Социум // Мәғариф\nБерҙәм дәүләт имтиханы: һуңғы йомғаҡтар\nБерҙәм дәүләт имтихандарының тәүге тулҡыны 20 июндә тамамланды. Шулай итеп, һуңғы йомғаҡтар яһау һәм 11-се синыфты тамамлаусылар өсөн берҙәм дәүләт имтиханын мотлаҡ индереү буйынса эксперимент килеп сыҡтымы-юҡмы икәнлеген асыҡлау осоро етте. Биш предмет буйынса берҙәм дәүләт имтиханының яҡынса йомғаҡтары тураһында һеҙ "БАШвестЪ" биттәрендә уҡығайнығыҙ инде. Бына хәҙер беҙгә тулы күренеш билдәле булды.\nБыйыл берҙәм дәүләт имтиханын 11-се синыфты тамамлаусы 33759 уҡыусы тапшырҙы. Ике предмет: рус теле һәм математика барыһы өсөн дә мотлаҡ булды. Ә ҡалған алты предмет: химия, физика, инглиз теле, биология һәм география үҙҙәренең теләге буйынса һайлап алынды.\n- Быйыл берҙәм дәүләт имтиханы формаһы буйынса имтихандарҙы күп уҡыусылар һайламаны: физиканы - уҡыусыларҙың 11,6 проценты, химияны - 4,3, биологияны - 4,9 проценты, географияны - ни бары өс процент тирәһе, инглиз телен - бер проценттан кәмерәге, башҡорт телен 2,24 проценты тапшырҙы, - тип һөйләй БР мәғариф министры урынбаҫары Владимир Аристархов. - БДИ формаһында имтихан тапшырырға ҡарар иткән күп балалар аҙаҡ килеп унан баш тартты. Мәктәптә тапшырып, һуңынан проблемаһыҙ юғары уҡыу йортона инергә мөмкин булған физика, химия, биология урынына улар тапшырыуы еңел булған башҡа предметтарҙы һайланы.\n- Беренсе этапта берҙәм дәүләт имтиханын һайлаған уҡыусыларҙың бик аҙ булыуына беҙ бик ғәжәпләндек, - тип билдәләй Аҡмулла исемендәге БДПУ ректоры Раил Әсәҙуллин. - Беренсе этапта БДИ тапшырыу өсөн иң яҡшы психологик уңайлы шарттар булдырылыуын беҙ аңларға тейешбеҙ бит. Икенсе этапта күпкә ҡатмарлыраҡ буласаҡ.\nӘммә һайлау буйынса БДИ тапшырған уҡыусылар һаны аҙ булыуға ҡарамаҫтан, һөҙөмтәләр бар, һәм, әйтергә кәрәк, насар түгел.\nРәсәй буйынса уртаса күрһәткестәр менән сағыштырғанда, респубикала уҡыусылар химия буйынса иң яҡшы һөҙөмтәләр күрһәтте: БДИ-ла ҡатнашып, "5" билдәһе алыусылар Рәсәй буйынса уртаса күрһәткестән - ун процентҡа, "4" билдәһе - 7,3 процентҡа күберәк, ә "өслө" һәм "икеле" алыусылар 10,4 һәм 6,9 процентҡа кәмерәк, - тине БР мәғариф министры Зиннәт Аллаяров.\nШулай итеп, уҡыусыларҙың 28,1 проценты химия буйынса "бишле", ә 3,5 проценты ғына "икеле" алды. Етмәһә, Башҡортостандан алты уҡыусы был предмет буйынса БДИ өсөн йөҙ балл йыйҙы.\nФизика, биология һәм география буйынса имтихандарҙа уҡыусыларыбыҙ яҡшы ғына һөҙөмтәләргә өлгәште. Физика буйынса БДИ өсөн уҡыусыларҙың 23 проценты - "бишле", 4,6 проценты "икеле" алды. Ете кеше БДИ өсөн иң юғары баһа - йөҙ балл алды.\nБиология буйынса уҡыусыларҙың 18,2 проценты - "бишле", өс проценты ғына "икеле" алды. География буйынса БДИ-ла "бишле"ләр саҡ ҡына аҙыраҡ - 13,1 процент, "икеле"ләр - 5,9 процент. Башҡортостандан бер уҡыусы ла был предметтар буйынса максималь баһа алманы.\nУртаса Рәсәй күрһәткестәре менән сағыштырғанда, республикала рус теле һәм инглиз теле буйынса уртаса балдар күпкә кәмерәк булды - 2,05 һәм 3,01 балға. Алты процент уҡыусылар рус теле буйынса - "икеле", 16,3 проценты "бишле" алды. Башҡортостандан инглиз теле буйынса БДИ тапшырған 299 уҡыусының 15 проценты "бишле" алды, 8,4 проценты - "икеле". Инглиз теле буйынса бер уҡыусы ла йөҙ балл йыя алманы.\n- Рус теле буйынса түбән балдар республикабыҙҙа был имтихан БДИ формаһында тәүге тапҡыр тапшырылыуы менән аңлатыла, - тип аңлата Зиннәт Аллаяров. - Етмәһә, рус теле буйынса имтихан мотлаҡ БДИ формаһында буласағы беҙгә март аҙағында ғына билдәле булды. Ә мәктәптәрҙә уҡыусыларҙы традицион формала имтихан тапшырыуға әҙерләнеләр. Тағы бер фактор - "плюс бер балл" системаһы уҡыусыларҙы һүлпәнләндерҙе. Улар үҙҙәренә "өслө" гарантияланған, тип ышанды бит.\nМатематика иң уңышһыҙ имтихан булды. Дөйөм алғанда, Рәсәй буйынса мәктәпте тамамлаусыларҙың 23,5 проценты "икеле" алды.\n- Республикабыҙҙа математиканан "икеле"гә уҡыусыларҙың 23,4 проценты тапшырҙы, - тип һөйләй Владимир Аристархов. - 39,8 проценты "өслө" алды (Рәсәй буйынса - 39,5 процент). 24,8 проценты "4" алды, ә 12 процент уҡыусылар имтиханды "бишле"гә тапшырҙы.\nЛәкин "икеле"ләр күп булыуға ҡарамаҫтан, уҡыусылар артыҡ борсолманы. Уларҙың аттестатында "плюс бер балл" ҡағиҙәһе арҡаһында юғарыраҡ баһа торасаҡ бит.\nУҡыусыларыбыҙ өсөн БДИ формаһында һуңғы имтихан булып башҡорт теле торҙо. Был предмет буйынса "икеле"ләр булманы тиерлек - 0,3 проценты ғына иң түбән баһа алды. "Бишле"ләр ҙә артыҡ күп булманы - 12,8 процент ҡына. Күбеһе - 65 проценты башҡорт теле буйынса "4" билдәһе алды.\nБДИ һөҙөмтәләре менән ҡәнәғәт булмаған уҡыусыларға апелляция биреү мөмкинлеге бирелде.\n- Быйыл рус теле буйынса 357 апелляция бирелде, шуларҙың икәүһе генә ҡәнәғәтләндерелде, улары ла техник сәбәптәр буйынса, - тип һөйләне Владимир Аристархов. - Уҡыусылар бланкаларҙа крест билдәһе урынына дөрөҫ яуап менән квадраттарҙы тулыһынса буяғандар, ә компьютер уны буш урын тип иҫәпләгән. Шундай дүрт эш асыҡланды. Математика буйынса 500 тирәһе апеллация бирелде, уларҙың 21-ен ҡәнәғәтләндерҙеләр, - 20-һе - техник сәбәптәр буйынса, ә береһе дөрөҫ сиселешен һыҙып ташлаған уҡыусының хаталаныуы менән бәйле. Башҡа предметтар буйынса мөрәжәғәттәр аҙ булды.\nБДИ һөҙөмтәләре тураһында таныҡлыҡтар уҡыусыларға тапшырылды ла инде. Хәҙер улар тыныс ҡына юғары һәм урта махсус уҡыу йорттарының ҡабул итеү комиссияларына бара ала, уларҙа документтар 15 июлгә тиклем ҡабул ителә.\nБыйылдан башлап БДИ һөҙөмтәләре тураһында таныҡлыҡтар таныҡлыҡ алған йылдан һуңғы йылдың 31 декабренә тиклем ғәмәлдә буласаҡ, ә РФ Ҡораллы Көстәре сафына саҡырылыусылар өсөн - өс йыл буйына.\nБөтә юғары һәм урта махсус уҡыу йорттары бөтөн предметтар буйынса БДИ һөҙөмтәләрен ҡабул итергә тейеш. Ә әгәр уҡырға инеүсе кәрәкле предмет буйынса БДИ тапшырмаған булһа, уны БДИ формаһында инеү һынауына ебәрергә тейештәр.\nҠабул итеү комиссиялары, әгәр абитуриенттың БДИ буйынса балдар иҫәбе "2" билдәһенә тиң икән, документтарҙы ҡабул итеүҙән баш тартыуы ла ихтимал. Был ваҡытта урта махсус һәм юғары уҡыу йорттары инеү имтихандары башланғанға тиклем БДИ балдарын күсереүҙең үҙ шкалаһын билдәләү хоҡуғына эйә.\n- Рәсәйҙең бөтә мәктәптәрендә БДИ балдарын билдәгә күсереүҙең берҙәм шкалаһы билдәләнде, - ти Зиннәт Аллаяров. - Һәр юғары һәм урта махсус уҡыу йорто 1 июлгә тиклем балдарҙы күсереүҙең үҙ шкалаһын баҫып сығара. Ул төрлө ерҙә төрлө буласаҡ. Балдарҙы күсереү шкалаһын ҡабул итеү комиссияларында белергә мөмкин.\n- Беҙҙең университет, уҡыусылар БДИ өсөн алған билдәләрҙе үҙгәртергә кәрәкмәй, тип иҫәпләй, - тип һөйләй Раил Әсәҙуллин. - Шуға күрә БДПУ-ла БДИ балдарын мәктәптә күсереү шкалаһы ғәмәлдә буласаҡ. Әлбиттә, бөтә вуздарҙа ла улай түгел. Конкурс ҙур булған уҡыу йорттарында балдарҙы күсереү шкалаһы башҡа төрлө буласаҡ.\nЮғары һәм урта профессиональ белем биреү учреждениеларына инеү һынауҙары этабында берҙәм дәүләт имтихандарының икенсе тулҡыны 17 июлдән 31-енә тиклем үтәсәк. Хәҙер үк әҙерләнә башлағыҙ. Уңыштар һеҙгә!


Быйыл уның сиктәрендә «Йор үҙән» этно-фестивале лә үткәрелеп, үҙенең янына бихисап милләт вәкилдәрен тупланы.\nКөн һыуыҡ, бер аҙ ямғыр һибәләп тороуға ҡарамаҫтан, байрамса кейенгән халыҡ һабантуй яланына ағылды. Унда иһә уларҙы тирмәләр, сауҙа нөктәләре менән гөрләп торған, байрам төҫө алған йәмле күренеш ҡаршыланы.\nБайрам “Салауат – беҙҙең хәтерҙә” тип аталған театрлаштырылған тамаша менән башланып китте. Был тамашала 150-нән ашыу кеше ҡатнашты. Мәҙәниәт хеҙмәткәрҙәре, уҡыусылар һәм райондаштарыбыҙ үҙ ролдәрен бик оҫта башҡарҙы. Салауат һәм Әминә ролен Ранис Хәкимов һәм Гөлназ Ишалина яҡшы итеп уйнаны. Тамашасылар Салауаттың бала һәм йәшлек саҡтарын күҙ алдына килтерҙе, туй йолаһы менән яҡындан танышты. Шулай уҡ Салауатты һуғышҡа оҙатыу береһен дә битараф ҡалдырманы. Тамашаның һуңында “Беҙҙең Салауат” йырын башҡарған хор барыһын да һоҡландырҙы.\nБайрамды асыу тантанаһында район етәкселеге һәм саҡырылған ҡунаҡтар ҡатнашты. Йыйындың флагын күтәреү хоҡуғы “Таймый” агрофирмаһы директоры Илдар Заһиҙуллинға, алдынғы тракторсылар Идеал Ғәлимов, Николай Пономарев һәм Вячеслав Хәбибрахмановҡа бирелде.\nРайон хакимиәте башлығы Марс Кашапов йыйылыусыларҙы ошо хеҙмәтте данлаусы оло байрам менән ҡотланы, уңыштарыбыҙҙы барланы, яҙғы баҫыу эштәренең ҡыҫҡа ваҡыт эсендә тамамланыуын билдәләне һәм район ҡаҙаныштарын уңғандарыбыҙҙың көндәлек тырыш хеҙмәте менән бәйләне. БР Төҙөлөш һәм архитектура буйынса дәүләт комитеты рәйесе урынбаҫары Динар Хәлитов, Ауыл хужалығы министрлығы вәкиле Ралиф Әхмәтдинов, Дәүләт Думаһы депутаты Илдар Бикбаев, “Янғантау” шифаханаһы директоры Альфред Аҡбашев барыһын да байрам менән ҡотлап, иң изге теләктәрен еткерҙе. Артабан ауыл хужалығы эшсәндәренә Рәхмәт хаттары, Почет грамоталары һәм аҡсалата премиялар тапшырылды. Иген һәм мал аҙығы культураларын сәсеүҙе сифатлы башҡарғандары өсөн 1-се урынға “Таймый” агрофирмаһы (Илдар Зиһиҙуллин), 2-се урынға – Артем Федоров крәҫтиән-фермер хужалығы, 3-сө урынға “Простор” хужалығы (директоры Ралиф Хөснөтдинов) лайыҡ булды. Бынан тыш, хужалыҡ етәкселәре Дим Дәүләтшин, Алег Хәмиҙуллин, Артем Федоров Дәүләт Думаһы депутаты Илдар Бикбаевтың Рәхмәт хаты менән бүләкләнде. Шулай уҡ сара барышында «Ауыл биләмәләрен тотороҡло үҫтереү» программаһы сиктәрендә торлаҡ төҙөүгә дәүләт ярҙамын алыусы өс гражданға һәм 15 ғаиләгә сертификат тапшырылды.Һабантуйҙың тантаналы өлөшөнән һуң майҙанда спорт ярыштары башланды. Берәүҙәр үҙҙәренең сослоғон, етеҙлеген, һәләтен һынап ҡараһа, икенселәр ярыштарҙы ҡарап, унда ҡатнашыусыларҙы дәртләндереп торҙо.\nМилли көрәш – һабантуйҙың иң сағыу күренеше. Көрәш бәйгеһендә ҡатнашыусылар өсөн быйыл бүләктәр бигерәк тә шәп булды, ойоштороусылар һәр ауырлыҡ категорияһында еңгән батырҙарға тәкә әҙерләгәйне. Көрәш мәлендә майҙан тирәләй шау-шыу тынманы. Һәр кем үҙенең дуҫы, тәрбиәләнеүсеһе, туғаны өсөн янып-көйөп, ярышҡа көсөргәнешлек өҫтәне. Бәйгеселәрҙең дә әҙерлек кимәле төрлөсә ине. Әлбиттә, республика, Рәсәй һәм хатта Европа чемпиондарының дәғүәселәренән оҫтараҡ, таһыллыраҡ булыуы шундуҡ һиҙелде. Улар был йүнәлештә әле оҫтарып өлгөрмәгәндәрҙе келәм буйлап өйөртөп, бер-бер артлы күтәреп һуҡты.Шулай итеп төрлө ауырлыҡта Батыр Мөхәмәҙиев (Тирмән), Илнар Юлдашбаев (Мөрсәлим), Вилдан Хажиморатов (Тирмән), Айнур Сәйетғәлин (Мөрсәлим), Наил Мөхәмәтйәнов (Лағыр), Денис Нурмөхәмәтов (Янғантау) еңеүсе булып, яурындарына тәкәне һалды.\nАт ярышы быйыл да ҙур тамашаға әүерелде. Халыҡтың дәртләндереү һүҙҙәренән, ярышыусыларҙың “һайтлауынан” майҙан яңғырап торҙо. Бәйгеләрҙә сапҡан аттарҙы халыҡ ҙур ҡыҙыҡһыныу менән күҙәтте. Ауыл биләмәләренән һәм хужалыҡтарҙан килтерелгән аттар дүрт йөрөштә ярышты. Тәүҙә ярым тоҡомло аттар өсөн старт бирелде. Әлкәнән Айрат Ғәйнетдинов Мустанг ҡушаматлы аты менән иң беренсе килә ине, финишта ғына уны Йондоҙҙа Даян Ғайсин (Янғантау) елдереп уҙып китте. Батыр Камалетдинов (Әлкә) өсөнсө килде. Эшсе аттар сабышында ла янғантауҙар ал бирмәне. Илфат Латипов Малыш аты менән еңеү яуланы. Айнур Әхмәтйәнов (“Юлай” хужалығы) – 2-се, Илназ Закиров (Нәсибаш) 3-cө урынға лайыҡ булды.\nСпорт аттары араһындағы ярыш та бик ҡыҙыу барҙы. Финиш һыҙығын беренсе булып, Даян Ғайсин был юлы Егерь ҡушаматлы аты менән уҙҙы. Тимур Сәйфуллин (Ришат Ғәлләмов хужалығы) – 2-cе, Рәүил Ғәлимов (Янғантау) 3-сө урын яуланы. Иң ҡыҙығы бригадирҙар ярышы булғандыр. Иң беренсе булып атты егеп, ярышҡа Илдар Камалетдинов (Әлкә) сыҡты. Финишҡа еттем тигәндә генә уның улы Ильфир Камалетдинов атаһын уҙып китеп, еңеү яуланы. Ағалы-энеле Айрат һәм Айнур Ғәйнетдиновтар араһында ла өсөнсө урын өсөн ярыш ҡыҙыу барҙы. Шулай ҙа Айрат етеҙерәк булып сығып, финишҡа алдараҡ килде. Волейбол майҙанын да халыҡ уратып алды. Көйәрмәндәр үҙ командаларын ихлас алға әйҙәне. Шулай ҙа оҙайлы уйындарҙан һуң волейболда ир-егеттәр араһында Миәшәгәр, ә ҡатын-ҡыҙҙар араһында Янғантау командалары беренселекте ҡулдарынан ысҡындырманы.\nМини-футбол буйынса ярышта барыһы алты команда көс һынашты. Был тәңгәлдә Лағырҙар (һүрәттә) иң етеҙҙәре, оҫталары булып сыҡты. Арҡауыл командаһы – 2- се, лаҡлылар 3-сө урын яуланы.\nГер күтәреү, армспорт буйынса ярыштар ҙа бик ҡыҙыҡлы үтте. Ҡул көрәше буйынса быйыл да республика чемпионы Айрат Мөғинов (Янғантау) (һүрәттә) алдынғылыҡты бирмәне. Ахундан Таһир Ханнанов, һәм Руслан Вәкилов (Малаяҙ) призлы урындарға лайыҡ булды. Ринат Ғәлимов 32 килограмлыҡ герҙе 19 тапҡыр күтәреп, еңеүсе булды. Фидан Ғәлиуллин шул уҡ герҙе – 18, ә Руслан Вәкилов 10 мәртәбә күтәреп, 2-се, 3-сө урындарҙы яуланы.


