30 Апрель , 17:02\nЭшҡыуар Мәликә Мансуровна Ишйәрованы көтмәгәндә ҡала хакимиәтенә саҡырҙылар. «Ололар көнө алдынан тағы ла байрам үткәреү өсөн аҡса һығырғалыр уйҙары…» – тип екһенһә лә, ҡырамалай ҡырҡ мәшәҡәтен ҡуйып, барып әйләнергә булды. Ни тиһәң дә, урындағы етәкселек менән килешеп йәшәргә кәрәк – бөгөн ул ҡала хужаһына, иртәгә үҙенә лә, йөҙ һыуын түгеп, шул йорт ишеген асырға тура килеүе ихтимал.\nКөндәлек эшендә һәр ваҡыт спорт стилендә кейенеп йөрөй, шулай ҡулайлыраҡ. Хакимиәттең яҙылмаған үҙ ҡанундары, унда был килеш күренеү ярамай һәм килешмәй. Шуға фатирына һуғылып, өҫтөн алыштырырға булды. Юл ыңғайы ювелир магазинына инеп, йөҙөнә семәрләп ҡим мәтле таштар батырылған көмөш беләҙек, супермаркеттан оло пакет тултырып тәм-том һатып алды ла ишекте асып инеү менән фа тирҙы яңғыратты:\n– Рәсимә? – Был ваҡытта ҡыҙының институтта икәнлеген белә күрә һораны, йоҡлап ҡалып ҡуймаһын был, тип хафаланыуы. – Әсәй, һин ҡайҙа?\n– Рәсимә ни һинең артыңдан уҡ сығып китте уҡыуына, иртәнге сәйен эсереп ебәрҙем. Миңә ҡалһа, һеҙҙән китеп ҡайҙа ғына барайым… – Бөксәңнәп, тыш та быш итеп һөйләнә-һөйләнә, зал яғын ан килеп сыҡҡан әсәһе яҙып ябынған яулығын төҙәткеләп ҡаршыһына баҫты.\nБиреште һуңғы осорҙа Маһира ҡарсыҡ, күҙгә күренеп биреште. Ошоғаса тилбер йыбырлап йөрөп ятҡан, йорт мәшәҡәттәрен ауырлыҡһыҙ атҡарған ҡарсыҡтың былай ҙа йоҡа кәүҙәһе хәлһеҙләнеп бөгөлдө, төҫһөҙ күҙҙәренең нуры ҡайтып, күгелйемләнгән күҙ соҡорҙарына һеңеште, бураҙналар сыбарлаған йөҙөнән ҡан әҫәре ҡасты. Атлағанда ла уң яҡ ҡабырға аҫтын услап йөрөүҙе ғәҙәт итте, ашау-эсеүҙе лә онотто, көсләп саҡырмаһаң, өҫтәл янына килмәй ҙә. Йәнә йыш ятаҡлай һуңғы осорҙа, оло йәш тә икәнлегенә һылтанып табиптарға күренеүҙән ҡыр ҡа баш тартһа ла, сәләмәтләнеүенә өмөтө һүрелмәгәндер, күрәһең, – үҙенсә дауаланып аҙаплана. Шулай ҙа зарын, уфтаныуҙарын тышҡа сығармай, шәлкемләп бәйләп киптерелгән әрем, меңъяпраҡты бер гә ҡушып ҡайната ла ҡуйы сәй төҫөнә ингән төнәтмәне бисмиллаһын әйтеп, сытыраймай ғына эсеп ҡуя, шунан ҡыуарған, шау һөйәккә ҡалған ҡул һырты менән ирендәрен һыпырып, башҡарырҙай күренгән йорт мәшәҡәттәренә тотона ла китә.\nЙәлләй әсәһен, ауылдан ҡуҙғатып алып килеп, бында, туғыҙынсы ҡатҡа, бикләп ултыртыуына үкенә лә биреп ҡуя, мәгәр етмешен тултырған ҡарсыҡты ауыл ерендә ҡалдырыу – мөмкин булмаған эш. Йорт-ҡурамды туҙҙырғым килмәй, йәнә ҡош-ҡортом до, бесәй-этемде кемдең ҡулына ҡаратып ҡалдырам, тип һуңғы көнөнә тиклем бында күсеп килергә теләмәй ҡырталашты. Ҡышын-йәйен ҡала менән ауыл араһын тапап, ҡур салау-хәстәрләүҙәрҙән арыған Мәликә әсәһен һуңғы сиктә күндерҙе тәки. Хәҙер йәне тыныс, көнитмеше теүәл: дүрт бүлмәле фатирҙа әсәһе менән институттың һуңғы курсында уҡыған ҡыҙы бергәләп көңгөр-ҡаңғыр йәшәп ятҡан көндәре. Хәлбүки, тормошоноң бөтөнлөгө китек барыбер: ҡыҙы Рәсимә бишенсе класта уҡыған йылы тау байыҡтырыу комбинатында баш инженер вазифаһында эшләп йөрөгән Зиннуры ҡапыл ғына йөрәк сиренән үлеп китте. Шаңҡыны, аптыранды, ҡайҙа барып бәрелергә белмәне башта. Шунан, иҫен йыйғас, хакимиәттә юрист вазифаһында эшләп йөрөгән еренән байтаҡ ҡына кредит алып, үҙенең шәхси эшен асып ебәрҙе. Хоҡуҡи өлкәләге белемен урынлы ҡулланып, сәмләнеп, ныҡышмал тотонғайны, кәсебе лә уңышлы ғына китте, матди хәле лә зарланырлыҡ түгел, уның менән партнерлыҡ итергә теләүселәр ҙә бихисап, аҡса тип тә йонсомай, танып белгән ҡала етәкселеге лә уға ихтирам менән ҡарай. – Әйҙә әле…\n– Мәликә Мансуровна, сибек яурынынан ҡармап, әсәһен зал яғына ыңғайлатты, сығып диванға ултырғас, алдына бүләген һалды: – Ике көндән – ололар көнө, һине Рәсимә ейәнсәрең менән беҙ шул байрам айҡанлы ҡотлайбыҙ. Ошо беләҙекте икебеҙ исеменән ҡабул ит. Унан да ҡулай нәмә тапман ым.\n– Ай, Аллам, расхутланмаһаңсы шул ҡәҙәре, күстәнәсе тағы нимәгә, һы уыт P ҡыс тулы тәғәм… – Шулай һөйләнһә лә, әсәһенең йөҙө яҡтырып китте, аҙыҡ-түлек тулы пакеттың эсенә ҡәнәғәт күҙ атты, ҡатын-ҡыҙ көйәҙләнеүе еңеп, затлы беләҙекте тупайған ҡушҡар тапҡырына элде лә ҡурайҙай беләген алға һоноп әйләндергеләне.\n– Әсәй, һиңә бер ни ҙә йәл түгел, оҙаҡ йәшә, йәме, сәләмәт бул!\n– Йә! – Ҡарсыҡтың йөҙөнән моңһоулыҡ күләгәһе йүгереп үтһә лә, ҡәнәғәт кеткелдәне. – Эштәрең нисек бара һуң, балам, иртән сығып китеп кис ҡайта инең, бөгөн, ни сәбәптәндер, иртәләгәнһең.\n– Тәгәрәп кенә китеп бара, ай аҙағында ике йыл элек ябылған теге ит комбинатының яртыһында колбаса цехын асабыҙ, йыл аҙағына ҡәҙәр һарыҡ йөнө, тиреләр ҡабул итеп, эшкәртә башлаясаҡбыҙ. Уның өсөн дә бина таптыҡ, шуны ремонтлап ебәргәндә, эсенә кәрәкле ҡорамалдар ҡуя башларға ла мөмкин.\n– Ауыл шөғөлөн ҡыуалатаһың әләйгәс, ҡатын-ҡыҙға кейем-һалым, матурлыҡ са лондары, сәс алдырыу урындарын асып, шуның мәшәҡәттәре менән шөғөлләнеү ҡулайлыраҡ түгелме?\n– Һуң мин бит – ауыл балаһы, ер хәстәре йәнемә яҡын да, ҡәҙерле лә. Яҡын тирә райондарҙың береһендә тирмән асыу уйы ла бар әле. Урындағы халыҡҡа ҡулай, миңә отошло буласаҡ. Ир-егеттәр тотонмай тип, ҡул ҡаушырып ятайыммы тағы? Тик бына һуңғы йылдарҙа ҡабатланып килгән ҡоролоҡ ҡына бәкәлгә һуға. – Тороп баҫҡан Мәликә Мансуровна үҙенең бүлмәһенә йүнәлде лә, кейем шкафын асып, өҫтөн алыштырырға керешеп китте, үҙе асыҡ ишек аша һөйләшеүен дауам итте. – Иртәләүемдең әтнәкәһе шунда: ҡала етәкселегенә саҡырҙылар.\n– Улай икән… – тип һуҙҙы Маһира ҡарсыҡ, уны, өй кешеһен, эш ығы-зығыһы бөтөнләй борсомай, шуға әңгәмәне үҙ яйына ҡайырҙы.\n– Райондар ту раһында башлағасың, һорайым әле, йөрөгәнеңдә беҙҙең ауылға һуғылаһыңдыр ҙа?\n– Хәҙер янымда булғасың, йәнә унда яҡын туғандар ҡалмағас, артыҡлап ҡайтҡы ла килмәй. Былай, булып киттем унда, ун – ун биш көн элек. – Саҡырылған урындарға тәғәйен ләнгән костюм-күлдәген кейеп, трюмо алдына баҫты ла бит-йөҙөн рәткә килтерҙе, шунан зал яғына муйынын һондо. – Нишләп ҡапыл ғына ауыл иҫеңә килеп төштө әле?\n– Һин онотһаң да, Сабир бер ҙә генә лә иҫемдән сыҡмай, килен бул ып төшөп, бауыр баҫып йәшәгән ауылым, ни тиһәң дә. – Маһира ҡарсыҡҡа «ҡайтҡым килмәй» оҡшаманы шикелле, әсе ҡапҡандай, ризаһыҙ сытырайҙы. – Нишләптер ауыл ға туҡтап китеүең хаҡын да бер тапҡыр бул һа ла һүҙ ҡуҙғатманың, будты ул һиңә ят төйәк...\n– Әйтһәм, өй беренсә төшөп һәр береһен теүәлләп һораша башлаясаҡһың. Ә мин ауыл башлығы, теге Ҡара Гәрәйҙе күрҙем дә, йомошомдо йомошлағас, кире боролдом.\n– Ауылдан сығышлай беҙҙең өй яғына ла күҙ һалғанһыңдыр әле?\n– Һалмаған ҡайҙа! Бөткән. Ергә һеңешкән тауыҡ кетәгендәй генә нәмә ҡалған шунда.\n– Улай тимә, кендек киҫелгән йорт бейеклеге менән түгел, булмышты арбап үҙенә тартып, саҡырып тороуы менән ҡәҙерле.\n– Әсәһе гелән һүҙҙәрҙе һайлап, уға ниндәйҙер мәғәнә һалып һөйләргә ярата. Шуларҙы әйтте лә, берауыҡ тынып ҡалғас, фекерен йомғаҡланы: – Һин генә түгел, ағайың, апайҙарыңдың йылыһы һеңгән уға.\n– Әсәй, һин ысын философ!\n– Уныһы кем була тағы?\n– Тәрән фекерле аҡыл эйәһе.\n– Аҡыллымын тип әйтеүе – үҙе үк ахмаҡлыҡ, әммә белем алыуға килгәндә, йүнле уҡыу эләкмәне шул беҙгә – миңә лә, атайыңа ла. Ҡайтышлай беҙҙең ауылдан бире юл эсендә Ҡәнзәфәр ауылы ята бит әле, ауыл осондағы йортҡа ла иғтибар ит мәгәнһеңдер инде?\n– Ауылдағы һәр хужалыҡты ҡарап йөрөй алмайым! Ташландыҡ өй нимәгә ул миңә?!\n– Кейенеп бөткән Мәликә залға сығып баҫты. Яуап ярайһы уҡ тупаҫ ишетелде. Күпте күргән әсәһе генә ҡылъяйманы:\n– Унда һинең атайың йәшәгәнлекте беләһең. Өйө яғына һуҡмаҡ бармы, уға инеп-сығалармы икән, тим.\n– Ҡараманым, күрмәнем, тим бит. – Һе, сәйер холҡоң менән зерә лә аптыратаһың. – Яуап тағы оҡшаманы. Әсәһе һуҡ бармағы менән яҫы маңлайын ыуҙы. Үпкәләгәндә уның шулайта торған ғәҙәте бар.\n– Ҡәнзәфәр ауылы аша үткәндә телефондан һөйләшә инем. – Телефундан. Бына, аҡланыр яуабын да тапты. – Әрепләшеүгә тартым һөйләш еүҙе дауам иткеһе килмәгәнгәлер, һин дә мин һораны:\n– Атайыңдың һуңғы алған әбейе үткән йыл үлеп ҡалған, тип ишеткәйнем.\n– Әсәй, ҡалала туғыҙынсы ҡатта йәшәйем тимәйһең, тирә-яҡтағы хәлдәрҙе белеп, белешеп ултырған көнөң.\n– Һуң, белмәй тағы, яҙ көнө беҙҙең ҡаршы яҡ урамдағы Нурия килен килеп киткәйне бит хәлемде белергә, шул еткерҙе.\n– Атайымдың был нисәнсе ҡатыны ине әле?\n– Бына быныһы инде һин хисаптар һан түгел.\n– Иҫкәрмә йомшаҡ тауыш менән әйтелһә лә, ярайһы уҡ уҫал һәм ҡәтғи яңғыраны. Тамам кәйефе киткән Мәликә Мансуровна ишеккә йүнәлде, шулай ҙа, мөмкин тиклем итәғәтлек күрһәтеп, әсәһенең байрам кәйефен һаҡларға тыр ышты:\n– Әсәй, Рәсимә ҡайтһа, әйт, табын хәстәрләһен, өсәүләп ултырып алырбыҙ. Ни тиһәң дә, һинең йылына бер килгән байрамың, мине тегендә, моғайын да, оҙаҡ тотмаҫтар. Ашығыңҡырап сыҡҡан икән дә баһа, сәғәтенә күҙ атты ла, ҡаланың үҙәк майҙан ын үтешләй, машинаһын парк башланған юл ҡырына ҡайырып туҡтатты. Көн һалҡынса булһа ла, аяҙ һәм салт ҡояшлы. Парктағы ағас-ҡыуаҡтар көҙ төҫөнә төрөнөп, нурҙарға ҡойоноп ирәйеп ултыра. Күк йөҙө күҙҙе сағылдырғыс ҡуйы зәңгәрлеге менән, таш һуҡмаҡ ситендәге ҡыртышта морон төрткән йәшел ҡурпы йәм-йәшеллеге менән ер йөҙөндә һары көҙ, аҡ ҡыштан һуң, асыҡ төҫтәр хакимы наҙлы яҙ айы барлығын һәм уның да үҙ мәлендә күкрәп килерен иҫбат итәләр төҫлө. Эш көнө булһа ла, ял итергә сығыусылар байтаҡ ҡына күренгеләй: кемеһе ултырғыстарға ултырып, күҙҙәрен йомоп, йөҙөн йылы нурҙарға ҡуйып кинәнә, кемеһе, парлашып, ашыҡмай ғына таш һуҡмаҡты ҡыҙыра. Парктың уртаһында әйләнгән дәү шайтан ҡуласаһы яғынан шат тауыштар ишетелә. Килгән ҡу наҡтар ҡуласаның иң өҫтөнән ҡаланы тамаша ҡыла ала, унан бар тирә-йүн ус төбөндәгеләй күренә. Ҡолағында таныш шиғыр юлдары яңғырағандай итте:\nӘйләнә карусель, әйләнә,\nКарусель ҡоролған хәйләгә…\nМашинаһына инеп ултырып ҡуҙғалып киткәс тә, һәммә халыҡты бәүелмәле ултырғыстар беркетелгән оло дүңгәләгендә әүрәтеп әйләндергән шайтан ҡуласаһынан, теге шиғыр шауҡымынан арына алманы. «Ҡыҙыҡ был тормош тигәнең, хас та өҙлөкһөҙ әйләнеп торған карусель инде, бөгөн мин өҫкә ҡалҡып сығам, ә иртәгәһен түбәнгә түңкәрелеп, башҡаларҙың юғарыға сөйөлөүе бик тә ихтимал… Карусель ҡоролған хәйләгә… хәйләгә…»\nХакимиәткә килгәнсе тамам тынысланғайны. Башлыҡтың ҡабул итеү бүлмәһендәгеләр менән ихлас иҫәнләште лә бер яҡ ситкәрәк барып баҫты. Апаруҡ ҡына халыҡ йыйылған бында: таныштарын осратҡандар тауыштарын баҫып, шым ғына әңгәмәләшә, кәңәшмә-фәләнгә һирәк саҡырылғанға күрә үҙҙәрен әле ситен тойғандар битараф ҡиәфәттә төп бүлмәгә инеүҙе көтөп ойоп ултыра. Янына ҡалала бер нисә магазин, киоскалар селтәр ен тотоусы Фәрит Яманғолов килә һалып етте лә, итәғәтле иҫәнләшкәс, ҡатын-ҡыҙҙарҙыҡы һымаҡ тауышы менән сыйылдап ҡыҙыҡһынды:\n– Мәликә ханым, нишләп саҡырта икән хужа, белмәйһегеҙме? Үткәндә йыйып алып мейене сереттеләр, бөгөн тағы. Ололар көнөнә тип аҙыҡ-түлеккә биш процент ташлама яһаным бит инде, тағы ни етмәй икән быларға, ә?\nНишләптер өнәп еткермәй ошо Яманғоловты: ҡыҫмыр, хәйләкәр, шылғаяҡ әҙәм осраған һайын күңелендә ытырғаныу тойғоһо уята, бер зыяны теймәһә лә, уны ирештергеһе, асыуландырғыһы килә башлай. Һуңғы сиктә ты йыла, был кешегә ҡарата кире мөнәсәбәтен эсенә йома. Шул юл менән ике арала арауыҡ һаҡларға тырыша, бер өлкәлә, уртаҡ шөғөл атҡарғанға ғына уның менән ҡатнашырға, аралашырға мәжбүр, әммә йәне тартмаған әҙәмгә сәбәпһеҙгә мөрәжәғәт итергә ынтылып та бармай. Был юлы ла Яманғоловҡа әсе төрттөрҙө:\n– Әйтәм, кәүҙәң биш процентҡа йоҡарғандай күренә! Яманғолов аҫҡа һалынған бирән ҡорһағын эскә тартып, уны ҡыҫҡа ҡулдары менән ҡармағас, үпкәләгәндәй һөйләнде:\n– Ярай инде, мыҫҡыллама, йәме, былай ҙа бисә шул ҡорһаҡҡа аҙым һайын бәйләнә, беләһегеҙ килһә, ир кешенең кендектән юғары яғы яурынға иҫәпләнә.\n– Әләйгәс, һеҙ киң яурынлы, оло кәүҙәле уҙаман булып сығаһығыҙ инде! – Тәбәнәк буйға, өрөп тултырылған туптай тыңҡыш кәүҙәгә, балаларҙың кейем элгесен хәтерләткән һалынҡы яурындарға күҙ атҡан Ишйәрова, сыҙап ҡала алмай, көлөп ебәрҙе лә, Яманғоловты ысынлап үпкәләтеүҙән тартынып, эшлекле дауам итте.\n– Аҙыҡ-түлеккә биш процентлы ташлама түгел, усҡа һалып иҫәпләмәле аҡсағыҙҙы әҙерләгеҙ, Фәрит Фәйзуллович! Уларға, – бүлмә ишегенә ымланы, – хәҙер үк кәрәк, шуның өсөн саҡыртҡандар ҙа! – Яманғоловтың ҡыҫмырлығын белгәнгә, уның ауыртҡан еренә һуҡтырып, мәғәнәле йылмайҙы.\n– Ҡайҙа инде миндә аҡса, ундай нәмәне күргән дә юҡ һуңғы осорҙа, бөтәһе лә оборотта йөрөй бөгөнгө көндә, әлеге моментта бер тинһеҙ интегелә. Ысын! – Әңгәмәсеһен ышандырырға теләгәндәй, ҡоласын йәйҙе.\n– Күсереү юлы менән башҡарабыҙ барлыҡ финанс операцияларын, ҡағыҙҙарҙағы һандар ғына билдәләй аҡса күләмен, билдәле булыуынса, уның даирәһе тар һәм сикле. Өҫтәүенә, һалым, пенсия хеҙмәттәре муйынды быуа, тын алырмын тимә. Асыҡҡандан ҡаныҡҡан яман, тигәндәй, туя белмәйҙәр, асмәйелдәр. Үәт, замана китте, ә!\n– Йыуан, килбәтһеҙ аяҡтарын йәшергән һалынҡы сал бар балаҡтарына һуҡты.\n– Урта эшҡыуарлыҡты үҫтерәйек, ярҙам итергә кәрәк, тип боғаҙ ярған булалар, ғәмәлдә иһә аҙым һайын аяҡ салалар, тәгәрмәскә таяҡ тығалар. Теге аҙнала пожарниктар килеп, етешһеҙлектәр табып бәйләнеп маташтылар, баҡти һәң, уларға машиналарын ремонтлау өсөн аҡса кәрәк икән, кеҫәләген ҡырып-юнып һоғон дорғайным, өндәре тығылды. Так што, хөрмәтле ханым, был донъя ла ғәҙеллек бөттө… Фәрит Яманғолов һандырауын тамамлап өлгөрмәне, бүлмә түрендәге өҫтәл ар тына ҡунған тәтәй ҡыҙ, алдындағы исемлеккә тағы ла бер тапҡыр күҙ атҡас, саҡырылғандарҙың йыйылып бөтөүен күреп, тиҡый ҡиәфәттә мөрәжәғәт итте:\n– Инегеҙ. – Иҫкәртелгәндер, күрәһең, бойорғандай итеп өҫтәне: – Ололар түрҙә урынлашҡан, һеҙ ингән яҡтағы стена ҡырына ултырырһығыҙ.\n– Беҙҙең урын һәр ваҡыт ишек төбөндә инде! – Алдан төшөп атлаған Ишйәрованың төртмәтелләнеүен секретарь ҡыҙ ишетмәмешкә һалышып, эшем эйәһеләй, алдындағы ҡағыҙҙарына эйелде. Башлыҡтың кабинетының түр яғы халыҡ менән тулғайны. Кәңәшмәләр үткәреү өсөн ҡырғараҡ ҡуйылған өҫтәл тирәләп башлыҡтың урынбаҫарҙары теҙелгән, ҡаршы яҡ стеналағы ултырғыстарға тиҫтәгә яҡын ҡарт-ҡоро һаҡҡан. Ишйәрова ишек төбөндәге ултырғысҡа абруйлы ғына урынлашҡас, сумочкаһын алдына һалып, былай ҙа ыҫпай таралған сәстәрен һыйпаштырҙы ла, мине ни өсөн саҡырҙығыҙ, тигән һораулы йөҙ менән башлыҡҡа төбәлде. Рөстәм Ишмөхәмәтович, инеүселәр урынлашып бөткәс, ҡалын ҡаштарын йәмерәйтеп, үсеккәндәй һөҙөп ҡарап һәммәһен теүәлләне лә тамаҡ төбө менән һүҙ алды:\n– Йә, йыйылып бөттөк, буғай, – тәғәмдәрҙән һығылған өҫтәл артында ултырамы ни, һыйға саҡырғандай, ҡулдарын йәйҙе. – Хуш ҡылып, башлайыҡ! Хәйер, башлайыҡ, тиһәм дә, бына әле урынбаҫарҙар менән инәй-олатайҙарҙың ҡарттар йортонда нисек йәшәүҙәре хаҡында әңгәмәләшеп алдыҡ. Әйтергә кәрәк, республика етәкселеге, шулай уҡ беҙ ҡарттар йортон һәр ваҡыт контролдә тотабыҙ, кисәге көн минең беренсе урынбаҫарым барып, ундағы йәшәү шарттары менән танышып ҡайтты. Шуға ла бөгөнгө ҡорҙоң ойошторолоуы бер ҙә осраҡлы хәл түгел. Ҡарттар йорто администрацияһы менән бергәләп уйлаштыҡ, кәңәшләштек тә, йыйылып алыу зарурҙыр, тигән дөйөм фекергә килдек. – Пластик һауыттан стаканға минералка һалып, ғолҡолдатып эсеп алды. – Билдәле булыуынса, илебеҙ оло быуындарға хөрмәт йөҙөнән йыл һайын уларҙың көнөн билдәләй. Беҙ был көндө ветерандарыбыҙға үҙебеҙҙең ихлас хөрмәте беҙҙе күрһәтәбеҙ, рәхмәтебеҙҙе еткерәбеҙ, бүләктәр тапшырабыҙ. Әйтергә кәрәк, был хәстәрләү бер көндә генә башҡарылыр эш түгел, ололар хаҡында йыл әйләнәһенә ҡайғыртырға бурыслыбыҙ, сөнки улар быға лайыҡ…\n«Тағы башланы… Ни тиһәң дә, элекке партком секретары шул, трибуна артына баҫып вәғәз һөйләргә күнеккән…» Тантаналы телмәрҙәрҙе, фәлсәфәүи сығыш тарҙы, нотоҡ уҡыуҙарҙы үҙ итмәгән Ишйәрова башын аҫҡа эйҙе, башҡаларға һиҙҙертмәҫкә тырышып ауыҙын ҡаплап иҫнәп алды ла эстән генә асыласаҡ колбаса цехына нимәләр хәс тәрләргә кәрәклеге хаҡында иҫәпләргә тотондо.\n– Бына бөгөн, хөрмәтле йәмәғәт, эшлекле эшҡыуарҙар, арҙаҡлы ағай-эне, һеҙҙе ҡарттар йортонда көн күргән атай-әсәйҙәрегеҙ менән осраштырырға йыйҙыҡ. Юғиһә, унда барыу юлын онотҡан икән бәғзе берәүҙәр. Көтөлмәгән хәбәрҙән тертләп китте Мәликә Мансуровна, башын ҡалҡытып, алдында теҙелгән ҡарт-ҡороно теүәлләне, ҡарашын һаҡал-мыйыҡ ебәргән, башына йылтырап ҡатҡан теүәтәй кейгән, ҙур танауына ҡалын һөйәк тирәсле лу палы күҙлек атландырған йоҡа кәүҙәле ҡартта туҡтатты: «Атай бит был, атайым… Уны күрмәгәненә нисә йыл үтеп китте, олоғайған, танымаҫлыҡ булып үҙгәргән… Заманында баҫҡан урынында тороп сыҙамаған етеҙ хәрәкәтле, ҡырыҫ тауышлы, эшһөйәр кеше ине бит атаһы… Әүәле ошо кеше ғаиләһен генә түгел, тотош ауылды дер һелкетеп йәшәгән, тиеүгә кем ышаныр бөгөн?..»\nҮткәндәрен хәтеренә төшөрөргә теләгән Мәликә Мансуровна маңлайындағы иҫке яра йөйөн ыуҙы, ә ул, тыштан бөтәшһәм дә, эстән һыҙам әле, тигәндәй, сәнсеп-сәнсеп һулҡып ҡуй ҙы…\n– Алдынғы тракторсы Мансур Булатов урып-йыйыу эштәре һөҙөмтәһе буйынса колхоздың ураҡ чемпионы тип билдәләнә һәм «Урал» мотоциклы менән бүләк ләнә!..– Ауыл клубы бер аҙға ғына тын торҙо ла гөрләтеп ҡул сабырға тотондо, рәттәрҙә хуплау ауаздары ишетелде: «Маладис, ҡорҙаш, һынатмайһың, әй, бында мотоцикл алдың, районда, моғайын да, «Москвич»ҡа ултыртып ҡайтарырҙар!.. Мансур, һинән бер сирек, былай булғас, аҙна буйы туҡтамай йыуырға була!.. Сәхнәгә сыҡҡас, бер юлы рәхәтләндереп бейе лә ҡуй инде, ойотоп баҫҡаныңды күптән күргән юҡ!..»\nКүтәрмәлә тәмәке тартҡандыр, ишекте шар асып килеп ингән атаһы ауыҙында быҫҡыған тәмәкеһен иҙәнгә ырғытып, кирза итегенең үксәһе менән тызыны ла, маҡтауҙарҙан күркәләй ҡабарып, үҙе менән бергә көҙгө һалҡын һауаны, ҡырҡыу папирос еҫен эйәртеп, ҡырып йыуылған иҙәндә бысраҡ эҙҙәр ҡалдырып, сәхнә яғына ыңғайланы. Шул мәлдә алғы рәттә ултырған бухгалтер Вәлимә эргәһенән үтеүсе иргә ишеттерерлек итеп кенә шыбырҙаны: «Мансурчик, ҡулсырчик, бөгөн кил, көтәм…» Яратмай Мәликә шул ширҡаңдаҡ бисәне, күрҙе иһә, талағы таша башлай. Колхоз контораһында баш бухгалтер Яңыбай ағайҙың ярҙамсыһы булып ултырған ҡатынға, йомош табып, йыш һуғыла атаһы. Эйәреп барһа, атаһының кәнсә күтәрмәһен дә күренеүен көтөп ала алмай хәле бөтә. Ә тегеһе сығырға ашыҡмай, ваҡыт-ваҡыт тәҙрә аша тыш яҡҡа, ҡаршы яҡ урам ултырғысында суҡайған ҡыҙына күҙ атып ала ла кире юғала. Шулай итеп, хәтһеҙ ваҡыт көт өргә мәжбүр ҡыла: йылы көндәрҙә беленмәһә лә, һыуыҡтарҙа шоҡорайып, быҫҡаҡта күшегеп этләнеүҙәре еңелдән түгел. Атаһы ниндәйҙер эске дәрт менән, күҙҙәре осҡонланып килеп сыға ла, фуфайка кеҫәһенән бәләкәй көҙгө киҫәге килтереп сығарып, ҡыҙыл таптар яғылған биттәрен, муйынын ҡулъяулыҡ менән һөртөргә кереш ә. Ҡайтышлай магазинға һуғылалар ҙа, төргәккә төрөп тәм-том һатып алған атаһы, ҡырыҫ ҡарап, уҫал киҫәтә: «Мә, кәнфит аша. Вәлимә апайыңа барғанды әсәйеңә әйт еп ҡуйма! Ысматри, яңылыш ысҡындырһаң, Юлай ағайыңа, Фәрзәнәгә, Фәһимәгә ҡушып һыҙырам!..» «Һыҙырам» һүҙе нән үтә лә ҡурҡа Мәликә, ҡурҡһа ла, ғаиләлә иң кесе бала булараҡ, уға ҡайыш тәтегәне юҡ әлегә. Хәйер, башҡаларға ла туҡмаҡ-йәбер эләгә һалып бармай, айыҡ саҡта атаһы йыуашайып, баҫалҡыланып ҡала, хәүеф-хәтәрҙән һипһенгән терпеләй эсенә йомола, ауыҙынан артыҡ хәбәр тартып алырмын тимә. Шундай саҡтарында ул, йөк атылай, эшкә егелә, алды-ялды белмәй көнө-төнө тир түгә, ҡайтып күренә белмәй, эстеме, йәненә шайтан инеп оялаймы ни – бар тирә-яғын ватып-емерергә әҙер. Атаһы әллә ярата, әллә яҡын күрә – уны гелән үҙе менән эйәртә. Бына әле лә башҡалар өйҙә ҡалды, улар икәүләшеп клубҡа килделәр. Бер төркөм бала-саға менән сәхнә алдындағы иҙәндә ултырған Мәликә, Вәлимә яғына уҫал ҡарап: «Атайым Ҡулсыр түгел – Мансур батыр, – тип ҡысҡырҙы ла ҡыуаныслы тауыш менән ары сәрелдәне, – Атай, атаҡайым, мотоциклыңа иң тәүлә әсәйемде, шунан беҙҙе ултыртып ауыл буйлатып елдереп кенә йөрөтөрһөң, йәме!?.» Ә мотоциклдың асҡысын бармаҡтарында уйнатҡан атаһы уны, аяҡтары аҫтында буталған баланы, бар тип тә белмәй терәлеп үтте лә Вәлимәгә һирпелеп, шаян ҡаш һикертеп, күҙ ҡыҫты. Тегеһе, уның артынан эйәргеһе килгәнгәлер, кейемен кипсәлдергән тығыҙ кәүҙәһен уйнаҡлатып, ҡалҡына биреп ҡуйҙы.