«Йатаған Мөслим» төркөмө — Мәскәүҙә Ҡөрьән уҡыусылар конкурсының махсус ҡунағы // Мәҙәниәт | новости башинформ.рф\n15:50, 17 октября 2018 Мәҙәниәт\n«Йатаған Мөслим» башҡорт этно-төркөмөн XIX Халыҡ-ара Ҡөрьән уҡыусылар конкурсына саҡырҙылар.\nСара 21 октябрҙә Мәскәүҙә, Рәсәйҙең ҙур залдарының береһендә — Крокус Сити Холда уҙа. Конкурсҡа 30-ҙан ашыу илдән көслө хафиздар килә.\n«Башҡортостан» дәүләт концерт залы коллективы конкурс барышында ойошторолған «Ҡөрьән байрамы» концерт-спектаклендә махсус ҡунаҡ сифатында сығыш яһай. «Йатаған Мөслим» аутентик милли уйын ҡоралдарында дини көйҙәр уйнай.\n«Бындай саралар — бөтә мосолман донъяһы алдында халҡыбыҙҙың рухи мәҙәниәтен күрһәтеү өсөн шәп урын. Коллектив репетиция үткәрҙе, программа ла төҙөнө», — тип хәбәр итте «Башинформ» агентлығына «Йатаған Мөслим» этно-проекты лидеры Илдар Шакиров.\nҠөрьән уҡыусылар конкурсын ойоштороусылар — Рәсәйҙең Мөфтөйҙәр советы, Рәсәй мосолмандарының Диниә назараты. Сара йыл һайын уҙғарыла һәм ете меңлек зал йыя.\nТамашасыларҙы «Йатаған Мөслим» проекты менән Өфөлә 2018 йылдың 4 июнендә таныштырҙылар. Музыканттар «Рамаҙан нуры» дини программаһын тәҡдим итте.\nТеги: дини музыка


Нотариус Шахгереев Рашитбек Халитович, Хасавюрт, телефон, адрес нотариальной конторы, часы работы, отзывы и информация о нотариусе\nВы здесь:Главная»Хасавюрт»Шахгереев Рашитбек Халитович\n368000, г. Хасавюрт, ул. Тотурбиева, 99\n368000, г. Хасавюрт, ул. Тотурбиева, 99 Хасавюрт\n+7 (872310) 5-21-60, 8-928-244-10-16+7 (872310) 5-21-60, 8-928-244-10-16\n071 от 04.09.199\n172 л/с от 19.11.200


