Башкирский язык 9 Класс ГДЗ — Книжный портал\nБашкирский язык 9 Класс ГДЗ\nadmin 20.09.2018 20.09.2018 Комментарии к записи Башкирский язык 9 Класс ГДЗ отключены\nБашкирский язык 9 Класс ГДЗ.rar\nСредняя скорость 2994 Kb/s\nРабочая программа по родному (башкирскому) языку и литературе в 9 классе по учебнику Тикеева Д.С.\nпо родному (башкирскому) языку и литературе\nобщее количество часов – 68\nСоставлена в соответствии с программой по башкирскому языку и литературе для учащихся-башкир I – XI классов школ с русским языком обучения. Составители: Тикеев Д.С., Тулумбаев Х.А., Вильданов А.Х., Давлетшина М.С., Хуснутдинова Ф.А., Хажин В.И. . – Ижевск, “КнигоГрад”, 2008.\nУчебник: Башкирский язык. Учебник по башкирскому языку и литературе для учащихся-башкир 9 класса русской школы.Тикеев Д.С.,Хуснутдинова Ф.Х.– Уфа: Китап, 2006\nа ҙ наһына – 2 сәғәт и ҫ әбенән.\n2014-2015 у ҡ ыу йылына\nтуған (баш ҡ орт) теленән һәм ә ҙ әбиәтенән\nдөйөм сәғәттәр һаны – 68сәғәт\nБаш ҡ орт теле һәм ә ҙ әбиәте программаһы. (У ҡ ытыу рус телендә алып барылған мәктәптәр ҙ ең I – XI кластары өсөн).\nТө ҙ өүселәре: Тикеев Д.С., Толомбаев Х.А., Вилданов Ә.Х.,Дәүләтшина М.С.,Хөснөтдинова Ф.Ә., Хажин В.И.– Ижевск, “КнигоГрад” нәшриәте , 2008 йыл ниге ҙ ендә тө ҙ өлдө.\nДәреслек: Баш ҡ орт теле: Рус мәктәптәренең 9-сы класында у ҡ ыған баш ҡ орт балалары өсөн баш ҡ орт теле һәм ә ҙ әбиәте дәреслеге.– Өфө: Китап, 2006\nУ ҡ ытыу рус телендә алып барылған мәктәптәр ҙ ең 9-сы класы өсөн туған (баш ҡ орт) теленән һәм ә ҙ әбиәтенән\nБаш ҡ ортостан Президентының 1999 йылдың 15 февралендәге Указы менән баш ҡ орт теле республикабы ҙҙ а, рус теле менән бер рәттән, дәүләт теле итеп ра ҫ ланды. Ошо указға ярашлы һәм Баш ҡ ортостан Республикаһының «Мәғариф тураһында» Законы ниге ҙ ендә республика мәктәптәрендә у ҡ ытыу һәм тәрбиә биреү Концепцияһы тө ҙ өлдө. Унда милли мәктәптәр ҙ ә туған телдәр ҙ е у ҡ ытыу ҙ ың мөһим проблемалары, бурыстары һәм юлдары билдәләнде.\n1995 йылда үткәрелгән Беренсе Бөтә донъя баш ҡ орттары Ҡ оролтайы, баш ҡ орт хал ҡ ын терге ҙ еү, туған телде, тарих менән йолалар ҙ ы, ә ҙ әбиәт менән мә ҙ әниәтте өйрәнеү кәрәклеген билдәләп, тейешле ҡ арар ҙ ар ҡ абул итте.\nЭш программаһы Баш ҡ ортостан Республикаһы Мәғариф министрлығы тарафынан ра ҫ ланған «Баш ҡ орт теле һәм ә ҙ әбиәте программаһы» (У ҡ ытыу рус телендә алып барылған мәктәптәр ҙ ең I-XI кластары өсөн) ниге ҙ ендә тө ҙ өлдө. Тө ҙ өүселәре Тикеев Д.С., Толомбаев Х.А., Вилданов Ә.Х., Дәүләтшина М.С.,Хөснөтдинова Ф.Ә, Хажин В.И. – Ижевск, “КнигоГрад” нәшриәте , 2008 йыл ниге ҙ ендә тө ҙ өлдө. Баш ҡ ортостан Республикаһы Мәғариф министрлығы тарафынан тә ҡ дим ителгән программа Баш ҡ ортостан Республикаһы М9л97ез районы Муниципаль районы муниципаль дөйөм белем биреү бюджет учреждениеһы Ерг9н урта дөйөм белем биреү у ҡ ыу планына ярашлы рәүештә тормош ҡ а ашырыла.\nЭш программаһы 68 сәғәткә бүленгән (а ҙ наға 2 сәғәт).\nПрограмма буйынса баш ҡ орт теленә өйрәтеү ҙ ең ма ҡ саты һәм бурыстары:\nУ ҡ ыусылар ҙ ы баш ҡ орт ә ҙ әби телендә дөрө ҫ һөйләшергә, өй ҙ ә, йәмәғәт урындарында, хе ҙ мәт процесында баш ҡ орт ә ҙ әби телен практик фай ҙ аланырға өйрәтеү.\nБаш ҡ орт теленең фонетик, лексик, грамматик нормалары буйынса белем һәм күнекмәләр биреү.\nДәреслектәге, у ҡ ыу ҡ улланмаларындағы текстар ҙ ы, баш ҡ орт телендә сыға торған «Йәншишмә», «А ҡ бу ҙ ат», «Аманат», «Шоң ҡ ар», «Йәшлек» гәзит-журналдарын ү ҙ аллы һәм аңлы у ҡ ыу күнекмәләрен биреү.\nАралашыу ҙ а кәрәк була торған типик һөйләмдәр ҙ е күсереп, ү ҙ фекер ҙ әрен билдәле кимәлдә ү ҙ аллы я ҙ ыу күнекмәләрен булдырыу.\nБаш ҡ орт телен өй ҙ ә, йәмәғәт тормошонда, хе ҙ мәт процесында практик фай ҙ аланырға өйрәтеү.\nБаш ҡ орт телен практик өйрәнеүгә бәйләп, балалар ҙ ы баш ҡ орт хал ҡ ының тарихы, мә ҙ әниәте, сәнғәте, ә ҙ әбиәте, милли йолалары, баш ҡ орт хал ҡ ының күренекле шәхестәре, улар ҙ ың эшмәкәрлеге, ижады һәм баш ҡ алар менән таныштырыу, балалар ҙ ы баш ҡ орт донъяһына алып инеү, баш ҡ орт хал ҡ ына, ү ҙҙ әре йәшәгән төйәккә ихтирам һәм һөйөү тәрбиәләү.\nУ ҡ ытыусының тел буйынса у ҡ ыу- у ҡ ытыу методик комплекты:\n«Баш ҡ орт теле һәм ә ҙ әбиәте программаһы» (У ҡ ытыу рус телендә алып барылған мәктәптәр ҙ ең I-XI кластары өсөн). Тө ҙ өүселәре Тикеев Д.С., Толомбаев Х.А., Вилданов Ә.Х., Дәүләтшина М.С.,Хөснөтдинова Ф.Ә, Хажин В.И. – Ижевск, “КнигоГрад”, 2008 .\nРус мәктәптәренең 9 класында у ҡ ыған баш ҡ орт балалары өсөн баш ҡ орт теле һәм ә ҙ әбиәте дәреслеге. Өфө: Китап, 2006.\nМ.Ғ Усманова, З.М Ғәбитова. Баш ҡ орт теленән диктанттар һәм изложениелар йыйынтығы. У ҡ ытыу рус телендә алып барылған мәктәптәр ҙ ең 5-11 синыф у ҡ ыусылары өсөн ҡ улланма. Өфө, “Китап”, 2002.\nИскужина Ф.С ., «б1 бә кирова З.Ф. Баш ҡ орт теле һәм ә ҙ әбитенән иншалар йыйынты4ы .-Өфө,2008\nТоломбаев Х.А .,;2битова З.М., Ф2тихова Ш.Х. Баш7орт телен2н тестар 5-9 –сы кластар6а рус теленд2 у7ытыусы м2кт2пт2р 0с0н, )ф0, 2008\nХ9лилов А.М., Г9р9ева Р.М.,Арифуллина Н.М. Баш ҡ орт теле һәм ә ҙ әбитенән тестар (5-9 сы кластар) Өфө ,2007\nТоломбаев Х.А, Атна1олова С.В. Диктанттар йыйынты1ы : баш3орт телене 4 5-9 –сы класс у3ыусылары 0с0н 7 улланма .-)ф0 , Китап,2009\nИскужина Ф.С., В2лиева Г.Д. Баш7орт теленд2 текст теория3ы 32м методика3ы.-)ф0 : Китап,2011\nА6на4олов Р.;. М2кт2пт2 баш7орт теле у7ытыу методика3ы.-)ф0 : Китап,2011\n;2битова З.М. У7ытыу рус теленд2 алып барыл4ан м2кт2пт2р6е8 9-11 –се кластары 0с0н « Баш7орт теле» д2реслеген2 методик к1р32тм2л2р . -)ф0 ,2009\n;афаров Б.Б. «62би2т у7ытыу методика3ы.-)ф0 : Китап,2008\nТоломбаев Х.А.,Алсынбаева Р.Р. Баш7орт телен у7ытыу6а актив формалар 32 м алымдар: Баш7орт теле д2рест2ренд2 проектлау технология3ын 7улланыу : У7ытыусылар 0с0н 7улланма .- )ф0 :БМ ! И н2шри2те ,2006.\nУ ҡ ыусылар өсөн тел буйынса у ҡ ыу- у ҡ ытыу методик комплекты :\nБаш ҡ орт теле таблицалар ҙ а, схемалар ҙ а hәм ҡ ағи ҙ әләр ҙ ә. Әүбәкирова З.Ф.– Өфө, 2006.\nАбдуллина Ф.Ф., Пс9нчин В.Ш. (с9 теле. Дидактик материалдар.8-9 –сы кластар .-%ф5 ,2009\nПрограмма ү ҙ енсәлектәренең характеристикаһы: Эш программаһы Баш ҡ ортостан Республикаһы Мәғариф министрлығы тарафынан ра ҫ ланған «Баш ҡ орт теле һәм ә ҙ әбиәте программаһы» (У ҡ ытыу рус телендә алып барылған мәктәптәр ҙ ең I-IX кластары өсөн) ниге ҙ ендә тө ҙ өлдө. Тө ҙ өүселәре Тикеев Д.С., Толомбаев Х.А., Вилданов Ә.Х., Дәүләтшина М.С.,Хөснөтдинова Ф.Ә, Хажин В.И. – Ижевск, “КнигоГрад”, 2008 .\nБаш ҡ ортостан Мәғариф Министрлығы тарафынан тә ҡ дим ителгән программа, Баш ҡ ортостан Республика һ ы М9л97ез районы Муниципаль районы муниципаль д ө й ө м белем бире ү бюджет учреждение һ ы Ерг9н урта дөйөм белем биреү мәк т ә бене8 «У ҡ ыу планы»на ярашлы рәүештә тормош ҡ а ашырыла.\nБыл эш программаһында федераль һәм республика закондары талаптары тормош ҡ а ашырыла:\n«Рәсәй Федерацияһы халы ҡ тары телдәре тураһында» Законы, Рәсәй Федерацияһының «Мәғариф тураһында» Законы, «Баш ҡ ортостан Республикаһы халы ҡ тары телдәре тураһында» Законы, Баш ҡ ортостан Республикаһының «Мәғариф тураһында» Законы, Баш ҡ ортостан Республикаһында Милли мәғарифты ү ҫ тереү концепцияһы.\nПрограмма йөкмәткеһе 3 йүнәлештән тора: т елмәр эшмәкәрлеген формалаштырыу һәм камиллаштырыу; телдең системаһын (фонетика, орфография, орфоэпия, грамматика, пунктуация) өйрәнеү; бәйләнешле текст менән эшләргә өйрәтеү ҙ е кү ҙ уңында тота. Шулай у ҡ унда милли тәрбиә тураһында ла мәсьәлә күтәрелә .\nПрограмманың йөкмәткеһе һәм тө ҙ өлөшө.\nРус һәм баш ҡ а мәктәптәр ҙ ә телде белмәгән балаларға баш ҡ орт телен өйрәтеү ҙ ең байта ҡ ү ҙ енсәлектәре бар. Улар ҙ ың иң мөһимдәрен һанап китәбе ҙ :\nБаш ҡ орт телен башланығыс кластар ҙ а алған белем һәм күнекмәләр ҙ е талаптарға ярашлы практик йүнәлештә тәрәнәйтеү, баш ҡ орт теленең өндәр системаһы, лексик байлығы, морфологик категориялары һәм синтаксик тө ҙ өлөшө тураһында белем биреү.\nТуған ә ҙ әбиәт материалы еңелдән ауырға барыу принцибына ярашлы урынлаштырыла. Йөкмәткеһендә ниге ҙҙ ә идея-тематик, тарихи-хронологик һәм жанр принцибы һа ҡ лана. Баш ҡ ортостандың мә ҙ әниәте, ә ҙ әбиәте, сәнғәте өйрәнелә.\nБаш ҡ орт теле мотла ҡ практик рәүештә өйрәнелә. Лингвистик һәм ә ҙ әби күренештәр, у ҡ ыу материалы ниге ҙ ендә, практик ҡ улланыу ма ҡ сатынан сығып өйрәнелә (коммуникатив йүнәлеш).\nУ ҡ ыусылар ҙ ың белем кимәленә талаптар\nҘ ур булмаған эпик ә ҫ әр ҙ әр ҙ е йәки улар ҙ ың ө ҙ өктәрен һөйләп биреү.\nХудожество ә ҫ әр ҙ әр ҙ е инсценировкалау.\nУ ҡ ытыусы ҡ уйған проблемалы һорау яр ҙ амында геройға характеристика биреү.\nТә ҡ дим ителгән ә ҫ әр ҙ әр ҙ е тәржемә итә белеү, таныш булмаған һү ҙҙ әр ҙ е айыра белеү.\n12-14 шиғыр ҙ ы яттан тасуири һөйләй белеү.\nЭпик, лирик, лироэпик һәм драматик ә ҫ әр ҙ әр ҙ е айыра белеү.\nҺорау ҙ арға тулы яуап һәм герой ҙ арға баһалама биреү\nУ ҡ ылған ә ҫ әр ҙ әргә ү ҙ мөнәсәбәтеңде белдерә белеү.\nТелмәр ағышында өндәр ҙ ең ү ҙ гәреүен айыра һәм аңлата белеү.\nДиалогтар ҙ а баш ҡ а кешеләр ҙ ең телмәрендәге орфоэпик хаталар ҙ ы кү ҙ әтә һәм төркөмләй белеү.\nҺү ҙ лектәр менән фай ҙ алана белеү\nДиктант, изложение һәи иншалар я ҙ ыу\nУ ҡ ыу-у ҡ ытыу программаһында планлаштарылған һө ҙ өмтәләр ҙ е ү ҙ ләштерелеүен баһалау\nКласта һәм өй ҙ ә баш ҡ арыла торған я ҙ ма эштәр өйрәтеү һәм тикшереү характерында була.\nУларға түбәндәгеләр инә:\nбаш ҡ орт теленән төрлө типтағы күнегеү ҙ әр;\nтәржемә эштәре (баш ҡ орт теленән рус теленә һәм киреһенсә);\nдәреслектәр ҙ әге ә ҙ әби текстарға пландар тө ҙ өү;\nһорау ҙ арға я ҙ ма яуаптар һәм иншалар;\nтел һәм ә ҙ әби материалдар буйынса аналитик һәм дөйөмләштереү тибындағы схемалар, проекттар һ.б. тө ҙ өү.\nБаш ҡ орт теленең ағымдағы, сирек йәки йыл а ҙ ағында, шулай у ҡ у ҡ ыу йылы башында инеү диктанты, ҙ ур темалар ҙ ан һуң йомға ҡ лау контроль эштәре үткәрелә. Ағымдағы контроль эштәр программаның өйрәнелгән материалын ү ҙ ләштереү ҙ е тикшереү ма ҡ сатында у ҙ ғарыла. Улар ҙ ың төрө һәм үткәреү йышлығы өйрәнелә торған материалдың ҡ атмарлылығынан, у ҡ ыусылар ҙ ың белем кимәленән сығып билдәләнә. Ағымдағы контроль эштәр өсөн у ҡ ытыусы йә тотош дәресте, йә уның бер өлөшөн генә фай ҙ алана ала.\nУ ҡ ыу йылы башында инеү диктанты, сирек һәм йыл а ҙ ағында йомға ҡ лау контроль эштәре мәктәп администрацияһы менән берлектә тө ҙ өлгән график буйынса үткәрелә. Контроль эштәр ҙ е сиректең беренсе көнөндә һәм дүшәмбелә үткәреү тә ҡ дим ителмәй.\nПрограмма материалының ү ҙ ләштереү кимәле у ҡ ыусылар ҙ ың дәрестәр ҙ ә телдән биргән яуаптарына һәм я ҙ ма эштәренә ҡ арап баһалана. Бының өсөн баш ҡ орт теленән һәр класта түбәндәге күләмдә контроль эштәр, я ҙ ма эштәр үткәреү ҡ арала:\nПрограмма материалының ү ҙ ләштереү кимәле у ҡ ыусылар ҙ ың дәрестәр ҙ ә телдән биргән яуаптарына һәм я ҙ ма эштәренә ҡ арап баһалана. Бының өсөн баш ҡ орт теленән түбәндәге күләмдә контроль эштәр, я ҙ ма эштәр үткәреү ҡ арала:\nБалалар6ы8 у7ыу 32л2тт2рен ба3алау\nЙыл а6а4ына у7ыу ти6леге минутына т1б2нд2гес2 булыр4а тейеш\nОлег Дивов Храбр скачать Fb2\nКэссиди Карла все книги\nМетодическое пособие Русский язык 4 Класс Пнш...\nЭдгар по Лягушонок скачать\nРассказ о Париже на Французском языке...\nПолитические Партии Германии Реферат...\nГдз по Алгебре 10-11 Класс Колмогоров...\nБиография журнал Апрель 2014\nПроектный Менеджмент книги скачать...\nСредства Защиты Информации Реферат...\nМетодическое пособие Русский язык 4 Класс Пнш\nРассказ о Париже на Французском языке\nПолитические Партии Германии Реферат


