Тырышлығым бушҡа китмәне » Архив газеты "Йәшлек"\nҠул ҡайҙа - ауыҙ шунда.\nТырышлығым бушҡа китмәне Мәғәриф\nБаш ҡалабыҙ Өфөлә башҡорт мәктәптәре астырыу өсөн бөтә тырышлығын, көсөн һалған тынғыһыҙ йәмәғәт эшмәкәре, Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре Иҙел Миһран улы АГИШЕВ ошо көндәрҙә үҙенең 80 йәшлек юбилейын билдәләй. Бөтә ғүмерен мәктәптәр астырыу кеүек изге эшкә бағышлаған ул. Өфөләге иң тәүге башҡорт мәктәбе – 20-се башҡорт гимназияһынан башлап баш ҡалабыҙҙа асылған һәр башҡорт мәктәбендә уның ҡатнашлығы бар. Хәйер, был хаҡта ентекләберәк уның үҙенең һөйләгәндәренән таныша алаһығыҙ.\nБаймаҡ районының төпкөл ауылдарының береһе – Шырмайҙа тыуғанмын. Ә атайым менән әсәйем сығыштары буйынса Туҡ буйы башҡорттары. Атайым Иҫәнгилде, әсәйем Кәнсер ауылынан. Заманында атайым «Хөсәиниә» мәҙрәсәһен бөтөп, указлы мулла булып эшләгән. Империалистик һуғыш башланғас, фронтҡа китә, милли хәрәкәттә З. Вәлиди яғына килеп ҡушыла. Ғаиләбеҙ Баймаҡ районынан Бөрйән районына күсеп килә. Унда Иҫке Собханғол, Ғәлиәкбәр, Ырғыҙлы, Кейекбай ауылдарында йәшәнек. Атайым З. Вәлиди Хөкүмәтендә кантон милицияһы начальнигы булып эшләгән, шуға күрә ауылдан-ауылға күсеп йөрөгәнбеҙ.\nБөрйәндә етенсе синыфты бөткәндән һуң, Иҫке Собханғолда бер айлыҡ уҡытыусылар курсын тамамланым һәм Иҫке Монасипҡа башланғыс мәктәпкә эшкә ебәрҙеләр.\nАрмиянан һуң Өфөләге Физкультура техникумына уҡырға индем. 1956 йылда училищены бөтөргәс, Баймаҡ районына эшкә ебәрҙеләр. Баҡыр иретеү комбинатында физкультура буйынса инструктор булып 1,5 ай ғына эшләп ҡалдым, Бөрйән районының Иҫке Собханғол мәктәбенә эшкә саҡырып алдылар. Бында ла оҙаҡ эшләргә тура килмәне, 1957 йылда Өфөгә әйләнеп ҡайттым. Тәүҙә Черниковкала урынлашҡан татар-башҡорт мәктәбендә эшләнем. 55-се һәм 56-сы мәктәптәр ине улар. Икеһе бер-береһенә яҡын ғына, ике баракта урынлашҡайны. 1958 йылда яңы бинаға күскәс, ул 72-се мәктәп булып китте һәм татар теле фән булараҡ өйрәнелә ине, ә башҡорт теле бөтөнләй бөтөрөлдө. 1959 йылда иһә татар телен уҡытыу ҙа туҡтатылды, мәктәп тулыһынса рус мәктәбенә әүерелде.\nШул ваҡытта, башҡорт мәктәбе асыу кәрәк, тигән уй менән янып йәшәй башланым. Уҡытыусы булараҡ, тәүҙә эште балалар баҡсаһы асыуҙан башларға кәрәклеген дә яҡшы аңлай инем. Әммә үҙем эшләгән 72-се мәктәптә физкультура уҡытыусыһын эшкә һанамауҙарын күреп, юғары белем алырға ҡарар иттем. 1958 йылда Башҡорт дәүләт университетына ситтән тороп уҡырға индем. Армияға тиклем дә мәктәптә эшләгәс, университетта мәктәп эштәре менән ныҡ ҡыҙыҡһындым. Диплом эшен дә методика буйынса яҡланым. «Милли мәктәптәрҙә уҡыусыларҙың телмәр мәҙәниәтен үҫтереү» тигән темаға ине ул.\nУниверситетты тамамлап, башҡорт мәктәбен асыу хыялын тормошҡа ашырырға тип йөрөгәндә, Балаҡатай районының Билән мәктәбенә эшкә ебәрмәксе булдылар. Ул ваҡытта шулай ине, эшкә бармаһаң, дипломыңды бирмәйҙәр, шунлыҡтан, эшкә барам, тип дипломды алырға тура килде. Һуңынан иһә Мәрйәм Ғималова апай ярҙамы менән ул ваҡыттағы мәғариф министры Фатима Мостафинаға инеп, Өфөлә ҡалыуға ирештем. Башҡортостан уҡытыусыларҙың белемен камиллаштырыу институтында методист булып эшләй башланым. Өфөлә урын табып, эшкә ҡалдырғаны өсөн Фатима Хәмит ҡыҙына ҙур рәхмәтлемен, әлбиттә.\nИнститутта эшләй башлағас та төп маҡсатымдан тайпылманым. Әмәлгә ҡалғандай, СССР Фәндәр академияһының Башҡортостан филиалы Тарих, тел һәм әҙәбиәт институты вакантлы урынға конкурс иғлан итте. Унда эшләгән Әкрәм Бейешев һәм аспирант Зиннур Ураҡсин мине ғариза бирергә күндерҙе. Ләкин беренсе тапҡыр ғариза биргән өс кешенең береһе лә үтмәне. Ғилми советтың икенсе көнөндә үк институттың ғилми секретары телефон аша миңә үҙҙәренә килергә тәҡдим итте. «Тиҙҙән ғилми совет була, унда һеҙ генә буласаҡһығыҙ, ҡурҡмағыҙ, советтан үтерһегеҙ», – тине.\n1958 йылда «Совет Башҡортостаны»на яҙған «Өфөгә башҡорт мәктәбе асыу кәрәк» тигән мәҡәләм иғтибарһыҙ ҡалғас, мәктәпте бер юлы ғына асыу мөмкин булмаясағына инандым һәм 1965 йылда Өфө ҡала мәғариф бүлегенә, Мәғариф министрлығына ата-әсәләрҙән йыйылған ҡултамғалар менән 1-се республика башҡорт мәктәп-интернатында ҡала балалары өсөн синыфтар асыуҙы һорап мөрәжәғәт иттем. Интернат директоры Төхфәт Хәлим улы Аслаевты ла күрҙем. Шуныһы ғәжәп тойолдо: директор, ҡала мәғариф бүлеге – риза, ә министрлыҡ риза түгел. Шулай ҙа был йылда ҡала балалары өсөн бер синыф аса алдыҡ.\n1967 йыл башынан уҡ, ҡала балалары өсөн башҡортса уҡытҡан айырым мәктәп асыу кәрәклеген һорап, ата-әсәләрҙән 142 ҡултамға йыйып, дүрт атай яҙған оҙатыу хаты өлкә комитеты, Министрҙар Советы, Мәғариф министрлығына тапшырылды.\nКүп тә үтмәй, оҙатыу хатына ҡул ҡуйған атайҙар партияның өлкә комитетына саҡырылды. Идеология секретары бүлмәһенә килеп инеү менән шул асыҡланды: һөйләшеүгә 142 ҡултамға ҡуйған ата-әсәләр эшләгән ойошмаларҙың партком секретарҙары саҡырылған. Кәңәшмәне асып, оҙатыу хатын тапшырған дүрт кешене төрлөсә «эшкәрткәндән» һуң, партком секретарҙары «һиҙгерлек» юҡлыҡта ғәйепләнә. Ахыры уларға һүҙ бирелә. Беренсе һәм һуңғы һүҙ әйтеүсе Тарих, тел һәм әҙәбиәт институтының патрбюро секретары Нур Зарипов булды. Ул: «Хатта яҙылған Өфөлә башҡорт мәктәбен асыу тураһындағы идеяны хупларға булыр ине. Тик, минеңсә, уны асыу формаһы дөрөҫ түгел», – тине. Бының менән Н. Зариповтың нимәне хупламауы асыҡ түгел ине: күмәк ҡултамғалар йыйыуҙымы, ата-әсәләрҙең мәктәп асыуҙы талап итеүенме, башҡа берәй сәбәпме.\nКәңәшмә бер ниндәй ҙә ҡарарға килмәй таралды. Атайҙар ҙа, аптырашып, һәр береһе үҙ юлы менән китте.\nКүрәһең, беҙҙән һуң идеолог һәм министрлыҡ араһында һөйләшеү булған – мине иртәгеһенә үк министр урынбаҫары Исмәғил Ғөбәйҙуллин саҡырып алып: «91-се мәктәптә башҡорт синыфтары асырға булдыҡ, ата-әсәләрҙе йыйып әйтегеҙ, балаларын килтерһендәр», – тине. Әммә ата-әсәләр йыйылышында Өфө ҡала мәғариф бүлеге мөдире С. Шерстобитов: «Башҡорт мәктәбе асыуын-асырбыҙ ҙа, ләкин ниндәй телдә уҡытырһығыҙ икән?» – тип мәсьәләне ҡабырғаһы менән ҡуйҙы. Һөҙөмтәлә 11 ата-әсә генә балаларын башҡортса уҡытыу яҡлы булып сыҡты. Шулай ҙа 91-се мәктәптә башҡорт синыфы асылып, ҙур ауырлыҡ менән эшләп китте. Өс йыл дауамында яңы синыфтар өҫтәлә барҙы.\nБына шулай ныҡышмалы көрәш шарттарында беҙ 1970 йылдың авгусында, ниһайәт, баш ҡалала башҡорт мәктәбен астырыуға өлгәштек. Ҡаршылыҡтар күп булыуға ҡарамаҫтан, ул тәүге көндән үк 555 уҡыусыны туплай алды һәм шуларҙың 120-һе мәктәп янындағы интернатҡа урынлаштырылды. Әлбиттә, күптәргә был оҡшаманы, мәктәпкә комиссия артынан комиссия ябырылды, уйҙырма справкалар яҙылды. Ә инде 1972 йылдың авгусында партияның Башҡортостан өлкә комитетының милли мәктәптәрҙе рус телендә уҡытыуға күсереү тураһындағы ҡарары сыҡҡас, Өфөлә асылған берҙән-бер башҡорт мәктәбен генә түгел, ә бөтә милли мәктәптәрҙе яҡлау һәм һаҡлау бурысы өҫтәлде беҙгә. Партияның Үҙәк комитетына тиклем бер нисә тапҡыр хат менән мөрәжәғәт итергә тура килде. Бының өсөн мине коллективта тикшереп, милләтселектә лә ғәйепләнеләр.\nҺуңынан «Аҡтамыр» милли мәғарифты үҫтереү үҙәгендә эшләгәндә лә, Мөхәммәт Исҡужин менән ошо йүнәлештә эште дауам иттек. «Аҡтамыр» эшләгән дәүерҙә Өфөлә 140-сы, 144-се, 122-се башҡорт гимназиялары, 48-се лицей, 13-сө башҡорт балалар баҡсаһы – башланғыс мәктәп, 7-се балалар баҡсаһы эшләй башланы. Мостай Кәрим исемендәге 158-се башҡорт гимназияһы, бер аҙ һуңғараҡ булһа ла Иҫке Өфөлә башҡорт гимназияһы асыу кәрәклеге хаҡындағы ҡәтғи талаптар һөҙөмтәһендә барлыҡҡа килде.\nБөгөн, 80 йәшемде билдәләгән көндәрҙә, үҙемдең эш һөҙөмтәмде күреп ҡыуанам. Әлеге ваҡытта баш ҡалабыҙҙа тиҫтәнән ашыу башҡорт мәктәбе эшләп килә икән, уларҙы астырыуҙа минең дә өлөшөм бар. Аллаға шөкөр, бөгөн Өфөлә башҡортса һөйләшергә тартынмайҙар, балаларыбыҙ үҙ телендә белем ала.\nавторы: Нур | 17 апреля 2008 | | Фекерҙәр (0)\nТел уҡытыу – көн үҙәгендә\nШишмә районының Түбәнге Хәжәт ауылы ха ...\n«Тамырҙарым башҡорт ерендә»


Коронавирусҡа ҡаршы көрәш туҡтамай | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n23 июня 2020 — 13:05 ГТРК «Башкортостан»\nБашҡортостанда киләһе аҙнанан спорт учреждениелары асыла, яҡын киләсәктә мәҙәниәт ойошмаларына ла йөрөргә мөмкин буласаҡ. Хөкүмәттәге Оператив кәңәшмәлә Радий Хәбиров мәҙәни, дини саралар уҙғарыуҙы рөхсәт итергә тигән тәҡдим яһаны. Оператив кәңәшмәне асып Радий Хәбиров медицина хеҙмәткәрҙәрен һөнәри байрамы менән ҡотланы. Коронавирус менән көрәштең алғы һыҙығында торған аҡ халатлыларҙың бер төркөмө ошо көндәрҙә Рәсәй Президенты исеменән наградалар алды. Исемлектә Башҡортостан табиптары ла бар. Владимир Путин ҡул ҡуйған Указға ярашлы, КОВИД19 менән көрәштә 82 яҡташыбыҙҙың фиҙәҡәр хеҙмәте юғары баһаланған. Ә эш урынында коронавирус йоҡторған табиптар һәм социаль хеҙмәткәрҙәргә Башҡортостан шифаханаларға бушлай юллама бирәсәк. Ундайҙар һаны бөгөнгә 500-ҙән ашыу. Сикләүҙәр йомшарыуын, саралар күплеген иҫәпкә алып Радий Хәбиров коллегаларына һәм етәкселәргә мөрәжәғәт итте: вирус таралыу хәүефе булғанда аныҡ һәм тиҙ ҡарарҙар ҡабул итергә. Коронавирусҡа ҡаршы көрәш туҡтамай, әммә иҡтисад менән бергә башҡа тармаҡтарҙы ла ғәҙәти трмошҡа ҡайтарырға ваҡыт. Был аҙнала фитнес клубтар эш башланы, киләһенән бөтә спорт учреждениелары асыла. Радий Хәбиров мәҙәни ойошмаларҙа ла саралар уҙғарыуҙы рөхсәт итергә, бының өсөн хәүефһеҙлек сараларын алдан хәстәрләргә һәм Указда билдәләнгән талаптарҙы ла яраҡлаштырыу бурысын ҡуйҙы. Дини ойошмалар өсөн дә сикләүҙәр кәметелә. Социаль учреждениеларҙа әлегә вахта режимы дауам итә, ә 1 июлдә үтәсәк тауыш биреүҙә уларҙың ҡайһы берҙәре генә ҡатнаша ала. Оператив кәңәшмәлә был аҙнала башланасаҡ мөһим сәйәси кампанияға әҙерлек баһаланды. 3 миллиондан ашыу бюллетен Участка һайлау комиссияларына тапшырылған, тауыш бирергә килеүселәр өсөн һаҡланыу саралары әҙерләнгән. Һыуҙа һәм юлдарҙа үлем осраҡтары артыуы ла Оператив кәңәшмәлә иғтибарҙан ситтә ҡалманы. Республика Башлығы юл хәрәкәте хәүефһеҙлеге инспекцияһына рейдтарҙы арттырырға, хакимиәттәргә рөхсәт ителмәгән урында һыу төшөүселәр менән аңлатыу эштәрен көсәйтергә ҡушылды.


