Инфоурок › Другое › Конспекты › Мостай Кәримдең «Ғүмергә бергә” әҫәрен өйрәнеү. 4-се класс\nТема: Мостай Кәримдең «Ғүмергә бергә” әҫәрен өйрәнеү.\nМаҡсат: 1) Тыуған илдең тарихы, халыҡтар дуҫлығы тураһында белемдәрен киңәйтеү, яңы һүҙҙәрҙе үҙләштереү;\n2) аңлы, тасуири уҡыу күнекмәләрен нығытыу, һөйләү телмәрен үҫтереү;\n3) Тыуған илгә, ергә, халыҡҡа һөйөү, дуҫлыҡ тойғоһо, бер-береңә ярҙам итеү теләге тәрбиәләү.\nЙыһазландырыу: Мостай Кәримдең портреты , уның китаптары, Өфө ҡалаһындағы “Дуҫлыҡ монументы” һәйкәленең һүрәте, “Илем, Башҡортостаным” фотогәзите, Башҡортостан картаһы, компьютер, магнитофон.\nЙыһазландырылған таҡтаға ҡарап, дәрестең темаһын һәм маҡсатын асыҡлау.\n3. Тын алыу күнегеүҙәре.\nа) Тышта ниндәй саф һауа! Әйҙәгеҙ, ошо таҙа һауаны танау менән тәрән һулап сығарабыҙ.\nб) Ҡулдарҙа ҡар бөртөктәре – уларға өрәбеҙ.\nБишле билдә, бишле билдә,\nБишле билдә бик шәп шул!\nБишле генә алам шул.\nЯңы тема буйынса эш.\nИнеш әңгәмә. Уҡыусылар, беҙ ниндәй республикала йәшәбеҙ? Әйҙәгеҙ, Башҡортостан тураһында шиғырҙары иҫкә төшөрөп үтәйек.\n( Ғариповтың “Башҡортостан” шиғыры)\nБалалар, Башҡортостан тураһында һеҙ инша яҙҙығыҙ. Кем үҙенең иншаһын уҡып ишеттерә? Республикабыҙҙың баш ҡалаһын кем әйтә? Ә Өфөлә ниндәй иҫтәлекле һәм матур урындарҙы беләһегеҙ? Эйе, иң матур урындарҙың береһе – Дуҫлыҡ монументы. (Бына уның һүрәте.) Беҙҙең бөгөнгө дәрес ошо монумент эргәһендә үтәсәк.\nБыл монумент ҡасан төҙөлгән? Ул Башҡортостандың Рәсәй менән бергә йәшәүенә 400 йыл тулыу айҡанлы төҙөлгән. Уның скульпторҙары – М. Р. Бабурин, Г. П. Левицкая, ә архитекторҙары – Г. И. Гаврилов, Е. И. Кутерев. Ә бына йылда Башҡортостандың Рәсәй дәүләтенә ҡушылыуына 450 йыл тула.\nБалалар, әйҙәгеҙ, һүрәткә ҡарап, Дуҫлыҡ монументы баҫҡысы буйлап өҫкә күтәреләбеҙ икән, тип күҙ алдына килтерәйек. Унда беҙ кемдәрҙе күрәбеҙ? (Башҡорт һәм рус ҡыҙҙарын). Улар рус һәм башҡорт халҡының дуҫлығын һынландыра. Монумент бронза һәм граниттан эшләнгән, шунлыҡтан ҡатын-ҡыҙҙар ниндәй кейемдә икәнлеге күренмәй. Беҙ уларҙы мөғжизә күрербеҙ. Күҙегеҙҙе йомоғоҙ!1, 2, 31 Асығыҙ! (Рус һәм башҡорт кейемендәге ҡыҙҙар класс бүлмәһенә инә.)\nДуҫлыҡ монументы эргәһендә ҙур байрамдар һәм тантаналы саралар уҙа: Республика көнө, Ҡала көнө, ҡунаҡтарҙы ҡаршылау һ. б.\nБашҡортостандың халыҡ Мостай Кәрим, уның ижады, китап күргәҙмәһе менән таныштырыу. (Бер нисә әҫәренән өҙөк сәхнәләштереү).\n5) Уҡытыусы Мостай Кәримдең “Ғүмергә бергә” әҫәрен тасуири уҡый. (Уҡыу алдынан һорау ҡуйыла.) Ни өсөн әҫәр “Ғүмергә бергә” тип атала?\n6) Тәьҫораттар менән уртаҡлашыу. Әҫәр һеҙгә оҡшанымы? Ҡайһы урында шатландығыҙ? Ә ҡасан моңһоу булды?\n7) Һүҙлек эше. (Таҡтаға яҙылған.) Таяныс, илсе, текә, йыйын, мөрәжәғәт иткәндәр. Был һүҙҙәрҙе нисек аңлайһығыҙ? Әйҙәгеҙ, ошо һүҙҙәр менән һөйләмдәр төҙөп ҡарайыҡ.\n8) Ял минуты.\nШунан шыма ғына ултырып,\n(Шиғырҙың һәр бер һөйләменә ярашлы хәрәкәтләнеү.)\n9) Уҡыу буйынса эш. а) 1-се абзац – яңғырауыҡлы уҡыу; б)2-се абзац – “буксир” менән уҡыу; в) 3-сө абзац – парлап уҡыу; 4-се абзац – хор менән уҡыу; ғ) сылбырлап уҡыу; д) “һорау-яуап” уйыны.\nБашҡорт илселәре Мәскәүгә ни өсөн һәм ҡасан барғандар? Мәскәү юлын улар нисек үткәргәндәр? Мәскәү башҡорт илселәрен нисек ҡаршы алған? Дуҫлыҡ ҡасан һынала тип уйлайһың? Был әҫәр беҙҙе нимәгә өйрәтә? Әҫәрҙең төп мәғәнәһе нимәлә?\n10) Тасуири уҡыу конкурсы.\nУҡыусылар, әҫәрҙәрен үҙҙәренә оҡшаған өлөштө уҡып күрһәтә.\n11) Төркөмдәрҙә эш. 1-се төркөмгә - “Башҡортостан улдары” темаһына билдәле геройҙарҙың исем-фамилияларын, 2-се төркөмгә тест һорауҙарына яуап яҙырға (“Башҡортостан” темаһына алдан әҙерләнеп ҡуйылған һорауҙар бирелә), 3-сө төркөмгә – Мәскәү тураһында һөйләм төҙөп яҙырға, 4-се төркөмгә – “Дуҫлыҡ” темаһына мәҡәлдәр яҙырға.\n12. Ижади эш. (Компьютерҙан Башҡортостандың тәбиғәте тураһында һүрәттәр ҡарағандан һуң, уҡыусылар инша яҙа; был ваҡытта талғын ғына ҡурай моңо яңғырай.)\n13. Йомғаҡлау. Бөгөн дәрестә беҙ нимә белдек? Мостай Кәримдең Ғүмергә бергә әҫәрен уҡып сыҡҡас, унан ниндәй яңылыҡ алдыҡ? Эйе, киләсәктә лә халыҡтар гел шулай бергә, дуҫ йәшәһен! Башҡортостаныбыҙ көндән-көн үҫһен, матурланһын, сәскә атһын!\n(Уҡыусылар бер-береһенә баһа ҡуя).\n15. Өйгә эш. Халыҡтар дуҫлығы темаһына һүрәт төшөрөргә; Ғүмергә бергә әҫәренән дуҫлыҡ тураһында абзацты ятларға.\nНомер материала: 349201


Ул бөгөн дә эш өҫтөндә. » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Эшҡыуар » Ул бөгөн дә эш өҫтөндә.\nУл бөгөн дә эш өҫтөндә. 07.06.2017 // Эшҡыуар\n“Ер яҙмышы – ир-ат ҡулында”, – ти халыҡ. Үҙ еренә 60 йылға яҡын ғүмерен биргән Ҡойо-Мәҡсүт ауылы егете Ирек Мәжитовҡа (документ буйынса Александр Сергеевичҡа) 70 йәш тулды.\nИл дәһшәтле һуғыштың Еңеү менән тамамланыуын байрам иткән осорҙа Ирек Мәскәү өлкәһендә донъяға килә. Әсәһе Миңлебикә Хөсәйен ҡыҙы һуғыш алдынан ғына Мәскәү өлкәһенә ФЗО-ға ебәрелә. Ул һуғышты Мәскәүҙә хәрби завод эшсеһе булып ҡаршы ала. Һуғыштың тәүге көндәрендә баш ҡалаға етеп килгән фашистарға ҡаршы көрәштә башҡа тиҫтерҙәре кеүек окоп ҡаҙыуҙа, өй башына төшкән фугас бомбаларын һүндереүҙә, хатта ҡайһы саҡ яраланған һалдаттарҙы ҡотҡарыуҙа ҡатнаша. Ошонда ул Иректең атаһы Сергей менән өйләнешә, ләкин уларға оҙаҡ йәшәргә насип булмай. Миңлебикә апайҙың әсәһе Ишбикә инәйҙең үлем хәбәре килә һәм Миңлебикә апай 1,5 йәшлек кенә улы Александрҙы алып Мәҡсүткә ҡайта, әммә ул ғаиләһенә кире әйләнеп ҡайта алмай.\nУл ваҡытта Мәҡсүттә МТС була, ошонда ФЗО-ла алған токарь һөнәре буйынса эшләй башлай. Һуғыштан һуң емерек илде аяҡҡа баҫтырыу осоро… Бөтә ил күргән ғазапты улар ҙа етерлек татый. Бәләкәй Ирек әсәһе эргәһендә эштә үҫә. Бала саҡтан тормош ауырлығын күреп үҫкән Ирек әсәһенә нисек тә ярҙам итергә тырыша. Шуға ла ул 10 йәштән йәйге каникул ваҡытында штурвалда йөрөй. Кесе йәшенән трактор, комбайн һәм уларҙы ремонтлаған ағайҙар араһында йөрөгән Ирек техниканы үҙ итә. 14 йәшендә инде ул трактор, комбайндарҙы иркен йөрөтә, тәжрибәле механизаторҙарҙың ярҙамсыһы була. Улар ҙа үҙҙәренең ысын ярҙамсыһына әйләнгән Иреккә эште ышанып тапшыралар. 17 йәшендә иһә Ирек колхозға эшкә алына. Сәсеүҙә ул – тракторға, ураҡ ваҡытында комбайнға ултыра. Тәжрибәле механизаторҙарға ал бирмәй. Киске эш һөҙөмтәһенә йомғаҡ яһағанда күп ваҡыт 1-се урында килә. Идара алдына уның хөрмәтенә ҡыҙыл байраҡ күтәрелә килә, райондың маҡтау ҡағыҙҙары тапшырыла.\n1966–1969 йылдарҙа Ирек Мәжитов әрмелә Мурманск өлкәһендә хеҙмәт итә. Унда ла техниканан айырылмай, хәрби машинала водитель була. Әленән-әле әсәһе Миңлебикә апайға Ирек хеҙмәт иткән частан Рәхмәт хаттарының күпләп килеүе быға асыҡ дәлил.\nӘрменән ҡайтыу менән Ирек-Александр үҙ шөғөлөнә – ғүмерлек итеп һайлаған ер эшенә тотона. Ғүмеренең 45 йылын комбайнда эшләүгә бағышлай. Үҙенең эш дәүерендә “Колос”, “Нива” комбайндарын үҙ итә. Тракторҙарҙың һәр береһендә эшләй, ғөмүмән, техниканы төплө үҙләштерә. Һәр эшкә ул бик яуаплы, талапсан ҡарашта. Уның эскерһеҙ хеҙмәте республика кимәлендә лә билдәләнә. 1979 йылда ул Башҡортостан Юғары Советының маҡтау ҡағыҙына лайыҡ була. Ул ваҡыттағы Юғары Совет рәйесе Фәйзулла Солтанов Мәжитовтың хеҙмәтенә һоҡланыуын белдереп, ҡулын ҡыҫа. Ә Ирек дан-шөһрәт өсөн эшләмәй, үҙ еренең, туған колхозының данын күтәреү өсөн тырыша.\nБөтәһе лә Иректең кешеләрсә: уҡыу, эшкә тотоноу, әрме хеҙмәте, ғаилә ҡороу, балалар үҫтереү. Ваҡытында күрше Ерекле ауылы ҡыҙы Долорисаға өйләнә. Әсәһе Миңлебикә апай йәш кенә киленен ихлас ҡаршы ала, үҙенең ҡыҙы кеүек тормош серҙәренә өйрәтә. Килене лә бик ыңғай, бейеме өйрәткәнде үҙләштереп, йәшәү баҫҡыстарынан бергә үрләй, ике бикәсенә еңгә генә түгел, яҡын серҙәш, әхирәт булып бөгөн дә татыу ғүмер итә. Долориса – элекке башҡорт ҡатын-ҡыҙҙарына хас баҫалҡы, ирҙе ир итә белеүсе аҡыллы ҡатын.\nИрек – ысын ғаилә башлығы, тоғро ир, өлгөлө, ышаныслы атай, ҡартатай. Ә инде ейәнсәре Альбина уның 70 йәшенә бүләсәр бүләк итеп, ифрат ҡыуандырҙы. Иректең өҫкә йығылып торған байлығы юҡ, уның күңел байлығы бөтә кешегә етә. Һәр ваҡыт өй тулы дуҫ-иштәре килә, туғандары ҡайта, балалары, бүлә-бүләсәрҙәре уның эргәһендә йыуаныс таба. Тик әсәһе – һуғыш ветераны Миңлебикә Хөсәйен ҡыҙы Мәжитова ғына был шатлыҡты күрә алмай 62 йәшендә генә донъя ҡуйҙы.\n“Алма ағасынан алыҫ төшмәй” тигәндәй, Ирек (Александр Сергеевич) Мәжитов та әсәһе кеүек эшһөйәр, илһөйәр, сит яҡтарҙы үҙ итмәй, ҡыйын саҡтарҙа ла үҙ йәнтөйәгенә берегеп, үҙ еренең хужаһы булып йәшәүен дауам итә: уның кеүек аҫыл ирҙәр үҙ илен хеҙмәте менән данлап йәшәй, халҡына тоғро ҡала, Тыуған еренә хеҙмәт итеүҙән ләззәт таба, ҡәнәғәтлек ала.\nИрек күп һөйләмәй, әммә уның күңелендә һәр ваҡыт ғәзиз еренә ҡарата ҡайнар хистәр ята. Ул күптән инде хаҡлы ялда, ләкин эштән туҡтағаны юҡ. Совхоз таратылғас, Мәҡсүт ауылында беренселәрҙән булып үҙ хужалығын башлап ебәргән эшҡыуар Юлай Вафин менән хеҙмәттәшлек итә, сәсеү, урып-йыйыу эшендә алмаштырғыһыҙ ярҙамсы ул. Ул ғына ла түгел, күрше ауылдарҙан (Ерекле, Назар, Арзат һ.б.) төрлө запчастарҙан ҡоршап йыйған тракторын, комбайнын ремонтлап биреүен һорап килеүселәр ҙә етерлек. Үҙ сиратында, Ирек иҫке генә машинаһын рәтләп, күрше ауылдарға йүнәлә, сөнки ул кеше һүҙен кире ҡаға алмай, ярҙам итергә ашыға.\nИрек Мәжитовтың йәшәү мәғәнәһе – хеҙмәттә, кешеләргә ярҙам итеүҙә.


Баш ҡаланың торлаҡ-коммуналь хужалығы ойошмаларына махсус техника - Bash.News\nБаш ҡаланың торлаҡ-коммуналь хужалығы ойошмаларына махсус техника\nБаш ҡаланың торлаҡ-коммуналь хужалығы ойошмаларына махсус техника https://bash.news/news/87217_bash_alany_torlakommunal_xuzhalyy_ojoshmalaryna_maxsus_texnika\nЙыл аҙағында бөтәһе 39 дана юл техникаһы ҡайтарылған. Йыл башында төбәктең башҡа ҡалалары ла улар менән тәьмин ителәсәк. Бөгөн Өфөнөң техника паркы социаль маҡсатлы программаларҙа ҡатнашыу һөҙөмтәһендә 14 берәмек яңы техника менән тулыланды.\nБаш ҡаланың торлаҡ-коммуналь хужалығы паркы 2007 йылдан бирле яңыртылмаған була. Миллиондан ашыу халыҡ йәшәгән ҙур мегаполистың машина паркында ни бары 150 берәмек кенә техника булған. Ниһәйәт, һуңғы һигеҙ йыл эсендә икенсегә йыйыштырыу техникаһы алынды. Республика башлығы ҡушыуынан һуң, бер ай ҙа ваҡыт үтмәҫтән, торлаҡ-коммуналь хеҙмәттәре яңы баҫҡысҡа күтәрелде. Бәләкәй габаритлы 6 тейәгес торлаҡ-коммуналь хужалығы хеҙмәткәрҙәре өсөн ҙур ҡыуаныс. Улар ярҙамында ҡаланың тар урамдарына һәм тыҡрыҡтарына үтеп инергә мөмкин буласаҡ.\nДжей-сиби экскаватор -тейәүсе иһә күпкә ҡеүәтлерәк. Заман техникаһының мөмкинлектәре лә киңерәк. Был машиналарҙа яғыулыҡ-майлау материалдары һөҙөмтәле тотонола, иҡтисади яҡтан да отошло. Техникаға өс йыл гарантия бирелә. Торлаҡ -коммуналь хужалығын йыйыштырыу техникаһы менән тәьмин итеү 44 федераль закон нигеҙендә тормошҡа ашырылды.\nСалауат Хөсәйенов, Өфө ҡалаһы хакимиәте башлығы урынбаҫары: “Ҡаланы матур таҙартыр өсөн бөтә шарттар ҙа бар. Һәйбәт эшләргә яҙһын”.\nЯңы йыл алдынан социаль маҡсатлы прораммаға ярашлы бындай ҡеүәтле һәм күп функциялы техника алыныуына хеҙмәткәрҙәр шат. Тимәк, урамдарҙы ҡарҙан таҙартыуҙа һәм ҡаланы тәртиптә тотоуҙа йыл әйләнәһенә өҙөклөктәр булмаясаҡ.\nЗилфир Дәүләтшин, Өфөнөң Ленин районы торлаҡ хужалығы тресы етәксеһе урынбаҫары: “Беҙҙең торлаҡ хужалығына 8 машина бирелде. Яңы техника бик кәрәк ине”.\nДжей-сиби маркалы һигеҙ экскаватор-тейәгес Өфөнөң һәр районында эшләйәсәк. Техника бер-ике көн эсендә иҫәпкә ҡуйылып, Өфө урамдарына сығасаҡ. Был техникала 93 ат көсө. Гидравлика системаһында баҫым 251 бар. Был заманса машинала өс төп функциянан тыш, тағы ла алты төрлө эш башҡарырға була.\nЯңы техника һәр районда эшләйәсәк. Ленин районы торлаҡ-коммуналь хужалығы водителе Рәзиф Фәррәхов егерме йыл эшләү дәүерендә дүртенсе тапҡыр яңы техника ала. Бөгөн тапшырылғаны уңайлы һәм фунциональ булыуы менән айырыла.\nҠаланың һигеҙ районына бүленгән йыйыштырыу техникаһы ҡатмарлы боролоштарҙы, ҙур техника үтеп инә алмаған тар урамдарҙы сифатлы итеп таҙартыуҙа төп көс буласаҡ. Техника ике сменала, ә ҡарлы-буранлы көндәрҙә тәүлек әйләнәһенә эшләйәсәк.