По информации филиала АО «НЭСК-ЭЛЕКТРОСЕТИ» «ЕЕЙСКЭЛЕКТРОСЕТЬ» 4 мая 2017г. с 9.00 до 17.00 в г. Ейске будет отключение электроэнергии у абонентов ТП-16.\nПричина отключения: установка тех. учетов.\n- Отель Виста;\n- ул. Сазонова от ул. Шмидта до ул. Калинина;\n- ул. Чапаева от ул. Шмидта до ул. Калинина;\n- ул. Морская от ул. Сазонова до ул. С.Романа;\n- ул. Шмидта от ул. Сазонова до ул. С.Романа.\nЗавтра в Ейске в районе отеля "Виста" будет отключаться электроэнергия - Ейск\nПо информации филиала АО «НЭСК-ЭЛЕКТРОСЕТИ» «ЕЙСКЭЛЕКТРОСЕТЬ» 4 мая с 9.00 до 17.00 в г. Ейске будет отключение электроэнергии у абонентов ТП-16.\n15:34 03.05.2017 Приазовские степи\nОтключение электроэнергии 04.05.2017 - Ейск\n04.05.2017г. в г. Ейск будет отключение электроэнергии С 09.00 до 17.00 отключение ТП-16 Причина отключения: Установка Тех.\n12:52 03.05.2017 Администрация г.Ейск\nПо информации филиала АО «НЭСК-ЭЛЕКТРОСЕТИ» «ЕЕЙСКЭЛЕКТРОСЕТЬ» 4 мая 2017г.\n17:35 02.05.2017 Администрация Ейского района


Лунный календарь на 18 декабря 1955 года, Лунный день и фаза Луны на 18 декабря 1955 года\nГлавная » Лунный календарь на 1955 год » Лунный календарь на Декабрь 1955 года » Лунный календарь на 18 декабря 1955 года\nЛунный календарь на 18 декабря 1955 года\nЛунные дни. Фазы Луны. Луна в знаках зодиака 18 декабря 1955 года\n0:00 - 10:53\n10:53 - 23:59\nВлияние Луны 18 декабря 1955 года с 0:00 по 10:53\nВлияние Луны 18 декабря 1955 года с 10:53 по 23:59\nВосход и заход Луны 18 декабря 1955 года\nвремя час:мин 10:53\nазимут град:мин 115:20\nвремя час:мин 20:28\nазимут град:мин 247:16\nХарактеристика Луны на 12:00 18 декабря 1955 года\n(макс - 29.5 дней)дни час:мин03 15:19


ул.Непокорённых проспект, 63 к1а\nДолгота 59.99334000, широта 30.41248100\nг. Санкт-Петербург, ул. Школьная (Шушары), 14а\nг. Санкт-Петербург, ул. Малая Балканская, 13Б\nг. Санкт-Петербург, ул. Салова, 42 к3


Ауыл тарихын өйрәнәбеҙ\n29 Март 2019, 14:16\nҮткәнен белмәгән халыҡтың киләсәге юҡ, тиҙәр. Ә ауылдарыбыҙ, ырыуҙарыбыҙ тарихын, нигеҙҙә, оло быуын кешеләре һаҡлай.\nҠатайҙа ауылыбыҙ һәм урам исем-атамаларының килеп сығышы, колхоз, совхоз, мәҙәниәт йорто, кешеләре тарихы буйынса бик күп кенә хәтирәләр һаҡлаусы Әлфиә апай Хәйҙәрова йәшәй.\nҠышҡы сыуаҡ көндәрҙең береһендә 6-сы класс уҡыу-сылары ауыл китапханасыһы Гөлсинә Шәмсетдинова, класс етәксеһе Лениза Ғабдуллина менән Әлфиә апайҙа ҡунаҡта булды.\nӘ.Хәйҙәрова Ҡатайҙа, ауыл Советы рәйесе һәм китапханасы булып эшләп, тәрән ихтирам яулаған кеше. Ауылдаштары уның тураһында бөгөн дә ҙур хөрмәт менән һөйләй.\nИнде өлкән йәштә булыуына ҡарамаҫтан, Әлфиә апай күптәнге ваҡиғаларҙы яҡшы хәтерләй. Уҡыусыларға ул бик күп файҙалы мәғлүмәт еткерҙе, төрлө тарихи осорҙарҙа ауылдаштарыбыҙ яҙмышында булған фәһемле һәм ғибрәтле ваҡиғалар тураһында бәйән итте. Бөйөк Ватан һуғышында, Афғанстанда интернациональ бурыс үтәгәндә батырлыҡ күрһәтеп, орден-миҙалдар менән бүләкләнеүсе яугир ауыл-даштарыбыҙ тураһында ҙур ғорурлыҡ менән һөйләне.\n“Ауылыбыҙҙың иң батыр улы Имаметдинов Хәләф ағайҙың тормошон, һуғышсан юлын төплө өйрәндем. Илгә, халыҡҡа бирелгән ысын йөрәкле яугир була ул. Йәш сағынан уҡ велосипед спорты, еңел атлетика менән шөғөлләнеүсе егет Бөйөк Ватан һуғышында ҙур батырлыҡтар күрһәтә. Бына шул ҡаһармандың исемен ауылыбыҙҙың бер урамына нисек тә бирергә ине. Хәләф Имаметдинов исеме, ысынлап та, данға лайыҡ. Киләсәктә һеҙ, йәштәр, шуны онотмаһағыҙ ине,” – тип үтенесен белдерҙе ветеран.\nӘлфиә апай ҡыҫҡа ғына ваҡыт эсендә революциянан алып совет осороноң һуңғы йылдарына тиклемге тарихты күҙ алдына баҫтырҙы. Ауылдаштарыбыҙ яратып үтәгән йолаларҙы, йырлаған йырҙарҙы, кешеләрҙең йәшәү рәүешен, шөғөлдәрен барланы. Бөйөк Ватан һуғышына оҙатыу күренештәрен, ҡара ҡағыҙҙар килтергән ҡайғы хәбәрҙәрен иҫенә төшөргәндә, уның күҙҙәре йәшләнде.\n“Беҙ бик ҙур ауырлыҡтар күреп үҫтек, ас булдыҡ, кейемһеҙ инек... Һеҙ шул ауырлыҡтарҙы, һуғыш афәттәрен күрмәһәгеҙ ине. Бөгөн беҙ рәхәт тормошта йәшәйбеҙ,” – тип һүҙен тамамланы өлкән ауылдашыбыҙ.\nЭйе, йәш быуын тарихты белергә тейеш. Үткән ауыр көндәр тураһында хәбәрҙар йәштәребеҙ киләсәктә тарихта матур эҙ ҡалдырыр, тип юрағы килә.


Тендер 31705328422 Поставка фильтров для исследования воды, Уфа\nПоставка фильтров для исследования воды, Уфа\nСКОЛЬКО 106 234,00 ₽\nОпубликовано: 15.07.2017 15:41:44 МСК\nПодать заявку до: 06.08.2017 17:00 МСК 12д. 15ч.\n1. 452684, Республика Башкортостан, г. Нефтекамск, ул. Социалистическая,10.\n3. 450054 Республика Башкортостан, г. Уфа, ул. Шафиева, д.7\n4. 453107, Республика Башкортостан, г. Стерлитамак, ул. Революционная, 2А, отделение сан-эпид экспертиз\n5. 452452, Республика Башкортостан, г. Бирск, ул. Калинина, д. 18\n6. 450054 Республика Башкортостан, г. Уфа, ул. Шафиева, д.7\n7. Приволжский федеральный округ, Башкортостан Респ, Республика Башкортостан, Кугарчинский район, с. Мраково, ул. З. Биишевой, д. 189\n8. Приволжский федеральный округ, Башкортостан Респ, Республика Башкортостан, Кугарчинский район, с. Мраково, ул. З. Биишевой, д. 189\n9. Приволжский федеральный округ, Башкортостан Респ, 453107, Республика Башкортостан, г. Стерлитамак, ул. Революционная, 2А\n10. Приволжский федеральный округ, Башкортостан Респ, 450054, Республика Башкортостан, г. Уфа, ул. Шафиева, д. 7\n11. Приволжский федеральный округ, Башкортостан Респ, 450054, Республика Башкортостан, г. Уфа, ул. Шафиева, д. 7\n12. Приволжский федеральный округ, Башкортостан Респ, Заправка служебного автотранспорта сжиженным газом пропан на заправочных станциях в Республике Башкортостан, с обязательной дислокацией в г. Кумертау\n13. Приволжский федеральный округ, Башкортостан Респ, 453833, Республика Башкортостан, г. Сибай, ул. Кирова, 44\n14. Приволжский федеральный округ, Башкортостан Респ, 452684, Республика Башкортостан, г. Нефтекамск, ул. Социалистическая, 10. 2 этаж


ЕГРН: край Алтайский, р-н Третьяковский, с. Шипуниха, ул. Садовая, дом 55. Кадастровый №: 22:50:200001:77\nВыписка из ЕГРН по объекту: край Алтайский, р-н Третьяковский, с. Шипуниха, ул. Садовая, дом 55. Кадастровый номер: 22:50:200001:77\nадрес: край Алтайский, р-н Третьяковский, с. Шипуниха, ул. Садовая, дом 55.


Серёга (Prikaz profila) 24. srpnja 2018. 09:12:00\nСерёга (Prikaz profila) 31. srpnja 2018. 22:30:28\nСерёга (Prikaz profila) 2. kolovoza 2018. 19:36:15\nСерёга (Prikaz profila) 4. kolovoza 2018. 16:38:40\nСерёга (Prikaz profila) 14. kolovoza 2018. 22:46:01\nСерёга (Prikaz profila) 23. kolovoza 2018. 20:18:14\nСерёга (Prikaz profila) 25. kolovoza 2018. 17:26:59\nСерёга (Prikaz profila) 30. kolovoza 2018. 17:59:49\nСерёга (Prikaz profila) 1. rujna 2018. 18:01:12\nСерёга (Prikaz profila) 3. rujna 2018. 23:08:14


Компании Омсукчанского района Магаданской области — статистика организаций, каталог и рейтинг топ компаний | Полная информация о предприятиях Омсукчанского района (Магаданская область) по отраслям на СПАРК-Интерфакс\nКомпании Омсукчанского района (Магаданская область)\nТорговля 18 18,37 % 18 18,18 % 19 18,63 % 14 15,38 %\nГос.управление и соц.обеспечение 14 14,29 % 13 13,13 % 13 12,75 % 11 12,09 %\nОбразование 11 11,22 % 11 11,11 % 11 10,78 % 9 9,89 %\nВсе 98 98 99 102 91\nКоммерческие 58 55 56 58 52\nОбщества с ограниченной ответственностью 50 48 51 53 47\nНе коммерческие 40 43 43 44 39\nМуниципальные казенные учреждения 11 14 14 14 12\nОбщины коренных малочисленных народов Российской Федерации 2 2 4 5 5\nПрочие 10 9 7 7 4\nРейтинг компаний Магаданской области (Омсукчанский район) по выручке\nООО "AD REM"\nМагаданская обл, Омсукчанский район, пгт. Омсукчан, ул. Ленина, д. 24\nМагаданская обл, Омсукчанский район, пгт. Омсукчан, ул. Мира, д. 10 офис 48\nМагаданская обл, Омсукчанский район, пгт. Омсукчан, ул. Ленина, д. 25 офис 39\nСамые крупные компании Омсукчанского района\nПопулярные компании Омсукчанского района\nППО АО "СЕРЕБРО МАГАДАНА"\nОВО ПРИ ОВД ПО ОМСУКЧАНСКОМУ РАЙОНУ\nИНДИВИДУАЛЬНОЕ ЧАСТНОЕ ПРЕДПРИЯТИЕ "ФИРМА ЛИДЕР"\nСЕЛЬСКОХОЗЯЙСТВЕННЫЙ ПРОИЗВОДСТВЕННЫЙ КООПЕРАТИВ "ГРАНИТ"\nКРЕСТЬЯНСКОЕ (ФЕРМЕРСКОЕ) ХОЗЯЙСТВО "ОКЕАН"\nОРПЧ ОГПС УВД МАГАДАНСКОЙ ОБЛАСТИ


Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу сараһы барышында иҫәпкә алыусылар Белорет районының иң төпкөл ауылдарының береһе – Собханғолға ла барып еткән. Был ауылға барыу өсөн улар өс сәғәтлек ауыр юл үтергә мәжбүр булған. Етмәһә, унда бәйләнеш тә юҡ.\nСобханғол ауылы бөткән тиерлек, унда бер кеше генә йәшәй – 89 йәшлек Кинйәғол Сәлимгәрәев. Иҫәпкә алыусы белдереүенсә, ул ҡунаҡтарҙы көтмәгән, әммә барлыҡ һорауҙарға ла яуап биргән.\nСобханғол ауылының һуңғы уҙаманы тураһында быға тиклем дә репортаждар, документаль фильмдар төшөрөлдө. Кинйәғол Сәлимгәрәев ауылда яңғыҙы тороп ҡалһа ла, күсеп китергә йыйынмай, нигеҙенә тоғро ҡала – уға бындағы һәүетемсә һәм тыныс тормош оҡшай.\n– Беҙҙең Белорет районында халыҡ иҫәбен алыуҙа 31 контролер һәм 183 иҫәпкә алыусы ҡатнаша, йәғни Белорет ҡалаһында – 117, ауыл ерендә – 66. Ҡалала бер иҫәпкә алыусыға уртаса 552 кешене теркәргә кәрәк булһа, ауыл ерендә иҫәпкә алыусыға 543 кеше тура килә, – тине Дәүләт статистикаһының Белорет ҡалаһындағы бүлеге начальнигы Альбина Усманова.\nИҫегеҙгә төшөрәбеҙ, әле илебеҙҙә Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу бара. Мөһим сара 14 ноябрҙә тамамлана. Унда ҡатнашыу – һәр граждандың изге бурысы.\n#Башстат #Башкортостанстат #статистика #ВПНБашкортостан #перепись#ВПН2021 #переписьнаселения #перепись2021 #дневникпереписи


1 мая 2008 года » Торжества » Галерея » Фотоальбом. Магадан. Колыма\nНа главную страницу » Галерея » Торжества » 1 мая 2008 года\nДата размещения: 27 июля 2009 15:30\nНажмите на фотографию, чтобы увеличить до 900x598, 151,49 Kb\n\n\n


Осрашыу танышыу өсөн - Видеочивать Бразилия - Bate-Papo!\nмодель студияһы «Онлайн»\nӘгәр һин йәшәү Бразилия, әңгәмә өсөн үҙеңде яҡлай белергә һәм күҙәтергә, уңышлы була алмай һинӨлкән ҡыҙ һәм егеттәр көнлөк аралашыусан йылдан беҙ көтәбеҙ. Инглиз телен белеү мотлаҡ түгел, әммә мөмкин, эш хаҡы һиҙелерлек артты. Әгәр һин йәшәү Бразилия, әңгәмә өсөн үҙеңде яҡлай белергә һәм күҙәтергә, уңышлы була алмай һин.\nӨлкән ҡыҙ һәм егеттәр көнлөк аралашыусан йылдан беҙ көтәбеҙ. Инглиз телен белеү мотлаҡ тү...\nБясплатны відыачат. Каманда таварышаў па камандзе\nслучайных танышыу кейәүгә теләп таныштырҙы. бушлай онлайн видео чат 18 рулетка видео чат 18 ч бушлай рулетка чатта теркәлергә булмаған видео трансляции иғлан танышты өлкәндәр өсөн бушлай таныша теркәлгән ҡыҙы менән бушлай видеочить башҡа видеочивать башҡа сикләүҙәр теркәлә


Best soccer tips prediction for today , Advertise on SoccerBetShoot\nБеҙ реклама ҡабул беҙҙең веб-сайты\nҺеҙ беҙҙең сайтҡа урынлаштырылған реклама бирергә мөмкинлеге көйә SoccerBetShoot. Хаҡтарға бәйле заказсыларҙың талаптары (баннерҙар,күләме һәм һылтанма).\nСВЯТИТЕЛЬ МЕНӘН ЕТӘКСЕЛЕК БУЙЫНСА: WhatsApp. / Вибер +7/ 9584-983-763 or email [email protected]


