Германия империяһы — Башҡорт Википедияһы\n1 ғинуар 1871\nHeil dir im Siegerkranz[d]\nГерманский император[d] һәм Президент Северогерманского союза[d]\nВильгельм I[d], Фридрих III[d] һәм Вильгельм II[d]\nЦентральные державы[d] һәм Австро-германский договор[d]\n41 058 792 кеше (1 декабрь 1871),\n49 428 470 кеше (1 декабрь 1890),\n64 925 993 кеше (1 декабрь 1910),\n67 790 000 кеше (1914)\nРәсәй империяһы, Австро-Венгрия, Франция, Швейцария, Дания, Нидерландтар, Бельгия һәм Люксембург\nConstitution of the German Confederation 1871[d]\nБитва на Лисе[d]\nВеймар Республикаһы һәм Литовская Республика[d]\neconomy of the German Empire[d]\nГермания империяһы Викимилектә\nГерма́ния импе́рияһы — 1871—1918 йылдарҙағы немец дәүләтенең Рәсәйҙә ҡабул ителгән атамаһы.\n1871 — 1943 йылдарҙағы немец дәүләтенең рәсми атамаһы — Deutsches Reich (Германия рейхы), ул шулай уҡ «Германия империяһы» йәки «Германия дәүләте» (1943 йылдан — Großdeutsches Reich, «Бөйөк Германия дәүләте», «Бөйөк Германия империяһы») тип тәржемә ителә.\nБыл осорҙо Германия (кайзер Германияһы) (1871—1918), Веймар республикаһы (1918—1933) һәм Өсөнсө рейх (нацист Германияһы) (1933—1945) тигән бүлеү ҡабул ителгән. Шула итеп, «Германия империяһы» терминын башлыса кайзер Германияһына ҡулланыу ҡаралған, һәм был немец тарихнамәһе терминына тап килә Deutsches Kaiserreich. Веймар республикаһын һәм Өсөнсө рейхты ғәҙәттә был төшөнсәгә ҡаратмайҙар.\nГермания империяһына нигеҙ һалыусы тип Отто фон Бисмарк һәм Вильгельм I (герман императоры Вильгельм I Гогенцоллерн) һанала. Ҡайһы берҙә уны «Икенсе рейх» (ҡара: «Беренсе рейх» һәм «Өсөнсө рейх») тип атайҙар. Германия империяһы 1918 йылғы Ноябрь революцияһы һөҙөмтәһендә юҡҡа сыға.\n1.1 Франк-прус һуғышынан һуң Германия\n1.2 Өс император йылы\n1.3 Германия Беренсе донъя һуғышы алдынан\n1.4 Беренсе донъя һуғышы\n1.4.1 Көнбайыш фронт\n1.4.2 Көнсығыш фронт\n1.5 1918 йыл\n1.5.1 Ноябрь революцияһы һәм империяның юҡҡа сығыуы\n2.1 Тимер юлдар\n2.3 Социаль проблемалар\n2.4 Финанс торошо\n2.5 Транспорт һәм элемтә\n5.1 Германия колониялары\n7.1 Сәйәси партиялар\n9 Тышҡы сәйәсәт\n10 Мәғарифы һәм фәне\nФранк-прус һуғышынан һуң Германия[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nВерсалдең Көҙгөлө галереяһында Германия империяһын иғлан итеү (Версаль һарайы). Картина уртаһында аҡ кейемдә Бисмарк\nВильгельм I (герман императоры)\n1866 йылда Австрия-пруссия-итальян һуғышында еңгәндән һуң, Пруссия Германияның берләшеүенә ҡаршы торған бөтә дошмандарын да ҡыйрата. Әммә Франция Германияның берләшеүенә бар көсө менән ҡаршы тора. Француз императоры Наполеон III Германияның берләшеүен теләмәгән һәм Францияның Европалағы өҫтөнлөклө ролен һаҡлап ҡалырға тырышҡан. 1870 йылда франк-пруссия һуғышы башлана. Пруссия канцлеры Отто фон Бисмарк һәм король Вильгельм I һуғыш һөҙөмтәһендә Германияны берләштерергә һәм Францияның ҡеүәтен һындырырға өмөтләнгән. Төньяҡ герман союзы ғәскәрҙәре тулы еңеүгә өлгәшә. 1871 йылдың 18 ғинуарында Версаль һарайының Көҙгөлө залында Германия империяһы иғлан ителә, кайзеры — Вильгельм I (герман императоры). Төньяҡ герман союзына ҡарамаған дәүләттәр ҙә тҙ генә империяға — Бавария короллеге һәм башҡа көньяҡ герман илдәре ҡушыыла. Германия Австрияһы Германияға инмәй ҡала. Француздар немецтарға түләгән биш миллиард франк контрибуция немец иҡтисадының ныҡлы фундаменты була.\nОшонан һуң фон Бисмарк, колониаль сәйәсәт Германия империяһы өсөн өҫтөнлөклө түгел ти. 1864 йылда Дат-прус һуғышынан һуң, Дания Шлезвигты тулыһынса юғалтыуҙан ҡурҡып, Пруссияға һәм Австрияға Дания Вест-Һиндостанын тәҡдим итеп ҡарай. 1870 йылда, Франк-прус һуғышынан һуң, Францияның Кохинхинды биреү тәҡдиме кире ҡағыла. Әммә 1873 йылда уҡ, Африканы тикшереү маҡсатын ҡуйған «Африканское общество в Германии» (Afrikanische Gesellschaft in Deutschland) булдырыла. 1882 йылда 15 меңдән ашыу колониаль сәйәсәт яҡлыларҙы берләштергән «Немецкое колониальное общество» (Deutscher Kolonialverein) барлыҡҡа килә. 1887 йылда ул 1884 йылда был сәйәсәтте ысынбарлыҡта тормошҡа ашырыу маҡсат ҡуйған «Общество за немецкую колонизацию» (Gesellschaft für Deutsche Kolonisation) йәмғиәте менән берләшә.\nГермания Көньяҡ-Көнбайыш Африкаһында Людерица бухтаһы (1900 йыл тирәһе)\n1884 ылда Бисмарк, герман коммерсанттарының сит илдәрҙәге биләмәләре Германия дәүләте тарафынан яҡланасаҡ, тигән иғлан итә. Африкала һәм Океанияла байтаҡ ҙур территорияларҙы ҡулға төшөргән булалар. Әммә 1885 йылда Бисмарк, Франция һәм Англия менән мөнәсәттәрен яҡшыртыу ниәте менән, колониаль сәйәсәттән ситләшә. 1884 йылда үткән Берлин конференцияһынан һуң, 1884—1885 йылдарҙа, Африканы европа илдәре үҙ-ара бүлешеп ала. Гельголанд-занзибар килешеүенә ярашлы, 1890 йылда Африкалағы протектораты Виту Германия өсөн стратегик яҡтан әһәмиәткә эйә Төньяҡ диңеҙендәге Гельголанд утрауына алмаштырыла.\nӨс император йылы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nФридрих III (Германия императоры)\n1888 йылдың 9 мартында Германия императоры Вильгельм I, улы Фридрих III-нө Германияның яңы императоры итеп ҡалдырып, 91-се тыуған көнө алдынан вафат була. Фридрих либерал һәм британ конституцияһына мөкиббән ғашиҡ (поклонник) була. Шулай уҡ Британия королеваһы Викторияның өлкән ҡыҙы принцесса Виктория Саксен-Кобург-Готскаяға өйләнеүе лә уның Бөйөк Британия менән мөнәсәбәттәре нығыныуын килтерә. Ул тәхеткә килгәндән һуң, күптәр Фридрихтың идара итеүе рейхтың либералләшеүенә һәм парламенттың сәйәси процесҡа йөғөнтоһо көсәйеүенә килтерер тип өмөтләнә. 8 июндә юғары консерватив прус эске эштәр министры Роберт Виктор фон Путткамерҙы эштән сығарыу көтөлгән йүнәлеш билдәһе һәм Бисмарк хакимиәтенә ҙур баҫым була.\nӘммә тәхеткә ултырыр алдынан, 1887 йылда, Фридрихтың тамаҡ яман шеше менән сирләүе билдәле була. Ул идаралыҡ итә башлауының 99-сы көнөнә, 1888 йылдың 15 июненә вафат була.\nГермания Беренсе донъя һуғышы алдынан[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nФридрих үлгәндән һуң, тәхеткә улы Вильгельм II ултыра. Ул батшалыҡ итә башлар алдынан ғына Германия Африкала (Тоголенд, Немец Камеруны, Герман Көньяҡ-Көнбайыш Африкаһы, Герман Көнсығыш Африкаһы) Азияла (Циндао порты) һәм Океанияла (Герман Яңы Гвинеяһы, Германское Самоаһы) яңы колонияларға эйә була, Австро-Венгрия һәм Рәсәй менән Францияға һәм Англияға ҡаршы Өс император хәрби союз килешеүе төҙөлә (Рәсәй тиҙҙән союздан сыға), армия һәм флот ҙурайтыла. Шул уҡ ваҡытта килемгә прогрессив һалым индерелә налог (һалым һалыу ставкаһы килем күләменә ҡарата арта бара).\nҺуғыш башы Германия өсөн уңышлы була: Көнсығыш Пруссия ғәскәре рәсәй ғәскәрен Танненберг алышында ҡыйрата, немец армияһы Бельгияны, Люксембургты яулай, Төньяҡ-Көнсығыш Францияны, Польша Батшалығын һәм Белоруссияның бер өлөшөн баҫып ала.\nГерманияның союздаштары насар һуғыша: австрийлылар Галицияла тар-мар ителә, тҡрҡктәр Кавказ фронтында күп тапҡыр еңеләләр. Италия союздаштарын һата һәм 1915 йылдың 23 майында Австро-Венгрияға һуғыш иғлан итә. Фәҡәт немец армияһы ярҙамында австрийлылар һәм төрөктәр ҡайһы бер позицияларын кире ҡайтаралар, итальяндар Капоретто алышында тар-мар ителә.\nГермания әүҙем һуғыш хәрәкәттәре барышында күп еңеүгә өлгәшә, әммә 1915 йылға барлыҡ фронттарҙа ла бер-береһен бөлдөрөрлөк ҡамау йәки позиция һуғыштары башлана. Үҙенең сәнәғәт потенциалына ҡарамаҫтан, Германия дошманы өҫтөнән позиция һуғышында еңеүгә өлгәшә алмай. Немец колониялары оккупациялана. Ил тамам бөлгөнлөккә төшә. Көс ресурстары яғынан Антанта өҫтөнлөк ала, һәм 1918 йылдың 5 октябрендә герман хөкүмәте тыныслыҡ һорап мөрәжәғәт итә. Ул 1918 йылдың 11 ноябрендә, Ноябрь революцияһы башланыр алдынан төҙөлә.\n1918 йылдың 9 ноябрендә Германияла Ноябрь революцияһы башлана, һөҙөмтәлә монархия түңкәрелә, һәм Вильгельм Нидерландҡа ҡаса.\nГермания, франк-герман сиге буйлап оҙайлы һуғыш алып барырға теләмәгәнлектән, Шлиффен планын, Бельгия һәм Люксембургҡа баҫып инеп, Парижды уратып алып һәм сиктәге ғәскәрҙәренә һөжүм итә Францияға зыян килтерерлек хәрби стратегияны ҡабул итә. Өсөнсө француз республикаһын ҡыйратҡас, Германия Рәсәй империяһына һөжүм итергә шәбәйеп китә. План буйынса Британия империяһы килешеүе буйынса гарантияланған Бельгия һәм Люксембург нейтралитетын өҙөргә маташа. Әммә немецтар Британияның да һуғышҡа инерен алдан күҙаллаған. Башта атака уңышлы була: Немец армияһы Бельгиянан һәм Люксембургтан Парижға Марна йылғаһы аша һөжүм иткән. XIX быуатта ҡоралдың үҫеше, бигерәк тә баҫып инеүсе күп көс талап иткән пулемёт арҡаһында, һөжүмгә түгел, оборона яҡшырыуына килтергән. Был немецтарҙы һөжүм расписаниеһын алмаштырырға мәжбүр иткән, ә француз һыҙаттары киңәйгән. Бынан тыш, ҡайһы бер немец частары, Рәсәй империяһы башлаған мобилизацияға яуап итеп, Көнсығыш фронтҡа күсерелгән. Немец уң флангыһы һөжүм итеүсе француз стратегик резервтарына асылған. Асыҡ ҡалған немец уң флангыһына һөжүм итеп француз һәм британ армиялары Парижды һаҡлап ҡалыу өсөн, 1914 йылғы Марна алышында көслө ҡаршылыҡ күрһәтә, һөҙөмтәлә немец армияһы сигенә.\nРейхсвер йәки немец армияһы һәм Антанта араһында Марналағы беренсе алыштан һуң, окоп һуғышында оҙаҡҡа һуҙылған тупик ситуация булған. Немецтарҙың Францияға үтеп инергә маташыуҙары Ипрҙағы ике алышта ҙур юғалтыуҙар менән тамамлана. Германияның штабы начальнигы Эрих фон Фалькенһайн решил отойти от плана Шлиффен планынан ситләшергә һәм и вместо этого сосредоточиться на войне на истощение против Францияны бөлгөнлөккә төшөрөү һуғышына күсерергә ҡарар итә. Фалькенһайн 1870 йылда немец армияһына бирешмәгән иң һуңғы ҡалаларҙың береһе боронғо Верденға уҡтала году, сөнки Фалькенһайн француз милли ғорурлығы талабына ярашлы, Верденды бирмәҫ өсөн, француздар булмағанды эшләргә әҙер икәнен белгән. Дөрөҫ тактика һайлағанда, немецтарға ҡарағанда француздар күберәк ғәскәр юғалтасағын, ә һуңынан немец армияһы француздарҙы еңел яулай алырын белгән. 1916 йылда ҡаланы даими атыу һәм газ менән ағыулау ҡурҡынысы аҫтында тотҡан ҙур юғалтыуҙарға алып килгән Верден алышы башлана. Әммә немецтар яғында юғалтыуҙар күберәк була. Фалькенһайн урынына Эрих Людендорф ҡуйыла, 1916 йылдың декабрендә немец армияһы Вердендан сығарыла, һәм алыш тамамлана.\nАвгустовкаға оҙатыр алдынан урыҫ хәрби әсирҙәренә икмәк таратыу\nБеренсе донъя һуғышындағы Көнбайыш фронты немец армияһы өсөн тупик булһа, Көнсығыш фронты уңышлы була. Урыҫ армияһын көтөлмәгән тиҙ мобилизациялауы Көнсығыш Пруссияға һәм Австрия Галицияһына һөжүм итеүгә килтергән, насар ойошторолған һәм тәьмин ителгән Урыҫ армияһының хәле бөлгөн була, һәм Рейхсвер 1915 йылда көнсығышҡа хәрәкәт итә. Немецтар Рәсәйҙең сәйәси тотороҡһоҙлоғонан һәм ҡайһы бер сәйәси төркөмдәрҙең популистик маҡсатта һуғышта еңелеүе өсөн агитациянан отош ала. 1917 йылда Германия хөкүмәте рәсәй коммунистик большевиктар лидеры Владимир Ильич Ленинға Швейцариянан Германия буйлап Рәсәйгә үтергә рөхсәт бирә. Германия, Көнбайыш фронтта немец армияһына тупланыуға ҡамасау булмаһа, Ленин артабанғы сәйәси тулҡынланыуҙар булдыра ҡалһа, Рәсәй Германияға ҡаршы һуғыша алмауын белгән.\n1917 йылдың мартында Февраль революцияһы Николай II-не тәхеттән ҡолата, ә ноябрҙә Ленин етәкселегендәге большевистик хөкүмәт булдырыла. Большевиктарҙың сәйәси оппозицияһына осрап, большевистик көстө эске ризаһыҙлыҡҡа йүнәлтеп, ул Германияға, Австро-Венгрияға, Ғосман империяһына һәм Өсөнсө Болғар батшалығына Рәсәй Совет Федератив Социалистик Республикаһы кампанияһын туҡтатырға була. 1918 йылдың мартында Брест-Литовск тыныслыҡ килешеүе нигеҙендә большевистик хөкүмәт Көнсығыш фронтта һуғыш туҡтатыу алмашына Германия һәм Ғосман империяһына ҙур территориялар һәм иҡтисади ташламаларға риза була. Белоруссия Халыҡ Республикаһы һәм Украина Халыҡ Республикаһы менән бергә, хәҙерге Балтик буйы илдәре Ober Ost немец оккупация власына бирелә. Шулай итеп, Германия ахырҙа «МиттельЕвропа»ға (Көнсығыш Европа) эйә булыуға һәм хәҙер Көнбайыш фронтта тулыһынса Антантаны тар-мар итеүгә өлгәшә.\nКолониялар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nВаҡыты менән Германия бөтә колонияларын юғалта (ҡара: Германия колонияһы). Әммә Германия Көнсығыш Африкаһында Германияның колониаль армияһы лидеры генерал-майор Пауль Эмиль фон Леттов-Форбек иҫтә ҡалырлыҡ Көнсығыш африка кампанияһын (партизан) үткәрә. Немецтарҙы һәм Аскари халҡын файҙаланып, Леттов-Форбек Кенияла һәм Родезияла британ ғәскәрҙәренә ҡаршы күп партизан рейдтары ойошторҙо. Ул, трофейҙар иҫәбенә үҙ ғәскәренең запастарын арттырырға һәм Аскариҙа яңы хеҙмәт итеүселәр йыйыу маҡсатында, шулай уҡ Португалия Көнсығыш Африка территорияһына баҫып инде. Һуғыш тамамланғансы, ул еңелмәҫ булып ҡалды. Фон Леттов-Форбектың белдекле һәм тәүәккәл хәрәкәте дошманының ихтирамын яулауға һәм генералдың тыуған илендә батыр тип танылыуына килтергән.\nРСФСРҙың 1917 йылда еңелеүе Германияға йөҙәр меңләгән ғәскәрен Көнсығыш фронттан Көнбайыш фронтҡа күсереү, Антанта алдында һан яғынан өҫтөнлөклө булыу мөмкинлеген бирә. Һалдаттарҙы штурм отрядтарының яңы тактикаһына әҙерләп, Антанта яғында һуғышҡа ҡушылған АҠШ армияһы ҙур көскә әйләнгәнсе, немецтар яу яланын һыуындырырға һәм хәл иткес еңеүгә өлгәшергә иҫәп тотҡан. Союздаштар сигенгәнлектән, немецтарҙың өлгәшкән яулауҙарын тупларлыҡ резервтары ҡалмай һәм 1918 йылғы яҙғы һөжүм итеүҙәре уңышлы булмай. 1917 йылғы урыҫ революцияһы тәьҫирендә һалдаттар радикалләшә һәм көрәште дауам итерлек булмай. Хәрби ынтылыштар Германияла тәртипһеҙлектәргә сәбәп була, ә һуғыш яланында даими ярҙамһыҙ тороп ҡалған ғәскәр асыға, хәлһеҙләнә һәм еңеүгә өмөтөн юғалта бара. 1918 йылдың йәйендә, американдар көнөнә 10 000 һалдат тиҙлеге менән артҡанда һәм немец резервтары кәмегәндә, был ваҡытҡа бәйле булған, һәм союздаштарҙың күп һанлы һөжүме немец армияһын юҡ иткән.\nНоябрь революцияһы һәм империяның юҡҡа сығыуы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nНемецтарҙың күпселеге һуғыштың тамамланыуын теләй, һәм улар һуғыштың тамамланыуын талап итеүсе Германияның социал-демократик партияһы һәм артыҡ радикаль Бойондороҡһоҙ социал-демократик партия һымағыраҡ сәйәси һулдар менән ассоциялашҡан. 1917 йылдың апрелендә АҠШ-тың Беренсе донъя һуғышына инеүе көстәр балансын союздаштар файҙаһына үҙгәртә.\n1918 йылдың октябрь һуңында Германияның төньяғындағы Киль ҡалаһында Ноябрь революцияһы (1918—1919) башлана. Германия хәрби-диңгеҙ флотының хәрби-диңгеҙ частары, һуңғы эре масштаблы операцияға барырға баш тартып, ихтиал башлай. 3 ноябрҙә ихтилал илдең башҡа ҡалаларына ла тарала, һәм уларҙа эшсе һәм һалдат советтары булдырыла. Шуның менән бергә Пауль фон Гинденбург һәм өлкән генералдар кайзерға һәм уның хөкүмәтенә ышанысын юғалта. Өсөнсө Болгар хөкүмәте 29 сентября 1918 йылдың 29 сентябрендә, Ғосман империяһы 1918 йылдың 30 октябрендә килешеүгә ҡул ҡуя. 1918 йылдың 24 октябрь-3 ноябрендә Витторио-Венето алышында Италия һәм Австро-Венгрияны еңә, һәм 1918 йылдың 3 ноябрендә Австро-Венгрия килешеүенә ҡул ҡуя. Шулай итеп, 1918 йылдың ноябрендә, эске революция еңгәндән һуң, Көнбайыш фронтында Германия йүнәлешендә алға барған. Австро-Венгрия яғынан һәм уның башҡа союздаштары, һуғыш һәм немец юғары командованиеһы, кайзер һәм тәхетенән баш тартҡан бөтә герман идара итеүсе королдәре, герцогтары һәм принцтары баҫымға дусар ителеп, бик күп этник көсөргәнеш аша үҫкән, ә немец дворяндары юҡҡа сыҡҡан. 9 ноябрҙә социал-демократ Филипп Шайдеманн республика иғлан иткән. Герман социал-демократтары башындағы яңы хөкүмәт саҡырыуы буйынса 11 ноябрҙә тыныслыҡ яулана. Империя урынына Веймар республикаһы урынлаша. Дошмандар, шул иҫәптән, ризаһыҙлыҡ белдереүсе ветерандар фрайкор, Ойома консулы һәм коммунист кеүек төрлө хәрбиләшкән һәм йәшерен сәйәси төркөмдәргә ҡушылалар.\nТыл[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\n"Тоталь һуғыш" концепцияһы бөтә ресурстар ҡораллы көстәргә ярҙамға йүнәлтелергә тейешлекте аңлатҡан. Союздаштарҙың Диңгеҙ блокадаһы арҡаһында немец сауҙаһы бөтөнләй тиерлек туҡтағандан һуң, тыныс немец халҡы күпкә насарайған иҡтисади хәлдә йәшәргә тейеш була. Тәүҙә ашамлыҡтарға хаҡтар контролгә алына, аҙаҡ аҙыҡты норма менән тотоноуға күсәләр. Һуғыш ваҡытында яҡынса 750 000 немец тыныс халҡы аслыҡтан үлә.\nҺуғыш ахырына немецком эске тылында кинәт аҙыҡ-түлек етмәү күҙәтелә. Бының сәбәбе - фермер һәм илдең аҙыҡ-түлек сәнәғәте эшселәрен армия хеҙмәтенә алыу, тимер юл системаһының көсөргәнеше, күмер етмәүҙә һәм британ блокадаһында. 1916—1917 йылғы ҡыш, мал аҙығы хеҙмәтен үтәүсе йәшелсәләр ашап үткәнлектән, «шалҡан ҡышы» тип тарихҡа кергән. Астарҙы ашатыр өсөн асылған меңәрләгән өйрә кухнялары асылған. Аҙыҡ етмәгәнлектән, армияла ла һалдат рационын ҡыҫҡарталар. Һөҙөмтәлә халыҡтың да, һалдаттарҙың да хәле ауырлаша.\n1900 йылда Герман иҡтисады Европала иң ҙуры һәм донъяла АҠШ-тан ҡала икенсе урында була. Алдараҡ был урынды Британия Берләшкән Короллеге, ә уның артынан Өсөнсө француз республикаһы һәм Рәсәй империяһы биләгән. Германияның төп иҡтисади конкуренттары Бөйөк Британия һәм АҠШ булған. Үҙенең йәшәү дәүерендә Германия иҡтисади үҫеш тә һәм ауыр сәнәғәт етәкселегендә модернизация ла үткән. 1871 йылда ил халҡы 41 миллион, ә 1913 йылға 68 миллион кеше тәшкил иткән.\nБашта, технологик базаһы булмағанда, немецтар техника һәм ҡорамалдарын Бөйөк Британиянан килтергән, ләкин тимер юлдарҙы эксплуатациялау һәм киңәйтеүҙә кәрәкле күнекмәләргә тиҙ өйрәнгән. Күп ҡалаларҙа яңы тимер юл оҫтаханалары технологик аңлау һәм өйрәнеү үҙәктәре булған, шуның өсөн 1850 йылға Пруссия тимер юл төҙөү мәнфәғәттәрен үтәүҙә етешле кимәлгә сыҡҡан, ә тимер юлдар яңы ҡорос ҡойоу сәнәғәтендә төп стимул булған. Әммә Германияның берләшеүе 1870 йылда дәүләт компанияларына туплауҙы, националләштереү консолидацияһын һәм тиҙ үҫеүен стимуллаштырған. Франция хәленән айырмалы, Германияның маҡсаты булып индустриалләштереүгә ярҙам итеү була, һәм шуның өсөн ауыр юлдар, Гамбург һәм Бремен кеүек төп порттар менән яҡшы бәйләнеш булдырып, Рурҙы һәм башҡа сәнәғәт райондарын тоташтыра. 