуып үҫә. 1987 йылда Өфө дәүләт сәнғәт институтының актерлыҡ бүлеген тамамамлап, режиссер Рифҡәт Исрафилов курсында уҡый. Ул Мәжит Ғафури исемендәге Башкорт дәүләт академия драма театрында, Өфө «Нур» татар дәүләт театрында эшләй. Уның «Ай тотолған төндә», «Балаҡайҙарым», «Һөйәһеңме, һөймәйһеңме?», «Һуңғы уҙаман» һәм башҡа спектакльдәрҙәге рольдәре\nСәхи Сәйетов Башҡорт театрына 20-се йылдар аҙағында, профессиональ сәхнә сәнғәте яңы көс йыйып, ҡолас йәйә башлаған мәлдәрҙә килә. Билдәле булыуынса, 30-сы йылдар башында Башҡорт театр сәнғәтендә ойоштороу яғынан етди генә үҙгәрештәр була — был “хеҙмәтсән массаны” театрға күберәк йәлеп итеү, мәҙәниәтте республиканың алыҫ райондарына, төпкөл ауылдарына тиклем еткереү маҡсатында эшләнә. Ошоға бәйле Күсмә театр —\nСаттаров Ғәлләм Саттар улы 1894 йылдың 27 июлендә Ҡазан губернаһы Миңзәлә өйәҙе (хәҙер Татарстан Республикаһы Дубьяз районы) Юрташ ауылында крәҫтиән ғаиләһендә тыуа. 1903—1906 йылдарҙа ауыл мәҙрәсәһендә уҡый. Башҡортостандың атҡаҙанған артисы Ғәлләм Саттар улы Саттаров башҡорт профессиональ театр сәнғәтенең иң тәүге нигеҙ таштарын һалған ветерандарҙың береһе. Ул — республикабыҙҙа театр сәнғәтен үҫтереүгә һәм уның өсөн милли\nБашҡорт сәхнәһенең Мересьевы… Икенсе төрлөрәк әйткәндә, Риф Имам улы Мозаһитовтың үҙенсәленкле ижад юлы сәхнәгә үҙ-үҙеңде аямай хеҙмәт итеүҙең ҡыйыу өлгөһө ул. Риф Мозаһитов Салауат башҡорт драма театрында эшләгән саҡта (1968 йыл) коллектив Ишембайҙа Баязит Бикбайҙың «Ҡарлуғас» спектакле менән сығыш яһай. Староста ролен башҡарған Риф Мозаһитов уйын барышында оркестр «соҡорона» йығылып төшә, аяғын имгәтә. Ана шул


Материалы за Август 2014 года » Позитив. Сайт хорошего настроения - Все о Позитиве .\nПросмотров: 48168 Комментарии (49)\nПросмотров: 13061 Комментарии (1)\nПросмотров: 8377 Комментарии (3)\nПросмотров: 10119 Комментарии (2)\nПросмотров: 10722 Комментарии (0)\nПросмотров: 8654 Комментарии (1)\nПросмотров: 24587 Комментарии (0)\nПросмотров: 11686 Комментарии (95)\nПросмотров: 12800 Комментарии (0)\nПросмотров: 6720 Комментарии (1)


Эванс, Джонни биография, Футбольная карьера, Карьера в сборной, Достижения\nДень рождения 03 января 1988\nсевероирландский футболист, защитник английского клуба «Вест Бромвич Альбион» и сборной Северной Ирландии\nДжонатан Эванс (англ. Jonathan Evans; родился 2 января 1988 года в Белфасте, Северная Ирландия), более известный как Джонни Эванс (англ. Jonny Evans) — североирландский футболист, защитник английского клуба «Вест Бромвич Альбион» и сборной Северной Ирландии.\n29 августа 2015 года Эванс перешёл в «Вест Бромвич Альбион». Сумма трансфера составила 6 млн и может вырасти до 8 млн в зависимости от выступлений игрока.\nАнтверпен (аренда) 2006/07 11 2 3 0 0 0 0 0\nСандерленд (аренда) 2006/07 18 1 1 0 0 0 0 0\nВест Бромвич Альбион 2015/16 30 1 4 0 0 0 0 0\n2016/17 19 1 0 0 0 0 0 0\nМладший брат Джонни, Корри Эванс (ему 26 лет), в настоящее время выступает в клубе «Блэкберн Роверс» на позиции полузащитника.


Новостройки, ЖК возле метро Политехнический Институт от застройщика Укрбуд\nКвартиры возле метро Политехнический Институт\nРайон: Соломенский Адрес: г. Киев, ул. Гарматная, 38\nЦена от: 25 300.00 грн/м2\nРайон: Шевченковский Адрес: г. Киев, ул. Златоустовская, 27\nЦена от: 33 200.00 грн/м2\nРайон: Соломенский Адрес: г. Киев, ул. Героев Севастополя, 35А\nРайон: Шевченковский Адрес: г. Киев, ул. Старокиевская, 10


За дополнительной информацией обращайтесь в офис организации Грузовой Автоэлектрик по адресу: Россия, Московская область, городской округ Люберцы, посёлок городского типа Малаховка, микрорайон Овражки, улица Лесопитомник, 26, а также по телефонам +7 (916) 811-73-48, +7 (985) 301-44-34. URL сайта: http://lubavtodor.ru/services.html. Компания присутствует в рубриках каталога: Автосервисы и автотехцентры, Шиномонтаж.


Светлый. Джуд эльф » Тигренок. Моя страна Фантазия\nКатегория: 2021 фото челлендж, bjd, Jude, msd Jude elf, SartoriaJ\n« Ты меня никогда не забудешь…\nДжарред и Лютиэн »


Купить энциклопедию космос 4 D в минске\nЭнциклопедия космоса в дополненной реальности - это уникальная книга, которая позволит Вам совершить настоящее космическое путешествие, побывать в удивительных местах нашей галактики и даже за её пределами.\nРобот проведет вам экскурсию и расскажет много познавательных фактов." Стать иследователем космоса может каждый. С помощью бесплатного приложения DEVAR books планеты оживут на страницах этой энциклопедии.Приближай и вращай космические тела, чтобы рассмотреть их получше. Изучай крупнейшие спутники планет и смотри их местоположение в Солнечной системе.Нажимай иконки в приложении и узнавай много интересных фактов от твоего собственного робота -помощника.\n52 с. Отпечатано в России\nЖИВАЯ АЗБУКА 3D С НАКЛЕЙКАМИ Все родители знают, как...\nАЗБУКА 2.0 СО ЗВЕЗДАМИ от DEVAR kids!\nАЗБУКА 2.0 СО ЗВЕЗДАМИ от DEVAR kids! «Живая Азбука 2.0 с...


Купить thermafil (термафил) обтураторы из гуттаперчи № 40, 6 шт. в Казани – «Дион-Медсервис»\nTHERMAFIL (ТЕРМАФИЛ) обтураторы из гуттаперчи № 40, 6 шт.\nТермафил № 40 6 шт.


