Һәм йәнә «Уфамоторс»\nБыйыл февралдә Өфөлә ошо исем аҫтында эшләүсе автосалон тураһында күрһәткәйнек инде. Ул ваҡытта беҙҙең редакцияға Туймазыла йәшәүсе Соколовтар мөрәжәғәт итте. Ғаилә башлығы аңлатыуынса, «Уфамоторс» мутлашып, уларға икенсе автомобиль һата. Өҫтәүенә, башҡа салондар менән сағыштырғанда, юғарыраҡ хаҡҡа. Әлбиттә, һатыусы быларҙы инҡар итә. Йәнәһе, автомобилде Соколовтар үҙҙәре һораған, документтар ҙа бар. Судта ла автосалон клиенттары үҙҙәренең хаҡ булыуын иҫбатлай алмай. Ошонан сығып, «Уфа моторс» ғәҙел эшләй тип тә уйларға булыр ине, ләкин беҙҙең редакцияға уларға ялыуҙар килеүе дауам итә. Интернет селтәрендә лә автосалон эшмәкәрлеге менән яҡшы таныш кешеләр ойошманы урап үтергә кәңәш итә.\nРинат Вәлиев тимер атының һулышын мөмкин тиклем йышыраҡ тикшереп торорға тырыша. Егет «Гранта»һын ярты йыл элек кенә өп-өр яңы килеш һатып алыуына ҡарамаҫтан, уның сафтан сығыуынан ҡурҡа. Сөнки заводтан килгән автомобилдең гарантияһы юҡ. Бының сәбәбе Ринатҡа машинаны һатҡан ойошма уға өҫтәмә килешеү һәм гарантия бланкын бирмәүҙә. Документта был «Лада»ға автосалон тарафынан ҡуйылған ҡоролмалар, уларҙың хаҡы күрһәтелергә тейеш.\nРинат «Гранта»һы өсөн 540 мең һумдан ашыу аҡса түләгән. Башта машина хаҡы 450 мең булған да, ләкин автосалон өҫтәп ҡуйған ҡоролмалар, монтажлау эшен иҫәпкә алып сумма 100 меңгә артып китә. Өҫтәмә килешеүен талап итеп Ринат автосалонға ҡабаттан 7-8 тапҡыр килгән, ләкин тап уға «Гранта»ны һатҡан менеджер урынында юҡ, ә башҡалар эштең нимәлә икәнен белмәй, йә тағы әҙерәк көтөгөҙ тигән яуап ала. Ә бөгөн, камера алдында, менеджер егеткә тейешле документтар ебәрелде тип әйтә.\nЛәкин аҙаҡ, почта бүлегенә барып Ринат үҙенең исеменә бер ниндәй ҙә документтар килмәүен асыҡлай. «Уфамоторс» сираттағы тапҡыр егетте алдап оҙатып сығарып ебәрә. Хәҙер ултырып уйлаһам, баштан уҡ автосалон һатыусылары мут ҡыланғанын аңлайым ти Ринат, ләкин ул көндө күңелендә бер ниндәй ҙә шик ҡуҙғалмай.\n«Уфамоторс» алдында беҙ шулай уҡ уларҙың эшмәкәрлеге менән ҡәнәғәт булмаған тағы бер кешегә тап булдыҡ. Эренбург Миксонов Благовещендан килгән, эвакуаторҙа йөрөмәгән иҫке машинаһын да килтергән. Телефон әңгәмәһендә менеджерҙар уға кредитҡа яңы автомобиль һатырға, сафтан сыҡҡан «Ваз»ды утилгә ҡабул итергә вәғәҙә итә. Ләкин инвалид креслоһында ултырған кешене күреп, ойошма вәкилдәре унан кредитҡа ғариза ҡабул итеүҙән баш тарта. Шул уҡ ваҡытта юристар бының менән риза түгел. Бөтә банктар ҙа кредит биргәндә тәү сиратта аҡсаларын кире ҡайтарыуҙы ҡайғырта, шуға улар өсөн заем алыусының килеме булыуы төп шарт.\nЭренбург та быға тиклем кредит алғаным бар тип аңлата, башҡа ерҙә уның мөрәжәғәтен кире ҡағыу осраҡтары булмаған. «Уфамоторс» автосалоны эшмәкәрлегенә иң ҡыҙыу баһаны «Бәйләнештә» сайтында ошо исемде йөрөткән төркөмдәрҙә табып була. Ойошма төрлө ҡалаларҙа төрлө исемдәр аҫтында эшләй. Ләкин уларҙан автомобиль һатып алыусылар Мәскәү ойошмаһының бер филиалы менән дә ҡәнәғәт түгел. Кешеләр шулай уҡ вәғәҙә ителгән ҡышҡы тәгәрмәстәр көтә, документтарын ала алмай, судҡа мөрәжәғәт итә. Ҡайһы бер осраҡта был автосалонға барыу һаулыҡ ҡаҡшау менән тамамлана. Мәҫәлән, беҙгә Бөрө районында йәшәүсе Ситдиҡовтар шылтыратты. Ғаилә шулай уҡ «Уфамоторс»тан автомобиль һатып ала, ләкин алдана. Хәҙер ғаилә аҡсаһын ҡайтарырға тырыша, тик бер нәмә лә килеп сыҡмай. Илдар Ситдиҡов көйәләнеп, инфаркт хәленә етә. Шуға ла беҙ арзан хаҡҡа алданып, мутлашыусылар тоҙағына ынтылмауығыҙҙы үтенәбеҙ. Улар тап бер ҡатлы, ышаныусан кешеләрҙе, ауылдарҙа йәшәүселәрҙе төп башына ултыртып көн итә. Автомобилде рәсми дилерҙан алыуың мең хәйерле, теге йәки был марканы завод менән килешеү буйынса кем һатыуын шул уҡ етештереүсе сайтында табып була. Иғтибарлы булығыҙ!


Башҡортостан халҡына грипҡа ҡаршы прививка яһай башланылар | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\nБашҡортостан халҡына грипҡа ҡаршы прививка яһай башланылар\n05 сентября 2016 — 16:52 ГТРК «Башкортостан»\nБашҡортостан халҡына грипҡа ҡаршы прививка яһай башланылар.\nБыйыл белгестәр 1 миллиондан ашыу кешегә прививка яһарға ниәтләй. Шул иҫәптән 300 мең балаға прививка эшләнәсәк. Өлкәндәр араһында тәү сиратта медицина һәм мәғариф ойошмалары, транспорт өлкәһе, торлаҡ-коммуналь хужалыҡ хеҙмәткәрҙәренә, 60 йәштән үткән кешеләргә һәм хроник сирлеләргә прививка яһала. Бынан тыш, 80 мең студент һәм ете меңдән ашыу хеҙмәткә алыныусы вакцинация үтергә тейеш. Республикаға өлкәндәрҙе иммунизациялау өсөн 900 мең, балаларға 116 меңдән ашыу доза вакцина килтерелгән. Вакцинация грипп менән сирләү хәүефен, үлем осраҡтарын кәметә, өҙлөгөүҙәрҙе иҫкәртә, тип билдәләй белгестәр.


Республикала киҙеү сигенмәй: бер аҙнала 27 меңдән ашыу кеше киҫкен респиратор вирус инфекцияһы менән ауырыған\n3 Апрель 2018, 12:55\nӨФӨ, 2018 йыл, 3 апрель. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ғәлиә Нәбиева/. Башҡортостанда киҫкен респиратор вирус инфекцияһы менән ауырыу буйынса эпидемик сик 12 процентҡа артҡан. Марттың һуңғы аҙнаһында республикала 27 741 кеше ауырыған, тип хәбәр иттеләр Роспотребнадзорҙың төбәк идаралығында. Алдағы аҙна менән сағыштырғанда эпидемик сик 8 процентҡа кәмегән, тип асыҡлыҡ индерҙеләр ведомствола. Матбуғат хеҙмәте белгестәре төбәктә элеккесә А һәм Б тибындағы киҙеү менән ауырыу осраҡтары теркәлгәнен иҫбатланы. Эпидемиологтар төбәктә ауырыуҙың артабанғы үҫеше буйынса фараздар биреүҙән тыйыла.\n19-25 мартта Рәсәй Федерацияһында дөйөм халыҡ буйынса 29 субъектта киҙеү һәм киҫкен респиратор вирус инфекцияһы менән ауырыу аҙналыҡ эпидемик сиктән артҡан. Үҙәк ҡала буйынса эпидемик сиктең артыуы һигеҙ ҡалала теркәлгән.\nЯңы тыуған сабыйҙарҙан ике йәшкәсә балалар араһында 10 төбәктә киҙеү һәм киҫкен респиратор вирус инфекцияһы менән ауырыу аҙналыҡ эпидемик сиктән артҡан, 3-6 йәштәге балалар араһында – 18, 7-14 йәштәгеләр араһында – 21, 15 йәштән өлкәндәр араһында – 27 төбәктә.\nАҙна эсендә 10 меңдән ашыу кеше лаборатор тикшереү үткән. Киҙеү вирусының өлөшө 67,8 процентҡа артҡан, В (21,7%) һәм А(H1N1) pdm09 (25,54%) киҙеүе вирустары өҫтөнлөк итә.\nТеги:киҙеүкиҫкен респиратор вирус инфекцияһыэпидемик сик


Башҡортостандан 132 уҡыусы Кремль шыршыһына барасаҡ // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nБашҡортостандан 132 уҡыусы Кремль шыршыһына барасаҡ\n10:01, 23 декабря 2009 Йәмғиәт\nРәсәйҙең бөтә төбәктәренән уҡыусылар ҡатнашасаҡ традицион президент шыршыһы 26 декабрҙә Дәүләт Кремль һарайында үтәсәк. Башҡортостандан байрамға 132 уҡыусы барасаҡ. Былар балалар йорттарында тәрбиәләнеүселәр, социаль яҡланмаған ғаиләләрҙән балалар, уҡыу алдынғылары, предмет олимпиадаларында, төбәк һәм дөйөм Рәсәй кимәлендәге ярыштарҙа, конкурстарҙа, фестивалдәрҙә еңеүселәр, призерҙар һәм лауреаттар. Шулай уҡ делегация составында – хәрби бурысын үтәгәндә һәләк булған хәрби хеҙмәткәрҙәр ғаиләләренән балалар.\nБаш ҡалала балалар экскурсияла һәм “Измайлово” концерт комплексында үтәсәк “Бейеүсе фонтандар циркы” тамашаһында буласаҡ.\nДәүләт Кремль һарайында улар музыкаль-театрлаштырылған тамашаны ҡараясаҡ, ҙур уйын программаһында ҡатнашасаҡ. Кремль шыршыһы тураһында иҫтәлеккә һәр балаға бүләк-сувенир тапшырыласаҡ.\nБР Мәғариф министрлығынан хәбәр итеүҙәренсә, был сара һигеҙенсе йыл рәттән үткәрелә. Был ваҡыт эсендә илдең төп шыршыһына республиканан 1000-дән ашыу бала барып ҡайтты.\nБашҡортостан баш ҡалаһында ла Яңы йыл тамашалары башланды. Традиция буйынса уларҙы Конгресс-холда үткән Президент шыршыһы асты. 23 һәм 24 декабрҙә ошонда уҡ аҙ тәьмин ителгән һәм күп балалы ғаиләләрҙән балаларға , шулай уҡ балалар йорттарында һәм социаль приюттарҙа тәрбиәләнеүселәргә әкиәт күрһәтеләсәк.


"Әл дә гармунсы түгелмен, уйнар ҙа илар инем..."\n25 Ноябрь , 12:35\nБөгөн – Гармунсылар көнө Беҙ бала саҡта йәйге кистәрҙә ауыл урамдары гармун моңона күмелер, концерттар был мөғжизәле уйын ҡоралынан башҡа үтмәҫ ине. Киске уйындарҙа ла йәштәр магнитофондан ағылған көйҙәргә ҡарағанда гармун моңона бейеүҙе артығыраҡ күрҙе. Хәҙер гармунсылар бармаҡ менән генә һанарлыҡ булһа, ул саҡта хатта ҡатын-ҡыҙҙар араһында ла гармунсылар күп булды. Шуларҙың береһе – Сорғояҙ ауылында тыуып үҫеп, оҙаҡ йылдар Яңы Хвалын утарында йәшәүсе Мәҙинә апай Псәнчина булыр.\nМәҙинә Рафиҡ ҡыҙы Псәнчина ғаиләһе менән 1975 йылда Яңы Хвалын ауылына күсеп килгәс, тәүҙә мәктәп ашханаһында эшләй, аҙаҡ китапхана эшенә күсә һәм башкөлләй китап донъяһына сума.\nАуыл китапханасыһы, әлбиттә, китап биреп кенә ултыра алмай, күпселектә ул клуб һәм ауыл Советы хеҙмәткәрҙәренә ауылдағы барлыҡ сараларҙы үткәреүҙә төп ярҙамсы була. Китапханасылар – клуб хеҙмәткәрҙәренең уң ҡулы, Мәҙинә апай ҙа бар мәҙәни сараларҙа үҙе лә әүҙем ҡатнаша. Дәртле итеп гармунда һыҙҙыра, ҡумыҙҙа уйнай, бәрхәттәй йомшаҡ, моңло тауышы менән йырлап, күптәрҙең күңелен әсир итә.\nӘйткәндәй, Мәҙинә апай шиғырҙар ҙа яҙа. Уларҙың бер нисәүһе “Мораҙым” гәзите биттәрендә лә донъя күрҙе.\nДонъянан йәм табып, күңел йылыһын башҡаларға ихлас таратып йәшәй ул һәүәҫкәр гармунсы Мәҙинә Рафиҡ ҡыҙы Псәнчина.\nГөлназ СӘЙЕТБАТТАЛО ВА.


Сальсомаджоре-Терме — Башҡорт Википедияһы\n44°48′53″ с. ш. 9°58′46″ в. д.\n19 710 кеше (1 ғинуар 2018)\n157 ± 1 метр\nЛюксей-ле-Бен[d], Хаммам-Лиф[d], Ялта[d], Экс-ле-Бен[d] һәм Кутро[d]\nМедезано[d], Вернаска[d], Альсено[d], Фиденца[d] һәм Пеллегрино-Парменсе[d]\n81,5 км² (9 октябрь 2011)\nСальсомаджор-Тер (итал. Salsomaggiore Terme) — Италия ҡалаһы, Эмилия Романья төбәгендә Парма административ үҙәгенә буйһонған ҡала.\nХалыҡ һаны 17 875 кеше тәшкил итә, халҡының тығыҙлығы 221 кеше/км². 81 км² майҙанды биләй. Диңгеҙ кимәленән 157 метр бейеклектә урынлашҡан. Ҡаланың почта индексы — 43039. Телефон коды — 0524.\nҠаланың ҡурсалауы-яҡлаусыһы итеп изге Виталий Миланский иҫәпләнә. Байрамы йыл һайын 28 апрелдә үткәрелә. Сальсомаджоре Терме – Италияның ҙур булмаған курорт ҡалаһы. Ул бик матур тәбиғәтле Парма убаларында тора. Ҡала бәләкәй булыуына ҡарамаҫтан, һуңғы 50 йыл эсендә туристарҙың иғтибарын үҙенә йәлеп итеп тора: бында йыл һайын «Италия һылыуҡайы» конкурсы үткәрелә.\nСальсомаджоре термаль курорт булараҡ, үҙ тарихын Мария Луиза Австрийская ваҡытынан алып иҫәпләй:ул термаль һыу менән дауаланыуҙы модаға индергән. Сальсомаджоре Терме исеме үк бында соляр һыуҙар менән борондан халыҡ дауаланғаны тураһында һөйләп тора. Курортта бер нисә төрлө үҙенсәлекле минераль сығанаҡтар бар, мәҫәлән: «Aqua Madre» - үҙ эсенә йод алған кальцийһыҙ, тимерһеҙ эҫе һыу. Сальсомаджоре Терме ҡалаһында ошо сығанаҡтар нигеҙендә төрлө термаль комплекстар бар. Шуларҙың иң билдәлеһе - Берзиери палаццоһы. Был комплекс Сальсомаджоре Терме ҡалаһының үҙәгендәге Берзиери майҙанында урынлашҡан. Комплекс урындағы һыуҙарҙың шифалы үҙенсәлектәрен беренсе булып асҡан табип Лоренцо Берзиери хөрмәтенә уның исеме менән аталған. Комплекс бинаһы күркәм мозаика һәм фрескалар менән биҙәлгән, улар һыуҙың шифалы һәм көслө булыуының символын күрһәтеп тора.\nСальсомаджоре Терме ҡалаһының иң шәп хәҙерге заманса фешенебелле термаль комплексы - Зойа Спа - ҙур Маццини паркында урынлашҡан. Был термаль шифаханала эстетик медицина һәм гидротерапия дауалау күрсын үтергә мөмкин.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Сальсомаджоре-Терме&oldid=1091082 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 11:14 7 ноябрь 2021 үҙгәртелгән.


Өфөлә буласаҡ эшҡыуарҙар өсөн “түңәрәк ҡор” ойошторола // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nӨфөлә буласаҡ эшҡыуарҙар өсөн “түңәрәк ҡор” ойошторола\n10:35, 27 октября 2009 Иҡтисад\n30 октябрь баш ҡаланың Ҡала мәҙәниәт һарайында “Буласаҡ эшҡыуар” тип исемләнгән “түңәрәк ҡор” йыйыласаҡ. Унда “Йәштәр нисек бизнесҡа килә?”, “Нисек үҙ эшеңде асырға?” һәм башҡа мәсьәләләр ҡараласаҡ.\n“Түңәрәк ҡорҙо” Өфө ҡалаһы ҡала округының Орджоникидзе районы хакимиәтенең мәҙәниәт бүлеге һәм “Рәсәй терәге” Бөтә Рәсәй кесе һәм урта эшҡыуарлыҡтың йәмәғәт ойошмаһының Башҡорт төбәк бүлексәһе ойоштора.\nСарала киләсәктә эшҡыуар булырға ниәтләнгән студенттар, бизнестың төрлө тармаҡтарынан йәш эшҡыуарҙар, йәмәғәт ойошмалары вәкилдәре ҡатнашасаҡ.\nБуласаҡ эшҡыуарҙар бизнесмендарҙың нисек уңышҡа ирешеүҙәре тураһында бизнес-тарихтарын тыңлаясаҡ һәм үҙ һорауҙарын бирәсәк. Шулай уҡ был сарала “Буласаҡ эшҡыуар” йәштәр ойошмаһын булдырыу ҙа планлаштырыла.\nТеги: Түңәрәк ҡор


Өфө йәрминкәләрендә 1500 тоннаға яҡын картуф һатылған\n27 Сентябрь 2011, 10:03\nБашҡортостанда ял көндәрендә үткән йәрминкәләрҙә 1458 тоннанан ашыу картуф, 956 тонна йәшелсә, шул иҫәптән 125 тонна кишер, 182 тонна кәбеҫтә, 78 тонна сөгөлдөр, 570 тонна һуған, 217 тонна ит, 90 тонна бал һатылған. БР Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, ауыл эшсәндәре республиканың 15 ҡалаһының һәм биш район үҙәгенең майҙандарында сауҙа итеүҙе ойошторған. Бында киң ассортиментта үҙҙәре етештергән ит һәм һөт продукцияһы, он, ярма һәм кондитер изделиелары, йәшелсәләр, картуф, бал, үҫентеләр тәҡдим ителгән.\nҺатылған продукция күләменең 70 проценттан ашыуы Өфө йәрминкәләренә тура килгән. Баш ҡаланың 16 майҙанында 46 муниципаль райондан килгән ауыл хужалығы тауарҙары етештереүселәре сауҙа алып барған. Унан алдағы ял көндәре менән сағыштырғанда хаҡтарҙың кәмеүе күҙәтелгән. Мәҫәлән, картуф 2 һумға арзанайып, уның бер килограмы 8-12 һумға һатылған, кәбеҫтә хаҡы 4 һумға төшкән (6-10 һум), бал – 50 һумға (280 һумдан башлап).