1880 йылда Германияла 43 мең пассажирҙы һәм 30 мең тонна йөктө күсереүсе 9400 локомотив була, тиҙҙән улар Өсөнсө француз республикаһын ҡыуып етеп уҙа. Германия тимер юлдарының дөйөм оҙонлоғо 1871 йылда 21 мең километрҙан 1913 йылда 63 мең километрға етә, һәм АҠШ-тан ҡала донъяла иң ҙур тимер юл селтәрен булдырып һәм шул уҡ йылда Бөйөк Британиялағы 32 мең километр тимер юлдан ике тапҡырға артыҡ оҙонлоҡҡа етә.\n30 йыл дауамында Германия Европаның алдынғы сәнәғәт державаһы исеме өсөн Бөйөк Британия һәм Ирландия короллеге менән көнәркәшлек итә. Эссендә төҙөлгән магнат Крупптың беренсе ҡорос ҡойоу заводы немец сәнәғәтенең тәүге предприятиеһы булды.\nБисмарк осоронда Германия дөйөм уңайлылығы булған дәүләт төҙөү буйынса донъя новаторы була. Немец эшселәре медицина ҡулланмалары, яра йәки сирләү йәки яраланыу һәм йөклө булыу һәм бала тыуҙырыу уңайынан пособие, ашхана, сисенеү һәм милли пенсия системаһы менән файҙалана.\nГерманияла индустриалләштереү шәп һәм динамик темптар менән бара, һәм немец етештереүселәре британия импорты иҫәбенә эске баҙарҙы яулай, шулай уҡ сит илдә, бигерәк тә АҠШ-та, британ сәнәғәте менән көнәркәшлек итә. 1870 йылға немец туҡыу һәм металл эшкәртеү сәнәғәте ойоштороу һәм техник эффектлылыҡ буйынса британ сәнәғәтенән алдараҡ барған. Британ етештереүселәрен эске баҙарға ҡыҫырыҡлап сығарып, Германия континентта өҫтөнлөклө иҡтисади держава һәм Британиянан ҡала ҙурлығы буйынса икенсе экспортёр ил була.\nНемец индустриалләштереүе осоронда техник прогресс дүрт тулҡында: тимер юл тулҡыны (1877—1886), буяу тулҡыны (1887—1896), химик тулҡын (1897—1902) һәм электротехника тулҡынында (1903—1918) бара. Германия Британиянан һуңыраҡ индустриалләштерелгәндән һуң, ул, капиталын эффектлы файҙаланып, технологик үҫешендә иҫкергән методтарҙан ситләшеп, үҙ заводтарын британ заводтарынан һуң заманса моделләштергән. Германия тикшеренеүҙәрен, бигерәк тә химия, двигателдәр һәм электричество буйынса, британлыларҙан күберәк инвестициялаған. Бөтә Нобель премиялары алыусы уйлап табыусы һәм өйрәнеүселәрҙең өсөнсө өлөшө немецтарҙан тороуы физика һәм химия өлкәһендә Германияның өҫтөнлөгөн күрһәтә.\nНемец картель системаһы («концерндар» булараҡ билдәле), байтаҡ тупланған булараҡ, капиталды ныҡ эффектлы файҙалана алған. Германия оборонаға мохтаж ҡиммәт торған бөтә донъя империяһын йөкләмәгән булған. Германия 1871 йылда Эльзас-Лотарингияны аннексиялағандан һуң, Францияның сәнәғәт базаһы өлөштәрен үҙләштергән.\n1900 йылға немец химия сәнәғәте донъя синтетик буяуҙар баҙарында өҫтөнлөклө була. Өс ҙур фирма, BASF, Bayer һәм Hoechst, шулай уҡ биш ҙур булмаған фирма бер нисә төрлө буяу етештергән. 1913 йылда был һигеҙ фирма донъя буяуҙар менән тәьмин итеүҙең 90%-н үтәй һәм продукцияның 80 %-ҡа яҡынын сит илгә һата. Шулай уҡ өс ҙур фирма сеймалды етештереүгә интеграциялай һәм фармацевтика, фотоплёнка, сауыл хужалығы химияһы һәм электрохимикаттар кеүек химияның башҡа өлкәләрендә эшмәкәрлеген йәйелдерә. Юғары кимәлдә ҡарарҙар ҡабул итеү профессиональ ялланған менеджерҙар ҡулында була. Химик тикшереүҙәр һөҙөмтәһендә барлыҡҡа килгән фармацевтика сәнәғәтендә күп ситләтелгән һөҙөмтәләр була.\n1902 йылға фабриканың «үҙ урамдары, полицияһы, янғын хеҙмәте, юл хәрәкәте ҡағиҙәләре булған. Бында 150 километр тимер юлы, 60 төрлө завод биналары, 8500 станок, 7 электр станцияһы, 140 километр ер аҫты һәм 46 ер өҫтө кабеле» була.\nБеренсе донъя һуғышы башына немец сәнәғәте хәрби етештереүгә күсә. Артиллерия һәм снарядтар етештереүҙә ҡулланылған күмергә һәм ҡоросҡа, шулай уҡ импорт сикләүҙәре йәйелдерелгән материалдар синтезлаусы химик матдәләргә, химик ҡоралға һәм хәрби ташыуҙарға иң юғары талаптар ҡуйыла.\nСоциаль проблемалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\n1871 йылда формаль берләшеүҙе ҡаҙанған Бисмарк үҙенең иғтибарын милли берҙәмлек эшенә бағышлаған. Ул консерватив католик әүҙемлеккә һәм эмансипацияға, бигерәк тә Папа Пий IX Ватиканы осоро власына, Германия социал-демократик партияһы аша күрһәтелгән эшсе синыфы радикализмына ҡаршы сығыш яһаған.\nФинанс торошо[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nАҡса берәмеге — алтын стандартҡа (алтын тәңкә) нигеҙләнгән (0,358 г. алтын, Рәсәй империяһының 46 тине) марка:\nноминалы 5 һәм 10 булған империя ҡаҙна билеттары (Reichskassenschein), ә 1906 йылға шулай уҡ Империя ҡаҙна идаралығы (Reichsschuldenverwaltung) тарафынан эмитирланған һәм 20 һәм 50 марка ҡаҙна ҡиммәтенә эйә \nноминалы 100 һәм 1000 маркаға тиң рейхсбанкноттар (Reichsbanknote), ә 1906 йылдан шулай уҡ Империя ҡаҙна идаралығы һәм Рейхсбанк (Reichsbank) тарафынан эмитирланған һәм уның активтары менән тәьмин ителгән, һәм Империя типографияһы (Reichsdruckerei) тарафынан баҫылған 20 һәм 50 марка ҡаҙна ҡиммәтенә эйә;\nБавария эмиссион банкы (Bayerische Notenbank);\nСаксон эмиссион банкы (Sächsische Notenbank);\nВюртемберг эмиссион банкы (Württembergische Notenbank);\nБаден банкыһы (Badische Bank) тарафынан эмитирланған номиналы 100 һәм 1000 марка булған бавар, саксон, вютртембергһәм баден банкноталары;\nноминалы 5 (1877—1878 йй.), 10 һәм 20 марка булған алтын тәңкәләр, реверсында рейхсадлер, номиналдары һәм надпись «Deutsches Reich» яҙыуы, аверсында — монарх портреты йәки ирекле ҡала гербы;\nноминалы 20 (1887 йылға тиклем), 50 пфенниг (1905 й. — марканың 1/2), 1, 2 һәм 5 марка (һуңғыһы 1877—1878 йй. оорона тиклем) көмөш тәңкәләр (алтын тәңкәләргә бәйләнгән), реверсында — рейхсадлер, «Deutsches Reich» яҙмаһы һәм тәңкәнең яҙыу күренешендәге хаҡы, аверста: 2 маркаға тиклемге тәңкләрҙә — номинал, имән япраҡтары, «Deutsches Reich» яҙыуы һәм сыҡҡан йылы, на монетах с 2 марканан һәм унан ҙурыраҡтарында — союздың дәүләте монархы портреты, ганзей ҡалаларында — ҡала гербы;\nноминалы 1 һәм 2 пфенниг булған баҡыр һәм ҡурғаш ҡушымталы тәңкәләр, реверсында рейхсадлер, аверсында — номинал һәм «Deutsches Reich» яҙыуы;\nноминалы 5, 10 булған баҡыр һәм никель ҡушымталы тәңкәләр, ә 1887 йылдан — 20 пфенниг (1909 йылдан — 25), реверсында рейхсадлер, аверсында — номинал һәм «Deutsches Reich» яҙыуы.\nПрусия финанс министрлығына буйһоноусы Берлин тәңкә һуғыу һарайында (Preußische Staatsmünze);\nГамбург тәңкә һуғыу һарайында (Hamburgische Münze);\nБаден финанс министрлығына буйһоноусы Карлсруэлағы Баден-Вюртемберг Дәүләт тәңкә һуғыу һарайында (Staatliche Münze Karlsruhe);\nВюртемберг финанс министрлығына буйһоноусы Штутгарттағы Баден-Вюртемберг Дәүләт тәңкә һуғыу һарайында (Staatliche Münze Stuttgart);\nБавар финанс министрлығына буйһоноусы Мюнхен Дәүләт тәңкә һуғыу һарайында (Bayerisches Hauptmünzamt);\nСаксон финанс Мюльденхюттен тәңкә һуғыу һарайында (Münzstätte Muldenhütten) һуғылған.\nИң ҙур коммерция банкыһы — Deutsche Bank, Commerzbank һәм Dresdner Bank.\nТимер юлдарының бер нисә төбәк операторы булған\nПруссия дәүләт тимер юлдары (Preußischen Staatseisenbahnen)\nБавар дәүләт тимер юлдары (Bayerischen Staatseisenbahnen)\nСаксон дәүләт тимер юлдары (Sächsischen Staatseisenbahnen)\nВюртемберг дәүләт тимер юлдары (Württembergischen Staatseisenbahnen)\nБаден дәүләт тимер юлдары (Badischen Staatseisenbahnen)\nГессен дәүләт тимер юлдары (Hessischen Staatseisenbahnen)\nОльденбург дәүләт тимер юлдары (Oldenburgischen Staatseisenbahnen)\nМекленбург ер тимер юлдары (Mecklenburgische Landeseisenbahn)\nПочта һәм телефон элемтәһе операторы — Рейхспочта, төбәк операторҙары — Бавар король почтаһы һәм Вюртемберг король почтаһы. Диңгеҙ порттары Пиллауҙа, Данцигта, Штеттинда, Ростокта, Висмарҙа, Килдә, Фленсбургта, Гамбургта, Висльгельмсхафенда, Бремерхафен һәм Эмдендә булған, АҠШ-ҡа пассажир рейстары HAPAG яһаған (иң күп билдәле суднолар — SS Deutschland, Беренгария (SS Imperator лайнеры), Левиафан лайнеры (SS Vaterland), Маджестик лайнеры (SS Bismarck), Латин Америкаһына рейстар — Hamburg Süd.\nГерманлаштырыу[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nБерләшеү сәйәсәте һөҙөмтәләренең береһе булып, немец булмаған халыҡтарға, улар үҙҙәренең милли оҡшашлығынан баш тарттырыу маҡсатында йәмәғәт тормошонда, мәктәптә һәм уҡыу йорттарында герман булмаған телдәрҙе мөмкин тиклем ҡулланмау тенденияһы үҫеше (германизация) күҙәтелә. Был тенденция, ҡаршылыҡ күрһәтеүҙе стимуллаштырып, кире тәьҫир яһаған, ғәҙәттә өй уҡыуҙары һәм аҙсылыҡ төркөмдәрендә (бигерәк тә поляктарҙа) тығыҙ берҙәмлек формаһында ойошторолған.\nГерманлаштырыу сәйәсәте бигерәк тә Пруссия Польшаны баҫып алғандан һуң бүлгән осорҙан бирле йәшәгән империяның күп кенә һандағы поляк аҙсылығына ҡарата йүнәлтелгән. Поляктар, поляктарға ҡаршы йүнәлтелгән саралар үткәрелгән Позен провинцияһындағы кеүек, хатта күпселек тәшкил иткән хәлдә лә, аҙсылыҡ тәшкил иткән. Поляктарға ҡаршы йүнәлтелгән күп һандағы закондар, бигерәк тә 1871 йылда 42,8 % тәшкил иткән һәм 1905 йылда 38,1 % тәшкил иткән Позен провинцияһында, ҙур эффектҡа эйә булмаған, где немецкоязычное население сократилось с 42,8 % в 1871 году до 38,1 % в 1905 году, несмотря на все усилия.\nХалыҡ һаны (1880) — 45 234 061. Гражданлыҡ мөнәсәбәттә халыҡтың күпселеге (колония халҡынан тыш) — «немецтар» (deutsche, е. ч. deutsch, Рәсәйҙә рәсми булмағанса «германдар», Көнсығыш Европалағы немец диаспораһы — Deutschländer) — союздың бөтә дәүләттәренең бөтә граждандары (пруссия граждандары («пруссактар»), бавария граждандары («баварҙар»), саксония граждандары («саксондар»), вюртемберг граждандары («вюртембергтар») һ. б., союз дәүләттәре граждандары пасскартына эйә булғандар, шулай уҡ рейхсбюргерҙар — ҡағиҙә булараҡ, милләтенә ҡарамай, Эльзасс-Лотарингияла һәм колонияларҙа йәшәүселәр). Герман союзының һәр дәүләте граждандары союздың теләһә ниндәй башҡа дәүләте территорияһында улар террторияһында йәшәүсе граждандар менән бер тиң хоҡуҡҡа эйә, допускалось наличие гражданства сразу в нескольких государствах союздың бер нисә дәүләте гражданы булыу мөмкин булған, ә бына союз дәүләтенең гражданлығы менән бергә сит ил дәүләте гражданлығы алыу йәки ике гражданлыҡ рөхсәт ителмәгән. Немец ерҙәрендә йәшәү видына эйә сит ил граждандары (сит ил кешеһе пасскартына эйәләр) — 275 856, шуларҙан үҙ сиратында, 117 574 — австрия граждандары, швейцария граждандары — 28 244, дания граждандары — 23 593, нидерланд граждандары — 17 772, француз граждандары — 17 393, рәсәй граждандары — 15 107. Күпселеге өсөн немец теле туған тел, сит ил халыҡтарынан датса һөйләшеүселәр (күп өлөшө Шлезвиг-Гольштейнда йәшәгән), франкофондар (күп өлөшө Эльзас-Лотарингияла йәшәй), фризса һөйләшеүселәр (күп өлөшө Шлезвиг-Гольштейнда йәшәй), нидерландса һөйләшеүселәр (күп өлөшө Һанноверҙа, Вестфалияла һәм Рейн провинцияһында йәшәгән), кашубса һөйләшеүселәр (күп өлөшө Көнбайыш Пруссияла йәшәгән), литваса һөйләшеүселәр (күп өлөшө Көнсығыш Пруссияла йәшәгән), мазурса һөйләшеүселәр (күп өлөшө Көнсығыш Пруссияла йәшәгән), полякса һөйләшеүселәр (күп өлөшө Позенда, Силезияла һәм Көнбайыш Пруссияла йәшәгән) һәм вендса һөйләшеүселәр (күп өлөшө Бранденбургта, Силезияла һәм Саксонияла йәшәгән).\n1910 йылға ҡалаларҙа йәшәгән халыҡтар:\n2 Һамбург 931 025\n5 Вроцлав (Бреслау) 512 105\n6 Калининград (Кёнигсберг) 245 994\n7 Щецин (Штеттин) 236 000\n9 Гданьск (Данциг) 170 337\n1871—1918 йылдарҙа Германия империяһыгоды\nГермания берләшкәндән һуң, элек бойондороҡһоҙ дәүләттәр хакимдары үҙ власын һаҡлап ҡалған һәм фәҡәт императорға — королю Пруссия короленә буйһонғандар. Германияла берҙәм административ-территориаль бүленеш системаһы булмай.\nГермания Империяһы территорияһы союз дәүләттәренә (bundesstaaten) бүленгән:\nИрекле һанзей ҡалалары:\nБаден Бөйөк герцоглығы\nҺессен һәм Рейн\nСаксен-Веймар-Эйзенах (1877 й. — Бөйөк Саксония герцоглығы, буласаҡ Тюрингияның өлөшө).\nБрауншвейг (1884—1913 йй. император тәғәйенләгән регент башында торған)\nСаксен-Альтенбург (буласаҡ Тюрингияның өлөшө)\nСаксен-Кобург-Гота (буласаҡ Тюрингияның өлөшө)\nСаксен-Мейнинген (буласаҡ Тюрингияның өлөшө)\nСаксен-Лауэнбург (1865—1876 йй. Пруссия менән унияла, 1876 й. Пруссияның өлөшө)\nРейсс (кесе линияла) (буласаҡ Тюрингияның өлөшө)\nРейсс (өлкән линияла)(буласаҡ Тюрингияның өлөшө)\nШварцбург-Зондерсһаузен (1909 й. Шварцбург-Рудольштадт менән унияла, (буласаҡ Тюрингияның өлөшө)\nШварцбург-Рудольштадт (1909 й. Шварцбург-Зондерсхаузен менән унияла, (буласаҡ Тюрингияның өлөшө)\nСоюз дәүләтенең закондар сығарыу органы — ландтаг (landtag) (элек — беренсе палатанан (erste kammer) йәки лордтар палатаһынан (herrenhaus) һәм икенсе палатанан (zweite kammer) йәки депутаттар палатаһынан (abgeordnetenhaus) торған земство штаттары (landesstaende), союз дәүләттәре башында монархтар — королдәр, герцогтар, графтар, кенәздәр, союз дәүләттәренең башҡарма органы — министрҙар советынан (ministerrat) йәки дәүләт министрынан (staatsminister) йәки премьер-министрҙан (ministerpraesident) һәм дәүләт кәңәшселәренән (staatsrat) йәки министрҙарҙан торған дәүләт министрлығы (staatsministerium).\nПруссия һәм Һессен провинцияларға (provinz), провинциялар ҡала райондарына (stadtkreis) һәм райондарға (kreis), райондар ҡала общиналарына (stadtgemeinde) һәм общиналарға (gemeinde) бүленгән, Берлин бер провинцияға ла инмәгән, округтарға (bezirk) бүленгән. Пруссия райондары административ округтарға төркөмләнгән (regierungsbezirk), Пруссия общиналары административ райондарға (amtsbezirk). Союздың ҡалған дәүләттәре амттарға (amt) йәки бецирксамтарға (bezirksamt), амттар ҡалаларға общиналарға бүленгән. Союздың ҡайһы бер дәүләттәрендә амттар райондарға төркөмләнеүе мөмкин.\nПровинция башында король тәғәйенләгән обер-президент (oberpraesident) торған. Провинцияның вәкәләтле органы — халыҡ һайлаған провинциаль ландтаг (provinzillantag) (элегерәк — провинциаль штаттар (provinzialstaende)). Башҡарма орган — король тәғәйенләгән ер комитеты (landesausschuss), ер капитанынан (landeshauptmann), беренсе ер кәңәшсеһенән (erste landesrat) һәм ер кәңәшсеһенән (landesrat) тора.\nАдминистратив округ башында король тәғәйенләгән регирунгс-президент (regierungspraesident) торған, амт башында монарх тәғәйенләгән амтманн (amtmann) торған. Райондың вәкәләтле органы — халыҡ һайлаған крейстаг (kreistag) (элегерәк — район штаттары (kreisstaende)). Башҡарма орган — король тәғәйенләгән район комитеты (kreisausschuss), ландраттан (landrat), беренсе район олдерменынан (erste kreisbeigeordeter) һәм район кәңәшселәренән (kreisbeigeordeter) тора.\nҠала районы йәки ҡала общинаһы вәкәләтле органы — халыҡ һайлаған вәкилдәрҙең ҡала йыйылышы (stadtvereordnetenversammlung) (Пруссияла һәм Һессендә) йәки ҡала советы (stadtrat). Ҡала районы йәки ҡала общнаһы башҡарма органы — король тәғәйенләгән магистрат (magistrat), бургомистрҙан (buergermeister) (йәки обер-бургомистрҙан (oberbuergermeister)), беренсе ҡала кәңәшсеһенән (erste stadtrat) һәм ҡала кәңәшселәренән (stadtrat) тора. Көньяҡ ерҙәрендә ҡала башҡарма органы — бер үк ваҡытта ҡала советы рәйесе булып торған бургомистр.\nОбщинаның вәкәләтле органы — халыҡ һайлаған община вәкиллеге (gemeindevertretung) (Пруссияла һәм Һессендә) йәки община советы (gemeinderat), общинаның башҡарма органы — король тәғәйенләгән община идаралығы (gemeindevorstand), община старостаһынан (gemeindevorsteher) (йәки бургомистрҙан), беренсе олдермендан (erste beigeordneter) һәм олдермендан (beigeordneter) тора. Көньяҡ ерҙәрендә община башҡарма органы — бер үк ваҡытта община советы рәйесе булып торған бургомистр.\n«Империя ере» айырым территорияға бүленгән:\n1911 йылға тиклем Эльзас-Лотарингияның үҙенең ландтагы булмаған, уның функцияһын консультатив ер комитеты башҡарған, штатгальтер аша күрһәтелгән империя ере башлығы булып Пруссия Короле тора.\nГермания колониялары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nГермания империяһының колониялары картаһы\nТоголенд — XIX быуат аҙағынан — XX быуат башынан Гана өлөшө менән бергә — германия колонияһы.\nГермания Камеруны — XIX быуат аҙағынан — Германия протектораты.\nГермания Көнсығыш Африкаһы (Deutsch-Ostafrika) — Танзанияның континенталь өлөшө (Танганьика), Руанда һәм Бурунди.\nТанганьика (Танзанияның континенталь өлөшө). 1880-се йылдар аҙағынан — Германия власы аҫтында.\nБурунди. Колонияа әйләнмәҫ элек — Бурундия. 1903 й. — (Руанда-Урунди) составында Германия Көнсығыш Африкаһы колонияһына индерелгән.\nРуанда. XIX быуат аҙағынан Германия баҫып алған һәм (Руанда-Урунди составында) Германия Көнсығыш Африкаһы колонияһы индерелгән.\nГермания Көньяҡ-Көнбайыш Африкаһы — Намибия (Deutsch-Südwestafrika). 1884 й. — Германия Көньяҡ-Көнбайыш Африкаһы герман протектораты.\nЦзяо-Чжоу (Цзяочжоу ҡултығы) — Циндао порты менән 1897 йылда Шаньдун ярымутрауында баҫып алынған, һәм һуңынан ҡытай хөкүмәтенән 99 йылға «ҡортомға алған».\nГермания Яңы Гвинеяһы (Deutsch-Neuguinea)\nЯңы Гвинея. 1880-се йылдар уртаһынан. Кайзер Вильһельм Ере (утрауҙың төньяҡ-көнсығыш өлөшөн Германия үҙ колонияһына әйләндергән.\nНауру. 1888 й. — Яңы Гвинея герман протекторатының өлөшө.\nПалау. 1899 й. — герман колонияһы.\nМариан утрауҙары — 1889 йылда Германияға Испания һатҡан.\nМаршалл утрауҙары — 1885 йылда баҫып алынған. 1886 й. — герман протектораты.\nКаролин утрауҙары шулай уҡ Испаниянан һатып алынған.\nГермания Самоаһы (Deutsch-Samoa). XIX быуат аҙағында Германия тарафынан баҫып алынған.\nҺәр колония менән император губернаторҙары (Kaiserliсher Gouverneur) етәкселек иткән, һәр колония император бецирксамтманндары (Kaiserliche Bezirksamtmann) етәкселек иткән бецирксамтарға бүленгән.