Алтын көҙҙөң бер көнөндә байрам итте барса халыҡ\n16 Октябрь 2018, 14:29\nТантаналы митинг башланыуын белгертеп Рәсәй Федерацияһы, Башҡортостан Республикаһы, артабан район мәҙәниәт һарайы вокал ансамбле башҡарыуында Ғафури районы Гимны яңғыраны.\nБайрам сараһы ошондай аһәңле шиғри юлдар менән асылды. Алып барыусылар – район мәҙәниәт һарайы хеҙмәткәрҙәре Рәзилә Хәбибуллина менән Фәнзил Ғәлин йыйылыусыларҙы күркәм байрам менән ҡотлау өсөн тәүге һүҙҙе район хакимиәте башлығы Рәмил Бохаровҡа бирҙе.\n-Ҡәҙерле ғафуриҙар, хөрмәтле ҡунаҡтар! Һеҙҙең барығыҙҙы ла Республика көнө айҡанлы ихлас күңелдән ҡотлайым! – тип башланы үҙенең сығышын Рәмил Зәкәриә улы. – Республиканың үҙаллылыҡ йылдарында Ғафури ерендә яңы мәғариф, һаулыҡ һаҡлау һәм мәҙәниәт учреждениелары сафҡа инде, юлдар һәм күперҙәр төҙөлдө, әллә нисәмә тиҫтә саҡрымда газ-һыу үткәргестәр һалынды, торлаҡ төҙөлөшө йылдам алып барыла.\nАғымдағы йылдың уҙған осоронда райондың предприятие-ойошмалары етештергән тауар, башҡарылған эштәр һәм күрһәтелгән хеҙмәттәр күләме 3 миллиард һумдан ашыу тәшкил иткән. Төҙөлөш күләме лә үҫешә бара. Быйыл 9 айҙа 20 мең квадрат метр торлаҡ файҙаланыуға тапшырылған, 195 шәхси йорт төҙөлгән. “Ауыл биләмәләрен тотороҡло үҫтереү” республика программаһы сиктәрендә 6 ғаилә дөйөм суммаһы 3 миллион 700 мең һумлыҡ булған дәүләт ярҙамы алып, торлаҡ шарттарын яҡшыртыуға өлгәште. Һуңғы 5 йылда бындай ярҙамды 381 ғаилә алды. Был, әлбиттә, һөйөндөрмәй ҡалмай. Красноусолда әүҙем рәүештә күп фатирлы йорттар төҙөлөшө дауам итә.\nСоциаль объекттарға айырыу-са ҙур иғтибар бирелә: мәғариф һәм мәҙәниәт учреждениеларын ремонтлау буйынса күләмле генә эштәр башҡарылды. Әле яңы ғына район мәҙәниәт һарайында ремонт эштәре тамамланды. Ундағы эшкә һәм матди-техник базаны нығытыуға республика бюджетынан 3 миллион һумдан ашыу аҡса бүленде. Табын коррекция мәктәбе төҙөлөшө дауам итә.\nЮлдар буйынса ла ҙур эш алып барыла. Быйыл автомобиль юлдарын тотоу, ремонтлау, төҙөү бу-йынса 118 миллион һумдан ашыу аҡса үҙләштерелде, уҙған йылдың ошо осоро менән сағыштырғанда ике тапҡырға күберәк тәшкил итте. Урындағы тәғәйенләнештәге юлдарға быйыл 5 миллион һум аҡса үҙләштерелде.\n“Уңайлы ҡала мөхите” федераль проекты сиктәрендә Красноусолда ете күп фатирлы йорттоң урам биләмәләрен һәм ике йәмәғәт урынын төҙөкләндереү буйынса эш алып барыла, күп функциялы спорт майҙансығы төҙөлөшө бара.\nУрындағы башланғыстарҙы яҡлау программаһында ҡатнашыу дауам итә. 2017 йылда был Программа сиктәрендә 5 проект (дөйөм суммаһы 6,5 миллион һум) тормошҡа ашырылғайны. Быйыл йәнә 2 проект ғәмәлгә ашырыла.\nРайон иҡтисадының һиҙелерлек өлөшөн агросәнәғәт комплексы тәшкил итә. Иген культуралары уңышы йыйып алынды, ужым сәсеү тамамланды. Иген культуралары уңышы һәр гектарҙан 23,6 центнер тәшкил итте. Көнбағыш, шәкәр сөгөлдөрө уңышын йыйып алыу ҡыҙыу темпта алып барыла, был культураларҙың һуңғыһының гектар ҡеүәте бөгөн уртаса 351 центнер булып, респуб-ликала был һәйбәт күрһәткес. 9 айлыҡ эш йомғаҡтары буйынса ауыл хужалығында 2 миллиард 75 миллион һумлыҡ тулайым продукция етештерелде (былтырғы менән сағыштырғанда үҫеш 4,6 процент). Быйыл өс фермер “Яңы эш башлаусы фермер” һәм “Ғаилә малсылыҡ фермаһы” республика программалары сиктәрендә дөйөм суммаһы 7,9 миллион һумлыҡ грант алды.\nМәғариф, һаулыҡ һаҡлау, торлаҡ-коммуналь хужалыҡ, юл, энергетика, газ, урман хужалығы, элемтә тармағы хеҙмәткәрҙәре лә дөйөм уңышҡа тос өлөш индерә. Сауҙа һәм хеҙмәттәр күрһәтеү өлкәһе йылдам темп менән үҫешә. Районда мәҙәниәткә, йәштәр сәйәсәтенә, үҫеп килгән йәш быуынды патриотик рухта тәрбиәләүгә, физкультура һәм спортҡа ҙур иғтибар бирелә. Спортсыларыбыҙҙың уңыштары ла һөйөнөрлөк. Һуңғы йылдарҙа районыбыҙҙың йәш спортсылары Башҡортостан Республикаһы Ауыл спорт уйындарында беренсе урындарҙы яулай, - тине сығышын йомғаҡлап Рәмил Зәкәриә улы һәм байрам көнөндә шулай уҡ районыбыҙҙың барлыҡ хеҙмәтсәндәренең талымһыҙ эшмәкәрлеген баһалап, оло рәхмәтен еткерҙе. Р.Бохаров бер төркөм хеҙмәт алдынғыларына район хакимиәтенең Маҡтау грамоталарын, шулай уҡ районыбыҙ спортсылары Оксана Родионова, Нурзиә Әбделғужина, Эдуард Өмөтбаев, Илдар Уразғоловҡа Рәхмәт хаттарын тапшырғандан һуң, һүҙ район Советы рәйесе Зөфәр Хафизовҡа бирелде. Зөфәр Мәғәсүм улы сарала ҡатнашыусыларға байрам уңайынан тәбрик һүҙҙәрен еткерҙе һәм йәнә бер төркөм алдынғылар уның ҡулынан район Советының Маҡтау грамоталарын ҡабул итеп алды. Район Советы рәйесе шулай уҡ “Ғафури районының Почетлы гражданы” тигән маҡтаулы исем таныҡлығын һәм миҙалын да тапшырҙы. Быйыл был мәртәбәле исемгә Красноусолдағы 1-се урта мәктәп директоры Галина Викторовна Петрова лайыҡ булды.\nАртабан байрам ҡунағы Гөләриә Рифҡәт ҡыҙы Ялсыҡаева ғафуриҙарҙы республика Башлығы исеменән төп дәүләт байрамы - Республика көнө менән ҡотлап үтте. Республиканың социаль-иҡтисади үҫешенә ҡыҫҡаса байҡау яһаны, ғафуриҙарҙың да быға тос өлөш индереүен билдәләне.\nСара барышында район хакимиәте башлығының социаль мәсьәләләр буйынса урынбаҫары Руслан Салауатов тантаналы шарттарҙа 14 йәше тулған Денис Уйылдановҡа шәхесен раҫлаусы иң тәүге, төп документы – Рәсәй гражданы паспортын тапшырҙы.\nБайрам тантанаһында шулай уҡ райондың иң йәш гражданы – 7 октябрҙә донъяға килгән Йәсминә исемле сабыйға ла (әсәһе Индира Иҫәнғәлина) бүләк әҙерләнгәйне. Ҡыҙсыҡҡа инселәнгән бүләкте өләсәһе ҡабул итеп алды.\nРайон мәҙәниәт һарайынан Рәмил Ҡотдосовтың ҡурай моңдары, мәҙәниәт һарайы ҡарамағында эшләп килгән “Хазина” фольклор һәм мәҙәниәт һарайы вокаль ансамблдәренең, Булат Йосоповтың йыр-моңдары, “Быҙыбыт” балалар өлгөлө бейеү коллективы һәм Илшат Ҡотов башҡарған бейеүҙәр байрамға үҙенсәлекле биҙәк өҫтәне.\nОшо уҡ көндө кистән красноусолдар Красноусол ауы-лы көнөнә арналған байрам сараһына “Йәшлек” ял-мәҙәниәт паркына йыйылды. Красно-усол ауыл биләмәһе башлығы Рәүилә Мөхәмәҙиева сараны асып, йыйылыусыларҙы Рес-публика һәм Красноусол ауылы көнө менән ҡотланы. Ауыл биләмәһендә башҡарылған эштәргә байҡау яһағандан һуң, төрлө номинациялар буйынса алдан иғлан ителгән конкурстарҙа еңеүселәрҙе бүләкләп үтте. “Красноусол ауыл биләмәһен төҙөкләндереүҙә ҙур өлөшөн индергән өсөн” номинацияһында Халыҡ мәшғүллеге үҙәге коллективы еңеүсе тип табылды. “Таҙа йылғаға – таҙа яр” конкурсында еңеп сыҡҡан Үҙәк район дауаханаһы коллективы һәм Елена Әсәҙуллина бүләккә лайыҡ булды. “Красноусолдың иң өлкән кешеһе” тип 92 йәшлек Клавдия Антипина аталды. “Иң матур йорт” номинацияһында Вәсилә һәм Фәрит Ҡоҙайғоловтар, Эльмира һәм Илгиз Урманшиндарҙың йорттары билдәләнде. “Күп фатирлы йортта матурлыҡ һәм йәм булдырғаны өсөн” номинацияһында Калмыков урамының 11-се йортонда йәшәгән Людмила Зверева, “Үҙ йорто баҡсаһында матурлыҡ булдырған” Татьяна Алекберова, “Красноусол ауыл биләмәһенең йәмәғәт тормошонда әүҙем ҡатнашҡан” Регина Дьяконова бүләкләнде. Был көндө шулай уҡ бергә-бергә татыулыҡта 45 йыл ғүмер кисергән ғаилә парҙары Ирина һәм Владимир Бакаевтар, бергә йәшәүҙәренең 30 йыллығын, ынйы туйҙарын билдәләгән Елена һәм Валерий Уреневтар ҙа иҫтәлекле бүләктәр алып, ҙур ҡыуаныс кисерҙе.\nАртабан сәхнә районыбыҙҙың һәүәҫкәр артистары, мәҙәниәт һарайының ижади коллективтарына бирелеп, тирә-яҡҡа дәртле йыр-моң таралды. Байрам сараһы төнгә тиклем дауам итеп, күңелле дискотека менән тамамланды.


Баҡса. италия. 80 туй... » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Махсус бит » Баҡса. италия. 80 туй...\nйәки Яратҡан йырсыларыбыҙ йәйҙе нисек үткәргән?\nЙәйге ял тамамланып, яңы эш миҙгеленә аяҡ баҫабыҙ. Кемдер үткән эшен барлай, кемдер киләсәккә маҡсаттар билдәләй. Эстрада “йондоҙ”ҙары өсөн дә ҡыҙыу мәл башланды. Мәҙәниәт һарайҙарында үтәсәк тамашаларҙың сағыу белдереүҙәре күҙҙе ҡамаштыра, радио фонды яңынан-яңы йырҙар менән тулылана. Тимәк, артистар йәйге ялында ла ижадтан айырылмаған. Йәйҙең нисек үтеүе һәм яңы миҙгелгә булған уй-ниәттәре менән уларҙың үҙҙәренән һораштыҡ.\nЗилә һәм Хәсән УСМАНОВТАР:\n– Ғаиләлә мәктәп йәшендәге балалары булған ата-әсәләр өсөн көҙ күңелле мәшәҡәттәргә бай миҙгел бит ул. Ашарға әҙерләп, балаларҙы мәктәпкә оҙатыу, ҡаршы алыу, өйгә бирелгән эштәрен әҙерләшеү менән көндәрҙең үткәне һиҙелмәй ҙә ҡала. Йәйге ялыбыҙ ауылда, Өфө эргәһендәге өйөбөҙҙә үтте, сит илдәргә әллә ни ҡыҙығыу юҡ. Шәүрә ҡыҙыбыҙ Бөрйән районындағы балалар лагерында ял итеп алды. Емеш-еләк үҫтерҙек, баҡса ҡараныҡ. Әлеге ваҡытта йәшелсә-емештән ҡышҡылыҡҡа салаттар, ҡайнатмалар әҙерләү менән мәшғүлбеҙ.\nИжадҡа килгәндә, быйыл тамашасыларыбыҙҙы өр-яңы концерт программаһы менән ҡыуандырасаҡбыҙ. Яңы йырҙар яҙыла, костюмдар тектерәбеҙ. Ҡыҫҡаһы, әҙерлек эштәре башланды.\n– Быйылғы йәй Италияла үткән “Рәсәй мәҙәниәте көндәре”ндә ҡатнашыу бәхете менән башланды. Өс ҡала сәхнәһендә башҡорт һәм рус халыҡ йырҙары менән сығыш яһаным. Август айында атай-әсәйем менән Ҡара диңгеҙгә ял итергә барҙыҡ. Көҙ миҙгелен дәртле кәйеф менән ҡаршы алдым. Яңы көс, уй-хыялдар менән Өфө дәүләт сәнғәт училищеһында уҡыуымды дауам итәм. Сентябрь башында уҡ Илдус Дәүләнов ижад иткән “Атай” йырын яҙҙырып, радио фондына тапшырҙым. Үҙемде өр-яңы стилдә һынап ҡарамаҡсымын. Әлеге ваҡытта йыр һайлайым, авторҙар эҙләйем.\n– Йәйгеһен, тамада булараҡ, туйҙар үткәреп, Башҡортостанды гиҙеп сыҡтым. Әйткәндәй, йыл буйы 80 туй тантанаһында ҡатнаштым. Улар араһында айыҡ туй тантаналарының күберәк булыуы һөйөндөрә. Тимәк, йәш быуын сәләмәт тормошто үҙ итә, айыҡлыҡҡа ынтыла. Туйҙарҙан тыш, Ырымбурҙағы тоҙ-Илек күлендә ял иттем, яңы машина алып һөйөндөм.\nКөҙ, әлбиттә, ижад өсөн әүҙем миҙгел, эшләйһе эштәр күп. 1 сентябрҙә үк өр-яңы өс йыр менән сығыш яһағайным, әле уларға клип төшөрәбеҙ. Уларҙа үҙенсәлекле, ҡыҙыҡлы сюжетҡа ҡоролған ваҡиғалар һүрәтләнә. “Лакки” йырын башҡорт, татар, инглиз телендә башҡарғайным, хәҙер малагаси телен өйрәнә башланым. Оҙаҡламай йырҙың премьераһы был телдә лә яңғыраясаҡ. Был эштәрҙе барлауға ҡыш та етер, Алла бирһә!\nЛилиә ИШЕМЙӘРОВА менән\nЙәйге ялында Ейәнсура районының ауылдары буйлап хәйриә концерттары менән сығыш яһаған. Йыйылған аҡса Иҙелбәк ауылының мәҙәниәт йортон төҙөкләндереүгә тапшырылған. Ике таланттың был изгелеге күптәр өсөн өлгө булырлыҡ.\nӘ яңы ижад миҙгелендә ғаилә пары яңы концерт программаһы менән сығыш яһаясаҡ. Әлеге ваҡытта ойоштороу эштәре башланған: иртәнән-кискә тиклем яңы йырҙар яҙҙырыу, бейеүҙәр һалыу менән булалар. Әйткәндәй, Лилиә менән Урал октябрь айында тағы ла бер хәйриә концертында ҡатнашасаҡ: янғындан зыян күреүсе Сибай концерт һәм театр берекмәһенә ярҙам ойоштороу маҡсатында, “Был кис ҡабатланмаҫ” тамашаһы әҙерләнә. Ижад юлдарының башланғысы булған, күңелдәрендә мөхәббәт осҡондары ҡабыҙған был төбәккә улар үҙҙәрен бурыслы тип иҫәпләй.\n– Көҙ миҙгеле хас та тормоштоң үҙе кеүек күп төрлө: бер ҡараһаң һоро ямғыр, әсе ел күңелде төшөрә, икенсе ҡараһаң, ҡояш көлөп, күңелгә шатлыҡ өләшә. Шул уҡ ваҡытта был миҙгелде ап-аҡ ҡыштарҙы килтереүсе икәнен дә оноторға ярамай. Мин дә һөйөнөстәр менән бергә бер аҙ моңһоу ваҡиғаларҙы кисерә-кисерә тормош юлынан атлайым. Йәйгеһен диңгеҙ буйында ял итергә лә, ата-әсәйем янына ҡайтырға, туғандарым менән осрашырға ла өлгөрҙөм. Күңел көр, кәйеф шәп. Алда яңы йырҙар, спектаклдәр, сығыштар көтә!\n– Көҙҙең алтын биҙәген “Алтын яптаҡтар” йырын йырлай-йырлай ҡаршы алам. Айырыуса сентябрь айын яратам. Йәйҙе ял миҙгеле тиһәләр ҙә, мин ең һыҙғанып, билде быуып эш менән үткәрҙем. Республикабыҙҙың төрлө райондарында Айгөл Әминева һәм Айгөл Әмирова менән бергә “Ике Айгөл, бер Йәмил” тип аталған концерт программаһы менән гастролдә йөрөнөк. “Шәмдәлдәрҙә генә уттар яна” йырына клип төшөрҙөк әлеге ваҡытта монтаж эштәре бара, тиҙҙән ул тамашасылар хөкөмөнә сығасаҡ.\nӘ көҙ миҙгеленең иң ҙур уңышы тип – “Гәлсәр һандуғас – 2015” конкурсының финалына үтеүемде атар инем. 7 ноябрҙә үтәсәк гала-концертта тамашасылар беҙҙең – 20 финалсының сығыштарын ҡарап кинәнәсәк!\nСығыу ваҡыты 24-09-2015, 16:49 | Ҡаранылар: 1223\nВ Италию дешево