Release: 6th edition\nAlibris ID: 15582369534\nAlibris ID: 14975259351\nVery Good. Great code.\nAlibris ID: 15582787994\nAlibris ID: 15588384809\nAlibris ID: 14221209633\nAlibris ID: 15217974576\nAlibris ID: 15273030672


Башҡортостанға эш сәфәре менән Саксония – Анхальт федераль еренең Ландтаг рәсми делегацияһы килде - Bash.News\nБашҡортостанға эш сәфәре менән Саксония – Анхальт федераль еренең Ландтаг рәсми делегацияһы килде\nБашҡортостанға эш сәфәре менән Саксония – Анхальт федераль еренең Ландтаг рәсми делегацияһы килде https://bash.news/news/108611_bashortostana_esh_sfre_menn_saksoniya_anxalt_federal_erene_landtag_rsmi_delegaciyay_kilde\nДелегация составында 9 кеше, шул иҫәптән Германияның Екатеринбургтағы генераль консулы Матиаз Крузе ла бар.\nЛандаг комитеты делегацияһын федераль һәм Европа, киң мәғлүмәт саралары менән хеҙмәттәшлек мәсьәләләре буйынса комитеты рәйесе Даниэль Шторм етәкләй. Германия делегацияһының төбәк парламанты Башҡортостанда дүрт көн дауамында эшлекле осрашыуҙар аша хеҙмәттәшлек итеү юлдарын барлаясаҡ.\nҺуңғы йылдарҙа Башҡортостан Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай һәм Германияның төбәк парламенты менән хеҙмәттәшлек үҙ һөҙөмтәләрен бирә. Ике яҡтан да депутаттар һәм бизнес йәмәғәтселеге делегациялары менән алмашыу иҡтисади бәйләнештәрҙе емешле үҫтерергә һәм тағы ла көсәйтергә форсат бирә.\nРөстәм Ишмөхәмәтов, Дәүләт Йыйылышы -Ҡоролтай рәйесе урынбаҫары: Беҙ Германиянан килгән коллегаларыбыҙ менән тәжрибә уртаҡлашабыҙ. Уларҙы беҙҙең инвестициялар йәлеп итеү мөмкинлеге ҡыҙыҡһындырҙы. Беҙ ҙә тәжрибә уртаҡлашыу өсөн Германияға сәфәр ҡыласаҡбыҙ.\nЫшаныслы команда тупланды\n15:03, 29 окт\nРеспублика Башлығы Радий Хәбиров ҡайһы бер министрлыҡтарҙың атамаһын үҙгәртте\n12:23, 28 окт


«Айгөл иле» йәнә башҡала сәхнәһендә | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n18 сентября 2019 — 18:30 ГТРК «Башкортостан»\nМостай Кәримдең «Айгөл иле» романтик драмаһы йәнә башҡала сәхнәһенә. Башҡорт драматургияһының иң сағыу пьесаларының береһен Өфөнөң Нур театры күрһәтәсәк. 8-ҙәр метрлы йөҙйәшәр имәндәр, ике актерҙар составына 50-гә яҡын яңы тегелгән костюм… Ижад миҙгеле әле асылмаған әммә коллектив ҡыҙыу эш өҫтөндә. Мостай Кәримдең 100 йыллығына арнап Өфө «Нур» дәүләт татар театры «Айгөл иле» романтик драмаһын сәхнәләштерә. Актерҙар шау-гөр килеп яңы кейемдәрен тикшерһә, сәхнә ғорур тынлыҡта үҙенең яңы биҙәлешен көтә. Тиҙҙән унда 8-ҙешәр метрлыҡ йөҙйәшәр ағастар тереләсәк. Төрлө металдан, ағастан, пенопластан эшләнгән конструкциялар хәүефһеҙлек техникаһына ла тура килтерелергә тейеш. «Айгөл иле»- башҡорт драматургияһының иң сағыу өлгөләренең береһе. Пьеса тәүгеләрҙән булып Башҡорт драма театрында сәхнәләштерелгән. Әҫәр Мәскәү, Ҡаҙан, Яҡут театры сәхнәләрендә лә донъя күргән. Нур татар театрында Мостай Кәримдең әҫәрҙәре тәүге тапҡыр ҡуйылмай, әммә «Айгөл иле» режиссер өсөн дә актерҙар өсөн дә етди һынау. Илһөйәрлек, мөхәббәт кеүек мәңгелек төшөнсәләргә, кешелек ҡиммәттәренә ҡараш ни тиклем үҙгәрә. Беҙҙең замандағы Айгөл алдында тыуған илең йә үҙ әсәйең, тигән һайлау торһа ул нимә эшләр ине.Геройымдың эске кисерерштәре миңә яҡын, ти төп ролде сығарыусы ҡыҙ. Премьера 27-28 сентябрҙә тамашасы хөкөмөнә сыға. Спектаклдә күтәрелгән мәсьәләләр бөгөн дә көнүҙәкме, уны һәр тамашасы үҙе ҡарап хәл итер.


Выгодные цены - микрорайон Катюшки-2, Юности улица, корпус 19 - новости - Агентство недвижимости «Азбука Жилья»\nмикрорайон Катюшки-2, Юности улица, корпус 19 - новости\nМ.О., г. Лобня, ул. Юности, д. 15\nАдрес: Лобня, микрорайон Катюшки-2, к19


Башҡорт йорто болдоро — Башҡорт Википедияһы\nБашҡорт йорто болдоро\nДәүләткилдеев Ҡасим Сәлиғәскәр улы\nБашҡорт йорто болдоро, 1937\nҠағыҙ, Акварель. 29,1×47 см\nМ. В. Нестеров исемендәге Башҡорт дәүләт художество музейы, Өфө\n"Башҡорт йорто болдоро" — башҡорт совет рәссамы, 1937 йылдан СССР Рәссамдар союзы ағзаһы, башҡорт рәссам сәнғәтенә нигеҙ һалған Дәүләткилдеев Ҡасим Сәлиғәскәр улы әҫәре.Рәсем ҡағыҙға акварель буяу менән төшөрөлгән, дәүмәле 29,1×47. Ул М.В.Нестеров исемендәге Башҡорт дәүләт художество музейында һаҡлана .\n1 Рәссамдың биографияһынан\n2 Рәсемдең тарихы\nРәссамдың биографияһынан[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nТөп мәҡәлә: Дәүләткилдеев Ҡасим Сәлиғәскәр улы\nДәүләткилдеев Ҡасим Сәлиғәскәр улы 1887 йылдың 11 апрелендә Өфө губернаһы Күгел ауылында (хәҙерге Благовар районы) донъяға килгән. Йәшләй етем ҡалыу сәбәпле, Өфө ҡалаһындағы туғандарында тәрбиәләнә. Петербургта Юғары художество-сәнәғәт училищеһын тамамлап, Художество академияһына уҡырға инә, әммә уны тамамлай алмай, 1917 йылда Өфөгә ҡайта. Бында ул ғүмеренең ахырынаса (1947 йылғаса) йәшәй һәм ошонда вафат була. Ул Өфөләге Мосолман зыяратында ерләнгән.\n1926 йылда Өфөлә сәнғәт училищеһы асылғас, Ҡасим Дәүләткилдеев унда эшләй башлай, ул башҡорттар араһынан беренсе рәсем сәнғәте уҡытыусыһы була.\n20-се һәм 30-сы йылдарҙа ул халыҡ сәнғәте әҫәрҙәрен йыйыу маҡсаты менән республика буйлап сәфәрҙә йөрөй, 1928 йылда ул төпкөл Белорет районына ла барып сыға һәм ошонда башҡорт рәсем сәнғәте хазинаханаһына инеп ҡалырлыҡ әҫәрҙәрен ижад итә (Зәңгәр күлдәкле башҡорт ҡыҙы, «Һунарсы башҡорт», «Башҡорт йортоноң болдоро» һ. б.).\nРәсемдең тарихы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nФайл:Первый учитель деревни Усмангали Белорецкого района Хажиахметов Зайнулла, хозяин дома, нарисованного К. Давлеткильдеевым.jpg\n"Башҡорт йорто болдоро" әҫәрендәге йорттоң хужаһы Зәйнулла Хажиәхмәтов\nБер төркөм рәссамдар Ҡасим Дәүләткилдеев, Юлий Блюменталь, Александр Тюлькин 1928 йылдың йәйендә республика буйлап ижади экспедицияға юллана. Улар төпклдә урынлашҡан Тамъян-Ҡатай кантоны (хәҙерге Белорет районының) Инйәр ҡасабаһына киләләр, өс саҡрымда ғына урынлашҡан Уҫманғәле ауылында уҡытыусы Зәйнулла Хажиәхмәтовҡа фатирға төшәләр . Ҡасим Дәүләткилдеев тап ошо йорттоң болдорон мәңгеләштереп ҡалдырған да инде. «Башҡорт йортоноң болдоро» тип атала был әҫәр.\nЙорт хужаһы Зәйнулла Хажиәхмәтов ауылдың беренсе уҡытыусыһы, революцияға тиклем Үтәш мәҙрәсәһен, педагогия институтын тамамлаған юғары белемле кеше була. 1937 йылда ул контрреволюцион эшмәкәрлектә ғәйепләнеп, ҡулға алына. 1942 йылда аҡланып ҡайта, әммә тиҙҙән һуғышҡа ебәрәләр. Ул Курск дуғаһында һәләк булып ҡала.\n↑ [https://www.tg-m.ru/catalog/picture/5611 В. Сорокина, С. Игнатенко. Музей на реке Белой - "Галерея", 2007,№ 3, с.16\n↑ Илдар Шәрипов. Зәңгәр күлдәкле башҡорт ҡыҙы. — «Тамаша», 2014, № 4\nИлдар Шәрипов. Зәңгәр күлдәкле башҡорт ҡыҙы. — «Тамаша», 2014, № 4\nДӘҮЛӘТКИЛДЕЕВ Ҡасим Сәлиғәскәр улы 2020 йылдың 23 март көнөндә архивланған.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Башҡорт_йорто_болдоро&oldid=1050821 ҡабул ителгән\n1937 йылғы картиналар\nXX быуат картиналары\nБашҡорттар һынлы сәнғәттә\nБыл бит һуңғы тапҡыр 06:05 9 август 2021 үҙгәртелгән.


