Китап сәйәсмәндәр өсөн яҙылмай... » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Йәмғиәт » Китап сәйәсмәндәр өсөн яҙылмай...\nКитап сәйәсмәндәр өсөн яҙылмай... 29.01.2019 // Йәмғиәт\nДәүләт эшмәкәре, сәйәсмән, арҙаҡлы шәхес Муллайән Халиҡов – Башҡорт Автономияһы башында торған сәйәсмән. Тарихсы Фәнил Шәрипов ошо шәхестең тормош юлын һәм эшмәкәрлеген өйрәнеп, дүрт китаптан торған “Тәрән тамырҙар” документаль тарихи романын яҙа. Быуын тамырҙары тәрән булған һайын, кешенең милли тойғоһо, рухы көслөрәк. Ул ҡайҙа ғына йәшәмәһен, бар булмышы менән азатлыҡҡа, иреккә сығыу көрәшенә ынтыла. Милләт булып ойошҡас, халыҡ араһынан яңы юлбашсылар сыға. Шул милләт йөрәгендә азатлыҡҡа ынтылыш, ҡандан-ҡанға күсеп, мәңге йәшәйәсәк. Был – башҡорт халҡына ғына хас дәүләтселек рухы. “Оло юл башы” тип аталған беренсе китап менән танышҡайныҡ инде. Икенсе китап “Дауыл” тип атала. Шул китаптың “Тартыш” исемле бүлегенән бер өҙөктө гәзит уҡыусыларға тәҡдим итәбеҙ. Автор үҙе әйтмешләй, китап сәйәсмәндәр өсөн яҙылмай, халыҡ өсөн яҙыла.\nБашҡорт иле 1918 йыл башынан уҡ дауыл эсендә ҡалды. Төрлө сәйәси ағымдар үҙ-ара тартышты. Ырымбурҙа большевизмға ҡаршы көрәш көсәйгәндән-көсәйә барҙы. Атаман Дутов казаксылығы һәм Мосолман хәрби советы ғәскәре ҡаланы әлегә үҙ ҡулдарында тота. Башҡорт хөкүмәте үҙ милке һаналған Каруанһарайҙа төпләнде. Хөкүмәт үҙ ғәскәрен төҙөргә теләк белдергәс, берҙәм Мосолман хәрби көсө быға ҡәтғи рәүештә ҡаршы сыҡты. Уларға шәмиғоловсылар йәки башҡорт булып алған мишәр Ғәли Шәмиғолов әтмәләгән ялған Башҡортостан Ваҡытлы инҡилабы советы ҡушылды...\n“Шәмиғолов 1905–1908 йылдарҙа – Усманов байҙың мануфактура фирмаһында приказчик-өйрәнсек. 1908–1909 йылдарҙа – Нәзиров, 1908–1911 йылдарҙа – Шафиҡов, 1911–1913 йылдарҙа – Ғәбитов, 1914–1917 йылдарҙа Ахунов мануфактура фирмаһы приказчигы булып хеҙмәт итә. РКП(б)-ның Башҡортостан өсөн һайлап алынған берҙән-бер алмаштырғыһыҙ хеҙмәткәре”.\nБашҡорт хөкүмәтенең земство эштәрен хәстәрләп, әле яңы ғына ҡайтып төшкән Муллайән Халиҡовты бүлмәлә Аллабирҙе Йәғәфәров ҡаршы алды. Уның эргәһендә бер хәрби баҫып тора ине.\n– Таныш бул, Муллайән, минең еҙнә Мотаһар Мостафин. Дутовта башҡорт казактарына етәкселек итә.\n– Хөкүмәтебеҙҙең земство эштәре һәм халыҡ-ара аралашыу буйынса етәксеһе Муллайән Халиҡов, – тип Мостафинға ҡулын һуҙҙы бүлмәгә ингән хәрби.\n– Честь имею, – тине Дутов офицеры, Халиҡовтың ҡулын ҡыҫып. – Башҡорт һыбайлылары командиры Мотаһар Мостафин булам.\n– Бик шатмын.\n– Ултырығыҙ, йәштәр, кәңәшләшеп алайыҡ, – тип һүҙен дауам итте Аллабирҙе Йәғәфәров һәм ултырырға урындар күрһәтте. – Бөгөн Башҡорт хөкүмәте көрсөктә, бына-бына большевиктар Ырымбурҙы үҙ ҡулына алмаҡсы. Улай-былай була ҡалһа, һеҙгә айырым йәшерен эш йөкмәтелә, – тип һөйләп китте. – Әхмәтзәки ҡалғандарын үҙе аңлатыр.\n– Хөкүмәтебеҙҙе һаҡлап ҡалыу өсөн иң уңайлы урын – Силәбе, Аллабирҙе ағай, – тине Халиҡов.\n– Һеҙ әйткән Арғаяштағы башҡорт монархисы. Ҡорбанғәлиевкә ышаныс юҡ, ул автономия яҡлы түгел. Ә бына үҙ тыуған яҡтарына ашыҡҡан Силәбеләге чех корпусына ышанырға мөмкин, сөнки унда күбеһе венгр һалдаттары, мадъярҙар.\nМотаһар Мостафин, ғәжәпләнеп, һүҙгә ҡушылды:\n– Улар ҡайҙан килеп сыҡҡан?\n– Николай батша хөкүмәте, фронтта әсир төшкән венгр һалдаттарын баштан-аяҡ кейендереп, ҡоралландырып Германияға ҡаршы ебәрергә булған, ләкин Керенскийҙың Ваҡытлы Хөкүмәте был корпустың барлығын онотҡан, ә большевиктар өсөн улар – контрреволюционерҙар, – тип аңлатты Халиҡов.\n– Улар менән тығыҙ элемтә урынлаштырһаҡ, һин нисек уйлайһың, Муллайән? – тип һораны Йәғәфәров.\n– Бер кесе командирҙары менән һөйләшергә тура килде, теле башҡортсаға тартым. Дуҫлашып булыр, моғайын.\n– Шура ултырышында кәңәшләшергә кәрәк.\nБүлмә ишеге асылыуға, Аллабирҙе Йәғәфәров һағая төштө. Һөйләшә-һөйләшә Әхмәтзәки Вәлиди менән Ғәли Шәмиғолов килеп инде.\n– Башҡорт халҡының үҙ милке һаналған Каруанһарайҙа бөтә сәйәси ағымдарға ла бүлмәләр теүәл бүленеп бирелде бит. Башҡорт була тороп та үҙебеҙ – Шура ла, Хөкүмәт тә бер бүлмәлә төпләндек. Һин тағы ла мосолман комитетынан тыш әллә ниндәй Башҡортостан Ваҡытлы инҡилабы Шураһын төҙөп ятаһың. Башҡорт Хөкүмәтенең үҙ ғәскәрен төҙөү өсөн кәртә был.\n– Һеҙҙең Хөкүмәтте бөтә сәйәси ағымдар буржуаз-милләтселәр тип таный, – тине Шәмиғолов.\n– Беҙ үҙ еребеҙҙә йәшәйбеҙ, һеҙҙең кеүек килмешәк түгел, – тип өҙөп әйтте Вәлиди менән күрешкәндә Халиҡов. – Һеҙҙең кеүектәр башҡорт милләтенең күбеһен типтәр итте.\nАллабирҙе Йәғәфәров Халиҡовҡа ҡушылды:\n– Һин бит мишәр инең, ҡасан ошолай беҙҙең милләткә юлыҡтың?\n– Унда һинең эшең булмаһын, штабс-капитан, – тип ҡулын һелтәп сығырға йүнәлде Шәмиғолов. – Башҡорт Өлкә Шураһына ла, Хөкүмәтенә лә беҙ ҡаршы.\nҠаты ябылған ишеккә күҙен ташлағас, Әхмәтзәки әсенеп ҡуйҙы:\n– Төҙөлөп килгән ғәскәргә ҡорал, кейем кәрәк. Аллабирҙе ағай, һеҙ нисек уйлайһығыҙ, Дутовтан ярҙам килерме?\n– Таныш бул, Әхмәтзәки ҡустым, минең еҙнә.\n– Честь имею! Мотаһар Мостафин булам. Башҡорттарҙан Дутовҡа хәрби илсе. Һеҙҙән протокол ғына кәрәк.\n– Күптән көтәбеҙ һине, әйҙә күрешәйек, – тип Мостафинды Вәлиди ҡосаҡлап уҡ алды. – Муллайән, һин оҫта яҙаһың, яҙ әйҙә. Аллабирҙе ағайҙың, минең һәм Мостафиндың ҡултамғалары булһа, етер.\nПротокол яҙылып, ҡултамғалар ҡуйылғас, Вәлиди уны сәркәтипкә һуҙҙы һәм өндәште:\n– Муллайән ҡустым, һин ун етенсе йылдың майынан бирле үҙ теләгең менән күләгәлә ҡала бирәһең, ҡултамғаң тағы ла ҡуйылманы. Үҙең дә аңлайһың, мин һине киләсәккә һаҡлайым. Ну, нисек Силәбе яҡтары?\nХалиҡов һөйләп бирҙе.\n– Бәлә-ҡаза килһә, вәт ошо Силәбе беҙгә ярап тора. Үҙеңә бирелгән йәшерен инструкцияны күңелеңдә һаҡла! Хөкүмәттән бер ниндәй ҙә ҡағыҙ бирелмәй. Киләсәктә һине ҡабат йәшерен эштәр көтә. Мостафин менән икәүләп Петроградҡа йәки Мәскәүгә лә барырға тура килер, ахыры.\nШура рәйесе Шәриф Манатовтың Петроградтағы миссияһы оҙаҡҡа һуҙылды. Большевиктар хөкүмәте беҙҙең автономияны теләп ҡабул итмәй. Күңелем тыныс түгел, Граждандар һуғышы сығып ҡуймаһа ярай ҙа...\n– Кеҫә яғы таҡыр, Әхмәтзәки ҡустым. Муллайәнгә йәшәр өсөн аҡса кәрәк бит, Николай аҡсаһы булһа ла... Запаста һаҡланған үҙемдең алтынды бирһәм, һин нисек уйлайһың? – тип һорау бирҙе Йәғәфәров.\n– Бир, бир! Муллайәнгә йәл түгел!\nВәлиди, уйланып торғас, Аллабирҙенән:\n– Штаттан тыш эшмәкәр Хөрмәтулла Иҙелбаев бөтәбеҙгә лә өҫтәмә исем ҡушып бөтөрҙө, ә беребеҙ ҡалды. Мин “Доктор Вагнер”, һеҙ “Обломов”тан һорайым, Халиҡовҡа ниндәй ҡушамат тура килә? – тип һораны.\n– Блок, йә булмаһа – Шаляпин!\n– Тап өҫтөнә баҫтың, икеһе лә килешә...\nБөтәһе лә көлөштө. Муллайән, ҡапыл етдиләнеп китеп:\n– Шағир Блок булмаһам да, шиғырҙы унан кәм уҡымайым һәм Шаляпиндан кәм йырламайым, – тип “Урал”ды һуҙҙы:\nКүгәрепкәй ятҡан Урал тауы –\nАтай-олатайҙарҙың да төйәге...\n– Афарин! Һин ысын йырсы, Шаляпиндан, ысынлап та, бер ҙә кәм түгелһең, – тиеште бүлмәләгеләр, уны алҡыштарға күмеп.\n– Был йырҙы тәүге тапҡыр тыуған яҡтарымда, Аҡтауҙа йырлағайным. Зәйнәғетдин Шәрипов һәм Ғариф Ҡитабов – ҡурайҙа, Шәйехзада Бабич мандолинала уйнағайны ул ваҡытта. Ауылдаштарыма уның башҡорт халҡының милли гимны икәнлеген дә аңлатҡайным...\nКаруанһарай манараһынан йома аҙаны ишетелде. Бүлмәләгеләр бөтәһе лә ишеккә йүнәлде.\nШура һәм Хөкүмәт ағзалары йома намаҙын ихлас үтәне. Сәғит Мерәҫов хөтбә уҡыны. Намаҙҙан һуң Шура һәм Хөкүмәт ағзалары үҙҙәренә йөкмәтелгән бурыстарҙы үтәр өсөн төрлөһө-төрлө яҡҡа таралышты. Аллабирҙе Йәғәфәров менән Сәғит Мерәҫов бүлмәлә икеһе генә ҡалды.\nДәүләт именлеге комитеты һәм Йәғәфәров ейәне Салауат Ғәлләмов белешмәләренән (китап: “Башкорды от Гильгамеша до Заратустры”, 226-228 бит): “Аллабирҙе Йәғәфәров – Рәсәй империяһының һуңғы батшалары менән аралашҡан шәхес. Хәрби званиеһы – штабс-капитан. Бөрйән тарханы.\nЙәғәфәров Баймаҡта алтын приискыһы һәм кирбес заводы аса. 1906 йылда Ырымбур губернаһы Орск өйәҙендә “Ирекле халыҡ” партияһының бүлексәһен ойоштора. Мәскәүҙә һәм Санкт-Петербургта ер эштәре буйынса ошо партияның етәкселәре менән осраша. 1910 йылда Ырымбурҙа Кооператорҙар союзын төҙөй. 1914 йылды ошо союзға Сәғит Мерәҫовты ла йәлеп итә. 1917 йылдың февраль инҡилабынан һуң Мәскәүҙә Рәсәйҙең Беренсе мосолман съезын ойоштороуға күп көс һала һәм ер тураһында доклад менән сығыш яһай. Күпселек мосолман депутаттары тарафынан, айырыуса Ҡазандан килгән татарҙар башҡорттар тәҡдим иткән аҫабалыҡты кире ҡаға.\nАллабирҙе Йәғәфәров, башҡорт делегаттарын берләштереп, “Башҡорт халҡының бюроһы” тип аталған милли сәйәси орган төҙөй. Бюроға казначей булып килгән Сәғит Мерәҫов, аҙаҡ Мәскәүгә депутат Тевкелевтың сәркәтибе булып килгән Зәки Вәлидов ҡушыла. Аллабирҙе Йәғәфәров 1917 йылдың декабрь башында Ырымбурҙа өсөнсө Бөтә башҡорт ҡоролтайын уҙғара. Ошо ҡоролтайҙа Башҡортостандың дәүләт бойондороҡһоҙлоғо иғлан ителә. Йәғәфәров менән Мерәҫов Шура үҙәге юғары сәйәси органына һайлана. Ҡоролтайҙа Зәки Вәлидов ҡатнашмай, аҙаҡ автоматик рәүештә Аллабирҙе Йәғәфәровтың сәркәтип-писаре булып теркәлә.\n1918 йылдың 24 февралендә Башҡорт Хөкүмәте ағзалары менән Йәғәфәров большевиктар тарафынан ҡулға алына. 4 апрель төнөндә атаман Дутовта хеҙмәт иткән Мотаһар Мостафин башҡорт казактары отряды менән хөкүмәт һәм Шура ағзаларын тотҡонлоҡтан азат итә.\nСиләбе ҡалаһында Аллабирҙе Йәғәфәров Башҡорт хөкүмәтен етәкләй. Колчак Башҡортостанға автономия бирмәгәс, Мотаһар Мостафинды һәм Муллайән Халиҡовты тәү башлап Ленин менән һөйләшергә Мәскәүгә ебәрә. 1919 йылдың 23 февралендә Башревком ултырышында, оло йәштә булыу сәбәпле, хәрби комиссар булырға ризалыҡ бирмәй, ә мәғариф буйынса халыҡ комиссариатын етәкләй, 25 июндә Башҡорт хөкүмәтенән ҡалған берҙән-бер ағза – нарком Йәғәфәров большевиктар хөкүмәтенә Башревком мисәтен тапшыра.\n1921 йылда Аллабирҙе Йәғәфәров социаль-тәьминәт наркомы Сөләймән Мырҙабулатовтың урынбаҫары булып эшләй. 1930 йылда дәүләт именлеге комитеты тарафынан ҡулға алына”. Автор иҫкәртмәһе: Силәбелә Аллабирҙе Йәғәфәров Башҡорт Хөкүмәтен етәкләмәй, Ырымбур төрмәһенән ҡулға алынған көндә азат ителгән Сәғит Мерәҫов етәкләй. Аллабирҙе Йәғәфәров Муллайән Халиҡов аша ойошоп килгән Силәбе Шураһына алтын тапшыра.\nБашҡорт Шураһы һәм Хөкүмәте ҡарары буйынса Муллайән Халиҡов ҡабат Силәбегә барырға тейеш ине. Ул иң тәүҙә Ырымбур мосолман хәрби комитетын етәкләгән Шәмиғоловҡа ҡағылды. Бында эш бешмәгәс, башҡот халҡының күҙен һәм аңын томалар өсөн Ырымбур большевиктары ойоштора башлаған Башҡортостандың Ваҡытлы Революцион Советына ла керергә булды. Халиҡовты БВРС рәйесе Ғабдулла Дәүләтшин ҡаршыланы.\n– Рәхим ит, Муллайән! Ни йомош?\n– Йомош тип, йомош юҡ. Сәйәси ағымдар күбәйеп китте бит әле, Ғабдулла, башҡорт өсөн бер Хөкүмәт бар бит инде.\n– Һеҙҙә буржуаз милләтселәр, беҙҙә интернационалистар.\n– Әхмәтзәки ағай башҡорттоң үҙ дәүләте һәм үҙ ғәскәре өсөн көрәшә. Болғансыҡ заманда ҡорал алыу өсөн ҡайһы саҡ дошманыңа ла яраҡлашырға тура килә. Әммә һеҙ етәкләгән хөкүмәт законлы башҡорт дәүләтен төҙөүгә юл аса алмай. Был – большевиктарҙың алдаҡ уйҙырмаһы.\n– Ваҡыт күрһәтер... Партияға ҡаршы, Ленинға ҡаршы һәм Советтарға ҡаршы ваҡ буржуаз авантюрист Шәмиғолов һәм уның ярҙамсыһы Баһау Нуриманов торғанын аңлайым да ул, – тип дауам итте үҙ фекерен Дәүләтшин.\n– Аңлағас, – тине Халиҡов, – уларҙың авантюраһы ярлы башҡорт халҡына бәхетһеҙлек, ҡан һәм күҙ йәше килтерәсәк...\nМуллайән Халиҡов Силәбегә барғанда үҙе әйләнеп ҡайтасаҡ Ырымбурҙағы һәр сәйәси ағымдың һулышын күңеленән барланы. БВРС рәйесенә аҙ булһа ла ышаныс бағланы. Был хөкүмәттә башҡа милләт зыялылары менән башҡорт патриоттары Ғәлиәхмәт Айытбаев, Сөләймән Мырҙабулатов, Усман Ҡыуатов, Таһир Имаҡов, Муса Мортазин кеүек башҡорттар ҙа бар бит әле.\nПлацкарт вагондарында баҫып торорға ла урыны ҡалмаған пассажир поезы алға елдерә. Халиҡов барған вагонда кемдер таҡмаҡлап йыр һуҙҙы:\nЭх, Өфө – Силәбе,\nБешә ҡурай еләге...\nМуллайән һиҫкәнеп китте. Таныш тауыш бит был. Әллә Зәйнәғетдин ағай үҙе? Ирекһеҙҙән шул яҡҡа ҡараны. Ни ғәжәп, уның ҡаршыһында ағас аяғын кушеткаға һалып, икенсеһен стенаға терәп, ҡара мыйыҡлы, мөһабәт кәүҙәле хәрби гармун тарта ине. Хәҙер ул бейеү көйөнә күсте...\nГармунда өҙҙөрөп уйнаған Зәйнәғетдингә тиң ине, ләкин башҡа кеше булып сыҡты.\n– Ни хәл, һалдат, тыуған яҡтарғамы?\n– Һаумы. Бына бер аяҡты ҡалдырып, фронттан ҡайтып киләм...\n– Ҡайһы өйәҙҙән?\n– Арғаяш башҡорто булам.\n– Сәйәси ағымдың ҡайһыһы яҡлы?\n– Бер кем яҡлы ла түгел, үҙем яҡлы. Фронтта большевиктар ҙа, меньшевиктар ҙа, монархистар ҙа үҙ яҡтарына ауыштырырға тырышты – ризалыҡ бирмәнем. Уйлап ҡараһаң, аяҡһыҙ кеше кемгә кәрәк инде, – тип бошоноп ҡуйҙы фронтовик. – Ерһеҙ башҡорт булғас, алпауыт Ҡорбанғәлиевкә барып ялланырға тура килер, моғайын, берәр утарын һаҡларға алһа...\nҺыңар аяҡлы хәрби менән оҙаҡ һөйләште Халиҡов. Ошондай фронтовиктар күпләп ҡайта Тыуған иленә бөгөн. Улар дәүләт ҡарамағында булырға тейештер бит. Ә әлегә Рәсәйҙә ысын дәүләт юҡ. Тартышабыҙ ғына үҙ-ара, тип әсенеп уйланы йәш сәйәсмән.\nПроводник Силәбегә яҡынлашыу тураһында хәбәр итте.\nБорон-борондан был ерҙәрҙә Барын-Табын, Ҡара-Табын, Ялан-Ҡатай, Һалйот һәм Әйле башҡорттары йәшәгән. Башҡорт халҡының Яуыз дошманы Тевкелев нуғайбәктәрҙе килтереп, бындағы төп халыҡты ҡыҫырыҡлата һәм 1736 йылда буласаҡ ҡәлғәгә нигеҙ һалдыра.\n1773–1775 йылдарҙа Пугачев һәм башҡорт яуы уҙа. 1781 йылда өйәҙ үҙәге ҡалаға әйләнә. ХIХ быуаттың 90-сы йылдар башында Себер тимер юл магистрале төҙөлә башлағас, Силәбе оло транспорт һәм сауҙа үҙәгенә әйләнә, сәнәғәт тиҙ үҫеш ала.\n1896 йылда “Урал эшселәре союзы”, 1903 йылда “Урал РСДРП союзы” төркөмө ойошторола. 1905 йылдың 22 авгусында конспиратив фатирҙа Я.М. Свердлов большевиктар йыйынын үткәрә. 1917 йылдың 26 октябрендә (8 ноябрь) Совет власы урынлаштырыла.\n1918 йылдың ғинуар һәм февраль айҙарында Муллайән Халиҡов Йәғәфәров һәм Вәлиди ҡушыуы буйынса, йәшерен рәүештә, Силәбелә һәм Арғаяшта була. Һуңғы килеүендә төп маҡсаты Арғаяш кантон Советы рәйесе Хафиз Ҡушаев менән ҡабат осрашып, Силәбе халыҡ власының хеҙмәт министры Майскийға инеү ине.\nПоезд вокзалға килеп туҡтауға төрлө синыф юлсылары – кемдер вагон түбәһенән, ҡайһы вагон ишегенән – перронға һибелде. Халиҡов Арғаяш башҡортона вагондан төшөргә ярҙам итте. Күрәһең, фронтовик алдан хәбәр иткән, уны ҡаршы алдылар. Улар санаға ултырышып, ҡала ситенә юрттылар. “Мин бер кем яҡлы ла түгел”, – тигәс, фронтовиктың исемен дә һорарға онотҡан Муллайән Хафиз көткән фатирға йүнәлде.\nСиләбене Ырымбур кеүек сүп баҫмағайны. Унда-бында күндән кейенгән ярым-хәрби патрулдәр уҙғылай. Тик был юлы чехтар ҙа, мадъярҙар ҙа күренмәне. Халиҡовты туҡтаттылар:\nҮткән килеүҙә Ҡушаев биргән ялған Арғаяш кантон Советы ағзаһы таныҡлығы бик ярап ҡуйҙы.\n– В Народный Дом, к министру труда, – тип ышандырырлыҡ итеп әйтте юлсы.\n– Возьмите, желаем удачи, товарищ!\nМуллайән Халиҡов аулаҡ урамдарҙан, тыҡрыҡтар аша, ниһайәт, Ҡушаев көткән фатирға килеп инде. Әйле башҡорто йылы ҡаршыланы һәм Керенский ваҡытлы хөкүмәте осоронда земство хеҙмәткәре булараҡ бирелгән Ҡанғлы башҡортоноң ярым-хәрби пальтоһын һалырға ярҙам итте лә сөйгә элеп ҡуйҙы.\n– Аяҡ кейемеңде һалма, – тине Хафиз. – Әйҙә, түрҙән уҙ!\nХалиҡов шпорлы итектәрен шығырҙата-шығырҙата алға уҙҙы.\n– Чехтар, мадъярҙар күренмәй, улар ҡайҙа юғалды?\n– Был корпусҡа большевик власы ышанысын юғалтҡас, командирҙары генерал Чечек һалдаттарын казармаға бикләне. Уларҙан сығыусы ла, инеүсе лә юҡ. Генералдан башҡа.\n– Ҡапҡылап алайыҡ та, Халыҡ йортона ашығайыҡ. Бөгөн Майскийҙың ҡабул итә торған көнө.\n– Был социаль-демократҡа большевиктар ҙа, генерал Чечек та, башҡорт ишаны Ғәбделхәким Ҡорбанғәлиев тә йөрөй. Бүлмәһендә телеграф та бар. Бөтә Рәсәй хәбәре Майскийҙа тупланған.\nТабын янынан тороп, Муллайән пальто яғаһының эске яғына тегелгән епте һүтеп, Башҡорт хөкүмәте биргән Шура ағзаһы таныҡлығын алды һәм Хафизға күрһәтте:\n– Бәлки, кәрәге тейер.\n– Майскийға күрһәтергә ышаныслы. Үҙеңде Башҡорт хөкүмәте вәкиле тип таныт.\nХалиҡов конспиратив фатирға ингәндә, һалмаҡ ҡына ҡар яуа ине. Ә хәҙер, Ҡанғлы һәм Әйле башкорто урамға сыҡҡас, көслө ел йорт түбәләренән ҡалайҙы ҡуптарып алырға теләгәндәй, ҡоторона ине. Ҡаты ҡар күҙҙәргә килтереп бәрелә, буран көсәйгәндән-көсәйә. Улар, пальто яғаларын күтәреп, буран эсендә ҡалған Халыҡ йортона табан атланы...\n2019 йылдың 4 февралендә Нефтекама дәүләт филармонияһы бинаһында Муллайән Халиҡовҡа арналған тантаналы йыйылыш була.\nАвтор: Фәнил ШӘРИПОВ