“Тормош – ул үҙе үк көрәш” » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Новости » Спорт » “Тормош – ул үҙе үк көрәш”\nРөстәм Һатлыҡов имгәнеүҙәр һәм ғәҙелһеҙлектәрҙән үҙенә һабаҡ ала\nҺәр кемдең тормошонда яратҡан шөғөлө була. Кемдер уға тәүлегенең бер нисә минутын бүлһә, кемдер бар ғүмерен арнай. Ауырғазы районының спорт мәктәбе тренеры Рөстәм Һатлыҡов бала саҡтан яратҡан шөғөлөн үҙенә һөнәр итеп һайлаған. Ике йыл элек ул тыуған яғында хеҙмәт юлын башлаған һәм балаларҙы милли һәм билбау көрәше серҙәренә өйрәтә. Был спорт төрҙәре буйынса ул күп тапҡыр район һәм республика ярыштарында чемпион исемен яулай, Рәсәй кимәлендә лә сығыш яһап, призлы урындар алған. Уларҙы һанап бөтөрөрлөк түгел, сөнки Рөстәм ағымдағы йылда ғына төрлө бәйгеләрҙә биш тапҡыр – 1-се, дүрт тапҡыр – 2-се, өс тапҡыр 3-сө урын яулаған.\nУл тәүге тапҡыр көрәш майҙанын ағаларына эйәреп спорт залына килгәнендә күрә. Рөстәмгә ул саҡта ни бары биш кенә йәш була. Шул көндән малайға спорт ене ҡағыла ла инде. Көн һайын күнекмәләр, төрлө ярыштар, тренеры Илдус Йәғәфәр улы Нәҙершин менән дуҫтарса аралашыу... Һәм, әлбиттә, төрлө ярыштар ваҡытында уға имгәнеүҙәр алырға ла, ғәҙелһеҙлектәргә осрарға ла тура килә. Әммә күңелен һис кенә лә төшөрмәй.\n– Йәрәхәттәр миңә киләсәктә дөрөҫ көрәшер өсөн һабаҡ ҡына. Артабан ул хаталарҙы ҡабатламаҫҡа тырышаһың, күнекмәләр мәлендә бығаса иғтибар итмәгән алымдарға яңыса ҡарай башлайһың, – тине Рөстәм, улар хаҡында һүҙ ҡуҙғатҡас. – Ә ғәҙелһеҙлектәргә килгәндә, мин бит дан-шөһрәт өсөн көрәшкә килмәнем. Кемгәлер ул мөһим икән, рәхим итһендәр, әммә ундай еңеүҙең тәме әсе, ә даны көлкөлө буласаҡ бит. Тик һуңғы йылдарҙа йыш осраған бындай күренештәр милли спорт төрөнөң бәҫен төшөрә. Ә минең өсөн көрәш – яратҡан шөғөл, һөнәрем, күңел талабы һәм сәләмәтлек өсөн файҙалы күнекмә. Ғәҙеллек кешенең күңелендә булырға тейеш. Ярыш майҙанына сыҡҡан һайын дәғүәсемә ҡарата ихтирамлы, иғтибарлы булырға, уны осраҡлы рәүештә лә имгәтмәҫкә тырышам.\nРөстәм Урал дәүләт физик культура университетының Стәрлетамаҡ институтын тамамлап, әрме хеҙмәтен үтергә лә өлгөргән. Спорттан тыш, дин тәғлимәттәрен өйрәнә, мәсеткә йөрөй, вәғәздәр тыңлай. Үҙенең тәртиплелеге, сәләмәт тормош алып барыуы менән өлгө булған йәш уҡытыусыға ата-әсәләр балаларын теләп йөрөтә. Һәр дәресенә егермеләп бала килә. Спорт мәктәбендә ике йыл ғына эшләүенә ҡарамаҫтан, йәш тренерҙың тәрбиәләнеүселәре район ярыштарында призлы урындар яулай башлаған да инде. Уның эшенең һөҙөмтәһен күргән Ауырғазы күп профилле колледжы етәкселеге Рөстәмгә үҙҙәренең уҡыу йортонда ла эш тәҡдим итә. Хәҙер ул студенттарға физкультура дәрестәрен дә үткәрә. Өлгөр егет үҙенә күрһәтелгән ышанысты аҡларға тырышып, ваҡытын һәм көс-ғәйрәтен йәлләмәй эшләй, тәжрибә туплай.\nРөстәм көрәшселәре менән дан тотҡан Мораҙым ауылында тыуып үҫкән, атаһы Филүс ағай ҙа йәш сағында һабантуй батыры булараҡ дан яулаған. Таһыллыҡ, көрәшкә, спортҡа һөйөү уның ҡанында бар, тип әйтһәк тә, хата булмаҫ.\n– Һәр кешегә, айырыуса ир-егеттәргә спорт иң тәүҙә үҙ-үҙеңдә ныҡышмалылыҡ, сәм, рух тәрбиәләү өсөн кәрәк. Тормош бит ул үҙе үк көрәш, төрлө һынауҙары менән кешенең ныҡлығын, көс-дарманын да һынап ҡына тора. Миңә һәр ваҡыт сыныҡҡан характерым ярҙамға килә. Ошондай уҡ ныҡышмалылыҡты, ярыш сәмен, һынмаҫ рухты үҙ уҡыусыларымда ла тәрбиәләгем килә, – ти Рөстәм Филүс улы.\nКүп осраҡта ауырлыҡтар ғына түгел, ә еңеүҙәр ҙә, матур тормош та үҙенә күрә һабаҡ булып тора. Еңеүҙәренә маһаймаған, ололарға кеселекле, уҡыусыларына иғтибарлы булған йәш егет, ысынлап та, күптәргә өлгө булырлыҡ.\nСығыу ваҡыты 31-08-2016, 11:44 | Ҡаранылар: 743\nБатыр исеме ауылыбыҙҙы данлай\nБәләкәй ауылдың оло спорты\nСпортта ла, сәнғәттә лә үҙ кеше


Материалы за Апрель 2016 года » журнал Башкортостан кызы | Башҡортостан ҡыҙы журналы\nҒәрәп телендә уларҙы «мәләк» тиҙәр, йәғни илсе, вәкил, хәбәр килтереүсе. Фарсы телендә «фәрештә» тип йөрөтәләр. Фәрештә һүҙе Ҡөрьәндең һикһәндән күберәк аятында телгә алына. Улар – Аллаһтың нурҙан яратылған ҡолдары. Улар гонаһһыҙ, нәфсеһеҙ, енесһеҙ...


Иҫке Артауыл — Башҡорт Википедияһы\n56°15′00″ с. ш. 54°48′49″ в. д.HGЯO\n80 259 815 006\n80 659 415 111\nИҫке Артауыл (рус. Старый Артаул) — Башҡортостандың Яңауыл районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 209 кеше. Почта индексы — 452823, ОКАТО коды — 80259815006.\n2010 йыл 14 октябрь 209 97 112 46,4 53,6\nБөгөн Иҫке Артауылдағы 93 йортта 155 кеше йәшәй, уларҙың 55-е хаҡлы ялдағылар, 10-ы — бәпестәр һәм мәктәпкәсә йәштәге балалар, 14-е — үҫмер егет һәм ҡыҙҙар. Ауыл халҡының ҡалған 76-һы — хеҙмәткә яраҡлы ир-уҙаман һәм ҡатын-ҡыҙ. Шуларҙың тик егермегә яҡыны ике крәҫтиән (фермер) хужалығында һәм бер шәхси эшҡыуарҙа, бюджет учреждениялары булған ауыл клубында һәм фельдшер-акушер пуктында мәшғүл. Ҡалғандар — тимер юлында, нефтселәрҙә, яҡындағы Нефтекама һәм Яңауыл ҡалаларында эшләй.\nАуыл советы үҙәгенә тиклем (Айбүләк): 9 км\nЯңауыл районының төньяҡ-көнбайыш өлөшө — уран ырыуы башҡорттарының аҫаба ерҙәре. Күренекле ғалим Әнүәр Әсфәндиәров үҙенең «Башҡортостан ауылдары тарихы» китабында билдәләүенсә, Өрйә йылғаһы буйындағы Уртауыл XVII быуатта урандар күпләп йәшәгән төбәк булған. Ул Киҫәкҡайындан Яңауылға барған боронғо юлдың нәҡ уртаһында урынлашҡан, атамаһы шунан килә. 1847 йылда Уртауылдың ике тиҫтәнән артыҡ кешеһе Беүә йылғаһының уң яҡ ярында «Яңы Уртауыл» исеме алған ауылға нигеҙ һалғандан һуң Уртауыл «иҫке» булып ҡалған. Бында ике ауылдың уртаҡ атамаһына ҡағылған бер иҫкәрмәгә лә туҡталып китергә кәрәк. Әйтелешенән сығыптыр инде, урыҫ телендәге ҡағыҙҙарҙа Уртауыл «Артауыл»ға әйләнгән. Тарихи сығанаҡтарға күҙ һалмау, телсе ғалимдәрға мөрәжәғәт итмәү арҡаһында ауылдарҙың рәсми исеме бөгөнгө көндә республикабыҙҙың дәүләт телдәрендә Иҫке Артауыл һәм Яңы Артауыл булып йөрөй. Шулай итеп, «Уртауыл» булыуын белһәк тә, бөгөн һүҙебеҙ Иҫке Артауыл хаҡында.\n1795 йылда яҡын тирәлә иң оло ауыл һаналған Ҡарманда 86, ә Иҫке Артауылда 50 хужалыҡ иҫәпкә алынған һәм уларҙа 285 кеше йәшәгән. Артабан халыҡ һаны тотороҡло арта барған: 1870 йылда 94 йортта 487, ә тап ярты быуаттан һуң (1920 йыл) — 134 хужалыҡта 672 кеше көн иткән. Совет осоронда халыҡтың кәмеүе күҙәтелә. 1961 йылда нәшер ителгән «Башҡорт АССР-ының административ-территориаль бүленеше» исемле белешмә-китапта ауылда 412 кеше йәшәүе билдәләнһә, 2010 йылда улар 209-ға ҡала, шуларҙың 97-һе ир-ат, 112-һе ҡатын-ҡыҙ.\nНиғмәтйәнова Фәһимә Сәлих ҡыҙы — 30 йылдан артыҡ Чапаев исемендәге колхозда һауынсы булып эшләгән, Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ (1975) һәм Халыҡтар Дуҫлығы (1986) ордендары, миҙалдар кавалеры, Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған ауыл хужалығы хеҙмәткәре.\nНизамов Фәғим Ғәрифйән улы (28 октябрь 1934—1995) — колхозда механизатор, аҙаҡтан ферма мөдире була, Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены (1973) менән бүләкләнгән.\nХәкимов Әхнәф Шәрип улы (1931—2015) — механизатор, Почёт Билдәһе ордены кавалеры (1966)\nИҫке Артауылдағы Әмир мәсете\n↑ Иҫке Артауыл ауылы «Госсправка» сайтында (рус.)\n↑ Нуретдинов А. Тормош гөрләй Уран ерендә. «Башҡортостан» гәзите, 2015, 10 июль 2016 йылдың 9 март көнөндә архивланған.\nНуретдинов А. Тормош гөрләй Уран ерендә. «Башҡортостан» гәзите, 2015, 10 июль. 2016 йылдың 9 март көнөндә архивланған. Википедияла ҡулланырға автор рөхсәте бар.\nИҫке Артауыл // Башҡорт энциклопедияһы. — Өфө: «Башҡорт энциклопедияһы» ғилми-нәшриәт комплексы, 2015—2020. — ISBN 978-5-88185-143-9.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Иҫке_Артауыл&oldid=1053517 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 05:05 10 август 2021 үҙгәртелгән.


Инвалид балалар тураһында «Параллель донъялар» фильмының дауамы Ҡырымда төшөрөлә // Мәҙәниәт | новости башинформ.рф\n8:00, 27 апреля 2018 Мәҙәниәт\nМөмкинлектәре сикләнгән балаларҙың проблемаларына арналған «Параллель донъялар» фильмының дауамы Ҡырымда төшөрөлә. Был турала проект авторы – «Беҙҙең киләсәк» фонды етәксеһе Гөлнара Хәмиева хәбәр итте.\nӘлеге ваҡытта фильмды төшөрөүгә аҡса эҙләү, Симферополь отелдәре менән килешеүҙәр алып барыла. Яңы фильмда ике республика балалары төшөүе күҙаллана. Шулай уҡ унда тәүге фильмдағы балалар ҡатнашасаҡ.\n2018 йылдың апрелендә Ялта халыҡ-ара иҡтисади форумы сиктәрендә «Параллель донъялар» фильмын күрһәткән саҡта дауамын төшөрөү идеяһы килеп тыуа.\n«Ҡырым Республикаһы Башлығы Сергей Аксенов һәм оло йөрәкле меценат, «Эшлекле Рәсәй» дөйөм Рәсәй йәмәғәт ойошмаһы рәйестәше Андрей Назаровтың ярҙамы менән показ ойошторолдо, — тип һөйләне Гөлнара Хәмиева. — Форумда фильм ҙур ҡыҙыҡһыныу уятты. Һеҙҙең менән беҙҙең кеүек ҡайғыртыусан кешеләр булғанда донъя берҙәм, ә тура һыҙаттар тик параллель буласаҡ».\nТеги: инвалид балалар