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - "ҠЫҘЫЛ АТЛЫЛАР" - БАШҠОРТ КАВАЛЕРИЯ ДВИЗИЯҺЫНЫҢ ПРОПАГАНДА ҠОРАЛЫ - 2015 - Мәҡәләләр\n"ҠЫҘЫЛ АТЛЫЛАР" - БАШҠОРТ КАВАЛЕРИЯ ДВИЗИЯҺЫНЫҢ ПРОПАГАНДА ҠОРАЛЫ\n"Ҡыҙыл атлылар" гәзитенең яҙмышы кавалерия дивизияһының һуғыштағы тәүге этабы менән тығыҙ бәйләнгән. Билдәле булыуынса, Башҡорт АССР-ында 112-се һәм 113-сө һанлы ике кавалерия дивизияһы төҙөлә. 113-сө кавалерия дивизияһы составы башҡа хәрби берекмәләргә таратып бирелә, ә 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы 1942 йылдың апрелендә юлға сыға. Ошо көндән алып, билдәле булған бөйөк һәм трагик рейдҡа тиклем (рейдта дивизияның күп өлөшө ҡырыла һәм һуңынан уның составы СССР-ҙың төрлө төбәктәренән килгән кешеләр менән тулыландырыла, башҡорттар нисбәте кәмей), "Ҡыҙыл атлылар" гәзитендә башҡорт атлыларының легендар юлы яҡтыртыла. Редакция хеҙмәткәрҙәре ҡойоп ямғыр яуғанда ла, ел-дауыллы буран ҡоторғанда ла, сатлама һыуыҡта ла - ниндәй шарттарҙа ла гәзиттең һәр һанын үҙ ваҡытында фронттағы яугирҙарға еткереп тора. Гәзит һуғышсыларҙың рухын күтәрә. Уның биттәрендә яңынан-яңы мәғлүмәттәр, тыуған яҡтан килгән хаттар, һуғышсыларҙың ҡаһарманлыҡтары тураһындағы яҙмалар донъя күрә. Гәзит һуғышсыларҙы батырлыҡҡа, дошмандан үс алырға өндәй.\nХәрби шарттарҙа гәзит сығарыу еңелдән булмай. Ҡайһы саҡта мөхәррир русса килгән мәҡәләләрҙе наборщиктарға туранан-тура башҡортсаға тәржемә итеп йыйҙыра. Ҡағыҙ етешмәгән саҡтар ҙа була. Әммә ниндәй генә ауырлыҡтарға ҡарамаҫтан, мөхәррир Али Карнай, гәзиттең бер һаны ла сыҡмай ҡалмаһын, тип тырыша.\nДивизияла хәреф йыйыусы булып эшләгән Хөршиҙә Хәирова иҫтәлектәренән: "Хәтеремдә, Башҡорт атлылар дивизияһы гәзитенең беренсе һанын 1942 йылдың апрелендә сығарғайныҡ. Тирә-яҡта тынлыҡ, һалдаттар шаяра-көлә, беҙгә эшләргә ҡамасаулаусы юҡ. Шуға күрәлер инде, ул саҡта миңә дивизия гәзите типографияһында эшләү артабан да бына шулай еңел генә үҙ ыңғайына барыр төҫлө тойолғайны. Тәүге һанды сығарған ваҡытта уҡ мин йыйған һәр бер бәләкәй генә ҡурғаш хәрефтең немец фашистары йөрәгенә пуля булып ҡаҙалыуын теләнем. Артабан ошо теләк көсәйгәндән-көсәйә барҙы... Бына беҙ фронттың алғы һыҙығында, Елецк ҡалаһы эргәһендәге бер ауылда. Ҡала яна, тирә-яҡты һуғыш һөрөмө ҡаплап алған. Ошонда беҙ дивизия гәзитенең икенсе һанын сығарҙыҡ, һуғыш шарттарында гәзит сығарыуҙың ауырлыҡтарын мин тәүге тапҡыр ошонда татыным. Бынан һуң беҙ шундай ауырлыҡтар менән йөҙәрләгән гәзит һандары, листовкалар баҫтырҙыҡ. Бармаҡтарым, хәрефтәр соҡоп, ҡанап бөтә торғайны. Эшебеҙ бик күп - үҙебеҙ йыябыҙ, үҙебеҙ уҡып төҙәтәбеҙ (корректор ҡаралмаған), гәзит баҫа торған машинаны ла йыш ҡына үҙебеҙгә әйләндерергә тура килә. Хатта ҡайһы саҡта гәзиттәрҙе полктарға үҙебеҙ алып барып тарата торғайнык. Төндә типографияла эшләүселәр алмашлап, ҡулға карабин тотоп, үҙ мөлкәтебеҙҙе һаҡлайбыҙ - поста торабыҙ. Ләкин беҙ, теш ҡыҫып, бирешмәҫкә, һыр бирмәҫкә тырыштыҡ. Шулай итмәй булмай. Беренсенән, ир-егеттәр ҡан ҡойоп һуғышҡанда, ниңә беҙ, ҡыҙҙарбыҙ, тип, иҙереп төшөргә тейеш? Килешмәй. Икенсенән, үҙебеҙ сығарған гәзитте уҡығас, һуғышсыларҙың дәрте күтәрелеп, батырлыҡтары артып киткәнен күреү беҙгә яңынан-яңы көс өҫтәй ине.\nҺуғыштар ҡыҙыу барған көндәрҙә гәзит сығарып өлгөрөп булмай. Шундай саҡтарҙа "Ҡыҙыл атлылар" гәзите редакцияһы иң мөһим хәбәрҙәр менән листовкалар баҫтыра. Редакция хеҙмәткәрҙәренә шәмде снаряд гильзаһынан эшләп алырға тура килә ине. Шинель итәгенән филтәлек бер-ике иле буҫтау ҡырҡып алып, шуны яндырып, тоноҡ яҡтылыҡта хәреф йыйып, корректура уҡып, листовкалар әҙерләйбеҙ. Гәзиттең наборщик ҡыҙҙарына көслө һуғыштар мәлендә санитар булып эшләргә лә тура килде. Улар төнө буйы эшләп арыуҙарын онотоп, һуғыш яланынан яралыларҙы алып сығып, яраларын бәйләргә тотона ине .\nБер тапҡыр алыҫ юлға сыҡҡанда гәзит сығарыу өсөн кәрәк булған типография материалдары - линейкалар, бабашкалар, башҡа материалдар ҡойолоп төшөп ҡалды. Билдәләнгән урынға барып еткәс, "Ҡыҙыл атлылар" хеҙмәткәрҙәре, нисек итеп гәзит сығарабыҙ инде, тип аптырап ҡалды. Бәхеткә күрә, разведчиктар яҡында ғына немецтарҙың типография тейәлгән бер машинаһы ҡыйралып ятҡанын килеп әйтә. Редакция хеҙмәткәрҙәре унда барып, байтаҡ техник материалдар йыйып алып ҡайтты. Гәзит ваҡытында сыҡты..."\n"Ҡыҙыл атлылар" гәзитендә танылған өс әҙип эшләй. Мөхәррир вазифаһын күренекле яҙыусы Али Карнай (Имамғәли Мөхәмәтдин улы Зөлкәрнәев) башҡара. Редакцияның яуаплы сәркәтибе икенсе бер ҙур әҙип Шакир Насиров була. Шағир Әхтәм Ихсан штаттағы хәбәрсе сифатында алғы позиция менән редакция араһында йөрөп, гәзитте мәҡәләләр менән тәьмин итә. Яу яланынан репортаждар яҙа, һалдаттарҙың мәҡәләләрен ойоштора.\nАли Карнай башҡорт яҙыусыларынан иң тәүгеләрҙән булып, һуғыштың тәүге көндәрендә үк фронтҡа китеү теләген белдерһә лә, уның теләге 1942 йылда ғына бойомға аша. Ошо йылдың мартында партияның өлкә комитеты тәҡдиме буйынса ул яңы ойошторолған Башҡорт атлылар дивизияһы эргәһендә сыға башлаясаҡ "Ҡыҙыл атлылар" гәзитенә мөхәррир итеп тәғәйенләнә. Али Карнайға бер юлы яуаплы ла, үҙенсәлекле лә вазифа йөкмәтелә. Ул Бөйөк Ватан һуғышы фронтында сыҡҡан берҙән-бер башҡорт телендәге гәзиттең мөхәррире була. Яҙыусы-журналист фашистарға ҡаршы ҡылысҡа-ҡылыс килеп һуғышҡан совет һалдаттары менән яҡындан аралаша. Улар менән бер блиндажда йәшәй, тиһәң дә була. Фронт гәзитендә "Ҡыҙылармеец Х. Мансуров" имзаһы менән ул ошо ҡыйыу көрәшселәр тураһында һөйләүсе тиҫтәнән артыҡ бәләкәй-бәләкәй очерк-һүрәтләмәләр, хикәйәләр урынлаштыра. Күләм яғынан ҙур булмаһалар ҙа, оҫта яҙыусы-журналист тарафынан яҙылған был мәҡәләләр фронт ысынбарлығының күп яғын яҡтырта. Яҙыусы Ватан һуғышы күренештәрен һүрәтләмә-мәҡәләләр аша сағылдырыу менән генә сикләнеп ҡалмай. Ул Башҡорт дивизияһының һуғышсан юлын, уның батырлыҡтарын ныҡлап өйрәнә. Ҙурыраҡ әҫәр өсөн материалдар туплай. Бәрелеш булған урындарҙы тасуирлаған һәм ваҡиғаларҙы тәфсирләп яҙған көндәлек алып бара. Ләкин алыҫ Дон далаларында, өҫкә пуля ямғыры яуып торған шарттарҙа, башҡорт телендә гәзит сығарыуҙы ойоштороу, уны һуғышсыларҙы яңынан-яңы еңеүҙәргә рухландырырҙай йәнле материалдар менән тәьмин итеү яҙыусының бөтә иғтибарын ялмай. Тәүҙәрәк уға ҙурыраҡ әҫәр яҙырға форсат та ҡалмай. Был хаҡта Карнай үҙе лә: "Яҙып булмай! Ваҡыт юҡ. Ә яҙаһы нәмәләр страшно күп! Шулай ҙа тырышып ҡарарға иҫәп юҡ түгел", - тип яҙа Баязит Бикбайға ебәргән хатында.\nЯҙылған: 05.05.15 | Ҡаралған: 949