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - БЕР-БЕРЕБЕҘГӘ ЫШАНЫСТЫ АҠЛАП ЙӘШӘЙЕК - 2014 - Мәҡәләләр\nЭйе, 2012 йылдың 6 ноябрендә Өфө ҡалаһы тарихында башҡорт телендәге тәүге баҫма булараҡ барлыҡҡа килде "Киске Өфө". Ул саҡта шәғбан айы тамамланып, Исламдың иң хөрмәтле рамаҙан айы башланып тора ине. Шуға ла байтаҡ зыялыларыбыҙ, шулар иҫәбендә Башҡортостандың халыҡ шағирҙары Мостай Кәрим, Рауил Бикбаев, Башҡортостан мосолмандары Диниә назараты мөфтөйө Нурмөхәмәт хәҙрәт Ниғмәтуллин гәзитебеҙ сыға башлауҙы хәйерлегә юрап, фатиха һүҙе әйткәйне. "Беҙҙең шағирҙарҙың, яҙыусыларҙың күпселеге ауылда тыуһа ла, Өфөлә йәшәй. Гәзит-журналдарыбыҙ Өфөлә сыға. Китаптарыбыҙ Өфөлә ташҡа баҫыла. Ҡыҫҡаһы, Өфө Башҡортостандың ғына түгел, башҡорт әҙәбиәтенең дә баш ҡалаһы ул. Өфөлә башҡорт телендә ҡала гәзите сыға башлауы - ул суверенитеттың матур ҡаҙаныштарының береһе. Ул башҡорт теленә дәүләт статусы бирелеүҙең рәсми ҡағыҙҙа ғына ҡалмауын, ә ғәмәлгә ашырылыуын раҫлаусы мөһим бер күренеш ул", - тигәйне үҙенең ҡотлау һүҙендә Рауил Бикбаев.\n"Заманында Өфө урыҫ ҡалаһы ине. 60-70 йыл эсендә баш ҡаланы башҡорттар ҙа, татарҙар ҙа, башҡа милләттәр ҙә үҙ итте. Шуға ла "Киске Өфө"нөң үҙ уҡыусылары буласағына иманым камил", - тигәйне ул саҡта Мостай Кәрим. Ысынлап та, гәзитебеҙ сыға башлағас, "Нимәгә кәрәк ул Өфөгә башҡорт гәзите?" тигән ҡараш менән дә көрәшергә, баш ҡалабыҙҙа баҫмабыҙҙың уҡыусылары байтаҡ буласағын әленән-әле раҫлап торорға ла тура килгәйне. Ә бының өсөн, әлбиттә, Өфөләге уҡыусыларыбыҙҙың кимәлен, дәрәжәһен тойоп, улар зауығына, талабына ярашлы һүҙ әйтергә, лайыҡлы йөкмәтке булдырырға кәрәк ине. Был талап аҙмы-күпме күҙаллана ине: Өфө уҡыусыһы юғары фекерле, үҙенсәлекле зауыҡлы халыҡ. Улар баш ҡалаға ауылдарҙан килеп төпләнгән, белем алған, юғары дәрәжәләр яулаған кешеләр, туған телде лә яҡшы беләләр, ләкин туған телдәге баҫмаларҙы бик уҡый һалып бармайҙар. Ни өсөн? Мин был һорауға әле булһа аныҡ ҡына яуап бирә алмайым. Ләкин шуға инанғанмын: йөкмәтке менән теләһә ниндәй уҡыусыны йәлеп итеп була. Баш ҡалалағы уҡыусыларыбыҙҙы ла йөкмәткеле, үҙенсәлекле баҫма менән генә яулап буласаҡ ине. Коллективым алдында шундай бурыс ҡуйылды ла инде. Шул уҡ ваҡытта зауыҡлы, фәһемле һүҙҙе баш ҡалала йәшәүсе зыялыларыбыҙ үҙҙәре әйтергә тейеш икәнлеген дә белә инек. Шулай тыуҙы баҫмабыҙҙағы иң төп рубрикалар - "Диалог", "Монолог", "Бәхәс ҡоро", "Фекер ҡоро".\nТәүҙән үк шул маҡсатты ла йөкмәп алдыҡ: "Киске Өфө" баш ҡала гәзите генә түгел, ә республика ауылдарында һәм ҡалаларындағы туған телдә уҡый белгән һәр кем яҡын итер баҫма булырға тейеш ине. Өфө үҙе лә бит өфөләр өсөн генә түгел, ә республиканың бар халҡы өсөн яҡын, үҙ ҡала. Өфө - Башҡортостан дәүләтенең "мейеһе", арҡа һөйәге. Яҙмышыбыҙ Өфөлә хәл ителә. Иртәме, һуңмы, ауылдарҙа йәшәүсе һәр ғаиләнең иғтибары улы, ҡыҙы, туғаны уҡыған, эшләгән баш ҡалаға төбәлә. Баш ҡалала булып ятҡан ваҡиғалар, ундағы көнитмеш, ығы-зығылар, шәхестәр, бигерәк тә уҡыу йорттары тураһында мәғлүмәттәр - барыһы ла яҡын республика халҡына. Тимәк, баш йортобоҙҙоң гәзите лә республика халҡы өсөн ят була алмай, тигән инаныуыбыҙҙы республика халҡы хупланы. Баш йорттоң башҡорт донъяһы тураһындағы хәбәрҙәребеҙҙе бөгөн "Киске Өфө" аша Баймаҡта ла, Әбйәлилдә лә, Хәйбуллала ла, Ғафуриҙа ла, Асҡында һәм Илештә лә - барлыҡ райондарҙа ла уҡыйҙар. Йөкмәткегә килгәндә, "Киске Өфө" тәүҙән үк һәр кемдең рухи таянысы булыуға дәғүә итте. Авторҙарыбыҙ алдына ла шундай маҡсат ҡуйылды: халҡыбыҙҙың йолаларын, тәрбиә алымдарын иҫкә төшөрәйек. Йәнәшәбеҙҙә генә йәшәп ятҡан матур ғаиләләр, матур кешеләр, матур өлгөләр, уларҙан бөркөлгән изгелек нуры тураһында яҙайыҡ. Ауыр замандың ауырлыҡтарынан сығыу юлын тапҡан, үҙ көсө менән мал, байлыҡ туплап, уны матур итеп тотона белгән, етеш тормош өлгөһө күрһәткәндәрҙе лә күтәрәйек - улар башҡаларға маяҡ булһын. Ғөмүмән, гәзитебеҙ тәүҙән үк шундай маҡсатты күҙҙә тотоп ижад ителә: ул һәр кемгә трибуна була ала, йәғни беҙҙең һөйләшеү, фекер алышыуҙарҙа һәр кем ҡатнаша, тәҡдим, кәңәш, хатта тәнҡит рәүешендә әйтелгән һүҙҙәрен еткерә ала. Уҡыусың зауҡы ниндәй икәнен белмәй, белешмәй, үҙ ауыҙынан ишетмәй тороп, уға нисек "Мә, уҡы!" тип һонмаҡ кәрәк гәзитеңде!\nҺәр хәлдә, яҙыусы ла, журналист та үҙ уҡыусыһын тойорға, кемгә мөрәжәғәт иткәнен белергә тейештер ул. Кемдер берәүҙең: "Мин шиғырҙарымды яҙғанда әсәйемде күҙ алдына килтерәм",- тигәне хәтерҙә. Ә мин, "Киске Өфө" тигән гәзитте ойоштор, ижад ит, тип ҡулыма тотторған саҡта тәбиғәте менән сабый, рухи аҙыҡты бар нәмәнән өҫтөн ҡуйған, әммә ошо яңы замандың заңына, ҡатмарлы ҡанундарына яраҡлаша алмай, бер аҙ баҙап ҡалған кешеләрҙе күҙ алдыма килтерҙем. Беҙ ижад иткән баҫма уның "Артабан ни эшләргә?" тигән һәм башҡа бик күп һорауҙарына яуап та бирергә, рухын да күтәрергә, сәмләндерергә лә, танһығын да ҡандырырға тейеш ине. Нисек кенә булмаһын, Артур Миллер тигән бер аҡыллы кеше әйткән бурысты иңебеҙгә артмаҡлап алыуыбыҙ. Ул шулай тигән: "Нимә ул яҡшы гәзит? Ул милләттең үҙ-үҙе менән һөйләшеүен ойоштора алған гәзит". Беҙ ҙә шуға ынтылабыҙ. Беләбеҙ, был ынтылыш әле... 110 проценты менән атҡарылып та бөтмәйҙер. 110 процентҡа эшләү генә камиллыҡты тәьмин итә, ти бит уңышлы кешеләр. Артылырға ине шул камиллыҡҡа... Бәлки, беҙҙән һуң килгән быуын артылыр ул үргә. Ни генә тиһәң дә, беҙҙән һуң киләсәк быуын беҙҙән яҡшыраҡ буласаҡ, яҡшыраҡ йәшәйәсәк, яҡшыраҡ эшләйәсәк һәм... яҡшыраҡ гәзит сығарасаҡ. Шул быуындың быуынын нығытырға ярҙам итергә тейеш гәзитебеҙ һүҙе, шәхестәребеҙ аҡылы.\nӘйткәндәй, "Беҙҙән һуң гәзит булыр тиһеңме ни, бынауындай прогресс заманында..." тип йылмайып ҡуйғанһығыҙҙыр әле, шулаймы? Бәлки, булыр. Ишеткәнегеҙ бармы: теге замандарҙа әле, радио барлыҡҡа килгәс, гәзит журналистары, хәҙер инде беҙҙең гәзит кемгә кәрәгер икән, тип оло ҡайғыға ҡалған, ти. Шунда берәү: "Гәзит кешеләргә барыбер кәрәгәсәк, радио менән себенде һуғып үлтереп булмай бит", - тигән. Шуның кеүек, бәлки, ҡағыҙ битенә яҙылған аҡ һүҙ, хаҡ һүҙ йәшәүен дауам итер әле, тип өмөтләнәйек. Сөнки... Сөнки гәзиттәрҙә, китаптарҙа яҙылған һүҙгә мөкиббән китеп ышаныу йәшәй әле халҡыбыҙҙа. "Гәзиттә уҡымаһа, дәүләт метеорология институты прогнозына ла ышанмаған кешеләр була", тигән бит берәү. Ошо ышанысты аҡларға, ҡаҡшатмаҫҡа ине ул, тип йәшәй 12 йәшлек сабыйыбыҙ - "Киске Өфө" гәзите. Әлбиттә, уның үҙенең ышанысы ла аҡланһын ине - быныһы инде һеҙҙең, уҡыусыларыбыҙҙың ҡулында. Нимәгә ишаралағанды яҡшы беләһегеҙ. Сөнки һеҙ - иң аҡыллыһы, иң аңлыһы, иң зауыҡлыһы. Рәхмәт һеҙ-гә шундай булғанығыҙ өсөн.\nЯҙылған: 10.11.14 | Ҡаралған: 1033


Башкортостан кызы » Страница 204\nҮҙемде ярата башлағас...\nТөшөнкө кәйефте, рухты күтәреү өсөн һәр кемдең үҙ ысулдары бар. Бөйөк актер һәм режиссер Чарли Чаплиндың исемен ишетеү менән үк йылмайғы килеп китә. Ә уның һәр саҡ юғары кәйефтә йөрөү һәм тирә-яғындағыларҙың да күңелен күтәреү өсөн үҙ ысулдары...\nАуырыуҙың сәбәбе – йән тынысһыҙлығында\nКешеләр ниңә ауырый? Ошо һорау менән табиптарға мөрәжәғәт итһәң, улар һәр ауырыуҙың әллә нисәмә сәбәбен һанап китер. Ә психологтарҙың яуабы иһә ябайыраҡ, бер үк ваҡытта ҡатмарлыраҡ та булыр. Һәр ауырыуҙы кеше үҙе барлыҡҡа килтерә, сирҙең сәбәбе –...\n«В НАЧАЛЕ ЗИМЫ ВЫ МНЕ ПОДАРИЛИ ВЕСНУ»\nСлова, вынесенные в заголовок, произнесла главный редактор «Башкортостан кызы» Юмабика Ильясова вовремя встреч с жителями сел Макарова, Салихово и Иткулово. А посетила она эти населенные пункты по поводу замечательному и значимому. Редакция...\nБер көн килеп, күңелеңдән бәхет ҡасһа ...\n“Тормош матурлығын, йәшәү йәмен тойоуыбыҙ иң элек күңелебеҙ торошона, уның һаулығына бәйле. Юҡҡа ғына халыҡта ла, тән ғазабынан йән ғазабы ауыр, тимәйҙәр бит. “Сәләмәт тәндә – сәләмәт йән” тигән киң билдәле әйтемде үҙгәртеп, бөгөн: “Сәләмәт йәндә – ...\nИюль селләһен хәтерләткән август. Ураҡ башланған саҡ. Көнө буйы яндырып-көйҙөргән ҡояш кискә табан һүрелә төшкән, тик томра барыбер хәлде ала. Бөгөн эше күп булыу сәбәпле, ҡайтырға һуңлап сыҡҡан Әлфиә, аяҡ табандарын тоймайынса, өйөнә ашыға. Шәп...\nДилә БУЛГАКОВА: Икмәк еҫе килә ҡулдарыңдан...\n– ...Икмәк еҫе килә ҡулдарыңдан, өйөгөҙҙән, ишетәһеңме, Гөлфәниә? Ә тәнеңдән һөт еҫе генә килеп торалыр әле, ә? – тип ҡыҙҙың күҙҙәренә баҡты Рәйес. – Әллә нимәләр һөйләп мине оялтма әле, Рәйес ағай? – тине Гөлфәниә, алдында теҙләнгән, үҙенең оло...\nРадик ХӘКИМЙӘН: «Ике ҡыҙым – ике гөлөм»\nДонъя йәме – ҡатын-ҡыҙ Сибәр булмаған ҡатын-ҡыҙ Юҡтыр, юҡтыр донъяла. Һылыулығы арта һымаҡ, Улар ғашиҡ булғанда....\nАртҡа 1 ... 200 201 202 203 204 205 206 207 208 ... 239 Алға


Иң ҙур ғорурлығым – Вашингтония пальмаһы » журнал Башкортостан кызы | Башҡортостан ҡыҙы журналы\nСибай ҡалаһынан Гөлдәр ҠАДАЕВА:\n«Баймаҡ районының Моҡас ауылында йәшәүсе ҡәҙерле әсәйем Ғилминиса Дәминдәр ҡыҙы Иҙрисова сәскәле гөлдәр үҫтерергә ярата. Айырыуса иртә яҙҙан шау сәскәгә күмелгән яран гөлгә өҫтөнлөк бирә. Сәскәләр яратҡанғалыр, миңә – алтынсы балаһына, ике ул һәм өс ҡыҙы янына иш булып тыуған сабыйға, апайҙарым, ағайҙарым икенсе исем тәҡдим итһә лә, Гөлдәр тип ҡуша. Кешенең исеме, есеменә тап килә, тиҙәр бит. Шуғалырмы, әллә әсәйемә оҡшапмы, мин дә гөлдәр яратам, әммә сәскә атҡандарына түгел, эре япраҡлы, экзотик үҫемлектәргә тартылам. Әлеге көндә өйөмдә каланхоэ, драцена, аҡса гөлө (толстянка портулаковая), диффенбахия, глоксиния, һомғол неомарика, апостол ирисы, каучуклы фикус, канар хөрмәһе, хризантема, миниатюр сенполиялар (миләүшә) кеүек бүлмә үҫемлектәре күп. Неомарика веер кеүек үҫә, ҡаты япрағы эсенән бөрө килеп сыға ла йылына бер мәртәбә генә үҙенсәлекле сәскә ата. Сәскәһе бер көн генә ултыра ла шул урында яңы үҫенте барлыҡҡа килә. Канар финигын орлоҡтан үҫтереп киләм. Фикустың да төрлөһө бар. Уларҙың баш яғындағы үҫентеһен даими өҙөп, олондарын ҡалынайтып, ботаҡландырып алам.\nӘ өйөмдәге иң ҙур үҫемлек – Вашингтония пальмаһы. Уны мин 11 йыл үҫтерәм. Арек ғаиләһенә ҡараған был пальма Американың беренсе президенты Джордж Вашингтондың исемен алған. Ул Америкала, Мексикала ныҡ таралған. Ә беҙгә уны 2005 йылда Сочиға ял итә барғанда Зөбәржәт һеңлем һатып алып ҡайтып бирҙе. Сәскәләргә битараф булмаған Азат ағайым гөлдөң яртыһын ай-вайына ҡуймай бүлдереп алды. Миндә ҡалған өлөшө ауырый-ауырый саҡ терелеп китте. Башта бәләкәй өйҙә йәшәгәс, бик ҡалҡа алманы, әммә ҡуйырҙы. Ҙур йортҡа күскәс иһә буйға ныҡ үҫте, әле уның оҙонлоғо ике метрға етеп бара. Азат ағайымдағы өлөшө, киреһенсә, шундуҡ буйға китте, әммә япраҡтары шыйығыраҡ булды. Пальмаға һыу йыш ҡоям, махсус биоөҫтәмәләр индерәм. Һыу һиптергәнде ярата, япраҡтары ялтырап китә. Балаларға ҡыҙыҡ булһын тип ҡай саҡ яһалма банандар эләм, аҫтына маймылдар ултыртам. Яңы йылда уны шыршы урынына биҙәйем.\nЙомортҡа ҡабығын, банандың тышын ташламайым. Уларҙы һыуға һалып, бер нисә көндән шул компост менән үҫемлектәрҙе туҡландырам. Ғөмүмән, гөлдәр иртәнсәк һәм мотлаҡ йылымыс һыу ҡойғанды ярата. Был эштәрҙе кискә ҡалдырырға ярамай. Ике аҙна һайын барлыҡ гөлдәремә лә гуми өҫтәлгән һыу һибәм. Төптәрендә бәләкәй себендәр күренә башлаһа, үҫемлектәргә зыяны теймәгән махсус ағыу һалам.\nТағы шуны күҙәткәнем бар – гөлдәргә күҙ ныҡ тейә. Ҡайһы бер «ҡаты» күҙле кешеләр һоҡландымы, шундуҡ шиңәләр. Үҙ гөлдәренә үҙҙәре һоҡланып, үҫемлектәрен юҡҡа сығарған кешеләрҙе беләм. Шуға ла кеше килеп инеп, сәскәләремә ҡарай башлаһа, эстән генә күҙ тейеүҙән һаҡлаған доғаларҙы уҡыйым. «Гөлөңдөң бер генә ботағын бир әле», – тиеүселәрҙән мотлаҡ ҡул хәйере алам. Шулай иткәндә, ҡулдың ҡото китмәй.\nТеги: Өйөм йәме гөл генә


Оло Урғаҙа — рус. Большая Уртазымка — Рәсәйҙәге йылға. Ырымбур өлкәһе, Башҡортостан Республикаһының Баймаҡ, Хәйбулла райондары биләмәләрендә аға. Йылға Яйыҡ йылғаһының уң ярына тамағынан 1885 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 87 км.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Оло_Урғаҙа&oldid=987627 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 06:29 20 ноябрь 2020 үҙгәртелгән.