\nШатлығы эсенә һыймаған Мәликә йүгерә-атлай ҡайтып инде лә, ишек ябылыу менән, ҡыуаныслы яр һалды:\n– Әсәй, беләһеңме, атайыма колхоз мотоцикл бүләк итте! Шуның ҡыҙыл бант бәйләнгән асҡысын тотош ауыл халҡы алдында колхоз хужаһы Ғәлимйән олатай атайыма тотторҙо! Атайым сәхнәнән төшкән ыңғайы мине күтәреп алды ла: «Һине мотоциклда елдереп алып йөрөйөм!» – тине. Әсәй, һине, тағы Юлай ағайымды, йәнә Фәрзәнә менән Фәһимәне лә бер юлы ултыртып алып ҡунаҡҡа ла барырбыҙ әле, тине.\n– Тәтелдәмә әле, ярыҡ барабан, ағайың, апайҙарың дәрес әҙерләй, һинең ише эшһеҙ түгел бит улар! – Түрбашта ҡамыр баҫҡан әсәһе, башын ҡалҡытып, орошмай ғына иҫкәртте лә кире эйелде.\n– Аңламайһығыҙмы әллә, беҙгә матас бүләк иттеләр, бер кемдеке лә юҡ, ә беҙҙеке бар! – Ҡуйырҙан ҡуйманы Мәликә, иҙән уртаһына баҫып, ҡулдарын һелтәп бытылдай бирҙе. Ҡаштарын йыйырған Юлай ағаһының иҫе лә китмәне шикелле, мыштыр-мыштыр килеп сумкаһына китаптарын тултырырға керешеп китте, Фәрзәнә менән Фәһимә тырышып-тырышып дәфтәрҙәренә яҙыуҙарында булдылар. Ҡамырын әүәләп бөткән әсәһе табаҡтың өҫтөнә ашъяулыҡты бөкләп ябып ҡаҙанлыҡ яғына индергәс, ҡомған менән ашыҡмай ғына ҡулдарын сайҙы ла, тыныс өндәшеп, уның тыйып торғоһоҙ тантанаһын һүрелтергә тырышты:\n– Колхоз идараһының ҡарары хаҡында бер аҙна элек үк билдәле ине инде. Күрше Нәғимә инәйең инеп һөйөнсөләп тә сыҡты. Бөгөн сәхнәнән шул хаҡта әйткәндәр генә.\n– Улайһа, нишләп һин дә барманың, ундай ҙур бүләкте етәкләшеп сығып алғанда ла аҙ әле!\n– Атайың клубҡа йөрөгәнемде яратмай шул, колхозда хисапланмаған башың менән унда ни ҡалған һиңә, ти.\n– Уның ҡарауы, һин өйҙә эшләйһең, әсәй, атайҙың ҡырҙан ҡайтырын көтөп алаһың, керҙәрен йыуаһың, тамағына йүнәтәһең, беҙҙе ҡарайһың.\n– Шулай ҙа бит, ул уны беләме ярмуш…\n– Нишләп атайыма гел исем тағаһығыҙ ул, Вәлимә апай уға бөгөн ҡулсыр тине, һин ярмуш тиһең.\n– Ҡулсырлығын ул ғына белә торғандыр. – Арыған йөҙҙән борсолоу күләгәһе йүгереп үтте.\n– Әсәй, әйҙә, былай итәбеҙ, хәҙер күмәкләп аш өйҙәге урындыҡ аҫтындағы тәмлекәстәрҙе бында сығарып өҫтәлгә ҡуйып, атайҙы ҡаршылайбыҙ. Ул ҡайтып инһен дә, әллә ҡәҙерле ҡунаҡ киләме беҙгә, тип уны көткәнде лә һиҙмәй аптырап торһон. Шунан көлөп ебәрһәк, бөтәһен дә аңлар, төшөнөр. Эй, мәрәкә булыр, ибет!?\n– Атайың тиң-тошона бүләген йыуҙырып йөрөп һуң ҡайтыр шу, ә һеҙгә йоҡларға кәрәк… – Этеп алып барған ярһыуға ыңғайлай төшкән әсәһе, ҡулдарын алъяпҡысына һөртөштөрөп, юғалып ҡалды.\n– Шулайтайыҡ инде, әсәй, ә беҙ ярҙам итербеҙ! – Мәликә өҫтөндәге йоҡа бишмәтен һалып ырғытты ла ҡамыр еҫе килгән еүеш ҡулға барып йәбеште. Әсәһе лә дәртләнеп китте шикелле:\n– Ай, Аллам, белә тороп, әҙерләнмәй тик йөрөнөмсө, һин әйтмәһәң, белегем дә юҡ, шыпа. Балалар, ярҙамлашығыҙ, әләйгәс. Октябрь байрамына, Яңы йылға тип һаҡлап тотҡан тәм-томдо өҫтәлгә теҙеүгә артыҡ күп ваҡыт китмәне. Өҫтәп картуф әрсеп бешерергә ҡуйҙылар, теге ҡалҡып өлгөрмәгән ҡамырҙы йәйеп, табикмәк әтмәләнеләр. Картуф әрсеү менән Юлай ағаһы булашһа, апалары табикмәк бешергән әсәләре эргәһендә өйрөлөп-сөйрөлдөләр, ҡыҙарып бешкән, хуш еҫ бөрккән түңәрәктәрҙе бер яҡ ситтәге тәрилкәгә һалып торҙолар, ә ул банкаларҙан һауыттарға сейә, еләк, ҡарағат, бөрлөгән ҡайнатмалары һалды. Ағаһы байрамға тигән матур күлдәген, ҡара сатин ыштанын кейеп алған бул ды, ә ҡыҙҙар сиратлашып сәстәрен тарашып, толомдарына таҫма таҡтылар, әсәһенең өҫтөндәге сәскә биҙәкле күлдәге лә бигерәк килешле. Бөтәһе лә әҙер булғас, өҫтәл тирәләй ултырып, атаһын көтөргә керештеләр. Үҙенә ҡалһа, бигерәк сыҙамһыҙ шул, бер нисә тапҡыр күтәрмәгә сығып әй ләнде. Тупһаға һөйәлеп көҙгө төн ҡараңғылығына күпме генә өңөлөп төбәлһә лә, ҡапҡаны шығырҙатып асып инеүсе булманы. Ярты төн ауышҡансы ҡайтмаған атаны көтөп тә ала алмағас, ҡайҙа етте шунда ятып әүелйеп киттеләр. Таҡта солан стенаһын таһыр-тоһор бәрелгеләп, ишекте шар асып, шунан ҡаҡлыҡтыра ябып ингән тауышҡа һиҫкәнеп уяндылар. Ишек яңағына йәбешеп болғаңлап, лаяҡыл иҫерек аталары баҫып тора ине. Ҡайтышлай бер нисә урында йығылғандыр: фуфайкаһы, салбары ҡойоланып бөткән, итектәре эт алғыһыҙ бысраҡ. Әсәһе диванға ҡырын ятып торған еренән ҡалҡынды ла, сәстәрен рәтләштереп, хәүеф-хафа көткәндәй йөҙөн һағайтып, бер яҡ ситкә баҫты. Юлай ағаһы, апалары ла, йоҡоларынан айный алмай аңҡы-тиңке килеп, иҫнәп ултыралар.\n– Йә, бына мин ҡайттым! – Һалынып төшкән ялан башын кинәт ҡалҡытҡан ата кеше, ҡыҙарған күҙҙәрен хәтәр яндырып ҡарап, һөжүмгә күсте. – Йәнә ләх булғансы эскән, тимәксеһегеҙме? Имею право! Патаму што мин колхоздың ураҡ батыры, бик белгеһеҙ килһә! Колхоздыҡы ғына түгел, райондыҡылыр ҙа әле. Ә һеҙ, – балаларына ҡамсылай һалынған ҡулын алға ташлап төрттө, – елкәмде кимергән паразиттар, башымды ҡымырйытҡан ас беттәр. Әсәйегеҙ – өҙлөкһөҙ көсөкләгән кәнтәй һәм бездельник! Ма-Ма-Маһира, иреңдең тапҡан-таянғанына йәшәгәнлегеңде беләһеңме, йыбытҡы! – Быуындары тотмағанғалыр, ишек яңағына арҡаһы менән терәлгәйне, аяҡтары ал яҡҡа шыуып китеп, тырпырап иҙәнгә һуйҙайҙы, шунан өйәҙәй-йонсой ҡалҡынды ла ике ҡулына терһәкләнгән килеш шун да ҡалды.\n– Мансур, әйҙә, сисендерәйем дә, ят инде. Һуң бит, балаларға таң менән мәктәпкә, һиңә лә эшкәлер. – Әсәһе, эйелеп, быуынһыҙ кәүҙәне ҡалҡытырға маташҡайны, көслө ҡул уны эләктереп алып, ситкә елтерәтте:\n– Пашла вон, ду-ду-дура! Һин дә булдыңмы бисә! Вә…Вә… – Ни тиклем генә иҫерек булһа ла, артыҡ һүҙ ысҡындырғанын самалап, төҙәтә һалды. – Вәт, исмаһам, ҡайһы берәүҙәр йәшәй белә, өйҙәре таҙа, йыйыштырыулы, аш-һыуҙарынан өҫтәл һығыла, үҙҙәренән хушбуй еҫе аңҡый… – Ауыҙы ситенән һарҡҡан ялтыр шайығын ҡул һырты менән һыпырып, Юлайға ҡарашын атты.\n– Һи-һи-һи-һин, күрше малайы, ниңә яңы эшләнгән ҡапҡаға инергә шөрләгән аңра һарыҡ ише, дәдәңә ҡарап таҫыраяһың, ә?\n– Мансур, балалар алдында әҙәплерәк ҡыланһаңсы, ниндәй дядя ул тағы? Ниңә үҙ малайыңды түбәнһетәһең шулай? – Әсәһе тыйырға итә.\n– Мин әйткәс, күрше малайы! Какая гарантия, што ул уйнаштан тыумаған? Иҫбатла, што түгел! – Ауыҙын ҡулы менән ҡаплап, йәштәренә төйөлөп торған ҡатынына һуҡ бармағын төрттө. – Дакажи! Өнөң тығылдымы? То-то! Әйткәндәрем сәпкә тейгәс, ана бит, оятыңа сыҙай алмай, күҙҙәреңде шәмәртәһең…\n– Мине һанламаһаң, балаларыңдан тартын, Алланан ҡурҡ, исмаһам!\n– Алла? Алып килеп күрһәт хәҙер үк уны миңә, күрәйем, тотоп ҡарайым, ышанайым барлығына. Юҡ ул Алла! Һинең ише наҙан бисәгә, бәлки, барҙыр, ә ысынында иһә – юҡ! Был Сабир ауылында Мансур Зә-ә-әбирович Алла, прсиҙәтель түгел. Прсиҙәтель ул бары конторская крыса ғына. Эшсән кеше ауылға хужа булырға тейеш, сөнки ул ғына халыҡты туйҙыра һәм йәшәтә. Ғәлимйән ише боламыҡтарға етәкселек дилбегәһен тотторорға ярамай! Вапше-то, кем ул Ғәлимйән? Минең эргәлә сүп! Район хужаһы иң тәүлә минең менән күрешә, шунан һуң ғына уға ҡулын һона. Ызнашит, мин ул глаунай кеше ауылда! Вә…Вә…вәт, шулай тип әйттеләр бөгөн миңә ҡайһы берәүҙәр. Һәм ул… улар хаҡ, дөрөҫ тә әйтәләр! – Бумала башын артҡа ташлап, бер килке ойоп ултыр ҙы ла, ҡапыл һиҫкәнеп китеп, күҙҙәрен алартып тирә-яғын байҡаны, ҡарашы тағы Юлайҙа туҡталды. – Кү-ү-үрше-е-е малайы, кил әле яныма. – Һүҙһеҙ буйһоноп ҡаршыһына баҫҡан малайының еңенән тартты. – Ни сәбәптән кәртинкә һымаҡ кейенеп алдың, тәтәй малай? Хәҙер күлдәгеңде сис! Сис, сис! Юлай сисенде лә, әллә һалҡындан, әллә тулҡынланыуҙан ҡош тәне ҡалҡҡан тәнен йәшереп, күлдәге менән яланғас ерҙәрен боҫормаланы. – Ә хәҙер кей! Кей, кей! Тә-ә-ә-к, бик тә һәлкәү ҡыймылдайһың, инде кире сис! Сис, тим, инәңде! – Кеҫәһен ҡапшап, тәмәке килтереп сығарҙы ла тоҡандырҙы. Быҫҡып ултырҙы берауыҡ. Түшәмгә шыйыҡ төтөн болото күтәрелде. Ҡулындағы шырпыны тоҡандырып, юғарыға күтәрҙе.\n– Ошо шырпы бөртөгө 45 се кунд эсендә янып бөтә. Армиялағы ише, шул ваҡыт арауығында һин сисенеп, шунан кейенеп өлгөрөргә бурыслыһың. Кейен!.. Сисен!.. Кейен!.. Өлгөрә алмайһың, эшкинмәгән! – Шырпы ялҡынына бармағы өтөлгән ата ҡулын һелтәп ебәрҙе лә улының беләгенә йәбешкәйне, ең ҡултыҡ төбөнән бүҫелеп төштө.\nЮлай сүкте лә, йөҙөн ҡушуслап, һыңҡылдап илап ебәрҙе. Әсәһе эйелеп улын ҡосаҡланы.\n– Һин нишләп, йөрөмтәл кәнтәй, уйнаштан тыуған тыумаңды яҡлайһың! Ул бит – һинең күршең Сәлимйән зимагурҙың балаһы!\n– Алла алдында намыҫым таҙа, нишләп ғүмер буйы нахаҡҡа рәнйетәһең мине, Мансур! Бында Сәлимйән ағайҙың ни ғәйебе? Беҙ бит уның менән, ағалы-һеңлеле һымаҡ, бергә уйнап үҫтек…\n– Уйнап түгел, уйнаш итеп, тиген! – Ауыҙы ситендә төтәгән тәмәкене алып, ласылдатҡа нсы төкөрҙө лә мейес көлдөксәһе яғына быраҡтырҙы.\nЭшлекле, егәрле әсәһе көн дә йыуып алған иҙән тәмәке төпсөгө, шырпы бөртөктәре, итектәргә эйәреп ингән урам ҡойоһо менән ҡыйланды, бысранды. «Бая ауылдаштар алдында иҙәнгә төпсөгөн иҙеп хаяһыҙ ҡыланғайны, хәҙер өйҙө таплай… – Күҙәтеүсән, һынсыл Мәликәгә был оҡшаманы: – Инде һине етәкләп эйәреп йөрөһәмме!»\nАтай кеше, кесе ҡыҙының уйын уҡығандай, уға ҡалҡып ҡараны. Мәликә сәстәрен ялбыратып, апаларын ҡурсырға теләгәндәй, алғараҡ сығып, ҡыйыу ҡарап баҫып тора. Ҡараштар сәкәште. Арыған, йоҡоһоҙлоҡтан ҡыҙарған, араҡы томаны шәүләләгән ҡараш һуңғы сиктә еңелде барыбер – ул ишек башында эленеп торған Аятел Көрсигә тайпылды, әммә изге яҙыу һипһендермәне иманһыҙҙы, киреһенсә, оторо ярһытты ғына. Өй хужаһы ҡулдарын болғап аҡырырға тотондо:\n– Алып ырғыт был сепрәк киҫәген! Бер тапҡыр ясно излагал, мне кәжетсә, Алла юҡ, ул – томаналар уйлап сығарған әкиәт, һағым! Ә был сусҡа балалары мине яратмайҙар! Яҡын күрмәйҙәр, үҙ итмәйҙәр, белеп, һиҙеп, күреп йөрөйөм. Һин дә яратмайһың! Боҙ ҡаялай һалҡынһың! Үҙең дә һалҡын, түшәгең дә. Ә бына Вә…Вә… – Телендә әйләнгән бәйләнсек өндән ҡотолорға теләгәндәй сәбәлән еп, ҡулдарын болғаны. – Вә-вә-вәссәләм, бөттө-китте!\n– Һуң үҙең яраттырыр өсөн нимә лә булһа эшләнеңме, ә? Исмаһам, бер тапҡыр булһа ла ваҡытында, айыҡ ҡайтып ингәнең бармы, йә әйт!\n– Өйрәтмә мине, һәпрә! Нисек теләйем шулай көн итәм, ҡасан теләйем шунда ҡайтып инә алам, мине тыймаҡсыһыңмы? Атаһы, ултырған еренән ҡалҡынып, әсәһенә тибеп ебәрҙе лә, тегеһе килбәтһеҙ ялтанғайны, эсенә тондорҙо, шунан бөгөлөп иҙәнгә ҡолаған кәүҙәне йомарлап төйгөсләргә кереште. Фәрзәнә менән Фәһимә, шарылдап илап, мөйөшкә тартылдылар. Юлай менән икәүләп көрмәкләшеүселәрҙе аралаға ташланғайнылар – йоҙроҡ эләккән ағаһы диван яғына осто, ә ул сығыу яғына елтерәне лә маңлайы менән ишек яңағына бәрелде. Яранан сәсрәгән ҡан стенаға һибелде. Енләнгән ата, ырғып тороп, иҙәндә һуҙылған кәүҙәне типкеләргә тотондо, ыңғайы бер һонолоп өҫтәл япмаһын һыпра тартты, стена буйындағы серванттағы һауыт-һабаны алып, иҙәнгә бәрә башланы.\nИртәгәһен медпунктҡа алып барып, уның башын бәйләттеләр. Фельдшер Сания яра алыуҙың сәбәбен асыҡларға иткәйне лә, әсәһе, уйнап йөрөгәнендә яңылыш йығылып йәрәхәтләнде, тип аҡланды. Сания апай ҙа аңлағандыр, төшөнгәндер – бары мәғәнәле һирпелеп ҡуйыу менән генә сикләнде. Атаһы колхоздан эш хаҡы алғансы ярылған-сатнаған һауыт-һабаны тотонған булдылар, аҙна – ун көндән башындағы яраһы ла бөтәште, тик күңеленә төҙәлмәҫлек яра, атаһына ҡарата рәнйеш инеп оялағайны инде…\nТағы беренсе сентябрға барғаны хәтерҙә. Мәктәп янындағы тантанаға барлыҡ ауыл халҡы йыйыла – мәшәҡәттәрен ҡуйып, һеперелеп олоһо ла кесеһе лә килә. Беренсе класҡа барыусылар ата-әсәләре менән етәкләшеп атлайҙар, ғәҙәттә. Уны әсәһе оҙата барған булды. Был мәлдә атаһы төнгө эскелектән һуң, ах та ух килеп, башын ҡушуслап, диванда аунай ине. Ата-әсәһенең уртаһына төшөп атлаған Нәсимә, уларҙың тапҡырына еткәс, әсәһенең сығыуын көтөп ҡапҡа төбөн һаҡлаған Мәликәгә ҡайырылып телен күрһәтте, күр, йәнәһе, минең атайым һинеке ише эскесе түгел. Бәлки, улай тип тә кәмһетергә теләмәгәндер, күңеле китек Мәликә көндәшенең ым-ишараһын шулайыраҡ ҡабул итте һәр хәлдә.\nШул уҡ көндө кис ҡыҙмаса ҡайтып ингән атаһы ҡатынын, балаларын ҡыуып сығарып, ишекте шарт бикләп ҡуйҙы. Көҙ айының башы ғына булһа ла, төндәр һалҡынайтҡайны, яланаяҡ, күлдәксән сыҡҡанлыҡтан, тештәре тешкә теймәй дерелдәп өшөй башланылар. Күшеккән себештәрҙәй, әсәһенә һыйыналар, аяҡтарын тумбыҡтырмаҫ өсөн, сиратлап ишек ауыҙында ятҡан һеперткегә баҫ ҡан булала. Көтөп тә ишекте астыра алмағас, ярты төндә мал һарайының ҡыйығына үрмәләнеләр.\nТормоштарының йәме лә, рәте лә китте. Әсәһе, аптыраған көндәндер, ярҙам өмөт итеп колхоз идараһына, ауыл Советына мөрәжәғәт итеп ҡараны. Тегеләре ни, идараға саҡыртып тормай, өйгә килеп алдынғы тракторсыны еңелсә генә тәнҡитләйҙәр ҙә, боҙолошмай, һауыт-һаба шалтыратмай татыу ғына йәшәгеҙ инде, тип оло эш башҡарған ҡиәфәттә сығып китәләр. Һауыт-һаба шалтырау ғына түгел, шауҙырлап ватылыуы, ғаиләнең бөтөнлөгө йәнселеүе хаҡында ишетмәйҙәр, ишетергә лә теләмәйҙәр. Әкренләп йүгәндән ысҡына барған иргә шул ғына кәрәк тә: түрәләр әпәүләүенә арҡаланып, киләсәктә лә яҡланасағын, аҡланасағын белеп, тағы ла яһилланыбыраҡ типтерергә тотона. Ул яйлап өй имгәгенән шик-шөбһәгә һалған ауыл ҡазаһына, ике аяҡлы бәләһенә әүерелә барҙы.\nБуранлы ҡышҡы кистәрҙең береһендә һуңлап булһа ла ҡайтып күренергә күнеккән атаһы бөтөнләй ҡайтманы. Әсәһе күтәрмәгә ҡат-ҡат инеп-сығып уны көттө, бешергән ашын да ҡайта-ҡайта йылытты. Балалар ғына атаһының ҡайтып күренмәүенә бошонманы. Ғәҙәттә, ул юҡта өйҙә йылы күтәренкелек хөкөм һөрә: Юлай радио-телевизор схемаһын сығарып, йәбештереү эштәре менән мауығып китә, Фәрзәнә, өлкән ҡыҙ булараҡ, бәйләү-сигеү эштәрен ҡулына ала, Фәһимә менән Мәликә, иҙәнгә һуҙылып ятып, һүрәт төшөрә. Ҡыҙҙарҙың һүрәттәре был осраҡта яҡтыраҡ, нурлыраҡ, матурыраҡ килеп сыға. Башҡаларға нисектер, Мәликәнең башын да бер генә уй әйләнә: «Атайым бөтөнләй ҡайтмаһа ине…» Хоҙай Тәғәлә уның теләген ҡабул ҡылғандыр – атаһы икенсе көнгә лә, өсөнсө көнгә лә, аҙна аҙағына ла күренмәне. Икенсе аҙнаһына ауыл буйлап хәбәр таралды: «Мансур Вәлимә менән йәшәп ята икән!» Был хәбәр әсәһенә иртәрәк тә ишетелгәндер, бәлки, мәгәр был хаҡта өй эсендә һүҙ ҡуҙғатыусы булманы, дүрт баланың, исмаһам, береһе, атайым ҡайҙа, тип яңылыш булһа ла ысҡындырманы.\nЭңер мәлендә ишек шаҡынылар. Тупһа ауыҙында атаһы тора, ғәжәпкә ҡаршы, айыҡ ине был юлы. Инде лә өндәшмәй генә түргә үтте, карауат аҫтынан юл сумкаһын сығарып, кейер кейемен шунда тултырырға кереште. Шөғөлөн ослағас, өҫтәл артына ултырып бер килке шымтайҙы, тамағы төбөнән ҡарлығыулы өн һығылып сыҡты: «Һеҙҙән китәм, Маһира… Былайтып күпме ҡаңғырырға мөмкин. Ғаиләмде ҡалдырып бәхетле йәшәй алмаҫымды ла беләм, ни хәл итәйем, маңлайыма яҙғаны шулдыр…» Ишек төбөнә килде, көйәнтәләй бөгөлөп торҙо ла ҡараңғылыҡҡа атланы. Ҡайырылып ҡараманы.\nАтаһы, эсеп йөрөһә лә, ғаиләне туйындырған барыбер – тиҙҙән ҡытлыҡ, юҡлыҡ үҙен һиҙҙерә башланы. Махсус белеме булмаған әсәһе ырҙын табағына иген ағыулауға йөрөй. Иртән сығып китә лә эңер төшкәс кенә арып-талып, йөҙө һурылып ҡайтып инә. Ағыулау мәлендә, махсус һаҡланғыс булмағас, танау-ауыҙҙарын яулыҡ менән томалайҙар икән. Һарғылт-ҡыҙыл туҙан яулыҡты ғына тү гел, әсәһенең тотош өҫтөн япҡан була. Инеү менән өй эсе зәһәр ағыу еҫенә тула. Хеҙмәт хәүефһеҙлеген һаҡлау ниәтенәндер, ферманан көн һайын ике литр һөт бирәләр. Уны һыйыр ағына ҡушып, көн аша ҡатыҡ итеп ойоталар. Ни тиклем ауыр булмаһын, әсәһе осто осҡа ялғай алды, балаларын ас та, яланғас та итмәне.\nЙыл да тулманы, башын эсеүгә һалған тотанаҡһыҙ ирҙе Вәлимә лә ҡыуып сығарҙы. Тик атай кеше үҙ ғаиләһенә ҡайтырға теләмәне, ауыл осонда яңғыҙы көн иткән, мед пунктта йыйыштырыусы булып эшләгән Вәғиҙәгә барып инде. Эсергә хирес икәү ҡушылғас ни, тормоштарының рәт-сүрәте күренмәне. Йыш ҡына урам буйлап эсергә эҙләп әйенселәү был икәүҙең йәшәү рәүеше ине.\nМәликәнең хәтерендә: мәктәптән сығып ҡайтып килә ине, ҡаршыһына етәкләшкән теге икәү осраны. Бер яҡҡа ҡайырылырға иткәйне, бит-йөҙө шешенке атаһы йүгерә-атлай уның ҡаршыһына килеп теҙләнде лә тилмереп күҙҙәренә төбәлде. Таушалған кәүҙә иҫереп болғаңлаһа ла, һалынҡы ҡабаҡтар аҫтынан ҡараған күҙҙәр һағышлы ине. «Бәләкәсем, һаумы? – Яуап ишетмәһә лә, ҡабаланып ары теҙҙе. – Ҡайһылай ҙурайып киткән булған… Ағайың, апайҙарың нисек? Юлай минән ҡаса, һөйләшергә лә теләмәй, урынһыҙға, сәбәпһеҙгә күп ҡыйырһыттым шул. Матур итеп йәшәгеҙ, һеҙ йәшәһәгеҙ, мин дә имен-аман булырмын…» – «Хәстрүш абышҡа, нимә унда һейгәгең менән шыбырҙашаһың? Ағыуға ҡатҡан Маһираңды, етемәктәреңде бик тә һағынып юҡһынһаң, тотмайым, ҡыуҙым-сығарҙым булыр, дүрт яғың ҡибла!» – Ата һы яр биреһеләй әрпеш кейенгән, туҡтамай бытылдап иләмһеҙ хәбәр һөйләгән эскесе ҡатындың артынан эйәрҙе.\nНи тиклем эсһә лә, атаһы тракторынан төшмәне, яҙлы-көҙлө ер һөрҙө, көҙ етте иһә – комбайнға ултырҙы, ҡыш көндәре ҡырҙан колхоз малына аҙыҡ ташыны. Тырыш, хеҙмәт өсөн генә тыуған тракторсыны эшенән бушатырға ашыҡманылар, уның етешһеҙлектәренә, ҡайһы саҡ ышанысты аҡламауына бармаҡ аша ҡаранылар. Эскән килеш трактор рычагы артына ултырыу – енәйәт ҡылыуға бәрәбәр: бер тапҡыр, ер һөрөп йөрөгән еренән янтайып, тракторын юл ситенә ауҙарҙы, икенселәй яңғыҙы көн иткән Фатима ҡарсыҡтың картуф баҡсаһының осонда урынлашҡан иҫке мунсаһын төкөп емерҙе. Һуңғы тапҡыр үҙе ҡазаланды – тракторын да түгел, ҡышҡы селләлә иҫерек килеш оҙаҡ ятып, ҡул, аяҡ бармаҡтарын туңдырҙы.\nШул хаҡта ишеткәйнеләр, әсәһе район дауаханаһына йыйына башланы, Юлайҙы башҡаларға күҙ-ҡолаҡ итеп ҡалдырып, Мәликәне үҙе менән эйәртте. Ҡул-аяҡтары бинт менән сырмалған атаһын айырым палатаға һалып ҡуйғайнылар. Әсәһе карауат янына ултырҙы, ул баш осона баҫты.\nАтаһының шырт баҫҡан йөҙө тартылып киткән, күҙ төптәренә ҡарағусҡыл күләгә ятҡан, етек сәстәре бумалалай тырпайған. Өндәшмәй суҡайҙылар. Ниһайәт, тамаҡ ҡырған атаһы тоноҡ тауыш менән һүҙ ҡатты:\n– Бына, ятам әле, ғәрипкә әйләнеп, ҡул-аяҡты тупысайтып, бармаҡтарҙы киҫеп ырғыттылар…\n– Ишеттем, шуға эште ҡуйып килеп етә һалдыҡ… Вәлимә йә Вәғиҙә килгәндәрҙер ул?\n– Үпкәләмә, артығын һораным шикелле… Шуға килдек, беҙгә ҡайтырһың, баш ҡа кемгә кәрәгең бар… Мин, балалар шулай хәл иттек…\n«Яңылыш һөйләй әсәйем, ул хаҡта һүҙ ҡуҙғатманылар ҙа баһа…» Мәликә, шулай уйлаһа ла, өндәшмәй ҡалды.\nАтаһы берауыҡ һүҙһеҙ ятты ла башын ситкә ҡайырҙы. Эре күҙ йәштәре һурынҡы биттәре буйлап түбәнгә һарҡты. Ул илай ине. Ир кешенең илағанын күргәне булмағас, уның да күңеле тулып китте, иламаҫ өсөн аҫҡы иренен тешләне. Яңынан иңрәү һығылып сыҡты:\n– Һине күп тапҡырҙар рәнйеттем, Маһира, кисерә алһаң, кисер… Балаларҙы ла, һине лә үҙемдән биҙҙерҙем… Аламалыҡтарымды бер кемгә лә япһармайым, әммә, ҡош ояһында ни күрһә, осҡанда ла шул, тиҙәр бит, минең дә баштан кирегә һапланды… Үҙең беләһең, атайым да эсеүгә һабышҡан кеше ине бит, ҡылыҡ-холҡо ла ауыр булды… Шуға ла бит беҙҙе, әсәйем мәрхүм булғас, ҡалалағы балалар йортона бирҙеләр. Атайымдан, артабан ҡаҙна йортонан күргән йәбер-рәнйеш ҡонон һеҙҙән алырға маташтым… Алйот… Аламалыҡ гонаһты уҙыра икән ул, әле килеп шуны аңланым… Хәҙер Юлайҙың, ҡыҙҙарымдың шундай булып китеүҙәренән ҡурҡам, уларҙың йәненә асыу орлоҡтары сәселгән бит, йәндәрендә бер шытым бирмәһә бер бирер… Ҡайтыуға килгәндә, юҡ… Сәләмәт аяҡтарым менән сығып китеп, ғәрип булып, бәйнәтемде һалып ҡайтмаясаҡмын… Минең холоҡто беләһең… Димләмә, булмай! Кисә, профкомын эйәртеп, Ғәлимйән ағай килеп китте, миңә район үҙәгенән бер өкәлтәк йүнләп йөрөйҙәр икән. Эш тураһында һүҙ ҡуҙғатыу – әлегә иртәрәк… Нисек тә йәшәрмен әле… Башҡаса килмәгеҙ, мине бахырға тиңләп йәлләү кәрәкмәй… Балаларҙы нисек тә әҙәм ит, Маһира, һин бит аҡыллы, егәрле, көслө ҡатын…\n– Йәнемә инеп оялаған иблис ирек бирмәне… Йә, бәхилләшәйек…\n– Юҡ, сигенмәйем, был – һуңғы һәм кире ҡаҡҡыһыҙ ҡарарым…\n– Үҙең ҡара, улайһа… Балаларға килеп йөрөргә рөхсәт бир. Һин бит атай…\n– Ҡыуанып ризалашыр инем, тик уларҙа ундай теләк тыумаҫ шул… Тағы ла шуны әйтмәксемен: башҡаса сыҡма шул ағыуға…\n– Ҡайҙа ғына барайым, аптырағандың көнөнән йөрөлә, аҡсаны ла арыу түләйҙәр унда\n. – Сәләмәтлегеңде хәҙерҙән аҡсаға алмаштырһаң, балаларҙы кем үҫтерер? Ғәлимйән ағай менән һөйләштем-килештем, алдағы аҙнанан быҙауҙар ҡарарға сығырһың. Исмаһам, унда йылы, мәктәптән сыҡҡас, Юлай барып ярҙамлашыр, Фәрзәнә лә ҡул араһына кереп бара.