Иҡтисад // Бизнес\nIT өлкәһендәге белгестәрҙең эш хаҡы көрсөккә тиклемге кимәлгә ҡайтты. Башҡа тармаҡтарҙа ла эш хаҡының үҫеүе оптимизмға сәбәп булып тора, тип хәбәр итә SuperJob.ru рекрутинг порталының тикшеренеү үҙәге. Был көрсөктөң тамамланыуын аңлатамы? Предприятие директоры, кәмендә, яуаплылығы сикләнгән йәмғиәт директоры булмаһаң, ундай һорауға яуап биреүе лә ҡыйын. Тап шуға күрә "БАШвестЪ" ҡасандыр беҙҙең эшҡыуарлыҡ тураһындағы рубриканың геройы булған төрлө тармаҡ вәкилдәре менән әңгәмә ҡорорға ҡарар итте. Асыҡланыуынса, һәр береһенең быға үҙенсәлекле ҡарашы бар икән.\nРеклама компаниялары төркөмө милектәше Светлана Титлянова:\n- Әгәр иҡтисади климаттың тотороҡло насарайыуын көрсөк тип атаһаҡ, ул тамамланды. Реклама баҙары "йәнләнә" башланы. Һәм әгәр бығаса иҫән ҡалыу, эш хаҡы биреү, производствоны туҡтатмау мөһим булһа, хәҙер кеше һатыу кимәлен һаҡлау өсөн генә түгел, имиджын, баһаһын күтәрер өсөн дә рекламаға аҡса йәлләмәй. Уҙған йыл имидж проекттары ябылып бөттө. Көрсөк эҙемтәләре һиҙелә, әлбиттә, ныҡ һиҙелә. Мәҫәлән, компанияларҙың былтыр планлаштырылған бюджеттары ныҡ ҡыҫҡартылған, һәм шуның арҡаһында быйыл реклама ла аҙыраҡ. Әммә ҡабатлап әйтәм, үҫеш башланды.\nКөрсөктән сығыуға ҡамасаулаусы негатив факторҙарҙың береһен - барыһын да юғалтыуҙан ҡурҡыуҙы айырым билдәләп үтергә кәрәк. Ғәмәлдә ошолай була: кешеләр үҙҙәрен тынысландыра - бер йыл тыныс ҡына ятам да, шунан башлайым, әммә һөҙөмтәлә бер йыл "ял иткән" компанияларға һуңынан баҙарҙы яңынан яулауы ҡыйын, улар онотола.\nАлюмин һәм пластик тәҙрәләр етештереүсе компания директоры Салауат Ишмөхәмәтов:\n- Беҙҙең тармаҡта көрсөк күренештәре һаман да бар әле. Үткән йыл менән сағыштырғанда һатыу кимәле биш процентҡа ғына артты. Ниңә? Эш шунда, төҙөлөш эштәренең бер аҙ йәнләнеүе күҙәтелһә лә, төҙөлөштөң тулы циклы тамамланмаған, һәм беҙгә, тәҙрә менән шөғөлләнеүселәргә, әлегә эш юҡ. Әле тамамларға кәрәк иҫке объекттар бар, әлбиттә, әммә уларҙың өлөшө ҙур түгел.\nМарс Әхмәтов, фермер:\n- Һатып алыу хаҡтары проблемаһы элеккесә киҫкен тора. Өсөнсө класлы бойҙай етештереүҙең үҙҡиммәте бөгөн килоһына өс һумға тиң. Ә һатып алыу хаҡы - килограмына өс һум - һәм был уңышлы осраҡта! Беҙ был хаҡтың биш-алты һумға күтәрелеүен теләйбеҙ - шул саҡта көрсөк тамамланыуы хаҡында ла һөйләшергә мөмкин. Бынан тыш, иген шунда уҡ һатылмай, оҙаҡ ваҡыт һаҡлауҙа ята, һәм бының өсөн дә түләргә кәрәк.\nЭре аҙыҡ-түлек магазины директоры, Башҡортостан Республикаһы Эшҡыуар ҡатын-ҡыҙҙары ассоциацияһының башҡарма директоры Римма Миәсәрова:\n- Минең уйымса, көрсөк бөтмәгән. Бәләкәй бизнес ҡатнашҡан күп кәңәшмәләрҙә беҙҙән, эшҡыуарҙарҙан, теге йәки был социаль программала ҡатнашыуыбыҙҙы һорайҙар - тимәк, дәүләт әлегә беҙҙең ярҙамға мохтаж. Граждандарҙың һатып алыу мөмкинлеге һаман да түбән булып ҡала.\nХәйер, сауҙаға килгәндә, уға көрсөк ҡурҡыныс түгел. Һорауҙың кәмеүе лә бер ни тормай! Унан былайыраҡ - минең магазиным янында, ямғырҙан һуң бәшмәк кеүек, ҙур булмаған профилле магазиндар асыла. Бер төрлө генә тауар менән һатыу итәләр - мәҫәлән, балыҡ йәки йәшелсә-емеш менән. Етәксе булараҡ, минең өсөн шатлыҡлы күренеш түгел, әлбиттә, әммә дөйөм алғанда тармаҡ өсөн - бик яҡшы.\nКартридждар һатыу буйынса компания башлығы Анатолий Жохов:\n- Ике ай торғонлоҡ булды, әммә яйлап эштәр көйләнде, халыҡ картридж артынан ағыла башланы. Һөҙөмтәлә, бер нимә лә юғалтманыҡ, хатта һумдарҙа оттоҡ. Һатыуҙар структураһы үҙгәрҙе - элекке ҡиммәтле продукция урынына арзанырағын һорайҙар. Йәғни, билдәле фирмалар етештергән продукция менән фирмаһыҙ араһында һайларға тура килһә, кеше мотлаҡ һуңғыһын аласаҡ. Арзан продукцияны алып ҡараған һәм ҡиммәтлеһе менән бер айырмаһын да тапмаған кеше фирмалыға кире ҡайтырға теләмәй. Был хәл һаман да күҙәтелә.\nЭш хаҡы... Был әлегә ауыр һорау. Улар көрсөк кимәлендә ҡалған, ә "йәшәүгә" хаҡ туҡтамай арта. Үкенескә күрә, әлеге хәлдә эш хаҡын арттыра алмайым.\nБеҙ компьютерҙар менән сауҙа итеү йүнәлешендә лә эшләйбеҙ. Ғөмүмән, ул насар хәлдә түгел - нисек кенә сәйер булмаһын, кешенең компьютерға аҡсаһы табыла. Атап әйткәндә, веб-камералар, флешкалар, аудио-ҡорамалдар йүнәлешендә әүҙемлек һиҙелә. Конкуренттар ҙа "баш ҡалҡытты", - хатта кредиттар менән эшләүселәр ҙә.\nШулай ҙа минең фекерем бер - ил көрсөктән сыҡты, тип әйтергә иртә әле.\nКөрсөк тураһында фекерен белдергән респонденттарҙың һаҡсыл оптимизмын билдәләп, шуны ғына өҫтәп үтәбеҙ: "көрсөккә тиклемге" иҡтисади күрһәткестәргә яҡынлашҡас ҡына, көрсөк тураһында үткән заманда һөйләргә мөмкин буласаҡ. Етештереү менән шөғөлләнеү урынына һатыу-һатып алыуға өҫтөнлөк бирелеүенә лә күҙ йоморға теләмәҫ инек. Һәр хәлдә беҙгә етештереүселәрҙең көрсөктән сығыу ваҡытын йырағыраҡ перспективала күреүе аңлашыла.\nФото www.antykryza. ua сайтынан.


О проведении публичных слушаний по проекту Постановления администрации города Сердобска «Об установлении условно разрешенного вида использования земельного участка, расположенного по адресу: г. Сердобск, ул. Куйбышева,д.71»\nРАСПОРЯЖЕНИЕ от 16.01.2020 № 3 О проведении публичных слушаний по проекту Постановления администрации города Сердобска «Об установлении условно разрешенного вида использования земельного участка, расположенного по адресу: г. Сердобск, ул. Куйбышева,д.71 »\nП Р О Т О К О Л О проведении публичных слушаний


Кемгә - дәғүә, кемгә - миҙал\nТуринда үткән Олимпия уйындарында башҡорт спортсыларының сығ ышын нисегерәк баһаларға Хәйер, оҙон - оҙаҡ сурытып\nторорға кәрәкмәйҙер, тураһын әйтеү еңелерәк.\nШулай итеп, иң мөһим теманан башлайыҡ. Егеттәрҙе башта илдең спорт элитаһына инеүҙәре өсөн маҡтарға кәрәк. Миҙалдар\nартынан етди һунарға сығыусылар араһында булыу - өҫтөңә бик\nҙур яуаплылыҡ алыуҙы аңлата. Икенсе һүҙҙәр менән әйткәндә, Рәсәй Федерацияһы өсөн сығыш яһайһың икән, әҙерлеккә барлыҡ көсөңдө һал, үлһәң үл, әммә миҙалға лайыҡ бул. Сөнки һинең сығышыңды миллионлаған ватандаштарың күҙәтә. Һин күрһәткән һөҙөмтәләрҙән уларҙың кәйефе, аппетиты, эшкә һәләтлеге нисек булыуы тора. Дүртйыллыҡ уйындарында булмаһа,\nтағы ҡайҙа организмдың йәшерен көстәрен асырға мөмкин\nБР спортсылары уйындарҙа бар көсөн һалды, тип әйтергә буламы. Был турала фекер йөрөтөүе ауыр, әммә шорт - трексы Вячеслав Кургинян һәм осоусы саңғысы Илдар Фәтҡуллин үҙ\nстартарында лайыҡлы һөҙөмтә күрһәтә алманы. Ситтән ҡарағанда уларҙың сығышы көндәлек ауыр эште хәтерләтте, еңеүгә ышаныстары булмауы күҙҙәрендә яҙылған ине, тип тә әйтергә була.\nБашҡортостан һәм Мәскәү өлкәһе өсөн сығыш яһаусы Сергей\nГолубев киреһенсә артҡа бер аҙым яһаны. Ул Рәсәйҙең иң көсл ө экипажындағы урынынан яҙҙы һәм Евгений Попов командаһына к үсерелде. Һөҙөмтәлә Голубев нисек кенә тырышмаһын, бары тик туғыҙынсы урынды ғына биләүгә өлгәште.\nХәҙер уңышлыраҡ сығыш яһаусыларға күсәйек. Хәйер, уларға\nла дәғүәләр бар.\nИң башта Дмитрий Васильев тураһында. Тәүге осошонда уға Хоҙай барыһынан да алыҫыраҡ китергә мөмкинселек бирҙе, икенсеһендә инде күктән ергә төшөрҙө. Һәм беренселек урынына\nИҫ киткес тәүге осошонан һуң Васильев артабан сенсация күрһәтмәне. Рәсәйлеләр араһында иң яҡшыһы тигән исемгә генә лайыҡ булды. Ванкуверҙа үтәсәк Олимпия уйындарында ул\nмиҙалға дәғүә итә аламы Ышаныс бар, әлбиттә.\nӨфөнөң тағы бер алыҫҡа осоусы кешеһе Сергей Масленниковты шулай уҡ ергә төшөү мәлендә ҡолаған өсөн уҡытып алыу ҡамасауламай. Уның тырышыуы аңлашыла, әлбиттә, әммә хаталаныуы ла көн кеүек асыҡ.\nҒөмүмән Масленниковҡа үҙенең бөгөнгө спорт төрө - икеалыш\nтураһында оноторға һәм бары тик трамплиндан һикереү менән\nгенә шөғөлләнеүгә күсергә кәңәш итергә мөмкин. Саңғыла уҙыш\nйәһәтенән Сергей бер ҙә алдыра алмай, шуға күрә үҙенең яратҡан спорт төрөндә ул ҙур еңеүҙәргә ирешә алмаясаҡ. Туринда Масленников трамплиндан һикереүселәр ярышында бер ҙә\nуйламайынса ун өс көслө спортсы иҫәбенә инеп китә ала ине. Хатта миҙал өсөн дә көс һынаша алыуы шик тыуҙырмай! Тимәк, aeҙҙең ҡарамаҡҡа бер генә һығыта яһарға ҡала - Сергей саңғыл а осоуға ҙур иғтибар бирергә тейеш. Был төрҙә уның еңеүгә\nЙәш биатлонсы Максим Чудов та миҙалдарға байый алманы. Йә атыу килеп сыҡмай, йә хәл етеңкерәмәй. Михайловка егете Максимдың төп проблемаһы тиҙ арала сәпкә тейгеҙә алмау, әлбиттә. Бәлки уның винтовкаһы насарҙыр, улай булһа, әйҙәгеҙ күмәкләп 50 - шәр һумдан аҡса йыяйыҡ та сәпкә тейҙермәүе оят\nбулған винтовка һатып алып бирәйек. Ә инде етди әйткәндә, Максимға атыу өҫтөндә эшләргә лә, эшләргә кәрәк. Уның бөгөнгө мәргәнлеге менән һуғышта күптән инде берәй обер - лейтенант Грайс атып үлтергән булыр ине.\nКемгә бер ниндәй ҙә дәғүә белдереп булмай тиһәгеҙ, ул Алексей Селиверстов, әлбиттә. Үҙ карьераһында ул инде бер нисә алтын миҙалға етерлек тир түкте. Насар ашаған, ҡатыла йоҡлаған, премияһыҙ ҡалған ваҡыттары ла етерлек булды. Уның ҡарауы бөгөн, ниһәйәт, ғәҙеллек еңде. Дөрөҫ, әлегә ҙур көс түгеү һөҙөмтәһендә көмөш миҙалға ғына эйә булдыҡ. Әммә алда Ванкуверҙа үтәсәк уйындар көтә бит әле.


Юлия часто путешествует с Яной, Артёмом и Арсением, выкладывая в Instagram яркие снимки из отпуска. Старший сын телеведущей уже выходил с ней в свет и даже был одним из соведущих на вручении премии Fashion people awards 2019. Недавно Юлия показала новое фото со всеми детьми, которое лаконично подписала «Семья».


Тренажерный зал "ALEXGYM" Москва - Отзывы, скидки, фото и адрес\nНапример: lamb cook bbl spa отель гриль\nТренажерный зал "ALEXGYM" - скидки, акции и купоны\nТелефон: 8 (495) 134-33-35\nСходненская - г. Москва, ул. Свободы, д. 44\nпн-пт: 07.00-24.00, сб-вс: 08.30-22.00\nг. Москва, ул. Свободы, д. 44 55.847821 37.454645 Тренажерный зал ALEXGYM\nВетеренарная клиника "Айболит+"


Контакты магазина GameShock - GameShock\nКонтакты магазина GameShock\nг. Челябинск ул. Цвиллинга 77 тел: 8 (351) 200-33-06\nг. Челябинск ул. Братьев Кашириных 124 тел: 8 (351) 200-35-03\nГрафик работы: пн-пт 10:00-20:00 сб-вс 10:00-20:00\nг. Челябинск ул. Братьев Кашириных 124 тел. 8 (351) 200-35-03


ВТБ 24. Уфа, ул Айская, дом 52, корпус 1. Банкоматы\nУфа, ул Айская, дом 71, корпус А\nт: 8 (347) 252-40-11, 8 (347) 292-62-96


Орша, ул. Ленина, 17 227\nул. В. Хоружей, 17 170\nЛогойский тракт, 37 164\nпр. Победителей, 3 330\nГомель, пр. Ленина, 34 203\nПолоцк, пр. Ф. Скорины, 7 154


Диңгеҙселәр батырлығы - мәңге хәтерҙә\n18 Апрель 2018, 11:02\nРеспубликаның Диңгеҙ Йыйылышы Хәрби-Диңгеҙ Флоты сафында хеҙмәт иткән Бөйөк Ватан һуғышы ветерандарына арналған Хәтер китабы булдырыу инициативаһы менән сығыш яһаны.\nБашҡортостанда Диңгеҙ Йыйылышы ун биш йылдан ашыу эшләй, уның беҙҙең райондағы филиалы ла шунса дәүер эш алып бара. Башҡортостан диңгеҙселәре күп кенә изге эштәр башҡара, ветерандарға һәм һалдат әсәләренә ярҙам итә, илебеҙҙең хәрби тарихын өйрәнеүгә, йәш быуынға патриотик тәрбиә биреүгә ҙур өлөш индерә. Уларҙың инициативаһы менән Өфөнөң Еңеү паркында тыныс ваҡытта хәрби бурысын үтәгәндә һәләк булған Башҡортостан диңгеҙселәренә мемориаль комплекс асыу республика кимәлендә уҙған йылдың иң сағыу ваҡиғаһы булды.\nБашҡортостан диңгеҙселәре киләсәккә изге уй-хыялдар менән йәшәй. Улар Хәрби-Диңгеҙ Флоты сафында хеҙмәт иткән Бөйөк Ватан һуғышы ветерандары хөрмәтенә Хәтер китабы булдырыуға тотонған да инде.\n- Инициатива төркөмө бөгөн мәғлүмәт йыйыу эшен башланы, - ти Әлшәй диңгеҙселәре рәйесе, отставкалағы II ранг капитаны Виталий Антоненко. – Форсаттан файҙаланып, беҙ район халҡына шуны әйтергә теләйбеҙ: әгәр һеҙҙең туғандарығыҙ йәки яҡындарығыҙ һуғыш йылдарында флотта хеҙмәт итһә, уларҙың фамилияһы, исеме, атаһының исеме, тыуған көнө, һәләк булған йәки вафат булған көнө, ниндәй флотта хеҙмәт итеүе, һуғыштан һуңғы хеҙмәт биографияһы, наградалары тураһында мәғлүмәтте Диңгеҙ Йыйылышына хәбәр итһәгеҙ ине. Беҙгә Башҡортостан диңгеҙселәренә бәйле теләһә ниндәй мәғлүмәт ҡыҙыҡлы. Уларҙың фотоһүрәттәрен дә ебәрһәгеҙ, бик яҡшы булыр ине.\nҠәҙерле гәзит уҡыусылар! Әгәр һеҙ флот ветерандары тураһында ниндәй ҙә булһа мәғлүмәт белһәгеҙ, шулай уҡ редакцияға ла хәбәр итә алаһығыҙ. Йыйылған бөтә материалар республиканың Диңгеҙ Йыйылышы Хәтер китабында урын аласаҡ. Һәм был ғына ла түгел. Билдәле булыуынса, республиканың Диңгеҙ Йыйылышы Өфөнөң Еңеү паркында тағы ла бер иҫтәлекле урын – Бөйөк Ватан һуғышы йылдарында һәләк булған Башҡортостан диңгеҙселәренә мемориаль комплекс асырға ниәтләй. Ундағы иҫтәлекле таҡтаташта һеҙҙең атайҙарығыҙ һәм олатайҙарығыҙҙың исем-фамилиялары ла күрһәтеләсәк.\nҮҙегеҙҙе ҡыҙыҡһындырған һорауҙар менән 8-917-486-4700 телефоны буйынса район Диңгеҙ Йыйылышы рәйесе В. М. Антоненкоға мөрәжәғәт итегеҙ. Материалдарҙы suker70@mail.ru электрон почтаһына ебәрегеҙ.


Яңы резидент «Күмертау» йылдам социаль-иҡтисади үҫеш биләмәһенә балалар аҙығы етештереү өсөн 6,5 миллион һум һала // Иҡтисад | новости башинформ.рф\n12:30, 21 октября 2019 Иҡтисад\nФото: Күмертау хакимиәтенең матбуғат хеҙмәте\nЯңы резидент «Күмертау» йылдам социаль-иҡтисади үҫеш биләмәһенә балалар аҙығы етештереү өсөн 6,5 миллион һум һала Фото: Күмертау хакимиәтенең матбуғат хеҙмәте\n«Рацион» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте «Күмертау» йылдам социаль-иҡтисади үҫеш биләмәһенең 13-сө резиденты булырға йыйына. Предприятие балалар өсөн юғары дәрәжә әҙерлекле ярымфабрикаттар етештерергә ниәтләй. Проект 6,5 миллион һум күләмендә инвестиция һалыуҙы һәм 30 яңы эш урыны булдырыуҙы күҙ уңында тота. Ултырыш йомғаҡтарына ярашлы, комиссия ошо проект буйынса ыңғай ҡарар ҡабул итте.\nӨҫтөнлөктәр бөтә резиденттар өсөн дә стандарт. Тәүге биш йылда килемгә һалымдың төбәк өлөшө нулгә тиң була. Икенсе биш йыллыҡта — 5%. Бынан тыш, йылдам социаль-иҡтисади үҫеш биләмәһе осоронда страховка взностары буйынса льготалар һаҡлана. «Йылдам социаль-иҡтисади үҫеш биләмәһе» статусы 10 йыл ғәмәлдә була.


