Материалы за Февраль 2013 года » Башкортостан кызы\nИң әүәл Һүҙ булған. Бөтә нәмә Һүҙҙән ярала. Матбуғат сараларының эшмәкәрлеге лә ошо ҡанунға нигеҙләнә. Быуаттар дауамында Һүҙ йәки Моң ҡөҙрәте аша милләт рухиәтенең иң нескә өлөшөн тыуҙыра һәм һаҡлай килгән башҡорт ҡатын-ҡыҙының халыҡтың дөйөм...\nҠатын-ҡыҙ башҡорт йәмғиәтенең тормошонда элек-электән мөһим роль уйнаған. Ырыуҙар һәм халыҡтар араһында тыныслыҡ урынлаштырған Бәндәбикәнең, ил азатлығы өсөн ҡорал тотоп көрәшкән Ырғыҙҙың ауыҙ-тел ижадында һаҡланған образдары – бының асыҡ миҫалы. ХХ...\nТәбиғәт быйыл ҡыштың айырыуса матурын – аҡ бурандарға, һырылып яуған ҡарҙарға мулын бүләк итте: Өфөбөҙгә башҡорт ҡышын күрергә алыҫ ҡитғаларҙан ҡунаҡтар килерен белгән, тиерһең. Эйе, мәркәзебеҙ ҙур ваҡиғаға әҙерләнә: тиҙҙән республикабыҙҙа VI...\n“Матурлыҡ донъяны ҡотҡарыр, әгәр ул изге булһа”, – тигән билдәле рус әҙибе. Ләкин ни эшләптер был ҡанатлы һөйләмдең аҙағы төшөрөп ҡалдырылып, телебеҙгә тәүге өлөшө генә ингән. Республикабыҙҙағы “Мәрхәмәт” хәйриә-мәғариф фондында иһә уны үҙгәртә...\nҠайһы берҙә яҙмыш әҙәм балаһын аямай, төрлө ҡаршылыҡтар, йән һәм тән яралары менән интектерә, үҙәкте өҙгөс һынауҙарға дусар итә. Кемдәрҙер, сабырһыҙланып, бер сиктән икенсеһенә һуғыла, Хоҙай ебәргән билдәләрҙе аңғармай, һығымталар яһамай. Йәшәүгә...\nАфрикаға сәйәхәтемдең һуңғы аҙнаһы ине инде. Бер көндө иртәнсәк дуҫым Анне-Мари: «Мин һиңә, русса һөйләшкән кешеләрҙе табам, тигәйнем. Барыбер таптым, – тине. – Беҙ хәҙер сабыйҙар йортона барабыҙ. Унда Белоруссиянан килгән ике ҡатын эшләй»....\nАуылды уңғандар йәшәтә\nТыуып үҫкән төйәгендә ерегеп, шунда донъя көткән кешеләрҙең тормошо ла бәрәкәтлерәк була, тиҙәр. Бөгөн шундай йәш ғаиләләрҙе эҙләп, Ауырғазы районының Мораҙым ауылына юлланабыҙ. Ауыл хакимиәте башлығы Нил Закир улы Ҡоҙашев беҙҙе Эльвира һәм Рәшит...


Һалҡын ҡышта күңелде йылытырлыҡ хәбәр. Уныһы ла Африканан ишетелгән мәғлүмәт.\n31 Ғинуар 2019, 11:45\nШуны белегеҙ, Африкала Буркина-Фасо тигән короллек бар икән. Шул илдең Уагадагу ҡалаһында халыҡ-ара шашка буйынса донъя кубогына ярыштар үткән. Беҙҙең башҡорт оҫталары урындағыларҙы таң ҡалдырып, еңеүгә өлгәшкән.\n2014 йылғы донъя чемпионы Айнур Шәйбәков – 2-се урынды, ә ҡатын-ҡыҙҙар араһында биш тапҡыр донъя чемпионы Тамара Танһыҡужина – 1-се, ә Айгөл Иҙрисова 2-се урынды яулаған. Улар өсөһө лә заманында Ишембай шашка мәктәбенән сыҡҡан, хәҙер Өфөлә “Башҡортостан” шашка клубы өсөн сығыш яһай.\nШуныһы ҡыҙыҡ, Айгөл менән Айнур, Тамара апайҙарына эйәреп, короллектең иң “текә” отелендә башҡортса ғына һөйләшеп йөрөгәндәр...ме икән?\nӘйткәндәй, Буркина-Фасола ла ҡыш икән, һауа температураһы ла 35-38 градус ҡына йылы икән. Урындағы халыҡ, ҡат-ҡат кейенеп, өшөп йөрөй икән. Беҙҙекеләр 20-25 градус һыуыҡтан килеп төшкәс, әллә ни бирешмәгәндер, тип өмөт итәйек.


Тыйыуҙан да тыйыл (№10, 2010)\nКүп әсәйҙәр “уңайлы”, тыныс бала теләй – йүгермәһен, һикермәһен, шауламаһын, әйберҙәргә теймәһен, уйынсығын онтамаһын, ҡайҙа етте шунда яҙмаһын... Быны ярамай, тегене; алдан ярамай, аҙаҡ ярамай, бер ҡасан да ярамай. Ирек ҡуйһаң, өлкәндәр иртәнән кискә хәтлем ошо һүҙҙе ҡабатлар ине. Ниндәйҙер осраҡта тыйылырға кәрәклеген сабый аңына нисек һеңдерергә һуң? Ғөмүмән, нимә һуң ул тыйыуҙар? Уларһыҙ йәшәп буламы?\nКүп әсәйҙәр “уңайлы”, тыныс бала теләй – йүгермәһен, һикермәһен, шауламаһын, әйберҙәргә теймәһен, уйынсығын онтамаһын, ҡайҙа етте шунда яҙмаһын... Быны ярамай, тегене; алдан ярамай, аҙаҡ ярамай, бер ҡасан да ярамай. Ирек ҡуйһаң, өлкәндәр иртәнән кискә хәтлем ошо һүҙҙе ҡабатлар ине.\nНиндәйҙер осраҡта тыйылырға кәрәклеген сабый аңына нисек һеңдерергә һуң? Ғөмүмән, нимә һуң ул тыйыуҙар? Уларһыҙ йәшәп буламы?\nОшондайыраҡ һорауҙар менән Өфө ҡалаһындағы “Индиго” медик-социаль-психология үҙәгенең беренсе категориялы педагог-психологы Галина Денисоваға мөрәжәғәт иттек.\n- Ғаиләләге тыйыуҙар баланың үҙен уратып алған донъяны әүҙем танып-белә башлаған осорона (барыһын да тотоп, тәмләп, еҫкәп ҡарарға һ.б. ынтылыу) тура килә. Мәҫәлән, билдәле дауа үләндәре йыйыусы М.В. Гордеевтың тәүге һүҙе “еҫкәп ҡара” була. Ул үҙҙәренең ишек артынан ғына башланған урманды бәләкәй сағынан үҙ аллы өйрәнә, еҫе оҡшаған үләнде алып туғандарына күрһәтә торған булған. Һөҙөмтәлә, был үләндәр уның ғилми хеҙмәт һәм дауалау объектына әүерелә.\nӘгәр ғаиләлә яҡшы, ышаныслы, йылы мөнәсәбәттәр урынлашһа һәм быуындар конфликты булмаһа – бөтә ҡытыршылыҡтар һөйләшеү ярҙамында хәл ителә. Ә тыйғанды таптырып, ғауға ҡуптара икән, баланың холҡо үҙгәрмәһен һәм тиҙҙән ғаиләнең бәләкәй тиранына әүерелмәһен өсөн, өлкәндәргә үҙҙәрен нисек тоторға һуң?\nТәү сиратта ата-әсәнең төп бурысы балаға мәғлүмәт биреү, өйрәтеү икәнен иҫкәртеп үтеү кәрәк. Ул тәүге осорҙа уйланылған, эҙмә-эҙлекле, түҙемле рәүештә һәм һуңға ҡалдырмайынса тормошҡа ашырылырға тейеш.\nҮҙ-үҙеңде хеҙмәтләндереүгә. Нисә йәштә бала үҙ аллы нимә эшләй белергә тейеш – был хаҡта китаптар, хеҙмәттәр бихисап.\nҺаулыҡ һәм ғүмер хәүефһеҙлегенә. Хәүефһеҙлек ҡағиҙәләрен өйрәтеп, ата-әсә йылдар үткән һайын үҙенең ғүмере һәм һаулығы өсөн яуаплылыҡтың күберәк өлөшөн баланың үҙенә йөкмәтә. Һөҙөмтәлә, “Үҙеңдең һаулығың, ғүмерең, яҙмышың өсөн тик үҙең генә яуаплыһың” тигән лозунг эшләй башлаясаҡ.\nАралашыу ҡағиҙәләренә, этикетҡа, ғөрөф-ғәҙәттәргә, милли традицияларға, енес-ара тәртипкә.\n“Кемде яратырға кәрәк – шуны яратырға, кемдән ҡурҡырға кәрәк, шунан ҡурҡырға” өйрәтергә һәм илдең закондарына буйһонған гражданинын тәрбиәләргә.\nБына шул әҙ генә нәмәләрҙе балаһына һеңдерергә бурыслы ата-әсә. Йәғни үҙ ваҡытында, йәш үҙенсәлектәренән һәм ғаилә традицияларынан сығып, дөйөм кешелек ҡанундарына (киң мәғәнәһендә) ӨЙРӘТЕРГӘ.\nБала донъяны әүҙем таный. Сабый сағынан барыһын да тотоп, тәмләп ҡарарға ынтыла. Һаулыҡ һәм ғүмер өсөн ҡурҡыныс булған хәрәкәттәр мотлаҡ “ярамай” һүҙе менән тыйылырға тейеш. Педагогтар был йәһәттән бер эксперимент-уйын тәҡдим итә.\nБәләкәс алдында шәм ҡабыҙырға. Ул үҙ сиратында янып-ялтырап торған ымһындырғыс утты тоторға ынтылыр. Өлкәндәр “ярамай” тиһә лә, бала барыбер маташыуын дауам итә. Ялҡынды тотоуы була, әсәһе тыйыу һүҙен әйтә. Ошо мәлдән “ярамай” һүҙе уның аңына тыйыу булып (тыйыуҙы боҙһаң ауыртасаҡ) һеңеп ята. Ғүмер менән һаулыҡҡа ҡурҡыныс менән янаған бөтә нәмәне лә ҡәтғи тыябыҙ.\nИкенсе яҡтан, тыйыуҙарҙы ла сикләргә кәрәк.\nБәләкәйҙән йыш тыйыу һөҙөмтәһендә инфантилизм һәм инертлыҡ үҫешә. Күп тыйыуҙар ишетеп үҫкән балалар, мәҫәлән, башватҡыстар сисергә ҡыйынһына. Улай ғына ла түгел, тыйыуҙар – уның шәхес булараҡ үҫешенә ҡамасаулай.\nШуға ла нимәнелер, шул иҫәптән әле ул белмәгән нәмәне тыяһығыҙ икән, артынан “Ә былай мөмкин”, “Алыр алдынан рөхсәт һорарға кәрәк” кеүек юлдарын күрһәтергә кәрәк.\nВаҡыты менән ҡайһы бер ата-әсәләргә балаларынан нимәнелер эшләүен талап иткәндә бер нисә мәртәбә ҡабатларға тура килә. Ә улары, тап шул эште башҡармай, йә киреһенсә эшләй. Шундай мәлдә “Нисә тапҡыр ҡабатларға була һиңә?” тигән һорауҙы бирергә түгел, ә “Ә хәҙер эшләй алаһыңмы?” тиеберәк өндәшеү һөҙөмтәлерәк булыр.\nӘгәр бәләкәс ҡарыша, киреһен эшләй, истерика ойоштора икән, был мәлдә тыйыуҙың, тынысландырыуҙың файҙаһы юҡ. Шуға ла эмоцияларын сығарып бөткәнсе түҙемлек күрһәтеп көтөү лазым. Унан һайлау мөмкинлеген сағылдырған берәй әкиәт һөйләргә мөмкин. Мәҫәлән, “Урал батыр” эпосында юл сатына килеп сыҡҡан геройҙар төрлө юл һайлай: береһе – уңға (Урал), икенсеһе (Шүлгән) һулға китә.\nҺулға китһәң, юл буйы –\nУйын-көлкө төн буйы;\n...Уңға китһәң, юл буйы –\nИлау-һыҡтау йыл буйы.\nОшоноң ише эпизодтан һуң балаға: “Ҡаһарманға тағы ла ниндәй юлды һайларға булыр ине?” тигәнерәк һорау биреп, бер яҡтан фекер ҡеүәһен үҫтереүгә өлгәшһәгеҙ, икенсенән, хәл-ваҡиғаларҙан сығыуҙың төрлө юлдары барлығын төшөндөрөрһөгөҙ. Шул саҡта ғына бәләкәс менән компромисҡа килеп була.\nШулай тыйыуҙың үҙенсәлекле алгоритмы килеп сыға ла инде: тыйған саҡта шунда уҡ эшләргә мөмкин булған юлды һәм нисек эшләргә кәрәклеген күрһәт; теләктәрен һәм ҡылығын анализларға, “өлкәндәр” роленә өйрәт. Был уны киләсәктә девиант тәртиптән аралар, шул иҫәптән урлашыуға ҡаршы профилактика ла. Бәләкәс “теләйем – алам” рефлексы менән эш итә. Үҫә төшкәс ул урлашыу тип аталасаҡ. Теләйем. Нимә эшләргә? Варианттар: һорарға, һатып алырға, һатып алыу мөмкинлеге булмаһа, үҙеңә берәй нәмә эшләп, һатып, шул аҡсаға алырға. Бының өсөн әлбиттә ваҡыт талап ителәсәк, әммә көтөп алынған, ауырлыҡ менән башҡарылған теләк кенә ысын ҡәнәғәтлек килтерә бит.\nТыйыу – социаль күренеш. Ул сиктәрҙе (үҙеңдекен йә башҡа берәйһенекен) боҙоуға ҡаршы яуап булараҡ барлыҡҡа килә. Төрлө, күп осраҡта ҡапма-ҡаршы зауыҡлы кешеләрҙең бергә йәшәү мөмкинлеген булдырыу өсөн тыйыуҙар мотлаҡ. Шуға ла, бәләкәстәрҙең улар менән балалар баҡсаһында, мәктәптә, урамда осрашҡанға ҡарағанда ғаиләлә танышыуы мөһимерәк.\nҒаиләлә конфликт тыуҙырмауҙың бер нисә ҡағиҙәһе\n1. Сикләүҙәр (тыйыу, талап итеү) һәр баланың тормошонда булырға тейеш, әммә самаһыҙ күп булмаһын.\n2. Ата-әсәнең талабы баланың физик һәм психик үҫешенә мөһим булған теләктәренә (хәрәкәт, белергә тырышыу, күнегеүҙәр һ.б.) ҡаршы килергә тейеш түгел.\n3. Ҡағиҙәләр, талаптар, тыйыуҙар бәләкәсте тәрбиәләүҙә ҡатнашҡан барлыҡ өлкәндәр араһында үҙ-ара килешелергә тейеш.\n4. Тыйыуҙарҙың бойороҡҡа ҡарағанда дуҫтарса аңлатылып әйтелеүе мөһим.


Башҡортостанда эре инвесторҙар 10 йылға тиклем мөлкәткә һалымдан азат ителәсәк // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nБашҡортостанда эре инвесторҙар 10 йылға тиклем мөлкәткә һалымдан азат ителәсәк\n14:55, 8 июня 2012 Иҡтисад\nБашҡортостанда проекттарының хаҡы биш млрд һумдан ашҡан инвесторҙар яҡын арала 10 йылға тиклем мөлкәткә һалымдан азат ителеүгә иҫәп тота ала. Был турала бөгөн «Урал аръяғы-2012» форумында сығыш яһағанда республика Президенты Рөстәм Хәмитов белдерҙе.\n— Республикала инвесторҙарға табышҡа, мөлкәткә һалым буйынса льготалар биреүсе закондар ҡабул ителде. Беҙ ойошмалар табышына һалым ставкаһын бер йылдан биш йылға тиклемге араға 13,5 процентҡа ҡәҙәр кәметтек. Ошо уҡ ваҡытҡа инвесторҙарҙы мөлкәткә һалымдан азат иттек. Тағы ла ҙурыраҡ ташламаларҙы юридик яҡтан нығытыу өҫтөндә эшләүҙе дауам итәбеҙ. Хәҙер төбәккә биш миллиард һумдан ашыу суммалыҡ проекттар менән килеүсе инвесторҙар яҡын арала 10 йылға тиклем мөлкәт һалымынан азат ителеүгә иҫәп тота аласаҡ, тип уйлайым, — тине БР Президенты.\nӘлеге форум эшендә 400-гә яҡын кеше ҡатнаша. Улар иҫәбендә Рәсәйҙең 14 төбәгенән власть органдары, йәмәғәт ойошмалары, эшлекле һәм фәнни даирә, сәнәғәтселәр һәм эшҡыуарҙар ойошмаһы вәкилдәре бар.\nКөн тәртибендәге төп мәсьәлә — Рәсәй Президенты Владимир Путин менән ҡуйылған 2020 йылға илдә юғары технологияларға нигеҙләнгән 25 миллион яңы эш урыны булдырыу бурысын үтәү. Шуға күрә форум темаһының «25-20» стратегияһы: инструменттар, ресурстар һәм тормошҡа ашырыу юлдары» тип билдәләнеүе лә осраҡлы түгел.\nФорумда ҡатнашыусылар граждандарҙы эшкә урынлаштырыу һәм ошоға бәйле халыҡтың иҡтисади йәһәттән насар үҫешкән төбәктәрҙән ситкә ағылыуы мәсьәләһен хәл итеүҙең иң һөҙөмтәле механизмы сифатында яңы производстволар булдырыуҙы билдәләне, әйтергә кәрәк, быны шәхси инвесторҙар ҡатнашлығынан тыш хәл итеп булмай.\n— Республика уңайлы инвестицион мөхит булдырыу өҫтөндә күп эшләй. Барыбыҙға ла яҡшы аңлашыла: бында иң мөһиме — асыҡлыҡ һәм ышаныс атмосфераһы булдырырға, капитал һалыуҙарҙың ышаныслы булыуын күрһәтергә, аныҡ гарантиялар бирергә кәрәк. Бының өсөн беҙ инвестицияға бәйле закондарҙы ярайһы ныҡ яңырттыҡ,— тип билдәләне Рөстәм Хәмитов. — Инвестиция эшмәкәрлеген көйләү, уға дәүләт ярҙамы формалары тураһындағы норматив-хоҡуҡи акттар әҙерләнек. Бәләкәй һәм урта эшҡыуарлыҡ субъекттары өсөн административ кәртәләрҙе бөтөрөү сараһын күрәбеҙ. Ошо урында билдәләп киткем килә, беҙ – эшҡыуарҙар һаны буйынса Волга буйы федераль округында беренсе.\nБР Президенты һүҙҙәренсә, 2011 йылда төп капиталға инвестициялар 5,5 процентҡа артып, 185 млрд һумға тиерлек еткән. Республика иҡтисадына 300 млн АҠШ доллары күләмендә сит ил инвстициялары килгән, был 2010 йылдағына ҡарағанда өс тапҡырға тиерлек күп.\n«Элегерәк төп инвестициялар сеймал секторына барһа, хәҙер улар башлыса эшкәртеү производствоһын үҫтереүгә йүнәлтелә», — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Рөстәм Хәмитов.\nБыйыл да ыңғай динамика һаҡлана, тип дауам итте Президент. Беренсе кварталда уҙған йылдың ошо уҡ осорона ҡарата 8,5 процент үҫеш менән төп капиталға 25,2 млрд һум аҡса һалынған.\n«Башинформ» агентлығының бығаса хәбәр итеүенсә, әлеге форум сиктәрендә дөйөм алғанда биш млрд һумдан ашыу суммаға ундан ашыу инвестицион килешеүгә ҡул ҡуйыу планлаштырыла.\nТеги: бр президенты,инвестфорум