Сталинград алышы — Башҡорт Википедияһы\n48°42′00″ с. ш. 44°31′00″ в. д.\n23 август 1942\nБойондороҡһоҙ Хорватия дәүләте, Венгрия короллеге, Италия короллеге[d], Румыния короллеге, Испания, СССР һәм Өсөнсө рейх\nСталинград алышында көстәр ҡуйылышы[d], Soviet order of battle for the Battle of Stalingrad[d] һәм Axis order of battle at the Battle of Stalingrad[d]\nСталинград алышы Викимилектә\nСталинград алышы — Икенсе бөтә донъя һәм Бөйөк Ватан һуғыштарында Ҡыҙыл армия һәм Вермахт араһында («күсәр» илдәре менән берлектә) иң мөһим генераль алыштарҙың береһе.\nАлыш хәҙерге Воронеж, Ростов, Волгоград өлкәләре һәм Ҡалмыҡ Республикаһы территорияларында 1942 йылдың 17 июленән алып 1943 йылдың 2 февраленә тиклем бара.\nНемец һөжүм 1942 йылдың 17 июленән 18 ноябренә тиклем дауам итә, уның маҡсаты — Дондың ҙур бөгөлөшөн, Волга-Дон муйынын һәм Сталинградты (хәҙерге Волгоград) яулап алыу.\nСталинград алышы, 1941—1942 йылдарҙағы бер нисә еңелеүҙән һуң, Бөйөк Ватан һуғышында ғына түгел, бөтә Икенсе донъя һуғышында «төп һынылышҡа» баш һала, совет командованиеһы стратегик инициативаны үҙ контроле аҫтына ала..\nСталинград алышы кешелек тарихында кире ҡайтарғыһыҙ юғалтыуҙары дөйөм һаны буйынса (һәләк булғандар, госпиталдәрҙә яраларҙан вафат булғандар, хәбәрһеҙ юғалғандар) иң аяуһыҙ һәм иң ҡанлы алыштарҙың береһе була: РККА яғынан 478 741 кеше (323 856 кеше һөжүм итеү фазаһында һәм 154 885 кеше — оборона алышында); вермахтяғынан — яҡынса 300 мең кеше; Германия союздашы (итальяндар, румындар, венгрҙар, хорваттар) — яҡынса 200 мең кеше, һәләк булған граждандарҙың һанын хатта яҡынса билдәләү мөмкин түгел, әммә һүҙ кәмендә тиҫтәләрсә мең иҫәбе хаҡында бара.\nВермахт һәм уның союздаштарының Түбәнге Волга буйы һәм Кавказ территорияларын, ә шулай уҡ Баҡы нефть ятҡылыҡтарын баҫып алыу хәүеһфеҙлеген юҡҡа сығарыу — еңеүҙең хәрби әһәмиәте.\nШулай уҡ 1943 йылдың яҙында Төркиәнең СССР-ға һөжүм итеүҙән баш тартыуы, Японияның алдан планлаштырылған Себер походын башламауы, Румынияның (Михай), Италия (Пьетро Бадольо), Венгрия (Миклош Каллаи) һуғыштан сығыу юлдарын һәм Бөйөк Британия һәм АҠШ менән сепарат солохон төҙөү мөмкинлеген эҙләүе сәйәси әһәмиәткә эйә була.\n2 Алыш алдынан көстәр ҡуйылышы\n3 Алыш башы\n4 Ҡалала алыш\n5 Совет ғәскәрҙәренең контрһөжүмгә әҙерләнеүе\n6 «Уран» операцияһындағы көстәр ҡуйылышы\n6.2 Күсәр илдәре\n7 Совет ғәскәрҙәренең һөжүме («Уран» операцияһы)\n7.1 Һөжүмдең башланыуы һәм вермахт контроперацияһы\n7.2 «Винтергевиттер» операцияһы\n7.3 «Кесе Сатурн» операцияһы\n8 Алыш һөҙөмтәләре\n1941 йылдың 22 июнендә Германия һәм уның союздаштары, һуғышты иғлан итмәйенсә, Советтар Союзына ябырыла. 1941 йылдың йәйе-көҙөндәге алыштар барышында, бер нисә ҡаты еңелеүҙән һуң, совет ғәскәрҙәре 1941 йылдың декабрендә Мәскәүҙе яҡлап контрһөжүмгә күсәләр. Мәскәү һаҡлаусыларының ныҡышмалы ҡаршылығынан хәлһеҙләнгән, ҡыш кампанияһына әҙер булмаған, әммә үҙ тылын тулыһынса үҙ контролендә тотҡан Германия ғәскәрҙәре ҡала тирәһендә туҡтатыла, һәм Ҡыҙыл Армияһы контрһөжүме барышында 150—300 километрға ары алып ташлана.\nНемец командованиеһы Мәскәү һөжүменән тыш, төньяҡта һәм көньяҡта ла яңы операциялар планлаштырып, Кавказдағы нефть ятҡылыҡтары һәм илдең Европа өлөшөн Кавказ аръяғы һәм Урта Азия менән бәйләгән Волганы контроль аҫтына алырға тырыша, сөнки Германияның СССР көньяғында еңеүе бик етди рәүештә совет сәнәғәтен көсһөҙләндерәсәк.\nБыл планды тормошҡа ашырыу ССР Союзының үҙәк райондары менән Кавказ араһындағы транспорт бәйләнешен юҡҡа сығарыр ине, Кавказ нефть ятҡылыҡтарын яулап алыу маҡсатында артабанғы һөжүм өсөн плацдарм барлыҡҡа килер ине.\n6-сы армия командованиеһы Барвенков күтәрмәһендә Советтарға һөжүм итеү өсөн бик уңайлы мөмкинлек күрә һәм совет һөжүме башланғас, немецтар совет пехотаһына Харьковҡа тиклем барып етергә мөмкинлек бирәләр. Әлеге күтәрмә эренле шеште хәтерләтә, Паулюс уны танкылар ярҙамында ҡыҫырыҡларға ниәтләй. Һөҙөмтәлә Көньяҡ-Көнбайыш фронтының күпселек өлөшө ҡамауҙа ҡала. Артабанғы өс аҙналыҡ алыштарҙа (Харьков өсөн икенсе алыш булараҡ тип тә исемләйҙәр) Ҡыҙыл Армияның һөжүм итеүсе частары ҡаты еңелеүгә дусар булалар. Немец мәғлүмәттәренә ярашлы, әсирлеккә генә 240 меңдән ашыу кеше эләгә, совет архив мәғлүмәттәре буйынса, РККА-ның кире ҡайтарғыһыҙ юғалтыуҙары 170 958 кеше тәшкил итә (һылтанма), шулай уҡ операция барышында бик күп ауыр ҡорал юҡа сыға. Харьков фронты тирәһендәге еңелеүҙән һуң Воронеждан көньяҡтараҡ фронт асыҡ булып ҡала тиерлек, шуға күрә немец ғәскәрҙәренә Дондағы Ростовҡа һәм Кавказға юлдар асыла.\nХарьков һәләкәтенән һуң, 1942 йылдың майында, Гитлер «Көньяҡ» армиялар төркөмөн икегә бүлә. «А» армиялар төркөмө Төньяҡ Кавказға үҙ һөжүмен дауам итергә тейеш була. «Б» армияар төркөмө, шул иҫәптән Фридрих Паулюстың 6-сы армияһы һәм Герман Готтың 4-се танкылар армияһы, көнсығышҡа табан Волга һәм Сталинград йүнәлеше буйынса юллана.\nГитлер өсөн Сталинградты яулау бик мөһим булыуы билдәле. Төп сәбәп — Сталинград эре сәнәғәт үҙәге булараҡ мөһим стратегик Волга буйында урынлашҡан һәм Рәсәй Үҙәген СССР-ҙың көньяҡ өлкәләре, шул иҫәптән Кавказ һәм Кавказ аръяғы менән, тоташтырған ҡала. Шулай итеп, Сталинградты яулау Германияға СССР өсөн һыу һәм ер өҫтө мөһим юлдарҙы киҫергә, бигерәк тә Кавказға һөжүм иткән көстәргә ярҙам итеү мөмкинлеген бирә алыр ине. Ниһайәт, Гитлерҙың төп дошманы булған Сталин исемен йөрөткән ҡаланы баҫып алыу идеология һәм һалдаттарҙы, Рейх халҡын илһамландырыу йәһәтенән дә бик мөһим була.\nҒәҙәттә бөтә вермахт операцияларына төҫ коды бирелә: Fall Rot (ҡыҙыл вариант) — Францияны баҫып алыу операцияһы, Fall Gelb (һары вариант) — Бельгия һәм Нидерланты баҫып алыу операцияһы буйынса, Fall Grün (йәшел вариант) — Чехословакия һәм башҡалар. СССР-ға йәйге һөжүмгә «Fall Blau» шартлы исем бирелә) — күк вариант.\n«Күк вариант» операцияһы Воронеждан Брянск фронты ғәскәрҙәренә төньяҡтараҡ һәм Көньяҡ-көнбайыш фронты ғәскәрҙәренә көньяҡтараҡ «Көньяҡ» армиялар төркөмө һөжүме менән башлана. Унда Вермахтың 6-сы һәм 17-се армиялары, шулай уҡ 1-се һәм 4-се танкылар армиялары ҡатнаша.\nӘүҙем хәрби ғәмәлдәрҙә ике айлыҡ ҡатнашмауына ҡарамаҫтан, Брянск фронты ғәскәрҙәре өсөн һөҙөмтәләр Көньяҡ-Көнбайыш. Операцияның тәүге көнөндә үк ике совет фронты ла тиҫтәләгән километрға төпкә өҙөлә, һәи дошман Донға ташлана. РККА бик киң далаларҙа дошманға ҡаршы тик аҙ һанлы көстәр ҡаршы ҡуя ала, ә һуңғараҡ көнсығышҡа табан бөтөнләй тәртипһеҙ рәүештә көстәрҙе шылдыра башлай. Оборонаны тергеҙеү маташыуҙары ла тулыһынса уңыңышһыҙ тамамлана, был ваҡытта немец подразделениелары флангтан совет обороналау позицияларына сығалар. Июль урталарына Ҡыҙыл Армияның бер нисә дивизияһы Воронеж өлкәһенең көньяғында, Ростов өлкәһенең төньяғындағы Миллерово ҡалаһы тирәһендә ҡаҙанға эләгәләр.\n«Блау» планы буйынса немец һөжүме 1942 йылдың 28 июнендә башлана. 4-се танк армияһы Воронежға һөжүмен башлай. Ҡамауҙан хәүефләнеп, совет ғәскәрҙәре ҙур тиҙлек менән сигенә башлай[lower-alpha 1]. Немец ғәскәрҙәре6 июлдә Дон аша сығалар һәм Воронеждың күпселек өлөшөн биләйҙәр[lower-alpha 2].\nДондағы Ростовты яулағандан һуң Гитлер Кавказға һөжүм иткән 4-се танк армияһын «А» төркөмөнән «Б» төркөмөнә — Волга һәм Сталинград йүнәлешенә күсерә . Башта 6-сы армияның һөжүме шул тиклем уңышлы бара, хатта Гитлер 4-се танк армияһына «Көньяҡ» армиялар төркөмөнә тоташырға ҡуша. Һөҙөмтәлә бик ҙур «тығын» барлыҡҡа килә, сөнки 4-се һәм 6-сы армиялары ҙур булмаған зонала һыйыша алмай. Ике армия ла бик оҙайлы ваҡыт урынынан ҡуҙғала алмай, шуға күрә немец һөжүме бер аҙнаға һуңлап башлана. Гитлер үҙенең ҡарарын үҙгәртергә мәжбүр була һәм 4-се армияны ҡабаттан Кавказға йүнәлтә.\nАлыш алдынан көстәр ҡуйылышы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\n«B» армиялар төркөмө. Сталинградҡа һөжүм итеү өсөн 6-сы армия ебәрелә (командующийы — Ф. Паулюс). Уның составына 14 дивизия инә, дивизияла 270 мең тирәһе кеше иҫәптә тора, 3 мең орудие һәм миномёт һәм яҡынса 700 танк. 6-сы армия мәнфәғәтендә разведка эшмәкәрлеген Абвергруппа-104 алып бара.\nАрмияға ярҙамды 4-се һауа флоты күрһәтә (командующийы генерал-полковник Вольфрам фон Рихтгофен), унда яҡынса 1200 самолёт була (истребителдәр авиацияһында яҡынса 120 самолёт-истребитель — Мессершмитт Bf.109F-4/G-2 (СССР һәм Рәсәй сығанаҡтары төрлө һандар бирә: 100-ҙән 150-гә тиклем).\nСталинград фронты (командующийы — С. К. Тимошенко, 23 июлдән — В. Н. Гордов, 13 августан — генерал-полковник А. И. Ерёменко). Фронтҡа Сталинград гарнизоны (НКВД-ның 10-сы дивизияһы), 62-се, 63-сө, 64-се, 21сея, 28-се, 38се һәм 57-се дөйөм ғәскәри армиялар, 8-се һауа армияһы (совет истребителдәр авиацияһы алыш башында 230—240 истребитель, башлыса Як-1) тәшкил итә һәм Волга хәрби флотилияһы — 37 дивизия, 3 танк корпусы, 22 бригада, барыһы 547 мең кеше.2200 орудие һәм миномёт, яҡынса 400 танк, 454 самолёт, 150—200 бомбардировщик (һылтанма)\nПВО-ның Сталинград корпус районы ПВО (командующийы полковник Райнин Е. А.). 1942 йылдың июль айы башында г. в состав Сталинград корпус районы составына урта калибрлы 7 зенит артиллерия полкы, 2 — кесе калибрлы, 12 айырым зенит артиллерия дивизионы, 6 зенит бронепоезды, 2 айырым зенит пулемёт батальона, 7 айырым зенит пулемёт ротаһы, 19 айырым зенит пулемёт взводы, зенит прожектор полкы, зенит прожектор батальоны, айырым кәртәләү аэростаттары дивизионы, 6 айырым ВНОС батальоны, айырым ВНОС радиоротаһы һәм айырым элемтә батальоны. ПВО районына оператив рәүештә 102-се ПВО истребитель авиация дивизияһы буйһона. Ҡоралланыуҙа яҡынса 60 истребитель, 440 урта калибрлы зенит орудиеһы һәм 126 кесе калиболы, 470 зенит пулемёт, 81 кәртәләү аэростаты, 165 зенит прожекторы, РУС-2-ның 3 радиолокация станцияһы. Август уртаһынан ПВО корпуслы район оператив рәүештә Сталинград фронты ғәскәрҙәре командующийы ҡарамағына тапшырыла.\n12 июлдә Сталинград фронты булдырыла, командующийы — маршал С. К. Тимошенко, 23 июлдән — генерал-лейтенант В. Н. Гордов. Уның составына резервтан генерал-майор Колпакчи етәкселегендәге 62-се армия, 63-сө һәм 64-се армиялар, шулай уҡ 21, 28, 38, 57-се дөйөм ғәскәри һәм элекке Көньяҡ-Көнбайыш фронтының 8-се һауа армияһы, ә с 30 июлдән — Төньяҡ-Кавказ фронтының 51-се армиялар ҡушыла. Сталинград фронты 630 километр киңлегендәге участкала оборона тота һәм уға дошмандың хәрәкәтен туҡтатыу һәм Волгаға ебәрмәү бурысы йөкмәтелә. Төньяҡ Кавказдағы обороналау алышының беренсе этабы 1942 йылдың 25 июлендә Дондың түбәнге ағымынан Дон тамағына тиклем бара. Тоташыу сиге — Сталинград һәм Төньяҡ Кавказ хәрби фронттарының ҡушылған урынында Үрге Курмояр — Гремячая станцияһы — Кетченер линияһы буйлап үтә. 17 июлдә Сталинград фронты составына 12 дивизия (барыһы 160 мең кеше), 2200 орудие һәм миномёт, яҡынса 400 танк һәм 450-нән артыҡ самолёт бирелә. Бынан тыш, уның киңлегендә 150—200 бомбардировщик һәм яҡынса ПВО 102-се авиация дивизияһының 60 истребителе (полковник И. И. Красноюрченко) һуғыша. Шулай итеп, Сталинград алышы башына совет ғәскәрҙәре менән сағыштырғанда дошман танк һәм артиллерияла — 1,3 һәм самолётарҙа — 2 тапҡырҙан артыҡ өҫтөнлөклө була, ә кешеләр һаны буйынса — 2 тапҡырға әҙерәк.\nАлыш башы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nНемец һалдаттары Pz. IV танкында, 1942 йылдың июне.\nИюль айында совет командованиеһы немец ниәттәрен тулыһынса аныҡлай һәм ул Сталинградты обороналау буйынса пландар әҙерләй башлай. Яңы оборона фронтын булдырыу өсөн алдан әҙерләнгән рубеждар булмай. Сталинград фронты подразделениеларының күпселеге яңы ғына ойошторолған була, улар тейешле кимәлдә ойошмаған һәм, ҡағиҙә булараҡ, уларҙың хәрби тәжрибәләре булмай. Истребителдәр авиацияһында, танкыларға ҡаршы һәм зенит артиллерияһында ҡытлыҡ кисерелә. Күп кенә дивизияларҙа боеприпастар һәм автотранспорт етешмәй.\nАлаштың тәүге көнө 17 июль тип иҫәпләнә. Әммә Алексей Исаев 62-се армияның хәрби ғәмәлдәр журналында 16 июлдәге ике тәүге бәрелештәр тураһында яҙма таба. 147-се уҡсылар дивизияһының алдынғы отряды 17:40-та Морозов утары янында дошмандың танкыға ҡаршы пушкаларынан утҡа тотола һәм уларҙы яуап уты менән дөмөктөрә. Тиҙҙән унан да етдиерәк бәрелеш күҙәтелә:\n" 20:00-дә дүрт немец танкыһы йәшеренеп Золотой утарына яҡынлаша һәм отрядҡа табан ут аса. Сталинград алышының тәүге бәрелеше 20—30 минут дауамында бара. 645-се танк батальоны танкистары, 2 немец танкын, 1 танкыға ҡаршы пушканы һәм 1 танкыны ҡыйраттыҡ. тип белдерә. Күрәһең, немецтар ике рота менән ҡапыл осрашырға иҫәп тотмаған һәм алға тик 4 тан ебәргән. Отрядтың бер танкы яна һәм ике танк юҡҡа сығарыла. Күп айлыҡ ҡанлы алыштың беренсе бәрелешендә бер кем һәләк булмай - барыһы ике танк ротаһынан 11 кеше яралана. Ике ҡыйратылған танкыны һөйрәп, отряд кире әйләнеп ҡайта».\n17 июлдә Чир һәм Цимла йылғалары сигендә Сталинград фронты 62-се һәм 64-се армияларҙың алдынғы отрядтары 6-сы немец армияһы менән бәрелешә. 8-се һауа армияһы авиацияһы менән берлектә (генерал-майор авиации Т. Т. Хрюкин) улар дошманға бик ныҡ ҡаршылашыу күрһәтә, дошман, уларҙы еңер өсөн, 13 дивизияһының бишен ҡаршы ҡуйып, 5 тәүлек дауамында һуғыш алып бара. Ниһайәт, немец ғәскәрҙәре алдынғы отрядтарҙы биләгән урындарынан ары алып ташлап, Сталинград фронты ғәскәрҙәренең обороналау һыҙығына килеп етәләр. Совет ғәскәрҙәренең ҡаршылашыуы нацистар командованиеһын 6-сы армияны көсәйтергә мәжбүр итә. 22 июлгә ҡарата армияла 250 мең кеше иҫәбендә 18 дивизия, яҡынса 740 танк, 7 500 орудие һәм миномёт була. 6-сы армия ғәскәрҙәренә 1200 самолет ярҙамға килә. Һөҙөмтәлә көстәр нисбәте дошман файҙаһына тағы ла арта. Мәҫәлән, танкылар ике тапҡырға күберәк була. Сталинград фронтында 22 июлгә ҡарата 16 дивизия (187 мең кеше, 360 танк, 7 900 орудие һәм миномёт, яҡынса 340 самолёт) иҫәпләнә.\n23 июлдең таңында — башта төньяҡ, ә 25 июлдә көньяҡ дошман удар төркөмдәре һөжүмгә күсә. Авиация өҫтөнлөгө менән файҙаланып, немецтар 62-се армияһының уң флангылағы оборонаны йырып үтәләр һәм 24 июль көнө ахырында Голубинский районында Донға сығалар. Һөҙөмтәлә яҡынса өс совет дивизияһы ҡамауға эләгә. Дошман шулай уҡ 64-се армияның уң флангын ҡыҫырыҡлауға өлгәшә. Сталинград фронты ғәскәрҙәре көрсөккә эләгә: 62-се армияның ике флангы ла дошман тылында ҡала, ә немецтарҙың Донға сығыуы Сталинградты хәүеф аҫтына ҡуя.\nИюль аҙағына немецтар совет ғәскәрҙәрен Дон аръяғына ҡыҫырыҡлап сығара. Обороналау һыҙаты Дон йылғаһы буйлап төньяҡтан көньяҡҡа табан йәҙҙәрсә километрға һуҙыла. 6-сы армия Сталинградтан бер нисә километр алыҫлыҡта туҡтай, һәм 4-се армияҙ йүнәлешен төньяҡҡа табан үҙгәртеп, ҡаланы яуларға ярҙам итергә ашыға. Ошо уҡ ваҡытта «А» армиялар төркөмө Кавказға ынтылыуын дауам итә. Әммә уның һөжүме бер аҙ һүлпәнәйә. Көньяҡта алышҡан «А» армиялар төркөмө төньяҡтағы «Б» армиялар төркөмөнә тейешле ярҙамды күрһәтә алмай.\n1942 йылдың 28 июлендә Сталин 227-се бойороғон иғлан итә («Ни шагу назад!»), был бойороҡта Сталин ҡаршылашыуҙы көсәйтеүҙе һәм, бер нимәгә ҡарамаҫтан, дошман һөжүмен туҡтатыуҙы талап итә[lower-alpha 3].\nСовет ғәскәрҙәренең ныҡышмалы ҡаршылашыуы немец командованиеһын 31 июлдә Кавказ йүнәлешенән 4-се танк армияһын Сталинградҡа (генерал-полковник Герман Гот) борорға мәжбүр итә. 2 августа уның алдынғы частары Котельниковскиға килеп етә. Ошоноң менән бәйле дошмандың көньяҡ-көнбайыштан ҡалаға бәреп инеү хәүефһеҙлеге арта. Ҡала тирәһендә бәрелештәр көсәйә. Сталинград оборонаһын нығытыу маҡсатында фронт командующийы ҡарарына ярашлы 57-се армия алышҡа индерелә. состав Сталинград фронты составына 51-се армия (генерал-майор Т. К. Коломиец, 7 октябрҙән — генерал-майор Н. И. Труфанов) тапшырыла. Ныҡышмалы алыштар ҙур булмаған «74-се километр» станцияһы янында (48°08′ с. ш. 44°07′ в. 48°08′ с. ш. 44°07′ в. 48°08′ с. ш. 44°07′ в.) күҙәтелә.\n62-се армия һыҙатында хәлдәр бик киҫкен була. й армии. 7—9 августа дошман уны Дон йылғаһы аръяғына ҡыҫырыҡлап сығара, Калачтан көнбайытараҡ дошман 4 дивизияны ҡамауға ала. Совет яугирҙары 14 авгусҡа тиклем ҡамауҙа алыштар алып бара, һуңынан ваҡ төркөмдәгә бүленеп ҡаҙандан сыға башлайҙар. Резервтан килгән 1-се гвардия армияһының 3 дивизияһы (генерал-майор К. С. Москаленко, 28 сентябрҙән — генерал-майор И. М. Чистяков) дошман частарына контрудар яһайҙар һәм уларҙы туҡтаталар.\nШулай итеп, немецтарҙың ҡапыл Сталинградҡа бәреп инеү планын совет ғәскәрҙәре, Дон тирәһендә һәм ҡаланың көньяҡ-көнбайыш яғында ҡаршылашып, юҡҡа сығара. Өс аҙна һөжүм итеү дауамында дошман бары тик 60-80 километрға алға шылыуға өлгәшә. Ошо хәлде иҫәпкә алып, немец командованиеһы үҙенең планына байтаҡ ҙур үҙгәрештәр индерә.\n19 августа нацистар ғәскәрҙәре һөжүмде дауам итә. 22 августа 6-се немец армияһы Дон аша сыға һәм уның көнсығыш ярында Песковатки тирәһендә 45 километрлыҡ плацдармда нығына, бында алты дивизия туплана. 23 августа 14-се дошман танк корпусы Сталинградтан төньяҡҡараҡ, Рынок ҡасабаһы тирәһендә, Волгаға барып сыға һәм 62-се армияны Сталинград фронтының башҡа көстәренән айыра. Унан алда немец авиацияһы, яҡынса 2 мең самолет-осош башҡарып, Сталинградҡа бик көслө һөжүм яһай. Һөҙөмтәлә ҡала бик ныҡ емерелә — кварталдар тулыһынса емереклектәргә әйләнә йәки бөтөнләй ер йөҙөнән юҡ ителә.\n13 сентябрҙә дошман бөтә фронт буйлап һөжүмгә күсә һәм Сталинградты штурм менән алырға маташа. Уның көслө баҫымына совет ғәскәрҙәре ҡаршы тора алмай. Улар ҡалаға сигенә, урамдарҙа бик ҡаты бәрелештәр башлана.\nАвгуст аҙағында һәм сентябрҙә совет ғәскәрҙәре көньяҡ-көнбайыш йүнәлештә бер нисә контрһөжүм яһайҙар, уларҙың маҡсаты — Волгаға бәреп сыҡҡан 14-се танк корпусы соединениеларын айырып алыу. Контрһөжүмдәр барышында совет ғәскәрҙәре немецтарға Котлубань станцияһы участкаһында юлды ябырға һәм «йәйәүле күперҙе» юҡҡа сығарырға тейеш була. Бик ҙур юғалтыуҙар аша совет ғәскәрҙәре бары бер нисә километрға алға шылыша ала.\n«18 сентябрҙә һөжүм башына ҡарата 1-се гвардия армияһының танк берекмәләрендәге 340 танктан 20 сентябргә ҡарата,тулыландырыу иҫәбе менән, бары тик 183 төҙөк танк ҡала»\n— Жаркой Ф. М. Танк маршы. — Изд. 4-е, перераб. и доп. — СПб. : Издательство Михайловской военной артиллерийской академии, 2016. — 212 с. — ISBN 978-5-98709-303-0.\nҠалала алыш[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nЛюфтваффе Сталинград торлаҡ райондарын бомбаға тота, 1942 йылдың октябре\n1942 йылдың 23 авгусына ҡарата Сталинградта йәшәгән 400 мең кешенән 100 мең кеше эвакуациялана. 24 августа Сталинград Ҡала оборона комитеты ҡатын-ҡыҙҙар, балалар һәм яралыларҙы Волганың һул яҡ ярына эвакуациялау тураһында һуңлатылған ҡарар ҡабул итә. Бөтә граждандар, шул иҫәптән, ҡатын-ҡыҙҙар һәм балалар, траншеялар һәм башҡа фортификацион ҡоролмаларын төҙөүҙә эшләйҙәр.\n1942 йылдың 23 авгусында Люфтваффе 4-се һауа флоты иң оҙайлы һәм емергес бомбардировка үткәрә. Немец авиацияһы ҡаланы ҡыйрата, 90 меңдән ашыу кешене һәләк итә, һуғышҡа тиклемге торлаҡ фондының яртыһынан күбеһен юҡҡа сығара. Ҡала янып ятҡан емереклктәр менән ҡапланған ҙур территорияға әйләнә. Фугас бомбаларынан һуң немец бомбардировщиктары яндырыусы бомбалар ташлауы хәлде киҫкенләштерә. Ифрат ҙур ут ҡойоно барлыҡҡа килә һәм ул тулыһынса ҡала үҙәген һәм унда йәшәгән кешеләрҙе юҡ итәЯнғын башҡа райондарға күсә, сөнки биналарҙың күпселеге ағастан төҙөлгән була. Һауа температураһы ҡаланың күп кенә өлөштәрендә, айырыуса уның 1000 °С. барып етә.\n1942 йылдың 23 авгусында сәғәт 16-ла 6-сы немец армияһының удар төркөмө Сталинград тирәһендәге Латошинка, Акатовка, Рынок ҡасабалары янында Волгаға бәреп сыға.