Эссе. Мин - Уҡытыусы! Бала күңеленә осҡон һалыусы!..\nИнфоурок › Классному руководителю › Конспекты › Эссе. Мин - Уҡытыусы! Бала күңеленә осҡон һалыусы!..\nМин – Уҡытыусы! Бала күңеленә\nЙәшәйештең асылын һалыусы!..\nҠалын көрттө яра-яра, бер һын алға бара...Тирә-яҡты ялмап алған ыжғыр буран да ҡамасау түгел уға. Ә һыуыҡ ағай уның һайын ҡоторона: услап-услап уның йөҙөнә, яурындарына, башына ябынған аҡ мамыҡ шәленә ҡар туптарын бәрә, итәк-салғыйҙарын йән-яҡҡа тартҡылай. Сасҡау ҡышҡы иртә, гүйә, Ер менән Күкте тоташтырған: ҡайҙа донъя сиге – белеп тә булмай!..\nБәй, бая һын тигәнебеҙ ҡуйынына кескәй генә баланы ҡыҫып күтәргән түгелме һуң?! Эйе, эйе, ҡар дауылы бирешеберәк ҡалған арала ул туҡтап алды, сабыйҙы ипләберәк күтәрҙе лә тағы йәһәннәмгә ынтылды. Ҡайҙа бара һуң был икәү? Яҡшы әҙәм этен дә сығармаҫ көндә?!...\nТалсыбыҡтай нәфис һын бара торғас туҡтап ҡалды. Сүгәләй биреп, баланан бушаған ҡулы менән шәлен төҙәтте, ҙур сумкаһын һул ҡулына ҡыҫыбыраҡ тотто ла тағы тороп китергә әҙерләнде. Шул саҡ әсәһенә һыйынған бала, әллә үҙенең ауырлығын тойоп, әллә күтәрелеп барыуҙан арып, ҡатындың ҡулынан шыуып төштө лә баҙнатһыҙ ғына бер-ике аҙым атланы, ул да булмай, ҡар диңгеҙенә сумды. Әллә, бәпескәй, тәү аяғына баҫа инде?!... Әсә, көтөлмәгән хәлдән ярһып, сабыйына ынтылды:\nБалам, Әлфиәм, ҡайҙа киттең?..\n...Тертләп, күҙҙәремде асам. Өнөммө, төшөммө был? Асыҡ тәҙрәнән төшкән яҡтылыҡ көҙгөнө төрлө нурҙарға мансый... Ирәбеләнеп, ҡуҙғалмай, ята бирәм... Сәғәт нисә икән?! Эшем!!! Һикереп торам. Күҙем шунда уҡ тышҡа төшә.\nӘ унда, ҡояш, ғашиҡ булған һылыу ҡыҙҙай, ихлас йылмая, шаярып, миңә күҙ ҡыҫа. Үәт, йәнәһе, иркәбикә, минең тәүге нурҙарымда ҡойонаһы урынға наҙланыуҙан бушамай... Оҙон ҡыш буйына ҡалын ҡар аҫтында ятып йонсоған ҡарағат, ҡурай еләге ҡыуаҡтары ла, талсыҡҡан ботаҡтарын кинәнеп яҙа, рәхәтләнеп тын ала, ун-ун биш көндән бына йәм-йәшел япраҡтарға ла төрөнә...\nСәғәт ни бары алты ғына икән... Яйлап, ҡабаланмай, йыйынырға мөмкин.\nҺаумы, Иртә, һаумы, Сафлыҡ! – тиеп,\nИренемә тейгән шул тамсынан\nБалдай ғына шәрбәт тәм сыға...\nБөгөн дәресте ошо шиғри юлдарҙан башларға кәрәк. Матур килеп сығасаҡ!..\nКүңел йырлай. Әле генә ыжғыр буран даръяһында сумып йөрөгәнмен тип уйламаҫһың да!.. Әсәкәйем минең! Берҙән-берем! Минең иң беренсе Уҡытыусым, Остазым! Үҙең бит һәр саҡ хикәйәт итеп һөйләй инең: “Ҡыҙым, һин бит мәктәптә тәпәй баҫҡан бала. Һиңә тыумыштан уҡытыусы ҡаны һеңгән!...” Ә хәҙер инде үҙе уҡытыусы булған ҡыҙыңды ҡурсалап һәр иртә төшөмә керәһең...\nМин татлы йылмайып ҡуям...”Йоҡо әбейен” ситкә ҡыуып, һыуыҡ һыу менән битемде йыуам. Ә хәтер ебе тағы тәгәрәй ҙә тәгәрәй...\n- Хәйерле көн, балалар! – Мөләйем йылмайып бүлмәгә килеп ингән уҡытыусыны уҡыусылар аяғүрә баҫып ҡаршы алды.\n- Бөгөн беҙ боронғо матурлыҡ өлгөһө – сигеүҙәр менән танышасаҡбыҙ. - Уҡытыусы дәресте тағы ла ҡыҙыҡлыраҡ, фәһемлерәк итеп дауам итте…\nӘ мин, әсәйемдең һәр һүҙен йотоп алырҙай булып, бөтә иғтибарымды уға йүнәлткәнмен. Ул мине, ҡурсаҡтарымды алдыма өйөп һалып, мөйөшкә ултыртып ҡуйған, миңә апайҙарҙы уҡытырға ҡамасаулайһың, ти ул. Мин иламайым, тәтәйҙәрем менән булышып, ултыра бирәм. Сөнки өлкән апай-ағайҙар мине тәмлекәстәр менән дә һыйлай, ҡәләмдәрен бирәләр; аҡбурҙы микрофон итеп тоттороп, йыр йырлаталар… Эй күңелле ул мәктәп!...\nӘле булһын, әсәйемә оҡшатып, толомдарымды икенән үрергә тырышам. Мәктәптә лә үҙемдең класс ҡыҙҙарын сәстәрен йыйып, ыҫпай йөрөргә өйрәтәм. Миңә оҡшарға тырышып тороуҙары һиҙелеп тора: бер ҡыҙыҡайым, оялып күҙлек кеймәй ине. Мин эшкә күҙлек тағып йөрөй башлағас, икенсе көнөнә үк әсәһенә: “Әлфиә Миратовна ла күҙлек кейә икән, миңә лә алып бир,” – тигән. Әсә кешенең нисек ҡыуанғанын күрһәгеҙ ине!..\nМәтрүшкәләр… Кипкән мәтрүшкәләр…\nӘсәй йыйып, миңә ебәргән… Әллә ҡайҙан бөгөн күңелгә йыр артынан йыр килә, моң урғыла. Хуш еҫле мәтрүшкә сәйен тәмләп уртлайым. Бөгөн һуңға тиклем дәрестәр. Улар нисек үтер? Кисәнән әҙерләп ҡуйған уй-хыялдарымды уҡыусыларыма еткерә алырмынмы? Әсәйем дә шулай уйланғанмы икән? Хафаланған, борсолғанмы икән?!..Белергә ине лә бит!..\nЙыйынып бөттөм. Көҙгөлә һул битенең уртаһы күҙ ҡаралай миңләнгән йәш уҡытыусы йылмайып ҡарай. Алданыраҡ барып әҙерләнер өсөн иртәрәк эшкә барырға сығам. Бейек күтәрмәле туфлийым да ҡамасау түгел. Тыҡ-тыҡ…Тыҡ-тыҡ… Яратам асфальтта тыҡылдата баҫып, осоп барырға. Балитәкле күлдәгем дә үҙемә оҡшай. Сәсем дә матур килеп сыҡты. Тағы уҡытыусылар “Әлфиә Миратовна, Һеҙгә мәктәп коридорында түгел, ә сәхнә түрҙәрендә генә йөрөргә кәрәк!” – тип әйтер инде. Татлы йылмаям…Әйтһендәр!.. Мин бит – Уҡытыусы, мин һәр саҡ матур, өлгө булырға тейешмен!..\nТыҡ-тыҡ…Тыҡ-тыҡ…Мәктәп тын әле. Иртә. Яратам мин иртә таңда мәктәбемә килергә. Иң беренсе булып эҙ һалырға, иң беренсе булып тынлыҡты боҙорға, иң беренсе булып балаларымды ҡаршы алырға…\nБеренсе дәрес. 2-се һәм 4-се кластарҙа бөгөн. Минең кескәй һәм шул аҡ ваҡытта иң ғәҙел, талапсан, шуҡ тыңлаусыларым. Уларҙы бер нисек тә алдап, ҡурҡытып тотоп булмай. Мин - уларҙы, улар мине һынай, өйрәнә, ярата, һағына...\nБөгөн дәрестә ғаилә тураһында һөйләшәбеҙ. Улар яратҡан йырҙы ла йырлап алабыҙ. Балалар миңә үҙҙәренең иң яратҡан ғәзиз кешеләре тураһында һөйләй... Дәрес һуңында шуны аңланым – минең бар бәхетем ошо кескәйҙәрҙең ҡулында. Уларҙың йөҙөндәге йылмайыу, наҙ, иркәлек, балалыҡ миңә ҡанаттар үҫтерә, икенсе дәрестәргә көс бирә...\nҺуңғы дәрес – 8-се класта. Балаларса бер ҡатлылыҡ, һаман да үҙҙәренә эйәреп йөрөгән шуҡлыҡ, әллә күпме һорауҙар менән бергә битарафлыҡ, вайымһыҙлыҡ һиҙәм... Тулҡынланам... Мин ошо икеләнеүҙәрҙе еңергә, үҫмер үҙгәрештәре кисергән күҙҙәргә осҡон һалырға, күңелдәрендә ҡыл ҡыбырлатырға тейешмен!..\nБыл дәрес тә үтте. Күңелемде нимәлер һыҙа. Ташып торған йәш йөрәк тулап-тулап үҙенә ярлыҡау талап итә... Тик аҡыл килешмәй. Тимәк ниндәйҙер ҡуҙың бөгөн янып бөтмәне, Әлфиә! Ҡарашыңдың уғы барып етмәне балаларыңа!..\nБалаларыңа... Ҡыҙыҡ... Үҙемде йыш ҡына бер уйҙа тотоп алам: мин уҡыусыларымды һәр саҡ “минең балаларым” тип йөрөтәм... Ә үҙемдең буласаҡ сабыйҙарым киләсәктә кем булырҙар икән? Минең кеүек, ҡыҙым да уҡытыусы һөнәрен һайлаһа? Уға ла ҡандан бирелһә?..\nТынғыһыҙ уйҙар менән ҡайтырға сығам. Юҡ, юҡ, кем булһа ла үҙе хәл итер. Ә мин һәр саҡ янында – фәрештәһе булырмын.\nТыҡ-тыҡ... Бәхетлемен! Эйе, эйе, бәхетлемен, донъя! Яратҡан эшем бар, ишеген асып инер тупһам бар. Телем, һүҙем бар, шул телде йотлоғоп тыңлаған уҡыусыларым бар!\nБыл шөғөлдө һайлағанмын икән,\nОнотамын тыныс тормошто.\nҮрнәк булып сабый алдында\nТапҡыр үтәм һәр боролошто!\nМәктәпкә килеп инеү менән мине балаларым уратып ала, һәр береһе, орсоҡтай өйөрөлөп, янымда урала. Саяраҡтары килеп, хатта, ҡосаҡлап ала, шымыҡайҙары, мөләйем йылмайып, ҡараштары менән оҙатып ҡала…Илаҡ көҙҙөң ямғырҙарынан һыуланып, сасҡау ҡыштың ыжғыр бурандарынан бармаҡ остары иҫ белмәй туңып килеп ингән кеше, кескәйҙәреңдең күңел йылыһынан, бер ауыҙ һүҙенән иреп китәһең, улар түңәрәгендә класс бүлмәһенә барып инәһең, мөлдөрәп ҡарап торған егерме биш пар күҙгә тигеҙ иғтибарыңды, йылыңды бирергә ашығаһың…Ә уларҙың һөйләр һүҙе шундай күп, әле береһе, әле икенсеһе, берен-бере бүлдерә-бүлдерә хәбәрҙәрен ҡоя, үҙ-ара сыр-сыу киләләр. Беренсе ҡыңғырау шылтырау менән йүгерешеп урындарына таралалар, китап-дәфтәрҙәрен сығарып, һинең күҙҙәреңә әллә ниндәй ҙур өмөттәр бағлап, яңы белемдәр алырға ынтылып йотлоғоп бағалар… Ошондай саф күҙҙәр алдында ни намыҫың етеп, ике йөҙлө булырһың да, ни оятың етеп алдарһың? Юҡ, улар өсөн мин – һәр саҡ үрнәк, һәр саҡ тәртипле, уңған, өлгөр, көслө, һәр һорауҙары өсөн яуап бирер Уҡытыусымын!..\nНомер материала: 173253\nВнеклассное мероприятие "Истории той войны" (10-11 классы)\nУҡыусыларымдың ғилми-тикшеренеү эштәре, презентациялар\nПрезентация к конкурсу знатоков истории «История становится ближе»\nУҡыусыларҙың ғилми-тикшеренеү эштәре, презентациялар\n"Минең хыял илем" темаһына 4-се класта әңгәмә (презентация)


Һәр кем файҙалана алырлыҡ булһын!\n17 Май , 17:22\n“Пандемияның медицина тармағына йоғонто яһағаны көн кеүек асыҡ. Шуныһы һөйөнөслө: республикала фельдшер-акушерлыҡ пункттары асыла...\n– Әйткәндәй, күптән түгел Рәсәй Федерацияһы Премьер-министры Михаил Мишустин Рәсәй Дәүләт Думаһында Хөкүмәттең 2021 йылғы эше тураһында отчет менән сығыш яһаны. Ул шулай уҡ илебеҙ граждандарына һәм иҡтисадына төп ярҙам саралары хаҡында ла телмәр тотто. Рәсәй Хөкүмәте Рәйесе Михаил Мишустин үҙенең отчет сығышында: “Былтыр төбәктәрҙә меңдән ашыу поликлиника ремонтланды. 37 меңдән ашыу берәмек медицина ҡорамалы, биш мең ярым махсус автомобиль һатып алынды. Уларҙа хәҙер табиптар һәм фельдшерҙар йыраҡ райондарға ла барып етә”, – тип белдерҙе.\nӘйткәндәй, былтыр халыҡ файҙалана алырлыҡ һәм сифатлы медицина ярҙамы мәсьәләләренә айырым иғтибар бүленгән. Был хеҙмәттәр өсөн һаулыҡ һаҡлау тармағының матди-техник базаһын нығытыу буйынса саралар күрелгән.\n2021 йылда Башҡортостандың һаулыҡ һаҡлау тармағы “Башҡортостан Республикаһы һаулыҡ һаҡлауҙың беренсел звеноһын замансалаштырыу” төбәк программаһына ҡушылды, тип хәбәр итә республиканың Һаулыҡ һаҡлау министрлығы. 2021 – 2025 йылдарҙа амбулатория-поликлиника ойошмаларының ресурстар базаһын нығытыу өсөн яңы төҙөлөш, булғандары урынына алмаш объекттарҙы барлыҡҡа килтереү, үҙгәртеп ҡороу һәм капиталь ремонт буйынса саралар планлаштырылған. Былтыр был программаға ярашлы 24 медицина ойошмаһында капиталь ремонт атҡарылған.\n– Былтыр 81 фельдшер-акушерлыҡ пункты ҡуйылды һәм төҙөлдө, – тип белдерҙе Башҡортостандың һаулыҡ һаҡлау министры урынбаҫары Динара Еникеева. – Шул иҫәптән уларҙың һигеҙе һәм тағы ике табип амбулаторияһы капиталь рәүештә сафҡа индерелде. Биналарҙағы 22500 метр майҙан, тағы 6700 квадрат метрлыҡ ҡыйыҡ һәм 1700 метрлыҡ фасад ремонтланды.\n2021 йылда шулай уҡ Төбәк программаһы нигеҙендә медицина ойошмаларындағы ҡорамалдарҙы, медицина изделиеларын алмаштырыу, йыһазландырыу эштәре атҡарылған. Шулай итеп, барлығы 572,9 миллион һумлыҡ 2561 берәмек ҡоролма килтерелгән. Быйыл тағы 1536 берәмек ҡорамал һатып алыу планлаштырыла.\n31 медицина ойошмаһына 77 берәмек автомобиль транспорты килтерелгән, шул иҫәптән 25-е – илдең Сәнәғәт һәм сауҙа министрлығы аша. Быйыл 85 автомобиль һатып алыуға килешеү төҙөлгән. Улар апрелдә килер тип көтөлә. Әйткәндәй, был автомобилдәр пациенттарҙы медицина ойошмаларына килтереү, тикшереү өсөн биологик материалдарҙы ташыу, алыҫ райондар өсөн дарыу препараттарын таратыу өсөн файҙаланыла.


Милли кейем – халыҡтың эске булмышының сағылышы.\n29 Ноябрь 2018, 02:00\nҺаумыһығыҙ, хөрмәтле “Аҡбуҙат” журналы хеҙмәткәрҙәре.\nБеҙ, Баймаҡ ҡалаһы 1-се урта дөйөм белем биреү мәктәбенең 3 класс уҡыусылары үҙебеҙ ижад иткән шиғырҙарыбыҙҙы журнал биттәрендә күреп шул тиклем шатландыҡ... Беҙҙең бәләкәй генә ижадыбыҙға ҙур баһа биргәнегеҙгә сикһеҙ рәхмәтлебеҙ. Һеҙҙең баһағыҙ беҙгә тағы ла илһамланып ижад итергә ҡанат ҡуйҙы. Был юлы “Хәҙерге заман кейемендә башҡорт халыҡ элементтары” исемле коллекциябыҙҙы “Аҡбуҙат” журналын уҡыусы тиҫтерҙәребеҙгә тәҡдим итергә булдыҡ.\nМилли кейем – халыҡтың эске булмышының сағылышы. Кеше үҙенең күңел донъяһын кейеме аша асып бирергә ынтылһа, милләттең дә йәшәү рәүеше, көнкүреше, эске донъяһы – тышҡы ҡиәфәтендә сағыла. Шуға ла боронғо замандарҙан алып кешегә бер ҡараш ташлау менән, уның ниндәй милләттән икәнен билдәләп булған. Башҡорт халҡының күңел байлығы сигеү-нағышта, мәрйендән селтәрләп яһалған биҙәүестәрҙә, көмөшкә сүкеп һалынған биҙәктәрҙә сағылған.\nХәҙерге ваҡытта милли кейемгә, биҙәүестәргә һәм халыҡ йолаларына ихтибар бермә- бер артты.\nБеҙ,өсөнсө класс уҡыусылары, халҡыбыҙҙың милли биҙәү-орнаменттарын: үҫемлек, мөгөҙ- ҡусҡарҙы заман галстуктарына һалдыҡ. Малайҙар был гастуктарҙы ғорурлыҡ менән йөрөтә.\nҠыҙҙарыбыҙға иһә, заманса стилләштерелгән селтәр-хәситә тәҡдим итәбеҙ. Был биҙәүестәрҙә Урал Аръяғына хас булған селтәр үрелеүе, ҡортбаш, тояҡ һәм тояҡ тәңкәләрен күрергә була. Биҙәүестәр көндәлек тормошҡа ярашлы тегелгән. Йәш-елкенсәк ҡыҙҙар өсөн артыҡ ауыр түгел. Коралл урынына ябай бисер ҡулландыҡ.\nКоллекцияның авторы: Сәит МӨХӘМӘТЙӘРОВ.\nЕтәксеһе: Әлмирә Сибәғәтулла ҡыҙы ХИСМӘТУЛЛИНА.


Башҡортостандың «Ер сәғәте» акцияһына ҡушылыуы һорала // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nБашҡортостандың «Ер сәғәте» акцияһына ҡушылыуы һорала\n10:55, 1 марта 2018 Йәмғиәт\n24 мартта киске 9-сы яртынан 10-сы яртыға тиклем донъяла бер сәғәткә утты һәм төп архитектура ҡомартҡыларын яҡтыртыу ҡоролмаларын һүндереп торалар. Донъялағы «Ер сәғәте» тигән иң ҙур экологик акцияны Рәсәйҙең Тәбиғәт ресурстары һәм экология министрлығы һәм Мәскәү Хөкүмәте ярҙамында илдең Бөтә донъя ҡырағай тәбиғәт фонды ойоштора. Ул планетаның киләсәгенә вайымлылыҡ билдәһенә барыһын да бер сәғәткә утты һәм көнкүреш электр приборҙарын һүндереп торорға өндәй.\nСара тирә-яҡ мөхитте һаҡлау һәм тәбиғәттән һаҡсыл файҙаланыу мәсьәләләренә иғтибар итеү маҡсатында йыл һайын уҙғарыла. Акция көндәлек экологик мәҙәниәтте булдырыуға һәм тәбиғи ресурстарға ҡарата яуаплы мөнәсәбәт ҡиммәттәрен пропагандалауға йүнәлтелгән, тип билдәләне Рәсәйҙең тәбиғәт ресурстары һәм экология министры Сергей Донской.


Йондоҙнамә 14-20 февраль\n12 Февраль 2011, 14:44\nЫлаҡ (22.12 – 20.01)Үҙ тойғоларығыҙға сумып йәшәрһегеҙ. Шуның арҡаһында ҡайһы бер ваҡиғаларҙы күрмәй ҡалыуығыҙ ҙа бар. Әммә кешеләр менән аралашыуҙа һиҙгерлегегеҙ артыр һәм һеҙҙе бер кем дә алдай алмаҫ.\nҮҙ тойғоларығыҙға сумып йәшәрһегеҙ. Шуның арҡаһында ҡайһы бер ваҡиғаларҙы күрмәй ҡалыуығыҙ ҙа бар. Әммә кешеләр менән аралашыуҙа һиҙгерлегегеҙ артыр һәм һеҙҙе бер кем дә алдай алмаҫ.\nБер аҙ ҡаршылыҡлы осор. Шәхси мөнәсәбәттәргә ниндәйҙер ҡурҡыныс янай кеүек. Икенсе яҡтан, матди мәсьәләләрҙе хәл итергә шарттар тыуыр. Һаулығығыҙ күҙгә күренеп нығыныр һымаҡ.\nАҙна барышында ҡайһы бер элек аңламаған хәл-ваҡиғалар асыҡлана башлар, моғайын. Кесе йомала етди ҡарарҙар ҡабул итергә ашыҡмауығыҙ дөрөҫөрәк булыр. Абруйлы кешеләр менән бер ниндәй дәғүәләргә инмәҫкә ҡушыла.\nҮҙ фекерегеҙҙе туранан-тура белдереү өсөн мөмкинлектәр тыуыр. Бәғзеләр менән араларҙы бөтөнләйгә өҙөргә лә тура килер, бәлки. Был еңел түгел, ләкин яҡшыға булыр.\nАҙна барышында үҙ һәләттәрегеҙҙе күрһәтеү өсөн уңайлы мәлдәр сығып торор. Шаршамбыла килеп сыҡҡан шарттарҙан файҙаланып ҡалырға тырышығыҙ. Йомалағы хәлдәрҙең асыҡланыуын көтөгөҙ.\nШишәмбе, ғөмүмән, осор башы ыңғай ваҡиғалар, өмөтлө осрашыуҙар менән айырылып торор. Кесе йомала ҡунаҡ булырһығыҙ йәки үҙегеҙ ҡунаҡ ҡабул итерһегеҙ. Йома – икеле көн, табыштар ҙа, юғалтыуҙар ҙа булыуы ихтимал.\nКүптән түгел генә аңламаған хәлдәрҙең айышына төшөнә башларһығыҙ, моғайын. Шаршамбыла һеҙгә нимәлер шикле күренеүе бар. Ошо мәлдә тәжрибәле кешенең ярҙамы зыян итмәҫ. Иң өмөтлө көндәрегеҙ – шишәмбе һәм шәмбе.\nОсор белем һәм тәжрибә арттырыуға булышлыҡ итәсәк. Шишәмбелә бер кем менән дә дәғүәгә инмәҫкә тырышығыҙ. Аҙна кеше араһында абруйығыҙҙы арттырыу өсөн уңайлы. Тик бик һаҡ, маҡсаттарығыҙҙы тулыһынса асмай ғына эш итегеҙ.\nӨмөтлө аҙна. Икеләнмәйенсә иң ауыр эштәргә тотона алаһығыҙ. Төҙөлөш йәки ремонт эштәре бигерәк тә яҡшы барасаҡ. Кесе йомала бүләк алыуығыҙ ихтимал. Шәмбелә онотолған мәсьәләнең яңынан ҡалҡып сығыуы бар.\nДөйөм алғанда, көндәр тотороҡло булырға оҡшамай. Дүшәмбеләге яҡшы яңылыҡтарҙан һуң артыҡ йомшарып китеүегеҙ бар. Шаршамбыла эштә лә, өйҙә лә ҡатмарлы хәлдәр булыуы ихтимал. Әүҙемлегегеҙ артыҡ файҙа килтермәҫ һымаҡ.\nАҙнаны яҡшы кәйеф менән ҡаршыларһығыҙ. Бер юлы бер нисә етди эште башҡарыу теләге лә тыуыр, бәлки. Шаршамбынан һуң дөйөм хәлегеҙ үҙгәрер, моғайын. Һәр саҡ ваҡыт етмәүе һиҙелер.\nҡәҙимге, яҡшы таныш эштәрҙе башҡарғанда ла ҡыйынлыҡтарға осрарһығыҙ һымаҡ. Тормошоғоҙға ниндәйҙер яңылыҡ индереүгә мохтажлыҡ тойорһоғоҙ, буғай. Кесе йомала бәләкәй, ләкин бик кәрәк әйберегеҙҙе юғалтыуығыҙ ихтимал.