Өфөнөң «Ағиҙел» предприятиеһында индустрия паркын ойоштороу күҙаллана // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nӨфөнөң «Ағиҙел» предприятиеһында индустрия паркын ойоштороу күҙаллана\n9:38, 10 апреля 2014 Йәмғиәт\nБашҡортостан Дәүләт Йыйылышының Сәнәғәт, инновацион үҫеш һәм эшҡыуарлыҡ буйынса комитет ултырышында Өфөнөң «Ағиҙел» предприятиеһында, милли сувенир продукцияларын етештереүҙә махсуслашҡан, индустрия паркын ойоштороу буйынса тәҡдим тикшерелде.\n«Милли һынлы сәнғәт кәсептәре тураһында»ғы БР законын үтәү тураһында доклад менән республика Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары Дмитрий Шаронов сығыш яһаны.\n— Милли һынлы сәнғәт предприятиеларына иң мөһим ярҙам – уларға үҙҙәрен, үҙ изделиеларын күрһәтергә мөмкинлек биреү. Кешеләр үҙ хеҙмәте өсөн аҡса алырға тейеш. Беҙ, бының өсөн төрлө күрһәтеү майҙансыҡтары булдырып, етештерелгән һәм һатылған продукцияның иҫәбен дәртләндерергә тейеш, — тине Дмитрий Шаронов.\nШундай майҙансыҡтарҙың береһен тип БР Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары Мәскәү Арбаты миҫалы буйынса Өфөлә йәйәүлеләр урамын ойоштороуҙы атаны, унда халыҡ кәсептәре оҫталары үҙ эштәрен күрһәтә алыр ине.\nДәүләт Думаһы депутаты, республиканың Сауҙа-сәнәғәт палатаһы президенты Юрий Пустовгаров Өфөлә ШОС һәм БРИКС саммиттарын үткәреү ваҡытында Башҡортостан оҫталарының сувенир продукцияларын алға этәреү буйынса тәҡдимен әйтте, сөнки сит ил ҡунаҡтарының күпләп килеүе кәсепселәрҙең бренд изделиеларын таратыу өсөн яҡшы сәбәп буласаҡ.\nЮрий Пустовгаров, «Ағиҙел» предприятиеһы территорияһында урынлашҡан, музейға ярҙам итергә тәҡдим итте. Депутат фекеренсә, музей туризм инфраструктураһының объекты булып китеүе ихтимал.\n— Шулай уҡ, файҙаланылмаған майҙансыҡтары күп булған, «Ағиҙел» базаһында индустрия паркы кеүек, кәсеп производстволары урынлаша алырлыҡ, үҙәктәр ойошторорға була. Беҙ бөтөнләй яңы статусҡа, яңы үҫешҡа эйә булыр инек, — тип иҫәпләй Юрий Пустовгаров.\nУлтырышта билдәләп үтеүҙәренсә, бындай үҙәк булдырыу предприятие территорияһында белгестәр йыйырға ярҙам итер, ә улар үҙ сиратында кәсепселәргә бөгөн ниндәй сувенир продукцияларын сығарырға кәңәш итер ине. Әлеге ваҡытта оҫталарҙың стратегияһы юҡ – һәр кем үҙ яйына эшләй.\nДепутаттың фекерен Сәнәғәт, инновацион үҫеш һәм эшҡыуарлыҡ буйынса комитеттың башҡа ағзалары ла хупланы.\nТеги: бр дәүләт йыйылышы,сәнәғәт


Халыҡ мәнфәғәтендә » Яйыҡ гәзите | Газета Яик\nЯйыҡ гәзите » Сәйәсәт, иҡтисад » Халыҡ мәнфәғәтендә\nБында, мәҫәлән, сит ил паспорты алырға, милеккә хоҡуҡтарҙы теркәргә, әсәлек капиталы бу-йынса документация тултыртырға, ИНН, СНИЛС карточкалары әҙерләтергә һәм башҡа күп эш атҡарырға мөмкин.\nКеше залға инеү менән администраторҙар ҡаршы ала һәм талап ителгән белгескә йүнәлтә. Беҙҙең МФЦ офисында һәммәһе 177 төр дәүләт һәм муниципаль хеҙмәтләндереүе башҡарыласаҡ.\nУчалы ҡалаһындағы МФЦ филиалы директоры - Фәһим Фәтҡуллин. Эшмәкәрлек район халҡының тормош сифатын яҡшыртыуға булышлыҡ итәсәк, был маҡсатҡа ирешеү өсөн тырышасаҡбыҙ, тип белдерҙе.\n-‡ҙәк асыу - районыбыҙҙың комплекслы үҫешенең бер алымы, - тип билдәләне район хакимиәте башлығы Фәрит Дәүләтгәрәев, - башҡа ыңғай яҡтары тураһында ҡабатлап әйтеп тормағанда ла, яңы 25 эш урыны барлыҡҡа килде. Операторҙар тейешле әҙерлек үтте. Ғөмүмән, коллектив йәш, көс-дармандары етерлек, эшмәкәрлекте халыҡ өсөн уңай һәм эффектлы итеп ойоштора аласаҡтарына ышанам.\nФәрит Фәтих улы беренсе көндән үк юғары кимәлдә эш ойоштороу талабын ҡуйҙы. Әйткәндәй, фәҡәт район башлығы үҙе МФЦ офисының тәүге клиентына ла әйләнде. Урындағы тәртип буйынса талон алып, белгес янына ултырып, ниндәйҙер шәхси һорауы буйынса квалификациялы консультация алды.\nҮҙәктең адресы һәм эш режимы:\nУчалы ҡалаһы, К.Маркс урамы, 1 (беренсе ҡат). Шишәмбе-йома 9.00-19.00 сәғәттәрҙә, тәнәфесһеҙ. Йәкшәмбе, дүшәмбе - ял көндәре.\nЯңы һулыш менән\nҠала шарттарында «зәңгәр яғыулыҡ»һыҙ йәшәйеште күҙ алдына килтереүе ҡыйын. Был тормош уңайлығы яйлап ауыл урамдарына ла кèлеп етеп бара. Быға тиклем... Тотош уҡырға\nЯрҙам кәрәк булһа...\n«БР дәүләт юридик бюроһы» ҡаҙна учреждениеһы айырым категория граждандарға түләүһеҙ хоҡуҡи ярҙам күрһәтә. Бушлай ярҙамға дәғүә итә алыусылар... Тотош уҡырға\n6 ноябрь көнө БР Үҙәк һайлау комиссияһы рәйесе Хәйҙәр Вәлиев район хакимиәте бинаһының ҙур залында урындағы территориаль һәм участка комиссиялары... Тотош уҡырға\nҺауа кеүек кәрәк\nРайон хакимиәтендә БР Иҡтисади үҫеш министрлығы инвестициялар йәлеп итеү һәм дәүләт-шәхси партнерлыҡ һорауҙары буйынса күсмә кәңәшмә үткәрҙе,... Тотош уҡырға\n20 майҙа БР прокуроры Андрей Назаров Учалы ҡалаһында халыҡты ҡабул итте. Сарала шулай уҡ Учалы район-ара прокуроры Роберт Әминев, муниципаль район... Тотош уҡырға


Нантер — Башҡорт Википедияһы\nНантер (франц. Nanterre [nɑ̃.ˈt̪ɛʁ ]) — Франциялағы ҡала, О-де-Сен департаментының административ үҙәге , Париждың иң эре биҫтәһе, франция баш ҡалаһынан 11 км алыҫлыҡта тора. Ҡала халҡы — яҡынса 90 мең кеше .\nО-де-Сен[d], canton of Nanterre-Nord[d], Нантер[d], canton of Nanterre-Sud-Est[d], canton of Nanterre-Sud-Ouest[d], canton of Nanterre-2[d] һәм canton of Nanterre-1[d]\nНантер[d] һәм О-де-Сен[d]\nMayor of Nanterre[d]\n96 807 кеше (1 ғинуар 2018)\nКрайова, Уотфорд, Пезаро[d] һәм Жилина\nPalais des Sports Maurice Thorez[d]\nРюэй-Мальмезон[d], Шату[d], Carrières-sur-Seine[d], Безон[d], Коломб[d], Ла Гарен-Коломб[d], Курбевуа[d], Пюто[d] һәм Сюрен[d]\narchives municipales de Nanterre[d]\nобласть притяжения Парижа[d]\nУның биләмәләрендә төбәктең, баш ҡаланың, дәүләттең һәмтөрлө илдәрҙең учреждениелары һәм ойошмалары урынлашҡан, шулай уҡ Үрге Сена префектура департаменты, Париждың сауҙа-сәнәғәт палатаһы, Париж Операһының бейеү мәктәбе, Париж X — Нантер университеты — (33 000 студенты бар), Архитектура мәктәбе, сит илдәрҙең консуллыҡтары (Марокко, Тунис, Алжир), бер нисә эре компания һәм фирмаларҙың штаб-фатиры урынлашҡан.\nСәнәғәттең электроника, электротехника, металлургия, автоматика тармаҡтары бар.\n1968 йылдың майында Нантерҙа студенттарҙың сыуалыштары үтә, былдөйөм забастовкаларға килтерә һәм Франция эшселәр хәрәкәте тарихында иң ҙур забастовка була, йәмғиәтте кризисҡа килтерә һәм Де Голль әйтеүенсә, «цивилизация кризисы» була.\nНантерҙың почетлы гражданы булып совет осоусы-космонавты Владимир Комаров тора.\nУотфорд, Бөйөк Британия (1960)\nЖилина, Словакия (1968)\nПезаро, Италия (1969)\nНовгород, Рәсәй (1988)\nКрайова, Румыния (1990)\n↑ Совет һәм рәсәй космонавтары. 1960—2000 — Мәскәү, яуаплылығы сикләнгән йәмғиәттәр, мәғлүмәт-издательский дом «Яңылыҡтар глобалләштереү», 2001 г., 106 б]\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Нантер&oldid=877868 ҡабул ителгән\nПоследний раз редактировалась 1 апрель 2019 в 05:36\nБыл бит һуңғы тапҡыр 05:36 1 апрель 2019 үҙгәртелгән.


«Ғәфү ит, һылыу, тыйыла алмағаным өсөн Мөҙәрис БАГАЕВ\n14 Ғинуар , 11:10\nҠыҙҙың ниәтен белгән Ғәйшә бер Нәфисәгә, бер уның ҡулындағы сабыйға ҡарап торҙо ла: «Врачтар менән һөйләшеп малайыңды үҙемә алып ҡалырмын, башҡаларға игеҙәктәрем тыуҙы тейеп әйтермен. Үҙҙәре бер - береһенә оҡшап та торалар бит», - тине. Аҙағыраҡ ҡыҙға сәйерерәк ҡарап ҡуйып: «Атаһының исеме кем ине?» – тип һорап ҡуйҙы. Нәфисә үҙе лә аптырай биреп, шофер егеттең исемен дә һорамауын әйтте.\nБала – бауыр ите ш\nНәфисә көҙгө йонсоу көндәрҙең береһендә бала табыу йортона инеп ятты. Палатала унан тыш тағы ла өс буласаҡ әсә сабыйҙарының яҡты донъяға киләсәген көттө. Нәфисә урынлашыу менән ҡатындар уның кем, ҡайҙан икәнен төпсөнә лә башланы. Ләкин яңы бүлмәләштәренең бер генә лә уларға яуап бирәһе килмәне. Үҙенең исемен һәм йәнәшәләге райондан ғына икәнлеген әйтте лә, карауатында стенаға уҡ әйләнеп ятты. Ҡатындар уға аптырабыраҡ ҡарап яурындарын ғына һикертте лә, үҙ-ара әңгәмә ҡорорға тотоноп китте.\nНәфисә артабан да бүлмәләштәре менән аралашып барманы, күп ваҡыт үҙ уйҙарына сумып, шым ғына урынында борғоланды, төндәрен башҡаларға һиҙҙермәҫкә тырышып балауыҙ ҙа һығып алды.\nБер кисте уның карауатына егерме биш йәштәр самаһында Ғәйшә исемле ҡатын килеп ултырҙы һәм йомшаҡ ҡына итеп: “Һеңлем, һыҙланаһың, буғай. Был тыуасаҡ балаңа ҙур зыян итәсәк. Эсеңде бушат, сабыйыңды тыныс күңел менән, ҡыуанып ҡаршы ал”, - тине. Был ҡатындың ипле һүҙҙәре, яғымлы ҡарашы Нәфисәнең күңеленә шифалы тын бөрккәндәй итте һәм ул бер аҙ асыла биреп ҡатынға уйламағандан ғына ауырға ҡалыуын, тыуасаҡ балаһы бөтә уй - хыялдарын селпәрәмә килтерәсәген, иң мөһиме – һөйгән егете менән ҡауышыуға юл ябасағын әйтте. Ғәйшәнең: «Нисек, был ауырың егетеңдән түгелме ни?» - тигән һорауына ул: «Егетем армияла, ә был башҡанан», – тип яуап бирҙе лә күҙ йәштәренә мансылып йәнә шымып ҡалды. Бер аҙ тынысланғас, йәнәшәһендә йомшаҡ ҡулдары менән сәстәренән һыйпап ултырған ҡатынға түкмәй-сәсмәй тип әйтерлек барыһын да һөйләп бирҙе.\nСалауат педагогия училищеһында уҡыған Нәфисә ҡышҡы каникулдарын ғәҙәттәгесә урман-тауҙар ҡуйынында ятҡан төпкөл ауылдарында үткәрҙе. Ҡышын һирәк - мирәк кенә йөрөгән автобус ул китәһе көндө килмәне. Бәхетенә ағас тейәгән йөк машинаһы тап булды. Йылы кабинаға инеп ултырған ҡыҙ, ҡайһылай йәтеш булды, ике - өс сәғәттән Ишембайға ла барып етермен, тип шатланды. Тик, буран сығып, Алатауҙы үрләгәндә бөтөнләй ҡоторона башланы һәм юлды үткеһеҙ итте лә ҡуйҙы. Машинаһының барырҙай рәте ҡалмағас, шофер: « Ултыр инде хәҙер юлды асҡандарын көтөп», - тип йомшаҡ ҡына һүгенеп тә алды. Оҙон буйлы, күрер күҙгә сибәр генә был егет кабинаны һыуытмаҫ өсөн тәүҙә машинаһын йыш-йыш ҡына эшләтеп алғыланы ла һуңғараҡ: «Солярка бөтһә бөтөнләй шытып ҡуйыуыбыҙ бар», - тип һирәк кенә ҡабыҙҙы. Ҡаласа кейенгән Нәфисә кабина һыуыныу менән ныҡлап өшөй ҙә башланы. Шофер егет, ултырғыс артынан одеяло алып, ҡыҙҙы шуға төрөндөргәйне лә, файҙаһы аҙ булды. Ҡараңғы төшкәндә Нәфисә теше-тешкә теймәй ҡалтырана уҡ башланы. Шунда егет: «Бөтөнләй күгәрҙек, һылыу, ошоноң менән йылытмай булмаҫ һине», - тип, бер шешә араҡы сығарып, ҡыҙға ярты стакан ҡойоп бирҙе. Нәфисә сараһыҙҙан уны бөтөргәнсе эсә һалды һәм шунда уҡ тәненә йылы йүгергәнен тойҙо, бер аҙҙан ҡалтыраныуҙан да туҡтаны. Егет үҙе лә ҡойоп эсте, аҙлап - аҙлап ҡыҙға ла йотторҙо. Эсенә йылы инеп, инде йоҡоһо килеүҙән иҫнәнә башлаған ҡыҙҙы ул ултырғыстар артындағы урынға ятҡырҙы һәм «Бер тун аҫтында бер-беребеҙгә терәлеп ятһаҡ, өшөмәҫбеҙ», - тип эргәһенә ятты. Араҡы шауҡымы ла, егеттең сисеп ятҡан туны аҫтында уның тән йылыһын тойоу ҙа ҡыҙҙы бөтөнләй иҙерәтеп ебәрҙе. Бер-береһенә терәлеп, йоҡлап ҡына ятманы шул улар ул төндө.\nИртәгәһен уларҙы трактор тауышы уятты. Буран баҫылып, ул һалған һырынтыларҙағы ҡар бөртөктәре иртәнге ҡояш нурҙарында күҙ сағылдырып йымылдашалар ине инде. Юл таҙартып барған трактор артынан имен-аман ғына Ишембайға килеп еттеләр. Нәфисә оялышынан юл буйы егеткә күтәрелеп тә ҡараманы, тип әйтерлек. Машинаһынан төшкәндә уныһы: «Ғәфү ит, һылыу, тыйыла алмағаным өсөн. Һин миңә ныҡ оҡшаның, ҡатыным, балаларым булмаһа, бөгөндән һиңә өйләнер инем», - тине.\nҠыҙ бер ни ҙә өндәшмәне.\nЮлда килгәндә әллә ни уйламаһа ла, Салауатҡа етеп, дөйөм ятағындағы карауатына һуҙылып ятҡас ҡына үҙенең ниндәй гонаһ ҡылғанын, һине көтәм, тип әрмегә оҙатып ҡалған Фәниленә нисек хыянат ҡылғанын бар ысынбарлығы менән төшөндө Нәфисә. Уға ни тип яуап бирермен тип байтаҡ өҙгөләнде. Ә һуңлап ҡына ауырға ҡалғанын да белгәс, хатта үҙенә - үҙе ҡул һалыр сиккә лә етте.\nБарыбер беленәсәк, тип бер көндө бар ҡайғы - хәсрәттәрен бергә йәшәгән әхирәт ҡыҙы Хәлимәгә һөйләне лә бирҙе. Уныһы тәүҙә йәлләп «ах» та «ух» килде лә, аҙаҡ: «Ярар, булаһы - булған, тик аборт эшләтеп ҡуйма. Унан һуң ҡабат бала табырға бик икеле», - тип, миҫалға тәүге йөктәрен төшөртөп, аҙаҡ бөтөнләй түлһеҙ ҡалған ҡатындарҙы килтерә һалды. «Балаңды тап та, роддомда ҡалдыр ҙа кит. Хәҙер күптәр шулайта», - тине Хәлимә.\nНәфисә һиҙҙертмәй генә аборт эшләтермен, тип уйлап ҡуйғайны инде. Әммә әхирәтенең һүҙҙәре уны хафаға һалды. Ысынлап та, артабан әсә булыуҙан үҙен мәхрүм итеп ҡуйһа? Ә уның бар хыялы Фәниленә кейәүгә сығып, итәк тултырып бала табыу ине бит. Уйҙарынан башы ҡатҡан ҡыҙ әхирәтенең һуңғы кәңәшенә ҡолаҡ һалырға булды.\nФәнил менән Нәфисә бер ауылда тыуып үҫте. Бергә мәктәп тамамлап, ҡыҙ Салауатҡа, егет Стәрлетамаҡҡа китеп уҡырға инде. Фәнил ял һайын тип әйтерлек ҡыҙ янына килеп йөрөнө, йә иһә ауылдарында осраштылар. Барыһы ла уларҙы матур парға һанап, матур ғаилә ҡорорҙарына ышанып бөткәйне. Нәфисәнең ниндәй хәлдә тороп ҡалғанын белһәләр, аптырауҙарынан һуштары китәсәк. Ә Фәнил – бигерәк тә ғорур егет. Уны бер ҡасан да ғәфү итмәйәсәк.\nНәфисә үҙенең ауырлы икәнен белендермәҫ өсөн барыһын да эшләргә тырышты. Хәлимәнең кәңәшенә ҡолаҡ һалып, ауылына ла ҡайтып йөрөмәне, эсен һәр саҡ ҡыҫып бәйләне, ваҡытын күберәк бүлмәһендә үткәрҙе. Һәм, ваҡыты еткәс, бала табыу йортона инеп ятты. Уйында хәҙер тиҙерәк бәпесләй һалыу ҙа, тиҙерәк унан ҡотолоу.\nҒәйшә уның һөйләгәндәрен бүлдермәйенсә генә тыңланы ла: «Улай икән», - тип кенә үҙ карауатына барып ултырҙы.\nШул кисте уларҙың икеһен дә тулғаҡ тота башлап, бер-бер артлы бәпестәре лә тыуҙы.\nҮҙенә имеҙергә килтергән малайын Нәфисә тәүҙә сирҡаныбыраҡ ҡулына алһа ла, күңеле менән уның үҙенә бик яҡын, ҡәҙерле икәнен тойҙо. Сабыйына үтә лә эҫенеп китһә, унан айырылыуы ауыр буласағын һиҙеп, тиҙерәк бала табыу йортонан сығып тайыу хәстәрен дә күрә башланы.\nҮҙ балаһынан айырылыуҙың нисек ауыр икәнен әсә булғандар ғына бар ысынбарлығы менән аңлайҙыр. Нәфисә бала табыу йортонан сыҡҡас үҙен ярты йөрәген ҡырҡып унда ҡалдырып киткәндәй тойҙо. Нисек кенә тырышмаһын, күҙ алдынан уймаҡтай ғына ирендәрен ҡыбырҙатып ятҡан сабыйының йөҙ-һынын ҡыуа алманы. Хәсрәткә батырып, күңелен балаһы хаҡындағы уйҙар биләп тик торҙо. Фәнилдән йыш ҡына килеп торған хаттар ғына бер аҙ йыуаныс бирҙе - биреүен. Ләкин әрменән ҡайтыр алдынан яҙған һуңғы хаты Нәфисәне һеңгәҙәтә һуҡты. «Һин миңә хыянат итеп, бала табып ятҡанһың, оятһыҙ!» - тип кенә яҙылғайны унда. Кемдән, нисек белгән, тигән һорау телгеләне күҙ йәштәре аша хатҡа төбәгән ҡыҙҙың мейеһен ул саҡ.\nФәнил әрменән ҡайтҡас килде ул йәшәгән бүлмәгә. Ләкин уның янына түгел, ә эс серҙәрен уртаҡлашып яҡын күреп йөрөгән әхирәте Хәлимә янына. Ә уныһы Нәфисәгә оятһыҙ күҙҙәрен төбәп: «Мөхәббәтең өсөн көрәшеүҙә бөтә юлдар ҙа яҡшы. Мин Фәнилгә тәү күреүҙә үк ғашиҡ булғайным», - тип кенә ебәрҙе.\nКөс-хәл менән имтихандарын тапшырып, ҡулына диплом алып, Нәфисә тыуған ауылына эшкә ҡайтты. Ваҡыт барыһын да дауалай тиһәләр ҙә, Нәфисәнең күңел ғазабы киреһенсә көсәйә генә барҙы. Мәктәптә саҡта бер аҙ онотолоп торһа ла, өйөнә ҡайтҡас, бигерәк тә йоҡларға ятҡас, сабыйы хаҡында уйҙар мейеһен бырауланы.\nТүҙемлеге бөткәс, малайына бер йәш тулған көндө уны күреп булһа ла ҡайтайым тип, күстәнәс - бүләк тейәп юлға сыҡты. Ғәйшә теге ваҡыт адресын әйтеп ҡалдырғайны, ашҡынып килеп етһә лә, сабыйы йәшәгән күп ҡатлы йорт алдына еткәс, ҡапылдан инергә ҡыймай туҡтап ҡалды ҡыҙ һәм ишек алдындағы эскәмйәгә килеп ултырҙы. Бер аҙ ваҡыт үткәс, йәнәшәһендәге оло йәштәрҙәге апай: «Кемгә килгәйнең, ниңә инмәйһең?» – тип, һорап ҡуйҙы. Нәфисә Ғәйшәнең исемен әйткәс, апай уға боролоп уҡ ултырып: «Уны кисә генә күмеп ҡайттылар бит. Яман шеше булған, ике - өс ай эсендә һурылып, юҡҡа сыҡты ла ҡуйҙы, бахырҡай. Дүрт бала менән нишләр инде Сәғитйәне», – тине. Быны ишеткәс, Нәфисә ни әйтергә лә белмәй аптырап ҡалды ла, бәләгә тарыған балаһын ҡотҡарырға ташланған ҡошсоҡтай ҡапыл ишеккә ынтылды. Фатир ишеген уға ике ҡулына ике бала күтәргән… шофер егет асты.\nУйламағанда дүрт балаға әсә булып ҡуйған Нәфисә менән ауыр сағында ҡапылдан таяныс тапҡан Сәғитйән, матур пар булып, матур ғына донъя көтөләр, инде бишенсегә атай-әсәй булырға әҙерләнәләр, тинеләр миңә.