ТЕХНОПЛЮС, Краснодар (id#3614)\nТелефон:+7 (861) 211-21-00, 8-961-85-677-66, 8-918-450-14-98\nФакс:+7 (861) 211-24-07\nАдрес:Россия, Краснодарский край, г. Краснодар, ул. Уральская, 73\nРежим работы:С 9.00 до 17.45 пятница: с 9.00 до 17.00 без перерыва выходной: суббота, воскресенье\nС 01.01.17-08.01.17 ВЫХОДНОЙ\nС 09.01.17 В ОБЫЧНОМ РЕЖИМЕ\nОФИЦИАЛЬНЫЙ ПРЕДСТАВИТЕЛЬ САНКТ-ПЕТЕРБУРГСКОЙ ФИРМЫ ТЕХНИКА ПЛЮС В ЮЖНОМ РЕГИОНЕ\nБолее детальную информацию о фирме (организации, компании), вы можете получить на ее официальном сайте, в офисе или связавшись с ее представителем по телефонам\t+7 (861) 211-21-00, 8-961-85-677-66, 8-918-450-14-98\n+7 (861) 211-21-00, 8-961-85-677-66, 8-918-450-14-98\nТрамвай 8, 9, 10, 20, маршрутное такси 50, 99 ост. Хладокомбинат, автотранспортом по ул. Уральской до меланжевой, затем по ул. Новороссийской до ул. Новороссийской 210/2 и во внутрь почти до ул. Уральской\nРоссия, Краснодарский край, г. Краснодар, ул. Уральская, 73\n+7 (861) 211-24-07\nЕсли вы увидели неточность в представленных данных по фирме ТЕХНОПЛЮС, сообщите об ошибке. Мы уточним информацию о фирме и внесем изменения в данные.