Йондоҙнамә (5-11 март) » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Махсус бит » Йондоҙнамә (5-11 март)\nЙондоҙнамә (5-11 март)\nҺәйбәт осор. Күңелегеҙ һәр саҡ тыныс булыр. Кемдер тормошоғоҙға ҡыҫылырға маташыр. Ләкин борсолор өсөн бер ниндәй ҙә сәбәп юҡ һымаҡ. Был арала кешеләр менән уртаҡ тел табыу күпкә еңеләйер.\nАҙна башынан уҡ эшкә егелерһегеҙ. Иң ауыр эштәр ҙә ҡулығыҙҙан килер. Тик артыҡ мауығып, башҡа күп нәмәне онотоуығыҙ мөмкин. Ҡәҙимге көн тәртибен боҙмаҫҡа тырышығыҙ. Күберәк тәбиғәт ҡосағында булығыҙ.\nАлдығыҙҙа ҡайһы бер офоҡтар асылыр. Мәл тормошоғоҙға үҙгәреш индереү өсөн уңайлы. Йәмәғәт эштәрендә мотлаҡ уңырһығыҙ. Йондоҙҙар был арала етәкселәр менән үҙегеҙҙе тыныс тоторға һәм артығын һорашмаҫҡа кәңәш итә.\nҺәйбәт аҙна. Шишәмбелә уйламағанда ниндәйҙер бүләк алыуығыҙ ихтимал. Шаршамбынан һуң яҡын туғандарығыҙға бәйле мәшәҡәт менән булышырһығыҙ кеүек. Кеше аҡсаһы менән бик һаҡ эш итегеҙ.\nМатди мәсьәләләр һаман да борсоп торор. Аҙна барышында ҡайһы бер күптәнге мөнәсәбәттәр бөтөнләй юҡҡа сығыр. Ғөмүмән, кәрәкмәгән кешеләр тормошоғоҙҙан китер. Йомала үҙегеҙ өсөн бик файҙалы хәбәр ишетерһегеҙ.\nКүптәрҙә эшендә һәм тормошонда тәртип урынлаштырыу теләге тыуыр. Ләкин быны аҙағынаса башҡара алмаҫһығыҙ кеүек. Шаршамбы бар йәһәттән дә уңышлы үтер. Йомала бөтә эшегеҙ кирегә китер. Ҡайһы бер таныштарығыҙ менән арағыҙ боҙолор.\nҺәйбәт көндәр. Иң мөһим мәсьәләгә ныҡлап тотона алырһығыҙ, моғайын. Үҙегеҙҙе тыңларға тырышығыҙ. Эске тауышығыҙ дөрөҫ йүнәлештәрҙе күрһәтер. Шаршамбыла уйламаған хәл алдан ҡорған уй-маҡсаттарығыҙҙы боҙорға мәжбүр итер. Бер аҙ борсолорға ла тура килер.\nӨмөтлө осор. Һөйләшеүҙәр, аралашыуҙар файҙалы булыр. Артабан ҡәҙимгенән күберәк эшләрһегеҙ. Әле тормошоғоҙҙо ыңғай яҡҡа үҙгәртә алмаҫһығыҙ. Кесе йомала ниндәйҙер ҡыҙыҡлы тәҡдим ишетерһегеҙ. Уны ҡабул итһәгеҙ, бер ҙә яңылышмаҫһығыҙ.\nБөтә эшегеҙ ҙә ҡыйынлыҡ менән барыр. Ҡайһы ваҡыт яңғыҙлыҡ тойғоһо ла кисереүегеҙ ихтимал. Күпселек осраҡта үҙ көсөгөҙгә генә таянырһығыҙ. Элек дуҫ булып һаналған бәндәләрҙең ысын йөҙөн дә күрерһегеҙ. Шулай ҙа йомалағы хәл өмөт уятыр.\nҠәҙимге аҙна. Булған үҙгәрештәр файҙа килтерер. Шишәмбелә яҡындарығыҙ өсөн бер аҙ борсолоп та алырһығыҙ. Аҡса менән бәйле ниндәйҙер мәшәҡәт тә килеп сығыр. Төп эшегеҙҙә барыһы ла тыныс.\nБыл арала яңы эштәр башларға ашыҡмағыҙ. Улар барыбер көрсөккә терәләсәк. Шаршамбыла ниндәйҙер уйламаған хәл килеп сығыуы ихтимал. Тәжрибәгеҙ дөрөҫ юлды табырға ярҙам итер. Йомала өҫтәмә сығымдарға юлығырһығыҙ.\nҠатмарлы осор. Ҡайһы бер ваҡиғалар алдан ҡорған маҡсаттарығыҙҙы боҙорға мәжбүр итер һымаҡ. Бәғзе эштәрегеҙҙе туҡтатып торорға мәжбүр булырһығыҙ. Шишәмбелә ниндәйҙер ҙур булмаған юғалтыу кисерерһегеҙ, моғайын.\nСығыу ваҡыты 5-03-2018, 09:42 | Ҡаранылар: 497\nЙондоҙнамә (29 ғинуар – 4 февраль)\nЙондоҙнамә (17-23 апрель)\nЙондоҙнамә (11 - 17 июль)


8 Февраля , 10:10\nБашҡортостандың халыҡ шағиры Хәсән Назарға – 80 йәш. Сал ҡылғанлы Ейәнсура далаһында һыбайлы үҫмер килә. Көтөүсе. Зәңгәр күктә бөркөт өйөрөлә. Йәш егет үҙе лә эйәрҙә ҡарсығалай күркәм ултыра. Ул малды ярҙарын тал ҡаплаған йылғаға әйҙәй. Ҡояшта янған был уңған егет – уй-хыялдары менән бала саҡ донъяһында тороп ҡалған Башҡортостандың буласаҡ халыҡ шағиры Хәсән Назар. Әле генә Ейәнсура районы Таулыҡай мәктәбенең ете синыфын тамамлаған... Әммә килер ваҡыт: Хәсән Назаров Мәскәүҙәге Әҙәбиәт институтын тамамлар, республикабыҙҙың төрлө гәзит-журналдарында эшләр... Ләкин абруй һәм билдәлелекте, уҡыусылар һөйөүен шағир булараҡ яулар. Халыҡ шағиры Хәсән Назаровты матур юбилейы менән ҡайнар ҡотлайбыҙ, ныҡлы һаулыҡ-сәләмәтлек теләйбеҙ!\nНескә күңелле ҡырыҫ шағир\nБерәүгә лә минең бурысым юҡ,\nБурысы юҡ миңә бер кемдең.\nЙырым шөғөл түгел, йәшәү булды,\nОсоу – асылы ул бөркөттөң.\n1973 йыл ине. Үҙем хеҙмәт иткән хәрби часҡа хат килеп төштө. Хат эсендә – «Совет Башҡортостаны» гәзитендә баҫылған тәүге әҫәрем – «Яңырыу» нәҫере. Авторы – Рафаил Ямалетдинов. Мәсетле районының Әбдрәхим ауылынан (беҙ уның менән бергә хеҙмәт итәбеҙ. Мин, оялып, Рафаилдан һорап тормай, нәҫерем аҫтына «Ямалетдинов» фамилияһын ҡуйғайным).\nБына, әй, нәҫерем баҫылған, уны әҙерләүсе, әлеге хатты ебәреүсе – Хәсән Назар. Шулай итеп, Хәсән ағай әҙәбиәттә минең тәүге ҡурсалаусым булды тиһәм дә ярай: ул минең беренсе әҫәремә фатиха бирҙе. Йылдар үткәс, күрермен, аңлармын: уның фатихаһы – баһалы!\n...Хәсән Назар ижадында баштан уҡ яратам, һөйәм тип сөсөләнеү, сарбайланыу булманы, шуға ҡайһы берҙә «мөхәббәт лирикаһы менән мауыҡмай, унһыҙ нисек була инде ул» тип тә уйлай торғайным. Ғәҙәттә, психология, кисерештәр, мөхәббәт тойғолары әҙәбиәттең нескә ҡылы бит... Башҡорт шиғриәтенә хас образ-символдар менән эш итеү Хәсән Назарҙың тәүге «Бөркөттәр төйәге» йыйынтығына ла хас: бында үҙәктә – бөркөт образы, шунда уҡ бөркөт сөйгән сая егет... Уҡ-һаҙаҡ, һырҙарына тарих яҙылған, яугир ҡаны тамған ташҡая, мәғрур Урал урманы кеүек күренештәр... Шул уҡ ваҡытта шағир ижадында баштан уҡ ай, йондоҙҙар, сәскә-болондар образы юҡ дәрәжәһендә.\nБеренсе китабынан һуң шағир бер ни тиклем туҡтап, замандымы, үҙ-үҙенме асып-асыҡлап, тын алып торҙо. Публицистикаға бирелде, буғай: гәзит-журналдарҙа тир түкте, радио-телевидениела эшләне. Әммә барыбер «Хәсән – сәсән инде ул, теле лә үткер» тигән һүҙҙәр ишетелде. Ысынлап та, мәҡәләләрҙе лә иҫ киткес һутлы тел менән яҙа, әллә ҡайҙан, әллә ниндәй халыҡсан лексиканы ҡуллана... Хәсән Назар ул йылдарҙа тәнҡит мәҡәләләре лә баҫтырҙы, ҡәләмдәштәре ижадын күҙәтеп барҙы. Шунда «Хәсән бит ул әҫәрҙе уҡымайынса ла тәнҡит яҙа ала» тигән лаҡап таралды. Был, әлбиттә, эрудициянан, интеллекттан килгәндер.\n«Бөркөттәр төйәге» китабына әйләнеп ҡайтайыҡ. Шул йыйынтығы менән үк ул үҙен танытты. Урал илен, шанлы тарихын, халҡының яулы-даулы йылъяҙмаһын сағылдырҙы. Башҡорт шағирҙары йәнендә булған халҡы яҙмышы өсөн әрнеү-һыҙланыу кисерештәре Хәсән Назарҙа ла көслө ине...\nБер ни ҡәҙәр ваҡыттан һуң шағир йәнә бәйгегә сыҡты. «Шоңҡар сөйәм» йыйынтығы донъя күрҙе. Шул дәүерҙә мин уның бер шиғырын ятлап алдым:\nАғиҙелдән Ҡариҙелгә һалып,\nМең һелкһәң дә,\nМин шул Хәсәнмен,\nҺүҙе-күҙе менән һатыу итмәҫ,\nБуш маҡтауҙы көтмәҫ сәсәнмен.\nИҫтә ҡалып, ятланып тора. Был авторҙың үҙенә күпте алыуы, тирә-йүненә ҙур талаптар ҡуйыуы хаҡында һөйләй. Үҙеңә сәсән атын алыу башҡорт йәмғиәтендә өҫтөңә бик ҙур яуаплылыҡ йөкмәүҙе иҫкәртә. Әллә шағирмын тигән шағир алдан уҡ үҙенең дәрәжәһен беләме икән?\nӘйтәләр бит: шағирҙың бер нисә юл шиғырын ғына ятлап йөрөһәң дә, шәп: ул авторҙы инде ысын ижадсы тип атарға мөмкин.\nШулай Хәсән Назар күҙ алдымда етди ижадсыларҙың береһенә әүерелде.\nАртабан шағирҙың «Заман заңы», «Асманға ашыу» китаптары баҫылды, «Асманға ашыу» йыйынтығы өсөн Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһына лайыҡ булды – афарин! Мин иһә шул дәүерҙә күңелемдән Хәсән ағайҙың ижадын «пафослы ижад», «публицистик шиғырҙар» тип атаным. Ҡайһы бер ваҡыт миңә был шиғырҙар шулайыраҡ тойолдо.\nҺәр ижадсының – үҙ йыһаны\nШағир хаҡында фекер йөрөтөү, уның әҫәрҙәренә баһа биреү – үтә субъектив эш. Әҙәбиәт, ғөмүмән, эстетика өлкәһе, ул – фәлсәфәгә сумыу, ул – кисерештәр донъяһы... Һәм һин, тәнҡитсе, ошо эстетикаға, психологияға, фәлсәфәгә ниндәйҙер ҡәтғи баһа бир, имеш.\nБына, ниһайәт, «Ғүмер һәм дәүер» тигән китабы. Ул – ысын шиғриәт емеше! Бында Хәсән Назар ижадының ғына түгел, ә шиғриәтебеҙҙең гәүһәрҙәре тупланған.\nНәҡ ошо «Ғүмер һәм дәүер» китабы миңә ысын Хәсән Назарҙы, ысын ижадсыны асты лаһа: ул фәйләсүф шағир икән. Ижадының иң әһәмиәтле яғы – шиғырҙарының фәлсәфәүи юҫыҡта булыуында. Хәсән Назар әҙәбиәтебеҙҙә Аҡмулла традицияларын дауам итеүсе шағир, әлегәсә ул үҙен Бабич, Рәми рухташы тип тәҡрарлап килһә лә.\nИман булды миңә туған моңдар,\nРух – Бабич һәм Рәми янында.\nСәм уятты улар ҡаныбыҙҙа,\nҒәм уятты илдең аңында.\nӨлгөргән Хәсән – ул Аҡмулланың улы, уның вариҫы.\nАсылымды асты миңә насип\nҒүмер һәм дәүер.\nМоңом булды минең, заңым булды\nИл, халыҡ һәм ер.\nРухым, иманым – шул.\nЮҡ бер ниндәй сер.\nАтамды танытты! Рәхмәт яуғыр,\nУл ырыҫ та, ул ҡырыҫ та булды,\nАрбаны гел үр.\nЙырға әүерелде миңә насип\nХәсән Назар стиленә иғтибарҙы йүнәлтәйек:\n...Илемдәге, үҙемдәге аҙмы\nТетрәнеүҙәр ҡушылдылар бергә.\nЙырҙа йәшәнем мин – тоғролоҡта\nЗат-зәүергә, туған телгә, ергә.\n...Ләкин беләм – бары көнитмеште,\nЙән аҫрауҙы әйткән шағирә.\nТамаҡ ялы, ғишыҡ, нәҫел хисе –\nБер ғәҙәттә әҙәм көн күрә.\n«Ғүмер һәм дәүер» китабына ингән гүзәл өлгөләрҙән «Таҡта сәй», «Яңғыҙлыҡ», «Мин китермен бер саҡ», «Көндәлектән» шиғырҙарын ғына алайыҡ. Былар – олпат шағирҙың, аҡыл туплаған, зиһен йыйған фәйләсүфтең күңел емештәре бит, ғөмүмән, был китап тотош фәлсәфәүи шиғырҙарҙан тора. Бында ғәҙәти «һөйәм, үләм» кеүек ғишыҡ-мишыҡ әйберҙәре юҡ... Ә «Хайран ҡалып беҙҙең ҡушылыуға...» ише мөхәббәт лирикаһы өлгөләрен ҡайҙа ҡуйырға?!\nЯҙмышыңа төшкән яҙыҡ икән,\nУл юғары ҡыҫыр ғазаптан.\nЯратышыу – ул бит йән атышыу,\nБер ни кире ҡайтмаҫ аҙаҡтан.\nӘ «Мин китермен бер саҡ», «Һөйөү көсө», «Һинеке», «Ваҡыт еңә» шиғырҙары...\nМин китермен бер саҡ. Һин илама.\nИлама һин, түҙ һин шулай ҙа.\nЯҙмыш яраларын күҙ йәштәрең\nАҙ йыуманы инде былай ҙа.\n«Яратам, һөйәм» һүҙҙәре юҡ. Беҙ, ахырыһы, шундай осһоҙ һүҙҙәргә күнегеп бөткәнбеҙ, уны «мөхәббәт лирикаһы» тибеҙ.\nҠайтһам, һин тойорһоң, нурҙар тулыр\nКүңелеңә, гөлөңә, көйөңә.\nТамуҡтарҙа булһам, мин янырмын,\nЙылы биреп һинең өйөңә.\nСтиль шәхестең булмышын билдәләй, уның үҙен сағылдырыу рәүеше булып тора. Әлбиттә, Хәсән Назарҙың йырсы шағирҙарҙыҡы кеүек шыма, тип-тигеҙ шиғырҙары ла бар, әммә булмышы – Аҡмулласа, тәрәнтен, төпкөл инверсиялар менән яҙыуҙа. Шулай ул үҙ фекерен йәтешерәк еткерә.\n...Мин үҙемдә астым был донъяны,\nДонъяла мин астым үҙемде.\nШул ул йәшәү. Шуға еткелекле\nБиргән Хоҙай беҙгә түҙемде.\n...Һәммә баһа – көндә: бәндәләрҙән\nБәндәләргә рәхмәт йә ләғнәт.\nБыл донъяла әҙәм әҙәм булһын –\nҠөрьәндә лә шулдыр төп лөғәт.\nОшо юҫыҡ икән – ғүмерем, йырым,\nАсылымды тәрән мин белдем.\nРухымдан мин емеш тиргән саҡта\nҺүндермә һин, яҙмыш, күңелде.\nШағир булыу – үлеп терелеү\n«Башҡортостан – минең баш йортом...», «Башҡортостанға өндәшеү...» шиғырҙарын уҡығас, шундай фекер тыуа: шиғриәт ул – илгә һөйөү һүҙе, ҡәҙерле кешеңә йәнеңде асыу. Башҡорт шиғырҙарына ғына хас булғанса, илде әрнеп, һыҙланып яратыу ҙа бар. Нәҡ бына шул – Башҡортостанды һыҙланып яратыу хас Хәсән Назарға:\nМеңәр йыллыҡ ғазап һәм өмөттө\nБер ғүмерҙә үттем төҫлө мин.\nТап шуға ла, ғәзиз Башҡортостан,\nБер уланың булып көслө мин.\nУның шәжәрәһен аҡ тирмәләр һаҡлаған, моңо – йөрәгендә... Шулай ҙа шағир – ғорур. Ауыр хәтирәләренән һуң турайып баҫа, үҙен ил улы тип таный. Шул уҡ ваҡытта Хәсән Назарҙа илем тип сөсөләнеү, ярамһаҡланыу юҡ. Ул – иленең сәмле, ғорур улы, уның бәҫле уланы, фәйләсүф заты. Ватанға һөйөүе тыуған ауылы Таулыҡайҙан, Ҡороюл буйҙарынан, Рәғинә туплауынан башлана... «Васыят» шиғырында яҙғанса, «Яратҡан Урта тау түшендә йәненә тынғылыҡ табасаҡ».\nХәсән Назар шиғриәтенең үҙенсәлеге, әйткәнемсә, уның башлыса фәлсәфәүи юҫыҡта булыуында. Шағир үҙенең күңелендәгеһен Аҡмулласа тапҡыр һүҙҙәр, идиомалар аша бирә, йыш ҡына инверсияға мөрәжәғәт итә. Ул, тәү ҡарамаҡҡа, йыр һымаҡ йырлап, таҡмаҡ төҫлө шартлап тормаҫҡа ла мөмкин. Хәсән Назар иле, теле, шиғыр һүҙе хаҡында рухи юғарылыҡта уйлана, кисерештәрен, һынамаҡтарын уҡыусыға ихлас еткерә, үҙенең кешелеклелек, шағирлыҡ асылын асып һала:\nЕңеүҙәрем килде – үҙ-үҙемә\nТоғролоҡ менән һүҙ беркеттем дә.\nЙырым – шөғөл түгел, йәшәү булды,\nОсоу – асылы ул бөркөттөң дә.\nСәме – сәптә\nХәсән ағай тәбиғәте менән ҡырыҫыраҡ холоҡло. Уйлағанын әйтеп бара, эсендәге – тышында. Ә «тура әйткән – туғанына ярамаған».\nШулай ҙа, йөҙөңә бәреп, тураһын әйтһә лә, ниңә күҙең сәсрәп китмәй – ул барыбер ғәҙел, хисле, нескә күңелле зат. Кешенең ыҙаларын, хәсрәтен күңеленә яҡын ала, бәләңде уртаҡлаша. Өфөгә килгәс, мин дә Хәсән ағайҙар ҡорона индем. Ағай, әлбиттә, арҡанан ҡағып ҡына йөрөтмәне. Бәхәсләшкән, ҡаты-ҡаты әйткән саҡтары ла булды. Шулай ҙа уның менән ҡатышыуы, аралашыуы – мәртәбә: буш һүҙ һөйләмәҫ, үҙ бәҫен белер, фекере ҡәтғи булыр.\n...Мең ғаләмгә арнап үтте ғүмер.\nЮҡтан бар итеп бит һүҙ эшендә\nАлтын сығарыштым, түгел күмер.\n...Типһәм, тимер өҙөр тәүәккәллек,\nӘйтһәм – бер әйтеүҙә сәмем – сәптә.\nБыл сифатым йәйге йәшенгә иш,\nЙәшнәүҙәре түгел минән ситтә.\nХәсән ағай, әйткәнемсә, ғүмер баҡый гәзит-журнал редакцияларында тир түкте. Бик тә ҡыҙыҡһыныусан, бик тә әүҙем зат, әҙәби кисәләргә тиһәң, йүгереп бара, теге йәки был әҙәби сарала – ул алда. Әҙәбиәткә ҡағылышлы бәхәстәргә лә битараф түгел. Оҙаҡ йылдар Яҙыусылар союзының шиғриәт секцияһы рәйесе булып торғас, әҙәби күренештәргә үҙенең төплө һәм ҡәтғи һүҙен әйтә, әҙәби йомғаҡлау йыйылыштарында ла, башҡа йыйындарҙа ла шиғриәт хаҡында олонан ҡубып һүҙ ҡуҙғата, замандаштары ижадын барлай, баһалай. Былар бөтәһе лә – шағирҙың йәмәғәтселек һәм әҙәбиәт алдындағы бурыстарҙы атҡарыуы.\nШуныһы хаҡ: Хәсән Назар – шиғыр оҫтаһы. Уның бөтә йәне, бөтә көсө – шиғырҙа. Шиғриәттә шиғырсылар, поэмасылар бар; прозала бар хикәйәселәр, романсылар. Ә Хәсән Назар – маһир шиғырсы. Ҡойоп ҡуя уны.\nИжад ғүмере... Хәйер, йәш йә күләм\nҠиммәттәрҙең түгел үлсәме.\nҠана ла һуң оҙайлыраҡ булһа!\nТалантҡа тик ят ул көсәнеү.\nКүп йә оҙон итеп яҙыуҙа мәғәнә юҡ, шуға Хәсән Назар ижадын том-томдарҙан тора тип тә әйтеп булмай. Шулай ҙа был ижад шиғриәтебеҙ офоҡтарын тағы ла киңәйтә төштө, уны йөкмәтке һәм форма йәһәтенән байытты. Әҙәбиәтебеҙҙә Хәсән Назар ижады Бабич, Рәми рухы менән сарланып, Мостай Кәрим, Назар Нәжми тәжрибәһенән һутланып, башлыса Аҡмулла традицияларын дауам итте, фәлсәфәүи лириканың аҫыл өлгөләрен тыуҙырҙы – шуныһы менән бигерәк тә фәһемле, әһәмиәтле. Ижадсы ил, халыҡ, тормош тураһында бары үҙенсә генә әйтә, тәбиғәтенән, асылынан сығып яҡтырта булмышты. Хәсән Назар ижадында ла төрлө-төрлө шиғри формалар осрай, әммә уларҙың төп үҙенсәлеге – Аҡмулласа, Бабичса, Рәмисә оҫталыҡтағы шиғырҙарҙа, шул афористик юлдарҙа, шул боронғораҡ, Шәреҡтән килгән стиль юҫығындараҡ сағыла – быныһы ла беҙҙең өсөн фәһем, быныһы ла һиммәтле. Тотош алғанда, беҙҙең ҡаршыбыҙҙа – классик традицияларға тоғро әҙип, милләтебеҙ күңел түренә ҡабул итер шиғырҙар ижад итеүсе халыҡ сәсәне, халыҡ шағиры.\nХәсән Назарҙың «Ғүмер һәм дәүер» тигән китабында, ғөмүмән, тотош ижадында афористик һәм донъяуи, фәлсәфәүи юлдар, милли моңдар туп-тулы. Ул – аҡыл эйәһе, рух илсеһе. Антологияларҙа, дәреслектәрҙә урын алған шиғырҙары, «Асманға ашыу», «Хакимлыҡта», «Яҙмышты яҙам», «Шәмсыраҡ», «Иманға инаныу» кеүек бәҫле әҫәрҙәре менән, академик Ғайса Хөсәйенов әйткәнсә, милли шағирыбыҙ ул.