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - ЫНТЫЛЫШТАРЫБЫҘ КӘҮҘӘЛӘНЕШЕ... - 2021 - Мәҡәләләр\nБайрам көнөндә Башҡортостан Республикаһы гербы һәм гимнының нисек ижад ителеүе тураһында авторҙарының иҫтәлектәрен биреп, ул сағыу ваҡиғаларҙы тағы бер тапҡыр күҙҙән үткәрәйек әле, тинек.\nБР Дәүләт гербы авторы Фазлетдин ИСЛАХОВ хәтирәһенән: Рәссамдар араһында Башҡортостан Республикаһы Гербын эшләргә конкурс иғлан ителгәс, был эшкә айырыуса сәмләнеп, илһамланып тотондом. Минең күҙ алдына ул тәүҙә үк шундай булып кәүҙәләнде: Дәүләт гербында мотлаҡ башҡорт халҡының тарихын, уның рухи донъяһын сағылдырған төп элементтар урын алырға тейеш. Ә уларҙы нимәләр кәүҙәләндерә һуң? Әлбиттә, башҡорт халҡының быуаттан-быуатҡа күсә килгән изге ынтылышы - ирек, ғәҙеллек һәм азатлыҡ һөйөүе, уның өсөн көрәше, ә рухи донъяһында яуҙа - яуҙаш, юлда - юлдаш, ғәҙәти тормошонда моңдашы булған ете тажлы ҡурайы! Азатлыҡ һәм ирек өсөн көрәштә батырҙарыбыҙ, шөкөр, күп булған, ә бына уларҙың бөтәһенең сифаттарын дөйөмләштереп, үҙендә уларҙың образ-һыҙаттарын бергә туплаусы батырҙарҙан батырыбыҙ - ул, әлбиттә, Салауат Юлаев. Милли геройыбыҙ башҡорттоң ирек юлында баш һалған башҡа бик күп батырҙарының ҡаһарманлыҡтарын да ҡабатлай, шул уҡ ваҡытта тыуған иле, ғәзиз Уралын данлаусы шағир-импровизатор ҙа. Тимәк, Салауатыбыҙ образын һынландырыусы һыбайлы һәйкәл урын алырға тейеш гербта, тип уйланым мин. Салауатҡа һәйкәл - ул аныҡ бер шәхестең генә түгел, ә көрәшсе батырҙарыбыҙҙың дөйөмләштерелгән образы, Башҡортостандағы күп милләтле халыҡтар араһындағы дуҫлыҡ символы ла бит ул.\nБына шулай тыуҙы миндә Герб идеяһы. Эскиздар тәүҙә "Башҡортостан" гәзитендә баҫылып сыҡты. Күп һанлы гәзит уҡыусыларға ла иң уңышлы тип табылған эштәрҙе һайлап алыу форсаты бирелде. Минең эскиз ҡалҡып килгән ҡояш нурҙары фонында Салауат Юлаев һәйкәле һүрәтләнеше, аҫтараҡ ете тажлы ҡурай һәм республикабыҙ флагы төҫөндәге таҫма. Аҡ һыҙат өҫтөнә "Башҡортостан" тип яҙылған.\nҠырҡ бишләп эш араһынан минең эскиз һайланып алыныуы менән бәйле хистәрҙе әйтеп тә аңлатырлыҡ түгел, әлбиттә. Ғорурлыҡ та, бик ныҡ тулҡынланыу ҙа кисерәм әле булһа. 1993 йылдың октябрендә парламент сессияһы мин эшләгән Герб проектын ҡарауға сығарҙы һәм раҫланы. Яңы Башҡортостаныбыҙҙың Дәүләт символикаһы шулай ҡабул ителде.\nБашҡортостан Республикаһының дәүләт гимны музыкаһы авторы Фәрит ИҘРИСОВ хәтирәһенән: Һис һүҙһеҙ, ошо үткән йылдар эсендәге иң әһәмиәтле ҡаҙаныш - дәүләт гимны, гербы һәм флагы. Улар - республикабыҙ символдары булып тора. Ә символдар үҙе үк халыҡтың уникаль рухи ҡаҙанышы. Республикабыҙҙың дәүләт гимнының музыкаһы күптән яҙылған булһа ла, һүҙҙәре унан һуң ғына ҡабул ителде. Беҙҙең флагыбыҙҙы һәм гербыбыҙҙы һәр ерҙә лә күрергә була, тик бына гимнға әллә ни әһәмиәт биреп еткермәйбеҙ. Шуға күрә мин республикабыҙҙың дәүләт гимны һәр мәктәптә, балалар баҡсаһында өйрәнелһен ине, тип теләйем. Гимндың һүҙҙәрен яҙыусыларҙың береһе Рауил Бикбаев: "Башҡортостан гимны - ул беҙҙең Конституциябыҙҙың квинтэссенцияһы булып тора", - тип әйткәйне. Йәғни, бөтөн Конституция закондары заманға ярашлы яҙылған булһа, беҙҙең гимн һүҙҙәрендә Конституцияның рухи сағылышы ғына түгел, ә булмышыбыҙ, тарихыбыҙ ҙа сағылған. Беҙҙең гимныбыҙ шул тиклем мөһабәт, ғорур яңғырай. Ул дуҫлыҡҡа, татыулыҡҡа, берҙәмлеккә әйҙәй. Шулай тыныс, дуҫ йәшәүебеҙҙә гимныбыҙҙың да өлөшө барҙыр, тип уйлайым.\nГимндың көйөн мин бер төн эсендә яҙһам да (1990, 11 октябрь), ул моңдо мин айҙар, йылдар буйы күңелемдә тыуҙыра килдем. Был көйгә мин республикама, тыуған илемә, халҡыма, милләтемә булған мөхәббәтемде һалырға тырыштым. Флагыбыҙҙа сағылған ҡурай тураһында гимнда шундай һүҙҙәр бар: "Киләсәккә яҡты нур-моң сәсә һинең ғорур, рухлы байрағың..." Ҡурайыбыҙ нурҙар ҙа, моңдар ҙа сәсеп торһон, тигән теләктәр һалынған был һүҙҙәрҙә. Шулай уҡ халҡыбыҙҙың иреккә, азатлыҡҡа ынтылышы ла, изге теләге лә сағыла уның эстәлегендә. Гимнда: "Рәсәй менән бөйөк берҙәмлек", - тигән һүҙҙәр ҙә бар.\nОшо үткән йылдар эсендә күп ҡаҙаныштарға өлгәштек. Миҫалға үҙем эшләгән өлкәне әйтеп үтер инем: төрлө халыҡ-ара конкурстарҙа ҡатнашыуыбыҙ, республикабыҙҙың һәр районында мәҙәниәт һарайҙары асылыуы, үҙешмәкәр сәнғәттең үҫешеүе мәҙәниәтебеҙ кимәленең яңы баҫҡысҡа күтәрелеүен дәлилләүсе миҫалдар. Башҡорт дәүләт опера һәм балет театры бер нисә тапҡыр "Алтын битлек" фестивалендә ҡатнашып, ҙур уңыш яуланы. Шулай уҡ "Туғанлыҡ" фестивалдәре үткәрелә. Төрлө илдәр театрҙарының үҙ-ара аралашыуы бик яҡшы күренеш, улар тәжрибә уртаҡлаша, бер-береһенән өлгө лә ала. Халҡыбыҙ киләсәктә лә берҙәм булып, бәхетле йәшәһен ине.\nЯҙылған: 08.10.21 | Ҡаралған: 41


Килем ауылында шәжәрә байрамы үтте // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nКилем ауылында шәжәрә байрамы үтте\n15:39, 23 мая 2012 Йәмғиәт\nБүздәк районының Килем ауылы мәҙәниәт йортонда Рәсәй тарихы йылы сиктәрендә Шәжәрә байрамы үтте. Ул «Килем» татар тарихи-мәҙәни үҙәге менән ойошторолдо. Байрамда урындағы хакимиәт етәкселәре, ауыл халҡы, Килем урта мәктәбе уҡытыусылары һәм уҡыусылары, Мәскәүҙән һәм Татарстандан ҡунаҡтар ҡатнашты.\nБайрамда күп ғаиләләрҙең шәжәрәләре, төрлө стендтар тәҡдим ителде, матур концерт ойошторолдо. «Яҙғы тамсы» республика смотр-конкурсы дипломанты Илнур Халиков «Эх, алмаһы!» татар халыҡ йырын башҡарҙы. Шәжәрә байрамы күмәкләп сәй эсеү менән тамамланды.\nТеги: милли мәҙәниәт,тарихи-мәҙәни үҙәк,шәжәрә байрамы,тарих


Башҡорт теле һәм әҙәбиәте - Тултырыусы\n| Инеү | RSS Йәкшәмбе, 17.02.2019, 22:06\nҺөйләмдә ҡылымды асыҡлаусы эйәрсән киҫәк тултырыусы тип атала. Тултырыусы ҡараған ҡылым һөйләмдә күбеһенсә хәбәр ролен башҡара. Тултырыусы төбәү, төшөм, сығанаҡ һәм урын-ваҡыт килештәрҙең һорауҙарына, кем менән? нимә менән? кем өсөн? нимә өсөн? кем тураһында? нимә тураһында? кем тарафынан? нимә тарафынан? кем булып? нимә булып? кем итеп? нимә итеп? кем урынына? нимә урынына? һорауҙарына яуап ҡайтара.\nТултырыусы түбәндәгесә белдерелә:\n· Төбәү, төшөм, сығанаҡ һәмурын-ваҡыт килештәге исемдән һәм бүтән һүҙ төркөмдәренән килә: Тауҙары — алтын-көмөшкә, һыуҙары — балыҡҡа, ҡырҙары — игенгә, урмандары һылыу ағастарга бай ул ерҙең. (Р. Ниғмәти.). Ҡайындың туҙын маҡта, имәндең үҙен маҡта. (Мәҡәл.) Астан ҡаҙан аҫтырма, яланғастан кейем бестермә. (Мәҡәл.) Гёте башҡорт егеттәренең думбырала, ҡумыҙҙа һәм ҡурайҙа уйнауҙарын ҡыҙыҡһынып тыңланы, төрлө нәмәләрҙе һорашты. (Я. Хамматов.)\n· Тултырыусы вазифаһын менән, өсөн, башҡа, тыш, тураһында, тарафынан, булып, итеп, урынына бәйләүестәре менән килгән исемдәр йәки бүтән һүҙ төркөмдәре үтәй: Улың менән маҡтанма, улыңдың эше менән маҡтан. (Мәҡәл.) Егет үҙе өсөн тыуа, иле өсөн үлә. (Мәҡәл.) Әсәйем менән Серафим ағай нефть тураһында, буровойҙағы мәшәҡәт хаҡында һөйләшеп ултыралар. (Ә. Бикчәнтәев.) Эшселәр һәр көн ҡаланың ҡыҙылдар тарафынан алыныуын көтәләр. (М. Ғафури.) Ауыл хужалығы мәктәбенә мөдир булып яңы кеше килде. (А. Таһиров.) Ҡотлобаев колхозда ике йыл ғына агроном булып эшләне лә рәйес итеп үрләтелде. (Ә. Хәкимов.) Мин һине, ҡустым, Аҡназар урынына үҙемә ярҙамсы итеп алам. (Б. Бикбай.)\nТултырыусылар тура һәм ситләтелгән тултырыусыларға бүленә.\nТура тултырыусы эш-хәрәкәт төшкән предметты аңлата. Ул һәр ваҡыт төшөм килештә тора, ә хәбәр күсемле ҡылымдан килә. Тура тултырыусы билдәле төшөм килештә лә, билдәһеҙ төшөм килештә лә килергә мөмкин. Мәҫәлән: Мин хатты яҙам. Мин хат яҙам. Тәүге һөйләмдә бер билдәле хат тураһында һүҙ бара, ә икенсеһендә ниндәйҙер билдәһеҙ хат хаҡында әйтелә.\nҠайһы бер һүҙҙәр һәр ваҡыт билдәле төшөм килештә генә ҡулланыла:\n§ Кешенең исемен, фамилияһын белдергән һүҙҙәр: Мин Мәскәүҙә Рәсимәне осраттым. (Мин Мәскәүҙә Рәсимә осраттым тип һөйләмәйҙәр.)\n§ Тултырыусы ролен башҡарған һүҙҙең алдында был, теге, ошо, шул, былтырғы, кисәге, быйылғы, бөгөнгө, ауылдағы, ҡалалағы аныҡлаусылары торһа, тултырыусы тик билдәле төшөм килештә килә: Мин был кешене белмәйем. Ул ҡалалағы апайымды күргән.\nБүтән тултырыусыларҙың һәммәһе лә ситләтелгән тултырыусы тип йөрөтөлә. Улар төшөм килештән башҡа бөтә килештәрҙә лә ҡулланыла һәм төрлө бәйләүестәр менән килә: Йәштәрҙә ололарса ҡарата ихтирам булдырыу хаҡында нығыраҡ уйланһаҡ икән. («Башҡортостан ҡыҙы».)\nШулай итеп, һөйләмдең үҙенсәлегенә ҡарап, тултырыусы үҙ аллы һәм буйһондороҡло булып килергә мөмкин. Әгәр тултырыусы күсемһеҙ ҡылымға ҡараһа, ул саҡта тултырыусы билдәле дәрәжәлә үҙ аллы була, әгәр ул күсемле ҡылымға бәйләнһә, тултырыусы буйһондороҡло эйәрсән киҫәк булып йөрөй.\nУраҡсин З.Ғ., Ишбаев К.Ғ. Хәҙерге башҡорт теле. Педагогия институтының башланғыс кластар факультеты студенттары өсөн дәреслек. Өфө, Башҡортостан китап нәшриәте,1986,300-308-се биттәр.\nСәйетбатталов Ғ.Ғ. Әсә теле. Синтаксис. 7-8-се синыфтар өсөн дәреслек. Өфө, Китап,2001,16-57-се биттәр.


Төбәктең 19 районында урман янғыны хәүефе арҡаһында ғәҙәттән тыш хәл режимы индерелгән // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nТөбәктең 19 районында урман янғыны хәүефе арҡаһында ғәҙәттән тыш хәл режимы индерелгән\n15:08, 9 августа 2012 Йәмғиәт\nБашҡортостандың 19 районында урман янғыны хәүефе арҡаһында ғәҙәттән тыш хәл режимы индерелгән. Республика Хөкүмәтенең тейешле бойороғона ҡул ҡуйылған.\nТөбәктең Әбйәлил, Асҡын, Баймаҡ, Балаҡатай, Белорет, Бөрйән, Ғафури, Дыуан, Ейәнсура, Йылайыр, Ишембай, Ҡариҙел, Ҡыйғы, Күгәрсен, Мәсетле, Нуриман, Салауат, Учалы һәм Хәйбулла райондарында һуңғы ваҡытта урман янғындары буйынса киҫкен хәл күҙәтелә.\nШулай итеп, һуңғы ике тәүлектә генә төбәктә 79 гектар майҙан уттан зыян күргән.\nӘлеге ваҡытта Ейәнсура, Күгәрсен һәм Бөрйән райондарында дүрт урман янғыны һүндерелмәгән, уларҙың дөйөм майҙаны 15,6 гектар тәшкил итә. Уларҙың икәүһе әлегә таралыуҙан туҡтатылған, тип хәбәр иттеләр БР Урман хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәтенән.\nВедомствонан хәбәр итеүҙәренсә, ғәҙәттән тыш хәл режимы әлеге райондарҙа 2012 йылдың 14 июлендә индерелгән айырым янғынға ҡаршы режим саралары комплексын нығытыуҙы күҙ уңында тота.\nБашҡортостандың Урман хужалығы министрлығына урман янғындарын һүндереүгә көстәр һәм средстволар әҙерләргә, шулай уҡ уттан зыян күргән урман культураларын иҫәпкә алырға ҡушылды. Республиканың Тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министрлығына күрһәтелгән райондарҙа ғәҙәттән тыш хәл режимы индерелгән осорҙа һунар итеүҙе тыйыу мөмкинлектәрен тикшереү, шулай уҡ республика кимәлендәге айырыуса һаҡланған тәбиғәт территорияларында янғын хәүефһеҙлеген тәьмин итеү бурысы йөкмәтелде.\nТәбиғәттән файҙаланыу өлкәһендә күҙәтеү буйынса федераль хеҙмәттең БР буйынса идаралығына федераль кимәлдәге ҡурсаулыҡтарҙа һәм милли парктарҙа янғын хәүефһеҙлеген тәьмин итергә ҡушылды.\nМуниципаль райондар хакимиәттәре урман янғындарын һүндереүҙе ойоштороу буйынса оператив штабтар булдырырға, урман хужалыҡтарына һәм БР Урман хужалығы ҡарамағында булған дәүләт унитар предприятиеларына ярҙам күрһәтергә тейеш.\nБынан тыш, Рәсәй Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығының Башҡортостан буйынса Баш идаралығына ауылдарға һәм иҡтисад объекттарына хәүеф янағанда урман янғындарын һүндереү өсөн оператив төркөмдәр ойошторорға тәҡдим ителде.\nБР Урман хужалығының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, янғын хәүефе миҙгеле башланғандан алып Башҡортостанда йәмғеһе 166 урман янғыны теркәлгән, уларҙан 880 гектар майҙан зыян күргән.


Өфөлә билбау көрәше буйынса республика йыйылма командаһына һайлап алыу ярыштары үтә\nЯҡшы сығыш яһаусылар октябрҙә Ҡазанда үтәсәк ил чемпионатында ҡатнашасаҡ. Рәсәй турнирында еңеү яулаусылар иһә донъя кимәле ярыштарына эләгәсәк.\nАлышта еңеү башлыса спортсының техникаһы яҡшы булыуҙан тора. Бының өсөн көрәшселәр алымдарҙы күнекмәләрҙә ҡат-ҡат ҡабатлай. Ләкин ярышташың тәжрибәле булған осраҡта был ғына етмәүе мөмкин. Алыш тактикаһын дөрөҫ һайлау ҙа бик мөһим.\nРадмир Бикмаев, ярышта ҡатнашыусы /Шаран районы/: «Мин баштан уҡ икенсе номер булып эшләргә йыйынғайным. Йәғни ярышташымдың хата ебәреүен көттөм. Ул яңылышҡас контратака үткәреп салҡан йыҡтым».\nЭмоциялар келәмдә генә түгел, көйәрмәндәр араһында ла ҡайнай. Әле улар ҡыҙҙар өсөн янып-көйә. Гүзәл заттарға ла келәмдә бөтә көсөнә көрәшергә тура килә, кире осраҡта йыйылма командаға ишек асылмай. Спортсылар араһында конкуренция ҙур, баш ҡалаға бөтә республиканан иң көслөләр йыйылған.\nҺайлап алыу ярышынан инде абруйлы көрәшселәр ҙә ситтә ҡалмай. Мәҫәлән ике тапҡыр донъя чемпионы Артур Зөлҡәрнәев республиканың йыйылма командаһына былай ҙа эләгә. Тик егет барыбер келәмгә сығырға тигән ҡарар ҡабул итә.\nТренерҙар тап ошо егеттәрҙең яҡшы сығыш яһаясағына өмөт итә, спортсылар ҙа һынатмаҫҡа тырыша. Бай титулдар коллекцияһы булған көрәшселәр ярышҡа етди ҡарай, бында улар яҡшы формала килгән. Һәм үҙҙәренең йыйылма командаға эләгергә лайыҡлы булыуын келәмдә иҫбатларға әҙер.