Инновация сәйәсәтенә иғтибар етмәй\nРеспублика башлығы Рөстәм Хәмитов БР Хөкүмәте ҡарамағындағы Фәнни-техник һәм инновация сәйәсәте буйынса советтың киңәйтелгән ултырышында ҡатнашты. Уның билдәләүенсә, беҙҙе сит илдәрҙә етештерелгән тауарҙар уратып алған. Инновациялар мөхитен үҫтереү өсөн үҙебеҙҙә шарттар ҙа, ҡеүәт тә бар, тик инновациялар ғына юҡ. Эшҡыуарҙар яғынан инновация сәйәсәтенә иғтибар етмәй. Инновация сәйәсәтен үҫтереүҙә бигерәк тә йәштәрҙең яңы идеяларын файҙаланыу мөһим, сөнки нәҡ улар төрлө эксперименттарға тәүәккәл тотона.\nРеспублика башлығы Рөстәм Хәмитов БР Хөкүмәте ҡарамағындағы Фәнни-техник һәм инновация сәйәсәте буйынса советтың киңәйтелгән ултырышында ҡатнашты.\nУның билдәләүенсә, беҙҙе сит илдәрҙә етештерелгән тауарҙар уратып алған. Инновациялар мөхитен үҫтереү өсөн үҙебеҙҙә шарттар ҙа, ҡеүәт тә бар, тик инновациялар ғына юҡ. Эшҡыуарҙар яғынан инновация сәйәсәтенә иғтибар етмәй. Инновация сәйәсәтен үҫтереүҙә бигерәк тә йәштәрҙең яңы идеяларын файҙаланыу мөһим, сөнки нәҡ улар төрлө эксперименттарға тәүәккәл тотона.\nБР сәнәғәт һәм инновация сәйәсәте министры Р. Ваһапов республикала технологик күҙаллау тураһында закон кәрәклегенә баҫым яһаны. БР Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары Ю. Пустовгаров ошо өлкәлә аныҡ ҡарарҙар ҡабул итеүҙең һөҙөмтәлелеге өсөн БР Сәнәғәт һәм инновация сәйәсәте министрлығы базаһында эш төркөмө ойоштороу кәрәклеген билдәләне.


Башҡортостан йылғалары — Башҡорт Википедияһы\nБашҡортостан йылғалары — Башҡортостан Республикаһы биләмәләре аша аҡҡан бөтә йылғалар барлығы.\nНөгөш йылғаһы Мораҙым тарлауығында\nРеспублика йылғалары башлыса ике йылға бассейнына — Волга (Кама) һәм Яйыҡ бассейндарына ҡарай. Тик көнсығыштағы бәләкәй йылғаларҙың өлөшө — Уй үрге ҡушылдыҡтары менән, Мейәс һәм башҡалар — Обь бассейнына ҡарай.\nАғиҙел Көньяҡ Уралда\nЯҙғы ташҡын ваҡытында Бөрө йылғаһы\nҺаҡмар йылғаһы Йылайыр районында\nЯйыҡ йылғаһының инешендәге «Азия» һәм «Европа» яҙыуҙары һәм иҫәлекле билдә\nМәмбәт ҡаяһы янында Еҙем йылғаһы\nРеспубликала дөйөм оҙонлоғо 57 366 километр тәшкил иткән барлығы 12 725 йылға иҫәпләнә. Күп кенә йылғаларҙың оҙонлоғо 10 километрҙан аҙыраҡ.\nЙылғалар һаны һәм уларҙың оҙонлоғо\nОҙонлоҡ градациялары (км)\nДөйөм оҙонлоғо (км)\nИң бәләкәйҙәре 10-дан кәм 11 731 29 317\nБәләкәй 26—50 156 5 473\nУртаса 101—200 17 2 340\nҘур 501—1000 3 2 002\n1000-дән ашыу 1 1 430\nБарлығы 12 725 57 366\nАғиҙел һәм Яйыҡ йылғалары ҡушылдыҡтары менән көньяҡ, көнсығыш һәм көнбайыш йүнәлешендә атмосфера яуым-төшөмдәрен ағыҙыу юлдары булып тора.\nБашҡортостандың иң ҙур йылғалары тураһында мәғлүмәттәр\nОҙонлоғо, км (шул иҫ. респ. терр. б-са)\nБассейн майҙаны, км² (шул иҫ. респ. терр. б-са)\nАғиҙел Белая (Агидель) 1 430 142 000\nЫҡ Ик (приток Камы) 571 (450) 18 100\nДим (Күгиҙел) Дёма 535 (420) 12 800\nӨфө (Ҡариҙел) Уфа (Караидель) 918 (390) 53 100\nҺаҡмар Сакмара 760 (348) 30 400 (5 940)\nИнйәр Инзер 307 5 380\nӘй Ай 571 (278) 15 000\nҺикияҙ Сикияз 16\nСаған Саган билдәһеҙ\nОлөйөр Улуир 38 327\nТере Танып Быстрый Танып 345 7 560\nОло Эйек Большой Ик (приток Сакмары) 341 (256) 7 670\nНөгөш Нугуш 235 3 820\nТаналыҡ Таналык 225 4 160\nЙүрүҙән Юрюзань 404 (224) 7 240\nЕҙем Зилим 215 3 280\nСөн Сюнь 209 4 500\nӨршәк Уршак 193 4 230\nСәрмәсән Чермасан 186 3 970\nОло Ҡыҙыл Большой Кизил 172 2 080\nЯйыҡ Урал (Яик) 2 534 (165) 220 000 (2 480)\nАшҡаҙар Ашкадар 165 3 780\nЙылайыр (Урман Йылайыры) Зилаир 158 1 210\nӨҫән Усень 147 2 460\nОло Һүрәм Большая Сурень 131 1 580\nБөрө Бирь 128 2 200\nҠармасан Кармасан 128 1 780\nУҫы Уса 126 964\nБаҙы База 123 1 590\nЭҫем (Ағиҙел ҡушылдығы) Сим 239 (120) 11 700\nКесе Эйек (Ҡарман) Малый Ик (приток Большого Ика) 118 640\nҮҙән Узян 116 590\nОло Ыйыҡ Большой Ик (приток Ая) 108 1 460\nЛәмәҙ Лемеза 119 (103) 1 800\nҠуғанаҡ Куганак 102 1 480\nЫйыҡ (Әй ҡушылдығы) Ик (приток Ая) 102 1 296\nЯлан Йылайыры (йылға) Крепостной Зилаир 100 900\nҠаҫмарт Касмарка 123 (95) 1 431\nКесе Ҡыҙыл Малый Кизил 113 (93) 1 540\nТөй Тюй 195 (65) 3 700\nБеүә Буй 228 (60) 6 530\nКама (Иҙел, Сулман Иҙел) Кама 1 805 (36) 507 000\nМейәс Миасс 658 (33) 21 800\nСаруа һәм Яманйылға йылғалары тәбиғәт ҡомартҡылары булып тора, улар Башҡортостан Республикаһы һәм Рәсәй Федерацияһы ҡануниәте менән ҡурсалана.\n↑ Поверхностные воды.// Башкортостан: краткая энциклопедия — Уфа: Башкирская энциклопедия, 1996. — Б. 20—21. — 672 б. — ISBN 5-88185-001-7.\n↑ Дөйөм оҙонлоғо 100 километрҙан ашыу булған.\n↑ Загорский В. А. Саруа // Башҡорт энциклопедияһы — Өфө: «Башҡорт энциклопедияһы» ғилми-нәшриәт комплексы, 2015—2020. — ISBN 978-5-88185-143-9.\n↑ Яманелга // Башкирская энциклопедия — Уфа: ГАУН «Башкирская энциклопедия», 2015—2020. — ISBN 978-5-88185-306-8. (рус.)\nАтлас туристических ресурсов Республики Башкортостан. — Уфа, 2007. — 276 с.\nАбдюкова Э. А., Кулагин А. Ю., Рашитова Г. С., Абдюкова Г. М. Экологическая оценка воздействия агропромышленного комплекса на состояние малых рек Башкортостана.// Научный журнал КубГАУ, № 73 (09). 2011.\nЗагорский В. А. Йылғалар // Башҡорт энциклопедияһы — Өфө: «Башҡорт энциклопедияһы» ғилми-нәшриәт комплексы, 2015—2020. — ISBN 978-5-88185-143-9.\nПоверхностные воды.// Башкортостан: краткая энциклопедия — Уфа: Башкирская энциклопедия, 1996. — Б. 20—21. — 672 б. — ISBN 5-88185-001-7.\nРеки Башкортостана // Экология Республики Башкортостан.\nПЕРЕЧЕНЬ РЕК ДЛИНОЙ 10 и БОЛЕЕ КИЛОМЕТРОВ, ПРОТЕКАЮЩИХ ПО территории РЕСПУБЛИКИ БАШКОРТОСТАН И ИМЕЮЩИХ РЫБОХОЗЯЙСТВЕННОЕ ЗНАЧЕНИЕ Приложение N 2 к Постановлению Кабинета Министров Республики Башкортостан от 7 сентября 1998 г. N 187 (рус.)\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Башҡортостан_йылғалары&oldid=931738 ҡабул ителгән\nПоследний раз редактировалась 1 февраль 2020 в 11:34\nБыл бит һуңғы тапҡыр 11:34 1 февраль 2020 үҙгәртелгән.