2020 йылда Башҡортостан Шәйехзада Бабичтың 125 йыллығын билдәләй\n19 Декабрь 2019, 16:32\nӨФӨ, 2019 йыл, 19 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Галина Бахшиева/. Башҡортостан Башлығы Радий Хәбиров шағир, сәйәси эшмәкәр Шәйехзада Мөхәмәтзакир улы Бабичтың тыуыуына 125 йыл тулыуҙы билдәләү тураһындағы указға ҡул ҡуйҙы.\nЮбилей саралары 2020 йылда уҙғарыла, тип хәбәр иттеләр республика башлығының матбуғат хеҙмәтенән.\nБашҡортостан хөкүмәтенә ошо сараларҙың планын әҙерләү һәм раҫлау бурысы йөкмәтелде.\nШәйехзада Бабичтың 125 йыллығын байрам итеү өсөн аҡса республика ҡаҙнаһынан, шулай уҡ бюджеттан тыш сығанаҡтарҙан бүленә.


22 Июнь 2019, 18:49\n– Шундай кеше ни эшләп әрәм булып ятҡан унда? Бөгөндән әҙер түрә! Көтөлгәндән дә шәп, теле телгә йоҡмай...\nИзге урын буш тормай, тигән булалар тағы. Булмаҫ һиңә! Төптө буш һүҙ! Бына беҙҙең ҡалала бер шәп бүлмәләге зәһәр кресло йыл буйы етемһерәп торҙо. Шунда ғына түрә итеп ҡуйырҙай йомро башлы кешеләрҙең урам буйында тәгәрәп ятмауына үҙебеҙ инандыҡ.\nМәгәр таптылар бит бер көн. Ул ҡайһылыр түрәнең өс туған һеңлеһенең ире ине. Ысынлап илаһаң, һуҡыр күҙҙән дә йәш сыға, тип бик хаҡ әйткән икән боронғолар.\nТаптылар тигәс тә, килде лә йәйелеп ултырҙы түгел инде. Һәр нәмәнең исем өсөн булһа ла рәте-сираты бар. Саҡырттылар быны тейешле урынға, тегенеһен-быныһын һорашҡан булдылар:\n– Ниндәй пландарың бар?\nЕгетте бик ентекле тыңланылар. Ул көтөлгәндән дә шәп булып сыҡты. Теле телгә йоҡмай. Тегеләр хатта һорау бирергә өлгөрмәй хатта. Теге нимә эшләргә уйлауы, бөгөнгө һымаҡ йәшәргә ярамауы, алдағы егерме-утыҙ йылға программа ҡабул итергә кәрәклеге хаҡында теҙҙе генә.\nХәҙер элеккесә булмаясаҡ, башҡаса йәшәйәсәкбеҙ, бөтә нәмә яңыса буласаҡ. Беҙ үҙебеҙҙең киләсәкте төҙөйбөҙ. Барыбыҙ ҙа яҡшы йәшәргә тейеш.\n– Шундай кеше ни эшләп әрәм булып ятҡан унда? Бөгөндән әҙер түрә! – тигәндәр.\nШулай итеп, яңы етәксе эш башланы. Әлбиттә, уға артабан кәрәк буласаҡ кәңәштәрҙе иҫтә тоторға кәрәклеген әйттеләр.\n– Мәҫәлән, һеҙҙең алда үҙегеҙҙән ҙурыраҡ етәксе сығыш яһай, ти. Ул асыуланып, берәйһен шелтәләһә, һин ошондай ҡиәфәттә ултырырға тейеш. Ә инде бер аҙ шаяртып, ауыҙын йырһа, йөҙөңдә мотлаҡ йылмайыу сатҡылары булыуы мөһим.\nБер нисә көндән түрә ҡул аҫтында эшләйәсәк әллә нисә меңләгән хеҙмәткәрҙе кәңәшмәгә йыйҙы. Әлбиттә, мәктәп уҡыусыһы кеүек тып итеп сыҡты ла һөйләне түгел. Быға алдан етди әҙерләнделәр. Ойошма бүлектәрендә шәп доклад яҙҙылар, шымарттылар. Махсус кешеләр саҡыртып, уны нисек уҡырға, халыҡ алдында үҙеңде нисек тоторға кәрәклеге хаҡында ҡат-ҡат иҫкәрттеләр. Мәҫәлән, ҡасан тамаҡ ҡырырға, ҡайһы урында халыҡтың күҙенә ҡарап алырға, ниндәй һүҙҙәре бер нисә тапҡыр ҡабатлап әйтергә. Бығаса күҙенә зарланмаған кешегә алтын тирәсле күҙлек кейергә ҡушылды, сит илдән күндән тегелгән ҡалын портфель алып ҡайтарылды.\nБына түрә залдағыларға ҡарап алды ла тамағын бер аҙ ҡырып һүҙ башланы.\n– Былай йәшәргә ярамай. Тамырынан үҙгәртергә кәрәк. Әллә күпме етешһеҙлек, йәштәрҙең йәшәр мөйөшө юҡ, уларға йорт һалыр өсөн ер бүлер кәрәк. Әйҙәгеҙ, бергәләшеп ойошмабыҙҙы алға сығарыу өсөн тырышайыҡ. Саҡ ҡына көтөргә кәрәк. Сабырлыҡтың төбө һары алтын. Яҡшы йәшәү өсөн бөтөн мөмкинлектәребеҙ бар…\nЙәштәр сығышты бөтөнләй онотолоп тыңлай. Күбеһенең хатта эштән ҡайтҡас барып төнәр мөйөшө лә юҡ бит. Еңел һулап ҡуйҙы улар. Ниһайәт, проблемаларын аңлаған етәксене ҡуйҙылар.\n“Ҡайһылай ҡыйыу егет, дөрөҫөн һөйләй бит!” – тип баш сайҡап тыңланы халыҡ.\nБер йыл үтте, икенсеһе… Түрә әлеге телмәрен һаман да ялҡынланып уҡыны.\nБиш йыл үтте. Етәксе йәнә ҡул аҫтындағыларҙы ултырышҡа йыйҙы. Ҡырҡ иләктән иләнеп шымарған докладты ул сираттағы мәртәбә бик шыма уҡыны:\n“…Әлбиттә, тырышабыҙ, эшләйбеҙ. Шулай ҙа тормошобоҙҙа бөтәһе лә ал да гөл түгел әле. Хеҙмәткәрҙәребеҙ яҡшы тормошҡа лайыҡ. Беҙҙең барлыҡ мөмкинлектәр бар…”