Киләсәгебеҙ нанотехнологияларға һәм йәштәргә бәйле » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Рубрикалар » Киләсәгебеҙ нанотехнологияларға һәм йәштәргә бәйле\nКиләсәгебеҙ нанотехнологияларға һәм йәштәргә бәйле\nБындай сараның тәүгеһе Башҡортостанда 2009 йылда үткәйне. Унда Рәсәйҙең төрлө төбәктәренән ошо йүнәлештә эшләгән ғилми үҙәктәр, сәнәғәт предприятиелары, ғилми һәм юғары уҡыу йорттары, шулай уҡ сит ил вәкилдәре ҡатнашҡайны. Әйткәндәй, Конгресс-холдың икенсе ҡатында ойошторолған күргәҙмә экспозицияһында, республиканың нанотехнологиялар өлкәһендә өлгәшкән ҡаҙаныштары менән бер рәттән, сит төбәктәрҙең дә һуңғы фәнни-техник яңылыҡтары урын алғайны. Күргәҙмә менән ҡыҙыҡһыныусылар газ, нефть, машиналар эшләү, авиация, ғөмүмән, сәнәғәт, шулай уҡ медицина өлкәһендәге нанояңылыҡтар менән яҡындан таныша алғайны. Нанотехнологиялар тураһында ул ваҡытта республикала артыҡ һүҙ ҡуйыртылмай һәм күпселек халыҡ бигүк хәбәрҙар ҙа түгел ине. Әммә нәҡ 2009 йылғы ошо форум Башҡортостанда нанотехнологияларҙы үҫтереү өсөн этәргес көс булып торҙо ла инде: был өлкәлә эш башлаған ғилми учреждениеларҙы, ғилми-техник лабораторияларҙы һәм вуз-предприятиеларҙың берлектәге ғилми-техник үҙәктәрен, технопарктарҙы финанслау, анығырағы, инвестициялау мәсьәләһе ыңғай хәл ителә башланы; беҙҙең яңы проекттарға ҡарата Рәсәй төбәктәренең генә түгел, ә сит илдәрҙең дә ҡыҙыҡһыныуы артты – һуңғы сара нәҡ ошоно раҫлай ҙа инде; һәм, әлбиттә, бөгөнгө тәжрибә үҙе үк күрһәтеүенсә, нанотехнологиялар йәштәрҙе үҙенә нығыраҡ ылыҡтыра башлаған.\nБыйылғы «Фәндән – инновацияларға» тип аталған халыҡ-ара конгресҡа 17 илдән 200-ләгән ғалим килде. Форум барышында ғилми даирә эшмәкәрҙәре алты «түңәрәк өҫтәл»дә ҡатнашып, күләмле наноструктур материалдар булдырыу, етештереү һәм бойомға ашырыуҙың бөтә аспекттарын да тикшерҙе. Шуларҙың бер нисәүһе – нанотитандың медицинала ҡулланылышы, компьютер моделдәре, текстура анализы һәм рентген тикшеренеүҙәре, Рәсәйҙә нанотехнологиялар өлкәһендә күп кимәлле мәғарифты ойоштороу мәсьәләләре.\nНанотехнологиялар буйынса ойошторолған мастер-кластар, семинарҙар ҙа эҙһеҙ үтмәҫ һәм киләсәктә был өлкәлә эшләүсе ғалимдарыбыҙҙан башлап буласаҡ ғалимдарыбыҙға, шулай уҡ предприятиеларҙа эшләүсе белгестәребеҙ, хатта эшселәребеҙ, нанопродукцияларҙы ҡулланыусылар өсөн дә үҙ һөҙөмтәһен бирер тип ышанғы килә.\n23 августа республика Президенты Рөстәм Хәмитов, симпозиум делегаттарын ҡотлап, конгрестың Башҡортостан өсөн ҙур әһәмиәткә эйә булыуын билдәләп, был беҙҙең фәнни эшмәкәрлек һәм инновацион инфраструктура өлкәһендәге ҡаҙаныштарыбыҙҙы таныу тигән һүҙ, тине. Һүҙен дауам итеп, ул: «Бөгөн 60-тан ашыу ойошмабыҙ ғилми эшмәкәрлек менән шөғөлләнә һәм фән өлкәһендә яҡынса 7,5 мең кеше мәшғүл. Һәм нанотехнологиялар – фәндең перспективалы өлөшө генә түгел, ә күп фән өлкәләрен үҫтереү катализаторы, шуға күрә лә Башҡортостанда һәр инновация производствоға индерелә, тик был эш беҙҙә башланып ҡына тора», – тип һыҙыҡ өҫтөнә алып үтте.\n– Яңыраҡ «Роснанотех» асыҡ акционерҙар йәмғиәте менән төҙөлгән килешеү уңышлы бойомға ашырылһа, 2015 йылдың аҙағына республикала инновацион продукция күләме 90 миллиард һум тәшкил итергә тейеш, йәғни бөгөнгөнән 10 – 15 тапҡырға артығыраҡ булырға тейеш, – тигән ышаныс белдерҙе сығыш яһаусы.\nҺүҙ ыңғайында шуны әйтеп үтергә кәрәк: Өфөлә конгресс үткәреү идеяһын ошо йәмғиәт тә дәррәү хуплаған. Үҙ нәүбәтендә «Роснанотех» асыҡ акционерҙар йәмғиәте идараһы ағзаһы Сергей Калюжный уның президенты А. Чубайстың конгресс эшендә ҡатнашыусыларға тәбрикләү һүҙҙәрен уҡып ишеттерҙе.\n– Нанотехнологиялар Рәсәйҙә тотороҡло үҫеш майҙанына сыҡты. Илдең 30 төбәгендә нанотехнологиялар майҙаны эшләй башланы. Әлеге көндә «Роснано» 120 яңы проектты финансланы. Былтыр һәм быйыл нанопродукциялар етештереүсе 8 завод үҙ эшен башланы. Быйыл йыл аҙағына тиклем тағы ла 13 предприятие сафҡа инәсәк. Нанопродукцияларҙан килгән аҡса 20 миллион һум тәшкил итте лә инде. Ә Башҡортостан – наноиндустрия үҫә барған төбәктәрҙең береһе. Был төбәктән ике проектты «Роснано» инвестициялаған. Тағы ла алты проект инвестициялау буйынса үҙ сиратын көтә, – тигән һүҙҙәрҙә «Роснанотех» менән Башҡортостандың яңы фән өлкәһендә алып барған хеҙмәттәшлеге асыҡ сағылды.\nСимпозиумдың инглиз телендә алып барылыуын айырым билдәләп үтеү кәрәктер: сит ил вәкилдәре генә түгел, беҙҙең ғилми даирә вәкилдәренең күбеһе был телде яҡшы аңлай һәм аңлаша, ә ғалимдарыбыҙҙың – вуз уҡытыусыларының нәҡ ошо телдәге ғилми сығыштары беҙҙекеләрҙең һәр өлкәлә лә «төшөп ҡалғандар»ҙан булмауын дәлилләне.\nӘ бына «Махсуслаштырылған юғары технологиялар күргәҙмәһе – 2011» экспозицияһы беҙҙең кеүек ябай күҙ һалыусылар өсөн, исеменән бигерәк есеме мөһимерәк, тигәнгә ишара булып торҙо ла инде. Сөнки нәҡ күргәҙмәлә ошо өлкәлә өлгәшелгән ҡаҙаныштар, уларҙы бойомға ашырыусылар менән күҙмә-күҙ танышыу мөмкинлеге булды. Яңы проекттар өҫтөндә эшләп, уны атҡарыусыларҙың күбеһе – йәштәр һәм уларҙың күпселеге Өфө дәүләт авиация техник университеты сығарылыусылары, аспиранттары. Әйткәндәй, был вуз базаһында Төбәк-ара күләмле наноструктуралы материалдарҙы эшкәртеү һәм индереү буйынса фәнни-техник үҙәк асыласаҡ. Уның белгестәре биомедицинала, автомобилдәр эшләү һәм авиация, төҙөлөш һәм башҡа өлкәләр өсөн тәғәйенләнгән сплавтар алыуға ғилми-тикшеренеү һәм тәжрибә-конструкторлау эштәрен башҡарасаҡ. Шуларҙың береһе – хәҙер «ЕСМ» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтенең инженер-конструкторы Николай Сиравкин үҙҙәренең экспозицияһы менән таныштырып, нанопродукциялары нимәнән ғибәрәт булыуы тураһында һөйләне:\n– Металдарҙы электролитта контактһыҙ эшкәртеү өсөн тәғәйенләнгән электрохимик станоктар проекттары, тәүҙә университеттың фәнни-техник лабораторияһында етәксебеҙ – университет профессоры Александр Николаевич Зайцев башланғысында барлыҡҡа килеп, бер нисә станок йыйғайныҡ. Беҙҙең инновацион ҡорамалға ихтыяж барлыҡҡа килде, һөҙөмтәлә уны сериялап сығарыу кәрәклеге килеп тыуҙы. Һәм бына яуаплылығы сикләнгән йәмғиәт төҙөп, 50 эш урынлы заводыбыҙҙы булдырып, эште яйға һалып ебәрҙек. Әлбиттә, документтар юллап, ғариза биреп, тәүге инвестицияларға өлгәшкәнсе йыл ярым ваҡытыбыҙ китте. Әле ҡорамалдарыбыҙҙы «Росатом» предприятиеһына, Эҫем ҡалаһының «Агрегат» заводына оҙаттыҡ. Сит илдәрҙән – Һиндостан, Англия һәм Германия ла беҙҙең эште таныны. Хәҙер йылына 470 станок етештереүгә йүнәлеш алдыҡ. Беҙҙең станоктар теүәллеге менән айырылып тора. Киләсәктә бөгөнгө микрометрик теүәллектән нанометрик теүәллеккә өлгәшергә тырышасаҡбыҙ. Минең үҙемә иһә был фәнни-техник эш Рәсәй буйлап, шулай уҡ сит илгә сығыу мөмкинлеге менән бик ҡыҙыҡ.\nКиләһе әңгәмәсебеҙ – техник фәндәр кандидаты, «Өфө моторҙар эшләү производство берекмәһе» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең нанотехнологиялар программаһы бүлегенең әйҙәүсе инженеры Наталья Садкова ла был уҡыу йортон 2006 йылда тамамлаған һәм баштан-аяҡ фәнни эшкә сумған. Уларҙың нанотехнологиялар өлкәһендәге яңы проекты – газ турбинаһы двигателдәрен һаҡлағыс япма менән ҡаплау. Был проект өҫтөндә шөғөлләнеүҙәренә бер йыл ғына үткән, әммә ул үҙен күптәргә танытып та өлгөргән: һаҡлағыс япма менән ябылған двигателдәрҙең хеҙмәт итеү ваҡыты оҙоная, ышаныслылығы арта икән. Ғалимдарҙың һәм белгестәрҙең маҡсаты – үҙ фәнни-техник үҙәктәрен булдырыу һәм нанопродукциялар етештереү өҫтөндәге эштәрен артабан камиллаштырыу.\nНатальяға ҡарап, ғәжәпләнмәү мөмкин түгел: нәфис затҡа ҡатмарлы техникаға бәйле ошондай фәнни эш ҡыҙыҡмы икән ни? Ғәҙәттә, бындай өлкәлә ир-егеттәр генә эшләй кеүек. Әммә Наталья кеүек нәфис заттар тағы ла бар икән: улар БДПУ-ның Молекулалар һәм кристалдар физикаһы институты аспиранты Луиза Кәлимуллина менән Ғәлиә Солтанбаева булып сыҡты. Хеҙмәттәштәре Азат Ғәлиевтың миңә һөйләгәндәрен ҡыҙҙар ситтән генә йылмайып тыңлап торҙо. Бына уларҙың эштәренең асылы: молекуляр электроника тигән мөғжизә бынан 20 йыл тирәһе элек барлыҡҡа килгән. Элегерәк физика өлкәһендә һәр ерҙә лә металл, ярымүткәргестәр ҡулланылған булһа, хәҙер органик элементтарҙы файҙалана башлағандар. Органик химия институты хеҙмәткәрҙәре электр үткәргес полимер уйлап тапҡан һәм был полимерҙар уникаль үҙенсәлеккә эйә булып сыҡҡан, һөҙөмтәлә улар электр ҡорамалдарын камиллаштырыу өсөн төрлө датчиктарҙа ҡулланыла башлаған...\nШуныһы һөйөндөрҙө: был йәштәр араһында ҡаланан да, райондарҙан да сығыусылар бихисап. Мәҫәлән, Азат Ғәлиев – Борай районынан. «Һеҙҙең фән юлына баҫыуығыҙ мәктәптән киләме?» – тигән һорауға әңгәмәселәр, баҫалҡы йылмайып: «Әлбиттә, мәктәп уҡытыусыһынан», – тип берҙәм яуап бирҙе. Шул саҡ йәнәшәбеҙгә килеп туҡтаған өлкән йәштәге ханым: «Уҡытыусыға ғына түгел, ә күп осраҡта уҡыусының, студенттың үҙенә бәйле. Нимәнелер белергә, үҙләштерергә теләмәгән кешегә, күпме генә тылҡыһаң да, барып етмәй. Иң тәүҙә йәш кеше үҙенең нимәгә ынтылышы булыуын аңларға тейеш. Юғиһә күптәр ата-әсәләренең теләге буйынса уҡырға инә лә, уҡыуҙа ла, тормошта ла бер йәм һәм тәм тапмай», – тигән һығымта яһап ҡуйҙы. Ул БДПУ-ның генетика кафедраһы мөдире Валентина Юрьевна Горбунова булып сыҡты.\nВуз уҡытыусыларының бындай конгрестарҙа йөрөүе, бәлки, ғәжәп түгелдер – фән кешеләре бит улар. Ә бына каникулдарында ял итеү яғын ҡарамай, ошондай оло сараға килергә иренмәгән студенттарға хайран ҡалмау мөмкин түгел. БДПУ студенттары Владимир Шахназаров, Альберт Байков үҙҙәренән әҙ генә өлкән дуҫтары янынан китмәй. Баҡһаң, улар студенттарҙың фәнни отрядтарында шөғөлләнә икән. Ә конгрестың рәсми өлөшө асылған залда йәнәш ултырған егет, Евгений Николаев, Өфө дәүләт авиация техник университетының авиация факультетының 5-се курсына бара һәм уны нанотехнологиялар бик ҡыҙыҡһындыра икән. «Башҡортостан менән Рәсәйҙең үҫеше һәм киләсәге – наноиндустрияны үҫтереүҙә. Йә үҫәсәкбеҙ, йә юл ситендә ҡаласаҡбыҙ – башҡаса мөмкин түгел», – тине ул сәмләнеп. Йәш әңгәмәсемә инглиз телендә сығыш яһаусыларҙың телмәрен тәржемә итеү кәрәкмәй – телде яҡшы белә булып сыҡты. Хатта миңә аңлатмалар биреп ултырҙы. Үәт бит, бөгөнгө йәштәр ниндәй! Һөйөнөрлөк тә, көнләшерлек тә!\nАңлауыбыҙса, нанотехнологиялар буйынса яңы проекттар беҙҙең көндәлек тормошта ҡулланылған төрлө ҡорамалдарҙың хәүефһеҙлеген һәм сифатлы эшләүен, йәғни беҙгә, ҡулланыусыларға, ышаныслы, тоғро хеҙмәт итеүен тәьмин итә. Тимәк, теләйбеҙме, күрәбеҙме, беләбеҙме, юҡмы, әммә һәр беребеҙ нанотехнологиялар солғанышында йәшәй һәм эшләй. Һәм нано ғалимдарға, тар белгес эйәләренә генә түгел, ә бөтә кешелек йәмғиәтенә тоғро хеҙмәт итеүсе булып тора. Бына ошо юҫыҡта үҫешәсәк тә инде артабан донъя. Ә беҙҙең Башҡортостанда шундай «түңәрәк баш»тар күп булыуы арҡаһында республика наноүҙәге барлыҡҡа киләсәк! Әйтелгәндәрҙең бөтәһен бер урынға йыйып, һығымта яһап ҡуйһаҡ, киләсәгебеҙ – нанотехнологиялар һәм йәштәр ҡулында!\nСығыу ваҡыты 27-08-2011, 12:50 | Ҡаранылар: 1340\nБДУ нанотехнологиялар өлкәһендә ҙур инновацион компания менән хеҙмәттәшлек итәсәк\nНанотехнологиялар ысынлап үҫешә\nҮҫешкә – биш миллион доллар