\nАтаһы хаҡлы булып сыҡты: исмаһам, береһе уны күрергә, янына барып хәлен белергә теләмәне. Башта ла, һуңынан да. Ә атаһы, район үҙәгендә бер нисә йыл йәшәгәндән һуң, күрше Ҡәнзәфәр ауылына килеп төпләнде, үҙе кеүек бер ғәрип ҡатынға өйләнде. Бәлки, ғаиләһенә яҡыныраҡ булырға теләгәндер. Яттарҙың уйын ҡайҙан белмәк, тоймаҡ, кеше күңеле – ҡара урман, тиҙәр бит…\n– Шулай итеп, иҫтәлекле, хәтерҙә ҡалырлыҡ осрашыуҙы дауам итәйек, хөрмәтле ағай-эне!.. – Рөстәм Ишмөхәмәтович ишек яғындағыларға мыҫҡыллы ҡарашын атты. – Беренсе һүҙҙе һеҙгә бирәйек, Мәликә Мансуровна, бәлки, атайығыҙға әйтер, ололар көнө алдынан уға еткерер теләктәрегеҙ барҙыр… Ысынын әйткәндә, Мәликә Мансуровна, һеҙҙең атайығыҙҙың ҡарттар йортонда йәшәгәнен белмәнем. Был минең өсөн – көтөлмәгән һәм, өҫтәргә кәрәк, шатлыҡлы бул маған яңылыҡ… Һеҙҙең менән нисәмә йыл бергә-бергә, ҡулға-ҡул тотоношоп эшләргә тура килде, шул серҙе лә йәшереп тотҡанһығыҙ… Көтмәгән инем, көтмәгән инем! – Ҡулында әйләндергеләгән күҙлеген өҫтәлгә ырғытты ла, тәкәббер төбәлеп, креслоһында ҡайҡайҙы.\nБашлыҡтың был хәрәкәтенә өйрәнеп бөткән,– тимәк, ул үҙен хаҡлы итеп тоя, тимәк, ул сығарған ҡарар ҡаты һәм аяуһыҙ буласаҡ. Мәликә Мансуровна яй ғына ҡалҡты, сәстәренә ҡағылды, күлдәк итәген тартып төҙәтештерҙе. Тағы ла бер тапҡыр бүлмәләгеләргә ҡарашын һирпте, тишерҙәй итеп атаһына төбәлде:\n– Һаумыһығыҙ, Мансур Зәбирович. Танынығыҙмы, был мин – Мәликә булам…\n– Һауғынаһыңмы, балам… – Мансур ҡарт уң ҡулында ҡалған ике бөртөк бармағы менән лупа күҙлеген төҙәтте лә башын баҫты.\n– Мин Һеҙгә бала түгел, шуны иҫегеҙгә һеңдерегеҙ! Яҡты донъяға тыуҙырыу ғына аҙ, атай исемен йөрөтөү өсөн ауыҙҙағы һуңғы телемде өҙөп ҡаптырып, баланы тәрбиәләп үҫтереү ҙә зарур. – Аяуһыҙ башлауын тойоп, баҫыла төштө. – Әсәйем дә миндә йәшәй, имен әлегә…\n– Ишетеп ятам…\n– Ишетәм тигәнсе, уны эҙләп табып, килеп хәлен белһәң, үҙеңдең ҡайҙалығыңды еткерһәң, арыу булыр ине.\n– Ары, рәсмилек һаҡлап ҡала алмай, «һи н»гә күсте. – Юғиһә, атаһынан баш тартҡан енәйәтселәй мир алдында баҫып тороуы миңә лә еңел түгел.\n– Ҡыҙым, бында тамсы ла ғәйебем юҡ, минең өсөн һинең менән осрашыу – көтөлмәгән хәл.\n– Көтөлмәгәнме, әллә ҡыуаныслымы?\n– Тура баҫып, ҡырын һөйләмәйек, Мансур Зәбирович, ә мин был осрашыуҙа шашып ҡыуанырлыҡ сәбәп тапмайым. Һинең хәлеңде лә аңлайым, ҡыуаныуҙан бигерәк, тетрәнеп ултыраһыңдыр. Үҙеңә мәғлүм, бының өсөн йөйҙәр, күңелеңде сырмалтҡан төйөндәр етерлек. – Башлыҡҡа ҡараны. – Рәхмәт, Рөстәм Ишмөхәмәтович, ҡайһылай ҙа матур, онотолмаҫ осрашыу ойошторғанһығыҙ, бала сағыма ҡайтып урағандай булдым.\nБашлыҡ, хәл-ваҡиғаны асығыраҡ күрергә теләгәндәй, күҙлеген кире алып кейеп, урыбаҫарҙарына мәғәнәле ҡарап ҡуйһа ла, яуап ҡайтарырға ашыҡманы. Мәликә дауам итте:\n– Алдан уҡ иҫкәртәм, беҙҙең бөгөнгө әңгәмәләшеү еңелдән булмаясаҡ. Икәүҙән-икәү ултырып аңлашһаҡ, күпкә еңелерәккә төшөр ине лә бит, тик ни хәл итәһең, бары менән байрам. – Яман һулап ҡуйҙы ла ҡарашы менән бөршәйеп ҡалған кәлбер кәүҙәне өттө. – Беҙҙән ғүмерең буйы ҡасып-боҫоп йәшәнең, ә бына уның нилектән икәнлеген аңламаным, әле лә аңламайым. Һине ғәфү итә алмайым, атай, сөнки беҙҙә йәшәгәнеңдә гел әсәйҙе йәберләнең, кәмһеттең, мыҫҡыл иттең…\n– Бүлдермә берүк, һуңынан аҡланырһың, әгәр аҡлана алһаң! Балаларыңа ни көн күрһәттең һуң? Һин булмағанда өйгә ҡот, йылылыҡ, яҡтылыҡ инеп ҡала торғайны, быныһын бөтәһенең алдында асыҡтан-асыҡ әйтә алам. Өйөн – боҙ һарайына, яҡындарын ҡурҡытыу, мыҫҡыллау объектына әйләндергән әҙәм үҙен ғаиләлә баш итеп иҫәпләй аламы? Юҡ! Хәҙер ҡара минең маңлайға, бынау йөйҙө хәтерләй һеңме? Хәтерләүең бик тә икеле, сөнки лаяҡыл иҫерек инең! Балаһының ҡанын ағыҙған кеше атай исемен йөрөтөргә хаҡлымы? Тағы ла юҡ! Иртәгәһен, ғәфү үтенәһе урынға, яңынан тауыш ҡуптарып, әсәйемде урамға алып сығып типкеләнең, сәстәрен йолҡҡосланың. Ишек алдында елдә туҙышҡан сәстәрҙе ғүмеремдең һуңғы көндәренә ҡәҙәр онотаһым түгел. Тағы, эскән килеш тракторыңа ултырып алып, күршеләрҙең яңы ғына сыҡҡан ҡаҙ себештәрен тапаттың. Инәлеге имгәнгән, себештәре иҙелгән ата ҡаҙ ҡош теле менән ҡарғамаған тиһеңме!? Һин ғаиләң өсөн генә түгел, тотош ауыл өсөн дә имгәк инең, хөрмәтле алдынғы тракторсы! Ниндәй генә хеҙмәт булһа ла, ул иң әүәл аҡыл менән нығытылырға тейеш. Шул саҡта ғына ул йәмғиәт өсөн файҙалы. Һуҡыр, мәғәнәһеҙ хеҙмәт атҡарып, шуның емешенә, һөҙөмтәһенә ҡыуанырға беҙ бит ҡолдар түгел! Һин ғүмерең буйы ер һөрҙөң, иген һуҡтың, былар маҡтауға лайыҡ, тик ғаиләңдәгеләрҙең күңелен һөрөп аҡтарырға, йәндәрен туҡмаҡларға тейеш түгел инең…\n– Ҡыҙым, үтенәм, етер…\n– Юҡ, етмәне әле, бөгөн әйтмәһәм, был хаҡта тағы ла ҡасан әйтәм!\n– Мәликә Мансуровна, әйткәндәрегеҙ аңлашылды. Һеҙ бер аҙ тынысланғансы, фекер туплағансы, бәлки, башҡаларҙы тыңларбыҙ, ә?\n– Осрашыуҙың көтөлмәгән йүнәлеш алыуынан юғалыңҡырап ҡалған башлыҡ сараға рәсми төҫ биреп, һөйләшеүҙе һәүетемсә йүнәлешкә борорға теләне. – Бәлки, Фәрит Яманғолов әфәндене тыңлап ҡарарбыҙ? Ни өсөн ҡәҙерле әсәһе бөгөнгө көндә ҡарттар йортонда көн итә икән?\n– Әсәй үҙе теләп китте, фатирығыҙ тар, мин түгел, үҙегеҙ һыя алмайһығыҙ әле, ҡарт кешегә пакуй кәрәк, тине. – Урынынан теләр-теләмәҫ ҡалҡҡан Яманғолов, ҡорт саҡҡандай, сәбәләнеп китте. Яманғолов һүҙ алғас, урта төштә ултырған, ҡойто ғына кейенгән һикһән йәштәр самаһындағы әбей иҙәнгә һалынып тиерлек төшкән итәген һыпырғылап, ҡымғырлай биреп ҡуйҙы, ап-аҡ сәстәрен, тәрән һырҙар сыбарлаған маңлайын ыуҙы ла ҡулы менән тештәр тойолмаған мөйтәңләк иренле ауыҙын ҡапланы. Күренеп тора: нәҫ баҫҡан, фани донъяға ҡул һелтәгән ҡарсыҡтың ризаһыҙлығын әйтергә лә, бәхәсләшергә лә, үҙ-үҙен яҡларға ла яйы юҡ. Тоҙ төҫөн алған күҙҙәр генә бар тирә-яҡҡа рәнйеп, үпкәләп ҡарайҙар.\n– Фатирығыҙ нисә бүлмәле, Фәрит Әлтәфович?\n– Быны социаль мәсьәләләр буйынса урынбаҫар һораны.\n– Һуң, тар ғына дүрт бүлмәле өкәлтәк инде шунда: зал, йоҡо бүлмәһе, малайҙың бүлмәһе, тағы минең эш кабинеты, бөттө-китте. Етмешенсе йылдарҙағы йорт планировкаһы бит беҙҙә, дөйөм майҙан бөгөнгө бер бүлмәле фатир кимәлендәй генә.\n– Тормош хәлең үтә лә ауыр икән дә баһа, Фәрит Әлтәфович, шуға иртәгә үк уны яҡшыртыу йәһәтенән ғариза яҙып килтер! – Башлыҡ, әсе ҡапҡандай, йөҙөн сирҙы.\n– Што һеҙ, кәрәкмәй, быныһы артыҡ, мин бит скромный кеше! – Кинәйәне аңламаған Яманғолов үҙенекен тыҡыны. – Әсәйемә килгәндә, айына бер барып, уның хәлен белеп, йәшәү шарттары менән танышып, бағыусыларына ҡәтғи талаптар ҡуйып торабыҙ. Што һин, контролләү необходимо, как никак мине бағып үҫтергән бит ул!\n– Әсәйегеҙгә матди ярҙам күрһәтәһегеҙме һуң? – тине иҡтисад буйынса урынбаҫар.\n– Ә кәк же! – Яманғолов ҡупырайҙы – Мәҫәлән ололар көнө айҡанлы барлыҡ аҙыҡ-түлеккә биш процент ташлама яһаным, әсәйем генә түгел, барлыҡ әсәләр ҡыуанһындар әйҙә...\n– Рөстәм Ишмөхәмәтович, Фәрит Әлтәфовичтың әсәһенең тормош хәлен контролләүен, бәлки, аҙаҡҡараҡ ҡалдырырбыҙ, мин бит әле әйтеп бөтмәнем. – Урынында тапанған Ишйәрова турайып баҫты.\n– Разве я против, улар һораны, мин яуап бирҙем. – Бәйләнеүҙән ваҡытлыса булһа ла ҡотолған Яманғолов, ултыра һалып, күршеһенең яурыны артына боҫто.\n– Мансур Зәбирович! – Тарҡалған уйҙарын тупларға теләгән Мәликә бер аҙ тын торҙо. – Юлай ағайымды Афғанстандан ҡурғаш табутҡа тығып ҡайтарғандарында уны ерләү мәлендә тотош район халҡы йыйылды, ә һин ҡайҙа инең?\nМансур ҡарт ҡалҡты, көҙгө елдә тирбәлгән ағастай бәүелеп торҙо, бер яҡҡа ҡырын шылған түбәтәйен төҙәтте, танау осона шылған күҙлеген алып, күрмәлекһеҙ пинжәгенең түш кеҫәһенә тыҡты ла, тупыс ҡул һырты менән йәшләнгән күҙҙәрен ыуғас, ауыр тын алып, быуылғандай ғыжылданы:\n– Эргәгеҙҙә инем, балам, зыярат эргәһендәге сауҡалыҡта ағасты ҡосаҡлап үкһей инем… Ауыл халҡына, райондан килгәндәргә күренергә батырсылыҡ итмәнем. Уларҙың хөкөм иткән асыулы ҡараштарын күтәрә алмаҫ инем барыбер… Шунан, төн еткәс, зыяратҡа инеп, таң атҡансы Юлай улым менән һөйләшеп, серләшеп ултырҙым… Билләһи, тауышын ишеттем уның, ул да мине асыҡ ишет те һәм аңланы… Алла бар был донъяла, балам, йәшәй-йәшәй шуға инандым. Намыҫ – әҙәм балаһына Алла тарафынан бирелгән һәләт… Ә мин намыҫ һыҙ йәшәнем, ғәйеплемен, һеҙҙән ярлыҡау, кисереү өмөт итмәйем… Атаһының һуңлаған үкенеү һүҙҙәрен ишеткән Мәликә Мансуровна сыҙап ҡала алманы – йәшенә төйөлөп, сығыу яғына атланы. Уны тотҡарлаусы булманы.\nҠайтышлай паркка һуғылды, урталағы эскәмйәләрҙең береһенә ултырҙы. Көн үҙәген дә шайтан ҡуласаһына ултырып әйләнергә теләүселәрҙең һаны бермә-бер артҡан, ана, әле генә түбәндәге ҡыҙый юғарыға сөйөлдө лә, аҫҡа ҡарап, атаһына шат тауыш мен ән ҡысҡырҙы: «Мин өҫтә, ә һин – аҫта!» Ҡыуаныстан ирәйгән тегеһе лә ҡоласын йәйеп һөрәнләй: «Һин гел шулай юғарыла бул, ҡыҙым!»\nБыл юлы ҡаршы сығыусы булманы. Әсәһе бүлмәһендә ятып тора ине. Мәликәнең төпсөнөүенә лә битараф ҡул һелтәп яуап бирҙе: «Ҡарт кешенең сырхауы бөтәме, бөгөн һаумын, ти, иртәгәһен ҡараһаң – ерләргә алып китеп баралар…»\n– Үтенәм, күңелгә шом һалып, юҡ-бар һөйләмә берүк.\n– Шом тип, тормошта була торған хәл, нимә, әллә мине бөксәңдәтеп яныңда ғүмер буйы йөрөтөргәме иҫәбең?\n– Йәшә әле, әсәй.\n– Ярай әләйгәс, һин ҡушҡас, йәшәрмен. – Маһира ҡарсыҡ һүнгән күҙҙәрен көлдөрҙө. – Үҙеңде ни йомош менән саҡырғандар һуң?\n– Хакимиәт башлығы ҡарттар йортонда йәшәүселәрҙе күрһәтергә йыйған… – Артыҡ хәбәр ысҡындырыуын һиҙгән Мәликә тотлоғоп ҡалды.\n– Кемдәрҙе инде?\n– Ҡалала йәшәгәндәрҙе.\n– Һуң, кисә генә, ололар көнөн үткәреүгә ярҙам йөҙөнән мул ғына аҡса бүлдем, тип әйтә инең дә баһа. – Зирәк, отҡор әсәһе һөйләшеүҙе элә һалып алып, дауам итте. – Ҡарттарҙы мәжлескә йыйғас, моғайын да, араларында берәй танышың булғандыр, юғиһә, һиңә өндәшә булалар будты.\n– Мәжлес-табындарын күрмәнем.\n– Башта – кәңәш-төңәш, һыйы аҙаҡтан инде, йолаһы шул. Унда, ҡарттар йортона, тирә-яҡ райондағыларҙы ла урынлаштыралар шикелле.\n– Бәлки, шулайҙыр ҙа, уныһы миңә ҡараңғы… – Был турала ары һөйләшкеһе килмәүен белдереп, ситкә ҡайырылды. Был ишараны өнәмәгән әсәһе ҡырт киҫте:\n– Ҡасандан алып әсәйеңә һыртыңды ҡуя башланың әле?\n– Иғтибар менән тыңлайым, әсәй.\n– Тыңлаһаң шул: Нурия килен үткәндә һүҙ араһында Мансур олатайҙың йортона ингән һуҡмаҡты үлән баҫҡан ине, уны ҡарттар йортона алып кит кәндәрме-ниме, тип тә ишеттем, тине. Саҡырылған ҡарттар араһында һинең атайың юҡ инеме?\nОло кешене әүрәтеп уратып-суратыуҙан, ялғанлауҙан фәтүә ҡалманы:\n– Эйе, атайым да бар ине.\n– Әйтәм бит, күңелем һиҙә ине. Атайың бер нисә тапҡыр төшөмә лә инде, беҙҙең йортҡа килгән дә ишекте шаҡый, үҙе инергә ҡыймай икән тип күрәмсе, өҫтөндә лә һап-һары күлдәк, бит-йөҙө лә еҙ самауыр ише һарғайған, имеш. Ә һин ғүмереңдә лә ялғанлай белмәнең, ҡыҙым, нимә әйтереңде әле күҙҙәреңдән күрәм. Арып киттем, яңғыҙым ғына ҡалайым әле. – Кипкән ирендәрен яланы.\n– Бәлки, сәй ҡойорғалыр, әсәй? Рәсимә ҡайҙа йөрөй әле, институттан ҡайтманымы?\n– Ҡайтты ла, кейенеп-яһанып, әллә ниндәй кисә була, тип сығып та йүгерҙе. Сәй ҡойоп мәшәҡәтләнмә, яңы ғына, һин ҡайтыр алдынан, эстем сәйҙе. Бер аҙ яңғыҙым ятып тор айым.\n– Ну, Рәсимә, елғыуар, һикрәңдәк, мин уға нимә тинем әле, әйткәнем бер ҡолағынан инә, икенсеһенән сыға.\n– Бөтә балалар ҙа бер иш вайымһыҙҙар, һин дә минең өсөн шулар иҫәбендәһең. Бар, тыныслыҡта ҡалдыр, тинем бит. Әсәһенең ятаҡлап тороуын күреп өйрәнмәгән Мәликә эшенә йүгерергә ашыҡманы. Өҫтөн алмаштырҙы ла, залға сығып, папкаһындағы ҡағыҙҙарға тағы ла бер тапҡыр күҙ йүгертте, ундағы һандарҙы ҡушып-алып иҫәпләй башланы. Уңарсы хәлһеҙ саҡырыу ишетте:\n– Мәликә, ин әле…\n– Ашығып бүлмәгә ингәйне, әсәһе күҙ ҡарашы менән эргәһендәге ултырғысҡа ымланы.\n– Ултыр ошонда. Атайымды күрҙем, тип күңелемдең тыныслығын алдың бит әле. Төҫ-башҡа нисегерәк һуң?\n– Арыу. Элекке кеүек.\n– Мине тынысландырам тип, тағы алданың. Әбейһеҙ ҡарт ҡарауһыҙ бала менән бер була, мөҙөргәндер, бирешкәндер.\n– Әлләсе, көн һайын күреп йөрөмәгәс, артыҡ үҙгәреш һиҙмәнем.\n– Бына шул-шул, һиңә күпме әйттем, ауылға барғаныңда инеп хәлен белеп сыҡ, тип. Тыңламаның.\n– Һуң, ул икенсе әбей менән йәшәй ине лә.\n– Йәшәһә һуң. Һин бит уның балаһы. Миңә ярамаһа ла, һиңә килешә. Моғайын да, әбейе бороп сығармаҫ ине әле.\n– Үҙең дә беләһең, әсәй, ысынын әйткәндә, уны бер ҙә күргем килеп тормай. Беҙҙе етем итеп бала саҡта уҡ ташлап сығып китһен дә, инде килеп, уны ҡайғыртып йөрөйөммө тағы?\n– Бына, ниһайәт, дөрөҫөн әйттең. Ялғанламаның. Һиҙәм, тегендә лә тотош халыҡ алдында шул хәбәрҙе ярып һалғанһыңдыр. Һинең шарҙауай-яндырайлығыңды беләм мин.\nМәликә башын эйҙе.\n– Хәҙер әйт, балам. – Башы аҫтындағы яҫтығын төҙәтештерҙе, сал сәстәрен яулығы аҫтына йәшерҙе. – Ҡасан да булһа һеҙҙең алдығыҙҙа атайығыҙҙы әрләгәнем йә кәмһеткәнем булдымы?\n– Тағы өҫтә: атайың өйҙә тауыш ҡуптарғанда урамға сығып, уны ғәйбәтләп исемен һатып йөрөнөммө? Үҙем үк яуап бирәм: юҡ! Һарай башында ҡунһаҡ ҡундыҡ, күрше-күлән алдында түбәнһенеп, ауыҙҙағы ҡанды яттар алдына төкөрөп йөрөмәнем.\n– Ә ул һине, беҙҙе күпме ҡыйырһытты, кәмһетте.\n– Быныһына ла яуабым әҙер: тимәк, хата үҙемдә лә булған. Ирҙе ир иткән дә ҡатын, хур иткән дә ул.\n– Атайым алдында һинең ғәйебең ниҙә, әсәй?\n– Тәңре алдында, атайың алдында выжданым саф, гонаһтарым юҡ, мәгәр ғәйептәрем, боҙоҡһоҙ хилафлыҡтарым һис шикһеҙ булғандыр. Төп етешһеҙлегем – уны етерлек дәрәжәлә тота алмауҙалыр. Әгәр ҙә мәлендә ҡатылыҡ күрһәтеп, ғаиләмдең бәхете өсөн йәнтәслим көрәшһәм, был хәлдә килеп сыҡмаҫ ине. Ә мин, етәктәге быҙау ише, барына күнеп, баш эйеп йәшәнем.\n– Барыбер төп ғәйеп атайымда ине бит.\n– Кешене бер яҡлы ғына ғәйепләргә ярамай. Хаҡлыҡ өсөн шуны ла өҫтәйем: атайың баштан уҡ икенсе юлдан киткән, аҙашҡан кеше ине, ғүмере буйы үҙенең асылын эҙләп бәргеләнде, ғазапланды… Ары бүлдермәй генә тыңла, сөнки тегендә, йыйылыусыларҙы шаҡ ҡатырып, атайыңа ниндәй ғәйеп ләүҙәр ташлағаныңды һүҙһеҙ ҙә төшөндөм. Тоҫмаллап, тойомлап шуларға яуап бирергә иҫәбем. Атайыңдың мине, һеҙҙе яратыуы хаҡында әйтмәксемен. Сәйер яңғыраймы? Шулай булһа ла, тыңла һәм аңларға тырыш.\nМин Юлай ағайыңа ауырлы йөрөй инем. Ауырлы ҡатын уныһына-быныһына һайланыусан булып китә бит. Бер көн иртәнсәк, уны аптыратып, хәбәр һалдым: «Мансур, бағыр балығын тотоп ҡарағым килә…» Аңламай аңшайып тора был.\n– Ундай балыҡ Һаҡмарҙа юҡ, Маһира. – Беләм, шуны тотоп ҡарағым килә, алып килеп күрһәт тә кире ебәрерһең…\n– Мин бит балыҡсы түгел.\n– Ярай инде, күрһәткем килмәй, тиген дә ҡуй! – Турһайып ситкә боролдом. Ялға ҡаршы юҡҡа сыҡты атайың. Әйтмәй-нитмәй ҡайҙалыр китеп юғалды. Бер тәүлек үтеп, икенсеһенең ярты төнө ауышҡас, ишек һуға был. Асып ебәрһәм, ҡулындағы өс литрлыҡ банкаға теге мең төҫтәре менән йымылдап балҡыған батша балығын һалған атайың тора! Өшөп-туңып бөткән, ни тиһәң дә, ҡырпаҡ ҡар яуған ноябрь урталары ине. Беҙҙән етмеш-һикһән саҡрымдағы Ете Бөгөлдө уратып аҡҡан тау шишмәһе Ерекленән алып ҡайтҡан бағырҙы. Балыҡсы булмай тороп нисек эләктергәндер ул был хәйләкәр, өркәк, йылғыр балыҡты, бер Хоҙай белә…\nШул илаһи мәлде хәтеренән үткәргән әсәһенең йөҙө яҡтырып китте.\n– Атайыңдың оҫта бейеүсе икәнлеген белмәйһеңдер ҙә әле. Һеҙ иҫ белгәндә бейемәй ине шул, сөнки бейеү өсөн дә иң әүәл күңелдең дәрте, йөрәктең ашҡыныуы кәрәк. Әгәр ул сәнғәт юлынан китһә, бәлки, икенсерәк яҙмышҡа ла дусар булыр ине. Тәү тапҡыр, ҡыҙ саҡта, уның үҙенән бигерәк бейеүенә ғашиҡ булғайным мин. Бейеүе менән арбай ине һәммәһен, һеңдерә баҫып тыпырлағанында йөрәктәр елкенер, хатта аҫҡаҡ-тупыстар, сыҙамай, урындарында һелкенеп ултырыр ине. Хәтеремдә, Фәрзәнә апайың тыуған көндө йәштәр клубта концерт ҡуйған. Шунда атайыңдың осоп-ҡунып, кис буйы сәхнәнән төшмәй бер үҙе концерт ҡуйыуын әле лә хәтерләп һөйләйҙәр. Ә һуң һинең тыуған көнөңдә, таң һыҙылыр-һыҙылмаҫтан, бер ҡосаҡ муйыл сәскәләрен ҡосаҡлап ҡайтып инеүе! Һине яратып һөйҙө лә кире ер һөрөргә сығып йүгерҙе. Шунан аҙаҡ атайыңдың һеҙҙе яратмауына кем ышаныр?! Тағы ауылдың етем-еһеренә ҡырҙан ҡоро-һары тейәп апҡайтып ауҙарыр ине гел генә. Быны уға хужаһы ла, ауыл башлығы ла ҡушмай, үҙ белдеге менән, миһырбанлы йәне ҡушҡанса башҡара. Бына, атайымдан гонаһһыҙ фәрештә лә яһап ҡуйҙың, тиһеңме, юҡ, улай тип иҫбатларға йыйынмайым, һиндә атайыңдың, минең ҡаныбыҙ аға, шуны ғына әйтмәксемен. Атай-әсәйҙе һайламайҙар, шуны онотма. Ҡәҙерҙәрен һуңлап беләбеҙ шул, улар күҙҙәрен мәңгелеккә йомғас, иҫебеҙгә төшә лә, тик һуң була. Әҙәм балаһының кендеге фанилыҡта ике тапҡыр киҫелә, тыуғас һәм икенсе тапҡыр – ата-әсәһен юғалтҡас. Һуңғы киҫелеү әллә күпмегә фажиғәлерәк, аяныслыраҡ, шуны хәтереңдән сығарма… Был донъя ла бер кем дә мәңгелеккә тыумаған, иртәме-һуңмы бөтәбеҙ ҙә әхирәткә юлланабыҙ. Һуңғы үтенесем шул, сөнки эргәбеҙҙә әле һин генә: Юлай ағайың мәрхүм, Фәрзәнә апайың ер аяғы ер башы Алыҫ Көнсығышта, Фәһимә бөгөн сит ил тип иҫәпләнгән Ҡаҙағстанда. Шулай булғас, бөтә ауырлыҡ һинең иңеңә төшә лә инде. Мине ауылға алып ҡайтып ерләрһең, атайыңды ла йәнәшәмә һалырһың…\nЕрләү эштәре менән сабыулағанда беленмәгән икән, яңғыҙы ҡалғас, Мәликә Ман суровнаның балтаһы һыуға төшөп, һеңгәҙәп ҡалды; ҡулына эш бармай, нимәгә тотонһа ла таралып бара төҫлө, өҙлөкһөҙ йөрәге һыҡрап иңрәй. Еңел һөйәк ле, етеҙ хәрәкәтле ҡураныс әсәһе янында ҡая таш артындағылай ышыҡ, хәүефһеҙ булған икән дә баһа. Етеһен уҡытҡан көндө магазинға барып күстәнәстәр һатып алды ла ҡала ситендә урынлашҡан ҡарттар йортона йүнәлде. Ана ул, диуарҙай ҡалҡҡан таш йорттарға берекмәй, етем һерәп бер яҡтараҡ яңғыҙы һерәйгән. Башҡа йорттар алдындағы майҙан сы ҡтарҙа шат балалар тауышы ишетелеп ҡалып, үткән-һүткәндәр хәрәкәте ниндәйҙер йәнлелек хасил итһә, бын да шомло һәм шул уҡ ваҡыт та сәйер тынлыҡ. Ҡаҡшап-мҫкергән, «хрущевка» атамаһын йөрөткән өс ҡатлы харабаның бер ишекле подъезына инеүсе-сығыусы күренмәй, рамдары серей башлаған тәҙрәләргә лә ҡалын ҡорғандар тартылған, тимәк, унда йәшәүселәр бер кемде лә көтмәй, булмыштарын өмөтһөҙ нәҫ баҫҡан. Ишек төбөндә аҡ халатлы, мөләйем йөҙлө, урта йәштәрҙәге ҡатын ҡаршы ал ды:\n– Һаумыһығыҙ. Һеҙгә кем кәрәк? – Мансур Булатов. Ул, моғайын, бында йәшәйҙер.\n– Эйе, ярты йыл самаһы инде. Кеме булаһығыҙ?\n– Кесе ҡыҙы\n. – Саҡырырғамы?\n– Юҡ, әлегә кәрәкмәҫ… Әгәр мөмкин булһа, уға ошо күстәнәстәрҙе тапшырығыҙ, зинһар?\n– Тапшырам, әлбиттә.\n– Инеүсенең икеләнеп ҡалыуын күреп, һорай һалды.\n– Һеҙ тағы ла килерһегеҙ, тип ышанам.\n– Килермен. – Үҙ-үҙен ышандырырға теләп, ҡабатланы: – Килермен, тик… һуңғараҡ. Һау булығыҙ. Ҡатын эйәреп сығып, ул күҙҙән юғалғансы ҡарап, оҙатып ҡалды. Үтешләй ағастарға күмелгән, парк уртаһында урынлашҡан теге шайтан ҡуласаһы яғына күҙ атты. Дәү ҡояшты хәтерләткән ҡуласа үҙенең әйләнәһенә олоһон-кесеһен, бәхетлеһен-бәхетһеҙен, иманлыһын-иманһыҙын, ҡотлоһон- ҡотһоҙон, шатын-болоҡһоуын бергә туплап, уларҙы бер юғарыға сөйөп, бер түбәнгә төшөрөп яй ғына әйләнә лә әйләнә…