Никах вәғәҙе һәм хөтбәһе | Әбйәлил - Абзелил\nӘбйәлил - Абзелил > вәғәздәр > Никах вәғәҙе һәм хөтбәһе\n« Башҡорт аты\nБәрә’әт кисәһе »\nНиках вәғәҙе һәм хөтбәһе\nӘғүүҙү билләәһи минәш-шәйтаанир-раджиим. Бисмилләәһир рахмәәнир-рахииим. Әлхәмдулилләһи раббил ғәләмин үәссаләәтү үәссәләәмү ғәләә рәсүлинә Мүхәммәдиү үә ғәләә әәлииһи үә әсхәбиһи әждмәғин.\nБөтә ғәләмде юҡтан бар ҡылып, тәрбиә ҡылыусы Аллаһы Тәбәрәкә үә Тәғәләгә бөтмәҫ хәмед-ҫәнә, шөкөрҙәребеҙ булһа ине. Хаҡ Аллаһы Тәғәлә тарафынан ғәләмдәргә рәхмәт, мәрхәмәт булараҡ ебәрелгән һөйөклө Пәйғәмбәребеҙ Мөхәммәд Мостафа ﷺ хәҙрәттәренә, уның хөрмәтле әһленә, сәхәбәләренә, күңел түрҙәребеҙҙән сыҡҡан сәләмдәребеҙ, салауаттарыбыҙ һәм һәр төрлө изге доғаларыбыҙ булһа ине.\nПәйғәмбәребеҙ Мөхәммәд Мостафа салләллаһу ғәләйһи үәс-сәлләм бер хәҙисендә әйтә: әгәр бер ерҙә кешеләр йыйылһа, унда Ҡөръән аяттары уҡылмаһа, был йыйылыу хәйерле булмаҫ, ә теләгән теләктәр ҙә хәйерле ғәмәлгә ашмаҫ, тигән. Хатта ике кеше осрашҡанда ла Аллаһ Тәғәләне иҫкә алмаһа, был осрашыу хәйерле булмаҫ, тигән. Шуға күрә бында йыйылыуыбыҙ (мәжлесебеҙ) хәйерле булһын тип, ошонда теләгән теләктәребеҙ ҡабул булһын, тип, Ҡөръән аяттары уҡыйыҡ. Бөгөн ҡауыша торған йәштәрҙең никахтары төҙөк, мөхәббәттәре дауамлы булһын. Бөгөн йома көн (кесеаҙна) әрүах туғандарыбыҙҙыла иҫкә алайыҡ. Ошо нигеҙенән (йорттан) сыҡҡан әруахтарҙың да рухтары шат булһын, ошо йортта йәшәүселәрҙән доға көтөп ятыусы мәрхүм-мәрхүмә ата-әсәләренең дә, әбей-бабайҙарының да рухтарына доға ирешһен. Улар ҙа ошо никах мәжлесенән шат булып, былар шат-күңелле көндәрендә беҙҙе лә иҫкә алдылар бит әле, тип һөйөнһөндәр. Аллаһ Тәғәлә шуларҙы насип итһә ине.\nЙә, Раббым, йә Аллаһ, (изге йома көндәрендә) уҡылған Ҡөръән аяттарыбыҙҙы, бөтә хата-кәмселектәрен ғәфү ҡылып рәхмәтең менән беҙҙән ҡабул итеп алһаң ине. Унда булған әжер-сауаптарҙы Пәйғәмбәребеҙ Мөхәммәд Мостафа саллаллаһу ғәләйһи сәлләм рухы шәрифтәренә ирештереп, ҡиәмәт көнөндә шәфәғәттәрҙе барыбыҙға ла насип әйләһәң ине. Атабыҙ Әҙәм (ғ.с.), әсәбеҙ Һауа (р.г.)ның рух-шәрифтәренә ирештерһәң ине. Атабыҙ Әҙәм (г.с.), әсәбеҙ Һауа (р.г.)нан алып, хәҙерге көнгә тиклем Ер йөҙөнә килеп киткән бөтөн мөьмин — мосолман ҡәрҙәштәребеҙҙең рухтарына ирештереп, рухтарын шат ҡылһаң ине. Ауылыбыҙҙан сыҡҡан барлыҡ мөьмин-мосолман ҡәрҙәштәребеҙҙең рухтарына ирештереп, рухтарын шат ҡылһаң ине. Ауылыбыҙҙың зыяратында мәрхүм, мәрхүмә булып беҙҙән доға өмөт итеп ятыусы барлыҡ вафат булған мөьмин — мосолман ҡәрҙәштәребеҙҙең рухтарына ирештереп, рухтарын шат ҡылһаң ине. Бында килеп, ҡулдарын күтәреп, «Амин», тип, Һинән доға өмөт итеп ултырыусыларҙың вафат булған барлыҡ туғандарының рухтарына ирештереп, рухтарын шат ҡылһан ине. Уларҙы ошонда ултырыусыларҙан риза ҡылһаң ине. Ошо йортта (ауылда) йәшәүселәрҙән доға өмөт итеп ятыусы — вафат булған барлыҡ туғандарының, атай — әсәләренең, әбей-бабайҙарының, дуҫтарының, күршеләренең, таныштарының — барыһының да рухтарына доға итеп ирештереп, рухтарын шат ҡылһаң ине. Йә, Раббым, йә Аллаһ, уҡыған Ҡөръән аяттар хөрмәтенә ошо нигеҙгә бәрәкәт ебәр, бында йәшәүселәрҙең йәндәренә тыныслыҡ, тәндәренә һаулыҡ, маңлай күҙҙәренә лә, кальб (йөрәк) күҙҙәренә лә нур бир, үҙҙәренә һәм балаларының күңелдәренә тәүфиҡ-һидәйәт бир.\nЙә, Раббым, йә Аллаһ, уҡыған Ҡөръән аяттарыбыҙ хөрмәтенә бөгөн ҡауышасаҡ ошо йәштәрҙең (фәлән улы үә фәлән ҡыҙы) дә никахтарын төҙөк итеп, мөхәббәттәрен дауамлы иттереп, уларҙан тыуасаҡ балаларҙың да илебеҙҙе, динебеҙҙе, милләтебеҙҙе ҡеүәтләүсе, атай-әсәйҙәренә миһырбанлы, шәфҡәтле, мәрхәмәтле булып үҫеп етеүҙәрен күрергә насип ит. Йә, Раббым, йә Аллаһ, уҡыған Ҡөръән аяттарыбыҙ хөрмәтенә йәшәй торған донъяларыбыҙҙы, Ислам доньяһы ҡылып йәшәйәсәк ҡалған ғүмерҙәребеҙҙе – барыбыҙҙыҡын да хәйерле ҡылып, һуңғы һулыштарыбыҙҙа: «Ләәә иләәһә илләллаааһ Мүхәммәдүр Расүүлүллаааһ», тип, хозурыңа барып, ахыр урындарыбыҙҙы йәннәттә ҡылһаң ине.\n«Раббәнәәә әәтинәә фиддүнйәә хәсәнәтәү-үә фил-әхыйрати хәсәнәтәү үә ҡыйнәә ғәҙәәбән-нәәәр» — Йә, Аллаһым, беҙгә доньяла ла, ахирәттә лә изге ниғмәттәр бир, беҙҙе йәһәннәм ғазабыннан һаҡла.\nАллаһ Тәғәлә доға-теләктәребеҙҙе ҡабул итһен һәм рәхмәте үә бәрәкәте барыбыҙға ла булһын.\nАллаһ Тәғәлә ризалығы менән һәм бында ултырыусы шаһиттәр ҡатнашлығында никах мәсьәләһенә күсәйек.\nАллаһ Тәғәлә Ҡөръән Кәрим китабында:\n21. Үә мин әәйәәтиһии ән халәҡа ләкүм мин әңфүсикүм әзүәәджәл-литәскүнүү иләй-һәә үә джәғәлә бәйнәкүм мәүәддәтәү-үә рах-мәтән иннә фии ҙәәликә лә'әәйәәтил-лиҡау-мий-йәтәфәккәруун.\n21. Уның аяттарынса, Ул һеҙгә бергә торор өсөн үҙегеҙҙән үк ҡатын яратып биргән, ике арағыҙҙы мөхәббәт һәм рәхмәт менән бәйләгән. Ысынлап та, уйлаған кешегә бында аяттар бар! (30 сүрә, 21 аят.)\n"Аллаһ һеҙгә (күңелегеҙ) уларҙан тыныслыҡ булдырыу өсөн үҙегеҙ кеүек үк парҙарҙы (ҡатын – ҡыҙҙарҙы) яратты, арағыҙға һөйөү һәм рәхимлек булдырҙы. Ысынлапта был нәмәләрҙе фекерләүсе кешеләр өсөн мәғәнәләр бар!"\nБыл аятта Аллаһ Тәғәлә ир кешенең парын ҡатын-ҡыҙҙы барлыҡҡа килтереүе тураһында хәбәр итә. Аллаһ Тәғәлә ир кешегә парҙы ендәр, хайуандар араһынан һайламаны, ә үҙе кеүек үк булған, уға оҡшаған парҙы ҡатын-ҡыҙҙы барлыҡҡа килтерҙе.\nНи өсөн Аллаһ Тәғәлә ҡатын-ҡыҙҙы был донъяға барлыҡҡа килтерҙе икән, — кеше тип һораһа, яуапты белеү өсөн аяттың дауамында уҡырға кәрәк. Был аяттан күренгәнсә, Аллаһ Тәғәлә ҡатын-ҡыҙҙы ир кешенең күңеле тыныслыҡ тапһын өсөн яратты. Был донъяла ир кешенең күңеле аҡсанан да, яҡшы эштән дә һәм башҡа шөғөлләнеүҙән дә тулыһынса тыныслыҡ таба алмай, ул бары тик хәләл юл менән ғаилә ҡороп, никах уҡытып ҡатын-ҡыҙ ярҙамы менән генә күңел тыныслығы таба ала. Бары тик никах уҡытып, ғаилә ҡороп һәм балалар үҫтереп кенә кеше йәшәүҙең мәғәнәһен аңлай ала. Шуға күрә Аллаһ Тәғәлә был донъяға ҡатын-ҡыҙҙарҙы Үҙенең Рәхмәте менән беҙ ир-ат өсөн яратҡан.\nАллаһ Тәғәлә Ҡөръән Кәримдә Нисә (Ҡатындар) сүрәһендә, 24 һәм 3 аятында\n«Үә үхилләкүм мәә үәраа-әзәәликүм. Фәңкихүүнә мәә таабә ләкүм-миннисәә-и» тигән мөбәрәк һүҙҙәре менән егет менән ҡыҙҙың үҙ теләктәре менән никахлашыуҙарын хәләл ҡылды.\nШулай уҡ Пәйғәмбәребеҙҙең: اَلنِّكَاحُ سُنَّتِىِ فَمَنْ رَخِبَ عَنْ سُنَّتِى فَلَيسَ مِنِى\n«Әнникәәхү сүннәтии фәмәң рағийбә ғәң сөннәтии фәләйсә миннии» тигән хәҙис шәрифенең мәғәнәһе ошолай була: «Никахланыу ул — Аллаһы Тәғәлә бойорған эш һәм Пәйғәмбәребеҙ Мөхәммәд ﷺ хөрмәтле сөннәте итте».\nНиках ул Әҙәм ғәләйһис-сәләмдән бирле килә. Әҙәм ғәләйһиссәләм менән Һауа разыйһү Аллаһү ғәнһүмәгә никахты Джәбраил ғәләйһиссәләм уҡыны.\nЕгет менән ҡыҙҙың, үҙ теләктәре менән, бер нисә кешенән торған шаһиттар алдында үҙҙәренең хаҡтарын, бурыстарын тейешенсә үтәргә тип, бер-береһенә вәғәҙә биреүе — һүҙ биреүе, шул вәғәҙәләрен үҙҙәренең ата-әсәләре, туған-ҡәрҙәштәре, шаһиттары алдында беркетеүҙә «никах ғәҡүд» тиҙәр.\nНиках – ул Аллаһ Тәғәлә ҡаршыһында ант-вәғәҙә тигән һүҙ, риза булып алаһыңмы, риза булып бараһыңмы?- тигәндә, улар, ошо кеше менән ғүмерем буйы ниҡахыма тоғро булып йәшәргә ризамын, тип вәғәҙә бирергә тейештәр. Бына шуға күрә лә ниҡах ул — иң сауаплы эш. Ниҡахһыҙ йәшәү – зина (уйнаш) ҡылыу була, ҙур гонаһ эш, тыуған балаларыла гонаһнан табылған була.\nКешенең өс туйы була: тыуыу, никах һәм үлеме. Никах табыны — Аллаһ Тәғәлә алдында сауаплы мәжлестәрҙән һанала. Рамаҙан айында ауыҙ астыра торған ифтар мәжлесенә генә, ифтар табыны менән генә тиңләшә ала. Бында саҙаҡаларҙың да әжере 100 мәртәбәгә сауаплыраҡ. Сөнки был – шатлыҡ, ҡыуаныс туйы. Кешеләр бында һөйөнөстән йыйылған.\nНиках — ул ир менән ҡатындың бер-береһенә таяныс, терәк булып йәшәүе, бер-береһенә ант итеүе, бер-береһенә тоғролоҡҡа һүҙ бирешеүе. Никах Аллаһы Тәғәлә тарафынан индерелгән, Ислам динендә ғаилә ҡороу никахтан башлана. «Ир яҙмышы ҡатын ҡулына, ҡатын яҙмышы ир ҡулына йөкләнә», — тип әйтелә изге Китабыбыҙҙа.\nНикахтан һуң ир кеше тормоштоң бөтә ауырлыҡтарын үҙ өҫтөнә ала. Ата-әсә өҫтөндәге бурыс никахланған балаларҙың үҙ өҫтөнә төшә. Ир кеше хәләл мал табырға тейеш. Ир-егетең бурысы: үҙенең ҡатынына ғүмерлек тормош иптәше, ышаныслы юлдаш итеп ҡарау, ата-әсәһенән, туған-ҡәрҙәштәренән, тыуған еренән айырып алып китеп үҙенең ғүмерлек юлдашы итеп алған ҡыҙҙы намыҫ менән тәрбиәләп, ҡәҙерләп тотоу.\nҠыҙҙың өҫтөнә йөкләтелгән бурыс: иренең тормош юлында ышаныслы юлдаш булыу, тормошоның ҡайғыһын, шатлығын бергә уртаҡлашыу, ауыр ваҡыттарҙа ышаныслы терәк булыу. Ҡатын кеше ир тапҡан малды бәрәкәтле һаҡлай, тотона белеүен дә һәм ысын мөхәббәте һаҡлауҙа көсөн һала. Ғаилә йәнгә тыныслыҡ бирә торған урын, һәм шул мөхитте булдырыуҙа ҡатын кеше бар көсөн, аҡылын, тырышлығын ҡуйырға тейеш.\nПәйғәмбәребеҙ Мөхәммәд Мостафа саллалаһү ғәләйһи үәссәләм әйткән: «Һеҙҙең изгелегегеҙ — ғаилә кешеләренә йомшаҡ күңелле, изге булыуығыҙ, ата-әсәләрегеҙгә мәрхәмәтле һәм шәфҡәтле булыуығыҙ.»\nБер шиғри юлдарҙа: Егет ҡыҙһыҙ булһа, ҡыҙ-егетһеҙ,\nҠыҙыҡ булмаҫ ине донъяла...\nЙылғалар ярһыҙ булмай\nЕгет-ҡыҙ йәрһеҙ булмай... тигәндәре лә Ҡөръән Кәримдәге:\n“Мин һеҙҙе парлы итеп яраттым"- тигән аятына тура килә.\n“Бер ғәилә туйға әҙерләнә. Атаһы улы эргәһенән үтеп киткән һайын: – Улым, бөгөн һинең иң бәхетле көнөң! Улым, бөгөн һинең иң бәхетле көнөң! – тип әйтә икән. Малай түҙмәгән: – Атай, ашыҡма инде, туй иртәгә генә бит әле, – тигәс, атаһы: – Шуны күҙҙә тотоп әйтәм дә инде мин, улым, бөгөн һинең иң бәхетле көнөң тип. Сөнки иртәгә был бәхет бөтәсәк".\nКейәү кешегә, төшөнкөлөккә төшөп, әй бәхетле ваҡыттарым үткән икән, елкәгә ҡамыт кейҙем тип ҡайғырыу кәрәкмәй, Аллаһ ҡушҡанды үтәп, сөннәтебеҙҙе үтәп ғәилә ҡороу иң ҙур бәхет ул.\nХөрмәтле йәштәр! Һеҙҙең бөгөндән, киреһенсә, тағы ла бәхетлерәк көндәрегеҙ башланһын! Бер-берегеҙҙе һаҡлағыҙ, ҡәҙерләгеҙ, яратығыҙ! Матур һәм мәғәнәле тормош булһын һеҙгә! ".\nБер ваҡытты Мөхәммәд ﷺ бер ҡатындан: «Һинең ирең бармы?», — тип һорай. Был ҡатын: «Эйе, бар», — тип әйткән. «Ә ул һинән ризамы һуң?», — тип һораған Мөхәммәд пәйғәмбәр. Был ҡатын әйтә: «Әгәр ҙә мин берәй нәмәне эшләй белмәһәм ул миңә асыулана», — тип әйтә икән. Шунан һуң Мөхәммәд пәйғәмбәр ﷺ: «Иреңә ҡарата иғтибарлыраҡ бул! Сөнки ул һинең Йәһәнәмең һәм Йәннәтең», — тип әйткән. «Был донъяла иренең ризалығын алмаған ҡатын йәннәткә инмәҫ», — тип әйтелә бер хәҙистә.\nҮҙ тиңеңде табып уға бар-барлығың менән буйһоноп йәшәргә риза булыу, ҙур ҡыуаныс, мәшәҡәттәрҙе бергә кисерергә, донъя юлында һөйгәнең менән иңгә-иң килеп күҙгә-күҙ ҡарашып аңлашып йәшәргә әҙер булыу – ул ҙур бәхет!\nБәхет ул – яратышҡан кешеләрҙең тормош һуҡмағынан гел йәнәшә барыуҙары. Шул һуҡмаҡ тарайғанда бер-береһенә һыйынып, юл бирешеү, киңәйгәндә йырағаймаҫҡа, упҡындарға тайпылғанда ҡулды ҡулдан ебәрмәйенсә аңлашып йәшәү — бәхеттең нигеҙе. Тик кеше бәхетенә ҡомһоҙ шуны иҫтән сығармағыҙ! Бына ғәиләм булһа, үҙемдең торор йортом — фатирым булһа, бер нәмә лә кәрәкмәҫ инде тигән хыялдар тормошҡа ашырыу менән кеше яҡшынан яҡшыраҡ, яңынан яңыраҡ тураһында хыялланырға тотона. Теләгәндәр ҡабул булмаһа, үҙен донъяла кәмһетелгән иң бәхетһеҙ кеше итеп тоя башлай. Бәхет ул Аллаһ биргәненә шөкөр итеп йәшәү.\nЙәшлекте тормоштоң иң матур миҙгеле тиҙәр. Кеше үҙ йәш саҡтарын ғүмере буйы һағынып туя алмай. Йәшлегемә ҡайтыр инем тигән йырҙа бар бит әле. Әлбиттә һәр осорҙоң үҙ матурлығы була, ә йәшлекте, минемсә, ул ваҡытта сибәрерәк, көслөрәк булғаны ғына өсөн һағынмайҙар. Йәшлектә бит ғәилә мәшәҡәттәрен, ҙур тормош ауырлыҡтарын белмәйһен, ләкин үҙ уйҙарың, үҙ донья менән генә йәшәйһең. Йәшлек – ул үҙебеҙ өсөн генә йәшәү мөмкинлеге бирелгән, бер аҙ яуапһыҙыраҡ та, бер ни аҙ аҡылһыҙҙыраҡ та осор. Хыялға батҡан осор.\nХөрмәтле йәштәр, һеҙгә бары тормоштоң матур, тирә-яҡ тышҡы етешлек, муллыҡтан башҡа күңел иркенлеге – иң ҙур байлыҡ икәнлеген иҫкәртәһем килә. Ҡарағыҙ һеҙ бөгөн ниндәй гүзәл, матур, шат йөҙлө һәм, иң мөһиме, — һеҙ бәхетле. Бәхет өсөн һеҙҙең бөтә нәмәгеҙ бар. Йортло булыу өсөн оҫталығығыҙ, тырышлығығыҙ, балалар тәрбиәләрлек аҡылығыҙ, бер-берегеҙҙе аңларлыҡ хисегеҙ. Иң кәрәге, һөйөү-яратышыуығыҙ бар. Шул һөйөүегеҙҙе юлдаш итеп һеҙҙе оло юлға — тормош юлына оҙатабыҙ. Бәхетле булығыҙ. Күңел тулы өмөт, рух-байлыҡ менән, өй эсе тулы бала, кеҫә тулы аҡса менән һәр саҡ ҡыуанып ҡына йәшәгеҙ.\nҠулға – ҡул тотоношоп, тормош юлының ауыр – еңеллектәрен уртаҡлашып, иң-иң бәхетле парҙар булып, барыбыҙҙы һөйөндөрөп матур тормош ҡороғоҙ! Иң беренсе атай-әсәйҙәрегеҙҙе, бер-берегеҙҙең туғандарын ихтирам итеп тороғоҙ, бөгөнгө саф тойғоларығыҙҙы һаҡлағыҙ, арағыҙҙан ел үткәрмәгеҙ.\nҺәр өйгә бәрәкәт, һәр ғәиләгә һаулыҡ! Тормошоғоҙ яҡты өмөттәр, иман нуры менән тулһын!\n«Яҡшы ир», «яҡшы ҡатын» тип кемде әйтә алабыҙ? Шундай булыр өсөн ниндәй сифаттар кәрәк? Был һорауға яуапты Пәйғәмбәребеҙҙең ҡыҙы хәҙрәти Фатима бирә. Хәйерле (йәғни яҡшы) ир ҡатынын борсомай (күңелен төшөрмәй), хыялында булһа ла хәрәм (йәғни зина) ҡылмай. Әгәр ир менән ҡатын был талаптарға яуап бирһә, тормоштары бәхет үә сәғәҙәт эсендә үтәсәк. Хәҙрәти Ғәли ҙә шул фекерҙә булған.\nИр менән ҡатын икеһе өсөн дә уртаҡ булған матур сифаттарҙы үҫтерергә, бер-береһенә терәк булырға тейеш. Әгәр инде хис һәм ғәмәл уртаҡлығы бөтһә, ул ваҡытта, әлбиттә, ғәиләләге аңлашылмаусынлыҡтарға, ризаһыҙлыҡтарға һ.б. түҙергә генә ҡала. Ғәиләлә йә ҡатын, йә ир сабыр итә. Йәғни кемдер бөтөн ауырлыҡты, киреһе мөнәсәбәттең йөгөн үҙе генә тартырға мәжбүр. Ләкин бының сауабы ла күп. Йәннәтле кешеләрҙең күбеһе – нәҡ бына был донъяла сабыр итеүселәр. Аллаһ Тәғәлә барыбыҙғала сабырлыҡтар бирһең, матур донъя тормошобоҙҙо емерергә сәбәп бирмәһен.\nНиках мосолман кешеһенә уҡыла. Аллаһҡа ышанмаған кешеләргә никах уҡылмай. Сөнки никах Аллаһ ҡушҡан эш. Кем ул мосолман? «Ләәә иләәһә илләлаааһ Мөхәммәдүр рәсүлүллаааһ», «Аллаһ Бер, Аллаһ Бөйөк, Аллаһынан башҡа иләһи юҡ, Мөхәммәд пәйғәмбәр Уның илсеһе — тип әйткән кеше генә мосолман. Был һүҙҙәрҙе әйтеп шул һүҙҙәргә тоғро ҡалырға тейеш. Пәйғәмбәребеҙ Мөхәммәд Мостафа салләллаһу ғәләйһиссәләм: «Кем «Ләәә иләәһә илләлаааһ Мөхәммәдүр рәсүлүллаааһ» тип әйтһә, был кеше тамуҡта мәңге ҡалмаҫ,»- тип әйткән. Кем дә кем ошо һүҙҙе әйткәндән һуң, ошо һүҙҙәргә тоғро булып, намаҙҙарын да уҡып, ураҙаларын ла тотоп, харамға ла ҡатнашмай йәшәй алһа, ул кеше ҡиәмәт көнөндә ҡубарылып, тамуғты күрмәйенсә генә йәннәткә инәсәк.\nНиках уҡығансы тәүҙә егет менән ҡыҙ ҡунаҡтар алдында: «Ләәә иләәһә илләлаааһ Мөхәммәдүр рәсүлүллаааһ» , — тип, үҙҙәренең мосолман икәнлеген раҫларға тейештәр. Мосолман ир-ат мосолман ҡатын-ҡыҙына ла, христиан һәм йәһүд ҡыҙына ла өйләнә ала, тик уларҙың икеһенең дә ихлас күңелдән, иман кәлимәләрен әйтеүҙәре төп шарт булып тора. Ә мосолман ҡатын-ҡыҙҙарына башҡа дин кешеһенә кейәүгә барыуҙы тыя. Тик мосолман диненә генә күсһәләр мөмкин. Аллаһ Тәғәлә Ҡөръәндә, әл-Мүмтәхәнә сүрәһенең 10 аятында: «Мосолман ҡатын-ҡыҙҙарығыҙҙы кәферҙәргә бирмәгеҙ, сөнки кәфер булған ирҙәргә улар хәләл түгелдәр», — тип әйтелә. Бында шулай уҡ Аллаһ Тәғәлә барлығына ышанмаған кеше лә кәфер булып һанала.\nШаһиттар... Шаһиттар етерлек, (ике мосолман ир-ат йәки 1 мосолман ир-ат менән 2 мосолман ҡатын-ҡыҙ булһа никах уҡыу шарты үтәлә).\nМәһәр... Берәүҙәр мәһәрҙең күләме беҙҙең Хәнәфи мәҙһәбе буйынса 33,6 грамм көмөшкә йәки 4,8 грамм алтынға ( бөгөнгө көндә 1 грамм – 2500 һум) тиң булырға тейеш тиҙәр, икенселәре шәриғәттә мәһәрҙең күләме күрһәтелмәгән, шуға самалап ҡына бирегеҙ тигәндәр. Егет кеше үҙ исеменән ҡыҙға мәһәр бирә, ә туғандары түгел. Егет кеше үҙен эшлекле, булдыҡлы, ғәилә көтөргә көсө етә икәнен күрһәтә лә инде мәһәр аша. Мәһәрҙе ҡалым менән бутарға ярамай, ҡайһы бер халыҡ ҡыҙҙарын һатып ҡалым ала, ә Ислам динендә ҡыҙ өсөн ҡалым хәрәм нәмә. Ҡыҙ үҙенең матурлығына, сафлығына, уңғанлығына, намыҫлығына, ғәлимәлегенә таянып, теләһә нәмә һәм теләһә күпме һорай ала. Һораған ҡәҙәр бирмәһәләр, ҡыҙ ул егеткә сыҡмаҫҡа ла мөмкин. Мәһәр ул ҡыҙҙың аҡсаһы, ул аҡсаны ата-әсәһенә лә, иренә лә бирергә тейеш түгел. Хатта өйгә кәрәк йыһаз, иренә кейем үә ашатыу был аҡсанан булырға тейеш түгел. Ҡатыны рөхсәт итһә генә ул мәһәр малынан файҙалана ала. Мәһәрҙән ике яҡ риза булһа шул еткән, мәһәрҙең суммаһын һанап ултырыу кәрәкмәҫ тим. Мәһәр бер ҙә телгә алынмайынса никах уҡылһа йә мәһәрһеҙ булыр тип никах уҡылһа, ул ваҡытта ла мәһәр һуңынан бирелергә тейеш булыр. Ҡөръәндә мәһәр бирегеҙ тип әйтелә.\nНиках уҡыр алдынан егеттән риза булып алдыңмы, ҡыҙҙан риза булып барҙыңмы, тип һорайбыҙ, улар ризалыҡтарын белдереп шаһиттар алдында һүҙ бирә. Был — уларҙың анты. Ҡыҙ баланы үҙе теләмәгән кешегә бирһәк, беҙ бик ҙур боҙоҡлоҡ эшләгән булабыҙ. Шуға күрә иң элек ҡыҙ баланан һорарбыҙ, унан һуң егет кешенән һорарбыҙ. Бында ҡыҙ кеше барҙым, тип, егет кеше алдым, тип әйтер. Барам – алам тигән һүҙҙәрҙең ҡасан бараһы үә алаһы билдәһеҙ.\nЯҙмыштарҙы яҙмыш менән ҡуша\nБоронғонан килгән был йола.\nБисмилланы әйтеп йәш парҙарға,\nХәҙер никах уҡырбыҙ\nНикахығыҙ ерҙә генә түгел,\nКүктәр тарафынан да уҡылһын.\nҠорған ғаиләгеҙҙә ғүмер буйы\nЙәнгә йылы сәсә торған нур булһын.\nКүктән яуа бөгөн изге доға,\nЙәш парҙарға теләп изгелек.\nБәхетегеҙ мулдан булһын һеҙҙең\nНикахығыҙ булһын ғүмерлек!\nҺеҙ фәлән ҡыҙы ... фәлән улы ... үҙегеҙ риза булып барҙығыҙмы? Һеҙ фәлән улы ... фәлән ҡыҙы ... риза булып алдығыҙмы? Шунан йәштәрҙең үҙҙәренең ризалығы менән шаһиттарҙың шаһитлегең никах менән хөтбәһен уҡыйыҡ. (Никах доғалары төрлөсә: кемдер Ҡөръән аяттары уҡый, кемдер ошо аяттарға ҡушылған хәҙистәр һәм башҡаһын уҡый. Никах көсөнә эйә: әгәр Аллаһ Тәғәлә һәм ике шаһит алдында никахлашыусылар вәғәҙә-ант итһәләр. Шуға шаһиттәрҙан башҡа хатта мулла ла һәм башҡаларҙын ҡатышыуы кәрәкмәй).\nأعوذ بآلله من الشيطان الرجي\nاَلْحَمْدُ لِلَّهِ مُيَسِّرِ الاُمُرِ وَمُقَدِّرِ الشُّهُورِ وَ مُغَيِّرِ الأَزْمِنَةِ وَ الدُّهُورِ\nالَّذِي نَاجَى مُوسَى مَعَهُ عَلَى الطُّو رِ\nوَ أَنْزَلَ التَّوْرَاةَ وَ الِانْجِيلَ وَ الفُرْقَانَ وَ الزَّبُورِ\nوَ أَحَلَّ النِّكَاحَ مَقْرُونًا بِالشُّهُودِ وَ الْمُهُورِ\nقَال الله تعالى في سورة النساء (فَانْكِحُوا مَا طَابَ لَكُم مِّنَ النِّسَاءِ مَثْنَى وَثُلَاثَ وَرُبَاعَ) وَ قَال الله تعالى في سورة النور(وَأَنكِحُوا الْأَيَامَى مِنكُمْ وَالصَّالِحِينَ مِنْ عِبَادِكُمْ وَإِمَائِكُمْ إِن يَكُونُوا فُقَرَاءَ يُغْنِهِمُ اللَّهُ مِن فَضْلِهِ وَاللَّهُ وَاسِعٌ عَلِيمٌ)\nلَقَدْ جَاءَ الأَخْبَارُ عَنِ النَّبِيّ المُخْتَارِ صَلَّى الله عَلَيْهِ\nوَ عَلَى آلِهِ وأَصَحَابِهِ الأبْرَارِ الأحْيَار\nالنَّاكِحُ رَاغْبٌ وَ المَنْكُوحَة مَرْغُوبَةٌ وَ المَهْرُ عَلى مَا تَرَاضَيَا*\nوَ فِى خَبَرٍ آخَرَ*تَنَاكَحُوِ تَوَالَدُوا تَكَاشَرُوا فَاِنِّي أبَاهِي بِكُمُ الأمَمَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ\nأَثبَتَ آللَّهُ تَحَالَيَ فِي صُدُورِ الْجَانِبَيْنِ حَبَّةَ الْمُحَبَّةِ\nوَ أَقُول قَوْلِي هًذَا وَ أَسْتَغْفِرُ آللَّهَ الْغَفَّارَ لِي وَلِسَآئِرِ جَمَاعَةِ الْمُسْلِمِينَ\nإِنَّهُ هُوَ الْغَفُور ُالْرَّحِيمُ ُالْرَّحِيمُ الْجَوَادُ الكَرِيمُ السَّمِيعُ الْحَلِيمُ\nӘғүүҙү билләәһи минәш-шәйтаанир-раджиим. Бисмилләәһир рахмәәнир-рахииим\n«Әлхәмдү лилләәһи мүйәссирил үмүүри үә мүҡаддиришшү-һүүри үә мүғаййирил әзминәти үәддүһүүүр.\nӘлләҙии нәәджәә Мүүсәә мәғәһүү ғәләттууур.\nҮә әңзәләттәүраатә үәл Иңджиилә үәл фүрҡаанә үәззәбүүүр.\nҮә әхәләнникәәхә мәҡрүүнә бишшүһүүди үәл мүһүүүр.\n(Ҡааллааһү тәғәәләә фии сүратүл нисә'ә) «...фәңкихүү мәә таабә ләкүм минә-ннисәә'и мәҫ-нәә үә ҫүләәҫә үә рубәәғә... » (4:3).\n(Ҡааллааһү тәғәәләә фии сүратүл нур) «Үә әңкихүл-әйәәмәә миңкүм үә-ссаалихиинә мин ғибәәдикүм үә имәә'икүм ий-йәкүүнүү фүҡараа'ә йуғниһимү-ллааһу миң фадлиһи үә-ллааһу үәә-сиғүн ғәлиим».\nЛәҡаде джәәәә әл әхбәәри ғәнин нәбиййил мүхтәәәр салләллааһү тәғәәләә ғәләйһи үә ғәләә әәлиһи үә әсхәәбиһил әбраарил әхйәәәр.\n«Әнникәхү сүннәтии фәмәр-рағыйбә ғәң сүннәтии фәләйсә миннии»\nӘннәәкихү раағыйбүү үәл мәңкүүхәтүм мәрғубәтүү үәл мәһру ғәләә мәә тәраадайәә».\n(Үә фии хабәрин әәхар) «Тәнәәкәхүү тәүәәләдүү, тәкәәҫҫәру фә иннии үбәәһии бикү мүл үмәмә йәүмәл ҡыйәәмәһ».\nӘҫбәталлааһү тәғәәләә фии судуурил джәәнибәйни хәббәтәл мәхәббәһ.\nҮә әҡуулү ҡаулии һәҙәә үә әстәғфируллааһәл ғаффәәралии үәләкүм үә ли сәәирил джәмәәғәтил мүслимиин\nИннәһү һүәл ғәфүүруррахиимүл джәүәәдүл кәриимүс-сәмииғүл ғәлииим».\nМәғәнәһе: Бөтә маҡтау-данлауҙар Аллаһ Тәғәләгә генә тейешле. Ул эштәрҙе еңелләштереүсе үә айҙарҙы тәҡдир ҡылыусы үә замандар менән ғасырҙарҙы алыштырыусы. Ул — Аллаһ, Тур тауында Муса сғс менән әңгәмәләште. Ул — Аллаһ, Тәүратте, Инжилде, Фурҡанды (Ҡөръәнде) үә Зәбурҙы төшөрҙө. Һәм шаһиттар үә мәһер менән бәйле никахты хәләл ҡылды. «Күңелегеҙгә хуш килгән ҡатындарға өйләнегеҙ — икешәрҙе, өсәрҙе, дүртәрҙе никахлап алығыҙ» (ән-Ниса сүрәһе 3-сө аят). «Үә үҙегеҙҙең арағыҙҙан булған ирһеҙ ҡатындар менән ҡатынһыҙ ирҙәрҙе, һәм тәҡүәле ҡолдарығыҙҙы үә кәнизәктәрегеҙгә өйләндерегеҙ. Әгәр улар фәҡир булһалар, Аллаһ уларҙы Үҙ фазиләте, рәхмәте менән бай ҡылыр. Аллаһтың фазиләте киң. Ул һәр нәмәне белеүсе». (ән-Нур сүрәһе 32-се аят). Шулай уҡ, Аллаһ тарафынан һайлап алынған пәйғәмбәребеҙ Мөхәммәд саллаллаһу ғәләйһиссәләмдең хәҙистәрендә, уға, уның тәҡүәле хәйерле ғәмәлдәр ҡылыусы әһле бәйтенә-яҡындарына, уның сәхәбәләренә Аллаһ Тәғәләнең мәрхәмәттәре булһа ине. Хәбәр ителә: «Никах минең сөннәтем, кем унан баш тартһа минән түгел». «Никахлашыусы ир-ат башлап теләк белгертә, ә мәһәр үҙ-ара килешеү менән бирелә». Икенсе хәҙистә: «Никахлашығыҙ, балалар тыуҙырығыҙ, күбәйегеҙ, сөнки Ҡиәмәт көнөндә һеҙҙең күплегегеҙ менән башҡа өммәттәр янында ғорурланырмын».\nاَلْحَمْدُ لِلهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ وَالصَّلَاةُ وَالسَّلَامُ عَلَى رَسُولِنَا مُحَمَّدٍ وَ عَلَى آلِهِ وَ اَصْحَابِهِ اَجْمَعِينَ*\nاَللَّهُمَّ اجْعَلْ هَذَا الْعَقْدَ مَيْمُونًا وَمُبَارَكًا*\nوَاجْعَلْ بَيْنَهُمَا اُلْفَةً وَمَحَبَّةً وَقَرَارًا*\nوَلاَ تَجْعَلْ بَيْنَهُمَا نَفْرَةً وَفِتْنَةً وَفِرَارًا*\nاَللَّهُمَّ اَلِّفْ بَيْنَهُمَا كَمَا اَلَّفْتَ بَيْنَ آدَمَ وَحَوَّا*\nوَكَمَا أَلَّفْتَ بَيْنَ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَخَدِيجَةَ الْكُبْرَى رَضِىَ اللهُ عَنْهَا*\nوَكَمَا أَلَّفْتَ بَيْنَ عَلِيٍّ رَضِىَ اللهُ عَنْهُ وَفَاطِمَةَ الزَّهْرَى رَضِىَ اللهُ عَنْهَا*\nاَللَّهُمَّ اَعْطِ لَهُمَا اولَادًا صَالِحًا وَرِزْقًا وَاسِعًا وَعُمْرًا طَوِيلاً*\nرَبَّنَا هَبْ لَنَا مِنْ أَزْوَاجِنَا وَذُرِّيَّاتِنَا قُرَّةَ أَعْيُنٍ وَاجْعَلْنَا لِلْمُتَّقِينَ إِمَامًا*\nاَللَّهُمَّ رَبَّنَا آتِنَا فِى الدُّنْيَا حَسَنَةً وَفِى اْلآخِرَةِ حَسَنَةً وَقِنَا عَذَابَ النَّارِ*\nبِرَحْمَتِكَ يَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِينَ*\nНиках доғаһының мәғәнәһе: Әй Аллаһ! Был килешеүҙе бәхетле үә бәрәкәтле ҡылһаң ине! Улар араһында дуҫлыҡ, татыулыҡ, мөхәббәт үә тоғролоҡ урынлаштырһаң ине! Әй Аллаһ! Уларҙың араларын нығытып, бер-береһенә ризалаштырһаң ине, нисек атабыҙ Әҙәм үә әсәбеҙ Һауа араһын бер-береһенә ризалаштырған кеүек. Уларҙың араларын нығытып, бер-береһенә ризалаштырһаң ине, нисек Мөхәммәт мостафа саллаллаһу ғәләйһи үәс сәлләм үә Хәдиджә кубра радыяллаһу ғәнһә араһын бер-береһенә ризалаштырған кеүек. Уларҙың араларын нығытып, бер-береһенә ризалаштырһаң ине, нисек Ғәли мортаза үә Фатима зәһрә радыяллаһу ғәнһә араһын бер-береһенә ризалаштырған кеүек. Әй Аллаһ! Уларға тәҡүәле бала, оҙон ғүмер, киң ризыҡ насип итһәң ине. Әй Раббыбыҙ! Хәләл ефеттәребеҙҙән үә нәҫелдәребеҙҙән күҙҙәребеҙҙең нурын, шатлығын насип ит һәм беҙҙе тәҡүәле мөьминдәргә имам ҡыл! Әй Раббыбыҙ! Беҙгә был донъяла ла, ахирәттә лә хәйерле ниғмәттәреңде насип ит һәм беҙҙе тамуҡ утынан һаҡла!\nАллаһ Тәғәлә ике яҡтың да күңелендә мөхәббәт орлоҡтарын һалһа ине! Һәм был һүҙҙәремде әйтәм дә үҙем өсөн дә башҡа мосолмандар йәмәғәте өсөн Ғәфү итеүсе Аллаһтан ғәфү итеүҙе ялбарам. Ысынында Ул — ғәфү итеүсе, мәрхәмәтле, үә йомарт, хөрмәтле үә доғаларҙы ишетеүсе, ғалим, һәр нәмәне белеүсе.\nӨйләнешкән йәштәр ата-әсәләренә киң күңелле, шәфҡәтле, тәүфиҡлы балалар булһалар ине. Быларҙан тыуасаҡ балалар ҙа изгелекле балалар булып, Ислам динен ҡеүәтләүсе, үҙҙәренә доғасы, бәхетле балалар булып, тыныслыҡ, һаулыҡ, сәләмәтлек менән үҫтерергә насип итһәң ине.\nӘ хәҙер инде үҙегеҙҙең ризалығығыҙ менән, бында ултырыусы шаһиттәрҙың шаһитлығы менән Аллаһ Тәғәләнең ҡушыуы менән Пәйғәмбәребеҙҙең сөннәте менән, ошо миҙгелдән башлап, Аллаһ Тәғәлә ҡаршыһында ла, бәндәләр ҡаршыһында никахлы ир менән ҡатын булып һаналаһығыҙ.\nАллаһ Тәғәлә һеҙгә тыныс ғүмерҙәр, иҫәнлек-һаулыҡ, имен тормош биреп ошо бурыстарҙы намыҫ менән үтәргә насип итһә ине. Һеҙгә Аллаһ Тәғәлә ғүмерегеҙҙе матур иттереп йәшәп, ике яҡтың да атай-әсәй ҡәнәғәт, риза булырлыҡ, ике яҡтың да атай-әсәнең доғаларын алырлыҡ, матур, күркәм тормош ҡороп йәшәүҙе насип итһә ине. Ошонда йыйылған ике ауыл халҡының да, бынан һуң туғанлашып, дуҫлашып йәшәүенә һеҙҙең никахығыҙ сәбәпсе булһа ине. Һеҙҙән тыуасаҡ балалар ҙа динебеҙҙе, илебеҙҙе, милләтебеҙҙе ҡеүәтләүсе, үҙегеҙгә миһырбанлы, шәфҡәтле, үҙегеҙҙе ҡәҙер-хөрмәт итеүселәр булһа ине. Шул балаларҙы шатлыҡ-һөйөнөстәрен генә күрергә Аллаһ Тәғәлә насип итһә ине.\nТормош тигән оҙон, ауыр юлды бер-берегеҙгә терәк булып, бер-берегеҙҙе ҡәҙер-хөрмәт итеп, бер-берегеҙҙе ғәфү итеп, бер-берегеҙгә юл биреп Аллаһ Тәғәлә һеҙгә күркәм сабырлыҡтар бирһә ине. Амин.\nФатиха сүрәһе уҡырға мөмкин...\nБәхет кенә һиңә теләһәм дә.\nДонъя шау бәхеттән тормай, балам.\nБары сабырлыҡ һәм иман тулы\nФатихамды йөрәгеңә һалам...\nБар бәхет иманда, диндә булыу...\nИманлы булып бәхетле генә ғүмер кисергә насип итһен. Иң һөйгән нәмәгеҙ — һеҙҙе был донъяға бар иткән Аллаһ Тәғәлә булырға тейеш. Ир кеше ҡатынын, ә ҡатын кеше ирен Аллаһынан артыҡ яратырға тейеш түгел. Аллаһ Тәғәлә: «Минән артыҡ яратҡан нәмәләрегеҙҙе тартып алырмын», — тигән. Ғәиләле булыу бәхет, ләкин иң ҙур бәхет Аллаһ Тәғәләне таныуҙа һәм шуға шөкөрҙө булыуҙа. Рәббәннә...\nАтаҡайға — туй.\nӘсәкәйгә — уй.\nЙәштәргә — уйын.\nҠоҙаларға — һый ғына булмаһын, никах табынығыҙ күркәм үә тыныс үтһен.\nБөгөн һеҙҙең яҙылышҡан,\nТантаналы был миҙгелдең\nБөгөн донъя ғәжәп нурлы,\nБөтөн донъя байрам итә,\nҺеҙҙе ҡотлай – күрегеҙ!\nБөгөн һөйөү дингеҙендә\nБулһын һәр бер көнөгөҙ!\nЭта запись написана автором Назир Сабитов, 13.04.2019 в 01:22, и размещена в категории вәғәздәр. Следите за ответами на эту запись с помощью RSS 2.0. Вы можете написать комментарий или разместить обратную ссылку на своем сайте.