Моабит — Башҡорт Википедияһы\nҠалып:Район Берлина Моаби́т (нем. Moabit) — Берлин уртаһындағы район. 2001 йылғы административ реформаға тиклем Тиргартен (зоопарк) районына ингән, хәҙерге ваҡытта Берлин-Митте округына инә. Өс яҡтан һыу менән сикләнгән — Шпрее, Берлин-Шпандау каналы һәм Вестхафен каналы, улар аша 25 йәйәүлеләр, автомобилдәр һәм тимер юл күперҙәре төҙөлгән.\nБыл районда тарихҡа ингән Моабит каторга төрмәһендә төрлө осорҙа билдәле тарихи шәхестәр ултырған: рус разведчигы, Россия генераль штабы капитаны Михаил Костевич (1911-1912), коммунистар Карл Радек (1919, Австрия), Георгий Димитров (1933,Болгария),Германия коммунистар партияһы етәксеһе Эрнст Тельман (1933-1944), Эрих Хонеккер (ГДР етәксеһе) (1992). Бөйөк татар шағиры Муса Йәлилдең бында 1944 йылда яза көткәндә яҙған шиғырҙары йыйынтығы "Моабит дәфтәрҙәре",тип атала. Был төрмәлә ултырған немец яҙыусыһы, шағир Вольфганг Борхерттың (1944,сентябрь- 1945,май) "Моабит" исемле шиғыры бар.\nБыл урында элек урман, һаҙлыҡ булған. 1716 йылда Пруссия короле Фридрих I (протестант) Франциянан ҡасҡан гугеноттарға (протестанттар) Берлин янындағы буш урында йәшәргә рөхсәт бирә( Шпрее менән Альт-Моабит араһында), уларға ебәк ҡорто үрсетер өсөн 24 ер участкаһы бүлә. Күптәр фекеренсә, Гугеноттар был ергә terre de moab атамаһы биргән. Моав- Мысырҙан ҡасҡан йәһүдтәр ваҡытлыса йәшәп торған ер.\nXVIII быуатта Моабит фарфор һәм дары эшләү фабрикалары, металлургия һәм ҡорал заводы, боеприпастар заводы төҙөлә. 1861 йылда Моабит Берлинға ҡущыла, уның инфраструктураһы тиҙ үҫешә башлай: яңы күперҙәр һәм каналдар, яңы кварталдар, мәктәптәр, сиркәүҙәр, дауаханалар һәм электростанция төҙөлә. Етеҙ үҫешкән сәнәғәт районында 1910 йылда 190 мең кеше йәшәгән ( 1801 йылда 120 кеше).\n1918-1920 йылдарҙа Веддинг кварталында йәшәгән эшселәр революция хәрәкәтендә әүҙем ҡатнаша(Йыр. Der rote Wedding. Г.Эйслер музыкаһы, Э.Вайнерт һүҙҙәре).\nОфисные здания Моабита на Шпрее\nMoabit Online (нем.)\nИстория Моабита (нем.)\nҠалып:Районы округа Берлин-Митте Ҡалып:Административные округа Берлина\nGND: 4087332-8 · LCCN: n00024838 · VIAF: 158239510\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Моабит&oldid=906647 ҡабул ителгән\nГермания географияһы буйынса тамамланмаған мәҡәләләр\nБыл бит һуңғы тапҡыр 14:00 5 сентябрь 2019 үҙгәртелгән.


Бөтә донъя буйлап сәйәхәт итеүсе күсмә шоколад музейы ниһайәт - Өфөлә. Башҡортостандың милли музейында асылған күргәҙмәлә 200-ҙән ашыу экспонат, төрлө сувенирҙар менән танышырға мөмкин. Тел йоторлоҡ экспозицияны асыу тантанаһында тәүге ҡунаҡтар өсөн күстәнәс тә әҙерләнгәйне. «Өфө» тип яҙылған ҙур шоколадты емереп, һәр кемгә тараттылар. Тәмләп ҡарау бер, шулай ҙа иң бай тәьҫорат бындағы экспонаттарҙан булғандыр. Ике метрлыҡ Эйфель башняһы, таждар, ҡылыстар, аҙыҡ-түлек, мөһабәт картиналар - барыһы ла шоколадтан ғына эшләнгән.\nБыл эштәрҙең авторы Николай Попов ғәҙәттәгесә, ҡаршы алған төбәктә коллекцияһын урындағы милли үҙенсәлектәр менән байыта. Мифик персонаж «Аҡбуҙат», милли герой «Салауат Юлаев», данлыҡлы хоккей командаһы, башҡорт балы хәҙер бөтә донъя халҡын хайран ҡалдырасаҡ. Әйткәндәй, күргәҙмә 13 декабргә тиклем эшләй. Артабан шоколад музейы Һарытауға юллана.


30 Ноябрь 2018, 16:08\nБына ҡыш үҙ вәкәләттәренә инә. Тимәк, быйма кейергә ваҡыт етте. Ауыл кешеһенә ҡарлы-буранлы, сатлама һыуыҡ көндәрҙә уларһыҙ булмай. Ваҡыты менән 40 градус-ҡа тиклем һалҡынайтҡан беҙҙең тарафтарҙа ҡышҡы аяҡ кейеменең иң шәбе һәм уңайлыһы быйма бит!\nЛәмәҙтамаҡ ауылынан шәхси эшҡыуар Иштуған Ғәүнетдиновтың быйма баҫыу цехы оҫталарҙың быуындан-быуынға тапшырылып килгән иң яҡшы традицияларында ҡулдан баҫылған ысын быймалар тәҡдим итә. Был быймалар сифаты, хаҡы һәм ныҡлығы өсөн район халҡы араһында һәм тирә-яҡта юғары баһалана.\nШәхси эшҡыуарҙың цехында быйма баҫыу өсөн таҙа һарыҡ йөнө генә ҡулланыла, шуға күрә быймаларҙың формаһы яҡшы һаҡлана һәм ултырмай. Шунлыҡтан уларҙы экологик таҙа продукция тип атарға мөмкин. Медицина быймаларҙың кеше сәләмәтлегенә бик яҡшы йоғонто яһауҙарын билдәләй. Һарыҡ йөнө дымды һурыу һәм парға әйләндереү, йылыны туплау һәләтенә эйә. Шуға күрә ул һыуыҡ үтеп сирләгәндә, ревматизм, радикулит булғанда һәм башҡа быуын һәм мускул сир-ҙәренән йонсоғанда организмға ыңғай йоғонто яһай.\nБыйма баҫыу цехы эргәһендә магазины бар. Унда үҙеңә кәрәкле төҫтә, үлсәмдәр-ҙә бөхтә итеп баҫылған, аппликациялы һәм сигелгән һүрәттәр менән күңелеңә оҡшаған быйманы табып була. Һәр кем бында йәне теләгән ҡулдан баҫыл-ған йылы, сифатлы аяҡ кейеме һайлай ала.\n8 (34770) 2-31-68, 8-987-613-09-06, 8-937-345-69-29 телефон һандары буйынса шылтыратып, быймаларға заказ бирергә, шулай уҡ уларҙың хаҡын белергә мөмкин. Шулай уҡ йөн килтереп, әҙер быймаға алмаштырып алырға ла була.


10 Октябрь 2018, 20:44\nҠасҡын ауылында зиратты hәм сүплекте тәртипкә килтереү буйынса өмә үтте\nБылтырғы эштәрҙән һуң зираттың 150 метр ҡоймаһын яңыртаһы ҡалғайны. Ағас бағаналар тулыһынса металл торбаларға, иҫкерәгe сетка, профнастилға алыштырылды.\nЯңынан һайлап ҡуйылған ауыл старостаһы Шамил Хәбиров тырышлығы менән эште бер көн эсендә башҡарып сыҡтыҡ. Ул өмәгә саҡырып, барлыҡ йорттарҙы әйләнеп сыҡты. Депутат Ильяс Хәбировтың составында Ринат Хәбиров, Венер Булатов, Руслан Ишниязов, Айрат Вәлиев, Малик Йосопов, Ленар Ишниязов, Зәлиф Зарипов, Илнур Зарипов булған бригадаһы иҫке ҡойманы һүтеп, яңы металл бағаналар ултыртты. Иретеп-йәбештереү эштәрен Азамат Йәмилев менән Салауат Ишниязовҡа ҡуштылар, уға Ғәзинур Солтанов, Сафуан Шәмғолов, Тәбрис Ғәйзуллин, Альмир Хәбиров ярҙам итте. Иретеп-йәбештереү өсөн генераторҙы район Советы депутаты Валерий Шәрифуллин бирҙе, уға бының өсөн рәхмәт. Профнастилдарҙы Самат Кинйәбаев, Данис Ғәйзуллин, Алик Хәсәннов, Риф Шиhапов, Венер Ғәйзуллин урынлаштырҙы.\nШул көндә сүплек территорияһын кәртәләп алыу буйынса ла эш барҙы. Хәмит Ишниязов етәкселеге аҫтында Кәбир Сабитов, Фәнзил Хәбибуллин, Рәсүл Ишниязов, Зәбир Йәмилев, Миҙхәт Кинйәбаев эшләне. Сүплекте үҙенең шәхси тракторында Айбeк Хәбиров өйҙө. Зираттан барлыҡ сүп-сарҙы Ильяс Хәбиров менән Ринат Хәбиров шәхси тракторҙарында сығарҙы. Ниндәйҙер сәбәп арҡаһында өмәлә була алмағандар финанс яҡтан ярҙам күрһәтте.\nМәрхүмдәрҙе иҫтә тотоу - халыҡ мәҙәниәтенең һәм уның тормошҡа мөнәсәбәтенең асыҡ күрһәткесе. Шуға күрә, зиратты таҙа ҙәм тәртиптә тотоу — ерҙә йәшәүселәрҙең изге бурысы.\nӨмәлә ҡатнашыусы hәр кем намыҫ менән эшләргә тырышты. Уртаҡ эш төрлө быуын кешеләрен яҡынайтты, мәңгелек ҡиммәттәр — изгелек, яҡты дoньядан киткәндәргә ҡарата ихтирам тураһында уйларға мәжбүр итте. Изгелекле эшегеҙ үҙегеҙгә йөҙләтә әйләнеп ҡайтһын.\nБеҙ барыбыҙ ҙа үҙебеҙҙең ата-бабаларыбыҙҙың иҫтәлеген ихтирам итергә тейеш, шуға күрә изгелекле эште кисектерергә ярамай. Сөнки зират - беҙҙең һәр ҡайһыбыҙҙың һуңғы төйәге, hәм уны тейешле тәртиптә тотоу - hәр кемдең эше.\nӨмәлә әүҙем ҡатнашҡандарға ҙур рәхмәт белдерге килә.\nЙылбулаҡтамаҡ ауыл Советы ауыл биләмәһе башлығы.


Минск — Башҡорт Википедияһы\nМинск (бел. Мінск) — Белоруссия баш ҡалаһы, Минск өлкәһе һәм Минск районының административ үҙәге, әммә уларҙың составына инмәй, сөнки айырым статуслы административ-территориаль берәмек булып тора. «Герой-ҡала» исеменә эйә. Илдең эре транспорт, сәйәси, иҡтисади, мәҙәни һәм фәнни үҙәге. Минск агломерацияһының ядроһы. Минскиҙа БДБ-ның штаб-фатиры урынлашҡан. Европала халыҡ һаны буйынса (ҡала яны тораҡтарында йәшәүселәрҙе иҫәпкә адмағанда) — унынсы, ЕАЭС-та өсөнсө урын биләй. Ҡала илдең географик үҙәгенән алыҫ түгел һәм Свислочь йылғаһында урынлашҡан. Майҙаны 348,84 кв.км, халҡы — 1964,2 мең кеше (2016 йылдың 1 июленә) (ҡала яны тораҡ пуктарын иҫәпкә алмайынса).\nҠала исеме Птичи йылғаһының ҡушылдығы булған Меня (Менка) атамаһынан килеп сыҡҡан булыуы ихтимал. Гидроним Меня һинд-европа теленең *men- «бәләкәй» тигән һүҙе булыуы ла мөмкин, сағыштырып ҡарағыҙ — боронғо рус мьнии, православян *мьnjes — «кесе», литовса menka — «бәләкәй, кесе». Тамырҙың аныҡ ниндәй телгә ҡарауын асыҡлауы ҡыйын, шулай ҙа мен- (ман-) тамыры һинд-европа телдәрендә генә түгел, ә фин-уғыр, мәҫәлән, мансиҙа манья — «ҙур булмаған йылға» (мань — «кесе, ҙур түгел», мин — «йылға»). Боронғо рус варианттары — Мѣньскъ, Мѣнескъ, Мѣнскъ йылъяҙмаларҙа осрай. Һуңыраҡ сығанаҡтарҙа ҡала аламаһы сығанаҡтарҙа ятъ-һыҙ яҙыла — Менск, Менеск, Менск.\nXVI быуат һуңында Минск һирәк-һаяҡ ҡына ҡулланыла, артабан полонизация көсәйеү менән «Миньск—Минск» формаһының ҡулланыу проценты арта (XVII быуаттың икенсе яртыһы), әммә ул Менск булараҡ ҡулланыуҙан туҡтамай. «Менск» формаһы XVIII быуатта ғына рәсми документтарҙан юҡҡа сыға.\n1502 йылдан башлап, Минск формаһы латин- һәм польяк телле документтарҙа («Minsk», «Mińsk») файҙаланыла. Ҡала атамаһы поляк телендә Минска-Мазовецки йәки украин һөйләштәре йоғонтоһонда шулай трансформациялана. XVIII быуат һуңында, Речь Посполитая бүленгәндән һуң, «Минскъ» яҙылышы «Mińsk» поляк теле формаһында урыҫ телле документтарҙа ныҡлы урын ала.\nҠала Минск ҡалҡыулығының көньяҡ-көнсығыш битләүендә, диңгеҙ кимәленән 220 метр бейеклектә урынлашҡан.\nУртаса-континенталь, атлантик диңгеҙ һауаһының йоғонтоһо бар. Йыллыҡ уртаса яуым-төшөм — 700 мм. Йәй йылы, әммә эҫе түгел. Уртаса тәүлек температураһы июлдә +18,5 °C. Ҡыш йылы, бик йыш епшек, ғинуарҙағы уртаса температура −4.5 °C. Һуңғы йылдарҙа ҡышҡы осорҙа температура күтәрелеүе асыҡ күренә.\nТерриториаль үҫеше[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nҺыу системаһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nТөрлө формалағы конденсаторҙар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\n↑ Государственный комитет по имуществу Республики Беларусь. ГУП «Национальное кадастровое агентство». см. файл «Таблица кадастровых стоимостей земель оценочных зон г. Минск.xlsx»(недоступная ссылка)\n↑ 2,0 2,1 Численность населения на 1 января 2016 г. и среднегодовая численность населения за 2015 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов и поселков городского типа. 2017 йылдың 30 июль көнөндә архивланған. Өҙөмтә хатаһы: <ref> тег дөрөҫ түгел: «belstat2016» исеме бер нисә тапҡыр, икенсе йөкмәткегә билдәләнгән\n↑ Language Situation in Belarus-5 2008 йылдың 23 февраль көнөндә архивланған.\n↑ Минские водоёмы безопасны для купания 2010 йылдың 24 июль көнөндә архивланған.\n↑ С середины мая в минских водоёмах накосили 28 тонн водорослей 2010 йылдың 28 август көнөндә архивланған.\n↑ За весенне-осенний период из Свислочи извлекли около 400 т мусора 2013 йылдың 25 май көнөндә архивланған.\n↑ Строительство водозабора «Вязынка» под Минском начнется в 2011 году 2010 йылдың 7 декабрь көнөндә архивланған.\n↑ Ещё три станции обезжелезивания воды планируется открыть на столичных водозаборах в ближайшие годы(недоступная ссылка)\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Минск&oldid=1064336 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 11:45 28 август 2021 үҙгәртелгән.