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - БАШЫМА ҠЫҘЫҠЛЫ ИДЕЯ КИЛӘ ИКӘН, ШУНДА УҠ ҒӘМӘЛГӘ АШЫРЫРҒА ТОТОНАМ - 2014 - Мәҡәләләр\nБАШЫМА ҠЫҘЫҠЛЫ ИДЕЯ КИЛӘ ИКӘН, ШУНДА УҠ ҒӘМӘЛГӘ АШЫРЫРҒА ТОТОНАМ\n"Егерме йылдан "Мин халҡыма файҙа килтерерлек ҡайһы бер эштәр эшләнем" тигән уй менән йәшәргә теләр инем", - тип йылмая Илдар. Ысынын әйткәндә, унан мин башҡа яуап көтмәгәйнем дә. Илдар Кинйәбулатов башҡорт интернеты булдырыуға тәү башлап юл ярыусыларҙың береһе - ул "Бәйләнештә" социаль селтәренең интерфейсын туған телгә тәржемә итте, Android һәм Мac OS өсөн башҡорт клавиатураһын сығарҙы, "Юлдаш" һәм "Ашҡаҙар" радиолары ҡушымтаһын булдырҙы. Әлеге көндә иһә ул башҡорт электрон китапханаһы өҫтөндә эшләй. Ә егерме йылдан унан нимә көтөргә? Уның үҙе менән әңгәмәләшәбеҙ.\nИлдар, тәүҙә һинең тамырҙарың тураһында һөйләшеп үтәйек...\n- Сығышым менән Стәрлетамаҡтанмын. Ҡала мөхитендә үҫһәм дә, миндә бала саҡтан милли мәҙәниәткә һөйөү тәрбиәләп үҫтерҙеләр - әле лә әсәйем һөйләгән башҡорт халыҡ әкиәттәре хәтерҙә. Мәктәптә уҡыған йылдарҙа һүрәт төшөрөү, дизайн һәм музыка менән ҡыҙыҡһындым. Композитор булам, тип хыялланған ваҡыттар ҙа булды. Юғары кластарҙа автомобиль дизайны менән ныҡлап мауыға башланым. Ул ваҡытта был һөнәргә Рәсәйҙең өс ҡалаһында - Мәскәүҙә, Санкт-Петербургта һәм Екатеринбургта ғына уҡыталар ине. Атай-әсәйем ҡаршы булыуына ҡарамаҫтан, мин илдең баш ҡалаһын һайланым. Күрәһең, интуитив рәүештә үҙәккә тартылғанмындыр. Бында Мәскәү дәүләт машина төҙөү университетында (МАМИ) уҡып сыҡтым.\nБелеүем буйынса, хеҙмәт юлын һин Өфөлә башлағанһың?\n- Эйе, Өфөгә күсеп ҡайтырға тура килде. Йәшәргә урынһыҙ, бер ниндәй ярҙамһыҙ һәм тәжрибәһеҙ көйө хеҙмәт юлын Мәскәүҙә башлау ауыр булыр ине. Өфөлә полиграфияла график дизайнер булып эшләй башланым. Был үҙенсәлекле өлкәлә миңә бар нәмәгә яңынан өйрәнергә тура килде. Әммә тиҙҙән мин үҙемде икенсе тармаҡта һынап ҡарарға теләнем һәм веб-дизайн менән шөғөлләнә башланым. Тейешле кимәлгә еттем, тигән ышаныс тыуғас, тағы Мәскәүгә юлландым. Тәүҙә "Комсомольская правда" гәзитендә эшләнем, әйтеп үтергә кәрәк, уның әлеге сайтына минең дә ҡулым тейгән. Тиҙҙән мине Мәскәүҙең топ студияларының береһенә эшкә саҡырҙылар.\nНисек итеп һин башҡорт проекттары менән шөғөлләнә башланың?\n- 2010 йылда III Бөтөн донъя башҡорттары ҡоролтайын ойоштороуҙа ҡатнашҡан апайым минән башҡорт халҡының үҫеш проблемалары тураһында фекеремде һораны. Был темаға тәүге етди уйланыуҙарым тап шул саҡҡа тура килә, буғай. Ә тәүге проектымдың барлыҡҡа килеүе атайымдың планшет алыуына бәйле. Унда башҡортса яҙа алмауы яҡын кешемә ҡыйынлыҡ тыуҙырҙы. Мин был хәлде төҙәтергә булдым һәм ҡыҫҡа ғына ваҡыт эсендә дуҫтарым ярҙамында Android өсөн башҡортса клавиатура булдырҙым. "Бәйләнештә" селтәрен башҡортсаға тәржемә итеү артабанғы ҙур эшем булды. Был эштә бихисап яҙыусылар, журналистар, уҡытыусылар һәм студенттар ҡатнашты. Улар ҙа ошо дөйөм эштән ҙур тәжрибә һәм кинәнес алғандыр, тип ышанам. Мac OS өсөн клавиатураны иһә тәү сиратта үҙем өсөн сығарҙым. Аҙаҡтан бәләкәйерәк күләмле проекттар барлыҡҡа килде, улар араһында башҡортса радио ҡушымтаһын, башҡорт һәм татар теленә ҡулайлаштырылған яңы шрифттарҙы, "Бәйләнештә" селтәрендәге иң популяр туған телдәге төркөмдәр рейтингын билдәләп үтә алам.\nҺеҙҙән һәр ваҡыт шундай көтөлмәгән проекттар көтөп өйрәнгәнбеҙ инде - киләһе аҙымығыҙ ниндәй булыр?\n- Бөгөнгө көндә башҡорт электрон китапханаһы булдырыу буйынса эшләйбеҙ. Был проект башҡалар менән сағыштырғанда иң мөһиме булырға оҡшай, сөнки ул милли әҙәби ҡомартҡыны һаҡлап алып ҡалыуҙа бик ҙур роль уйнаясаҡ. Әйтеп үтергә кәрәк: сайтты булдырыу - ул эштең иң бәләкәй өлөшө. Китапхананы тултырыу күпкә ауырыраҡ буласаҡ. Уйыбыҙ буйынса, унда күпселек башҡортса китаптар инергә тейеш. Шулай уҡ буласаҡ етди проекттар исемлегенә быйыл Өфөлә үткәреләсәк вики-һабантуйҙы индерер инем. Был масштабтағы сара быға тиклем тик Мәскәүҙә уҙғарылды. Ғөмүмән, мине башҡорт википедияһының үҫеше ҡыуандыра.\nИлдар, бөтә был эштәр һиңә матди файҙа килтермәй шикелле...\n- Рунет әлеге ваҡытта Башнет үҫешкән схема буйынса ошо кимәлгә еткән. Уны булдырыу өҫтөндә энтузиастар эшләгән - әлеге ваҡытта улар ҙур интернет-бизнесмендар. Был йәһәттән минең эшмәкәрлегемде ҙур күләмле бизнес-проект тип ҡарарға була. Икенсе яҡтан, бөтә нәмәнән тик файҙа ғына көтөп ултырып булмай бит. Халҡыбыҙҙың үҫеш кимәлен, башҡа милләттәр алдындағы йөҙөн беҙ билдәләйбеҙ. Шуға күрә үҙемдә ҙур яуаплылыҡ тоям.\nБашҡорт интернетының күләмен рунеттыҡы менән сағыштырып булмайҙыр ул...\n- Миҫалдарҙы тик Рәсәй интернет киңлегендә генә эҙләү дөрөҫ юл түгел - ҡайһы саҡ донъя тәжрибәһенә таяныу бик файҙалы. Беҙҙең һөйләшеү сиктәрендә Эстония һәм Баскылар иле миҫалдары бик уңышлы. Эстон милли интернеты бөгөнгө көндә бик алға киткән, ул хатта беҙҙең рунет өсөн өлгө булып тора. Ә уның халҡы ни бары 1 млн. кеше тәшкил итә (ә башҡорттар - 2 млн!) Эстон телендә 34 мең сайт иҫәпләнә! Ә Баскылар иле миҫалы нисек итеп икенсе дәүләт эсендә уңышлы үҫешеп була икәнен күрһәтә. Шул иҫәптән милли интернет йәһәтенән дә.\nБашнетта һиңә конкурент булырлыҡ кешеләр бармы?\n- Барлығында шигем юҡ. Беҙҙең халыҡ алдында етди мәҙәни проблемалар торғанын иҫәпкә алғанда, ундай кешеләрһеҙ булмай.\nЕтди мәҙәни проблемалар тиһеңме?\n- Тап шулай. Беҙҙең мәҙәниәттең эстәлегенә ҡараш 90-сы йылдарҙан бирле бөтөнләй үҙгәрештәр кисермәне. Үкенескә күрә, беҙгә күп йылдар арауығында совет заманы миҫалы берҙән-бер өлгө булып торҙо. Хатта был ҡарашты үҙгәртергә маташыуҙар ҙа булманы. Хәҙер был процесс урынынан ҡуҙғалды кеүек - мәҫәлән, башҡорт рок өлгөләре ошо хаҡта һөйләй. Музыканттар төп мәҙәни кодтарҙы ҡулланып, беҙҙең музыкаль сәнғәттең үҙ вариантын тәҡдим итә.\nМилли процесс дизайн һәм архитектура өлкәһендә нисегерәк сағылыш таба?\n- Был өлкәләрҙә ниндәйҙер алға китеш тураһында бөтөнләй һүҙ алып барып булмай. Дизайн өлкәһен ҡарайыҡ. Бөгөн беҙҙең мәҙәниәткә хас булмаған бер нисә орнамент ҡына бар ерҙә ҡулланыла. Ә башҡорт архитектураһы тигән төшөнсә бөтөнләй юҡ. Ни эшләптер, бөгөн һәр кем башҡорт тирмәһен ҡулланырға ынтыла. Урамда XXI быуат, ниндәй тирмә ти ул! Бөгөнгө көндә Өфөлә туристар ҡарарлыҡ бер нимә лә юҡ. Берҙән-бер уңышлы өлгө - Конгресс-Холл бинаһы, һәр хәлдә, унда архитектор милли үҙенсәлекте күҙ уңында тоторға тырышҡан. Әйткәндәй, Татарстанда был эш күпкә алға киткән.\nБөгөн Рәсәйҙә генә түгел, ә бөтөн донъя кимәлендә мәғлүмәти һуғыш бара. Ошо өлкәлә эшләгән кеше булараҡ, дөрөҫ мәғлүмәтте эҙләү буйынса ниндәй кәңәштәр бирерһең?\n- Мәғлүмәт сараһының намыҫлылығы уның аудиторияһының күплегенән тормай икәнен онотмаҫҡа кәрәк. Бөтә фекерҙәрҙе лә тыңлау, мәғлүмәт табыу өсөн альтернатив юлдар эҙләргә кәрәк - тик шунда ғына донъяның объектив картинаһын күҙ алдына килтереү мөмкин. Әйткәндәй, социаль селтәрҙәр ҙә бындай мөмкинлектәрҙе бирә. Пропаганданан иһә бөтөнләй ҡасырға кәрәк.\nПатриоттар үҙ тыуған ерендә йәшәргә тейешме?\n- Үҙ өлгөмдә яуап бирәм. Мин белгес булараҡ, Мәскәү дизайнерҙары төркөмөнә, корпоратив мөхиткә тулыһынса ингәнмен. Баш ҡала шарттары миңә профессиональ яҡтан камиллашырға киң мөмкинлектәр бирә. Шул уҡ ваҡытта мине башҡорт халҡы менән ныҡлы ептәр бәйләй, ҡулымдан килгәнсе, уның үҫешенә үҙ өлөшөмдө индерергә тырышам. Был осраҡта Мәскәү ҡалаһында йәшәүем һәм милли ҡиммәттәргә тоғро булып ҡалыуым бер-береһенә ҡамасау итмәй, киреһенсә, минең тормошома мәғәнә өҫтәй. Иң уңышлы халыҡтар үҙ үҫешен ниндәйҙер территорияға ғына бәйләмәй. Был йәһәттән татарҙар һәм йәһүдтәр миҫалын килтерә алам.\nИлдар Кинйәбулатовтың тормош ҡағиҙәләре бармы?\n- Әлбиттә! Әгәр башыма ниндәйҙер ҡыҙыҡлы идея килә икән, мин шунда уҡ эшкә тотонам. Кешеләрҙе лә һүҙенә түгел, ә эшенә ҡарап баһалайым.\nМин һәр саҡ нимәлер өйрәнәм. Минең өсөн белем алыу туҡтауһыҙ бара.\nВаҡытымдың күп өлөшөн үҙ тормошомдо анализлау ала. Дөрөҫ юлдан бараммы, ниндәй кимәлдә торам икәнен аңлап йәшәү минең өсөн бик мөһим.\nӘйткәндәй, белем алыу тураһында. Бөгөнгө көндә уңышлы булыу өсөн диплом мөһимме?\n- Был кешенең ниндәй тармаҡта эшләүенә бәйләнгән. Ҡайһы бер өлкәләрҙә махсус белемһеҙ бөтөнләй булмай. Мәҫәлән, медицинаны алайыҡ. Ә яңы иҡтисад профессияларында был ҡағиҙә бөтөнләй эшләмәй. Шәхсән дизайн өлкәһендә шулай. Күҙ алдығыҙға килтерегеҙ - эшкә яллаусыға ике дәғүәсе килә. Беренсеһенең иңендә - ошо йүнәлеш буйынса биш йыллыҡ эш тәжрибәһе, икенсеһенең ҡулында - диплом. Был осраҡта кемде эшкә алырҙар, тип уйлайһығыҙ?\nҺине нимә илһамландыра?\n- Прогресс осонда йәшәүсе кешеләр илһамландыра. Ундай кешеләрҙе йәмғиәт ҡабул итмәҫкә лә мөмкин. Улар ниндәйҙер асыштар эшләй һәм бер нисә тиҫтә йылдан һуң ғына ул асыш ғәмәлгә ашырыла. Музыка өлкәһендә - композитор-минималистар Джон Кейдж, Филипп Гласс, һынлы сәнғәттә - Казимир Малевич, Василий Кандинский, Марк Шагал, Эль Лисицкий, IT өлкәһендә - Стив Джобс.\n- Юҡ, мин үҙ хаталарымда өйрәнәм...\nИлдар Кинйәбулатовтың яратҡан китаптары: Ф. Заппа "Френка Заппаның ысын китабы", Ли Куана Ю "Өсөнсө донъянан - беренсегә. Сингапур тарихы",\nС. Айтматов "Быуаттан оҙайлыраҡ көн", М. Кәрим "Оҙон-оҙаҡ бала саҡ";\nЯратҡан фильмдары: А.Тарковский "Көҙгө", француз һәм итальян яңы тулҡынының фильмдары, режиссер О. Иоселианиҙың эштәре;\nДевизы: "Аҙнаһына туҡһан сәғәт эшләйбеҙ".\nМәскәү ҡалаһы Рәсәй дәүләт физик культура, спорт, йәштәр һәм туризм университеты студенты.\nЯҙылған: 31.12.14 | Ҡаралған: 1433


Республиканский конкурс Лучшая башкирская книга года. Номинация: Мастера детской поэзии презентация, доклад\nПрезентация на тему Республиканский конкурс Лучшая башкирская книга года. Номинация: Мастера детской поэзии\nПрезентация на тему Презентация на тему Республиканский конкурс Лучшая башкирская книга года. Номинация: Мастера детской поэзии, предмет презентации: Литература. Этот материал содержит 27 слайдов. Красочные слайды и илюстрации помогут Вам заинтересовать свою аудиторию. Для просмотра воспользуйтесь проигрывателем, если материал оказался полезным для Вас - поделитесь им с друзьями с помощью социальных кнопок и добавьте наш сайт презентаций ThePresentation.ru в закладки!\nРеспубликанский конкурс Лучшая башкирская книга года. Номинация: Мастера детской поэзии\nЯныбаевская сельская библиотека-филиал №26 МАУК «ЗМЦБ»\n«Лучшая башкирская книга года»\nНоминация: «Мастера детской поэзии»\nСоставитель: Библиотекарь Хусаинова Н.Г.\nВӘРИС ЙӘҒӘФӘР УЛЫ АҠБАШЕВ: Өлкәндәр һәм балалар өсөн яҙылған биш китап авторы. Ғәлимйән Ибраһимов исемендәге премия лауреаты. Ауырғазы районының «Зәңгәр шишмә» әҙәби берекмәһе етәксеһе. Уның шиғырҙарына бик күп йырҙар ижад ителгән.\nБына ул әҙәбиәт йылында 1000 дана тираж менән нәшер ителгән китап үҙ уҡыусыларын көтә.\nБашҡортостанда үткәрелгән «Китапханаға китап бүләк ит!» шәфҡәтлелек акцияһы сиктәрендә, китап һөйөүселәр ҡулдарына был китапты алып һөйөндө.\nАҠБАШЕВ,В.Й. БЕҘ – АҒИҘЕЛ БАЛАЛАРЫ: ШИҒЫРҘАР/ ВӘРИС АҠБАШЕВ.- ӨФӨ: КИТАП, 2015. – 56 БИТ.\nНиндәй рәхәт,туған телдә, Әсәй,тиеп өндәшһәм. Изге хисле уйҙарымды Шул тел менән өләшәм. Ниндәй бәхет йәшәү үҙе, Тойоу шуны күңелле: Ҡояш,Ай ҙа,йондоҙҙар ҙа Белә туған телемде.\nАвтор, уҡыусыларға ҡояштай нурлы киләсәк теләп, гүзәл тәбиғәтле сихри донъяға сәйәхәткә саҡыра.\nТуған телебеҙҙе тойған мөғжизәле, гүзәл тәбиғәтебеҙҙең һәр миҙгеле үҙенсәлекле сағылыш таба, һәр баланың күңеленә үтеп инә.\nЯҙ – шундай серле миҙгел:\nҺыуыҡ ҡыш артҡа сигенде, Йәшел балаҫ йәйҙе яҙ. Тәбиғәттең гүзәллеген Аңлатырға һүҙҙәр аҙ. Йәшеллектең өҫтәрендә Мең – мең төрлө сәскәнән, Тирә – йүнгә ынйы төҫлө, Ысыҡ - тамсы сәселә.\nЯҙҙар етте,тамсылар Уйнап ергә тамалар. Һайра–һайра,сыйырсығым, Шаян тамсы,там да там.\nЛәйсән ямғыр яуып үтте Тирә-йүнде иркәләп. Ысыҡ-тамсыла үҙен күреп, Биҙәнде бер күбәләк.\nЙәй йәмдәре йәнгә рәхәт :\nСәскә булып, аҡланда Ҡалыр инем бер көнгә. Уларҙың ни кисергәнен Үҙем тойоп,белергә. Ысыҡ тамсылары ҡунып, Улар ихлас йылмая. Күңелдәрҙе шатландырып, Әйтерһең дә, моң аға.\nТЫНЫС ҠЫНА КҮК ГИҘГӘНДӘ ҠОЯШТЫҢ ШАЯН НУРЫ, КҮКШЕЛ КҮЛДӘКЛЕ БОЛОТТОҢ ҠЫТЫҠЛАНЫ БЕР УЛЫН. ТҮҘӘ АЛМАЙЫНСА КӨЛДӨ БЕР БОЛОТ, ЙӘШТӘР ТАМДЫ КҮҘЕНӘН, АҠЛАНЫ – ПАКЛАНЫ ЕРҘЕ, АҠТЫ АРБА ЭҘЕНӘН. ЙҮГЕРЕП ШАЯН ГӨРЛӘҮЕК ҠУШЫЛДЫ ЛА ЙЫЛҒАҒА, ШАТ ЙЫР ТАРАТЫРҒА КИТТЕ МАТУР ЯҠТЫ ДОНЪЯҒА.\nЙәш ҡайынға иркәләнә Ал таң елдәре. Устарыма иреп тама Ҡурай еләге. Тәбиғәттең гүзәллеге Биләй уйҙарҙы. Сағылышын күлдә күреп, Ҡояш йылмайҙы.\nҺары күлдәкле көҙбикә :\nАлҡаларын элеп,миләш Тулҡынлана саф елгә. Ниндәй матурмын икән,тип Шәүләһен ҡарай күлдә.\nЯҡты нурын һибә Ҡояш Әбейҙәр сыуағында. Оса-ҡуна ҡоштар һайрай Мәрүәр ҡыуағында. Һоҡланғыс гүзәл үҙең, Алтын көҙ,серҙәшкәйем. Тик шулай ҙа ҡабаланып, Ашығып килгәндәйһең.\nСал сәсле,аҡ буранлы ҡыш :\nНурҙар менән моң һибелә Ҡайындар,шыршыларға. Ынйы ҡар шығырлап атлай Ҡыш таңын ҡаршыларға.\nҠышҡы һыуыҡ өшөткәндә, Ҡарлы буран ҡотороп, Ҡыҙылтүштәр миләш һанай Ағастарға ултырып.\nӘкрен генә йырын һуҙҙы Йылы елкәйем. Ниндәй матур,нурлы,моңло Тыуған еркәйем!\nГҮЗӘЛ ТӘБИҒӘТЕБЕҘҘЕҢ ҺӘР МИҘГЕЛЕНЕҢ ҺУЛЫШЫН ТОЙҘОҠ. ДҮРТ МИҘГЕЛ ДӘ ҮҘЕНСӘ МАТУР, ЙӘНЛЕ ҺӘМ БАЛҠЫШЛЫ, БЕҘҘЕҢ КҮҢЕЛГӘ ЯҠЫН,СӨНКИ БЕҘ – АҒИҘЕЛ БАЛАЛАРЫ ОШО ТӘБИҒӘТ МЕНӘН БӘЙЛЕБЕҘ, ОШО ТӘБИҒӘТТӘ ЙӘШӘЙБЕҘ.\nБеҙ – Ағиҙел балалары: Шат,шаянбыҙ,тиктормаҫ. Тулҡын ярып көс йыйғандар Ҡул ҡаушырып ултырмаҫ. Үҫкәс,төрлө һөнәргә лә Оҫта булыр ҡулыбыҙ: Етмеш ете төрлө һөнәр Эйәләре булырбыҙ!\nВәрис Аҡбашевтың китабы буйынса мөғжизәле тәбиғәтебеҙгә сәйәхәтебеҙ тамам.\nБеҙ ҙә ошо гүзәл тәбиғәтте – мәңге шиңмәҫ гөлбаҡсаны һаҡлайыҡ. Юҡҡа ғынамы ни илебеҙ 2017 йылды тәбиғәтте һаҡлау йылы тип иғлан итмәне.\nСпецифика анализа лирического произведения 127\nПоэтический мир А.А. Фета 189\nЧитаем русскую классику 132\nberestyanaya trubochka 121\nРусские люди и Русская земля в Слове о полку Игореве 191\nАлена Васілевіч. Апавяданне Сябры 6 клас 464


«Евразия йөрәге» Өфө халҡына ике Симфоник һәм бер Этнотөн бүләк итәсәк // Мәҙәниәт | новости башинформ.рф\n8:33, 16 мая 2017 Мәҙәниәт\nӨфөлә йәнә «Евразия йөрәге» халыҡ-ара сәнғәт фестивале үтәсәк. 12 июндә «Евразия йөрәге»н «Берҙәмлек» – «Содружество» халыҡ-ара милли мәҙәниәттәр фестиваленең гала-концерты аса. Был проект – Рәсәйҙә халыҡ-ара фольклор фестивалдәре һәм традицион сәнғәт ойошмалары советы (CIOFF) эгидаһы аҫтында уҙған алты халыҡ-ара фестивалдең береһе. «ВДНХ-Экспо» майҙанында Ҡытай, Эстония, Көньяҡ Корея, Сербия, Һиндостан, Көньяҡ-Африка Республикаһы һәм Шри-Ланка коллективтары сығыш яһаясаҡ.\nТеги: сәнғәттәр фестивале


Light Bashkirs фотопроекты | «Ашҡаҙар» радиоhы сайты\nLight Bashkirs фотопроекты\nЗәңгәр йәки йәшел күҙле башҡорттарҙы «Урал мираҫы» милләт-ара этнофорумына арналған Light Bashkirs фотопроектында ҡатнашырға саҡыралар.\nПроект башҡорттарҙың тышҡы ҡиәфәте хаҡындағы төшөнсәне киңәйтеүгә һәм халыҡ-ара баҫмаларҙың иғтибарын халыҡтың этник мәҙәниәтенә йәлеп итеүгә йүнәлтелгән. «Ғәҙәттә, башҡорттар ҡуңыр йөҙлө, һоро күҙле, азиат йәки монголоид тибындараҡ. Ләкин улар араһында зәңгәр һәм йәшел күҙлеләре лә осрай», — тип яҙа ойоштороусылар.\nКастингтың беренсе этабы 30 июндә тамамлана. Һайлап алыуҙы үткәндәр 7- 9 июлдә Иглин районында «Урал мираҫы» этнофорумы барышында этностилләштерелгән фотосессияла ҡатнаша.