\nҠаланың төньяҡ өлөшөндә, станция Гумрак тирәһендә, немец 14-се танк корпусы подполковник В. С. Германдың 1077-се полкы совет зенит батареяларының ҡаршылашыуына тап була, бындағы орудиелар расчеттарына ҡатын-ҡыҙҙар ҙә инә. Алыш 23 августың кисенә тиклем дауам итә. Тап ошо көндөң кисендә немец танкылары трактор заводы районында, завод цехтарынан 1—1,5 км алыҫлыҡта, килеп сығалар һәм ата башлайҙар. Ошо этапта совет оборонаһы башлыса НКВД-ның 10-сы уҡсылар дивизияһына һәм эшселәр, янғын һүндереүселәр һәм милиционерҙарҙан торған халыҡ ополчениеһына таяна. Трактор заводында танкыларҙы эшләүҙе дауам итәләр, уларҙың экипаждарына завод эшселәре иҫәбенә тулыландырыла һәм ошонан уҡ, конвейерҙарҙан, алышҡа инәләр. Ч. А. С. Чуянов «Сталинград алышы биттәре» документаль фильмын төшөргән төркөм ағзаларына, дошман Сталинград оборона һыҙатын ойошторғанға тиклем Мокрая Мечеткаға килеп сыҡҡанда, уны трактор заводынан күренгән совет танкылары ҡурҡыта. Ә уның эсендә боекомплектһыҙ һәм экипажһыҙ ошо заводтың шоферҙары ултыра, тип һөйләй. Сталинград пролетариаты исемендәге танк бригадаһы 23 августа трактор заводынан төньяҡтараҡ, Сухая Мечетка йылғаһы тирәһендә, оборона рубежына алға сыға. Бер аҙна тирәһе ополченецтар Сталинградтың төньяғында обороналау алыштарында әүҙем ҡатнаша. Һуңғараҡ улар яйлап кадровый частар менән алмаштырыла башлай.\nҠыйратылған Т-34 совет танкы. Сталинград. 1942 йылдың 8 октябре\n1942 йылдың 1 сентябренә ҡарата совет командованиеһы Сталинградтағы үҙенең ғәскәрҙәрен Волга аша үтә ныҡ хәүефле аша сығыу аша ғына тәьмин итә ала. Емерклектәр араһында совет 62-се армияһы оьбороналау позицияларын ойоштора, ут нөктәләре йорттарҙа һәм заводтарҙа урынлашырыла. Снайперҙар һәм штурм-төркөмдәр хәленән килгәнсе дошманды ҡалаға индермәҫкә тырышалар. Немецтар ауыр юҡалтыуҙар менән алға шылышалар. Совет өҫтәмә көстәре көнсығыш ярҙан даими бомбаға тотоу һәм артиллерия уты аҫтында Волга аша сығалар.\n13 сентябрҙән 26 сентябргә тиклем Вермахт частары 62-се армияны сигендерәләр һәм ҡала үҙәгенә бәреп инәләр, шулай уҡ 62-се һәм 63-сө армияларҙың тоташҡан урынында Волгаға сығыуға өлгәшәләр. Йылға тулыһынса немец ғәскәрҙәре контроле аҫтында була, һәр судно, хатта һәр кәмне һағалап торалар. Ошоға ҡарамаҫтан, ҡала өсөн алыш барышында һул яҡ ярҙан уң яҡҡа 82 меңдән ашыу һалдат һәм офицер, бик күп хәрби техника, аҙыҡ-түлек һәм башҡа хәрби йөктәр сығарыла, ә һул яҡ ярға 52 мең тирәһе яралылар һәм граждан халҡы эвакуациялана.\nВолга янындағы плацдармдар өсөн, айырыуса Мамаев курганында һәм ҡаланың төньяҡ өлөшөндәге заводтарҙа, ике ай дауамында көрәш бара. «Красный октябрь» заводы, Трактор заводы һәм «Баррикада» артиллерия заводы өсөн алыштар бөтә донъяла билдәлелек ала. Совет һалдаттары үҙ позицияларында немецтарҙы утҡа тотҡан саҡта, завод һәм фабрикалар эшселәре яу яланында тиерлек эштән сыҡҡан совет танкыларын һәм ҡоралды йүнәтәләр. Предприятиеларҙағы алыштарҙың үҙенсәлеге: рикошет хәүефе арҡаһында ут ҡоралына ҡарағанда күберәк ҡырҡа, сәнсә, вата торған әйберҙәр, шулай ҡул һуғышы алымы ҡулланыла.\nНемец хәрби доктринаһы төрлө ғәскәр төрҙәренең (пехота, саперҙар, артиллерия, бомбардировщиктар) тығыҙ бәйләнештә эш итеүҙә нигеҙләнә. Яуап итеп, совет яугирҙары дошман позицияларына яҡын урынлашырға тырышалар, был осраҡта немец авиацияһы һәм артиллерияһы үҙ һалдаттарын хәүеф аҫтына ҡуя алмай. Йыш ҡына ике яҡты бер диуар, йорт ҡаты йәки баҫҡыстар араһындағы майҙансыҡ ҡына айырып тора. Был осраҡта немец пехотаһына тигеҙ шарттарҙа совет пехотаһына менән алышырға тура килә — винтовкалар, гранаталар, штыктар һәм бысаҡтар менән. Көрәш һәр урам, һәр завод, һәр йорт, иҙән аҫты йәки баҫҡыс баҫмаһы өсөн бара. Хатта айырым йорттар картаға Павлов йорто, Тирмән, Универмаг, төрмә, Заболотный йорто, Һөт йорто, белгестәр йорто, Г-формаһындағы йорт һәм башҡа исемдәр аҫтында карталарға төшөрөлә. Ҡыҙыл Армия даими рәүештә контратакалар үткәреп, юҡҡа сыҡҡан позицияларҙы кире ҡайтарырға тырыша. Мамай курганы,Сталинград-1 тимер юлы вокзалы бер нисә тапҡыр ҡулдан ҡулға күсәләр. Ике яҡтың да штурмлау төркөмдәре ҡаршыла тоған дошманды юҡ итеү өсөн бөтә булған юлдарҙы — канализация, йорт аҫтын, ер аҫты юлдарын файҙалана.\nСталинград урам алыштар\nИке яҡтан да яугирҙарҙа бик күп һанлы артиллерия батареялары 600-миллиметрлыҡ мортиларға тиклем (эре калибрлы совет артиллерияһы Волганың көнсығыш ярынан эш итә), ярҙам итә.\nСовет снайперҙары, емеректәрҙе йәшенеү урыны итеп файҙаланып, шулай уҡ немецтарға ифрат ҙур зыян килтерәләр. Снайпер Василий Григорьевич Зайцев алыш барышында 225дошман һалдатын һәм офицерын юҡ итә (шул иҫәптән 11 немец снайперын.\n14 октябрь көнө иртән 6-сы немец армияһы Волга тирәһендәге совет плацдармдарына хәл иткес һөжүмен башлай. Уға Люфтваффе 4-се һауа флотының меңдән ашыу самолеты ярҙам итә. Немец ғәскәрҙәренең концентрацияһы иҫ китерлек була — 4 километрлыҡ фронтта трактор заводына һәм «Баррикадалар» заводына. Өс пехота һәм ике танк дивизияһы ебәрелә. Совет частары бик ныҡышмалы рәүештә оборона тоталар, уларға Волганың көнсығыш ярынан һәм Волга хәрби флотилияһы караптарынан артиллерия уты ярҙам итә. Әммә Волганың һул ярындағы артиллерия боеприпастарҙа ҡытлыҡ кисерә башлай. 9 ноябрҙә һыуыҡ төшә, һауа температураһы минус 18 градуста йылға аша сығыу ҡатмарлаша, Волганың һул ярындағы артиллерия боеприпастар менән ҡытлыҡ кисерә башлай. 62-се армия ғәскәрҙәрен боеприпастар һәм аҙыҡ-түлек менән тәьмин итеү ауырлаша. 11 ноябрь көнөнөң ахырында немец ғәскәрҙәре «Баррикадалар» заводының көньяҡ өлөшөн баҫып алыуға өлгәшә һәм 500 метрлыҡ участкала Волгаға бәреп сыға. 62-се армия хәҙер өс бер-беренән айырым торған плацдармдарҙы тотоп тора (улар араһында иң бәләкәйе — Людников утрауы). Юғалтыуҙарҙан һуң 62-се армия дивизияларында 500—700 кеше тороп ҡала. Әммә немец дивизиялары ла ифрат ҙур юғалтыуҙарға дусар була, күп кенә частарҙа шәхси составынан 40 % -тан ашыуы һәләк була.\nСовет ғәскәрҙәренең контрһөжүмгә әҙерләнеүе[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nСовет реактив залп утлы ҡоролмалары (Катюша) дошманға һөжүм яһай, 1942 йылдың 6 октябре.\nДон фронты 1942 йылдың 30 сентябрендә. Уның составына 1-се гвардия, 21-се, 24-се, 63-сө һәм 66-сы армиялары, 4-се танк армия, 16-се һауа армия инә.\nРокоссовский яңы ойошторолған фронтты һөжүмгә күскән сағында ҡабул итә, Ставка бойороғона ярашлы 30 сентябрь көнө сәҫәт таңғы 5-тә, артподготовканан һуң, 1-се гвардия, 24-се һәм 65-се армиялар частары һөжүмгә күсә . Ике кҡн дауамында бик ауыр алыштар бара. Әммә, документтарға ярашлы, армиялар алға шыла алмай, ә киреһенсә, немец контратакалары һөҙөмтәһендә бер нисә бейеклекте ҡалдырырға мәжбүр булалар. 2 октябргә һөжүм көсөн юғалта.\nОшо ваҡытта Ставка резервынан Дон фронты тулыһынса тәьмин ителгән ете уҡсылар дивизияһын ала (277, 62, 252, 212, 262, 331, 293). Дон фронты командованиеһы һөжүм өсөн яңы көстәрҙе ҡулланырға була. 4 октябрҙә Рокоссовский һөжүм операция планын эшләргә ҡуша, һәм 6 октябрҙә әлеге план әҙер була. Операция 10 октябрҙә башланырға тейеш була. Әммә был көнгә тиклем бер нисә ваҡиға булып ала.\n1942 йылдың 5 октябрендә Сталин телефондан А. И. Ерёменко менә һөйләшкәндә Сталинград фронты етәкселеген бик ҡаты тәнҡитләй һәм, хәлдәрҙе тотороҡландырыу өсөн, кисекмәҫтән саралар күреүҙе талап итә. 6 октябрҙә Ерёменко Сталин алдында доклад яһай, әлеге докладта ул Сталинград тирәһендә немец ғәскәрҙәрен ҡамау һәм һәм юҡ итеү операцияһын тәҡдим итә. Унда тәүге тапҡыр 6-сы армияһын ҡамау өсөн румын частарына һөжүм итеү тәҡдим ителә.\nСтавка ул ваҡытта А. И. Ерёменконың планын кире ҡаға, әммә контрһөжүм идеяһы Сталин, Жуков һәм Василевский тарафынан 12 сентябрҙә үк ҡаралған була, һәм 13 сентябрҙә Сталинға Дон фронтын булдырыу буйынса план тәҡдим ителә\nСовет һалдаттары Сталинградтағы йортто штурмлайҙар. 1943 йылдың февраль.\nҺөҙөмтәлә Ставка Сталинград тирәһендә немец ғәскәрҙәрен ҡамау һәм ҡыйратыу вариантын ҡабул итә: Дон фронты Котлубань йүнәлешендә төп удар яһап, фронтты йырып үтергә һәм Гумрак районына сығырға тәҡдим ителә. Ошо уҡ ваҡытта Сталинград фронты Горная Поляна районынан Ельшанкаға һөжүм башлай, фронтты йырып үткәндән һуң частар Гумрак районына сыға һәм шунда Дон фронты частары менән тоташа. Был операцияла фронттар етәкселегенә яңы көстәрҙе ҡулланырға рөхсәт бирелә: Дон фронтына — 7 уҡсылар дивизияһы (277, 62, 252, 212, 262, 331, 293), Сталинград фронтына — 7-се уҡсылар корпусы, 4-се кавалерия корпусы). 7 октябрҙә генштабтың 6-сы армияны ҡамау буйынса ике фронт тарафынан һөжүм операцияһын үткәреү буйынса 170644-се директиваһы сыға, операция башы 20 октябргә тәғәйенләнә.\nШулай итеп, Сталинградта туранан-тура хәрби ғәмәлдәр алып барған немец ғәскәрҙәрен ҡамау һәм юҡ итеу планлаштырыла (14-се танк корпусы, 51-се һәм 4-се пехота корпустары, бөтәһе яҡынса 12 дивизия).\nДон фронты командованиеһы был директиваға ризаһыҙлыҡ белдерә. 9 октябрҙә Рокоссовский үҙ һөжүм планын тәҡдим итә. Ул Котлубань тирәһендә фронтты йырып булмаясаҡ, тип һанай. Уның фекеренсә, йырып сығыу өсөн 4 дивизия кәрәк буыр ине, был операцияны әҙерләгән осорҙа — 3 дивизия һәм дошман һөжүменән һаҡланыу өсөн тағы ла 3 дивизия; шулай итеп, ебәрелгән ете дивизия етешмәйәсәк. Рокоссовский Кузьмичи тирәһендә һөжүм итеүҙе тәҡдим итә (139,7 бейеклеге), йәғни шул уҡ элекке схема буйынса: 14-се танк корпусын ҡамарға, 62-се армия менән тоташырға һәм ошонан һуң ғына Гумракка 64-се армия частары менән тоташыу өсөн хәрәкәт итергә. Рокоссовский был планды трормошҡа ашырыу өсөн 4 көн талап итә: 20 октябрҙән 24 октябргә тиклем. Немецтарҙың «Орел күтәрмәһе» 23 августан алып Рокоссовскийға тынғы бирмәй, шуға күрә ул башта ошо «сөйәл» менән мәсьәләне хәл итергә, ә унан һуң дошманды тулыһынса ҡамауға алырға кәрәк, тип иҫәпләй.\nСтавка Рокоссовскийҙың тәҡдимен ҡабул итмәй һәм Ставка планы буйынса операция әҙерләргә ҡуша; әммә шулай ҙа Рокоссовскийға 10 октябрҙә, башҡа көстәр йәлеп итмәйенсә, Орел немец төркөмөнә ҡаршы шәхси операция үткәрергә рөхсәт ителә.\n9 октябрҙә 1-се гвардия армияһы, шулай уҡ 24-се һәм 66-сы армиялар Орловка йүнәлешендә һөжүм башлайҙар. Төркөм 42 Ил-2 штурмовигы һәм 16-сы һауа армияһының 50 истребителе ҡаплауы аҫтында һөжүмен башлай. Беренсе һөжүм көнө уңышһыҙ тамамлана. 1-се гвардия армияһы (298, 258, 207) алға шылыуға өлгәшмәй, ә 24-се армия бары тик 300 метрға алға шыла. 299-се уҡсылар дивизияһы (66-сы армия) 127,7 бейеклегенә һөжүм итә һәм бик күп юғалтыуҙарға дусар булып, үҙ позицияларында тороп ҡала. 10 октябрҙә һөжүмдәр дауам итә, әммә кискә табан улар бөтөнләй көсһөҙләнә һәм туҡтатыла. Сираттағы «Орел төркөмөн юҡҡа сығарыу операция» уңышһыҙлыҡҡа тарый. Ошо һөжүм һөҙөмтәһендә 1-се гвардия армияһы тарҡатыла, ҡалған частары 24-се армияға тапшырыла һәм идаралығы Ставка резервына сығарыла.\n«Уран» операцияһындағы көстәр ҡуйылышы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nСталинград фронтының Хәрби советы ағзалары: Хрущев, Кириченко, Чуянов һәм фронт командующийы Еременко, 1942 йылдың декабре\n62-се армияның командалыҡ пункты : армия штабы начальнигы Н. И. Крылов, армия командующийы И. В. Чуйков, Хәрби советы ағзаһы К. А. Гуров., 13-сө гвардия командиры А. И. Родимцев, 1942 йылдың декабре\nКөньяҡ-Көнбайыш фронты (командующийы — генерал-лейтенант, 1942 йылдың 7 декабренән — генерал-полковник, 1943 йылдың 13 февраленен — армия генералы Н. Ф. Ватутин). Фронтҡа түбәндәгеләр инә:\n21-се армия (генерал-лейтенант И. М. Чистяков);\n5-се танк армияһы (генерал-майор П. Л. Романенко);\n1-се гвардия армияһы (генерал-лейтенант Д. Д. Лелюшенко);\n17-се һауа (авиация генерал-майоыр, с 1942 йылдың декабренән —авиация генерал-лейтенанты. С. А. Красовский);\n2-се һауа (полковник, 1942 йылдың октябренән — авиация генерал-майоры К. Н. Смирнов)\nДон фронты (командующийы — генерал-лейтенант булып, 1943 йылдың ғинуарынан — генерал-полковник К. К. Рокоссовский). Фронтҡа түбәндәгеләр инә:\n65-се армия (генерал-лейтенант П. И. Батов);\n24-се армия (генерал-майор, 1943 йылдың ғинуарынан — генерал-лейтенант И. В. Галанин);\n66-сы армия (генерал-лейтенант А. С. Жадов);\n16-се һауа армияһы (генерал-майор С. И. Руденко).\nСталинград фронты (командующийы — генерал-полковник А. И. Еременко). Фронтҡа түбәндәгеләр инә:\n62-се армия (генерал-лейтенант В. И. Чуйков);\n64-се армия (генерал-майор, с 1942 йылдың декабрь — генерал-лейтенант М. С. Шумилов);\n57-се армия (генерал-майор, 1943 йылдың ғинуарынан — генерал-лейтенант Ф. И. Толбухин);\n51-се армия (генерал-майор Н. И. Труфанов);\n8-се һауа армияһы (генерал-майор, с 1943 йылдың мартынан — авиация генерал-лейтенанты Т. Т. Хрюкин).\nКүсәр илдәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nАрмия төркөмө «Б» (командующийы — М. Вейхс). Төркөмгә инә:\n6-сы армия — командующийы танк ғәскәрҙәре генералы Фридрих Паулюс;\n2-се армия — командующийы инфантериянан генерал Ганс фон Зальмут;\n4-се танк армияһы — командующийы генерал-полковник Герман Гот;\n8-се итальян армияһы — армия командующийы генерал Итало Гарибольди;\n2-се венгр армияһы — командующийы генерал-полковник Густав Яни;\n3-сө румын армия — командующийы генерал-полковник Петр Думитреску;\n4-се румын армияһы — командующийы генерал-полковник Константин Константинеску.\n4 һауа флоты — командующийы генерал-полковник Вольфрам фон Рихтгофен.\n«Дон» армиялар төркөмө (командующийы — Эрих фон Манштейн). Төркөмгә 6-сы армия, 3-сө румын армия, «Гот» армиялар төркөмө, «Холлидт» оператив төркөмө.\nСовет ғәскәрҙәренең һөжүме («Уран» операцияһы)[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\n1942 йылдың 19 ноябренән алып 24 декабргә тиклемге хәрби ғәмәлдәр.\nҺөжүмдең башланыуы һәм вермахт контроперацияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\n1942 йылдың 19 ноябрендә Ҡыҙыл Армияның «Уран» операцияһы сиктәрендә һөжүме башлана. Вермахт 6-сы армияһы тирәләй ҡамау дүңгәләге бикләнә. «Уран» планын тулыһынса үтәлмәй, сөнки 6-сы армияны баштан уҡ ике өлөшкә бүлеү килеп сыҡмай (Волга һәм Дон араһындағы 24-се армияһы һөжүме һөҙөмтәһендә). Әлеге шарттарҙа, көстәрҙәге өҫтөнлөккә ҡарамаҫтан, ҡамауҙа ҡалғандарҙы ҡапыл юҡ итеп булмай, сөнки тактик яҡтан немецтарҙың әҙерлеге яҡшыраҡ була. Әммә 6-сы армия изоляциялана, һәм, Вольфрам фон Рихтгофен етәкселегендәге 4-се һауа флоты боеприпастар, яғыулыҡ һәм аҙыҡ-түлек менән тәьмин итергә тырышыуына ҡарамаҫтан, ҡыҫҡартыла.\n«Винтергевиттер» операцияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nФельдмаршал Манштейн етәкселегендәге яңы ойошторолған «Дон» армиялар төркөмө ҡамауҙа ҡалған ғәскәрҙәрҙең блокадаһын йырып сығырға маташа («Винтергевиттер» операцияһы (нем. Wintergewitter, Зимняя гроза). Башта уны 10 декабрҙә башларғаниәтләйҙәр, әммә Ҡыҙыл Армияның һөжүм ғәмәлдәре операцияны 12 декабргә тиклем кисектереп торорға мәжбүр итә. Был көнгә немецтарҙы тулы ҡанлы бер генә танк соединениеһы — 6-сы вермахт танк дивизияһы һәм ҡыйратылған 4-се румын армияһы ҡалдыҡтары тороп ҡала Был частар Г. Гот етәкселегендәге 4-се танк армияһы идаралығы ҡарамағында була. Һөжүм барышында төркөм ныҡ туҙартылған 11-се һәм 17-се танк дивизиялары һәм өс авиа-ялан дивизиялары менән көсәйтелә.\n19 декабргә ҡарата 4-се танк армияһы частары яңы ғына Ставка резеврынан ташланған 2-се гвардия армияһы (командующийы Р. Я. Малиновский) менән осраша, армия составына ике уҡсылар һәм бер механизацияланған корпус инә.\n«Кесе Сатурн» операцияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nСовет командованиеһы уйы буйынса, 6-сы армияны ҡыйратҡандан һуң «Уран» операцияһында ҡатнашҡан көстәр көнбайышҡа табан боролалар һәм «Сатурн» операцияһы сиктәрендә Дондағы Ростов йүнәлешендә һөжүм итәләр. Ошо уҡ ваҡытта Воронеж фронтының көньяҡ ҡанаты 8-се итальян армияһына ҡарата удар яһай һәм туранан-тура көнбайышҡа (Донец йылғаһына) һөжүм итә. «Уран» операцияһы тулыһынса тормошҡа ашырылмауы айҡанлы «Сатурн» «Кесе Сатурн» итеп үҙгәртелә.\nВоронеж фронты Көньяҡ-Көнбайыш һәм Сталинград фронты көстәренең бер өлөшө менән берлектә дошманды ҡамауға эләккән 6-сы армияһынан 100—200 километр алыҫлыҡҡа алып ташларға һәм 8-се итальян армияһын ҡыйратырға ниәтләй. Һөжүм 10 декабрҙә башланырға тейеш була, әммә операция өсөн кәрәкле яңы частар килеп етмәү сәбәпле мәсьәләләр операцияны 16 декабргә тиклем кисектереп торорға мәжбүр итә. 16—17 декабрҙә Чирҙғы итальян армияһы позицияларында немец фронты йырыла, совет танк корпустары алға ташланалар. Манштейн хәбәр итеүенсә, итальян дивизиялары араһынан бер еңел дивизия һәм бер-ике пехота дивизияһы ниндәйҙер кимәлдә ҡаршылыҡ күрһәтәләр, 1-се румын корпусы үҙенең команда пунктынан паникаға бирелеп ҡаса. 24 декабрҙәң ахырына совет ғәскәрҙәре Миллерово, Тацинская, Морозовск рубежына сыға. 8 көн алыш дауамында фронттың хәрәкәтсән частары 100—200 километрға алға шылалар. Әммә декабрҙең 20-ләрендә «Дон» армиялар төркөмөнә оператив резервтар килә башлай (дүрт яҡшы тәьмин ителгән танк дивизияһы), улар, Манштейн һүҙҙәренсә, башта «Винтергевиттер» операцияһы ваҡытында һөжүм үткәреү өсөн тәғәйенләнгән була, әммә ваҡытында килеп етмәйҙәр.\n25 декабргә ҡарата әлеге резервтар контрударҙар яһай, улар барышында В. М. Бадановтың 24-се танк корпусын башҡаларҙан айырып алалар. Быға тиклем Баданов корпусы Тацинскийҙағы аэродромға бәреп инеп, яҡынса 300 самолетты юҡҡа сығара. 30 декабрҙә корпус, танкыларҙы аэродромда баҫып алған авиация бензины менән заправкалап, ҡамауҙан ҡотола. Декабрь аҙағында Көньяҡ-көнсығыш фронтының һөжүм иткән ғәскәрҙәре ЯңыКалитва, Марковка, Миллерово, Чернышевская рубеждарына барып етәләр. Урта Дон операцияһы барышында 8-се итальян армияһының төп көстәре ҡыйратыла (Альп корпусынан тыш), 3-сө румын армияһының ҡыйратылыуы тамамлана, «Холлидт» оператив төркөмө ҙур зыян күрә . Фашистар блогының 17 дивизияһы һәм 3 бригадаһы юҡҡа сығарыла йәки ҙур зыян күрә. Әсирлеккә 60 мең дошман һалдаты һәм офицеры алына. Итальян һәм румын ғәскәрҙәрен тар-мар итеү Ҡыҙыл Армияға Котельников йүнәлешендә һөжүмгә күсеү мөмкинлеген бирә, унда 2-се гвардия һәм 51-се армиялар частары 31 декабргә Тормосин, Жуковская, Коммисаровский рубеждарына сығалар һәм, 100—150 километрға алға үтеп, 4-се румын армияһын ҡыйраталар һәм яңы ойошторолған 4-се танк армияһын Сталинградтан 200 километр алыҫлыҫҫа алып ташлайҙар.\nБыл планды тормошҡа ашырыу ССР Союзының үҙәк райондары һәм Кавказ араһындағы транспорт бәйләнешен юҡҡа сығарыр ине, Кавказ нефть ятҡылыҡтарын яулап алыу маҡсатында артабанғы һөжүм өсөн плацдарм барлыҡҡа килер ине.Совет етәкселеге стратегик инициативаны үҙ яғына ауҙарырға тырыша һәм 1942 йылдың майында эре көстәрҙе Харьков тирәһенә Һөжүмгә ебәрә. Һөжүмдең үҙенсәлеге яңы совет хәрәкәтсән соединениеһын ҡулланыу булып тора, совет танкылар корпусы танкылар һәм артиллерия һаны буйынса немец танкылар дивизияһы менән тиңләшә, әммә мотопехота һаны буйынса бик ныҡ ҡалыша ине. Танкылар башлыса иҫкергән моделдәрҙән (Т-70, БТ-7, Т-36-76). мәҫәлән, Донда урынлашҡан 4-се танкылар корпусында бары тик 4 танк була.\n27 декабрҙә Н. Н. Воронов Хәрби дәүләт комитеты ставкаһына «Дүңгәләк» операцияһының 1-се вариантын ебәрә. 1942 йылдың 28 декабрендәге директиваһында Ставка (И. В. Сталин һәм Г. К. Жуков ҡултамғалары менән) планға үҙгәрештәр индереүҙе талап итә, сөнки ул 6-сы армияны юҡ ҡыйратыу алдынан икегә бүлергә күҙаллай. Тейешле үҙгәрештәр планға индерелә. 9 ғинуарҙа немецтарға ультиматум иғлан ителә, уны Паулюс кире ҡаға. 10 ғинуарҙасовет ғәскәрҙәренең һөжүме башлана, төп удар генерал П. И. Батовтың 65-се армияһы киңлегендә үткәрелә. Әммә немец ҡаршылашыуы бик көслө була һәм һөжүмде туҡтатырға тура килә. 17 ғинуарҙан алып 22 ғинуарға тиклем һөжүм яңынан ҡороу өсөн туҡтатылып тора, 22-26 ғинуарҙағы яңы һөжүмдәр 6-сы армияны ике төркөмгә бүлеүгә килтерә (совет ғәскәрҙәре Мамай курғаны тирәһендә тоташалар), 31 ғинуарға была ликвидирована южная группировка (пленено командование и штаб 6-й армии, во главе с произведённым накануне в фельдмаршалы Ф. Паулюсом). 2 февралгә ҡарата генерал-полковник Карла Штрекер етәкселегендәге 11-се армия корпусының төньяҡ төркөмө капитуляциялана..\n«Дүңгәләк» операцияһы барышында 6-сы армияның 2500-нан ашыу офицеры һәм 24 генералы әсирлеккә эләгә. Барыһы әсирлеккә 91 меңдән ашыу вермахт һалдаты һәм офицер алына. Шулай уҡ, Дон фронты штабы хәбәр итеүенсә, совет ғәскәрҙәре 1943 йылдың 10 ғинуарынан 2 февраленә тиклем 5762 орудие, 1312 миномёт, 12701 пулемёт, 156 987 винтовка, 10 722 автомат, 744 самолёт, 166 танк, 261 бронемашина, 80 438 автомобиль, 10 679 мотоцикл, 240 трактор, 571 тягач, 3 бронепоезд һәм башҡа хәрби мөлкәте тартып алына.