\nГермания империя армияһы (Deutsches Kaiserliches Heer);\nГермания Империяһы хәрби-һауа көстәре (Deutsche Luftstreitkräfte);\nИмператор хәрби-диңгеҙ көстәре (Kaiserliche Marine);\nГермания империяһы Конституцияһы буйынса, германия императоры титулын ҡулланған пруссия короле эйә булған союз президентлығы (нем. Bundespräsidium). Император закон сығарыу мәсьәләләрен хәл иткәндә фәҡәт пруссия короле сифатында ғына ҡатнашырға хоҡуҡлы булған. Император закондарҙы халыҡҡа иғлан итеү хоҡуғына эйә булған; ләкин конституция буйынса ул кисектереү ветоһы хоҡуғы менән дә файҙалана алмағанлыҡтан, халыҡҡа иғлан итеү хоҡуғы башҡарма властың бурысына әйләнгән. Хәйер, императорҙың үҙенең күрһәтмәләрен сығара алырлыҡ яҡшы уҡ киң хоҡуғы булған. Һуғыш осоронда ла, тыныс тормошта ла, йәмәғәт хәүефһеҙлегенә ҡурҡыныс янағанда, императорға империяның теләһә ниндәй өлөшөн (был Баварияға ҡағылмаған) ҡамау хәлендә тип иғлан итә алған. Союз советы (нем. Bundesrat) ағзалары дөйөм һайлау хоҡуғына нигеҙләнеп һайланған закон сығарыу органын — Рейхстаг (нем. Reichstag) һайлаған.\nИмператор, канцлерҙан башлап, бөтә империя вазифаларына тәғәйенләү һәм сығарыу хоҡуғына эйә булған. Рейхсканцлер (нем. Reichskanzler) йәғни империя канцлерә башҡарма властың төп органы һәм шуның менән бергә ошо властың бөтә эш-ғәмәлдәре өсөн союз советы һәм Рейхстаг алдында яуаплы берҙән-бер кеше булған. Союз канцлерының үҙенән башҡа Германия империяһында бер ниндәй ҙә министрҙар булмаған. Улар урынына рейхсканцлерға буйһонған империя ведомстволарында рәйеслек иткән дәүләт секретарҙары (нем. Reichsämter) булған. Шуның менән бәйле Империя тимер юлдар ведомствоһы (нем. Reichseisenbahnamt), Империя почта ведомствоһы (нем. Reichspostamt), Империя юстиция идаралығы (нем. Reichsjustizamt), Империя ҡаҙна идаралығы (нем. Reichsschatzamt), Эльзас-Лотарингия идаралығы, тышҡы сәйәсәт һәм эске сәйәсәт ведомстволары, Империя диңгеҙ идаралығы (нем. Reichsmarineamt) һәм, ахырҙа, Колония эштәре бкйынса Империя идаралығы (нем. Reichskolonialamt).\nНемец консерватив партияһы (Deutschkonservative Partei, DKP, НКП) — Көнсығыш Пруссия, Көнбайыш Пруссия, Позен, Силезия, Бранденбург, Пруссия Саксонияһы, Мекленбург-Штрелиц һәм Мекленбург-Шверин ауыл райондарындағы протестант немецтар араһында ҙур йоғонтоға эйә булған, дуалистик монархияны хуплаған, һуңғараҡ ҡайһы бер райондарҙа уны Ирекле-консерватив партия (1871 й. Империя партияһы) — милләтсе-консерватив партия ҡыҫырыҡлап сығара.\nМилли-либераль партия (Nationalliberale Partei) — Немец консерватив партияһынан һулыраҡ ҡарашлы, Шлезвиг-Гольштейн, Брауншвейг, Ольденбург һәм Һессен ауыл райондарындағы протестант немецтарға иң ҙур йоғонто яһаған, һуңғараҡ ҡайһы бер райондарҙа уны Немец крәҫтиән союзы (Deutscher Bauerbund), Бавария крәҫтиән союзы (Bayerischer Bauerbund), Ауыл хужалары союзы (Bund der Landwirte) ҡыҫырыҡлап сығарған.\nНемец Үҙәк партияһы (Deutsche Zentrumspartei) — Бавария, Баден, Вестфалия, Рейн провинцияһы, көньяҡ Вюртемберг һәм Үрге Силезия ауыл райондарындағы католик немецтарында иң ҙур йоғонтоға эйә булған.\nПрогрессив халыҡ партияһы (1911 й. тиклем — Немец халыҡ партияһы, Ирекле фекер йөрөтөүсе халыҡ партияһы һәм Немец ирекле фекер йөрөтөүсе союзы, 1895 й. тиклем — Немецкая Ирекле фекер йөрөтөүселәр партияһы, 1894 й. тиклем — Немец прогрессив партияһы һәм Либераль союз) — Национал-либераль партиянан һулыраҡ ҡарашта, ҡала райондары немецтары араһында ҙур йоғонтоға эйә булған, парламент демократияһы урынлаштырыуҙы хуплаған.\nГермания Социал-демократик партияһы (Sozialdemokratische Partei Deutschlands, SPD, СДПГ) — Прогрессив халыҡ партияһынан һулыраҡ ҡарашлы (1875 й. Дөйөм Германия эшселәр лассальян союзының һәм марксистик Социал-демократик эшсләр партияһының берләшеүе), XX быуат башынан ҡала райондарындағы иң йоғонтоло партия.\nПоляк фракцияһы (Polnische Fraktion) — Позен, Көнбайыш Пруссия, Үрге Силезия һәм Вармияның ауыл райондарындағы германлашҡан поляктар араһында ҙур йоғонто менән файҙаланған.\nНемец-һанновер партияһы (Deutsch-Hannoversche Partei) — Һанноверҙың ауыл райондарындағы германлашҡан поляктары араһында ҙур йоғонто менән файҙаланған.\nЭльзас-лотарингия партияһы — Эльзас-Лотарингия ауыл райондарындағы немецтар һәм француздар араһында ҙур йоғонто менән файҙаланған.\nДат партияһы — Төньяҡ Шлезвиг ауыл райондарындағы даттар араһында ҙур йоғонто менән файҙаланған.\nНемец социаль партияһы һәм Немец реформалар партияһы — антисемит, Немец консерватив партияһынан уңыраҡ ҡарашлы, Позен, Һессен һәм Һессен-Нассауҙа ҙур йоғонто менән файҙаланған.\nЮғары суд инстанциялары — Империя суды (Лейпциг) (Reichsgericht) һәм Бавария юғары суды (Bayerisches Oberstes Landesgericht), апелляция инстанцияһы судтары — ер юғары судтары (Oberlandesgericht), беренсе инстанция судтары — ер судтары (landgericht), суд системаһының түбәнге звеноһы — участка судтары (amtsgericht):\nКёнигсберг Пруссия король оберландесгерихты (Königlich Preußische Oberlandesgericht Königsberg) (Көнсығыш Пруссия)\nМариенвердер Пруссия король оберландесгерихты (Königlich Preußische Oberlandesgericht Marienwerder) (Көнбайыш Пруссия)\nПозен Пруссия король оберландесгерихты (Königlich Preußische Oberlandesgericht Posen) (Позен)\nПруссия король камергерихты (Königlich Preußische Kammergericht) (Берлин һәм Бранденбург)\nШтеттин Пруссия король Оберландесгерихты (Königlich Preußische Oberlandesgericht Stettin) (Померания)\nБреслау Пруссия король Оберландесгерихты (Königlich Preußische Oberlandesgericht Breslau) (Силезия)\nНаумбург Пруссия король Оберландесгерихты (Königlich Preußische Oberlandesgericht Naumburg) (Прусская Саксония)\nКиль Пруссия король Оберландесгерихты (Königlich Preußische Oberlandesgericht Kiel) (Шлезвиг-Гольштейн)\nЦелле Пруссия король Оберландесгерихты (Königlich Preußische Oberlandesgericht Celle) (Ганновер)\nҺамм Пруссия король Оберландесгерихты (Königlich Preußische Oberlandesgericht Hamm) (Вестфалия)\nКёльн Пруссия король Оберландесгерихты (Königlich Preußische Oberlandesgericht Köln) (Рейн провинцияһы)\nМайндағы Франкфурт Пруссия король Оберландесгерихты (Königlich Preußische Oberlandesgericht Frankfurt am Main) (Һессен-Нассау)\nКассель Пруссия король Оберландесгерихты (Königlich Preußische Oberlandesgericht Kassel) (Һессен-Нассау)\nДрезден Саксония король Оберландесгерихты (Königlich Sachische Oberlandesgericht Dresden) (Саксония)\nБрауншвейг герцог оберландесгерихты (Herzogliche Oberlandesgericht Braunschweig) (Брауншвейг)\nОльденбург бөйөк герцог Оберландесгерихты (Grossherzogliche Oberlandesgericht Oldenburg) (Ольденбург)\nТюрингия Оберландесгерихты (Thüringer Oberlandesgericht) (Саксен-Веймар-Айзенах, Саксен-Кобург-Гота, Саксен-Майнинген, Шварцбург-Рудольштадт, Шварцбург-Зондерһаузен, Ройсс-Гера, Ройсс-Грейц)\nҺанзей Оберландесгерихты (Hanseatisches Oberlandesgericht) (Һамбург, Бремен һәм Любек)\nРосток Оберландесгерихты (Oberlandesgericht Rostock) (Мекленбург-Шверин, Мекленбург-Стрелиц)\nДармштадт Һессен бөйөк герцог оберландесгерихты (Hessische Oberlandesgericht Darmstadt) (Һессен)\nКарлсруе Баден бөйөк герцог оберландесгерихты (Badische Oberlandesgericht Karlsruhe) (Баден)\nШтутгарт Вюртемберг король оберландесгерихты (Königlich Württembergische Oberlandesgericht Stuttgart) (Вюртемберг)\nМюнхен Бавария король оберландесгерихты (Königlich Bayerische Oberlandesgericht München) (Бавария)\nНюрнберг Бавария король оберландесгерихты (Königlich Bayerische Oberlandesgericht Nürnberg) (Бавария)\nБамберг Бавария король оберландесгерихты (Königlich Bayerische Oberlandesgericht Bamberg) (Бавария)\nАугсбург Бавария король оберландесгерихты (Königlich Bayerische Oberlandesgericht Augsburg) (Бавария)\nЦвайбрюккен Бавария король оберландесгерихты (Königlich Bayerische Oberlandesgericht Zweibrücken) (Бавария)\nКольм Бавария король оберландесгерихты (Königlich Bayerische Oberlandesgericht Colmar) (Эльзасс-Лотарингия\nСоюздың немец дәүләттәре колонияларында — бецирксгерихттарҙа (bezirksgericht) йәшәүсе граждандары өсөн беренсе инстанция судтары, суды апелляционной инстанции для граждан немецких государств Союздың дәүләттәре колонияларында — император обергерихттарында (kaiserliche obergericht) йәшәүсе граждандары өсөн аппеляция инстанцияһы судтары, колонияларҙағы ерле халыҡты йола (туземные) судтары хөкөм иткән.\nадминистратив юстицияның юғары суд инстанцияһы — Империя административ суды (Reichsverwaltungsgericht), административ юстицияның аппеляция суды — ерҙәр юғары административ судтары (oberlandesverwaltungsgericht) (Пруссия король оберфервальтунгсгерихт (Königlich Preußisches Oberverwaltungsgericht), Бавария король суд административ палатаһы (Königlich Bayerische Verwaltungsgerichtshof), Саксония король оберфервальтунгсгерихт (Königlich Sächsische Oberverwaltungsgericht) һ. б.), административ юстицияның беренсе инстанция судтары — округ административ судтары (bezirksverwaltungsgericht), административ юстиция суд системаһының түбәнге звеноһы — район административ судтары (kreisverwaltungsgericht);\nюғары суд инстанцияһы — империя хәрби суды (Reichsmilitärgericht), апелляция инстанцияһы судтары — юғары хәрби судтар (obermilitärgericht), беренсе инстанция судтары — хәрби судтар (militärgericht).\nпрокуратура органдары — ландгерихттар прокуратураһы, юғары прокуратура (oberstaatsanwalt), император юғары империя прокуратураһы (Kaiserlischer Oberreichsanwaltschaft)\nНемец император илселектәре (Kaiserlich Deutsche Botschaft (Рәсәйҙә, Бөйөк Британияла, Францияла, Испанияла, Австро-Венгрияла, Италияла, АҠШ-та һәм Ғосман Империяһында) һәм Kaiserliche Deutsche Gesandtschaft (Данияла, Швецияла, Швейцарияла, Нидерландта, Бельгияла, Грецияла, Ҡытайҙа)), император генераль консуллыҡтар (Kaiserlich Deutsches Generalkonsulat), император консуллыҡтар (Kaiserlich Deutsches Konsulat) менән бер рәттән күп кенә сит илдәрҙә шулай уҡ:\nБавария король илселектәре (Königliche Bayerische Gesandtschaft)\nСаксония король илселектәре (Königliche Sachsische Gesandtschaft)\nВюртемберг король илселектәре булған.\nКүпселек сит илдәр Берлиндә (илселәр етәкләгән), Дрездендә, Мюнхенда һәм Штутгартта (илселек ебәргән вәкилдәр етәкләгән) шуға оҡшаш илселектәрен булдырған. Шулай уҡ союз дәүләттәре араһынан һәр короллектең башҡа короллектәрҙә үҙ илселеге булған.\nПруссия король фәндәр академияһы\nСаксония король фәндәр академияһы\nБаварсия король фәндәр академияһы\nГельдеберг бөйөк герцог фәндәр академияһы\nГерцог Альбрехт исемендәге Кёнигсберг король университеты (Königliche Universität Königsberg) (Кёнигсберг, Көнсығыш Пруссия, Пруссия)\nФридрих-Вильһельм III исемендәге Бреслау король университеты (Königliche Universität Breslau) (Бреслау, Силезия, Пруссия)\nГрайфсвальд король университет (Königliche Universität Greifswald) (Грайфсвальд, Померания, Пруссия)\nФридрих-Вильгельма III исемендәге (Һумбольдт исемендәге) Берлин король университеты (Königliche Universität Berlin) (Берлин, Бранденбург, Пруссия)\nҺалле (Һалле-Виттенберг) король университеты (Königliche Universität Halle) (Галле, Прусская Саксония, Пруссия)\nХристиан-Альбрехт исемендәге Киль король университеты (Königliche Universität Kiel) (Киль, Шлезвиг-Гольштейн, Пруссия)\nГеорг-Август исемендәге Гёттинген король университеты (Königliche Universität Göttingen) (Гёттинген, Һанновер, Пруссия)\nВильгельм II исемендәге Мюнстер (Вестфалия) король университеты (Königliche Universität Münster) (Мюнстер, Вестфалия, Пруссия)\nФридрих-Вильһельм III исемендәге Бонн король университеты (Königliche Universität Bonn) (Бонн, Рейн провинцияһы, Пруссия)\nЛандграф Филипп исемендәге Марбург король университеты (Königliche Universität Marburg) (Марбург, Гессен-Кассель, Пруссия)\nЛейпциг король университеты (Königliche Sächsische Universität Leipzig) (Лейпциг, Саксония)\nМюнхен король университеты (Königliche Bayerische Universität München) (Мюнхен, Бавария)\nВюрцбург король университеты (Königliche Bayerische Universität Würzburg) (Вюрцбург, Бавария)\nЭрланген ( Эрланген — Нюрнберг) король университеты (Königliche Bayerische Universität Erlangen) (Эрланген, Бавария)\nТюбинген король университеты (Königliche Würtembergische Universität Tübingen) (Тюбинген, Вюртемберг)\nҺейдельберг бөйөк герцог университеты (Grossherzogliche Badische Universität Heidelberg) (Гейдельберг, Баден)\nФрайбург бөйөк герцог университеты (Grossherzogliche Badische Universität Freiburg) (Фрайбург, Баден)\nГисен бөйөк герцог университы (Гисен, Һессен)\nРосток бөйөк герцог университеты (Росток, Мекленбург-Шверин)\nЙена бөйөк герцог университеты (Фридрих Шиллер исемендәге университет) (Йена, Саксен-Веймар-Айзенах)\nСтрасбург университеты (Страсбург, Эльзас-Лотарингия)\nЮғары техник училищелар\nБерлин король юғары техник училищеһы (Берлин техник университеты)\nҺанновер король юғары техник училищеһы (Һанновер университеты)\nАхен король юғары техник училищеһы (Рейн-Вестфалия Ахен техник университеты)\nКлаусталь король тау академияһы (Клаусталь техник университеты)\nМюнхен король политехник училищеһы (Мюнхен техник университеты)\nДрезден король юғары техник училищеһы (Дрезден техник университеты)\nШтутгарт король политехник училищеһы (Штутгарт университеты)\nКарлсруэ бөйөк герцог политехник училищеһы (Карлсруэ технологик университеты)\nДармштадт бөйөк герцог юғары техник училищеһы (Дармштадт техник университеты)\nБрауншвейг герцог юғары техник училищеһы (Брауншвейг техник университеты)\nКонцертхаус (Берлин король һарай театры) (Königliche Hoftheater) (Берлин, Пруссия)\nМилли театр (Мюнхен король һарай театры) (Königliche Hof- und Nationaltheater) (Мюнхен, Бавария)\nЗемпер операһы (Король һарай театры) (Königliches Hoftheater Dresden) (Дрезден, Саксония)\nКороль һарай театры (Königlichen Hoftheater) (Вюртемберг, Штутгарт)\nБөйөк герцог һарай театры (Баден дәүләт театры) (Großherzogliche Hoftheater) (Карлсруе, Баден)\nҺарай театры (Hoftheater) (Дармштадт, Һессен)\nБөйөк герцог һарай театры (Großherzogliches Hoftheater) (Ольденбург)\nВеймар һарай театры (Веймар Немец милли театры (Weimarer Hoftheater) (Веймар, Саксен-Веймар-Айзенах)\nБөйөк герцог һарай театры (Großherzogliche Hoftheater) (Шверин, Мекленбург-Шверин)\nМекленбург-Штрелиц һарай театры (Mecklenburgisch-Strelitzsches Hoftheater) (Нойштрелиц, Мекленбург-Штрелиц)\nГерцог һарай театры (Herzogliche Hoftheater) (Брауншвейг)\nГерцог һарай яны театры (Herzogliche Hoftheater) (Дессау, Анһальт)\nКобург герцог саксон һарай театры (Herzoglich sächsische Hoftheater zu Coburg) (Гота, Саксен-Кобург-Гота)\nГерцог һарай театры (Herzogliche Hoftheater) (Альтенбург, Саксен-Альтенбург)\nМейнинген һарай театры (Meininger Hoftheater) (Майнинген, Саксен-Мейнинген)\nКенәз липп һарай театры (Hochfürstlich Lippischen Hoftheaters) (Детмольд, Липпе-Детмольд)\nКенәз һарай театры (Fürstliches Hoftheater) (Гера, Ройсс-Гера)\nКороль пруссия һарай яны капеллаһы (Берлин дәүләт капеллаһы) (Königlich Preußische Hofkapelle) (Берлин, Пруссия)\nМюнхен һарай капеллаһы (Hofkapelle München) (Мюнхен, Бавария)\nКороль саксония музыкаль капеллаһы (Саксония дәүләт капеллаһы) (Königlich-sächsische musikalische Kapelle) (Дрезден, Саксония)\nШтутгарт Вюртемберг һарай капеллаһы (Württembergische Hofkapelle Stuttgart) (Штутгарт, Вюртемберг)\nБөйөк герцог баден һарай капеллаһы (Баден дәүләт капеллаһы) (Großherzoglich Badische Hofkapelle) (Карлсруе, Баден)\nВеймар һарай яны капеллаһы (Weimarer Hofkapelle) (Веймар, Саксен-Веймар-Айзенах)\nШверин һарай капеллаһы (Schweriner Hofkapelle) (Шверин, Мекленбург-Шверин)\nГерцог һарай яны капеллаһы (Herzogliche Hofkapelle) (Брауншвейг)\nГерцог һарай яны капеллаһы (Herzogliche Hofkapelle) (Дессау, Анһальт)\nГот һарай яны капеллаһы (Gothaer Hofkapelle) (Гота, Саксен-Кобург-Гота)\nМейнинген һарай яны капеллаһы (Meininger Hofkapelle) (Мейнинген, Саксен-Мейнинген)\nРудольштадт һарай яны капеллаһы (Тюрингия симфоник оркестры) (Rudolstädter Hofkapelle) (Рудольштадт, Шварцбург-Рудольштадт)\nҺарай яны капеллаһы (Зондерсһаузен оркестры) (Hofkapelle) (Зондерхаузен, Шварцбург-Зондерхаузен)\nДинлеләр — протестанттар (62 %) һәм католиктар (36 %).\nИң ҙур мәғлүмәт агентлығы — Вольфф Телеграф Бюроһы — DPA (Wolffs Telegraphisches Bureau)\n↑ Huber E. R. Deutsche Verfassungsgeschichte seit 1789 (нем.) — 1957.\n↑ 10,0 10,1 Германия\nFeuchtwanger, Ed. Imperial Germany 1850–1918 (билдәһеҙ). — Routledge, 2002. — ISBN 1-13462-072-1.\nHayes, Carlton J. H. (1917), "«The History of German Socialism Reconsidered»", American Historical Review Т. 23 (1): 62–101\nKitchen, Martin. A History of Modern Germany: 1800 to the Present (инг.). — John Wiley & Sons, 2011. — ISBN 1-44439-689-7.\nReagin, Nancy The Imagined Hausfrau: National Identity, Domesticity, and Colonialism in Imperial Germany (инг.) // Journal of Modern History (инг.)баш. : journal. — 2001. — Т. 72. — № 1. — С. 54—86. — DOI:10.1086/319879\nScheck, Raffael. «Lecture Notes, Germany and Europe, 1871—1945» 2012 йылдың 24 март көнөндә архивланған. (2008), a brief textbook by a leading scholar\nРазвитие самоуправления в Германии в XIX веке 2017 йылдың 13 ноябрь көнөндә архивланған.\nRavenstein’s Atlas of the German Empire 2013 йылдың 6 июнь көнөндә архивланған., Library.wis.edu\nҠалып:Центральные державы Ҡалып:Колонии Германии Ҡалып:История Германии Ҡалып:Упразднённые монархии\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Германия_империяһы&oldid=1069082 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 18:34 4 сентябрь 2021 үҙгәртелгән.