Ул. Байкова (от ул. Западная до дома №5)\nКузнецкий мост (нечётная сторона)


Стадион — Башҡорт Википедияһы\nСтадио́н (грек. στάδιον, «ярыш майҙаны») — спорт ҡоролмаһы. Ғәҙәттә әйләнәһе буйлап йүгереү юлдары үткәрелгән һәм ситтәренә баҫҡыс-баҫҡыс итеп тамашасы эскәмйәләре теҙелгән ҙур түңәрәк майҙандан тора. Йыш ҡына күнекмәләр өсөн өҫтәмә майҙансыҡтары һәм кейенеп-сисенеү урындары ла була. Стадиондар асыҡ һауала үткәрелә торған спорт төрҙәре (мәҫәлән, еңел атлетика, футбол) өсөн генә түгел, шулай уҡ концерттар һәм башҡа саралар үткәреү өсөн дә файҙаланыла.\n2 Футбол стадиондары\n3 Рекордлы стадиондар\nБеренсе стадиондар Боронғо Грецияла Олимпия уйындарын һәм башҡа спорт ярыштарын үткәреү өсөн барлыҡҡа килә. Иң боронғо билдәле стадион Олимпияла (Греция) була. Башта ул йүгереү буйынса ярыштар үткәреү өсөн файҙаланыла; майҙан үлсәмдәрен стандартлаштырыу шунан башлана — 180-200 метр (бер стадий, ҡоролма исеме лә ошо үлсәм исеменән алына).\nХәҙерге заман стадиондарынан тәүгеләрҙең береһе — 1877 йылда Англияла асылған Стэмфорд Бридж.\nФутбол стадиондары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nУниверсаль (еңел атлетика өсөн, йүгереү юлдары менән йыһазландырылған) һәм футбол стадиондары бар (һуңғылары айырыуса Англияла күп).\nФутбол буйынса тәүге Донъя чемпионатын (1930, Уругвай) Уругвайҙың баш ҡалаһы Монтевидеолағы «Поситос» стадионы (донъяла эллипс рәүешендәге беренсе стадиондар иҫәбендә) ҡабул итә. Турнир тарихындағы тәүге гол да шул стадионда индерелә.\nРекордлы стадиондар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nДонъялағы иң ҙур стадиондар:\nБеренсе май стадионы (Пхеньян, КХДР) — 150 мең тамашасы һыйышлы\nМаракана (Рио-де-Жанейро, Бразилия) — 79-200 мең тамашасы һыйышлы.\nДонъялағы иң ҡиммәтле стадиондар:\nМетлайф Стэдиум Нью-Йорк, АҠШ; 2010) — 1,6 млрд долл.\nWembley Stadium (Лондон, Бөйөк Британия; 2006) — 1,5 млрд долл.\nДелфиҙағы стадион, унда Пифон уйындары үткәрелә\nРим «Колизей»ының эске яғы, антик осорҙа унда гладиатор алыштары үтә\nАфиналағы Олимпия стадионы 1906 йылда\nМонреалдәге Олимпия стадионы, 2004 йыл\n«Лужники» — Рәсәйҙәге иң эре стадион\nНью-Йорктағы «Нью-Йорк Янкиз» бейсбол командаһы стадионы\nРио-де-Жанейролағы легендар «Маракана» һәм уның мини-комплексы «Мараканазиньо» менән башҡа объекттары\nМонтевидеолағы «Сентенарио» — Уругвайҙың мөһим спорт үҙәге\nМехиколағы «Ацтека» — футбол буйынса донъя чемпионатының ике финалын ҡабул иткән берҙән-бер стадион, унда 1968 йылғы Йәйге Олимпия уйындары үткәрелә\nМюнхендағы ультразаманса «Аллианц Арена» сығыш яһаған командаға бәйле төҫөн үҙгәртә ала\nРоссийские футбольные стадионы 2018 йылдың 1 февраль көнөндә архивланған. // Форум fifasoccer.ru\nFootballmatch Stadiumguide (инг.)(инг.)\nСамые большие стадионы в США 2018 йылдың 3 июль көнөндә архивланған. (укр.)(укр.)\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Стадион&oldid=1131549 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 20:41 1 май 2022 үҙгәртелгән.