26 и 27 сентября троллейбусы 5, 6 и 7 маршрутов будут ходить по другой схеме - Архив Тульских новостей - MySlo.ru\nВ двух шагах от войны Охотничье оружие XVII – XX веков Этот безумный, безумный, безумный день! Карлик Нос Спасённые реликвии Три медведя Седьмой день\n26 и 27 сентября троллейбусы 5, 6 и 7 маршрутов будут ходить по другой схеме\nДвижение электротранспорта будет закрыто в связи с укладкой асфальта по Красноармейскому проспекту.\nКак сообщили корреспондентам Тульского городского портала MySLO.ru в пресс-службе администрации города Тулы, 26 сентября с 22.00 до 05.30 27 сентября троллейбусы № 5, 6 и 7 будут ходить по другой схеме:\nМаршрут №5: ст. Южная – ул. Короленко – ул. Дм. Ульянова – Красноармейский пр. – ул. Советская – пр. Ленина – ул. Первомайская – ул. Короленко – ст. Южная;\nМаршрут №6: Горелки – Красноармейский пр. – ул. Дм. Ульянова – Короленко – Красноармейский пр. – ул. Дм. Ульянова – Горелки.\nМаршрут №7: ул. Курковая – Красноармейский пр. – ул. Дм. Ульянова – ул. Короленко – Красноармейский пр. – ул. Дм. Ульянова – ул. Курковая.\nДвижение будет закрыто в связи с укладкой асфальта по Красноармейскому проспекту: на участке от улицы Дм. Ульянова и площади Московского вокзала.\nАвтобусы маршрутов №16, 26, 36 будут ходить без изменений.\n26 сентября 2012, в 18:29


ул. Пролетарская д. № 81-119.\nул. Гоголя д. №1-107, 2-56;\nул. Первомайская д. №179-287, 160-206;\nул. Гагарина д. №76-94, 61-85;\nул. Суворова д. №172-182;\nул. Восточная д. №1-37;\nул. Луговая д. №4-20, 5-25;\nпер. Школьный д. №4-20, 1-41.\nPrevious Article Плановые отключения электроэнергии\nNext Article Плановые отключения электроэнергии 27 февраля 2020 г.


прогулять — с русского на башкирский\nпробыть на прогулке\nсаф һауала (прогулкала) йөрөү (булыу, йөрөп ҡайтыу)\n2. сов. что и без доп.; разг.\nйөрөп буш ҡалыу, килмәй ҡалыу, йөрөп тороп ҡалыу\nпрогулять обед — йөрөп төшкө аштан буш ҡалыу\n-ға/-гә сыҡмау (бармау, бармай ҡалыу, килмәй ҡалыу)\nпрогулять занятия — уҡырға бармай йөрөү\nтиптереп (аҡса) туҙҙырыу, туҙҙырып бөтөрөү\nРусско-башкирский словарь > прогулять\n1. несов. см. прогулять\nйөрөтөү, йөрөтөп килтереү\nпрогуливать медленным шагом — аҡрын ғына йөрөтөү\nРусско-башкирский словарь > прогуливать


Шаһиттар һөйләй » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Йәмғиәт » Шаһиттар һөйләй\nШаһиттар һөйләй 04.06.2014 // Йәмғиәт\nВладимир Гагин, "Башҡортостан" гәзите редакцияһы водителе:\n– Мин ул саҡта авария эҙемтәләрен бөтөрөү буйынса махсуслаштырылған идаралыҡта эшләй инем. Ял көнө ине бит. Иртән торһам, Өфө өҫтө тулы вертолет оса. Күршенән ни булғанын һорайым. Ул Оло Тәләк янында шартлау булыуы, төнө буйы ҡыҙарып янып тороуы хаҡында әйтте. Шундуҡ, минең арттан киләсәктәр, тигән уй баштан үтте.\nБарғас, ҡот осмалы хәл күрҙек. Вагон тимерҙәре шартлауҙан борғоланып бөткән. Тирә-яҡтан үлгәндәрҙе йыялар ҙа рефрижератор-һыуытҡысҡа тултыралар. Күбеһенсә хәрбиҙәр, һалдаттар эшләне. Беҙ иһә айға яҡын торбалар менән булдыҡ: киҫтек, ялғаныҡ... Урындағы халыҡ һөйләүенсә, шартлау шул тиклем көслө булған, хатта балаларҙы ағас баштарына тиклем атып бәргән. Эш тә ҡыйын шарттарҙа барҙы, ҡалған газ яна, ә авария эҙемтәләрен бөтөрөргә тейешһең. Шулай ҙа беҙҙең бригада егеттәре, ҡалған кешеләр бик тырышты. Бәлә килгәндә берләшәһең бит.\nВладислав Загребенко, табип-реаниматолог, Әшә ҡалаһы:\n– Ауырыуҙарҙы үҙбушатҡыстарҙа, йөк машиналарында алып килделәр: иҫәндәрен, яртылаш йәне булғандарын, үлгәндәрен. Төндә тейәгәндәр бит. Шуға кузовҡа барыһын да бергә һалғандар. Хәрби медицина ҡанунына ярашлы айырҙыҡ: 100 процентҡа тиклем янғандарын – үләнгә. Бында бер ниндәй ҙә ауыртыуҙы баҫа торған укол ярҙам итмәй. Әгәр ҙә ундай берәүгә ярҙам итһәң, өмөтлө егермене юғалтаһың...\nӘшә дауаханаһы алды халыҡ менән тулы – һәр кем ниҙер килтерә. Ауырыуҙар янында үҙҙәре теләп дежурҙа тора, шәфҡәт туташтары етмәй. Ә бешкәндәргә даими рәүештә һыу биреп торорға кәрәк...\n– Ер йөҙөндәге ысын тамуҡ! Минең хеҙмәттәшемдең ҡатыны һәм ағаһының ике улы һәләк булды. Улар һуңғы вагонда барған. Нәҡ ошо "ҡойроҡ" шартлау үҙәгенә эләгә. Вагондан тик тәгәрмәс платформаһы ғына тороп ҡала – барыһы ла янып, көлгә әйләнә. Табуттарға көл ҡатыш ер һалып ерләнеләр...\nОля Пелих милиция хеҙмәткәрҙәренән яҙып алған:\n– Ятып ҡына торғайным — бик ныҡ яҡтылыҡ уятты. Офоҡ ҡыҙарып торҙо ла, Әшәгә шартлауҙың тулҡыны килеп етте – ун бер генә саҡрым бит. Байтаҡ тәҙрәләр ватылды. Ниндәйҙер ҡот осҡос хәл булғанлығын аңланым. Бер нисә минуттан инде мин ҡала милиция бүлегенең "дежурка"һында елә инем. Урынға барып еткәс, иҫ китте: оло шәмдәй ағастар, көрәнһыу-ҡыҙыл төҫкә ингән вагондар яна... Йөҙҙәрсә бешкән, үлер хәлгә еткән кешеләрҙең ҡысҡырыуы, ыңғырашыуы тирә-яҡты шаңҡыта. Беҙ "тере факелдар" артынан йүгерәбеҙ. Уларҙың кейеменән утты һүндерергә, медицина хеҙмәткәрҙәренә яҡыныраҡ алып барырға тырышабыҙ. Бер яҡҡа иҫәндәрҙе, икенсеһенә үлгәндәрҙе теҙеп һалабыҙ. Хәтеремдә, бәләкәй генә ҡыҙ баланы күтәрҙем дә врачтар яғына йүнәлдем. Юл буйы әсәһе тураһында һорашты. Таныш табиптың ҡулына бирҙем – әйҙә тиҙерәк бәйлә, йәнәһе. Ул былай ти: "Валерка, һуң инде..." "Нисек һуң, әле генә һөйләшеп килде бит", – тим, аптырап. "Был – шок!"