Миәкә районы Башҡортостанда беренселәрҙән булып шәкәр сөгөлдөрөн йыйып алды // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nМиәкә районы Башҡортостанда беренселәрҙән булып шәкәр сөгөлдөрөн йыйып алды\n13:26, 10 октября 2013 Иҡтисад\nМиәкә районы аграрийҙары Башҡортостанда беренселәрҙән булып шәкәр сөгөлдөрөн йыйып алды. Сөгөлдөр үҫтереүселәр был техник культураға бүленгән 930 гектар майҙандан 26,3 мең тонна тирәһе татлы тамыраҙыҡ ҡаҙып алды.\nТөбәктең Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, “татлы ураҡ” Кушнаренко, Стәрлебаш һәм Федоровка райондарында аҙағына яҡынлаша. Һәр ҡайһыһында әлеге ваҡытҡа сәсеү майҙанының 90 процентынан күберәге йыйып алынған.\nДөйөм алғанда, республика буйынса шәкәр сөгөлдөрө 34,9 мең гектар майҙанда ҡаҙып алынған, ул планлаштырылғандың 66 процентын тәшкил итә.\nҺәр гектарҙан уртаса уңыш 342 центнер тәшкил итеп, Башҡортостанда 1, 194 миллион тонна шәкәр сөгөлдөрө ҡаҙып алынған да инде.


Хәрби традицияларға тоғролоҡ\nЫрымбур өлкәһендә «Волга буйы зарницаһы-2015» уйындары үтте.Федераль округтың 14 республика һәм өлкәһе ҡатнашҡан сарала Башҡортостан данын Дыуан районы үҫмерҙәре командаһы яҡланы.\nКейемеңә ҡарап ҡаршы алырҙар,аҡылыңа ҡарап оҙатырҙар. «Волга буйы зарницаһы-2015» уйындарына килгән Дыуан малай-ҡыҙҙары хәрби формаларын да етди әҙерләгән. Команданың йыры ла көслө һәм тигеҙ яңғырарға тейеш.\nВолга буйы зарницаһы өсөнсө йыл рәттән Ырымбур ерендә үтә. 8-10 синыф уҡыусыларынан торған һәр командаға йүгереү, йөҙөү, көс гимнастикаһы, граната ырғытыу, автомат һүтеп ҡороу һәм пневматик винтовканан ата белеү талаптары ҡуйылды.\nӘлегә үҫмер малай һәм ҡыҙҙҙарҙың автоматтан атырға йәше етмәгән.Шуның өсөн улар пневматик винтовканан атыу өсөн бирелгән һәр пуляны сәпкә эләктерергә тырыша. Был спорт төрөнөң сығымдары ла әҙ түгел. Винтовкаларҙы күп командалар үҙ аҡсаларына йә бағыусылар ярҙамы менән һатып алған.\nЕвгений Кузнецов, Дыуан районының «Патриот» клубы етәксеһе: «Балалар ата белә, яҡшы әҙерләнделәр.Дыуан лицейына рәхмәт, беҙгә яҡшы винтовка алып бирҙеләр. Атыу өсөн костюм кейергә лә рөхсәт ителә. Уны алырға Республика лицей-интернатынан Азат Ҡәиров ярҙам итте».\nЯмғыр яуғанда бина эсендә,ҡояш булғанда яланда.Иң сағыу тамашаларҙың береһе - асыҡ яландағы тактик уйындар. Әммә берсә аяғүрә, берсә шыуышып хәрәкәт итеү һәр кемгә лә еңел бирелмәй шул.\nҺуғыш уйынында ҡатнашыусыларға өлкәнерәк дуҫтары - Өфө районының Әлкә полигоны хәрбиҙәре ярҙам итте. Әммә улар яҡташлыҡ хистәренә бирелмәй, талаптарҙы һәр республика, өлкә, край командаларына бер тигеҙ юғары ҡуя. Шишмә егете Артур Аҙнағолов бер йыл хеҙмәт итеп ҡайтҡас, атаһы хеҙмәт иткән Әлкә полигонына контракт буйынса килгән.\nАҙашҡанда юл табыу серҙәренә заманында компас ярҙамында ғына өйрәтәләр ине. Бөгөнгө уҡыусылар инде йүнәлеш билдәләү спорт номинацияһында үҙҙәрен тапҡырлыҡҡа һәм зирәклеккә һынай. Зарницала ҡатнашыусылар картаға ҡарап урынды тиҙ билдәләү, финишҡа тиҙерәк етеү өсөн тирләп-бешеп йүгерҙе.\nВолга буйы зарницаһындағы биш көндөң һәр береһе Бөйөк Ватан һуғышындағы йылдарға арналды. Үҫмерҙәр патриотик темаға йырҙар, шиғырҙар тыңланы. Һәр көн номинациялары буйынса еңеүселәр билдәләнеп, кубоктар, иҫтәлекле бүләктәр тапшырылды. Йәштәрҙең бер генә сәғәте лә тиерлек буш булманы. Физик көс талап иткән ярыштар ҙа күп булғас туҡланыу ҙа көсәйтелгән рацион менән ойошторолғайны. Бер һүҙ менән әйткәндә, малай-ҡыҙҙарҙың «ашағанда ҡолағы һелкенде, эшләгәндә йөрәге елкенде.» Урындарға килгәндә, Дыуандар 7 номинацияла беренселекте яулап, Башҡортостан данын юғары күтәрҙе.Тактик уйын, сафтарҙа йөрөү, атыу, көс гимнастикаһы, автомат һүтеп ҡороу, визик карточкаһы, мең метрға йүгереүҙә уларға тиңләшеүсе булманы. Өҫтәүенә, улар граната ырғытып, 60 метрға йүгереп икенсе урынға сыҡты. Афарин, яҡташтар!


Өфөнөң 8-се март урамындағы янған йортта йәшәүселәр уҙған төндө тағы ла аяғүрә баҫып үткәрҙе\nСөнки сәғәт ике менән өс араһында уларҙы йәнә сирена тауышы уятҡан. Әммә ысынбарлыҡта кемдеңдер янғын һүндереүселәрҙе шаяртып саҡыртыуы асыҡланған. Быны сираттағы тапҡыр хужаларҙы ҡурҡытырға теләү менән аңлатырға мөмкиндер.\n8-се март урамындағы 28/4-се йортта йәшәүселәр үҙҙәренен дары мискәһе өҫтөндә йәшәгән кеүек хис итә. Ни өсөн тигәндә, уларҙың барагы, йәғни өй аҫтындағы ер участкаһы кемгәлер тынғылыҡ бирмәй. Шунлыҡтан октябрь башында был йорттоң соланында янғын сыҡҡайны инде. Ә уҙған төндө йортта йәшәүселәр йәнә аяғүрә үткәрҙе. Сөнки кемдер шаяртып янғын һүндереүселәрҙе саҡыртҡан. Хужалар әйтеүенсә, был ҡурҡытыу ниәте менән башҡарылған эш.\nОктябрҙәге янғынды тикшереү һөҙөмтәләре йортҡа кемдеңдер ут төртөүен күрһәткән. Шуға күрә лә енәйәт эше ҡуҙғатылған. Әммә дәлилдәр була тороп та әлеге ваҡытта ғәйеплене эҙләү буйынса бер ниндәй ҙә эш алып барылмай, тип зарлана хужалар.\nСергей Тыртышный, йортта йәшәүсе: «Бөгөн төндә теркәлгән осраҡты беҙ йортта йәшәүселәрҙе ҡурҡытыу ниәте менән башҡарылған эш тип уйлайбыҙ. Бындай шылтыратыу хужаларҙың тиҙерәк күсеп китеүенә һәм ер майҙанын таҙартыуға йүнәлтелгән. Әммә хоҡуҡ һағында тороусылар ни өсөндөр ут төртөүсене асыҡларға ашыҡмай».\nЗыян күргән йортта баш ҡаланың Совет районы хакимиәте ярҙамы менән бер аҙ ремонт эштәре башҡарылған. Әммә ҡором еҫе ҡасандыр бында янғын булыуын оноторға ирек бирмәй. Шуға ҡарамаҫтан баракта тороусылар проблеманың ыңғай хәл ителеүенә өмөтләнә. Улар яңы фатирҙарға күсергә, һис юғында ошонда ла тыныс тормошта йәшәргә хыяллана.


Хәбәрҙәр: Нуланд тирәһендәге ғауға: Вашингтон телефон әңгәмәһен баҫтырып сығарыуға Мәскәүҙең ҡатнашлығы бар, тип иҫәпләй.\nНуланд тирәһендәге ғауға: Вашингтон телефон әңгәмәһен баҫтырып сығарыуға Мәскәүҙең ҡатнашлығы бар, тип иҫәпләй.\nАҠШ-та социаль селтәрҙә дәүләт сәркәтибе ярҙамсыһы Виктория Нуланд менән ғауғалы видео пәйҙә булыуға Рәсәй властарының ҡатнашлығы бар, тип иҫәпләйҙәр. АҠШ дәүләт департаментының рәсми вәкиле Джен Псаки былай тип белдерҙе:\n“Беҙҙең уйлауыбыҙса, был юлы Рәсәй, үҙенең конспиратив эшмәкәрлеге менән шөғөлләнеп, ни ҡәҙәр түбән тәгәрәүен күрһәтте. Мин роликтың пәйҙә булыуын һәм таратылыуын күҙ уңында тотам (һүҙ Виктория Нуландтың”Ә Евроберләшмә...китһен”тигән ғауғалы фразаһы хаҡында бара). Видеоның барлыҡҡа килеүен мин башҡаса аңлата алмайым. Һеҙ хаҡлы, ул яңы һәм төндә пәйҙә булды. Улар уны актив тараталар, күсереп баҫалар, Twitterға мәғлүмәт бирәләр.”\nҠайһы бер Рәсәй сәйәсмәндәренең фекеренсә, ғауғалы телефон әңгәмәһе Көнбайыштың Украиналағы хәлдәргә һаман йоғонто яһарға тырышыуын күрһәтеп тора. Дәүләт думаһының коммунистар фирҡәһе депутаты Вячеслав Тетекин һөйләй:\n“Cит ил державалары, уларҙың дипломаттары, төрлө махсус хеҙмәттәре был процестағы ептәрҙе күптән тартҡылай. Ә был данлыҡлы әңгәмә беҙ белгән нәмәләрҙе йәнә раҫланы.”\nКоммунистар фирҡәһенең бер нисә тиҫтә вәкиле Мәскәүҙәге АҠШ илселеге бинаһы алдында пикет ойошторҙо. Депутаттар Вашингтондың Украина эштәренә ҡыҫылыуына ҡаршы сыҡты.


Иҫ киткес матурлығы менән ҡыуандарҙы\n11 Октябрь 2018, 12:18\nҠояшлы шишмәһе Ереклетамаҡ ауылының иҫтәлекле урыны булды\nҠушйылға ауыл Советы ауыл биләмәһeнең әлеге ҙур булмаған ауылы урамы буйлап, бер тапҡыр ғына үткән кеше тәбиғәт-әсә hәм кеше ҡулы тарафынан булдырылған матур табиғәт мөйөшөнә иғтибар итә. Машина юлы буйында уҡ hәр көн кешеләргә йәшәү шатлығы бүләк итеп, ер аҫтынан шишмә ағып сыға. Күптән түгел бында беҙ ауыл Советы хакимиәте башлығы Виктор Петров менән килеп киттек. Килеп туҡтаған машинаны күреп, ҡаршылағы күркәм йорттан беҙҙең янға бер ханым килеп сыҡты. Был Елена Ильинична Данилова ине.\n— Бына әлеге иҫтәлекле урындың хужабикәһе лә! — тине Виктор Анатольевич, мөләйем ханымға күрһәтеп. — Беҙ шишмә һыуының уникаль тәмен тәмләп ҡарарға hәм яҡын-тирәләге биләмәнең төҙөкләндереүен баһалар өсөн махсус килдек.\nШишмә тирә-яғындағы бөтә матурлыҡты ирле-ҡатынлы Даниловтар тыуҙырған. Ауыл Советы бер аҙ аҡса hәм күпмелер төҙөлөш материалы менән ярҙам иткән.\nӘлеге иҫ киткес hәм оригиналь әйберҙәрҙе, сағыу сәскә түтәлдәрен күреп, теләһә кемдең кәйефе күтәрелә һәм йөҙҙәре йылмайыуҙан балҡый башлай. Шулай булғас, Ҡояшлы исеме ысынбарлыҡҡа тулыһынса тап килә. Бында ағастан һәм автомобиль шиналарынан киҫеп яһалған аҡҡоштар «осоп килгән», ҙур әкиәттәге әкәм-төкәмдәр, бетон майҙансыҡта ҡыҙынып ятыусы йәшел аллигатор, тал сыбығынан үрелгән ситән, ағас төпһәһендә урынлашҡан сәскә түтәлдәре, оҙон аяҡлы себен бәшмәктәре, тере миләш ҡыуаҡтары hәм үрелгән кәрзиндәрҙә йәш ҡайындар бар. Һыу сығанағы өҫтөндә профилле торбанан иретеп-йәбештерелгәнн, төҫлө поликорбанат менән ҡапланған беседка ҡуйылған. Шишмә һыуы торбанан күңелле һәм шатлыҡлы дәрт менән ҙур баҫым аҫтында сыға ла, шаулап Мәнәүез йылғаһына барып ҡушыла.\n— Беҙ тормош иптәшем Олег Михайлович менән шишмәне ике йыл элек төҙөкләндерә башланыҡ, — ти матурлыҡ тыуҙырыусы Елена Ильинична. — Беҙ Бәләбәйҙә йәшәйбеҙ, ә бында иремдең ата-әсәһе йәшәй. Хаҡлы ялға сыҡҡас, беҙ күп ваҡытты бында, бала саҡтан өйрәнгән ауыл ерендә үткәрәбеҙ, сөнки беҙҙең тамырҙарыбыҙ ошонда. Олег бай фантазиялы иретеп-йәбештереүсе, мин — баҡсасы-сәскә үҫтереүсе. Быларҙың барыһы ла кешеләр өсөн эшләнгән. Беҙгә лә ҙур шатлыҡ килтерә, hәм ерҙәге мәңгелек тормоштоң мәғәнәһе лә шунда.


Эфир ваҡытына йәрәбә һалынды\nДәүләт йыйылышы-Ҡоролтайға депутатлыҡҡа кандидаттарға телевидение һәм радио эфирында үҙ позицияһын халыҡҡа еткереү өсөн бушлай ваҡыт бирелә.\nРеспубликаның үҙәк һайлау комиссияһында эфир ваҡыттарына йәрәбә һалынды. 14-се мартта үтәсәк берҙәм тауыш биреү көнөндә бер мандатлы 73 округ буйынса төрлө кимәлдәге вәкәләтле органдарға депутаттар һайлау үтәсәк. Шул иҫәптән өс округ буйынса Дәүләт Йыйылышы-Ҡоролтайҙың дүртенсе саҡырылыш депутаттары һайланасаҡ. Улар 33-сө һанлы төньяҡ, 49-сы көньяҡ һәм 50-се Мәләүез округтары.\nРеспубликаның үҙәк һайлау комиссияһы рәйесе Рәмил Мәжитов әйтеүенсә, алда торған һайлауҙарға әҙерлек планға ярашлы бара. «Берҙәм Рәсәй», «КПРФ», «Ғәҙел Рәсәй» һәм «ЛДПР» сәйәси партияларынан бөтәһе 12 кандидат теркәлгән, тағы ла ике кандидат үҙен-үҙе күрһәткән.\nЙәрәбә тартыу тәртибе мөмкин тиклем асыҡ итеп ойошторолғайны. Унда депутатлыҡҡа кандидаттар, һайлау берекмәләренең ышаныслы вәкилдәре тарафынан яҙма ғаризалар биргән кандидаттар, йәки уларҙың ышаныслы кешеләре ҡатнашты. Йәрәбә тартыуға килмәүселәр ҙә бар ине. Шуға ҡарамаҫтан, уларҙың эфирҙағы ваҡыты һаҡланасаҡ,тине Башҡортостандың үҙәк һайлау комиссияһы сәркәтибе Елена Родина.