"Вакцина яһатҡандарҙың үпкәһе зарарланманы..."\n28 Июль , 17:10\nБына беҙҙең биләмәлә әлегә көндә тажлы үләт менән сирләгән 37 ауырыу теркәлгән. Шуларҙың икәүһе коронавирусҡа ҡаршы вакцина эшләткән. Әммә улар ауырыуҙы еңел формала үткәрә, иң мөһиме – ковид уларҙың үпкәһен зарарламаны – пневмониялары юҡ. Вакцина яһатмағандарҙың барыһының да үпкәһе зарарланған. Барыһының да пневмония. Был халыҡты уйландырырға тейеш...\nҺәр саҡ кеше араһында һәм мәғлүмәт донъяһының уртаһында ҡайнағанғамы икән, күңелде шомлоҡ биләп алған саҡтар ҙа була. Был айырыуса һуңғы көндәрҙә, айҙарҙа күҙәтелә. Хәйер, 2020 йылда, коронавирус афәте башланғандан алып, тыныс күңел менән йәшәгәндәр һирәктер.\n“Ковидтың өсөнсө тулҡыны килә һәм ул бик ҡурҡыныс буласаҡ”,-тигән һүҙҙәрҙе кемдер һағайып, ә күптәр ҡолағына ла элмәй ҡаршы алды. Әлеге ваҡытта был ауырыу ҡотора бара һәм уның ҡасан кәмей башлаясағын бер кем дә фаразлай алмай. Хәҙер ололар ғына түгел, йәштәр, хатта балалар ауырый. Ҡотолоу һәм һаҡланыу юлы вакцинациялауҙа булһа ла, был ысулды этәргәндәр ҙә күп. Бәғзеләр “табиптарҙың үҙҙәре прививка эшләтмәй” тип яр һала. Был йәһәттән шуны әйтеп үткем килә, әлеге көндә Баймаҡ медицина хеҙмәткәрҙәренең 83,7 проценты вакцина яһатҡан. Ә инде ауыл биләмәһе башлыҡтары менән булған оператив кәңәшмәлә Иҫке Сибай биләмәһен етәкләгән Сибай Утарбаевтан уларҙың медицина хеҙмәткәрҙәре 100 процент вакцинациялауын ишеткәс, шул тарафтарға юл тоттом.\nДөрөҫөн әйткәндә, көн-төн яуған мәғлүмәттән (бәхетһеҙлеккә, уларҙың күбеһе кире) арынырға һәм онотолорға теләһәм, юлға сығырға тырышам. Бормалы һәм һикәлтәле юлдар, ҡырыҫ та, үҙенсәлекле лә тәбиғәтебеҙ, ихлас күңелле, нимә уйлағанын күҙгә бәреп әйткән яҡташтарымдан әллә күпме көс һәм дәрт алып ҡайтам.\nТирә-яғы төрлө сәскәләргә күмелеп ултырған Иҫке Сибай ауыл дауаханаһының ишек төбөндә Сулпан Ғәлиәхмәтова ҡаршы алды. Ҡулдарҙы эшкәртеп, температураны үлсәгәс кенә бинаның эсенә үтә алдым. Терапевт, юғары категориялы врач Гүзәл Кадаева һәм участка шәфҡәт туташы, Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған медицина хеҙмәткәре Рәмзәлиә Кәримова ауырыуҙарҙы ҡабул итеү алып бара. “Иртәнсәк кеше бигерәк күп ине, хәҙер әҙәйҙе”,-тип йылмайҙы Гүзәл Рәхимйән ҡыҙы. Табиптың да, шәфҡәт туташының да талсыҡҡан йөҙҙәрен күреп, уларҙы ошондай ҡыҙыу мәлдә борсоп йөрөүе уңайһыҙ булып китте. Шулай ҙа мине генә түгел, ә гәзит уҡыусыларҙы ла борсоған һорауҙарҙы бирмәй түҙә алманым: “Табиптар коронавирусҡа ҡаршы үҙҙәре вакцина эшләтмәй, тигән фекер йәшәп килә. Ни өсөн шулай икән?”\nГүзәл Рәхимйән ҡыҙы: “Беҙҙең коллектив 100 процент вакцинацияланған. Тик ошо прививка менән ауырыуҙы туҡтатып булғанын беҙ яҡшы аңлайбыҙ. Медицина хеҙмәткәрҙәре тәү сиратта вакцина яһатырға тейеш, Сөнки кешеләр ҡайҙалыр бер ауырыу менән генә аралашып, сирҙе йоҡтороуы мөмкин. Ә медицина хеҙмәткәрҙәре көнөнә ковидлы әллә нисәмә ауырыуҙы дауалай. Беҙҙең организмға күп төрлө вирусҡа ҡаршы сығырға тура килә. Шуға күрә вакцина яһатыу мөһим. Табиптарҙың күбеһе коронавирус менән ныҡлап ауырыны, хатта бер нисә мәртәбә сирләгәндәр ҙә бар. Бындай хәлдә вакцина яһатырға ярамай бит, шуға күрә прививка эшләтеү ваҡыты һуҙылып киткәндер. Бәлки, халыҡта шуға күрә “медиктар вакцина яһатмай” тигән хаталы уй тыуғандыр. Беҙгә – ауыр хәлдәге, үлем сигенә еткән ауырыуҙарҙы күргән кешеләргә, коронавирусҡа ҡаршы прививка яһатыуҙың мөһимлеге тураһында әйтергә лә кәрәкмәй. Беҙ уны тере миҫалдар аша күрәбеҙ. Миңә үҙемә Сибай госпиталендә эшләргә тура килде. Беләһегеҙме, ул минең өсөн иң ҡурҡыныс һәм аяуһыҙ көндәр булып ҡалды. Тын ала алмаған, бар органдары эшләмәй башлаған ярым үле кешеләр. Ярҙам итке килә уларға, бик килә! Тик мөмкин түгел! Ҡайҙан һәм нисек килеп сыҡҡандыр был ауырыу, әммә ул бер кемде лә аямай. Элек ололар ауырыһа, хәҙер күпселеге йәштәр. Һау-сәләмәт тормош алып барғандары ла, спорт менән шөғөлләнгәндәре лә, бик үк дөрөҫ йәшәмәгәндәре лә, ябай эшселәр ҙә, етәкселәр ҙә – барыһы ла ковид йоҡтора. Һәм уның һаҡланыу юлы бер – вакцинация”,-тип күңел әрнеүҙәрен теҙеп һалды.\nТабиптың һүҙҙәрен бүлдереп сираттағы кеше ҡабул итеүгә килде. 27 йәштәге ҡатын вакцина яһатырға килгән ине. Бар һаҡланыу сараларын күҙәтеп, уның ҡанындағы кислород проценты, ҡан баҫымы үлсәнде. Артабан ул прививка яһатыу кабинетына йүнәлтелде. Бында уға “Спутник V” вакцинаһы яһалды. Артабан прививка яһатҡандан һуң өс көн мунса инмәҫкә, иҫерткес эсемлектәр ҡулланмаҫҡа, артыҡ көсөргәнешле эштәр эшләмәҫкә, температура ҡалҡыу осрағында парацетамол эсергә икәнлеге аңлатылды һәм 21 көндән икенсе компонентты эшләтергә кәрәклеге иҫкәртелде.\nГүзәл Рәхимйән ҡыҙы менән һөйләшеүҙе артабан дауам итәбеҙ. Һәм үҙемде, ғөмүмән, бар кешеләрҙе борсоған һорауҙарҙы бирәм:\n- Вакцина яһатҡандар ҙа коронавирус менән ауырый бит?\n-Эйе, ундай осраҡтар бар, әммә бик әҙ. Был – бер. Икенсенән, вакцина яһатҡандар еңел формала үткәрә. Бына беҙҙең биләмәлә әлегә көндә тажлы үләт менән сирләгән 37 ауырыу теркәлгән. Шуларҙың икәүһе коронавирусҡа ҡаршы вакцина эшләткән. Әммә улар ауырыуҙы еңел формала үткәрә, иң мөһиме – ковид уларҙың үпкәһен зарарламаны – пневмониялары юҡ. Вакцина яһатмағандарҙың барыһының да үпкәһе зарарланған. Барыһының да пневмония. Был халыҡты уйландырырға тейеш. Күбеһенең ауырыуҙы билдәләгәндә үпкәнең 50-60 проценты зарарланған булып өлгөрә. Һәм сир артабан бик тиҙ үҫешә. Кеше тиҙ арала аяҡтан йығыла. Аяныслы күренеш, әлбиттә.\n-Хәҙерге ваҡытта пандемияның өсөнсө тулҡыны бара, тиҙәр. Һеҙ уның беренсе, икенсе тулҡынын үткәргән табип. Бына хәҙер беҙ кисергән тулҡын алдағыларынан айырыламы?\n-Эйе, был тулҡындағы коронавирус күпкә аяуһыҙ. Алдағы ике тулҡында күберәк ололар ауырыны. Ә был тулҡын бер кемде лә аямай: өлкәндәр ҙә, йәштәр ҙә, хатта сабый балалар ҙа ковидты йоҡтора. Үлем осраҡтары ололарҙа ғына түгел, ә йәштәр араһында ла күбәйҙе. Табиптарға вирус нагрузкаһы тағы ла нығыраҡ көсәйҙе, шуға күрә медицина хеҙмәткәрҙәре лә йыш ауырый. Беренсе, икенсе тулҡында беҙҙә ауырыуҙар улай күп булманы. Хәҙер ғаиләһе менән ауырып өйҙә яталар. Беҙ бер ауырыуҙы ла иғтибарһыҙ ҡалдырмайбыҙ, йорттар буйлап йөрөйбөҙ, көн һайын Баймаҡтан барып дарыуҙар алып ҡайтабыҙ. Шуны ла әйтергә кәрәк, коронавирус менән ауырығандарҙың антиматдәләре була, тик ул оҙаҡҡа бармай, тиҙ арала юҡҡа сыға. Ә бына вакцина яһатҡандарҙың антиматдәләре ярты йылдан һуң да юғары булып ҡала. Ауырыу ҡоторған мәлдә был айырыуса мөһим бит.\nТағы шуны билдәләп үтергә кәрәк: пандемияның беренсе, икенсе тулҡыны ваҡытында кеше короавирус йоҡторһа уның үпкәләре, мәҫәлән, 25, 40, хатта 60 процент зарарланһа, ул йортонда, амбулатор рәүештә ятып дауалана ала ине. Бындай ауырыуҙар үҙизоляцияла булды, табиптар, фельдшерҙар барып ҡарап торҙо, шул рәүешле ул йүнәлде. Йәғни кешенең үпкәһе башта зарарланған проценттан артыҡ күтәрелмәне. Күрһәткән 40 проценттан ул әкренләп түбән төшөп, һауығыу юлына баҫа ине. Хәҙерге ваҡытта йәғни өсөнсө тулҡында ауырыуҙың үпкәһе иртәнсәк 8 процент зарарлы булһа, кискә ковид 80 процент үпкәне ялмап ала. Был коронавирустың бөтөнләй икенсе төрө икәнлеге аңлашыла. Шуға күрә хәҙер Баймаҡ, Сибай, башҡа ҡалаларҙың госпиталдәре ауырыуҙар менән тулы. Сөнки алдағы тулҡындарҙағы кеүек кешеләрҙе өйҙә генә һауыҡтырыуы мөмкин түгел.\nТабип булараҡ тағы нимәгә иғтибар иттем: беҙ ковид менән ауырыған кешене дауалайбыҙ, аяҡҡа баҫтырабыҙ. Хәле лә рәтләнгән кеүек. Ауырыу коронавирусҡа яңынан анализдар тапшыра һәм организмда ковидтың һаман йәшәүе асыҡлана. Йәғни тулы дауаланыу курсын үткәндән һуң да коронавирус еңелмәй организмда ҡала. Был ковидтың ныҡлы мутация алыуын, уға ҡаршы быға тиклем ҡулланылған препараттарға ҡулайлашыуын, уларға ҡаршы көс йыйыуын күрһәтә. Бына шундай ҡурҡыныс һәм мәкерле ауырыу.\n-Иҫке Сибай, һеҙ хеҙмәтләндергән башҡа ауылдарҙа йәшәгән халыҡтың вакцинацияға ҡарашы ниндәй?\n- Тәүҙә бик үк һанлап, ышанып етмәһәләр ҙә, хәҙер халыҡ вакцина яһатыуҙың мөһимлеген аңланы. Үҙ теләге менән киләләр, һорауҙар бирәләр. Күптәре күрше – тирәһенең, туғандарының ковид менән күмәкләп ауырып йығылғанын ишетеп, шул уҡ көндө вакцина яһатырға килеп етә. Әҙәм балаһы шулай ҡыҙыҡ ҡоролған бит: уға мотлаҡ үҙенә күреп – тотоп ҡарарға йәки янындағы кешеләрҙең кисерешен күрергә кәрәк. Шул саҡта ғына ул ышана. Шулай уҡ интернет аша таратылған вакцинаға ҡаршы төрлө уйҙырмаларҙан ҡурҡҡандар ҙа бар. Ундайҙарға шулай тип әйтер инем: диванда ятып, эшһеҙлектән йонсоп вакцина тураһында теләһә нәмә уйлап тапҡандарға түгел, ә ковид ауырыуҙары менән тәүлек әйләнәһенә эшләгән, йәшәү менән үлем араһында булған үҙ табиптарығыҙға ышанығыҙ. Беҙ һеҙҙе дауалаған кеүек, һеҙ ҙә битлек кейеп, вакцина эшләтеп, үҙегеҙҙе лә, табиптарҙы ла һаҡлағыҙ.\n-Коронавирусты кисергән кешеләр ҡасан үҙ хәленә ҡайта?\n-Был бик оҙайлы ваҡытты ала. Сөнки коронавирус иң тәүҙә үпкәне зарарлаһа ла, ул башҡа органдарҙы ла ҡаҡшата. Тажлы үләт менән ауырығандан һуң күптәр йөрәк сирҙәренә дусар була, шулай уҡ быуындары һыҙлаған, аяҡтары тотмағандар ҙа бихисап. Барыһы ла тәненән хәлһеҙлек китмәүенә, хәтере насарайыуына, башы ауыртыуына зарлана. Сәстәре ҡойолоп бөткән, тырнаҡтары һынып тик торған ауырыуҙар ҙа күп. Был нимә тураһында һөйләй? Коронавирус кеше организмының бар күҙәнәктәренә үтеп инә, шуға күрә ауырыу оҙаҡ йонсота әле. Ә киләсәктә ковидты кисереүҙең эҙемтәһе ниндәй буласаҡ – билдәһеҙ.\n- Гүзәл Рәхимйән ҡыҙы, тажлы үләттең өсөнсө тулҡыны ҡасан бөтәсәген әйтеп булмай, тинегеҙ. Донъя, ил, республика, район буйынса был йүнәлештәге мәғлүмәттәрҙе ҡараһаң да, хәл ҡыуанырлыҡ түгел. Халыҡҡа коронавирустан һаҡланыу өсөн ниҙәр кәңәш итер инегеҙ?\n- Мин һәр кешегә иң тәүҙә вакцина яһатырға кәңәш итәм. Шикләнһәгеҙ, тулы медицина тикшереүе үтегеҙ, ауырыуҙар тураһындағы статистик мәғлүмәттәргә иғтибар итегеҙ һәм вакцина яһатҡандарҙың коронавирус менән бик һирәк ауырыуын, йоҡторған хәлдә, еңел кисереүенә иғтибар бирегеҙ. Һаҡланыу сараларын онотмағыҙ. Ул кеше күпләп йыйылған урында битлек кейеү һәм дистанция тотоу. Халыҡ медицинаһын да инҡар итмәгеҙ. Төрлө үләндәр күкрәп үҫкән мәл. Рәхәтләнеп үлән сәйҙәре эсегеҙ, үҙебеҙҙә үҫкән емеш-еләктәрҙе ашағыҙ, профилактика өсөн лимонлы, имбирлы сәй, һарымһаҡ һыуын әленән – әле ҡулланығыҙ. Һау-сәләмәт тормош алып барыу, сынығыу, иммунитетты күтәреү өсөн төрлө витаминдар тураһында ла онотмағыҙ.\nЭш аҙағына табан былай ҙа арыған табипҡа фәһемле һөйләшеү, файҙалы кәңәштәре өсөн рәхмәт әйтеп, хушлашам. Оҙатырға сыҡҡан шәфҡәт туташы Рәмзәлиә Ишмөхәмәт ҡыҙы: “Халыҡ үҙе лә һаҡланыу сараларын үтәй башлаһа – бирешмәҫбеҙ. Әлегә ауырыуҙарҙың һаны тик арта барыуы күҙәтелһә лә, был сирҙе лә еңәсәгебеҙгә ышанып эшләйбеҙ”,-тине йылмайып. Аҡ халатлылар шулай һүҙ менән дә дауалап, кәйефте күтәреп ебәрер көскә эйә шул.\nЭйе, үҙ эшенең оҫталары, халыҡ һаулығы һағында торған ошондай юғары рухлы медицина хеҙмәткәрҙәре булғанда күңелдә яҡты өмөт уттары ҡабына. Иҫке Сибай ауыл дауаханаһы коллективы, донъялағы меңәрләгән табиптар кеүек, коронавирус менән көрәштең алдынғы һыҙығында һынатмай, алһыҙ-ялһыҙ эшләй. Ҡотҡарылған һәм ҡотҡарыласаҡ ғүмерҙәр өсөн уларға оло рәхмәт һүҙҙәрен еткереп, аҡ халатлыларҙың үҙҙәрен дә тажлы вирус урап үтеүен теләйбеҙ.


Өфөлә етем балалар өсөн «Беренсе тапҡыр – беренсе класҡа!» байрамы ойоштороласаҡ // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nӨфөлә етем балалар өсөн «Беренсе тапҡыр – беренсе класҡа!» байрамы ойоштороласаҡ\n12:40, 26 августа 2011 Йәмғиәт\n«Беренсе тапҡыр – беренсе класҡа!» балалар байрамы 1 сентябрҙә Өфөнөң «Искра» кинокомплексында «Етем балаларға ярҙам ит» хәйриә акцияһы сиктәрендә үтәсәк. Сарала балалар йорттарында, социаль приюттарҙа тәрбиәләнеүселәр, Өфө ғаиләләренә опекунлыҡҡа һәм тәрбиәгә алынған балалар, шулай уҡ уларҙың опекундары һәм тәрбиәселәре ҡатнашасаҡ.\n«Башинформ» агентлығына байрамды ойоштороусылар — Өфө хакимиәтенең опека һәм попечителлек буйынса идаралығы хәбәр итеүенсә, беренсе класҡа барыусылар өсөн махсус программа әҙерләнгән, шулай уҡ бүләктәр биреү һәм фильм күрһәтеү ҡаралған.\nБайрамға Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай депутаттары, ҡала хакимиәте вәкилдәре һәм башҡа рәсми кешеләр саҡырылған.\nТеги: опекунлыҡ, хәйриә, байрамдар


Башҡорт теле — донъя киңлегендә » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Мәҙәниәт һәм cәнғәт » Башҡорт теле — донъя киңлегендә\nБашҡорт теле — донъя киңлегендә 09.02.2013 // Мәҙәниәт һәм cәнғәт\n"WIKIPEDIA" — ирекмәндәрҙең тырышлығы менән ойошторолған, һәр кем ҡатнаша алған электрон энциклопедия. Ул "WIKI" технологияһы буйынса эшләй, ә үҫешенә коммерцияға бәйле булмаған "WIKIPEDIA" фонды булышлыҡ итә. Һәр кем, шул иҫәптән һеҙ ҙә, был проект бүлегендә ҡатнаша алаһығыҙ", тигән аңлатма бирелгән "Википедия"ның башҡорт теле бүлегендә.\nПроект тәү башлап 2001 йылдың 15 ғинуарында инглиз телендә барлыҡҡа килә. Маҡсаты — Ер шарындағы бөтөн телдәрҙә ниндәйҙер сикләүҙәрҙән азат, ғәҙел энциклопедия төҙөү. Бөгөн донъя халҡы алты меңдән ашыу телдә аралаша, "Википедия"ға шуның 2060-ында (был һан көн һайын арта) мәғлүмәттәр индерелгән.\nЭлектрон энциклопедияла башҡорт теле бүлеге нисек барлыҡҡа килгән һуң? 2006 йылға тиклем уны "Untifler" ҡушаматлы берәү ойоштора. Исеме билдәһеҙ. Ошо уҡ йылдың 26 ғинуарында Рөстәм Нурыев уның менән бәйләнешкә инә һәм башҡорт теле бүлегендә хаким бурыстарын үтәргә теләген белдерә. Ул оҙаҡ ҡына яңғыҙы эшләй. Шул осорҙан алып "Википедия"ның башҡорт теле бүлеге танылыу яулай бара.\nРөстәм Нурыев күптән түгел "Башҡортостан" гәзите редакцияһы коллективы менән осрашты. Алдан уҡ иҫкәртәйек: был уның ысын исеме түгел. Үҙе менән таныштырыуын һорағас, уҙаман бына нимә тине:\n— Минең уйымса, Интернетта һинең кемлегеңде белеүҙәре мөһим түгел. Унда шәхестең исеменә түгел, ә уй-фекеренә, эш-шөғөлөнә ҡарап баһа бирәләр. "Википедия"лағы дәрәжәмә килгәндә лә, өҫтәмә бурыстарым ғына бар, башҡаларҙан бер төрлө лә өҫтөнлөгөм юҡ. Әйткәндәй, унда кисә яҙыша башлағандың да, ете йыл хаким булғандың да хоҡуҡтары бер төрлө. Ә Рөстәм Нурыев — ижади исем-шәриф. Ҡартатайым Нурыйәхмәт хөрмәтенә алдым уны. Ошо исем менән яҙыша башлағас, бик күп фәлсәфәүи асыш яһаным. Бихисап мәғлүмәт, Рөстәм Нурыевты эҙләп, Йыһан киңлегендә аҙашып йөрөгән.\nЙыш ҡына Интернетты сүплеккә тиңләйҙәр, ә минеңсә, уны ҡый баҫмаһын өсөн гөлләмәләр рәтендә булған изге мәғлүмәт менән күберәк тултырырға кәрәк.\nОсрашыуҙа Рөстәм Нурыев журналистарҙы "Википедия"ның башҡорт теле бүлегендә ҡатнашырға саҡырҙы. Күмәкләгән — яу ҡайтарған, тигәндәй, һәр кем ошо изге эшкә әҙ генә булһа ла үҙ өлөшөн индерһә, энциклопедия башҡортса мәғлүмәткә ифрат байыр, уны ҡулланыу даирәһе киңәйер ине. Ысынлап та, башҡорт донъяһы, уның мәҙәниәте, әҙәбиәте, мәғрифәте, ижтимағи-сәйәси тормошо һәм башҡалар хаҡында бығаса бер ҡайҙа ла булмаған энциклопедия төҙөү үҙебеҙҙән тора ла баһа! Ә бының бер ҡыйынлығы ла юҡ. Фәҡәт "Башҡорт википедияһы"на инеп, үҙең белгән мәғлүмәттәрҙе теркәп барырға ғына кәрәк.\nРөстәм Нурыев от 09.02.2013, 12:03\nВикипедия 285 телдә төҙөлә. Башҡорт Википедияһында беренсе мәҡәлә 2005 йылдың 16 апрелдә яҙылған. "Башҡортостан" исемле мәҡәләнең беренсе нөсхәһен исемһеҙ автор яҙа башлаған. 2012 йылдың декабрь айында әүҙем мөхәррирҙәр һаны 69 булып китте. Һеҙ ҙә ситтә ҡалмағыҙ. Ауылығыҙ тураһында мәҡәләне тулыландырыуҙан башлағыҙ.\nРафиҡ от 10.02.2013, 13:25\nОло эш, рәхмәт быны башлаусыларға. Тыуған ауыл, кешеләре, тарихыбыҙҙы күрҫәтеп килеү бигерәктә кәрәк. Ни өсөн тигәндә беҙҙең халыҡ үҙенең тарихын белмәй. Кайтҡанда һорашам беләһегеҙме шулай булған беҙҙең халыҡ өсөн ҡайғылы эштәрҙе. Юҡ тейҙәр, нисек инде тыуып үҫкән ерҙә йәшәп белмәҫкә. Нәмә өсөн беҙҙең халыҡтан быларҙы йәшереп тотола билгеле. Ни өсөн иң бай ерҙә йәшәгән беҙҙең халыҡ таланып йәшәй. Бәләкәй, үҫмер саҡтарымда ауылым ҡосағында үҫтем, барыла күҙ алдымда, ғумер буйы һоҡланып йәшәйем, улар турында белдерегә кәрәк ине. Беҙҙең халыҡ бай күңелле, ауылыма ҡайтҡанда үҙебеҙҙең башҡорт йырҙары йөрәгемә дауа булып тора.\nФотолар нисек ебәрегә, кәңәш итегеҙ әле. Рәхмәт.\nУҡыусы от 12.02.2013, 01:37\n" Аҡыҡ" нәмә була ул? Биҙәнеү өлкәһенә ҡарай булһа кәрәк,ләкин теүәл генә ни икәнен белмәйем."Һырға һабағы" тигән хикәйә бар. " Һырға һабағы" ниҙе аңлата? Рәхмәт!\nРөстәм Нурыев от 22.02.2013, 18:11\nРафиҡ. Фотоларҙы ҡуйыу өсөн Википедияла терклергә кәрәк. Унан һуң һул яҡта "Файл күсереү" тигән ҡорал аша фотоны күсерәһең. Күсергәндән һуң Ниндәйҙер мәҡәләлә Шул рәсемде күрһәтергә тигән команда яҙыһың. Википедияла эшләй башлаһаң күрһәтеүе еңеләрәк.\nУҡыусы. Аҡыҡ 1. в знач. сущ. сердолик, 2) в знач. прил. сердоликовый аҡыҡ ҡаш - сердоликовый камень; аҡыҡ төймә - сердоликовая пуговица\nМашинный фонд башкирского языка тигән сайтты ҡараға кәрәк.