Әйҙәп кенә барған йылҡымдың\nАлалары бар ҙа буҙы юҡ,\nЯнып ҡына барған йөрәккәйемдең\nЯлҡындары бар ҙа ҡуҙы юҡ.\n— Ялҡындары бар ҙа шул ҡуҙы юҡ... Һайт, һайт! Фють-фють!\n— Һайт, ҡара юрға! Асатай, көтөүҙең башын ҡайыр! Ҡайҙа күләүеккә ҡайтараһың. Баланлыға бор. Асатай, һиңә әйтәм бит!\nАйбулаттың көслө тауышынан бөтә ялан яңғырай. Ҡаршылағы күгәреп ятҡан текә тау Айбулаттың көйөн дә, һүҙҙәрен дә, орошоуын да яңғырап ҡабатлай.\nКөтөүҙән уң яҡлап, аянлап барған аты өҫтөндә Асатай артҡа ҡайырылып, тауышын Айбулаттан уҙҙырырға тырышҡан кеүек, ҡысҡырып һораша:\n— Тоҙло күл яғына табан түгелме ни, Айбулат ағай?\n— Баланлы үҙәккә тиҙәр бит һиңә. Әйҙә, ҡайыр, ҡайыр! Ана, һулға табан — байҙың йәйләүенә бор!\nАйбулат менән Асатайҙың бөтә өҫ-баштарын көтөүҙән күтәрелгән саң болото баҫҡан, күҙҙәре менән тештәре генә йылтырайҙар. Улар таң ҡараңғылығынан бирле юлда йылҡы ҡыуып килә-килә арып та, йыбанып та, асығып та бөткәндәр.\nКөтөүсе Айбулат үҙенең нисәмә йылдарға һуҙылған көтөүселек ғүмерендә малын үрешкә ебәргәндә лә йә алыҫҡа ҡыуғанда ла һәр ваҡыт моңло йырлап көн үткәреп ғәҙәтләнгән. Әле лә ул көслө күкрәк тауышы менән ялан яңғыратып йырлай:\nОлоҫтанҡай һыуына таш ташланым\nСайпый-сайпый ғына батһын, тип,\nБеҙгә лә хоҙай шулай ҡушҡан микән\nКеше тупһаһында ла ятһын, тип.\nУрал көйөнөң уралып-уралып сыҡҡан, бер күккә ауалаған кеүек үргә күтәрелеп, бер текә ярҙар аҫтына төшөп юғалған кеүек булып, ә ҡайһы берҙә тигеҙ ялан буйлап йәйелеп яңғыраған ҡатмарлы моңо, Айбулаттың ауыр уйҙарын, ялҡынлы хәсрәттәрен таратҡандай булып, сикһеҙ йәйләү яландарына тарала.\nАйбулатҡа ҡарағанда байтаҡ йәш, урта буйлы, йыуантыҡ Асатай ат өҫтөндә лә дүрткел һымаҡ булып күренә. Ул йә Айбулаттың йырын тыңлай, йә үҙе һыҙғырып көйләй. Әгәр ҙә аҙ ғына ҡатарҙан сыҡҡан мал булһа, уны ҡайтара, ҡороған ерҙә дыһырлатып һөйрәтеп, көтөүҙең йә уңына, йә һулына сабып сығып һайтылдай башлай. Айбулат әленән-әле Асатайға берәй нәмә тип ҡысҡыра ла тағы йырлай:\nАяҡҡайҙарын күргән бар микән.\nЭстәремдә янған хәсрәт утын\nТыштарымдан белгән бар микән.\n— Һайт, һайт, фють! Һайт, ҡола байтал! Күк юрға, һайт!\nЫрғыҙҙың көнсығыштан көньяҡҡа һуҙылып ятҡан оҙон буйы мөһабәт Байсура тауының итәгенән сылтырап ҡына сығып башланып китә лә, Баланлы йәйләүенә урап һуғылып, артабан тәгәрәй.\nБыл йәйләү бик иҫке замандарҙан бирле маҡталып килгән бай йәйләүҙәрҙең береһе. Элек бында Айҙаҡай ауылының бөтә халҡы сығып йәйләй торған булған. Хәҙер инде, ярлы башҡорттар үҙ ерҙәрен мәңгегә һата башлаған замандан алып, ер Ныязғол бай ҡулына инеп бөткән дә, шулар эсендә Баланлы йәйләүе лә уға күскән. Шул ваҡыттан бирле Баланлының көмөшләнеп тулҡынған ҡылғандары, аллы-гөллө сәскәләре араһында һәр кем иркенләп, йәйрәп, саф һауа йотоп йөрөй алмай. Улар үҙҙәренең барлы-юҡлы малдарын да был бай яланда көтә алмайҙар. Байсура тауы битен ҡаплаған ҡалын урмандарҙа таң сәхәрҙән тороп һайраған һандуғастарҙың моңло тауыштарын да, көндәр буйы арымай-талмай саҡырған кәкүктәр тауышын да хәҙер ауылдың башҡа халҡы һағынып ҡына һөйләйҙәр. Улар бүтән йәйләүҙәргә сығалар ҙа: “Ҡуй инде, Байсураға еткән ер ҡайҙа ул, уның болотҡа олғашҡан ҡаялары ҡайҙа ул, уның ҡурғыларындағы кеүек емештәрҙе ҡайҙан өҙөп ҡабаһың! Бында ни, ҡола дала, ҡоро татыр әрем дә юшан, ағасы яланғас, үҙәге йәмһеҙ, һыуы тәмһеҙ...” тип зарланалар ҙа Байсура тау, Баланлы үҙәк, Ырғыҙ йылғаһына йырҙар сығаралар, шуларҙы йырлап ҡайғыралар.\nБайсураға менеп, ай, ҡараһам,\nОрпаҡ менән Мулдаҡ күренә.\nЕрһенмәйем, ялан, ай, ереңде,\nЗарураттан йәмле лә күренә.\nСәҙе генә буйы, ай, татыр,\nАт аяҡҡайҙарын аҡһатыр,\nХәҙер инде был тирәләрҙә лә, Өсүҙән, Сәҙе буйҙарында ла дөйөм йәйләү тормоштары бөткәнгә күп йылдар үткән. Йәштәрҙең күбеһе йәйләүҙе белмәйҙәр, белгәндәре лә шул Баланлы йәйләүен генә беләләр ине.\nНыязғол бай нисә йылдар инде ошо бай, матур ерҙәрҙә үҙе баш, үҙе түш булып маҙырап йәшәй. Үҙе теләгәндә генә, ашыҡмай ғына, ер кибеп, үләндәр сәскә атҡас, ваҡ малдың балалары бауыр күтәреп утыҡҡас ҡына йәйләүгә сыға. Ул үҙенең көтөү-көтөү малы менән яланды ҡаплай. Өс бисәһенә өс аҡ тирмә, ҡалған ғаиләһенә тағы бер нисә тирмә ҡороп ебәрә лә, шунда көҙгә тиклем ҡымыҙ эсеп, ҡунаҡ һыйлап, иреккәнендә ҡалаға барып килеп, ситтән килгән түрәләр менән донъя емереп, ҡоторошоп йәй үткәрә. Ә көҙ еткәс, ит, май, бал еҫтәре аңҡыған, хандар һарайы һымаҡ яҡшы, йылы, өлкән өйөнә тағы күсеп ҡайта.\nБейек тауҙар араһынан сығып, далаларҙа борғоланып-борғоланып шыуған оло аҡ йылан һымаҡ, наҙланып аҡҡан Ырғыҙ йылғаһы, Байсура тауҙың итәгенә тотҡан киң таҫма кеүек әйләнә лә, тағы әллә ҡайҙа ағып китә. Яҙ башында ҡалын боҙҙар иреп ташҡандан бирле уның тыныслығын бер кем дә боҙғаны юҡ. Балыҡтар нурҙарында көмөш тамсылар сәсрәтеп сиртәләр ҙә, түңәрәк һырлы йондоҙҙар яһап, төпкә сумалар, үҙҙәрен ҡыуалаған эре балыҡтарҙан ҡасып юҡ булалар.\nБына бөгөн Айбулат менән Асатайҙың ҡыуып әйҙәп алып килгән йылҡы көтөүе Ырғыҙ буйының йомшаҡ үләндәр, сәскәләр менән ҡапланған уйпатын үтеп, тал сауҡалары, ҡомло ҡырсындар менән ҡапланған еренә килеп төштө. Көтөүҙең кешнәшкән бейәләре, сырҡыраған ҡолондары, ушҡырған айғырҙарының тауыштары, күмәк тояҡтарҙың ҡыштырлап тыпырлауҙары менән яр буйы шаулап китте. Һыу ситендә ғәмһеҙ йөҙгән балыҡтар уртаға ҡастылар. Сауҡаларҙағы төрлө ҡоштар, был сырсыуға аптырашып ҡараштылар ҙа, йырҙарын бүлеп, оло урманға табан остолар.\nАйбулат, үҙе һыбай килгән аттан төшөп, уны буш ебәрҙе лә, эйәр, туҡымын ҡулына алып, йүгәнен яурыны аша һалып, тирмәләр ҡороласаҡ ҡалҡыуға табан атланы. Көтөү янында Асатай ҡалды.\nЙылҡы килеп таралғас та, яландың ауыл яҡ һыртынан ҙур һыйыр көтөүе күренде. Уларҙан арттараҡ леһерләп, ерҙән тәгәрәгән оло ҡара болот һымаҡ ер ябып, бер нисә мең баш ҡуй көтөүе тыуҙы. Был көтөүҙең ян-яғынан, тәртипле урынлаштырылған ғәскәри ҡарауыл кеүек, алты көтөүсе, арып-талып, алпанлап атлайҙар. Улар араһында арттаныраҡ талтаңлап атлап, көтөүсе ҡаҙаҡ Истебай, башындағы ҡолаҡсынын ялпылдатып, эҫегә, саңға йонсоп арып килә. Уның оҙон буйы, киң яурыны, билбау урынынан сүс еп менән быуған ялбырап бөткән алама көпөһө, алыҫтан ҡарағанда, атлап килгән йәнле ҡарасҡыны хәтерләтә. Ул оҙон сыбыртҡыһын шартлатып яланды яңғырата, тыңлауһыҙ ҡуйҙарҙың эркелешеп ситкә тартҡан ҡайһы бер төркөмөнә асыуланып ҡысҡыра, уларҙы әрләй.\n— Ҡайҙа боролдоң, бәррә! Уй арам ҡатҡыры! Бәррә!\nҠатарлап баҫҡан яҫы аҡ уҡа кеүек булып нисәмә йөҙ саҡрымдарға һуҙылған, ҡайҙа барып осона сығыуы билдәһеҙ булған ялан юлының ике тәгәрмәс эҙе араһында ялланып үҫкән бейек үләндәрҙе һыҙыртып, байҙың йорт-ер күсе килде. Тирмәнең кирәгә, сағараҡтары, кейеҙҙәре нығытып тейәлгән пар аттар егелгән биш-алты йөк, уның артынан һауыт-һаба, урын-ер, эшсе ҡатындар бала-сағалары менән теҙелешеп ултырған тағы бер нисә йөк килде. Иң аҙаҡтан ике күсәргә икешәр тәгәрмәс кейҙереп, уның өҫтөнә ултыртылған өлкән ағас будканы дүрт үгеҙ саҡ һөйрәп килеп туҡтанылар. Будка һыртында, алға ултырып, үгеҙҙәрҙе ҡыуып килгән Сәйетҡол, будка ишеген асып, бисәһе Хәлимәгә төшөргә ҡушты.\n— Әйҙә, бисә, тиҙерәк төш инде. Ни, ҡоҙағый һымаҡ, әйткәнде көтөп ултыраһың! — тине.\nХәлимә эҫегә әлһерәп, ҡалғып ултырған еренән күҙен асты ла, ҡапыл ҡуҙғалып, ҡулында йоҡлап киткән йәш балаһын тотоп, будканан сыҡты. Бала был ҡуҙғалышҡа ҡапыл уянды ла тызылдап илай башланы. Хәлимә уны, ураған йүргәктәре менән ялпылдатып алып барып, өлпө төбөнә күләгәгә һалды, тик ул һаман мыжҡылдап илағас, уны туҡтатыр өсөн икмәк сәйнәп төйгән сепрәк имеҙлекте төкөрөк менән ашығыс ҡына ебетеп, бәпесенең ауыҙына ҡаптырҙы ла йөктәр бушатырға йүгерҙе.\nҠояш тауға яҡынлап, көн ҡыҙыуы һүрелгәс кенә, пар күк ат еккән өлкән ҡара повозкала Ныязғол байҙың оло бисәһе Рәхимә, уртансы бисәһе Ғәзимә, эргәләренә йәш бисә Миңлекәйҙең ҡыҙы Хаятты алып, күсер ултыртып килеп төштөләр.\nУлар килеп төшөүгә ҡоролоп бөткән тирмәләрҙе ашығыс йыйыштырып йөрөгән Мәғфүрә, янында ураңғып йөрөгән Диләфрүзгә тирмәләге мендәрҙәрҙе ҡағып күпертергә ҡушты ла, үҙе, йүгерә-атлап, байбисәләрҙе ҡаршы алырға китте.\nУл уларға ғәйепле йылмайып:\n— Бынау бейәләрҙе бәйләп йөрөп, тирмәләрҙе йыйыштырырға һуңға ҡалдыҡ әллә ни. Улай ҙа ҡайнаға үҙе килмәгән икән әле, тине.\nКешегә ҡырыҫ, күҙенең ҡабаҡ аҫтынан тексәйеп ҡарап, үҙенә буйһонғандар менән һөйләшкәндә екереп һөйләшә торған, шуның өсөн уларҙан “бупылдыҡ Ғәзимә” ҡушаматы алған быжыр битле, йәмшек танаулы уртансы бисә, повозканан төшөү менән, бер кемгә лә иғтибар итмәй, бөтә йәйләүгә күҙ йөрөттө. Унан һуң Мәғфүрәнең өлдөрләп тороуына ла бер яуап та бирмәй, уны күрмәгән дә кеүек иғтибарһыҙ үтеп, аҡ тирмәгә инеп китте.\nҒәзимәнең төҫкә йәмһеҙ, үҙе уҫал булыуына ҡарамай, Ныязғол байҙың уны икенсе бисәлеккә алып тороуына күп кеше ғәжәпкә ҡала. Уның тураһында күп хәбәрҙәр йөрөй. Ҡайһы берәүҙәр: Кәмәлектең Йәнтүрә старшина менән Ныязғол бай араһында ниндәйҙер йәшерен ыҙғыш сығып, Йәнтүрә уны ҡурҡытып, кейәү сыҡмай ултырған ҡыҙын биргән икән, тиҙәр. Ҡайһы берәүҙәр: Ныязғол бай Кәмәлек буйына барып һигеҙ ауылдан ҡыҙ күҙләп йөрөгәндә, Йәнтүрә старшина ҡыҙы тип, кис көнө тәҙрә үтә Алтынғужа тигән бер ярлы кешенең бик һылыу ҡыҙын күрһәткәндәр икән дә, ул бер күреү менән уға ғашиҡ булып, әллә ни тиклем мал түгеп алған икән дә, һуңынан, ҡушылғас — ҡараһа, ошо ямаҡ Ғәзимә булып сыҡҡан икән, тиҙәр. Ныязғол быға бик ғәрләнеп үкенһә лә, сер бирмәҫ өсөн риза булған икән, тип көләләр. Ҡайһы бер йор кешеләр Ныязғол ағайҙан: “Ни эшләп улай итеп йәш кәләште һайламай алдың?” — тип һорағас, ул: “Өлөшөмә тейгән көмөшөм”, — тип әйткән икән, тип, “Ғәзимә ул Ныязғолдоң көмөшө”, тип мыҫҡыл итәләр. Ә инде ҡайһы берәүҙәре: Ныязғол бай Ғәзимәне күреп, белеп, уның сикһеҙ бай һәм старшина ҡыҙы булғаны өсөн, уның ағай-энеләренең дә күбеһе шулай бай, түрәләр булып, төрлө ҙур ҡалалар менән эш иткәндәре өсөн алған, тиҙәр. Ғәзимә артынан килгән көтөү-көтөү мал, ике ҙур ағас йорт, йөкләгән өй йыһаздары ошо һуңғы хәбәрҙең дөрөҫ булыуын раҫлайҙар. Ни булһа ла булған. Ләкин хәҙер ун йыл буйы йәш бисә булып, һигеҙ йыл уртансы бисә булып ғүмер итеп килгән Ғәзимә, үҙенең бер балаһы ла булмауына ҡарамай, ошо оло йорт хужалығында үҙәк таяуҙарҙың береһенә әйләнгән. Ул үҙенең иренә ҡаршы, үҙенең өлкән көндәшенә ҡаршы тел әйтмәҫкә өйрәнгән. Тәү килеп төшкән йылдарҙараҡ ул үҙенең йәш кәләш булыу эрелеге менән маһайып ҡараһа ла, Ныязғол бай уны тиҙ өйрәткән. Сөйҙә элеүле торған бөҙөргәле ҡамсыға ҡырын ғына күҙ һалған да, бик тыныс тауыш менән:\n— Ғәзимә, абай бул! Минең өйөм эсендә тауыш сығыр булмаһын. Мин һине Рәхимәнән артыҡ икән, һылыу икән, тип алғаным юҡ. “Ирҙең быуыны һайын ҡатын” тигән мәҡәл бар. Ләкин ирҙең һәр бер ҡатынының үҙ урыны булыр, шуны белергә кәрәк, — тип ҡуйған.\nҒәзимә ошо көндән һуң, үҙенең әҙәм көсө етмәҫлек ауыр, тотош алтын-көмөштән, мәрйендән, аҫыл ҡашлы сулпыларҙан бөткән ҡашмауын кейеп, һаҡал, селтәрҙәр һалып, ебәккә солғанып килгән атаҡлы старшина ҡыҙы булыуына ҡарамай, көндәшкә дусар булыуы өсөн әсе күҙ йәштәре түккән дә яҙмышына риза булған. Хәҙер ул оло бисәгә өнһөҙ буйһона, унан еңелеп, уға тейешле булған хөрмәтте күрһәтергә лә өйрәнгән. Үҙенән һуң йәш кәләш булып төшкән татар ҡыҙы Миңлекәйҙең һылыулығына, ҡупшылығына, Ныязғолға ҡуштанлығына көнләшеп, эстән янһа ла, үҙе менән бик аҙ иҫәпләшкән был ҡатындың үткерлегенән ҡурҡа. Ә уның балаларын үҙ балалары кеүек итеп ярата, ҡарай, бауырына баҫа. Өй эсендәге, өй тышындағы тулып эшләп йөрөгән байҙың хеҙмәтселәренә килгәндә, ул инде, үҙенең бәхетһеҙлектәренең бөтә үсен алғандай итеп, ирме, ҡатынмы, ҡартмы, бала-сағамы булыуына ҡарамай, бөтә көстө уларға төшөрә, зәһәр менән ажғырып тора.\nМәғфүрә Ғәзимәнең, повозканан төшөү менән, ҡыҙыл сатин күлдәк, йәшел ебәк яулыҡ, батышай еләндәре менән күлбеп, һүҙ ҙә ҡушмай текәңләп киткәненә арттан ипләп кенә күҙ һалды ла: “Тағы һулаҡай ҡабырғаһы менән ятып йоҡлап килгән, ахыры, бигерәк тымһайған, эшемдән тағы әллә ниндәй мөнтөктәр табып әрләр инде”, тип уйланды.\nҺимеҙ өйрәк кеүек байпаңдап атлап йөрөй торған оло бисә Рәхимә повозканан көскә шыуып төштө. Ул, бер аяғы менән аҡһаңлай-аҡһаңлай, повозка янынан ҡуҙғалып китә алмай туҡтаны ла Мәғфүрә менән һөйләшә башланы.\nРәхимә йәш сағынан һылыу булып, әле лә төҫөн һалмаған, буртлансыҡ битле, яҫы маңлайлы, ҡуңыр күҙле, ҡыр танаулы, йоҡа ҡыҙыл иренле ҡатын ине. Уны Ғәзимәгә ҡапма-ҡаршы ҡылыҡлы кеше тип йөрөтәләр. Кешегә алсаҡ, һүҙгә ипле, Ныязғолдоң иң баҫалҡы, аҡыллы ҡатыны тип һанала. Мәғфүрә лә уға ҡарата башҡаларҙан артыҡ хөрмәт һаҡлай, бигерәк тә уға эше менән ярарға тырыша. Сөнки Мәғфүрә үҙенең башына нужа төшкән һайын, ашарына бөткән һайын, Ғәзимәләр ҡаҡҡан һайын, ошо байбисәгә иңкәлә. Ә Рәхимә уны бер ваҡытта ла буш сығармай, ситләтеүселәрҙән яйлап ҡына әрсәләп алып ҡала. Асыҡҡанда берәр туҫтаҡ он, эсәк-ҡарын, бер нисә баш ҡорот, алама ҡата, иҫке күлдәк кеүек нәмәләрҙе Мәғфүрәгә бирә лә:\n— Мә, ал, килен, тамаҡ ялға, өҫ-башыңды бөтәйт, бала-сағаңа йүнәтеп тегеп кейҙер. Ямаһаң, әллә ни саҡлыға етер, иҫке булһа ла ныҡ әле ул, фәлән балам фәләнсә йыл ғына кейҙе, яратмай ташлағанға ята. Һиндә юғалмаҫ, эшләп түләрһең әле, — тип, береһенән-береһе шыма, йылы һүҙҙәр менән ярлылыҡтан интеккән Мәғфүрәнең йәнен иретә, үҙенә тарта.\nМәғфүрә әле лә, Рәхимәнең аҡһаңлауын күргәс, уның янына ашыҡты.\n— Аһ, өлкән еңгә, аяғыңа ни булды, ауырттырҙыңмы әллә? — тип һораны.\nРәхимә, аяҡтарын ыуалай-ыуалай:\n— Ай, атаң бар булғыры. Бына оҙаҡ ултырып килеп, аяғым ойоп бөткәнсе. Ҡайнағаң бөгөн дә, иртән дә килә алмаҫ әле ул. Юғарынан әллә ниндәй өлкән урыҫ түрәләре килеп төштө. Шунан старшина һайларға барасаҡтар әле. Миңлекәй менән икәүһе шулар менән әүерәләнеп тороп ҡалдылар. Унда арлы-бирле эштәре бөткәс, бында тирмәләр әҙерләнгәс, тәкәләр һуйып, уларҙы ошонда ҡунаҡҡа алып килерменме-ниме тигәйне, нишләр. Әле ни, һеҙ бында төптө йүнәтеп бөтмәгәнһегеҙ икән. Мин инде эште бөтөрөп ҡаҙан аҫҡандарҙыр, тигәйнем. — Ул, маңлайына ҡулын ҡуйып, бөтә йәйләүгә күҙ йөрөтөп сыҡты. — Түрәләрҙең килгән береһе ошо йәйләүҙә ҡунаҡ булырға танһығалар бит. Быйыл, әллә ни, һуңланҡырап та сығылды шул. Улар унда үҙҙәренең эшен бөтөргәнсе, беҙгә лә бында тайяр әҙерләнеп көтөп торорға кәрәк.\nМәғфүрә башынан шыуып сиселеп барған, иҫкереп уңып бөткән эре биҙәкле француз яулығын ашығыс төҙәтеп бәйләне. Повозкала байбисәләр сумып ултырыуҙан уйылып ятҡан мамыҡ яҫтыҡ, ҡыҙыл биҙәкле аҡ кейеҙ, йәшел сатин юрғандарҙы ҡулына алып ҡаҡты ла, һаман аяҡтарына йүнләп баҫа алмай аҙапланған Рәхимәгә кәңәш бирҙе:\n— Өлкән еңгә, аяғыңды салауат әйтеп һыйпа, салауат әйтеп төкөрһәң дә ебәрә торған ул.\n— Һыйпаным инде. Салауат уҡып төкөрөп тә ҡараным. Әллә ни ебәрмәйсе. Ситек сисеп һыйпаһаң, мәсих боҙола инде, яңынан аяҡ йыуып кейергә кәрәк.\nРәхимә аҡһанлап тирмәгә ыңғайланы. Үҙе артынан нәмәләр күтәреп килгән Мәғфүрәнән тағы һорашты, бойороҡтар бирҙе.\n— Бейәләрҙе бәйләп ҡуйғанһығыҙ икән. Бөгөнгә бәйләмәй торғанда ла ярар ине юлда йонсоп килгән хайуандарҙы. Кисә бер әйткәйнем түгелме мин һеҙгә. Асатай йылҡыларҙы әллә ҡайҙа таратып ебәрмәһен тағы. Ул ни, ята ла йоҡлай торған. Оло кеше һин үҙең киҫәтеп әйт уға, Мәғфүрә килен. Башҡаларҙың һүҙен ул ҡолағына ҡапыл ғына элмәй торған. Беҙ ултырып килгән аттарҙы таң ашырмай ҡуша күрмәһендәр, эҫеләй булыр, бик ҡыҙыу килдек.\nУлар тирмәгә килеп инделәр. Рәхимә, уның эсен әйләндереп ҡарап, риза булған төҫ менән һөйләнде:\n— Һәйбәт булған булыуын. Тик бына тирмәне аҙ ғына анауындараҡ, ҡалҡыуғараҡ ҡормағанһығыҙ икән. Унда яҡшыраҡ булыр ине, тим дә.\nМәғфүрә алып килгән нәмәләрен ҙур һары ҡалайлы ялтыр һандыҡ өҫтөнә таҫлап өйөп ҡуйҙы ла үҙен дә, бүтәндәрҙе лә яҡлағандай итеп яуапланы:\n— Әллә шул, үҙебеҙ ҙә Айбулат менән шулай итәйекме әллә тип һөйләшкәйнек тә, шунан ул: “Ярар инде, ошонда ҡорайыҡ та ҡуяйыҡ, оҡшатмаһалар күсерербеҙ”, — тигәс, беҙ ныҡышманыҡ.\nӨҫ-башын сисенеп, кәзәкейҙәрен урҙаға элеп маташҡан Ғәзимә, уларға ҡарамай, асыулы мөңкөлдәне:\n— Айбулаттың уның ғүмеренә шул сей кирелеге ҡалмаҫ инде. Эште эш булһын тип, әҙәм ыңғайына киләме ул, икенсе Сәлимә. Баштан-аяҡ әсәһе!\nУларҙың һүҙҙәрен тышта сырылдашып талашып илашҡан балалар тауышы бүлде.\nПовозканан ырғанлап һикереп төшкән Хаят күп ваҡыт үҙе менән бергә уйнай торған Мәғфүрәнең ҡыҙы Диләфрүз янына йүгерҙе. Уны, әсәһенең ҡушҡан йомоштарынан бүлеп алып, әйҙәләп етәкләне лә, икәүләшеп сәскәләр менән күмелгән аҡланға йүгерҙеләр. Улар унда сүтерләшә-сүтерләшә үҙҙәренең уйындары, ҡурсаҡтары, юлда килгәндәге хәбәрҙәрҙе һөйләшеп сәскә йыйырға тотондолар. Дилә сәскәләрҙең төрлөләрен, матурҙарын, еҫлеләрен йыйып бер өлкән букет яһаны, уны төрлө йәшел үләндәр менән уратып бәйләне. Ул ошо күҙҙең яуын алып торған сәскәләрҙе ике ҡуллап ҡосаҡлап, икенән үргән сәс толомдарын сайҡалтып, шаяра-шаяра ҡайтырға ыңғайланы. Бер нәмәнең дә үҙенекенән артыҡ, матур булыуына өйрәнмәгән көнсө Хаят, Диләнең сәскәләренә, әле генә күргән кеүек, һоҡланды ла, үҙенең насар, тәртипһеҙ итеп йыйған сәскәләрен ергә ырғытып ташлап:\n— Диләкәй, һин уны миңә бир. Үҙең тағы йыйырһың, — тине. Ләкин Дилә күнмәне.\n— Бәй, ни эшләп мин һиңә бирәйем ти, үҙең йыйғаныңды ташлама! — тине.\nХаят, шуға асыуланып, уның иң матур сәскәләрен йолҡоп алды. Диләнең дә Хаяттан еңелгеһе килмәне, уны ҡапыл этеп ебәрҙе лә, үҙе алға йүгерҙе. Хаят уны ҡыуып етеп, ҡалай көмбәҙҙәр таҡҡан сәсүргесенә йәбеште. Шулай итеп тартҡылаша торғас, ысынлап һуғышып киттеләр. Хаят туҙған һары сәстәре, ҡаласа тегелгән әллә нисә итәкле батист күлдәге менән елтелдәтеп йүгереп илап тирмәгә инде лә, ужарланып, бөтә сәскәләрен балаҫ өҫтөнә туҙҙырып ырғытты. Үҙе Ғәзимәнең алдына барып тәгәрәне.\n— Алла, баламды ни эшләттегеҙ? — тип, күҙҙәрен алартып баҡырып ебәрҙе. Хаяттың туҙған сәстәрен һыйпаштырып: — Ни булды ла ни булды? — тип әлдиләне. Хаят уның һайын нығыраҡ буҫығып, мыртылдап танауын тарта-тарта, ошаҡларға кереште:\n— Бәләкәй әсәй, ҡара әле, анау аҡырай күҙ Диләкәй минең сәскәләремде бирмәй. Үҙе минекенән күп итеп йыйған да маҡтана. “Һиңә бирмәйем шул, үҙең шулай итеп йый”, тигән була. — Ул тағы ла нығыраҡ үкереп илап ебәрҙе лә өҫтәп ошаҡланы:\n— Бәләкәй әсәй, ул әле мине мишәр турғайы, ситай, һарыбаш, тип әрләне. Шунан мине төртөп йыҡты, ҡара сурнай. И-и-и... Ғәзимә Хаятты тағы ла нығыраҡ әүрәтте:\n— Ҡара һин уны, ҡараҡайҙы. Һин һуң үҙең уны: “Хәйерсе ҡыҙы, асҡаҡ”, тип әрләһәң ни була! Ни эшләп улайтып уға бирешеп тораһың, йолҡошҡа?\nБыл ғауғаның былай ҙурайыуын күреп торған Диләфрүз, әсәһенең күҙ ҡарашынан уҡ үҙен туҡмарын һиҙенеп, сәскәләрҙе ҡосаҡлаған көйө, тирмәнән ун таяҡтар самаһы ары ултырған будка артына йүгерҙе. Ул унда, үҙенең уртаға ярып тарап үргән шоморт ҡара сәстәренең туҙған шәлкемдәрен сәскәле ҡулы менән һыйпай-һыйпай, ҙур үткер ҡара күҙҙәре менән төмһәйеп, ҡара ҡыйғас ҡаштарын тексәйтеп, әсәһенең үҙе янына килгәнен көтә башланы.\nҒәзимә, тирмә алдына сығып алып, ҡайҡайып баҫты ла Мәғфүрәне, ҡыҙын тыймауҙа ғәйепләп, әрләргә йәбеште:\n— Бала аҫыраған булаһың, Мәғфүрә килен, шуны аҙыраҡ тыйнағыраҡ итеп тотһаң булмаймы? Ҡуйсы, ҡуйсы, ҡыуанып ҡына йөрөгән баламды ҡайһылайтып илатҡан. Ҡәһәр һуҡҡыры, ҡара мәрйә! Үҙе иламай ҙа бит әле, сыт та итмәй, һинең ҡороғороң. Ул ни эшләп беҙҙең Хаятты “мишәр турғайы” тип әрләй әле ул? Ана шул һеҙҙән, ололарҙан, ишеткәнен әйтә ул. Һеҙҙең Миңлекәйҙе мишәркәй тип һөйләгәнде ишетә. Һеҙ ас бет кеүек әсе тешләйһегеҙ. Үҙегеҙҙең тамаҡ туйҙырып йөрөгәнегеҙгә рәхмәт әйтеү юҡ, байҙың балаһын рәнйетәһегеҙ. Кәрәгегеҙҙе алырһығыҙ әле, кеше ҡәҙерен белмәгән эттәр! — Ул будка яғына ҡарап Диләгә йоҙроҡ күрһәтте: — Ну сусҡа, мин һине! Әсәң өйрәтмәгәнде өйрәтермен!\nМәғфүрә әллә ниҙәр әйтеп Диләне яҡларға уҡталһа ла, Ғәзимәнең әсе теленән, эште ҙурға ебәреүенән ҡурҡып, ҡыҙына асыуланды.\n— Ҡәһәр һуҡҡан бит ул минең Диләфрүз, ен ботағы! Әйткәнде тыңламай, теңкәмде ҡорота әйтәгүр! — тип ҡыҙып китте лә, йүгерә-атлап барып, ҡыҙын тотоп алды, усы менән уның башына бер-ике сәпәп һуғып ебәрҙе: — Бар, үҙебеҙҙең ҡыуыш тирәһенән китмә, бында һиңә ни нәмә бар! — тине.\nДилә илай-илай үҙҙәре ултырып килгән таҡта арбаның тәртәләрен күтәреп яһаған ҡыуыш аҫтына инеп ултырҙы.\nУл үҙе бәләкәй булһа ла, Хаяттың эшләгән ғәҙелһеҙлеген яҡшы аңлай. Ғәзимәнең үҙен әрләүен Хаяттың ошағы арҡыры булғанын белһә лә, әсәһенең былай аҙапланыуына төшөнә алманы. Уның әсәһе Диләне бөтә йәберләүсе кешеләрҙән яҡларға, кеше теле, кеше ҡулы тейеүҙән һаҡларға тейеш була тороп та, ни өсөн ул Ғәзимә алдында һуҡты әле? Дилә шуға яуап таба алмай намыҫланып, үкһеп-үкһеп иланы. Уның шулай сеңләп илаған тауышы әллә ни хәтлем ишетелеп торҙо ла тымды. Йоҡланы, ахыры.\nРәхимә был ыҙғышты яратманы. Ул ике яҡты ла килештергес тауыш менән тыныс һөйләнде.\n— Ҡуйығыҙсы, ҡуйығыҙ. Бала араһына инеп, бала булып йөрөү ололарға килешкән эш түгел. Улар ни, көсөктәр кеүек, хәҙер талаша, хәҙер яраша. Улар араһына әсә ҡыҫылмаһын ул. Әллә, үҙем нисәмә бала үҫтерҙем, шулар арҡыры кешеләр менән бер ваҡытта ла телгә килешкәнем булмаҫ. Ҡуйығыҙ бушты. Ҡана, бер һәйбәтләп, сәхрәлә иркенләп сәй эсеп алайыҡ әле. Аш бешкәнгә тиклем ҡорһаҡ та асып китер. Мәғфүрә килен, һин дә балаға теймә, эшеңде ҡара. Самауыр ултырт. Йәш килендәр ҡайҙа? Улары ла һыйырҙарҙы һауып бөтә алмай оҙаҡ маташалар.\nМәғфүрә ҡыҙып китеп Диләһен һуғып алһа ла, уның ғәйепле түгел икәнлеген белгәнгә, йөрәге йәлләү менән әсене, Ғәзимәгә асыу менән ярһыны. Шуның өҫтөнә Рәхимәнең килештергес һүҙҙәренән күңеле йомшап китте. Күҙҙәренән мөлдөрәп сыҡҡан ике тамсы йәш бөртөгө, яҙғы елгә елһеп, ҡояш менән ҡарайып тутлаған ике бите буйлап эйәгенә тәгәрәп төштөләр. Ул уны, бай-бисәләргә күрһәтмәҫкә тырышып, кәзәкейенең йышылып бөткән ямаулы ең остары менән һыпырҙы. Рәхимәнең бойороғон йәһәт еренә еткерергә тырышып, хәҙер генә ергә ҡаҙып яһаған усаҡ янында борҡоп ҡайнап ултырған өлкән аҡ самауыр янына йүгерҙе. Унан килеп тирмә алдына кейеҙ юрған йәйеп, ике ҙур аҡ тышлы мендәр һалып, ашъяулыҡ йәйеп, сәй әҙерләй һалды. Ул әҙерләп бөткәс, Рәхимә:\n— Сәйҙе һин яһа, Мәғфүрә килен, һинең ҡулыңдан сәй тәмле була, — тине.\n— Тәмле генә булһынсы, минән эш ҡалмаҫ, — тине Мәғфүрә.\nБайбисәләр, табындың түр яғы булған тирмә яҡ ситенә йыйылышып ултырып, киң даланың саф һауаһына ҡатышып тәүге шәшкегә ҡойған, танауҙы ҡытыҡлаған яҡшы сәйҙең еҫен күкрәктәренә тарттылар. Ике әсәйҙең уртаһына ултырған Хаят та илауҙан ҡыҙарған күҙҙәре менән көлөп иркәләнде. Ғәзимәнән әле бал, әле эремсек һораны. Ғәзимә уны өҙлөкһөҙ һыйланы. Шул арала үҙен һис бер яратмаған Мәғфүрәне лә сәнсеп ҡалырға тырышып, көбө эсенә төшкән себен һымаҡ мөңгөрләне.\n— Аша, Хаят бәпесем, аша. Ни нәмә бирәйем, ҡаласҡа бал яғып бирәйемме, әллә варение менән перәник ашайһыңмы? Аша, балам, юҡҡа буҫыҡма. Бынау әтераламаларҙы әйтәм, ҡорсаңғылар, үҙҙәренең бала-сүрәһе менән килеп һыйып тороуҙары етмәй, бай балаһын ҡағалар. Уларға аҙ ғына өндәшмәйерәк торһаң, хәҙер түбәгә сығырға әҙер торалар ул. Эс сәйеңде, балаҡайым. Бал менән эс!\nМәғфүрә башын баҫҡан көйө өндәшмәй сәй яһауында булды.