Артикул: CO952A14. Категории: АКЦИИ, ЖЕНСКИЕ, КОЛЬЕ, Колье, Колье, МУРАНСКОЕ СТЕКЛО, Муранское стекло. Метка: График 3.


06 августа 2015 — 15:22\nУрта диңгеҙҙә Ливия мигранттарының карабые һәләкәткә осраған. 700 кеше һыуға һикереп ҡотолған. Уларҙың 400-е ҡотҡарылған. Был турала фажигә урынындағы хәрби судно мәлүмәттәренә һылтанып ассошейтед пресс хәбәр итте. Быйыл ғына Ливиянан 2 мең мигрант Урта диңгеҙ аша сыҡҡанда һәләк булған.\nҺуңғы тәүлектә Һиндостан һәм Чехияла тимер юл һәләкәте һәм Рәсәйҙә юл-транспорт фажиғәһе теркәлде. Аваряиларҙа 50 кеше һәләк булды. Һиндостанда бер юлы ике поезд рельстан сығып осҡан. Һөҙөмтәлә 32 кешене ток һуғып үлтергән. Хабаровский крайында ике автобус бәрелешеү сәбәпле 15 кешенең ғүмере өҙөлдө. 60 кеше дауаханаға һалынған. 3 бала бик ауыр хәлдә. Чехияла пассажир поезы әлегә билдәһеҙ сәбәптәр арҡылы рельстан сығып түңкәрелгән. Шул ваҡытта уға икенсе состав килеп бәрелә. Һәләк булыусылар юҡ.\nАмерикала һауала осоп китеп барған самолетты уҙыусы билдәһеҙ объектты төшөрөп алғандар. Ролик авторы әйтеүенсә, объект самолет артынан ҡалмайынса бара әммә һуңынан ҙур тиҙлектә уны үтеп китә. Интернет селтәрендә әле ҡыҙыу бәхәстәр бара. Кемдер быны ысынлап та билдәһеҙ осоусы объек, кемдер, киреһенсә, оҫта монтаж тип иәҫпләй.\nРеспубликаның Ҡыуатов исемендәге клиник дауаханаһында яңы ҡорамалдар ярҙамында дауалай башланылар.\nТабиптар умыртҡа һөйәгенә компьютер ярҙамында тәьҫир яһаусы аппараттар ҡуллана. Табиптар әйтеүенсә, был ҡорамалдар элек бер-нисә сәғәткә һуҙылған операцияны тиҙерәк үткәрергә мөмкинлек бирә. Заманса аппараттар дөрөҫ диагноз ҡуйыу йәһәтенән дә отошло. Операция иһә ғәҙәттәгесә ҙур яра яһамай ғына атҡарыла.Махсус торба аша ашҡаҙан-эсәк ағзаларына операция барышы даими күҙәтелә. Эндоскоп ярҙамында ағзала барлыҡҡа килгән яман шеште, бауырҙағы ташты алдан күреп дөрөҫ диагноз ҡуйырға һәм ваҡытында операция эшләргә мөмкин. Эндоскопик ҡорамала эйчди камера урынлаштырылған. Уның ярҙамында операция барышын күҙәтергә һәм һуңынан да яҙылғанды экрандан ҡарарға мөмкин. Нейрохирургтар махсус ҡорама менән өсөнсө сирленең умыртҡаһына операция яһай. Ул баҫҡыстан төшөп килгәндә аяғын ауырттырған. Аяҡ сатанлауы һөҙөмтәһендә умыртҡа һөйәге һынған.Инновация ҡорамалдары нейрохирургия өлкәһендә операциялар яһаусы табип хаталарын иҫкәртергә лә булышлыҡ итә.


Баш ҡалала Башҡортостандың беренсе мәҙәниәт министры хаҡында китап баҫылып сыҡты // Мәҙәниәт | новости башинформ.рф\nБаш ҡалала Башҡортостандың беренсе мәҙәниәт министры хаҡында китап баҫылып сыҡты\n14:05, 30 декабря 2015 Мәҙәниәт\nӨФӨ, 2015 йыл, 30 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.\nЗәйнәб Биишева исемендәге «Китап» нәшриәтендә «Үлемһеҙлеккә юл: Сөләймән Сәйетбатталов» тигән китап донъя күрҙе. Баҫма күренекле дәүләт эшмәкәре Сөләймән Сәйетбатталовтың тыуыуына 110 йыл тулыуға арнала. Китапта БАССР-ҙың беренсе мәҙәниәт министрының тормошо һәм эшмәкәрлеге хаҡында бәйән ителә.\nҠушымтала Сөләймән Сәйетбатталовтың матбуғатта баҫылған мәҡәләләре, документтары һәм хаттары бирелгән. Ҡыҙы Алһыуҙың хәтирәләрендә ул үҙ республикаһының илһөйәре, кешеләр яҡшы йәшәһен өсөн бөтә көсөн һалған эшсән булып күҙ алдына баҫа. Китаптың авторы һәм төҙөүсеһе — Алһыу Сәйетбатталова. Баҫмала ғаилә архивынан фотоһүрәттәр һәм документтар файҙаланылған. Йыйынтыҡ рус телендә баҫылған.