Бөгөн Өфөлә террорризмға ҡаршы митинг үтәсәк - GTRK.TV — Новости Уфы и РБ\nБөгөн Өфөлә террорризмға ҡаршы митинг үтәсәк\n06 апреля 2017 — 16:02 ГТРК «Башкортостан»\nБөгөн Өфөлә террорризмға ҡаршы митинг үтәсәк.\nУнда милли-мәҙәни берекмәләр, йәмәғәт ойошмалары, сәйәси фирҡәләр һәм диндарҙар ҡатнашырға теләк белдергән. Башҡортостан халыҡтары Ассамблеяһы ойошторған митинг сәйәси акция түгел. Метрола шартлау һөҙөмтәһендә 14 кеше һәләк булды, 51 кеше яраланды. Уларҙың араһында балалар ҙа бар. Поезд ҡуҙғалып киткәндән һуң «Сенная майҙаны» һәм «Технологик институт» станциялары араһында вагонда шартлау яңғырай. Террорсының шәхесе асыҡланған. Уға 23 йәш, Урта Азиянан. Рәсәйҙә тыйылған радикаль төркөмсә ағзаһы.\nФестиваль детских театров, новый образ Конька-горбунка и реалистичные куклы\nӨфөләге янғын һүндереү бүлегенә фәрештә эйәләшкән\nӨфөнөң 8-се янғын һүндереү бүлеге хеҙмәткәрҙәрен хәҙер фәрештә һаҡлай. Кемдәрелер уны бүлектең талисманы, тип йөрөтә. Килгән ҡунаҡтар уның менән фотоға төшә, кемдәргәлер ул ҙур юғалтыуҙы иҫләтә, әммә ышаныс, көс бирә. Ололар уға ҡарап илай, ә беҙҙең хәбәрселәр һоҡланып ҡайтҡан. Ләйсән...\nБашҡорт атлылары эҙенән...\nЛуганск өлкәһендә 112-се Башҡорт атлы кавалерия дивизияһы менән бәйле артефакттарҙы эҙләйҙәр. Ҡаҙыныу эштәрендә Башҡортостан эҙәрмәндәре лә ҡатнаша. Ҡаҙыныу эштәре өсөн Антрацит районы осраҡлы ғына һайланмаған. Тап ошо ерҙәрҙә 1943 йылдың февралендә барған ҡаты бәрелештәрҙә данлыҡлы дивизия ҙур...\nӨфөлә “Еңеү” тип аталған республика марафонына старт бирелде\nРәсми сара 7 ноябрь көнө Еңеү паркында үтте. Был дата осраҡлы ғына һайланмаған, 1941 йылдың ошо көнөндә Мәскәүҙәге Ҡыҙыл майҙанда парад үтә, һалдаттар унан тура фронтҡа оҙатыла. Республика акцияһының штандарты беренсе булып Борай районына тапшырылды. Май айына тиклем марафон бөтә республиканы урап...\nБашҡорт бейеүе бөтә донъяға тарала\nИнтернет селтәрендә барған флешмобҡа ҡушылыусылар һаны артҡандан-арта. Башҡорт бейеүен Көнъяҡ Осетия һалдаттары ла башҡарҙы. Башҡортостан егете Радмир Билалов үҙенең хеҙмәттәшен бейергә өйрәткән. Шул рәүешле улар Фәйзи Ғәскәров исемендәге дәүләт академия халыҡ бейеүҙәре ансамбле башлап ебәргән һәм...\nАҡбуҙат Бөрйәнгә ҡайтты\nБөрйән районындағы “Йылҡысыҡҡан” күленә килеүселәрҙе Аҡбуҙат ҡаршы аласаҡ. Унда халыҡ эпостарында һүрәтләнгән ҡанатлы толпар һынын урынлаштырыу эштәре башланды. Йыһан аты Силәбеләге Кәҫле заводында суйындан ҡойолғайны, скульптураны 6-сы ноябрҙә ауыр техника ярҙамында алып килделәр. Әле суйын...\nРәсәйҙәге тәүге “алтын сөй” Башҡортостан ерендә ҡағыласаҡ\nТиҫтәләгән ғилми тикшеренеүҙәрҙән һуң бөтө ил ғалимдары Усолка киҫемен рәсми рәүештә геология объектарының эталоны, тип раҫланы. Тап ошо урында тиҙҙән геопарк төҙөләсәк. Әле бында таҙартыу, төҙөкләндереү эштәре башҡарыла. Усолка киҫемендә эштәр барышын хәбәрсебеҙ Алһыу Суфиянова күреп ҡайтты...\nӨфөлә крандағы һыуҙы ҡурҡмайынса эсергә була\nРадий Хәбиров социаль селтәрҙәге сәхифәһендә баш ҡалалағы эсәр һыу сифаты тураһында яҙып сыҡты. Республика етәксеһе билдәләүенсә, интернет селтәрендә был темаға бәйле ялған мәғлүмәттәр бихисап. Улар араһында спекулянттар ҙа етерлек. “Әммә Өфөлә крандан һыуҙы ҡурҡмайынса эсергә мөмкин тип ышаныслы...


Көтөлмәгән дауыл йәки халыҡ ниңә йорттарын страховкаламай? | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n08 августа 2018 — 16:42\nБлаговещен районында дауылдан зыян күргән Осиповка ауылында йорттарҙы төҙөкләндереү дауам итә. Урындағы хакимиәт тәбиғәт ғәрәсәтенән күрелгән зыян күләмен иҫәпләй. Ҡот осҡос төндө Двойничковтар ғаиләһенә хәҙер иҫләп һөйләргә генә ҡала. Олатай-өләсәһенә ял итергә тип килгән ейән-ейәнсәрҙәре көслө дауыл сыҡҡан төндә төпкө бүлмәгә йоҡларға ятҡан. Секундына егерме метрғаса тиҙлек менән иҫкән ел арҡаһында өй ҡыйығы аҡтарылып тап балаларҙың өҫтөнә төшә.Бәхеткә күрә, балалар артыҡ зыян күрмәй. Тик аяҡ-ҡулдары ғына йәрәхәтләнә.Осиповка ауылында сыҡҡан көслө ел Ҡояшлы һәм Ялан урамдарындағы ундан ашыу өй ҡыйығын емерә. Күптәрҙең баҡсаларындағы уңышы зыян күрә, өй техникалары юҡҡа сыға. Көслө дауыл электр сымдарын да өҙә. Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы был мәсьәләне тиҙ арала хәл итергә вәғәҙә итте, тип белдерҙе зыян күреүселәр. Урындағы халыҡ һүҙҙәренсә, көслө дауыл сәғәт төнгө берҙә башлана. Емерелгән йорт-ҡаралтыһын хәҙер хужалар үҙҙәре ремонтлай. Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы алдағы көндәрҙә лә һауа торошоноң үҙгәреүсән һәм ел тиҙлегенең көслө булыуын иҫкәртә. Шуға ла ҡыйыҡһыҙ ҡалған халыҡ хәҙер йорттарын шыптыр менән ҡапларға йә иһә таҡталар менән сөйләп ҡуйырға мәжбүр. Һәр бер ғаилә тәбиғәт ғәрәсәтенән күрелгән зыянды бер нисә йөҙ мең һумға баһалай. Әйткәндәй, ҡыйыҡһыҙ ҡалған ундан ашыу йорттоң бер нисәүһе генә страховкаланғаны билдәле.


Ерҙе йәшәртер, гөлгә күмер мәлдәре » Башҡортостан гәзите\n29-08-2015, 01:07 // Мәҙәниәт һәм әҙәбиәт // Баҫып сығарырға\nҠыуанмаҫлыҡмы ни?! Актерҙарҙы ролдәргә беркеткән осор менән әлеге көнгә тиклемге арала күпме уйланыу, яныу, көйөү, уңыш өсөн шатланыу тойғолары ята! 2013 йылдың ноябрендәге премьеранан һуң спектакль әллә нисә тапҡыр уйналып, бихисап тамашасыны йыйыуға өлгәште. Былтыр йәй Ырымбурҙа үткән Волга буйы театрҙары фестивалендә “Ҡара юрға”ның еңеү яулауы, Ираданың ғәжәп матур шәл менән бүләкләнеүе, Мәскәүҙәге гастролдәрҙә лә тамашаның ҙур уңыш ҡаҙаныуы, Татарстандағы һоҡланғыс сығыш… Ғөмүмән, “Ҡара Юрға, Әбләй һәм Маҡтымһылыу” бәхетле яҙмышлы әҫәр булып сыҡты: республика Мәҙәниәт министрлығы тарафынан уҙғарылған конкурста төп призға лайыҡ булды, аҙаҡ Башҡортостан Президенты грантын яуланы. Эйе, хәҙер халыҡты ни менән булһа ла шаҡ ҡатырыу, телевизорҙан айырып, театр бинаһына атларға мәжбүр итеү еңел түгел. Етмәһә, эпос ҡарарға. Еңел-елпе комедияға халыҡ ихласыраҡ йөрөй бөгөн. Ә эпос әкиәт түгел.\n“Ҡара юрға”ла аттарҙы дөйөм һәм даими ҡулға эйәләштереү дәүере һүрәтләнә. Маҡтымһылыу, эпостың һәм, әлбиттә, мюзиклдың төп героиняһы “Аҫау өйрәтеп менмәгән, болан тотоп ит еймәгән. Бөгөн тыуғандай бер байғош миңә уҙаҡ була алмаҫ” тигән белдереү яһай һәм үҙ принциптарына тотош әҫәр буйынса тоғро ҡала, бәхете өсөн көрәшә. Был образды сәхнәлә кәүҙәләндереүҙең еңел булмаҫын әҫәр өҫтөндә эшләгәндә үк төшөндөм. Беренсенән, актриса йырларға тейеш! Быға тиклем уның менән сәмләнеп алышҡа ташланған ир-егет аҙ булмаған. “Үҙемде өс төр алышта еңмәгән өсөн үҫтергән буйым юҡ”, — ти бит ул. Ниндәй алыш һуң улар? Ҡыҙ баланы көрәшкә сығарып булмай. Мәҫәлән, үҙенән ике тапҡырға бейек, өс тапҡыр ҡалын Тунышты (Ринат Баймырҙин) ул нисек еңһен? Әһә! Маҡтымһылыу йыраусы булырға тейеш. Был — бер. Икенсеһе — сәсәнлек. Өсөнсөһө — мәргәнлек. Һәм ошо сифаттарға эйә булыуын Ирада — Маҡтымһылыу – спектакль барышында тулыһынса иҫбатланы!\nИрада Фазлаева үҙе лә героиняһының сифаттарына эйә: йырҙар ижад итә, уларҙың һүҙҙәрен үҙе яҙа, йырлай, бейей. Рауза гөлөнөң таждары бер-бер артлы әкрен генә асылған кеүек, уның таланты ла көндән-көн сағыуыраҡ, баҙығыраҡ була бара. Эйе, ҡарап ултырыуы ғына рәхәт. Был образды тыуҙырыуҙың күпме көс талап иткәнен Ирада үҙе генә беләлер. Сәхнә буйлап елгән Ҡара юрға өҫтөндә йөрөү, уның менән аралашыу, аңлашыу актрисаға еңел бирелмәгәндер. Оҫталығы, нәзәкәтлеге, моңло тауышы, һығылмалылығы менән ул ролде юғарылыҡҡа күтәрҙе. Көнсығыш сибәрҙәренә тартым йөҙлө, нескә билле, һөлөктәй ҡыҙҙа тауҙы күсерерҙәй көс бар кеүек. Ҡеүәтенең сере — уның тырышлығында, бер минутын да бушҡа сарыф итмәйенсә, оҫталығын даими камиллаштырыуында.\nҠара юрғаны иһә Руслан Хайсаров башҡарҙы. Шәп уйнаны! Әйткәндәй, театрҙа Руслан Хайсаров булмаһа, был мюзикл ҡуйылыр инеме икән? Ысынлап та, был роль – иң ҡатмарлыһы. Пьеса өҫтөндә оҙаҡ – ике йыл дауамында – эшләүемдең дә төп сәбәбе ошо образ булды. Ым, ишара, хәрәкәт, ҡараш... Руслан булдырҙы! Хатта Ҡара юрғаның өнһөҙ зат икәне иҫкә лә төшмәй мюзиклды ҡарағанда. Грация. Көс. Ғәйрәт. Толпарҙан тыуып ҡалған зат юғарылығы! Хатта хужаһы язалаған ваҡытта ла ул, үпкәләп, түбән төшмәй. Ғорур ҡала. Юрғаның ырыҫлы зат булыуын тамашасы күңеленә тамсы ла сайпылтмай еткерҙе Руслан. Уның был хеҙмәте олоғара маҡтауға лайыҡ. Ирмен тигән ирҙең күңелендә эйәрле-йүгәнле ат ятыр, ти мәҡәл. Һәләтле Руслан әле халҡыбыҙҙы әллә күпме онотолмаҫ образдар тыуҙырып ҡыуандырыр!\nӨсөнсө актерыбыҙ – Урал Әминев, Ирада Фазлаева кеүек үк, щепкинсы. Башта уҡ әйтеп ҡуяйым: Мәсем хан роленә Алмас Әмиров менән йәнәш уны күреү мине ғәжәпләндерҙе. Әлбиттә, режиссер актерҙарҙы үтәнән-үтә күрә, уныһына шик юҡ, шулай ҙа... Ирада Фазлаева – Уралдың йәштәше, һабаҡташы. Ә бында егет Маҡтымһылыуҙың атаһын уйнай. Ғәжәп: ысынбарлыҡтағы йәштәшлек бөтөнләй һиҙелмәне! Георгий Товстоноговтың “Спектаклдә һикһән йәшлек ҡартты уйнар өсөн ҡырҡ йәшлек актерҙың энергияһы кәрәк” тигән һүҙҙәре бар. Был – нәҡ шул осраҡ. Мәсемдең ҡатмарлы кисерештәрен бөтөн тулылығында асыуға өлгәште Урал. Әйткәндәй, ул Рудольф Нуриев образын ифрат уңышлы уйнағаны өсөн дә Ш. Бабич премияһына тәҡдим ителгәйне бит. Ниңәлер бирмәнеләр. Уйлап ҡараһаң, Бөрйән районында тыуып үҫеп, бер ниндәй сәнғәт мәктәбендә шөғөлләнмәйенсә, ҙур һығылмалылыҡ, актерлыҡ оҫталығы талап ителгән был образды тыуҙырыу — үҙе мөғжизә бит! Уралға эске йыйнаҡлыҡ, үҙ-үҙенә аяуһыҙ талапсанлыҡ хас.\nАртистарҙың өсөһө лә тренажер залында даими шөғөлләнә. Йогаға йөрөйҙәр. Театрҙың балетмейстеры Сулпан Асҡарова: “Улар менән эшләү еңел”, — ти. Щепкинсылар менән бергә уртаҡ өйөрмәлә өйөрөлгән Руслан Хайсаров та, ана, нисек бейей хәҙер!\nМәҡәләмә һуңғы нөктәне ҡуйғанға ҡәҙәр театрҙың художество етәксеһе Олег Хановҡа шылтыратып, етәксе һәм спектаклдең режиссеры булараҡ, өс йәш артист тураһында фекерен белергә булдым. “Әгәр уларға шундай ролдәрҙе ышанып тапшырғанмын икән — шул минең фекер, – тине Олег Закир улы. – Ғөмүмән, бик ҡатмарлы бурыстарҙы хәл итергә һәләтле актерҙар улар”.\nИлебеҙҙең баш ҡалаһы Мәскәүҙә уҡып, белем, тәжрибә туплап, йәшлеккә генә хас дәрт-дарман менән туған халҡына, башҡорт сәнғәтенә хеҙмәт иткән йәштәребеҙ тиҫтә йыл дауамында бихисап яңы образдар тыуҙырҙы. Ә инде “Маҡтымһылыу, Әбләй һәм Ҡара юрға” мюзиклы менән театрыбыҙҙың данын күрше һәм сит өлкәләр, улай ғына ла түгел, донъя тамашасыһына еткерҙеләр. Үҙҙәрен уҡырға ебәргән республикалары алдында һынауҙы улар юғары баһаға тапшырҙы. Инде эш беҙҙән тора. Таланттарҙы ваҡытында күрә белеү, баһалау һәр ҡайһыбыҙҙан ҙур егетлек талап итә. Миңә ҡалһа, йәштәребеҙҙең Башҡорт дәүләт академия драма театрында ҡанатланып ижад итеүе ерҙе йәшәртә, гөлгә күмә торған май ямғыры ләйсән кеүек. Тейешле ваҡытта тейешле баһаны алып, артабан да күкрәп-йәшнәп, театрыбыҙҙы данлап-ҙурлап эшләргә һәм йәшәргә насип булһын үҙҙәренә! Сәнғәтебеҙҙең киләсәге — улар иңендә.\nЯҙҙы: Гөлнур Яҡупова\n29 август 2015 15:50 //\nРуслан Хайсаров - Ҡара юрғаны күрер өсөн 2 ҡабат барҙым ошо спектаклгә. Иҫ киткес уйнай, уйнамай, ул - ҡара юрға! Шулай ҙа инеп була икән образғаюң. Афарин, егет, рәхмәт, ҡустым !