Хоҡуҡ » Страница 54 » Табын\nХалыҡ ышанысын яулап\n10 ноябрь – Хоҡуҡ һаҡлау хеҙмәткәр-ҙәренең һөнәри байрамы – Полиция көнө. Байрамдары уңайынан район эске эштәр бүлеге начальнигы, полиция подполковнигы Илмир Миҙхәт улы ФӘХРЕТДИНОВҡа мөрәжәғәт иттек. Һүҙ – уға:


Автор: Ксения Ватник\tПросмотров: 776\n370 651 €\n2 947 811 €\n211 171 €\n294 752 €\n365 074 €\n321 347 €\n4 590 674 €\n941 088 €\n1 846 938 €\n471 691 €\n3 622 272 €\n792 975 €\nПосмотреть ещё 1991 похожий объект\nСодержание недвижимости в ОАЭ Пока весь мир закрыт, Дубай снимает сливки… На рынке недвижимости ажиотаж! Процедура приобретения недвижимости в ОАЭ 2020 год в цитатах риелторов. Мнения о рынках зарубежной недвижимости в 2020 году Как работают рынки недвижимости в январе – памятка покупателя Есть мнение: число сделок с виллами в Дубае подскочило в пять раз, ждём роста цен


ФОК, ул. Молодцова 4 (Норус), Сертолово ★ Россия, Сертолово ★ e-Champs\nГлавная Спортивные объекты ФОК, ул. Молодцова 4 (Норус), Сертолово\nФОК, ул. Молодцова 4 (Норус), Сертолово\n188650 Сертолово, Россия\nМолодцова 4 корп.3


Реле фаз ORF 08. 3ф 220-460 В AC IEK от интернет-магазина электротехнической продукции «Рубильник»\nРеле фаз ORF 08. 3ф 220-460 В AC IEKВ наличии\n4606056489651 4606056489668 4606056489675\nМакс сечение кабеля 2 одножильный 1x2,5 или 2x1,5 многожильный с наконечникам 1x2,5 мм\nНомин напряжение контактной группы 250 АС / 24 DC В\nВремя срабатывания (0,1 10) ± 10% с\nНапряжение питания 220-460 В\nДиапазон частоты питающего напряжения 45-65 Гц\nМин задержка на включение 0.5 с\nДиапазон напряжения 176-552 В\nТип измеряемого напряжения Переменный (AC)\nЦена: 365,96 грн.