Башҡортостандың Дәүләт Йыйылышы Дәүләт Думаһына 21 закон проектын индерәсәк // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nБашҡортостандың Дәүләт Йыйылышы Дәүләт Думаһына 21 закон проектын индерәсәк\n18:08, 6 февраля 2012 Сәйәсәт\nБашҡортостан Республикаһының Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай Дәүләт Думаһына бер нисә закон проектын тәҡдим итмәксе. Әлеге ваҡытта 21 бындай проект өҫтөндә эштәр алып барыла. Улар араһында бөтә төбәктәр өсөн дә айырыуса әһәмиәтле булғандары ла бар. Был хаҡта республиканың Дәүләт Йыйылышы рәйесе Константин Толкачев хәбәр итте.\nУл шулай уҡ, ҡыҙғанысҡа ҡаршы, республика парламентарийҙары тарафынан тәҡдим ителгән барлыҡ инициативаларҙың да федераль статус алмауын билдәләне. БР Дәүләт Йыйылышы спикеры дүрт йыл элек тәҡдим ителгән закон проектын миҫалға килтерҙе, ул берҙәм дәүләт имтиханын уңышлы тапшырған сығарылыш синыф уҡыусыларын армияға саҡырыуҙы кисектереүҙе күҙ уңында тота ине. БР Дәүләт Йыйылышы менән тәҡдим ителгән закон проектын депутаттар яҡлап сыҡманы. Әммә ике йылдан һуң Дәүләт Думаһы оҡшаш закон проектын ҡабул итте, тик инициатива был юлы беҙҙең республиканан түгел ине.\n— Минеңсә, ике йыл элек тә был проблема көнүҙәк ине, — тине Константин Толкачев. – Тик ул ваҡытта был мәсьәләгә тейешле иғтибар бүлмәгәнбеҙ, күрәһең, һәм беҙҙең закон проекты ҡабул ителмәне.\nТеги: закондар сығарыу


Республикала 12-се ҡунаҡсыллыҡ һәм туриндустрия форумы эшләй башланы. Уның сиктәрендә ВДНХ -экспо күргәҙмәләр залында Башҡортостандың аҙыҡ-түлек етештереүселәре экспозицияһы үтте.\n«Беҙҙең Бренд» тип аталған фестивалдә республиканың милли үҙенсәлеген, аш-һыу өлгөләрен, тәм-томдарын күрергә генә түгел, тәмләп ҡарарға ла мөмкин ине. Күргәҙмәгә илдең башҡа төбәктәренән дә вәкилдәр килгән. Унда ҡатнашыусылар әйтеүенсә, туризмды үҫтереүҙең нигеҙе - аш-һыу. Ниндәй генә маршруттар, уңайлыҡтар булдырылмаһын, халыҡты туҡландырыу, ҡунаҡҡсыллыҡты йәнләндермәй, аҙыҡ-түлектә бренд булдырмайынса туризм индустрияһын үҫтереү мөмкин түгел, ти ашнаҡсылар


Ҡыҙ танышты - ВИДЕО Ч. Онлайн танышыу!\nPiere телле менән осрашыу-Бонн\nБыл осрашыу һәр бите эҙмә-изгелекле булды, һәм ойошторолоуы тасуирланаАсыҡ аралашыу ваҡытында һәм һаҡсыл кешеләр күберәк булһа, өлгөрмәй. Кем менән бәйләнештә ҡалыуығыҙҙы теләп, бюллетенен немец ҡушылырға тейеш. Таш һарайында епископ булып эшләй. hatzen август порт-семинар менән уҡыу. берләшмәһе. Кулланыусылар инеү өсөн: "Бавария" һорап йәки исемлеге рассылки.\nТемалар a SEPA торошо ашырыла\nТеләге буйынса берләшмәһе, ул шулай уҡ...\nМенән таныша сайтында\nӘммә йәш, матур, ойоштороу, үткәреү ваҡыты сәйәхәт итергә теләй, беҙгә аҡыллы, көслө, уңышлыЙәки, бәлки, һеҙ эшҡыуарҙар, уның уңышлы һөҙөмтәһе була, һәм һеҙгә лә уңышлы булыуын теләйем. Бының менән беҙ һиңә ярҙам итә ала. Ловид - ир-егеттәрҙең был сайтты таныштырыу өсөн бай һәм амбициоз.\nБеҙҙең өсөн партнерҙарыбыҙ менән регистрант Lovida портал булып тора.\nБеҙ көтә, һәм бындай мөнәсәбәттәр ныҡлы була, әммә беҙҙә намыҫ партнер белеү, уларҙың ярдам теләйем. Һөҙөмтәлә, һеҙ...\nБуйынса онлайн уйындар һәм башҡа бик күп форумы рулетка\nX ғына ҡатнаша ала\nБеҙ туранан-тура был тәҡдиме менән килешерҙәрме уникаль онлайн-казино, ғорурланабыҙ һәм минән тыш, бында уны һеҙгә тәҡдим итәм\nҺыу алыу өсөн бонустар уйында рулетка, һуң ғына мөрәжәғәт бонус өсөн, һеҙҙең ярҙам итеү буйынса бушлай телефон нисек яҙылған.\nАртыҡ уйын ғәҙел: аҡса ала һәм үҙенең обналичивать бонус ала. Хәҙер бушлай теркәлгән, шул айҙан ғына был акция ысын.\nӘгәр сездә өҫтәмә һорауҙар тыуа, әфиүн ғына хәбәр ебәрҙе.\nЗаможняя ҡатын-ҡыҙ является был мәғәнәһеҙ\nБыл һинең өсөн одессалыларҙы\nҺуңғы һинән һуң ял барыһы да башланып шулай китмәйШулай бик насар.\nЛәкин хәҙер һеҙ бәхетле, һеҙ уның менән башҡаса элекке партнер, һеҙ бәхетле, сөнки һеҙ ике күптән китте.\nБер хәбәрҙәр, шылтыратыуҙар ла\nӘ һуңынан был һинең тормош ҡапыл килеп сыға. Ике йылдан йәш һиңә, шундай тарихы менән. Бәхетһеҙ генә түгел, ул тағы ла, юҡ, ул түгел, хатта уларҙы ҡарғай. Был һеҙ яһаны, әммә һеҙ беләһегеҙме, нимә ул һәм уның ире уның был ...\nЧат рулетка безкоштовний швидкісний Спілкуватися за допомогою генератора випадкових чисел\nч рулетка менән ҡыҙы 18 триллерҙар видеочивать иғлан танышты таныш булмаған онлайн видео чат видеочить менән ҡыҙы 18 бушлай таныша видео башҡа өлкәндәр өсөн теркәлгән танышты балалар өсөн танышыу видео православие танышты чатта теркәлергә рулетка менән телефон без интернета


Ванкуверҙағы был уйындар Өфөнө һәм дөйөм алғанда бар республиканы миҙалһыҙ ҡалдыра ала ине. Беҙҙекеләр бер нисә спорт төрөндә сығыш яһарға тейеш булһа ла, осоусы саңғысы Дмитрий Васильев йәрәхәт алғандан һуң, уйындар башланмаҫ элек, хоккейсылар менән Максим Чудовтың ғына миҙалдарға дәғүә итеүе һәр кемгә аңлашыла ине.\nХоккейсыларҙың килеп сыҡманы. Чудов та миҙалһыҙ ҡалыр ине, сөнки тренерҙар уға ниңәлер ышанмай башланы. Имеш-мимештәр, ғәйбәт, ғәйепләүҙәр башланды. Хатта бер гәзит Чудовтың 63-сө урын менән Өфөгә ҡайтыуы хаҡында яҙҙы...\nКомментаторҙар был имеш - мимештәрҙе тикшереп тормайынса, тамашасыға еткерә башланы. Миҫал өсөн, һуңғы эстафета барышында беҙгә рәсәйлеләрҙең эстафета командаһындағы дүртенсе урын өсөн Чудов менән Виктор Васильев талаша, ә Круглов баш тартҡан, тинеләр. Васильев, имеш, таҙа йөрөштә Чудовты биш секудҡа үткән, һәйбәт атҡан (Чудов сәпкә өс тапҡыр тейҙермәгән, ә ул бер тапҡыр), һәм һөҙөмтәлә Максимды ҡырҡ секундҡа артта ҡалдырған, ләкин тренерҙар барыбер Чудовты ҡулай күргән. Ысынында береһе лә улай түгел!\nБеҙгә Чудовтың шәхси тренеры Виктор Никитиндың хәбәр итеүенсә, эстафетала Чудовтың ҡатнашыуы ул ваҡытта уҡ бер ниндәй ҙә шик тыуҙырмаған.\n- Был урындың уныҡы икәнен белә инем, әммә өндәшмәнем. Николай Круглов һәм Антон Шипулиндың кемеһен ҡуйырға хәл итәләр ине. Ә был старт тренировка ғына булды.\nШигебеҙҙе Максимдың ҡустыһы Алексей ҙа раҫланы:\n- Эстафеталағы урын өсөн булһа, контроль старттан Круглов нисек баш тартһын? Рәсәйҙең көслө командаһына эләгеү - ул 90 процентында миҙал! Ниндәй спортсы был хоҡуҡҡа эйә булырға теләмәһен?!\nҒәйбәте - ғәйбәт, һөҙөмтәһе мөһим. Һөҙөмтәлә Чудовҡа эстафетала мөмкинлек бирҙеләр, һәм ул конкурент һәләтле булыуын иҫбатланы. Бына Максимдың шәхси тренеры - Виктор Никитиндың һүҙҙәре:\n- Максимға кемдең хәҙер ниндәй һорауы булһын - ул шәп йүгерҙе, еңеүсе Бьорндален кимәлендә, ике тапҡыр олимпиада чемпионы Свендсенға ҡарағанда яҡшыраҡ ваҡыт күрһәтте һәм сәпкә лә тейҙермәй ҡалманы?\n- Юҡ, әлбиттә. Ул шулай уҡ Михайловка, Өфө һәм республикала берҙән-бер миҙал алыусы ла.\n- Тап шулай! Ул алдағы ике лидерҙың да эҙенә баҫыр ине, Шипулин етеҙерәк булһа. Максты һәйбәт беләм, йонсотор ине уларҙы!\nИғтибар итегеҙ, барыһы ла бер үк һауа торошо шарттарында йүгергәндә, ул лайыҡлы һөҙөмтә күрһәтте. Ә спринтта Макс ауыр шарттарға тура килде.\n- Бер генә миҙал планлаштырыуы йәл, икене планлаштырһа, икәүһен дә алыр ине.\n- Бының өсөн уны уҙышҡа ҡуйырға ине, уны бит шәхси уҙышҡа сығарманылар.\n- Эстафетала "көмөшө" лә, "алтыны" ла булыр ине...\n- Эйе, бигерәк тә "көмөш" яҡын ине. Йәл, Евгений Устюгов яҡын радиусты һайламай, финишҡа сыҡҡанда австриялыны үткәрҙе. Ләкин быныһы әллә ни мөһим түгел. Иң мөһиме - миҙал бар!\n- Тимәк, һеҙ бының менән ҡәнәғәтһегеҙ?\n- Һис шикһеҙ! Насар һауа торошонда ла юғалып ҡалманы, һәйбәт атты. Үкенескә күрә, саңғы табаны һуңынан бысраҡ йыйҙы һәм насар шыуҙы. Башҡаса булһа, бәлки Устюгов өсөн ун секундтан да күберәк ваҡытты кире ҡайтарыр ине.\n- Ә саңғы майы менән ниндәй ауырлыҡтар булды һуң?\n- Эстафетаға уны йоҡа ҡатлам итеп һөртәләр. Шуға ла аҙаҡтан тиҙ генә бысраҡ йыйҙы.\nЧудовтың ғаиләһе лә һөҙөмтәгә шат, ғаилә исеменән Максимдың ҡустыһы Алексей һөйләй:\n- Ныҡ тулҡынландыҡ, әлбиттә. Был бит Олимпиада. Берәү ҙә хаталарҙан азат түгел. Әммә Максим бирешмәне. Беҙҙекеләрҙең береһе лә бирешмәне. Бер аҙ бушаҡ урындар булды, әлбиттә, - Шипулиндың артта ҡалған һуңғы километры, баҫҡан килеш атыуҙа Устюговтың сәпкә тейҙермәүе, артабан, финиш алдынан, яҡын траекториянан китмәйенсә, австриялыны үткәрҙе.\n- Шипулиндың артта ҡалыуын беҙ алдан уҡ күҙалланыҡ түгелме, ул бит етеҙ йүгереүселәрҙән түгел...\n- Эйе, уның тәжрибәһе аҙ, ҙур күләмле эшкә әҙер түгел, күберәк атыу менән алдыра, йүгереү менән түгел. Ауыр булды уға...\n- Һеҙҙә Михайловкала тағы бер йорт булып йыйылдығыҙмы?\n- Юҡ! Иң яҡындар ғына булды. Атай-әсәй, апайым, мин һәм минең дуҫ ҡыҙым. Элек барыһы ла беҙҙә йыйыла ине, юлдаш тарелкаһы барыһында ла булманы. Хәҙер иһә бөтәбеҙҙә лә бар. Халыҡ һатып ала, йорттар ҙа төҙөй.\n- Һеҙ "баҡыр" менән ҡәнәғәтһегеҙме?\n- Әлбиттә! Ул миҙал алырға теләне һәм маҡсат-минимумды үтәне.\n- Бәлки шәхси уҙышҡа ҡуймауҙары ла һәйбәт булғандыр? Көсөн һаҡланы, йәнә дүрт рубежды ла хатаһыҙ үтеү ҡыйын булыр ине...\n- Барыһын да хатаһыҙ үтә ала ине. Шәхси уҙыш йыш үткәрелмәй, шулай ҙа Максимдың уларҙы таҙа үткәне булды. Эстафетаға ла көсөн йыйырға өлгөрөр ине.\n- Ғаилә менән бәйләнешкә индеме?\n- Эйе, атайҙарға шылтыратҡан, мин уғаса йоҡларға ятҡайным инде.\n- Был миҙалдың нимәһе мөһим?\n- Башҡортостан өсөн яуланған берҙән-бер миҙал булыуы.\n- Бының өсөн республика уны бүләкһеҙ һәм иғтибарһыҙ ҡалдырмаҫ, тип уйлайым.\n- Насар булмаҫ ине. Ул ғына ысын һөҙөмтә килтерҙе бит.


Биш миллионыңды офшорға һал да... » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Иҡтисад » Биш миллионыңды офшорға һал да...\nРеспубликабыҙҙа тағы ла өс йылдам социаль-иҡтисади үҫеш биләмәһе барлыҡҡа килде. Улар – Белорет, Нефтекама, Благовещен ҡалалары. Рәсәй Хөкүмәте Рәйесе Дмитрий Медведев ошо туралағы бойороҡҡа ҡул ҡуйҙы.\nӘйткәндәй, Башҡортостан – биш ҡалаһы махсус иҡтисади статусҡа эйә булған берҙән-бер төбәк. Республикабыҙ өсөн был нимәһе менән әһәмиәтле һәм халыҡҡа унан ниндәй файҙа?\nРәсәйҙә бер нисә йыл инде моноҡалаларға ярҙам программаһы тормошҡа ашырыла. Бындай ҡалаларҙа офшор биләмәләре ойошторола. Инвесторҙар килеп, яңы предприятиелар төҙөй, эш урындары булдыра. “Офшор биләмә”лә эшеңде асыу өсөн етештереү өлкәһенә кәмендә биш миллион һум аҡса йүнәлтергә һәм 20 эш урыны тәҡдим итергә кәрәк. Уның ҡарауы, предприятие бер нисә йылға һалым ташламаһы ала, ергә, мөлкәткә түләүҙән азат ителә.\nӘлегә аныҡ ҡарар юҡ, әммә Нефтекамала нефть ташыу өсөн насостар, пластмассанан әйберҙәр етештереү, күсмә биналар һалыу, төҙөлөш материалдары сығарыу һәм башҡалар күҙаллана. Йәмғеһе ике мең эш урыны булдырыу, дүрт миллиард һум инвестиция һалыу планлаштырыла.\nБелоретта иһә йәшелсә эшкәртергә, һөт ризыҡтары, гиперпреслы кирбес, рессоралар етештерергә, “Морат” тау саңғыһы комплексы янында ҡунаҡхана төҙөргә ниәтләйҙәр. Һөҙөмтәлә 1,5 мең яңы эш урыны барлыҡҡа киләсәк, һигеҙ миллиард һум инвестиция йүнәлтеләсәк.\nБлаговещенда инвесторҙар гусеницалы һәм тәгәрмәсле трактор йыйыу базаһы асырға, тимер-бетон панелдәр сығарырға, эсемлектәр етештереү заводы төҙөргә теләйҙәр. Бөтәһе 1 300 эш урыны булдырыу, ете миллиард һум инвестиция һалыу ҡарала.