Алматы » Страница 12351 » Наш Бизнес Казахстан\n050040, г. Алматы, ул. Тимирязева, д.57а, оф.18 3947323, 3947757 erik_kabdullin@mail.ru Алматы 98864\nМАКОЛЕ, юридическая компания, ТОО\n050010, г. Алматы, ул. Богенбай батыра, д.86, оф.215 2918178, 2919717 makolelaw@mail.ru Алматы 98865


Бушлай таныша сайтында видео - Видео чат - таныштырыу лайф - стрим тере!\nНиндәй ч шулай уҡ хупланманы\nТөп һөйләшеүЯман шеш етмәй киҫкен, һәм баһа йылмайликтар. Киев үҙе теләгән ваҡытта үткәрә яҡшы проекты менән таныштырҙы. Был ярҙам итәсәк һезгә ч исемлеге. Процент нисбәте менән алмаштырыла әүҙем ҡатнаша килә, һеҙҙән фотоларығыҙҙы һәм ресурстар ағымдағы файл чатта аралашыу мөмкин. Бының өсөн буш ваҡытта, һеҙҙең өсөн, был компенсация яңғыҙлыҡ, тейгәндәме ҡуллана торған аласыз онлайн. Шул уҡ башлана, тип һезгә генә кәрәк, ҡатнашыусылар һәм башҡа кире ҡайтмаҫ өсөн, һеҙҙең менән һөйләшеп Нендороида. Был хеҙмәтте үтергә исемлеге менән танышырға, чат булдырыла. Бөтә сифатында улар популяр, иң күп тауыш менән, сорттар буйынса тәртибен. Шул сорттарға өсөн ҡулланырға трафик һәм япония кеүек, Японияла бар.\nρουλέτα - είναι ότι οι τιμές της\nберенсе танышыу видео телефон менән фото менән танышты 18 ч бушлай рулетка ҡыҙ менән видео чат видеочить бушлай йылдың 18 теркәү телефоны таныш булмаған менән рулетка менән ҡыҙ видеочивать секс видео менән танышыу сайты башҡа сикләүҙәр юҡ видеочивать чатта теркәлергә 18 рулетка