Социум // Күргәҙмәләр\nРеспублика һунарсылары ... галереяға саҡыра\n"Һунар һәм Башҡортостан тәбиғәте" тип исемләнгән икенсе\nреспублика күргәҙмәһе асылыуға айҙан артыҡ ваҡыт булыуға ҡа рамаҫтан, был сараны ойоштороусы "Рада" спорт - һунарсылар к лубы байрамды еренә еткереп үткәрер өсөн ҡыҙыу эш алып бара.\nҮткән байрамда ҡатнашыусылар был саранан бик ҡәнәғәт ҡалған\nине, көн дә Өфө художество галереяһына 500 - әр кеше килде.\nИҫең китеп ҡарарлыҡ әйберҙәр ҙә етерлек булды шул: ҡырағай хайуан тиреләре, болан мөгөҙҙәре, хайуан ҡарасҡылары, һунарс ы трофейҙары! Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, "балыҡсылыҡ хужалығы" ғына к үрһәтелмәне, әммә был юлы ойоштороусылар әйтелгән етешһеҙлек те бөтөрөргә вәғәҙә итә.\n"Рада" клубы президенты Вячеслав Аброщенконың һүҙәренә ҡа рағанда, яңы күргәҙмәнең тағы бер үҙенсәлеге булып суйындан ҡойолған йәнлек һәм ҡоштар фигуралары торасаҡ. Уны Сергей Ти мофеевич Аксаков исемендәге Мемориаль йорт - музей тәҡдим ит ә. Бынан тыш ул башҡорт рәссамдары ижадын Алексей Барсуковты ң картиналары менән байытырға вәғәҙә итә.\nТыуған яҡҡа һөйөү тәрбиәләүсе конкурстарға килгәндә, үтк әндәге кеүек үк мәктәп уҡыусылары араһында иң яҡшы инша яҙы усы билдәләнәсәк. Республика вуздарында белем алыусы студент тар араһында ла конкурс үтәсәк. Оҫта ҡуллы таксидермистар яһ аған хайуан ҡарасҡыларын һатып алырға теләүселәр өсөн аукцио н ойоштороласаҡ.\nБарыһын да үҙ күҙегеҙ менән күрергә теләһәгеҙ, 20 ғинуарҙ а сәғәт 16. 00 - дә асыласаҡ күргәҙмәгә рәхм итегеҙ.


Туймазы районы халҡы Бөтә Рәсәй ҡар байрамында ҡатнашты - Bash.News\nТуймазы районы халҡы Бөтә Рәсәй ҡар байрамында ҡатнашты\nТуймазы районы халҡы Бөтә Рәсәй ҡар байрамында ҡатнашты https://bash.news/news/88449_tujmazy_rajony_xaly_bt_rsj_ar_bajramynda_atnashty\n21 ғин 2019, 21:43\nСпорт бәйгеһе форматында ойошторолған сара балалар баҡсаһы тәрбиәләнеүселәрен, мәктәп уҡыусыларын, төрлө предприятие эшмәкәрҙәрен, күп балалы ғаиләләрҙе һәм сәләмәт тормош алып барған йәшен дә, олоһон да бер майҙанға йыйҙы. Ҡар байрамы Рәсәйҙең 40 төбәгендә үтте. Әммә ҡатнашыусылар иҫәбе буйынса республиканың Туймазы районы беренсе урында килә.\nТөбәктәге сәләмәтлек акцияһына 400-ләп кеше теркәлә. Ойоштороусылар уларҙың етеҙлеген бер нисә номинацияла билдәләне. "Әсәй, атай һәм мин", "Спорт мираҫы" бәйгеләрендә уйын шарттары әллә ни ҡатмарлы булмаһа ла, ярыш көсөргәнешле барҙы. Командала ҡатнашыусылар кемуҙарҙан быйма ырғытып, саңғыла уҙышты.\nВячеслав Чернов, Туймазы районы хакимиәтенең спорт бүлеге етәксеһе: “Республикала ҡар байрамын уҙғарыу өсөн Туймазы районы осраҡлы һайланмаған. Беҙҙең төбәк акцияны юғары кимәлдә ойоштороуы менән айырылып тора. Район етәкселеге был сараға етди ҡарай, иң мөһиме ҡатнашыусыларҙың сәме, дәрте генә һүнмәһен”.\nҠар байрамы йыр-бейеү ансамблдәре сығышы менән үрелеп барҙы. Шулай уҡ күргәҙмәгә ҡул оҫталарының үҙенсәлекле эштәре, үҙешмәкәр рәссамдарҙың һүрәттәре ҡуйылғайны. Ҡатнашыусыларға миҙалдар, иҫтәлекле бүләктәр тапшырылды.\nМилли проекттарҙы ғәмәлгә ашырыуҙа өҙөклөктәр булырға тейеш түгел\n23:02, 14 окт\nРеспубликала «Айыҡ ауыл» конкурсының һайлау этабы дауам итә


“Салауат йыйыны” ҙур баһа алды\n16 Ғинуар 2020, 17:15\nБөтә Рәсәй Милли-халыҡ проекттар конкурсына һөҙөмтә яһанылар. Бәйгелә илдең 63 тәбәгенән 200 проекты ҡатнашты.Беҙҙең республиканың проекттары ла ҙур баһа алды. Мәҫәлән, “Шәжәрә байрам” республика халыҡ байрамы I кимәлдәге Диплом лауреаты булды. Профессиональ ижади үҫеше өсөн Салауат районында үткән “Салауат йыйыны” республика фольклор байрамы ла диплом менән билдәләнде.\nБөтә Рәсәй Милли-халыҡ проекттар конкурсына һөҙөмтә яһанылар. Бәйгелә илдең 63 тәбәге, шул иҫәптән 200 проекты ҡатнашты.\nБеҙҙең республиканың проекттары ла ҙур баһа алды. Мәҫәлән, “Шәжәрә байрам” республика халыҡ байрамы I кимәлдәге Диплом лауреаты булды. Профессиональ ижади үҫеше өсөн Салауат районында үткән “Салауат йыйыны” республика фольклор байрамы ла диплом менән билдәләнде.


Батыр табибә хаҡында\nАнна Ивановна Веретенникова ( 1855 - 1888) Башҡортостанда тәүге ҡатын - ҡыҙ табиптарҙың береһе.\nУл уҡытыусы Иван Веретенников ғаиләһендә үҫә. Әсәһе Анна Александровна ( ҡыҙ фамилияһы Бланк) Мария Александровна Ульянованың, Лениндың әсәһенең, бер туғаны. Аннаның бала саҡ\nйылдары Һамарҙа үтә. Артабан ул Һарытау гимназияһында уҡый.\n1877 йылда Петербургтағы юғары медицина курстарына уҡырға и нә. Талантлы ҡыҙҙы кафедраларҙың береһендә ассистент итеп тә ҡалдыра алалар, әммә ул барлыҡ тәҡдимдәрҙән дә баш тарта һәм Өфө губернаһы Бәләбәй өйәҙенә земство табибы булып бара.\n1882 йылдың 6 декабрендә Веретенникова Бәләбәйгә килә һәм\nөйәҙ ҡалаһынан йөҙ километрҙа урынлашҡан Бүздәк ауылында\nУл йылдарҙа Өфө губернаһы территорияһында 33 врач эшләй, уларҙың дүртәүһе ҡатын - ҡыҙ була. Анна Веретенникованың\nйәшәү һәм эшләү шарттары бик насар булыуы билдәле. "Рәсәйҙә төпкөл ауылдар күп булыуын аңлайым, - тип яҙа ул.\n- Әммә берәйһе земстволағы медицина эшмәкәрлегенең кире\nяҡтары менән танышырға теләһә, күҙәтеүҙәр өсөн Бәләбәй өйәҙенән дә уңайлыраҡ объект таба алмаҫ ине".\nАнна Ивановна баҙар майҙанынан алыҫ түгел, бөгөнгө мәктәп эргәһендәге йортта туҡтала.\n"Таҡта менән икегә бүленгән бер бүлмәле өйгә урынлашырға ла өлгөрмәнем, ошо һәм яҡын - тирәләге ауылдарҙан кеше килә лә башланы... Беренсе аҙнала уҡ төрлө эрендәр, һөйәк сереүе,\nбыуын сирҙәре, язва, силсә, күҙ ауырыуҙары меәнн йонсоусы бик күп кеше килде. Үҙ аяҡтары килә алмаған ауырыуҙарҙан кө н дә тип әйтерлек саҡырыу ала инем: өйөмдөң ишеге бөтөнләй ябылманы, тип әйтергә була.\nБаҙар көндәрендә Бүздәккә тирә - яҡ ауылдарҙан крәҫтиәндә р килә, улар, осраҡтан файҙаланып, табипҡа мөрәжәғәт итергә теләй, минең йортом барыһын да һыйҙырып бөтә алмау сәбәпле,\nкүптәр үҙ сиратын тышта көтөргә мәжбүр".\nБыл Анна Веретенникова алып барған яҙмаларҙан өҙөктәр.\nҺәр аҙымда тип әйтерлек йәш табип земство идаралығы тарафынан халыҡ ихтыяждарына битараф ҡарашҡа тап була. Мәҫәлән, идаралыҡ ағзаларының береһе уны ҡиммәтле дарыуҙарҙың "ир кеше өсөн зыянлы булыуы, сөнки уның тәбиғәте тупаҫ, тимәк дарыу ҙа тупаҫыраҡ, йәғни арзаныраҡ булырға тейеш" тип ышандырырға маташа.\nЙылына 1500 һум эш хаҡы алыусы Веретенникова аҡсаһының яртыһын тип әйтерлек медикамент һәм бәйләү кәрәк - яраҡтары\nалыуға, операция үткән ауырыуҙарҙы ҡарауға тотона. Дауахана булмау сәбәпле, күп кенә ауыр сирлеләрҙе ул үҙ өйөндә ҡарай. Операция эшләү өсөн инструменттарҙы Өфөләге, Бәләбәйҙәге таныш врачтарынан һорарға тура килә...\nВеретенникованың эшләү осоронда Бәләбәйҙә сәсәк ауырыуы э пидемияһы көслө була. Был сиргә ҡаршы көрәшкә бик күп көс һалырға тура килә. Урындағы халыҡ йәш врачҡа ҙур ихтирам менән ҡарай. Уның башҡорт телен белеүе лә ике арала тығыҙ бәйләнеш булдырыуға булышлыҡ итә.\nВрач өйәҙҙең земство идаралығы ултырыштарында земствоны т әнҡитләп сығыш яһай, дауалау эшмәкәрлеген яҡшыртыу буйынса тәҡдимдәр индерә. Ул Бүздәктә ун койкалыҡ дауахана асыуҙарын һорап мөрәжәғәт итә, сөнки бөтә өйәҙгә берҙән - бе р Бәләбәй дауаханаһы халыҡты медицина ярҙамы менән тейешенсә тәьмин итеп өлгөрмәй. Ябай халыҡтың врачҡа ихтирамы артыуы урындағы етәкселеккә оҡшамай. "Земство табибы яҙмаларында" ул земство эшмәкәрҙәре Самодуровҡа ( И. М. Бунин), земство идараһы рәйесе Краснобаевҡа\n( Ә. Ә. Әхтәмов), идара ағзаһы Продувнойға ( О. Т. Лукин) с ағыу характеристикалар бирә.\nАрхив документтарына ҡарағанда, Веретенникова ауылда\n"сәйәси енәйәттәре" өсөн ҡулға алына.\nБүздәктә ике йыл самаһы эшләгәндән һуң, Анна Ивановна ауырып китә. 1884 йылдың көҙөндә ул Петербургҡа, һуңынан Ҡазанға күсә.\n1888 йылдың 17 июлендә, 33 йәшендә, Анна Веретенникова олатаһының Кокушкинолағы имениеһында туберкулездан үлә. Уны ерләүҙә Владимир Ленин да ҡатнаша.


21 Февраль 2019, 12:37\nСтатистика буйынса, ер йөҙөндәге халыҡтың 15 проценты артроз ауырыуына дусар була. Күберәген был сир 30 йәште уҙғас үҙен һиҙҙертә, 60 йәшкә етәрәк унан һәр бер кеше тиерлек яфалана.\nСтатистика буйынса, ер йөҙөндәге халыҡтың 15 проценты артроз ауырыуына дусар була. Күберәген был сир 30 йәште уҙғас үҙен һиҙҙертә, 60 йәшкә етәрәк унан һәр бер кеше тиерлек яфалана. Ҡатын-ҡыҙ ирҙәргә ҡарағанда ике тапкырға йышыраҡ ауырый. Әгәр тубыҡ шытырлауы йәки янбаш-бот быуыны ауыртыуы арыуҙан икән тип уйлаһағыҙ, хаталанаһығыҙ. Ваҡыт үтеү менән ауыртыу көсәйәсәк, быуын хәрәкәте сикләнә. Артрозды аҙҙырған осраҡта тулыһынса хәрәкәтһеҙлек, инвалидлыҡ янай.\nАуырыуҙы иртәрәк асыҡлаған һайын, эҙемтәләр ҙә аҙыраҡ.\nАРТРОЗ - БЫУЫНДАҒЫ КИМЕРСӘК ТУҠЫМАҺЫНЫҢ ТАРҠАЛЫУЫ. БЫУЫНДАРҘЫҢ “ШЫТЫРЛАУЫ», АУЫРТЫУЫ МЕНӘН БИЛДӘЛӘНГӘН, АҘҘЫРЫП ЕБӘРГӘН ОСРАҠТА ХӘРӘКӘТТЕ СИКЛӘҮСЕ КИҢ ТАРАЛҒАН АУЫРЫУ.\nАртроз күп осраҡта тубыҡ һәм янбаш-бот быуындарын зарарлай. Иңбаш, терһәк, бармаҡ һөйәктәре артрозы ла осрай, һуңғыһы, ғәҙәттә, пианистар өлөшөнә төшә. Шулай уҡ спортсыларға, ауыр физик эштә эшләгәндәргә, хеҙмәт көнө оҙаҡ ултырыуға йәки баҫып тороуға бәйле булғандарға әлеге ауырыуға дусар булыу хәүефе янай. Әгәр ошоларҙың берәйһе һеҙгә тап килә икән, артроз билдәләрен иғтибарлап уҡығыҙ.\n1. Быуындарҙың һыҙлап ауыртыуы. Бигерәк тә баҫҡыстан йөрө-гәндә, ауырыған быуынға көс төш-кәндә ул үҙен һиҙҙертә.\n2. Шытырлау һәм һынығыу. Тәүҙәрәк шытырлау ныҡ булмай, әммә һуңынан, әгәр дауаламағанда, ул тауыш эргә-тирәләгеләргә лә ишетелерлек була. Һыҙланыу өшөгәндән һуң үҙе хаҡында белдерә.\n3. Быуын тирәһе шешмәкләнеүе. Был билдә тағы бер быуын ауырыуы – артритҡа (быуындарҙың елһенеүе) хас. Тик артроз ваҡытында шешеү ауырыу киҫкенләшкән осорҙа барлыҡҡа килә һәм һулҡылдап һыҙлау менән оҙатыла. Ярайһы уңайһыҙлыҡтар тыуҙыра.\nАтап үтелгән билдәләрҙең береһенә лә битараф ҡалырға ярамай. Быуындың ауыртыуы, шытырлауы йәки шешеүе – табипҡа күренергә сәбәп.\nАРТРОЗ БАРЛЫҠҠА КИЛЕҮҘЕҢ СӘБӘПТӘРЕ\nТөрлө ауырыуҙарға хас булғанса, артроздың барлыҡҡа килеү сәбәптәре лә күп. Өлкәнәйеү ауырыуы һаналһа ла, был сир йәштәрҙә лә осрай.\nБыуындарҙың йәрәхәтләнеүе (посттравматик артроз);\nБыуындарҙың оҙаҡ ваҡыт хәрәкәтһеҙ торошта булыуы;\nОлоғая килә быуын кимерсәге туҡымаһының төҙөлөшө үҙгәреүе;\nАртыҡ тән ауырлығы. Бигерәк тә аяҡ быуындарына көс ныҡ төшә;\nМатдәләр алмашыныуы боҙолоу (шәкәр диабеты, эске секреция биҙҙәре ауырыуҙары). Был осраҡта кимерсәк туҡымаһы синтезы боҙола.\nЯҫы табанлылыҡ – ауырлыҡ үҙәге ҡуҙғыу сәбәпле, быуындарға көс нығыраҡ төшә;\nАяҡ ҡан тамырҙарына бәйле проблемалар кимерсәк туҡымаһының туҡланыуына ҡамасаулай.\nЙылдар үтеү менән артроздың бүтән сәбәптәре лә килеп сығыуы ихтимал. Ә әлегә, әгәр "хәүеф төркөмөнә” ҡарайһығыҙ икән, мотлаҡ профилактика менән шөғөлләнеү кәңәш ителә.\nАртрозды тулыһынса дауалап булмай. Табиптар ауырыуҙың ағышын туҡтатып тороу, быуын кимерсәгенең тарҡалыуына юл ҡуймау көсөнә генә эйә.\nДауалау комплекслы үтергә, йәғни бер нисә төр дауаланыуҙы үҙ эсенә алырға тейеш. Табип дөрөҫ диагнозды рентген тикшереүен үткәс кенә ҡуя һәм ауырыуҙың ниндәй стадияла икәнен билдәләй ала. Шулай уҡ артроздың барлыҡҡа килеү сәбәбен асыҡлау мотлаҡ һәм мөмкин ҡәҙәр уны юҡ итеү фарыз.\nБыуын артрозын дауалау этаптары:\n►► Ауыртыуҙы баҫыу. Йыш осраҡта табипҡа быуындар ауырта башлағас мөрәжәғәт итәләр. Шуға ла, ғәҙәттә, ауыртыуҙы баҫыусы саралар – анальгетиктар тәҡдим ителә.\n►► Елһенеүҙе бөтөрөү. Әгәр елһенеү, быуындың шешеүе күҙәтелһә, ошо билдәләргә ҡаршы препараттар тәғәйенләнә.\n►► Кимерсәк туҡыманы тергеҙеү – дауалауҙың төп маҡсаты. Әгәр уны тергеҙеү мөмкин түгел икән, туҡымаларҙың сирле үҙгәрешен (тарҡалыуын) туҡтатыу мотлаҡ. Бының өсөн составында хондропротектор булған дарыуҙар кәңәш ителә. Әммә тиҙ дауаланыуға өмөт итергә ярамай. Шулай ҙа индивидуаль һайланған дарыуҙарҙы бер нисә ай дауамында эскәндә һәм курсты йылына бер нисә мәртәбә ҡабатлағанда, һөҙөмтә ҡыуанырлыҡ булыр.\nОшо өс төп этап менән берлектә физиопроцедуралар (электрофорез, энә терапияһы, массаж, магнит терапияһы) уҙғарыла. Улар мотлаҡ табип күҙәтеүе аҫтында һәм индивидуаль схема буйынса ғына уҙғарылырға тейеш. Ауырыу киҫкенләшкән ваҡытта был ысулдар тыйыла.\nБайтаҡ клиникаларҙа артрозды (ауыртыуҙы һәм елһенеүҙе баҫыу өсөн) һөлөк менән дауалау ҙа ҡулланыла.\nКимерсәктең яҡшыраҡ тергеҙелеүе өсөн батҡаҡ менән дауаланыу, радон ванналары ҡулланыу зарур. Шифаханаға барыу мөмкинлеге булмаһа, күберәк йөҙөргә кәңәш ителә.\nПрофилактика маҡсатында дауалау физкультураһын да тәғәйенләйҙәр. Күнегеүҙәрҙең үҙенсәлеге шунда: улар ауыртҡан быуынға көс төшөрмәй; ятҡан килеш, ултырғанда йәки бассейнда башҡарыла.\nБыуындар хәрәкәтһеҙләнеп, кимерсәк туҡымаһы тарҡалған осраҡта хирургик ысул ҡулланыла. Ауырыу үтә ҡатмарлашҡанда быуындарҙы протезлау ихтималлығы ла бар. Әммә был хәлгә төшөрмәү яҡшыраҡ һәм арзаныраҡ.\n►► Быуындар артрозы барлыҡҡа килмәһен өсөн уларҙы хәрәкәтһеҙлектән ҡурсаларға кәрәк;\n►► Даими рәүештә бейек үксәлә йөрөүҙән баш тартығыҙ;\n►► Аяҡты аяҡҡа һалып ултырмағыҙ;\n►► Тән ауырлығы артыҡ булһа, кәметеү хәйерле. Быға быуындар ҙа, аяҡ ҡан тамырҙары ла шатланыр;\n►► Ауыр күтәрергә тырышмағыҙ;\n►► Эш көнөнән һуң ятып алығыҙ, бер нисә мәртәбә «велосипед» күнегеүен эшләгеҙ;\n►► Йәй көндәре быуындарығыҙға ла ял бирегеҙ - күберәк йөҙөгөҙ, һыу аҫты гимнастикаһын башҡарығыҙ.\nЛилиә КИЛМӨХӘМӘТОВА, терапевт.