Ғалим, шағир һәм публицист Рәшит Шәкүргә – 80 йәш // Мәҙәниәт | новости башинформ.рф\nҒалим, шағир һәм публицист Рәшит Шәкүргә – 80 йәш\n11:40, 11 января 2017 Мәҙәниәт\nӨФӨ, 2017 йыл, 11 ғинуар./«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Владимир Романов/. Башҡорт мәҙәниәтенең иң билдәле эшмәкәрҙәренең береһе – Рәшит Шәкүровҡа (псевдонимы – Рәшит Шәкүр) бөгөн 80 йәш тула.\nРәшит Закир улы Шәкүров 1937 йылдың 11 ғинуарында Әлшәй районының Яңы Абдрахман ауылында тыуған.\nАуылында ете йыллыҡ мәктәпте тамамлағандан һуң Октябрьский нефть техникумына уҡырға инә. Йәш егет «Альметьевскнефть» нефть-газ сығарыу идаралығында эшләп өлгөрә, Совет Армия сафында хеҙмәт итә, Башҡорт АССР-ның Министрҙар Советы ҡарамағындағы Радио һәм телевидение тапшырыуҙары буйынса комитетында хәбәрсе булып эшләй. Һуңынан Рәшит Закир улы Башҡорт дәүләт университетының филология факультетына уҡырға инә.\nУҡыуҙы тамамлағандан һуң 1965 йылда Рәшит Шәкүр «Совет Башҡортостаны» республика гәзитендә үҙ хәбәрсеһе, әҙәбиәт һәм сәнғәт бүлеге мөдире булып эшләй. Мәскәүҙә СССР Фәндәр академияһының Тел ғилеме институтында аспирантураны тамамлай, филология фәндәре кандидаты булып китә.\n1972 йылдан алып Рәсәй Фәндәр академияһы Өфө ғилми үҙәгенең Тарих, тел һәм әҙәбиәт институтында ғилми хеҙмәткәр, һуңыраҡ «Ағиҙел» журналында бүлек мөдире, республиканың Яҙыусылар союзы идараһында әҙәби консультант булып эшләй, аҙаҡтан ҡабат институтҡа төркөм етәксеһе булып ҡайта, бүлек мөдире вазифаһын башҡара. 1998 йылда филология фәндәре докторы булып китә, Башҡорт дәүләт педагогия университетының башҡорт теле кафедраһы профессоры сифатында уҡыта.\nХеҙмәт биографияһында «Башҡорт энциклопедияһы» ғилми нәшриәтендә бүлек мөдире, директор һәм баш мөхәррир булып эшләүе айырым урынды биләй. Уның редакцияһында «Башҡортостан» Ҡыҫҡаса энциклопедия сыға. Күп томлы «Башҡорт энциклопедияһы» концепцияһына нигеҙ һалына. 1998 йылдан алып «Ватандаш» журналының баш мөхәррир урынбаҫары булып эшләй.\nРәшит Шәкүрҙең тәүге «Йөрәгемдә — ҡояш» шиғырҙар йыйынтығы 1970 йылда сыға һәм уҡыусылар уны йылы ҡабул итеп ала. Артабан «Тауҙарым, далаларым», «Заманалар юлында», «Ыласындар оса бейектә» исемле китаптары донъя күрә. Һуңғыһында шағирҙың иң мөһим эштәре тупланған. «Быуаттар аманаты», «Арҙаҡлы башҡорттар», «Сыңрау торналар иле. Мәҡәләләр һәм очерктар», «Егерменсе быуат һәм башҡорттар» исемле китаптарында Рәшит Шәкүр быуаттар буйына йыйылып килгән йолаларыбыҙҙы дауам итеү һәм арттырыу өсөн янып-көйә. 1991 йылдан – ул республиканың Журналистар союзы ағзаһы, 1979 йылдан – Яҙыусылар союзы ағзаһы.\n«Шиғриәт йондоҙо» монографияһы мәғрифәтсе Мифтахетдин Аҡмулланың ижади юлын тәрән өйрәнә. Рәшит Закир улының ғилми ҡыҙыҡһыныуҙар даирәһенә топономика кеүек фән өлкәһе лә инә. Уның «По следам географических названий» монографияһы бик һирәк осрай торған китап. Алты томлыҡ «Башkорт әҙәбиәте тарихы» редакцияһы ағзаһы ул. 400-ҙән ашыу ғилми хеҙмәт авторы.\nРәшит Шәкүр шағир Рауил Бикбаев менән Башҡортостан Республикаһы Гимнының авторы. Башҡорт композиторҙары уның һүҙҙәренә 50-нән ашыу йыр яҙған. Шағирҙың күпселек шиғырҙары рус, украин, ҡаҙаҡ, болгар, немец һәм башҡа телдәргә тәржемә ителгән.\nУның сценарийы буйынса фильмдар төшөрөлгән. Рәшит Шәкүр республиканың ижтимағи тормошонда ла әүҙем ҡатнаша.\nРәшит Закир улы Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре, Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған фән эшмәкәре. 2007 йылда уның һөҙөмтәле эшмәкәрлеге Салауат Юлаев ордены менән баһалана. Ул Мифтахетдин Аҡмулла, Рәми Ғарипов, Зәйнәб Биишева исемендәге әҙәби премиялар лауреаты.\n2012 йылда «Ыласындар оса бейектә» китабы өсөн Рәшит Шәкүргә Башҡортостан Республикаһының Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһы бирелә. Ул шулай уҡ БР мәғариф отличнигы.


Башҡортостандың халыҡ артисы Ниса БАКИРОВА: “БЕҘ ЕРҘӘ ҠУНАҠ ҠЫНА, Ә СӘНҒӘТ ИҺӘ – МӘҢГЕЛЕК!” » Башҡортостан гәзите\n"Башҡортостан гәзите" » Мәҙәниәт һәм әҙәбиәт » Башҡортостандың халыҡ артисы Ниса БАКИРОВА: “БЕҘ ЕРҘӘ ҠУНАҠ ҠЫНА, Ә СӘНҒӘТ ИҺӘ – МӘҢГЕЛЕК!”\nБашҡортостандың халыҡ артисы Ниса БАКИРОВА: “БЕҘ ЕРҘӘ ҠУНАҠ ҠЫНА, Ә СӘНҒӘТ ИҺӘ – МӘҢГЕЛЕК!” 30.03.2018 // Мәҙәниәт һәм әҙәбиәт\n...Бынан байтаҡ йылдар элек була был хәл. Салауат башҡорт драма театры үҙенең гастролдәре менән Ырымбур өлкәһенә сыға. Бер кистә труппа М. Байджыевтың “Дуэль” исемле әҫәре буйынса ҡуйылған спектаклде уйнай. Халыҡ артистарҙы алҡыштарға күмә, сәхнәнән оҙаҡ ебәрмәй тора. Ә иртәгәһенә фатирға төшкән йортта иртәнге сәйҙе эскәндә бер тамашасы килеп инә лә, актрисаларҙың береһенә ҡарап, былай тип һүҙ башлай: “Ниса туғаным! Ғәфү итегеҙ, кисә тамашаға сәскәһеҙ килдем. Тик... Ҡасандыр сабып китеп барған поезда ауырлыҡ менән бала таптым – әсә булыу бәхетем менән уртаҡлашып, шунда ғәм халыҡ ҡотлап, миңә гөлләмәләр бүләк итте. Шул гөлләмәләрҙе күңелемдән һеҙгә тапшырам. Бер мәл һуҡыр ҡалдым, әммә, Аллаға шөкөр, күреү һәләтем бер аҙҙан һуң кире ҡайтты. Ул мәлдә лә миңә сәскәләр бүләк иткәйнеләр – уларҙы ла күңелемдән һеҙгә бирәм. Кисә һеҙ уйнаған мәлдә тормошомдағы ҡайһы бер хаталарымды таныным, артабанғы ғүмеремде шул хаталарҙы төҙәтеүгә арнайым. Ысын йөрәктән рәхмәт һеҙгә!”\n...Актер оҫталығы өсөн дәүләт тарафынан төрлө кимәлдәге наградалар, исемдәр ҡаралған. Сәнғәт эшмәкәре, атҡаҙанған артист, халыҡ артисы, премия лауреаты... Ә шулай ҙа иң ҙур баһа – ул тамашасының рәхмәте, һөйөүе, үҙе өсөн изге булған төшөнсәләр менән ихлас уртаҡлашыуы, ысын мәғәнәһендә халыҡ артисы булыу, әлбиттә.\nТик уйнаған ролдәрең, һынландырған образдарың да хаталарҙы танытырлыҡ, батып барғандарҙы ҡотҡарырлыҡ, ваз кискәндәрҙе тормошҡа ҡайтарырлыҡ, таш йөрәктәрҙе иретерлек булыуы шарт. Ошо оҫталыҡ, ошо булмыш, ғөмүмән, сәнғәт, театр донъяһы хаҡында баяғы ҡатынды һәм башҡа меңәрләгән тамашасыны ижады менән әсир иткән шәхестең үҙе, Башҡортостандың халыҡ артисы, байтаҡ йылдар Стәрлетамаҡ башҡорт драма театры сәхнәһенә тоғро ҡалған актриса, педагог Ниса Миңлевәли ҡыҙы БАКИРОВА менән әңгәмә ҡорҙоҡ.\nБәләкәй буйҙың да ғилләһе бар...\n— Ниса апай, Ырымбурҙа булған ваҡиғала һеҙ үҙ булмышығыҙҙың асылына төшөнгәнһегеҙ. Шулай ҙа тормошта һайлаған юлдан баш тартыу кимәленә еткән мәлдәр ҙә юҡ түгел. Ундай мәлдәр һеҙҙе лә урап үтмәгәндер?\n— Беҙ Филарит (Башҡортостандың халыҡ артисы Филарит Бакиров — авт.) менән әле сәнғәт училищеһында уҡығанда уҡ өйләнешкәйнек. Ҡулға диплом алғас, Филаритты Салауат башҡорт драма театрына эшкә алдылар, ә миңә урын юҡ. Дөрөҫөрәге, вакансия бар – тик сағыу, сибәр, мөхәббәт героиняһын уйнарлыҡ актриса кәрәк икән. Бәләкәй буйым менән тап килмәнем. Ошо мәлдә ғәрләнеп тә бөттөм. Әллә артислыҡты һайлап хаталандыммы икән, тип уйлана инем.\nШулай ҙа ижад юлым барыбер ошо театрҙа башланды – махсус рәүештә бер урын булдырҙылар. Оҙаҡ ҡына эшләгәндән һуң, 1991 йылда Стәрлетамаҡ башҡорт драма театрына күстек. Тик яңы эш урынында ла “әллә яңылыштыммы?” тигән уйҙар тыуҙы...\nХәҙерге йәштәргә көнләшеп ҡарайым, сөнки гастролдәр оҙаҡ түгел, йә иһә ҡайтып йөрөйбөҙ. Ә элек ғүмер 75 көнгә тиклем бер туҡтамай “тәгәрмәс өҫтөндә” үтә торғайны хатта. Ҡайтһаҡ – балалар танымай, китһәк – онотоп бөтәләр, тигәндәй.\nҠыҙымдың музыкаль яҡтан һәләте бар. Пединститутта уҡыған сағында ошо һәләтен күреп, уҡытыусылары “Ниңә бала саҡтан профессиональ рәүештә шөғөлләнмәнең?” тип һораған. Һуң ике айҙан ашыу гастролгә йөрөп, ҡасан баланы музыка мәктәбенә оҙатмаҡ та ҡаршы алмаҡ кәрәк? Ярай ҙа ябай мәктәпкә үҙе йөрөнө, йәнә беҙ өйҙә юҡта ҡустыһын ҡараны. Ошондай мәлдәрҙе иҫләһәң, йәнә уйланып китәһең. Тик быларҙы ҡорбан итеү, үкенес тип әйтмәйем, ә актер яҙмышының ни тиклем ҡатмарлы, шул уҡ ваҡытта мәғәнәле икәнлегенә ишара ғына яһарға теләйем. Был бит бер минең тормош түгел, ә тотош сәнғәт кешеләре яҙмышының бер сағылышы.\n...Эйе, эштән китергә тип ғариза ла яҙҙым бер мәл. Тик ғариза яҙҙым да үҙем уйланам: артабан нисек йәшәрмен ошо һөнәрһеҙ? Эш урыны табырға була ул, ә бына театрһыҙ күҙ алдына килтерә алманым үҙемде.\n— Тимәк, ҡалыплашҡанса әйткәндә, театр – һеҙҙең яҙмыш. Ә бына актриса, сәнғәт оҫтаһы булараҡ үҫешегеҙ нисек барҙы?\n— Элек ҡайһы берҙә шуға асыуым ҡабара ине: “Ниса туғаным, һин нисек был тиклем һүҙҙәрҙе ятлап бөтәһең?” тип һорай торғайнылар. Ниңә уларҙы минең сәхнәләге образда өҙгөләнеп илауым йәки диуаналай көлөүем, уйнауым түгел, ә ҙур тексты иҫтә ҡалдырыуым ҡыҙыҡһындырҙы икән? Бәлки, асылып бөтмәгәнмендер, бәлки, тексты ғына иҫтә ҡалдырырлыҡ тамашасыға юлыҡҡанмындыр. Һаман сер булып ҡала. Әммә шуныһын ышаныслы әйтә алам: бер ҡасан да “текст ятлау ғына” маҡсатын ҡуйманым. Ғөмүмән, актер ундай уйҙарҙан йыраҡ торорға тейеш. Бөтә күҙәнәгеңә тиклем үҙең кәүҙәләндергән образға әүерелеү мотлаҡ.\nИжади үҫеш актерлыҡ оҫталығына төшөнөүҙәр, фекерең, рамкаң өҫтөндә эшләүҙәр аша килә. Кемгә нисектер, ләкин мин һәр образды йотлоғоп ҡабул итә инем. Актер, төп ролдәрҙән тыш, “инеп-сыҡҡан” бәләкәйҙәрендә лә үҫә бит. Һәр роль үҙенсә ҡиммәт, һәр образ спектаклгә ниндәй ҙә булһа яңылыҡ алып килә. Парадокс: шул кескәй генә ролеңдә һине тамашасы күреп ҡала, күтәреп ала.\nТәбиғәттән табип, тиҙәр. Кешенең тәнен телеп ебәреү, мәҫәлән, хирург өсөн ғәҙәти эш, ә кемдер ҡанды күтәрә алмай. Бында ла шулай – тәбиғәттән килә. Ғөмүмән, уҡытыусымы һин, йырсымы, уйлап табыусымы – асҡыс барыбыҙға ла тәбиғәттән һалына, әммә уны артабан үҫтереү ҡиммәт. Ғүмере буйы үҫешә актер. Мәҫәлән, әлеге көндә үҙемдең ижад кисәмә әҙерләнәм. Унда Рәми Ғариповтың поэмаһын уҡыйым. Нисәмә спектаклдә уйнаным, әммә һәр саҡ ныҡ тулҡынланам, сөнки мин беренсе тапҡыр – ҡысҡырып уҡыусы артист, йәғни чтец була инде, урыҫса әйткәндә.\nНимәләрҙән ваз кисә актриса?\n— Нисәмә спектаклдә уйнаным, тинегеҙ, ә улар араһында актриса өсөн ниндәйҙер иң ҡиммәте бармы?\n— Был тәңгәлдә лә һүҙ актер булмышына ҡайтып ҡала. Яблонскаяның әҫәре буйынса ҡуйылған “Ысынлап тамы?” спектаклендә актриса ролен уйнаным. Миңә ҡалһа, ошо спектакль беҙҙең тормош мәғәнәһен ҡыйыу рәүештә асып һала. Бахыр ҡатын ролде башҡарыр өсөн ниндәй генә ауырлыҡтар кисермәй, хатта балаһын төшөртә. Тик шундай ҡорбандарға барып та, ул был бәхетте кисерә алмай – роль театр директорының ҡатынына бирелә...\nАктер бирелгән роленә инер өсөн аҙналар буйына ас йөрөргә мәжбүр була, баш-ҡиәфәтен танымаҫлыҡ итеп үҙгәртә, бөтөнләй сит телде, мәҙәниәтте өйрәнә, һуҡырҙы уйнай икән – һуҡыр булып йөрөргә лә риза, тик шул образды ғына тыуҙырырға яҙһын! Эйе, ҡайһы саҡта актриса өсөн ҡарынында яралған сабыйына ҡарағанда сәхнәлә яралғаны ҡәҙерлерәк булып китә...\n— Ә бына, һеҙҙеңсә, актер һөнәрен, ошо тиклем хеҙмәтте халыҡ, дәүләт тейешенсә баһалаймы? Мәҫәлән, бөгөнгө ябай булмаған көндә?\n— Илшат ағай Йомағоловтың әйткән бер һүҙе бар ине: “Кеше алҡыштарына алданып ғүмер үтте”, — тип шаяртыр булды мәрхүм. Эйе, беҙҙең уңыш тамашасы һөйөүенән тора. Шул һөйөү актерҙарға ла, ғөмүмән, театрҙарға ла ғүмер бирә. Шул һөйөү, ышаныс юҡ икән, тимәк, беҙгә лә шаршауҙарҙы ябырға ваҡыт.\n...Илдә ҡан ҡойош. Бөйөк Ватан һуғышы бара. Кешеләр ас, фронтта ғына түгел, тылда ла үлемгә ҡаршы көрәшәләр. Ошо ҡот осҡос мәлдә лә театрҙар, филармониялар иҫән ҡала. Юҡ, уларҙың ҡотҡарыусылары – актерҙар, артистар түгел, ә халыҡ бит. Әгәр икенсе колхозға барып етергә дәүләт ат бирмәһә, халыҡ һуңғы икмәгенең яртыһын киҫеп, актерҙың ҡуйынына тыҡмаһа, ул труппа барып етер инеме? Әгәр барып еткәс, уларҙы әлегеләй ат башы ҡәҙәр йоҙаҡ менән бикле клубтар ҡаршы алһа – театр иҫән ҡалыр инеме? Инде әле әйткәнсә, “ябай булмаған” көндә шул мәлдәге ябай булмаған мәлдәрҙе иҫләргә кәрәктер. Халыҡ күтәрә, алҡыштарға күмә. Тик алҡыштар ғына баһаға лайыҡ актерға атҡаҙанған артист исеме таҡмай шул – быныһы ла бар. Баяғы спектаклдәге һымаҡ директор ҡатынына роль биреүҙәр һәм башҡалары ла бар, әлбиттә.\nСтәрлетамаҡ тамашасыһына килгәндә, мин халҡыма мөкиббән ғашиҡмын. Ул үҙгәрештәрҙе лә сабыр ғына кисерә, етди талаптар ҡуйып, аяҡ дөбөрҙәтмәй, матур-матур тамаша көтә. Ә күңелдәре нескә, халыҡсан стәрлетамаҡтарҙың. Классик ижад өлгөләрен дә көтөп ала, алҡыштарға күмә. Хәстәрлекле лә ул. Бая әйткән һуғыш мәлендә театрҙарҙы һаҡлап ҡалған халыҡты күҙ алдына баҫтырам ирекһеҙҙән.\nШулай, театрҙа Ғәлиәбаныуҙы ла, Ғәлимәбаныуҙы ла уйнарлыҡ актерҙар, спектаклде ҡуйырлыҡ режиссерҙар, биҙәрлек рәссамдар ғына түгел, аңларлыҡ тамашасыһы булыуы ла шарт. Һуңғыһы беренсе сиратта.\n— Һеҙ Филарит ағай мәрхүм менән ижади пар булдығыҙ. Бигерәк тә һуңғы йылдарҙа бергә матур-матур спектаклдәрҙә уйнанығыҙ, мәртәбәле сараларҙан ҙур еңеүҙәр алып ҡайттығыҙ. “Ғәлиәбаныу”, “Ҡыҙ урлау”, “Ҡоҙаса”, “Мәскәү-Васюки”, “Һөйәһеңме, һөймәйһеңме?”... “Театр яҙы”, “Туғанлыҡ” фестивале. Был тамашалар, бәйгеләр һәм исемдәрҙе һеҙҙең берҙәм ижадтан айырып ҡарап булмай. Инде сәхнәгә яңғыҙ күтәрелергә тура килде. Нисек көс таба алдығыҙ?\n— Ул киткәс, театр донъяһы ғына түгел, минең өсөн бөтә донъя бушап ҡалды. Ысынын әйтәм: уйландым – артабан сығырғамы-юҡмы? Мин сәхнәлә тамашасыны ла, стеналарҙы ла күрмәйем, уйнаған партнерым да – ирем түгел, дөрөҫөрәге, спектаклдәге ирем генә. Тик тормош, театр – барыбер барыһы бергә буталған. Бит тормош иптәшем, сәхнәләге партнерым, фекерҙәшем, балаларымдың атаһы, өҙөлөп һөйгән кешем – барыһын бер юлы юғалттым!\nШулай ҙа... ниндәй ҡарар ҡабул иткәнде беләһегеҙ – мин һаман да актриса. Әлбиттә, шундай мәлдәр ҙә булды: яңы партнерымды күрәм һәм сәхнәлә уйнап йөрөгән ерҙән һығылып илауҙан үҙемде саҡ тыйып ҡалам.\nИкенсе партнер, тик өҫтөндәге кейеме – Филарит кейгән костюм, йырҙа – уның тауышы... Бәлки, барыһынан ваз кисергә кәрәк тә булғандыр. Тик миҙалдың икенсе яғы бар бит әле: спектаклдәр юғалмаһын тип борсолам. Күпме көс, теләк һалынған эш бит ул тамашалар. Тамашасы яратҡан, ҙур тәрбиәүи әһәмиәткә эйә спектаклдәр. Әлбиттә, бер кем дә алмаштырғыһыҙ түгел, тик яңы кешеләр, яңы боролош һәм ваҡыт талап итә. Нисек кенә булмаһын, ауыр һуғыш мәлендә лә, еңел ваҡытта ла бер хәҡиҡәтте иҫтән сығарырға ярамай: беҙ был ерҙә – ҡунаҡ ҡына, ә сәнғәт, ни генә тимәһендәр, мәңгелек!\nРәмил МАНСУРОВ әңгәмәләште.