\nҠояш, шаршау ситенән ҡарап көлгән һылыу шаян килендәй, Ҡырморон тауының ялдары артына битен йәшерә биреп, бер аҙ көлөп торҙо ла нурлы уҡтарын ерҙән алып, күккә һирпте.\nЫрғыҙҙың ҡурғаш иҙән кеүек яйлап аҡҡан һыуының Байсура тауы итәгенән әйләнгән бөгөлөшөндә көтөүселәр, малдарҙы өйөрөп, төнгө ятаҡҡа әҙерләнәләр. Улар үҙ-ара ниҙәрҙер ҡысҡырышып һөйләшәләр ине. Уларҙан уңдараҡ һайтылдап йылҡыһын тау ашырған Асатай:\n— Айбулат ағай, мин Ырғыҙ башында булырмын. Килһәң, ҡола атты уйпатҡа тышаулап ҡалдырҙым! — тип ҡысҡырҙы. Айбулат, һыу буйындағы ҡолондар елеһенә тил уратып үрелгән ситәндең нығытылмай ҡалған мөйөштәрен йәш тал менән нығытып, ҡапҡаһына арҡыры һайғау ағастары һалып, ҡыҫып бәйләй ине. Ул Асатайға:\n— Ярай, һуңыраҡ килермен! — тип яуапланы.\nУларҙың көслө ҡалын тауыштары, Байсураға һуғылып килеп, ҡабат яңғыраны ла, һүҙҙәре, береһен береһе ҡыуышҡан кеүек, ҡабатланып барып, Ырғыҙ өҫтөнә таралып юғалдылар.\nАйбулат, һалмаҡ атлап, тирмәләргә ыңғайланы. Уның мыҡты, төҙ, ҡупшы кәүҙәһе, эңергә яҡынлаған аҡһыл тоноҡ яҡтылыҡта тағы ла төҙөрәк, тағы ла мыҡтыраҡ булып күренә. Ул, башындағы аҡ кейеҙ ҡалпағын алып, сәстәре араһындағы тирҙәрен һыпырҙы. Уның етек һаҡал-мыйығы, битенең эйәк, сикәләрен ҡуйы ҡаплап, әле егерме дүрте лә тулмаған йәш кешене байтаҡҡа олоғайтып күрһәтә. Тик уның тигеҙ ҡыр танауы, ҡайһы саҡта уйнаҡ, ә ҡайһы саҡта уйсан үткер ҡара күҙҙәре, көлгәндә ҡыйылып һикерә торған баҙыҡ ҡара ҡаштары, ҡояшҡа янған битен сағылдырып ебәрә торған тигеҙ аҡ тештәренә абайлап ҡараған кеше генә уның яңы ир ҡорона тулған йәш кеше икәнен күрә.\nАйбулат кәзәкейен сисеп ҡулына алды, иҙеү һиҙәбен ысҡындырып, күлдәген елпетте. Саҡ ҡына өргән йылы еләҙгә битен ҡуйып, тәрән тын алды.\nСәйгә алдан туйып алған Рәхимә бик кәйефләнеп, аяҡтарын һуҙып ебәреп, тирә-яғына ҡаранды. Шунан онотҡан бер нәмәне иҫенә төшөргән тауыш менән:\n— Әйткәндәй, беҙҙең ялсылар, күсеп килгәс, сәй эсеп алдылармы әле, юҡмы шулар? — тип Мәғфүрәгә һорау бирҙе.\n— Юҡ, сәй эсергә ҡул тейеү ҡайҙа ти ул. Бушай алманыҡ, өлкән еңгә. Бына иртәнән бирле тәү башлап ошо самауырҙы ҡайнатып торабыҙ. Йыйыштырына-йыйыштырына ошо көнгә ҡалдыҡ. Төш ваҡытында бер йыйылышып ҡатыҡ эсеп алғайныҡ. Айбулат та, Асатай менән Истебай ҙа ҡулдарына берәр һыныҡ икмәк тотоп ҡына киткәйнеләр. Бала ҡуйсылар ҙа шул һыныҡтары менән генә тамаҡ ялғап, ҡуй көтөүе янында йоҡларға яталар инде.\n— Улай булғас ни, бындағылары бына ҡалған сәйҙе эсһендәр. Айбулатты ла ҡайтарығыҙ. Килендәр ҙә ултырһындар, бер ҡайнаған самауыр барыһына ла етер. Аш бешеп, ҡасан уны ашағансы, ҡарындары асып китер.\nҒәзимә туйып шәшкеһен түңкәрҙе лә, алдында йоҡлап ятҡан Хаяттың башын һыйпап, мыжый-мыжый һүҙгә ҡушылды:\n— Йә, ҡатыҡ эскәс, сәй ни нәмәгә кәрәк ул, эсәк йыуҙырып. Ҡатыҡ сәй ише буламы, туҡлыҡлы бит ул. Бына беҙ ашағас, аш ашарҙар. Бер-ике сәғәткә түҙерҙәр, үлмәҫтәр әле. — Ул тағы әллә ниҙәр теҙеп алып китте.\nҺыйырҙар ятағы янынан ике ҙур аҡ күнәк менән яңы һауған һөт көйәнтәләп Гөлйөҙөм, уның менән ҡатар Сәйетҡолдоң һеңлеһе Разифа, улар артынан көйәнтәле Хәлимә күренделәр. Мәғфүрә уларҙы күреп:\n— Ана, килендәр ҡайтып та киләләр, һөйләп тә бөтмәгәйнек, ғүмерҙәре оҙон булыр әле, — тине.\nГөлйөҙөм башын түбән баҫҡан көйө, күнәктәге һөттәрҙе сайпылтмаҫ өсөн тигеҙ атлап, етешкән ҡорһағын ололарға күрһәтмәҫкә тырышып, бер ҡулы менән алъяпҡысын күтәрә биреп тотоп, будка артындағы сепаратҡа үтте. Уның артынан Хәлимә менән Разифа ла шунда ыңғайланылар. Рәхимә уларға:\n— Әйҙәгеҙ, килендәр, Разифа, һин дә, бергә-бергә ултырып, сәй эсеп алығыҙ. Айбулатты ла ҡайтарырға кәрәк, — тип өҫтәне.\nГөлйөҙөм ололарҙың, бигерәк тә байбисәләрҙең әйтеүенә килә һалып ултырыуҙың ҙур әҙәпһеҙлек икәнен яҡшы белә. Шуға күрә ул, үҙенең йөрәге һурылып асыҡһа ла, көн буйы эшләп арыған, һыуһаған булһа ла, ашыҡмай ғына һөттәрҙе сепаратҡа ҡойоп әйләндерә башланы. Янында ярҙамлашҡан Разифаға шыбырлап ҡына:\n— Бар, ағайыңды сәйгә саҡырып кил. Ул, бахыр, таң иртәнән бирле бер нәмә лә ҡапҡаны юҡ бит, — тине.\nРазифа, будканан сығып мал ятағы яғына ыңғайлағас та, ҡайтып етеп килгән Айбулатты күреп туҡталды.\n— Бәй, ана бит, ағайым үҙе лә ҡайтып килә ята, — тине ул.\nАйбулатты ҡалған сәй янына ултырттылар. Рәхимә унан ситәндең үрелеп бөтәүе, малдың яйы тураһында төпсөп һорашты.\nАйбулат Мәғфүрә еңгәһе янына, ашъяулыҡ ситенә килеп аяҡ салып ултырҙы ла, Ырғыҙҙа йыуып килгән бит-ҡулын күлдәк итәгенә һөртә-һөртә, яуап бирҙе:\n— Ҡолондарға тигән ситән кәртәне үреп бөттөм. Һыйыр кәртәһенә тағы ла байтаҡ тал кәрәк әле. Шуға тағы берәй кеше яллап ҡырҡтырғанда, мин үреүҙе туҡтатмаҫ инем. Шул тал ҡырҡып бөгөүе ҡулды тота. Эш тә шуға күрә бик оҙаҡҡа тартылды, — тине.\nРәхимә Айбулаттың алдына бауырһаҡ, эремсек, ике телем икмәк өҫтөнә май киҫәктәре һалып ырғытты ла, йомшаҡ тауышын үҙгәртмәй генә:\n— Ни нәмәһе яллап тора ти инде ул, көндөҙ йылҡы елләгәндә Асатай ҙа ҡырҡышыр. Ҡуйҙарҙы малайҙар ҡараған арала Истебай ҙа булышһын, шулайтҡанда эшегеҙ ҙә тиҙерәк бөтөр, — тип кәңәш һымаҡ бойороҡ бирҙе.\nҒәзимә лә ҡоро ҡалманы.\n— “Кеше яллау”, имеш. Һеҙгә бик уңай шул, ялла ла ҡуш, ялла ла ҡуш. Э һеҙ үҙегеҙ бер көтөү ялсы була тороп та, шул тал кәртәне лә бөтмәй бызмырлайһығыҙ. Хәҙер көн оҙайған заман, бик өлгөрөп була ул, йыйын ялҡауҙарға ни, әйткәнде беләләрме! — Ул һүҙен ослап бөтөрә алмаған һымаҡ, асыулы һикереп торҙо ла тирмәгә инеп китте.\nГөлйөҙөм тағы бер-ике тапҡыр әйткәс кенә сепаратты әйләндерергә Разифаға бирҙе лә, сәй янына килеп, самауыр төбөнә арты менән генә ултырҙы.\nМәғфүрә уларға сәй яһап эсерә башланы.\nСамауыр һыуынып бөткән, һыуы һемәктән сей һыу тауышы сығарып шыбырлап аға ине.\nБудканан һул яҡтараҡ ҡоролған арба ҡыуыштар араһында сырылдап илаған йәш бала тауышы ишетелде. Рәхимә шул яҡҡа күҙ һалып алды ла:\n— Йә, һуң бынау Сәйетҡол менән Хәлимә килен ниңә килә һалып тамаҡланмай маҙаланалар инде, — тип һуҡранды. — Хәлимәһе инде анау илаҡ балаһы менән ҡайнашалыр, Сәйетҡоло ҡайҙа йөрөй һуң? — тип өҫтәне. Уға Айбулат яуап бирҙе:\n— Сәйетҡол ағай хәҙер килеп етер, дөйәләрҙе анау уйпатҡа алып барып тышаулап ҡалғайны, — тине.\nРәхимә тағы ла ризаһыҙлыҡ белдергән тауыш менән:\n— Ана шул дөйәләргә лә берәй малай кеше булһа, Сәйетҡолдоң ҡулы бушап, башҡа эшкә ярар ине. Бер егерме-утыҙ дөйә өсөн оло кеше тотҡансы, — тине.\nАйбулат, һыуынған сәйҙе һемерә-һемерә, үҙе икенсе уйҙар менән мәшғүл кеше тауышы менән:\n— Ул шайтан шикелле дөйәләр балаларға түгел, Сәйетҡол ағайҙың үҙенә лә баш бирмәй китәләр әле. Бигерәк тә анау Нар дөйә, Моҡаш, күк дөйә биҙгәләк... — тип һул ҡулын ситкә һелтәп ҡуйҙы.\nАйбулаттың бөгөнгө бөтә эшкә булған һүлпән ҡарашы Рәхимәнең күңеленә бер ҙә оҡшаманы. Ул башҡа ялсыларға ҡарағанда яҡыныраҡ ағай-эне тейеш был кешенең дә шул донъя, малға атылып тырышып торорҙай кеше булмауына үкенеп көрһөндө. Ул хужалар булһа, үҙҙәре ситтәге ҙур эштәр артынан йөрөүҙән бушамайҙар, тигән борсоулы уйҙарға батып, бер талай өндәшмәй ултырҙы ла һуңғы әмерҙәрҙе бирҙе:\n— Айбулат, ана шул кәртә эштәрен йәһәтлә, йәһәтлә, — тине. — Истебай менән Мүлдәк мал янында йоҡлаһындар. Йоҡлаһындар тигәс тә, йән белмәй үлек һымаҡ ятмаһындар! Һиҫкәнеңкерәп, күҙ-ҡолаҡ булып ятһындар. Бүре-маҙарҙан һаҡ булырға кәрәк. Серәкәй малды йонсотмаһын. Ҡоро ғына ат тиҙәге йыйнап ел үренә төтөнлөк һалһындар. Иртән ағайың йә килер, йә юҡ. Шулай ҙа тәкәләрҙең бик һимеҙҙәренән бер биш тәкә алып ҡалырға онотма. Ағайың килмәһә, Имаметдин килеп төшмәҫме әле. Ул килһә, ҡунаҡтар алып килермен, тигәйне. Әҙер торған яҡшы булыр.\nАйбулат Рәхимәнең был оҙон теҙмә кеүек һуҙылған күрһәтмәләренең барыһын да үҙе лә бик яҡшы белә. Нисә йылдар буйынса инде ул был эштәрҙең бөтә ағышын, тәртибен ятлап бөткән. Шуға күрә, һәр ваҡыт тыңлауҙан еләп бөткән был һүҙҙәрҙе ул өнһөҙ тыңланы ла урынынан тороп китте.\nМәғфүрә сәй янына һуңлап килгән Сәйетҡол менән Хәлимәгә, Разифаға сәй яһап эсереп ултырҙы.\nЯланға килгән ят ҡунаҡтарҙың еҫен әллә ҡайҙан һиҙеп өлгөргән ялан серәкәйҙәре, тызылдатып килеп, уларҙы һырып та алдылар. Сәй янындағылар, ел үренә төтөнлөк һалып, уларҙан аҙыраҡ ҡотолоп ултырһалар ҙа, ашты тирмәгә әҙерләргә булдылар.\nМәғфүрә, аҡ тирмәгә инеп, оло абажурлы утыҙлы лампаны яндырып элде. Сәй эскән урында мендәрҙәр өҫтөндә аунап йоҡлап киткән Хаятты күтәреп алып, тирмәгә индереп һалып, өҫтөн япты. Киске намаҙға әҙерләнгән байбисәләргә урҙанан намаҙлыҡ алып бирҙе лә тирмәнән сыҡты.\nЫрғыҙҙың өҫтөндә иләнмәгән аҡ ебәк ептәр кеүек булып күтәрелгән аҡһыл күк томан, матур-матур бөгөлөшлө суҡлы һыҙаттар яһап, байыған ҡояштың күктә ҡалдырған алһыу юлаҡтарына ынтылды. Һыу ситендә саҡ ҡына өргән дымлы еләҫ ел, сәскә еҫтәре менән ҡатнашып, бит, ҡул, муйындарҙы иркәләп һыйпаны. Байсура итәгендәге сауҡалыҡтарҙың төҫө тағы ла ҡуйыланды, уларҙың эсендәге ваҡ ҡына йәнлектәрҙең шыптырлауы тағы ла серлеләнде. Улар аҫтынан бер күренеп, бер йәшенеп сылтырап аҡҡан һалҡын шишмә буйында һандуғастар сутылдашып һайраша башланылар. Ҡайҙалыр бик яҡында ғына кәкүк саҡырҙы. Алыҫта, урмандың арғы башында, икенсеһе күкелдәй башланы. Сикһеҙ зәңгәр күктең әле ул, әле был ерендә, шаян күҙҙәр кеүек бызылдашып, яҡты йондоҙҙар ҡалҡтылар.\nГөлйөҙөм ҡаҙан аҫтына яҡҡан утындың ҡыҙыу күмерҙәрен ҡуҙғатып, Разифа йыйып алып килгән ҡыу тал сыбыҡтарын шатырлатып яғып ебәрҙе. Усаҡтан борлап сыҡҡан ҡуйы күк төтөн әле нәҙек оҙон бағана һымаҡ юғары үрләне, әле саҡ ҡына ҡалғып, Байсураға сәләм биргән кеүек, бөгөлөп баш эйҙе. Оло ҡаҙан тирәһен әйләндереп күтәрелгән ут ялҡындары төтөндө ҡыуҙылар за, уның артынан үрмәләп етә алмағанға асыуланған шикелле, осло телдәрен бөгөп, тағы ла ҡаҙан һыртын ялманылар.\nМәғфүрә усаҡ яҡтыһына яҡын килеп он ашъяулығын йәйҙе һәм туҡмас таҡтаһын һалып, үҙе тубыҡланып тороп, кипкән һалма йәйемдәрен ҡырҡырға кереште.\nУсаҡтың ел үре яғында арыраҡ өйөлгән кәҫ өҫтөнә ултырған Айбулат ҡағыҙға төргән тәмәкеһенең ҡуйы төтөнөн һауаға боролдатты.\nМәғфүрә уны ҡәйнеш итеп һәр ваҡыт шаярта. Төрлө һүҙҙәр менән үсекләп, уйын һүҙҙәр ҙә әйтә. Айбулат уға тағы ла нығыраҡ яуаптар бирә. Эштән бушап, ошолай аҙыраҡ хәл алып ултырған саҡтарҙа йәки аҙыраҡ үпкәләтәйем тип уйлағанда, ул Мәғфүрә еңгә тимәйенсә, “запас” тип кенә һүҙ ҡуша. Мәғфүрә: “Ағайың ишетеп ҡалһа, запасыңды бирер әле”, тип, юрамал асыуланған булып орошһа ла, үҙе үк Айбулатҡа, шаяртып, “запас” тип ҡушамат ҡушып алғайны. Улар шулай күп һөйләнеү арҡаһында был һүҙгә үҙҙәре лә, Гөлйөҙөм дә, Мәғфүрәнең ире Ҡотлояр ҙа өйрәнеп бөткәйнеләр. Шуға күрә лә ҡайһы бер бик ысынлап һөйләшкән мәлдәрендә лә бер-береһенә “запас” тип өндәшәләр ине.\nӘле лә Айбулат бөтөнләй уйынһыҙ төҫ менән уйланып:\n— Запас, мин юҡта киленең бәпесләп ҡуйһа, үҙең кендек инәһе бул инде, йәме, — тип үтенде. Мәғфүрә быға бик ихлас кинәнде:\n— Булмай әллә, булам, алла бирһә. Һөйөнсөңдө генә яҡшыны әҙерлә! — тине.\n— Була ул, тик малай ғына булһын!\n— Ни бөтмәгән малай тағы? Тимерең бар бит. Ҡапҡан һайын ҡалъя эләкмәй ул. Ҡыҙ булһа ла ярап торор. Ҡайһылай улдан тәм тойған!\nҺаман усаҡ аҫтына яғып булашҡан Гөлйөҙөм дә иренә орошоу ҡатыш көлөмһөрәп һүҙгә ҡатышты:\n— Эй һармаҡ та инде бынау! Алдағы эшкә көйөп ултырасы! Ҡабат-ҡабат малай тапмай ни һиңә, үҙемә бер ҡыҙ табып алам әле! — тине.\n— Уй, тазрайған, ҡыҙ табам тип торған була бит әле. Ниңә кәрәк ул ҡыҙ, кеше кешеһе бит ул. Минең Тимербулатыма иш кәрәк!\nУларҙың ошолай итеп уйын-көлкө менән барған һүҙҙәренең ҡыҙығын Мәғфүрәнең йән әрнеүҙән сыҡҡан ҡалтырауыҡлы тауышы баҫып китте. Ул:\n— Эй запас, запас, ул булһа ла булһын, ҡыҙ булһа ла булһын, тик бәхете менән тыуһын. Беҙҙең кеүек эт типкеһендә йөрөмәһен, — тине лә һүҙенән туҡтаны.\nАйбулат быға бер аҙ аптыраңҡырап:\n— Ниңә улай тиһең, еңгә, ни булды? — тине.\n— Әле бына һин ҡайтыр алдынан ғына эт ишетмәҫ һүҙҙәр ишеттем. Был хурлыҡтарҙы дуҫың түгел, дошманың да күрмәһен!\n— Ни өсөн һине рәнйетәләр тағы?\n— Ни өсөн булһын, уларҙың алдында тәгәрәп йөрөп эшләгән өсөндөр инде. Улар әҙәм балаһына рәхмәт әйтә белә торған бәндәләрме ни! Төптө юҡ өсөн. Йә, ярар, һуңынан яйлап һөйләшербеҙ.\nАйбулат тәмәке төпсөгөн утҡа ырғытты ла, уның янып бөткәнен диҡҡәт менән ҡараған һымаҡ, утҡа текләп уйға ҡалды. Бер аҙҙан Мәғфүрәнең бик ауыр итеп, уф-ф, тип көрһөнөүе Айбулаттың иғтибарын үҙенә борҙо. “Гөрләп янған уттар кеүек беҙҙең йөрәктәр яна” тигән бер йыр аҙағы уның уйын осланы ла, ул үҙе лә уфылдап урынынан тороп китте.\nМәғфүрә ит ашап, һурпа эсеп туйып, тирмә түрендә маҙырайышып ултырған байбисәләргә будкалағы оло имән көбөнө гөмбөрләтеп бешеп, ике өлкән саған алдырға ҡымыҙ ҡойоп индереп бирҙе. Улар ҡымыҙҙы бер-ике һемерҙеләр ҙә, Рәхимә үҙенең ғәҙәте буйынса Мәғфүрәгә ҡарап:\n— Бик һәйбәт һаумал булған, килен, ҡымыҙың тамаҡҡа яғылып тора, — тип маҡтап, үҙенән ҡалған ҡымыҙлы туҫтаҡты Мәғфүрәгә һуҙҙы, — Мә, үҙең эсеп бөт, — тине.\nҒәзимә үҙенең өлкән көндәшенән өлгө алғандай, ҡалған ҡымыҙлы туҫтағын ашъяулыҡ уртаһына шыуҙырып:\n— Мә, быныһын Айбулатҡа сығарып бир, эсеп ҡуйһын, — тине.\nТирмә тирәһендәге бөтә ялсылар ҙа шулай итеп, ҡалған-боҫҡан аш-һыуға туйынып, һәр кем үҙ урынына — ҡайһы береһе йоҡларға, ә ҡайһылары мал һаҡларға таралыштылар.\nАйбулат тағы ла йылҡы көтөүе ятағына китте. Уның артынан ҡорһағы дыңрайып ашап туйған, бүрегә йәбешә торған Шоңҡар, ҡойроғон болғай-болғай ялағайланып, һертелдәп, ҡырын юртып эйәрҙе.\nМәғфүрә менән Гөлйөҙөм, таң ҡараңғыһынан бирле аяғөҫтө йөрөп, арып-йонсоп бөткән эштәренән саҡ тигәндәй арынып, байбисәләрҙе йоҡоға һалып тыныслағас, икәүләшеп ситән ҡыуыш янына барып һөйләшеп эстәрен бушатырға, хәсрәттәрен таратырға ултырҙылар. Улар янына илаҡ балаһын йоҡлата алмай аптырап бөткән Хәлимә лә, малайын ҡулына алып, имеҙә-имеҙә, килеп ултырҙы. Ул, Мәғфүрәгә яҡыныраҡ шыуышып килеп:\n— Ҡарасәле, апай, бик йөҙәнем дә баһа бынау малайҙан. Бер тынмай илай бит. Эсе лә ҡаты булып күбеп тик тора. Әллә өсйән булдымы икән, ҡарасәле, апай, — тине.\nМәғфүрә баланы ҡулына алып, арҡаһын, эсен һыйпап уны кирелтте лә яратып әүрәтте.\n— Йә, улым Әбүзәр, үҫеп ҡара әле, нишләп улайтып илауҙан бушамайһың әле, егет кеше? — тине. — Өсйән булһа ла булыр. Уны әбейҙәр белә инде. Әллә бер нәмәһе лә юҡтыр! Ана бит иламай ҙа, ҡулда булғас, мыҡыр-мыҡыр итеп кинәнә. Ул, бахыр, ҡулға көн тәүлегенә бер эләкмәй, алама сепрәк араһында һаҫып ятҡас, иламай нишләһен, — тип баланы Хәлимәгә кире бирҙе.\n— Эйе, апай, ҡулға алыу ҡайҙа ул. Әле йүргәген алмаштырғанды күреп ҡалһалар ҙа әрләй башлайҙар. Бөгөн анау Ғәзимә әйтә: “һай, һай, “балалы ҡатын — йыуылмаған эсәк”, һаман шул сәңгелдәктән китә алмай сыуала”, — ти.\n— Һөйләмә инде, туғанҡайым, — тине Мәғфүрә. — Бала үҫтереүҙең ҡайғыһы ла, мәшәҡәте лә бик күп була ул. Бына минең Диләмде генә әйт әле, әллә ниткән кәрәкмәгән үткер бала булды шул. Ҡыҙ бала ла был тиклем сая булыр икән. Әллә кемгә оҡшаған. Атаһы өйҙә булмағас ни, бала артыҡ тыңлаусан булмай бит ул. Бөгөн ҡайһылай юҡтан тауыш сығартты ана. Әлдә Рәхимә еңгәм арыу. Анау быжыр баҡа, алланың ҡәһәре, үгәй инә — бауырһаҡ, тигәндәй, уға ни ҡалмаған, биҙәүгә! Туйҙыра алмаған әллә нисә балаһы бар кешеләй булып, хатта тарамыш кеүек ҡаты, һыҡмыр! Уның янында ултырып ашаһаң, ашың тамаҡҡа төйөлә. Һыңар күҙе менән нисә ҡапҡаныңды тикшереп ултыра, ялпашҡыр! Анау бер көнө сәй янында Дилә икмәккә һуҙылғайны, асыуланып килеп ҡулынан икмәк телемен һелкә тартып алды. “Етер, ҡомағай, өсөнсө телемгә тотондоң, оятһыҙ!” ти бит. Баяғы “эт еңгәнен ҡабыр” тигәндәй, шул сабыйҙы битләй бит, йә!\nХәлимә аптырап башын сайҡаны.\n— Шулай тиме, апай? Ни теле барып шулайтып баланы әрләмәк кәрәк.\n— Ни “теле барып”, тиһең. Уның теленең йылан телендәй ағыулы икәнен тора-бара күрерһең әле. һеҙ әле яңыраҡ килгән кешеләр. Ә мин бит инде нисәмә йылдар ошоларҙа эшләйем. Быйыл мин бында йәйләүгә килмәҫкә үк уйлағайным. Анау өлкән еңгәм үҙе, оло башын кесе итеп, килеп әйткәс, уның күңелен йыҡманым. “Әйҙә бар инде, һин оло кеше, барыһына ла күҙ-ҡолаҡ булырһың, йәштәр ни белә”, тигәс, һүҙен йыҡманым шул. Улай бик ҡыйырһыта башлаһалар, ҡайтам да китәм. Әллә ул тиклем мине бығаулап ҡуйғандармы. Тик әле Диләнең атаһы үҙе урыҫ араһында йөрөгәс, ҡыҙ баланың күңеле үҙгәреп китер тип, беҙ икәүебеҙҙе ауылда ҡалдырып киткәйне. Юҡҡа булды. Урыҫтарҙың кешегә шундай итәғәтлеләре бар, Ғәзимә кәүектәрең ары торһон. Улар хатта бер туғаның кеүек, йәлләшеп, ярҙамлашып торалар ул. Ашарға тағы етер ине әле шунда. Былайтып кеше күҙенә тилмереп ҡарап, әсе һүҙҙәр ишетеп торғанса, үҙ алдыңа, исмаһам, “ас тамағым, тыныс ҡолағым”, тип тик тораһың.\nЙәш килендәр Мәғфүрәнең һүҙҙәрен бик оҙаҡ иғтибар менән тыңланылар. Ул туҡтағас, Гөлйөҙөм дә Хаяттың әле килә һалып төшөүе менән Тимерҙе семтеп илатҡанын һөйләп алды.\nМәғфүрә күҙ йәштәрен һөртөп көрһөндө лә:\n— Ҡуй инде, кешегә ҡалған көнөң ҡараңғы инде ул. Әйҙәгеҙ, булмаһа йоҡлайыҡ. Иртәгә байрам түгел бит. Тағы ла таң менән торорға кәрәк. Гөлйөҙөм килен, һин бынау ауыраяҡлы көйөңә йонсойһоң, күп йөрөгәс, аяҡтарыңа ҡан төшөп китәлер әле, — тине.\n— Төшә шул, еңгә. Иртә менән йоҡонан торһам, аяҡтарымды яҙып ала алмайым.\n— Шулай була шул, ауыр күтәргәндеке, күп йөрөгәндеке ул.\nМәғфүрә .менән Хәлимә үҙҙәренең арба аҫты ҡыуыштарына киттеләр.\nМәғфүрә Диләһенең янына һырығып ятты ла, уның башынан, арҡаһынан һыйпап һөйөп, сәстәрен еҫкәп йоҡлап китте.\nГөлйөҙөм, үләндең һәр бер шыптырлағанын тыңлап һиҫкәнә-һиҫкәнә, иренең ҡайтып килеүен көтөп ятты. Ҡыуыштың ябылып бөтмәгән тишек-тошоҡ түбәһе үтә төшкән тулған айҙың нурҙары, селтәрләнеп, уның ябынып ятҡан ҡораҡ юрғаны өҫтөндә һаҡалға теҙгән көмөш тәңкәләр кеүек йылмылданы. Арҡаһына төнгө дымһыл һалҡын бәрелгәндәй булғас, ул юрғанының ябылмай ҡалған ситен ҡымтыңҡырап ябынып, бер нәмә белмәй йоҡлаған улы Тимербулаттың янынараҡ шыуып, уны ҡосаҡлап ятты. Ул шулай тыныс ҡына ятып, буйындағы бер туҡтауһыҙ йыбырлап ҡуҙғалып әйләнгән йән эйәһенең улмы, ҡыҙмы булыуы тураһында уйланып, ул тыуғас, биш йәше тулған Тимербулаттың унан үҙен нисек көнләйәсәген күҙ алдына килтерҙе. Ул Айбулаттың: “Малай булһын, ҡыҙ булмаһын” тип, үҙен юрамал үсектереүен иҫенә төшөрҙө лә, ул булһа, кем тип, ҡыҙ булһа, кем тип исем ҡушырбыҙ икән, тип хыялланды. Ошо һуңғы уйҙар тәгәрәп осо сейәлгән йомғаҡ кеүек буталдылар ҙа Гөлйөзөмдө талғын йоҡоға сумдырҙылар.\nУл күпме йоҡлағандыр, тик Айбулаттың ысыҡлы үләндәрҙе шыптырлатып килгән аяҡ тауышын әллә ҡайҙан ишетеп, тағы күҙҙәрен асты.\nЮрған өҫтөндәге селтәр нурҙар ҡайҙалыр юғалғандар. Улар урынына төшлөккә әйләнгән айҙың тулы яҡтыһы, ҡыуыш ишегенән инеп, уның ярты иҙәнен ҡаплап алғайны.\nАйбулат батырҙарса мыҡты кәүҙәһен яртылай бөгөп ҡыуышҡа инде. Гөлйөҙөм, урынынан шыуыңҡырап ятып, уға урын бирҙе лә, йоҡо аралаш иркәләгән йомшаҡ тауышы менән:\n— Ҡалай оҙаҡ йөрөнөң, — тине.\nАйбулат төнгө саф һауаның һалҡынына һыуығайған ҡулдары менән Гөлйөзөмдө сирҡандыра-сирҡандыра юрған аҫтына инеп ятты, уны һаҡ ҡына ҡосаҡланы ла:\n— Яйлап ҡайттым, кәләш, уйланып ҡайттым, — тине. Гөлйөҙөмдөң йоҡоһо бөтөнләй асылды.\n— Ниҙәр уйланың һуң әле?\n— Ни тип, шул, әлеге лә баяғы инде. Үҙебеҙгә башҡа айырылып сығырға кәрәк ине. Өлкән ағай бер ҙә өндәшмәй. Имай ағай менән ул турала һүҙ әрәм итеп һөйләшеп тә тормайым, уның кәрәге шул хәтлем. Үҙ алдыбыҙға көн күрә башларға кәрәк инде. Дүрт-биш йыл булды бит инде. Өйҙө лә һыламай киттек бит әле.\n— Эйе шул. Әллә ни уңайһыҙландымсы. Тоҡтомалдан барып өй һылай башлаһаң, еңгәмдәр әллә ни әйтерҙәр. Былтыр бер барып тәҙрәһен ҡаплағанда ла анау Ғәзимәһе: “Һай, һай, эш тапҡан, сысҡандың да үҙ ояһы бар, имеш”, — тип әрләп бөттө. Әсәйемә әйтеп ебәрһәм, һылап ҡуйыр әле.\nАйбулат бер аҙ уйланып ятты.\n— Әйтһәң, әйтеп ебәр. Ни булһа ла быйылдай ҡалырға ярамай. Былай кеше һүҙенә ҡарап тороп, үҙебеҙгә бер нәмә арттырып булмай. Бала-сағалар арта, уларҙы ла тәрбиәләргә кәрәк. Барыһынан да бигерәк... —Айбулат һүҙен әйтеп бөтөрмәй туҡтаны.\nГөлйөҙөм уның был уҡталышына иғтибар итә торманы, һорау бирҙе:\n— Ә бурысың бөттөмө һуң ҡайнағаларға?\n— Бурыс бөткәнгә ҡан заман инде. Минең иҫәп буйынса, бынан ике йыл ярым элек теүәл түләнде булһа кәрәк. Улар иҫәпләмәһәләр ҙә, дүрт йыл буйынса икәүләшеп ике йөҙ һумлыҡ ҡына көс түккәнбеҙҙер инде.\nГөлйөҙөм дә уйланып ята бирҙе лә ҡапыл ҡыуанды.\n— Әй, ысынлап та, шулайтып үҙебеҙ генә торһаҡ, өсәүләп кенә. Мин гел һине генә, балаларҙы ғына тәрбиәләп ҡарап торор инем, былай ни, һине көн тәүлегенә бер күреп булмай китә бит.\nАйбулат Гөлйөҙөмдөң хыялдарына кинәнде. Уның ай яҡтыһында тағы ла ағыраҡ булып күренгән йөҙөнә, ҡыҙ ваҡыттағыға ҡарағанда ла, ҡатынлыҡ, әсәлек тойғолары менән килә торған мәғәнәле уйсанлыҡ өҫтәлеп матурайған күҙҙәренә, ауыраяҡлы булыуҙан аҙ ғына эскә һурылып уйҡылланған сикәләренә ҡарап һоҡланды ла, уларҙы үҙенең ҡытыршы ҡулдары менән һыйпап, вәғәҙә бирҙе.\n— Ярай, Гөлйөҙөм, бөгөн үк ҡырҡа һөйләшәм дә, булмай икән, ташлап сыға ла китәбеҙ. Уларҙан ҡурҡып торһаң, һаҡалың билеңә еткәнсе ошонда йәшәрһең.\nГөлйөҙөмдөң әле генә шатлыҡ менән нурланған йөҙөнә тағы ҡайғы күләгәһе төштө:\n— Көнө-төнө эшләйһең, эшеңде яратмайҙар. Өсөнсө көн йыуған керемде Ғәзимә: “Асылмаған, буҙартҡанһың”, тип, тотош ҡабат йыуҙыртты. Берәм-берәм һелкеп алып иҙәнгә ырғытҡан була. Улайтҡас ни, ап-аҡ кер ҙә ҡап-ҡара булды ла ҡуйҙы. Ун бишләгән кешенең өсәр-дүртәр ҡаттан сискән кейемдәрен йыуа-йыуа билем ҡалманы, әле лә билем өҙөлөп бара. Мәғфүрә еңгәм эҫемде ҡарағайны: “Эсең түбәнләгән, бәпесең төшөп ҡуймаһа ғына ярар ине”, — тип күтәреп бәйләгән булды әле. Анау ҡыйыш мөгөҙ өлкән апа һыйыр уҫал да инде. Сәбәләнеп теңкәмә тейә. Бөгөн һауғанымда ла ике рәт тибеп ебәрҙе. Тышаулап һауайым тиһәм, әлеге Ғәзимә: “Ҡуй, ҡуй, малды яман өйрәтмә, бер тышаһаң, гел шуны көҫәй ҙә тора ул”, — тип ҡыҫыла. Шул яман һыйыр менән булышып, Разифа ун ике һыйыр һауғансы, мин туғыҙҙы ғына һауҙым да, Рәхимә еңгәм: “Йәш килен, ни эшләп улай бызмырлай башланың әле?” — ти. Ғәзимәгә шул ғына кәрәк. Уныһы: “Ул йәш килен сыттан ҡорот урлап, тәпәндән май тумырып әпсәһенә ташығанда ғына сапсан ул, ә эшкә тигәндә ығыр”, — тип, күҙгә ҡарап алдап тора. Был тиклем дә нахаҡтан рәнйетерҙәр икән. Ғәрлеге ни тора!\nГөлйөҙөмдөң болоҡһоуҙан тауышы ҡалтыраны. Үҙенең донъяла иң яратҡан, иң яҡын кешеһенең шулай юҡҡа кәмһетелеүенә Айбулаттың йөрәге янды. “Исмаһам, яңғыҙ атым ғына булһасы”, тип уйланы ул. Ләкин был ғына уларҙың тормошон төҙәтә алмая-сағын хәтерләне. Уның артынса уҡ Михаилдың: “Үҙебеҙ ғәйепле, башыбыҙҙы артыҡ түбән эйәбеҙ, ә был һис нәмәгә ярамай”, тигән һүҙҙәрен уйланы. Ул Гөлйөҙөмдөң оҙон, ҡалын ҡара сәс толомдарын аҡрын ғына һыйпаны ла:\n— Йә, ярар, һин ул оятһыҙҙарҙың һәр бер ялған һүҙҙәренә ҡолаҡ һалып көйөнмә. Үҙ күңелең таҙа булһа — булды. Хәҙергә һөйләнеп йөрөһөндәр әле. Бына үҙебеҙгә башҡа сығып алайыҡ та уларҙың биттәренә төкөрөрбөҙ. Үҙебеҙ иркенләп, рәхәтләнеп торорбоҙ. Әйҙә, йоҡлайыҡ инде, борсолма, — тине.\nБыл һүҙҙәр Гөлйөҙөмгә тыныслыҡ биргән һымаҡ булды. Ул, уң ҡулын Айбулаттың муйынына һалып, күҙҙәрен йомдо.