Ҡатын-ҡыҙҙың бөтә матурлығы... ҡатын-ҡыҙ булыуҙа...\n27 Апрель 2020, 12:35\nКүлдәктәр яратам… Нәзәкәтле, матур образ күрһәм, һоҡланып туя алмайым. Юлым төшкәндә бөгөнгө геройымдың баш ҡала сауҙа үҙәктәренең береһендә тотош ҡаттың яртыһын тиерлек биләп ултырған бутиктарына ла инеп сыҡмай ҡалғаным юҡ. Оҙон итәкле, ҡупшы күлдәк-итәктәр һатыла унда! Башҡорт стилендәге милли күлдәктәр ҙә бар. Бында, ғәҙәттә, никах кейеме һайлау, ошо иҫтәлекле сараға ҡабатланмаҫ образ тыуҙырыу өсөн киләләр. Ҡыҙҙар үҙҙәренә килешле күлдәкте кейеп, зауыҡлы итеп яулыҡ та ябынып ҡуйғас, һоҡланып туймаҫлыҡ гүзәллек хасил була. Бындай сәнғәти юғарылыҡтағы матурлыҡты хасил итеү өсөн ҡул оҫталығы ғына етмәгәнлеген, иң тәүге сиратта зиһен байлығы, күңел юғарылығы талап ителеүен аңлайһың. Һәм ошо матурлыҡ донъяһының хужабикәһе башҡорт һылыуы Оксана Ямурова икәнлеген белгәс, ғорурланып та ҡуяһың. Булдыҡлы ла, нескә лә була белгән замандашыбыҙ Оксана Ямурова, эшҡыуарлыҡта ярайһы ҙур уңыштарға өлгәшеп тә, нисек нәзәкәтлелеген һаҡлап ҡала икән? Әңгәмәлә һүҙ ошо һәм башҡа донъяуи мәсьәләләр хаҡында…\nҠатын-ҡыҙҙың бөтә матурлығы... ҡатын ҡыҙ булыуҙа\n– Оксана, ни өсөн күлдәктәр тегеүгә тотонорға булдығыҙ? Был эшегеҙ ҡасан башланды?\n– Мин һәр ваҡыт тектем. Был шөғөлөм мәктәптә уҡыған йылдарҙа уҡ башланғайны. Студент саҡта ла заказдарға күмелеп ултырыуым хәтерҙә. Ә инде ошо магазинды асып күлдәктәрҙе күпләп етештереп һата башлағанға алты йыл була инде.\n– Нәҫелдән килгән һәләтме һеҙҙә?\n– Шулай тиергә лә мөмкиндер. Атайымдың әсәһе оҫта тегенсе булған, тиҙәр. Үкенескә күрә, ул мин тыуғансы уҡ баҡыйлыҡҡа күскән. Тегеү менән ҡыҙыҡһыныуымды белгәс, атайым миңә уның теген машинаһын табып алып ҡайтып биргәйне. Әйткәндәй, атайым үҙе лә тегеү эшенә оҫта. Ейәнсура районының Яңыбай ауылынанмын. Беләһегеҙҙер инде, беҙҙең яҡта кәзә мамығынан шәл бәйләйҙәр. Мин дә шәл бәйләп, ҡул эштәренә өйрәнеп үҫтем. Ҡулъяулыҡтар, туҡыма киҫәктәре яратҡаным, ҡурсаҡтарҙы үҙ-ара һөйләштергәнем, йүгереп йөрөп урман-ҡырҙар гиҙеп ҡайтҡаным, тауға үрмәләгәнем хәтерҙә. Хыялланырға әүәҫ инем. Ҡурсаҡтарҙы һәм хатта ҡашығаяҡ йыуғанда һауыт-һабаны ла үҙ-ара һөйләштергәнем иҫтә.\n– Нәҡ ошо һыҙаттарығыҙ сәнғәт донъяһына ылыҡтырғандыр ҙа, бәлки? Яңылышмаһам, һеҙ һөнәрегеҙ буйынса актриса?..\n– Шулай булғандыр, моғайын. Хәтеремдә, туғыҙынсы класта уҡығанда Өфөнән ҡунаҡтар килде. Унда Сәрүәр апай Сурина ла бар ине. Ул миңә, күңелең ижадҡа тартылғаны һиҙелеп тора, актриса һөнәрен һайлаһаң яҡшы булыр ине, тип кәңәш бирҙе. Уның һүҙҙәре лә ышаныс өҫтәгәндер инде, мәктәпте тамамлағас, Өфө дәүләт сәнғәт институтына килергә йөрьәт итеп, артыҡ ауырлыҡһыҙ ғына имтихандар тапшырып, конкурстан үтеп киттем. Шулай ҙа актриса булып оҙаҡ эшләмәнем. Бер миҙгел Башҡорт дәүләт ҡурсаҡ театрында эшләнем дә Мостай Кәрим исемендәге Милли йәштәр театрына күстем. Бер ни тиклем ваҡыттан һуң декрет ялына киттем. Һәм шунан һуң театрға әйләнеп ҡайтманым тиергә лә мөмкин.\n– Ни өсөн декреттан һуң эшкә сыҡмаҫҡа ҡарар итегеҙ?\n– Барыһы ла Хоҙайҙың хикмәте менән булғандыр. Беренсенән, мин һәр ваҡыт тектем. Заказдарҙан килгән аҡса театрҙағы хеҙмәт хаҡынан күберәк ине. Тәүге улым тыуғандан һуң, декрет ялы тамамланғас, эшкә сыҡҡайным мин. Шунда үҙем менән нимәлер булыуын, аңым, тормошто ҡабул итеүем үҙгәреүен аңланым. Шул мәлдә улым менән циркка барыуыбыҙ хәтерҙә. Шунда күңелем төшөп ҡайттым. Ундағы йәнлектәр ҙә, клоундар ҙа шул тиклем йәл күренде миңә. Тамаҡ хаҡы өсөн тере йән эйәләрен шул тиклем яфалау,. йонсотоу кәрәкме икән?! Ҡыҫҡаһы, цирк оҡшаманы. Иртәгеһен эшкә барҙым, һәм сәйер бер тойғо күңелгә тынғы бирмәне. Ышанаһығыҙмы-юҡмы, мин үҙемде цирктағы һымаҡ хис иттем. Был һүҙҙәр менән театр сәнғәтен түбәнһетергә теләмәйем. Әммә мин үҙемдең урыным унда түгеллеген аңланым. Шулай ҙа актрисалыҡҡа уҡып сығыуым өсөн һис тә үкенмәйем. Теләге булған һәр кешегә лә театр факультетына барып уҡып ҡарарға кәңәш итер инем хатта. Унда һине сәхнәлә шундай-шундай образдар тыуҙырырға тейешһең тип кенә өйрәтмәйҙәр, үҙ асылыңды табырға ярҙам итәләр. Кешене ысын шәхес итеп тәрбиәләйҙәр. Һин иң тәүге сиратта үҙеңде, үҙеңдең ысынбарлығыңды аңларға, тойорға өйрәнәһең. Һәм унда шундай юғары талант эйәләре белем бирә. Ундай остаздарҙа белем алыу – үҙе оло бәхет.\n– Тимәк, театр факультеты кешегә тормошта үҙ ролен табырға ярҙам итә тип әйтмәксеһеҙ инде. Ә бына дин юлына килеүегеҙ нисегерәк булды? Театрҙан китеүегеҙгә дин юлында булыуығыҙ йоғонто яһаманымы? Һәм сәнғәт менән дин бергә һыйыша аламы?\n– Барыһы ла ниәттән тора. Актриса булып эшләгән дин юлындағы ҡатын-ҡыҙ бөтә образдарға ла риза була алмайҙыр. Шуныһы ла мәғлүм булһын. Театрҙан киткәндә мин дин юлында түгел инем әле. Тимәк, үҙ мәле еткәс, Хоҙай Тәғәлә мине аралаған, яйлап ҡына киләсәк тормошома әҙерләгән булып сыға. Ә дингә килгәндә инде, мин бала саҡтан уҡ әсәйемдең әсәһе, йәғни ҡарсәйемдән доғалар ишетеп үҫтем. Шәл бәйләргә өйрәткәндә ул миңә диндең нигеҙҙәрен дә биргән булған. Дин һәр саҡ күңелемдә булды. Башҡалар кеүек Аллаһы Тәғәләнең барлығын, берлеген танып йәшәнем. Өфөгә килгәс мәсеткә йөрөнөм. Әммә намаҙ уҡып, яулыҡ ябыныу мотлаҡ түгелдер тип уйлай торғайным. Шулай ҙа күңелдә ҡасандыр мин дә яулыҡ ябынырмын, моғайын, тигән ышаныу һымағыраҡ тойғо булды. Барыһы ла яйлап килде. Беҙҙең менән шундайыраҡ хәл булды. Өсөнсө балабыҙ – Әмилә тыуғас, уға исем ҡуштырырға тип мәсеткә барҙыҡ. Шунда туғыҙ йәшлек өлкән улыбыҙ Дим “Намаҙға һәм тәһәрәткә өйрәнәм” тигән һүрәтле китап һатып алырға теләүен белдерҙе. Алдыҡ. Өйгә ҡайтҡас ул был китапты мауығып уҡый башланы һәм, мосолманға намаҙ уҡыу фарыз тиелгән бит бында тип әйтеп ҡуйҙы. “Фарыз нимә тигәнде аңлата әле ул?“ – тип етди ҡиәфәт менән һораны ул атһынан. “Фарыз, тимәк, мотлаҡ”, – тине атаһы. “Ә ниңә һуң беҙ улай булғас намаҙ уҡымайбыҙ?” – тип ғәжәпләнеп ҡараны беҙгә улыбыҙ. “Ни эшләп уҡымай, ти, уҡыйбыҙсы”, – тип улының һүҙҙәрен күтәреп алды атаһы. Шулай итеп, Азат менән Дим намаҙ уҡырға өйрәнә башланы. Тора-бара мин дә уларға ҡушылдым. Хоҙайға шөкөр, бөгөн үҙебеҙ ҙә, ике улыбыҙ (Дим, Ғилемдар) менән ике ҡыҙыбыҙ ҙа (Әмилә, Сәмиә) намаҙҙа Дин юлында булырға тырышыуыбыҙға туғыҙ йыл инде.\n– Динле ҡатын-ҡыҙға яулыҡ ябыныу мотлаҡмы?\n– Мин үҙем кешеләрҙе динле йә динһеҙгә айырмайым. Әҙәмдең йөрәген асып ҡарап булмай бит. Кемдер, бәлки, яулығын да ябыналыр, намаҙын да уҡыйҙыр, әммә күңеле менән ихлас та булмауы ихтимал. Төрлө хәлдәр осрай. Иң тәүге сиратта кешенең күңеле саф һәм Аллаһы Тәғәләгә ихласлап ышаныу кәрәк. Фарыз намаҙҙарын мотлаҡ уҡырға тейеш кеше. Ә яулыҡ ябыныу-ябынмау һәр кемдең үҙенән тора инде. Яулыҡ ябынаһың икән, ошо юлда ныҡлы баҫып тораһың, һәм һине бер нәмә лә унан яҙҙыра алмай тигән һүҙ.\n– Театрҙан киттегеҙ ҙә тик тегеү менән генә шөғөлләнергә уйланығыҙ инде?..\n– Эйе , һәр ваҡыттағыса тегеү эше менән булдым. Әммә кеше гел тегеп кенә лә ултыра алмай бит. Өйҙә генә эшләп ултырыу ялҡыта. Тормош итәшем Азат, үҙ эшеңде асырға кәрәк һиңә, тип кәңәш бирҙе. Ғөмүмән, ул миңә һәр ваҡыт терәк булды һәм әле лә ярҙам итә. Барлыҡ башланғыстарҙы ла ул ҡуш ҡуллап күтәреп алды. Өйҙөң бер бүлмәһен бушатып, цех иттек. Башта күмәртәләп тегеп, күмәртәләп һатыуға тапшыра инем. Һуңынан кибет асырға ҡарар иттек. Яйлап бутиктар һаны ла артты. Хәҙер иһә күмәртәләп тә һатабыҙ, берәрләп тә. Ҡазанда ла магазиныбыҙ бар. Интернет аша ла һатыу эше ойошторолған. Шулай ҙа яҡшы профессиональ интернет-магазин эшләргә теләйбеҙ.\n– Сауаплы эш бит инде ул никах өсөн күлдәктәр тегеү. Никах күлдәген һайлағанда ҡыҙҙарға ниндәй кәңәштәрегеҙ булыр? Бөтәһенә лә килешәме ул оҙон итәктәр?\n– Үҙебеҙҙең никахыбыҙ егерме йыл элек булды. Ул саҡта бөгөнгө ише матур күлдәктәр табып булмай ине. Кейемде төрлөсә яраҡлаштырып кейә торғайнылар. Махсус никах күлдәктәре булманы. Әммә тора-бара шундай мотажлыҡ тыуҙы. Һәм мин эште нәҡ никах күлдәктәренән башларға ҡарар иттем. Ә инде оҙон күлдәккә килгәндә, ул барлыҡ ҡатын-ҡыҙҙарға ла килешә, минеңсә. Ҡайһы бер ҡыҙҙар, беҙҙең консультанттар күлдәк кейҙереп яулыҡ ябындырып ҡуйғас, үҙҙәренә үҙҙәре һоҡланып туя аламй. Улар йәшәреп, һылыуланып киткән һымаҡ тойола. Ә ҡыҙҙарҙы никах күлдәгенә кейендереп, биҙәп ҡуйыу – ул шул хәтлем мауыҡтырғыс эш. Шунда бер юлы никах мәлендә, һәм, ғөмүмән, ғаилә тормошонда үҙеңде нисегерәк тоторға кәрәклеген дә әйтеп ҡуяһың инде. Ҡайһы бер ҡыҙҙар ул һүҙҙәрҙең мәғәнәһенә бик төшөнөп етмәй, шулай ҙа бер булһа ла яулыҡ ябынып, “Ҡөрьән” тыңлап, никахҡа барғас, күңелдәрендә Аллаһы Тәғәлә бар тигән һүҙ бит.\n– Күлдәк тегеү ҙә ижад бит инде. Ҡабатламаҫ өсөн нисегерәк эҙләнәһегеҙ, нисегерәк үҫешәһегеҙ? Нисегерәк тыуа күлдәктәр?\n– Фасонға ҡытлыҡ юҡ. Иң яратҡаным уларҙы төшөрөп ҡуйыу. Ҡалын дәфтәр булып китә үҙҙәре. Күңелгә берәй ниндәй уй килһә, туҡыма күрһәм, ныҡ илһамланам. Йәки үҙебеҙҙең магазинға килгән ҡатын-ҡыҙҙарҙы күреп ҡайтам да, уларға ошондайыраҡ күлдәктәр килешер ине тип ҡағыҙға төшөрөп ҡуям. Шуға иғтибар иткәнем бар: ҡағыҙға төшөрөп ҡуйған фасоным бер йылдан һуң тормошҡа аша. Мин ошондай фасон һыҙғайным бит, ҡайҙа ҡарайым әле тип, эҙләп, ҡабаттан аҡтарып тормайым. Улар туҡымаға үҙенән-үҙе төшә. Һәм ул фасонды ҡасандыр төшөрөп ҡуйыуым хаҡында онотҡан да булам. Мин, ғөмүмән, кешеләргә ҡарап һоҡланып йөрөргә яратам. Идеялар шул тиклем күп. Һәммәһен дә ғәмәлгә ашырып бөтөрлөк тә түгел. Мин хыялланған күлдәкте текһәң, ул ныҡ ҡиммәткә төшәсәк: тауары ла, тегелеше лә, биҙәлеше лә. Шуға артабан да үҫешергә хыялланабыҙ инде. Ҡыйбатлы күлдәктәр магазины ла булһын, тибеҙ. Әле иһә үтә ҡиммәтле күлдәктәр текмәйбеҙ. Ундайҙарҙы һатып алырға бөтәһенең дә мөмкинлеге юҡ бит. Үҙеңдең хыялыңда төшөргән матур күлдәктәрҙе ҡыҫып-ҡыҫып, бәләкәсәйтеп, нимәһендер алып ташлап, нимәһендер алмаштырып, арзаныраҡ күлдәк тегергә тура килә инде. Шуның өсөн минең хыялымдың яртыһы ла тормошҡа ашмағандыр тип уйлайым. Шуғалыр ҙа, бәлки, һәр саҡ эшем менән ҡәнәғәтһеҙ ҡалам.\n– Һеҙ хәҙер үҙегеҙ тегеп ултырмайһығыҙҙыр бит инде?\n– Хәҙер юҡ, текмәйем. Тегенселәребеҙ бар. Балалар менән декрет ялында ултырғанда төндәр буйы тегә инем: сәхнә өсөн, балалар өсөн дә, ир-егеттәр өсөн дә. Бер яҡтан, ауыр булды, икенсе яҡтан, ҙур тәжрибә тупланым. Башта нимәләрҙер килеп сыҡмай ине. Тегеп бөткәс, ҡабаттан һүткән, йәки шундай уҡ туҡыма алып өр яңынан бескән саҡтар ҙа булды. Әммә мин бер ваҡытта ла клиенттың ышанысын аҡламай ҡалманым. Шуның һөҙөмтәһелер инде, хәҙер мин булдыра алмаған бер фасон да юҡ.\n– Һеҙ үҙ аллы үҫешкәнһегеҙ килеп сыға, тимәк?\n– Эйе. Технология институтына инергә теләгәйнем дә, беренсенән, икенсе юғары белем түләүле ине, икенсенән, тәжрибәле тегенселәр ваҡытыңды ғына сарыф итәсәкһең, үҙ аллы өйрән тип кәңәш итте. Һәм мин шулай иттем дә. Журналдар, китаптар алдырҙым. Магазинда үҙемә кәрәкле китапты уҡып торған саҡтарым да булды. Фирма магазиндарына инеп күлдәктәрен кейеп ҡараным, тегелешен өйрәндем. Нимәнелер килтереп сығара алмайынса илаған саҡтар ҙа булды. Һуңынан инде, ун йыл самаһы элек, миңә еңеллек килде. Шунда бер клиент менән дә ауыр түгеллеген аңланым. Бөтәһен дә хәл итә, бөтәһен дә башҡарып сыға, етештереү цехы аса, магазиндар хужаһы була алам тигән ышаныс тыуҙы миндә. Һәм, әлбиттә, быларҙың барыһы ла Аллаһы Тәғәләнең ярҙамы, ҡөҙрәте менән. Эйе, эшебеҙ бөгөн дә зарланырлыҡ түгел, яҡшы бара. Үрҙә әйтеп үтеүемсә, күмәртәләп тә, берәрләп тә һатабыҙ, заказға ла тегәбеҙ, Интернет аша ла эшләйбеҙ. Әммә был беҙ теләгән ҙур сәнәғәт түгел әлегә. Фабрика, олоғара цех тиемме – шундай кимәлдә йәйелдерелергә тейеш беҙҙең эшебеҙ. Ғөмүмән, тегеү буйынса хәл итә алмаған әйбер юҡ. Ниндәй күлдәк тегергә, ниндәй фасон уйлап табырға тигән уй менән йәшәүҙән уҙғанмын. Миңә, ижад кешеһе өсөн, фасон уйлап табыу һис тә ауырлыҡ тыуҙырмай. Тормош иптәшемә рәхмәтем ҙур. Ул да минең һымаҡ уҡ ижад кешеһе. Бергә эшләйбеҙ, бергә үҫешәбеҙ. Беҙҙең алда хәҙер эште заманса, профессиональ йәһәттән ойоштороу маҡсаты тора. Был эштә лә еңеллек килһен тип теләйем. Яңы техника, яңы ҡорамалдар кәрәк. Кадрҙар мәсьәләһен хәл итеү ҙә анһат түгел. Хәҙер профессиональ тегенселәрҙе табыуы ауыр. Улар ҡайһылыр ваҡытта юғалып ҡалған. Тегеүселәр тегеүҙән киткән. Тегенсе эҙләп табам тиһәң, бик оҙаҡ эҙләргә кәрәк. Үзбәкстандан, Ҡырғыҙстандан килгән ҡыҙҙар бар ул, тегәләр, тырыштар, әммә уларҙың ваҡытлыса эшләүе насар. Беҙҙең үҙебеҙҙең шундай ҡыҙҙар юҡмы икән ни?! Күпме генә иғлан бирһәк тә шундай хәлгә тап булаһың: йә ул профессиональ тегенсе түгел, йә ул йөй генә тегергә өйрәнгән, Тегенселәр бар, әммә уларҙың йәше илленән уҙған. Тегеү эше беҙҙең халыҡта әллә юғалып барамы икән, тип аптырап ҡуям хатта.\n– Бөгөн оҙон итәкле, нәзәкәтле күлдәктәр етештереүселәр күп, көнәркәшлек ҡурҡытмаймы?\n– Конкуренция булырға тейеш. Әгәр ҙә ул булмаһа, нимә эшләгәнеңде аңламайһың. Һәйбәтме – һәйбәт, алалармы – алалар. Көнәркәштәргә ҡарап алға табан барырға тура килә. Конкуренттар – яҡшы кешеләр. Улар һине үҫешкә этәрә. Йоҡлама, юғиһә беҙ һине тапап китә алабыҙ, тиҙәр.\n– Эшҡыуар булыуы еңел түгел, ҡатын-ҡыҙ өсөн бигерәк тә…\n–- Ысынлап та, ҡатын-ҡыҙға еңел түгел ул. Шуға ла Азат янда ғына йөрөй. Ул – генераль директор. Мин – дизайнер. Кеше күрмәгән ауыр эш уның өҫтөндә. Ҡыҫҡаһы, күңелемә ятып бөтмәгән эште тормош иптәшем атҡара. Ә мин үҙемдең яратҡан эшемде башҡарам. Эште ойошторғас та, телевидениелағы эшен ташлап, миңә ярҙамға ашыҡты Азат. Эргәһендә ир-ат булмаһа, ҡатын-ҡыҙға үҙ көсөнә ышаныс етмәй.\n– Кейәүгә сыҡҡан ҡыҙҙарға никахтың мәртәбәһе, мәғәнәһе тураһында аңлатыу эштәре алып барам, тинегеҙ. Ҡабатлағандан доға иҫкермәй... Был хаҡта журнал уҡыусыларҙың да хәтеренә төшөрөү ҡамасауламаҫ…\n– Йәштәр аңлы, белемле хәҙер. Никахтың ни өсөн кәрәклеген белә. Әммә ошо сараның мәртәбәһен аңлап бөтмәүселәр ҙә юҡ түгел. Ни өсөн никахһыҙ йәшәргә ярамай, һәм ни өсөн никах мәлендә тән ҡаплаулы булырға тейеш тип һораусылар ҙа осрап ҡуя. Никахта “Ҡөрьән”дән аят уҡыла, шуға ла шартына килтереп кейенеү талап ителә. “Ҡөрьән” – изге китап. Сөнки һәр хәрефе Аллаһы Тәғәләнән. “Ҡөрьән”дән уҡылған һәр һүҙҙе фәрештәләр Аллаһы Тәғәләгә алып барып еткерә, тиҙәр. Ә никах уҡыған мәлдә ике йәш кешенең тормошо шул аят менән бәйләнә. Шул ваҡытта фәрештәләр ошо мәлдә шундай-шундай кешеләрҙең сәстәре сәскә бәйләнде тип Аллаһы Тәғәләгә алып барып еткерә. Никах мәлендә унда ҡатнашыусылар ҙа шартына ярашлы кейенергә тейеш. Сөнки кемдеңдер яуапһыҙ мөнәсәбәте арҡаһында йәштәрҙең никахы ҡабул ителмәүе һәм ир менән ҡатындың был никахтың бәрәкәтен күрмәүе лә ихтимал. Никахыңа был донъяла кейә торған иң матур ккейемеңде кей тигән аят та бар бит…\n– Ҡатын-ҡыҙҙы нимә биҙәй?\n– Ҡатын-ҡыҙ булыу. Ә нимә ул ҡатын-ҡыҙ булыу? Ир-атҡа, уның ярҙамына мохтаж булыу. Ҡатын-ҡыҙҙың артыҡ үҙаллығы хаҡында күп һөйләйҙәр бөгөн. Мине шуныһы ла борсой, хәҙер үҙ атаһына ла ышанмаған ҡыҙ-ҡырҡындар ҙа бар бит. Эйе, ышанысһыҙ ирҙәр ҙә юҡ түгел. Сөнки шундай быуын үҫте. Илдә эскелек хөкөм һөрҙө. Иңдәренә бер ниндәй ҙә яуаплылыҡ алмаған ирҙәр быуыны булды. Был хәл уларҙың абруйын ныҡ төшөрҙө. Донъя йөгөн ҡатын-ҡыҙҙар тартты. Улдарын да үҙҙәре тәрбиәләне. Бөгөн ир балаларҙы башҡаса тәрбиәләү, иңдәрендә ни тиклем ҙур яуапллыҡ ятыуын аңлатыу фарыз. Ҡатын-ҡыҙ хатта улы алдында ла үҙен көсһөҙ итеп күрһәтергә тейеш, минеңсә. Ә атаһы – өлгө булһын ул. Ҡыҙҙарҙы тәрбиәләгәндә лә ҡарарға кәрәк инде. Улар ҙа юғалып ҡала торған зат булырға тейеш түгел.\n– Һеҙҙеңсә, тормоштоң мәғәнәһе нимәлә?\n– Әҙәм балаһы был тормошҡа һынау үтер өсөн килгән. Ошо тормошта ҡылған ғәмәлдәре, башҡарған эштәре уның мәңгелек тормоштағы урынын билдәләй. Мәңгелек тормош та, ожмах та бар ул. Элек-электән булған. Һәм ул көндән-көн яҡшыра, көндән-көн һәйбәтләнә. Әгәр ҙә һынау үтмәй генә Аллаһы Тәғәлә бөтәһен дә ожмахҡа индергән булһа, ул ошо ерҙәге тормош һымаҡ булыр ине. Ерҙәге тормоштан айырылғаны өсөн унда һынауһыҙ үтеп булмай. Кеше был тормошта һынау үтә лә, мәңгелектә, йәғни ожмахта үҙ урынын йә таба, йә тапмай. Бөтә булған тормоштоң мәғәнәһе шул: һин үҙеңдең мәңгелектәге урыныңды табыу өсөн йәшәйһең. Шуның өсөн дә был тормош ҡыҫҡа ул…\n– Ә бит ҡайһы берҙә кеше хатта был тормошта ла үҙ урынын таба алмай…\n– Таба алмай. Сөнки ул нимә өсөн йәшәүен аңлап еткермәй. Утыҙ йәштәргә хәтлем миндә лә һорауҙар күп тыуҙы. Кәйефем төшкән, тормош ауыр тип уйлаған мәлдәрем дә булды. Ислам динен ҡабул иткәс, барыһы ла үҙ урынына баҫты. Миңә еңел хәҙер. Барлыҡ һорауҙарыма ла яуап таба алам, теге йәки был хәлдең ни өсөн килеп сығыуын аңлайым. Ислам кешегә еңеллек килһен, беҙ тормошто еңел аңлаһын өсөн бирелгән. Унда барыһы ла бар: нисек йәшәргә кәрәклеге лә, балаларҙы дөрөҫ тәрбиәләү мәсьәләһе лә. Һәммәһе лә Изге Ҡөрьәндә яҙылып ҡуйылған. Ул аңлылар, тормош хаҡында уйланыусылар өсөн тәғәйенләнгән. Шуны алып ҡулланыу һәм юлды лайыҡлы үтеү генә кәрәк.\nЖурнал уҡыусылар минең һүҙҙәремде Ислам диненә килергә өгөтләү тип ҡабул итмәһен. Иң мөһиме, күңелдәрендә Аллаһы Тәғәләнең барлығына, уның әҙәм балаһына үҙе күтәрә алмаҫлыҡ йөк бирмәүенә ышанһын. Һынып төшмәһен, күңелһеҙлеккә, төшөнкөлөккә бирелмәһен. Мәғәнә таба алмайынса интекмәһен. Сөнки тормош матур. Күк йөҙө зәп-зәңгәр. “Әгәр ҙә әҙәм балаһы минең барлығыма ышанмаһа, сыҡһын да күк йөҙөнә баҡһын. Унда бер генә тап та юҡ…” – тигән бит Аллаһы Тәғәләбеҙ.\nТормошто бер кеше үҙгәртә аламы? Эйе. Сөнки ниндәй ҙә булһа кешенең үҙ-үҙен тотошо, күркәм ҡылыҡтары, матур фиғеле берәүҙе лә битараф ҡалдырмай. Кемдәлер һоҡланыу, кемдәлер сәйерһенеү уята. Ахыр сиктә иманлылыҡ янында –иман, яҡшылыҡ янында – яҡшылыҡ, нәзәкәтлелек янында нәзәкәтлелек барлыҡҡа килә. Хатта урамдан матур атлап үткән бер генә кеше башҡаларҙы тәрбиәләргә һәләтле. Өгөтләп түгел, бөгөнгө геройыбыҙ ише матур ҡылыҡтары, күркәм һыҙаттары, үҙ өлгөһө менән…