«Матур бит, ә, тормош...»\n12 Апрель 2011, 17:10\nйәки Ауыл көйәрмәндәре йәшәйешенән бер күренешЙома көндө Әсҡәт эшенән ҡабаланып ҡайтты. Алыр әйберен алмай, урамда осраған һәр бер әшнәһенә баш һелкеп кенә иҫәнләшеп, өйөнә ашыҡты. Хатта көн дә юхаланып ҡаршы алған Аҡбайы ла, хужаһының иртә ҡайтыуын белмәй, ояһынан да сыҡмай ҡалды.Ишектән килеп ингәс тә ҡатыны:– Атаҡ, нимә булды ул һиңә бөгөн?.. – тине.Әсҡәт, күҙен шарҙай итеп, тотлоға-тотлоға: «Һин нимә... Бөгөн бит хоккей, финал», – тип, өҫ кейемен яҙа-яҙа элеп, телевизор ултырған бүлмәгә ашыҡты.\nйәки Ауыл көйәрмәндәре йәшәйешенән бер күренеш\nЙома көндө Әсҡәт эшенән ҡабаланып ҡайтты. Алыр әйберен алмай, урамда осраған һәр бер әшнәһенә баш һелкеп кенә иҫәнләшеп, өйөнә ашыҡты. Хатта көн дә юхаланып ҡаршы алған Аҡбайы ла, хужаһының иртә ҡайтыуын белмәй, ояһынан да сыҡмай ҡалды.\nИшектән килеп ингәс тә ҡатыны:\n– Атаҡ, нимә булды ул һиңә бөгөн?.. – тине.\nӘсҡәт, күҙен шарҙай итеп, тотлоға-тотлоға: «Һин нимә... Бөгөн бит хоккей, финал», – тип, өҫ кейемен яҙа-яҙа элеп, телевизор ултырған бүлмәгә ашыҡты.\nҡатыны, иҫе китмәй генә:\n– Баяраҡ ҡайным килеп китте. Малына ашатырлыҡ бер һәнәк тә бесәне ҡалмаған. ҡар иреп бөтмәҫ борон, иртәгә барлы-юҡлы бесәнен алып килергә кәрәк ине, тип һиңә өндәшергә ҡушҡайны, – тине.\nӘсҡәт, уның әйткәнен яҙа-йоҙа ғына ишетеп, сөнки «Салауат Юлаев» менән «Атлант» араһында уйын башланғайны инде, ярай, тип ҡыҫҡа ғына өндәште.\nҡатыны, һаман үҙ һүҙен һөйләп, форсат булғанда, мәшәҡәттәрен өндәшеп ҡалырға ашыҡты.\n– Бая әбейемдәргә барғайным, әҙерәк ауырыңҡырап тора. Оло йәштә бит инде хәҙер, ҡан баҫымы юғары. Врач саҡыртҡан булған, уныһы, бөгөндән үк дауаханаға барып ят, тип ҡағыҙ яҙып биргән. Әсҡәт, ишетәһеңме ул мине? – тип бушҡа һөйләмәгәнен иҫбатлар өсөн ҡысҡырыбыраҡ өндәште.\n– Эйе, эйе, гол!!!\nӘсҡәт, йүгереп барып, телевизорҙы үбергә тотондо.\nАптырашта ҡалған ҡатыны, телевизорҙан көнләшепме инде:\n– Мине улай итеп яратҡаның юҡ әле ул һинең, – тип һүҙен дауам итте.\n– Мин әйтәм әбейемә, давление менән шаярма, бөгөндән үк барып ят, тип. Беләһеңме, ул нимә тип әйтте?\n– Нимә? – тип тыңлағанын белдереп, ҡыуанысынан нимә эшләргә белмәгән Әсҡәт ҡатынын ҡосаҡлаған булды.\n– Бармайым, бөгөн уландарым хоккей уйнай, тип шаҡ ҡатырҙы. Үәт, алйот... Һаулығын уйламай, әллә ҡайҙағы сәкән һуғыусылар өсөн ауырыһын әле.\nӘсҡәт, уны яҡлаусылар бар икәненә шатланып:\n– Бына күрҙеңме?.. Дөп-дөрөҫ! Улар әллә ҡайҙағы түгел, ә беҙҙең «Салауат Юлаев», күптән белергә пора һиңә, – тип ҡәтғи генә әйтеп һалды.\n– Һы... беләм дә ул, тик әбейемдең һаулығына борсолам.\nӘсҡәт, үҙ фекерен ҡеүәтләп:\n– Бына еңербеҙ ҙә, һәм әбейем иртәгә һап-һау буласаҡ, – тине һәм күҙен дә алмаған «йәшниге» янына ашыҡты.\nБеренсе тайм тамамланды. Әсҡәт, ғаилә башлығы икәнен белдереп, балаларын иҫенә төшөргән булды.\n– Арыҫлан менән Янбулат ҡайҙа йөрөй ул? – тип бисәһенә ымланы.\n– ҡайҙа, ҡайҙа, билдәле инде. Алма ағасынан алыҫ төшәме ни, күрше дуҫтарына хоккей ҡарарға тип күптән сығып киткәйнеләр.\n– Ә-ә... улай булһа, ярай. Малды ҡаранылармы икән?\n– ҡаранылар. Мәктәптән ҡайтҡас та, тамаҡтарына ашыҡ-бошоҡ ҡапҡыланылар ҙа кискә хәтлем аҙбар тирәһендә булаштылар, – тигән булды Әҡлимә.\nХоккейҙағы тәнәфестең ҡыҫҡа булыуын күҙаллап, йорт хужаһы мал-тыуарын ҡараштырып алыр өсөн тышҡа сығырға булды. ҡура тирәһе ҡаралған. Бөтәһе лә урынында. Былай ҙа кәйефле йөрөгән Әсҡәттең суҡышы йәнә күтәрелеп китте. Эстән генә малайҙарҙың эшкә ингәненә ҡыуанып, урыҫсалап:\n– Молодцы! Так держать! – тигән булды ла өйөнә ашыҡты.\n– Әйҙә, аш беште, табынға ултыр, – тип өтәләнде ҡатыны.\n– Тороп тор инде, әсәһе. Хоккей бөткәс, яйлап ашарбыҙ.\n– Һуң, хоккейҙы һин уйнамайһың бит. Улар һинһеҙ ҙә еңер, – тип һаман ныҡышты Әҡлимә.\nШулай һүҙ көрәштерә торғас, икенсе тайм да «һә» тигәнсе үтеп китте.\n– Эх, шул штанга... Бәләкәй генә шайба ҡалай итеп ҡапҡаның анау нәҙек кенә тимеренә барып эләгәлер ул, аптырарһың, – тип үҙ алдына һөйләнә-һөйләнә, Әсҡәт аш бүлмәһенә инде.\n– Бошонма әле шул хәтлем. Еңәләр бит инде барыбер, – тип күңелен күрергә булды Әҡлимә.\n– Еңһәләр, һиңә бер бүләк, – тип шарт-шарт ашай башланы Әсҡәт.\n– Һин миңә теге «Металлург» менән уйнаған өсөн должен әле...\n– Вәғәҙә иткәс, булыр. Икеһе өсөн ҙурҙан бүләк булыр, – тип, рәхмәт әйтеп, аш бүлмәһенән өсөнсө таймды ҡарарға ашыҡты.\n– Әллә, әллә... – тип һаман бирешмәне ҡатыны.\n– Бына күҙ тейҙерҙең. Булды һиңә бүләк, булмай ни... Тигеҙләнеләр бит иҫәпте.\nӘсҡәт өйөнөң арҡырыһы-буйын һанай башланы. «ҡайҙан ғына сыҡтым икән аш бүлмәһенә... Сәй эсергә ултыр, сәй эсергә ултыр, имеш...» – тип эстән генә һүкмәксе булды Әсҡәт бисәһен.\n– Тыныслан инде, һөйөклөм, – тип юхаланды Әҡлимә. – Бая әбейемә барғанымда, ул, «Салауат»тар еңә тип төш күрҙем, тигәйне. Һиңә өндәшмәйерәк торғайным. Уның бит төшө һәр ваҡыт дөрөҫ була. Һин быны беләһең дә инде.\nӘсҡәттең йөрәгенә йылылыҡ инде.\n– Ниңә уны бая уҡ әйтмәнең? – тип йәнә тынысланып, уйынды күҙәтергә тотондо.\nТөп ваҡыт еңеүсене асыҡлай алмағас, өҫтәмә ваҡыт башланды.\n– Бәлки, әбейең өҫтәмә ваҡытты күҙаллағандыр, – тип бисәһен үсектермәксе генә булғайны...\n– Гол-лл-л!!! Беҙҙекеләр еңде! Ур-ра! – тип бала-саға шикелле һикергеләй башланы Әсҡәт. – Еңделәр бит, еңделәр.\nӘҡлимәһен күтәреп күккә сөйҙө. Уңарсы Арыҫлан менән Янбулат та йүгереп ҡайтып, атаһы менән әсәһен ҡосаҡларға кереште. Бире яҡтағы, күптән инде, олоғайып, яратҡан шөғөлө һунарсылыҡты ташлап, мылтығын түр яҡҡа элеп ҡуйған Мозафар ҡарт, шатлығынан урамға сығып, бер яһауын һауаға шартлатты. Бына һиңә байрам.\nИртәгәһен Әсҡәт әле ҡатыны менән балалары тормаҫ борон, сәй эсә һалып, бесәнгә барырға атын егергә ашыҡты.\nКүпме генә ат санаһына бесәнде һыйҙырырға тырышмаһындар, барыбер бер күбәләй йөгө һыймай тороп ҡалды.\n– Ярай, улым, иртәгә килеп алырбыҙ әле, әтү һин ял иткәндә килмәһәк, киләһе ялға ҡар бөтөр ул. Ана бит, ҡалай шәп иретә.\n– Алырбыҙ, атай, – тигәндә, Әсҡәттең иҫенә ҡылт итеп иртәгә буласаҡ хоккей уйыны төштө. Ул яйлап ҡайтып еткәнсе бала-саға шикелле нисек тә бармай ҡалырға хәйлә ҡорҙо.\n– Атай, мин үҙем дә, һине йонсотмай, бер генә күбә бесәнде барып алыр инем дә ул. Тик иртәгә хоккей була бит әле. Алыҫ бит, ҡайтып өлгөрөп булмаҫ, тим.\nБелә ине атаһы малайының көйәрмән икәнен. Хоккейҙы бит бәләкәстән яратты. Көҙҙән боҙ туңыр-туңмаҫтан, йәйҙән әҙерләнгән ағас сәкәндәрен алып, иптәштәре менән ат тиҙәген ҡыуалап, сынығып үҫте улар. Ана, улы ниндәй бәһлеүән. Ул заманда әмәле сыҡһа, бәлки, ҙур спортсы ла булып киткән булыр ине. Нисауа, былай ҙа нисауа, тип эстән маһайҙы Фәйзулла ҡарт.\n– Ярай, улым, ул ғына бесәнде үҙем дә барып алырмын,– тип күңелен йыуатты ҡарт.\nЯл көнө тороу менән Әсҡәттең иҫенә Әҡлимәһенә вәғәҙә иткән бүләк төштө. Берәй нәмә алып бирәйем, тип ир эстән һөйләнде. Әтү, күҙ тейеп ҡуйыр ҙа, бөгөн еңелерҙәр, тип, сәғәт иртәнге ун тулмаҫ борон, юҡ-бар йомошон йомошлайым тип, үрге магазинға ашыҡты. Ял көнө булғанға күрә магазин алдында әбей-бабай, дуҫ-иш хоккей уйынын уртаға һалып, бәхәс ҡорған. Үткән уйынға һәм бөгөнгөһөнә, йәнәһе, үҙҙәренсә анализ яһайҙар. Магазин асылыу менән Әсҡәт йәһәт кенә Әҡлимәһенә күлдәк алды ла өйөнә ашыҡты.\nМагазин артында йыйылышҡан әшнәләр тамаҡ сылатып, кәйефтәрен күтәреп ултыра ине инде. Береһе, тартҡылашып, йотмайым да йотмайым, ти, уҙған көндә үк, юлаевсылар еңеүенә ант итеп, бисәһенә насар ғәҙәттән ҡотолорға вәғәҙә биргән. Әсҡәтте күреп ҡалыу менән артынан йүгерҙе. Ауылдаштар һөйләшә-һөйләшә өйҙәренә таралышты.\nХоккей ваҡыты етеү менән Әсҡәт, ҙур эш башҡарған кеше һымаҡ, бисәһенә вәғәҙә иткән бүләген тапшырҙы. Өйгә йәнә йәм өҫтәлде. Тегенеһе шатлығынан түҙә алмай, күлдәген кейә һалып, килешәме лә килешәме, тип көҙгө алдында өйрөлдө.\n– Бөгөн дә еңәбеҙ, улай булғас, бабаҡайым, – тип Әсҡәтенә иркәләнде.\n– Бирһен, Хоҙай, – тигән булды тегенеһе.\nУйын башланды. Күп тә үтмәй, ҡунаҡтар уңышҡа өлгәшә. ҡапҡасыбыҙҙың ғәйебе юҡ бында, тип тынысландырҙы күңелен Әсҡәт. Иншалла, ваҡыт күп әле, тип өҙгөләнде иренә ярарға тырышҡан ҡатыны.\nИкенсе тайм башланды. Һуңғы арала еңеүгә тос өлөш индергән Владимир Антипов дәғүәсенең вайымһыҙлығы арҡаһында ауыр йәрәхәт алды, буғай. Үҙен носилка менән боҙҙан алып сығып китәләр. Судьялар уларға биш минут штраф бирә. Бына, исмаһам, мөмкинлек. Һәм беренсе звенобыҙ тырышлығында Игорь Григоренко уңышҡа өлгәшә. Гол!!!\nӘле ваҡыт бар, тағы бер гол сәпәргә була, тигән булды Әсҡәт, Әҡлимәһенә боролоп.\n– Эйе, эйе, – тигән булды уныһы, һаман көҙгө алдынан китмәй, борғаланып.\n– Гол!!! Йәнә Григоренко! Ур-ра! – тип телевизорҙы үбергә тип торғанында, борола һалып, Әҡлимәһен үбергә тотондо.\n– Бына әйттем бит мин һиңә. Еңәләрме? Еңәләр.\n– Ашыҡмай тор, ашыҡмай тор, – тип урынына барып ултырҙы Әсҡәт.\nКүп тә үтмәй, әлеге лә баяғы Александр Радулов, Виктор Козлов ойошторған матур комбинацияны Сергей Зиновьев уңышлы тамамлай. Гол!!!\nҮәт, исмаһам, уйын, тип эстән ҡыуанды Әсҡәт. Эштең былай барыуын күреп, Әҡлимәһе лә иренең эргәһенә ултырып, хоккейҙы күҙәтә башланы.\n– Инде еңерҙәр ул, ҡайҙа, атайымдың хәлен белеп киләйем, – тип Әсҡәт ҡуҙғалғайны ғына, бисәһе:\n– Мин ҡәйнәмә шылтыратып, хәлдәрен белештем инде. ҡайным урмандан ҡайтҡан. Борсолмаһын, тине.\n– Үәт, рәхмәт, Әҡлимәм, – тине лә, Әсҡәт тыныс күңел менән хоккей ҡарауын дауам итте.\nНиһайәт, көсөргәнеш бөттө. Беҙ еңдек.\n– Әйттем бит мин һиңә, – һүҙен ҡеүәтләп, Әҡлимәһе йәнә иренә ҡарап ҡыуанды.\n– Ярай, ярай, күҙең тейеп ҡуймаһын, – тип йорт хужаһы мал-тыуарын ҡарарға сыҡты.\nАуылды яңғыратып, йәш-елкенсәктең «Салауат!», «Салауат!» тигән һөрәндәре оҙаҡ ишетелеп торҙо.\n– Матур бит, ә, тормош, – тигән булды Әсҡәт, күңелен йыуатып.


Тәүлек буйына яуған ҡар һөҙөмтәһендә Өфө юлдарында ун баллы тығындар күҙәтелде\nСиноптиктар хәбәр итеүенсә, тәүлек дауамында баш ҡалала айлыҡ норманан 50 процентҡа күберәк ҡар яуған. Салауат Юлаев һәм Октябрь проспекттарында, Менделеев, Жуков, Галле ҡалаһы урамдарында автомобиль тығындары барлыҡҡа килде.Электрон видеокамералар уларҙың айырыуса иртәнге сәғәттәрҙә күп булыуын теркәгән. Руль артына ултырыусылар эш урындарына барып етеү өсөн бер-нисә сәғәт буйына тығындар кәмегәнен көтөргә мәжбүр булды.\nЯңы двигатель ижад иттем\nЙылайыр районында йәшәүсе Рифҡәт Вәхитов шундай фекерҙә.\nБәндәбикә иҫтәлегенә автосәйәхәт\nБашҡорт ҡатын-ҡыҙҙары йәмғиәте республикабыҙҙың ауыл-ҡалалары буйлап сәфәргә әҙерләнә.