КВАРТИРУ в Минске – на ул. Прилукской, 60, практически в центре города\nСПЕЦИАЛЬНЫЕ призы: 30 новеньких iPhone 13 с наушниками AirPods 3\n16 февраля открывается магазин «Евроопт» по адресу: г. Могилев, ул. А. Кулешова, 1


Өфөлә "Рәсәй терәге" Бөтә Рәсәй бәләкәй һәм урта эшҡыуарлыҡ йәмәғәт ойошмаһы лидерҙарының 13-сө съезы башланды - Bash.News\nӨфөлә "Рәсәй терәге" Бөтә Рәсәй бәләкәй һәм урта эшҡыуарлыҡ йәмәғәт ойошмаһы лидерҙарының 13-сө съезы башланды\nӨфөлә "Рәсәй терәге" Бөтә Рәсәй бәләкәй һәм урта эшҡыуарлыҡ йәмәғәт ойошмаһы лидерҙарының 13-сө съезы башланды https://bash.news/news/86204_fl_rsj_terge_bt_rsj_blkj_m_urta_eshyuarly_jmt_ojoshmay_lideraryny_13s_sezy_bashlandy\nФорум делегаттары алдында Башҡортостан Башлығы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы Радий Хәбиров сығыш яһаны. Республика етәксеһе билдәләүенсә, бөгөн төбәктә бизнесты үҫтереү өсөн тейешле шарттар тыуҙырыла. Күп кенә күрһәткестәр буйынса Башҡортостан илдең башҡа субъекттары менән сағыштырғанда, лайыҡлы урын биләй.\nҮҙ сығышында Радий Хәбиров шулай уҡ властың эшҡыуарлыҡ йүнәлешендә биләгән ролен дә атаны. Беренсенән, ул асыҡ һәм миһырбанлыҡ кеүек сифаттарҙы үҙ эсенә алырға тейеш. Әлеге ваҡытта был сәйәсәт ғәмәлгә ашырыла башлаған да инде. Икенсенән, ул ғәҙел власть. Бының өсөн йүнселдәр республика эйә булған барлыҡ ресурстар менән дә файҙаланыу өсөн ғәҙел мөмкинлектәргә хоҡуҡлы, тине Башҡортостан етәксеһе.\nБәләкәй һәм урта эшҡыуарлыҡҡа булышлыҡ итеү, берлектәге проекттарҙы бойомға ашырыу, хеҙмәттәшлекте нығытыу кеүек мәсьәләләр республика етәксеһенең "Рәсәй терәге" йәмәғәт ойошмаһы президенты Александр Калинин менән осрашыуында тикшерелде. Башҡортостан тәүге тапҡыр ойошманың күләмле съезын ҡабул итә, беҙҙең өсөн был оло ваҡиға, тине Радий Хәбиров. "Рәсәй терәге" етәксеһе үҙ сиратында республика туризм, аҙыҡ-түлек етештереү һәм башҡа өлкәләрҙә юғары потенциалға эйә булыуын билдәләне.