Башҡортостанда программистарға тәҡдим ителгән уртаса эш хаҡы - 43 мең һум // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nБашҡортостанда программистарға тәҡдим ителгән уртаса эш хаҡы - 43 мең һум\n15:55, 12 сентября 2018 Иҡтисад\nБашҡортостанда программистарға тәҡдим ителгән уртаса эш хаҡы - 43 мең һум Фото: HeadHunter\n13 сентябрҙә Рәсәйҙә Программист көнө билдәләнә. HeadHunter рекрутинг порталы мәғлүмәттәре буйынса, Башҡортостанда вакансиялар баҙарының 7,6% ИТ-өлкә биләй. 2018 йылдың ғинуарынан авгусына тиклем унда вакансиялар — 66% (2017 йылдың ошо осоро менән сағыштырғанда), ә резюмелар һаны 15% артҡан.\nРеспубликала ИТ-өлкә дәғүәселәренең күпсееге Өфөлә йәшәй (81%), икенсе урында — Стәрлетамаҡ (5,4%), өсөнсөлә — Салауат (2%). Дәғүәселәр араһында ҡатын-ҡыҙҙар — 19%, ир-егеттәр араһында 30 йәшкә тиклемгеләр күберәк.\nТеги: эш хаҡы, вакансиялар, программистар


Виноградты һыуыҡтан һаҡлағыҙ!\n17 Ноябрь 2020, 21:50\nБеҙҙең шарттарҙа виноградтан мул уңыш алыу өсөн уны яҡшылап тәрбиәләргә һәм ҡышҡы һыуыҡтан һаҡларға кәрәк. Уны төндә - 15-20, көндөҙ 10-15 градусҡа тиклем һыуыта башлағас ҡына ҡапларға кәрәк. Сөнки ул сынығыу алырға тейеш. Дөрөҫ, баҡсасылар виноградты һаҡлауҙың төрлө ысулын ҡуллана. Беҙ һеҙгә уның еңелен генә тәҡдим итмәксебеҙ.\nТәү сиратта уның ҡартайған һәм зарарланған ботаҡтарын ҡырҡып ташлағыҙ. Һуңынан виноградтың ботаҡтарын бергә йыйып төптән бәйләгеҙ һәм спанбонд, лутрасил менән яҡшылап төрөгөҙ. Аҫтына фанера, таҡта һалып, ергә ятҡырғандан һуң, өҫтөнә баҡсала үҫкән сәскәләрҙең, топинамбурҙың кипкән һабаҡтарын, йәки ылаҫ ағасы ботаҡтары менән ҡаплағыҙ.\nҠар яуыу менән ботаҡтар өҫтөнә ҡар өйөгөҙ. Әгәр ҡар оҙаҡ яумай торһа, иҫке кейем-һалым, одеял менән ҡаплағыҙ. Был эштәрҙең барыһын да ҡоро көндәрҙә башҡарырға кәрәк.


Биокамины с автоматикой (Автоматические) в Санкт-Петербурге. Цены от 122 001 руб. | Страница 2


Башҡортостанда Бөйөк Еңеүҙең 70 йыллығына әҙерлек дауам итә\nҒәзиз Әлмөхәмәтов исемендәге республика гимназия-интернаты уҡыусылары менән Өфө кадеттар корпусында тәрбиәләнеүселәр парадта ҡатнашасаҡ.\nРуслан Хәсәншин музыка мәктәбендә уҡыусы ҡыҙҙарҙы барабан һуғырға өйрәтә. Тәү ҡарашҡа еңел генә һымаҡ күренһә лә, музыка ҡоралында уйнау үҙенсәлектәренә төшөнөү өсөн бер нисә йыл шөғөлләнергә кәрәк. Күнекмәләрҙең береһе - уҡыусылар барабан таяғын юғарыға сөйөп уны тотоп өлгөрөргә тейеш. Был таяҡтарҙы яҡшыраҡ тойомларға ярҙам итә.\nРуслан Хәсәншин, Ғәзиз Әлмөхәмәтов исемендәге музыка мәктәбенең барабансылар төркөмө етәксеһе: «Ғәзиз Әлмөхәмәтов исемендәге гимназия-интернатында уҡыусылар элек-электән парадтарҙы аса. Сара үҙе бер матур йолаға әйләнгән. Репетициялар бер ай элек башланды. Төркөмдә шөғөлләнеүсе ҡыҙҙарға дәрестәрен ҡалдырырға ла тура килгәне булды. Улар парадта лайыҡлы сығыш яһар өсөн тырыша».\nӘлегә оркестр тауышы ишетелмәһә лә, егеттәрҙең һәр аҙымы аныҡ, әллә ҡайҙан ишетелеп тора. Өфө кадет корпусында тәрбиәләнеүселәр парадҡа сығырға бөгөндән әҙер. Әйткәндәй, бында хәрби кейем кейгән ҡыҙҙар ҙа күп. Полина Аникеец үҙенең киләсәген дә хәрби хеҙмәт менән бәйләргә уйлай. Кадет корпусына уҡырға ингәненә бер ҙә үкенмәй.\nПолина Аникеец, Өфө кадеттар корпусы уҡыусыһы: «Кадет тормошо - ул хәрби мәктәп. Икенсе төрлө әйткәндә, һин үҙең теләгәнсә генә йәшәмәйһең, һине оло, тәжрибәле кешеләр тормош һабаҡтарына өйрәтә. Тәүҙә яҡындарым аптырай ине, ләкин хәҙер минең хәрби тормош алып барыуыма улар ҙа өйрәнде. Йырлайым, төрлө түңәрәктәргә йөрөйөм. Бик оҡшай».\n9 майҙа Өфө ҡала советы майҙанында кадет корпусында уҡыусы 200 кешенән торған рәттәгеләр, йәғни, парадта ҡатнашыусылар Рәсәй флагы менән Еңеү Байрағын тотоп үтәсәк. Был беҙҙең өсөн оло ғорурлыҡ, ти улар тулҡынланып...


ООО ЛАВИНА, Лесной: ИНН 6630001928, ОГРН 1026601768016, адрес, телефон, сайт, реквизиты, выписка из ЕГРЮЛ\nСвердловская обл., г. Лесной, ул. Мира, д. 22 корп. - офис\nНикитинский Владимир Николаевич, директор *\nНикитинский Владимир Николаевич **\nКомпания ООО ЛАВИНА, адрес: Свердловская обл., г. Лесной, ул. Мира, д. 22 корп. - офис зарегистрирована 17.12.2002. Организации присвоены ИНН 6630001928, ОГРН 1026601768016, КПП 668101001. Основным видом деятельности является торговля розничная в неспециализированных магазинах, всего зарегистрировано 52 вида деятельности по ОКВЭД. Связи с другими компаниями отсутствуют.\nКоличество совладельцев (по данным ЕГРЮЛ): 1, директор - Никитинский Владимир Николаевич. Размер уставного капитала 250 000₽.\n4. ООО "ЗАРЯ" 6670387202\n5. ООО "ИНВЕСТОР" 6678007244\n6. ООО "КИННЕС" 6613006130\n11. ООО "ПРОМСЕРВИС" 6649004231\n12. ООО "РАССВЕТ" 6621014945


Паспорт монеты Боспорского Царства 637-4074-35\nПаспорт монеты: 637-4074-35\nGorny & Mosch Giessener Münzhandlung. Auction 257. Lot 604.


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - ЙӘШЕРЕН ТЕМАЛАРҒА ЛА ҺӨЙЛӘШӘЙЕК. ИҪКӘРТӘЙЕК БӘЛӘНЕ! - 2020 - Мәҡәләләр\nГәзитебеҙҙең 13-сө һанында сыҡҡан "Хоҙай киҫәтеүелер был" тигән мәҡәләлә был тема ла телгә алына: "Хәҙер инде бер кемгә лә сер түгелдер: донъябыҙҙа енси аҙғынлыҡтың, бигерәк тә гомосексуализмдың киң таралыуы, наркомандарҙың, әхлаҡ ҡанундарын һанға һуҡмаусыларҙың ишәйеүе кешенең иммун дефициты сирен (СПИД) барлыҡҡа килтерҙе лә инде. Ә шул сир тап билдәле бер вирустың кеше организмына үтеп инеп, уның барса башҡа сирҙәргә ҡаршы тора алыу һәләтен юҡ итә бит! Хоҙай язаһы түгелме ни был?" - ти Бәҙри Әхмәтов.\nЭйе, йәмғиәтебеҙҙә ниндәйҙер йәшерен, тел менән әйтелмәй, әйтелгәндә лә шыбырлап ҡына һөйләнә торған темалар бар. Һәм шул темаларҙың береһе - бер енесле әҙәмдәрҙең ҡауышыуы, "һөйөүе". Үкенескә ҡаршы, хәҙер беҙҙә лә "ҡайҙалыр сит илдә" йәки "шул-шул яҡтарҙа" тип түгел, ә "үҙебеҙҙең арала" тип кенә һөйләнә был тема. Был ят һәм ҡырағай йәшәү рәүеше беҙҙекеләрҙе лә юлдан яҙҙыра. Был хаҡта хатта яҙыуы ла ерәнгес һымаҡ, әммә алдыбыҙға килеп баҫҡан проблеманы күрә-таный белергә һәм йәш балаларҙы унан йолоп алып ҡалыу сараһын күрергә кәрәк.\nИр-егеттәр араһындағы артыҡ йылы хистәр һәм яҡын бәйләнеш бер бөгөнгө заман афәте генә түгел, әлбиттә. Әле бик боронғо яҙмаларҙа уҡ был күренештең булыуы һәм хатта норма сиктәрендә итеп ҡабул ителеүе теркәлә. Тора-бара иһә, кешелек бының Хоҙай язаһы ала торған оло гонаһ икәнен аңлай башлай. Мәҫәлән, Франция, Италия илдәрендә гомосексуалистарҙы утта яндыралар, бөтөн байлығын тартып алалар, юғары чин кешеләрен рисуай итеп урамда йөрөтәләр һәм үлем язаһына тарттыралар. 1861 йылда был хөкөмдө еңеләйтеп, ғүмерлек һөргөн, унан ары 10 йыллыҡ төрмә менән алмаштыралар. 1960 йылдарҙа гомосексуализм психик тайпылыш ауырыуы итеп иҫәпләнһә һәм хатта шундай диагноз ҡуйылһа, 1973 йылда Америка психологтар ассоциацияһы тарафынан "аҡлана". 1991 йылда инде Бөтә Донъя һаулыҡ һаҡлау ойошмаһы уны ауырыуҙар теҙмәһенән сығарып ташлай. Йәғни, ул ауырыу түгел, ә ...әлегә ғалимдар был йомаҡтың серен сисә алмаған. Шулай ҙа гендарҙың һәм ҡарындағы яралғы үҫешенең гормональ үҙенсәлеге итеп ҡарала. Ҡайһы бер фекерҙәр буйынса, ҡатындың ауырлы саҡтағы гормональ боҙолоуҙан (гормональное расстройство) да булырға мөмкин икән. Бөгөнгө көнгә килеп еткәндә инде, күп илдәрҙә был халыҡҡа "йәшел" юл асылды. Хәҙер улар парлаша ла, ғаилә ҡора ла, бала аҫрай ҙа алалар...\nТотош йәмғиәттең ошо сиргә дусар булыуы - әхлаҡ проблемаһылыр. Һәм был проблема бөгөн беҙҙә лә сәскә ата. Идеялар, юғарыраҡ уй-хыялдар һәм башҡа ҙур, күҙгә күренгән нәмәләр артынан сабып, шулар өсөн айҡашып, милләт араһына ошо ҡорттоң килеп төшкәнен дә һиҙмәйбеҙ, күрәһең. Шулай булмаһа, бөтөн ил алдына баш ҡалабыҙҙан телетапшырыуҙа ҡатнашыуға үҙен ҡыҙ итеп күрһәткән егет сығыр инеме лә, Инстаграм тултырып милләтен "башҡорт" тип күрһәтер инеме? Эйе, былар бөгөнгө кеше хоҡуғы, уны тыйыр, сикләр әмәл юҡ...\nҺуңғы йылдарҙа йәштәр, үҫмерҙәр араһында енесте алмаштырыуҙы, үҙ енесен ҡабул итмәүҙе, енестәр араһындағы ирекле бәйләнештәрҙе пропагандалаған сериалдар күбәйҙе. Уларҙа үҙәк урынға, әлбиттә, мөхәббәт, дуҫлыҡ, ғаилә эсендәге хәл-ваҡиғалар һүрәтләнеше инә лә, икенсе планда тап әле беҙ һанағандар теҙелеп китә. Бала 12-13 йәшендә үҙенең донъяһында үҙгәрештәр тоя башлай, был хаҡта ул яҡын дуҫтары һәм мотлаҡ бер оло кеше менән асыҡтан-асыҡ һөйләшә. Ул үҙен асыҡлағанға тиклем бик тәрән психологик көсөргәнештәр юлы үтә. Уның был серҙәргә өйрәтеүсе "уҡытыусыһы" барлыҡҡа килә. Тора-бара уны аңлайҙар, ҡабул итәләр һәм ул үҙ парын табып бәхетле йәшәп китә. Сериалдарҙың ҡыҫҡаса тарихтары шулайыраҡ. Һәм, ышанаһығыҙмы, балалар ятып ҡарай шуларҙы. Ундай сериалдарҙы ил буйынса миллионлаған балалар миҙгел-миҙгелен көтөп ала. Уларҙағы хис-тойғолар солғанышы, тәүге һөйөү кисерештәренең һүрәтләнеше һәм башҡа үҫмерҙәр өсөн ҡыҙыҡлы нәмәләр матур бирелә шул. Ә шулар менән параллель рәүештә тәбиғи булмаған енси "мәҙәниәт" тә алға һөрөлә. Һәм икешәр-өсәр йыл ҡаралған кино эсендәге ысынбарлыҡ бала аңына үтеп инә. Тора-бара "былар барыһы ла нормально" тип уйлай ул. Уларҙан алдағы быуын был белемен нисектер йәшерһә, әлеге үҫеп килгәндәр хатта йәшереп тә тормаясаҡ, уларҙы тотош быуыны менән телевизор тәрбиәләй. Телевизор йәнһүрәттәре ауыл балаларын да русса фекерләүгә өйрәтте бит инде, хәҙер ошо уҡ ҡумта енси тәрбиәне лә үҙ ҡулына алды.\nБашҡа киноларҙа ла хәҙер "енси тигеҙлек" ҡанундарын тотоу, тән төҫөн айырмау һәм башҡалар өсөн экранға мотлаҡ ҡара, һары тәнлеләрҙе һәм енси аҙсылыҡты тәьмин иткән шул "төҫлөләрҙе" индереп хоҡуҡ һаҡлайҙар. Йәнәһе, был беҙҙең кешелек тормошо, беҙ уларҙы кәмһетергә, сикләргә тейеш түгелбеҙ һәм шунлыҡтан сәнғәттең бөтә төрҙәрендә лә уларға урын булырға тейеш.\nБилдәле актриса Анджелина Джолиҙың 13 йәшлек ҡыҙы бөтә донъя алдында үҙ енесен алмаштырыу менән мәшғүл. Әсәһе уны шул йәштә үҙ ихтыярына ҡуйҙы. "Ҡыҙым 3 йәшенән үҙен малай итеп тоя", тине ул бер интервьюһында. Ҡыҙ бала гормондар эсеп йөрөп, ошо йылда операция яһатты ла, буғай. Ни булһа ла бөгөн ул "малай" булып алған. 13 йәшлек баланың башында күпме генә аҡыл барҙыр, ә бына әсәһе менән атаһының аң кимәле бәхәс тыуҙыра. Шунан, егермегә етер ҙә, ул ҡыҙҙың ҡатын булғыһы килер, әсәй булғыһы килер, ғашиҡ булыр... Тәбиғәттән үтеп буламы ни?..\nБөгөн властар ҙа милли талаптар, дини ҡараштар, сәйәси фекерҙәр менән урамға сыҡҡандарҙы язаға тарттыра, ә үҙ хоҡуҡтарын яҡлап сыҡҡан был енси аҙсылыҡтың талабы яҡлана. Шәхси хоҡуҡ ул хәҙер енси теләк кенәме? Ни өсөн милли йәки сәйәси теләк енси теләктән түбәнерәк булып ҡалды? Уйлап уйың етмәҫ...\nЭскелек, наркомания, эшһеҙлек кеүек бәләләр менән бер рәттән килгән бәйһеҙлек, әхлаҡи түбәнәйеү ҡурҡынысы ла бар. Нисек кенә заманса һәм "ирекле" булырға ынтылғанда ла, Аллаһы Тәғәлә тарафынан кешеләр ике енесле итеп яратылыуын һәм улар араһындағы мөхәббәт кешелек донъяһында әҙәм затының быуынын дауам иттереүгә ҡоролғанын оноторға ярамай. Тарих та бит йәшермәй: әлеге ирекле һөйөү, енси бәйһеҙлек һәм әхлаҡтың юҡҡа сығыуы әллә ниндәй шанлы цивилизацияларҙы, империяларҙы ла тарҡата, юҡҡа сығара. Рим империяһы, Византия, Ацтектар империяһы, Боронғо Египет хакимлыҡтары ла тап ана шул самаһыҙ ашап-эсеү, байрам-туй һәм енси тотанаҡһыҙлыҡтар алып килгән ҡазалар арҡаһында ахырын кисергән.\n... Был донъяға кем булып яратылғанбыҙ, шул булып йәшәйек. Балаларҙы ла шулай өйрәтәйек. Һаҡлайыҡ Хоҙай тарафынан бирелгән кешелек ҡиммәттәрен.\nЯҙылған: 03.04.20 | Ҡаралған: 509


ГИЛЬМАН ИШКИНИН (1965 – 2011)\nЧерез некоторое время вышел первый самостоятельный сборник «Ямаулыҡтар» («Заплатки»). Презентации этой книги на родине – это были первые встречи автора со своими почитателями и читателями, где он говорил, что не привык к таким встречам и к такому вниманию. Новые стихи, новые встречи, хвала и критика, цветы и автографы были еще впереди. Но не сбылось... В 45 лет трагически оборвалась жизненная нить Гильмана Ишкинина: патриота своей родины и своего народа, талантливого поэта, искреннего собеседника, любящего сына, надежного друга…\n1. Ишкинин Ғ.Ҡалҡаным бул!// Шаңдау; шиғырҙар йыйынтығы.- Өфө:Китап, 1997.- 66 б.\n2. Мин ҡомары ташҡан бер һунарсы// Ағиҙел.- 2004.-№11.- 48 б.\n3. Ишкинин Ғ. Ямаулыҡтар: шиғырҙар.- Өфө: Китап, 2007.- 224 б.\n4. Мин, бәлки, урап та килмәҫмен...Шиғырҙар /Ғ.Ишкинин.- Өфө:Китап, 2014.-100 б.\n1. Антология поэзии Башкортостана.Голоса веков./ Ишкинин Гильман.- Уфа:Китап, 2007.- С.437 – 439.\n2. Ишмөхәмәтов Ғ.Х.Көттөрмәйсә, һиҙҙермәйсә генә ҡар болото кеүек ауғым килде// Ейәнсура таңдары.- 2011.-№27.- 3 б.\n3. Ҡунысбаева Н.М. Ҡайҙа ла беренсе ине// Ейәнсура таңдары.- 2011.- №27.- 3 б.\n4. Ҡунысбаева Н.М.Шиғырҙарынан моң тама // Ейәнсура таңдары.- 2008.- 24 ноябрь.- 4 б.\n5. Түләк Р. Йырлы йәндә ҡояш байымай....-Өфө:Китап, 2010.-63-82 б.\n6. Түләк Р. Мәңге ябыҡ ишек шығырламай:Ғ.Ишкинин[Текст] / Р. Түләк // Башкортостан.- 2006.- №169.- 4 б.\n7. Ураҙғолов Р. Күңеле гөл-баҡса ине..//Йәшлек.- 2011.-8 февраль.-6 б.\n8. Яҙыусыға өс һорау: Ғ.Ишкинин[Текст] //Йәшлек.- 2006.- №24.- 4 б.\n9. Абдуллина Л. «Аптырама, һылыуым...» // Йәшлек.-2011.- 8 февраль.- 6 б.\n10. Әлибаев З. Серле моң батшалығы: [Текст] // Башҡортостан. – 2015. – № 27. – Б. 3.