Йөрәк ҡушыуынса - Bash.News\nЙөрәк ҡушыуынса https://bash.news/news/85634_jrk_ushyuynsa/?lang=bash\nИл инәһе, яҙыусы, публицист, педагог, уҡыу әсбәптары авторы,"Шифа" брендын булдырған," Йәйләү" балалар лагерына яңы рухи һулыш өргән өлгөлө әсә – Мәрйәм Бураҡаева — ғүмере буйы йөрәк ҡушыуы буйынса йәшәй. Күркәм юбилейы уңайынан үткәрелгән ижад һәм ғәм кисәһе тураһында беҙҙең сайтта уҡығыҙ.\nМәрйәм Бураҡаеваның юбилей кисәһе киң йәмәғәтселек ҡатнашлығында республикабыҙҙың иң күркәм сәхнәһендә үтте. Юбиляр үҙен тәбрикләргә килеүсе олоһо-кесеһенә: " Хәйерле кис, туғандар, һеҙҙең һәр ҡайһығыҙҙы исемләп беләм" тип мөрәжәғәт итте. Ысынлап та шулай, залға башҡорт теле, мәҙәниәте, тарихы, этнографияһы, рухиәте, халыҡ педагогикаһына мөкиббән бирелгән халыҡ йыйылғайны. Сәхнәгә бер-бер артлы күтәрелеүселәрҙең фекерҙәре ихласлығы менән айырылып торҙо.\nЗөһрә Бураҡаева, Мәрйәм Бураҡаеваның ҡыҙы: “Ғаиләбеҙҙә шундай матур осор етте: Таңсулпан, мин, Гөлнур апайым ижад менән тулыбыҙ һәм әсәй менән күп аралашабыҙ. Миңә тәржемә эшендә, сценарий яҙыуҙа ҙур ярҙам күрһәтә. Ошо ваҡыт оҙағыраҡ дауам итһә ине”.\nМәрйәм Бураҡаева биш балаға ғүмер биргән батыр йөрәкле әсә. Уның балалары бишеһе биш өлкәлә халҡыбыҙға нур сәсеп, ижад ҡомары менән янып йәшәй. Мәрйәм Бураҡаева туған телде өйрәнеү, үҙ милләтең өсөн ғорурлыҡ тойғоларын тәрбиәләүҙе үҙенең ғаиләһе - балалары, ейән-ейәнсәрҙәре өлгөһөндә күрһәтә. Мәрйәм Сабирйән ҡыҙы ысын мәғәнәһендә халыҡ уҡытыусыһы, ил инәһе, милләт әсәһе. Уның янында һәр башҡорт үҙен тыныс, ғорур, ышаныслы итеп тоя.\nМәрйәм Бураҡаева, яҙыусы, Рәсәй дөйөм белем биреү мәктәптәренең почетлы уҡытыусыһы, Салауат Юлаев ордены кавалеры: “Бер ниндәй вазифалы урындар, күрһәтмәләр менән эшләмәнем. Йөрәгем ҡушҡанса халыҡ һәм хаҡлыҡ юлынан барҙым. Тәбиғәттән бирелгән милләттәрҙе һаҡларға кәрәк”.\nМәрйәм Сабирйән ҡыҙы Бураҡаева бөгөн дә ил уртаһында ҡайнап йәшәй, мәктәптәрҙә осрашыуҙарҙа йыш була. Ҡайнар йөрәге типкәндә ауыл-ҡасабаларҙа йәшәүсе олоһо-кесеһе менән осрашып, ғәм, сәм, рух уятыуҙан бер ваҡытта ла туҡтамаясаҡ. Киләсәктә "Йәйләү" балалар лагерын йыл әйләнәһенә эшләүен теләй. Халҡыбыҙ унан милләтте һаҡлау, ҡурсалау юҫығынан тағы ла тос фекерҙәр, яңы проекттар һәм ижади бейеклектәр көтә.


Йыйынға рәхим итегеҙ! | Йәншишмә\nЙыйынға рәхим итегеҙ!\nНаписал в 27 июля 2017, 12:57\nАлдынғы ҡарашлы, маҡсатлы, илһөйәр башҡорт йәштәрен оло ҡорға йыйыла. Йырҙарҙа данланған Ирәндек буйында, Граф күле янында, 29 июлдә Башҡорт йәштәре йыйыны үтә. Данлы тарихыбыҙға яңы күҙлектән бағып, халҡыбыҙҙың бай мираҫына – йолаларына, ғөрөф-ғәҙәттәренә таянып әҙерләнгән яңыртылған форматтағы йыйынға республиканан һәм Рәсәй төбәктәренән йәштәр саҡырыла.\nҠатнашыусыларҙы мауыҡтырғыс мажара – этноквест көтә. Уның барышында йәштәр шәжәрә, «Урал бөркөтө» конкурстары, Башҡортостан Республикаһы ойошторолоуына 100 йыл тулыуға арналған интеллектуаль уйындарҙа белемен тикшерәсәк. Уйын барышында иң күп мәрәй туплаған райондарға ҙур бүләктәр әҙерләнгән.\nБайрамда көрәш һәм грепплингта билде һынарға, традицион милли уйындарҙа күңел асырға ла мөмкин буласаҡ.\nБынан тыш, Ылаҡ һәм һыбайлы биатлон буйынса күрһәтмә сығыштар, Башҡортостанды донъя кимәлендә танытҡан билдәле спортсылар – «Рәсәйҙең иң көслө кешеһе» Эльбрус Ниғмәтуллин, төрлө һуғыш төрҙәрендә чемпион исемен яулаған Денис Шафиҡов, Илфат Әмиров һәм Динар Аҡмырҙин менән осрашыуҙар ҡаралған.\nЙыйындың күрке – заманса башҡорт кейеме фестиваль-конкурсында шәхси предприятиелар һәм дизайнерҙар тәҡдим иткән күҙҙең яуын алырлыҡ кейем коллекцияһы менән танышырһығыҙ.\nКиске программала – Радик Юльяҡшин һәм этно-рок төркөмдәр ҡатнашлығындағы концерт, таңға ҡәҙәр башҡорт эстрадаһының йәш йондоҙҙары менән берлектәге «Беҙ башҡортса бейейбеҙ» тип аталған дискотека көтә.\nШәп байрамдан ситтә ҡалмағыҙ!\nЙыйын 29 июль иртән сәғәт 11 -ҙә башлана.\nОйоштороусылар – Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы Башҡарма комитеты, Баймаҡ районы хакимиәте һәм Башҡортостандың Мәҙәниәт министрлығы.\n« «Мәктәпкә әҙерләнергә ярҙам ит!»


Гәзиттең номеры: 73-74 » Гәзиттең номеры: 73-74 » Яйыҡ гәзите | Газета Яик\nЯйыҡ гәзите » Гәзиттең номеры: 73-74\nСенаж һалына башланы30.06.2015\nРайон хужалыҡтары дәррәү мал аҙығын әҙерләүгә тотондолар. Иң беренселәрҙән булып «Байрамғол» агрофирмаһы кәзә үләне сабырға төштө, уның артынса «Садиҡов», «Прогресс», «Шәрипов» крәҫтиән-фермер хужалыҡтары, «Юрға», «Күмәс» йәмғиәттәре ҡуҙғалды. Аграрийҙарға быйыл 10 мең гектарҙа үлән сабып 6900 тонна бесән, 40 мең тонна сенаж һәм 11500 тонна силос әҙерләү бурысы тора.\n- Кәзә үләне өлгөргән, уны сәскә атмаҫтан алда йыйып алырға кәрәк. Юғиһә, сифатын юғалта, гектар көсө 50-60 центнер тәшкил итә. Көндәр һәйбәт торһа, ҡоролоҡ булмаһа, бер миҙгелдә кәзә үләнен тағы ла бер тапҡыр йыйып алырға ниәтләйбеҙ, - ти ауыл хужалығы бүлегенең баш агрономы Арслан Шәғәретдинов. «Байрамғол» агрофирмаһы менән «Юрға» йәмғиәте эште тиҙләткән, сенаждан тыш күстерәне сабып бесәнгә өйөү менән мәшғүлдәр. Ҡоротҡос бөжәктәр ҙә йоҡламай, эҫе көндәр улар өсөн ҡулай ғына. Наурыҙ, Амангилде, Илсе биләмәләрендә күпләп күренә башлағандар. Саранчалар күбәйгән урынды шундуҡ эшкәртеп торалар. 40 мең гектар майҙан махсус препарат менән эшкәртелгән дә инде. Арслан Нәзир улы әйтеүенсә, быйыл ҡуҙаҡлы культураларға өкөбаш күбәләге (совка-гамма) һөжүм башлаған, әле кәзә үләне баҫыуҙарында күренгеләй икән. Техника менән проблема юҡ, хужалыšтар «Урал арты МТС-ы», «МТС Учалинская»ның хеҙмәте менән файҙалана.


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - ҮҘ ЭШЕ - ХӘЛӘЛ КӨСӨ - 2021 - Мәҡәләләр\nҮҘ ЭШЕ - ХӘЛӘЛ КӨСӨ\nУҡырға, белем алырға тырышырға, һөнәр үҙләштерергә, юғары уҡыу йортона инергә, ғаилә ҡорорға, балалар үҫтерергә һәм эшләргә, эшләргә, эшләргә... Күптәребеҙ тап ошо формула тип әйтәйекме, планмы ул, шуның буйынса йәшәйбеҙ. Унан ситкә тайпылыусылар ҙа, үҙ тормоштарына яңылыҡ, үҙгәреш индереүселәр ҙә бар, әлбиттә, әммә улар бик аҙ. Бөгөн шундайҙарҙың береһе - Мәләүез районының Һыртлан ауылында тыуып үҫкән, хәҙерге көндә Стәрлетамаҡта йәшәгән һәм эшләгән Илназ ӘСЛӘМОВ тураһында бәйән итмәксебеҙ.\nИлназ бәләкәйҙән тырышлығы менән айырыла, һәр ваҡыт үҙенә ауырыраҡ юлды һайларға, алдына маҡсат ҡуйырға, башлаған эшен еренә еткереп ҡуйырға өйрәнеп үҫә. Мәктәпте тамамлағас, электрик һөнәрен үҙләштерә. Етешһеҙлектәрҙән, аҡсаһыҙлыҡтан арыныу, яҡшы тормош тураһында хыяллана. Тәмәке тартыу, һыра йә башҡа төрлө алкоголле эсемлекте тәмләп ҡарауҙы башына индереп тә ҡарамай, сөнки был ҡылыҡтарҙың аҡсаңды юҡҡа сарыф итеү, елгә осороу икәнен аңлай. Тиҙҙән Илназ ауылда пилорама аса, сәскәләр һата башлай. Былар барыһы ла уға, әлбиттә, ҙур тәжрибә мәктәбе була. Шунан Илназ Себер тарафтарына сығып китә. Шул уҡ ваҡытта юғары белем тураһында ла онотмай, ситтән тороп уҡыуын дауам итә. Ғаилә ҡороп, Стәрлетамаҡ ҡалаһында төпләнә, ипотекаға фатир алалар. Барыһы ла һәүетемсә бара, эш хаҡы алаһың, бурыстарыңды түләйһең, тағы ла эшкә сығып китәһәң. Бер ҡараһаң, барыһы ыңғай ғына барған һымаҡ, әммә ул хыялланыуҙан туҡтамай. Үҙ эшен асыу тураһындағы уй башынан сыҡмай. Тик... эшҡыуарлыҡ менән шөғөлләнеү өсөн башланғыс капитал кәрәклеге уны ете ҡат үлсәргә мәжбүр итә.\nВаҡыты еткәс, эш үҙенән-үҙе килеп сыға. Уйламаҫтан. Ҡатын-ҡыҙҙар байрамына кәләшенә... гример көҙгөһө эшләп бирә. Бар күңелен һала был яңы шөғөлгә: яҡтылыҡ лампалары менән ҡаймалай, тартмалы өҫтәле лә бик йәтеш генә килеп сыға. Матурлыҡ салонындағы заманса йыһазың ары торһон! Ҡатынының ҡыуаныуын, туғандарының, дуҫ-иштәренең һоҡланыуын күреү һәм уларҙың да заказ биреүе тап ошо шөғөлгә этәрә лә инде. Тәүҙә яратҡан эше менән фатирында ғына шөғөлләнә, вахтаһынан йөрөп ҡайта ла, йәнә дәртләнеп ағас эшенә тотона. Уның тауарын алырға теләүселәр артҡандан-арта бара. Өлгөрә алмай башлағас, Себерҙәге эшен ҡалдырып, бар көсөн, ваҡытын, күңелен үҙенә оҡшаған ошо шөғөлөнә бағышлай. Эшҡыуарлыҡ Илназға тормошта үҙ урынын табырға ярҙам итә, ә иң мөһиме, ул эшенән ҡәнәғәт. Цех аса, эшкә кешеләр ала. Заказдар Стәрлетамаҡтан, республиканан ғына түгел, бөтә ил буйынса килә, хатта алыҫ Хабаровск крайына ла оҙатыла уның гримёр көҙгөләре. Белемен дә камиллаштырырға онотмай Илназ. "Аңды тулыһынса үҙгәртеү өсөн күп әҙәбиәт уҡырға тура килде", - ти ул. - Әгәр ҙә кеше эскеселәр йәки ялҡауҙар араһында йәшәй һәм бер нәмә лә үҙгәртергә теләмәй икән, тимәк, улар һымаҡ буласаҡ. Ҡурҡмаҫҡа, уйларға, эҙләргә, тырышырға, табырға һәм йәшәргә кәрәк. Үҙең теләгәнсә, һәр көндөң, үҙ көсөңдөң ҡәҙерен белеп".\nӘлбиттә, эшҡыуар булып китеүе еңел түгел. Ауыр ваҡыттар ҙа, Илназдың башланғыстарын хупламаусы хейтерҙар ҙа булмаған түгел, булған. Әммә улар егетте ҡурҡытмай, киреһенсә, алға этәрә, ҡаршылыҡтарҙы еңеп алға барыуы үҙе бер бәхет, тип иҫәпләй ул. Ябай ауыл егетенең тырышып алға, тауға үрмәләүенә, бар күңел йылыһын һалып эшләгән көҙгө, шкаф, өҫтәл һәм башҡа сифатлы йыһаздарына ҡарап ҡыуанырға ғына ҡала.\nЯҙылған: 09.04.21 | Ҡаралған: 177


Рөстәм Хәмитов Башҡортостандың билдәле ҡатын-ҡыҙҙары менән осрашты // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\n15:05, 5 марта 2011 Сәйәсәт\nТөбәк башлығы ханымдарҙы яҡынлашып килгән яҙғы байрам – 8 март менән ҡотланы һәм йәмғиәттә ҡатын-ҡыҙҙың роле ҙур булыуын һыҙыҡ өҫтөнә алды. Медицинала, мәғарифта, сауҙала ҡатын-ҡыҙҙар 70 проценттан ашыуын биләй. Был тармаҡтар, Президент әйтеүенсә, тормошобоҙҙоң нигеҙе булып тора.\n— Ҡатын-ҡыҙҙарҙың хеҙмәтен еңеләйтергә кәрәк, — тип билдәләне Рөстәм Хәмитов. – Һеҙҙең күптәрегеҙ кешеләр менән эшләй. Бындай хеҙмәт иғтибар туплауҙы, көс һәм ныҡышмалылыҡ талап итә.\nИрҙәр өсөн эргәһендә ҡатын-ҡыҙҙың булыуы бик мөһим, тип билдәләне республика башлығы.\nТеги: БР Президенты осрашыуҙары, ҡатын-ҡыҙҙар


2020 йылға Стәрлетамаҡта ядро медицинаһы үҙәге төҙөләсәк | Выпуск передачи ГТРК «Башкортостан»\n2020 йылға Стәрлетамаҡта ядро медицинаһы үҙәге төҙөләсәк\n25 апреля 2019 — 14:52\nСочиҙағы Рәсәй инвестиция форумында Башҡортостан Хөкүмәте менән «МедИнвестГрупп» компаниялар төркөмө араһында ошо туралағы килешеүгә ҡул ҡуйылды. Проектты ғәмәлгә ашырыу өсөн 1 миллиард һум аҡса талап ителә, сығымдарҙы иһә тулыһынса инвестициялар иҫәбенә ҡаплау ҡарала. Үҙәк Стәрлетамаҡ дауаханаһы биләмәһендә урынлашасаҡ, уның төп фунцияһы — онкология ауырыуҙарын диагностикалау һәм дауалау. Учреждение заманса медицина техникаһы позитрон-эмиссиялы компьютер томографы, нур терапияһы өсөн ике һыҙыҡлы тиҙләткес һәм бергә тоташҡан ҡорамал менән йыһазландырыласаҡ. Бынан тыш, проектта шешкә ҡаршы дарыу терапияһы стационарын ойоштороу ҙа ҡаралған.


Сибай филармонияһы юбилей миҙгелен башҡорт драма театрында ҡаршылай // Мәҙәниәт | новости башинформ.рф\nСибай филармонияһы юбилей миҙгелен башҡорт драма театрында ҡаршылай\n11:37, 5 сентября 2018 Мәҙәниәт\nӨФӨ, 2018 йыл, 5 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.\nСибай дәүләт филармонияһының 25-се концерт миҙгелен асыу тантанаһы А. Мөбәрәков исемендәге Сибай башҡорт драма театрында уҙа.\nМузыкаль коллективтар бында өсөнсө миҙгел эшләй. 2015 йылдың 4 сентябрендә янған филармония бинаһы төҙөкләндерелмәгән әле. Ул саҡта янғын ваҡытында икенсе һәм өсөнсө ҡаттар, шулай уҡ ҡыйыҡ юҡҡа сыҡты.\nКапиталь ремонтты көҙ көнө үткәреү күҙаллана, тип хәбәр итте Сибай концерт-театр берләшмәһенең әҙәбиәт-реклама бүлеге етәксеһе Гөлгөнә Мулләхмәтова.\n«Беҙгә 25 йәш!» тип аталған юбилей концерты 4-5 октябрҙә була. 18 октябрҙә ошо программа Өфөлә, «Башҡортостан» дәүләт концерт залында күрһәтелә. Концертта тотош ижади состав ҡатнаша.\nСибай филармонияһына 1993 йылда нигеҙ һалынған. 1998 йылда учреждениеға дәүләт филармонияһы статусы бирелгән. Ошо йылдар эсендә филармония солистары, «Сибай» халыҡ бейеүҙәре ансамбле, оркестр, «Тархан» фольклор-эстрада төркөмө популярлыҡ һәм тамашасылар һөйөүен яулап өлгөрҙө. 2013 йылда учреждение «Сулпан» Сибай балалар театры менән берләштерелеп, концерт-театр берләшмәһе тип үҙгәртелде.