Ремонт Asus (Асус) VivoBook S15 S510UN-BQ019T в Краснодаре\nРемонт ноутбуков ASUS VivoBook S15 S510UN-BQ019T Краснодаре\nДоставка бесплатна для каждого клиента, который заказал ремонт ноутбука ASUS VivoBook S15 S510UN-BQ019T в Краснодаре. На складах есть каждая запчасть: от дисплея 1920x1080px размером 15.6" до оперативной и встроенной памяти объемом 8 ГБ ГБ и 1000 ГБ Гб соответственно. Работают скидки, позволяющие сэкономить. В обязательном порядке согласовываем цену с клиентом после диагностики (бесплатной). Оставляйте заявку или звоните!\nРемонт ноутбуков ASUS VivoBook S15 S510UN-BQ019T в Краснодаре: порядок работы\nОтзывы о ремонте ASUS VivoBook S15 S510UN-BQ019T в Краснодаре


«Ҙур химия» форумында республика предприятиелары консорциумының презентацияһы көтөлә // Иҡтисад | новости башинформ.рф\n«Ҙур химия» форумында республика предприятиелары консорциумының презентацияһы көтөлә\n14:42, 19 апреля 2012 Иҡтисад\n17-18 майҙа Өфөлә үтәсәк «Ҙур химия» халыҡ-ара форумында республика предприятиеларының нефть-газ консорциумын ойоштороу тураһындағы килешеүгә ҡул ҡуйыласаҡ. Был турала «Башинформ» агентлығында үткән матбуғат конференцияһында БР Сауҙа-сәнәғәт палатаһы президенты Юрий Пустовгаров хәбәр итте.\n— Беҙҙә тармаҡ предприятиелары консорциумының сит ил баҙарына сығыуын ойоштороу темаһы бик яҡшы старт алды. Был өлкәлә тәжрибәбеҙ ҙә бар,— тип билдәләне Юрий Пустовгаров.\nХәтерегеҙгә төшөрәйек, быйыл март башында республика предприятиелары («Пакер» фәнни-производство фирмаһы» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте, «Бурсервис» фәнни-производство предприятиеһы» асыҡ акционерҙар йәмғиәте, «БашИнноТек» инновацион-инжиниринг үҙәге» фәнни предприятиеһы, шулай уҡ ситтән тороп ҡатнашыусы ете ойошма) БР Сауҙа-сәнәғәт палатаһы етәкселегендә Алжирҙың Хасси-Мессауд ҡалаһында үткән II Халыҡ-ара нефть һәм газ күргәҙмәһендә ҡатнашты. Башҡортостан сит ил коллегаларына республика предприятиеларының геологик разведкалауҙағы, нефть һәм газ сығарыуҙағы, углеводород сеймалын транспортлауҙағы, белгестәр әҙерләүҙәге компетенцияларын күрһәткән иң ҙур коллектив стенд әҙерләне. Алжирҙың Энергетика һәм файҙалы ҡаҙылмалар табыу министрлығындағы осрашыуҙа Башҡортостан предприятиеларына геологик разведкалау һәм фосфат сығарыу буйынса бер нисә тендерҙа ҡатнашырға тәҡдим иттеләр. Шулай уҡ Алжир провинцияларының береһендә берлектәге технопарк булдырыу варианты ла ҡаралды.\n— Нефть һәм газ химияһы ҡорамалдары етештереүселәренең (республикала ошондай 20 ойошма бар) консорциумын ойоштороу тураһындағы килешеү — үтә мөһим тема. Башҡортостандың бөгөн файҙалы ҡаҙылмалар сығарыуҙан алып эшкәртеүгә, проектлауға, сервис хеҙмәттәренә тиклем бөтә мөмкинлектәре лә бар, — тине БР Сауҙа-сәнәғәт палатаһы президенты. — Компетенцияларыбыҙҙы һәм технологияларыбыҙҙы һәр беребеҙ айырым түгел, ә идара компанияһы ярҙамында берләштерелгән ҡеүәтле коллектив составында тәҡдим итеп, комплекслы рәүештә беҙ Вьетнам, Көньяҡ-Көнсығыш Азия, Африка, ғәрәп илдәре баҙарына сыға алабыҙ. Консорциум сиктәрендә мин бәләкәй бизнес үҫешенең дә перспективаларын күрәм. Беҙҙе бер бөтөн итеп ҡабул итәсәктәр, беҙгә ҡараш та икенсе төрлө буласаҡ. Консорциум — ул һөйләшеүҙәрҙе хөкүмәт кимәлендә алып барыу мөмкинлеге, тап ошо ҡаты власть вертикале булдырылған илдәрҙә бизнес алып барыуҙың төп шарты булып тора ла инде. Бөгөн предприятиеларыбыҙҙың береһе – Благовещен арматура заводы — Иранда үҙенең мөмкинлектәрен тәҡдим итә. Артабан беҙ төҙөлөш һәм авиация тармағы предприятиеларының консорциумдарын булдырырға ниәтләйбеҙ.\nБР Сауҙа-сәнәғәт палатаһының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, «Ҙур химия» халыҡ-ара форумында Палата эшҡыуарҙар өсөн субконтрактациялар биржаһын да үткәрәсәк. Юрий Пустовгаров һүҙҙәренсә, был эшҡыуарҙарға артабан эшкәртеү өсөн сеймал алырға ҙур предприятиеларға мөрәжәғәт итеүҙе еңелләштерәсәк.\n— Форумдың принципиаль бурысы — республика территорияһында бер-береһенә бәйле, әммә береһен икенсеһе ҡабатламаған химия продукцияһын эшкәртеү тармаҡтары ойоштороу. Беҙҙең өсөн нефть химияһы – 2020 йылға тулайым эске продукт үҫеше сығанағына әйләнергә тейешле беренсе тармаҡ, — тип белдерҙе БР Сауҙа-сәнәғәт платаһы президенты.\nТеги: БР Сауҙа-сәнәғәт палатаһы,Ҙур химия


РОСНО-МС в Красноармейске (Саратовская область): адреса, телефоны, отзывы, часы работы\nРОСНО-МС в Красноармейске (Саратовская область)\nОткрытое акционерное общество Страховая компания РОСНО-МС 412800, Саратовская обл., г. Красноармейск, ул. Ленина, д. 44 Россия, Саратов 8 (845) 502-1094, 8 (800) 100-8005\nГлавная → Страховые компании в Красноармейске (Саратовская область) → РОСНО-МС\nФилиал по адресу 412800, Саратовская обл., г. Красноармейск, ул. Ленина, д. 44\n412800, Саратовская обл., г. Красноармейск, ул. Ленина, д. 44\n8 (84550) 2-10-94, 8-800-100-800-5


Усадьба, г. Иркутск, ул. К. Либкнехта, 35 | ИРКИПЕДИЯ - портал Иркутской области: знания и новости\nУсадьба, г. Иркутск, ул. К. Либкнехта, 35


Башҡорттарҙың яҡын дуҫы (Маргарет ханымды иҫкә алғанда)\n(Берлин ҡалаһы, Германия)\n1990 йылдарҙа Германияла төрөктәрҙең күп булыуы мине ҡыҙыҡһындырҙы. Төрөк телен өйрәнәм тип, Берлин ирекле университетының тюркология институтына барҙым (тюркология өйрәнергә ниәтем юҡ ине). Ундағы төрөк телен өйрәнеү курстарына студенттар күп килгән, мин уҡыған төркөмдә 36 кеше ине.\nХәтирәләр генә ҡалды...\nИшмөхәмәт Ғилметдин улы Ғәләүетдинов (1.01.1948 — 12.10.2015) сығышы менән Учалы районының Сораман ауылынан. Уның ниндәй дәрәжәләргә эйә булыуы, фән өлкәһендәге уңыштары хаҡында күп яҙалар, һәм киләсәктә лә ул эш дауам итер. Шуға күрә, ауылдашыбыҙҙың ҡаҙаныштарына туҡталып тормайынса, фәҡәт уның тыуған ауылына бәйле йәшәйеше хаҡында хәтирәләрҙе яңыртмаҡсымын.