26 август — Башҡорт Википедияһы\n26 август — григориан стиле буйынса йылдың 238-се (кәбисә йылында 239-сы) көнө. Йыл аҙағына тиклем 127 көн ҡала.\n26 август Викимилектә\nЕр: Актёрҙар көнө.\nАргентина: Теләктәшлек көнө.\nМалайзия: Бойондороҡһоҙлоҡ көнө.\nКөньяҡ Осетия: Бойондороҡһоҙлоҡ көнө.\n1735: Ырымбур ҡалаһына нигеҙ һалына.\n1812: Наполеон һәм Александр I ғәскәрҙәре араһында Бородино алышы була, унда 1-се башҡорт полкы ҡатнаша.\n1919: Башревком үҙенең Башҡортостан АССР-ы менән туранан-тура идара итә башлауы тураһында фарман сығара.\n1936: Ырымбур башҡорт педагогия техникумы Ырымбурҙан Баймаҡ районының Темәс ауылына күсерелә.\n1972: Мюнхендә XX Йәйге Олимпия уйындары башлана.\nВеретенников Александр Павлович (1900—16.04.1968), дәүләт эшмәкәре. 1951 йылдан Башҡорт АССР-ының ауыл хужалығы министры урынбаҫары, 1952 йылдан һәм 1965—1968 йылдарҙа — министры; 1956 йылдан — Башҡорт АССР-ы Министрҙар Советы Рәйесе урынбаҫары, 1962 йылдан — Башҡорт АССР-ының ауыл хужалығы продукттары етештереү һәм әҙерләү министры урынбаҫары. РСФСР-ҙың 5—7-се саҡырылыш Юғары Советы, Башҡорт АССР-ының 2-се һәм 4—7-се саҡырылыш Юғары Советы депутаты. Өс Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены (1944, 1957, 1966) кавалеры. Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Иглин районы Асҡаныш ауылынан.\nЗверев Геннадий Никифорович (1935), ғалим-инженер-геофизик, 1986—1998 йылдарҙа Өфө авиация институты һәм Өфө дәүләт авиация техник университетының информатика сараларын проектлау кафедраһы мөдире. Техник фәндәр докторы (1982), профессор (1986). Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған фән һәм техника эшмәкәре (1983). Сығышы менән хәҙерге Һарытау өлкәһенең Родничок ауылынан.\nНасыров Юнер Ярулла улы (1935—13.10.2002), рәссам. 1980 йылдан СССР Рәссамдар союзы ағзаһы. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1996).\nНикитин Валентин Викторович (1935), ғалим-травматолог-ортопед. 1967 йылдан Башҡорт дәүләт медицина институты һәм Башҡорт дәүләт медицина университеты уҡытыусыһы, шул иҫәптән 1982—2002 йылдарҙа дипломдан һуң белем биреү институты менән травматология һәм ортопедия кафедраһы мөдире, бер үк ваҡытта 1984—1988 йылдарҙа уҡытыу-тәрбиә эштәре буйынса проректор. Медицина фәндәре докторы (1987), профессор (1988). Рәсәй Федерацияһының (2000) һәм Башҡортостан Республикаһының (1992) атҡаҙанған табибы, СССР-ҙың (1983) һәм Башҡортостан Республикаһының (2010) һаулыҡ һаҡлау отличнигы. Сығышы менән хәҙерге Ҡаҙағстандың Чандрин утарынан.\nРыбаков Юрий Викторович (1940—12.10.2002), режиссёр. 1968—2002 йылдарҙа Белорет металлургия комбинатының «Досуг» предприятиеһы директоры. РСФСР-ҙың (1986) һәм Башҡорт АССР-ының (1975) атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре, республика үҙешмәкәр сәнғәт фестивалдәре лауреаты. Сығышы менән Иваново ҡалаһынан.\nЦветаев Александр Александрович (1896—1985), ғалим-педагог, географ. Граждандар һуғышында һәм Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы. 1939—1941 һәм 1946—1965 йылдарҙа К. А. Тимирязев исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия институты һәм Башҡорт дәүләт университеты уҡытыусыһы, шул иҫәптән 1948 йылдан география факультеты деканы, 1951 йылдан физик география кафедраһы мөдире. Педагогия фәндәре кандидаты (1954).\nИванов Семён Акимович (1901—5.11.1974), хәрби эшмәкәр. 1919—1955 йылдарҙа Ҡыҙыл Армияла һәм Совет Армияһында хеҙмәттә, шул иҫәптән 1939—1942 йылдарҙа Алыҫ Көнсығыш фронтының дивизия штабы, 1942—1945 йылдарҙа — армия штабы начальнигы; 1945—1955 йылдарҙа яуаплы штаб вазифаларында. Генерал-майор (1943). Ленин (1945), ике Ҡыҙыл Байраҡ (1944, 1950) ордены кавалеры. Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Йәрмәкәй районы Урта Ҡарамалы ауылынан.\nВасильев Пётр Клавдиевич (1941), нефть сәнәғәте ветераны, йәмәғәтсе. 1995—2001 йылдарҙа «Башнефть» берекмәһенең Нефтекама нефть промыслалары ҡорамалдары заводы директоры. Башҡорт АССР-ының 12-се саҡырылыш (1990—1995) Юғары Советы депутаты. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған нефтсеһе. Нефтекама ҡалаһының почётлы гражданы (2005).\nЗөһрә Рәхмәтуллина (1961), ғалим-философ, юғары мәктәп уҡытыусыһы, дәүләт һәм йәмәғәт эшмәкәре. 2004—2006 йылдарҙа Башҡортостан Республикаһының мәғариф министры, 2010—2011 йылдарҙа Башҡортостан Хөкүмәте Рәйесе урынбаҫары. Рәсәй Федерацияһының VI һәм VII саҡырылыш Дәүләт думаһы депутаты. 2015 йылдан Башҡортостан Халыҡтары ассамблеяһы рәйесе. Философия фәндәре докторы (2001), профессор (2004). Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған фән эшмәкәре (2006). II дәрәжә «Ватан алдында хеҙмәттәре өсөн» орденының миҙалы кавалеры (2016).\nЗемфира (1976), башлыса үҙенең әҫәрҙәрен башҡарыусы рок-йырсы. Башҡортостан Республикаһының Шәйехзада Бабич исемендәге йәштәр дәүләт премияһы лауреаты (1999).\nДмитриев Александр Семёнович (1912—30.11.1983), ғалим-физиолог, юғары мәктәп уҡытыусыһы. Биология фәндәре докторы (1951), профессор (1952). 1957—1981 йылдарҙа Башҡорт дәүләт университеты уҡытыусыһы, 1980 йылға тиклем кафедра мөдире. Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған фән эшмәкәре (1967). Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы. Сығышы менән хәҙерге Ульяновск өлкәһенең Ундора ауылынан.\nРассказов Иван Павлович (1917—28.02.1980), хеҙмәт алдынғыһы. Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы. 1946—1977 һәм 1979—1980 йылдарҙа Өфө элемтә аппаратураһы заводы фрезерсыһы. Социалистик Хеҙмәт Геройы (1971).\nМельниченко Павел Романович (1947—15.12.1996) — режиссёр, юғары мәктәп педагогы. Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре (1987). Өфө ҡалаһында тыуған.\nЛушников Леонид Алексеевич (1929—28.06.2010), яҙыусы, йәмәғәт эшмәкәре. 1981 йылдан СССР Яҙыусылар союзы ағзаһы. 1960—1989 йылдарҙа Башҡорт АССР‑ының Туризм федерацияһы рәйесе. Туризм буйынса спорт мастеры (1966). Степан Злобин исемендәге әҙәби премия лауреаты (1999).\nАлексеев Николай Васильевич (1934—7.4.2000), ғалим-инженер-төҙөүсе, 1965—2000 йылдарҙа Өфө авиация институты һәм Өфө дәүләт авиация техник университеты уҡытыусыһы, шул иҫәптән 1967—1970 йылдарҙа киске факультет деканы. Техник фәндәр докторы (1997), профессор (2000). Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Бөрө районы Уҫаҡ ауылынан.\n26 августа тыуғандар\n865: Әр-Рази (тулы исеме Әбу Бәкер Мөхәммәт ибн Зәкәрия әр-Рази; фарсы энциклопедист ғалимы, табип, алхимик, философ.\n1676: Роберт Уолпол, Бөйөк Британияның беренсе премьер-министры.\n1882: Джеймс Франк, Германия физигы, Нобель премияһы лауреаты.\n1907: Ғариф Ғөбәй, СССР яҙыусыһы.\n26 августа вафат булғандар\n1921: Николай Гумилёв, Рәсәй империяһы һәм СССР шағиры.\n1983: Хәниф Кәрим, Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашҡан башҡорт шағиры.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=26_август&oldid=1063620 ҡабул ителгән\nПоследний раз редактировалась 25 август 2021 в 17:49\nБыл бит һуңғы тапҡыр 17:49 25 август 2021 үҙгәртелгән.


Өфөлә «Ҡатын-ҡыҙ – милләт әсәһе» конкурсы тантаналы рәүештә йомғаҡ яһаны // Мәҙәниәт | новости башинформ.рф\nӨфөлә «Ҡатын-ҡыҙ – милләт әсәһе» конкурсы тантаналы рәүештә йомғаҡ яһаны\n9:40, 6 марта 2018 Мәҙәниәт\nӨфөлә «Ҡатын-ҡыҙ — милләт әсәһе» II республика конкурсына йомғаҡ яһалды. Бүләкләү тантанаһы Халыҡ-ара ҡатын-ҡыҙҙар көнө алдынан Профсоюздар йортонда үтте. Сараны Башҡорт ҡатын-ҡыҙҙары йәмғиәте ойошторҙо.\n«Ойошманың бөтә проекттары ла социаль йүнәлеш алған, улар тәү сиратта халыҡтың йәшәү сифатын, йәмғиәттә ҡатын-ҡыҙҙың статусын күтәреүгә, Ватаныбыҙҙың яҙмышында уның ижтимағи-сәйәси ролен әүҙемләштереүгә йүнәлтелгән», — тип билдәләне Башҡорт ҡатын-ҡыҙҙары йәмғиәте рәйесе Гөлнур Ҡолһарина сараны асып.\nҠатнашыусылар 10 номинацияла билдәләнде: «ҡатын-ҡыҙ – әсә», «ҡатын-ҡыҙ – лидер», «ҡатын-ҡыҙ – ғалимә», «ҡатын-ҡыҙ – уҡытыусы», «ҡатын-ҡыҙ — бизнес-леди», «ҡатын-ҡыҙ — һөнәр оҫтаһы», «ҡатын-ҡыҙ — йыл үрнәге», «ҡатын-ҡыҙ – өлкән йәштәге әүҙем йәмәғәт эшмәкәре», «иң йәш йәмәғәт эшмәкәре», «мәҙәниәттә ҡатын-ҡыҙ».\nӘсәләр араһында Туймазыла йәшәүсе, һигеҙ бала әсәһе, юғары спорт ҡаҙаныштарына эйә Светлана Черных; биш уңышлы бала тәрбиәләгән күренекле яҙыусы Мәрйәм Бураҡаева; Баймаҡ районында йәшәүсе, өс бала әсәһе (шул иҫәптән йырсы, Зилиә Бәхтиева концертында ҡатнашыусы) Рәмзиә Бәхтиева айырым алҡыштарға лайыҡ булды.\nҒалимәләр араһында сараға йыйылғандар билдәле тикшеренеүселәрҙе, фәндәр докторҙарын Фирҙәүес Хисәметдинованы, Розалиә Солтангәрәеваны, Вилә Баймырҙинаны тантаналы рәүештә ҡотланы. Мәҙәниәт номинацияһында «Ҡурай» телеканалы директоры Рита Өмөтбаева еңеүселәрҙең береһе булды. Шәфҡәтлелек менән әүҙем шөғөлләнгән һәм халыҡ араһында танылыу алған эшҡыуар – ҡатын-ҡыҙҙар араһында «Һеҙҙең закон» компанияһын ойоштороусы, «Рәсәй терәге» Башҡортостан төбәк бүлексәһе ағзаһы Эльмира Хәсәнова еңеүселәрҙең береһе тип билдәләнде.\n«Ҡатын-ҡыҙ – өлкән йәштәге әүҙем йәмәғәт эшмәкәре» номинацияһында еңеүсе ҡатын-ҡыҙҙар иң күркәм финалсылар булды. Улар сараға милли кейемдә килеп баҫты.\nБөтә еңеүселәр ҙә грамоталар һәм һындар менән бер рәттән төрлө-төрлө бүләктәр – биҙәүестәр, текстиль, кондитер изделиелары алды. Ойошманың эшмәкәрлегенә ярҙам иткән ир-егеттәргә һәм бөтә республиканан килгән иң әүҙем ҡатын-ҡыҙҙарға рәхмәт хаттары тапшырылды.\nКонкурс еңеүселәрен һәм финалсыларҙы башҡорт эстрадаһы йондоҙҙары – Вилдан Яруллин, скрипкасы Илшат Мөслимов, Зилиә Бәхтиева, «Арғымаҡ» этно-рок төркөмө ҡотланы. Профсоюздар йорто фойеһында милли биҙәүестәр, китаптар, сувенирҙар күргәҙмәһе эшләне.\nКонкурсҡа республикала йәшәүселәрҙән генә түгел, Рәсәй төбәктәренән һәм сит илдән бөтәһе 200-ҙән ашыу ғариза килде. Конкурсты «Берҙәм Рәсәй» партияһы, Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы Башҡарма комитеты, Профсоюздар федерацияһы, Рустар соборы, Татар ҡатын-ҡыҙҙары йәмғиәте, Мари ҡатын-ҡыҙҙары йәмғиәте, Халыҡтар дуҫлығы йорто хуплап сыҡты.\nТеги: конкурстар, ҡатын-ҡыҙ-лидер


Главная » Башҡорт теленең практик курсы. Күнегеүҙəр йыйынтығы » 20. Витаминдар донъяһында\nВитаминдарҙың файҙаһы хаҡында һәр кем белә.\nА витамины — туҡымаларҙа һәм күҙәнәктәрҙә аяҡҡа баҫтырыу реакцияларында ҡатнаша. Һөт аҙыҡтарында, йомортҡала, бауырҙа, треска тоҡомло балыҡтарҙа, томатта, кишерҙә, шпинатта, емеш-еләктә, петрушкала бар.\nВ1 витамины — туҡымаларҙың тын алыуын һәм күҙәнәктәргә кислород килеүен көсәйтә. Уға бауыр, һөт, йомортҡа, борсаҡ, фасоль, сүпрә бай.\nВ12 витамины — матдәләр алмашыныуына йоғонто яһай. Ул бауырҙа, бөйөрҙә, йомортҡа һарыһында күп.\nВ2 витамины — матдәләр алмашыныуында мөһим роль уйнай. Уның етешмәүе сәстәр, күҙ, ауыҙ ҡыуышлығы һәм ирендәр торошонда сағыла. Бөтә ит һәм һөт продукттарында, бигерәк тә сүпрәлә бар.\nВ5 витамины — күҙәнәктәрҙә матдәләр алмашыныуын оптималь кимәлдә тота. Витамин етешмәүе тире, тырнаҡтар, сәс торошонда һиҙелә. Уның сығанаҡтары — һөт, йомортҡа, бауыр. Матдәләр алмашыныуы, боҙолоуын дауалау өсөн кальций тоҙо формаһында ҡулланыла.\nВ3 витамины — тиренең сәләмәтлеге өсөн кәрәк, тамырҙарҙы киңәйтеүгә йоғонто яһай, матдәләр алмашыныуында ҡатнаша. Һөттә, йомортҡала, борсаҡта, фасолдә бар.\nВ6 витамины — аминокислоталар алмашыныуын ғәмәлгә ашырыусы ферменттар төҙөүҙә мөһим роль уйнай. Уның етешмәүе дерматитҡа килтерә. Сүпрәлә, үҫемлектәрҙең йәшел өлөшөндә була.\nД витамины — күҙәнәктәрҙә һәм һөйәк туҡымаһында кальций һәм фосфаттар күсеүен көйләй. Диңгеҙ балыҡтары ыуылдырығы һәм бауыры, балыҡ майы уларға бай.\nЕ витамины — бик көслө антиоксидант, уны “йәшлек витамины” тип тә атайҙар. Ул бойҙай бәбәгендә, йәшел үҫентеләрҙә, һырғанаҡ, көнбағыш, арахис майында күп.\nF витамины — кислород һәм май алмашыныуында ҡатнаша, шешеү процесын бөтөрә, күҙәнәктәрҙең яңырыуына булышлыҡ итә, уларҙың дымды юғалтыуын иҫкәртә. Был витамин етешмәгәндә тире ҡорой, сәс ҡойола, кәүәкләнә. Үҫемлек майҙары, көнбағыш, миндаль, һырғанаҡ орлоғо, гөлйемеш составына инә.\nС витамины — туҡымаларҙың яңырыуына булышлыҡ итә. Уларға цитрус емештәре, шалҡан, йәшелсә һәм емештәр бай, бигерәк тә ҡара ҡарағатта, гөлйемештә, ҡыҙыл бороста, татлы һуғанда күп.\nДарыу үләндәре әҙерләү өсөн йәй - иң ҡулай ваҡыт. Тик уларҙы оло юлдан, заводтар тирәһенән ситтә, урман-яландарҙа йыйыу һәйбәтерәк.\nҮләндәрҙе ҡыҙыу ҡояш аҫтында киптерергә ярамай. Улай иткәндә, шифаһы теймәйәсәк. Еләҫ ерҙә яҡшылап киптерелгән үләнде ныҡлап ябылған быяла һауыттарҙа, ҡоро, һалҡынса, ҡараңғы урында һаҡларға кәрәк.\nһары мәтрүшкәне сәскә атҡан осорҙа һабағы менән 15-20 сантиметр оҙонлоғонда йыялар. Сәй кеүек ҡайнатып эсәләр. һалҡын тейгәндә, тамаҡ шешкәндә файҙалы.\nЮл япрағын йәй буйына йыйып әҙерләргә мөмкин. Тик япраҡтарында таптары булмаһын. Был үҫемлек тә тамаҡ ауыртҡан, йүткергән мәлдә шифалы һанала.\nРомашканы сәскәләре ныҡ асылған саҡта өҙөргә кәрәк. Төнәтмәһен тирләү, тынысланыу өсөн, эсәктәр, ашҡаҙан ауыртҡанда эсәләр. Шулай уҡ яраны сайҡатыу өсөн дә ҡулланалар.\nҠара ҡарағат, ҡурай еләгенең емештәре лә, япраҡтары ла файҙалы. Тик емештәрен боҙолмаҫ элек киптереү сараһын күреү мотлаҡ. Ҡурай еләге һәм ҡарағат сәйен эсеү һалҡын тейгәндә бик шифалы, тирләү өсөн дә һәйбәт.\n“Иәншишмә ” нән\nһары мәтрүшкә - зверобой\nЮл япрағы - подорожник\nТөнәтмә - настойка\nМиләште, бик әсе булғанға, ҡайһы берәүҙәр яратып еткермәй. Уның витаминдар хазинаһы икәнлеген онотоп ебәрәләр, күрәһең. Миләш каротиндарға һәм антициан ҡушылмаларға, А һәм С витаминдарына, пектинға һ.б. бай. Миләш еләгендәге витаминдар, органик кислоталар, микроэлементтар тиҫтә ярымдан артып китә.\nМиләш ҡан системаһы боҙолғанда, таштар булғанда, ашҡаҙан-эсәк ауырыуҙары менән яфаланғанда бик файҙалы. Ул бигерәк тә балаларға һәм өлкән йәштәгеләргә шифалы.\nМиләшкә халыҡ ғүмер буйы хөрмәт менән ҡараған. Уны киҫмәгәндәр, һындырмағандар. Миләш ағасын рәнйеткән кеше сәләмәтлеккә туймай һәм хәйерсе була, тип ышанғандар.\n“Башҡортостан уҡытыусыһы” нан\nӨлкәндәр генә түгел, балалар ҙа йыш ҡына хәтере юҡлығына зарлана. Кемдер сәбәбен мәғлүмәт ағымының көслө булыуынан, кемдер йод етешмәүҙән, кемдер аҡыллы китаптар уҡымай, телевизор-компьютерға текләп ултырыуҙан күрә. Ни булһа ла, хәтерҙе күнектерергә, яҡшыртырға мөмкин. Беренсенән, башватҡыстар, шахмат мәсьәләләре, кроссворд-сканвордтар сисеп, шиғыр ятлап. Икенсенән, “аҡыллы ризыҡтар” ашап.\nМәҫәлән, мүк еләге. Унда антиоксиданттар күп. Улар - атеросклероз ауырыуына ҡаршы һәйбәт сара. Тимәк, баш мейеһен ҡан менән тәьмин итеүсе тамырҙар һығылмалы булып ҡаласаҡ.\nКөртмәле лә шундай уҡ сифаттарға эйә. Бынан тыш, күҙҙәр үткерлеген, ҡолаҡтар һаҡлығын да ҡайғырта.\nСөгөлдөр менән кәбеҫтә Альмцгеймер (ҡартлыҡ аҡылһыҙлығы) сирен барлыҡҡа килтереүсе ферменттарҙы юҡҡа сығарыусы матдәләргә бай.\nҺимеҙ диңгеҙ балыҡтарындағы майлы кислоталар баш мейеһендәге матдәләр алмашыныуын яҡшырта. Ә фосфор туҡымаларға кислород үтеп инеүенә булышлыҡ итә.\nМәғлүмәт - информация\nБашватҡыс - головоломка\nМүк еләге - клюква\nКөртмәле - черника\nАлександр Македонскийҙың Буцефал ҡушаматлы аты иң ҡыйыу ат иҫәпләнә. Ул донъяла бер нәмәнән дә ҡурҡмаған тиер инең, үҙ күләгәһенән өркөр булған.\nИң бәләкәй ат — Горбунок. Был ат өс ҡарыш ҡына бейеклектә, ишәк кеүек оҙон ҡолаҡлы, йөнтәҫ итеп һүрәтләнә. Горбунок ҡушаматын иҫбатлап, арҡаһында дөйәнеке һымаҡ ике үркәсе лә була уның. Күҙ алдына килтерәһегеҙме шундай өрәкте?\nИң ҡырағай ат — Пржевальский аты. Хатта уны, беҙ ҡабул итеп өйрәнгән ат тип түгел, ә болан йә мышы кеүек ҡырағай януарҙар рәтенә индерергә кәрәктер.\nИң зыянлы ат — Олег кенәздең аты. Легенда буйынса, ул әжәлен атынан таба, йәғни үлгән атының баш һөйәге эсендә ятҡан йылан кенәзде сағып үлтерә.\nИң мәкерле ат — Троя аты. Әлбиттә, был осраҡта изге мәхлүктең ғәйебе лә шул сама ғына булғандыр, ни тиһәң дә, ағастан яһалған уйынсыҡ ат эсенә шымсылар ултыртыу һәр кешенең дә башына килмәҫ ине әле. Әммә тарихта ул мәкерле кешеләрҙең түгел, ә аттың яманаты ҡалған.\nИң ябыҡ ат — Росинант. Сервантестың яҙыуынса, Дон Кихот, атын ҡарап сыҡҡас, ошондай фекергә килә: “Ул дүрт аяғына ла аҡһай һәм тире тарттырылған һөйәктәрҙән генә ғибәрәт”.\nИң сәйер ат — мушкетер д’ Артаньяндың аты. Ул Парижға тәүләп килеп ингәндә, атының был хайуандарға һис тә хас булмағанса сағыу һары төҫтә булыуына иғтибар итәләр. Хәс тә көҙгө ҡайын япрағы төҫөндә инде бына.\nИң вазифалы ат — Рим императоры Г ай Калигуланың аты. Ул яратҡан малҡайына әҙ ҙә түгел, күп тә түгел — сенатор дәрәжәһен биргән.\nИң ғәжәп ат — Айболит докторҙың дуҫы Тянитолкай. Уның ике башы булыуы мәғлүм. Ҡойроғо юҡ шикелле. Тик бына тояҡтары нисегерәк икән — дүртәүһе лә алғы аяҡтармы?\nЛекция, реферат. Витаминдар донъяһында - понятие и виды. Классификация, сущность и особенности. 2018-2019.\n19. Нимә һуң ул варандар? « | » 21. Хәрбиҙәр