Ер һәм Ҡояш тураһында әкиәт » Журнал\nЖурнал для детей » Журнал тураһында » Конкурстар » Тәбиғәт 2013/2014 » Ер һәм Ҡояш тураһында әкиәт\nЕр һәм Ҡояш тураһында әкиәт\nБаҫылды : 10-04-2018, 11:21 |\nРубрика: Тәбиғәт 2013/2014 / Әкиәттәр / Тыуған илем\nИсеме: Ер һәм Ҡояш тураһында әкиәт\nРәссам: Лиана НИҒМӘТЙӘНОВА\nТәбиғәт 2013/2014 / Әкиәттәр / Тыуған илем\nБеҙ йәшәгән планета Ер тип атала. Ул шарға оҡшаған. Диңгеҙ, океандар — зәңгәр, ә ҡоро ерҙәре — төрлө төҫтәрҙә.\nЭлек-электән Ер үҙенә ҡарап һоҡланырға яратҡан. Бер көндө ул Ҡояшҡа күренеп, маҡтанып алырға булған. Ҡояш үҙе лә бик яҡты һәм ҙур шар һымаҡ икән.\n— Ҡара әле, Ҡояшҡай, мин ниндәй матурмын! — тигән Ер.\n— Эйе, матурһың шул! Икенсе яғыңа әйлән әле!\nЕр бер тапҡыр әйләнгәс, Ҡояш уға яҡтыртҡан да, икенсе яғына әйләнеүен һораған. Шулай итеп, Ер әйләнгән дә әйләнгән. Ҡояшҡа ҡарап торған яғында — көн, кирегә боролған яғында — төн икән. Тағы ла боролһа, ул яҡта —төн, ә Ҡояшлы яҡта — көн, ти. Көн менән төндөң алмашыныуы ла Ерҙең үҙ күсәрендә әйләнеүенә бәйле.\nЕр үҙе — Ҡояш системаһындағы 3-сө планета. Башҡа планеталарҙан айырмалы рәүештә, Ерҙә генә тереклек бар. Ай — уның тоғро юлдашы. Юпитер — иң ҙур, ә Плутон — иң бәләкәй планета. Ҡояш бик эҫе, ҡайнар булһа, Марста ныҡ һыуыҡ, һалҡын.\nБалалар, башҡорт телендә ҡапма-ҡаршы һәм бер үк мәғәнәле һүҙҙәр күп. Мәҫәлән, көн, төн һүҙҙәре— антонимдар. Ә һыуыҡ, һалҡын — синонимдар.\nӘкиәтте уҡып сығығыҙ ҙа шундай һүҙҙәрҙе табығыҙ!\nРәссам Лиана НИҒМӘТЙӘНОВА


Стәрлетамаҡ районында экологик өмә үтте // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nСтәрлетамаҡ районында экологик өмә үтте\n9:36, 18 сентября 2013 Йәмғиәт\n«Бергәләп эшләйек!» бөтә Рәсәй акцияһы сиктәрендә Стәрлетамаҡ районында экологик өмә үтте. Сүп-сар йыйыу буйынса әлеге сара тәбиғәт ҡомартҡыһы – Йөрәктау итәгендә ойошторолдо, тип хәбәр итә ER.RU.\nЙөрәктау – республика халҡының яратҡан ял урыны, унда төрлө кимәлдәге спорт саралары йыш үткәрелә. Бында ял итеүселәр үҙҙәре артынан өйөм-өйөм сүп-сар ҡалдыра. Әлеге акцияға Алатана, Бельское ауылдары уҡыусылары, Стәрлетамаҡ районының «Берҙәм Рәсәйҙең Йәш Гвардиясылары» активистары, Стәрлетамаҡ балалар экология үҙәгендә шөғөлләнеүселәр һәм уҡытыусылар, Башҡорт дәүләт университеты ирекмәндәре, «Олимп» туристик клубы вәкилдәре һәм экология мәсьәләһенә битараф булмаған район халҡы ҡушылды. Өмәлә йәмғеһе 100-гә яҡын кеше ҡатнашты. Бер көн эсендә 20 кубометрҙан ашыу сүп-сар йыйылды һәм ҡаты көнкүреш ҡалдыҡтары полигонына сығарып түгелде.\nӨмә тамамланғас, активистар өсөн ҡырҙа сәй эсеү ойошторолдо. Барлыҡ ҡатнашыусыларға рәхмәт хаттары тапшырылды.


Халыҡ сәсәне Вәлиулла Ҡоломбәтов тураһында китап сыҡты | Всемирный курултай башкир\nОшо көндәрҙә «Матбуғат донъяһы» нәшриәтендә филология фәндәре кандидаты Нияз Сәлимовтың «Халыҡ сәсәне Вәлиулла Ҡоломбәтов» исемле китабы донъя күрҙе. Танылған һүҙ оҫтаһы, мәғрифәтсенең тыуыуына 135 йыл тулыу айҡанлы нәшер ителгән йыйынтыҡта сәсәндең тормош юлына һәм ижади эшмәкәрлегенә байҡау яһалған, өр-яңы шиғырҙары, ҡобайырҙары, йырҙары һәм әкиәттәре урын алған. Тарих, тел һәм әҙәбиәт институтының өлкән ғилми хеҙмәткәре, филология фәндәре кандидаты Рәшит Аҡкөбәков ғәрәпсә яҙылған әҫәрҙәрҙең байтағын башҡортсаға әйләндергән. Бынан тыш, Фәрит Иҫәнғоловтың «Арыш башағы» романынан өҙөктәр бирелгән – Вәлиулла Ҡоломбәтов был әҫәрҙә төп геройҙарҙың береһе.\nШуныһы иғтибарға лайыҡ: китапта Вәлиулла Фәйзулла улы Ҡоломбәтов тарафынан яҙып алынған Салауат Юлаевтың «Һандуғас», «Тирмәндә», «Зөләйха», «Яу» кеүек шиғырҙары, «Бүгәсәүгә ҡушылып, ир-батырға ҡуш булып…» ҡобайыры ла бирелгән.\nСәсән-мәғрифәтсенең бай ижади мираҫы тупланған йыйынтыҡ – башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусылары, филолог-студенттар, мәктәп уҡыусылары һәм фольклор менән ҡыҙыҡһыныусылар өсөн яңы уҡыу йылы алдынан күркәм бүләк\n« “Алаҫ!” тигән оран ишетеп, ҡор тупланы меңдәр ҡәүеме\nГөлнур Яҡупованың “Ҡатындар” трилогияһында тәбиғәт образы »


Туймазы районында ерләү урындарына вәхшиҙәрсә мөнәсәбәт өсөн енәйәт эше ҡуҙғатылған\nЭске эштәр министрлығының Туймазы дежур бүлегенә зыяратта ҡәберлектәрҙе туҙҙырыуҙары тураһында урында йәшәүселәр хәбәр итә. Ваҡиға урынына сыҡҡан оператив тикшереү төркөмө ҡала зыяратында ишеккә яҡын урынлашҡан 20 ҡәберҙе емереп китеүҙәрен теркәй.\nМәғлүм булыуынса, зыяратта һаҡсылар юҡ, видокүҙәтеү ҡоролмалары ҡуйылмаған. Осраҡ буйынса әле енәйәт эше ҡуҙғатылған. Полиция хеҙмәткәрҙәре енәйәткә ҡатнашлығы булған кешеләрҙе эҙләй, ерләү урынын туҙҙырыу ваҡыты асыҡлана. Тикшереү эштәренә булышлыҡ иткән мәғлүмәт белеүселәргә түбәндәге телефон һандары буйынса хәбәр итергә мөмкин.


Грипҡа ҡаршы яңы вакцина\nКөнбайыш санкциялары киңәйтелгән осраҡта һаулыҡ һаҡлау өлкәһенә лә йоғонто яһау ихтималлығын иҫәпкә алып, илдәге фармацевтика сәнәғәте эшмәкәрлеген камиллаштырыуға етди иғтибар бүлергә кәрәк, тип билдәләй белгестәр.\nБыл йәһәттән эҙмә-эҙлекле саралар күрелә. «Иммунопрепарат» федераль дәүләт унитар предприятиеһының Өфөләге филиалы грипҡа ҡаршы яңы вакцина уйлап сығарҙы. Быға тиклем киҙеүгә ҡаршы иҫкәртеү сараһы сит илдән генә һатып алынды. Препаратты әҙерләүгә 5 йыл ваҡыт талап ителде. Йыл аҙағына тиклем клиник тикшереүҙәр үтәсәк вакцинаны 2016 йылда файҙалана башлау күҙаллана. Әйткәндәй, республикала оҙаҡламай грипҡа ҡаршы вакцинация башлана.\n«Иммунопрепарат» цехтарында вакцина әҙерләнә. Грипп вирустары менән зарарландырылған ҡош эмбриондарынан шыйыҡса алына. Һуңынан заманса ҡоролмалар ярҙамында ул бер нисә тапҡыр таҙартыу үтә. Вакцина әҙерләү цехтың махсус стерилләнгән бүлмәләрендә тамамлана. Был этапта препаратта ҡош аҡһымдары тулыһынса таҙартыла. Вакцинала грипп вирустары көсөн юғалтҡан була.\nГрипп вирустарының гендары бер ни тиклем ваҡыттан һуң үҙгәрә ала. Шуға ла ике йылға бер тапҡыр вакциналағы штамм составы үҙгәртелеп тора. Ә яңы уйлап сығарылғанында антигендар вирус үҙгәргәндә лә уға ҡаршы көрәшә ала. Һуңғы йылдарҙа вирус эпидемиялары көслө булыу сәбәпле, вакциналар киң ҡулланыла. Ҡала поликлиникаларында ҡыҙылса, туберкулез һымаҡ ауырыуҙарға ҡаршы прививкалар йыл әйләнәһенә эшләнә.\nЖәүит Яҡупов бар ауырыуҙы ла профилактик саралар ярҙамында еңә. Иң мөһиме - алдан хәстәрлек күреү. Грипҡа ҡаршы прививка башланыу менән вакцина эшләтәсәкмен, ти ул.\nБыйыл республика дауаханаларына федераль бюджет ярҙамында 1 миллиондан ашыу вакцина алыу планлаштырылған. Иң тәүҙә прививка балаларға эшләнә. Шулай уҡ медицина, мәғариф өлкәһе хеҙмәткәрҙәренә һәм 60 йәштән өлкәнерәк граждандарға грипҡа ҡаршы вакцина яһаласаҡ.\nҺыуыҡтар башланыуға грипп менән ауырыусылар ҙа арта. Республика дауаханаларында грипҡа ҡаршы вакцина октябрҙә эшләнә башлай. Профилактик саралар ярҙамында иммунитетты нығытыу мотлаҡ, ти белгестәр.


Зәйнәб Биишева исемендәге Башҡортостан «Китап» нәшриәтенең һатыу-күргәҙмәһе бөгөн Сибай ҡалаһында «Урал аръяғы» - 2019» Бөтә Рәсәй инвестициялар һабантуйында ҡатнаша.\nУрал аръяғы райондарында йәшәүсе милләттәштәребеҙҙе, Сибай ҡала халҡын һәм килгән ҡунаҡтарҙы нәшриәтебеҙҙең бай ассортиментлы китаптары менән һөйөндөрә алыуыбыҙға сикһеҙ шатбыҙ. Сарала ҡатнашыусыларға Башҡортостан тарихына, тәбиғәтенә, әҙәбиәтенә һәм мәҙәниәтенә, билдәле шәхестәренә арналған китаптар тәҡдим итәбеҙ. Күргәҙмәбеҙ «100 йыллыҡҡа 100 ауыл һәм ҡала» акцияһы сиктәрендә үткәрелә һәм ул Башҡортостаныбыҙҙың һәм нәшриәтебеҙҙең ойошторолоуына 100 йыл тулыуға арнала.\nСараны Башҡортостан Республикаһы Башлығы Хакимиәте, Стратегик инициативалар агентлығы, «Эшлекле Рәсәй», БР Сауҙа-сәнәғәт палатаһы һәм әйҙәүсе биснес ойошмалары үткәрә. Һабантуйға бик күп федераль һәм төбәк дәүләт ойошмалары, Рәсәй һәм сит ил бизнесы, инвесторҙары, эксперттары һәм йәмәғәтселәре килгән. Улар араһында Австрия, Иордания, Ҡаҙағстан, Төркиә, Франция һәм башҡа дәүләттәрҙән ҡунаҡтар бар.\nСауҙа-күргәҙмәбеҙ иртәгә Әбйәлилгә һабантуйға юл тотасаҡ. Унда форум ҡунаҡтары ла бара. Голливуд актеры һәм режиссеры Стивен Сигал да байрамда ҡатнаша, тип хәбәр итә ойоштороусылар.


Өфөлә Шәһит Хоҙайбирҙин исемендәге премияға дәғүә итеүселәрҙән эштәр ҡабул ителә // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\n13:00, 1 июля 2015 Йәмғиәт\nӨФӨ, 2015 йыл, 1 июль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.\nБашҡортостандың Матбуғат һәм киң мәғлүмәт саралары агентлығынан хәбәр итеүҙәренсә, положениеға ярашлы, 2014 йылдың сентябренән 2015 йылдың авгусына тиклем донъя күргән иң яҡшы әҫәрҙәр өсөн премия журналистарға, шулай уҡ уларҙың коллективтарына бирелә. Әҫәрҙәргә репортаж, очерк, документаль повесть, публицистик мәҡәләләр, теле- һәм радиотапшырыуҙар, республика, Рәсәй йәки сит ил баҫмаларында, электрон киң мәғлүмәт сараларында сыҡҡан фотоһүрәттәр шәлкеме, айырым китап булып нәшер ителгән материалдар инә.\nКонкурста ҡатнашыу өсөн гәзит, журнал редакциялары, «Башҡортостан» телерадиокомпанияһы, урындағы телерадиостудиялар, мәғлүмәт агентлығының хеҙмәт коллективы йыйылышының протоколы; автор хаҡында Башҡортостан Хөкүмәте ҡарамағындағы Шәһит Хоҙайбирҙин исемендәге премиялар буйынса комиссияға ебәрелгән мәғлүмәттәрҙе үҙ эсенә алған хат; башҡа телдәрҙә баҫылып сыҡҡан әҫәрҙәргә рус телендәге аннотация; баҫылып сыҡҡан әҫәрҙәрҙе тәҡдим итергә кәрәк.\nДәғүәселәрҙән әҫәрҙәр 2015 йылдың 1 сентябренә тиклем түбәндәге адрес буйынса ҡабул ителә: 450079, Өфө ҡалаһы, Октябрҙең 50 йыллығы урамы, 13, Башҡортостандың Журналистар союзы, 1007-се офис (Матбуғат йортоноң 10-сы ҡатында). Телефон (факс): (347) 276-42-66.\n1989 йылдың 8 апрелендә киң мәғлүмәт саралары хеҙмәткәрҙәренең ижади эшмәкәрлеген дәртләндереү маҡсатында республиканың Журналистар союзы Шәһит Хоҙайбирҙин исемендәге премия булдырҙы. 1996 йылдан Башҡортостандың Министрҙар Кабинеты ҡарары менән премия республика статусын алды.\nТеги: премиялар, киң мәғлүмәт саралары, журналистика