\nДөйөм алғанда, 20 немец дивизияһы капитуляциялана: 14-се, 16-сы һәм 24-се танк, 3-сө, 29-сы һәм 60-сы моторлаштырылған пехота, 100-се егерь, 44-се, 71-се, 76-сы, 79-сы, 94-се, 113-сө, 295-се, 297сея, 305-се, 371-се, 376-сы, 384-се, 389-сы пехота дивизиялары. Бынан тыш, румын 1-се кавалерия һәм 20-се пехота дивизиялары. 100-се егерь дивизияһы составында хорват полкы бирелә. Шулай уҡ ПВО-ның 91-се полк ПВО, 243-сө һәм 245-се штурмлау орудиеларының айырым батальондары, реактив минометтарҙың 2-се һәм 51-се полктары.\nАлыш һөҙөмтәләре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nСовет ғәскәрҙәренең Сталинград алышында еңеүе Икенсе донъя һуғыш барышында иң мөһим хәрби-сәйәси ваҡиға булып тора. Ғәйрәтле дошман төркөмөн ҡамау, ҡыйратыу һәм әсирлеккә алыу менән тамамланған бөйөк алыш Бөйөк Ватан һуғышы барышында төп һынылышҡа ифрат ҙур өлөш индерә һәм бөтә Икенсе донъя һуғышының артабанғы барышына етди йоғонто яһай. Сталинград алышында СССР Ҡораллы көстәренең хәрби маһирлығының яңы һыҙаттарын күрһәтә. Совет оператив оҫталығы дошманды ҡамау һәм юҡ итеү тәжрибәһе менән байый. Ҡыҙыл Армияһы уңышының мөһим өлөшөн ғәскәрҙәрҙе хәрби-иҡтисади тәьмин итеү сараларының берлеге тора.\nАлыш һөҙөмтәһендә Ҡыҙыл Армия ныҡлы рәүештә стратегик инициативаһын үҙ ҡулдарына ала һәм дошманды үҙ көйөнә бейетә. Былар барыһы ла немец ғәскәрҙәренең Кавказда, Ржев һәм Демянск тирәһендәге ғәмәлдәр характерын үҙгәртә. Совет ғәскәрҙәренең һөжүмдәре Вермахты Көнсығыш үрен әҙерләү тураһындағы бойороҡ биреүҙе мәжбүр итә. Немецтар әлеге үрҙә Совет Армияһының һөжүмен туҡтатырға ниәтләй. Сталинград алышы барышында 3-сө һәм 4-се румын армиялары (22 дивизия), 8-се итальян армияһы һәм итальян альп корпусы (10 дивизия), 2-се венгр армияһы (10 дивизия), хорват полкы ҡыйратыла.\n4-се танк корпусы составына ингән 6-сы һәм 7-се румын армия корпустары юҡ ителмәһәләр ҙә, рухи яҡтан тулыһынса тарҡатыла.\n«Думитреску үҙенең ғәскәрҙәренең әхләки яҡтан тәртипһеҙлеге менән яңғыҙ бер үҙе бер нисек тә көрәшә алмай. Уларҙы тылға, тыуған иленә, ҡайтарыуҙан башҡа бер сара ла ҡалмай.»\n— — Эрих фон Манштейн, «Юғалтылған еңеүҙәр» мемуарынан (1955).\nАртабан Германия Румыния, Венгрия, Словакиянан яңы призыв контингенттарына иҫәп тота алмай. Союздаштарҙың ҡалған дивизияларын уға бары тик тыл хеҙмәте, партизандар менән көрәш алып барыу һәм ҡайһы бер икенсел участкаларында ҡулланырға тура килә.\nСталинград ҡаҙанында юҡ ителә: Вермахтың 6-сы армияһы составындағы\n• 8-се, 11-се, 51-се армия һәм 14-се танк корпустары;\n• 44-се, 71сея, 76-сы, 113-сө, 295-се, 305-се, 376-сы, 384-се, 389-сы, 394-се пехота дивизиялары;\n• 100-сө тау-уҡсылар дивизияһы;\n• 14-се, 16сыя һәм 24-се танк дивизиялары;\n• 3-сө һәм 60-сы моторлашҡан дивизия;\n• 1-се румын кавалерия дивизия;\n• 9-сы ПВО дивизияһы.\nВермахтың 4-се танк армияһы составында 4\n• 4-се армия корпусы штабы;\n• 297-се һәм 371-се пехота дивизиялары\n• 29-сы моторлаштырған дивизия\n• 1-се һәм 20-се румын пехота дивизияһы;\n• РГК артиллерияһының күпселек өлөшө;\n• Тодт ойошмаһы подразделениелары;\n• РГК инженер частарының эре көстәре\nШулай уҡ Вермахтың 48-се танк корпусы (1-се состав):\n• 22-се танк дивизияһы;\n• Румын танк дивизияһы Ҡаҙандан тыш 2-се армияның 5 дивизияһы һәм 24-се танк корпусы ҡыйратыла. «А» төркөмдәр армияһы составынан 57-се танк корпусы, 48-се танк корпус (2-се состав), Кемпф, Фреттер-Пико, «Холлидт» төркөмө дивизиялары ҙур зыян күрә. Бер нисә ялан авиацияһы дивизияһы, бик күп айырым частар һәм берекмәләр юҡ ителә.\n1943 йылдың мартында «Көньяҡ» армиялар төркөмө Дондағы ростовтан Харьковҡа тиклем 00 километрлыҡ участкала 32 дивизия ҡала. Сталинград тирәһендә ҡамауҙа ҡалған ғәскәрҙәрҙе тәьмин итеү буйынса ғәмәлдәр һөҙөмтәһендә немец авацияһы бик ныҡ көсһөҙләнә. Сталинград алышының һөҙөмтәләре «күсәр» илдәрендә буталыш тыуҙыра. Италияла, Румынияла, Венгрияла, Словакияла профашист режимдарының көрсөгө башлана. Германияның союздаштарға йоғонто ҡырҡа кәмей, һиҙелерлек рәүештә үҙ-ара аңлашмаусанлыҡ барлыҡҡа килә. Төркиә сәйәси даирләрендә нейталитет һаҡлау буйынса ынтылыштар көсәйә. Нейтрал илдәрҙең дә Германияға ҡарата мөнәсәбәттәре үҙгәрә башлай.\n1942 йылдың 22 декабрендә Советтар Союзында «Сталинградты обороналаған өсөн» миҙалы булдырыла. 1995 йылдың 1 ғинуарына ҡарата миҙал менән 759 561кеше бүләкләнә. Германияла Сталинградтағы еңелеүҙән һуң өс көнлөк матәм иғлан ителә.\nНемец генералы Курт фон Типельскирх «История Второй мировой войны» китабында Сталинград тирәһендәге еңелеүҙе ошолай тасуирлай:\n«Һөжүм һөҙөмтәһе ҡот осҡос булды: бер немец һәм өс союздаш армияһы юҡ ителде, башҡа өс немец армияһы ауыр юғалтыуҙарға дусар булды. Иң кәмендә илле немец һәм союздаш дивизиялары башҡаса юҡ ине. Ҡалған юғалтыуҙар, дөйөм алғанда, тағы ла егерме биш дивизия тәшкил итә. Бик күп һанлы техника — танкылар, үҙйөрөшлө орудиелар, еңел һәм ауыр артиллерия һәм ауыр пехота, ҡорал — юғалтылды. Техникала юғалтыуҙар, дошмандыҡы менән сағыштырғанда, күпкә кәмерәк булды, әммә, дошман етди юғалтыуҙар кисерһә лә, шулай ҙа уның кеше резервтары байтаҡ ине. Германияның союздаштар араһындағы абруйы бик ныҡ ҡаҡшаны, сөнки бер үк ваҡытта Төньяҡ Африкала ла кире төҙәлмәҫлек еңелеүгә дусар булдыҡ, дөйөм еңеүгә өмөт юғалды. Урыҫтарҙың патриотик рухы бик юғары кимәлгә күтәрелде»\nСталинград ҡалаһының үҙәге, 1943 йылдың 2 феврале.\nСталинград тирәһендә әсирлеккә эләккән немец һалдаттары. Артҡы планда — элеватор бинаһы. 1943 йылдың феврале.\nСоветтар: 1942 йылдың 17 июленән 1943 йылдың 2 феврале осоронда совет ғәскәрҙәренең дөйөм юғалтыуҙары.\nҺаны Кире ҡайтарғыһыҙ юғалтыуҙар Санитар юғалтыуҙар Барыһы Уртаса тәүлек\nСталинград стратегик обороналау операцияһы. 1942 йылдың 17 июле — 18 ноябре (125 тәүлек) 520 километр оҙонлоҫтағы фронтта, совет ғәскәрҙәренең төпкә сигенеүе яҡынса 150 километр тәшкил итә.\nҒәскәри берекмәләр, сроктар Берекмәләр иҫәбе һаны Кире ҡайтарғыһыҙ юғалтыуҙар Санитар юғалтыуҙар Барыһы 'Уртаса тәүлек\n1-се һәм 2-се формированиелар Сталинград фронты (бөтә осор) Уҡсылар дивизиялары: 34, кавалерия дивизиялары: 3, танк корпус: 3, уҡсылар бригадаһы: 8, айырым танк бригадаһы: 14 540 300 194 685 215 305 409 990 3280\nКөньяҡ-Көнбайыш фронты мәғлүмәттәр юҡ мәғлүмәттәр юҡ 110 636 62 440 173 076 3147\nДон фронты (30 сентябрь — 18 ноябрь 1942 йыл) мәғлүмәттәр юҡ мәғлүмәттәр юҡ 18 028 41 941 59 969 1200\nВолга хәрби флотилияһы (25 июль — 18 ноябрь 1942 йыл) мәғлүмәттәр юҡ 6700 507 300 807 7\nСталинград һөжүм операцияһы 1942 йылдың 19 ноябренән 1943 йылдың 2 февраленә (76 тәүлек) яҡынса 850 километрлыҡ фронтта, совет ғәскәрҙәре200 километрға тиклем алға сыға. Хәрби ғәмәлдәр барышында совет ғәскәрҙәре составына өҫтәмә рәүештә 1-се һәм 2-се гвардия, 5-се удар һәм 6-сы армиялары, биш танк һәм өс механиязацияланған корпус, биш бригада идаралыҡтары индерелә.\nҒәскәри берекмәләр, сроктар Берекмәләр иҫәбе һаны Кире ҡайтарғыһыҙ юғалтыуҙар Санитар юғалтыуҙар Барыһы Уртаса тәүлек\nКөньяҡ-Көнбайыш фронты (19 ноябрь — 31 декабрь 1942 йыл) уҡсылар дивизиялары: 18; кавалерия дивизиялары: 6, механизацияланған корпус: 1, танк корпустары: 3, уҡсылар бригадалары: 2, танк бригадалары: 1 398 100 64 649 148 043 212 692 4946\nДон фронты (бөтә осор) уҡсылар дивизиялары: 24, танк корпустары: 1, танк бригадалары: 6, УР: 2 307 500 46 365 123 560 169 925 2236\nСталинград фронты (19 ноябрь — 31 декабрь 1942 йыл.) уҡсылар дивизиялары:24, кавалерия дивизиялары: 2, механизацияланған корпус: 1, танк корпусы: 1, уҡсылар бригадалары: 17, танк бригадалары: 8, УР: 7 429 200 43 552 58 078 101 630 2363\nВоронеж фронтының 6-сы армияһы һәм 2-се һауа армияы (16—18 декабрь 1942 йыл) мәғлүмәттәр юҡ мәғлүмәттәр юҡ 304 1184 1488 496\nВолга хәрби флотилияһы (19 ноябрь 1942 — 2 февраль 1943) мәғлүмәттәр юҡ 8700 15 27 42 0,5\nНемец армияһының Сталинград алышында дөйөм юғалтыуҙары 1942 йылдың 19 ноябренән 1943 йылдың 2 февраленә тиклем генә (совет мәғлүмәттәре буйынса) 900 меңдән ашыу кеше, яҡынса 2 мең танк һәм штурмлау орудиелары, 10 меңдән ашыу орудие һәм миномёт, 3 меңгә тиклем хәрби һәм транспорт самолеты 70 меңдән ашыу автомобиль. Бөтәһе Вермахт һәм союздаштары 1,5 млн кеше үлеләр, яралылар һәм әсирҙәр менән юғалтҡан.\nӘсирҙәр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nСталинград тирәһендә әсирлеккә эләккән немец, итальян, венгр һәм башҡа хәрбиҙәр, 1943 год.\nСовет әсирҙәре. 1942 йылдың июленән 1943 йылдың февраленә тиклемге осорҙа әсиреләккә эләккән совет һалдаттарының һаны билдәһеҙ, әммә Дон тирәһендәге һәм Волга-Дон муйынындағы уңышһыҙ һөжүмдәр арҡаһында ауыр сигенеү иҫәбенә һан тиҫтәләгән меңдән кәм түгел. Был һалдаттарҙың яҙмышы уларҙың ҡайҙа әсирлеккә эләгеүенән тора: Сталинград «ҡаҙаны» эсендәме әллә унан ситтәме. Ҡаҙан эсендә эләккән әсирҙәр Бывшие внутри котла пленные содержались в лагерях «Россошки», «Питомник», Дулаг-2 лагерҙарында тотолалар. Вермахт ғәскәрҙәре ҡамауға эләккәндән һуң, Аҙыҡ-түлек етешмәү сәбәпле, 1942 йылдың 5 декабренән әсирҙәрҙе ашатмайҙар, һәм улар бөтә лә тиерлек өс ай эсендә аслыҡтан һәм һыуыҡтан һәләк була. Территорияны азат иткән саҡта Совет Армияһы бер нисә йөҙ үлемесле хәлдә булған кешеләрҙе ҡотҡара.\nВермахт һәм союздаштар әсирҙәре. 1942 йылдың июленән 1943 йылдың февраленә тиклемге осорҙа вермахт һәм уның союздаштары яугирҙарының һаны билдәһеҙ, сөнки әсирҙәр төрлө фронттар тарафынан әсирлеккә алына һәм төрлө иҫәп документтары буйынса теркәлә. Сталинград алышының һуңғы этабында, 1943 йылдың 10 ғинуарынан 22 февраленә тиклем, әсирлеккә эләккән гитлерсыларҙың һаны билдәле — бөтәһе 91 545 кеше, шул иҫәптән 2500 офицер, 24 генерал һәм фельдмаршал Паулюс. Был һанға шулай Германия яғында алышта ҡатнашҡан Европа илдәре хәрбиҙәре һәм Тодт ойошмаһы эшселәре инә.\nӘсирҙәрҙе тотоу өсөн ашығыс рәүештә 108-се лагерь булдырыла, уның үҙәге Сталинград янындағы эшселәр ҡасабаһы Бекетовкала була. Бөтә әсирҙәр ҙә бик йонсоған хәлдә булалар, сөнки уларҙы ноябрь ҡамауынан алып өс ай дауамында аҙыҡ-түлек менән тәьмин итмәгәндәр. Шуға күрә әсирҙәр араһында үлем осраҡтары йыш теркәлә. 1943 йылдың июнь айына улар араһынан 27 178 кеше вафат була, Сталинград лагерь госпиталдәрендә 35 099 кеше дауалана, 27 098 кеше башҡа госпиталдәргә ебәрелә.\nБары тик 20 мең тирәһе кеше һаулыҡ торошо буйынса төҙөлөштәрҙә эшләй ала, улар төҙөлөш бригадаларына бүленә һәм төҙөлөштәр буйынса ебәрелә. тәүге өс ай үтеүгә үлем осраҡтары кәмей, 1943 йылдың 10 июленән 1949 йылдың 1 ғинуарына тиклем 1777 кеше үлә.\nӘсирҙәр ғәҙәти эш көн дауамында эшләйҙәр һәм үҙенең эше өсөн эш хаҡы алалар (1949 йылға тиклем 8 976 304 кеше-көн эшләнә, 10 797 011 һум эш хаҡы биреләрублей), был аҡсаға улар лагерь магазиндарында аҙыҡ-түлек һәм башҡа кәрәк-яраҡ һатып алалар. Советтар Союзындағы аҙаҡҡы әсирҙәр, шәхсән хәрби енәйәттәр башҡарғандарынан тыш, Германияға 1949 йылда ҡайтарыла.\n«Ватан-әсә саҡыра» һәйкәле. Волгоград. Мамаев ҡурғаны\nИкенсе донъя һуғышында боролош булараҡ Сталинград алышы донъя тарихына бик ҙур йоғонто яһай. Кинематографта, әҙәбиәттә, музыкала йыш ҡына Сталиншнград темаһына мөрәжәғәт итәләр, «Сталинград» һүҙенең үҙе үк күп мәғәнәлә ҡулланыла. Күп кенә донъя ҡалаларында Сталинград алышы хәтере менән бәйле урамдар, проспектар, майҙандар бар. 1943 йылда Сталинград һәм Ковентри тәүге туғандаш ҡала булдылар. Туғандаш ҡалаларын бәйләү элементтарының береһе — Сталинград исемле урамдарҙың барлыҡҡа килеүе, уларҙың ҡайһы берҙәре десталинизация менән бәйле «Волгоград» тип исемләнә башлай. Париждағы метро станцияһы, астероид, крейсерҙарҙың бер төрө Сталинград исемен ала.\nСталинград алышы һәйкәлдәре башлыса Волгоградта урынлашҡан, уларҙың иң билдәлеләре «Сталинград алышы» музей-ҡурсаулығы составына ингән: Мамаев ҡурғанындағы «Ватан-әсә саҡыра» һәйкәле, «Сталинград тирәһендә немец-фашист ғәскәрҙәрен ҡыйратыу» панорамаһы, Гергардт тирмәне. 1995 йылда Волгоград өлкәһе Городище районында «Россошки» һалдат зыяраты булдырыла. Әлеге зыяратта шулай уҡ немец һалдаттырың ҡәберлеге бар. унда иҫтәлекле билдә ҡуйылған.\nДокументаль әҙәбиәт исемлегендә Сталинград алышы буйынса бик күп документаль әҙәби әҫәрҙәр тупланған. Совет яғынан Юғары баш командующийҙың беренсе урынбаҫары Г. К. Жуковтың, 62-се армия командующийы В. И. Чуйковтың, Сталинград өлкәһе етәксеһе А. С. Чуяновтың, командира 13-сө гвардия уҡсылар дивизияһы командиры А. И. Родимцевтың мемуарҙары, шулай уҡ И. Ф. Афанасьев, Я. Ф. Павлов, В. П. Некрасовтың «Һалдат хәтирәләре» бар. Үҫмер йәшендә Сталинград алышы ауырлыҡтарын үҙ елкәһендә татыған Юрий Панченко «Сталинград урамдарында 163 көн» китабын яҙа.\nНемец яғынан хәрби етәкселәрҙең хәтирәләре араһында 6-сы армия командующийы Фридрих Паулюс һәм 6-сы армия кадрҙар идаралығы начальнигы Вильгельм Адам (1893—1978) китаптары иғтибарҙы йәлеп итә. Вермахт яугирҙары Эдельберт Холль, Ганс Дёрр Сталинград алышын һалдат күҙлегенән тасуирлаған. Һуғыштан һуң төрлө илдәр тарихсылары алыш буйынса документаль әҙәбиәт сығаралар, совет рәсәй яҙыусылары араһында әлеге теманы Алексей Валерьевич Исаев, [Александр Михайлович Самсонов тикшерәләр, сит ил әҙәбиәтендә йыш ҡына яҙыусы-тарихсы Энтони Бэворға һылтаналар.\n↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 «Сталинградская битва: значение, последствия, память». — Материалы Международной научно-практической конференции, посвящённой празднованию 75-летия разгрома советскими войсками немецко-фашистских войск в Сталинградской битве (Волгоград, 2017 год). Официальный сайт ФГБУК «Государственный историко-мемориальный музей-заповедник „Сталинградская битва“» // stalingrad-battle.ru\n↑ 2,0 2,1 Лубченков Ю. Н. «Сто великих сражений Второй мировой»\n↑ Курт Типельскирх. История второй мировой войны". М.: АСТ, 2001. с. 365.\n↑ 4,0 4,1 4,2 Директива № 41 от 5 апреля 1942 верховного главнокомандования вооружённых сил Германии на подготовку к летней кампании 1942 г.\n↑ 6,0 6,1 Лубченков Ю. Н. 100 великих сражений Второй мировой. — М.: Вече, 2008. — ISBN 978-5-9533-3382-5.\n↑ Соколов, 2013, с. 40\n↑ 10,0 10,1 Исаев, 2008\n↑ Виталий Коровин Они погибли, чтобы жили мы.. Первый Волгоградский (2006-08-24). Тәүге сығанаҡтан архивланған 21 август 2011. 3 декабрь 2010 тикшерелгән. 2011 йылдың 21 август көнөндә архивланған.\n↑ Бомбардировка Сталинграда в августе 1942 года.. Администрация Волгограда. Тәүге сығанаҡтан архивланған 14 март 2012. 24 ноябрь 2010 тикшерелгән. 2012 йылдың 14 март көнөндә архивланған.\n↑ 14,0 14,1 Прорыв германских войск к Волге и оборонительные бои на ближних подступах к Сталинграду. (19—31 августа 1942)\n↑ Миренков А. И. «Военно-экономический фактор в Сталинградском сражении и Курской битве». — М.: РИЦ МО РФ, 2005.\n↑ Эрих фон Манштейн. «Утерянные победы». — М.: «АСТ», 2002, с. 405.\n↑ Эрих фон Манштейн. «Утерянные победы». — М.: «АСТ», 2002, с. 423.\n↑ Эрих фон Манштейн. «Утерянные победы». — М.: «АСТ», 2002, с. 357.\n↑ Эрих фон Манштейн. «Утерянные победы». — М.: «АСТ», 2002, с.358\n↑ Эрих фон Манштейн. «Утерянные победы». — М.: «АСТ», 2002, с. 433.\n↑ Курт фон Типпельскирх. «История Второй мировой войны». — М.: «АСТ», 2001. — 366 с.\n↑ Курт фон Типпельскирх. «История Второй мировой войны». — М.: «АСТ», 2001. — 365-366 с.\n↑ Сталинградская скатерть соединила города. VOLGOGRAD.RU (2008-05-07). Тәүге сығанаҡтан архивланған 22 август 2011. 7 май 2008 тикшерелгән.\n↑ В первых числах июля командующий Сталинградским фронтом маршал С.К.Тимошенко приказал войскам фронта отходить на рубеж р. Дон. Однако к этому времени управление войсками было практически потеряно и отступление приняло хаотический характер: войска бежали, бросая тяжелое вооружение. По мнению некоторых историков именно это спасло РККА от катастрофических потерь пленными, подобных начальному периоду войны.\n↑ Отступление советских войск к Воронежу, а затем к Ростову-на-Дону привело к изданию приказа №227 «Ни шагу назад!» (28 июля 1942 г.), вводившего жёсткие меры по предотвращению отступлений без приказа командования\n↑ Приказ был издан в связи с падением Ростова-на-Дону (22 июля 1942). Командующим Южным фронтом Р.Я Малиновский оставил город на свой страх и риск, не дождавшись приказа сверху. Тем самым он спас оставшиеся войска Южного фронта от окружения, которое грозило им после форсирования немцами Северского Донца. Действия Малиновского вызвали гнев Сталина: Южный фронт был расформирован, Малиновский был назначен с понижением командующим 66-й армией, действовавшей севернее Сталинграда.\nҠалып:Книга:Исаев А. В.:Сталинград. За Волгой для нас земли нет\nСталинград. Величайший провал Гитлера. 1942-1943. Сталинградская битва глазами американских и британских журналистов / под ред. Н. А. Нарочницкой. — М: Вече, 2013. — 232 с. — 1500 экз. — ISBN 978-5-4444-1427-9.\nBartov, Omer (1991). Hitler’s Army: Soldiers, Nazis and War in the Third Reich, Oxford: Oxford University Press, ISBN 0-19-507903-5.\nBeevor, Antony. Stalingrad and Researching the Experience of War // Russia: War, Peace and Diplomacy: Essays in Honour of John Erickson / Erickson, Ljubica; Erickson, Mark. — London: Weidenfeld & Nicolson (инг.)баш., 2004. — С. 154—168. — ISBN 978-0-297-84913-1.\nBellamy, Chris. Absolute War: Soviet Russia in the Second World War. — New York: Alfred A. Knopf & Random House, 2007. — ISBN 978-0-375-41086-4.\nBergström, Christer; Dikov, Andrey; Antipov, Vladimir. Black Cross Red Star: Air War Over the Eastern Front: Everything For Stalingrad. — Eagle Editions, 2006. — Т. III. — ISBN 978-0-9761034-4-8.\nClark, Alan (1965). Barbarossa: the Russian-German Conflict, 1941-45. Ҡалып:OCLC\nGerman Conduct of the War after Stalingrad // The Eastern Front, 1943–1944: The War in the East and on the Neighboring Fronts / Frieser, Karl-Heinz. — Germany and the Second World War (инг.)баш.. — Oxford: Oxford University Press, 2017. — Т. VIII. — ISBN 978-0-19-822886-8.\nGlantz, David M. & House, Jonathan (2009), To the Gates of Stalingrad — Soviet-German combat operations April to August 1942, (Kansas UP) ISBN 978-0-7006-1630-5\nGlantz, David M. & House, Jonathan (2009), Armageddon in Stalingrad — September to November 1942, (Kansas UP, , ISBN 978-0-7006-1664-0\nGlantz, David (2011), 'After Stalingrad: The Red Army’s Winter Offensive 1942—1943', Helion and Company, ISBN 978-1-907677-05-2\nHayward, J. (инг.)баш. Stopped at Stalingrad: The Luftwaffe and Hitler's Defeat in the East 1942–1943. — Lawrence, KS: University Press of Kansas (инг.)баш., 1998. — ISBN 978-0-7006-0876-8.\nModern world history : patterns of interaction. — Evanston, IL: McDougal Littell (инг.)баш., 2006. — ISBN 978-0-618-55715-8.\nMark, Jason D (2006). Island of Fire: The Battle for the Barrikady Gun Factory in Stalingrad November 1942 — February 1943. Leaping Horseman Books. ISBN 0-9751076-4-X.\nMark, Jason D & Amir Obhodas (2010). Croatian Legion: The 369th Reinforced (Croatian) Infantry Regiment on The Eastern Front 1941—1943. Leaping Horseman Books. ISBN 978-0-9751076-8-3.\nPennington, Reina. Women and the Battle of Stalingrad // Russia War, Peace and Diplomacy Essays in Honour of John Erickson / Erikson, Ljubica; Erikson, Mark. — London: Weidenfeld & Nicolson (инг.)баш., 2004. — С. 169—211. — ISBN 978-0-297-84913-1.\nWilliam L. Shirer. The Rise and Fall of the Third Reich: A History of Nazi Germany. — New York: Simon & Schuster, 1990. — ISBN 978-0-449-21977-5.\nTaylor, A.J.P. The Second World War and its Aftermath. — Folio Society (Vol 4 of 4), 1998.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Сталинград_алышы&oldid=1062078 ҡабул ителгән\n1942 йылғы низағтар\n1943 йылғы низағтар\nБыл бит һуңғы тапҡыр 16:23 15 август 2021 үҙгәртелгән.