Атылған йондоҙ кеүек... » Табын\nАтылған йондоҙ кеүек...\nҒүмер — бөркөттөң ҡанат ҡағыуына, йондоҙ атылыуына тиң ара, тиҙәр. Көндәребеҙ, айҙарыбыҙ, тотош йылдарыбыҙ — ҡулда тотор дәүмәл түгел шул, беҙҙең бурыс — шул арауыҡты лайыҡлы үтеү. Ғүмер ағышы беҙҙең ҡарамаҡта булмаһа ла, яҙмышты үҙебеҙ ҡорабыҙ һәм яҙабыҙ. Шуға күрә әҙәм балаһының был яҡты донъяла күпме йәшәүе мөһим дә түгелдер, бәлки? Ә башҡарған эштәре, өлгәшкән ҡаҙаныштары, эргә-тирәләгеләренең күңелен биләү-биләмәүе баһалайҙыр ғүмер оҙонлоғон.Үкенесле рәүештә йәшләй генә арабыҙҙан киткән талантлы егет Илшат Ринат улы Байбулдинды иҫкә алғанда күңелдә шундайыраҡ уйҙар тыуа ... Ысынлап та, таланты, башҡарған эштәре менән халыҡ һөйөүен яулап өлгөргән йәш егет йәшләй бәхилләште яҡты донъя менән, әммә үҙе хаҡында күпме нур, йылылыҡ, яҡты хәтирәләр һирпеп ҡалдырҙы.\nБер аҡыл эйәһе. «Сәхнәлә ике төрлө холоҡло кешеләр осрай, бик һирәктәре генә сәнғәтте һөйә, уның хаҡына йөрәк көсөн йәлләмәй хеҙмәт итә, ә инде икенселәре, улар күпселек, сәнғәттә үҙҙәрен ярата, дан һәм билдәлелек хаҡына тырыша», – тигән. Ғүмерен сәнғәткә арнаған Илшат Ринат улы Байбулдинды һис икеләнеүһеҙ шул һирәктәр араһына индерер инек.\nТаланттар тыуған тупраҡта ярала, тип юҡҡа ғына әйтмәйҙәр. Сәйетбаба ауылында 1992 йылда Ринат һәм Резеда Байбулдиндарҙың ғаиләһендә тәүге бала булып донъяға килде. Урта мәктәптә 5 класс белем алып, йыр-моңға маһир малай артабан уҡыуын баш ҡалабыҙҙа дауам итте, Ғәзиз Әлмөхәмәтов исемендәге республика музыка гимназия-интернатында тулы булмаған урта белем алды. Сәнғәткә ғашиҡ егет Өфө сәнғәт училищеһының милли халыҡ музыка ҡоралдары төркөмөнә уҡырға инде һәм дипломлы белгес булып сыҡты. Уҡыған осоронда тәүәккәл егет Ульяновск ҡалаһында үткән Бөтә донъя "Этно-Мистер” конкурсында ҡатнашып, маҡтаулы икенсе урын яулап ҡайтты.\nТыуған ил алдындағы иң мөһим бурысын үтәп Екатеринбург ҡалаһында хеҙмәт итеп өлгөрҙө. 2014 йылдың көҙөндә Сәйетбаба ауыл мәҙәниәт йортонда хеҙмәт юлын башлап, ғүмеренең һуңғы минуттарынаса мәҙәни ойоштороусы булып эшләне. Ситтән тороп Заһир Исмәғилев исемендәге Өфө дәүләт сәнғәт академияһында уҡыуын дауам итте.\nИлшат Ринат улын ауыл мәҙәниәт йортонда ҙур өмөттәр бағлап ҡаршы алдыҡ. Ижади күңелле, саф йөрәкле итеп белә инек беҙ уны. "Егет кешегә етмеш төрлө һөнәр ҙә аҙ” тигәндәй, уның моңло йырҙары, дәртле бейеүҙәре, думбыра, гитара сиртеүе, ҡумыҙҙа уйнауы, өзләүе кемдәрҙең генә һушын алманы, күңелен яуламаны! Бер үҙе унауға торорлоҡ алтын егет ине ул беҙҙең Илшат! Үҙенең рухи асылы, яҡты рухы менән беҙҙең күңелдәрҙә бай хазина ҡалдырҙы.\nТалантлы егетебеҙ Илшат бәләкәйҙән үк үҙен йыр-бейеү оҫтаһы итеп танытты. 6 ғына йәшендә булыуға ҡарамаҫтан, үҙенең "Гөләлә” тигән йыры менән халыҡ күңелен яулап, сәнғәт донъяһына аяҡ баҫты ул! Район мәҙәниәт йортон асҡан саҡта ошо йыры менән республикабыҙҙың тәүге Президенты Мортаза Рәхимовты сәләмләне, сәләмләне генә түгел, хатта уның менән бергә күргәҙмәләр ҡарап етәкләшеп йөрөү бәхетенә лә эйә булды ул.\nЙөрәге тулы моң ине уның... Сәйетбаба ауыл мәҙәниәт йортоноң "Асанай" халыҡ фольк-лор ансамбле, "Табын" этно төркөмө менән район, респуб-\nлика, төбәк-ара конкурстарҙа ҡатнашты һәм еңеүҙәр яуланы. Башҡараһы эштәре, яулайһы үрҙәре алда ине Илшат Ринат улының. Тик, яҙғаны шул булғандыр, оло үкенестәр ҡалдырып, иртә китте беҙҙең аранан.\nВафатына 40 көн тулғанда, ауылдаштар, туғандар, дуҫтар, сәнғәт һөйгәндәр, Илшат Ринат улы Байбулдинды матур уйҙар, яҡты хәтирәләр менән генә иҫкә алайыҡ.\nТыныс йоҡла, Илшат,\nСәйетбаба ауыл мәҙәниәт йорто, "Сәйетбаба” башҡорт тарихи-мәҙәни үҙәге, Ҡаранйылға, Ҡолҡан ауылы клубтары, Сәйетбаба, Ҡаранйылға ауылы китапханалары хеҙмәткәрҙәре.


Республика етәкселеге “Көмөш” ирекмәнлек хәрәкәтенә бар яҡлар ярҙам күрһәтәсәк | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\nРеспублика етәкселеге “Көмөш” ирекмәнлек хәрәкәтенә бар яҡлар ярҙам күрһәтәсәк\n03 октября 2018 — 16:32 ГТРК «Башкортостан»\nБашҡортостан етәксеһе был хаҡта Рәсәй президентының йәмәғәт проекттары идаралығы етәксеһе менән осрашыуҙа белдерҙе. Сергей Новиков өлкән йәштәгеләр форумын юғары кимәлдә ойошторған өсөн Рөстәм Зәки улына рәхмәт белдерҙе һәм Башҡортостандың күп кенә проекттарҙы ғәмәлгә ашырыуҙа пилот төбәк булыуын билдәләне. Йәштәрҙе илһөйәрлек рухында тәрбиәләү йәһәтенән илдең оборона министрлығы ла Башҡортостанға ярҙам итергә әҙер. Андрей Картаполов йәш армеецтар өсөн үҙәк ойошторорға тәҡдим итте.


ХАС ТА ѲЙҘӘГЕ КЕҮЕК\nКүптән түгел оло йәштәге инәй менән һѳйләшеп торғайным. Тормоштоң әсе-сѳсѳһѳн байтаҡ татыған әңгәмәсем яңыраҡ Баймаҡ районы Тѳркмән ауылындағы дауаханала ятып сыҡҡан икән.\n—Шѳкѳр, дауа килеште, йүгереп йѳрѳйѳм,—тип шатлығын уртаҡлашты ул. Инәйҙең һүҙҙәре уйға һалмай ҡалманы. Кемгә нисектер, шәхсән үҙем ауылдарҙа элекке кеүек участка дауаханаларының гѳрләп эшләүенә һәм дауалау сифатының юғары булыуына шикләнеп ҡарай инем. Был уй иһә беҙҙе Баймаҡ район дауаханаһының Тѳркмән ауылындағы шәфҡәт туташы хәстәрлеге бүлеге менән ҡыҙыҡһыныуға этәрҙе.\nЭйе, ваҡытында был ауылда ла участка дауаханаһы гѳрләп эшләгән. 2005 йылда, башҡа ауылдарҙағы кеүек, Тѳркмәндәге учреждение ла ябылыуға дусар була. Шулай ҙа урындағы халыҡ ихтыяжын күҙ уңында тотоп, ике йылдан һуң амбулатория ишектәрен аса.\nТәртип тупһанан башлана тигәндәй, учреждениелағы бѳхтәлек һәм таҙалыҡ иғтибарҙы йәлеп итте. Беҙҙе ҡаршы алған табип-терапевт Салауат Йыһанур улы Азаматов һәм ѳлкән шәфҡәт туташы Гѳлбикә Әбдрафиҡ ҡыҙы Ишбирҙина менән әңгәмәләшәбеҙ.\n—Беҙҙең бүлек оло йәштәгеләр, инвалид пенсионерҙар, инвалид балалар, хеҙмәт йәшендәге инвалидтар ѳсѳн тәғәйенләнгән. Бѳгѳнгѳ кѳндә Баймаҡ районы ауылдарынан 25 кеше дауалана,—ти Салауат Йыһанур улы. Әйткәндәй, Башҡорт дәүләт медицина университетын тамамлаған йәш табиптың хеҙмәт юлын башлауына күп ваҡыт та үтмәгән. Үҙ эшенә яуаплы ҡараған белгес бүлек мѳдире вазифаһын да башҡара.\n—Беҙгә тѳрлѳ ауырыуҙар менән мѳрәжәғәт итәләр. Шулай ҙа күберәк стационар дауаланыуҙан һуң килеүселәрҙе ҡабул итәбеҙ. Араларында ауыр хәллеләр ҙә бар,—тип һүҙгә ҡушыла Гѳлбикә Әбдрафиҡ ҡыҙы.\nШәфҡәт туташы хәстәрлеге бүлегендә барлығы 13 хеҙмәткәр иҫәпләнһә, шуларҙың 5-һен медицина персоналы тәшкил итә. Шәфҡәт туташтарының барыһы ла оҙаҡ йылдар эшләгән тәжрибәле белгестәр. Мәҫәлән, Гѳлбикә Ишбирҙина—1983, Әнисә Әминева 1986 йылдан алып эшләй.\nДауаланыусылар менән аралашыу мѳмкинлеге лә тейҙе.\n—Бында ауыр хәлдә килеп ятҡайным. Бер нисә кѳндән тамам йүнәлдем. Үҙ эшен яҡшы белгән кешеләр эшләй,—ти Йомаш ауылынан Венера Хѳсәйенова. Уның һүҙҙәрен Аҡморондан килгән Маһикамал Рәхмәтуллина ла ҡеүәтләй.\n—Үҙебеҙҙе шифаханала кеүек хис итәбеҙ. Бар уңайлыҡтар тыуҙырылған. Кѳнѳнә дүрт тапҡыр ашаталар, кәрәк икән, ял бүлмәһенә барып телевизор ҡарайбыҙ. Хас та ѳйҙәге кеүек,—ти ул.\nБына шулай, Тѳркмән ауылындағы шәфҡәт туташы хәстәрлеге бүлегендә дауаланыусылар мәнфәғәте тәүге урынға ҡуйылған. Уларҙың бурысы ла дауалау ғына түгел, оло йәштәге, ауыл хәлдәге ауырыуҙарҙың күңеленә ѳмѳт, ышаныс бүләк итеү...\nҺүрәттә: бүлек хеҙмәткәрҙәре пациенттары менән.