Ҡариҙел ҡасабаһында парктар төҙөкләндерелә\n"Йәштәр" микрорайонындағы паркты тәртипкә килтереү "Берҙәм Рәсәй" партияһы Башҡортостан төбәк бүлексәһенең "Реаль эштәр" проекты ярҙамында башҡарылған.\nБыл маҡсатта 1 миллион 200 һум аҡса бүленгән. Биҫтәлә йәш ғаиләләр күпләп йәшәй, шуға ял итеү, балаларға уйнау урыны булдырыуҙы халыҡ күптән көткән.Ҡасабаның үҙәк өлөшөндәге парк бик күп йылдар ташландыҡ хәлдә булған. Һуңғы йылдарҙа уны төҙөкләндереү өсөн район ҡанаһынан сығымдар бүленгән. Балалар майҙансығы урынлаштырылған, һуҡмаҡтарға асфальт түшәлгән, эскәмйәләр ҡуйылған.


«Театр төнө» акцияһы йөҙләгән тамашасыны бер майҙанға йыйҙы\nБыл кистә теләгән һәр кем актерҙар менән күрешеп, төрлө ҡыҙыҡлы уйындарҙа ҡатнашып, яратҡан спектаклдәрен ҡарай алды.\nСәнғәт һөйөүселәрҙе берләштергән театр төнө мәҙәни акцияһы матур йолаға әйләнде. Быйыл ул республикала дүртенсе тапҡыр уҙғарыла. Сараның маҡсаты тамашасыларҙы ижади эшмәкәрлек һәм сәхнә тормошо менән яҡындан таныштырыу. Мәҙәниәт министрлығы ойошторған сара быйыл 19 майҙанда уҙа. Тамашасылар һорауы буйынса бер нисә театраль маршрут булдырылған. Был иһә быйылғы акцияның үҙенсәлеге. Тамашасы бер кистә төрлө театрҙарҙың ижады менән яҡындан таныша аласаҡ.\n«Театр төнө» акцияһы өсөн әҙерләнгән программа бай һәм бик ҡыҙыҡлы. Сараға килгән һәр тамашасы төрлө спектаклдәрҙән персонаждарға үҙенең һорауын биреп, улар менән аралашып, иҫтәлеккә фотоға төшөп, премьера спектаклдәренә билеттар уйнатылған конкурстарҙа ҡатнаша алды.


Екатеринбургта «Йәдкәр» башҡорт халыҡ театр коллективы етәксеһен тәбрикләнеләр // Мәҙәниәт | новости башинформ.рф\nЕкатеринбургта «Йәдкәр» башҡорт халыҡ театр коллективы етәксеһен тәбрикләнеләр\n18:07, 29 февраля 2016 Мәҙәниәт\nӨФӨ, 2016 йыл, 29 февраль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Арина Рәхимҡолова/.\nЕкатеринбургта «Йәдкәр» башҡорт халыҡ театр коллективына нигеҙ һалыусы һәм уның етәксеһе Фәймә Йосопованың 65 йәшлек юбилейы уңайынан байрам концерты ойошторолдо. Концерт барышында Башҡортостандың талантлы артисы һәм хореограф Урал Мортазин башҡорт халыҡ бейеүҙәре буйынса оҫталыҡ дәресе күрһәтте.\n«Йәдкәр» башҡорт халыҡ театр коллективы — Екатеринбургта «2009 йылда өлкә милли мәҙәниәттәр конкурстары лауреаты», 2011 йылда Свердловск өлкәһе Мәҙәниәт һәм туризм министрлығының «Үҙешмәкәр халыҡ ижады коллективы» тигән юғары исемгә лайыҡ булған берҙән-бер коллектив. Былтыр уға 15 йыл тулды. Ошо йылдар эсендә «Йәдкәр» күп тапҡыр төбәк башҡорт мәҙәниәте фестивалдәрендә сығыш яһаны, 2003 йылдан «Екатеринбург шишмәләре» халыҡ ижады фестивалдәрендә даими ҡатнаша. Ҡалалағы бер милли байрам да театр коллективынан тыш үтмәй, тип хәбәр итте Башҡортостандың Силәбе өлкәһендәге даими вәкиллегенең матбуғат секретары Михаил Хәбиров.\nЮбиляр Фәймә Йосопова «Йәдкәр» башҡорт халыҡ театр коллективын, Свердловск өлкәһе башҡорттары үҙәген етәкләй, шулай уҡ Өфөлә үткәрелгән Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы делегаты ла.\nТеги: төбәктәрҙәге башҡорттар


Күгәрсен районының Мораҡ ауылында сыҡҡан янғында күп балалы ғаилә йортһоҙ тороп ҡалды\nФажиғәлә өй хужаһы һәләк була.\nБиктимеровтар йортто ун өс йыл элек һалып сыҡҡан. Яңыраҡ төп йортҡа төкәтмә төҙөлгән. Йорттоң тышы артыҡ зыян күрмәй, ут өйҙөң эсен, аш-һыу бүлмәһен, эргәләге бүлмәләрҙең түшәмдәрен, стеналарҙы ҡоромға әйләндерә. Урамда тороп ҡалған ғаилә мәрхәмәтле кешеләрҙән ярҙам һорай. Әҡлимә Биктимерованың телефон һандарын экранда күрәһегеҙ.\n89374292897 Әҡлимә Биктимерова


«Башҡорт ихаталары» программаһында нисек ҡатнашырға\n28 Март 2019, 12:03\nРеспублика киләһе өс йылда күп фатирлы йорттар янындағы ихаталарҙы комплекслы төҙөкләндереүгә дүрт миллиард һумға яҡын аҡса бүләсәк. Бөгөн был сумманы ниндәй эштәргә тотоноу мөмкинлеге хаҡында аңлатма бирәбеҙ.\nБашҡортостанда төҙөкләндереү буйынса ҙур программа старт алды, ул «Башҡорт ихаталары» тип атала. Ағымдағы йылда ғына уға ярашлы 1,7 миллиард һум аҡса тотоноласаҡ һәм республиканың барлыҡ ҡала-райондарында биш йөҙгә яҡын күп фатирлы йорт ихатаһы яңы төҫ аласаҡ. Дөйөм алғанда, киләһе биш йылда программа буйынса өс мең самаһы биләмә яңырасаҡ тип күҙаллана.\nРеспубликаның Торлаҡ-коммуналь хужалыҡ министрлығында билдәләүҙәренсә, эштәр комплекслы баш-ҡарыласаҡ, йәғни айырым бер урынды түгел, тотош ихатаны төҙөкләндерәсәктәр. Инфографиканы ҡарағыҙ.\nӘгәр урын һәм техник шарттар мөмкинлек бирһә, торлаҡ милекселәре дөйөм йыйылышта башҡа төрлө эштәрҙе лә өҫтәй ала. Мәҫәлән, баскетбол майҙансығы йәки эт йөрөтөү урыны һәм башҡалар.\nХаҡтар ни хаҡ\nСығымдарҙың төп өлөшөн республика бюджеты үҙ өҫтөнә ала. Барлыҡ эштәр хаҡының 94 процентын – республика, 5 процентын муниципалитет ҡаплаясаҡ. Ҡалған бер процентты халыҡ үҙаллы йыйырға тейеш. Бында ҡаҙна аҡсаһын янда ҡалдырыу тураһында һүҙ бармай, төп маҡсат – халыҡты дөйөм эшкә йәлеп итеү. Бығаса тупланған тәжрибәнән күренеүенсә, беренсенән, кешеләр нимәне төҙөкләндерергә кәрәклекте үҙҙәре хәл итһә, икенсенән, дөйөм эшкә мөмкин булғанса өлөш индерһә, милеккә ҡараш бөтөнләй башҡа төрлө була.\nИғәнә күләмен хатта яҡынса ла иҫәпләү мөмкин түгел, сөнки ул баш-ҡарылған эш күләменә, ихаталағы йорттар һәм фатирҙар һанына бәйле. Ғәҙәттә, бер фатирға 100, 300 йәки 500 һум самаһы тура килә. Ҡайһы бер осраҡта теүәл сумманы билдәләмәйҙәр, кем күпме бирә ала – шуныңса иғәнә индерә, ә яуаплы кеше һәр һумдың нимәгә тотонолоуын теркәп бара.\nАҡсаны нисек йыйыуҙы торлаҡ милекселәре хәл итә. Быны үҙ аллы ла эшләргә мөмкин. Шулай уҡ дөйөм йыйылышта идарасы компания менән килешеп, сығымдарҙы квитанцияла күрһәтелгән түләүҙәргә ҡуштырырға була.\nБыйылғы йылға программала ҡатнашыусылар һайлап алынды – урындағы хакимиәттәр ниндәй ихатаның төҙөкләндереүгә нығыраҡ мохтаж булыуын иҫәпкә алып эш итте. Март аҙағында әҙер исемлектәр республиканың Торлаҡ-коммуналь хужалыҡ министрлығының һәм муниципалитеттарҙың сайттарында «Төҙөкләндереү» бүлегендә урын аласаҡ. Киләһе йылда программаға эләгеү өсөн бөгөндән үк әүҙемлек күрһәтергә кәрәк. Сентябргә тиклем бына нимә-ләрҙе башҡарып өлгөрөү мотлаҡ:\n- Торлаҡ милекселәре идарасы компания һәм хакимиәт вәкилдәре ҡатнашлығында йыйылыш уҙғарып, программала ҡатнашырға ризалығын белдерә. Был хаҡтағы протокол урындағы хакимиәткә ебәрелә.\n- Хакимиәт, ғаризаларҙы тикшереп, ысынлап та төҙөкләндереүгә мохтаж ихаталарҙы һайлап ала. Комиссия составына идарасы һәм торлаҡ-коммуналь компаниялар, инвалидтар йәм-ғиәте вәкилдәре, йәмәғәтселәр, депутаттар инә. Әммә «кемдең проекты иң яҡшыһы» тигән юҫыҡтағы конкурс ойошторолмаясаҡ, кем беренсе булып ғариза биреп өлгөрә – шул ихатаға бәхет йылмая. Кем һуңлай – улар киләһе йылға ҡала.\nМөһим! Һәр муниципалитет документтарға үҙ талаптарын билдәләй. Һеҙҙең районда йәки ҡалала ниндәй документтар кәрәк булыуын урындағы торлаҡ-коммуналь хужалыҡ бүлегендә белешегеҙ.\n- Ихатағыҙ программаға индерел- һә, төҙөкләндереү проектын эшләргә кәрәк буласаҡ. Был – һеҙ йәшәгән биләмә, шуға күрә унда нимә кәрәклеген – балалар майҙансығымы, парковка урынымы йәки башҡа ҡоролмалармы – һеҙҙән дә яҡшыраҡ белеүсе булмаясаҡ. Проект эшләү йәһәтенән хакимиәт ярҙам итәсәк.\n- Проектығыҙҙы техник белгестәр ҡарап сығасаҡ: барыһы ла дөрөҫ эшләнгәнме, мәҫәлән, балалар майҙансығы өсөн тәҡдим ителгән урын йылылыҡ трассаһына тура килмәйме, бәүелсәктәр менән таусыҡтар араһы дөрөҫ иҫәпләнгәнме һәм башҡалар.\n- Тағы ла бер тапҡыр йыйылыш үткәреп, әҙерләнгән төҙөкләндереү проектын торлаҡ милекселәре тарафынан раҫлатырға, аҡса йыйыу алымын асыҡларға һәм яуаплы кеше һайларға кәрәк буласаҡ. Ул милекселәр исеменән барлыҡ документтарға ҡул ҡуя, эштәр барышын контролдә тота (уның ҡултамғаһынан тыш, подрядсыларға аҡса түләнмәйәсәк).\nТөҙөкләндереү ҡышҡа тиклем тамамланырға тейеш. Милекселәр баш-ҡарылған эштәрҙең сифатын контролдә тотоуға хоҡуҡлы. Әгәр оҫта-ларҙың насар эшләүен, илке-һалҡылығын күрһәгеҙ, урындағы хакимиәткә ялыу менән мөрәжәғәт итә алаһығыҙ, сөнки заказсы булып урындағы хакимиәт сығыш яһай. Яуаплы кешеләрҙең исем-шәрифтәре һәм телефон һандары программала ҡатнашыусы һәр ихатаның мәғлүмәт стендында элеүле торасаҡ.\nӘ видеокамералар өсөн\nИхаталарҙағы видеокамералар «Хәүефһеҙ ҡала» программаһына ярашлы урынлаштырыласаҡ, ундағы мәғлүмәт берҙәм диспетчер хеҙмәтенә ебәрелеп торасаҡ. Барлыҡ сығымдарҙы муниципалитет үҙ өҫтөнә ала, йәғни халыҡ улар өсөн түләмәйәсәк.\nКәрәк була ҡалһа, камералағы күренештәрҙе консьерждар, идарасы компания, хатта фатир хужалары ла ҡарау мөмкинлегенә эйә. Был техник саралар юл-транспорт ваҡиғаһында ғәйепле кешене йәки йәмәғәт урындарында тәртип боҙоусыны асыҡларға ла ярҙам итәсәк.\nМотлаҡ һигеҙ төрлө эш:\n1. хәүефһеҙ резина япмалы\n2. контейнер майҙансығы,\n4. парковка урындары,\n5. ихатаны яҡтыртыу,\n7. сүп-сар һауыттары,