Книги похожие на «Полустёртая зебра. Сборник рассказов»📚 — читать онлайн на MyBook\nКниги, похожие на «Полустёртая зебра. Сборник рассказов»


Журналдар Web Directory: ODP.org > World > Bashkir > Референция > Журналдар Directory\nDirectory of Журналдар Resources\nHome > World > Bashkir > Референция > Журналдар\nБашҡортса журналдарҙың сайттары категорияhы.\nБалалар hәм үҫмерҙәр\nӘҙәби-нәфис һәм ижтимағи-сәйәси журнал.\nФәнни-педагогик һәм методик айлыҡ журнал. Журнал белемһеҙлекте бөтөрөүҙә ҙур роль уйнай, башланғыс һәм ете йыллыҡ белем биреү, әҙәби башҡорт телен индереү проблемаларын яҡтырта. Уның ярҙамы менән башҡорт милли мәктәбе нигеҙҙәре практикаһы, беренсе дәреслектәр, уҡыу-методик ҡулланмалары индерелә.\nҠатын-ҡыҙҙар һәм ғаилә өсөн журнал.\nИжтимағи-сәйәси, фәнни-популяр журнал. Текстар башҡорт, урыҫ, инглиз телдәрендә баҫыла. Журналда публицистика, крайҙы, тарихты өйрәнеү өсөн материалдар; республикала, Рәсәйҙә, донъялағы ижтимағи хәлдәр тураһында мәҡәләләр баҫыла.\nТеатр, музыка, халыҡ ижады, һынлы сәнғәт, кино, телевидение тураһында нәфис-публицистик журнал. Журналда ижтимағи-сәйәси темалаға материалдар, мәҙәниәт тарихы буйынса мәҡәләләр, арҙаҡлы шәхестәрҙең хәтирәләре, драматургтарҙың яңы пьесалары бар.


Илле гармунсы бергә сығып баҫһа... » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Рухиәт » Илле гармунсы бергә сығып баҫһа...\nБик һәләтле халыҡ йәшәй бында. Мәҫәлән, ауылдағы 600 самаһы кешенең 50-нән ашыуы гармунда, баянда уйнай. Йырсылар тураһында әйтеп тороу ҙа кәрәкмәйҙер, сөнки “бында бөтөн ауыл йырсы” тигән дандары тирә-яҡҡа күптән таралған.\nОҫта ойоштороусы, туплаусы булған ерҙә, әлбиттә, эш тә уңышлы бара. Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре Вәкилә Әхмәтйәнова 1972 йылдан бирле эшләй. Уҙған быуат аҙағынан мәҙәниәт йортоноң алыштырғыһыҙ етәксеһе. Тормош иптәше лә сәнғәт өлкәһен үҙ иткән. Ингел Әхмәтйәнов 1976 йылда Стәрлетамаҡ мәҙәниәт-мәғрифәт техникумын тамамлап, Йәрмөхәмәттә хеҙмәт юлын башлаған, әле лә һайлаған һөнәренә тоғро.\n– Беҙгә килгән кеше бер ҡайҙа ла китмәй. Практикаға тип ваҡытлыса килгәндәрҙең дә күбеһе ауылда тороп ҡала, – ти Ингел ағай, шаяртып.\nАуылдаштары Вәкилә менән Ингел Әхмәтйәновтар хаҡында: “Улар ғүмер буйы мәҙәниәт тормошонда ҡайнай”, – ти. Киң күңелле, ихлас, халыҡ менән уртаҡ тел таба белгән ғаилә, ысынлап та, бар яҙмышын туймазыларға рухи байлыҡ таратыуға бағышлаған.\nӘле мәҙәниәт йортонда театр коллективы уңышлы эшләй, гармунсылар ансамбле лә бар. “Ғаилә”, “Ауыл егеттәре”, “Серҙәштәр” йыр һәм фольклор төркөмдәре сығыштары менән халыҡты ҡыуандырып тора. Шулай уҡ “Йондоҙ” триоһының, дуэттарҙың, яңғыҙ башҡарыусыларҙың йыр-моңон көтөп ала ауылдаштары. Һәр коллективтың да репертуары бай, үҙенсәлекле.\nСығыштарҙы музыкаль яҡтан биҙәгәндә Вәзиф Мусин, Рәмил Рафиҡов, Рәвил Хәйруллин, Рафаиз Йәләлов, Гөлназ Белголова баянда уйнай, Ингел Әхмәтйәнов мандолина ҡылдарын сиртә. Шулай уҡ Рөстәм Вафин, Әлмира Йыһаншина, Зөлфиә Хәбирова, Рузилә Рафиҡова, Тәслимә Солтанова, Ильвира Ғәниева, Рәзинә Мусина, Ринат Сәлмәнов, Гүзәл Латипова кеүек һәүәҫкәр йырсылар, мәҙәниәт йортоноң штатта торған артистары кеүек, репетицияларҙы ҡалдырмай, моңло тауыштары менән ауылдаштарына рухи байлыҡ тарата.\n– Аҙнаһына өс тапҡыр репетицияға йөрөйбөҙ, күрше Ҡандра ауылынан килеп етәбеҙ, – ти 65 йәшлек Рәмил Рафиҡов. Ул һөнәре буйынса нефтсе.\nАуылдың мәҙәни тормошонда әүҙем ҡатнашҡан Рәвил Хәйруллинды айырым билдәләге килә. Уны һау-сәләмәт булып та, тормоштан ваз кискән, маҡсатһыҙ йәшәгән кешеләргә үрнәк итеп ҡуйырлыҡ. Рәвил тыумыштан һуҡыр. Шулай булһа ла, махсус уҡыу йортонда биш класты тамамлай, баянда уйнарға өйрәнә. 1996 йылдан бирле әлеге мәҙәниәт йортонда шөғөлләнә.\n– Рәвил матур йырлай, баянда уйнай. Бер концертты ла ҡалдырмай, гастролдәргә лә йөрөй. Сәхнә оҫтаһына ҡатыны Сирена ярҙам итә. Ул да ҡул эшенә оҫта: сигә лә, бәйләй ҙә, – ти ауылдаштары.\nВәкилә менән Ингел Әхмәтйәновтарҙың ҡыҙҙары Гөлназ Белголова – ата-әсәһенең ярҙамсыһы. Ул – уҡытыусы. Ҡандра ауылында йәшәй, әммә Йәрмөхәмәткә репетицияларға йөрөй, ансамбль башҡарған йырҙарҙы икешәр, өсәр тауышҡа һала. Баянда ла, синтезаторҙа ла уйнай, йырҙарға көй яҙа.\nТәжрибәле коллективтың даны тирә-яҡҡа таралған. Улар район, республика кимәлендәге сараларҙа, һабантуйҙарҙа, байрамдарҙа әүҙем ҡатнаша, өлгәшкән уңыштары бихисап. 2016 йылда “Мин яратам һине, тормош!” республика фестивалендә беренсе урынды алғандар. “Аулаҡ өй”, “Килен төшөрөү”, “Киске уйын” кеүек йолаларҙы тергеҙеү буйынса ла әүҙем эш алып баралар. Яңыраҡ Йәрмөхәмәт ауылы урамында “Киске уйын” үткәргәндәр. Сара йәштәргә лә оҡшаған, улар ошоноң кеүек сараларҙы тағы ла ойоштороуҙарын һораған.\nТимәк, ауылдарҙа, Йәрмөхәмәттәге кеүек, мәҙәниәт усаҡтары гөрләп эшләп торһа, йәш быуын рухлы булып үҫә. Был саҡта телебеҙ ҙә, йолаларыбыҙ ҙа, рухи байлығыбыҙ ҙа һаҡланыр.