ЕГРН: Оренбургская область, Пономаревский район, п. Река Дема, ул. Восточная 4. Кадастровый №: 56:24:1410003:43\nВыписка из ЕГРН по объекту: Оренбургская область, Пономаревский район, п. Река Дема, ул. Восточная 4. Кадастровый номер: 56:24:1410003:43\n№ 56-56/021-56/021/002/2015-280/2 от 20.02.2015 (Собственность)\nадрес: Оренбургская область, Пономаревский район, п. Река Дема, ул. Восточная 4.


����� ���� ��� ������ "������" ���� ��������� �� �������.. ������ ������ ��������\n» ����� ���� ��� ������ "������" ���� ��������� �� �������..\n����� ���� ��� ������ "������" ���� ��������� �� �������.. ����� ����� ����� �������\n����� ���� ��� ������ "������" ���� ��������� �� �������.. 09-09-2013\n����� ���� ��� ������ "������" ���� ��������� �� �������..\n[B][SIZE=6][B]����� ���� ��� ������ "������" ���� ��������� �� �������..����� ������ ����� �������� ������ ������� �� ������ �������..��� ��������� �� ������� ������ ���� ��� ���� ..����� ����� ��� �����[/B]\n[URL="http://www.google.com/ig/adde?moduleurl=http://activedd.googlecode.com/svn/trunk/iGoogle/Gadgets/Youm7/Youm7.xml"][IMG]http://www1.youm7.com/images/graphics/igoogle.gif[/IMG][/URL] ���� ������ ��� ������ ��������� ������� ����� ������ ������� �����ɡ ���� ��������� �� ������� ���� ����� ������ ������ �9 ����� ��� ����� ���� ����� ����� ������� �������� ������� ���� ������ ������� ��������� ����� �� ��������� ��� �� ����� ������ ������� ������� ������� ������� ��������� ������ ������� ��� ��� �� ������� ����� ������� ������ ��� ������� ������ɡ ���� �������� ������� ������ ������� �� �������� ��������� ��������.\n����� ��������� ���� ������ ��� �� ����� ������� �������� ��������� ����� ������� ���� ���� ���� ������� ������� �� ��� ��� �������� �������� ����� ����� ������ �����ݡ ��� ���� ������� ���� ������ ����� ���� ����� ���� ���� ���� ������ ���� ��� �� �������� ������� ���� ���� ���� ��� �� ������� ����� ������� ������ ��� ������ ������ ������ɡ ��� ����� ���� ���� ��������.\n������ ����� ����� ����� ������ ������ ���� ����� ���� ������ˡ �������� �� ���� ����� ������ ��������� �����ɡ ���� ������ �������� ���� 9 ����� ������� ����� ����� ����� �5 ������ �������� ������� ��������� �� ������ �����ҡ ���� ����� �������� ��� ����� ����� ������ ������ ����� ��������� �� ������ ��� ���� ������.\n���� ���� ����� ������ �� ����� �� ��� ��� ��� �� ������� ��������� ��������� �� ����� ������ �����ҡ ����� ������ ���� ������ ���� ��� ������ ���� �������� ������� ������ ������� ���������.\n��� ����� ����� ������� ������� �� ��� 3 ������ ������ ������ ������� �������� ������ ������� �� ���� ���� ��� ���� ������ء ��� �� ������� ����� ������� ������ ������.\n����� �� �������� �� "����.�" 30 ��� ���� ����� ����� ���� ������ ��� ���� ��� ��ȡ �"����.�" 30 ��� ����ӡ �"����.�" 18 ��� ���� ����� ����� ������ء ��� ������ ��� �������� ���� ������� ����.\n���� ���� ��� ����� ������ ��� ������ ������� �������� �� ����� ����� �� ��� ��� ������ ����� ������ ����� �� ������� �������� ������� ���� ������� ���� ���������� ���� ������ ��� ����� ������ ��� ���� ������� �������� ����� ���� ���� ����� ������� ��� ����� �� ����� ������� ������� �����ɡ �������� ��� ��� ����� ��� ������ ������� ���������.\n����� ������� ������� ��� ��� ��������� ������� ������ ������� ���� ������� ������� ����� ������ ������ ��� ��������� �� ��� ���� 11 ����� ���� ��� ����� ������ ���� ��� ����� ������ ������ ������ ���� ��� �������.\n����� ������� ������� ���� �� ����� ��� ����� ����� ���� �����ɡ ����� ��� ��� ����� �������� ������ ������� �� ������� ���� ����� ������� ���� ����� ������ ����� ������ ������� ���� �� ������ ������ ��� ���� ������ �� ����� ������� �� ������ ������� ���������� ����� �������� �������� �� ����� ������� ��������� �� ��� �����ɡ ����� �� ��� ������� ����� ��� ������ ������� ���� ����� ����������� ���� �� �������� �������.\n����� ������� ������� �� "���� �����" �� ���� �� ��� ��� ������ �� ��� ���� ����ѡ ���� ���� ����� ������ �������� �� ������ �������� ������ ����� ������� �������� ��������� ���������� �������� �������� ����� ������� ����� ����� ��� ������� ��������� ������� �� ����� �� ��� ���� ������ �� ��� ���� �������.\n������ ������� ��� ���� ������ ���� ����� �� ��� ����� ������� ������ ���� ��� ���� ������� ���� �� ����� ������� ���� ��� ������� ������� �������� ��� ��������� ������ ������ �������� ����� ������� �����.\n������:"�� ������ �� ����� �� ��� ������� ����� ������ ����� �������� ������ ������ ������� ������ �����ɡ ��� �� �������� ������� ���� ��� ��������� �� ������ �������� ������� ��� ����� ������ ��������� �������� ����� ������ ����� ��� �������ڡ �������� ��� ��������� �������� �� ����� ������ ������� �� �������� �������� ��� ���� ��� ����� ������ ������� �������".\n"������", ���������, �������.., ������, ����, ���, ��, �����, ���� «


Встреча с Профессионалом — Лидер\n« Международный конкурс «КИО»\nЛекторий ОГЭ-2020. Графики функций. Задания с параметрами ОГЭ »\nПрограмма «ProfФормула» приглашает старшеклассников на интерактивную встречу с экспертом-криминалистом.