Отключение электроэнергии в Ейске (29 июня)\n- ул. Коммунистическая, от ул. Цветочной до ул. Новая;\n- ул. Цветочная, от ул. Кирпичной до ул. Коммунистической;\n- ул. Севастопольская, от ул. Новой до ул. Звездной;


Бәҙер һуғышы — Башҡорт Википедияһы\nБәҙер һуғышы (ғәр. غزوة بدر) — мосолмандар һәм мәжүси ҡорайыштар араһындағы һуғыш, Һижрәттең икенсе йылында Рамаҙан айының 17-се көнөндә, йома көндә (624 йыл, 17 март) Хижазда, Бәҙер ҡоҙоҡтары янында килеп сыҡҡан. Ғәмәлдә һынылыш барлыҡҡа килтергән һуғыш. Был һуғышта еңеү Исламдың таралыуын көсәйтә\nБәҙер (Сәғүд Ғәрәбстаны)\n13 март 624\nБәҙер һуғышы Викимилектә\n1 Ҡорайыштар менән һуғыш сәбәптәре\n2 Һуғыштың үҙенсәлектәре\n3 Әсирҙәргә мөнәсәбәт\nҠорайыштар менән һуғыш сәбәптәреҮҙгәртергә\nМөхәммәт Пәйғәмбәргә рисаләт килгәс, Мәккәлә мосолмандарҙы мәсхәрәләү, ҡыйырһытыу, үлем ҡурҡынысына дусар башлана. Мөхәммәт Пәйғәмбәр мосолмандарҙы Хәбәшстанға, унан һуң Йәсрибкә (Мәҙинәгә) күсерергә мәжбүр була. Мәҙинәләр Ислам ҡабул итеү сәбәпле, мосолмандарҙың хәле арыулана: ғәскәр барлыҡҡа килә, ләкин ҡорайыштарҙың ғәскәре күберәк һанлы була.\nМәҙинә ҡалаһы янынан Мәккә каруандары йөрөгән, мосолмандар башта шуларға һөжүм итәләр. Шул рәүешле ҡорайыштарҙың башлыҡтарына баҫым яһалган, мосолмандарҙың Мәккәлә тартып алынған малдарының бер өлөшө кире ҡайтарылған.\nҠатмарлығына ҡарамаҫтан, ҡорайыштарҙың бер мең тирәһе яугирынан (Г. Лебон 2000 тип күрһәтә) 70 кеше генә һәләк була (Ибн Исхаҡ әйтеүенсә — 50 кеше), ә 300 тирәһе мосолмандарҙан — 14. Йәғни, һуғышта ҡатнашыусыларҙың 6,4 %ы ғына һәләк була. Шулай ҙа, бәғзе мосолмандар, мәҫәлән, Сәғит ибне Мүғәз, дошманнарҙы иҫән ҡалдырыу менән риза булмағандар. Мөхәммәт Пәйғәмбәр ҡайһы берәүҙәрҙең һуғышҡа үҙ теләге менән инмәгәнен белгәнгә күрә, күп ҡорбан килтереүҙе тыя.\nЯҙмаларҙа был һуғышта фәрештәләрҙең ҡатнашыуы ла әйтелә. Фәрештәләр ҡатнашҡан берҙән-бер һуғыш була был (уларҙың булыуын мөшриктәр ҙә таныған, мәҫәлән, Әбү Суфыян).\nБыл һуғышта мосолмандарҙың төп дошмандарының береһе — Әбу Йәһел (Жәһел) үлтерелә.\nМөхәммәт Пәйғәмбәр исеме\nӘсирҙәрҙән ике кешегә яза бирәләр — улар мосолмандарға дошманлыҡтары менән айырылып торған Укбә ибне Әбү Мүғәйт һәм ән-Нәдр ибне- л-Харис. Әсирҙәрҙе сәхәбәләр араһында бүлешәләр. Мөхәммәт Пәйғәмбәр әсирҙәргә йомшаҡ мөғәмәлә итергә ҡуша. Мосолмандар был әмерҙе үтәйҙәр: үҙҙәре хөрмә ашағанда ла, әсирҙәргә икмәк ашатҡандар (хөрмә фәҡирҙәр аҙығы булып һаналған).\nӘсирләрҙе бер кеше өсөн меңдән алып дүрт меңгәсә дирһәмгә азат иткәндәр. Ә аҡсаһыҙ фәҡирҙәрҙе түләүһеҙ иреккә ебәрәләр.\nАли-заде, А. А. Бадр (архив ) // Исламский энциклопедический словарь. — М.: Ансар, 2007.\n↑ http://kek.ksu.ru/Student/Islam/islam_ii_1_3.html 2009 йылдың 14 март көнөндә архивланған.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Бәҙер_һуғышы&oldid=1051671 ҡабул ителгән\nПоследний раз редактировалась 9 август 2021 в 13:40\nБыл бит һуңғы тапҡыр 13:40 9 август 2021 үҙгәртелгән.


Китаев, Александр Виссарионович — Википедия\n25 августа (6 сентября) 1888\n2 марта 1953(1953-03-02) (64 года)\n↑ Китаев Александр Виссарионович (неопр.). РГАЛИ.\nИсточник — https://ru.wikipedia.org/w/index.php?title=Китаев,_Александр_Виссарионович&oldid=90914061\nЭта страница в последний раз была отредактирована 14 февраля 2018 в 09:12.


��� �������� -> ���������Ҡ->�\n��� �������� ���������� �� �����, �������, � ������, �� �������, �� ������� �� �������� ���. ������� ���� ��������� �� ������������ ���������. ��� ������������ ������� ����������� ������������������ ���������������� ����������� ����� ����� 420.�������:- ����� ������ - 6,5 ��;- ����� ����� (������� �����) - 15 ��;- ������� ������ - 0,2 ��.��������: ������, ����������� ����� ����� 420.


БелогорьеАдрес: 663302 Красноярский край, г. Норильск, ул. Комсомольская, 1\nТунгусскийАдрес: 663302 Красноярский край, г. Норильск, ул. Комсомольская, 1\nПолистовскийАдрес: 663302 Красноярский край, г. Норильск, ул. Комсомольская, 1\nДата создания Полистовский заповедник создан 25 мая 1994 года по Постановлению Правительства РФ № 527 на базе охотничьего заказника, существовавшего ...


Яңы Ғәһед — ЙӨРӨП ҠАЙТЫУ БАРМЫ - ОФИЦИАЛЬНЫЙ САЙТ\nБына һуңғы проповедь, мин уны динен үҫтерҙе Иеремия 31:33. Минең төп моменттар ҡаралды:\nМин. Хоҙай Эшләй, Халыҡ-Ара Дәрәжәлә\nИкенсе. Хоҙай Өсөн Эшләй\nИИИ. Хоҙай Эшләй Мелитон\nИЖ. Хоҙай Эштә\nMstoniajohn • Август 19, 2013 " 9:31 мин • Яуап\nScott Larrison • Август 19, 2013 " 9:31 мин • Яуап\nCdallenbach1212 • Август 19, 2013 " 9:31 мин • Яуап


Квартиры на сутки в Минске Янтарная ул., снять квартиру посуточно\nКвартиры на сутки Янтарная ул.\n1-й Копыльский пер. Кобринская ул. Героев 120 дивизии ул. Макаенка ул. Академика Жебрака пер. Голубка Владислава ул. Голубева ул. Ташкентская ул. Домбровская ул. Гольшанская ул. Голодеда ул. 1-й Никитина пер. Колядная ул. Ярошевичская ул. Автодоровский пер. Минская ул. Водозаборная ул. Базисный пер. 2-й Никитина пер. Авакяна ул.


propel 150 tph crusjer price. Puzzolana 150 Tph Used Crusher Price. 200 tph stone crusher puzzolana | crusher 2013 11 20 buy grinding mill for mesh size to 200 tph puzzolana. find detailed product information for puzzolana cone 200 tph granite crusher plant price 325 2500 325 2500 1.


Благовоние Synaa Sandal (Сандал), 10 шт.\nСвященный аромат медитации, приближает к божественному, раскрывает изнутри, восстанавливает ауру.\nMaila Lama. Благовоние Goja (б)


ул. Таганрогская, д.25 (ОДС)\n


Saltatio Mortis - Zirkus Zeitgeist (Limited Deluxe Edition)(2015) - Музыка - Альбомы - Рок\nSaltatio Mortis - Zirkus Zeitgeist (Limited Deluxe Edition)(2015)\nЖанр: Folk Metal , NDH\nОтличный реллиз с кучей приигдашенных музыкантов!\nДата: 11 января 2016, 10:04\nПоследнее скачивание: 26 мая 2018, 16:18\nСкачать файл (zip) 73.8 Mb Комментарии (0)\nИсполнитель: Sonus Mortis Страна: Ireland Стиль: Symphonic Death Metal Альбом: War Prophecy Год выхода: 2015 Формат/Качество: M4A (HEAAC) / 80kbps Треклист: 1. Chthonic Chasm 2. War Prophecy 3. Revelations 4. The Crypt Of The Death Prophet 5. ...


Фенс белый – Леруа Мерлен в Оренбурге\n12 841 ,00 ₽ ?\n18 459 ,00 ₽ ?\n18 257 ,00 ₽ ?\n19 015 ,00 ₽ ?\n17 010 ,00 ₽ ?\n27 461 ,00 ₽ ?\n24 919 ,00 ₽ ?\n24 913 ,00 ₽ ?\n25 686 ,00 ₽ ?\n31 368 ,00 ₽ ?


Распоряжение Правительства Астраханской области от 27.11.2015 N 523-Пр\n1. Утвердить прилагаемый перечень муниципального имущества, подлежащего передаче из муниципальной собственности муниципального образования "Калининский сельсовет" в муниципальную собственность муниципального образования "Володарский район".\nУтвержден Распоряжением Правительства Астраханской области от 27 ноября 2015 г. N 523-Пр\nПЕРЕЧЕНЬ МУНИЦИПАЛЬНОГО ИМУЩЕСТВА, ПОДЛЕЖАЩЕГО ПЕРЕДАЧЕ ИЗ МУНИЦИПАЛЬНОЙ СОБСТВЕННОСТИ МУНИЦИПАЛЬНОГО ОБРАЗОВАНИЯ "КАЛИНИНСКИЙ СЕЛЬСОВЕТ" В МУНИЦИПАЛЬНУЮ СОБСТВЕННОСТЬ МУНИЦИПАЛЬНОГО ОБРАЗОВАНИЯ "ВОЛОДАРСКИЙ РАЙОН"\nКадастровый (или) инвентарный N\nАстраханская область, Володарский район, с. Калинино, ул. Калинина, подъезд к школе\nМуниципальное образование "Калининский сельсовет"\nАстраханская область, Володарский район, с. Калинино, ул. Ленина\nАстраханская область, Володарский район, с. Калинино, ул. Восточная\nАстраханская область, Володарский район, с. Калинино, ул. Молодежная\nАстраханская область, Володарский район, с. Калинино, ул. Абая\nАстраханская область, Володарский район, х. Новояцкий, ул. Победы\nАстраханская область, Володарский район, х. Новояцкий, подъезд к х. Новояцкий\nАстраханская область, Володарский район, подъезд к СРЦ "Русь"


Иглин районында Урман ауылы янындағы ғәскәри частың келәттәре яна // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\n16:00, 26 мая 2011 Йәмғиәт\n— Урман ҡасабаһы өҫтөндә ҙур төтөн бағанаһы күтәрелә, шартлау тауыштары ишетелә — снарядтар шартлайҙыр, моғайын, — ти Әнәс Вәлиуллин. Уның һүҙҙәренсә, район хакимиәтендә 14.00 тирәһендә ғәҙәттән тыш хәл тураһында хәбәр алына. Ғәскәри часть үҙәгендә хәрби хеҙмәткәрҙәр йәшәгән биш ҡатлы өс йорт тора. Урман ҡасабаһында иһә 3540 кеше йәшәй. Ғәҙәттән тыш хәл урынына Силәбе өлкәһенең Аша ҡалаһынан да янғын һүндереү частары, Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы подразделениелары килә.


Часовня Александра Невского в Златоусте - Златоуст, Челябинская область\nПолное название: Александроневская часовня - Часовня Александра Невского в Златоусте, Златоуст\nАдрес: Челябинская обл., г. Златоуст, угол ул. Аносова и ул. Таганайская\nКоординаты: 55.170875°N 59.673567°E\nАлександроневская часовня находится по адресу Челябинская обл., г. Златоуст, угол ул. Аносова и ул. Таганайская в Златоуст. Этот храм относится к епархии РПЦ МП Александроневская часовнявпервые официально упоминается в архиве 1902 г. от Рождества Христова.


SS.lv Шины, резина - R15 - Запчасти и аксессуары, Цена 29.90 €. Jaunas 195/65R15 ar montāžu 132 eiro. ražotājs tikai (vienas - Объявления\nОтправить e-mailВсе объявления с этим E-mail адресомWWW:посмотретьМесто:РигаАдрес:Bikernieku 121K, Rīga (iebraukšana teritorijā pie Statoil vai Maxima)Времяработы: Пн.-Пт.09:00 - 19:00Сб.09:00 - 16:00Компания:MMK ServissДобавить в закладкиРаспечататьДата: 25.07.2017 21:08Отослать другуУникальных просмотров: 1


Коммуналь хужалыҡ эшселәрен бер ваҡытта ла артыҡ эшләргә ынтылыуҙа "ғәйепләмәнем". Киреһенсә, торлаҡ - коммуналь хужалыҡ хеҙмәткәрҙәре хаҡында һүҙ сыҡһа, телгә "тәртипһеҙ,\nяуапһыҙ, илтифатһыҙ " кеүек кире баһалар килә ине. Әммә! Шағир билдәләүенсә, ҙур нимә алыҫтан күренә икән шул. Һыу үткәргән йорт түбәңдән йәки асфальт насар түшәлгән ихатаңдан\nүтеп, торлаҡсыларҙың ҙур күләмле эшмәкәрлеген күреүе ҡыйын.\nҺуңғы йылда ҡаланың барлыҡ күп фатирлы йорттарында ла тип\nәйтерлек һалҡын һәм ҡайнар һыуҙы иҫәпләү приборҙары ҡуйылыуын өфөлөләрҙең барыһы ла белмәйҙер әле, моғайын. Һәм хәҙер һыу һәм йылылыҡ сығымы даими рәүештә күҙәтелә, тимәк йылылыҡ һәм һыу менән тәьмин итеүсе предприятиелар контролдә тотола.\nЙорт түбәләрендә ҡуйылған иҫке телеантенналарҙың бөгөн кү п урында алыныуына ла күптәр иғтибар итмәйҙер, моғайын. Уларҙы ел бөгә, һындыра, телемастер саҡыртырға тура килә ине . Ә ҡайһы берәүҙәр оҫта саҡырып тормайынса, антеннаны үҙаллы төҙәтергә булып юғарыға менеп китә, йыш ҡына түбә ҡаплауын емерә...\nХәҙер иһә был проблемалар аҡрынлап юҡҡа сыға. Өфөләге 630 йорттағы телевизорға сигнал кабель аша бирелә, был проблемалар кәмеүенә булышлыҡ итә, сигналдың сифаты ла яҡшыра.\nӘйтелгән эштәрҙең барыһы ла һеҙҙең менән беҙҙең аҡсаға башҡарылыуы аңлашыла, әлбиттә, әммә нимәлер эшләнеүе үҙе үк ҡыуаныс бит. Әйткәндәй, үткән йылда торлаҡ хеҙмәтләндереү е өсөн халыҡтан дүрт миллиард һум йыйылған. Ә быйылғы йылдың\nғинуарынан торлаҡ - коммуналь хеҙмәтләндереүгә түләү тарифтары тағы 17 процентҡа артты. Әммә "Өфөнөң торлаҡ хужалығы идаралығы" муниципаль унитар предприятиеһының генераль директоры Борис Герасимов әйтеүенсә, был ни бары инфляция артынан хәрәкәт итеү генә.\nҠала хакимиәтендә үткән матбуғат конференцияһында һүҙ ошо\nтурала барҙы. Герасимов йорттарҙы хеҙмәтләндереү, дөйөм алғанда, проблемаһыҙ бара, тип белдерҙе. Йылытыу сезонында\nавария сәбәпле инженер коммуникацияларын туҡтатыу осрағы булмаған. Уның ҡарауы быйылғы ҡышта көслө ҡар яуыуҙар коммуналь хеҙмәткәрҙәр өсөн мәшәҡәт тыуҙыра. Әммә ҡар таҙартыу үҙ ваҡытында алып барыла: штатта 200 ҡар таҙартыу техникаһы һәм 1300 дворник эшләй. Артыҡ көслө ҡар яуыуҙар ваҡытында дворниктарҙың ғына көсө етмәй икән, был эшкә электриктар, сантехниктар ҙа йәлеп ителә. Яҡын арала тағы 40 ҡар таҙартыу машинаһы һатып алыу планлаштырыла. Улар февраль бурандары өсөн резерв ролен үтәйәсәк.\nҠар таҙартыуҙы әүҙем башҡарыуға хужаһыҙ транспорттар - ихаталарҙа ҡалдырылған машиналар үтә ныҡ ҡамасаулай. Ғәҙәттә\nулар яртылаш һүтелгән, әммә шулай булһа ла торлаҡ хужалығы хеҙмәткәрҙәре уларҙы ихатанан сығарырға батырсылыҡ итмәй.\nҺуңынан машинаның кузовынан башҡа бер нимәһе лә булмағанлығын иҫбатлап ҡара!\nШулай уҡ Герасимов Өфөнөң циркуляцион торба үтәргесе булмаған 542 йорто яҡын арала Европа реконструкция һәм үҫеш банкыһының кредит программаһы буйынса индивидуаль йылылыҡ пунктына эйә буласағы тураһында белдерҙе. Уларҙың фатирында ҡайнар һыу кранды асҡас уҡ ағасаҡ, башҡаларҙағы кеүек бер сәғәт буйына һыуҙың йылынғанын көтөргә кәрәкмәйәсәк.\nҮткән йылда торлаҡ фондын капиталь ремонтлауға бюджет средстволары иҫәбенә 400 миллион һум тотонолған. Торлаҡ хужаларынан был маҡсатҡа тағы ла 250 миллион йыйылған. 22 йортта үҙәкләштерелгән йылытыу системаһына, 36 йортта - һыу\nменән тәьмин итеү торбаларына, 17 торлаҡ йортта - түбәгә капиталь ремонт үткәрелгән. Торлаҡ фондын капиталь ремонтлауға исемлек бер нисә йылға алдан төҙөлөп ҡуйылған да\n2006 йыл аҙағына муниципаль мөлкәткә 3,5 миллион квадрат метр торлаҡ, 12 миллион тирәһе - граждандарҙың үҙ мөлкәтенә\nтура килә. Фатирҙар аҡрынлап булһа ла үҙ хужаларының ҡулына\nкүсә. Үткән йылда миллион ярым квадрат метр торлаҡ хосуслаштырылған.