ОҘОН БУЛҺЫН ҒҮМЕРКӘЙЕ БАЛАҠАЙҘЫҢ\n14 Март 2018, 18:30\nМетахроматия лейкодистрофияһы … Мәләүездә йәшәгән 6 йәшлек ҡыҙҙың әсәһе нәҡ ошо һүҙҙәрҙе ишетә. Был сирҙең ни тиклем мәкерле, үлемесле икәнлеген аңлаған һайын, ҡотолғоһоҙ хәлдән, сараһыҙлыҡтан өҙгөләнгән әсә йөрәге нисек түҙгән, күпме күҙ йәштәре түгелгән – беҙ белмәйбеҙ, инде дошманыңа күрһәтмәһен…\nТәбиғәт ҡанунына ярашлы, Аллаһ тәғәлә теләге менән Әҙәм балалары өсөн тәғәйенләнгән Ер йөҙөндәге тормош асылы - Кешелектең яңырыуында, йәғни сабыйҙар тыуа, быуын быуынды алмаштыра һәм һәр ата-әсә өсөн йәшәү мәғәнәһе -уның улы, ҡыҙында дауам итеүендә. Ололар йәштәрҙе түгел, ә балалары, тәбиғи әжәл ваҡыты еткәс ҡәҙерләп, хөрмәтләп, ата-әсәһен баҡыйлыҡҡа оҙатырға тейеш. Эйе, киреһенсә булырға тейеш түгел. Уйлап ҡарағыҙ, сабыйына табиптар ҡот осҡос ҡарар сығарған йәш әсә нимә кисерә!? Күҙ алдына килтереүе ҡурҡыныс, күҙ ҡараһы кеүек ҡәҙерләп, һөйөп үҫтергән, инде тумалған сәскә кеүек һәләттәре асылырға әҙерләнгәндә…\nМетахроматия лейкодистрофияһы … Үткән йылдың июнь айында Мәләүез ҡалаһында йәшәгән 6 йәшлек ҡыҙ баланың әсәһе нәҡ ошо һүҙҙәрҙе ишетә. Был сирҙең ни тиклем мәкерле, үлемесле икәнлеген аңлаған һайын, ҡотолғоһоҙ хәлдән, сараһыҙлыҡтан өҙгөләнгән әсә йөрәге нисек түҙгән, күпме күҙ йәштәре түгелгән – беҙ белмәйбеҙ, инде дошманыңа күрһәтмәһен…\nАлты йыл элек ҡулына сабыйын алғас, Алина үҙен донъяла иң бәхетле әсә итеп тоя. Аҡыллы, теремек, матур ҡыҙ бала, яҡындарын һөйөндөрөп, тәүге аҙымдарын яһай, йүгерә башлай – ниндәй бәхетһеҙлек һағалауы бер кемдең башына ла инеп сыҡмай. 3 йәштә аяҡтары ауырта башлағас та, әсә саң ҡаға, тик дауаханала врачтар ауырыуҙы асыҡлай алмай. Баланың һыҙланыуын, хәрәкәттәре үҙгәреүен күргән ата-әсә Өфөлә тикшереү үткәрәләр, ҡыҙғанысҡа ҡаршы, һөҙөмтә булмай – дөрөҫ диагноз ҡуйылмай. Тик Мәскәү ҡалаһында Педиатрия фәнни тикшеренеү институтында ғына мәкерле сир асыҡлана. Ауырыу бик тиҙ аҙа, ваҡыттың һәр минуты ҡәҙерле. Врачтар әсә йөрәген ярырҙай ҡарар сығара: “Ауырыу дауаланмай. Әгәр өлгөрә алһағыҙ, донор елеген күсереү (трансплантация костного мозга) буйынса операция яһатырға кәрәк, әлбиттә, бала өсөн был бик ауыр һәм хәүефле!” Ә башҡа сара юҡ. Етмәһә, ваҡыт та юҡ. Күп уйлап тормай, Аделияның ата-әсәһе Мәскәү ҡалаһындағы Рәсәй Балалар клиник дауаханаһына мөрәжәғәт итә. Бында баланы яңынан тикшереп, донор эҙләй башлайҙар. Өс ай ғаилә бына бөгөн, бына иртәгә операцияға саҡыртырҙар тигән өмөт менән йәшәй, әммә тура килгән донор табылмай һәм клиника баш тарта. Күрәһең, үлемесле генетик ауырыуҙың бик тиҙ көсәйеүен һәм баш мейеһе күҙәнәктәрен үлтереүен белгән врачтар, үткән ваҡыт баланың һәләкәтен яҡынайтыуын аңлап, шулай эшләгәндер. Ғаилә сит ил клиникаларына мөрәжәғәт итеп ҡарай һәм Израиль врачтарынан консультацияға килергә тәҡдим алалар. Ошо уҡ осорҙа, Рәсәйҙә бындай диагноз менән ауырыуҙарҙың күбеһенән баш тартҡанын белһәләр ҙә, Мәскәү врачтары кәңәше менән документтарҙы Санкт-Петербург ҡалаһындағы Р.М.Горбачёва исемендәге балалар онкология үҙәгенә лә ебәрәләр. Был юлы һөйкөмлө башҡорт ҡыҙына яҙмыш йылмая – 2017 йылдың декабрендә Петербург врачтары баланы операцияға алырға риза була. Ата-әсә быны мөғжизә, Аллаһ тәғәләнең бүләге итеп ҡабул итә - өмөт уяна! Ғаилә өсөн тағы бер һынау – бала ғүмерен ҡайһы ил врачтарына тапшырырға, нисек яңылышмаҫҡа? Сит илдә үтә ҙур сумма талап ителә, уны йыйыуға күп ваҡыт китә, ә бында һәр сәғәте ҡиммәт – бала ғүмере хаҡы менән иҫәпләнә. Ваҡыт - Аделияның төп дошманы, һәм ата-әсә ғәзиздәренең яҙмышын Рәсәй врачтарына ышанып тапшырырға була. Бөгөн Әҙилә Ҡәйүмованың ғаиләһе түҙемһеҙлек менән донорҙың әүҙемләген һәм һөйәк елеген күсереү (трансплантация костного мозга) буйынса операцияға саҡырыу көтә.\n… Хәҙерге көндә Аделия-Әҙилә йүгермәй инде, ололар ярҙамы менән генә йөрөй, үҙе кейенә лә алмай… ҡулдары ҡалтырай, шуға күрә яҙыуы, һүрәт төшөрөүе лә уға ҡыйын. Был бәләкәс ҡыҙсыҡ - шул тиклем һөйкөмлө, матур бала, алсаҡ, нурлы йөҙө, йылмайыуы фәрештәне хәтерләтә. Әйҙәгеҙ беҙ ҙә һөйөү, мәрхәмәтлек нурын уға йүнәлтәйек, Юғары көстәрҙән уның тиҙерәк һауығыуын, яҡындарын шат-сәләмәт көлөүе менән шатландырыуын теләйек!


Рәсәй банкы төп ставканы 10 ярым процентҡа тиклем кәметте. Бер йыл самаһы был күрһәткес 11 процент кимәлендә һаҡланып килде. Аҡса-кредит сәйәсәтен йомшартыу тәү сиратта иҡтисадтағы ыңғай үҙгәрешкә бәйле, инфляция тотороҡланды, баҙарҙа хәүеф сығанаҡтары кәмей бара тип аңлатма биргән Рәсәй банкы бөгөн ҡабул ителгән ҡарар сәбәпле.\nБөгөн Дәүләт Думаһы ултырышында «Ғәҙел Рәсәй» фракцияһы ағзаһы, депутат Илья Пономаревтың вәкәләте туҡтатылды. Был ҡарарҙың сәбәбе парламентарийҙың вазифаһын тулы кимәлдә үтәмәүенә бәйле. Илья Пономарев Дума ултырыштарында ҡатнашмаған, һуңғы бер нисә ай дауамында ул бөтөнләй сит илдән ҡайтып килгәне юҡ. Генераль прокуратура халыҡ вәкиленә ҡарата енәйәт эше ҡуҙғатҡан. Ул Сколково фонды аҡсаларын туҙҙырыуҙа ғәйепләнә.\nЕврокомиссия башлығы Жан клод Юнкерҙың Санкт-Петербургта үтәсәк халыҡ-ара иҡтисади форум барышында Рәсәй менән Европа берлеге араһында мөнәсәбәттәрҙе көйләү тураһында Владимир Путин менән фекер алышырға теләге ҙур. Был турала Еврокомиссия башлығының рәсми вәкиле Мирна Андреева белдергән. Жан клод Юнкер Рәсәй Президенты менән һуңғы тапҡыр 2014 йылдың ноябрендә Брисбен ҡалаһында осрашҡайны.\nАҡтүбә ҡалаһындағы ҡорал магазиндары һәм хәрби часткә һөжүмде радикаль дини ағымдарҙың береһе салафизмды үҙ итеүселәр ойошторған. Был турала Ҡаҙағстан Президенты Нурсолтан Назарбаев илдең Именлек советы ултырышында белдерҙе. Ил башы террор ғәмәлен башҡарыусылар һәм ойоштороусылар тураһында тулы мәғлүмәт алыныуын билдәләгән. Именлек көстәренә, дин тәғлимәттәренә һылтанып, Ҡаҙағстандағы тотороҡлоҡто ҡаҡшатыуға радикалдар менән аяуһыҙ көрәш алып барыу бурысы ҡуйған.\nАфғанстандың көнсығышындағы Нангархар провинцияһында йома намаҙы ваҡытында мәсет шартлатылған. Террор ғәмәле һөҙөмтәһендә өс кешенең ғүмере өҙөлгән 40 кеше йәрәхәтләнгән. «Тор ньюс» агентлығы мәғлүмәттәренә ярашлы, шартлауҙа һәләк булыусылар араһында мәсет имамы ла бар.


Күсәр » «Йәшлек» гәзите | Газета «Йәшлек»\nГазета "Йәшлек" » Махсус биттәр » Күсәр\nУтилләштереү дауам итә\nИҫке машиналарҙы утилләштереү программаһы киләһе йылда ла дауам итәсәк, ә 2012 йылдан иҫке йөк автомобилдәре лә был программала ҡатнашасаҡ\nИҫке автомобилдәрҙе утилләштереү программаһы, быйыл ғына башланыуына ҡарамаҫтан, халыҡта ҙур популярлыҡ яулап өлгөрҙө. Ябай кеше үҙенең иҫке машинаһын утилгә тапшырып, яңыһын алыуға 50 мең һумлыҡ сертификат алып ҡыуанһа, дәүләт ярҙамы ватаныбыҙ автозаводтарын дәртләндереп, уларҙың килемен арттырған. Программаның беренсе этабынан һуң, йәғни уға бүленгән финанс бөткәс, яҡшы сараны юҡҡа ғына тағы ла оҙайтманылар. Еңел автомобилдәр менән тәжрибә килеп сыҡты, тип әйтергә лә була. Шуны иҫәптә тотоп, РФ Хөкүмәте 2011 йылда еңел автомобилдәрҙе утилләштереү программаһын дауам итеүгә 14 миллиард һум аҡса бүленәсәге хаҡында хәбәр итте.\nӘ иҫке йөк автомобилдәрен һәм автобустарҙы утилләштереү 2012 йылдан да алдараҡ башланмаясаҡ, тип белдерҙе РФ Хөкүмәте Премьер-министры Владимир Путин. Уның һүҙҙәре буйынса, йөк автомобилдәрен һәм пассажир транспортын утилләштереү программаһын ойоштороу тәртибе әлегә уйлап еткерелмәгән. Программаны башлау менән бергә транспорттың йәшенә ҡарап уны файҙаланыуҙы тыйыу тураһында ҡарар ҙа индереү планлаштырыла (йәше әлегә билдәләнмәгән). Был ҡарарҙы ғәмәлгә индерер алдынан властарға уның бәләкәй һәм урта эшҡыуарлыҡҡа нисек йоғонто яһауын тикшерергә кәрәк.\nЯпонияның автомобиль оптикаһы һәм көҙгөләре етештереүсе Ichikoh Industries компанияһы француз фирмаһы менән берлектә ҡаршы килгән водителдең күҙен сағылдырмаусы алыҫҡа яҡтыртыусы фараларҙың технологияһын уйлап тапҡан.\nBeamAtic Premium системаһының эшләү принцибы шулай: төп фараларҙың эсендәге махсус көйләгестәр ҡаршы килгән автомобилде «күреү» менән шаршауҙарҙы төшөрә һәм ҡаршы машинаға күренер-күренмәҫ кенә күләгә төшә. Күләгә ҡаршы килгән машинаны оҙатып ебәрә, һәм шаршауҙар йәнә асыла. Әгәр ҡаршыға бер нисә машина бер-бер артлы килһә, шаршауҙар күләгәнең майҙанын арттыра.\nЯңы система һынауҙар үткән һәм былтыр махсус наградаларға ла лайыҡ булған. Оҙаҡламай компания инновацион фараларҙы Японияла һата башлаясаҡ.\nКанаданың аҙ сериялы машиналар эшләүсе Motive компанияһы Kestel исемле электромобилде күргәҙмәгә сығарҙы.\nЯңы машина шуныһы менән ҡыҙыҡ: уның кузовы киндер сүстәр нигеҙендә эшләнгән композит материалдан тора. Был материалдан яһалған деталдәр бик еңел, ҡаты һәм ныҡ, шулай уҡ икенсел эшкәртеүгә лә бара. Автомобилдең проекты Ванкуверҙағы күргәҙмәгә ҡуйылған.\nЭлектрокар литий-ион аккумуляторҙары көсө менән йөрөүсе электр моторы менән йыһазландырылған. Улар машинаға өҫтәмә зарядкаһыҙ ғына 160 саҡрым юл үтергә һәм сәғәтенә 135 саҡрым тиҙлек алырға мөмкинлек бирәсәк. Дүрт урынлы автомобилдең ауырлығы – 850 килограмм. Электрокарҙың беренсе прототибын киләһе йылдың урталарында эшләү планлаштырыла. Ә һатыуға ул тик 2012 йылда ғына сығарыласаҡ.\nМанекен да яҡшы сара\nАлтай Республикаһының Дәүләт автоинспекцияһы хеҙмәткәрҙәре шәп тиҙлек яратыусы водителдәрҙе иҫкәртеү маҡсатында яңы сара ҡуллана башлаған.\n«Иғтибар, балалар!» акцияһы барышында Чуйский трактының йәйәүлеләр сығыу урынында ҡулына сәскә тотоп мәктәпкә ашығып китеп барыусы ҡыҙ баланың картон макеты ҡуйыла. «Алена» тип исемләнгән манекен автомобилистарҙы тамам аптыратҡан. «Шәп тиҙлек менән килгән водителдәр юл ситендәге манекенды күреү менән, уға юл бирергә тип, тиҙлеген кәметә», – ти урындағы Эске эштәр министрлығының матбуғат хеҙмәте хеҙмәткәре.\nЮХХДИ-ла билдәләүҙәренсә, яңы техник сара йәйәүлеләр менән бәйле юл-транспорт фажиғәләрен иҫкәртеүҙә үҙенең һөҙөмтәлелеген күрһәткән, һәм уны артабан да файҙаланырға уйлайҙар. Киләсәктә Алтай Республикаһы юлдарында ДПС автомобилдәренең картон моделдәре лә барлыҡҡа киләсәк.\nТонировкаға иғтибар һәм штраф артасаҡ\nАвтомобилдәрҙең быялаларын артыҡ тонировкалаған өсөн штрафтарҙың күләме арттырылды, яңы норма 23 сентябрҙән үҙ көсөнә инә.\nӘгәр ошоғаса автомобилде саманан тыш тонировкалау өсөн штраф күләме 100 һум булһа, бынан ары үтә күренмәүсән быяла өсөн 500 һум аҡсаны сығарып һалырға тура киләсәк. Техник регламентҡа тонировканың нисек булыуы һәм уның стандарттары яҙылған. Ундағы положениеға ярашлы, водитель тирә-яҡты яҡшы күрһен өсөн алғы быяланың яҡтыны үткәреү һәләте – 75, ситтәгеләренеке 70 проценттан да кәм булмаҫҡа тейеш.\nБыл норма водителдәр мәнфәғәтендә индерелә. Йыш ҡына автосервистарҙа автомобилде тонировкалағанда уның яҡтыны үткәреү сифатын әйтеп тормайҙар. Ә был факторҙың насар көн торошонда юл-транспорт фажиғәһенә килтереүе ихтимал. Шулай уҡ, ЮХХДИ-нан белдереүҙәренсә, тулыһынса дөм ҡараңғы итеп тонировкаланған машиналарҙа йыш ҡына енәйәтселәр йөрөй.\nТехник тикшереү үткәндә лә машинаның тонировкаһына иғтибар айырыуса артасаҡ һәм уның нормативтарға тап килеүе тикшереләсәк.\nДизель ДВИГАТЕЛЛЕ «ГАЗель» һатыуға сығарылды\nРәсәйҙең ете төбәгендәге ГАЗ дилер үҙәктәрендә Cummins дизель двигателе менән йыһазландырылған «ГАЗель-Бизнес» автомобиле һатыла башланы.\nКиләсәктә, етештереү күләменең үҫеүе һәм хеҙмәтләндереү-һатыу селтәренең әҙер булыуы менән бындай «Газель»дәрҙе һатыу географияһы ла киңәйәсәк. Яңы автомобилдең хаҡы, бензин менән эшләгәндәренә ҡарағанда, 100 мең һумға ҡиммәтерәк буласаҡ.\nCummins ISF моторының күләме 2,8 литр тәшкил итә, ҡеүәте – 120 ат көсө, ауырлығы – 250 килограмм. «Группа ГАЗ» компанияһында белдереүҙәренсә, яңы дизель двигателе яғыулыҡты 30 – 35 процентҡа тиклем экономияларға мөмкинлек бирә.\nОпция сифатында автомобилгә салонды йылытыу буйынса автономлы өҫтәмә йылытыу системаһы ҡуйыла. Яңы төр аккумулятор двигателде ҡышын да бер ниндәй ҡыйынлыҡһыҙ тоҡандырырға ярҙам итә.\nҡатын руль артында ауыл ере буйлап китеп бара һәм телефон бағанаһына үрмәләгән ике элемтәсене күреп ҡалып, янында ултырған юлдашына:\n– Һай, алйоттар! Улар мине тәүге тапҡыр руль артына ултырған тип уйланымы икән әллә? – ти.\n– Минең ҡатыным руль артына ултырһа, йәшен кеүек!\n– Нимә, шул тиклем шәп йөрөймө ни?\n– Юҡ, тик ағастарға ғына ата...\n«Гаишник» быялалары тонировкаланған ҡара «Мерседес»ты туҡтата. Тәҙрә асылып китә, унда «яңы урыҫ» эйелеп, нимәлер соҡсона ла, ҡапыл:\n– Һау!!! – тип ҡысҡыра.\n«Гаишник» һикереп китә. «Яңы урыҫ»:\n– ҡурҡма! – ти, хәүефһеҙлек ҡайыштарына күрһәтеп. – Күрәһеңме, мин бәйле бит.