(16 мая битенән йүнәлтелде)\nКайман утрауҙары Берҙәмлек көнө.\nБМО: Халыҡ-ара биографтар көнө.\nСәйғафаров Әмир Закир улы (1935), педагог, партия органдары һәм хужалыҡ эшмәкәре, тыуған яҡты өйрәнеүсе, йәмәғәтсе. 1975—1982 йылдарҙа Баймаҡ район Советы башҡарма комитеты рәйесе. Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған мәғариф хеҙмәткәре, райондың Батыр Вәлид исемендәге әҙәби премияһы лауреаты (2003). Баймаҡ ҡалаһы һәм Баймаҡ районының почётлы гражданы. Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ (1976) һәм ике «Почёт Билдәһе» (1971, 1981) ордендары кавалеры.\nБәҙретдинов Байбаҡ Фәрхетдин улы (1946), хужалыҡ һәм йәмәғәт эшмәкәре. «Башсельэнерго» берекмәһенең генераль директоры. Башҡортостан Республикаһының икенсе саҡырылыш (1999—2003) Дәүләт Йыйылышы - Ҡоролтай депутаты. Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған энергетигы.\nВәлидианов Ғабдулхаҡ Вәлидиан улы (1932), Үрге Өфө һал ағыҙыу контораһының элекке формировщигы, II һәм III дәрәжә Хеҙмәт Даны ордены кавалеры.\nМаклашова Валентина Яковлевна (1942), Рәсәйҙең атҡаҙанған төҙөүсеһе.\n► 16 майҙа тыуғандар\n► 16 майҙа вафат булғандар\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=16_май&oldid=1034804 ҡабул ителгән\nПоследний раз редактировалась 14 май 2021 в 12:54\nБыл бит һуңғы тапҡыр 12:54 14 май 2021 үҙгәртелгән.


Өфөнөң Октябрь проспектында яңы сквер барлыҡҡа киләсәк // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nӨфөнөң Октябрь проспектында яңы сквер барлыҡҡа киләсәк\n13:14, 26 ноября 2015 Иҡтисад\nӨФӨ, 2015 йыл, 26 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ольга Мортазина/.\nКиләһе йылда Өфөлә «Китап» нәшриәте һәм 10-сы һөнәрселек лицейы араһындағы ҙур булмаған скверҙы ремонтларға ниәтләйҙәр. Баш ҡаланың Коммуналь хужалыҡ һәм төҙөкләндереү идаралығының дәүләт һатып алыуҙары сайтында урынлаштырылған заявкаһында билдәләнгәнсә, эштәр 2016 йылдың 15 апреленән 30 октябргә тиклем дауам итәсәк.\nПроект документацияһында шәхестең исеме яҙылмаған пьедестал һәм бюст ҡуйыу ҡаралған. Әммә быға тиклем идаралыҡ ошо урында башҡорт яҙыусыһы Зәйнәб Биишеваға һәйкәл асырға ниәтләүҙәре хаҡында хәбәр иткәйне.\nПроект яңы асфальт, брусчатка, рулонлы газон түшәүҙе, таштарҙан һәм сәскәләрҙән клумбалар эшләүҙе, ҡайындар, миләштәр һәм гөлйемеш ҡыуаҡтарын ултыртыуҙы, фонарҙар ҡуйыуҙы күҙ уңында тота. Ошо эштәр өсөн бюджет 3,5 миллион һум аҡса бүлә.


Стәрлетамаҡ вахтасылары менән автобус Һамар өлкәһендә аварияға эләккән // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nСтәрлетамаҡ вахтасылары менән автобус Һамар өлкәһендә аварияға эләккән\n11:26, 20 июля 2010 Йәмғиәт\nФажиғә 17 июлдә төнөн булып үткән, тип хәбәр итә REGNUM-ВолгаИнформ мәғлүмәт агентлығы. М-5 автотрассаһының 955-се километрында «Тойота-Королла»ның водителе машинаға идара итеүҙе юғалтып, юлдың ҡаршы яҡҡа хәрәкәт иткән яғына сыға һәм «Сетра» автобусы менән бәрелешә. Автобус вахтанан Тула ҡалаһынан Стәрлетамаҡҡа 45 кешене алып ҡайтып барған була. Юл-транспорт һәләкәте һөҙөмтәһендә сит илдә етештерелгән машина водителе һәм пассажир алған йәрәхәттәрҙән урында йән биргән. Автобус водителе һәм уның пассажирҙары зыян күрмәгән. Әлеге мәлдә тикшереү алып барыла.


Сайтында танышырға сайтында танышырға. Филиппин - Видео чат №1 - ҡыҙ менән танышырға видео онлайн\nСайтында танышырға сайтында танышырға. Филиппин\nйәки түләүҙәр юллап яҙылған\nИнтернет беҙҙең көндәрҙә социаль тормошонда ҙур роль уйнайСайттар кеүек Facebook, скайп, Viber, ғаиләм һәм дуҫтарым менән бәйләнеш тотоу һ. һәм беҙ ярҙам WhatsApp, был шулай уҡ беҙҙең тормошта беҙ эшләү өсөн мөмкинлектәр биреү, шулай уҡ. Хәҙер яңы танышҡан партнерҙар береһенә булған мөнәсәбәте ысулы һәм тормошта иң популяр онлайн ҡаршы ала.\nӘгәр һеҙ эҙләсе флирт һәйбәт күренеш йәки партнеры - азия мәсьәләләре буйынса танышыуҙар сайтында танышырға йәки филиппин яҡшы мөмкинлектәр булыуы хаҡ.\nКүпселек осраҡта, бөтөнләй бушлай теркәй.\nШулай итеп, һеҙ теркәлә алаһығыҙ, ниндәй ҙә булһа ағзаһының бөтә хоҡуҡтары һәм урын шарттарында тотоп ҡарай.\nАртабанғы тиклем тарифтарҙы күтәреү-үҙе ағзалары индерелеүе мөмкин.\nасыҡ белергә тейеш\nТоҙаҡҡа эләгеүселәр булмаһын өсөн, сайты һеҙҙең репутация һәм сығымдар ярайһы таныш булырға тейеш, күрәһең.\nКүптәр, филиппинка кем өйләнеп, тормош иптәшен табып, улар аша онлайн-таныштырҙы.\nМәҙәни айырмалыҡтар булыу менән затылок, вежливый шуға күрә булһа кәрәк, шәхси мәнфәғәте өсөн потенциаль партнер. Бында ҡайһы бер сайтында танышырға була, унда иркен аралаша, һеҙҙең менән һәм башҡа айырым ағзалары теркәлә ала. Азия дата-был танышыу сайты түләүһеҙ, башлыса азия илдәренә йүнәлтелгән. Әммә, күпселек ҡатын-ҡыҙ булып килә файҙаланыусы Филиппин, Индонезия һәм Таиланд. Икенсе яҡтан, ир-көнбайыш (Европа, Австралия, АҠШ) ҡалыу очарование азия үҙенә ҡатын-ҡыҙ эҙләй. Рәсми рәүештә, миллиондан ашыу ҡулланыусы сайтҡа теркәлгән.\nӘммә, әйтергә ярамай, эште күпме ваҡыт әлеге мәлдә иң әүҙем файҙаланыусы.\nАзия оҡшаш һыҙаттар күп түләү датаһы тәҡдим итәбеҙ-Һеҙ-сайтында танышырға көндәре, һайланғандар исемлеге тип, ҡараһа, һуңғы тапҡыр кем селтәре була, ҡамауҙа варианты өсөн раздражающий хәл шулай уҡ.\nНу был сайтта бөтә сығымдарҙы ошо компонент.\nМинус берҙән, был сайтта танышырға мөмкин, - тинем мин, СМС-номер теркәлмәгән кәрәҙле телефондар өсөн уңышлы тамамларға кәрәк. Бынан тыш, сайтынан бушлай алып була, алдаҡсылар һәм ялған йүнәлештә етди проблемаға әүерелде. Бынан тыш, реклама назойливый юҡ, улар, ғәҙәттә, бушлай таныша сайты барлыҡҡа килде. Мөхәббәт Пина-береһен алмаштырып күптәр был бәйләнештәргә Филиппин, үҙ индивидуаль йүнәлешен төҙөү ҡатнашыу мөмкинлеге бирә. Был еңел һәм тиҙ ҡабул итеүгә яңы мөмкинлектәр белмәй ул бер-береһенә бәйләнеше. Был мөмкинлек менән ҡуллана, улар күп файҙаланыусылар өсөн был фоторәсемдәр скачать мөмкин.\nӘгәр һин теләйһең иң яҡшы һөҙөмтә бирһә, бәлки, һеҙ ағзалыҡ түләүле күсергә кәрәк.\nБыл сикләү ирекле ағзалыҡ алыу ғына түгел, уңайһыҙлыҡтар, мәҫәлән, ун минут. бер хәбәрҙе. Был тағы ла мөһим, ышаныс төҙөү, айырып алып һеҙгә бушлай ағзаһы.\nҠайһы бер ағзалары, тип хәбәр итә аласаҡтарын улар яҡшы сифатты юғалта һәм күңел ирекле мөхәббәт сайтында ағзалары ҡыҙыҡһынмай тиерлек.\nпина, әммә түләүле ағзалыҡ яңыртылғандан һуң, улар булырға быға ғәжәпләндем, күреп, уларҙың ни булды, һөҙөмтәһе менән айырыла. Филиппин һәм ағзалары араһында бик популяр булыуы менән филиппин купидон синг нигеҙ һала.\nТимәк, һеҙ үҙенең сайтын табыу мөмкинселеге күберәк булған мөхәббәт, шундай уҡ был сайттан башҡа.\nАғзалыҡ ике төрө бар: түләүле һәм түләүһеҙ. Ирекле ағзаһы булараҡ, Һеҙ түләүле ағзалары менән аралаша ала, әммә башҡа ағзалары ирекле түгел. Әгәр һеҙ генә ҡарарға теләүселәр сайтында, йәки бюджет сездә бик сикләнгән, был, һис шикһеҙ, споралар варианты булып тора. Был ярайһы уҡ яҡшы эшләгән ҡатын-ҡыҙҙар өсөн бигерәк тә ҡайһы бер варианттары филиппинка мөмкин. Ағзалығын һәм ағзалары ҡуйған юғары түләүле ирекле бөтә ағзалары менән аралашып, һеҙҙе эҙләргә мөмкин буласаҡ. Түләүле ағзалары һайлау өсөн ир-егеттәр күп, шуға ҡатын-ҡыҙ, улар һөйләшергә теләүен дә түләргә кәрәк.\nИрекле флирт менән сағыштырғанда ҙур өҫтөнлөккә.\nсайт, нисек дата Азия-бушлай ҡуллана. Бер ниндәй ҡурҡыныс юҡ, сығымдар юҡ, сөнки йәшерен барлыҡҡа килеүе мөмкин. Әммә тыумыштан булған етешһеҙлектәр үҙҙәре сайтында флирт бөтөнләй буш, файҙаһыҙ һәм google кеүек иғландар күп.\nҒөмүмән, һеҙ иғтибар хәбәрҙәр алмашыу сайтында танышырға тора, ҡолатып маҡсаттар менән түгел.\nПрофессиональ аферистар нөктәләре янында йыйыу өсөн бындай төрҙәге сайт флирт сифаты һәм мошенник.\nБилдәле бер ни ҙә подозревающей ҡурыштыра кешеләрҙе әүрәтеү, уларҙы түләргә мәжбүр итергә тырышыу өсөн веб-камера күрһәтә, йәки уларҙы алыу өсөн, белем үҙе аҡса ғаилә ебәрергә йәки (лат улар менән осрашыу).\nХатта түләүле сайтында танышырға, эш тәжрибәһе менән ҡотола һеҙ ҙә насар түгел аферистар һәм мошенник. Әммә уларҙың барыһына ла оҡшаны филиппинка, кәмәләрҙе һеҙгә ябай түгел шул. Әс Дизер.\nМенән осрашыу Бенгази, ир-аттар: бушлай теркәй.\nЭрэгтэй эмэгтэй хайж байна: Азийн эмэгтэй хайж германы хүү\nтаныш булмаған телефон бушлай таныша видео чат донъя буйынса танышырға видео чат таныш бушлай онлайн видео чат өлкәндәр өсөн бушлай таныша теркәлгән чатта теркәлергә рулетка менән телефон без интернета етди бушлай таныша ҡатын-ҡыҙҙар көсө менән танышырға теләй бушлай танышыу сайты ҡатын-ҡыҙ белергә танышты


Тәтешлелә башҡорт һəм татар халҡының күренекле шəхестəрен иҫкə алдылар | Всемирный курултай башкир\nБөтə донъя башҡорттары ҡоролтайы менəн берлектə үткəрелгəн сарала Барҙа, Чернушка, Ҡуйыҙа райондарынан вəкилдəр: Ҡадирйəн Зыятов, Əнисə Мəүликəева, Альберт Мəхмүдов, Эльмарт Уразов ҡатнашты. Тəүҙə райондың тарих-тыуған яҡты өйрəнеү музейы эшмəкəрлеге менəн таныштыҡ. Тəтешлелəрҙең үткəндəргə, арҙаҡлы шəхестəргə хөрмəт менəн ҡарауы, билдəле райондаштары Ғəли Соҡорой һəм Ғарифулла Кейеков тураһындағы иҫтəлектəрҙе ҡəҙерлəп һаҡлауы һоҡландырҙы.\nБеҙ был көндө Иҫке Соҡор ауылында булып, Ғəли Соҡоройҙың ҡəберенə зыярат ҡылдыҡ, мəсеттə лə булдыҡ. Ғарифулла Кейековтың рухына баш эйер өсөн Иҫке Күрҙемгə барҙыҡ. Халыҡҡа аң-белем таратҡан Ғарифулла Мөхəмəтвəли улын бында бик хөрмəт итеүҙəрен күрҙек. Имам-хатиб менəн осраштыҡ, мəктəп коллективы əҙерлəгəн концерт номерҙарын ҡараныҡ. «Түңəрəк өҫтəл»дə барҙалар исеменəн Əнисə Мəүликəева сығыш яһаны. Ул Ғəли Соҡоройҙың ун өс йəшендə Барҙа районы Танып ауылы мəҙрəсəһенə килеп, ете йыл шунда уҡыуы, районда йəшəгəн туғандары тураһында һөйлəне. Һəүəҫкəр артистарҙың концерты менəн тамамланған сараны бөтəһе лə юғары кимəлдə баһаланы. Өфөнəн килгəн ғалимдар -— билдəле башҡорт əҙəбиəте белгестəре Зəйтүнə Шəрипова менəн Миңлеғəли Нəҙерғолов, тарихсы-журналист Салауат Хəмиҙуллин да шундай фекерҙə булды.\nАльберт МƏХМҮДОВ, Барҙа районы тыуған яҡты өйрəнеү музейы директоры\n« Мәңгелек рейд\nШейх Зайнулла Расулев в суфийской традиции Урало-Поволжья »


Хәбәрҙәр: “Титаник”тың кире ҡайтыуы.\n“Титаник”тың кире ҡайтыуы.\nЯҡын арала теләге булған һәр кем “Титаник” бортында тора, хатта данлыҡлы маршрут буйынса сәйәхәткә сыға ала. Уҙған йыл Австралия миллиардеры Клайв Палмер, зиннәтле лайнерҙың заманса функциональ күсермәһе булған”Tитаник II”лайнерын төҙөү планын һөйләп, йәмәғәтселекте ҡуҙғытты. Проекттың планына ярашлы рәүештә,“Титаник II” аҙашы һымаҡ уҡ гүзәл итеп төҙөләсәк, ләкин шул уҡ ваҡытта заманса бөтә уңайлыҡтарға, XXI быуат технологияларына, яңы навигация һәм хәүефһеҙлек системаларына эйә буласаҡ. Теләге булған һәр әҙәм, билет алып, элекке пассажирҙар кисергән тойғоларҙы, хатта синфи айырымлыҡтарҙы, шул заман костюмдарын кейеүҙән алған хис-тойғоларҙы татып ҡарар өсөн, океан аша сәйәхәткә юллана ала.\nОригиналындағы һымаҡ уҡ,“Титаник II”лайнерының бөтә бүлмәләре планеталағы иң яҡшы ҡунаҡханалар һәм ресторандарына ярашлы итеп эшләнәсәк. Бәрхәт тышлы мебель, семәрле имән конструкциялар, сүкеп яһалған декор, быяла көмбәҙҙәр, ғәләмәт ҙур үҙәк баҫҡыс –һәммәһе кораблдең оригиналын ҡабатлаясаҡ.\n“Был һоҡланғыс корабль ошонда хеҙмәт иткән батыр кешеләр, ҡыҙғанысҡа ҡаршы, яҙмыштары хаҡында һөйләй алмаған пассажирҙар, фажиғәнән имен ҡотолоусылар иҫтәлегенә төҙөләсәк,-”тине Клайв Палмер.\nКарап үҙенең тәүге рейсына 2016 йылда Саутгемптондан юлға сығасаҡ. Шуны әйтеү мөһим: яңы конструкция теләһә ниндәй ғәҙәттән тыш хәлдәргә лә әҙер буласаҡ. Карап 2435 пассажирҙы һәм 900 экипаж ағзаһын һыйҙырырға һәләтле. 18 заманса ҡотҡарыу шлюпкаһы менән йыһазландырылған.\nНью-Йоркта, 26 февралдәге матбуғат конференцияһында Палмер 1912 йылдағы тәүге рейсы ваҡытында батҡан һәм 1502 кешенең ғүмерен ҡыйған океан лайнеры күсермәһе “Титаник II” һүрәттәрен күрһәтте. Караптың оҙонлоғо- 270 метр, ауырлығы-40 000 тонна. 9 палубала 850 каюта буласаҡ. Палмерҙың Blue Star Line компанияһы тәүге 3Д рендерҙарын сығарҙы. Уларҙы һеҙҙең иғтибарға тәҡдим итәбеҙ.\nКапитандың бүлмәһе навигация өсөн заманса ҡорамалдар менән йыһазландырылған.\nParisien кафеһы беренсе класс ҡунаҡтарын хеҙмәтләндерә.\nӘ бында Австралия мультимиллионеры Клайв Палмер 2013 йылдың 26 февралендә Нью-Йорктағы матбуғат конференцияһында “Титаник”тың күсермәһен төҙөү планы менән бүлешә.