Зәйнетдин Өфө сәхнәһен шаулатты - Bash.News\nЗәйнетдин Өфө сәхнәһен шаулатты\nЗәйнетдин Өфө сәхнәһен шаулатты https://bash.news/news/36279_zjnetdin_f_sxnen_shaulatty\nБашҡортостандың төп концерт залында билдәле музыкант, Мәсетле районы егете Заһир Зәйнетдинов тәүге концерт программаһы менән сығыш яһаны. Тамашасы алдында ул донъяның тиҫтәнән ашыу музыка ҡоралдарында уйнаны.\nБашҡортостандың Мәсетле районын ғына түгел, ғөмүмән, Зәйнетдиновтар нәҫелен ҡумыҙһыҙ күҙ алдына килтереп булмай. Улар Зәйнетдиндың шәхси концертында сәхнәгә күмәкләп тә сыҡты. Туғандарҙың сығышы бер кемде лә битараф ҡалдырманы. Һуңғы ваҡытта киң билдәлелек яулаған Заһир Зәйнетдиновтың тәүге этно-шоу проектында ҡумыҙҙан тыш, донъяның тиҫтәнән ашыу музыка ҡоралдары яңғыраны. Шул иҫәптән әлбиттә, ҡурай.\nБашҡорт халҡының милли уйын ҡоралынан ағылған моң һәр кемде әсир итте. Боронғо йырҙар заманса яңғыраны. Бер урында түҙеп ултыра алмаған тамашасы бейергә лә төштө. Ә ысынында иһә, Заһир, йәғни, Зәйнетдиндең атаһы яҡлап тотош нәҫелдәре оҫта гармунсылар ҙа.\nЗәйнетдин башҡорт халыҡ йыр-моңдарын замансалаштырып башҡарған музыкант. Этно стиль йүнәлешендә ул йәштәрҙең генә түгел, оло быуын тамашасыларының да күңелен яулай. Башҡорт халыҡ моңон заманса башҡарыуҙан ғына ул халыҡтыҡы булыуҙан туҡтамай, шул уҡ ваҡытта уны күберәк аудиторияға ишеттерергә мөмкинлек бирә, тигән фекерҙә дуҫтары ла.\nЗаһирҙың тәүге этно-шоу проекты юғары кимәлдә ойошторолоуы менән үҙенсәлекле булды. Халыҡ тамаша бөткәс тә таралырға ашыҡманы. Залдағылар музыкантты аяғүрә баҫып алҡышланы. Ә Зәйнетдинды алда ҙур гастролдәр көтә. Талантлы яҡташыбыҙ артабан бер-нисә район-ҡалала сыҡыш яһағандан һуң, Мәскәү һәм Санкт-Петербург ҡалаһына һәм Төркиә, Босния, Черногория илдәренә юлланасаҡ.


Ил етәкселеге бысраҡ төтөн сығарған автомобилдәргә сикләү индерергә уйлай\nРәсәйҙең Транспорт министрлығы тәҡдим иткән документҡа ярашлы, «Механик транспорт сараларының экологик класын сикләүсе зоналар» барлыҡҡа киләсәк. Бындай биләмәләр махсус тамға менән билдәләнә һәм «таҙалыҡ сифаты» тейешле норманан түбән булһа, юл йөрөү тыйыла. Ҡағиҙә Эске эштәр, Ғәҙәттән тыш хәлдәр, Оборона министрлыҡтарына, «Рәсәй Почтаһы»на, мотоциклдарға һәм утыҙ йыл элек сығарылған ретро-автомобилдәргә ҡағылмай.\nБелгестәр аңлатыуынса, яңы тамға экологик яҡтан хәүеф тыуҙырған райондарҙағы хәлде контролдә тотоу өсөн кәрәк. Ғәмәлдәге ҡағиҙәләрҙә бындай сикләүҙәр ҡаралмаған. Шуға ҡарамаҫтан, 2014 йылдың 1 ғинуарына алынған мәғлүмәттәргә ярашлы, илдәге еңел автомашиналар паркының яҡынса яртыһы «Евро-0» һәм «Евро-1» класына ҡарай. Әйткәндәй, биләмәләргә транспорт индереүҙе сикләү идеяһы яңылыҡ түгел. Мәҫәлән, Германияла тейешле талаптарға яуап бирмәгән «тимер ат»ты сикләү тәүлек әйләнәһенә ғәмәлдә ҡалған урындар бар. Данияла бындай тамға йөк һыйҙырышлылығы 3,5 тоннанан артмаған дизель йөк машиналарына ҡағыла. Законға төҙәтмәләр индерелә ҡалһа, тәүге билдәләр Мәскәүҙә ҡуйыла.


Ольга Голодец баш ҡаланың социаль һәм сәнәғәт объекттарын баһаланы // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nОльга Голодец баш ҡаланың социаль һәм сәнәғәт объекттарын баһаланы\n10:26, 5 ноября 2014 Йәмғиәт\nӨФӨ, 2014 йыл, 5 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльмира Сабирова/.\nБашҡортостанға эш сәфәре сиктәрендә РФ Хөкүмәте Рәйесе урынбаҫары Ольга Голодец Өфөнөң бер нисә социаль объекттарында булды, шул иҫәптән, сентябрҙә Сипайлово биҫтәһендә асылған, 78-се балалар баҡсаһында. Ике йәштән алып ете йәшкә тиклемге 190 балаға иҫәпләнгән, өс ҡатлы бина төбәк мәктәпкәсә белем биреү системаһын модернизациялау сиктәрендә төҙөлгән. Вице-премьер, балалар өсөн булдырылған шарттарҙы юғары баһалап, бәләкәй тәрбиәләнеүселәр менән аралашты.\nАртабан вице-премьер Өфө моторҙар эшләү производство берекмәһен ҡараны. Ольга Голодец, «ӨМЭПБ» асыҡ акционерҙар йәмғиәте һәм Өфө дәүләт авиация техник университеты бергәләп ойошторған, «Авиация технологияларының техник паркы» эше менән танышты.\nУртаҡ проекттың төп маҡсаттарының береһе – инновация проекттарын ғәмәлгә индереү өсөн белгестәр әҙерләү. Уҡытыу үҙәгенән тыш, техник паркта тәжрибә-сәнәғәт участкалары бар, унда яңы технологиялар индереү стадияһына тиклем еткерелә.\nОльга Голодец авиация двигателдәрен йыйыу цехын ҡараны. Өфө моторҙар эшләү берекмәһе сығарған авиация двигателдәре менән «МиГ» һәм «Су» кеүек хәрби ҡулланыу өсөн төп самолеттар йыһазландырыла. Йыл һайын предприятие 100-ләгән двигатель сығара. Уларҙы 22 мең хеҙмәткәр эшләй.\nШулай уҡ вице-премьер авиация двигателдәрен һынау цехында булды.\nТеги: ольга голодец,мәғариф,сәфәрҙәр,балалар баҡсаһы


Биҙрәләрем үҙемдәй, тәүәкәллек күҙемдә… | Йәншишмә\nБиҙрәләрем үҙемдәй, тәүәкәллек күҙемдә…\nЭх, ғүмер аҡҡан һыу кеүек бит ул, шаулап-гөрләп аға ла аға. Әле ҡасан ғына уҡыусылар яҙғы каникулға сыҡҡайны, күҙ асып йомғансы үтте лә китте. Хәҙер ялдың иң шәбе, оҙоно, күңеллеһе көтә. Әммә һәр берегеҙҙең алдында быйылғы уҡыу йылын матур итеп тамамлау бурысы тора. Кемдәр имтихандарға әҙерләнә, уларға уңыштар теләйек, Хоҙай һеҙгә тел асҡыстары бирһен.\nӘ хәҙер тапҡырҙар йәнә бәйгегә сыға. «Мәҙәк һүрәт – тапҡыр яуап» рубрикаһы гәзиттең 13-сө һанында донъя күргәйне. Ундағы фотоға ҡарата уҡыусыларыбыҙ шиғри яуаптар яҙып ебәргән. Иғтибарға лайыҡтарын уҡып ҡарайыҡ әле. Был юлы күберәк әсәйҙәргә мәҙхиә әйтелгән. Иң беренселәрҙән булып йәш хәбәрсебеҙ Динара Ғәлләмованың хатын уҡып китәйек:\nБөгөн беҙгә ҡунаҡ килгән,\nӘсәй бер ҙә бушамай.\nҠарап тороп, йәлләп киттем,\nЯрҙам итмәйсә булмай.\nВәт, шә-әп ҡыҙ, әсәйҙе һәр ваҡыт шулай яратып, ярҙам итеп торорға кәрәк.\nТуймазы ҡалаһының 6-сы мәктәбендә белем биреүсе Гөлмирә Бикбулатова апайығыҙ ҙа ҡалышмаған:\nКүнәктәрем ҙур булһа ла,\nҮҙем әле бәләкәй,\nӘсәйемә һыу килтерәм,\nЭшһеҙ йөрөү килешмәй.\nБөрйән районы Килдеғол ауылынан Илсур Билаловтың дүрт юллығына күҙ һалайыҡ:\nҠулдарымда ике күнәк,\nҠар һыуына барамын.\nАртта ҡалды өләсәйем,\nУны көтөп торамын.\nБыл егет өләсәһенә гел шулай ярҙамлаша, күрәһең. Юлды белеп бөткән, алдан йөрөй.\nКүгәрсен районының Мораҡ башҡорт гимназияһында белем алыусы Айһылыу Кинйәбаеваның шиғри юлдарын иң уңышлыһы тип таптыҡ. Һеҙ нисек уйлайһығыҙ?\nКөн дә һыу ҙа ташышам.\nБәләкәй булһам да мин,\nҘур үҫергә тырышам.\nАуыр булһа ла, тырышам,\nЕгет торор һүҙендә!\nҠәҙерле уҡыусылар! Һеҙгә бәйгелә ҡатнашҡанығыҙ өсөн ҙур рәхмәт. Бәйләнештәрҙе өҙмәйек, артабан да шулай хәбәрләшеп йәшәйек! Тағы ла яңы фотоһүрәт тәҡдим итәбеҙ. Кемдән иң-иң тапҡыр яуап килер икән?!\nРубрика: Мәҙәк һүрәт - тапҡыр яуап\t| Комментировать | Permalink\n« Күңелле каникул көтә\nҠулланыусы, үҙ хоҡуғыңды беләһеңме? »


Өфөлә «Тамға» халыҡ-ара башҡорт милли кейеме конкурсы күргәҙмәһе асылды\n4 Февраль 2021, 15:18\nБашҡортостан Республикаһының Милли музейында «Тамға» халыҡ-ара башҡорт милли кейеме оҫталары конкурсы күргәҙмәһе һәм «Этноракурс» фотокүргәҙмәһе асылды. Экспозицияла проекттың иң яҡшы оҫталарының үҙенсәлекле эштәре менән танышырға мөмкин.\nКүргәҙмәне асыу тантанаһында Башҡортостан Республикаһының мәҙәниәт министры Әминә Шафиҡова ҡатнашты.\n«Тамға» проекты республика Башлығы Радий Хәбиров булышлығында тормошҡа ашырылды. Башҡортостан Хөкүмәте ағзалары үҙ миҫалында милли костюмдың традицияларын пропагандалауға һәм һаҡлауға тос өлөш индерә. Радий Фәрит улының ҡарары менән былтыр йылына ике тапҡыр Милли кейем көнө булдырылды. Ошондай күмәк һәм төрлө яҡлы эш менән башҡорт милли кейемен, йолаларыбыҙҙы һаҡлап ҡалырбыҙ һәм йәш быуынға тапшырырбыҙ», — тип билдәләне мәҙәниәт министры һәм «Тамға» проектында ҡатнашыусыларға, жюри ағзаларына рәхмәт белдерҙе.\nКүргәҙмә буйлап тәүге экскурсияны этнография бүлегенең ғилми хеҙмәткәре, жюри ағзаһы Сәлимә Усманова үткәрҙе. Экспозицияла – конкурс өсөн башҡорт халҡының милли костюмдары. Күргәҙмәнең төп өлөшөн аутентик милли кейемдәр биләй. Шулай уҡ заманса ҡатын-ҡыҙ кейемдәре коллекцияһы ла бар.\n«Ханымдар» коллекцияһы авторы Роза Юлдашбаева билдәләүенсә, юғары мода күҙлегенән коллекцияның үҙенсәлеклелеге профессиональ дизайнер ҡарашы һәм традицион ҡул менән сигеүҙең күптән көтөлгән ижади тандемына ҡайтып ҡала.\nБынан тыш, күргәҙмәлә башҡорт яугире атрибуттарын, традицион костюм аксессуарҙарын һәм биҙәүестәрҙе күрергә була.\nҠунаҡтар республиканың билдәле фотографтарының уникаль эштәре ҡуйылған «Этноракурс» фотокүргәҙмәһен дә ҡараны. Улар араһында профессиональ фотограф, «Башҡортостан» гәзите фотохәбәрсеһе Эдуард Дилмөхәмәтов, танылған Өфө фотографы, «Вещдоки Сирия» проекты авторҙарының береһе Айбулат Аҡбутин, фотограф Азат Мөхәмәтйәров, фоторәссам, режиссер Гөлназ Ғәлимуллина бар.\nКүргәҙмә 2021 йылдың 28 февраленә тиклем эшләй.


«Мираҫ» ансамбле яңы миҙгелен асты\n16 Ноябрь 2010, 14:08\nБашҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов ҡатыны Гөлшат ханым менән «Мираҫ» фольклор ансамбленең 12 ноябрҙә Конгресс-холда үткән концертын ҡараны.Тамашасыларға нигеҙен Башҡортостан халыҡтарының йыр һәм бейеүҙәре тәшкил итеүсе вокаль һәм вокаль-хореографик композициялар тәҡдим ителде. Ансамблдең етәксеһе Валерий Степанов әйтеүенсә, программа яңы концерт миҙгелен асыуға бағышланған. Дөрөҫөн әйткәндә, уҙған миҙгелде «Мираҫ»тар ябып та өлгөрмәгән. Бөтә ялдарын артистар сит илдәрҙә гастролдә үткәргән. Бер нисә ай эсендә улар Төркиәлә, Болгарияла, Францияла, Италияла һәм Швейцарияла булырға өлгөргән. Әле 4 ноябрҙә генә коллектив Мәскәүҙә «Еңеү салюты» Бөтә Рәсәй халыҡ ижады фестиваленең гала-концертында сығыш яһаған. «Мираҫ» ансамбле 1992 йылдың октябрендә ойошторола. 20 йыл дауамында үҙенсәлекле һәм бай репертуарға эйә коллектив бер нисә тапҡыр халыҡ-ара фестивалдәрҙә һәм конкурстарҙа лауреат була, гран-при яулай, төрлө форумдарҙа ҡатнаша.\nБашҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов ҡатыны Гөлшат ханым менән «Мираҫ» фольклор ансамбленең 12 ноябрҙә Конгресс-холда үткән концертын ҡараны.\nТамашасыларға нигеҙен Башҡортостан халыҡтарының йыр һәм бейеүҙәре тәшкил итеүсе вокаль һәм вокаль-хореографик композициялар тәҡдим ителде. Ансамблдең етәксеһе Валерий Степанов әйтеүенсә, программа яңы концерт миҙгелен асыуға бағышланған. Дөрөҫөн әйткәндә, уҙған миҙгелде «Мираҫ»тар ябып та өлгөрмәгән. Бөтә ялдарын артистар сит илдәрҙә гастролдә үткәргән. Бер нисә ай эсендә улар Төркиәлә, Болгарияла, Францияла, Италияла һәм Швейцарияла булырға өлгөргән. Әле 4 ноябрҙә генә коллектив Мәскәүҙә «Еңеү салюты» Бөтә Рәсәй халыҡ ижады фестиваленең гала-концертында сығыш яһаған.\n«Мираҫ» ансамбле 1992 йылдың октябрендә ойошторола. 20 йыл дауамында үҙенсәлекле һәм бай репертуарға эйә коллектив бер нисә тапҡыр халыҡ-ара фестивалдәрҙә һәм конкурстарҙа лауреат була, гран-при яулай, төрлө форумдарҙа ҡатнаша.