Меладзе, Монсон, Доренко – төлкө бүректә » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке\nБашҡортостан гәзите » Йәмғиәт » Меладзе, Монсон, Доренко – төлкө бүректә\nМеладзе, Монсон, Доренко – төлкө бүректә 29.12.2018 // Йәмғиәт\nВалерий Меладзеға, Джефф Монсонға һәм Сергей Доренкоға башҡорт төлкө бүректәрен бүләк иттеләр. Башҡорт теле флешмобы йомғаҡтары буйынса уларҙы ошо рәүешле баһаланылар.\nХәтерегеҙҙәлер, республикабыҙҙа Башҡорт теле көнө айҡанлы флешмоб ойошторғайнылар. Был башланғыстың авторы “Башинформ” агентлығының Директорҙар советы рәйесе Ростислав Мырҙағолов булды. Башҡортса видеояҙмаларҙы социаль селтәрҙә урынлаштырып, #деньбашкязыка, #яратамбашҡортостанды, #башкруто хештегтарын ҡуйҙылар.\nВалерий Меладзе республика халҡын башҡортса ҡотланы. Шатлыҡ-ҡыуаныс, уңыштар теләне. Билдәле спортсы һәм Рәсәй сәйәсмәне Джефф Монсон Виктор Цойҙың “Үҙгәрештәр” тигән йырынан өҙөктө башҡортса башҡарҙы. Журналист Сергей Доренко иһә башҡортса телмәр тотто.\nФлешмобта еңеүселәргә башҡорт милли кейеме – елән, төлкө бүрек, “Бүреләр” төркөмөнөң дисктары, “Өфө” футбол клубынан сувенирҙар, Арыҫлан Бикбайҙан башҡортса асылмалар бүләк ителде. Флешмобта беренсе урынға башҡорт теле уҡытыусыһы Гөлназ Йосопова менән блогер Рәйес Ғәбитов лайыҡ булды.\nФото: Алексей Дербеко


Өфөлә драматург, журналист һәм йырҙар авторы Зөһрә Фәйзуллина арабыҙҙан китте // Мәҙәниәт | новости башинформ.рф\n8:07, 27 октября 2020 Мәҙәниәт\nӨфөлә шағирә, драматург, журналист, үҙешмәкәр композитор Зөһрә Фәйзуллина 75-се йәшендә арабыҙҙан китеп барҙы. Коллегалары хәбәр итеүенсә, яҙыусы дауаханала вируслы пневмониянан дауаланған, үпкәне яһалма елләтеү аппаратында ятҡан.\nЗөһрә Фәйзуллина 1946 йылдың 29 июлендә Әбйәлил районы Ҡаҙмаш ауылында тыуған. Башҡорт дәүләт университетының филология факультетын тамамлаған. 1969-1980 йылдарҙа Әбйәлил районы мәктәптәрендә әҙәбиәт һәм тел уҡытыусыһы булып эшләй. 1980 йылда Сибайға күсеп килә, мәктәп-интернатта һәм Сибай педагогия колледжында уҡыта.\n1996-2001 йылдарҙа «Атайсал» төбәк-ара гәзитенең баш мөхәррире була. 2005-2012 йылдарҙа — Сибайҙа «Сулпан» башҡорт балалар театрының әҙәби бүлеге етәксеһе.\nБалалар һәм өлкәндәр өсөн төрлө жанрҙарҙа ижад итте. Уның «Илекле ҡыр», «Мөғжизә көтәм» йырҙар йыйынтыҡтары, «Йырҙарым — йөрәгемдә» электрон йырҙар баҫмаһы, кескәйҙәр өсөн «Олатайым аманаты» шиғырҙары; «Оло Етегән» пьесалар йыйынтығы, Мәктәп сәхнәһе өсөн пьесалар (2010 йыл); «Йәйғор төҫө» шиғырҙар альманахы һәм «Беҙҙең байрамдар» сценарийҙар йыйынтығы донъя күрҙе, аудиокассета, аудиодисктар, видеокассета сығарҙы.\nБашҡортостан Республикаһының һәм Рәсәй Федерацияһының Яҙыусылар, Журналистар берекмәләре ағзаһы, Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған уҡытыусыһы, Рамаҙан Өмөтбаев, Ким Әхмәтйәнов, Хөсәйен Әхмәтов исемендәге премиялар лауреаты.


Первомайский ауыл Советы (Яңауыл районы) — Башҡорт Википедияһы\nПервомайский ауыл Советы (Яңауыл районы)\nПервомайский ауыл Советы — Башҡортостан Республикаһының Яңауыл районындағы муниципаль берәмек.\nАдминистратив үҙәге — Сусаҙы-Ябалаҡ ауылы\n4 Газ менән тәьмин итеү\n5 Һыу менән тәьмин итеү\n7 Һаулыҡ һаҡлау\nПервомайский ауыл Советы ауыл биләмәһе территорияһы 1728 гектар тәшкил итә. Шуларҙан 385,13 га тораҡ пункттар сиктәрендә, уларҙың ситтәрендә 607 га, урман фонды ерҙәрендә 10 гектар.\nЯңы Сусаҙыбаш ауылы\nИҫке Сусаҙыбаш ауылы\n1684 ↘1587 ↘1501 ↘1447 ↘1407 ↘1363 ↘1332\nГаз менән тәьмин итеү[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\n6 тораҡ пункттан (элекке Зайцев ауыл советы тораҡ пункттарыһыҙ) газ селтәре менән Сусаҙы-Ябалаҡ (100 % — яңы төҙөлөш йорттары тыш) һәм Костин (100 %) ауылы тәьмин ителә, урам газ торбаларының оҙонлоғо 4,5 км: Сусаҙы-Ябалаҡта — 2,5 км, Костин ауылында — 2 км\nАуыл хакимиәте биләмәһендә яҡынса 48 % йорттар газ менән тәьмин ителә, 315 йорттан — 165 йортҡа газ индерелмәгән. Тулыһынса газ индереү өсөн тағы 6,6 км газ торбалары үткәреү кәрәк. Ирдуған ауылына тиклем ҡасаба-ара газ торбаһы һалынған.\n«Башжилкоммунпроект» институты Нефтекама проект оҫтаханаһында әҙерләү стадияһында Ирдуған ауылында 68 йортҡа проект- смета документацияһы бар, 2010 йылда был ауылда 1,5 км урам газ торбалар үткәреү тора.\nҺыу менән тәьмин итеү[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nТораҡ пункттарҙа үҙәкләштерелгән һыу менән тәьмин итеү ойошторолмаған, файҙаланыу өсөн 11 ҡоҙок бар. Иҫке Сусаҙыбашта бер шишмә төҙөкләндерелгән.\nЙыл һайын ауыл халҡы тарафынан Ваня үҙәнен таҙартыу үткәрелә.\nУҡытыусылар һәм тәрбиәселәр 68 кеше тәшкил итә. Уҡыусылар һәм тәрбиәләнеүселәр — 204.\nСусаҙыбаш- Ябалаҡ һәм Зайцев ауылында урта дөйөм белем биреү мәктәптәре, Иҫке Сусаҙыбаш, Ирдуған, Серауыл ауылдарында башланғыс мәктәптәр бар.\nЗайцев ауылында балалар баҡсаһы бар.\nРайон бюджетында Первомайский ауыл Советы мәғарифына ағымдағы йылда һалынға аҡсаның суммаһы 8 млн. 190 мең. 400 һум тәшкил итә.\nСусаҙы-Ябалаҡ, Иҫке Сусаҙыбаш, Зайцев фельдшер-акушер пункттары бар, хеҙмәткәрҙәр һаны — 3 кеше.\nСусаҙыбаш-Ябалаҡ ауылында 300 урынлыҡ, Зайцев ауылында 150 урынлыҡ, Иҫке Сусаҙыбаш ауылында 100 урынлыҡ ауыл мәҙәниәт йорттары бар.\n↑ Администрация СП Первомайский сельсовет\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Первомайский_ауыл_Советы_(Яңауыл_районы)&oldid=837798 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 12:56 8 октябрь 2018 үҙгәртелгән.


Владимир Путин Өфө журналисының төбәктәрҙең федераль ҡаҙнанан аҡса алыуы тураһында һорауға яуап бирҙе\n14 Декабрь 2017, 18:21\n«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, онлайн-трансляциянан скриншот\nӨФӨ, 2017 йыл, 14 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Наталья Овчарук/. Өфөләге «Йәмәғәт электрон гәзите» вәкиле Станислав Шахов 13-сө матбуғат конференцияһында дәүләт башлығы Владимир Путинға һорау бирҙе.\n— Федераль ҡаҙнанан аҡса алыу — һәр төбәкте борсоған мәсьәләләрҙең береһе. Шартлы итеп әйткәндә, Башҡортостан 10 миллиард күсерә, һуңынан күп һанлы делегациялар аҡсаның бер өлөшөн кире ҡайтарыу өсөн федераль министрлыҡтар буйлап йөрөй. Һалым реформаһын үткәреүҙе кәрәкле һәм ваҡытлы тип иҫәпләйһегеҙме? Ул саҡта төбәктәргә аҡса күберәк ҡалыр ине. Мәҫәлән, файҙалы ҡаҙылмалар табыуға 5 процент һалым. 2010 йылға тиклем һалым кодексында ошондай норма булды, ләкин ул алып ташланды. Был урындарҙа аҡсаны һөҙөмтәлерәк файҙаланырға мөмкинлек бирер ине.\nВладимир Путин, Рәсәй президенты:\n«Беҙ ошо ҡарарҙарҙы тикшерәбеҙ. Үткән аҙнала ғына ошо мәсьәләгә кире ҡайттыҡ: юл төҙөлөшө һәм төбәктәрҙең килеме буйынса ла. Төбәктәрҙең бурысын реструктуризациялау буйынса ҡарар ҡабул иттек.\nБеҙ, кешеләр ҡайһы төбәктә генә көн итмәһен, улар яҡынса бер кимәлдә йәшәргә тейеш тигәндән сығып эш итәбеҙ. Был — бик ҡатмарлы эш, әлбиттә. Субъекттар төрлөсә үҫешкән, һәм бында аҙ бюджетлы төбәктәрҙең ғәйебе юҡ. Шуға күрә күп йылдар дауамында бюджеттарҙы тигеҙләү менән шөғөлләнәбеҙ. Тиҫтә йылдар буйына ҙур ресурстар һалынған төбәктәр үҙаллы түгел. Донор төбәктәрҙән (әле уларҙың һаны 12) Рәсәйҙең башҡа субъекттарына аҡсаны ҡабаттан бүлеү ғәҙел. Беҙ быны һаҡ ҡына, донор төбәктәрҙең үҙ иҡтисадын артабан үҫтереү теләген бөтөрөргә тырышмайынса ғына эшләйбеҙ.\nРеструктуризациялауға килгәндә, әйтеп үткәнемсә, илдәге барлыҡ төбәктәрҙең дә тиерлек ете йылға кредит бурысы шарттарын үҙгәртергә хәл ителде. 5 процентҡа. Был төбәктәргә 430 миллиард һум күләмендә аҡса алырға мөмкинлек бирә. Улар финанс йәһәтенән һауыҡтырыуға һәм социаль, иҡтисади үҫешкә йүнәлтелергә тейеш. Бөтә төбәктәр ҙә, шул иҫәптән Новгород өлкәһе лә быны энтузиазм менән ҡабул итте. Бындай субъекттарға өҫтәм ярҙам күрһәтеү ҡаралған. Илебеҙҙә ошондай өс-дүрт төбәк бар.\nӘлеге ҡарар ҡабул ителде. Коммерция банктарында Рәсәй төбәктәренә юғары процент менән кредит биреүҙе туҡтатырға кәрәк. Нимә күрәбеҙ? Дәүләттән түбән ставка менән кредит алыу мөмкинлеге лә бар бит. Юҡ, улай эшләмәйҙәр. Ни өсөн? Властар һәм коммерция банктары араһында килешеү бар. Коммерция банкы билдәле бер параметрҙар буйынса эшҡыуарлыҡ структураларына аҡса бирмәй. Төбәктәргә иһә ҡуш ҡуллап. Ни өсөн? Сөнки дәүләттең уларҙы тәьмин итерен белә. Аҡсаны еңел генә алалар, ә эҙемтәләре тураһында бөтөнләй уйланмайҙар. Сикләү индерергә кәрәк. Минең бер кем менән дә ошо хаҡта һөйләшкәнем юҡ ине. Беҙ быны эшләргә тейеш, тип уйлайым».\nТеги:матбуғат конференцияһывладимир путин