Бөгөн Һамар өлкәһе халыҡ йыры акцияһына ҡушылды\n29 Апрель 2020, 14:00\nБөйөк Ватан һуғышында Еңеүҙең 75 йыллығында Волга буйы федераль округы халҡын берләштергән йыр марафонына Һамар өлкәһе лә ҡушылды.\nҺамар губернаһының географик сиктәрендә үҙенсәлекле һыҙаттар бар: ул йөрәк формаһына оҡшаш. Хәтер һәм Дан йылында Рәсәй Президентының Волга буйы федераль округындағы Тулы хоҡуҡлы вәкиле аппараты башланғысы менән ойошторолған “Беҙҙең Еңеү көнө” күләмле патриотик акцияһының башҡарыусы-ҡатнашыусылары йөрәге менән бөгөн бергә типте. Һамар өлкәһе эстафетаны Волга буйы федераль округы халҡы эстафетаны ғорурлыҡ һәм тәрән тойғо менән Башҡортостан Республикаһынан ҡабул итеп алды.\nРәсәй Президентының Волга буйы федераль округындағы Тулы хоҡуҡлы вәкиле аппараты ойошторған “Беҙҙең Еңеү көнө” марафоны Мордва Республикаһында старт алды. Республика һәм төбәктәрҙең ижади коллективтары йыры 25 апрелдән урындағы һәм федераль телеканалдар һәм радиостанцияларҙа эфирға сыға, социаль селтәрҙәрҙә #песнипобедыПФО, #нашденьпобеды хэштегы аҫтында күрергә була. “Еңеү көнө” йыры эстафета буйынса төбәктән төбәккә тапшырылып килә.\nИжади коллективтарҙың сығыштары февралдә һәм март башында – Рәсәйҙә коронавирусҡа бәйле юғары әҙерлек һәм үҙизоляциялау режимы иғлан ителгәнгә тиклем яҙҙырылғайны. Һәм бөгөн, сикләтелгән шарттарҙа, яратҡан йырҙарының береһен төрлө телдәрҙә башҡарыу бигерәк тә күңелгә үтеп инерлек булып яңғырай. Һамар өлкәһенән проектта легендар ижади коллектив – П.М.Милославов исемендәге рус халыҡ хоры ҡатнашты.\n«Волга дәүләт рус халыҡ хорының 65 йыл дауамындағы барлыҡ эшмәкәрлеге киләсәк быуында илһөйәрлек тәрбиәһе һәм бөйөк илдең мәҙәни мираҫын һаҡлауға йүнәлтелгән, – ти башланғыс тураһында коллективтың башҡарма директоры Виталий Натаров. – Шуға ла артистар йыр марафонында ҡатнашыуҙы бурыс итеп ҡуйҙы. Беҙ ҙур ғорурлыҡ менән эстафетаны ҡабул итеп алдыҡ. Марафонда ҡатнашыу мөмкинлеге биргән күрше төбәктәрҙән яҡташтарыбыҙға рәхмәт. Был беҙҙең өсөн оло хөрмәт!”\nЭстафетаны Татарстан Республикаһына тапшырып, һамар башҡарыусылары яҡташтарына ҡыҫҡа мөрәжәғәт тә яҙҙырҙы. Куйбышев өлкәһенән фронтҡа ярты миллионға яҡын кеше кит. Һәр икенсе яу ҡырында ятып ҡала. Ҡалғандар фронт өсөн ҡеүәтле тыл булды, бында хеҙмәт батырлығы күрһәтеп Еңеүҙе яҡынайталар. Куйбышев “Запас баш ҡала” исемен дә ала. Бында легендар “Ил-2” эшләнә һәм Стлин бункеры төҙөлә.\nНәҡ Куйбышевта Шостакович үҙенең Етенсе симфонияһын яҙып бөтә һәм премьераһын ҡуя. Ошонда Юрий Левитан совет информбюро яңылыҡтарын хәбәр итә, ә 1941 йылдың 7 ноябрендә үткән хәрби парад ил яңылыҡтарының иң сғыуы була.\n«Еңеү көнө» – ватан тарихында һәр ваҡыт сағыу йондоҙ булып яна һәм янасаҡ. Волга буйы ижади коллективтары башҡарған бөйөк йыр миллион рәсәйҙәрҙе берләштерһен, - тине йыр акцияһында ҡатнашыусы һамарҙар.


Рөстәм Хәмитов Сибайҙа һәм Баймаҡ районында булды // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nРөстәм Хәмитов Сибайҙа һәм Баймаҡ районында булды\n16:31, 26 августа 2010 Сәйәсәт\n26 августа Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов эш сәфәре менән Сибай ҡалаһына һәм Баймаҡ районына барҙы.\nРеспублика башлығы төбәктең иҡтисади һәм сәйәси үҫеше менән танышты. Башҡортостан Президенты ҡайһы бер ауыл хужалығы предприятиеларын, мәғариф һәм һаулыҡ һаҡлау учреждениеларын ҡараны.\nСибайҙа Рөстәм Хәмитов Көньяҡ Урал райондары хакимиәт башлыҡтары менән кәңәшмә үткәрҙе. Кәңәшмәлә көньяҡ райондарҙың ауыл хужалығы һәм ағас эшкәртеү сәнәғәтендәге эштәр торошо һәм уларҙы үҫтереү юлдары буйынса фекер алышты. Ҡоролоҡ эҙемтәләрен бөтөрөү буйынса саралар һөҙөмтәләре айырым тикшерелде.\nТулыраҡ мәғлүмәт — “Башинформ” мәғлүмәт агентлығы яңылыҡтарында.


Ростовта башҡорттарҙың шанлы үткәнен барлайҙар | Всемирный курултай башкир\nРостов башҡорттары Башҡортостан Республикаһының 100 йыллығын ғилми сара – «Рәсәй тарихында башҡорт халҡының хәрби тарихы биттәре. 1798-2019 йылдар» тип аталған төбәк-ара түңәрәк өҫтәл менән билдәләй.\nСара 14 мартта Дондағы Ростов ҡалаһында үтә. Унда Башҡортостандың кантонлыҡ системаһынан алып Наполеонға ҡаршы көрәш, Граждандар һуғышы, 112-се Башкавдивизия, арҙаҡлы шәхестәребеҙ Муса Гәрәев, Миңлеғәли Шайморатов һәм хәҙерге заманда Рәсәй һағында торған башҡорттар темаһы ҡараласаҡ.\nТүңәрәк өҫтәлгә Ростов өлкәһе, Краснодар крайы, Ҡалмыҡ Республикаһынан йәш ғалимдар һәм юғары уҡыу йорттары студенттары, шулай уҡ Дондағы Ростовҡалаһының бихисап йәмәғәт ойошмалары вәкилдәре саҡырылған.\nБашҡортостандан Милли архивтың бүлек начальнигы, тарихсы Азат Ярмуллин һәм БДУ доценты Рәмил Рәхимовтың сығыш яһауы көтөлә.\nТүңәрәк өҫтәлде Рәсәй Фәндәр академияһының Көньяҡ фәнни үҙәге ҡатнашлығында Ростов өлкәһе башҡорттары ҡоролтайы ойоштора.\nБашҡорт йәмәғәт ойошмаһын яҡташыбыҙ, хәрби хәрәкәт ветераны Мәхмүт Бакир улы Сәлимов етәкләй.\n« Себер башҡорттары туплана\nРәсәй төбәктәрендә ҡоролтайҙар үтә »


ХАЛЫҠ ШАҒИРЫНА - ХАЛЫҠ ФИЛЬМЫ!\n21 сентябрҙә баш ҡаланың "Шатлыҡ бар" исемле кафеһында режиссер Булат Йосоповтың Рәми Ғарипов тураһында төшөрөләсәк "Шағир көндәлеге" фильмы исем туйы үтте.\nКисәгә Рәми Ғарипов исемендәге 1-се Башҡорт гимназияһын төрлө йылдарҙа тамамлаған уҡыусылары килде. Ижад төркөмө үҙенең маҡсаттары менән таныштырҙы - республика тарихында беренселәрҙән булып крауфандинг платформаһында халыҡ фильмы төшөрөү.\nРәми Йәғәфәр улының үҙенең туған теле - башҡорт теле өсөн янып-көйөп йөрөгән билдәле көрәшсе икәнен бөтәбеҙ ҙә беләбеҙ. Башҡорт матбуғат яҙмаларын һаҡлап ҡалыу өсөн митингылар ойоштороусы икәне лә билдәле. Уның иҫтәлегенә беҙ бөтәбеҙ бергә нәфис фильм төшөрә алабыҙ. Эйе! Бөтәбеҙ бергә!\nРәсәй кино тарихында бындай фильм бар - "28 панфиловсы". Илебеҙ республикалары араһында ошоноң кеүек проектҡа әле бер кеме лә тотонғаны юҡ.\nБеҙ - беренселәр! Беҙ бергә яҡшыраҡ булдырабыҙ!


Өҫтәмә белем алыуға бушлай сертификаттар | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n11 сентября 2019 — 19:49 ГТРК «Башкортостан»\nЯңы уҡыу йылынан республиканың 36 районында өҫтәлмә белем биреү буйынса өр-яңы пилот проекты эш башлаясаҡ. 5 йәштән 18 йәшкәсә булған һәр балаға муниципаль бюджеттан 8 мең 800 һум бүленә. Әле иҫәп сертификаттарын биреү башланған. Алты йәшен саҡ тултырған Камалияның бүлмәһен тиҫтәләгән миҙал, маҡтау граммоталары биҙәй. Спорт гимнастикаһы менән өс йыл ғына шөғөлләнһә лә ҡыҙ бихисап үрҙәр яулап өлгөргән. Бәләкәй генә Камалия киләсәккә ҙур хыялдары ла бар. Ғаиләләрендә ике ҡыҙ бала тәрбиәләгән һәм икеһен дә профессиональ спортҡа ылыҡтырған Регина менән Илнур, был шөғөлдөң сабыйҙарҙан ғына түгел, ә ата-әсәнән дә яуаплылыҡ, түҙемлек һәм ныҡышмаллыҡ талап иткәнен яҡшы аңлай. Быйылдан балаларҙы түңәрәктәргә яҙылдырыу ҙа электрон рәүештә “Навигатор РБ” аша бара. Был сайтта теркәлгән балаларға сертификат бирелә. Ул иһә тейешле түңәрәккә йүнәлтеләсәк, бындай ысул бер яҡтан ата-әсәләргә матди яҡтан ярҙам булһа, икенсе яҡтан – ниндәй өҫтәлмә белем биреү предметтарына ихтыяж күберәк икәнен күрергә мөмкинлек бирәсәк, ти белгестәр. Әлеге ваҡытта ҡайһы бер балалар бер нисә түңәрәккә яҙылып, береһенә лә йөрөмәгән осраҡтар бар. Бындай хәл булырға тейеш түгел. Түңәрәктәр ата-әсәләр һәм балалар теләге буйынса ойошторолоп, тулы ҡеүәтенә эшләргә бурыслы, ти Роберт Рәшит улы. Бөтә Рәсәй буйынса ҡайһы төбәктә-районда ниндәй өҫтәмә белем биреү түңәрәктәре ойошторолғанын ата-әсәләр белә алһын өсөн “Навигатор.ru” сайты эшләй башланы. Киләсәктә балаларыбыҙ белемлерәк, уларҙың шөғөлдәре күберәк булһын өсөн хөкүмәт биргән мөмкинселектәрҙе тулыһынса файҙаланыу, түңәрәктәргә йөрөтөү фарыз, ти педагогтар. Әле 50 меңдән ашыу бала новигаторҙа теркәлгән, уникаль номерҙыуларҙың 20 меңе алып өлгөргән. Шулай уҡ 8мең 800 һум тәшкил иткән сертификатты ҡулаҡсаға әйләндереү мөмкин түгеллеген дә билдәләп үтә белгестәр.


Һүҙ ҡөҙрәте — ил ҡеүәте » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Әҙәбиәт » Һүҙ ҡөҙрәте — ил ҡеүәте\nҺүҙ ҡөҙрәте — ил ҡеүәте 19.01.2012 // Әҙәбиәт\nБылтыр гәзитебеҙҙә донъя күргән иң яҡшы яҙмалары өсөн "Аҡ тирмә" милли-мәҙәни үҙәге рәйесе Ләлә Бейешева, матбуғат ветераны, Башҡортостандың атҡаҙанған уҡытыусыһы Сәлимйән Ғүмәров, публицист, Рәсәйҙең һәм Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре Марсель Ҡотлоғәлләмов, шағир, Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһы лауреаты Хәсән Назар, драматург, шағирә Гөлшат Әхмәтҡужина "Башҡортостан"дың 2011 йылғы лауреаттары тип билдәләнде. Ошо көндәрҙә танылған ҡәләм оҫталарына баҫмабыҙҙың махсус дипломдары тапшырылды.\nНиндәй генә заманда йәшәһәк тә, ташҡа баҫылған һүҙҙең баһаһы көслө. Әммә, төптән уйлап ҡарағанда, һүҙ ҡөҙрәтен, һүҙ бәҫен ваҡыттан да бигерәк тоғро уҡыусыларыбыҙ, бөгөнгө лауреаттарыбыҙ кеүек әүҙем, рухлы авторҙарыбыҙ билдәләй. Хәйер, "Башҡортостан" элек-электән ижадташ дуҫтары менән көслө булды. Көнүҙәк проблема күтәрһендәрме, матбуғат аша тура ярып үҙ һүҙҙәрен әйтһендәрме, теге йәки был сетерекле мәсьәләгә ҡағылышлы фекерҙәре менән уртаҡлашһындармы — улар һәр саҡ ваҡытында һәм урынлы яңғыраны. Иң мөһиме — халыҡтың күңеленә барып етте.\nСираттағы бүләкләү тантанаһында ла фекерҙәр гәзит — уҡыусы — халыҡ мәнфәғәтендә беректе. Гәзиттең баш мөхәррире Нияз Сәлимов, лауреаттарҙың һәр ҡайһыһын лайыҡлы еңеүе менән ҡотлап, уларға артабан да ижади ҡомар, уңыштар теләне, гәзитте әүҙем пропагандалағандары өсөн рәхмәт әйтте, киләсәктә лә бергә-бергә хеҙмәттәшлек итергә саҡырҙы. Баш мөхәррир "Башҡортостан" гәзитенең һуңғы ваҡытта өлгәшкән уңыштарына ла туҡталып үтте. "Еңеүҙәребеҙҙә һеҙҙең дә өлөш бар, хөрмәтле лауреаттарыбыҙ! Әгәр бөгөн "Башҡортостан" гәзитенә еткерелгән дәүләт заданиеһы 160 процентҡа үтәлгән, хеҙмәтебеҙ төрлө конкурстарҙа юғары баһаланған икән, был, һис шикһеҙ, берҙәм тырышлыҡ һөҙөмтәһе", — тине ул. Лауреаттар иһә үҙ сиратында коллективҡа рәхмәт һүҙҙәрен еткерҙе. "Республикабыҙҙың төп баҫмаһы лауреаты булыу беҙҙең өсөн ҙур ҡыуаныс. Ғөмүмән, лауреат булыу — гәзит кенә түгел, уның йөҙҙәрсә мең уҡыусыһы биргән юғары дәрәжә", — тине улар.\nОшо уҡ көндө Милләт-ара татыулыҡты нығытыу йылына арналған викторинала еңеү яулаған Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған матбуғат хеҙмәткәре Нурия Амангилдинаға ла бүләк тапшырылды. Нурия Барый ҡыҙы "Башҡортостан" гәзите хаҡында йылы хәтирәләре менән уртаҡлашты, элекке хеҙмәттәштәренә уңыштар, яратҡан баҫмаһына яңынан-яңы тоғро дуҫтар теләне.