Скачать Alexander Popov - Interplay Radioshow 192 (2018-04-16) бесплатно - Музыка | freshPROGS\nСкачать музыку Alexander Popov - Interplay Radioshow 192 (2018-04-16)\nАвтор: Magik от 16-04-2018, 14:19\nЗдравствуйте, уважаемый посетитель! С этой страницы вы можете скачать Alexander Popov - Interplay Radioshow 192 (2018-04-16).\nСкачать Alexander Popov - Interplay Radioshow 192 (2018-04-16) - [137 MB]:\nПредлагаем Вам скачать музыку Alexander Popov - Interplay Radioshow 192 (2018-04-16) на компьютер без регистрации и смс сообщений на высокой скорости. Для подобного скачивания программы рекомендуем сервисы выпрямления ссылок с ФО - Sharedir или Fastix.


Автор Игорь На чтение 14 мин. Просмотров 62 Опубликовано 27.01.2021\nКак почистить диван в домашних условиях? Советы профессионалов по чистке дивана своими руками от различных пятен!


гдз по башкирскому языку 6 класс габитова усманова 2015 год 10 декабря 2017 года - jikorany\nгдз по башкирскому языку 6 класс габитова усманова 2015 год\n... решебник по башкирскому языку 6 ... языку 6 класс, ГДЗ ... усманова габитова. ГДЗ ...\nгдз по бурятскому языку 4 класс гунжитова дугарова шожоева рабочая 13гдз по башкорт теле учебник 2 часть 4 класс сынбулатова валиева pusuk 20гдз по башкорт теле 3 класс давлетшина кинзябаева садыкова 20гдз по бурятскому языку 3 класс нанзатовагдз по башкорт теле 2 класс сынбулатова ответы 2 класс рабочая тетрадьгдз по бурятскому языку 7 класс о.ш цыремпилова ц.с жанчиповагдз по биологии 5 класс тетрадь экзаменатор сухорукова ответы\nФайлы. Языки и языкознание. Башкирский язык. ... Неизученность диалектов башкирского языка ставит перед диалектологом ряд больших и интересных проблем. ..... Данная книга поможет прочитать литературу на башкирском языке, изданную до 1930 года и использующую арабский алфавит.\nhttp://usev.yjuf.pandoraca.ru/engine/c.php?q=гдз по башкирскому языку 6 класс габитова усманова 2015 год&uri=303abc1f9b7fa4ca9cdb4def443f73c4\nГдз по башкирскому языку 6 класс габитова усманова Решебник по башкирскому языку 6 класс Усманова: ... reshebnik_po_bashkirskomu_yazyiku_6_klass ... 08 Марта 2015 г ... решебник по башкирскому языку за 6 класс усманова, габитова, абдулхаева.. Решебник к ... 8 класс башкорт теле усманова. Башкорт теле 6 гдз по Башкорт Теле 7 Класс Усманова Габитова ... Гдз по башкирскому языку 8 ... 8 класс усманова габитова ... по башкирскому языку 6 ... ... Гдз по башкирскому языку 6 ... Гдз по башкирскому языку 9 класс габитова усманова ... 2015 год ... гдз по башкирскому языку 8 класс усманова габитова онлайн ... языку 6 класс усманова ... Гдз по башкирскому языку 6 класс усманова абдулхаева габитова, подаст руку помощи нынешний. Гдз по башкирскому языку 5 класс усманова габитова ... 2015 ... Гдз башкирскому языку 6 ...\nГдз по башкирскому языку 6 класс габитова усманова Решебник по башкирскому языку 6 класс Усманова: ... reshebnik_po_bashkirskomu_yazyiku_6_klass ... 08 Марта 2015 г ... решебник по башкирскому языку за 6 класс усманова, габитова, абдулхаева.. Решебник к ... 8 класс башкорт теле усманова. Башкорт теле 6 гдз по Башкорт Теле 7 Класс Усманова Габитова ... Гдз по башкирскому языку 8 ... 8 класс усманова габитова ... по башкирскому языку 6 ... ... Гдз по башкирскому языку 6 ... Гдз по башкирскому языку 9 класс габитова усманова ... 2015 год ... гдз по башкирскому языку 8 класс усманова габитова онлайн ... языку 6 класс усманова ... Гдз по башкирскому языку 6 класс усманова абдулхаева габитова, подаст руку помощи нынешний. Гдз по башкирскому языку 5 класс усманова габитова ... 2015 ... Гдз башкирскому языку 6 ... Грамматика башкирского языка для изучающих язык как государственный. В башкирском языкознании существует целый ряд фундаментальных работ, исследующих грамматический строй, словарный состав, историю и диалекты башкирского языка. Однако до сих пор отсутствует компактное и доступное ... В издательстве Китап собран огромный каталог, где не последняя роль отведена разделу Башкирский язык. Учебник для учреждений НПО и СПО. Усманова М.Г. и др., издаваемые нами.\nгдз по башкирскому языку 4 класс давлетшина садыкова рабочая тетрад | гдз по биологии 10 класс рабочая тетрадь козлова пономарёва онлайнгдз по башкирскому языку 5 класс усманова габитова абдулхаева решебник отгдз по башкорт теле 5 класс усманова габитова абдулхаева ответы 20гдз по биологии 10 11 класс беляев ответы на вопросы учебникагдз по биологии 7 класс в г яременко н м гусеєвагдз по биологии 5 класс рабочая тетрадь самкова рокотова ответы 23гдз по башкирскому языку 7 класс усмановгдз по биологии 11 класс рабочая тетрадь козлова пономарёва блог