Архивы Новости - Страница 5 из 40 - ЦБС МР Бурзянского района РБ\nМилли кейем – милли рух\nМилли кейем — халыҡтың эске булмышының сағылышы. Кеше үҙенең күңел донъяһын кейеме аша асып бирергә ынтылһа, милләттең дә йәшәү рәүеше, көнкүреше, эске донъяһы — тышҡы ҡиәфәтендә сағыла. Шуға ла боронғо замандарҙан алып кешегә бер ҡараш ташлау менән, уның ниндәй милләттән икәнен билдәләп булған. ...\nҠар һыуына барыу йолаһы — башҡорттар араһында киң генә таралған йола. Яҙын ҡарҙар иреп, гөрләүектәр ағып ятҡан мәлдә үткәрелгән. Ҡыш буйы ялыҡҡан күңелдәрҙе күтәреүҙең бер сараһы ла булып торған. Һыу ала торған урынды ололар алдан билдәләгән. Ҡар һыуы таҙа ла, шифалы ла. Һыу алып ҡайтҡас, ...\n20 апреля 2021 17\n19 апреля в Байназаровской сельской модельной библиотеке для учащихся 1 класса (кл.руководитель Науразбаева Л.Р.) МОБУ СОШ д.Байназарово был проведен библиотечный урок «Библиотека, книжка, я – вместе дружная семья!» . Первоклашки совершили увлекательное путешествие в мир книг: познакомились с ...\n20 апреля 2021 55