ул. Моряка, д. 3/1 – Управляющая компания "Мегаполис"\nул. Моряка, д. 3/1


Кадровые условия реализации программы - Культура\nВ МДОБУ ЦРР детский сад «Курай» работает сплоченный, творческий коллектив, в котором наблюдается благоприятный психологический климат. Благоприятными кадровыми условиями для реализации программы являются:\n- укомплектованность ДОУ руководящими, педагогическими и иными работниками;\n- достаточный уровень квалификации руководящих, педагогических и иных работников ДОУ;\n- непрерывность профессионального развития и повышения уровня профессиональной компетентности педагогических работников ДОУ.\nНа 01.09.2017 года образовательный процесс в детском саду осуществляют 18 педагогов. Из них:\n- заведующий - 1,\n- воспитателей -\n- музыкальный руководитель - 2,\n- инструктор по физической культуре – 1,\n- педагог – психолог- 1;\n- учитель – логопед- 2;\n- учитель – дефектолог - 1\nПрограмма не предусматривает жесткого регламентирования образовательного процесса и календарного планирования образовательной деятельности, оставляя педагогам пространство для гибкого планирования их деятельности, исходя из особенностей реализуемой основной образовательной программы, условий образовательной деятельности, потребностей, возможностей и готовностей, интересов и инициатив воспитанников и их семей, педагогов и других сотрудников Организации.\nПланирование деятельности педагогов опирается на результаты педагогической оценки индивидуального развития детей и направлено в первую очередь на создание психолого-педагогических условий для развития каждого ребенка, в том числе, на , формирование развивающей предметно-пространственной среды. Планирование деятельности дошкольного учреждения направлено на совершенствование ее деятельности и учитывает результаты как внутренней, так и внешней оценки качества реализации программы ДОУ.\nВ основу построения образовательной работы положен комплексно-тематический принцип, предусматривающий объединение комплекса разнообразных видов детской деятельности: игровой, коммуникативной, трудовой, познавательно-исследовательской, продуктивной, музыкально-художественной, чтения художественной литературы, конструктивной вокруг единой «темы», с использованием метода проектной деятельности.\nКомплексно-тематическое планирование для каждой возрастной группы рассматривается как примерное. Педагоги вправе по своему усмотрению частично или полностью менять названия проектов, содержание работы, временной период в соответствии с особенностями своей возрастной группы, другими значимыми событиями. Формы подготовки и реализации проектов носят интегративный характер, то есть позволяют решать задачи психолого-педагогической работы нескольких образовательных областей.\nОрганизация воспитательно-образовательного процесса включает в себя: систему образовательной работы, систему педагогической диагностики, систему физкультурно-оздоровительной работы, систему дополнительного образования, систему взаимодействия с семьями воспитанников.\nДанная программа муниципального дошкольного образовательного бюджетного учреждения ЦРР- детский сад «Курай» обеспечивает разностороннее развитие детей в возрасте с 2 до 7 лет с учетом их возрастных и индивидуальных особенностей по основным направлениям: социально-коммуникативное, познавательное, речевое, художественно-эстетическое и физическое. Программа обеспечивает достижение воспитанниками готовности к школе.\nРежим дня для разных возрастных групп ДОУ с 10,5 часовым пребыванием детей.\n(Режим выстроен в соответствии с требованиями СанПин 2.4.1.3049-13).\nРежим детского учреждения многовариативен, комфортен и направлен в первую очередь на обеспечение гигиены нервной системы ребенка и высвобождение максимально возможного времени для игр и свободной деятельности детей.\nПри проведении режимных процессов МДОБУ придерживается следующих правил:\nØ Полное и своевременное удовлетворение всех органических потребностей детей (в сне, питании).\nØ Тщательный гигиенический уход, обеспечение чистоты тела, одежды, постели.\nØ Привлечение детей к посильному участию в режимных процессах; поощрение самостоятельности и активности.\nØ Формирование культурно-гигиенических навыков.\nØ Эмоциональное общение в ходе выполнения режимных процессов.\nØ Учет потребностей детей, индивидуальных особенностей каждого ребенка.\nØ Спокойный и доброжелательный тон обращения, бережное отношение к ребенку, устранение долгих ожиданий, так как аппетит и сон малышей прямо зависят от состояния их нервной системы.\nØ Режим дня выполняется на протяжении всего периода воспитания детей в дошкольном учреждении, сохраняя последовательность, постоянство и постепенность.\nØ Соответствие правильности построения режима дня возрастным психофизиологическим особенностям дошкольника. Поэтому в ДОУ для каждой возрастной группы определен свой режим дня. Организация режима дня проводится с учетом теплого и холодного периода года\nМладшая группа раннего возраста (2-3 года)\nПрием детей. Игры. 7.30.- 8.10.\nУтренняя гимнастика 8.10.- 8.15.\nСамостоятельная деятельность 8.15.-8.25.\nПодготовка к завтраку. Завтрак. 8.25.-8.50.\nСамостоятельная деятельность 8.50.- 9.00.\nЗанятия 9.00.- 9.10.\nПодготовка к прогулке 9.10.-9.20.\nПрогулка 9.20.- 11.20.\nВозвращение с прогулки, самостоятельная деятельность. Подготовка к обеду 11.20.- 11.45.\nПодготовка к дневному сну 12.00.- 12.30.\nДневной сон 12.30.- 15.00.\nПостепенный подъем. Самостоятельная деятельность 15.00.- 15.15.\nПолдник 15.15.- 15.25.\nСамостоятельная деятельность 15.25.- 16.15.\nЗанятия 16.00.- 16.15.\nПодготовка к прогулке. Прогулка 16.15.-16.30 16.30.-18.00.\nСамостоятельная деятельность. Возвращение домой. 18.00.\nУтренняя гимнастика 8.10.-8.15.\nПодготовка к завтраку. Завтрак. 8.25.- 8.45.\nИгры. Подготовка к занятиям. 8.45.- 9.00.\nЗанятия 9.00.- 9.40.\nСамостоятельная деятельность 9.40.-9.50.\nПодготовка к прогулке 9.50.- 10.00.\nПрогулка 10.00.- 12.00.\nВозвращение с прогулки, самостоятельная деятельность. Подготовка к обеду 12.00.- 12.20.\nДневной сон 13.00.- 15.00.\nПостепенный подъем. Водно-воздушные процедуры 15.00.- 15.30.\nПолдник 15.30.- 15.50.\nСамостоятельная деятельность 15.50.- 16.00.\nПодготовка к прогулке 16.00.-16.20.\nПрогулка . Самостоятельная деятельность на прогулке 16.20.- 18.00.\nУжин . уход детей домой. 18.00.\nПрием детей. Игры. 7.30.-8.10.\nУтренняя гимнастика 8.10.-8.17.\nСамостоятельная деятельность 8.17.-8.30.\nПодготовка к завтраку. Завтрак. 8.30.-8.45.\nСамостоятельная деятельность 8.45.-9.00.\nСамостоятельная деятельность 9.50.-10.00.\nИгры. Подготовка к прогулке. 10.00.-10.10.\nСамостоятельная деятельность 12.10.-12.30.\nПодготовка к обеду. Обед 12.30.- 12.50.\nПодготовка к дневному сну. Дневной сон 12.50.-15.00.\nПостепенный подъем. Водно-воздушные процедуры 15.00.-15.10.\nСамостоятельная деятельность 15.10.-15.35.\nПодготовка к прогулке 15.50.-16.00.\nВозвращение домой. 18.00.\nУтренняя гимнастика 8.10.-8.20.\nСамостоятельная деятельность 8.20.-8.30.\nПодготовка к завтраку, завтрак. 8.30.-8.45.\nЗанятия 9.00.- 10.00.\nСамостоятельная деятельность 10.00.-10.10.\nПодготовка к прогулке 10.10.-10.20.\nСамостоятельная деятельность 12.20.-12.35.\nПодготовка к обеду. Обед 12.35.-12.55.\nПодготовка ко сну. 12.55.-13.00.\nДневной сон 13.00. -15.00.\nПостепенный подъем, водно-воздушные процедуры. 15.00.-15.10.\nСамостоятельная деятельность. Занятие 15.10.-15.35.\nПолдник 15.35.- 15.50.\nИгры, самостоятельная деятельность. Подготовка к прогулке 15.50.- 16.00.\nПрогулка 16.00.- 18.00.\nУход домой 18.00.\nПодготовка к завтраку. Завтрак 8.30.-8.45.\nСамостоятельная деятельность 10.10.- 10.20.\nПодготовка к прогулке 11.20.- 10.25.\nВозвращение с прогулки. Самостоятельная деятельность 12.25.- 12.35.\nПодготовка к обеду. Обед. 12.35.- 12.55.\nПодготовка к дневному сну. Дневной сон. 12.55.- 15.00.\nПостепенный подъем, водно-воздушные ванны. 15.00.-15.10.\nПолдник 15.40.- 15.55.\nПодготовка к прогулке 15.55.- 16.00.\nТребования СанПиН к организации физического воспитания\nОЙОШТОРОЛҒАН БЕЛЕМ БИРЕҮ ЭШМӘКӘРЛЕГЕ СЕЛТӘРЕ . 2016-2017 УҠЫУ ЙЫЛЫ\nДҮШӘМБЕ ШИШӘМБЕ ШАРШАМБЫ КЕСАҘНА ЙОМА\nИртә йәштәге балалар төркөмө (Килмөхәмәтова Ә.Ш. Хәсәнова Г.З.) 1.Телмәр үҫтереү 9.00.- 9.10. 2.Физик культура 15.45- 16.00. 1. Музыка 9.00.- 9.10. 2.Тирә – йүн менән таныштырыу 15.30.- 15.45. 1.Телмәр үҫтереү 9.00.-9.10. 2. Физик культура 15.30.- 15.40. 1. Һүрәтләү эшмәкәрлеге (һүрәт төшөрөү)9.00.-9.10. 2.Физик культура (саф һауала) 16.00-16.10. 1. Музыка 9.00.- 9.10. 2.Әүәләү 9.20.-9.30\nКескәйҙәр төркөмө (Яҡупова Н.З., Мәзмүтова М.З. 1.Музыка 9.00.-9.15. 2. Тирә йүн менән таныштырыу 9.25-9.40. 1. Һүрәтләү эшмәкәрлеге (һүрәт төшөрөү) 9.00.-9.15. 2.Физик культура 9.25-9.40. 1. БЯМТ 9.00.-9.15. 2.Физик культура (саф һауала) 10.20.10.35. 1. Телмәр үҫтереү 9.00.-9.15. 2.Физик культура 9.25-9.40. 1. Ҡорама йәбештереү \_ әүәләү 9.00.-9.15. 2. Музыка 9.25-9.40.\nУртансылар төркөмө (Дәүләтбаева В.Б) 1. Тирә – йүн менән таныштырыу 9.00.- 9.20. 2.Физик культура 9.35.-9.55. 1.Телмәр үҫтереү 9.00.-9.20. 2. Музыка 9.50.- 10.10. 1.Физик культура 9.00.-9.20. 2. Әүәләү\_ ҡорама йәбештереү 9.30.-9.50. 1. Музыка 9.00.-9.20. 2. БЯМТ 9.30.-9.50. 1. Һүрәтләү эшмәкәрлеге (һүрәт төшөрөү) 9.00.-920. 2. Физик культура (саф һауала) 10.20.-10.40.\nУртансылар төркөмө (Ноғоманова А.З.) 1.Тирә – йүн менән таныштырыу 9.00-9.20. 2. Физик культура (саф һауала) 10.20- 10.40. 1. Музыка 9.20.-9.40. 2. Һүрәтләү эшмәкәрлеге (һүрәт төшөрөү) 9.50-1010. 1.Телмәр үҫтереү 9.00.-9.20. 2. Физик культура 9.30.- 9.50. 1.БЯМТ 9.00.-9.20. 2. Физик культура 9.30.- 9.50. 1. Музыка 9.50.-10.10. 2. . Әүәләү\_ ҡорама йәбештереү 9.30.-9.50.\nТӘБИҒИ БЕЛЕМ БИРЕҮ ЭШМӘКӘРЛЕГЕ СЕЛТӘРЕ . 2016-2017 УҠЫУ ЙЫЛЫ\nУртансылар төркөмө (Ишмөхәмәтова Р.М.) 1.Ознакомление с окружающим 9.00.-9.20. 2. Музыка 9.30.- 9.50. 1.Физкультура 9.00.- 9.20 2. Аппликация\_ лепка 9.30-9.50 1.ФЭМП 9.00.-9.20. 2.Музыка 9.30- 9.50. 1.Физкультура 9.00.- 9.20. 2.Развитие речи 9.30.- 9-50. 1. Рисование 9.00.-9.20. 2.Физкультура на свежем воздухе 10.20.-10.40.\nӨлкәндәр төркөмө (Тләүсина Г.Р. 1.Физик культура 9.00.- 9.25. 2. Тирә – йүн менән танышыу 9.45.-10.10. 1.БЯМТ 9.00.-9.25. 2. Һүрәтләү эшмәкәрлеге (һүрәт төшөрөү) 9.35-10.00. 3.Музыка 10.20.- 10.45. 1.Ҡорама йәбештереү\_ әүәләү 9.00.-9.25. 2.Телмәр үҫтереү 9.35.-10.00. 3. Физик культура (саф һауала) 11.00.- 11.25. 1.БЯМТ 9.00.-9.25. 2. Музыка 9.30.- 9.55. 3. Һүрәтләү эшмәкәрлеге (һүрәт төшөрөү 10.05.-10.30. 1.Телмәр үҫтереү 9.00.-9.25. 2.Физик культура 9.45-10.05.\nӨлкәндәр төркөмө (Урмантаева Г.З.) 1.Ознакомление с окружающим 9.00-9.25. 2.Физкультура на свежем воздухе 10.50.-11.15. 1.ФЭМП 9.00.-9.25. 2.Аппликация \_ лепка 9.35.-10.00. 3. Физкультура 10.20.- 10.45. 1. Рисование 9.00.-9.25. 2.Развитие речи 9.35-.10.00. 3. Музыка 10.20.- 10.45. 1.ФЭМП 9.00.-9.25. 2. Физкультура 10.20.- 10.45. 1. Развитие речи 9.00.-9.25. 2. Рисование 9.35.- 10.00. 3.Музыка 10.20-10.45.\nМәктәпкә әҙерлек төркөмө (Мәхмүтова Р.Р. Рәсүлева З.В.) 1.Тирә – йүн менән таныштырыу 9.00.-9.30. 2. Һүрәтләү эшмәкәрлеге (һүрәт төшөрөү) 9.40.- 10.10. 3.Музыка 10.20.- 10.50. 1. БЯМТ 9.00.-9.30. 2. Физик культура 9.40.-10.10. 1.Һүрәтләү эшмәкәплеге (һүрәт төшөрөү) 9.00.-9.30. 2.Тирә – йүн менән таныштырыу 9.40.-10.10. 3.Физик культура (саф һауала) 11.35.- 12.05. 1. БЯМТ 9.00.- 9.30. 2.Телмәр үҫтереү 9.40.-10.10. 3.Музыка 10.20.- 10.50. 1. Физик культура 9.00.- 9.30. 2. Телмәр үҫтереү 9.40.-10.10. 3. Ҡорама ҡороу\_ әүәләү 10.20.- 10.50\n3.7. ЯҠЫНСА КОМПЛЕКСЛЫ – ТЕМАТИК ПЛАН ӨЛГӨҺӨ\nТема Тәҡдим ителгән үткәреү ваҡыты Эш йөкмәткеһе Ойоштороу формалары Йөмғаҡлау саралары варианттары\nҺаумы Баҡсам! Хәүефһеҙлек мәктәбе Сентябрҙың тәүге ике аҙнаһы Һәр баланың кәрәклеген формалаштырыу. Балалар баҡсаһының традициялары һәм балаларҙың төркөмдә хоҡуҡтары һәм йөкләмәлре менән таныштырыу. Балалар баҡсаһына килеү менән шатлыҡ тойғолары тәрбиәләү.. иң яҡын социаль объект булараҡ балалар баҡсаһы менән таныштырыуҙы дауам итеү: балалар баҡсаһында эшләүселәр һөнәрҙәре (тәрбиәсе, кесе тәрбиәсе, музыка етәксеһе, табип, урам һепереүсе ), предметлы донъя, балалар баҡсаһында үҙ – үҙеңде тотоу ҡағиҙәләре, үҙ тиҫтерҙәре менән үҙ – ара мөнәсәбәт. Балалар араһында дуҫтарса мөғәлләмәт формалаштырыу .(коллектив һәм художестволы эшмәкәрлек, бергә уйындар, дуҫлыҡ тураһында йырҙар).Балаларҙың тормош хәүефһеҙлеге буйынса саралар үткәреү (юл ҡағиҙәләре менән таныштырыу, кешеләр менән аралашыу, янғын хәүефһеҙлеге һ.б.) Уйын күнегеүҙәре, шатлыҡ минуттары, театр эшмәкәрлеге, нәфис әҙәбиәт уҡыу, тәбиғи белем биреү эшмәкәрлеге,бағышһүрәттәр ҡарау. Уйын ситуациялары, балалар баҡсаһы буйлап экскурсиялар, дидактик уйындар, түңәрәк уйындар, маҡсатлы прогулкалар Балалар ҡатнашлығында күңел асыу саралары. Балалар байрам әҙерләүҙә ҡатнашмайҙар, әммә байрамда актив ҡатнашыусылар.\nКөҙһылыу 3-4 аҙналар Балаларҙы көҙгө тәбиғәт менән таныштырыу. Экологик үҙаң нигеҙҙәре үҫтереү, тәбиғәт объекттарына ҡарата һаҡсыл ҡараш тәрбиәләү , тәбиғәтте эстетик тойомлау формалаштырыу, тыуған яҡҡа ҡарата һөйөү тәрбиәләү. Башҡорт халҡының тәбиғәт менән бәйле йолалары менән таныштырыу.Йәнле һәм йәнһеҙ тәбиғәттең үҙ – ара бәйләнеше тураһында төшөнсәләр биреү. Нәфис әҙәбиәт уҡыу, карта, глобустар ҡарау, тәрбиәсенең тыуған яҡ, тәбиғәт тураһында һөйләүҙәре. Тәбиғәткә бәйле йолалар тураһында мәғлүмәттәр биреү.. дидактик уйындар “Кәрзинкәңдә нимә бар?”, “Көҙ билдәләрен әйт”, “Бвл ҡайсаҡ була?” һ.б. Видеофильмдар, фотоһүрәттәр, бағышһүрәттәр ҡарау. Фтоткүргәҙмә “Алтын көҙ” көҙгә бәйле халыҡ йолаларын күрһәтеүсе байрамдар «Сөмбөлә килде беҙгә»\nМинең ғаиләм Октябрь 1 аҙна Сәләмәт тормош рәүеше буйынса башланғыс төшөнсәләр биреү. Үҙ – үҙеңде тәрбиәләү буйынса гигеник күнекмәләр формалаштырыу. Гендер тәрбиәһе буйынса күҙаллауҙар үҫтереү. Үҙенең ғаилә ағзалары буйынса балаларҙың белемдәрен нығытыу. Әңгәмәләр. Фотоһүрәттәр ҡарау. Сюжетлы һүрәттәр буйынса һөйләшеүҙәр.Сюжетлы – ролле уйындар “Ғаилә”, “Әсәйҙәр һәм ҡыҙҙар”. Нәфис әҙәбиәт уҡыу. Диактик уйындар уйнау. Альбомдар ҡарау. Йырҙар тыңлау һәм өйрәнеү. Күргәҙмә “Минең ғаиләм” Байрам “Беҙ – дуҫ ғаилә”\nМин Сибайҙа йәшәйем Октябрь 2- 4 аҙналар Балаларҙы үҙҙәренең йорттарында булған әйберҙәр, йорт йыһаздары, конкүреш приборҙары менән таныштырыу. Тыуған ҡала менән таныштырыу: уның исеме, төп иҫтәлекле урындары. Транспорт төрҙәре менән таныштырыу, элементар юл ҡағиҙәләре менән таныштырыу. Ҡала кешеләре һөнәрҙәре менән таныштырыу:, һатыусы, сәс ҡырҡыусы, шофер, автобус йөрөтөүсе Сюжетлы – ролле уйындар “Автобус”, “Шофер”, “Юл хеҙмәте”, “Больница”, “Бөҙрахана”. Дидактик уйындар “Был нимә?”, “Айырып һал”, “Был ниндәй транспорт төрө”, “Һинең әсәйең кем булып эшләй” һ.б. Уйын ситуациялары. Хәрәкәтле уйындар. Экскурсиялар. Маҡсатлы прогулкалар. Балалар баҡсаһы буйынса дөйөм фотокүргәҙмә “Минең яратҡан ҡалам”.\nБеҙ – дуҫ балалар Ноябрь 1-2 аҙналар Беҙ йәшәгән ерҙең халҡы, уларҙың бер – береһе менән дуҫ булыуҙары, татыу йәшәүҙәре тураһында тәү төшөнсөлөр биреү. Тыуған яҡтың тәбиғәте, уның матурлығы тураһында аңлатмалар биреү. Беҙгә яҡын тәбиғәт ҡомартҡыһы “Ғәҙелшә” шарлауғы менән таныштырыу. балаларҙы тыуған яғы менән ғорурланыу тойғоһо тәрбиәләү. Дидактик уйындар “Минең ғаиләм”, “Минең дуҫтарым”, “Был нимәнең өлөшө”, “Тәбғәттә үҙ – үҙеңде тотоу”, “Һөйләү буйынса таны” һ.б. Сюжетлы – ролле уйындар “Минең ғаиләм, “Беҙгә ҡунаҡтар килде”, “Автобус”, “Тыуған көн” һ.б. Тематик күңел асыу “Мин – Сибайҙа йәшәйем”\nӘсә күңеле балала Ноябрь 3-4 аҙналар Әсәйгә ҡарата һөйөү, уны һаҡлау кеүек кешелек сифаттары тәрбиәләү. Әсәйҙәрҙең һөнәрҙәре тураһында тәү мәғлүмәттәр биреү (тәрбиәәсе, кесе тәрбиәсе, табип) Сюжетлы – ролле уйын “Әсәйҙәр һәм бәпәйҙәр”, уйын ситуациялары, , балалар менән ситуатив әңгәмәләр “Наҙлы һүҙҙәр”, “Әсәйемә нимә бүләк итһәм яҡшы булыр икән?”, әсәсйҙәр тураһында шиғырҙар уҡыу, шиғырҙар ятлау, ; әсәйҙәр тураһында йырҙар тыңлау һәм өйрәнеү, бейеүҙәр өйрәнеү. “Минең һөйөклө әсәйем”\nГәлсәр ҡыш Декабрь 1-2 аҙналар Ҡыш тураһынад балаларҙың белемдәрен киңәйтеү. Ҡыш көндәре балаларҙың хәүефһеҙлеген һаҡлау. Һыу һәм боҙ менән тәжрибәләр яһау һәм балаларҙың эҙләнеү – тикшеренеү һәләттәрен формалаштырыу. Тәбиғәткә ҡарата һаҡсыл ҡараш тәрбиәләү. Ҡышҡы тәби ғәт менән һоҡланыу тойғолары уятыу. Миҙгелдәге үҙгәрештәрҙе күрә белергә өйтәреү: һауа торошо, үҫемлектәр, ҡош – ҡорт һәм йәнлектәр. Хәрәктле уйындар. Маҡсатлы прогулкалар. Әңгәмәләр. Нәфис әҙәбиәт уҡыу. Шиғырҙар ятлау. Диактик уйындар “Был ҡайсаҡ була”, “Нимә үҙгәрҙе”, “Рәссәм нимә эшләп бөтөрмәгән”, “Дауам ит”, “Һүрәткә ҡарап һөйлә” һ б. Ата – әсәйҙәр менән бергә спорт байрамы “Беҙгә бергә күңелле ”\nХуш киләһең, Яңы Йыл! Декабрь 3-4 аҙналар Яңы йыл – күңелле байрам икәне тураһында төшөнсәләр биреү, ; ата – әсәләр менән бергә яңы йыл сараларына әҙерләнеү, бүләктәр әҙерләү, Яңы Йыл айҡанлы төрлө теләктәр өйрәтеү. Ҡыш айҙары тураһында төшөнсә биреү. Йылы яҡтарҙа нисек Яңы Йыл үткәреүҙәре тураһында аңлатмалар биреү. Шиғырҙар ятлау. Нәфис әҙәбиәт уҡыу. Хәрәкәтле уйындар уйнау. Ҡала майҙанына маҡсатлы экскурсиялар яһау. Шыршы байрамына уйынсыҡтар әҙерләү. Түңәрәк уйындары өйрәнеү. Йырҙар тыңлау һәм йырлау. Бейеүҙәр өйрәнеү. Яңы Йыл иртәлеге\nКитап – белем шишмәһе Ғинуар 2-3 аҙналар Китаптар аша белем алыу тураһында төшөнсәләр биреү. Беҙҙең яҡтың балалар яҙыусылары менән таныштырыу. Китапҡа ҡарата һаҡсыл ҡараш тәрбиәләү. Китаптар ҡарау. Бағышһүрәттәр ҡарау. Китапсыҡ эшләү. Нәфис әҙәбиәт уҡыу. Балалар баҡсаһы китапханаһына экскурсия. Төркөм бүлмәһендә балалар яҙыусылары буйынса китаптар күргәҙмәһе ойоштороу. Өлкән төркөм балаларының китапхана мөйөшөндә уйнауҙарын күҙәтеү. “Китап – белем шишмәһе”- тематик ойошторолған белем биреү эшмәкәрлеге\nХалҡым биҙәкәре Ғинуар 4 аҙна Балаларға үҙ халҡының йолалары тураһында төшөнсәләр биреү,башҡорт халҡының йолаларын , традицияларын өйрәнеү. Халыҡ кейеме менән таныштырыу. Нәфис әҙәбиәт уҡыу (һанашмаҡтар, әйтемдәр, йомаҡтар, әүрәткестәр, )башҡорт халыҡ уйынсыҡтары, , бағышһүрәттәр ҡарау, дидактик уйындар “Ҡырҡылған һүрәттәр”, “Шундай уҡты тап”, программа йөкмәткеһенә ярашлы башҡорт халыҡ әкиәттәре уҡыу һәм инценировка әҙрелә “Милли кейемдәр” – ойошторолған белем биреү эшмәкәрлеге\nМинең телем Февраль 1-2 аҙналар Башҡорт теленә ҡарата ихтирам тәрбиәләү. Башҡортса саф матур итеп һөйләшеү. Яҡын һәм алыҫ ҡәрҙәшәтәре, атай – әсәй яғынан башҡа туғандар тураһында белемдәр нығытыу. Телевизор һәм радио аша башҡорт телендә тапшырыуҙар тураһында балаларға белемдәр биреү. . Диактик уйындар “Был нимә”, “Нимә эшләй?”, “Айырып һал”, “Ниндәй”, “Әйтеп бөтөр”, “Күрһәт”, “Ҡырҡылған һүрәтте йый”, “Эшләп бөтөр” һ б. шиғырҙар ятлау. Әкиәттәр уҡыу. Балалар баҡсаһы музейына экскурсия. Әңгәмәләр үткәреү. Йырҙар өйрәнеү. Әкиәт кисәһе\nВатанды һаҡлаусылар көнө Февраль 3-4 аҙналар Рәсәй Армияһы тураһында тәүге күҙаллауҙар формалаштырыу. Ир – егеттәр – тыуған илде һаҡлаусылар тигән төшөнсә биреү. Ә балалар , ҡарттар, ауырыу кешеләр ярҙамға һәм һаҡлауға мохтаж икәндәрен аңлатыу. Ватанға һөйөү тәрбиәләү. Сюжетлы – ролле уйын “Ғаилә”; ситуатив әңгәмәләр, байрам тураһында һөйләшеүҙәр; Һуғыш уйынсыҡтарын ҡарау, хәрби форма һүрәттәрен ҡарау, сюжетлы һүрәттәр ҡарау, фотоһүрәттәр, иллюстрациялар ҡарау; тема буйынса нәфис әҙәбиәт уҡыу; шиғырҙар ятлау; атайҙарға, олатайҙарға бүләктәр әҙерләү); йырҙар тыңлау һәм өйрәнеү Фотокүргәҙмә “Минең атайым – ил һаҡсыһы”\nМинең әсәйем Март 1-2 аҙна Әсәйҙәр менән ғорурланыу. Улар тураһында ҡайғыртыу тойғолары тәрбиәләү. Әсәй һөнәрҙәре (аш бешерә, кер йыуа, бала ҡарай һ.б.) тураһында белемдәр нығытыу. Сюжетлы – ролле уйындар “Әсәйҙәр һәм ҡыҙҙар”; дидактик уйындар “Кем нимә эшләй”; байрам тураһында әңгәмәләр; һүрәттәр ҡарау; нәфис әҙәбиәт уҡыу; шиғырҙар ятлау; бүләктәр әҙерләү, уйындар , йырҙар өйрәнеү. Иртәлек. Фотокүргәҙмә “Минең һөйөклө әсәйем”\nЯҙ етте Март 3-4 аҙналар Яҙ тураһында балаларҙың белемдәрен киңәйтеү. Йәнле һәм йәнһеҙ тәбиғәт араһындағы ябай бәйләнештәрҙе күрә белергә өйрәтеү. Сезон буйынса күҙәтә белеү. Тәбиғәттә тормош хәүефһеҙлеге һаҡлау ҡағиҙәләрен өйрәнеүҙе дауам итеү. Тәбиғәттә үҙ – үҙеңде тотоу ҡағиҙәләрен өйрәнеү. Элементарь эколгик тәрбиә биреү. Баҡсала яҙғы эштәр тураһында белемдәр формалаштырыу. Балалар баҡсаһы территорияһында үҫемлектәрҙе , сәскәләрҙе тәрбиәләргә өйрәтеү. Иллюстрациялар ҡарау; дидактик уйындар; тәрбиәсенең хикәйәләре, сюжетлы – ролле уйындар “Бөҙрәхәна!», “Балалар баҡсаһы” бүлмә гөлдәрен күҙәтеү; әңгәмәләр “Беҙҙең майҙансыҡта сәскәләр үҫте”, «Беҙ бөжәктьәрҙән ҡурҡмайбыҙ»; нәфис әҙәбиәт уҡыу Һүрәттәр күргәҙмәһе\nҺау – сәләмәт үҫәбеҙ Апрель 1-2 аҙналар Һау – сәләмәт тормош рәүеше тураһында тәү төшөнсәләр формалаштырыу Уйын – тәжрибәләр (һабын, теш щеткаһы, салфеткалар һәм һыу ) Нәфис әҙәбиәт уҡыу. Хәрәкәтле уйындар. Уйын ситуациялары (кеше ауырыһа, үҙен нисек тоя?; Һау булыу яҡшымы, әллә ауырыумы?; Кеше ауырымаһын өсөн нимә эшләргә кәрәк?; Үҫтереүсе уйындар «Һаулыҡ пирамидаһы», «Аскорбинка һәм уның дуҫтары» һ.б. Һаулыҡ көнө. Ата – әсәләр менән бергә һаулыҡ байрамы\nБеҙҙең йәшәгән урын Апрель 3-4 аҙналар Тыуған ил, тыуған ер тураһында балаларҙың күҙаллауҙарын үҫтереү. Сибай ҡалаһының иҫтәлекле урындары менән таныштырыуҙы дауам итеү, үҙ тыуған ереңә ҡарата ғорурланыу тойғоһо тәрбиләү Балалар баҡсаһына яҡын өйҙәрҙе күҙәтеү. Балалар баҡсаһы территорияһы буйлап экскурсия, урам һепереүсе эшен һәм тәрбиәселәрҙең эшен күҙәтеү. ҡала урамдарын һәм иҫтәлекле урындарҙы һүрәтләгән картиналар ҡарау. Нәфис әҙәбиәт уҡыу. Үткән транспортты һәм кешеләрҙе күҙәтеү “Минең баҡсам” – балалар эштәренән күргәҙмә\nТыуған яҡтың тәбиғте Май 1-2 аҙналар Патриотик тәрбиә биреү. Тыуған илгә һөйөү тәрбиәләү. Тыуған яҡ тәбиғәте тураһында төшөнсөлөр биреү. Тыуған яҡтың ҡоштары, йәнлектәре, үҫемлектәре тураһында нәфис әҙәбиәт уҡыу. Иллюстрациялар ҡарау, йырҙар тыңлау һәм өйрәнеү. Тәбиғәт тураһында нәфис әҙәбиәт өйрәнеү. Дидактик уйындар. Һүрәттәр ҡарау. Балалар эштәренән күргәҙмә. Экологик һуҡмаҡ буйлап сәйәхәт.\nЙомғаҡлау. Беҙ нимәгә өйрәндек? 3-4 аҙналар Йомғаҡлау саралары\nУртансылар төркөмө . Яҡынса комплекслы – тематик план\nБелем илендә. Хәүефһеҙлек мәктәбе. Сентябрь 1-2 аҙналар Балаларҙың мәктәпкә ҡарата ҡыҙыҡһыныуҙарын үҫтереү, китапҡа һөйөү тәрбиәләү. Балалар араһында бере – береһенә ҡарата дуҫлыҡ мәнәсәбәттәре формалаштырыу.Балалар баҡсаһы менән таныштырыуҙы дауам итеү (балала\nМеханизмы реализации программы. Условия реализации программы.