Читайте короткие сказки для детей бесплатно онлайн\nСамые читаемые короткие сказки\nПыльный Человечек 6882\nОднажды в лесу 5199\nКак ёжик стал колючим 4553\nПлачущая слива 3929\nВолшебный камень сланец 3460\nЕжики и ярмарка 3194\nПриключения Окружности в Волшебной стране геометрических фигур 3150\n971 2 мин. 15 1\nБелочка и волшебная палочка\nЭкологическая поучительная короткая аудио сказка о маленькой белочке. Зверёк с помощью волшебной палочки проучил ребят, которые загрязняли лес.\n1125 1 мин. 27 3\n1891 2 мин. 45 14\n2299 4 мин. 53 2\n935 4 мин. 15\n1789 3 мин. 32\n5199 1 мин. 16 10\n2688 2 мин. 12 2\n3929 1 мин. 10 4\n2708 2 мин. 4\nТерапевтическая сказка про девочку , которая очень не любила убираться в своей комнате.\n6882 2 мин. 40 5\n3194 1 мин. 5 4\n6651 1 мин. 7 3\n3001 1 мин. 11 1\n4553 2 мин. 15 2\n3150 2 мин. 8 1


Иң көслөләрҙән һаналмаһа ла, ныҡыш командаларҙың береһе булған "Спартакты" еңеп, "Салауат Юлаев" 1/4 плей - офф уйындарына сыҡты. 3 : 0 иҫәбе бер нимәгә лә дәлил түгел - осрашыуҙарҙың һәр береһендә көрәш ауыр булды. Һәм һөҙөмтә ки реһенсә лә була ала ине. Мәскәүҙә үткән һуңғы матч айырыуса борсолоуға һәм уйланыуҙарға сәбәп булды. Унда "юлаевсылар" б арлыҡҡа килгән өҫтөнлөктө файҙаланыуҙан мәхрүм ҡала яҙҙы, 4 : 1 һәм 5 : 3 иҫәбе менән алдан барып, улар ҡаршы яҡҡа айырманы минимумға тиклем ҡыҫҡартырға һәм интрига тыуҙырырға мөмкинселек бирҙе.\nӘл дә отчет материалын "Спартак" - Салауат Юлаев" матчына н һуң уҡ яҙмағанмын. Ул саҡта хис - тойғолар күберәк булыр и не: "Бурыс үтәлде!", "Сидякин ҡайтты!" һәм башҡалар. Бөгөн, плей - офф уйындарындағы туҡталышты файҙаланып байрам итергә түгел, ә хаталарҙы төҙәтеүҙе дауам итергә кәрәк. Килә һе көндәш уларҙы ғәфү итер тип өмөтләнергә ярамай.\nТүбәң күккә тейеп йөрөһә, уны юғалтыуы ла оҙаҡ түгел. Был\n- хоккей ҡағиҙәһе. Ныҡлы әҙерләнгән команда ниндәй оппонентты ла еңеүгә һәләтле: баймы ул, көслөмө, бер нисә шайбаға алдан\nбарамы... Иң мөһиме - уның теҙгенде бер аҙ бушатыуы, эш тамамланған тип уйлауы, ҡайҙалыр хата ебәреүе йәки уйнауын\nаҡрынайтыуын көтөп алырға һәм файҙаланырға...\n"Спартакка" ҡаршы матчта хаталар етерлек булды. Мәскәүҙәрҙ е тар - мар итеүгә ҡарағанда, беҙҙең нервылар нығыраҡ ҡаҡшан ы булһа кәрәк. "Ҡыҙыллы - аҡлылар" "юлаевсылар" оборонаһының\nбарлыҡ йомшаҡлыҡтарын да файҙалана алмауын билдәләйек. Был көндө һөжүм йәһәтенән ыңғай яҡтар булды - әммә был элек бер звенола уйнаусы хоккейсылар, танылған һөжүм оҫталары Игорь Волков, Николай Заварухин, Андрей Сидякиндың өлгөрөп етеү эҙемтәһе генә. Быға өҫтәп - күнекмәләрҙә ҙур иғтибар бирелгән компонент - күпселекте файҙаланыу ҙа емештәрен бирә\nКиләһе команда - "Аҡ Барыҫҡа" ҡаршы уйында "юлаевсыларҙың"\nкүпселек моменттары күпме булыр Бик үк күп түгелдер. Был көслө көндәште нимә иҫәбенә еңергә мөмкин Даими баҫым\nяһау һәм оборонала оҫта уйнау иҫәбенә. Шул уҡ ваҡытта беҙҙе ң уйынсылар мөмкин тиклем аҙыраҡ хаталанырға тейеш. Йәғни рефериға һыҙғыртҡысына тотонорға сәбәп бирмәҫкә кәрәк.\n"Спартакка" ҡаршы матчта үҙ ҡапҡалары һағында барлыҡ уйынсылар ҙа лайыҡлы хоккей күрһәтте тип әйтеп булмай. Мезин\nда был юлы супер ышаныслы күренмәне, уйынсылар ҙа хата артынан хата ебәрҙе, улар инде хыял диңгеҙендә йөҙгәндер, күрәһең: "Үҙемә машина алам, ҡатынға - тун, һөйәркәгә икеһен\nдә". Озолин һәм Яхановтың бик үк яҡшы хәрәкәт итмәүе айырыуса хәтерҙә ҡалды. Әммә Яхановтың"Спартакка" ҡаршы тәүге ике матчтағы кеүек лидер - илһамландырыусыға әйләнеүе,\nМезиндың үҙен ҡулға алыуы, ә быға тиклем оҙаҡ ваҡыт запаста булған Озолинды тағы ла трибунаға ултыртып ҡуйыуҙары ла бик мөмкин.\n"Салауат Юлаев" - "Спартак" серияһында көйәрмәндәрҙең роле ҙур булды. Уларҙың тауыш тулҡыны менән генә лә "Спартактарға" ни тиклем көслө баҫым яһауын хәтергә төшөрөү етә. Ә бына Мәскәүҙә "Спартактарға" ярҙамға килеүселәр аҙ булды - ни бары ярты стадион.


ЗАО НПП МАРАТ отзывы сотрудников ИНН 1215065257 Йошкар-Ола ОГРН 1021200774044 — Otzovichek.Pro\nОтзывы ЗАО НПП МАРАТ Йошкар-Ола\nЗАО НПП МАРАТ, Йошкар-Ола\nЗАО НПП МАРАТ\n424006, Республика Марий Эл, г. Йошкар-Ола, ул. Пугачева, 1 Йошкар-Ола,\nПравление ЗАО НПП МАРАТ\nдиректор: Мангасарян Георгий Мурадович\nинн директора: 121501930090 (Республика Марий Эл)\nПолное наименование Закрытое акционерное общество НАУЧНО-ПРОИЗВОДСТВЕННОЕ ПРЕДПРИЯТИЕ МАРАТ\nОКВЭД 35.50 Производство прочих транспортных средств и оборудования, не включенных в другие группировки\nЮридический адрес 424006, Республика Марий Эл, г. Йошкар-Ола, ул. Пугачева, 1\nФИО Мангасарян Георгий Мурадович\nПостановка на учет 18.12.2002 г.\nФНС орган 18.12.2002\nКод регистратора 1215\nАдрес регистратора 424000, Республика Марий Эл, г.Йошкар-Ола, ул.Вознесенская, 71\nНаписать отзыв ЗАО НПП МАРАТ, Йошкар-Ола, отзывы ИНН 1215065257 ОГРН 1021200774044, 424006, Республика Марий Эл, г. Йошкар-Ола, ул. Пугачева, 1, Мангасарян Георгий Мурадович регион присвоения ИНН 121501930090 регион (Республика Марий Эл)\nОтзывы на ЗАО НПП МАРАТ\nНе вздумайте устраиваться туда потом сильно пожалеете. Кидают на зп.


4 Август 2021, 10:00\nЖурналдың тышлығын Өфө районы Зубов ауылындағы Республика клиник йоғошло ауырыуҙар үҙәгенең баш табибы урынбаҫары, медицина фәндәре кандидаты Айгөл Ғәлиева биҙәй. Уның хаҡында Гөлназ Ҡотоеваның «Һүнмәһен йәшәү ҡомары!» мәҡәләһенән уҡырһығыҙ.\nРәсәй Пенсия фондының республикабыҙ район һәм ҡалаларындағы бүлексәләре 1 июлдән яңы төр пособиеларға – йөклө ҡатындар һәм тулы булмаған ғаиләләрҙәге 8 йәштән 17 йәшкә тиклемге балалар өсөн айлыҡ түләүҙәргә ғаризалар ҡабул итә башланы. Рәсәй Пенсия фондының Башҡортостан буйынса идаралығы етәксеһе Фоат Хантимеров был ярҙамды алыу шарттары тураһында һөйләй.\n«Әҙибә» рубрикаһы педагог, башҡорт балалар яҙыусыһы, Башҡортостандың атҡаҙанған халыҡ мәғарифы һәм атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре Айһылыу Йәғәфәроваға арналған. Гөлназ Ҡотоева мәҡәләһен «Ул яҙа үлемһеҙ әҫәрҙәр» тип атаған.\n«Оло йәштәгеләр республика буйлап сәфәр ҡылған өсөн сертификат ала икән. Ул кемдәргә бирелә һәм нисек юллана? Беҙ ҙә шулай донъя күреп ҡайтыр инек...» – редакциябыҙға шулай тип мөрәжәғәт итеүселәр күбәйҙе. Был һорауға Башҡортостан Ғаилә, хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығының ветерандарҙы һәм башҡа категория граждандарҙы социаль яҡлау бүлеге етәксеһе урынбаҫары Адель Борханова аңлатма бирә.\nАлда торған халыҡ иҫәбен алыу йәмғиәтебеҙҙең аҙаҡҡы ун йылда ниндәй үҙгәрештәр кисереүен күрһәтәсәк. Ләкин демографияға ҡағылышлы һуңғы мәғлүмәттәр әле үк күп нәмәне асыҡ сағылдыра. Бөтә ғүмерен социология, демография тикшеренеүҙәренә арнаған, һөнәренә мөкиббән ғашиҡ Дәүләт статистикаһы федераль хеҙмәтенең Башҡортостан буйынса территориаль органының (Башҡортостанстат) халыҡ һәм һаулыҡ һаҡлау статистикаһы бүлеге етәксеһе, Башҡортостандың атҡаҙанған иҡтисадсыһы Ирина Үтәшева шул турала бәйән итә. «Һандар артында – яҙмыштар» яҙмаһының авторы – Альмира Кирәева.\n«Әҙәби балҡыш» рубрикаһында дарғын яҙыусыһы Ибраһим Ибраһимовтың «Бүләк» хикәйәһе, Радик Хәкимйәндең шиғырҙары урын алған.\nБөтә донъя башҡорттары Ҡоролтайы иғлан иткән Башҡорт тарихы йылында башҡорт ырыуҙары йыйындары, урындарҙа ойошторолған «Һаумыһығыҙ, ауылдаштар!» һәм шәжәрә байрамдары үтә. Улар, миллелек һәм аҫабалыҡ, фекер туплау һәм фәһем алыу майҙансыҡтары булып, йылъяҙмаға уйыла. «Ауыл һулышы» рубрикаһы аҫтында Рәсүл Байгилдиндың Йылайыр районының Матрай ауылында үткән байрамдан репортажы менән танышырһығыҙ.\nХәлил Һөйөндөковтың «Йөрәк дәрестәре» рубрикаһы аҫтындағы «Атайһыҙ үҫмәһен бала» яҙмаһы ир менән ҡатын араһындағы мөнәсәбәткә ҡағылыр.\nЖурналдың был һанында уҡыусыларҙан килгән хаттар ҙа урын алған. Әбйәлил районынан Роза Ғәлимова Рәмилә апаһы хаҡында яҙһа, Бөрйәндән Сәйҙә Сәйәхова районда үткән сағыу сара хаҡында бәйән итә.\nЯҙыусы, филология фәндәре докторы, профессор Рәшит Шәкүр «Топонимика серҙәре» менән уртаҡлашыуын дауам итә. Был һанда һүҙ «Бесмән» атамаһы хаҡында бара.\nТарих фәндәре кандидаты Әхәт Сәлихов Бөрйән ырыуы хаҡында яҙа.\n«Бейеүсе тигән даны бар» тип яҙа Гөлнур Ишбулатова Баймаҡ ерлегендә ижад итеүсе Радик Бакиров тураһында.\n«Хыял өйө» рубрикаһында Гөлнур Ишбулатова менән Александр Данилов Зубов ауылында йәшәгән Гөлназ һәм Рөстәм Ғимазетдиновтарҙың күркәм йорт-ихатаһын тасуирлай.\n«Шәп баҡса» рубрикаһы аҫтында бирелгән Лениза Йәғәфәрова кәңәштәре урынлы һәм ваҡытлы булыр.\nБашҡортостандың халыҡ артисткаһы, Мостай Кәрим исемендәге Милли йәштәр театры актрисаһы Зифа Дәүләтбаева журнал уҡыусыларға рауза сәскәһе һәм туңдырма әҙерләп күрһәтә.\nЖурналыбыҙ «Яҙыл һәм бүләк от!» акцияһы иғлан иткән ине. Тай ҡайһы төбәккә табан сапты? Акцияның йомғаҡтары менән ошо һанда таныша алаһығыҙ.


9780320049569 isbn/isbn13 $$ Compare Prices at 110 Bookstores! Esthetique et Morale Chez Jean Giraudoux (French Edition) discount, buy, cheap, used, books & textbooks\nSearch Results: displaying 1 - 1 of 1 --> 9780320049569 ( ISBN )\nEsthetique et Morale Chez Jean Giraudoux (French Edition)\nAuthor(s): Rene Marill Alberes\nISBN-13: 9780320049569 ISBN: 0320049566\nFormat: Paperback Pages: 500 Pub. Date: 1967-01-01 Publisher: French & European Pubns\nFor Book: Esthetique et Morale Chez Jean Giraudoux (French Edition)\n1877864714 / 978-1877864711 / Spain Is Different (Interact Series) / Helen Wattley Ames\n1877864765 / 978-1877864766 / Finding the Middle Ground: Insights and Applications of the Value Orientations Method /


Ул бар ғүмерен руль артында үткәргән\nВодитель -профессионал булараҡ ярты быуаттан ашыу хеҙмәт стажы бар. Петр Лобов ил күләмендәге иң яуаплы сараларҙы водитель булараҡ хеҙмәтләндергән. Сит ил делегациялары, хатта дипломаттарҙы ла йәрөткән. Бай һәм ҡыҙыҡлы тормош юлы үткән водитель хаҡлы ялда ла тик тормай. Күңеленә ятҡан эш менән мәшғүл.\n«Башавтотранс» ойошмаһының хеҙмәт ветераны донъяға һәр ваҡыт йылмайып баға, шуға уға донъя ла йылмая. Илле йылдан ашыу водитель булып эшләгән уҙаман Өфө урамдарын биш бармағылай белә, юл йөрөү ҡағиҙәләрен дә теүәл үтәй. Тик, ғүмере буйы ҡанына һеңгән юл йөрөү ҡағиҙәләрендә яңы үҙгәрештәр бер ни тиклем уңайһыҙлыҡтар тыуҙырһа ла, уның өсөн әле һаман да «Волга» автомашинаһы юл батшабикәһе булып ҡала.\nХәләле Мария Григорьевна менән 51 йыл бергә татыу ғүмер кисерәләр. Тормош иптәшенең эшмәкәрлеге алыҫ сәфәрҙәр, яңы таныштар, юл менән бәйле булыуын күндәм, сабыр ханым һәр ваҡыт аңлап йәшәгән.\nМария Лобова, Петр Лововтың ҡатыны: «Эшкә ул бик иртә таңғы дүрттә китә бик һуң ҡайта ине. Бишйыллыҡтарҙы өс йылда үтәне.Үҙенең төп эшенән тыш йәмәғәт эшен дә әүҙем башҡарҙы. Аллаға шөкөр балаларҙы тигеҙ үҫтереп, татыу ғүмер иттек».\nХеҙмәт алдынғыһына иң беренселәрҙән булып «Волга» автомобиле рулен ышанып тапшыралар. Уның тырыш, фиҙәҡәр хеҙмәте ошо маҡтау ҡағыҙҙары менән баһаланған. Ә был фторһүрәттәр өс тиҫтә йыл элек төшөрөлгән. Польша, Испания, Италия делегацияларын, дипломаттарҙы йөрөткән мәлдәрен ул әле кисә генә булып үткән ваҡиға кеүек хәтерләй. Үҙ эшенә яуаплы ҡараған водитель сетерекле хәлдәрҙән дә бик оҫта сыҡҡан.\nПетр Лобов, «Башавтотранс» ойошмаһының хеҙмәт ветераны, хаҡлы ялдағы водитель: «Иң юғары баһа-Хөкүмәттең маҡтау ҡағыҙы. Минең фотһүрәтем илле бер йыл буйына Союздың һәм Башҡортостан пассажирҙар ташыу ойошмаһының Почет таҡтаһында торҙо. Етәкселәрем Алексадр Шибинға, Родион Еникееквтарға рәхмәтлемен. Улар пассажирҙар ташыу өлкәһендә эшләгән ысын профессионалдар».\nҠыҙыҡлы һәм бай тормош юлы үткән уҙаман хаҡлы ялда ла ҡул ҡаушырып өйҙә ултырырға ғәҙәтләнмәгән. Ул һәр ваҡыт хәрәкәттә һәм эш менән мәшғүл. Өфөнөң иң ҙур һәм яңы гимназияһында вахтер булып эшләй. Ул гимназия уҡыусыларының хәүефһеҙлеге һәм именлеге өсөн яуаплы. Был вахта аша мәктәпкә теге йәки был йомош менән килеүселәр махсус журналда теркәлә. Ә уҡыусы йәштәрҙең һәр береһенең йөҙөн, нисәнсе класта уҡығанын, хатта ҡайҙа күнекмәгә юлланыуы хаҡында ла хәбәрҙар.\nПетр Лобов, «Башавтотранс» ойошмаһының хеҙмәт ветераны, хаҡлы ялдағы водитель: «Был уҡыусылар ушу менән шөғөлләнә.Уларҙы бик яҡшы тренер өйрәтә.Балаларҙы ярата.Улар ҙа остаздарына ылығып торалар».\nСәстәренә сал ҡунған, асыҡ йөҙлө Петр Гавриловичты һәр ваҡыт үҫмерҙәр һырып ала. Улар ҡыҙыҡлы әңгәмәсе, яуаплы хеҙмтәкәр, кисәге оҫта водитель менән аралашыуҙан күңел кинәнесе һәм фәһем ала.\nПетр Гаврилович Лобов кеүек хаҡлы ялда ла үҙен йәмғиәткә кәрәкле итеп тойоусы өлкәндәр булыуы һөйөндөрә. Ә йәштәргә өлгө алырҙай, маяҡ булырҙай, үҙ тәжрибәһе менән уртаҡлашыр кешеләргә тиңләшергә генә ҡала.