10 Июнь 2018, 20:13\nБашҡортостан кимәлендә иң һөҙөмтәле эшләгән һәм инновацион уҡыу йорто булып танылған Баймаҡ лицей-интернаты бай тарихы, үҙенсәлекле йола-традициялары, талантлы педагогик коллективы менән дан тота. Бына 62 йыл инде был белем усағы республиканың мәғариф өлкәһендә сағыу йондоҙ булып балҡый, милләтебеҙҙең буласаҡ шәхестәрен әҙерләп сығара, республика һәм Рәсәй кимәлендәге төрлө проекттарҙа һәр саҡ еңеүсе булып таныла. Бының нигеҙендә үҙ иңенә йөкмәтелгән бурыстарҙы намыҫ менән атҡарған коллективтың һәр ағзаһының ныҡышмалы хеҙмәте ята. Яуланған уңыш-ҡаҙаныштарҙа лицей-интернат директорының тәрбиәүи эш буйынса урынбаҫары Ғәлимә Лоҡман ҡыҙы Юнысованың хеҙмәте баһалап бөткөһөҙ.\nЙәмле Йылайыр буйында урынлашҡан Ишбирҙе ауылынан ул. Ырыҫлы нигеҙҙә, күп балалы ғаиләлә тыуып, ата-әсәһенең аҡыллы кәңәштәрен тотоп үҫкәнгәме, Ғәлимә Лоҡман ҡыҙын кескәй саҡтан ғилем-тәрбиә, рух-иман донъяһы үҙенә ылыҡтыра. Әхирәттәре менән уйнағанда ла һәр саҡ ул – “уҡытыусы апай”, ә дуҫтары уның “уҡыусылары” була. Үҙенең зирәклеге, уҡыуға һәләте һәм күркәм холҡо менән айырылып тора. Атаһы – Фин һәм Бөйөк Ватан һуғыштары ветераны, орден-миҙалдар кавалеры, хужалыҡтарҙа етәксе булып эшләгән Лоҡман Уйылдан улы, әсәһе Ғәфиә Әхмәт ҡыҙы балаларына матур тәрбиә бирә.\nТыуған ауылындағы 8 йыллыҡ мәктәпте, Баймаҡ мәктәп-интернатын тамамлай, бала саҡтан йөрөткән хыялы буйынса Сибай педучилищеһына уҡырға инә. Магнитогорск педагогия институтын тамамлай. Йүнәлтмә менән эшкә мәктәп-интернатҡа ебәрелә һәм шул ваҡыттан алып бына утыҙ туғыҙ йыл инде Ғәлимә Лоҡман ҡыҙының барлыҡ хеҙмәт юлы ошо уҡыу йорто менән тығыҙ бәйле. Ошо йылдар эсендә ул тәрбиәсенән директор урынбаҫары вазифаһына ҡәҙәр үрләп, ҙур абруй яуланы, бай тәжрибә тупланы, районда, төбәктә һәм республика кимәлендә талантлы педагог, оҫта ойоштороусы, яңынан-яңы проекттарҙы уңышлы тормошҡа ашырыусы етәксе булып танылды. Коллектив яулаған ҡаҙаныштар тап уның исеме менән туранан-тура бәйле тип әйтһәк тә яҙыҡ булмаҫ.\nҒ.Юнысованың авторлығында уҡыу йортонда “Лидер”, “Гражданлыҡ патриотик тәрбиә”, “Һаулыҡ” тәрбиәүи программалары уңышлы тормошҡа ашырыла. Ғәлимә Лоҡман ҡыҙы билдәләүенсә, тәрбиә эше белем биреү менән бер йүнәлештә барырға тейеш. Лицей-интернатта был тәңгәлдә йәш быуынды тәрбиәләү бик оҫта алып барыла. Мәҫәлән, мәктәп музейында уның тарихы ғына түгел, сығарылыш уҡыусыларының ҡаҙаныштары, уңыштары, дәртләндереү стипендиялары билдәләнә, улар менән “тура бәйләнеш”, осрашыуҙар ойошторола. Ирекмәндәр хәрәкәте, ағас эшкәртеү оҫтаханалары, спорт һәм бейеү залы, “Сығарылыш уҡыусылары”, “Ял сәғәттәре көнө” клубтары әүҙем эшләй. Бынан тыш, Ғәлимә Лоҡман ҡыҙы байтаҡ проекттар авторы ла. Мәҫәлән, “Йыл лицеисы”, “Йыл класы”, “Интернатым – тыуған йортом”, “Ныҡлы ғаилә – ныҡлы дәүләт” кеүек проекттарҙы тормошҡа ашырыу бында матур йолаға әүерелгән. Улар бер-береһен ҡабатламай, шуға күрә мәғариф өлкәһендә төрлө республика һәм төбәк-ара семинар-кәңәшмәләр бай тәжрибә туплаған ошо уҡыу йортонда үткәрелә лә инде.\nТанылған педагог етәкселегендә лицей уҡыусыларының һаулығын һаҡлау, сыныҡтырыу маҡсатында “Сәләмәт тәндә – сәләмәт рух” программаһы уңышлы тормошҡа ашырыла. Уҡыусылар тәбиғәттең һәр миҙгелендә тышта спорт менән шөғөлләнә: йүгерә, саңғыла йөрөй, һәр иртә физзарядка яһай. Оҙаҡ йылдар балалар тышта һалҡын һыу менән дә ҡойондо. Был, әлбиттә, үҙенең аныҡ һөҙөмтәләрен бирҙе, интернат уҡыусылары ҡала һәм район кимәлендәге спорт ярыштарында һәр саҡ еңеүсе булып таныла.\nҒ.Л. Юнысованың тырышлығы менән бында “Етем бала” программаһына ярашлы маҡсатлы эш алып барыла. Ошо хаҡта ул бына нимә ти: “Һәр бала – үҙе бер айырым шәхес, айырым дәүләт ул. Шуның өсөн һәр уҡыусының күңеленә асҡыс табырға, уларға ата-әсә наҙын бирергә, ысын әсәй һәм дуҫ булырға кәрәк. Күп нәмә тәрбиәгә бәйле. Балаға ваҡытында дөрөҫ йүнәлеш бирергә, уны дәртләндерергә, яңы маҡсаттарға өлгәшергә өйрәтергә кәрәк. Ана шул саҡта ғына ниндәйҙер һөҙөмтәгә өлгәшергә мөмкин. Мин үҙемдең педагогик эшмәкәрлегемдә тап ошо принциптарға таянып эшләнем һәм эшләйем.\nМиңә үҙ ғүмеремдә 11 директор менән эшләргә тура килде. Шулар араһынан Ә.З. Сәйғәфәровты һәм А.Ә. Салиховты айырым билдәләп үткем килә. Әмир Зәкир улы балалар менән тәрбиә биреү алымдары аша эшләргә өйрәтте. Азамат Әхмәҙиә улы менән беҙ “йөҙөп йөрөп эшләнек”. Унан мин күп нәмәгә өйрәндем, А. Салихов коллектив, уның һәр ағзаһы менән нисек эшләргә төшөндөрҙө. Әйткәндәй, Азамат Әхмәҙиә улы кешенең хеҙмәтен күрә белде. Уларҙың барыһына ла рәхмәтлемен”.\nЛицей-интернат тормошондағы мәҙәни-тәрбиәүи саралар, конкурстар, спорт ярыштарының береһе лә Ғәлимә Лоҡман ҡыҙынан тыш үтмәй. Ул – режиссер-ҡуйыусы ла, сценарий авторы ла, оҫта ойоштороусы ла. Уның етәкселегендәге кисәләр башҡорт фольклорына, халҡыбыҙҙың йолаларына нигеҙләнеп ҡорола. Йыл һайын уҡыусылар һәм уҡытыусылар коллективы район үҙешмәкәр сәнғәт смотрында призлы яурындар яулай. Ҡурайсылар, бейеү ансамблдәренең районда иң юғары һөҙөмтәләргә ирешеүендә лә уның өлөшө ҙур. Шуныһы айырыуса мөһим: йыл да лицейҙы тамамлаусыларҙың 95-96 проценты (!) юғары уҡыу йорттарына, ҡалғандары колледждарға уҡырға инә. Баймаҡ лицей-интернатын тамамлағандар Мәскәү, Санкт-Петербург, Ырымбур, Силәбе, Өфө ҡалаларындағы абруйлы уҡыу йорттарында уҡый. Бындай күрһәткес менән күп мәктәптәр маҡтана алмай.\n– Ғәлимә Лоҡман ҡыҙы – интернат системаһын бик яҡшы белгән, ең һыҙғанып эшләгән, коллективта ла, балалар араһында ла ҙур абруй яулаған, уҡыу йортон яңы бейеклектәргә күтәреүгә күп көс һалған талантлы педагогтарҙың һәм етәкселәрҙең береһе. Ул һәр бала менән индивидуаль эшләүгә, һәләттәрен асыуға, тәрбиә процесына күп көс һалды һәм был үҙенең аныҡ һөҙөмтәләрен бирҙе. Беҙ Ғ. Юнысова менән һәр саҡ кәңәшләшеп эшләнек, тәрбиәүи процесты, тәрбиәселәрҙең ролен күтәреүҙе иң алғы планға ҡуйҙыҡ, ата-әсәләр менән ныҡлы бәйләнеш булдырҙыҡ. Сөнки тәрбиәле бала уҡыуҙа ла, спортта ла, мәҙәни тормошта ла һынатмай. Ғәлимә Лоҡман ҡыҙын балалар үҙҙәренең әсәһе кеүек ҡабул итә, уға тулыһынса ышана, эс серҙәре менән бүлешә, кәңәш һорай. Бындай абруй бик һирәктәргә генә эләгә. Бына шундай шәхес ул Ғәлимә Лоҡман ҡыҙы, – тине лицей-интернаттың элекке директоры, РФ-тың почетлы дөйөм белем биреү хеҙмәткәре, БР-ҙың атҡаҙанған белем биреү хеҙмәткәре А.Ә. Салихов.\n– Ғәлимә Лоҡман ҡыҙы – беҙҙең уҡыу йортоноң йәме һәм ғорурлығы ул, – ти лицей-интернат директоры И.Д. Әбүбәкиров һәм уның уҡыу-тәрбиә эше буйынса урынбаҫары Р.Р. Заманова. – Уны беҙ үҙ эшенең ысын оҫтаһы, коллективтың терәге, төрлө башланғыстарҙың һәм проекттарҙың авторы булараҡ беләбеҙ. Һәр баланың күңеленә асҡыс таба белеүсе, уны яңы үрҙәргә рухландырыусы, яңы маҡсаттарға әйҙәүсе булараҡ уны уҡыусыларҙың барыһы ла ярата, “икенсе әсәйебеҙ” тип йөрөтә. Барлыҡ сараларҙа “ҡайнап йөрөүсе”, уҡыу йортона бар күңелен һалып эшләүсе ысын педагог һәм оҫта ойоштороусы ул.\nҒ.Л. Юнысованың намыҫлы һәм фиҙаҡәр хеҙмәте РФ-тың почетлы белем биреү хеҙмәткәре, БР-ҙың мәғариф алдынғыһы, төрлө кимәлдәге Почет грамоталары һәм Рәхмәт хаттары менән баһаланды.\nОшо көндәрҙә Ғәлимә Лоҡман ҡыҙы үҙенең матур юбилейын билдәләй. Милли кадрҙар әҙерләүгә тос өлөш индергән, тыуған еренә, иленә, халҡына тоғро хеҙмәт иткән, хаҡлы абруй ҡаҙанған шәхескә теләктәрҙең иң изгеләрен юллайбыҙ. Һеҙ – тыуған төйәгебеҙҙең ғорурлығы һәм ҡото!


- Хәҙерге йәштәр әллә нинләй. Барыһы ла эсә, тарта, транспортта ололарға урын бирмәй, һүгенә, лифтты бысрата, - тип зарлана беҙҙең подъезд эргәһендә ултырған әбейҙәр.\nТаныш хәлме? Бындайҙы йыш ҡына үҙегеҙгә лә ишетергә тура киләлер, моғайын. Бына шулай өлкән быуын вәкилдәрен тыңлайһың да, ә бәлки, ысынлап та, беҙ дөрөҫ йәшәмәйбеҙҙер, беҙҙә намыҫ та, оят та юҡтыр, тигән уйға ҡалаһың...\nҺуңынан үҙеңде тынысландырырға тура килә. Барыһы ла бигүк насар түгел бит. Йәштәр араһында подъезда һыра шешәһенә түгел, ә белемгә ынтылған лайыҡлы кешеләр ҙә байтаҡ бит. Өлкәндәр шаштырып һөйләргә күнеккән инде, һәм хәҙерге йәштәрҙе баһалап еткермәй.\nӘ Йәштәр көнөндә айырыуса хәҙерге йәш кешеләрҙе яҡлап сығыш яһағы килә. Йәштәр - илебеҙҙең киләсәге бит!\nХәтеремдә, бала сағымда өләсәйем үҙенең йәшлеге тураһында һөйләгәйне. Ул саҡта ла кешеләр идеаль булмаған. Хулигандар ҙа, эскеселәр ҙә, әрәмтамаҡтар ҙа булған... Өлкәнерәк быуын уларҙы ла шулай әрләгән. Элек-электән шулай булған, артабан да шулай дауам итер, моғайын. Был мәңгелек һәм хәл ителмәҫлек атайҙар һәм балалар проблемаһы. Әллә мин хаҡлы түгелменме?\n- Хәҙерге йәштәрҙе әрләргә ярамай, уларҙың бер ғәйебе лә юҡ бит, - тип иҫәпләй билдәле ғалим-крайҙы өйрәнеүсе, педагог һәм яҙыусы Морат Рәхимҡолов. Шуға күрә мин йәштәрҙе әрләмәйем, мин уларҙы йәлләйем.\nМорат Ғәлим улы ҙур тәжрибәгә эйә, уға хәҙер 83 йәш. Ул оҙаҡ ваҡыт Башҡорт дәүләт университетында уҡытҡан, йәштәрҙә рус әҙәбиәтенә һөйөү тәрбиәләгән. Ул хәҙерге йәштәр проблемалары хаҡында ишетеп кенә белмәй һәм беҙгә күп нәмәләр тураһында һөйләй ала.\n- Мин күп йылдар студенттар менән эшләнем. Һәм шуны әйтә алам: элек йәштәр күпкә яуаплыраҡ, ҡыҙыҡһыныусаныраҡ, ныҡышмалыраҡ ине, улар йәмәғәт тормошонда әүҙем ҡатнашты, төрлө конкурстарҙа ҡатнашырға ынтылды, һәр ваҡыт ярҙамға килергә әҙер торҙо...\n- Ләкин хәҙер ҙә ундайҙар бар бит...\n- Хәҙер бөтәһе лә башҡасараҡ. Беҙҙә беренсе урында патриотизм торҙо. Беҙ Тыуған илебеҙҙе яраттыҡ, һәм уның өсөн ғүмеребеҙҙе бирергә әҙер инек. Бөйөк Ватан һуғышы башланғас, ниндәй йәштә булыуына ҡарамаҫтан, йәштәрҙең һәммәһе лә фронтҡа эләгергә ынтылды. Ә кемдәрҙе алманылар, улар тылда үҙ хеҙмәте менән еңеүҙе яҡынайтыу өсөн заводтарға эшкә йүнәлде.\n- Ә хәҙерге йәштәр хаҡында нимә әйтә алаһығыҙ?\n- Хәҙерге йәштәрҙә беренсе урында - үҙ файҙаһын ҡайғыртыу. Һәр кем үҙ шәхси мәнфәғәттәрен өҫтөн ҡуйырға маташа. Кешеләр үҙ маҡсаттарына өлгәшеү өсөн баш аша атларға әҙер. Ләкин уларҙың бындай тәртибен ғәйепләп булмай бит. Уны аңлатыуы ла еңел. Рәсәйҙә хәҙер милли идея юҡ, шуға күрә йәштәр бер ниндәй перспектива күрмәй. Бер ниндәй идеология юҡ: иҫкеһен алып ырғыттыҡ, яңыһына үҫеп етмәгәнбеҙ. Йәштәрҙең үҙ файҙаһын ҡайғыртыу мәнфәғәттәре лә бирешмәҫкә ынтылыу менән аңлатыла. Илебеҙҙә ҙур аҡса эшләп алыу сиктән тыш ҡыйын. Ә йәштәрҙең матур йәшәгеләре килә.\n- Ә элек йәштәр матур тормош тураһында хыялланмай инеме ни?\n- Беҙгә еңелерәк ине. Беҙ бушлай белем алдыҡ, торлаҡты ла бушлай алырға мөмкин булды...\n- Эйе, ләкин илдә бөтә нәмә етешмәгән бит!\n- Әлбиттә, һәр нәмәнең ыңғай һәм кире яҡтарын табырға мөмкин. Беҙ үҙ илебеҙҙе яраттыҡ, һәм беҙҙе бөтә нәмә ҡәнәғәтләндерҙе. Хәҙер илдә әхлаҡ та юҡ, намыҫ та юҡ.\n- Ләкин бөтәһе лә улай түгел бит!\n- Мин һеҙҙе әрләмәйем. Мин, киреһенсә, йәштәрҙе юғары белем алырға, был тормошта яҡшы урынлашырға ынтылғандары өсөн маҡтайым. Ләкин һеҙҙе яҙмыш ҡосағына ырғыттылар бит! Хәҙер ҡайһы бер йәштәр проблемаһыҙ лайыҡлы эш таба, фатир, автомобиль һатып ала алмай... Ниңә, шулай түгелме ни?\n- Уныһы шулай, ә хәҙерге йәштәрҙең мәҙәни тенденциялары тураһында ни әйтерһегеҙ?\n- Әлбиттә, мин күп нәмәне аңламайым һәм аңламаясаҡмын да. Миңә хәҙерге йәштәрҙең тотанаҡһыҙлығы оҡшамай. Мин йыш ҡына телевизор ҡарайым, радио тыңлайым, һәм йәш ҡыҙҙарҙың сәхнәгә ярым яланғас сығыуын күрә алмайым. Минеңсә, хәҙерге йәштәрҙән зомби яһарға маташалар. Киң мәғлүмәт саралары әхлаҡһыҙға әйләнде, улар фәхешлекте асыҡтан-асыҡ пропагандалай.\n- Ә пирсинг менән татуировкаларға нисек ҡарайһығыҙ?\n- Ҡырҡа кире. Бының һис кәрәге юҡ, тип иҫәпләйем. Йәштәр үҙ-үҙҙәрен ғәрипләргә генә маташа.\n- Ә төнгө клубтарға?\n- Был минең бөтөнләй башыма һыймай. Нисек ундай йорттарға йөрөргә мөмкин? Мәҫәлән, күптән түгел элиталы төнгө клубтар тураһында тапшырыу ҡараным. Унда ниндәй әхлаҡ булһын, ҡот осҡос бит был! Ысын мәғәнәһендә йәштәрҙе аҙҙырыу бара!\n- Хәҙерге музыка ла оҡшамаймы һеҙгә?\n- Миңә патриотик йырҙар оҡшай. Хәҙерге эстрада әҙәпһеҙгә әйләнде. Ә бына Лариса Долина, мәҫәлән, арыу ғына. Кобзон нисек бар, шулай ҡалған.\n- Ә хәҙер һеҙгә оҡшаған нимәлер бармы һуң?\n- Һуңғы ваҡытта спортсыларыбыҙ мине яңынан шатландыра башланы. Илебеҙ спортта ярайһы уҡ уңыштарға өлгәште!\n- Йәштәребеҙгә яҡшыраҡ булыу өсөн нимә эшләргә кәрәк һуң?\n- Бына хәҙерге йәштәр өлкән быуынға ҡарай ҙа беҙҙең нимә өсөн эшләгәнебеҙҙе, нимәгә ынтылғаныбыҙҙы аңламай. Һеҙгә өлкәндәргә ҡарата сабыр, түҙемле булырға, уларға ихтирам менән ҡарарға өйрәнергә кәрәк. Ләкин ҡарттар ҙа аҙыраҡ һуҡранырға һәм йәштәргә зарланмаҫҡа тейеш, бөтә ғиллә илдә һалынған шарттарҙа бит. Бөтә нәмә үҙгәргән һәм бер ваҡытта ла элеккесә булмаясаҡ.\n- Бына бында мин һеҙҙең менән килешәм.\n- Хәҙер аҡмаҡтар аҙ, аҡыллылар күберәк. Был шатландыра ла. Беҙҙең йәш саҡта кеҫә телефондары, компьютерҙар, интернет төшөбөҙгә лә инмәне. Ләкин шуны онотмағыҙ, беренсе урында - хеҙмәт. Эш һөйөүсән булырға өйрәнегеҙ, өлкәндәрҙе ихтирам итегеҙ! Шул саҡта тормошоғоҙҙа барыһы ла яҡшы буласаҡ! Байрам менән һеҙҙе, Йәштәр көнө менән!