Купить БУ BMW 3 серии 320d xDrive 2.0d AT (190 л.с.) 4WD 2016 года за 1 518 000 ₽ в Санкт-Петербурге в кредит | Plaza\nBMW 3 серии 320d xDrive 2.0d AT (190 л.с.) 4WD 2016 года с пробегом 81 266 км.


34 657 000 pi\n281 993 pi/м2\n36 406 000 pi\n281 998 pi/м2\n36 938 000 pi\n300 798 pi/м2\n37 111 000 pi\n39 182 000 pi\n319 592 pi/м2\n39 214 000 pi\n319 593 pi/м2\n20 196 000 pi\n180 000 pi/м2\n22 380 000 pi\n200 000 pi/м2\nКухня: 30.8 м2\n31 164 000 pi\n210 000 pi/м2\n22 188 000 pi\nЖилая: 59.34 м2\n28 236 000 pi\nЖилая: 59.87 м2\n28 272 000 pi\nСанкт-Петербург, ул. Костюшко, д. 19, лит. А\nЖилая: 46.63 м2\n20 922 000 pi\n220 000 pi/м2\nКухня: 20.82 м2\nЖилая: 46.64 м2


Өфөлә француз телле театрҙар фестивале үтәсәк // Мәҙәниәт | новости башинформ.рф\nӨфөлә француз телле театрҙар фестивале үтәсәк\n12:24, 8 мая 2013 Мәҙәниәт\n13 майҙа М.Кәрим исемендәге Милли йәштәр театрында француз телле театрҙар фестивале үтә. Йола буйынса, уны үткәреү башланғысы менән БР Әхмәтзәки Вәлиди исемендәге Милли китапханаһы сығыш яһай.\nСара сиктәрендә ағымдағы йылдың февраль айында Силәбелә үткән француз телле театрҙар фестиваленең төбәк этабында еңеү яулаған спектаклдәр күрһәтеләсәк.\nФестивалдең беренсе көнөндә Түбәнге Тагил, Екатеринбург, Өфө, Силәбе һәм Ҡурған ҡалаларынан мәктәп уҡыусылары һәм студенттар труппалары үҙ оҫталыҡтарын күрһәтте, тип хәбәр итте БР Милли китапханаһы хеҙмәткәре Индира Хәйретдинова. Улар араһынан Өфөләге 39-сы гимназияның «Комильфо» труппаһы «Бөтә сысҡандар ҙа сыр ярата» спектакле менән еңеү яуланы.\nСараның икенсе көнөндә сәхнәлә Магнитогорск, Екатеринбург, Түбәнге Тагил, Силәбе һәм Өфө студенттары сығыш яһаны. Был төркөмдә баш ҡаланың юғары уҡыу йорттары студенттарын берләштергән «Мост искусств» коллективы икенсе урынға лайыҡ булды.\n— Фестиваль сиктәрендә Өфөлә шулай уҡ шиғриәт конкурстарында еңеүселәр сығыш яһаясаҡ. Был сара француз телен һөйөүселәр өсөн ысын байрамға әүерелер, тип ышанабыҙ, — тине Индира Хәйретдинова.


Фәйзи Ғәскәров исемендәге ансамбль артистары яңы миҙгелгә премьералар әҙерләй // Мәҙәниәт | новости башинформ.рф\nФәйзи Ғәскәров исемендәге ансамбль артистары яңы миҙгелгә премьералар әҙерләй\n11:09, 25 июня 2013 Мәҙәниәт\nФәйзи Ғәскәров исемендәге Дәүләт академия халыҡ бейеүҙәре ансамбле яңы миҙгелгә премьералар әҙерләй. Дүшәмбе, 24 июндә, бейеүселәр коллективтың художество советына алты постановка тәҡдим итте. Улар араһында: рус бейеүе «Калинка» (ҡуйыусыһы — Һамарҙан Алексей Шишкин), ир-егеттәр башҡорт бейеүе «Ете ырыу» (хореографы — Рәис Низаметдинов), башҡорт бейеүе «Икмәккә мәҙхиә» (ҡуйыусыһы — Марат Кәримов), тергеҙелгән бейеү «Башҡорт краковягы», «Ҡоралай» һәм шаян бейеү «Әтәс» (хореографы — Риф Ғәбитов). Әйткәндәй, Риф Ғәбитов һүҙҙәренсә, яңы ижад миҙгеленә ул 10 бейеү ҡуйырға планлаштыра.\nСараға БР Мәҙәниәт министрлығы вәкилдәре, ансамбль ветерандары ла саҡырылды.\nАнсамблдең художество етәксеһе Филүс Ҡаҙаҡбаев «Калинка» бейеүе тураһында һүҙ йөрөтөп, уның ағымдағы йылдың октябрендә ЮНЕСКО-ның Париждағы штаб-фатирында Башҡортостан Республикаһының презентацияһы сиктәрендә тәҡдим ителәсәк концерт программаһына индереләсәге хаҡында әйтте.\nАртабан һәр бейеү айырым тикшерелде, ҡайһы берәүҙәре буйынса тәҡдимдәр индерелде.\nТикшереү барышында билдәләүҙәренсә, Игорь Моисеев, Фәйзи Ғәскәров, Михаил Годенко кеүек легендар хореографтарҙан һуң яңы бейеүҙәр ҡуйыуы ауыр. Әммә, Филүс Ҡаҙаҡбаев билдәләүенсә, шулай ҙа был йүнәлештә эшләргә, алға табан барырға, үҫешергә кәрәк.\nАнсамблдең художество етәксеһе хәбәр итеүенсә, 12 авгусҡа тиклем коллектив отпускыла буласаҡ. Бер аҙҙан һуң тәҡдим ителгән бейеүҙәр буйынса һуңғы ҡарар ҡабул ителәсәк.


Развлечения, творчество 127\nСувениры, подарки 156\nпр. Дзержинского, 19 1677\nул. В. Хоружей, 17 960\nГродно, ул. Советская, 18 1773\nул. Притыцкого, 97 1831\nБрест, б-р Космонавтов, 40 1563\nул. Руссиянова, 4 1732\n5,12 руб. –20%


Һабантуйҙар хаҡында Указға ҡул ҡуйылды // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nҺабантуйҙар хаҡында Указға ҡул ҡуйылды\n17:12, 21 мая 2009 Сәйәсәт\nБашҡортостан Республикаһы Президенты Мортаза Рәхимов 2009 йылда республика ҡала һәм райондарында яҙғы баҫыу эштәре тамамланыуға арналған "Һабантуй" халыҡ байрамын үткәреү тураһында Указға ҡул ҡуйҙы. Указға ярашлы байрамды үткәреү графигы раҫланды.\nУказға ярашлы муниципаль райондар һәм ҡала округтары хакимиәттәренә ауыл хужалығы предприятиелары һәм ойошмалары етәкселәре менән берлектә агросәнәғәт комплексы предприятиеларының ҡышҡы осорҙағы һәм яҙғы баҫыу эштәре барышындағы эшмәкәрлегенә йомғаҡ яһарға, хеҙмәттә иң яҡшы һөҙөмтәләргә өлгәшкән производство алдынғыларын ҡотлауҙы һәм дәртләндереүҙе ойошторорға тәҡдим ителде. Һабантуйҙы байрам итеү сиктәрендә ҡала һәм райондарҙа йәрминкәләр, күмәк мәҙәни саралар, спорт ярыштары һәм халыҡ уйындары, иң яҡшы йортҡа, урамға, тораҡ пунктына конкурстар үткәреләсәк, еңеүселәр бүләкләнәсәк.\nБашҡортостан Республикаһының тейешле министрлыҡтарына һәм ведомстволарына, республиканың муниципаль район һәм ҡала округтары хакимиәттәренә "Һабантуй" халыҡ байрамына әҙерлектә һәм уны үткәреүҙә булышлыҡ итергә ҡушылды.\nУказдың үтәлешенә контроль Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәтенә йөкмәтелде.\nТеги: һабантуй, йомғаҡ яһау


Участок 12.3 сот. ул. Зелёная, 33 - yarzemlya.ru\nГлавная / Коттеджные поселки в Ярославле / Коттеджный поселок «Тимохино» / Участок 12.3 сот. ул. Зелёная, 33\nУчасток 12.3 сот. ул. Зелёная, 33


Библия, Евангелие, поиск по Библии. Неемия, глава 4 - Твоя Библия\nкнига народу сказав половина працю своих їхніми ваших говорили неужели царств сталося иоанна библии робили міцно рукою кожен завет стену глава иудеи поиск їхній царств книга иоанна книга робили працю міцно тримала списи когда услышал санаваллат\nБиблия, Евангелие, поиск по Библии. Неемия, глава 4


Li Europan lingues es membres delsam\nLi Europan lingues es membres del sam familie. Lor separat existentie es un myth. Por scientie, musica, sport etc, litot Europa.\nBy Fuge Hamlinton\nMarketing Manager, TSW


Интернет-операторҙар 8,4 миллион фунт стерлингка һатып алыу өсөн уйын бизнесы roxy 32red palace алыҫта.Ҡулаҡса менән 2 миллион 10 миллион фунт стерлингка һатып сығарып тора һәм һәр яңы акция буйынса 0,02 проценты, милек теркәлгән уйынсы һаны 230 архив һәм мәғлүмәт базаһы 32 000 кеше кредит биреү һәм уйын 500-ҙән ашыу онлайн-казино.Тулайым килеме 10,1 млн фунт стерлинг күләмендә таҙа табыш тураһында хәбәр Roxy Palace уйын һәм 2014 йыл өсөн 3,4 миллион фунт стерлинг күләмендә senza immediato con deposito poker bonus.\nКоммерция маҡсатында килешеүҙә ҡатнашыусылар исемлегенә индерелгән бер нисә яңғырыуыҡлы 32red күп йылдар дауамында, атап әйткәндә, бағыусылар футбол командаһы премьер-лигала "Астон Вилла" һәм "Сити Суонси".Британия компаниялары клиенттар базаһында шулай уҡ 2014 йылдың сентябрендә wild казино go ала senza benvenuto con deposito poker bonus. Эд 32Red Уэр Plc тине генераль директоры: “беҙ шатбыҙ, - тип Roxy Palace ала, һәм беҙ уйлауымса, был беҙҙең өсөн бик отошло булды, сөнки яңы һәм акционерҙарҙың өсөн online amici poker con gratis.\n“Беҙ белгән һәм хөрмәт дөйөм ҡиммәттәргә һәм бизнеста күп йылдар дауамында, был бер нисә бүленә покер дуҫтары менән бушлай онлайн. “Кеүек 32Red, шулай уҡ Palace Microgaming Roxy платформаһына нигеҙләнгән, уларға ярҙам биреүсе интеграциялар талғын казино ҡайҙа урынлашыуына ҡарап нэшвилл яҡын. "Беҙ был баҙарҙа һатыусылар һәм файҙаланыуҙы көйләү мөмкинлеген биреү үҫеше стратегияһы яҡшы тәжрибәне беҙҙең менән тиер, күп йылдар туплаған командаһы өсөн халыҡ-ара баҙарҙа palace roxy, бизнес өсөн дөйөм табыш расширенный" индиана штаты. Шулай уҡ 2015 йылдың 22 июлендә үҙ полугодовой 32Red яңыртылған сауҙа сығарылып раҫланды..\nsenza benvenuto con deposito poker bonus\nonline amici poker con gratis


20K 10 9 мин. ...\nЖурнал "Огонёк" №9 от 11.03.2019, стр. 8


Набор конвертов для денег, Поздравляем! (розы), 10 шт. - Сайт компании Крокус шарики\nНабор конвертов для денег, Поздравляем! (розы), 10 шт.\n-Набор конвертов для денег, Поздравляем! (розы), 10 шт.


ул. Коммунаров. 244, блок 4, территория завода РЕДУКТОР - Ижевск Удмуртская Республика - Россия\n+7 (341) 265-51-34


Webboard Dota-allstars download dota 6.57b : Naruto 456 : Bleach 325 : one piece 506 SHONEN JUMP\nCool Link!Download DotA Member list\nDoTA Hero GUIDE!\nNaruto Spoiled 425 Register (��Ѥ���Ҫԡ)\nดูทุกอาชีพ Vampire Shop !!\n˹�ҵ�ҧ Log in user :\n��Ѥ���Ҫԡ��ԡ����� Webboard Dota-allstars download dota 6.57b : Naruto 456 : Bleach 325 : one piece 506 SHONEN JUMP\n10 June 08 prepare for Cross game Fighting NARUTO vs Bleach vs Onepiece vs Dota !\n30 May 08 update new Group NARUTO MANGA !!\n21 ��. 50 ���Ҩ������� ��� FAQ ��������� ���Թ���ҡѹ����͹ � ��� ���ѧ��Ҫ�Ҵա�������ҹФ�Ѻ ���ǡ��������¡��ͧ ��ҡ�з�� ����� ���ͺ��� ������˹�ҹ�����Ǥ�Ѻ 27 �� 50 ��ǧ����������Ҥ�͹��ҧ�ҡ �Ѻ��õ�ͧ�ҹ�觷��к� / ��Ѥ ���ǹ�������������ҡ��������� ���ҧ�ǡ �ѹ��û��� �ѹ��û�ǹ��ҧ � ��� � ����ԧ � ���Ǽ���Ҩ�������价� DotA Manager , Vampire Job , Vampire Shop ���������º�������·� �ѧ䧡�ҡ�������ǡѹ�Ф�Ѻ ��蹡ѹ���� � ���һ��� �����������ҧ��з��������ѹá�������\nWebboard Vampire Naruto Dota CATEGORY\nTalk About Naruto and Read new Naruto Chapter here !! naruto 456\n����ǡѺ����ͧ����� ��ҡ�� ��ҡ���� ���á����ʷ�����Ѻ Article\n�������������� post ���Ǵ����Ѻ ��С��\n�բ��ǻ�С�����ô�ǹ � �� post ����� ����Ӥѭ�ҡ�йӢ��˹���á��� ����� / ��������ͧ �êͺ��¹����� �ͺ��������ͧ������¹������ One Piece ����ͧ��Ǣͧ ���������Ѵ �ӷ���� �ѻ�ѹ �ٿ�� one piece 506\n���������Ԩ�ó� ��Ǵ������������Ԩ�ó� Replay �Ԩ�ó����觢ѹ��ҧ � Bleach Bleach �͹���� Bleach ������� ��������´����Ф� Bleach 325\ncartoon �ٴ�������ǡѺ����ٹ �����ҹ����ٹ�͹���� � ������\nComputer ����ҹ�����������ǡѺ���������� ��ж���ѭ�Ҥ���������������\n��з��ѡ��ش ��͹���ʡ�з���ͧ�ٷ�����͹�Ф�Ѻ ���ͨ��շ��س���ѧ�ж�� Naruto 431 ��ҹ�����е͹���� 431 || ��ǹ���Ŵ ������ 431\n���ͧ Clan Vampire - ����Ѻ�÷����ҡ������蹡Ѻ�Ź ����ҹ���١�͹�Ф�Ѻ ��������͹��� ���������纺��� - �Ǻ�Ըա�� ���ٻ㹺���������ѡ���š � ��� Quest �����������Թ Vamp �Ըա����� Vampire Job , ����Ѿ�ô�ҡ Noob �� Pro , ������Թ Vamp ����������\n�駺Ѥ������ - ���ͺѤ�駷�����Ѻ ���ҧ������ �Ըշ� ����� - ����ҡ���������� � ������ҹ�������͹�Ըա�÷� ૿�ٻ��Ҫԡ Online �Թ 5 ���������Թ - �Ѻ��� 200k ��ҷӵ�����͹��� ����� ���س�ͺ��� ��� ??? �ͺ��������˹ �������� �Ҿٴ��¡ѹ���Ѻ ( �¤س Battle_Slot ) � ���ҡ�з�� �鹨ҡ : ���ͼ���駡�з��\nTopic (Read/Answer) ( Lastest by )\n1404��������Ҫԡ ��෾����Ѵ 㹻Ѩ�غѹ ��ҷ���Դ�� (15154/11) ( pradaprada ) never die boss22/3 2036���������˵ط�����٧�����ѡ�١�ʹ�������������ҧ���Ǵ�� !! (6617/6) ( Gufr ) mamungpet4/1 2144������25 �Ըշ���¤�����º��Ծ�� (7384/3) ( 7u76uu ) Etargi22/2 1926������෤�Ԥ������Ѿ���Ѵ���� (7159/2) ( RoBoT ) Help14/11 1928������10 �Ըաʹ��� (8173/3) ( Help ) Help14/11 1927������7 �ԸմѴ��ѧ��������� (6652/0) Help14/11 1925������71 ����ͧ - �ͧ���˭ԧ���������ҡ����������Ҷ�� (7175/1) ( - - ) Help14/11 1907������ Guide ����Ѻ�������. (8027/3) ( ���������繡���� ) Help4/11 1800�������Ш��� ��Ѻ�á� (7944/4) ( davil joker ) icenarunaru26/9 1755�����������¹��Ш��ѹ ���駷�� 5 (7019/3) ( NeungZaa556 ) Etargi31/8 1750�����������¹��Ш��ѹ ���駷�� 4 (7521/4) ( NeungZaa556 ) Etargi30/8 1745�����������¹��Ш��ѹ ���駷�� 3 (6771/2) ( NeungZaa556 ) Etargi29/8 1756�����������¹��Ш��ѹ ���駷�� 5 (6762/4) ( NeungZaa556 ) Etargi1/9 1720����������͹��� ��ҹ�������ҤԴ�ҡ (7361/3) ( 123 ) Etargi22/8 1735�����������¹��Ш��ѹ ���駷�� 1 (6839/4) ( jaguar ) Etargi27/8 1741�����������¹��Ш��ѹ ���駷�� 2 (6454/1) ( mtc70 ) Etargi28/8 1721��������������� 2 ����ͧ�ç���¹ (6846/1) ( 123 ) Etargi22/8 1722���������������3 (6924/2) ( bewgenius ) Etargi22/8 1703���������ͧ������໹�� (23608/3) ( hormok ) adisak10/8 1701�������ͧ��� (6329/1) ( snoopynarukjung ) adisak10/8 1702�������ͺ������ (6406/1) ( snoopynarukjung ) adisak10/8 1683�������Ӣ�ѭ�ѹ��� (7130/3) ( snart ) Etargi2/8 1659��������١���... (7145/1) ( admin ) happiers25/7 1619������10 ��ͤ�û�Ժѵ�㹡�ö�����µ�˹�Ҩͤ�� (6531/1) ( guest0 ) llwnDa12/7 1508����������ҧ (Comet) (7102/2) ( undying ) eaktuk66623/5 1511���������������� �������ͺ��µ�������ǹ� (7961/5) ( jumbo6565 ) eaktuk66624/5 1509����������ѵԢͧʹ��� �Ե����� (8123/2) ( Alara Reborn ) eaktuk66623/5 1517�����������آ�ͧ�����ҡ�ѵ���� �� �� ���� ��� ��� �� �� (6879/2) ( �� ��� �š ��� ) eaktuk66625/5 1515��������ҡ��Һ������ ���������Ҩ���Դ����˹ (6782/0) eaktuk66624/5 1514���������¹�������ѡ ���͡�ѡ����� (6629/0) eaktuk66624/5 1513�������ջͺ (6881/0) eaktuk66624/5 1507�����������ҡ������鹹������ͺ�š (6985/0) eaktuk66623/5 1501�����������ʪ��Ե�ѹ�� ��˭ԧ㹻�Ҫ�� ��ЪҪ������Ǩ (6707/2) ( guest0 ) eaktuk66620/5 1285�������պ���͹�ǹ��������ҹ��Ѻ (7239/4) ( Zola_M ) totsapoi54/1 1075������DotA Hero Guide UPDATe by tin (7704/2) ( admin ) admin20/5 1053��������������� #1 (6944/1) ( admin ) admin12/5 POST NEW\n�ըӹǹ˹�ҷ����� 1 ˹��\n1 || clanvamp Homepage | School Thailand | ������͹�Ź� |