Рәсәй - тыуған илебеҙ - ЦБС МР Бурзянского района РБ\n/ Новости / Рәсәй - тыуған илебеҙ\nРәсәй – тыуған илебеҙ\n12 июнь – Рәсәй көнө. Ошо байрам көнө уңайынан китапханаларҙа төрлө саралар ойошторолды. Мәҫәлән, район үҙәк китапханаһында Иҫке Собханғол мәктәбе уҡыусылары өсөн “Рәсәй – тыуған илебеҙ” исемле патриотик сәғәт үтте. Сара дәүләт байрамы – Рәсәй көнөнә арналды. Китапханасы А. Ғәбиҙуллина байрамдың тарихы тураһында һөйләне. Артабан уҡыусылар дәүләт символикаһы, илебеҙ тарихы һәм мәҙәниәте, әҙәбиәтенә арналған викторина һорауҙарына яуап бирҙе.\nКилдеғол ауылы китапханаһында балалар өсөн “Минең илем – Рәсәй” исемле квест уйын үтте. Художество етәксеһе Билалова Д. уҡыусыларҙы байрамдың тарихы менән таныштырҙы. Артабан ҡатнашыусыларҙы Рәсәй тарихы буйынса төрлө һорауҙар менән уйын станциялары көтә ине. Еңеү өсөн командаларға нисек тә күберәк мәрәй йыйырға кәрәк. Мауыҡтырғыс сәйәхәт береһен дә битараф ҡалдырманы. Уҡыусылар ҙур ҡәнәғәтлек менән бирелгән эштәрҙе башҡарҙы, Рәсәйҙең флагын эҙләү, төҫлө ҡағыҙҙарҙан флагты теҙеп һалыу, гербты йыйыу кеүек эштәрҙе бик тиҙ башҡарып сыҡтылар. Шулай уҡ тыуған ил тураһында йырҙар, мәҡәлдәр, иҫтәлекле урындар тураһындағы һорауҙарға яуап бирҙеләр.\nЯңы Мөсәт ауыл китапханаһында, Рәсәй көнөнә арнап балалар менән “Мин Рәсәйҙе яратам” исемле байрам сараһы үтте. Китапханасы Юлбердина И.Г. байрамдың тарихына байҡау яһағандан һуң “Төп йортобоҙ Башҡортостан, ә Рәсәй – ҡалҡаныбыҙ” тигән викторина үткәрҙе. Ауыл мәҙәниәт йорто хеҙмәткәрҙәре менән берлектә, асыҡ һауала төрлө мауыҡтырғыс уйындар үткәрелде. Балалар үҙҙәренең тыуған иленә булған ихтирамын һәм һөйөүен “Минең илем – бөйөк Рәсәй” исеме менән асфальтта һүрәт эшләп сағылдырҙылар.\nӘбделмәмбәт ауылы китапханаһында “Рус түгелмен, ләкин россиянмын” исемле интеллектуаль уйын үткәрелде. Уйында ике төрлө йәштәге балалар командаһы ҡатнашты. Китапханасы Шәмиғолова Г.С. Рәсәй тарихы һәм символдары тураһында һөйләне. Художество етәксеһе Усманова Г.И. төрлө хәрәкәтле уйындар үткәрҙе. Балалар Рәсәйгә арналған һорауҙарға яуап бирҙеләр.Уйында 13 бала ҡатнашты.


Бөгөн Янғынға ҡаршы федераль хеҙмәттең Башҡортостан буйынса 22-се отрядының 32-се часы хеҙмәткәрҙәре Затон биҫтәһендәге барактарға рейд үткәрҙе\nСтатистика буйынса утҡа бәйле фажиғәләр артыуы күҙәтелә.\nУҙған быуаттың илленсе йылдарында төҙөлгән йорттарҙағы электр үткәргестәр ныҡ иҫкергән. Коммуналь фатирҙарҙа йәшәүселәрҙән берәүҙәр уны алыштырһа, икенселәр бар тип тә белмәй.\nЗатон биҫтәһендәге авария хәлендәге йорт хужаларын 2017 йыл аҙағынаса күсереү ҡаралған. Күптәр шуны көтөп инженер селтәрҙәрен төҙөкләндереүҙе кәрәк тип тапмай. Әммә рейд барышындағы тикшереүҙәр күрһәтеүенсә, ҡайһы бер фатирҙарҙа электр приборҙары шул тиклем иҫкергән, ҡыҫҡа ялғаныш сығып ут тоҡаныу ихтималлығы юғары. Былай ҙа эштән сыҡҡан сымдар замана техникаларын файҙаланғанда хәүеф тыуҙыра.\nЯнғынға ҡаршы рейд барышында байтаҡ ҡағиҙә боҙоу теркәлде.\nРейд үткәреүселәр фатир хужаларына иҫкәртеү ҡағыҙҙары таратты һәм хәүефһеҙлек буйынса инструктаж үткәрҙе.\nМахсус кейемдәгеләрҙе күреү менән ишек асмаусылар ҙа булды.\nСтатистикаға күҙ һалғанда, Өфөнөң Ленин районында йыл башынан 17 янғын осрағы теркәлгән һәм дүрт кешенең ғүмере өҙөлгән. Һандар уҙған йыл менән сағыштырғанда, артҡан. Быға бәйле, иҫкәртеү саралары дауам итәсәк.