Башҡорт халҡының йолалары — Башҡорт Википедияһы\nБашҡорт халҡының йолалары\n(Башҡорт халыҡ йолалары битенән йүнәлтелде)\nБашҡорт халҡының йолалары — башҡорттарҙың йәшәйеш ҡанундары һәм уларҙың үҙ-ара мөнәсәбәте.\nБашҡорттарҙа йолалар уларҙың тарихи тамырҙарына, ышаныуҙарына, белеменә һәм үҙҙәрен уратып алған донъяны аңлы ҡабул итеүҙәренә бәйле. Тарих дауамында хужалыҡ эштәрен рациональ алып барыу, мораль нормалар булдырыу һәм һаҡлау өсөн билдәле социаль тәртип нормалары ла үҫешергә тейеш. Башҡорттар тарих дауамында синфи йәмғиәткә тиклемге ҡоролошто ла, социалистик үҫеш этабын да, дин тотоп йәшәһәләр ҙә, ике тапҡыр капиталистик ҡоролошто ла үтәләр. Быларҙың барыһы ла халыҡ йолаларына үҙенсәлек өҫтәгән.\n2 Ғаилә мөнәсәбәттәренә ҡағылышлы йолалар\n3 Ололарға хөрмәт\n4 Үлгәндәрҙе иҫкә алыу, ерләү\n5 Үлгәндәрҙе иҫкә алыу, ерләү\n6 Балаларға мөнәсәбәт\n8 Ҡаҙ өмәһе\nТыйыу-тыйылыуҙар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nБашҡорттарҙың үҙҙәрен тотошонда тыйылыуҙар күп. Мәҫәлән, ҡышын ер йоҡлай, шуға был ваҡытта уны ҡаҙырға ярамай, оҙаҡ ятыуҙан ергә береккән ташҡа тейергә ярамай. Һул ҡулды ауыр ҡул, тип иҫәпләгәндәр. Шуға ниндәйҙер эшкә изге башланғыс һәм еңел эшләнеш юрап, уң ҡулдан тотонғандар: ризыҡ өләшкәндә лә, ризыҡ ашалып бөткәс тә хужа аш йәки аҙыҡ һалынған һауыттарҙы уң ҡулы менән таратҡан һәм алған. Ә һул ҡул менән, мәҫәлән, һемгергәндәр. Зыянлы тылсымға эйә, тип иҫәпләнгәнлектән, ҡатындарға ирҙәрҙең (хатта малайҙарҙың) юлын арҡыры үтеү, мәсеткә йөрөү, зыяратҡа барыу тыйылған. Мәсеткә ингәндә, һәр башҡорт, башҡа мосолман кеүек үк, тупһаны уң, ә сыҡҡанда — һул аяғы менән ашаҡлап сығырға тейеш. Мәсеттәрҙә ишектәрҙе ябыу, бысраҡ майлы шәмдәр ҡулланыу, бәләкәй балаларҙы килтереү һ.б. тыйылған. Ашауға ҡағылышлы тыйыуҙар: иҫерткес эсемлектәр эсеү, сусҡа ите һәм үләкһә ите ашау, икмәкте бысаҡ менән телеү (һындырып ашарға ҡушылған), ике бармаҡ менән аҙыҡ тотоу (кәмендә — өс бармаҡ). Ураҙа айында көндөҙ ризыҡ ҡабул итеү һәм эсеү, хатта төкөрөк йотоу ҙа харам тип иҫәпләнгән. Ауырыуҙар һәм балаларҙан башҡалар, ваҡытында ураҙа тота алмаһа, башҡа ваҡытта ғәмәлләргә тейеш булған.\nҒаилә мөнәсәбәттәренә ҡағылышлы йолалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nБашҡорттарҙа тыйылыу осраҡтары\nБашҡорттар ҡатындарына йомшаҡ, иғтибарлы булған. Ғаилә тыныслығы күп осраҡта ҡатындан торған. Ҡыҙҙарҙы бәләкәйҙән тыйнаҡ, сабыр, баҫалҡы итеп тәрбиәләгәндәр. Ирле ҡатындар баштарына яулыҡ ябынып йөрөргә, ирҙәре янында сит кешеләр менән һөйләшмәҫкә һәм уларҙың ҡайҙа булыуын, ни эшләп йөрөүен һорашмаҫҡа тейеш булған. Ҡатындарға ситтәр янында ирҙәренә күрһәтмәләр биреү тыйылған. Ҡатындың иренә хыянаты ҙур гөнаһ тип иҫәпләнгән. Ә ирҙәр өсөн бындай тыйыуҙар булмаған. Ире, тәүге ҡатыны менән кәңәшләшеп килешһә, икенсегә лә ҡатын ала алған. Әгәр ире үлеп китһә, исеме сыҡмаһын, тип, тол ҡатынды иренең ҡустыһына димләгәндәр. Ҡалым тулайым түләнелмәй ҡалып, ҡатын кеше үлеп китһә, уның атаһы, ҡатынһыҙ ҡалған иргә(кейәүенә) үҙенең башҡа ҡыҙын биргән. Был осраҡта ҡалым хаҡы кәметелгән. Яңы өйләнешкән йәштәр ата-әсәләренә һирәк күренергә тырышҡан. Кейәү кеше килгәндә, ҡыҙҙың ата-әсәләре лә, өйҙән ваҡытлыса сығып китер булған һ.б. Бындай саҡтарҙа ҡалымдың түләнеп бөтөүенә иҫәпкә алына. Ата-әсәләре үлеп киткән осраҡта бар мөлкәт ғаиләләге оло ул йәки оло ҡыҙ ҡулына күскән .\nШулай уҡ ҡарағыҙ: Башҡорт туй йолалары\nОлоларға хөрмәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nБашҡорт ғаиләләрендә олатай һәм оләсәйҙәргә айырым ихтирам күрһәткәндәр. Башҡорттар ата-бабаларының исемдәрен ете быуынға тиклем белергә тейеш, тип иҫәпләнгән.\nҒөрөф-ғәҙәттәрҙе һаҡлау, төрлө байрамдар ойоштороу, көсөргәнешле хәлдәрҙе көйләп ебәреү һ.б. ололар өлөшөнә төшкән. Йәштәр һәр эштең уңышлы барып сығырына уларҙан фатиха алған.\nҮлгәндәрҙе иҫкә алыу, ерләү[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nМосолман диненә ярашлы, үлгән кешенең тәнен туғандары ҡәҙер-хөрмәт менән шул көндә үк, йә икенсе көнөнә (ҡояш байығанға тиклем) ергә тапшырырға, уны иҫкә алып йыназа уҡытырға тейештәр. Ерләүҙә лә тәртиптәр күп: өс тапҡыр тәһәрәт алыу, мәйет күлдәген кейҙереү, доға уҡыу, үҙенсәлекле итеп ҡәбер ҡаҙыу, мәйетте тәртип менән күмеү (ләхет, ярма). Мосолмандар мәйетте табутһыҙ күмә. Башҡорттарҙың мәрхүмде иҫкә алғанда (өсөн, етеһен һ.б. уҡытҡанда), мәйетте ерләгәндә «Аят уҡыу» тигән йолаһы бар. Шулай уҡ яңы өйҙә йәшәй башлағанда ла, алыҫ юлға сыҡҡанда ла аят уҡыла.\nБалаларға мөнәсәбәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nБалаларға һөйөү, ғаиләне ишәйтеү теләге башҡорттарҙа ғәҙәти күренеш. Баланың тәбиғи юл менән донъяға килеүе күп төрлө йолалар менән оҙатылған. Йөклө ҡатындарҙың бар теләктәрен үтәргә тырышҡандар, улар ауыр эш эшләүҙән баш тарта алған. Уларға, йөклө саҡта, йәмһеҙ нәмәләргә ҡарау тыйылған — тик матур күренештәрҙе генә күрергә тейеш булғандар. Бала тыуған ваҡытта атай кешенең бала тыуыуына ҡыуаныу йолаһына иғтибар биргәндәр. Атай кеше «Тиҙерәк еңел ҡотол, ҡатыным». Бала табыусы ҡатын алдында буш тоҡ һелкеткәндәр, уны тиренән яһалған буш һауыт менән һуҡҡылағандар. Атай кешене тәүләп һөйөнсөләүсегә бүләк биргәндәр. Ғаиләлә бишек туйы тип аталған йола байрамы башланған. Башҡорттар үҙ йолаларын балаларына тапшырған. Балаларына тыуыу ваҡытын белдергән исем ҡушыу ҙа башҡорт йолаларының береһе: Ейән, Кинйә һ.б.\nҠунаҡсыллыҡ[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nЙорто янындағы башҡорт. С. М. Прокудин — Горскиә фотоһы, 1909—1915\nБашҡорттарҙың йомартлығы һәм ҡунаҡсыллығы үҙенсәлекле. Улар саҡырылған ҡунаҡтарға ла, саҡырылмай килгәндәренә лә берҙәй алсаҡлыҡ күрһәткәндәр. Саҡырылмаған ҡунаҡтарға башҡорттар айырыуса хөрмәт күрһәткәндәр. Уларҙың уйынса, өйгә инеүсе ҡиәфәтендә Хоҙай Тәғәлә үҙе, йә Уның тарафынан ебәрелгән пәйғәмбәр булыуы мөмкин. Шуға ла, килеүсегә ҡунаҡсыллыҡ күрһәтмәү, уны ҡундырып сығармау оло гөнаһ тип иҫәпләнгән. «Хоҙай ризығын шайтан ғына йәлләй», — тигән башҡорт мәҡәле лә бар. Ҡунаҡ килгәс, башҡорттар, иң яҡшы ризыҡтарынан өҫтәл әҙерләргә тотонғандар. Ҡунаҡҡа өс көн буйы хөрмәт күрһәтелгән. Башҡорт, һыйыры ҡыҫыр ҡалмаһын өсөн, өҫтәленә һөт аҙыҡтары ҡуйырға, үҙҙәре әҙерләгән һөт ризыҡтарын ҡунаҡтарына ашатырға тейеш. Ҡунаҡтарға аш алдынан, итле аштан һуң, ҡайтыр алдынан ҡулын йыуыу мотлаҡ һаналған. Ашарҙан алда ауыҙ сайҡауҙы ла тейешле тапҡандар. Хушлашҡанда ғәҙәти генә бүләктәр биреүҙе лә урынлы күргәндәр. Хужа кеше, табындағы ризыҡтар менән һыйлана алмаған имсәк балаһы булһа ҡарғамаһын, тип, айырыуса ярарға тырышҡан.\nҠаҙ өмәһе[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nБашҡорттарҙа һәр бер эште бергәләшеп-өмәләп эшләү йолаһы йәшәп килә. Ҡаҙ өмәһен, ҡар ятҡас, көҙ йәки ҡыш башында байрам иткәндәр. Өмәгә ҡыҙҙарҙы, йәш ҡатындарҙы (килендәрҙе) саҡырғандар. Ҡоштарҙың түшкәһен эшкәрткәс, уларҙы йылғала (йәки күлдә) сайҡағандар. Йылғаға барғанда "Ҡаҙ юлы"тигән йола үтәгәндәр — балалар, йөнөнән һыҙырып алынған ҡауырһындарҙы, юл буйына ырғыта барған, ҡатындар, киләһе йылға ла ҡаҙҙар күп булһын, ошо юлдан оҙон итеп теҙелешеп йөрөһөн, тигән теләктәр әйткәндәр. Байрамда йырҙар йырлағандар, парлап та, яңғыҙ ҙа бейеүҙәр башҡарғандар, таҡмаҡтар әйтешкәндәр. Сәй табынына ҡаҙ майы менән майланған ҡоймаҡ ултыртҡандар. Кисен байрам өҫтәленә ҡаҙ итенән аш, бешерелгән баш-тояҡтар, ҡаҙҙың эс-бауырҙарынан бәлештәр, буҙа, бал, сәк-сәк, бауырһаҡ, ҡоймаҡ ултыртҡандар.\nЯҙғы сәсеү эштәре башланғанға тиклем Ҡарға туйы, баҫыу эштәре тамамланғас, Һабантуй байрамы уҙғарғандар.\nКузбеков Ф. Т. История культуры башкир. — Уфа: Китап, 1997. -\nhttp://salavat.jimdo.com/%D0%BE%D0%B1%D1%8B%D1%87%D0%B0%D0%B8-%D0%B8-%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D1%86%D0%B8%D0%B8/ 2012 йылдың 30 ноябрь көнөндә архивланған.\n↑ Мечеть. Аллаһа Тәғәлә йортонда үҙеңде нисек тоторға. Тәүге сығанаҡтан архивланған 27 ғинуар 2013. 2013-01- 07 тикшерелгән.\n↑ Генеалогия и архивы. Тәүге сығанаҡтан архивланған 27 ғинуар 2013. 2013-01- 07 тикшерелгән. 2013 йылдың 27 ғинуар көнөндә архивланған.\n↑ Каз умахэ<!—>\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Башҡорт_халҡының_йолалары&oldid=1050843 ҡабул ителгән


Сәхнәлә Урал батыр - Bash.News\nДокументальный фильм Недошивин Вениамин Георгиевич\nСәхнәлә Урал батыр\nСәхнәлә Урал батыр https://bash.news/news/85545_sxnl_ural_batyr\n05 дек 2018, 21:38\nМәжит Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма театры Рәсәйҙә иғлан ителәсәк театр йылын өр-яңы сәхнә әҫәре менән ҡаршылай. Әлеге ваҡытта "Урал батыр" эпосы буйынса репетицияларҙың ҡыҙған мәле. Спектакль Башҡортостандың бер быуатлыҡ юбилейына арнала. Сәхнәгә ҡуйыусы режиссер - Андрей Борисов.\nСәхнәләге декорация бер ҡараһаң, кәмә, икенсе ҡараһаң күпер, йә ҡанатлы толпарға әйләнә. Ябай селтәрҙәге ептәр төрлө төҫтәге яҡтылыҡтан 3 Д форматын булдыра. Театрҙа халҡыбыҙҙың мәшһүр "Урал батыр" эпосы өҫтөндә эш ҡайнай. Спектаклде сәхнәгә ҡуйыусы Андрей Борисов милләте буйынса яҡут. Башҡорт халыҡ эпик ҡомартҡыһының тәржемәһен уҡығас та, унда сәхнәгә сығарыу теләге уяна.\nАндрей Борисов, "Урал батыр" спектакле режиссеры: “Фәлсәфәүи, мәғәнәүи яҡтан "Урал батыр" мине таң ҡалдырҙы. Эпосты уҡығас та, яҡшылыҡ менән яманлыҡ көрәше, уның ҡиммәттәре, хаҡы тураһында уйланаһың. Минеңсә, үлемһеҙ әҫәр башҡа халыҡтарға ла йөкмәткеһе буйынса ҡыҙыҡлы, фәһемле”.\nӘйткәндәй, театр үлемһеҙ эпосҡа тәүгә мөрәжәғәт итмәй. 2006 йылда "Урал батыр" әҫәрен Рөстәм Хәкимов сәхнәгә сығарғайны. Әле эпостың йөкмәткеһен халыҡҡа яңынан һөйләү өсөн төрлө алымдар ҡулланыла, сағыу костюмдар әҙерләнә, тамашасыға башҡорт халыҡ йырҙарын, ҡобайырҙарын ишеттереү өсөн "рух" тигән образ да уйлап сығарыла.\nАлһыу Бәхтиева, М. Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма театры актеры: “Халыҡтың рухы булырға тейеш. Һеҙҙең халҡығыҙ йырҙарға, мәҡәл-әйтемдәргә бай. Улар был спектаклдә күрһәтелергә тейеш, тине режиссер”.\nПремьера спектакле Башҡортостандың бер быуатлыҡ юбилейына арнала. Фольклорсылар, этнологтар эпостарҙы тере тарих, улар сәхнәгә сығарыла икән, тимәк үткәнебеҙ онотолмай, тип иҫәпләй.\nЗакирйән Әминев, этнолог: “Боронғолар күҙләүенсә, башҡорт ере – ер кендеге, уның үҙәге”.\nБоронғо замандарҙың донъяуи ҡараштарын үҙендә туплаған, шуға ҡарамаҫтан, әлегәсә көнүҙәк булып ҡалған эпос йөкмәткеһе буйынса спектакль тамашасы күңеленә үтеп инеп, репертуарҙа ныҡлы урын алыр, тигән ышаныс бар.\nБаймаҡ районы Граф күле янында “Аҫылташ” башҡорт мәҙәниәте форумы дауам итә\n16:25, 19 июл\nСибай филармонияһы төҙөкләнә\n12:09, 19 июл\nКитапҡа һөйөү уятып\n23:54, 17 июл\nСиләбе өлкәһе Ҡаҙаҡбай ауылында ауылдаштар йыйылды\n23:18, 17 июл\nСиләбе өлкәһендә иң матур башҡорт һылыуҡайы асыҡланды\n22:56, 16 июл


Баш ҡалала күп ҡатлы йорттарҙы капиталь төҙөкләндереү дауам итә\nЭштәрҙе алып барыусы «төбәк операторы фонды» программа сиктәрендә быйыл 600-гә яҡын бинаны рәткә килтерә. Уларҙың күбеһендә эш теүәлләнгән. Бөгөн Киров урамында урынлашҡан 8-се һанлы йортта ла ремонт тамамланған.\nТорлаҡта йәшәүселәр хәтерләүенсә, бында 30 йылдан ашыу төҙөкләндереү эштәре булмаған. Бигерәк тә ҡыйыҡ ҡаҡшаған, юғары ҡаттарҙа йәшәүселәр түбәнән һыу аҡҡанға яфалана торған булған. Ниһайәт, капиталь төҙөкләндереү сираты уларға ла килеп еткән. Фатир хужалары эштең сифатынан ҡәнәғәт.


“Бәй, саңғыңды оноттоңмо әллә?” » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке\nБашҡортостан гәзите » Спорт һәм туризм » “Бәй, саңғыңды оноттоңмо әллә?”\n“Бәй, саңғыңды оноттоңмо әллә?” 02.01.2019 // Спорт һәм туризм\nҺуңғы йылдарҙа ҡалала ғына түгел, ауылдарҙа ла иртә-кис ҡулдарына таяҡ тотоп йөрөгәндәрҙе йыш осратырға мөмкин. Спорттың был төрөн үҙ иткәндәр көндән-көн тиерлек күбәйә. Скандинавса атлауға тәүҙә күптәр шикләнеп, бер аҙ аптырап ҡарап, “Бәй, саңғыңды оноттоңмо әллә?” тип һорау бирһә, хәҙер инде үҙҙәре үк уларға ҡушыла.\nТаяҡҡа таянып атлау тәү ҡарашҡа ҡыҙыҡ, бер аҙ сәйерерәк күренһә лә, һаулыҡ өсөн ифрат әһәмиәтле. Скандинавса йөрөү – физкультураның бер төрө, ул Финляндияла уҙған быуаттың 90-сы йылдарында барлыҡҡа килгән һәм тиҙ арала бөтөн донъяға таралған. Ошо рәүешле атлағанда тәндең барлыҡ мускулдары тиерлек хәрәкәтләнә, калория күпләп “ашала”.\nСибайҙар үткән яҙ скандинавса йөрөү буйынса ярыш үткәрһә, әле ГТО нормаһын тапшырҙы. Өс километрлыҡ дистанцияны уңышлы үтеп, тәүге чемпиондар исеменә Валерий Панов, Геннадий Полько, Фәниә Кәримова һәм Ольга Миронова лайыҡ булды.\nФото: Римма Мәхмүтова


Республика «Хәрби Дан» музейында үҙенсәлекле күргәҙмә асылды\nБөйөк Ватан һуғышының Сталинград яуында ҡатнашҡан Башҡортостан яугирҙарынә арналған экспозицияла хәҙерге Волгоград ҡалаһы музейынан килтерелгән ғилми документтар, фотоһүрәттәр, һалдаттарҙың шәхси әйберҙәре, һалҡын ҡорал кеүек экспонаттар менән танышырға мөмкин. Мамай-Курганда башын һалған яугирҙарҙы иҫкә алырға һуғыш һәм тыл ветерандары, баш ҡала уҡыу йорто студенттары, эҙәрмәндәр ҡатнашты.\nФашистар Гитлерҙың 1942 йылдың 25 июленә тиклем «Сталинградты яулау» бойороғон үтәү өсөн фельдмаршал Паулюс етәкселегендә һуғыша. Совет һалдаттары дошмандарҙы Волга аша сығармау өсөн батырҙарса һуғыша. 200 көн дауам иткән алыштың 140-ы ҡала эсендә бара. Совет ғәскәрҙәре илбаҫарҙарға ҡаршы 1942 йылдың 19 ноябрендә һөжүм аса. Тағы ике айҙан Ҡыҙыл Армия Сталинград тирәләй 300 меңләп фашисты ҡыҫырыҡлай. Тотош донъя күҙәткән алыш илде илбаҫарҙарҙан азат итеүҙә ҙур роль уйнай.


Порно Уйын Apk: Xxx Browser Gaming Sex Hot\nПорно уйын APK: рәхим итегеҙ!\nБарыһы ла белә, сөнки ике әйбер, уларға яҡтылыҡ яратыусы егеттәр күберәк була, - һәм был порно видеоуйындары: беҙ хәл итә, беҙҙең өсөн был иң аҡыллы, әгәр беҙ бергә берләштергән был ике әйбер теләйем, - эконом ваҡытта һәм эконом на платформе урынлаштырыу карталары APK Porn был исем аҫтында. Һеҙ, моғайын, беребеҙ ҙә аңлай алманы, һеҙҙең уҡыусылар хәҙер, был ҡарар уңышлы булды, хәҙер һәм киләсәк заманалар өсөн, һеҙҙең өсөн, үҙем шул урын менән тәьмин итеү, уйын өсөн яҡшы урын тип иҫәпләй беҙ интернет ххх., Беҙ бөтә уйынды йондоҙ тронутый тәжрибәләре тәрән, беҙ бергә туплаған ошо урында ғәйәт ул, тик исегездә тотоғоз тейеш, тип этәргес эш ҡасан етә, өлкәндәр оҙаҡ арауыҡ юл үтеп килде. Беҙ ышанабыҙ, һәм улар ҡағылған бер нисә хәрәкәте бында эшләй алмай һаҡсыл ҡарау – шулай уҡ, беҙ үҙебеҙ быны нисек! Ххх бар етмәй ҙур баҙары-донъя класс уйын, һәм беҙ ҡайһы берҙәренең исемдәре улар беҙҙе ҡаплаған, йыуан бауҙы сперма һеҙ мотлаҡ атырға мәжбүр була. Шулай итеп, был төрөндә эйә булһа, һеҙ телисез, һеҙ иң яҡшы порно өсөн бирелә?, Үҙ аккаунт булдырыу һәм эконом ваҡытта һәм эконом APK Porn, ҡарап ҡарайыҡ, һеҙ эшләйһе әйберләр икенсе төрлө беҙ, бөтә башҡа урын был!\nҘур мәғлүмәт базаһы\nБеҙ бик күптән башланды, август 2015 йыл, уйындар өҫтөндә эшләй һәм шул ваҡыттан алып беҙҙең. Иң һоҡланғыс apk эконом ваҡытта һәм эконом булыр тип porn, был шулай, сөнки беҙ, ысынлап та алдан планлаштыра һәм шуға күрә, һеҙ, моғайын, үҙен күрһәтер, бәлки, беҙҙең фантастик уйын базаһы тулы мәғлүмәт, һеҙ уның менән сексуаль ҡәнәғәтләнеү нуль иҫәпкә алып төҙөлгән. Әлеге ваҡытта беҙ 66 исеме ала, ә тағы киләһе 12 ай дауамында 8 сығарыу планлаштырыла., Бер тере, ул башҡа урындарҙа эшләүселәр бик ныҡ айырыла apk порноигр, – был факт, һәм беҙ етештергән баҫтырырға бара, тип беҙҙә бар, фәҡәт беҙҙең команда менән-башҡа бер кем дә үҙ өлөшөн индергән. Беҙ шулай уҡ башҡа инеү мөмкинлеге ала йәки нәшриәт студияларынан тыш, беҙ нимә тәҡдим итә ала, ә был тигәнде аңлата, тип, һеҙ, аласыз булырға, тип ышанам командаһы берҙән, 60 һеҙ бирергә һәләтле+ иҫ киткес уйын, беҙ улар тәҡдим итәләр, туранан-тура бында ҡушылығыҙ! Был коллекция эксклюзив, беҙ ысын күңелдән ышана һәм, уның менән мөхәббәт уйыны ситтекенә порно бик күп булды., Асыу ағзалары өлкәһе, һеҙҙе күреп, һуңғы бер нисә йылда эш башлар тип белә apk порноигр ысынлап та, кәрәктер ул, яҡшыраҡ булһын өсөн уйындан сығарҙылар. Беҙ шулай уҡ киңәйтелгән беҙҙең команда 6 айға яҡын эшләй, шулай булғас, кем белә, киләсәктә доступно уйын ни булды һеҙгә? Эш бара, тиҙерәк алыу өсөн бик ҙур!\nБар нәмә өсөн билдәле бер төрө порно? Әгәр, һис шикһеҙ, быны эшләйһегеҙ, һеҙ – был күңел өсөн өлкәндәр, үҙебеҙ һәр өҫтөнлөгө булды һәм булып, эш ҡасан етә, улар мастурбировать ярата. APK порноигра иң иҫ киткес булды икән, тип беҙ байтаҡ агностичный, уйын төрҙәре тураһында ҡасан, ул беҙ сығарған, ә был тигәнде аңлата, тип, һеҙ, аласыз наслаждаться, беҙ тәҡдим итә, - булмауға ҡарамаҫтан, һеҙ ни ғәжәп тәм йәки экстремаль. Милф тиклемге үҫмерҙәр булһа, азиат ebonies тиклем, сабый миниатюрный BBW тиклем – барыһы ла иҫәпкә эсендә, һәм беҙ уйлағанса, ул һеҙгә оҡшаймы абсолют ассортименты, ул беҙ сығарған., Бында нигеҙҙә булған, тип, һәр уйын өйөмдәре булырға тейеш, һәм уларҙы наслаждайся уның ҡарай аласаҡ: әгәр беҙ был мөмкин түгел, беҙ үҙебеҙҙең эшебеҙгә байтаҡ паномионг – бик яҡшы түгел, беҙ тип һорай һеҙ! Тураһында, һәм беҙҙән һорар, беҙ йыш ҡына геймер, улар платформаның алыҫ тип күрергә теләйҙәр ине, беҙ шуға мотлаҡ үҙ фекерен бирә, һәм беҙ һеҙгә тәҡдим XXX playables йәшәмәһен, улар телисез икән, шул балҡыш йәки ямғыр булыр.\nПорно apk обертывание уйындарына анализ\nМин сәғәт тураһында яҙа алыр инеме ни apk порноигра фантастик характерҙа, әммә мин уйлайым, был, моғайын, һеҙ үҙегеҙ һәм киләсәк заманда ғына пауза ҡуйылған бер сәғәт инергә тәҡдим итә, ҡарау өсөн, беҙгә нимә тәҡдим итә ала. Был уйын фантастик коллекцияһы, улар беҙҙә бар һәм улар, ысынлап та ла, үҙе һата. Pay to win функциялары бер төрлө, ваҡытлы ҡапҡаһына бер – өлкәндәр өсөн уйын яҡшы ғына, улар һеҙҙең рәхәт булыуын иҫәпкә алып эшләнгән. Әгәр һеҙ тама, тип, башҡа урында биреләсәк, иң яҡшы порно apk һеҙҙең-ихлас, шул уҡ ваҡытта, шайтан алыу, күсер булып, беҙ нимә тәҡдим итә ала, һәм әле, ҡара, ни өсөн был яҡшы. Окшамай?, Шул саҡта һеҙгә китергә мөмкин, түгел, хис, һеҙ бик ныҡ үҙгәрҙе, әммә ошо факт, шулай булыр тип ышанам һәм үҙем бирә беҙ, тип беҙгә бушлай булһа, был һеҙ ышаныс булырға тейеш, һәм улар беҙ етди ҡарай невероятно apk һеҙҙең менән киләсәктә бәйләнеште порноигр!