Сибай — Башҡорт Википедияһы\n(Сибай (ҡала) битенән йүнәлтелде)\nСибай — Башҡортостандың республика әһәмиәтендәге ҡалаһы, Башҡортостандың көньяҡ-көнсығышында, Ирәндек тауҙары итәгендә урынлашҡан. Көньяҡ-көнсығыш төбәктең сәнәғәт һәм уҡыу-мәҙәниәт үҙәге.\n61 266 кеше (1 ғинуар 2018)\n8 Иҫтәлекле урындар\nӨфө ҡалаһынан — 521 км, Силәбе ҡалаһынан — 362 км, Ырымбурҙан — 385 км, Екатеринбургтан — 600 км, Магнитогорсктан — 122 км, Гайҙан — 186, Орск ҡалаһынан 227 км алыҫлыҡта ята.\nҠала рельефы тигеҙ һәм убалы-түбәле, абсолют билдәләр диңгеҙ кимәленән 335—383 м юғары урынлашҡан. Төньяҡтан көньяҡҡа иң ситке нөктәләр араһы — 9 км, көнбайыштан көнсығышҡа ҡарай 12 км тәшкил итә.\nСибай Башҡортостандың иң йәш ҡалалары араһында булһа ла, эргә-тирәлә табылған ҡомартҡылар борон-борондан бында кеше йәшәүен иҫбатлай. Хәҙерге Сибай ҡалаһы һәм яҡындағы Баймаҡ районы ерҙәрендә электән бөрйән, түңгәүер, ҡыпсаҡ ырыуҙары йәшәгән. Ҡала 8—9 быуаттарҙа телгә алынған бөрйән башҡорттарының аҫаба ерҙәренә ингән. Башҡорт шәжәрәләрендә яҙылғанса, Һаҡмар һәм Төйәләҫ йылғалары бассейнында Турахан күсмә тормош көткән (Артабан ул хәҙерге Өфө ҡалаһы янында йәшәгән. Турахан кәшәнәһе 14-15 бб. төҙөлгән, хәҙерге Шишмә районында урынлашҡан).\nСибай ҡалаһы тарихында ҙур урынды Сибай (Иҫке Сибай) ауылы тотоп тора. Уның тарихы 18 б. 70-се—80-се йылдарынан башлана. Ауылға нигеҙ һалыусыларҙың береһенең ейәне Ш. У. Сибаев властар һәм халыҡ яғынан яҡшы характеристика алған, сәсән һәм «Сибай» йырының авторы булған.\nСибай ҡалаһы XX быуаттың 30-сы йылдары уртаһында Сибай баҡыр-цинк мәғдән ятҡылығын үҙләштерә башлау менән бәйле нигеҙләнгән. 1938 йылдан ул эшселәр ҡасабаһы, ә 1955 йылдан ҡала статусы ала.\nҠалала 61 597 кеше йәшәй, Төйәләҫ ауылы менән бергә 62 471 кеше иҫәпләнә. Был мәғлүмәттәр 2005 йылдың 1 ғинуарына тура килә. 2002 йылғы халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәттәре буйынса Сибай ҡалаһында (Төйәләҫ менән бергә) 60 144 кеше иҫәпкә алынған. Шуларҙың 48,7 — % башҡорттар, 38,7 % — урыҫтар, 8,9 % татарҙар тәшкил итә.\nСибай аша Магнитогорск — Ира федераль автомобиль юлы һәм Аҡъяр — Сибай — Асҡар — Сермән республика әһәмиәтендәге автомобиль юлы үтә.\nАсыҡ һәм тигеҙ рельеф сәбәпле, йыл буйы ел тиҙлеге юғары: 5—7 м/сек, күбеһенсә көнбайыштан иҫә. Ҡалала континенталь климат, йәй уртаса йылы, ҡайһы саҡта эҫе, ҡоро, ҡыш һалҡын була. Йылдың уртаса яуым-төшөм кимәле — 300 мм, дымлы атлантик һауаһын Урал тауҙары туҡтата.\nNASA мәғлүмәттәре буйынса Сибайҙа уртаса тәүлек һауа температураһы\n2400 ↗28 822 ↗37 000 ↗37 656 ↗40 294 ↗47 257 ↗48 400 ↗53 900 ↗55 400\n↗57 900 ↗58 900 ↗59 082 ↗59 100 ↗61 600 ↗62 900 ↗64 300 ↗65 200 ↗67 224\n↘62 763 ↗62 800 ↗62 911 ↘62 669 ↘62 562 ↘62 356\n2016 йылдың 1 ғинуарына ҡарата халҡы буйынса ҡала 269 Рәсәй Федерацияһының 1112 ҡалаһы араһында  375-се урында була.\n2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәттәренә ярашлы: башҡорттар — 53 %, урыҫтар — 35,6 %, татарҙар — 8,3 %, башҡа милләт вәкилдәре — 3,1 %.\nҠаланың төп уҡыу йорттары:\nБашҡорт дәүләт университетының Сибай институты\nБашҡорт дәүләт аграр университетының Урал аръяғы филиалы\nСибай политехник колледжы\nСибай дәүләт педагогия колледжы\nСибай дәүләт медицина колледжы\nСибай сауҙа-иҡтисад колледжы\nСибай сәнғәт колледжы\nР. Өмөтбаев исемендәге башҡорт лицейы\n24-се һөнәри лицейы\nСибайҙа 14 дөйөм, 12 мәктәпкәсә, 3 өҫтәмә белем биреү учреждениеһы, 2 ҡала ситендәге балалар һауыҡтырыу лагеры эшләп килә.\nВатан һуғышы яугирҙәренә һәйкәл\nСибай «Сулпан» балалар театры\nСибай дәүләт филармонияһы\nСибай тарих-тирә—яҡты өйрәнеү музейы\nБалалар сәнғәт мәктәптәре\nЙәштәр мәҙәни — ял үҙәге\nХалыҡ ижады үҙәге\n«Ирәндек» боҙ һарайы\n«Бөркөт» физкультура-һауыҡтырыу комплексы\n«Шахтостроитель» футбол клубы\n«Горняк» хоккей клубы\n«РОСТО» Сибай парашют клубы\n«Шоңҡар» кикбоксинг клубы\nСветлана Арғынбаева — Башҡортостан Республикаһының халыҡ артисы.\nАфзалова Римма Шәрифйән ҡыҙы — СССР-ҙың һаулыҡ һаҡлау отличнигы, БАССР-ҙың атҡаҙанған табибы, Сибай ҡалаһының үҙәк дауаханаһында күҙ микрохирургияһы бүлеге мөдире.\nБайназаров Азамат Хажмөхәмәт улы — хеҙмәт ветераны, «Халыҡтар дуҫлығы» ордены кавалеры, Рәсәй Федерацияһының һәм Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған төҙөүсеһе.\nБерезина Валентина Кузьминична — төҙөүсе, хеҙмәт ветераны, Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған төҙөүсеһе.\nҒәбитов Миҙхәт Исмәғил улы — Социалистик Хеҙмәт Геройы.\nҒәйетбаев Наил Әсхәт улы — Рәсәйҙең һәм Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре, Башҡортостан Яҙыусылар союзы идараһы рәйесе.\nҒүмәров Рафиҡ Абдрахман улы (1933- 2003)- 1980-се йылдарҙа КПСС-тың Сибай ҡала комитетының 1-се секретары,СССР-ҙың нефть һәм газ сәнәғәте отличнигы, "Почет билдәһе" ордены кавалеры, Бәләбәй ҡалаһы Советы башҡарма комитеты рәйесе (1965-1980).Подполковник.\nЕлисеева Мария Тимофеевна — уҡытыусы, хеҙмәт ветераны, РСФСР-ҙың мәғариф отличнигы.\nЙәрмөхәмәтов Зиннур Ғөбәйҙулла улы — 1992—1999 йылдарҙа Сибай ҡала хакимиәте башлығы, техник фәндәр кандидаты, иҡтисад фәндәре докторы, профессор, Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған төҙөүсеһе.\nКодакова Наталья Васильевна — хеҙмәт ветераны, Хеҙмәт даны музейы һәм «Фронтташ әхирәттәр» клубы етәксеһе, Рәсәй Федерацияһының мәғариф отличнигы, БАССР-ҙың атҡаҙанған уҡытыусыһы, Советтар Союзы Геройы Федор Беловҡа арналған китаптар авторы.\nҠудашева Зөлфиә Иҙрис ҡыҙы — Башҡортостандың халыҡ артисы.\nМотаев Исхаҡ Сәләх улы — «Яңы Сибай» ятҡылығын асыусы.\nЛюбушкин Виктор Васильевич (23.10.1913—1.02.1983), совет партия һәм хужалыҡ эшмәкәре. 1939—40 йылдарҙағы совет‑фин һуғышында ҡатнашыусы. 1955—1961 йылдарҙа КПСС-тың Сибай ҡала комитетының 1‑се секретары. Башҡорт АССР-ының III—VI саҡырылыш Юғары Советы депутаты. Ленин (1956), ике Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ (1949, 1971), Ҡыҙыл Йондоҙ (1970), ике Почёт Билдәһе (1961, 1966) ордендары кавалеры. Сығышы менән хәҙерге Ырымбур өлкәһенең Кваркен районы Айҙарәле ҡасабаһынан.\nМуллаҡаева Нурия Камалетдин ҡыҙы — Социалистик Хеҙмәт Геройы.\nМәүлетҡолов Эмиль Хәсән улы — Рәсәйҙең почетлы төҙөүсеһе, ҡала Советы депутаты.\nРуденко Олег Анатольевич (15.09.1959), хужалыҡ эшмәкәре. 2006-2010 йылдарҙа Нефтекама ҡала хакимиәте башлығы. Башҡортостан Республикаһы хеҙмәтләндереү тармағының атҡаҙанған хеҙмәткәре. Халыҡтар дуҫлығы ордены кавалеры.\nРәсүлев Әбүбәкир Насырйән улы — төҙөүсе, Бөйөк Ватан һуғышы ветераны, РСФСР-ҙың атҡаҙанған төҙөүсеһе.\nСарбаев Рәил Сәлих улы — Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған төҙөүсеһе, С. Юлаев орден кавалеры, 2000—2005 йылдарҙа Сибай ҡала хакимиәте башлығы.\nCуворова Анна Сергеевна — флотатор, хеҙмәт ветераны, Башҡорт АССР-ның атҡаҙанған металлургы.\nТаһиров Мәнир Сәфей улы — уҡытыусы, хеҙмәт ветераны, СССР-ҙың мәғариф отличнигы, «Бөйөк Ватан һуғышы ваҡытындағы маҡтаулы хеҙмәте өсөн» миҙалы менән бүләкләнгән.\nҮтәғолов Рамаҙан Исмәғил улы — педагогик хеҙмәт ветераны, ҡала башҡорттары Ҡоролтайы башҡарма комитеты ағзаһы, Рәсәй Федерацияһының мәғариф отличнигы, Башҡортостан Республикаһы Тыуған яҡты өйрәнеү ойошмаһының почетлы белгесе, «Бөйөк Ватан һуғышы ваҡытындағы маҡтаулы хеҙмәте өсөн» миҙалы менән бүләкләнгән, тарих һәм тыуған яҡты өйрәнеү темаһына китаптар авторы.\nФилиппова Мария Федоровна — кондитер, хеҙмәт ветераны, Совет сауҙаһы отличнигы.\nФәтхуллин Әшрәф Әхмәт улы — Социалистик Хеҙмәт Геройы.\nХәмитов Хөснөтдин Хәйбулла улы — 1972—1997 йылдарҙа Сибай педагогия колледжы директоры, хеҙмәт ветераны, «Бөйөк Ватан һуғышы ваҡытындағы маҡтаулы хеҙмәте өсөн» миҙалы менән бүләкләнгән, РСФСР-ҙың һәм БАССР-ҙың атҡаҙанған уҡытыусыһы, CCCР-ҙың, РСФСР-ҙың, Башҡортостан Республикаһының мәғариф отличнигы.\nХәсәнов Сәфиулла Ғайса улы — 1960—2006 йылдарҙа Сибай АТП-һында эшләй, хеҙмәт юлын шоферҙан башлап, етәксегәсә барып етә. Хеҙмәт ветераны, Рәсәй Федерацияһының һәм Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған транспорт хеҙмәткәре.\nЮнысова Эльвира Әхтәм ҡыҙы — театр һәм кино актёры, Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған, Башҡортостандың халыҡ артисы, Башҡортостан Республикаһы дүртенсе саҡырылыш Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай депутаты.\nС. Юлаев һәйкәле\nФ. И. Белов һәйкәле\n«Мәңгелек ут» мемориалы\nҺуғыш хәрәкәттәрендә ҡатнашҡан хәрби хеҙмәткәрҙәр һәйкәле\nВ. И. Ленин һәйкәле\nЗәки Вәлиди Туған һәйкәле\n70,28 FM — Ашҡаҙар радиоһы\n102,1 FM — Ҡояш радиоһы\n102,7 FM — Юлдаш радиоһы\n104,5 FM — Юл радиоһы\n106,3 FM — Спутник 107 ФМ\nМагнитогорск-Сибай (Көньяҡ Урал т. юлы, Башҡортостан Республикаһы территорияһы буйлап 110 км). Әбйәлил һәм Баймаҡ р ндары аша үтә. 1954 й. төҙөлгән.\n«Сибайский рабочий» гәзите\nАтайсал гәзите 2011 йылдың 3 сентябрь көнөндә архивланған.\n«Зауралинфо» гәзите 2014 йылдың 9 февраль көнөндә архивланған.\n«Метро Сибай» мәғлүмәти аҙналыҡ гәзит 2012 йылдың 19 декабрь көнөндә архивланған.\n«Кому что?» реклама гәзите\n↑ 1,0 1,1 Башҡорт энциклопедияһы — Башкирская энциклопедия, 2005. — 4344 с. — ISBN 978-5-88185-053-1\n↑ 6,00 6,01 6,02 6,03 6,04 6,05 6,06 6,07 6,08 6,09 6,10 6,11 6,12 Народная энциклопедия «Мой город». Сибай. Тәүге сығанаҡтан архивланған 9 октябрь 2013. 9 октябрь 2013 тикшерелгән.\n↑ Башҡорт энциклопедияһы — Любушкин Виктор Васильевич 2016 йылдың 21 апрель көнөндә архивланған. (Тикшерелеү көнө: 19 октябрь 2018)\n↑ Руденко Олег Анатольевич. Биографическая справка (рус.) (Тикшерелеү көнө: 6 сентябрь 2019)\nСибай: энциклопедия. — Уфа: Башкирская энциклопедия, 2015. — ISBN 978-5-88185-246-7.\nСибай ҡала округының рәсми сайты\nСибай ҡала округы Советының рәсми сайты\nСибай ҡалаһының тулы картаһы 2012 йылдың 23 декабрь көнөндә архивланған.\nСибай ҡала мәғариф бүлеге сайты\nМинең ҡалам — Сибай (фотолар)\nСибай телевидениеһы сайты\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Сибай&oldid=1057236 ҡабул ителгән\nПоследний раз редактировалась 11 август 2021 в 10:28\nБыл бит һуңғы тапҡыр 10:28 11 август 2021 үҙгәртелгән.


19 января 2018 — 15:47 ГТРК «Башкортостан»\nКөнсығыш-Ҡытай диңгеҙендә һәләкәткә осраған иран танкерынан яғыулыҡ ағып сыҡҡан. Майлы таптың майҙаны 100 квадрат километрға барып етә. Ҡытай экологтары, был ағыулы матдәнең тирә-яҡ мөхиткә зыян килтереүе ихтимал, ти. Һыу судноһы 115 метр тәрәнлекетә ята. Махсус роботтар ярҙамында матдә ағып сыҡҡан тишекте табып, уны туҡтатырға йыйыналар. Бер юлы диңгеҙҙе бысраҡ таптарҙан таҙартыу эштәре бара.\nДрон ярҙамға ашыға. Австралияла һыуға батып барыусы ике кешене дрон ярҙамында ҡотҡарғандар. 16 һәм 17 йәшлек үҫмерҙәр диңгеҙҙә көслө тулҡындар сығыуы арҡаһында ярға табан йөҙә алмайынса, бата башлаған. Ҡотҡарыусылар уларҙы күреп ҡалып, дрон ярҙамында уларға өрөп тултырылған һал осорған. Урындағы властар, был ҡотҡарыу осрағын уникаль тип атаған.\nБөгөн Православ христиандар Керәшен байрамын билдәләй. Был көндәрҙә барлыҡ һыу, изге тип һанала, шуға носраниҙар мәкеләргә сумып, тән һәм йән сихәте ала. Быйыл Рәсәй төбәктәрендә өс мең ярым урында иордань эшләнеп, уларҙа кәм тигәндә лә миллин ярым кеше был ғәмәлде үтәне. Ил башлығы ла Селигерҙағы монастырь янында һыу ингән.


«Өфө» аэропортында Сочиға осорға тейеш самолет бер сәғәт дауамында һауаға күтәрелә алмай\nҠара диңгеҙ буйына йыйынған 240-тан ашыу пассажир әлеге ваҡытта көтөү залында ултырырға мәжбүр. Ҡайһы бер мәғлүмәттәр буйынса, суднолағы етешһеҙлектәр гидросистема ҡоролмаһында асыҡлана. Көндөҙгө сәғәт дүрттән алып бында ремонт эштәре бара. Әммә кешеләр ватылған «Боинг»ҡа ултырыуҙан ҡәтғи рәүештә баш тарта. Аваиакомпания етәкселегенә яҙылған коллектив хатта улар самолетты алмаштырыуҙы һорай. Туристар үҙҙәренең һәм балалаларың ғүмере өсөн борсола.\nӨфө-Сочи рейсын хеҙмәтләндереүсе Рәсәй авиакомпанияһына ҡарата пассажирҙарҙың йыш ҡына дәғүәләр белдереүе билдәле. Мәҫәлән, бөгөн тағы ла Омск аэропортынан Тунисҡа осорға тейеш булған пассажирҙар ҙа аңлашылмаған ҡаршылыҡтарға тарыған. Улар судноны 15 сәғәт буйына көтөргә мәжбүр булған. Шулай уҡ Таиланда ял итеүсе Екатеринбург туристары ике тәүлек үткәндән һуң ғына бөгөн өйҙәренә ҡайта алды. Өфө рейсы менән килеп тыуған етешһеҙлек сәбәптәренә авикомпания вәкилдәре аныҡ ҡына яуап бирә алманы.\nҺуңғы мәғлүмәт буйынса, әле пассажирҙар ҡунаҡханаға урынлаштырылған. Төҙөкләндереләсәк самолет иртәгә иртәнге сәғәт 11-ҙә һауаға күтәрелер тип көтөлә.


Башҡортостан Президенты Бөтә Рәсәй Ауыл һабантуйында ҡатнашты // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nБашҡортостан Президенты Бөтә Рәсәй Ауыл һабантуйында ҡатнашты\n11:05, 9 июля 2012 Йәмғиәт\n7 июлдә Силәбе өлкәһенең Дубровка ауылында Бөтә Рәсәй Ауыл һабантуйы үтте. Милли байрамда Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов та ҡатнашты. Федераль һабантуй тәүге тапҡыр бөтөн Көньяҡ Урал төбәктәренең халҡын йыйҙы.\nУның тантаналы өлөшө делегациялар парады, рәсми кешеләрҙең тәбрикләү һүҙҙәренән һәм Силәбе өлкәһенең ауыл хужалығы алдынғыларын ҡотлауҙан башланды.\nАртабан һабан байрамын Башҡортостан, Татарстан һәм Силәбе өлкәһенең профессиональ һәм үҙешмәкәр артистары әҙерләгән концерт дауам итте. Майҙанда традицион халыҡ уйындары буйынса ярыштар, ижади конкурстар ойошторолдо.\nАрмспорт, гер спорты буйынса көс һынашыуҙар, ат сабыштары ла бик мауыҡтырғыс булды.\nБөтә Рәсәй ауыл һабантуйы программаһының мотлаҡ өлөшө булған көрәш иһә иң яҡшы көрәшселәр – донъя һәм Рәсәй чемпиондарының күрһәтмә сығыштары менән башланып китте.\nҺабантуй һуңында билбау көрәшендә еңеүселәр бүләкләнде, «Һабантуйҙағы иң яҡшы тирмә» һәм «Иң яҡшы милли кухня» конкурстарына йомғаҡ яһалды.\nТеги: һабантуй,бр президенты