Һәр тауҙың үҙ тарихы\nБишҡурайҙа тарихи ваҡиғаларға бәйле тауҙар бик күп. Уларҙың риүәйәттәре бигерәк тә ҡыҙыҡлы. Ауылға ингәс тә, һулда, Ноғай тауы күренә.\n1938 йылғы ауылдашыбыҙ Мирзаһит Вафин һүҙҙәренә ҡарағанда, XV быуаттарҙа Ҡазанға ноғайҙар сауҙа менән бара торған булған. Ноғайҙар тигәнем, Алтын Урҙа таралғас, Ноғай ханлығы (Ҡазағыстан, Ырымбурҙың көнья-ғы) барлыҡҡа килә. Бына шул ханлыҡтан килгән сауҙагәрҙәр ошо тау битләүендә туҡтап, шишмә буйында ашарға бешереп, ял итә торған булғандар. Тау атамаһы шул дәүерҙән ҡалған.\nДаим Ғәни улы Яушев Иштуған тауының риүәйәтен ауылыбыҙҙың аҡһаҡалы Әғзәм Ҡормашевтан яҙып алған: Иштуған – XVIII быуатта ике бер туған мари Перьм яғынан бында килеп сыға. Гүзәл тәбиғәт ҡосағында урынлашҡан төбәкте бик оҡшатып, ошонда төпләнергә булалар һәм йәнәшә йорт һалалар ҙа татыу ғүмер итәләр.\nХәниф һәм Зәкиә Миниғәли-мовтар һөйләүенсә, Тимерле ҡул тауының исеме ошонда 3-4 быуат элек тимер рудаһы табылыуға бәйле. Хәҙер унда шифалы һыулы өс шишмә бәреп сыҡҡан. Һыуы зәңгәрһыу төҫтә, составында аҙ ғына тимер бар, тимәк.\n1942 йылғы Мөнәүәрә Ситди-\nҡова һүҙҙәренә ҡарағанда, Арыу әбей ҡабырғаһы – тау ҡабырғаһы буйлап һалынған юлдан йөк тейәп ҡайтҡанда, фурманы ауып, бер әбей йөк аҫтында үлә. Шуға ”Арыу ғына әбей ине, мәрхүмә...” – тигәндәр.\n“Ҡайһы бер атамаларҙың сере һүҙҙең мәғәнәһендә һаҡлана, – тип һөйләне 1941 йылда ошо ауылда тыуған Хәзиев Рәшит Әхмәтгәрәй улы. Беттекәй тауы – текә тауҙан егеүле атта йөк менән төшкәндә “Бөттөк, әй!” – тип ауып китеү ҡурҡынысы булғанда әйтелгән.\nДаим Яушев һөйләүе буйынса, Урыҫ тауының риүәйәте шундай: революция ваҡытында ошонда бик ҡаты һуғыштар булған. Яу тынғас, халыҡ үҙенең батырҙарын хөрмәтләп зиратҡа урынлаштырған, ә араларындағы урыҫты, дине христиан, тип, мосолман зиратына түгел, ә ошо тау башына ерләгәндәр. Тәүҙә “Урыҫ ерләнгән тау” тип, һуңыраҡ “Урыҫ тауы” тип йөрөтә башлағандар.\n1941 йылғы Тәғзимә Йомағолова һөйләүенсә, Ғабдрахман тауы ошо тау битләүенә ҡайын, шыршы ағастары ултыртҡан кеше менән бәйле. Ғабдрахман шул тиклем ныҡыш кеше булған, бер йылды алынмаған үҫентеләр урынына икенсе яҙҙа ҡабат өҫтәп сыҡҡан. Ул үҙ һүҙендә торған: ошо тауҙы урман менән ҡаплаған.\nҠарағол тауы – ауылдың иң бейек тауы. Рәшит ағай Хәзиев һөйләүенсә, тау башына ҡаланса ҡуйылған һәм ҡарауылға кеше тәғәйенләнгән булған. Янғын сығыуын, яу килеүен йыраҡтан уҡ күреп ҡалып, “Ҡарауыл!” – тип ҡысҡыра торған булған. Шул дәүерҙән был һүҙ тау атамаһы булып киткән, йылдар үтеү менән Ҡарағолға әйләнгән.


Главная > БДАУ тураһында\nБашҡорт дәүләт аграр университеты бөгөнө көндә Рәсәйҙә беренселәрҙән барыусы ауыл хужалығы юғары уҡыу йорто булып тора. Ул ауылдар өсөн профессиональ кадрҙар әҙерләүсе, билдәле ғилми мәктәптәрҙе биләүсе, юғары квалификациялы уҡытыусылары булған замандаш технологиялы һәм мәғлүмәт нигеҙле юғары уҡыу йорто булып тора. Университет ил кимәлендә ауыл хужалығы вуздарының алдынғыһы, аграр фәне һәм белем биреү үҙәге. Һәр йылдағы юғары уҡыу йорто мониторингы һөҙөмтәһен күҙәткәндә, ул илдең 59 ауыл хужалығы вуздары араһынан һигеҙенсе - ун икенсе урындарҙы биләй. Вуз традицион сифатлы белгестәр әҙерләүе һәм уларҙың талап ителеүе менән данлыҡлы.\nЙылдар буйы эшмәкәрлегендә университет коллективы 47 меңдән ашыу юғары квалификациялы белгес әҙерләп сығарған. Университеттың ғорурлығы булып уның тәрбиәләнеүселәре тора.\nУниверситет составына 9 факультет, 33 кафедра, Сибай ҡалаһындағы Урал аръяғы филиалы, уҡытыу-методика идаралығы, тәрбиә эше буйынса идаралыҡ, китапхана, ғилми - тикшеренеү өлөшө, аспирантура һәм докторантура, ситтән тороп уҡыу бүлеге, өҫтәлмә профессиональ белем биреү үҙәге, мәғлүмәт үҙәге, эстетик тәрбиә биреү үҙәге, редакцион баҫтырып сығарыу бүлеге, уҡытыу-тәжрибә биреү хужалығы һәм башҡа структур бүлексәләр инә.\nУниверситет үҙ эсенә Өфө ҡалаһында алты замандаш уҡыу лаборатория корпусын һәм берәүһен Сибай ҡалаһында биләп килә. Уҡыу лаборатор корпустарҙың дөйөм майҙаны 86 мең кв. м. алып тора. Бүлмәләрҙә капиталь ремонт, интерьер яңартыу булдырылған. Корпустар бер-береһе менән ер өҫтөнән үтеп йөрөү юлы менән тоташҡан. Университет территорияһында йүгереү юлы менән стадион һәм төрлө ярыштар өсөн спорт майҙаны урынлашҡан. Бөгөнгө көндә яңы спорт залы төҙөлгән, «Юбилейный» Мәҙәниәт һарайының фасады яңыртылған, йөҙөү комплексы төҙөлә.\nҺуңғы йылдарҙа практик уҡытыу һәм тәжрибә эштәре бүлектәрен материаль-техник нигеҙҙә яңыртыу булдырылған. Шулай уҡ, замандаш машина-трактор паркы, ғилми агрономия лабораториялары, инновация лабораториялары, ғилми-уҡыу үҙәге, йылытмалар, уҡыу умарталыҡтары, складтар индерелгән, яңы тәжрибә баҫыулы ғилми етештереү базаһы тыуҙырылған һәм комплектлаштырылған. Яңыртылған нигеҙле корпус уҡыу фермаһында хайуан һәм ҡош ауыл хужалығы коллекция йыйыу һарайы эшләй.\nКафедраларҙың уҡыу лабораториялары төрлө ҡорамалдар менән яңыртылды. Бөгөнгө көндә уҡыу һәм ғилми процеста 200 махсус лаборатория эшләп килә. Улар уҡыу процесы менән бер рәттән ғилми эксперименттар һәм тәжрибәләр алып барыуҙа булышлыҡ итә.


Коронавирусты республикаға индермәҫ өсөн оператив штаб булдырылған | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\nКәңәшмәлә үлемесле вирустың таралыуын иҫкәртеүсе саралар тураһында фекер алыштылар. Һуңғы мәғлүмәттәр буйынса, Ҡытайҙа коронавирустан һәләк булғандар һаны мең өс йөҙгә еткән. Әлеге көндә 30 меңгә яҡын кеше был вирус менән зарарланған. Күрһәткестәр сәғәт һайын арта. Ҡулланыусылар хоҡуғын күҙәтеү хеҙмәтенең Башҡортостандағы идаралығы хәбәр итеүенсә, ошо арала Ҡытайҙан республикаға кире ҡайтарылған 662 турист тикшерелгән, уларҙың 19-ы коронавирусҡа шик менән дауаханаға оҙатылған. Улар барыһы ла Өфөнөң 4-се клиник инфекцион дауаханаһында ентекле тикшереү үткән. 14 кешелә коронавирус диагнозы инҡар ителгән. Ҡалған бишәүһе буйынса мәғлүмәт әлегә юҡ. Улар күҙәтеү аҫтында, дөйөм анализ һөҙөмтәләрен көтә. Алдан хәбәр итеүебеҙсә, Рәсәйҙә коронавирус менән зарарланған ике осраҡ асыҡланды. Береһе Төмән өлкәһендә булһа, икенсеһе Байкал арьяғы крайында. Уларҙың икеһе лә – Ҡытай граждандары. Сирлеләр ентекле күҙәтеү аҫтында.


Германия һәм Франция стажерҙары Өфөлә\nБөгөн баш ҡалала сит ил менеджерҙары сәфәрен рәсми асыу сараһы үтте. Француздар менән немецтарҙың стажировкаһы Рәсәй халыҡ хужалығы ойошмалары өсөн идара итеүсе кадрҙар әҙерләү дәүләт проекты сиктәрендә ойошторолған. Бер нисә көн дауамында Башҡортостан предприятиелары менән бәйләнеш урынлаштырырға теләүсе сит ил компаниялары республиканың стратегик үҫеш мәсьәләләрен тикшерәсәк. Эксперттар фекеренсә, халыҡ-ара кимәлдә инвестициялар йәлеп итеү һәләте менән айырылып тороусы төбәк өсөн был осрашыуҙың да яңы мөмкинлектәр асыуы ихтимал.\nСергей Новиков, Башҡортостандың иҡтисади үҫеш министры: «Беҙ бында ике сара сиктәрендә йыйылдыҡ. Берҙән , Рәсәй -Германия дуҫлығы проекты сиктәрендә осрашһаҡ, икенсенән, бөгөн беҙ идара итеүсе кадрҙарҙы камиллаштырыу буйынса президент программаһына бәйле мәсьәләләрҙе лә тикшеребәҙ. Француздар һәм немецтарҙы республиканың мөмкинлектәре менән таныштырабыҙ. Ихтимал, артабанғы хеҙмәттәшлек юлдарын да билдәләйәсәкбеҙ».\nОктябрь башында Башҡортосан делегацияһы ошондай уҡ маҡсат менән Мюнхенға юллана. Унда немец сауҙа сәнәғәт палатаһы , машина эшләүселәр союзы һәм башҡа эре предприятиелар вәкилдәре менән осрашыуҙар планлаштырыла. Ойоштороусы булып Стратегик башланғыстар агентлығы сығыш яһай. Халыҡ-ара сара сиктәрендә бер нисә төбәк, шул иҫәптән беҙҙең республика ла инвестиция-иҡтисад мөмкинлектәрен күрһәтәсәк.


Өс кешенең ғүмере өҙөлдө, тағы ла дүртәүһе, шул иҫәптән бер бала төрлө йәрәхәттәр менән дауаханаға оҙатылды\nАуыр эҙемтәле юл-транспорт ваҡиғаһы Өфө-Белорет трассаһының 192-се саҡрымында теркәлде. Полиция мәғлүмәттәре буйынса, Стәрлетамаҡта йәшәүсе 47 йәшлек ир идара иткән «Рено Логан» боролошҡа һыймай ҡаршы һыҙатҡа сыға. Шул мәлде «Ford Fusion» автомобиле менән бәрелешә. «Ford» менән идара иткән 49 йәшлек ханым һәм «Рено Логан»дағы ике пассажирҙың ҡаза урында уҡ ғүмере өҙөлә.\n«Форд Фьюжен»дағы 1 пассажир һәм «Рено Логан»дың водителе менән уның ике пассажиры Белорет Үҙәк район дауаханаһына оҙатыла . Дөйөм алғанда уҙған тәүлектә республикала 7 юл-транспорт ваҡиғаһы теркәлде, уларҙа 3 кешенең ғүмере өҙөлдө, 12 кеше төрлө тән йәрәхәттәре алды тип хәбәр итә Юл хәрәкәте хәүефһеҙлеге буйынса дәүләт инспекцияһы идаралығының матбуғат хеҙмәте. Инспекторҙар һауа торошона бәйле юлдарҙа икеләтә иғтибарлы булырға саҡыра. Тиҙлек режимын арттырмаҫҡа һәм хәүефһеҙлек ҡағиҙәләре теүәл үтәргә кәңәш итә.


Мәләүез районындағы фажиғә сәбәптәре | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n25 августа 2015 — 15:11\nАяҡтарын өҙҙөргән туғыҙ йәшлек бала бөгөнгә дауаханала\nМәләүез районында туғыҙ йәшлек малайҙың комбайн аҫтында ҡалыу сәбәптәрен асыҡлайҙар. Кукуруз баҫыуындағы фажиғәлә баланың аяҡтары өҙөлдө. Ҡазаға тарыған сабыйҙы сапҡыстан алыу өсөн генә лә сәғәт ярым ваҡыт кәрәк була. Мәләүез районындағы фажиғә уҙған йома булһа ла, бәләнең төп сәбәптәре дүшәмбе көн генә асыҡланды. Төбәктәге Нордовка ауылы янындағы ғәҙәттән тыш хәлгә аныҡлыҡ индереү тикшереү органдарына йөкмәтелгән. Әлегә шуныһы ғына билдәле, туғыҙ йәшлек малай тәрбиләнгән ғаилә Мәләүезгә дүрт йыл элек күсеп ҡайтҡан. Кукуруз баҫыуына иһә сабый әсәһе һәм тағы ла бер туғаны менән килгән. Улар янынан машина өс метр яҡынлыҡта ғына үтеп китһә лә, балалар тоҡтарға башаҡтар тултырыуҙан туҡтамаған. Бала эләккән комбайн әлегә урындағы хужалыҡтың трактор паркына ҡуйылған. Бәлә мәлендә баҫыуҙа эшләгән барлыҡ механизаторҙар ҙа руль артындағы комбайнсының ғәйепле булмауын иҫбатлай. Әгәр ҙә ул ваҡытында туҡтап өлгөрмәһә, сабый үлән тураҡлаусы барабанға эләгеп, йән бирер ине. Аяҡтарын өҙҙөргән туғыҙ йәшлек бала бөгөнгә Салауат ҡалаһындағы дауаханала. Уның ғүмере өсөн клиника табиптары көрәшә. Ә кооперативтың кукуруз баҫыуында эштәр туҡтатылған. Техник культураны урыуға тикшереү тамамланғас ҡына төшәсәктәр. Баланың ни өсөн яңғыҙы йөрөүөн махсус комиссия асыҡлаясаҡ.


Һирәк осраған сирҙән ыҙаланғандарға ярҙам | ГТРК «Башкортостан» - Хәбәрҙәр | 120710\n14 ноября 2018 — 15:48\nҺирәк осраған сирлеләр һәм мөмкинлеге сикле бала тәрбиләгән ғаиләләрҙе дарыуҙар менән тәъмин итеү мәсьәләһенең бөгөнгө торошо хафаға һала. Республиканың һаулыҡ һаҡлау министрлығы, йәмәғәт палатаһы һәм депутат вәкилдәрен улар түңәрәк өҫтәл артында һөйләшергә саҡырҙы.\nБер йәшлек Ратмир Тимербаев ҡатмарлы генетик сиргә дусар. Арҡа мускулдары атрофияһы баланың тора-бара бар ағзаларын хәрәкәттән мәхрүм итергә мөмкин. Сит илдә был сиргә ҡаршы дарыу ҡулланалар. Рәсәйҙә иһә ул сертификация үтмәгән, препараттың алмашы юҡ. Һирәк осраған сирҙән ыҙаланған балалар һәм ололарға бюджет иҫәбенә дарыу бирелә.\n2016 йылға тиклем был йәһәттән киҫкенлектәр булманы, ти Бөтә Рәсәй пациенттар ойошмаһының төбәк йәмғиәте ағзаһы Әнисә Мансурова. Льготалы дарыуҙар мәсьәләһе көнүҙәк ҡала. Сирлеләрҙе бушлай тәьмин итеү бюджет сығымдарына бәйле. Киләһе йылға был маҡсатҡа бер миллиард ете йөҙ миллион һум һалынған. Әммә был ихтыяждан кәм.\nЙәмәғәт ойошмалары менән министрлыҡ вөкилдәре дарыу һәм дауаға ҡағылған мәсьәләләрҙе кәңәшләшеп хәл итергә килеште. Бер йәшлек Ратмирҙы дауалар сара күреүгә лә өмөт бар.


2020 йылға республиканың 118 медицина учреждениеһы беренсел медицина-санитар ярҙам күрһәтеүҙең яңы моделенә мотлаҡ күсергә тейеш. Ул һаҡсыл етештереү принцибына нигеҙләнә. Был хаҡта Башҡортостандың һаулыҡ һаҡлау министры вазифаһын башҡарыусы Максим Забелин аҙналыҡ оператив кәңәшмә барышында белдерҙе.\nӘлеге мәлдә процестарҙы оптимәлләштереү проекты 33 медицина ойошмаһында тормошҡа ашырыла. Мәҫәлән, пациенттар ағымын тигеҙ бүлеү өсөн айырым диспансеризация көндәре билдәләнгән, табипҡа тиклем ҡабул итеү кабинеты, ашығыс ярҙам күрһәтеү хеҙмәте, сәләмәт балалар көнө һәм профилактика блогы булдырылған.\nБынан тыш Башҡортостандың һаулыҡ һаҡлау министрлығы тарафынан алтаҡта, стендтар өсөн берҙәм стиль билдәләнгән. Ҡабул ителгән стандарттарға ярашлы «ҡыҙыл» регистратура аша үтә ауыр хәлдәгеләр ҡабул ителә, «һары һыҙат» аша ғүмеренә хәүеф янамағын, әммә ашығыс ярҙамға мохтаж ауыр хәлдәге пацинеттар үткәрелә, «йәшел ағым» оператив ярҙам талап ителмәгән хроник сирлеләр өсөн булдырыла.\nҺаулыҡ һаҡлау министрлығы етәксеһе әйтеүенсә, маршрутизацияны камиллаштырыу өсөн матди-техник базаны яңыртыу, шул иҫәптән һаулыҡ һаҡлау учреждениеларын төҙөкләндереү йә төҙөү талап ителә. 2019 йылда 17 кирбес һәм 19 модулле фельдшер-акушер пунктын төҙөү һәм урынлаштырыу планлаштырылған. Шулай уҡ Туймазы һәм Дүртөйлө үҙәк район дауаханаларының балалар поликлиникаларын сафҡа индереү күҙаллана.\n– Һаулыҡ һаҡлауға бәйле һорауҙар менән системалы рәүештә шөғөлләнәбеҙ. Ыңғай күренештәр күҙәтеләме, – тип һораны Радий Хәбиров һәм төньяҡ райондар халҡы даими рәүештә медицина белгестәре етмәүгә зарланыуын һыҙыҡ аҫтына алды.\nМаксим Забелин Һаулыҡ һаҡлау министрлығының ситуациялар үҙәгендә аҙна һайын мониторинг үткәрелеүен әйтте. Беренсе сиратта, табиптарға яҙылыу мөмкинлеге баһалана. Ә Әмзә ауылы һәм Ағиҙел ҡалаһына килгәндә, ике аҙнаға бер тапҡыр Нефтекама ҡалаһынан тар белгестәр был пункттарға үҙҙәре сығасаҡ. Яҡын-тирә ауылдарҙағы халыҡҡа ла өҫтәмә мәғлүмәт еткереләсәк.