Николай Аничков, йәш булмауына ҡарамаҫтан, хәрби ыҫпайлығын һаҡлаған. Күк флот кителе уның зәңгәр күҙҙәренә, көмөшләнгән сал сәстәренә килешеп тора. Шулай ҙа Бөйөк Ватан һуғышында Николай Митрофанович пехотала хеҙмәт иткән, ә диңгеҙ уның биографияһында күпкә һуңыраҡ урын алған. Николай Аничков - байтаҡ наградалар кавалеры, ләкин "Батырлыҡ өсөн" миҙалы уның өсөн иң ҡәҙерлеһе. Награданың тарихы бер юлы детективты ла, оҫта ҡоролған боевикты ла хәтерләтә.\n43-сөлә Полтава янында йәш яугир хеҙмәт иткән часть артҡа сигенә. Ҡабаланғанда мөһим, хатта йәшерен документтар һаҡланған йәшник онотолоп тороп ҡала. Николай Аничков уны эҙләргә ебәрелә.\n- Артыбыҙҙан немецтар баҫып килә, улар менән ара - алты-ете километр, - тип хәтерләй ветеран. - Мин төндә эҙләйем, совет һалдаттары торған алты ауылды тикшереп сыҡтым. Башта йәйәү йөрөнөм, һуңынан атты ҡулға төшөрҙөм. Һәм таптым, ниһайәт!\nЛәкин уңыш бер йылмая ла, артынса уҡ йәш яугирҙың ҡулынан ысҡына - Аничков йәшникте... юғалта. Яңынан эҙләй башларға тура килә.\n- Өмөтөм һүнгәйне инде, икенсе һалдаттар осраны. Минең трофей ҙа уларҙа ине. Әммә егеттәр мисәтен емереп, эсендә нимә барлығын ҡарап өлгөргән. Документтарҙың мөһимлеген аңлағандар һәм башҡаса ҡағылмағандар. Мин ҡумтаны тикшерҙем, барыһы ла урынында булыуын асыҡлағас, ат менеп, хәрби часҡа елдерҙем. Бына ошо операция өсөн алдым миҙалды.\nҮҙенең яратҡан наградаһына ветеран тағы берәүҙе өҫтәне - был юлы "1941-1945 йылдарҙағы Бөйөк Ватан һуғышында Еңеүҙең 65 йыллығы" юбилей миҙалын. Өфөнөң Октябрь районында йәшәүсе ветерандарҙы бүләкләү тантанаһы Өфө дәүләт "Нур" татар театрында үтте. Сәхнәгә ветеран хәрәкәте алдынғылары - 14 ветеран күтәрелде. Шулар араһында Башҡортостандың халыҡ рәссамы Григорий Круглов та бар ине.\n- Мин 1944 йылда саҡырылдым, - тип хәтер ебен һүтә Григорий Михайлович. - Алыҫ Көнсығышҡа эләктем, Краскиноға. Беҙҙең частар һөжүмгә күскәйне. 336-сы уҡсылар дивизияһы составында Маньчжурия менән Кореяны азат итеүҙә ҡатнаштым. Пхеньянға инеп, япон гарнизонын алғас, политотделға саҡырттылар.\nЭш шунда, йәш радист һүрәттәрҙе матур төшөрә, һәм уның был һәләтен һиҙмәүҙәре мөмкин түгел. Кругловҡа клубты биҙәргә тәҡдим итәләр. Ризалаша һәм ҡушылғанды етеҙ үтәй.\n- Һуңынан хеҙмәтеңде ҡайҙа дауам итергә теләйһең, тип һоранылар. Кореяны ҡарарға теләйем, тинем. Һөҙөмтәлә ике йыл ярым ошо ил буйлап йөрөнөм. Был миңә этюдтар эшләргә мөмкинлек бирҙе. Һуңыраҡ Ворошиловск - Уссурийскиҙа төпләндем, унда һүрәт төшөрөүгә спорт өҫтәлде - штанга күтәреү менән мауыҡтым. Хабаровскиҙағы билдәле Суриков институтына йүнәлтмә бирҙеләр, йүнәлтмә Малиновский ставкаһынан уҡ ебәрелгәйне. Институтта ректорат һүрәттәремде өлгөргән рәссам эше тип тапты һәм һынлы сәнғәткә уҡыр урынына һүрәт төшөрөү менән шөғөлләнергә ҡушты. Һынлы сәнғәт курстарын мин һуғышта уҡ үткәнмен, тиергә була.\nӨфөгә әйләнеп ҡайтҡас, Круглов шунда уҡ бумалаға тотона. Башҡа рәссамдар - Храмов, Тюлькин менән дуҫлаша. Һуғыш тураһында хәтер юйылмай һәм йылдар дауамында сағыулығын да юғалтмай. Григорий Михайлович - бер нисә һуғыш күренештәре һүрәтләнгән рәсем авторы. Ул 112-се кавдивизияға арналған ике һүрәт яҙған. Береһендә генерал Шайморатовтың һуңғы яуын, икенсеһендә уның штабын һүрәтләгән.\n- Бәхетле мин - фронтовиктар, легендар "шайморатовсылар" менән дуҫлаштым. Әнүәр Насыров оҫтаханамда йыш булды, кәңәштәрен бирҙе. Һәм, әлбиттә, үҙемдең тәжрибәм дә ныҡ ярҙам итте. Һуғышта мин аяныслы ваҡиғаның шаһиты булдым - совет самолеттары япон кавалерияһын утҡа тотто. Күҙ алдымда аттар тураҡланып төрлө яҡҡа осто. Беҙҙең начдив Волковтың штабында ла булдым, ундағы эш барышын күрҙем. Һүрәттәремде яҙғанда, уларға бар тойғо-хистәремде, үҙемдең ҡарашымды, тәжрибәмде һалдым. Шуға ла уларҙы ысынбарлыҡҡа яҡын, тиҙәр.\nӨфөнөң Октябрь районында барыһы 4981 ветеранға юбилей миҙалдары тапшырыласаҡ. Уларҙы аласаҡ ветерандар араһында 600-ө - һуғышта ҡатнашыусы, шулай уҡ тыл хеҙмәтсәндәре, концлагерь тотҡондары ла бар. Район хакимиәте миҙалдарҙы мартта тапшырып бөтөргә иҫәп тота. 26 февралдән алып активистар ветерандар теркәлгән фатирҙар буйынса йөрөп, хөрмәтләү тантанаһына саҡырыу ҡағыҙы таратасаҡ. Райондың 24 мәктәбе ветерандарға байрам саралары - концерттар, уҡыусылар менән осрашыуҙар ойошторорға теләк белдергән. Наградаһын үҙҙәре килеп ала алмағандарға миҙалдар өйөнә йәки дауаханаларға алып барып тапшырыласаҡ. Икенсе райондарға күсеп киткән ветерандарҙы ла эҙләп табасаҡтар, - хөрмәтле кешеләрҙең береһе лә миҙалһыҙ ҡалмаясаҡ. Театрҙа тантанала йәшерәктәрҙе лә күрергә мөмкин ине. Улар ҙа ветеран. Ләкин икенсе һуғыштарҙыҡы. Константин Арефьев Бөйөк Ватан һуғышы ветерандарын ҡотларға килгән, ә үҙе - Афғанстан һуғышы ветераны.\n- Мин, шул дәүерҙәге һәр йәш кеше кеүек, Ватаным өсөн яуаплылыҡ тойҙом, - тип һөйләй Константин Анатольевич. - Афғанстанға интернациональ бурысымды үтәргә барҙым.\nУл һуғыш Арефьевтың саҡ ғүмерен өҙмәгән һәм сәләмәтлеген ныҡ ҡына ҡаҡшатҡан. Бер нисә яранан һәм контузиянан һуң ул оҙаҡ ваҡыт госпиталдәрҙә ятҡан. Әммә һуғыш уны сыныҡтыра. Аяҡҡа баҫҡас, медицина белеме ала, диссертация яҡлай, бөгөн табип булып эшләй. II бөтә донъя һуғышы ветерандарынан афғансылар сыҙамлыҡҡа ғына өйрәнмәй, фронт туғанлығы кеүек тойғоларҙы ла үҙләштерә.\n- Беҙ, Афғанды үткән ветерандар, бер-беребеҙҙең яҙмышын күҙәтеп барабыҙ. Дуҫтарымдың уңыштарына ҡыуанам, ябай кеше кеүек, табип булараҡ та шатланып ярҙам итәм, - ти Арефьев.\n- Ветерандарҙы Бөйөк Еңеүҙең 65 йыллыҡ юбилей йылында Ватанды һаҡлаусылар көнө менән ҡотлайбыҙ. Ысын һалдат өсөн һуғыш бер көндә генә тынмай, - ти Өфөнөң Калинин, Октябрь һәм Орджоникидзе райондарының хәрби комиссары Владимир Горохольский. - Ветерандар һәр ваҡыт хәрби поста. Ҡаһарманлыҡтары барыбыҙға ла билдәле. Был көндәрҙә беҙ Афғанды үткән егеттәрҙе лә иҫкә алабыҙ, уларҙың 11-е - Ҡыҙыл Йондоҙ ордены, 17-һе - "Батырлыҡ өсөн" миҙалдары менән бүләкләнгән, Төньяҡ Кавказда хәрби бурысын үтәгәндәрҙе лә, - бишәүһе Батырлыҡ ордены кавалеры булған. Тарихҡа ниндәй генә баһа бирелмәһен, армияла күпме үҙгәртеп ҡороуҙар алып барылмаһын, беҙҙең һалдаттарҙы айырып торған нәмә үҙгәрешһеҙ ҡала - ул хәрби рух һәм ҡаһарманлыҡ.


Һалдатҡа хат » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Йәмғиәт » Һалдатҡа хат\nҺалдат хаты тигәндә, ғәҙәттә, беҙ Бөйөк Ватан һуғышы йылдарында яҙылған өсмөйөшлө хаттарҙы күҙ алдына килтерәбеҙ. Уларҙы бөгөн тик музейҙарҙа ғына осратырға мөмкин. Һуңғы йылдарҙа күптәр хат яҙыу, хат алыу кеүек төшөнсәләрҙе белмәй.\nӘммә сибайҙар хат яҙыуҙы әле лә дауам итә. Улар республикала тәүгеләрҙән булып Ватанды һаҡлаусылар көнө алдынан “Һалдатҡа хат” исемле акцияны башланы. Ойоштороусылар әйтеүенсә, әрме сафында хеҙмәт иткән Сибайҙың аҫыл ир-азаматтарына һәр кем үҙенең теләк һәм йөрәк һүҙҙәрен хат юлдарына теҙә ала.\n“Тиҫтер” балалар, үҫмерҙәр һәм йәштәр клубы директоры Лена Мөхәмәтова белдереүенсә, йәш быуын бөгөн илебеҙҙе һаҡлаған, әрме сафында торған Сибай егеттәре менән сикһеҙ ғорурлана һәм уларҙы тыуған ҡалаларынан ситтә булғанда ла онотмай.\n– Был акция йәштәр араһында ватансылыҡ тойғоһон, буласаҡ һалдаттар тәрбиәләүҙә ғәйәт ҙур әһәмиәткә эйә. Мәктәптәр, балалар баҡсалары һәм уҡыу йорттары акцияны шул тиклем әүҙем күтәреп алды, һәр кем үҙенең туғанына хат яҙырға тырыша. Ватанды һаҡлаусылар көнө алдынан әрмелә хеҙмәт иткән яҡташтарыбыҙ ҡулдарына тыуған яҡ йылыһы һеңгән хатты алыр, ҡыуаныр һәм тағы ла яҡшыраҡ хеҙмәт итер тигән ышаныста ҡалабыҙ, – ти Лена Сөнәғәт ҡыҙы.\nСибай ҡала гимназияһының башланғыс кластар уҡыусылары ла әрмелә хеҙмәт иткән ағайҙарына бик теләп хат яҙҙы. 4 “А” класы уҡыусылары үҙҙәренең етәксеһе Наталья Смирнова менән берлектә уның улы Алексейға сәләмдәрен еткерҙе. Алексей Смирнов әле Һамар ҡалаһында элемтә ғәскәрендә хеҙмәт итә.\nӘ бына Нәзирә Йәнбәкова етәкләгән башҡорт класында уҡыусылар ошо мәктәптә белем алған, әле алыҫ Владивостокта хеҙмәт иткән Ислам Вәлитовҡа сәләм ебәргән.\n– Бөтәһе 26 уҡыусы Ислам ағаларына башҡортса хат яҙҙы. Әрменән ҡайтҡас, уны мәктәпкә, беҙҙең класс менән осрашыуға саҡырҙыҡ. Хатыбыҙ Исламға оҡшар, уның күңелен күтәрер, моғайын, – ти Нәзирә Ҡотлоғужа ҡыҙы.\nСибай педагогия колледжы студенттары үҙҙәренең хатын билдәһеҙ һалдатҡа адреслаған. Тимәк, илебеҙҙең төрлө мөйөшөндә хеҙмәт иткән хәрбиҙәрҙең барыһына ла Сибай ҡалаһынан яҙылған хаттар барып етәсәк.\nФото: Рәмилә Торомтаева фотолары


Материалы за Ноябрь 2007 года » Страница 5 » Архив газеты "Йәшлек"\nИжтиһад иткән моратына еткән.\nИзгелек орлоғо сәсеп… Яңылыҡтар » "Йәшлек" гүзәле\nМин, Фәрзәнә НӘЗИРОВА, йыр-моңло, хозур тәбиғәтле Fафури районының Ҡауарҙы ауылында уҡытыусылар ғаиләhендә дүртенсе бала булып донъяға килгәнмен. Бәхетле бала саҡ, күңелле мәктәп йылдары яҡты хәтирәләр менән артта ҡалды.\nӘлеге көндә Башҡорт дәүләт аграр университетының биология-технология факультетында белем алам. Ауыл хужалығын үҫтереүгә, тыуған тәбиғәтебеҙҙе, йәнтөйәгебеҙҙе hаҡлауға үҙ өлөшөмдө индереү маҡсаты менән йәшәйем. Шиғри китаптар, гәзит-журналдар уҡырға, халҡымдың көй-моңдарын тыңларға яратам. Күңел тыныслығын изге бишектәй йылытҡан ғаиләмдән – ата-әсәйемдән, өләсәйемдән hәм туғандарымдан алам.\nПсихотерапевт бер ханыма былай тип аңлата:\n– Өйҙә тыныслыҡ боҙолмаhын өсөн мөхәббәт, үҙ-ара аңлашыу hәм кәм тигәндә ике-өс телевизор булырға тейеш...\n– Ергә дөйөм аслыҡ ҡасан киләсәк?\n– Ҡытайҙар ҡалаҡ менән ашай башлағас...\nХужа беҙҙең арала Әҙәбиәт » Сатира һәм юмор!\nИртәнсәктән бирле бер өйҙән икенсеhенә hуғылып йөрөп, Шәрифйән саҡ башын «төҙәтте». Инде күңелләнеп, кәйефе күтәрелеп, өйөнә табан атланы. Башҡалар күрhендәр, бүрене аяғы туйҙыра ул, тигәндәй, үҙәк урам буйлап үткәндә нығыраҡ сайҡалып атларға тырышты. Шул саҡ ҡапҡа алдына сыҡҡан Ишмөхәмәтте күреп, уның янына барып торҙо.\n– Нимә, иртәнсәктән үк әҙерһеңме? – тине Ишмәй тәмәкеhен борхолдатып (күршеләре уны ҡыҫҡаса ғына шулай атай – уңайлы бит).\n– Аллаға шөкөр. Вечно молодой, вечно пьяный, – тип йырлап ебәргән булды ир, сер бирмәҫкә тырышып.\nБер ҡасан да юғалып ҡалмаҫҡа! Яңылыҡтар » "Йәшлек" гүзәле\nГүзәл, өлгөр, лайыҡлы, шуҡ, аҡыллы, тырыш... Был hүҙҙәр Гөлшат исеменең хәрефтәренән үҙенән-үҙе килеп сыҡты. Ысынлап та, Гөлшат Солтанморатованың исеме есеменә тап килеп тора. Ул Ҡуй йылының Ҡыҫала йондоҙлоғо аҫтында Ишембай районында донъяға килә. Әлеге ваҡытта әхирәтем – Әхмәр урта мәктәбенең 10-сы синыф уҡыусыhы. Мәктәптә бер сара ла унhыҙ үтмәй. Тик яҡшы билдәләргә генә өлгәшкән, йыр-моңға ғашиҡ ҡыҙ Рәми Fариповтың ижадын үҙ итә. Быйыл шағирҙың тыуыуына 75 йыл тулыу айҡанлы район буйынса үткәрелгән шиғыр бәйгеhендә ҡатнашып, II урын алып ҡыуанды. Уның мәҡәләләрен район гәзиттәре биттәрендә йыш күрергә мөмкин.\nГөлшаттың тормош девизы: «Бер ҡасан да юғалып ҡалмаҫҡа!»\nКиләсәктә әхирәтемдең Башҡортостанға кәрәкле кеше буласағына шигем юҡ, сөнки ул hәр яҡлап та уңған, ныҡышмал. Уңыштар hиңә, Гөлшат!\nФәрештә - килен Ғәләмәт донья, Сатира һәм юмор!\nӘсәйем бала сағыбыҙҙа халҡыбыҙҙың бик борондан килгән ғибрәтле әкиәтен һөйләгәйне. Бер ир, ҡартайып, бәлйерәп бөткән әсәһен алама арбаға ултыртып, упҡынға ташламаҡ булып, юлға сыға. Йөк тартырға ярҙамлашыр тип, үҙенең кескәй улын да эйәртә. Арбаны этеп төшөрәм тигәндә генә малай атаһына: «Арбаны төшөрмәйек, өйгә алып ҡайтайыҡ», – ти. Атаһының: «Нимәгә ул һиңә алама арба?» – тигән һорауына улы бик етди төҫ менән яуап бирә: «Үҙең ҡартайғас, өләсәйҙеке кеүек тештәрең төшөп бөткәс, мин һине был упҡынға нимә менән килтереп ташлайым һуң?» Ошо ваҡиғаны яйы тура килгән һайын миҫал итеп һөйләр ине беҙгә әсәйем. Халыҡ педагогикаһына тартым әкиәт – миҫал бишебеҙгә лә иҫкәртеү булып, тормош юлынан әле лә оҙата килә.\n«Ярҙа бәргеләнгән йәндә Таныйhыңмы ысын йөҙөңдө?!.» Әҙәбиәт » Шиғырҙар\nИндира Муллаянова Илеш районының Исәмәт ауылында тыуып, шунда уҡ урта мәктәпте тамамлағандан hуң, БДУ-ның филология факультетының татар-рус бүлегендә белем алған. Бөгөн «Тулпар» журналында йәштәр проблемалары бүлеге мөхәррире.\nFүмер – йөк аты,\nАрбаhы – ваҡыт.


10:49, 26 август 2013 версияһы\nДәүмәлдә үҙгәрештәр юҡ , 7 лет назад\n10:43, 26 август 2013 версияһы (төҙәтеү)\n10:49, 26 август 2013 версияһы (төҙәтеү) (кире алырға)\nБиблия – [[йәһүҙелек|йәһүд]] һәм [[христианлыҡ|христиан]] диндәрендә Изге Китап сифатында ҡанунлаштырылған яҙмалар йыйнтығыйыйынтығы. [[Ислам]] Библияны Изге Катап булараҡ таный, ләкин уны «көфөр» йәғни боҙолған тип таный. Библия Иҫке Ғәһет (ҡануни закондар −Тәүрат, Ветхий Завет) һәм Яңы Ғәһет (4 Инжил һәм апостл ғәмәлдәренән тора, Новый Завет) тип аталған өөштәрҙәнөштәрҙән тора. Беренсеһе христиан дине барлыҡҡа килгәнсе үк яҙылған китаптарҙы берләштерә, ул Б.Э.Т III быуатта яҙылған.\nИҫке Ғәһед 3 бүлектән тора. «Ҡанун» (йәһүдсә – [[Тора]]) тип аталған беренсе бүлектә [[Муса (пәйғәмбәр)|Муса пәйғәмбәрҙең]] 5 китабы, икенсе – «Яҙмалар» («Писания») бүлегендә йәһүд халҡының боронғо тарихын бәйән итеүсе 13 китаптан керә, өсөнсө – «Зәбүр» («Пластырь») бүлегендә христиандарҙа һәм йәһүдиҙәрҙә ғибәҙәт ҡылыуҙың мөһим бер өлөшө булып торған дини шиғырҙар тупланған. Иҫке ҒәһедҒәһет ун бер йәһүд пәйғәмбәр асыштарын бәйән ителгән «Пәйғәмбәрҙәр» китабы менән йомғаҡланған. ЙәһүдиҙәрЙәһүҙиҙәр Иҫке Ғәһедтең йәһүд телендәге текстын изге тип иҫәпләй. Христиандар иһә Б.Э.Т II быуатта Александрия ҡалаһында тәржемә ителгән тексты (уның төҙөлөшө һәм тексты йәһүдиҙәрҙекенән бер аҙ айырала) ҡануни тип таный. Иҫке ҒәһедҒәһет латин телелатин, боронғо славян һ.б. телдәргә грек теленән тәржемә ителгән. ЯңвЯңы ҒәһедҒәһет вәҡәтфәҡәт христиандарҙа ғына изге булып һанала. Ул 27 китаптан – [[Ғайса]]ның тормошо һәм тәғлимәте, Изге апостол ғәмәлдәре менән бәйән ителгән 4 Инжилдән (Евангелие; мәғәнәһе – «изге хәбәр»), апостолдарҙың 21 хатынан һәм Иоанн Богослов асышынан ғибәрәт. Яңы Ғәһедтең тексты грек телендә яҙылған.\n[[Рус православие сиркәүе]] Библияның XI быуатта Кирил һәм Мефодий тарафынан тәржемә ителгән боронғо славян телендәге текстын файҙалана. Христиан динендәге башҡа милләт вәкилдәре үҙ теленә тәржемә иткелгән Библияны ҡуллана. Библияны рус теленә [[XXI быуат]] башында тәржемә итә башлайҙар. 1810 йылда Яңы ҒәһедҒәһет тәржемә ителә. Шулай ҙа уның 1860-70 йылдарҙағы тәржемәһе – «Синодаль» ғына сиркәү тарафынан рәсми рәүештә раҫлана, уна урыҫ протестанттары ла ҡаллана.\nhttps://ba.wikipedia.org/wiki/Махсус:Сравнение_версий/405719 ҡабул ителгән