8 Июнь 2018, 12:14\nБына өс йыл инде, 2015 йылдан алып ололарҙы Эльвира ҡарай. Әлеге ваҡытта ул ике ауылға 16 кешене (ошо көндәрҙә был һан 19-ға барып баҫты) хеҙмәтләндерә. Беҙҙең ауылда ғына түгел, ә күрше Ҡурғашлы ауылында ла бар уның инәйҙәре. Тырыш, үҙ эшенә етди ҡараған, кешелекле ҡатын ул, Эльвира. Тормош иптәше Фәнил Йәнтүрин менән өс бала тәрбиәләп, икәүһен (игеҙәктәрен) гимназияла уҡытып, мал ҡарап, ҡаҙ-өйрәген үҫтереп, матур тормош көтә улар.\n- Ауылда тауыҡ сүпләһә лә бөтмәй торған эш, мәшәҡәттәр араһында ололарға барып ярҙам итеү ауыр түгелме ? - тип һорайым.\n- Юҡ, донъя көтөргә лә, балаларҙы аяҡҡа баҫтырырға, уҡытырға кәрәк, ҡул ҡаушырып ултырып булмай, йүгерәһең инде, өлгөрәһең, - ти ул тыйнаҡ ҡына йылмайып.\nЭйе, эш еңелдән түгел. Ололар менән уртаҡ тел табып, уларҙың уй-теләктәрен аңлап, хәлдәренә керергә, ай-һай, һәр кем булдыра алмайҙыр! Ололар ҙа ҡәнәғәт Эльвираның эше менән, ваҡытында килә, үҙ эшен белә, тиҙәр. Ҡайһы ваҡыт бит эш, ярҙам ғына түгел, ә ултырып һөйләшеп алыу ҙа ололар өсөн бер ҡыуаныс. Сырхап, күңелһеҙләнеп торған саҡтары ла йыш була бит инәй-бабайҙарҙың. Елме, буранмы, ямғырмы Эльвира ололар янында...\n- Ҡурғашлынан автобус булмаған көндәрҙә йәйәү ҡайтҡаным бар, көҙ көнө ҡурҡыныс инде, бүре-фәлән тип уйланаһың, ярай әле еңел машиналар осрап тора, мәрхәмәтле ауылдаштар ултыртып алып ҡайта, - тип һүҙен дауам итә ул. Уңыштар һиңә, Эльвира!\nҺеҙгә ныҡлы һаулыҡ һәм рух көсө, именлек һәм бәхет, изгелегегеҙҙе өләшкән кешеләрҙең рәхмәтле булыуын, тормош иптәшегеҙ менән бер берегеҙҙе аңлап, оҙаҡ йылдар емешле эшләүегеҙҙе теләйем!


Напольный газовый котёл Viessmann Vitoplex 100 тип PV1 Vitotronic 100 тип GC3 501-620 кВт\nГазовый котёл 100 тип PV1 Vitotronic 100 тип GC3 501-620 кВт\n683 493 руб.\t/ шт\nОбъем воды в котле, л 535\nНапольный газовый котёл Viessmann Vitoplex 100 тип PV1 Vitotronic 100 тип GC1 151-200 кВт\n406 199 руб.\t/ шт\nНапольный газовый котёл Viessmann Vitoplex 100 тип PV1 Vitotronic 100 тип GC1 311-400 кВт\n607 504 руб.\t/ шт\nНапольный газовый котёл Viessmann Vitoplex 100 тип PV1 Vitotronic 100 тип GC3 201-250 кВт\n384 918 руб.\t/ шт


Пәйғәмбәребеҙ мөғжизәләренән | Әбйәлил - Абзелил\nӘбйәлил - Абзелил > Дин > Пәйғәмбәребеҙ мөғжизәләренән\n« Мәйетте йыуыу һәм кәфенләү\nЯҡты донъянан бер ҙә туйманым »\nМөхәммәд, ғәләйһиссәләмдең мөғжизәләре бик күп булған. Шулай ҙа уның 14 мөғжизәһе иң билдәлеләрҙән һанала.\n*Бер ваҡыт кис менән иманһыҙ кешеләрҙең үҙен һынау маҡсатында биргән һорауҙарына яуап итеп, ҡулы менән ишара яһап, айҙы ике киҙәккә ярып күрһәткән. Ай ике киҫәккә ярылып, бер киҫәге — тауҙың бер тарафынан, икенсеһе икенсе тарафынан күренеп торған.\n*Мөхәммәд, ғәләйһиссәләм, хәҙрәти Әбү Бәкер Әс-Ситдиҡ менән Мәккәи-Мөкәрәмәнән күсеп, Мәҙинәи Менәүәрәгә килгәс, Әбү Әйүп әл-Ансари исемле сәхәбә йортона төшкәндәр. Әбү Әйүп әл-Ансари икеһенә етерлек аш әҙерләгән. Аш әҙер булғас, Мөхәммәд, ғәләйһиссәләм, Әбү Әйүпкә Мәҙинә ҡалаһының ихтирамлы кешеләрен мәжлескә йыйырға бойорған. Барлығы 180 тирәһе ҡунаҡ йыйылған, һәр ҡайһыһы шул тәғәмде ашаған. Хәҙрәт Рәсүлуллаһтың мөғжизәһе бәрәкәтендә аш һис кәмемәгән. Был мөғжизәне күргәндән һуң, мәжлескә килгән кешеләрҙең һәр ҡайһыһы, иман килтереп, мосолман булған.\n*Хоҙайбиә сәхәрәһендә һуғыш заманында сәхәбәләр һыуһаған. Мөхәммәд, ғәләйһиссәләм, һыуы кипкән бер ҡоҙоҡто доға ҡылып, бәрәкәтләгән, шул минутта уҡ ҡоҙоҡ һыу менән тулған. Бөтөн ғәскәр туйғансы һыу эскән.\n*Икенсе бер ваҡытта сәхәбәләр һыуһағас, Мөхәммәдтең, ғәләйһиссәләм, ҡулына аҙ ғына һыу һалынған бер кәсә бирәләр. Хәҙрәт Рәсүлуллаһ кәсәләге һыуға бармаҡтарын тейҙергән. Кәсә шул минутта уҡ һыу менән тулған. Етмеш — һикһән кеше шул кәсәнән туйғансы һыу эскән. Үҙ турһыҡтарына ла тултырғандар.\n*Хәҙрәт Рәсүлуллаһ, мәжлес яһап, өс йөҙ ҡәҙәр кеше саҡырған. Бер кескәй генә табаҡтағы хөрмә менән ҡунаҡтар бәрәкәтләнгән, табаҡтағы хөрмә һис кәмемәгән.\n*Мөхәммәдтең, ғәләйһиссәләм, алдына ит менән тулы һауыт килтереп ҡуйғандар. Ит: «Мине ашамағыҙ, миң ағыулы», — тип тауыш биргән\n*Бүре, ҡыр кәзәһе һәм дөйә, Мөхәммәдтең, ғәләйһиссәләм, мөғжизәһе менән телгә килеп, һөйләшкән.\n*Бер кеше Мөхәммәдтән, ғәләйһиссәләм: «Пәйғәмбәрлегеңә шаһиты бармы?» тип һораған. Шул тирәлә үҫеп ултырған бер ағас, хәҙрәти Рәсүлүллаһтың янына килеп, мин шаһит, тигән дә, үҫкән урынына кире барып ултырған.\n*Хәндәк һуғышы ваҡытында бер арпа икмәген бәрәкәтләндереп, бер мең кешелек ғәскәр шул икмәкте ашап туйған.\n*Хүнәин һуғышында дошман тарафынан ғәскәргә бер ус тупраҡ алып ырғытҡан. Дошман ғәскәрҙәренең һәр береһенең күҙенә тупраҡ тулып еңелеүҙәренә сәбәп була.\n*Бер ваҡыт Мөхәммәд, ғәләйһиссәләм, атаһы, бер туған ағаһы менән Ғәббәс хәҙрәт өсөн хәйер-доға ҡылған ваҡытта өйҙөң диуарҙарынан «Амин» тигән тауыштар ишетелгән.\n*Мөхәммәд, ғәләйһиссәләм, ҡулдарына алған таштарҙың «Сөбхәналлаһ» тигән тәсбих тауышын ишеткән.\n*Хәҙрәти Рәсүлуллаһ йома көнөндә мәсеттә хөтбәне бер хөрмә ағасына һөйәлеп уҡыған була. Һуңғараҡ бейегерәк булһын өсөн, ике баҫҡыслы бер мөнбәр яһаттырған. Бер йомала шуның өҫтөнә менеп, хөтбә уҡый башлағас әүәлге хөрмә ағасынан ҡайғырып илаған тауыш ишетелгән.\n*Мөхәммәд, ғәләйһиссәләм, иң оло мөғжизәһе — Ҡөръән Кәрим. Кәләм-Шәриф бик ятышлы һәм матур телле Әҙәм балаһына донъя рәхәтлеге һәм Ахирәт сәғәҙәте өсөн кәрәк буласаҡ, хөкөм низамдарҙың һәр береһе унда бар. Ул, һис шикһеҙ, Аллаһы Тәғәлә тарафынан килгән һүҙҙәр.\nБашҡортса дини календарь 2006 йыл\nЭта запись написана автором Назир Сабитов, 04.03.2017 в 02:25, и размещена в категории Дин. Следите за ответами на эту запись с помощью RSS 2.0. Вы можете написать комментарий или разместить обратную ссылку на своем сайте.