Октябрҙә Өфөлә Auchan гипермаркеты асыласаҡ // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nОктябрҙә Өфөлә Auchan гипермаркеты асыласаҡ\n11:45, 27 сентября 2011 Иҡтисад\n4 октябрҙә Өфөлә «АШАН» (Auchan) гипермаркетын асыу тантанаһы планлаштырыла. Магазин «Башҡортостан сәскәләре» совхозы, Рубежная, 174 урамы адресы буйынса урынлашҡан.\nЯңы гипермаркеттың сауҙа майҙаны – 13000 квадрат метр. Магазин командаһында — 445 хеҙмәткәр. Һатып алыусыларҙы хеҙмәтләндереү өсөн 44 касса ҡаралған.\n«АШАН-Өфө» һатып алыусыларға 46000 төр тауар тәҡдим итәсәк. Урындағы етештереүселәр продукцияһына, шул иҫәптән «хәләл» маркаһы аҫтындағы продукттарға айырыуса иғтибар йүнәлтелгән. Бөгөнгө көнгә 70-тән ашыу тауар менән тәьмин итеүсе менән килешеү төҙөлгән.\nӨфөләге «АШАН» Рәсәй биләмәһендә был селтәрҙең 45-се гипермаркеты буласаҡ. Компанияның матбуғат хеҙмәте билдәләүенсә, «АШАН» дирекцияһы өсөн Башҡортостан Республикаһы кеүек төбәктә булыу үтә мөһим. Һуңғы йылдарҙа республиканың социаль һәм иҡтисади үҫеш темптары бизнесты үҫтереү өсөн уңайлы шарттар һәм ҙур перспективалар булдыра.\nШулай уҡ «АШАН-Өфө» гипермаркетының «Метро», «ИКЕА», «Леруа Мерлен», «Касторама» кеүек популяр сауҙа комплекстары эргәһендә булыуын да билдәләп үтергә кәрәк.


Улар беҙҙең бәхет өсөн көрәшкән » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Рубрикалар » Бөйөк Еңеүгә 71 йыл » Улар беҙҙең бәхет өсөн көрәшкән\nУлар беҙҙең бәхет өсөн көрәшкән\n1941 – 1945... Эйе, был йылдар кешелектең хәтерендә мәңгелеккә урын алған. Йылдар, быуаттар үтер, әммә миллионлап кеше ҡорбан булған һуғыш, ауыр ғазаптар менән яуланған Еңеү онотолмаҫ. Беҙ был ғәрәсәтте кисермәнек, тик нәфис фильмдарҙан күреп, китаптан ғына уҡып беләбеҙ. Һуғыш афәте бер көнлөк сабыйҙы ла, түшәктә ятҡан ҡарт-ҡороно ла аямаған. Ил дошманына ҡаршы олоһо ла, кесеһе лә берҙәм күтәрелгән. Фронттағылар илбаҫарҙар менән алышҡанда, тылдағылар ҙа ҡул ҡаушырып ултырмаған. Ғөмүмән, һәр бер кеше оло Еңеүҙе яулар өсөн бар көсөн һалған.\nБөгөн һуғыш ветерандары бик аҙ. Баймаҡ районының Татлыбай ауылында ике генә яугир ҡалды. Икеһе лә – минең олатайҙарым.\nСалауат Солтангәрәй улы Хәйбуллин 1923 йылда Татлыбай ауылында тыуа. Бөйөк Ватан һуғышы башланғанда уға 18 йәш кенә була. Һуғышҡа 1942 йылдың апрель айында алына. Тәүҙә Волхов фронтында 145-се полктың 5-се минометсылар бригадаһында һуғыша. 1944 йылдың ғинуарында ҡаты яралана. Күкрәгенә ингән снаряд ярсығы әле лә үпкәһендә йөрөй. Апрель айында госпиталдән сыҡҡас, Ленинград фронтына ебәрелә, блокаданы өҙөүгә көс һала. Эстония ерендә фашисты тар-мар итеүҙә ҡатнаша. Элекке рус фельдмаршалы Барклай де Толли имениеһы тирәһендә барған ҡаты алышта тағы ла ҡаты яралана.\nОлатайым Еңеү яҙын 201-се уҡсылар дивизияһының 103-сө батальоны составында Карелия ерендә ҡаршылай. Ул күп наградаға ла лайыҡ: I һәм II дәрәжә Ватан һуғышы ордендары, «Батырлыҡ өсөн», «Германияны еңгән өсөн», Георгий Жуков исемендәге миҙалдары, «Ленинград өсөн һуғыш», «2-се удар армия ветераны» значоктары күкрәген биҙәй.\nОлатайым тыуған яғына 1946 йылдың ғинуарында әйләнеп ҡайта. Шул уҡ йылдың мартында үҙ ауылы ҡыҙы Сәлимә менән тормош ҡороп ебәрәләр. Уларҙың туйы һуғыштан һуң беренсе туй була.\nӨләсәйебеҙ Сәлимә Айса ҡыҙы 1941 йылдың ноябрендә Һамар ҡалаһына дүрт айлыҡ тракторсылар курсына уҡырға ебәрелә. Уны тамамлағас, Сталин исемендәге колхозға ҡайтып, тракторға ултыра. Һуғыш тамамланғас, колхозда ашнаҡсы булып эшләй. Хаҡлы ялға Татлыбай мәктәбендә йыйыштырыусы булып эшләп сыҡты. Тырышлығын баһалап, хөкүмәтебеҙ уны «Оҙаҡ йылдар намыҫлы хеҙмәте өсөн», «Хеҙмәт ветераны» миҙалдары менән бүләкләне. Ҡартатайыбыҙ менән һигеҙ уңған ҡыҙ тәрбиәләп үҫтерәләр. СССР Юғары Советы Президиумы указына ярашлы, өләсәйебеҙ I, II дәрәжә «Әсәлек даны» ордендары, I, II дәрәжә «Әсәлек» миҙалдары менән бүләкләнә. 16 ейән-ейәнсәре, 13 бүлә-бүләсәһе бар.\nУларҙың бергә тормош ҡороуҙарына быйыл март айында 64 йыл тулды.\nИкенсе олатайым Муллабай Айытбай улы Байбулатов 1924 йылда Баймаҡ районының Ғәле ауылында тыуған. Бөйөк Ватан һуғышына 1942 йылда алына. Танк ғәскәрҙәрендә хеҙмәт итеүсе олатайым Курск дуғаһында, Эстонияла, Балтик диңгеҙе буйында барған алыштарҙа дошманды ҡыйрата. Курск дуғаһынан һуң ул Иранда, Тәһранда фашизмға ҡаршы коалиция илдәренең конференцияһы уҙғарылған мәлдә хәүефһеҙлек урынлаштырыуҙа ҡатнаша.\n1944 йылда ҡаты яралана, өс ай госпиталдә дауалана. Һуғыш тамамланғас, хеҙмәтен Таллин ҡалаһында дауам итә. 1947 йылда ғына тыуған яғына әйләнеп ҡайта. Олатайым Ватан һуғышы ордены, «Батырлыҡ өсөн», «Хәрби хеҙмәт өсөн» миҙалдары менән бүләкләнгән.\nШул уҡ йылдың көҙөндә фронтовик Баймаҡ районының Фәйзулла ауылы ҡыҙы Вәғиҙәгә өйләнә.\nӨләсәйем 14 йәшенән Чапаев исемендәге колхоздың һөтсөлөк фермаһында һауынсы булып эшләй. Һуғыштан һуң ҡырсылыҡта ашнаҡсы вазифаһын атҡара. 1971 йылда Татлыбай ауылына күсеп килә. Хаҡлы ялға мәктәп яны интернатында йыйыштырыусы булып сыҡты.\nУлар 62 йыл бергә ғүмер итә. Ете бала тәрбиәләп үҫтерҙеләр. Өләсәйебеҙ II дәрәжә «Әсәлек даны» ордены, I дәрәжә «Әсәлек» миҙалы менән бүләкләнгән. Уларҙың әлеге көндә 17 ейән-ейәнсәре, 14 бүлә-бүләсәһе бар.\nБеҙ ике олатайыбыҙ менән дә сикһеҙ ғорурланабыҙ. Оло Еңеү яулаған яугирҙарға теләктәрҙең иң изгеләрен генә теләйбеҙ. Улар бит беҙҙең бәхет өсөн көрәшкән. Күптәре яу яланында башын һалған. Иҫән ҡалған олатайҙарҙың, инәйҙәрҙең тән яралары уңалһа ла, йөрәк яралары әле лә уңалмай.\nСығыу ваҡыты 28-09-2010, 15:28 | Ҡаранылар: 1631\nОлатайым – беҙҙең ғорурлыҡ\nУны йылы хәтирәләр менән иҫкә алалар


Парламентыбыҙ профессиональ кимәлдә эшләй – Рөстәм Хәмитов\nБашҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов республика Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтайҙың яҙғы сессиялағы аҙаҡҡы ултырышында сығыш яһаны. Ул депутаттарға конструктив эштәре һәм әүҙем эшмәкәрлеге өсөөн рәхмәт әйтте.\n– Депутаттар корпусы беренсе ярты йыллыҡта тулыһынса ышаныслы, тыныс, ҡатмарлы хәлдәрҙе сисеп бәхәсһеҙ эшләгәндәрен күрәм. Һис шикһеҙ, былар барыһы артабан да ошо эштең шундай уҡ рәүештә ҡоролосағына айырым бер ышаныс тыуҙыра, – тине төбәк етәксеһе. – Парламентыбыҙ профессиональ кимәлдә эшләй. Был йәһәттән, әлбиттә, шелтә юҡ. Төп парламент бурыстарынан тыш, ҡайһы берҙә хатта хас булмаған, һайланылған биләмәләр өсөн матди, финанс ресурстар табыу менән шөғөлләнәһегеҙ. Был да ғәҙәти эш, шулай булырға тейеш тә. Иң мөһиме – депутаттарыбыҙҙың битараф булмауҙары. Әүҙемлек, үҙенсәлелек, ныҡышмалылыҡ хуплана. Ҡалғаны беҙгә кәрәкмәй.\nКиләһе йылдың көҙөндә Башҡортостан Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай депутаттарын һайлауҙар үтә һәм ошо ваҡиғаға хәҙер үк әҙерләнә башларға, кешеләр менән әүҙем эшләргә, уларҙы ҡыҙыҡһындырған һорауҙарҙың күп яҡлылығына төшөнөргә кәрәк, тип билдәләне Республика Башлығы.\n– Кешеләргә иҡтисади яҡтан ауыр булған осорҙо үткәреп ебәрергә ярҙам иткән бер төркөм сифатлы ҡарарҙар ҡабул иттек. Ул – кемдәрҙең тәүге балаһы тыуған һәм торлаҡҡа сиратта торғандарға йортло булыу өсөн ресурстар алыу менән бәйле мәсьәләләр. Балалары балалар баҡсаһына йөрөгәндәрҙең барыһына ла ташламаларҙы һаҡлап ҡалдыҡ, – тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Рөстәм Хәмитов. – Ошо ташламаларҙы бөтөрөп маташылды. Беҙ һеҙҙең менән уларҙың ваҡытын оҙайтыу кәрәклеге тураһында килештек. Рәсәй Финанс министрлығы һәм башҡа финанс ойошмаларҙың оптималләштереүгә, сығымдарҙы кәметеүгә, бюджет өлкәһе йыйнаҡ булһын өсөн хеҙмәттәрҙе аутсорсингка күсерергә ынтылғанын аңлайбыҙ, әлбиттә. Әммә тормош ҡайһы берҙә ғөмүмән икенсе алымдарҙы ҡуша. Тормоштан, кешеләрҙең талаптарынан ситтә эшләй алмайбыҙ.\nҮҙ сығышында Башҡортостан Башлығы республиканың социаль-иҡтисади үҫеш мәсьәләләренә ҡағылды, өҫтөнлөклө үҫеш нөктәләрен билдәләне.\n– Беҙҙең республика – яҡшы, ҡеүәтле, көслө. Даими рәүештә шул турала һөйләйем һәм һеҙҙе лә сығыштарығыҙҙы ошо тезистарҙан башларға өндәйем. Күтәренке кәйеф мәҙәниәтен булдырырға кәрәк. Ресурстар үҙҙәре бер нимә түгел. Тик кешеләр, социаль күтәренкелек, алға барыу теләге, әлбиттә, уңышҡа өлгәшеү өсөн булышлыҡ итә, – тине Рөстәм Хәмитов. – Юғары технологиялар юғары кимәлдә оптимизм булған ерҙә генә барлыҡҡа килә. Бөтә был заманса технопарктар, индустриаль парктар, «силикон далалар» күтәренке кәйеф, тормошҡа, ижадҡа ынтылыш менән һуғарылған. Ә беҙ инде элеккесә ниндәйҙер һүлпән генә тулҡында киләсәккә барып сығырға тырышабыҙ. Былай булмай. Депутаттар корпусы ошо эштә мөһим, хәл иткес ролде уйнай.


М. Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма театрының яңы миҙгел асыуы. - Юлдаш\nШаңдау төркөмө Өфө аэропорты -\nҺинең тыуған көндә - Мортазина Сулпан\nМ. Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма театрының яңы миҙгел асыуы.\nМ. Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма театрының яңы миҙгел асыуы. https://bash.news/yuldash/3592_m-hafuri-isemendege-bashkort-deulet-akademiya-drama-teatrynyn-yany-mizgel-asyuy\n16 окт, 18:58\nМәжит Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма театры яңы миҙгелдә тамашасыларға ниндәй спектаклдәр тәҡдим итәсәк? Уртаҡлашыр уңыштар, сәхнә сәнғәте проблемалары, киләсәккә уй-ниәттәр – төп һәйләшеү темаһы.\nҠунаҡ: Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма театрының художество етәксеһе Олег Ханов.\nОлег Ханов. “Иң яҡшы ир-ат”ролен башҡарыусы булараҡ, Станиславский премияһына лайыҡ булыу үҙе бер мәртбә. Халыҡ-ара премия 1994 йылда барлыҡҡа килеп, 200-гә яҡын сәнғәт әһеле ошо премияға лайыҡ булды. Улар араһында Рәсәй һәм сит ил артистары, режиссерҙар һәм драматургтар бар.\n95-се юбилей миҙгелен 1 октябрҙә шаулатып-гөрләтеп “Маҡтымһылыу, Әбләй һәм Ҡара юрға” мюзиклы менән асып ебәрҙек. 4 октябрҙә М.Ғафуриҙың “Ҡара йөҙҙәре”н тамашасыға дүртенсе вариантта тәҡдим иттек. Уны бер юлы 120 кеше ҡарай ала. Республика көнөнә турп килтереп, Мәскәүҙең “Сатирикон” театрында гастролдәребеҙ үтте. Милләттәштәребеҙ беҙҙең спектаклдәрҙе бик йылы ҡабул итте. Һәм Мәскәү театрының алмаш гастроль менән беҙгә юлланыуы көтөлә.\nМиңә Мәскәү, Ырымбур, Салауат театрҙарында эшләргә тура килде. Иҡтисадтың төрлө сағына тап килеүемә ҡарамаҫтан, аҡсаны бер ҡасан да өҫтөн ҡуйманым. Сәнғәткә хеҙмәт итеү – төп бурысым булды. Рус телендә уйнағанда “сәхнә теле”н өҫтәлмә үҙләштерҙем. Кисәге студенттар менән бергә йыл ярым дауамында күнекмәләрҙә ҡатнаштым.\nМәскәүҙең “Сатирикон” театрында Райкин, Фоменколар менән бер сәхнәлә эшләүе еңелдән будманы. Бәхетемдән яҡшы театрға эләктем, унда тышҡы ҡиәфәткә иғтибар итмәнеләр. Милләт, төҫ-баш айырыу юҡ, тәү сиратта кешелеклек һәм Аллаһы Тәғәлә тарафынан бирелгән һәләт баһаланды.\nТеатрға яңы әҫәр алып киләләр, ҡарайбыҙ. Үҙемдең дә, коллегаларымдың да күптәнге хыялы Баязит Бикбайҙың “Ҡаһым түрә”һен сәхнәләштереү. Үткән быуаттың 50-се йылдарында яҙылған әҫәрҙең эске һулышы идеология менән һуғарылғаны. Беҙ уны таҙалап, милли геройыбыҙҙың һынын күҙәләндереү, тигән маҡсат ҡуйҙыҡ. Стәрлетамаҡтан тарихсы, бер нисә пьеса авторы Хәмит Ирғәлинға мөрәжәғәт итеп, бергәләп ошо әҫәргә тотондоҡ.. Киләһе йылдың ғинуарында тамаша сәхнәлә ҡуйыласаҡ. Бөгөнгө көндә беҙҙең репертуарҙа утыҙ ете спектакль иҫәпләнә. 60-70 процентын милли әҫәрҙәр, 30 проценты классик һәм сит ил, рус донъяһынан килгән әҫәрҙәр тәшкил итә. Театрҙа саф әҙәби тел өсөн көрәшәбеҙ, сөнки театр- тел һаҡсыһы.