Бабай, ҡарбуҙыңды биреп кенә тор әле!\n3 Август , 11:55\n3 августа Халыҡ-ара Ҡарбуҙ көнө билдәләнә икән. Ошо еләккә бәйле бер хәтирә иҫтә ҡалған. Себерҙән ҡайтҡан апайым менән еҙнәм күрше урыҫ ауылы Әүжәнгә аҙыҡ-түлек алырға барҙы. (Был ваҡиғаға 40 йыллап ваҡыт үткәндер). Ҡараһалар, Әбйәлил районына ҡайтырға ике балаһын эйәрткән еҙнәмдең килене попутка көтөп тора, ти. Мотоциклдың люлькаһындағы ҡарбуҙды күреп, баланың ныҡ ашағыһы килеп киткәндер инде. ”Бабай, ҡарбуҙыңды биреп кенә тор әле!”, - ти икән теге. Ҡарбуҙға бәйле һеҙ ниндәй хәлдәргә осрағанығыҙ бар? Хәтирәләрегеҙ менән уртаҡлашығыҙ!\n3 августа Халыҡ-ара Ҡарбуҙ көнө билдәләнә икән. Ошо еләккә бәйле бер хәтирә иҫтә ҡалған. Себерҙән ҡайтҡан апайым менән еҙнәм күрше урыҫ ауылы Әүжәнгә аҙыҡ-түлек алырға барҙы. (Был ваҡиғаға 40 йыллап ваҡыт үткәндер). Ҡараһалар, Әбйәлил районына ҡайтырға ике балаһын эйәрткән еҙнәмдең килене попутка көтөп тора ти. Мотоциклдың люлькаһындағы ҡарбуҙды күреп, баланың ныҡ ашағыһы килеп киткәндер инде. ”Бабай, ҡарбуҙыңды биреп кенә тор әле!”, - ти икән теге.\nҠарбуҙға бәйле һеҙ ниндәй хәлдәргә осрағанығыҙ бар? Хәтирәләрегеҙ менән уртаҡлашығыҙ!\nҠарбуҙ 90% һыуҙан торғанлыҡтан медицинала уның файҙаһы юҡ тип уйлағандар.Һуңғы йылдарҙа ғына уның файҙалы матдәләргә бай икәнлеген асыҡлағас медицинала киң ҡулланыла башлай. Ҡарбуҙды һары ауырыуы менән ауырығанада ашарға тәҡдим итәләр, бөйөр, бауыр ауыртҡанда ашарға ла файҙалы, йөрәк ауыртҡанда ла килешә, тамаҡ шешкәндә лә ҡарбуҙ ашарға тәҡдим ителә.Халыҡ медицинаһында ул һейҙек ҡыуыу өсөн файҙалы тип билдәле.Уны йыш ашағанда бөйөр таҙара, организмдан ҡом, ыуаҡ таш сыға.\nҠарбуз тирене йәшәртә, бит тиреһен яҡшырта, тирегә һығылмалы булырға булышлыҡ итә.\nКемдәр шәкәр даибеты менән ауырый уларға ҡарбуҙ ашау зарарлы.\nБөгөн байрам унайына ҡабуҙ менән үҙегеҙҙе ҡыуандырып алығыҙ.


Ташлама менән путевка ал\nБашҡортостан—Рәсәйҙә социаль туризм үҫешә башлаған беренсе төбәк. Беҙҙең пенсионерҙар һәм инвалидтар ташламалы йүнәлтмә менән шифаханаларҙа ял итә ала. Йәғни, ошо категорияға ингән граждандарға туристик путёвка алыуҙа дәүләт ярҙамы күрһәтелә. Бөгөн был йүнәлештә барыһы 210 маршрут эшләнгән. Турбаза һәм санаторийҙарҙан башҡа теплоходта йөрөү, Рәсәй ҡалаларына һәм Ҡырымда ял итеү ҙә ҡаралған.\nСоциаль тур ваҡытында ололар үҙҙәре һымаҡ ҡыҙыҡһыныуҙар, шундай уҡ ихтыяждар менән йәшәгән кешеләр менән аралаша. Сәйәхәт мәлендә туристар ысын дуҫтар таба, сәфәрҙән ҡайтҡас та улар менән аралашыуын дауам итә.\nБашҡортостанда программа 2011 йылда эшләй башланы, тәүге өс йылда унда 12 меңдән ашыу кеше ҡатнашты. Башҡортостан Хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығы мәғлүмәттәре буйынса, быйыл социаль туризмға 68 миллион һум аҡса бүленгән. Был суммаға 6 мең кеше сертификат менән тәьмин ителгән.\nНисек социаль турист булырға?\nСертификат, йәғни путевкаға ташлама (пенсионерҙарға—8 мең һум, инвалид- тарға һәм аҙ килемлеләргә—12 мең һум) алыу өсөн Республика халыҡты социаль яҡлау үҙәгенең урындағы филиалына барып ғариза яҙырға кәрәк. Сират килеп еткәс, путевка хаҡының бер өлөшөн түләүгә сертификат бирәләр. Шуның менән Башҡортостанда социаль туризмды үҫтереү программаһында ҡатнашҡан туристик фирмаға мөрәжәғәт итергә һәм социаль тур исемлегенә индерелгән маршрутҡа путевка алырға була.\nСоциаль сәйәхәткә кемде алалар?\nБашҡортостан биләмәһендә теркәлгән һәм шунда йәшәүсе, ҡартлыҡ буйынса хеҙмәт пенсияһын алыусы 60 йәшкә еткән ирҙәр һәм 55 йәшен тултырған ҡатын-ҡыҙ, инвалид тип табылған граждандар, балаларҙың һәм коляска ярҙамында йөрөүселәрҙең оҙатыусылары ҡатнаша ала.\nТуристик путевка алыу буйынса ғаризалар Хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығының район һәм ҡалаларҙағы бүлексәләрендә ҡабул ителә. Fариза менән бергә түбәндәге документтарҙың күсермәһе талап ителә: паспорт; пенсия кенәгәһе таныҡлығы (пенсионерҙар өсөн); инвалидлыҡты раҫлаған белешмәләр.\nКоляскалағы инвалидтар һәм инвалид балалар ғаризала оҙатып йөрөтөүсеһенең исемен күрһәтергә, уның паспортының күсермәһен тапшырырға тейеш.\nТуристик путевкалар муниципаль берәмектә йәшәүсе пенсионерҙар һәм инвалидтар һанына ҡарап бүленә. Путевка алыуға ғаризаны йәшәү урыны буйынса Хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығының территориаль органдары ҡабул итә. Сибай ҡалаһында был эш Республика халыҡты социаль яҡлау үҙәге филиалы иңенә һалынған.\n90 кеше ял иткән\nӘлеге көндә Республика халыҡты социаль яҡлау үҙәгенең Сибай филиалында социаль турист булырға теләгән 1504 кеше сиратта тора. Филиалдың социаль ярҙам күрһәтеү, торлаҡ-коммуналь түләүҙәр буйынса бүлек начальнигы Венера Fәзиз ҡыҙы Fүмәрова белдереүенсә, Республика Хөкүмәте ҡарарына ярашлы, 2012-2016 йылдарға иҫәпләнгән «Башҡортостанда эске һәм ситтән килгән туризмды үҫтереү» айырым маҡсатлы оҙайлы программаһына үҙгәрештәр индерелгән.\n—Был ярҙамсы программаның төп айырмаһы шунда: социаль туризмда ҡатнашыусыларға элеккесә юллама түгел, ә исемле сертификат тапшырыла. Бынан ары улар туристик ойошмаға үҙаллы мөрәжәғәт итеп, билдәләнгән йүнәлештәге социаль турҙы һайлай ала,—ти бүлек начальнигы Венера Fүмәрова.—Шулай уҡ аҙ тәьмин ителгән пенсионерҙар һәм инвалидтар өсөн квота билдәләнә. Исемле сертификаттың хаҡы 12 мең һумдан артмаҫҡа тейеш. Коляскалы инвалидтар, инвалид балалар өсөн юллама һаны буйынса квота бар. Сертификаттарҙың хаҡы—12 мең һум. Киләсәктә бындай квоталарҙы арттырыу ҡарала. Ярҙамсы программала бүтәндәр өсөн, социаль тур йүнәлешенә ҡарамай, бер юлламаға 8 мең һум иҫәбенән исемле сертификат бирелә. Әйткәндәй, сертификат ҡиммәтле ҡағыҙ түгел, уны икенсе кешегә тапшырып булмай.\nРеспубликала программа эшләй башлағандан алып ҡалабыҙҙан 84 оло кеше төрлө шифахаларҙа ял иткән. Мөмкинлеге сикләнгән 3 бала һәм уларҙың ата-әсәләре лә ял итеүгә сертификат алыуға өлгәшкән. Социаль туризм программаһында ҡатнашыу-сыларҙың күбеһе урындағы шифаханаларҙа ял итеүҙе күп күргән. Шулай уҡ 3 кеше Ҡырымға барып ҡайтҡан, Рәсәй санаторийҙарына өҫтөнлөк биреүселәр ҙә бар.\nСибай ҡалаһында йәшәүсе 74 йәшлек Неля Гавриловна Симонова социаль туризм буйынса сертификат алғас, Яҡтыкүл биләмәһендә урынлашҡан «Юбилейный» шифаханаһын һайлаған. Берҙән, был төбәк яҡын, икенсенән, шифаханала хеҙмәтләндереүҙең юғары кимәлдә булыуы хаҡында хәбәрҙар булған. Бында Башҡортостандан ғына түгел, Ҡурған, Силәбе, Свердловск өлкәләренән дә социаль туристар бик күп булған.\n—Программа тормошҡа ашырыла башлағас та уға ҡушылғайным. Магнитогорск ҡалаһының ошо шифаханаһы күңелемә ятты,—ти Неля Гавриловна.—Дауалау процедуралары күп, күңел асыу саралары ла уҙғарылып тора, ғөмүмән, яҡташым С.М.Байназарова менән рәхәтләнеп ял итеп ҡайттыҡ. Хөкүмәтебеҙгә рәхмәт, бындай ярҙам оло, сәләмәтлектәре ҡаҡшаған кешеләр өсөн бик урынлы.\nБашҡортостан буйынса сәйәхәт итеүселәргә путевка хаҡының—70 (әммә 11 800 һумдан артмай), Рәсәй төбәктәре буйынса маршрутты һайлаусыларға—50 (8 428 һумдан артыҡ түгел), сит илгә юлланыусыларға 30 проценты (5 057 һумға тиклем) сертификат рәүешендә бирелә. Коляскалағы инвалидтар, инвалид балалар һәм уларҙы оҙатып йөрөүселәр өсөн, ҡайҙа барыуҙарына ҡарамаҫтан, 70 процент ташлама ҡаралған, әммә ул 11 800 һумдан ашмай.


Сәләмәтлек дәресе - Bash.News\nСәләмәтлек дәресе https://bash.news/news/86130_slmtlek_drese/?lang=bash\nРеспублика стоматология поликлиникаһы белгестәре бөгөн Рәми Ғарипов исемендәге гимназия-интернатта уҡыусы малай-ҡыҙҙарҙы ҡабул итте. Тик дауаханала түгел, ә белем усағы биләмәһендә. Күсмә стоматология махсус йыһазландырылған ПАЗ автобусында урында юғары сифатлы медицина ярҙамы күрһәтеү мөмкинлегенә эйә.\nТеш табиптарына гимназияның йөҙҙән ашыу уҡыусыһы мөрәжәғәт итте. Акция буйынса дауалау бушлай күрһәтелә. Күсмә комплекста стоматология ауырыуҙарын кисектереү һәм профилактикалау өсөн бөтә шарттар булдырылған, заманса ҡорамалдар етәрлек. Әгәр ҙә быға тиклем табиптар башлыса республиканың алыҫ төбәктәренә сыҡһа, хәҙер ҡалала йәшәүселәр ҙә был уңайлыҡ менән ҡуллана ала.\nИлүзә Асҡарова, табип-педиатр: “Теш һыҙлауы буйынса мәктәп уҡыусылары мөрәжәғәт итә. Шуға ла 10-14 декабрь беҙҙең мәктәп эргәһендә эшләгән күсмә стоматология бик уңайлы, балаларға ғына түгел, уларҙың ата-әсәләренә лә”.\nГөлшат Исламғолова, Р. Ғарипов исемендәге 1-се Башҡорт республика гимназия-интернаты уҡыусыһы: “Беҙҙең синыфта 19 уҡыусы. Уларҙың барыһының да теше һыҙламаһа ла, барып күренде. Сөнки профилактика өсөн алдан күренеү яҡшыраҡ”.\nБынан тыш республика стоматология поликлинникаһы табиптары гимназияның медицина үҙәге менән берлектә "Сәләмәтлек" дәресе лә үткәрә. Унда малай-ҡыҙҙарға гигиена ҡағиҙәләрен үтәүҙең кеше һаулығына йоғонтоһо, профилактика саралары тураһында һүҙ бара.\nИшембай бала табыу йортонда ремонт аҙағына яҡынлаша\n23:29, 12 дек


Бөйөк Еңеүҙең 70 йыллығы айҡанлы байрамдар ил буйынса гөрләп үтте\nАйырыуса «Үлемһеҙ полк» акцияһы халыҡты күпләп йәлеп итте. Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашҡан атай-олатайҙарының фотоһүрәттәрен тотҡан колонналар республиканың һәр ауыл-ҡалаһында үтте. Илебеҙҙе фашист илбаҫарҙарынан азат иткән уҙамандар онотолорға тейеш түгел. Башҡортостан юлдаш телевидениеһы ветерандар тураһында сюжеттар циклын дауам итә. Сираттағы геройыбыҙ 1945 йылда Мәскәүҙә үткән парадта ҡатнашыусы Әхмәҙулла Мырҙагилдин.\n9-сы тиҫтәһен ҡыуыусы ветеран ҡул ҡаушырып ултырырға ярамай. Фатир балконында хатта, бәләкәй генә оҫтаханаһы ла бар уның. Әхмәҙулла Мырҙагилдин һуғыштан һуң оҙаҡ йылдар хеҙмәт дәресенән уҡыта. Яугир әле лә йыш ҡына станогын эшләтеп ала. Атай йәшерәк булған саҡта гараж тулы тимер-томор була торғайны тип хәтерләй улы.\nӘсхәт Мырҙагилдин, Әхмәҙулла Мырҙагилдиндың улы: «Атайымдың ҡулынан килмәгән эше юҡ. Сәғәтенә тиклем йүнәтә торғайны. Беҙҙе лә күп һөнәрҙәргә өйрәтте. Шөғөлөн әле ла ташламай, берәй нәмәгә тотонһа, күңелен һалып тотона».\nФронтта ла Әхмәҙулла Ғариф улы техника менән эш итә. Пехота составында Украинала яраланғас, ул Һарытауға танкистар мәктәбенә ебәрелә. Еңеү яҙын ул ҡеүәтле Т 34-тә ҡаршылай. Ә инде оҙаҡламай тәүге парадта ҡатнашырға саҡыралар.\nПарадта яҡташыбыҙ Ҡантимеров дивизияһы составында үтә, ул танк командиры була. Әлбиттә, мөһим сараға Ҡыҙыл Армия һалдаттары башта ентекле әҙерлек үтә. Танктарға махсус көҙгөләр ҡуйып, тигеҙ сафта барырға өйрәндек, тип хәтерләй ветеран.\nТормош иптәше Нурия Сәхиулла ҡыҙы менән Әхмәҙулла Мырҙагилдин өс ул үҫтерә. Ветеран хәҙер инде ейән-ейәнсәрҙәренә ҡатыны менән танышыу һәм ҡауышыу тарихын һөйләй. Һәм оло йәштә булыуына ҡарамаҫтан, уҙаман бер ҙә бирешергә уйламай, шулай уҡ тормошто һөйә, шаяртырға ярата.


Улар башҡалар ял итһен өсөн эшләй - Bash.News\nПремьера на БСТ! Г.Исхаки И это жизнь? Спектакль ТГАТД им.Г.Камала\nУлар башҡалар ял итһен өсөн эшләй\nУлар башҡалар ял итһен өсөн эшләй https://bash.news/news/87610_ular_bashalar_yal_iten_sn_eshlj\n08 ғин 2019, 21:18\nҠар көрәүселәр, медицина хеҙмәткәрҙәре, ҡотҡарыусылар... Был исемлеккә ингән һөнәр эйәләрен бик оҙаҡ һанарға мөмкин. Яңы йыл төнөн байрам табыны артында түгел, хеҙмәт урынында ҡаршы алыусылар, тыныс йәшәү шарттары тыуҙырырға ярҙам итеүселәр турһында беҙҙең сайтта уҡығыҙ.\nУл тегеү машинаһын көрәккә алыштырған. Текелдәп кейем тегеп ултырған Лира Наил ҡыҙы бишенсе йыл ирҙәр менән бер рәттән ҡар көрәй. Ул республиканың иң яҡшы урам һепереүсеһе исеменә лайыҡ булған. Бер үҙе өс кеше өсөн эшләй. Сөнки Киров районынынң 62-се торлаҡ идаралығында 340 урам һепереүсе урынына 132 кеше ҡала урамдарын тәртиптә тота.\nЛира Ғәлишина, Өфөнөң Киров районы 62-се торлаҡ хужалығы идаралығы хеҙмәткәре: “Кешеләргә йөрөргә кәрәк бит, көн дә таҙартып торҙоҡ. Уларға ла яҡшы, беҙгә лә. Фитнес булды беҙгә”.\nЭш иртәнге биштә үк башлана. Был хеҙмәттәгеләргә каникул, байрам төшөнсәһе лә юҡ.\nРәшит Шәрипов, Өфөнөң Киров районы 62-се торлаҡ хужалығы идаралығы бүлеге етәксеһе: “Байрамда көн һайын 23 техника ҡар көрәргә сыҡты. Урам йыйыштырыусылар таңғы алтынан эшләне”.\n15 йәшлек Артур ҙа каникулда ял итеп өлгөрмәгән. Шорт трек буйынса зона ярыштары еңеүсеһен һырғалаҡтан тура дауахана койкаһына илткәндәр. Егетте бергә шыуған тиҫтерҙәре яңылыш йәрәхәтләгән. Баш ҡаланың 17-се балалар дауаханаһының ишектәре тәүлек әйләнәһенә ябылмай. Яңы йыл һәм Раштыуа байрамдары ваҡытында бында сәләмәтлегенә зарланған 570 бала ҡабул ителгән. Уҙған йылдар менән сағыштырғанда, бер сама.\nРауил Ғәфүров, Өфөнөң 17-се ҡала балалар дауаханаһы баш табибы урынбаҫары: “Ҡышҡы уйындар ваҡытында йәрәхәтләнеп килеүселәр күп, шулай уҡ йыш ҡына сабыйҙарҙың байрам табынынан һуң ашҡаҙаны ауырта, шундай мөрәжәғәттәр ҙә байтаҡ”.\nЯнғын һүндереүселәр өсөн дә ғинуар башы ҡыҙыу мәл. 22-се янғынға ҡаршы отряд бүлеге хеҙмәткәрҙәрен һигеҙ көн эсендә 213 тапҡыр саҡыртҡандар. Етмештән ашыу кешенең ғүмере һәм матди байлығы һаҡлап ҡалынған. Янғын тип ялған саҡырыуҙар ҙа илленән ашып киткән\n112 хеҙмәтенә ашығыс медицина ярҙамы, полиция, торлаҡ-коммуналь һорауҙары менән шылтыраталар. 15 оператор тәүлегенә алты мең тирәһе кеше менән һөйләшеп, электрон карта тултырып, уны тейешле ҡала-районға ебәреп өлгөрә. Баш ҡалалағы был Берҙәм хеҙмәт үҙәге былтыр йәйҙән алып эш башланы. Шылтыратыуҙар минут һайын.\nРәфис Мөхәмәтйәнов, "Хәүефһеҙ төбәк" үҙәге етәксеһе: “30 декабрҙән 8 ғинуарға тиклем 112 телефон һаны буйынса 60 мең 667 тапҡыр “Ашығыс ярҙам”ды саҡырғандар”.\nӘлбиттә, был әле ял итмәүселәрҙең бер өлөшө генә. Байрамдар тыныс шарттарҙа үтһен өсөн көс һалыусылар даирәһе киң. Ҡотҡарыусылар билдәләүенсә, Магнитогорскиҙағы шартлауҙан һуң газ хеҙмәткәрҙәренә борсолоу белдереп шылтыратыу илле процентҡа артҡан.\nӨфөнөң ЭКСПО-күргәҙмәләр майҙанында төбәктә ҙур ихтыяж булған һөнәрҙәр фестивале үтә\n23:47, 17 сен\nЕвропа мираҫы көндәре сиктәрендә Бөрйән районында экологик өмә үтте\n21:13, 17 сен\nӨфөлә “Рәсәй-минең тарих” паркында археология миҙгеленә йомғаҡ яһалды\n16:13, 17 сен\nАғиҙел ҡалаһында “Инцидент” системаһы ярҙамында балалар майҙансығы яңыртыла\n15:30, 17 сен\nБашҡортостанда халыҡ иҫәбен алыуға әҙерлек бара\n15:00, 17 сен