Букмекерские конторы в Краснодаре: адреса БК БЕТСИТИ, Fonbet, 1хСтавка, BetBoom, Лига Ставок; список ППС, отзывы\nМоскве Санкт-Петербурге Ростове-на-Дону Казани Екатеринбурге Нижнем Новгороде Волгограде Воронеже Астрахани Махачкале Саратове Уфе Пензе Новосибирске Челябинске Самаре Оренбурге Хабаровске Перми Набережных Челнах Омске Ульяновске Красноярске Ижевске Тольятти Владивостоке Тюмени Ярославле Томске Барнауле Новокузнецке Кемерове\nВ нашем реестре 28 клубов букмекеров в Краснодаре (список постоянно дополняется). Пожалуйста, оставьте отзыв о пункте приема ставок, в котором вы были - помогите другим игрокам выбрать лучшее место в городе!\nВсе клубы28 Fonbet10 BetBoom5 Лига Ставок5 БЕТСИТИ4 1хСтавка4\nул. Ставропольская, 128\nул. Сормовская, 120/1\nул. Северная, 223\nул. Карасунская, 86 стр 117\nул. Трудовой Славы, 14/2\nул. Ставропольская, 121/2\nул. Сормовская, 118/1\nул. Российская, 418\nул. Мачуги, 22\nул. Восточно-Кругликовская, 48Б\nул. Сормовская, 7/5\nул. Ставропольская, 65\nулица Красных Партизан, 493\nулица Красных Партизан, 115/1\nул. Тюляева, 41\nул. Стасова, 169\nул. Гоголя, 150/1\nул. Агрохимическая, 117/2\nул. 40-летия Победы, 148/2


Материалы за Август 2016 года » Башкортостан кызы\nЙӘНДЕ ИМЛӘР КҮҢЕЛ БАЛҠЫШЫ\nБыл сағыу, егәрле ханымдың яҙмышы заман көслө булырға мәжбүр иткән меңдәрсә ҡатын-ҡыҙҙарҙыҡына оҡшаш. Кисерештәре лә дәүерҙәштәренең уй-тойғоларына ауаздаш. Холоҡ-фиғелендәге байтаҡ сифаттарҙы күреп, күп гүзәл зат унда үҙен сырамытыр. Федераль...\n...Йәйге ял ваҡытымда Ленаға ҡайтып, өйҙө һылап, ағартып, эсен йыуып, таҙартып китәм. Ул саҡта Күмертауҙа йәшәй инем, ҡайтып йөрөргә лә уңайлы, йыраҡ та түгел. Әсәйем менән өләсәйем беҙҙе аҙна һайын көтөп тора. Ошо өйҙө, бергә йәшәгән бәхетле...\n“Башҡортостан ҡыҙы” журналының август һаны “Кама буйында балҡый бер ҡала” тип аталған мәҡәлә менән асыла. Баҫма хеҙмәткәрҙәренең Нефтекамаға сәйәхәте ике яҡ өсөн дә бик емешле булған, урындағы әүҙем гүзәл заттар хаҡында яҙманы уҡып белерһегеҙ. ...\nИң ҙур ғорурлығым – Вашингтония пальмаһы\nСибай ҡалаһынан Гөлдәр ҠАДАЕВА: «Баймаҡ районының Моҡас ауылында йәшәүсе ҡәҙерле әсәйем Ғилминиса Дәминдәр ҡыҙы Иҙрисова сәскәле гөлдәр үҫтерергә ярата. Айырыуса иртә яҙҙан шау сәскәгә күмелгән яран гөлгә өҫтөнлөк бирә. Сәскәләр яратҡанғалыр, миңә –...\nРежиссерҙар йәй ял итмәй\nБыйылғы йәйҙең Башҡортостандағы иң ҙур мәҙәни ваҡиғаһы – бөйөк шағирыбыҙ Шәйехзада Бабичтың тормошо һәм ижадына арналған тулы метражлы фильм төшөрөлә башлауы. Был эшкә республика Башлығының грантына «Тере таҫма» кинокомпанияһы етәксеһе, атаҡлы...\nБалсыҡ гүзәллекте һаҡлау өсөн киң ҡулланыла. Минералдар һәм микроэлементтарға бай булыуы менән тән тиреһен бер юлы туҡландырыу, дымландырыу, шымартыу сифатына эйә. Балсыҡтан битлек майлы тире өсөн айырыуса файҙалы. Елһенеү-ҡыҙарыуҙы, һытҡыларҙы...


Башҡортостандың юғары белем биреү йорттары дистанцион уҡыуға күсә | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\nБыл ҡағиҙә тик медицина университетының 5-6-сы курс студенттарына ҡағылмай. Улар клиникала ғәмәли күнегеүҙәр аласаҡ. Ректорҙар советы менән осрашыуҙа Республика башлығы хакимиәте етәксеһе Александр Сидякин хөкүмәт яғынан талап ителһә, ярҙам буласаҡ, тип белдерҙе. Башкортостандағы 7 юғары уҡыу йорто үҙ мөмкинлектәрен тулыһынса файҙаланасаҡ.\nРекторҙар советы рәйесе Салауат Сәғитов белдереүенсә, ситтән тороп уҡыу өсөн бәйләнеш төрҙәренең һәр ҡайһыһы ҡулланыласаҡ. Студенттар иһә был осорға тыуған яҡтарына юллана. Дистанцион уҡыу ваҡытының оҙайлығын ВУЗдар үҙ ҡарамағында ҡалдыра. Ректорҙар советы вәкилдәре менән осрашыуҙа шулай уҡ Өфөлә Евразия фәнни-белем үҙәге булдырыу һәм башҡа көнүҙәк мәсьәләләр тикшерелде.


Шар ТСУ тип "N" (Тип 1) Bosal Цена. Фото. Купить Шар ТСУ тип "N" (Тип 1) Bosal\nШар ТСУ тип N (Тип 1) Bosal


угол между Свердловская наб д. 66х и Большеохтинский пр-кт д. 4, Санкт-Петербург - адрес дома, серия, индекс, карта, квартиры\nНедвижимость / Информация о доме / Свердловская наб / Свердловская наб дом 66х\nугол между Свердловская наб дом 66х и Большеохтинский пр-кт дом 4, Санкт-Петербург - планировки и квартиры в доме\nНовочеркасская (2.4 км)\nВсе новостройки Калининского района Все новостройки у метро Новочеркасская\nШпалерная, д. 60\nstring(31) "Краснодонская ул" string(29) "Молдагуловой ул" string(23) "Панфилова ул" string(23) "Панфилова ул" string(31) "Пороховская Б. ул" string(31) "Пороховская Б. ул" string(31) "Пороховская Б. ул" string(31) "Пороховская Б. ул" string(31) "Пороховская Б. ул" string(31) "Пороховская Б. ул" string(40) "Большеохтинский пр-кт" string(40) "Большеохтинский пр-кт" string(40) "Большеохтинский пр-кт" string(40) "Большеохтинский пр-кт" string(40) "Большеохтинский пр-кт" string(40) "Большеохтинский пр-кт" string(40) "Большеохтинский пр-кт" string(40) "Большеохтинский пр-кт" string(40) "Большеохтинский пр-кт" string(40) "Большеохтинский пр-кт" string(40) "Большеохтинский пр-кт" string(40) "Большеохтинский пр-кт" string(40) "Большеохтинский пр-кт" string(40) "Большеохтинский пр-кт" string(40) "Большеохтинский пр-кт" string(40) "Большеохтинский пр-кт" string(40) "Большеохтинский пр-кт" string(40) "Большеохтинский пр-кт" string(40) "Большеохтинский пр-кт" string(40) "Большеохтинский пр-кт" string(40) "Большеохтинский пр-кт" string(40) "Большеохтинский пр-кт" string(40) "Большеохтинский пр-кт" string(17) "Гусева ул" string(17) "Гусева ул" string(17) "Гусева ул" string(25) "Конторская ул" string(25) "Конторская ул" string(25) "Конторская ул" string(25) "Конторская ул" string(25) "Конторская ул" string(25) "Конторская ул" string(25) "Конторская ул" string(25) "Конторская ул" string(25) "Конторская ул" string(25) "Конторская ул" string(25) "Конторская ул" string(31) "Краснодонская ул" string(21) "Малыгина ул" string(21) "Миронова ул" string(21) "Миронова ул" string(21) "Миронова ул" string(21) "Миронова ул" string(21) "Миронова ул" string(21) "Миронова ул" string(21) "Миронова ул" string(29) "Молдагуловой ул" string(29) "Молдагуловой ул" string(29) "Молдагуловой ул" string(29) "Молдагуловой ул" string(29) "Молдагуловой ул" string(23) "Панфилова ул" string(23) "Панфилова ул" string(23) "Панфилова ул" string(23) "Панфилова ул" string(23) "Панфилова ул" string(23) "Панфилова ул" string(23) "Панфилова ул" string(23) "Панфилова ул" string(31) "Свердловская наб" string(31) "Свердловская наб" string(40) "Среднеохтинский пр-кт" string(21) "Тарасова ул" string(21) "Тарасова ул" string(21) "Тарасова ул" string(21) "Тарасова ул" string(21) "Тарасова ул" string(21) "Тарасова ул" string(21) "Тарасова ул" string(21) "Тарасова ул" string(25) "Цимлянская ул" string(25) "Цимлянская ул" string(25) "Цимлянская ул" string(25) "Цимлянская ул" string(31) "Пороховская Б. ул" string(31) "Пороховская Б. ул" string(31) "Пороховская Б. ул" string(40) "Большеохтинский пр-кт" string(40) "Большеохтинский пр-кт" string(40) "Большеохтинский пр-кт" string(40) "Большеохтинский пр-кт" string(40) "Большеохтинский пр-кт" string(40) "Большеохтинский пр-кт" string(40) "Большеохтинский пр-кт" string(40) "Большеохтинский пр-кт" string(40) "Большеохтинский пр-кт" string(40) "Большеохтинский пр-кт" string(40) "Большеохтинский пр-кт" string(40) "Большеохтинский пр-кт" string(40) "Большеохтинский пр-кт" string(40) "Большеохтинский пр-кт" string(40) "Большеохтинский пр-кт" string(40) "Большеохтинский пр-кт" string(40) "Большеохтинский пр-кт" string(40) "Большеохтинский пр-кт" string(40) "Большеохтинский пр-кт" string(40) "Большеохтинский пр-кт" string(40) "Большеохтинский пр-кт" string(40) "Большеохтинский пр-кт" string(17) "Гусева ул" string(17) "Гусева ул" string(17) "Гусева ул" string(25) "Конторская ул" string(25) "Конторская ул" string(25) "Конторская ул" string(25) "Конторская ул" string(31) "Краснодонская ул" string(31) "Краснодонская ул" string(31) "Краснодонская ул" string(31) "Краснодонская ул" string(21) "Малыгина ул" string(21) "Миронова ул" string(21) "Миронова ул" string(21) "Миронова ул" string(21) "Миронова ул" string(29) "Молдагуловой ул" string(29) "Молдагуловой ул" string(23) "Панфилова ул" string(23) "Панфилова ул" string(23) "Панфилова ул" string(23) "Панфилова ул" string(23) "Панфилова ул" string(23) "Панфилова ул" string(23) "Панфилова ул" string(31) "Свердловская наб" string(31) "Свердловская наб" string(31) "Свердловская наб" string(40) "Среднеохтинский пр-кт" string(21) "Тарасова ул" string(21) "Тарасова ул" string(21) "Тарасова ул" string(21) "Тарасова ул" string(25) "Цимлянская ул" string(25) "Цимлянская ул" string(21) "Тарасова ул" string(17) "Гусева ул" string(40) "Большеохтинский пр-кт" string(40) "Большеохтинский пр-кт" string(23) "Панфилова ул" string(40) "Большеохтинский пр-кт" string(25) "Конторская ул" string(21) "Тарасова ул" string(29) "Молдагуловой ул" string(23) "Панфилова ул" string(25) "Конторская ул" string(40) "Большеохтинский пр-кт" string(31) "Краснодонская ул" string(25) "Цимлянская ул" string(31) "Свердловская наб" string(31) "Свердловская наб" string(31) "Свердловская наб" string(21) "Тарасова ул" string(21) "Малыгина ул" string(25) "Конторская ул" string(25) "Конторская ул" string(25) "Конторская ул" string(25) "Конторская ул" string(40) "Большеохтинский пр-кт" string(40) "Большеохтинский пр-кт" string(21) "Тарасова ул"\n4, 9, 4 лит.А, 7 лит.А, 9 А, 9 лит.А, 9 Б\n5 корп.1, 1, 2х, 3 1, 3 2, 7, 5 А, 5 лит.А, 6\n5, 6, 7, 8, 9-11, 10, 10 лит.А, 7 лит.А, 9/11 лит.А\n60-64, 60х, 60, 62, 64 А, 60 В, 58 корп.4, 60 Б\n8, 8 лит.А