Рөстәм Хәмитов Рәсәй Федерацияһы Дәүләт Советы ултырышында ҡатнашты // Иҡтисад | новости башинформ.рф\n10:12, 28 декабря 2017 Иҡтисад\nӨФӨ, 2017 йыл, 28 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы/.\nУлтырышта инвестиция мөхитен яҡшыртыу өлкәһендәге аныҡ тәҡдимдәр тикшерелде, бизнесты алып барыу процедураларын ябайлаштырыуҙың маҡсатлы моделдәрен индереү һөҙөмтәләре ҡаралды.\nУлтырышты асып, Рәсәй Президенты Владимир Путин бөгөн бизнес асыу һәм уны алып барыу, яңы производстволар асыу, тимәк, яңы эш урындары булдырыу, халыҡтың реаль хеҙмәт хаҡын һәм килемен арттырыу өсөн уңайлы шарттары тыуҙырыу төп бурыстар иҫәбендә булыуын белдерҙе.\n– Инвестицияларҙы, эшҡыуарҙарҙың әүҙемлеген үҫтереү – был, һис шикһеҙ, иҡтисади бурыс, иҡтисади үҫештең һәм төбәктәрҙең килемле һалым базаһын нығытыу нигеҙе һәм шулай уҡ сәйәси бурыс, – тине дәүләт башлығы. – Сөнки тап ул реаль ресурстар булдыра, һаулыҡ һаҡлауҙы, мәғарифты, социаль өлкәне үҫтереү, ҡала мөхитен төҙөкләндереү һәм яҡшыртыу программаларын, экологик проекттарҙы тормошҡа ашырыу өсөн ресурстарҙы арттыра.\nШуның менән бергә, Владимир Путин һүҙҙәренсә, инвестиция динамикаһында күп нәмә төбәк идара итеү командаларына бәйле.\nРәсәй Президенты эшлекле мөхитте яҡшыртыу системалы ҡараш талап итеүен һыҙыҡ өҫтөнә алды. Милли эшҡыуарлыҡ башланғысы, Инвестиция мөхите торошоноң милли рейтингын үткәреү һәм бизнесты алып барыу процедураларын ябайлаштырыуҙың маҡсатлы моделдәрен индереү уның төп механизмдары булып тора. Атап әйткәндә, Милли эшҡыуарлыҡ башланғысы һөҙөмтәһендә федераль норматив-хоҡуҡи базаны оптималләштерергә, 50-нән ашыу артыҡ административ процедураларҙы бөтөрөргә мөмкин булды.\nДәүләт башлығы билдәләүенсә, төбәктәрҙең инвестиция йәлеп итеү ҡеүәһенең тағы бер факторы – уларҙың финанс яҡтан тотороҡлоғо.\n– Инвесторҙар, бизнес үҙ йөкләмәләрен үтәргә һәләтле, яуаплы, баланслы бюджет сәйәсәтен алып барған, бурысы булмаған төбәктәргә ышана, – тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Президент.\nТөбәктәрҙең финанс хәлен нығытыу, уларға бурыстарҙы хәл итеү өсөн өҫтәмә ресурстар бүлеү өсөн бюджет кредиттарын реструктуризациялау программаһы эшләй башланы. Владимир Путин фекеренсә, унда тәү сиратта илдең бурыслы төбәктәре ҡатнашырға тейеш.\nХәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, Башҡортостан бурыс йөкләмәһе түбән булған төбәктәр иҫәбенә инә. Яңыраҡ республика Хөкүмәте Президиумы ултырышында вице-премьер Евгений Гурьев йыл йомғаҡтары буйынса дәүләт бурысы йыл башына 5,4 миллиард һумға (23 процент) кәмеп,18,2 миллиард һум тәшкил итәсәген хәбәр итте.\nТеги: Башҡортостан Башлығы, инвестиция сәйәсәте


Рәсәйҙә сүп-сарҙы мотлаҡ сорттарға бүлеү талабы ғәмәлгә инә | ГТРК «Башкортостан» - Хәбәрҙәр | 120628\n13 ноября 2018 — 15:15 ГТРК «Башкортостан»\nРәсәйҙә 2019 йылдан бөтә сүп-сарҙы мотлаҡ сорттарға бүлеү һәм ҡабаттан эшкәртеү талабы ғәмәлгә инә. Был йәһәттән республикала төбәк операторы ла һайлап алынды. Тик был өлкәлә йылдар буйына дауам иткән мәсьәләләр әле лә хәл ителмәй ҡала. Көнкүреш ҡалдыҡтарын сорттарға айырыу пункттары етмәү иң төп проблемаларҙың береһе. Хәбәрсе. Сүп-сар полигондары етмәү һуңғы йылдарҙа донъялағы иң глобаль проблемаларҙың береһе булып ҡала. Шундай уҡ мәсьәлә менән бөгөн Өфө лә күҙгә-күҙ осрашты. Яңы Черкассы ауылы янындағы полигон үҫкәндән үҫә бара. Ә уның янында урынлашҡан сүп-сарҙы сортировкалау пункты килтерелгән сеймалды эшкәртеп өлгөрә алмай. 60-сы йылдар аҙағында Яңы Черкассы ауылы янында асылған полигон бөгөн сүп-сар яһалған тауҙы хәтерләтә. Өфөләге рәсми эшләгән берҙән-бер ҡаты ҡалдыҡтар полигонына йөҙәрләгән йөк автомобиле инеп көнөнә кәм тигәндә 6 мең кубометр ҡый ауҙара. Был мәсьәләне хәл итер өсөн заман талаптарына яуап биргән яңы сүп-сар эшкәртеү пункты төҙөр кәрәк, ти белгестәр. Яңы Черкассы ҡасабаһы янындағы полигонды яңыртыу йәһәтенән Өфө ҡалаһы ҡала округы советы яңы инвестиция программаһы ҡабул итә. 2016 йылдан ҡала халҡы сүп-сарҙы үтилләштереү буйынса тарифты өҫтәмә күләмдә түләй башлай. Йыйылған аҡсаға ҡала хакимиәте “Спецавтохозяйство” предприятияһы менән Яңы Черкассы ауылы янындағы полигонды реконструкцияларға, ҡаты көнкүреш ҡалдыҡтарын сортировкалау буйынса яңы заманса пункты төҙөргә тейеш. Ҡала советы сайтында ҡуйылған документтан күренеүенсә, 3 йыл эсендә халыҡтан ярты миллиард һумдан ашыу аҡса йыйылған. Тик “Спецавтохозяйство” предприятияһы вәкилдәре ни өсөн яңы полигон һәм сортировкалау пунты төҙөлмәй тигән һорауға аныҡ яуап бирә алманы. Өфө миллионлы ҡалалар араһында ҡаты ҡалдыҡтарҙы эшкәртеү йүнәлешендә ауыр хәлдәге муниципалитеттар исемлегендә. Ә бындай ваҡиғалар экология торошон тағы ла ҡатмарлаштыра. Әгәр ҙә бер-нисә йыл эсендә был мәсьәлә хәл ителмәһә киләсәктә ҙур экологик һәләкәт булыуы ихтимал. Хәбәр итеүебеҙсә, 2019-сы йылдың 1-се ғинуарынан сүп-сар менән эшләү тәртибенә ҙур үҙгәрештәр индерелә. Көнкүреш ҡалдыҡтарын йыйыу, уларҙы сорттарға айырыу һәм эшкәртеү менән шөғөлләнәсәк төбәк операторҙарынан тыш, коммуналь квитанцияларҙа “Ҡалдыҡтар” тигән пункт та барлыҡҡа киләсәк. Торлаҡ хужаларының үҙҙәренә лә сүп-сар туплау мәҙәниәтенә өйрәнергә тура киләсәк.


Башҡортостандың Йәмәғәт именлеге ведомство-ара советы секретары итеп Марат Мәһәҙиев тәғәйенләнде // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nБашҡортостандың Йәмәғәт именлеге ведомство-ара советы секретары итеп Марат Мәһәҙиев тәғәйенләнде\n9:10, 2 февраля 2011 Сәйәсәт\nБашҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов үҙенең Указы менән Марат Мәһәҙиевты республиканың Йәмәғәт именлеге ведомство-ара советы секретары итеп тәғәйенләне.\nТөбәк башлығының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, Йәмәғәт именлеге ведомство-ара советына етәкселек итеү тәҡдимен Марат Мәһәҙиев 2010 йыл аҙағында алған. Ағымдағы йылдың ғинуарында Рәсәй Президенты Указы менән ул Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығың республика буйынса Баш идаралығы начальнигы вазифаһынан бушатыла.\nМәһәҙиев Марат Шәриф улы 1962 йылда Ғафури районының Сәйетбаба ауылында тыуған. Д.И.Менделеев исемендәге Мәскәү химия-технология институтының Яңы Мәскәү филиалын тамамлай.\n1979-1980 йылдарҙа – "Салауатнефтехиммаш" етештереү берекмәһенең КИПиА слесары.\n1980-1985 йылдарҙа – Мәскәү химия-технология институтының Яңы Мәскәү филиалы суденты.\n1985-1987 йылдарҙа – Стәрлетамаҡтың "Каустик" етештереү берекмәһендә смена начальнигы, өлкән технолог.\n1987-1990 йылдарҙа – ВЛКСМ-дың Стәрлетамаҡ ҡала комитеты икенсе секретары, беренсе секретары.\n1990-1995 йылдарҙа –БАССР Юғары Советының йәштәр эштәре, физик культура һәм туризм буйынса даими комиссия рәйесе.\n1995-1996 йылдарҙа – БР тирә-яҡ мөхитте һаҡлау, тәбиғәттән файҙаланыу, ғәҙәттән тыш хәлдәрҙе иҫкәртеү һәм эҙемтәләрен бөтөрөү министрының беренсе урынбаҫары.\n1996-1998 йылдарҙа – БР ғәҙәттән тыш хәлдәр һәм экологик именлек министрының беренсе урынбаҫары.\n1998-2000 йылдарҙа – БР граждандар оборонаһы эштәре һәм ғәҙәттән тыш хәлдәр министрының беренсе урынбаҫары, министр вазифаһын башҡарыусы.\n2000-2005 йылдарҙа – БР граждандар оборонаһы эштәре һәм ғәҙәттән тыш хәлдәр министры.\n2005 йылдан 2011 йылдың ғинуарына тиклем – Рәсәй Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығының БР буйынса Баш идаралығы начальнигы.\nМарат Мәһәҙиев Рәсәй Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығының Почет билдәһе, «Гуманитар ярҙам өсөн» миҙалы, Башҡортостан Республикаһының Почет грамотаһы менән бүләкләнгән.


Бынан бер көн алда абына-һөрөнә ашығып йүгерәм, ә үҙем, ниңә был хәтлем ашығам һуң әле, тип уйлайым. Ишек алдында тәртип һаҡсыларын күргәс кенә туҡтап ҡалдым. Атлаған ыңғайы хеҙмәт танытмамды эҙләп табырға маташам, әммә ҡара кейемдәге кешеләр бик мөләйем булып сыҡты - рәхим итегеҙ, тик сумкағыҙға күҙ һалырға ғына рөхсәт итегеҙ. Бөттө. Бер ниндәй проблема юҡ. Мин Конгресс-холда.\nКонцерт залына килеп ингәс кенә ашығырға кәрәк булғанлығын аңланым - ҙур залда көскә буш урын табып алдым. Сара башланыуы кисектерелә, халыҡ һаман ағыла, ә был ҡыҙыҡлы нимәлер көтөлөүен билдәләй. Төрки йәштәренең "Урал моңо" Халыҡ-ара конкурс-фестивале үткәрелә башлағандан алып тәүге тапҡыр лауреаттарҙың гала-концерты Конгресс-холда үтте. Ике йылға бер тапҡыр ул һәләтле йәш башҡарыусыларҙы Нефтселәр Мәҙәниәт һарайында йыйҙы. Әммә элеккеләре менән сағыштырғанда 2008 йыл фестивале күпкә киңерәк булды, унда 110 кеше ҡатнашты. Улар Төркиә һәм Монголия, Ҡаҙағстан һәм Ҡырғыҙстан, Төркмәнстан һәм Бурятия, Ҡалмыҡстан һәм Хакасия, Автономиялы Ҡырым Республикаһынан, шулай уҡ Рәсәй Федерацияһының Алтай, Дағстан, Татарстан, Тыва, Саха (Якутия), Ҡабарҙы-Балҡар, Ҡарасәй-Черкес республикаларынан, Кемерово һәм Һамар өлкәләренән килде. Республикабыҙҙан "Урал моңо- 2008"ҙә Өфөнән Гүзәл Аҫылбаева, Илнур Миғманов һәм "Йондоҙҙар" төркөмө, Балаҡатай районынан Гүзәл Фазылова, Ейәнсура районынан "Уралтау" вокаль-инструменталь ансамбле һәм Сибайҙан "Тархан" төркөмө.\nКонкурс жюрийы рәйесе композитор Урал Иҙелбаев әйтеүенсә, былар, нигеҙҙә, профессиональ булмаған, һәүәҫкәр башҡарыусылар. Комиссия ағзалары конкурсҡа йәш йырсыларҙы йәлеп итеүгә, уларға киләсәктә эстрадаға үтеүгә ярҙам итеүгә баҫым яһаны.\n"Урал моңо-2008"ҙең ике һайлап алыу турында ла зал тулы булды, тиҙәр. Тамашасылар һәм әүҙем көйәрмәндәр араһында өфөләр генә түгел, бөтә конкурсанттарҙың да яҡташтары ла булған. Ике һайлап алыу туры йомғаҡтары буйынса 20 ҡатнашыусы төрки йәштәренең "Урал моңо-2008" ХIV Халыҡ-ара конкурс-фестивале лауреаттары һәм дипломанттары булды. Улар барыһы ла йомғаҡлау гала-концертында сығыш яһаны.\nКонцерттың стилен танылған ҡурайсы Роберт Юлдашев билдәләне, ул сәхнәгә хөрмәтле ҡунаҡ сифатында сыҡты. Ике гитараға һәм һуҡма музыкаль ҡоралдарға ҡушылып башҡарған композицияла шаман ритмдары лирик тайпылыуҙар менән сиратлашты. Конкурсанттарҙан хәҙер нимә көтөргә һуң, улар ғәҙәттән тыш нимә тәҡдим итә алыр? Беләһегеҙме, хайран иттеләр. Башта фестивалдә ҡатнашыусыларҙың барыһының да сәхнәгә сығып баҫыуы бик матур булды. Берәүҙәре сағыу милли костюмда һәм иҫ китмәле баш кейемдәрендә, икенселәре - һуңғы мода буйынса тегелгән Европа күлдәктәрендә. Бигерәк тә йырҙы башҡарыуҙары менән таң ҡалдырҙылар. Жюри ағзаларына иң яҡшыларҙы һайлап алыу бик ҡатмарлы булғандыр инде - конкурсҡа төрлө республикаларҙан иң һәләтле йырсылар йыйылған бит. Ҡырғыҙстандан Нэна матур композиция башҡарҙы, Тыва Республикаһынан Монгуш Сайдаштың тауышы иҫ киткес, Төркиәнән Эмель Бәшир дәртлелеге менән хайран итте.\nФестиваль барған бөтә өс көндә смс-хәбәр ебәреп, үҙеңә оҡшаған башҡарыусы өсөн тауыш бирергә мөмкин ине. Иң күп тауышты Дағстандан апалы-һеңлеле Джума һәм Аида Аманғоловалар йыйҙы, уларға акцияны ойоштороусылар кеҫә телефондары бүләк итте. 272 смс оҙатҡан иң әүҙем көйәрмән үҙе лә аҡсалата бүләк алды. Әммә был кисте ул сәхнәгә күтәрелмәне, ойоштороусылар уға шылтыратып та ала алманы.\nАбруйлы Халыҡ-ара конкурс Гран-прийын яулаусыға килгәндә, бында жюри ағзалары ла, залдағы тамашасылар ҙа берҙәм булды. 2008 йылда уны Тыва Республикаһынан Сайлыҡ Оммун яуланы. Концертта ул ике йыр башҡарҙы, икеһе лә шул тиклем көслө тәьҫир яһаны, хатта тән сымырлап китте. Бәләкәй генә буйлы нәфис ҡыҙҙың тауышы шул тиклем көслө, ул төрлө диапазонда яңғыраны, хатта күптәр бер генә кеше йырлауына ҡапыл ышанмай торҙо. Сайлыҡ өзләп йырлап та күрһәтте, бында ул ел иҫеүен дә, осоп киткән ҡоштарҙың ҡанат ҡағыуын да бирә алды. Үҙ тауышы менән мөғжизә яһауы уға лайыҡлы еңеү килтерҙе.