Радий Хәбиров етем ҡыҙҙарға бар яҡлап та ярҙам итергә ҡушты | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\nРадий Хәбиров етем ҡыҙҙарға бар яҡлап та ярҙам итергә ҡушты\n25 февраля 2019 — 16:07 ГТРК «Башкортостан»\nБыл турала бөгөн Республика хөкүмәтендә үткән оператив кәңәшмәлә хәбәр ителде. Радий Фәрит улы Ейәнсура районы хакимиәте башлығына етем ҡыҙҙарға бар яҡлап та ярҙам итергә ҡушты. Оператив кәңәшмәлә ҡаралған мәсьәләләр тураһында хәбәрсебеҙ ғәзиз Лоҡманов.


207 — Palazzo Mobili\nГлавная / Товар Длина / 207 / /\nФабрика: STELLA DEL MOBILE Коллекция: CATALOGO BIANCO Стиль: КЛАССИЧЕСКИЙ Длина: 207 Глубина: 50 Высота: 96 Артикул: CO.60 Варианты отделки: орех, вишня, крашеная, крашеная со старением, с золотом, с серебром\nКОМОД STELLA DEL MOBILE CO.60 02\n€ 3 668 В КОРЗИНУ\nДИВАН MORELLO GIANPAOLO 1445/W\nФабрика: MORELLO GIANPAOLO Коллекция: NEW COLLECTION DIVANI E SALOTTI Стиль: КЛАССИЧЕСКИЙ Длина: 207 Глубина: 82 Высота: 107 Артикул: 1445/W Варианты отделки: орех, красное дерево, декапе, крашеная, крашеная со старением, с золотом, с серебром\n€ 2 371 В КОРЗИНУ\nДИВАН MORELLO GIANPAOLO 1820/W\nФабрика: MORELLO GIANPAOLO Коллекция: NEW COLLECTION DIVANI E SALOTTI Стиль: КЛАССИЧЕСКИЙ Длина: 207 Глубина: 91 Высота: 116 Артикул: 1820/W Варианты отделки: орех, красное дерево, декапе, крашеная, крашеная со старением, с золотом, с серебром\n€ 6 195 В КОРЗИНУ\nДИВАН COLOMBOSTILE 0089 DV3\nФабрика: COLOMBOSTILE Коллекция: CLASSIC COLLECTION Стиль: КЛАССИЧЕСКИЙ Длина: 207 Глубина: 83 Высота: 95 Артикул: 0089 DV3\n€ 11 378 В КОРЗИНУ\nСТОЛ MODENESE GASTONE 12139\nФабрика: MODENESE GASTONE Коллекция: CASANOVA Стиль: КЛАССИЧЕСКИЙ Длина: 207/351 Глубина: 120 Высота: 81 Артикул: 12139 Варианты отделки: орех, вишня, крашеная, крашеная со старением, с золотом, с серебром, кракелюр, роспись\n€ 8 775 В КОРЗИНУ\nФабрика: GIORGIO CASA Коллекция: FOTOGRAFICO MEMORIE VENEZIANE Стиль: КЛАССИЧЕСКИЙ Длина: 207 Глубина: 29 Высота: 171 Артикул: 485 BPA Варианты отделки: орех, крашеный, с золотом, с серебром.\n€ 3 248 В КОРЗИНУ\nФабрика: GIORGIO CASA Коллекция: FOTOGRAFICO MEMORIE VENEZIANE Стиль: КЛАССИЧЕСКИЙ Длина: 207 Глубина: 29 Высота: 171 Артикул: 485H C Варианты отделки: орех, крашеный, с золотом, с серебром.\n€ 2 923 В КОРЗИНУ\nКОМОД ELLEDUE C 622\nФабрика: ELLEDUE Коллекция: ESERCIZI DI STILE 2013 Стиль: АР ДЕКО Длина: 207 Глубина: 69,5 Высота: 101,5 Артикул: C 622 Варианты отделки: эбен, палисандр, крашеная, золотая фольга, серебряная фольга\n€ 14 400 В КОРЗИНУ\nТумба ARC-ILC 60.12-J\nФабрика: ARCA MOBILI Коллекция: IL CLASSICO Стиль: КЛАССИЧЕСКИЙ Длина: 207 Глубина: 56 Высота: 105 Артикул: 60.12-J Варианты отделки: орех, вишня, крашенный патина золотом, серебром\n€ 7 964 В КОРЗИНУ\nФабрика: ARCA MOBILI Коллекция: IL CLASSICO Стиль: КЛАССИЧЕСКИЙ Длина: 207 Глубина: 56 Высота: 105 Артикул: 60.12 Варианты отделки: орех, вишня, крашенный патина золотом, серебром\n€ 6 267 В КОРЗИНУ\nТУАЛЕТНЫЙ СТОЛИК TURRI TC560\nФабрика: TURRI Коллекция: CLASSIC (HERMITAGE) Стиль: КЛАССИЧЕСКИЙ Длина: 207 Глубина: 49 Высота: 72 Артикул: TC560 Варианты отделки: крашеная, глянцевый лак, с золотом\n€ 16 502 В КОРЗИНУ


ул. Красный путь, 103/4 (2 ком.)\n3800 от 16\n1-комнатная квартира класса люкс 55 м2:\nОмская область, Омск, улица Красный Путь, 103/4


Гәзиттең номеры: 60 » Гәзиттең номеры: 60 » Яйыҡ гәзите | Газета Яик\nЯйыҡ гәзите » Гәзиттең номеры: 60\n«Австрия технологиялары башҡорт ерендә: үҫтерергә ярамай туҡтатырға». Өтөрҙө ҡайҙа ҡуйырға?28.07.2017\nРеспублика халҡына «Ласселсбергер» компанияһы «Өфө-Аэропорт» юлындағы рус һәм инглиз телдәрендә неон хәрефтәр менән яҙылған һүҙҙәр аша ғына таныш ине. Һәм ошондай уҡ атама аҫтында сыҡҡан керамик плитка ла күптәргә билдәле. Бер йыл элек концерн етәкселеге Башҡортостанда ҙур инвестиция пландарын тормошҡа ашырырға ниәтләүе хаҡында белдергәйне. Сәйәхәтсе Алексей Валерьянов юлъяҙмаларында ла ошо пландар, Рәсәйҙә һәм Көнбайыш Европала «Ласселсбергер» холдингы эшмәкәрлеген үҫтереү тураһында бәйән итә.\nАямай йәшен - олоһон һәм йәшен28.07.2017\nҺуңғы ваҡытта күк күкрәп, йәшенләп яуған ямғырҙар йышайҙы. Әле унда, әле бында йәшендән зыян күреүселәр хаҡында хәбәрҙәр ишетелә. Күптән түгел районыбыҙҙа «Ахун» ял базаһы эргәһендә 49 йәшлек ирҙе йәшен һуғып үлтерҙе. Музыканттар тәбиғәт ҡосағына ялға сыҡҡан булалар, көтмәгәндә йәшенләп көслө ямғыр яуа башлай. Барыһы ла тиҙ генә ағас сатыр эсенә инеп йәшенә. Шул ваҡыт сатырға йәшен ата, көслө заряд иргә тейә, ул шундуҡ йән бирә. Эргәһендә ултырған кеше лә зыян күрә, шулай ҙа уның ғүмерен һаҡлап алып ҡалалар. 49 йәшлек музыкантты ҡотҡара алмайҙар, йәне йәннәттә булһын инде. Өлгөлө ғаилә башлығы, тырыш хеҙмәткәр, булды тип ҡылыҡһырлайҙар үҙен.\n26 июль райондың 2017 йылдың 6 айындағы социаль-иҡтисади үҫешен йомғаҡлауға бағышланған ҙур кәңәшмә үтте. БР Сәнәғәт һәм инновация сәйәсәте министры Алексей Карпухин, район хакимиәте башлығы Фәрит Дәүләтгәрәев, район Советы рәйесе Хөснөтдин Хәсәнов, БР Дәүләт Йыйылышы-Ҡоролтай депутаты Зәкәриә Ғибәҙуллин, предприятие, дәүләт һәм муниципаль органдарының етәкселеге ҡатнашты.\n- Дөйөм алғанда, хәл тотороҡло, - тип билдәләне Алексей Иванович, - төп план күрһәткестәре үтәлә, ауыл хужалығында ғына хәлдәр киҫкенерәк - оҙайлы ямғырҙар күп райондары-быҙҙы ҡаҡшата.\nҺәр бала үҙ өлөшө менән тыуа02.08.2016\nКүп балалы ғаиләләргә, яңғыҙ ата-әсәгә отпускы ваҡытын оҙайтыу һәм 14 йәшкә тиклем бала тәрбиәләү буйынса пособиены минималь эш хаҡы күләменә еткереү тураһындағы закон проекты Дәүләт Думаһында тикшереләсәк. Атап әйткәндә, уларҙың йыллыҡ түләүле отпускыһын 31 көнгә тиклем (әле отпускының ваҡыты 28 көн тәшкил итә) күбәйтеү күҙ уңында тотола. Бынан тыш, теләктәре булмаһа, эш биреүсе уларҙы көҙөн йә ҡышын отпускыға ебәрә алмай, йәғни ял ваҡытын ата-әсә үҙе һайлау хоҡуғына эйә.\nРәсмиләштерелмәгән мәшғүллекте кәметеү буйынса район хакимиәтендә «түңәрәк өҫтәл» ойошторолдо. Рәсмиләштерелмәгән мәшғүллек - хеҙмәт килешеүе төҙөмәй кеше яллау, граждандарҙың теркәлмәйенсә эшҡыуарлыҡ менән шөғөлләнеүе. Фиктив хеҙмәт килешеүҙәре лә йыш осрай - ҡағыҙҙа минималь эш хаҡы күрһәтелә, бюджет-фондтарға бар түләүҙәр ошонан сығып башҡарыла, хеҙмәткәр иһә йәшерен рәүештә өҫтәмә аҡса ала.\n«Күләгәләге» эш хаҡтары, легаль булмаған эш мөнәсәбәттәре - бар илгә хас социаль һәм иҡтисади бәлә. БР Хөкүмәте 84-се һанлы «Халыҡтың рәсмиләштерелмәгән мәшғүллеген кәметеү саралары һәм эш хаҡтарын ваҡытында түләү тураһында» (20.03.2015 йыл) ҡарар ҡабул итергә мәжбүр була. Башҡортостанда сама менән 116 мең тирәһе легаль булмаған хеҙмәткәр иҫәпләнә, ти. Уларҙы асыҡлау һәм закон талаптарына тура килтереү тәңгәлендә районыбыҙ республикала уртаса күрһәткес менән килә. БР Хөкүмәте аныҡ бурыс ҡуйҙы - районыбыҙҙа 2 мең тирәһе йәшерен эш урындарын рәсмиләштереү.\nУчалы район хакимиәте башлығының ҡарары менән рәсмиләштерелмәгән мәшғүллекте кәметеү буйынса махсус комиссия һәм эш төркөмө булдырылған. Унда был өлкәгә ҡағылышлы хакимиәт хеҙмәткәрҙәре, пенсия һәм социаль страховкалау фондтары, һалым һәм хеҙмәт инспекциялары, мәшғүллек үҙәге һәм башҡа хеҙмәттәрҙәге вәкилдәре инә. Эш төркөмө һалым һәм закон менән ҡаралған иғәнәләрҙе түләүҙән ҡасыусыларҙы асыҡлау буйынса даими мониторинг (күҙәтеү) башҡара. Йыл башынан Хеҙмәт һәм социаль яҡлау министрлығының территориаль бүлеге һәм район хакимиәте район-ара прокуратура менән берлектә 22 күсмә тикшереү башҡара, 87 хеҙмәт ҡануниәте боҙолоу осрағы асыҡлана. Шул иҫәптән, рейдтар үткәреү һөҙөмтәһендә хеҙмәт килешеүҙәре төҙөлмәйенсә хеҙмәт эшмәкәрлегенә йәлеп ителгән 43 граждан асыҡлана.\nБыл мәсьәлә урындағы бюджет өсөн үтә мөһим - байтаҡ өлөшө фәҡәт НДФЛ, йәғни физик шәхестәрҙең (граждандарҙың) килемдәренә һалымдан тулыландырыла бит. Ә урындағы ҡаҙна аҡсаһы нисек тотонолоуы тураһында гәзитебеҙҙә яҙып торабыҙ - юл, балалар баҡсалары, мәктәптәр, медицина. Былар барыһы өсөн дә кәрәк!\nУчалы ҡалаһында йәшәүсе Ғилмийәровтар ғаиләһе кәзә үрсетеү менән 2000 йылдан мәшғүл. Осраҡлы ғына һөтөнөң файҙаһы тураһында ишетеп ҡалған Ғәлимулла Кәлимулла улы кәзә һатып алып үрсетә башлай. Әлбиттә, барыһы ла ыңғай бармай. Бер заман хайуанҡайҙарын эт ҡурҡыта, 12 кәзәһе юғала. Эҙләмәгән ере ҡалмай: ҡала эсенән, тирә-яҡтағы урмандарҙы гиҙеп сығалар. Күпмелер ваҡыттан һуң күбеһен табалар, ә ҡалғандары һыуға батҡандай юҡ була. Юғалған һаҡалтайҙарын әле лә һағынып иҫенә төшөрә Миңнинур апай менән Ғәлимулла ағай.\nЙылдар үтеү менән кәзәләрен күпкә ишәйтә Ғилмийәровтар. Бөгөн көтөүҙәрендә 50 башҡа яҡын Заанен тоҡомло һаҡалтайҙар бар. Улар ябай кәзәләрҙән айырмалы рәүештә һөт тоҡомло һанала. Шуға йөндәре лә ҡыҫҡа. Яҙҙан алып ҡара көҙгә хәтлем кәзә һөтө, ҡымыҙы менән һатыу итә ғаилә. Бөгөн күптәр кәзә малының һөтө менән итенең файҙалы икәнлегенә ныҡлап төшөндө, буғай. Шуға ла кәзә аҫраусыларҙың күбәйә барыуына аптырарға кәрәкмәй. - Кәзә ҡымыҙын ыҫланған көбөлә махсус әҙерләйбеҙ. Һөтөнән ҡаймаҡ та айыртабыҙ. Эремсеге менән майы ла бик тәмле була. Шифаһы ла ҙур. Әйтергә кәрәк, кәзәнең ите һаулыҡ өсөн файҙалы, организм өсөн кәрәкле матдәләргә бай, - ти хужабикә.\n- Кәзә ҡымыҙы бейәнекенә ҡарағанда күпкә ҡуйыраҡ. Ҡуйылығы 5,5 процент тәшкил итә. Шуға ла уны бейәнеке һымаҡ йыш бешергә ярамай, күп болғаһаң майы өҫкә ҡалҡып сыға. Ул кальций, фосфор кеүек минераль матдәләргә бай, - ти хужабикә Миңнинур Ғилмийәрова. Уны урындағы магазиндарға һәм йәрминкәгә сауҙаға сығаралар. Үҙ һатып алыусылары ла бар. Кәзәләрҙе махсус аппарат менән һауалар. Береһе һауҙырыуға, икенсеһе сиратҡа баҫа. Һәр береһенең исемдәре бар - Зөләйха, Стелла, Аппакий һәм башҡалар. Көн дә бер кәзәнән алты литрлап һөт һауыла. Кәзә һөтөнөң дә инде күптән ғалимдар тарафынан әсә һөтөнә тиң булыуы, бигерәк тә яңы тыуған сабыйҙар өсөн сифаты яғынан алдырыуы раҫланған. Кәзәгә теләһә нимә ашатһаң да, туйыр әле, тип уйларға ярамай. Хайуан тик файҙалы матдәләргә бай булған аҙыҡты ғына һайлай. Айырыуса кишер яраталар икән. Ғәлимулла ағай кәзә аҫрау серҙәрен яҡшы белә, бик күп китаптар уҡый, профессорҙар менән дә бәйләнешкә сыға. Быйыл Марий Эл республикаһына барып, тоҡомло тәкә алып ҡайтырға ниәтләй.\nҠырҡ йыл үткәс тә…26.05.2014\nБашҡа һөнәр эйәләре араһында уҡытыусылар айырым урын биләй. Һәр кемгә биографияның беренсе битен яҙыша бит улар, ҙур тормошҡа путевка бирәләр.\n50 йыл элек минең өсөн Ахун урта мәктәбендә беренсе тапҡыр ҡыңғырау яңғыраны. Ҡурҡа-ҡурҡа ғына тупһа аша атланым. Әммә ҡаушауым шундуҡ юҡ булды - асыҡ йөҙлө, яғымлы Дамира Сафа ҡыҙы Кәлимова ҡаршы алды. Киң күңелле кеше ине, бер ваҡытта ла сабыйҙарҙы айырып ҡараманы. Үҙенең дә беренсе уҡыусылары инек, беҙгә йөрәк йылыһын йомарт өләште. Хөрмәтле һәм һөйөклө Дамира Сафа ҡыҙын хеҙмәт биографияһының алтын юбилейы менән ҡотлайбыҙ!\nБеҙ бер аҙ үҫкәс, 5-се класҡа барып еткәс, Йондоҙ Вәли ҡыҙы Вәлиева үҙ ҡанаты аҫтына алды. Ижади хыялдарға бирелергә, бейергә-йырларға өйрәтте ул беҙҙе. Дәрестәр ҙә ҡыҙыҡ үтте, кластан тыш саралар ҙа мауыҡтырғыс бара - мәктәпкә байрамға һымаҡ йөрөй инек.