24-11-2014 ��Ҫ�����: 6558\nǧ�� : Asphodelaceae\n������� : �ҧ���� (�Ҥ��ҧ) ��ҹ����� (�Ҥ�˹��)\n��ǹ����� : �ҧ�� ������ ������� ����˧��\n� - ����� �Ӽ������ �͡��\n��駵� - ����� �ͧ���Ҵ����Ѻ��Ӥ�ǻ��\n�ҡ - �ʢ� �Ѻ��зҹ�����ä˹ͧ� ���ص�Դ\n�ҧ�� - �����к��\n�����鹨ҡ� - ��ҧ���¹�����Ҵ �ҹ�ҧ� �ѡ����ʴ��¹͡ �����͹�ǡ ����� ��������繨ҧŧ �Ѻ�����͹ �Ҽ�ǻ�ͧ�ѹ����ѡ���ҡ������ҡ�ʧᴴ �Ҽ���ѡ����ǽ�� ��Т�Ѵ�������\n������� - �˹纷��� �ѡ���Դ�մǧ����\n�˧�� - ����Ѻ��зҹ��˹ͧ� �ä�ص�Դ\n�����ҧ������ͧ������ʢ� ������� ����¹ ����ҧ������ͧ�������͡�������ҧ��ǹ͡�ͧ㺡Ѻ������ ������ҷ�����¡��� �Ҵ�\n�Ѵ���ҹ�ҧ�������⤹�������ٻ���������� (��ͧ�繾ѹ���੾�� ��觨��բ�Ҵ��˭� ����Ǻ����ҡ ��������ҧ������ͧ�ҡ) �鹷������ШеѴ ��������� 9 ��͹���� ��������ҧ�ҡ仨��֧�շ�� 3 ��Ш������������ ���֧�շ�� 10 �Ѵ���ҹ�ҧ�����ç⤹� ��л����������ҧ���ŧ��Ҫ�� ������������ �ŧ㹾���� ����������繡�͹\n2. ������� ������ѡ�ʺ\n�¡�ô�����ҹ�ҧ������駹�� ��� �����Ҩ�����Ըջ͡��ǹ�͡�ͧ��͡ ���������� ����������������� �Ъ�������Ѻ��зҹ����� �Ѻ��зҹ�ѹ�� 2-3 ����� �� 1-2 ��͹��� ��ҡѺ 2 ��͹ᡧ �ҧ���͡��� ������Ѻ��зҹ��ҹ�ҧ����� �ҡ�ûǴ�����ͨз���ҷѹ�� ������� ���͡��� �ҡ�èдբ����ѧ�ҡ�Ѻ��зҹ�Դ��͡ѹ�ͧ��͹���� ����Ѻ���ѡ���ҡ�ù�� �ѧ�����ӡ���Ԩ��\n1. �ѡ��������� ��й����͹�ǡ\n�������ʴ�� �����з���������¡�����ʹ���� 2 �ѹ�á �Ũ���������ҡ �к���һǴ�ʺ �Ǵ��͹ �����ҡ�ûǴ������Դ��� ���Ҩ��������� (���ѧ�������Ҵ)\n2. ����������ͧ�ҡ�١ᴴ�� �������������ѧ�ҡ��é���ѧ��\n- ��ͧ�ѹ��ö١ᴴ�� ��ҡ�͹�͡ᴴ �Ҩ���ʴ���� �������ʴ�Ҩ�з������˹ѧ��� ���ͧ�ҡ���ҹ�ҧ�������ķ���Ҵ��ҹ ��Ҩ�Ŵ��÷������˹ѧ��� �Ҩ���������Ѻ����ѹ�ת �����Ҩ����������Ūѹ����дǡ㹡������\n- �ѡ�Ҽ��˹ѧ���١ᴴ�� ��������������ҡ��é���ʧ �¡�÷Ҵ�����鹢ͧ��ҹ�ҧ��������� ��Ŵ����ѡ�ʺŧ ��������鹷ҹҹ� �з��������� ��ͧ����Ѻ����ѹ�ת ¡����� �з������¡������������\n3. �Ũҡ�ͧ�դ� ��� ������ ����ŷ������ջҡ\n�繡���ѡ��Ẻ��鹺�ҹ ��ҧ���ҹ�ҧ�����������Ҵ �Ҵ�š��ͧ�Ӥ������Ҵ�蹡ѹ ����鹨ҡ��еç������Դ ���һԴ ��ʹ������͡ŧ�ç�������¡�������� ���ͨ�������繢���駡���\n4. �Ũҡ��ö١��ٴ ���Ͷ�͡\n�žǡ�����纻Ǵ�ҡ �����ҹ�ҧ�������ҧ������Ҵ ����繫ա ���ҹ�������鹷������ ��ѹ�á��÷Һ���� �з�������������� �����������Ǣ��\n�͡�ҡ�Ъ����ѡ������ �ѧ���º�����ҡ�ûǴ �ҡ�äѹ����� �·Ӥ������Ҵ����˹ѡ������Ҵ������ ��û�Ժѵ���ѧ�ҡ����ب���� ������ѧ�Һ��� ���͡�͹�͹ �����ҹ�ҧ�����͡��ǹ�͡�ͧ� ��������������������硹��� �������˹�㹪�ͧ����˹ѡ ��Ҩ�����˹级�ҹ ���������� ���͹��������� �з�����ʹ����� ��ͧ�����˹��ѹ�� 1-2 ���� �����Ҩ����\n�Ѵ�ʴ�ͧ��ҹ�ҧ�����˹һ���ҳ ૹ������ �һٹᴧ��ҹ˹�� ��Ҵ�ҹ���һٹ�Դ�ç��Ѻ �Ъ��º�����ҡ�ûǴ�����\n7.1 ��鹨ҡ�ʴ��������鹼� �������� ���ҧ�� �����鹼����� ������鹢ͧ��ҹ�ҧ����������ҡ����� �繡�ê��º��ا��������ҡ��������آ�Ҿ�� ���֧�������ҧ�� �͡�ҡ������� �ѧ�����ѡ���ź�˹ѧ����д���\n7.2 ʵ�ժ�ǿ��Ի�Թ�� ����鹨ҡ��ҹ�ҧ���������Ѻ����㹢ͧ�����к�� (����㹢ͧ�����к�����բ�� ��ǹ��ǹ͡�ͧ�����к�����չ�ӵ��ᴧ �ٻ��ҧ���ẹ� ���繷����㹡������к��) �������������к�һ���ҳ �ͧ����������´ ���Ǥ�ء����Ѻ��� ��仪�����������ҳ 1 ������� ������ҧ�͡ ��Ѻ����ǧ �ѡ���������ҹ\n7.3 �ѡ�Ҽ���繨ش��ҧ�� ��Ǵ�ҧ�ӹ���Ҩ�Դ������ͧ�ҡ�����ҡ ���Ͷ١�ʧᴴ �����繤����Ǣͧ���˹ѧ���кؤ�� ����鹷��ѹ�� 2 ���� ��ѧ�ҡ��Ӥ������Ҵ��Ǵ��¹�����Ҵ ��ͧ�դ���ʹ���ҡ ���е�ͧ����������͹� �֧����¨ҡ�ش��ҧ�� ��֧���ҧ�á�� �������鹨ҡ��ҹ�ҧ������ �з������˹ѧ�չ�� �չ�Ţ��\n7.4 �ѡ����� �Ѻ��駡�õԴ���� �������¡���� ����Ŵ�����ѹ���˹�� ��������ҹ�ҧ�������ķ����繡ô��͹�\n7.5 �ç��Һ�����ҸԺ�� ���ѧ�ͧ��Ѻ���������� �Դ��鹨ҡ��� ���͹͹�Ѻ�ҹ� ( Bed sore )\n�Ѩ�غѹ ������ͧ���ҧ�����������㹷�ͧ��Ҵ������ٻẺ �� ���� �Ūѹ ���� ���ʺ��\n����Ѻ�����Ӥѭ�������ö�ѡ��������� �����͹�ǡ ������� ��� ��鹾��������� glycoprotein �ժ������ Aloctin A �� Anti-inflammatory ��㹷ء� ��ǹ�ͧ��ҹ�ҧ�����\n�����������¹͡ �Ҩ�դ���������ҡ ���֧ 1% (�Ũҡ����Ԩ��) �ҡ���� ����ͷ����ͻԴ���ŧ�����˹ѧ �з������˹ѧᴧ�繼�蹺ҧ� �ҧ�������ʺ �ҡ�ù����Դ�����ѧ�ҡ���� 2-3 �ҷ� ������ҡ���蹹�� ����պ��ҧ�͡���¹�ӷ�����Ҵ �����ԡ��\n�ѡ�Է����ʵ���ǭ���� ����ö�¡��������Ӥѭ�������ҡ���ҹ�ҧ������� ��õ���������� glycoprotein �ժ������ Aloctin A �騴�Է�Ժѵ������ European Patent Application ��ѹ��� 20 ��Ȩԡ�¹ �.�. 2521\n�͡�ҡ��龺��� ��ù������ö�ѡ���ä�������ä �� ����� ���ҡ���� �ѡ������� ����ѡ���ä���˹ѧ\n��� Aloe-emodin, Alolin, Chrysophanic acid Barbaboin, AloctinA, Aloctin B, Brady Kininase Alosin, Anthramol Histidine, Amino acid , Alanine Glutamic acid Cystine, Glutamine, Glycine.


Үҙаллылыҡ датаһы 30 ноябрь 1966 ( Бөйөк Британиянан)\nБаш ҡала Бриджтаун\nЭре ҡалалар Бриджтаун\nЭллиот БелгрейвФрейндель Стюарт\n• % һыу өҫтө 199\n284,589 чел. (180)\n6.175 млрд долл.\n3,963 млрд долл.\nИЧР (2011) ▲ 0,793  (бик юғары) (47 урын)\nВалюта Барбадосс доллары (BBD,код 52)\nКод ISO BB\nМОК коды BAR\nБарба́дос (ингл. Barbados) — Вест-Индияла Кесе Антил утрауҙары төркөмөндәге шул уҡ исемдәге дәүләт.,Кариб диңгеҙенең көнбайышында, Көньяҡ Американан йыраҡ түгел, Венесуэланан 434,5 км төньяҡ-көнсығышта урынлашҡан.\nКөнбайыш яғында Сент-Люсия, Сент-Винсент һәм Гренадины утрауҙары урынлашҡан. Утрау майҙаны 431 км². Утрауҙа тупраҡ составы уның вулкандан барлыҡҡа килгәнен һәм мәрйен рафтарынан торғанын күрһәтә.\nУтрауҙың климаты— Атлантик океан яғынан даими пассат елдәре иҫкән тропик. Утрауҙың ер эшкәртелмәй торған өлөшө һаҙлыҡ менән ҡапланған. Ҡалған өлөшөндә шәкәр ҡамышы үҫтерелә һәм көтөүлектәр менән ҡапланған.\nБарбадос йәшәү кимәле һәм граматалыҡ буйынса донъялағи иң алдынға илдәрҙең береһе.\nУтрауға Б. Э.Е 350 йылдар тирәһендә Ориноко йылғаһы үҙәненән каноэла Венесуэланың ерле халҡы Аравак ҡәбиләһе килеп ултырған.\nXIII быуатта кариб ҡәбиләһе индеецтәре килеп ултыра. Ике ҡәбилә бер нисә быуат бер береһе менән аралашмай йәшәй.Британия моряктары утрау барлығын 1620 йылда табалар. Утрауға Көнбайыш Африканан шәкәр плантацияһында эшләү өсөн ҡолдар килтерелә.\n↑ Barbados. International Monetary Fund. Тәүге сығанаҡтан архивланған 22 август 2011. 6 октябрь 2010 тикшерелгән.\n↑ Human Development Report 2011 Human Development Report 2011 Тәүге сығанаҡтан архивланған 2 февраль 2012. 6 ноябрь 2011 тикшерелгән.


Шәхси чартер рейсы самолеты самолет самолетты ҡуртымға йәки төньяҡ каролина\nDiscount Executive Private Jet Air Charter Greensboro, Минең Менән Йәнәш Компанияһы Самолеты Ҡуртымға Төньяҡ Каролина 877-322-5773 Last minutes empty leg Flight service cost Lease an aviation Air charter flight Company for corporate, small business or last minutes personal weekend travel near me with affordable empty leg aircraft rental by calling 877-322-5773 It is already known that private charter jet flyers enjoy more comfortable, private and secure flying experience.\nYou do not have to wait for your plane to arrive. There is no need to while away time inside terminal along with other travelers. Just show up fifteen minutes before flying and you are ready to go. With our years of experience in arranging private charter jets for exclusive clients, беҙ был тармаҡ булыуын тәрән аңлаған. Шәхси чартер рейсы самолеты беҙ һеҙгә нисә минут эсендә ойошторорға мөмкин Гринсборо раҫлай бронирование авиабилет . Беҙ илдең башҡа илдәргә сәйәхәт йәки теләһә ниндәй өлөшөндә ойоштороу мөмкин.. Беҙ иң яҡшыға ынтылабыҙ беҙҙең клиенттар биреү әһәмиәте. Һеҙ шылтыратығыҙ ғына өҫтөнлөк итә, улар шәхси самолеттарҙы рейс менән килгән.\nАвиатакси чартер рейсын ойоштороу бөтә төр мөмкин һәм беҙ гүзәл рейс . Һеҙ барырға теләр чартер самолеты шәхси буйынса хаҡы бик түбән.? Бәлки, самолетты ҡуртымға буш хеҙмәтләндереүҙә уңайлылығы менән аяҡ . Был яҡшы ҡарар, ҡабул итеп алырға табыш береһе чартер самолеты ҡасан телисез икән, рейстан ҡайтып барамы ул йәки уларҙы ваҡытында стыковочный һатылмаған. Ул бик популяр булып китте, ҙур булмаған төркөм кешеләр өсөн туристик күп аҡса һәм уның ярҙамы ситкә шәхси бит . Иң матур һәм уңайлы сәйәхәт чартер самолеты тәжрибәһе иҫәпкә алына., Һеҙгә был мөмкинлекте ҡулдан ысҡындырырға тейеш түгел.. Хәҙер үҙенә шылтыраталар һәм шунда уҡ аяҡ заказ буш осоу. We cover a large number of destinations so you are assured of confirmed booking.\nГринсборо, NC 27401\nГринсборо, Mc Leansville, Седалий, Pleasant Garden, Whitsett, Browns Summit, Джеймстаун, Summerfield, Климакс, Хулиан, Gibsonville, Colfax, High Point, Oak Ridge, Elon, Alamance, Stokesdale, Altamahaw, Берлингтон, Liberty, Kernersville, Randleman, Wallburg, Cedar Falls, Sophia, Троица, Рейдсвилл, Belews Creek, Томасвилл, Franklinville, Грэм, Staley, Вентворт, Snow Camp, Walkertown, Winston Salem, Swepsonville, Pine Hall, Haw River, Мэдисон, Asheboro, Walnut Cove, Ramseur, Saxapahaw, Mayodan, Mebane, Стонвилл, Welcome, Siler City, Эдем, Germanton, Раффин, Rural Hall, Лексингтон, Bethania, Efland, Yanceyville, Пелхэм, Pfafftown, Sandy Ridge, Дэнбери, Clemmons, Cedar Grove, Prospect Hill, Tobaccoville, King, Дентон, Каскад, Льюисвилл, Риджуэй, Seagrove, Беннет, Провиденс, Хиллсборо, Advance, Бэа-Крик, Bonlee, Спенсер, Chapel Hill, Southmont, Blanch, Данвилл, Pittsboro, Lawsonville, Линвуд, Carrboro, Highfalls, Hurdle Mills, Бинум, Pinnacle, Axton, Goldston, Вестфилд, Leasburg, Мартинсвилль, East Bend, Critz, Gulf, Robbins, Милтон, Fieldale, Спенсер, Рингголд, Йондоҙҙар, East Spencer, Pilot Mountain, Коллинсвилл, Mocksville, Дарем, Ether, Патрик Спрингс, Stanleytown, Ҡоро Вилка, Солсбери, Cooleemee, Нью-Лондон, Силоам, Стюарт, Semora, Ричфилд, Троя, Yadkinville, Гранит Карьерында, Moncure, Бассетт, Тимберлейк, Голда-Хилл, Бадин, Роксборо, Биско, Misenheimer, Woodleaf, Арарат, Ҡала sutherlin, Багама, Блэрс, Вера, Claudville, Ружмон, Callands, Роквелл, Альтон, Сэнфорд, Камнка, Бунвилл, Бөркөт-Спрингс, Килинг, Яңы Горка, Уайт-Плейнс, Моррисвилл, Альбемарль, -Эйр, Веста, Апекс, Чатем, Карфаген, Кливленд, Тост, Лимон-Спрингс, Кластер-Спрингс, Арарат, Ҡытай Роща, Был Туғай, Woolwine, -Плезант, Лэндис, Уллы Тауы, Холл Спрингс, Бродвейҙа, Лорел-Форк, Каннаполис, Вернон Хилл, Оливия, Кан, Конкорд, Бостон Көньяҡҡа, Гэп Фэнси, Mamers, Бостондан, Dugspur, Хилсвилл, Lillington, Гаррисберг\nШәхси самолетты ҡуртымға Уилмингтон


campagnes de l'air 🎓²\n«campagnes de l'air» в словарях и энциклопедиях | перевод «campagnes de l'air»\n(campagnes de l'air [или des airs, du ciel])\nвоздух, воздушный простор\nСмотреть что такое "campagnes de l'air" в других словарях:\nAir Polonia — Boeing 737 4Q8 en couleurs de Air Polonia Air Polonia était la première compagnie polonaise privée à bas prix, fondée en 2001. À partir d avril 2003, elle proposait des vols depuis Varsovie et d autres aéroports régionaux polonais et effectuait… … Wikipédia en Français\nOrleans (Classic Reprint), René Biémont, Excerpt from OrléansL'efiacement des croyances religieuses, l'indifférence politique se sont étendus partout et ont créé une dé gradante uniformité dans les moeurs publiques. Les rapports de… Категория: Искусство и фотография Подробнее Купить за 1877 руб\nДругие книги по запросу «campagnes de l'air» >>


Депозитарии и регистраторы — Москва — страница 1\nМосква, Москва, Подсосенский пер., 26, стр. 2\nМосква, Москва, ул. 1-ый Нагатинский проезд, 15\nМосква, Москва, ул. Судакова, 10, оф. 511\nМосква, Москва, ул. 1-я Новокузьминская, 21, корп.2\nМосква, Москва, Кутузовский просп., 69, корп.3


Боспорская компания ООО - г. Кобрин\nАдрес: 225306, Брестская обл., г. Кобрин, ул. Советская, 19\nТелефон: тел. (01642) 4 24 40\nтел. (01642) 4 24 40


башҡортса бүлегендә 42 450 мәҡәлә бар.\nБөгөн: 21 апрель\nРәсәй — Урындағы үҙидаралыҡ көнө.\nБразилия — милли батыр Тирадентес көнө.\nИталия — Рим ҡалаһы нигеҙләнгән көн.\nКения — Ағас ултыртыу көнө.\nПакистан — илдең рухи юлбашсыһы Мөхәммәт Икбал көнө.\n♦ Кисәге: 20 апрель ♦ Иртәгә: 22 апрель ♦ Барлыҡ көндәр ♦\n21 апрель юбилярҙары *\nБәширов Мәсғүт Зәйнетдин улы (21.04.1908—16.04.1978), композитор, педагог, музыка‑йәмәғәт эшмәкәре. 1940 йылдан СССР Композиторҙар союзы ағзаһы. Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы. Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1967).\nЙәнгиров Мәрүән Йәнгир улы (21.04.1908—7.12.1992), башҡорт совет партия, дәүләт һәм йәмәғәт эшмәкәре, юғары мәктәп уҡытыусыһы. Тарих фәндәре кандидаты (1951). РСФСР-ҙың 2‑се һәм 5‑се, Башҡорт АССР-ының 4‑се, 5‑се һәм 6‑сы саҡырылыш Юғары Советтары депутаты. Ике Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ (1949, 1957) һәм «Почёт Билдәһе» (1943) ордендары менән бүләкләнгән.


Текущее время: 27 янв, 2020, 22:53\n[ 11589 сообщений ] На страницу\tПред. 1 … 423 424 425 … 464 След.\nСейчас этот форум просматривают: bober@, bobmusic, dimension, kostik1966beta, Kosyak_kpol, MrDryan, sergey321, Snegovik79, добрыйЯ и 18 гостей


Республика парламенты депутаттары күсмә зоопарктарҙы һәм дельфинарийҙарҙы тыйырға теләй // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\n11:43, 2 декабря 2020 Сәйәсәт\nБашҡортостан Дәүләт Йыйылышы депутаттары күсмә зоопарктарҙы һәм дельфинарийҙарҙы федераль кимәлдә тыйыуға өлгәшергә ниәтләй. Халыҡ һайланыусылары ғәмәлдәге ҡануниәткә үҙгәрештәр индерергә йыйына. Башҡортостан парламенты рәйесе Константин Толкачёв һүҙҙәренсә, ошондай федераль документ күптән кәрәк.\n«Ҡағиҙә булараҡ, күсмә зоопарктарҙа йәнлектәр йыл әйләнәһенә тығыҙ ситлектәрҙә йәшәй, асылда, улар төрмә камералары булып тора. Хайуандар тейешле тәрбиәләнмәй, ашатылмай, ветеринария хеҙмәтләндереүенән мәхрүм. Һөҙөмтәлә улар йыш ҡына хәүефлегә әйләнә. Беҙҙең республикала, башҡа төбәктәрҙә бер нисә тапҡыр кешеләргә ҡарата агрессия осраҡтары теркәлде. Йәнлектәрҙең яҙмышына ла көнләшерлек түгел. Ишембай районында булған һуңғы осраҡты хәтергә төшөрөү ҙә етә, унда ситлектә ҡарауһыҙ ҡалдырылған айыуҙар табылды», — тип аңлатма бирҙе башланғысҡа республика Дәүләт Йыйылышы спикеры.\nБыл дельфинарийҙарға ла ҡағыла. Константин Толкачёв фекеренсә, ташыған ваҡытта йәнлектәр тығыҙ контейнерҙарҙа йәшәргә мәжбүр, ә ҡырағай тәбиғәттә улар бер көндә тиҫтәләрсә саҡрымды йөҙөп үтә.\nЗакон көсөнә ингән осраҡта күсмә зоопарк хужаларына стационар эш режимына күсеү йә иһә йәнлектәрҙе башҡаларға һатыу өсөн ярты йыл ваҡыт бирелә.\nТеги: Дәүләт Йыйылышы