Материалы за Октябрь 2008 года » Страница 7 » Архив газеты "Йәшлек"\nАкадемик Эрик Ғәлимов: «Донъя океаны һәләкәт менән янай» Яңылыҡтар » Ғәләмәт донья\nЕргә төшөүенең күптән түгел генә 100 йыллығын билдәләгән Тунгус метеориты йыһандан килеүе ихтимал булған ҡурҡыныстың символы булды. Ләкин Ерҙә лә тәбиғи катаклизмдарға килтерә алған хәүефтәр етерлек, тип һанай Рәсәй Фәндәр академияһының Геохимия һәм аналитик химия институты директоры, академик Эрик Ғәлимов.\n– Киләсәктә ҙурлығы буйынса Тунгус метеориты менән сағыштырырлыҡ йыһан есемдәренең Ергә осоп килеүен ҡасан көтөргә?\n– Массалары бер нисә грамдан ҙур булмаған есемдәр Ергә көн һайын төшә. 65 млн йыл элек Юкатан ярымутрауына төшкән һәм динозаврҙарҙың үлеменә килтергән астероид һымаҡ ҙур есемдәр беҙҙең планетабыҙ менән ун миллион йылға бер тапҡыр бәрелешә. Ә Тунгус метеориты һымаҡ есемдәр мең йылға бер тапҡыр осоп килә. Тик быларҙың ҡасан буласағын береһе лә белмәй. Әлеге ваҡытта йыһандан килеү ихтималлығы булған һәләкәттәрҙе алдан билдәләү һәм уларҙы булдырмау өсөн төрлө проекттар ҡарала.\n– Һеҙҙең фекерегеҙсә, XXI быуатта тағы ниндәй һәләкәттәр булыуы ихтимал?\nМүклек Яңылыҡтар » Конкурстар\nАй, әттәгенәһе, ҡайһылай һыуыҡ. Әсе ел үҙәктәргә үтә. Хәҙер, хәҙер ҡайтып етәм өйгә. Яғылмаһа ла, өй – өй инде ул, ышығы ғына ни тора. Ә ни эшләп һаман уттар күренмәй әле, ҡәһәрең? Ауыҙыңа ... – Абдулла ҡарт, инде кәре ҡайтҡан тешһеҙ ауыҙын сәпелдәтеп, үҙе менән ҡуша туңа башлаған барлы-юҡлы төкөрөгөн сәсеп маташҡан булды. – Өшөттө. Исмаһам, берәй йөҙ грамм ғына булғанда. Юҡ шул, юҡ. Бәхет булмағас, булманы инде...\nҠыптыр тун да Абдулланың әрнегән, өшөгән тәнен йылыта алманы. Ҡарлы ел ҡарттың електәренә үтте. Йоҡа ғына кәүҙәгә күпме кәрәк инде. Аяҡ-ҡулы зәңкеп һыҙлай башланы. Теше тешкә теймәй ҡалтыранды Абдулла.\n«Башҡортостан» телевидениеһы тәҡдим итә Яңылыҡтар » Иғтибар\n«Башҡортостан: ижад юлында»\n«Башҡортостан: ижад юлында» программаһы Башҡортостандың Дәүләт үҙаллылығы тураһындағы декларация ҡабул итеүенең 18 йыллығына, республикабыҙҙың ошо йылдарҙа социаль һәм иҡтисади үҫешендә өлгәшкән ҡаҙаныштарына арналған. Был программа һаулыҡ һаҡлау, мәғариф, мәҙәниәт һәм спортта ирешкән уңыштар тураһында һөйләй.\n11 октябрҙә БСТ каналында күрһәтеләсәк.\nДебют алдынан –яҡшы кәйеф менән Яңылыҡтар » Спорт\nХоккей буйынса Рәсәй беренселегенең сираттағы турында «Салауат Юлаев» командаhы үҙ майҙанында Новокузнецк ҡалаhының «Металлург» хоккейсыларын ҡабул итте. Быйылғы миҙгелдә был командалар үҙ-ара осрашып өлгөргәйне инде. «Металлург» уйынсылары үҙендә чемпионды 2:1 иҫәбенә отоп ҡайтарҙы. Шуға ла әлеге уйынға ла ҡунаҡтар дәртләнеп сыҡты hәм бер минут үтеүгә Борис Михайловтың улы уңышҡа өлгәште. Шулай ҙа башҡаhына уларҙың хәле етмәне, дөрөҫөрәге, хужалар ирек бирмәне. Нисек кенә булмаhын, өфөләр, әллә ни күп көс түкмәй, «Металлург» ҡапҡаhына өс яуапhыҙ шайба индереп, еңеү яуланы. Голдарҙы юлаевсыларҙан Руслан Нуретдинов, Константин Кольцов hәм Алексей Терещенко индерҙе.\nРеспублика көнөндә ҡайҙа ял итергә була? Яңылыҡтар\n11 сентябрҙә 12 сәғәттә «Мин яратам hине, Башҡортостаным!» байрам программаhы башлана (Ленин урамы, 65/3, «Якутов паркы», «Хрусталь» магазины» туҡталыштары).\n11 октябрҙә 16.00 сәғәттә «Минең республикам» йәштәр программаhы тәҡдим ителә. Ә 15.00 сәғәттә М. Fафури паркында «Минең республикам» байрамы башлана. Тантаналар фейерверк менән тамамлана (Октябрь проспекты, 77/1, «Ҡала советы» туҡталышы).\nБер шәфҡәт туташы – икенсеhенән:\n– Был теге мотоциклсы бәргән бокссымы?\n– Юҡ, был теге мотоциклсы.\nБайрам менән! Мәғәриф\nБөтә йөрәктән һеҙҙе һөнәри байрамығыҙ – Уҡытыусылар көнө менән ҡотлайым!\nҺеҙ ғүмерегеҙҙе изге эшкә – үҫмер быуынды уҡытыуға һәм тәрбиәләүгә бағышланығыҙ. Фиҙакәр хеҙмәтегеҙ тәрән хөрмәткә һәм юғары баһаға лайыҡ.\nУҙған уҡыу йылында республика белем биреүҙең сифатын күтәреүҙә тағы бер аҙым яһаны. «Мәғариф» өҫтөнлөклө милли проекты сиктәрендә уҡытыу-тәрбиә процесын камиллаштырыуға, уның методик һәм матди-техник базаһын нығытыуға йүнәлтелгән системалы үҙгәрештәр тормошҡа ашырыла. Һәр ерҙә яңы мәктәптәр төҙөлә. Ғәмәлдәге уҡыу йорттары тулыһынса яңыртыла. Заманса стандарттар буйынса йыһазландырылған белем биреү учреждениелары, Интернет, мәктәп автобустары – былар барыһы ла республиканың бөтә райондарында һәм ҡалаларында киң таралыу алды.\n«Мәктәптә энтузиастар ғына эшләй» Мәғәриф\nУҡытыусылар көнө хаҡында бала саҡтан шундай хәтирәләр һаҡланып ҡалған. Көнө килеп етер-етмәҫтән, әсәйем йә апайым, ипләп кенә янына саҡырып алып, ҙур яуаплылыҡ өҫтәп ҡуйыр ине:\n– Хазина Әмирхановнаның байрамы яҡынлашты, ниндәй бүләк әҙерләйек икән?\nНиндәй, тип ни, әлбиттә, открытка! Үҙем эшләгән, синыфтағы иң яҡшы открытка. Ҡайсы, елем һәм байрам һайын тиҫтәләп килгән почта открыткалары һалып барылған ҡатырға ҡумтаны килтереп сығарып, эшкә керешәм.\nИртәгәһенә, мәктәпкә барғас та, синыфташтарым үҙҙәре өйҙә әтмәләгән открыткаларын килтереп сығарып, маҡтаныша башлай. Үкенескә күрә, минеке иң яҡшыларҙан түгел икән шул: ҡуян һәм самолет ҡына йәбештергәнмен, ә Фаил иһә елле генә танк, Ҡарһылыу һәм тыныслыҡ күгәрсенен бергә туплаған. Аръяҡта йәшәгән Гөлфиә иһә, барыһынан да уҙҙырып, «Красная Москва» тигән хушбуй тотоп килгән.


Бисмила көсө йәки иҫ киткес һылыу еңгәбеҙгә ни өсөн шайтан эйәләшкән?\n28 Июнь 2021, 14:45\n–...Хәҙер кешеләр ен-шайтанға ышанып бармай. Үҙҙәре уларға әйләнеп бөтөп барғастыр инде. Бына минең өләсәйем: “Ендәр беҙҙең янда ғына йәшәне, йыш ҡына уларҙың бер урындан икенсе урынға күсенеүен ишетә торғайныҡ. Улар шарт та шорт малын ҡыуа, балаларының илағаны-шаярғаны, аттарының кешнәүе, арба шығырлаған тауыштары ишетелә ине. Бындай ваҡытта ололар беҙҙе йорттан сығарманы, үҙҙәре лә сыҡманы. “Ендәрҙең юлын быуырға ярамай, асыуланһалар, йортоңа, нәҫелеңә бәлә, төҙәлмәҫ ауырыу килеүен көт тә тор”, – тип иҫкәртерҙәр ине. Шуға күрә беҙ ендәр күсенгәнсе белгән доғаларыбыҙҙы уҡып, өйҙә боҫоп ултыра торғайныҡ”, – тип һөйләр ине. Тик әҙәм балаһының көндән-көн яһиллана барыуы, теләһә ниндәй ялтырауыҡ әйберҙәре, техникаһы барлыҡҡа килеүе ендәр донъяһын беҙгә күренмәҫлек һәм ишетелмәҫлек итте, буғай.


Ҡайһы бер терминдарға төшөнсәне ошонанда табырға була. Категория ҡуйырға онотмағыҙ.--Саган (әңгәмә) 14:58, 5 ғинуар 2015 (UTC)\n- Конференцияға рәхим итегеҙ! --Рөстәм Нурыев (әңгәмә) 16:12, 29 ғинуар 2015 (UTC)\nмәҡәләләр яҙырға саҡырам, оло хөрмәт менән Ryanag (әңгәмә) 05:46, 23 февраль 2015 (UTC)\nTo Ишбаев. Байрам менән, егет!--Ykt www (әңгәмә) 11:37, 23 февраль 2015 (UTC)\nФән кандидаттары һәм докторҙары булған тел белгестәре төҙөгән һәм рәсми баҫылған һүҙлектәрҙе һанға һуҡмай, гәзит-журналдарҙа, радио һәм телевидениела, дәреслектәрҙә, башҡа фәнни-популяр әҙәбиәттә ҡулланылғанға иғтибар итмәй, терминология комиссиялары эшен үҙеңә алып, уйлап сығарылған йә ниндәйҙер сит телдән алынған яһалма һүҙҙәрҙе этеп-төртөп башҡорт теленә индерергә тырышыу бер нисек тә аңлашылмай. Бындай эштәрҙе «Википедияла һәр кем ирекле» тигәнде үтә ябайлаштырыу тип баһалайым. Ишбаев ҡустының һөнәре буйынса кем икәнлеген белмәйем, шуға ла уның иғтибарын халыҡтағы "Һәр кем үҙе эше менән шөғөлләнергә тейеш" тигән фекергә туранан-тура йүнәлтәм. Ниндәйҙер оло үҙгәртеүҙәр яһар алдынан мотлаҡ фекерләшеү үткәрергә, белгестәр яҙғанды ҡарарға, улар әйткәнгә ҡолаҡ һалырға кәрәк. Үҙгәртеү өсөн генә үҙгәртеүҙәр, үҙ-үҙеңде күрһәтергә ынтылыуҙар күбәйә түгелме һуңғы ваҡытта? --Айсар (әңгәмә) 09:29, 9 октябрь 2015 (UTC)\nИке варианттарҙы ла (рус-урыҫ, индей-индеец) ҡулланырға мөмкин, һүҙлектәрҙә бар. --Ryanag (әңгәмә) 09:51, 9 октябрь 2015 (UTC)\nБыл варианттарҙың барыһында төп мәҡәләлә һүҙлектәргә төшөрмәләр ҡуйып күрһәтер кәрәк. Мәҡәленең исемен үҙгәрткәнәдә икеләнеү барлыҡҡа килһә ошо биттә - Википедия:Исемен үҙгәртеүгә яңы тема башлап яҙығыҙ. Фекерләшеү битендә хәбәрегеҙҙең аҙағында ҡултамғағыҙҙы ҡуйыр өсөн аҫта күрһәтелгән ~~~~ билдәне ҡулланығыҙ. Шулай уҡ мөхррирләгәндә өҫтәге\nкнопканы ҡулланырға мөмкин ул ошоно өҫтәй — -- ~~~~. --Ryanag (әңгәмә) 13:31, 9 октябрь 2015 (UTC)\nУлай булғас, «индтар» тип атау дөрөҫөрәк булмаймы? Индей тигәс ҡошто хәтерләтә. --Саган (әңгәмә) 13:41, 9 октябрь 2015 (UTC)\nФекерҙәрегеҙҙе бында ҡалдырыу һорала. --Ryanag (әңгәмә) 13:52, 9 октябрь 2015 (UTC)\nХәйерле көн! Барлыҡ ҡатнашыусыларҙы Башҡорт теле көнөн билдәләүгә һәм уны рәсмилләштереүгә арналған мөрәжәғәтнамәгә бәйле тауыш биреүҙә ҡатнашырға саҡырабыҙ.--Ryanag (әңгәмә) 03:59, 21 октябрь 2015 (UTC)\nПроект:Википедияла Азия айлығыҮҙгәртергә\nПроект:Википедияла Азия айлығына һин дә ҡушыл. 1 миллиардлы ҡытайҙарға ҡарағанда күберәк кешеле команда менән сығыш яһайыҡ әле. --Рөстәм Нурыев (әңгәмә) 14:22, 25 октябрь 2015 (UTC)\nСәләм. Был осраҡта һүҙлектәр «Совет» һүҙенә өс вариант менән тәржемә бирә: 1)совет (Верховный Совет СССР - СССР-ҙың Юғары Советы) 2)кәңәш, мәслихәт (дать совет - кәңәш биреү) 3)кәңәшмә, әңгәмә (на семейном совете - ғаилә кәңәшмәһендә). Шул уҡ ваҡытта мәҡәләлә «Совещание» һүҙе ҡулланыла (Совещание министров стран-членов Арктического совета), ә ул тик «кәңәшмә» тип тәржемә ителә, һәм һөҙөмтәлә мәҡәләлә ике төшөнсә болғана. Арктика советы ул даими эшләүсе халыҡ-ара ойошма булып тора, шунлыҡтан совет һүҙен ҡулланыуҙан бер ниндәй зыянын күрмәйем.--Ryanag (әңгәмә) 03:56, 8 декабрь 2015 (UTC)\nПоследний раз редактировалась 18 март 2018 в 04:35


Хәбәрҙәр: Малалаға операция уңышлы үтте.\nМалалаға операция уңышлы үтте.\nПакистан талиптарының һөжүменән мөғжизә менән генә иҫән ҡалған Малала Йософзай шәмбе көн башына яһалған 2 операцияны уңышлы үткәрҙе.\nХирургтар өҫтәлендә ул 5 сәғәт үткәрҙе. Хәҙер Малала дауаланыуҙы дауам итә.\nТәүге операция барышында врачтар титан пластина ярҙамында ҡыҙҙың башындағы пуля үткән тишекте яманы, икенсе операция иһә уның һул ҡолағына ишетеү аппараты ҡуйырға мөмкинлек бирәсәк- һөжүмдән һуң Малала ул яҡтан ишетмәй башлағайны.\nОперацияға ҡәҙәр биргән интервьюһында ул былай тип белдерҙе:\n“Аллаһ миңә йәнә ғүмер бирҙе, был, ысынлап та, яңынан тыуыу, яңы шанс алыу. Мин уны халҡыма хеҙмәт итеү өсөн, һәр ҡыҙ, һәр бала белем ала алһын өсөн файҙаланасаҡмын. Малала фондын беҙ бына шуның өсөн булдырҙыҡ.”\nӘлегә мәлдә 15 йәштә булған ҡыҙ талиптар ҡулы аҫтында Сват йылғаһы үҙәнендәге тормошто һүрәтләгән блогы менән бөтә донъяға танылды. Октябрҙә “Тәхрик Талибан-и-Пакистан” хәрәкәте боевиктары балалар мәктәптән ҡайтып килгән автобусты туҡтата һәм, ҡыҙҙы табып, атып китә.\nҺөжүм бөтә донъя халҡының асыуын ҡабартты, кешеләр, ҡыҙҙы яҡлап, демонстрацияларға сыҡты. Әйтергә кәрәк, Пакистанда 50 ислам дине әһеле Малаланы үлтереүселәргә фәтва сығарҙы. “Евроньюс”сайты менән танышыусылар Малала Йософзайҙы 2012 йыл кешеһе, тип таныны.


Йәш гвардиясылар Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусыларҙың фоторәсемдәрен йыя // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nЙәш гвардиясылар Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусыларҙың фоторәсемдәрен йыя\n10:22, 20 апреля 2012 Йәмғиәт\n«Берҙәм Рәсәйҙең Йәш гвардияһы» Башҡортостан төбәк бүлексәһе «Еңеүселәр йөҙө» акцияһын үткәрә. Уның маҡсаты — патриотлыҡты үҫтереү, тарихҡа хөрмәтле ҡараш тәрбиәләү, һуғышта ҡатнашыусылар иҫтәлеген мәңгеләштереү.\nАкцияла теләге булған һәр кем ҡатнаша ала. Бының өсөн Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашҡан йәки тыл хеҙмәтсәне булған туғаныңдың йәки танышыңдың фотоһүрәтен электрон почта аша ебәрергә кәрәк. Фотографияға был кеше тураһында ҡыҫҡаса мәғлүмәт менән ҙур булмаған комментарий һалыу мотлаҡ.\n9 майҙа йәш гвардиясылар акцияһына ҡушылған һәр кеше акцияны ойоштороусылар менән бергә сәскәләр һалыу тантанаһында ҡатнаша ала.\nЗаявка 20 апрелдән 27-һенә тиклем ҡабул ителә.\nФоторәсемдәр һәм уларға аңлатмаларҙы cena.pobedy@mail.ru электрон адресына ебәрергә кәрәк.


Ауылдар 18 быуат аҙағында уҡ билдәле була. Ҡарт Муйнаҡта 142 кеше менән 32 хужалыҡ иҫәпләнгән. Бәләкәй Муйнаҡта 27 хужалыҡта 121 кеше һәм Муйнаҡта (Дауыт) 13 йортта 34 кеше йәшәгән. Бәләкәй Муйнаҡ Буранғол тип тә йөрөтөлгән. Шулай итеп, V рәүизгә тиклем халҡының бер өлөшө төп ауылдан айырылып сыҡҡан һәм яңы ауылдар барлыҡҡа килтергән. 1859 йылғы X рәүиз буйынса Ҡарт Муйнаҡта 88 хужалыҡта 500, Бәләкәй Муйнаҡта 32 хужалыҡта 200 кеше йәшәгән. Өсөнсө ауыл инде юҡҡа сыҡҡан. Уларҙың һәр береһендә ерҙе ҡуртымға алыу шарты менән аҫаба халыҡтың өсөшәр керҙәш йорто булған. Керҙәштәр башҡорт общинаһына 10-ар тин түләгән һәм аҫаба башҡорттар кеүек, ҡаҙна һәм община файҙаһына бөтә йөкләмәләрҙе башҡарғандар. 1920 йылға Ҡарт Муйнаҡта халыҡ һаны яртылаш кәмегән, уның ҡарауы, икенсе ауылда ул 144 кешегә артҡан. XIX быуаттың беренсе яртыһында ике ауыл да Троицк өйәҙендә 4-се Загорный кантонының 1-се һәм 2-се йорттарына ингән. 1864 йылдан башлап улар Туңғатар улусына буйһона. Улус 1919-1930 йылдарҙа Тамъян-Катай кантоны составында була.\nБашҡорт халыҡ ижады информаторҙарыҮҙгәртергә\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Ҡарт_Муйнаҡ&oldid=1137194 ҡабул ителгән\nПоследний раз редактировалась 21 май 2022 в 18:55\nБыл бит һуңғы тапҡыр 18:55 21 май 2022 үҙгәртелгән.