Газета "Башҡортостан": "Дин менән иман һәр кемгә өҫтөнлөк бирә"\nКем эҙләй, шул таба, ә эшләмәгәндәр һылтауларға ғына оҫта, ти Владик Заһиров\nЙүнселлек күптән илебеҙҙә заман талабына әүерелде. Ҡасандыр иң үткерҙәр һәм заманса аңлылар тотоноп киткәйне был эшкә. Бөгөн улар иңендә – иҡтисадыбыҙ именлеге. Ауыл ерендә йүнселдең хәле нисек, уны ниндәй мәсьәләләр борсой? Уларға эшләргә, үҫешергә мөмкинлек булдырылғанмы? Ошо һәм башҡа һорауҙарға яуап эҙләп, Ҡыйғы районының Эшҡыуарҙар союзы рәйесе Владик ЗАҺИРОВҠА мөрәжәғәт иттек.\n– Владик Саяф улы, һеҙ эшҡыуарлыҡ менән дә шөғөлләнәһегеҙ, шул уҡ мәлдә иңегеҙгә йәмәғәт эшен дә алғанһығыҙ...\n– Әйткәндәй, яңыраҡ ҡына 60 йәшемде билдәләнем. Ҡайһы берәүҙәр пенсия йәшендәгеләрҙе иҫәптән сығарырға ярата. Дәрт тә, дарман да бар, йәмәғәтселек мине белә, ихтирам итә. Шулай булғас, ниңә эшләмәҫкә? Күрше-тирә райондарҙың етәкселәре һәм йүнселдәре лә йыш ҡына беҙгә килеп тәжрибә уртаҡлашып ҡайта. Эшҡыуарҙар союзы эшмәкәрлегенең дә бурыстары бихисап: документтар, отчет менән эш итергә тура килә. Ә беҙҙә быларҙың бөтәһе лә яйға һалынған. Ҡайһы бер күрһәткестәр республика кимәленән яҡшыраҡ булһын, алдынғылар рәтендә барайыҡ, тип тырышабыҙ. Бөтөн яңы мәғлүмәт менән эшҡыуарҙарҙы үҙ ваҡытында таныштырабыҙ. Үҙем бер юлы "Рәсәй терәге" ойошмаһының төбәк бүлексәһе рәйесе лә, шуға күрә районыбыҙ менән генә сикләнмәйбеҙ, ә тотош төньяҡ-көнсығыш буйынса эш алып барабыҙ.\nКүңелем менән тоям: эшҡыуарлыҡҡа бөгөнгө ярҙам – киләсәкте күҙаллаған аҙым. Бөтә иҡтисад эшҡыуарлыҡ иңендә ҡалып килә бит. Элегерәк йүнселдәргә әллә ни ихтирам да булмай торғайны, "аҡса һуғыусылар" тип кенә ҡаранылар. Ә бөгөн үҙебеҙҙең ҙур көс икәнлегебеҙҙе тоябыҙ, халыҡтың, райондың тормошона ыңғай йоғонто яһай алабыҙ. Бер миҫал: беҙҙең эш күрһәткестәре яҡшы булғанда, муниципаль органдарға ла юғары баһа бирелә. Минеңсә, уларҙың эшмәкәрлеген баһалаусы дөп-дөрөҫ ысул был. Иң мөһиме – күрһәткестәр һауанан алып яҙылмаһын. Күптәргә шуны аңларға ваҡыт: хөкүмәттән аҡса көтөп ултырып, "тегенеһен бирмәнеләр, быныһын бирмәнеләр" тип ғәйепте ситтән эҙләү, туҡтауһыҙ яр һалыу менән генә тормош яйға һалынмаясаҡ. Туҡтауһыҙ эҙләнергә, нимәлер булһа ла эшләргә кәрәк. "Кем эҙләй, шул таба" тигәндәре хаҡ ул, ә эшләмәгәндәр һылтауларға ғына оҫта.\n– Ә үҙегеҙ эшҡыуарлыҡҡа нисек килдегеҙ?\n– Заманында Стәрлетамаҡта тәьмин итеү идаралығы етәксеһе булып эшләгәйнем. Үҙем Ҡыйғыныҡы булғанға, районға эшкә саҡырып ҡайтарҙылар. Әммә төрлө сәбәп арҡаһында район етәкселеге менән борсаҡ бешмәне: уларҙың эш ысулдарына риза булмауым ярһытҡандыр. Шуға күрә, административ ресурсты файҙаланып, эштән сығарҙылар. Оҙаҡ уйлап торманым, үҙем белгән тармаҡта шәхси фирма асырға ҡарар иттем. Ул ваҡытта, 1988 – 1989 йылдарҙа, районда эшҡыуарҙар бөтөнләй юҡ ине әле. Сәйер ҡараш ташлаусылар, аяҡ салырға тырышыусылар ҙа булманы түгел. Мәҫәлән, магазинымды туҡтауһыҙ тикшереп, һалым органдарын, милицияны һөсләтеп йөрөүселәр ҙә табылып торҙо. Подвалда урынлашҡан тәүге магазинымды бер предприятиенан һатып алғайным, уны суд аша кире ҡайтартыуға өлгәштеләр. Әммә шул ваҡытта район халҡы мине дәррәү яҡлап сыҡты, көн ярым эсендә генә ике меңгә яҡын кешенән ҡултамға йыйҙылар, сөнки күпселек эшемдән ҡәнәғәт ине.\nБыл кемгәлер оҡшап та етмәйҙер инде, әммә ғәҙелһеҙлекте енем һөймәй. Һәр урында етәкселәр үҙ ыңғайына ғына йөрөгәндәрҙе яҡын күрә бит. Бер етәксе минән ришүәт талап итте, әммә уға: "Минән бер тин дә ала алмаясаҡһың", – тип белдерҙем. Һөжүм оҙаҡ көттөрмәне: магазин биналарын тартып алдылар, иҫәпһеҙ-хисапһыҙ тикшереүҙәр менән йонсоттолар. Ысулдары байтаҡ бит инде.\nӘлбиттә, был замандар күптән үтте, бөгөн эшҡыуарлыҡҡа юл асыҡ. Район етәкселеге лә йүнселдәр мәнфәғәтен һәр ваҡыт иғтибар үҙәгендә тота. Эшебеҙ яйлы ғына бара, шуға күрә, һис шикһеҙ, шөкөр тиергә генә ҡала инде.\n– Бөгөн ниндәй йүнәлештәрҙә эшләйһегеҙ?\n– Бер туған ҡустым Фәнил менән ағас эшкәртәбеҙ. Ҡайын күмере етештерәбеҙ, уға бөгөн ихтыяж юғары. Бының өсөн ҡиммәтле ҡорамалдар ҙа һатып алдыҡ. Шулай уҡ фермерлыҡ эшенә лә тотондоҡ, 56 гектар еребеҙ бар. Бал биреүсе күп йыллыҡ үҫемлектәр сәсәбеҙ.\n– Бөгөнгө эшҡыуарҙарҙың хәлен нисек баһалар инегеҙ? Үҙегеҙ ҙә эшҡыуар, йүнселдәр араһында йөрөйһөгөҙ, был өлкәлә проблемалар менән яҡындан танышһығыҙҙыр, моғайын...\n– Һис шикһеҙ, эшҡыуарҙы дәүләт яҡларға тейеш. "Старт-ап" программалары, субсидиялар аша ярҙам күрһәтелеүе лә тик хуплауға лайыҡ, һүҙ юҡ. Әммә бындай ярҙам административ ресурстар аша түгел, ә йәмәғәтселек менән кәңәш ҡорғандан һуң бүленергә тейеш. Был – туғаным, быныһы – танышым, дуҫым тип бирелһә, бындай ярҙамдан һөҙөмтә лә булмаясаҡ. Беҙҙе иһә бындай мәсьәлә борсомай, район етәкселеге һәр ваҡыт эшҡыуарҙар союзының фекерен иҫәпкә алып, бер төптән, кәңәшләшеп эш итә.\nЭшләгән, тырышҡан кеше бөгөн лайыҡлы йәшәй ала. 90-сы йылдарҙағы баш-баштаҡлыҡ юҡ, бөтә эшмәкәрлегеңде ҡануниәт нигеҙендә алып барһаң, эшеңә аяҡ салыусы ла булмаясаҡ. Бар көсөн һалып эшләгән йүнселдәр бихисап беҙҙә. Мәҫәлән, ҡасандыр Балтас районынан килгән Радик Ғәлимйән улы Әхмәтйәновтың уңыштарына һөйөнөргә генә ҡала. Иң мөһиме – уның эшенән халыҡ та ҡәнәғәт. Бөтәһе лә кешенең холоҡ-фиғеленә, шәхси сифаттарына бәйлелер. Шул уҡ мәлдә эшен яйға һалмайынса, "Ни өсөн башҡаларға ярҙам бар, миңә юҡ?" тип туҡтауһыҙ зарланып йөрөгәндәр ҙә етерлек.\n– Бөгөн райондарҙа түбән генә эш хаҡына ялланып йөрөүселәр етәһе. Күптәр түҙмәй, “оҙон” аҡса артынан ҡалаға йә Себергә сығып китә. Ундайҙарға эшҡыуарлыҡҡа тотоноп ҡарарға кәңәш итер инегеҙме?\n– Шәхси шөғөлгә тотонорға теләгәндәр өсөн һәр районда тиерлек бизнес-үҙәктәр бар, әммә уларҙың эшмәкәрлеге ҡағыҙҙа ғына ҡалмаһын ине. Беҙҙә иһә был эш яйға һалынған тиергә булалыр. Мәҫәлән, күптән түгел Башҡорт дәүләт аграр университетынан фән кандидатын – Ринат Мамаев исемле Ырымбур егетен – саҡырғайныҡ. Ул халыҡҡа ауыл ерендә нисек эш башларға, нисек уны үҫтерергә һәм яйға һалырға кәрәклеген бик күп миҫал килтереп һөйләне. Үҙенең программаһын теория менән практиканы бергә бәйләп төҙөгән, шуның менән отҡан да. Һәр кем был технологияны тормошта ҡуллана ала, тимәк, файҙаһы ла буласаҡ.\nБеҙгә йыш ҡына республиканан ситтә лә булырға тура килә, башҡа төбәктәрҙәге йүнселдәр менән тәжрибә уртаҡлашабыҙ, фекер алышабыҙ. Ҡайһы саҡта төркөм йыйып та сәфәргә сығабыҙ.\nШуны айырым әйткем килә: әгәр ауылға мөнәсәбәт үҙгәрмәһә, ул шулай бөтәсәк, минеңсә. Халҡыбыҙҙы дингә ҡайтарыу, ауылдарҙы мәхәллә формаһына күсереү генә беҙҙе ҡотҡара аласаҡ, тип иҫәпләйем. Күптән түгел Пенза өлкәһендәге Урта Елүҙән ауылында булырға тура килде. Иҫ-аҡылың китер: ун меңгә яҡын кеше йәшәгән ауылда ун мәсет эшләп тора! Халыҡта ихтыяж булмаһа, шунса мәсетте һалырҙар инеме ни? Һуңғы биш йыл эсендә был ауылда, исмаһам, бер генә хоҡуҡ боҙоу ҙа теркәлмәгән. Юҡ, енәйәт эше түгел, ә хоҡуҡ боҙоу, тәртипһеҙлек – ошоно күҙ алдына килтереп ҡарағыҙ!\nОшо мосолман ауылы өлгөһөндә генә бөгөнгө хәлебеҙҙе яҡшыртырға була. Шул мәлдә генә, минеңсә, ауылыбыҙҙы һаҡлап ҡала аласаҡбыҙ. Беҙ әле районда ошо йүнәлештә бер төптән эш алып барырға тырышабыҙ. Район башҡорттары ҡоролтайы рәйесе Хәбирйән Заһир улы Таһировтың да эшмәкәрлеге маҡтауға лайыҡ. Бөгөн һәр беребеҙ иң тәүҙә йәштәребеҙ мәнфәғәтен, уларҙың киләсәген күҙ уңында тоторға тейеш. Киләсәк бөгөндән башланғанын хәтерҙән сығарырға ярамай.\n– Ә үҙегеҙҙең дингә аяҡ баҫыуығыҙ нисек булды?\n– Аллаһ Тәғәләнең ҡушыуынан тыш ағастағы япраҡ та ергә төшмәй, бөтәһе лә уның ҡөҙрәте менән. Әле 1506 йылдан башланған шәжәрәмде әҙерләйем, шуға ла атай-олатайҙарымдың Таймаҫ нәҫеленән булғанлығын беләм. Тап улар Мейәс, Сыбаркүл ҡәлғәләрен төҙөгән, мәсет һәм мәҙрәсәләр күтәргән. Миңә лә Аллаһ Тәғәлә 1996 йылда хаж ҡылырға насип итте. Бөгөн диндә ҡушылғанса йәшәргә тырышам, әле бына Йылан ауылында мосолман йәштәре өсөн Никах йорто төҙөп ултырттыҡ. Билдәле дин әһеле Хәмзә хәҙрәткә рәхмәт, был төҙөлөшкә ул 600 мең һумдан ашыу аҡса бүлде. Эшҡыуар Радик Әхмәтйәнов та ҙур ярҙам күрһәтте.\nЯңы уй-теләктәрем дә юҡ түгел: мәҫәлән, шул уҡ Хәмзә хәҙрәт менән Өфөнөң Сипайлово биҫтәһендә "Хәмзә" мәҙрәсәһен төҙөйбөҙ. Түбәнге Ҡыйғыла үҙ иҫәбемә мәҙрәсә төҙөткәйнем. Ул уҡыусыларҙы ҡабул итеүгә бөгөндән әҙер кеүек тә бит, тик уны финанслау мөмкинлеге юҡ, шуға ла бар ҡеүәтенә эшләмәй. Йәйге лагерҙар ойоштороуын-ойошторабыҙ, әммә ул йыл әйләнәһенә эшләһен өсөн хәлебеҙ етеңкерәмәй.\n– Ә дин менән иман эшҡыуарлыҡта һәр кемгә өҫтөнлөк кенә бирәлер...\n– Тап шулай. Тағы ла Урта Елүҙән ауылын өлгө итеп килтерергә була. Унда 52 магазин эшләй, шуның 50-һендә харам ризыҡ һатылмай. Ысынлап та, дин эшҡыуарлыҡҡа этәргес, ярҙам ғына. Татарстанда булғанымда бер район хакимиәте башлығы: "Беҙ бында араҡы һаттырмайбыҙ", – тип әйтте. Санкт-Петербургтың эшҡыуарҙары тегегә: "Һеҙ бит Рәсәй Конституцияһын боҙаһығыҙ", – тип иҫкәртеү яһаны. "Беҙҙән сауҙаға рөхсәт бар, ләкин имамдарыбыҙ һаттырмай", – тип яуап бирҙе теге. Эйе, имамдар, дин әһелдәре ҡеүәтле ижтимағи көскә әйләнергә тейеш. Араҡы эсмәгәндә, айыҡ аҡыл менән йәшәгәндә, әлбиттә, тәртип тә, йүнселлек тә үҫешәсәк. Шуға ла дингә баҫыу, мәхәллә булып йәшәү һәр кешегә рухи яҡтан да, матди йәһәттән дә этәргес кенә буласаҡ. Пәйғәмбәребеҙ Мөхәммәт ғәләйһис-сәләм дә эшҡыуарлыҡты, сауҙа эшен хәләл тип билдәләгән. Бары ошо хәләлдән ситләшмәҫкә, йәғни тыйғандан тыйылырға кәрәк, шул мәлдә, һис шикһеҙ, эшебеҙ ҙә уң барыр.


Татарстандың башҡалаһында Башҡортостан ватандашының мәйете табылған | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\nТатарстандың башҡалаһында Башҡортостан ватандашының мәйете табылған\n09 июня 2016 — 16:06\nБер-нисә урамда йәшәүселәр ихатала ике аҙна торған Рено Логан автомобиленә иғтибар итә һәм полицияға хәбәр итә. Полиция хеҙмәткәрҙәренә машина ишектәрен ҡайырып асырға тура килә. Улар мутая башлаған мәйеткә юлыға. Урында Башҡортостан теркәлгән кешенең паспорты табыла. Тәфтишселәр әле һәләк булыусының шәхесен асыҡлай.


Мин улар менән бергә китап магазиндары дивандарында ултырҙым, коляскалылар өсөн водитель тарафынан күтәрелеп ҡуйыла торған урындарҙан һикереп торҙом, музейҙарҙа һәм театрҙарҙа һүҙ ҡàòòûм, уларҙы Ирактағы һуғышҡа ҡаршы пикеттарҙа күрҙем - ҡыҫҡаһы, уларға, уларҙың ышаныслы ҡараштарына, йылмайыуҙарына һәм мәҙәктәренә күнектем. Шуға, бөтә ерҙә лә инвалидтар - бөтәһе менән бергә. Был төш түгел. Океан артында тормош шулай.\nҺәм оноттом - параллель тормош буйынса атлап, элек улар менән нисек аралашмағанмын. Уның ҡояшлы яғы буйынса...\nРәсәйгә ҡайтҡас, элек күҙгә ташланып бармаған, уйып яһалған тротуар бордюрҙарын, ҡулайлашмаған йәмәғәт транспортын, пандустарҙың булмауын күрҙем... Был мөхиттә инвалидтар нисек йәшәй һуң? Ғөмүмән, ҡайҙа улар?\n"Рената"ның бәхете һәм йөрәк әрнеше\nГалина Зеленцова - юрист. Уның ауырыу иптәштәренә ярҙамы баһалап бөтөргөһөҙ. Нисек улар - коляскалûëàð - яҙмыш боролоштарында бер-береһенә ярҙам итеп, "Рената" ҡала ойошмаһына берләшеүҙәре хаҡында Галина Зеленцова тыныс ҡына һөйләй.\n- Аңлайһығыҙмы, Римма, бәхет ниҙә, - һәм мин тынып ҡалам, - ул пандус буйынса төшөү һәм - күңелең ҡайҙа теләй - бордюрға бәрелмәйенсә ҡала буйынса йөрөргә. Был шундай ҙур бәхет булыр ине!\n"Яҡтыға сығыу", аралашыу - бер йотом һауа кеүек. Һәм улар беләләр, ҡайҙа уларҙы көтәләр, ә ҡайҙа - юҡ.\n- Ҡарағыҙ әле, Башҡорт дәүләт академия драма театрында - беҙҙең өсөн бөтә шарттар ҙа - пандустар ҙа, һәм лифт та. Цирктың иҫке бинаһында бындай шарттар юҡ, әммә беҙ хеҙмәткәрҙәрҙең ихласлығы һәм иғтибары өсөн рәхмәтлебеҙ. "Башҡортостан" сауҙа үҙәге хеҙмәткәрҙәре менән осрашыуҙы түҙемһеҙлек менән көтәбеҙ. Улар байрамдарға, һәм тауарҙарҙы арзанға һатыуға, һәм ташлама менән кафегә саҡыралар. Был осрашыуҙар күңелдә оҙаҡ һаҡлана һәм күңелде йылыта. Изге кешеләргә рәхмәт.\nБер ваҡыт Яңы йылда Ҡыш бабай йөрөй башланы. Бүләктәр менән бөтә "Рената"ны йөрөп сыҡты, баҡһаң - сюрприз "Шыршыҡай" ательеһы директоры Оксана Поплавскаянан икән. "Канцмастер" фирмаһына, "Башҡортостан" ҡунаҡхана комплексына, китапхана коллекторы селтәренә рәхмәт белдерәһем килә.\nНефть химияһы заводы - ярҙам итеүҙән баш тартыусылар араһында. Был завод бер нисә сәғәткә автобус бүлеү үтенесенә: "Беҙ хәйриә ойошмаһы түгел", - тип яуап биргән.\nГалинаның "яҡтыға" сығыу тураһындағы һөйләүҙәрен "бәхет" һүҙе оҙатып йөрөй. Ә мин циркта күршеһенә ярһыған бер ханымдың ғауғаһы, гастролерҙарҙың сәфәре барышында бер театрҙың баш тартыуы тураһында беләм. Мәҙәниәтлелек гәүһәр һанын бирмәй: Метрополитен-операла коляскалы менән бергә булған Рекфеллер ейәнсәренә ҡәнәғәтһеҙлек белдереү башына ла килмәҫ ине.\nБыл кешеләрҙең дәрәжәһен нисек яҡларға?\n- Дәүләт беҙҙе ошондай ихтыяждар һәм мәнфәғәттәр менән аңлаһын ине, - ти "Рената" рәйесе Ольга Москвина. - Беҙҙең бер ҡыҙыбыҙ рәссам булырға хыялланды, күргәҙмәлә уның картиналары менән ҡыҙыҡһындылар, бер өлөшөн һатып алдылар. Йәлләп түгел - уның инвалидлығы тураһында бер кем дә белмәне. Худграф деканы уны үҙенә уҡырға саҡырҙы. Әммә институтта пандустарҙың булмауы өмөтòө өҙҙө.\nӨмөт, ышаныс, мөхәббәт\nБеренсе синыф уҡыусыһы Искәндәр Яңы йыл шыршыһына йүгерә. Һәм уны Совет майҙанында автобус бәрә... Уның әсәһе улының ¼ìåðå өсөн көрәшә, әсә инстанциялар буйынса йөрөй, ундағы тупаҫлыҡ менән осраша. Әсәнең күҙ йәштәре һәм ярһыуы ваéымһыҙлыҡ стенаһын тишә. Изге кешеләр табыла, улар коляска менән, һәм башҡа эштәрҙә лә ярҙам итә. Искәндәр Вахидов 3-сө гимназияны алтын миҙалға тамамлай. Ул музыка, компьютер ярата. Сираттағы кәртәне лә еңде - авиация университетына уҡырға инде. Ҡабул итеү комиссияһына, уның артынан килеүселәргә юл ярып, эшкә урынлашыу мөмкинлеген дә иҫбатларға тура килде (Бөтә Рәсәй Инвалидтар йәмғиәте мәғлүмәттәре буйынса, Рәсәй Федерацияһында студенттарҙың дөйөм массаһында инвалидтарҙың өлөшө - 0,29 процент, Францияла - 5). Әлегә юғары уҡыу йорттарында инвалидтар өсөн пандустар ҙа, башҡа шарттар ҙа юҡ.\nӘммә тоғро дуҫтар бар. Һәр иртә уларҙың береһе Вахидовтарҙың фатирына килә һәм уны университетҡа оҙатып бара, унда бер аудиториянан икенсеһенә күскән ваҡытта Искәндәргә ярҙам итәләр.\nҠояшлы көн. Мин Искәндәрҙе дуҫтары менән ҡунаҡхана һарайында күрҙем. Күңел күтәренкелеге татыным. Һәм был, егет үҙ тормошон төҙөй алырмы, беҙҙе һәм дәүләтте кешелеклелеккә һәм законлылыҡҡа тикшереү буласаҡ.