“Йәш айырмаһын мин һиҙмәнем...” » «Йәшлек» гәзите | Газета «Йәшлек» | Официальный сайт газеты Йэшлек\nГазета "Йәшлек" » Әҙәбиәт » “Йәш айырмаһын мин һиҙмәнем...”\n05.01.2019 “Йәш айырмаһын мин һиҙмәнем...”\nйәки Дүрт йәштән уҡый башлаған шағир балаһы\nИке шағир, ике быуын, ике заман– атай һәм ул. Халыҡтар Дуҫлығы ордены кавалеры, Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре Рауил ШАММАСОВТЫҢ исеме башҡорт әҙәбиәтендә алтын хәрефтәр менән яҙылған. Уның улы, Шәйехзада Бабич исемендәге дәүләт йәштәр премияһы лауреаты Алмас ШАММАСОВ та өмөтлө йәш ижадсыларҙың береһе. Бөгөн беҙ уның менән атай һәм ул мөнәсәбәте, ижад һәм тәрбиә тураһында әңгәмә ҡорҙоҡ.\n– Алмас, тәүге шиғырыңды нисә йәштә яҙҙың һәм уға Рауил Сәхиулла улы ниндәй баһа бирҙе?\n– 2-се класта уҡығанда яҙҙым. Ул саҡта 136-сы башҡорт лицейында белем ала инем. Уҡытыусым Нәғимә Хәсән ҡыҙы Вәлиева ритм, рифма кеүек терминдарҙы аңлатып, шиғыр төҙөлөшөн өйрәтте. Шунда үҙем дә яҙып ҡарарға булдым һәм:\nӘсәй миңә ғүмер асҡан,\nАна үҙе ҡарап тора,\nҠояш кеүек йылмайып,– тигән юлдар ижад ителде.\nНи өсөн “ғүмер асҡан” тигән һүҙ бәйләнеште ҡулланғанымды хәтерләмәйем инде, әммә тап шуның өсөн атайым менән әсәйемдән, уҡытыусымдан маҡталдым. “Был шиғриәт, образды тойғанһың!”– тип баһа бирҙе атай. Дәртләнеп китеп, ижадҡа тотондом. Бала саҡта, ғәҙәттә, нимә күрәһең, шуны яҙаһың бит инде. Дуҫым Руслан, уйынсыҡ туп, тутыйғош, китап тураһында яҙып ҡараным. Һәм араһынан “иң-иң” дәрен һайлап, атайым “Йәншишмә” гәзитенә тапшырҙы. Улар баҫылып сыҡҡас, гонорар алғаным да хәтерҙә ҡалды. Яйлап әкиәттәр, нәҫерҙәр ижад иттем, мәктәп тормошон һүрәтләгән мәҡәләләрем гәзит-журналдарҙа даими баҫылып торҙо. 6-сы класта уҡығанда “Йәншишмә” гәзите “Йәш хәбәрсе” тигән танытма тапшырҙы. Быны мин оло яуаплылыҡ, тип ҡабул иттем. “Аманат” журналының үҫмерҙәр мөхәрририәте составында ла торҙом.\n– Тәүге шиғырҙарыңды маҡтаны, тиһең. Ә артабанғы ижадыңа атайыңдың ҡарашы нисек? Тәнҡитләгәне булдымы?\n– Ул бер ваҡытта ла, бер кемде лә ҡаты итеп тәнҡитләмәй. Йомшаҡ урындарҙы күрһәтеп: “Ошо тирәһен ҡарап сыҡ, бәлки икенсерәк итеп яҙырһың?”– тип, кәңәшен генә әйтә. Уҡытыусы булараҡ, айырыуса балаларҙың күңелен ҡалдырмаҫҡа тырышты. Уны бер осор Рәми Ғарипов исемендәге республика гимназия-интернатына әҙәби түңәрәк ойошторорға саҡырҙылар. Атайым кластан-класҡа йөрөп, утыҙға яҡын талантлы баланы йыйып, эш башланы (улар араһында Рәшит Зәйнуллин да бар ине, ул хәҙер БР Журналистар һәм Яҙыусылар союзы ағзаһы. Хәҙер ҙә минең аша атайыма сәләм һәм рәхмәт әйтә). Ул саҡта атайыма эйәреп барып, дәрестәрен тыңлай торғайным. Һәр балаға маҡтау һүҙҙәре таба ине.\n– Ә атай булараҡ, Рауил ағай талапсан кешеме? Тәрбиә алымы сифатында һиңә ҡайыш эләктеме?\n– Атай менән әсәй минең менән бер ваҡытта ла айырым эш алып барманы. Ҡул күтәреү түгел, хатта ҡысҡырып өндәшкәндәрен дә хәтерләмәйем. Башҡа ғаиләләрҙәге ҡаты мөнәсәбәт миңә ситен тойола ине. Һәр эштә үҙҙәре өлгө булып торҙо. Мәҫәлән, китап уҡы, тип мине өгөтләп ултырыусы булманы. Бары тик үҙҙәре көнө-төнө уҡығас, уларға ҡарап, мин дә китапҡа ылыҡтым. 90-сы йылдарҙа эш хаҡы, пенсиялар ваҡытында түләнмәне. Әммә минең һәр ваҡыт теләгән уйынсығым да, кейемем дә, тәмлекәстәрем дә булды. Үҙҙәренән өҙөп булһа ла, балалары өсөн тырыштылар. Шуны күреп үҫкәс, беҙҙә уларға ҡарата ихтирам тойғоһо көслө.\nҮҙем дә тыныс бала булдым, артыҡ эш боҙоп, яҡындарымды хафаға һалманым шикелле. Урам йоғонтолары ла булғандыр, әммә аҡыл юғалтырлыҡ хәлгә етмәнем, шөкөр. Ултырып бер һөйләшеү ҙә етә ине.\n– Һине дүрт йәштән уҡый башлаған, тиҙәр. Кем өйрәтте?\n– Эш бүлмәһендә атайымдың яҙыу машинкаһы тора ине. Һәр кис шунда эшләй, яҙыша. Ә минең, әлбиттә шунда уйнағы килә, эргәһенә барып: “Был нимә, был нимә?”– тип аптыратам. Атай хәрефте әйтеп, баҫып күрһәтә. Бер осор өйҙәге гәзиттәрҙән, китаптарҙан шул хәрефтәрҙе эҙләү ғәҙәтемә инеп китте. Яйлап айырым хәрефтәрҙән ижектәргә, һүҙҙәргә күстем. Быны белеп ҡалғас, әсәйем мине китапханаға алып барҙы. Һүрәттәренә ҡыҙығып, Корней Чуковскийҙың “Доктор Айболит” китабын алып ҡайттым. Билдәләнгән ваҡыты еткәс, уны тапшырырға барам да, кире алып ҡайтам. Уҡый торғас, ятлап бөттөм. Шунан яйлап башҡа китаптарҙы ла уҡый башланым. Мәктәпкә барғанда байтаҡ китаптың йөкмәткеһен белә инем.\nБеҙҙең өйҙә иң ҙур байлыҡ китап булды. Кәштә тулы китаптар, өҫтәл өҫтөндә лә өйөлөп ята. Тәүге уйынсыҡтарым да улар: өй төҙөп, башнялар өйөп ҡуя инем.\n– Һөнәр һайлағанда Рауил ағайҙың йоғонтоһо булдымы?\n– Юҡ. 9-сы класта уҡығанда уҡ үҙемдең журналист булырымды аңланым. Шул йылда лицейҙың “Мәктәп донъяһы” тип аталған гәзитенә баш мөхәррир итеп ҡуйҙылар. Бер төркөм егет-ҡыҙ репортаждар, интервьюлар яҙып, үҙебеҙҙе ҙур эш башҡарғандай тойоп йөрөнөк. Тағы ла беҙҙә әҙәбиәт һәм журналистика түңәрәге һәйбәт эшләне. Уны Гүзәл Багаева, Айгөл Ишемғужина, Миләүшә Ғәйфуллиналар ойошторҙо. Осрашыуҙар, кисәләр күңелле үтә ине. Айгөл Ишемғужина беҙҙе Башҡорт дәүләт университетының филология факультетына экскурсияға алып барҙы. Ул саҡта был факультет гөрләп тора ине. Профессор Тимерғәле Килмөхәмәтов менән осраштыҡ, ул беҙгә журналистика теорияһы буйынса китаптар бүләк итте. Ҡатмарлы, фәнни тел менән яҙылһа ла, уларҙы уҡып сыҡтым, ҡыҙыҡһыныуым көслө ине.\nӘлбиттә, бер аҙ хоҡуҡ йәки иҡдисад йүнәлешендә белем алырғамы әллә, тигән икеләнеүҙәр булып алды. 11-се класта саҡта рус теленән республика олимпиадаһында 2-се урын алғайным, шуның буйынса Мәскәү дәүләт университетына уҡырға инә ала инем. Әммә мин аңлы рәүештә, үҙем теләп БДУ-ның журналистика факультетын һайланым. Мәскәү университетынан баш тартыуыма, мәктәпте алтын миҙалға тамамлап та нефть-техник университетына бармауыма аптыраусылар булды. “Ярлы шағир булырға ҡарар иттеңме?”– тип тә көлөргә маташтылар.\n– Уҡыған саҡта атайыңды “йүгертмәнеңме”?\n– Уҡытыусыларҙың күбеһе атайымдың таныштары ине. Әммә имтихандар бирә алмай, атайым минең өсөн һорап, баш эйеп йөрөгән осраҡтар булманы. Курсташтарым менән дә тиҙ арала уртаҡ тел табып, дуҫ, татыу уҡыныҡ. Һәр хәлдә үҙемә ҡарата ҡырын ҡараш тойманым. Хеҙмәт юлымды ла саҡырыу буйынса студент йылдарынан башланым. Тәүҙә “Истоки” гәзитендә, 2008 йылда Фәрит Әхмәҙиев саҡырыуы буйынса Журналистар союзында эшләнем. Эш хаҡы 4500 һум ине. Башҡалар риза булманы, ә мин яратҡан эшемде башҡарырға теләгәс, аҡса тураһында бөтөнләй уйланманым. Әгәр атайым таныштары аша эш итһә, бәлки “йылы” урынға урынлашырға мөмкин булыр ине. Әммә һәр ваҡыт үҙаллы булырға тырыштым. Хәҙер ғаилә башлығы булараҡ, төп бурысым мал табыу икәнен беләм. Шул уҡ ваҡытта кеше үҙенең яратҡан эше һәм кешеһе менән генә бәхетле икәнен дә онотмайым.\n– Рауил ағай менән йыш аралашаһығыҙмы? ул һинең һәм башҡа йәштәрҙең ижады менән ҡыҙыҡһынамы?\n– Эшем тынғыһыҙ булыу сәбәпле, көндәлек аралашыу телефон аша бара. Көн һайын хәлдәрен белеп шылтыратам. Әсәйем ғүмере буйы баҡсаһы, мунсаһы булған шәхси йортта йәшәргә хыялланды. Шуны тормошҡа ашырып, улар хәҙер Өфөнән ситтә, Зубов ҡасабаһында йәшәй. Шуға күрә көн һайын күрешеп булмай, аҙнаһына 1–2 мәртәбә барып китәм. Кәрәкле әйберҙәрен һорайҙар, уларҙы алып барғанда мотлаҡ гәзит-журналдарҙың яңы һандарын да һалып алам. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, атайым хәҙер күрмәй, әсәйем уға ҡысҡырып уҡый.\nАтайыма – 88, әсәйемә 72 йәш. Әммә улар йәштәр кеүек, бөтә нәмә менән ҡыҙыҡһына. Сәйәсәт тә, донъя яңылыҡтары ла, әҙәбиәт менән сәнғәт тә уларҙың иғтибарынан ситтә ҡалмай. Ошо һыҙаттары уларҙы йәшәртә, шуға ла йәш айырмаһын һиҙмәйем. Тик бер генә нимә– уларҙың һаулығы өсөн борсолам. Көн һайын яҡындарыма һаулыҡ, ғүмер һорайым.\n– Ә һин холҡоң менән кемгә оҡшағанһың? Атайыңдың ниндәй яҡшы сифаттарын билдәләп үтер инең?\n– Атайым, әсәйеңә, әсәйем атайыңа оҡшағанһың, ти (көлә-авт.). Атайым йыуашыраҡ холоҡло, тыйнаҡ һәм сабыр. Шул уҡ ваҡытта ҡуйған маҡсаттарына ирешә. Һәр саҡ кеше менән мәҙәниәтле аралаша, интеллигент икәнен онотмай. Кеше күңелен ҡыймаҫҡа, кәйефен төшөрмәҫкә тырыша. Ә минең уйлағанымды тура бәреп әйтә торған холҡом бар.\n– Әсәйең һөнәре буйынса кем? Бер туғандарыңда әҙәби талант бармы?\n– Әсәйем Гөлсөм Заһретдин ҡыҙы – Яҡуп Ҡолмойҙоң һеңлеһе. Беҙ Ҡолмөхәмәтовтар нәҫеленән. Ауырғазы районы мәктәптәрендә балалар уҡытты, Стәрлетамаҡ ҡалаһында балалар баҡсаһында тәрбиәсе булып, артабан "Авангард" заводында эшләне. Байтаҡ йылдар башланғыс кластарҙа уҡытты, тәрбиәсе булды. Атайымдың да, әсәйемдең дә тәүге ғаиләләренән өсәр балаһы бар, ә мин – уларҙың уртаҡ улдары. Хәлил ағайым спортсы, йөҙөү буйынса тренер, Башҡортостандың атҡаҙанған тренеры. Зөлфиә апайым Туймазы районының Ҡарамалы-Ғөбәй ауылында мәктәп директоры, рус теле һәм әҙәбиәтенән уҡыта. Альбина апайым менән Роберт ағайым шәхси эшҡыуарлыҡ менән булыша. Альберт ағайым моряк. Фәрит ағайым иртә мәрхүм булды. Унда яҙыусылыҡ һәләте булған, бала сағында “Пионерская правда” гәзитендә даими мәҡәләләре сыҡҡан, әммә үҫә килә төҙөүсе һөнәрен һайлаған.\n– Ҡатының да шиғриәт донъяһында танылыу яулаған кеше, ғаилә ҡорғанда ата-әсәйеңдән кәңәш һораныңмы?\n– Был осраҡта мин үҙаллы ҡарар ҡабул иттем. Әлбиттә, тәүҙә ата-әсә фатихаһын алырға кәрәк булғандыр. Әммә ғашиҡ булғас, традициялар онотолдо (көлә-авт.).\nҠатыным – Урания Вахитова, шағирә, бер нисә шиғри йыйынтыҡ авторы, Флүзә Әхмәҙиева исемендәге әҙәби премия лауреаты. Беҙ уның менән 2006 йылда Бәләбәйҙә үткән "Илһам шишмәләре" шиғриәт фестивалендә таныштыҡ. Артабан уның шиғырҙарын ваҡытлы матбуғаттан уҡып бара инем, һуңынан социаль селтәрҙәр аша аралаша башланыҡ. Бер-беребеҙҙе бер һүҙһеҙ аңлай торған яҡын дуҫтар булып киттек. Ул Рәми Ғарипов исемендәге Башҡорт гимназия-интернатын – алтын миҙалға, БДУ-ның роман-герман филологияһы факультетын һәм аспирантураны ҡыҙыл дипломға тамамланы. Әлеге көндә тел ғилеме буйынса кандидатлыҡ диссертацияһын яҡларға әҙерләнә, немец һәм инглиз телдәренән студенттарға белем бирә.\n– Алмас исемен һиңә кем ҡушҡан?\n– Әсәйемдең теләге булған, ә атайым ризалашҡан. Хатта шағир булырыма өмөт итеп: “Алмас Шаммас матур яңғырашлы буласаҡ”,– тигән ул. Атайымдың өмөтөн аҡланым шикелле.