“Ижад итәм башҡорт телендә, илһам алам тыуған еремдән”\n6 Февраль 2020, 19:45\nОшондай исем аҫтында бер түгел, өс китаптың исем туйы үтте район мәҙәниәт йортонда. Уларҙың авторҙары – беҙҙең яҡташтар: Рәсәй Президенты Гранты еңеүсеһе, Башҡортостан Республикаһының мәғариф отличнигы, өс бала әсәһе, Башҡортостан Яҙыусылар берлеге, Башҡортостан һәм Рәсәй Журналистар берлеге ағзаһы, биш – “Ҡая сәскәһе”, “Атай кеүек булам мин”, “Артылғанда быуат түбәләрен”, “Һандыҡ төптәрендә" һәм “Иҙел ҡыҙы” балалар өсөн китаптар авторы Земфира Хәкимйән ҡыҙы Аҡбутина, шағирә, журналист, 2018 йылда "Йыл журналисы" исемен яулаған, 2019 йылда "Ҡурай даны" беренсе милли премияһына лайыҡ булған ике йөҙҙән артыҡ йырҙарға һүҙҙәр яҙған, "Тик һөйөүҙән тора йөрәгем" исемле шиғырҙар йыйынтығы авторы Гөлнур Вил ҡыҙы Ҡыуатова һәм Үтәғол ауылында оҙаҡ йылдар – уҡытыусы, әлеге көндә ауыл хакимиәте башлығы булып эшләгән әүҙем ижадсы, Башҡортостан Яҙыусылар берлеге ағзаһы, республика матбуғатында баҫылған хикәйәләре һәм «Ҡара этап» романы аша күптәргә билдәле Сабит Мағаз улы Фазлыев. Сараның 2020 йыл – Башҡорт теле йылын асыуға арналыуы ла үҙе бер оло мәртәбәгә лайыҡ.\nЯңы китап донъя күреүе – яңы тыуған сабый менән бер. Сөнки, ижад емеше булараҡ, уны көтөп алаһың, өмөттәр бағлайһың. Ә уй-хыялдарыңдың тормошҡа ашыуы иһә ысын мәғәнәһендә һине бәхетле итә.\nИжадҡа төрлө кеше төрлө осорҙа килә. Мәҫәлән, Земфира Аҡбутина (Яубаҫарова) мәктәптә уҡыған саҡта уҡ яҙыша башлай, балалар һәм үҫмерҙәр гәзитендә шиғырҙары, мәҡәләләре баҫылып тора, Сабит Фазлыев (йәки ауылдаштары уны Илнур исеме менән белә, кисәлә лә шул турала әйтеп үттеләр) йәштән хикәйәләр яҙа, тик матбуғат биттәрендә баҫтырырға ҡыймай, ә Гөлнур Вил ҡыҙы ижады тураһында былай ти: “Әҙәбиәткә сағыштырмаса һуң килеп керһәм дә, ижадҡа ынтылыш бала саҡтан уҡ булды. Өй тулы китап, гәзит-журнал, унан ҡалһа, ауылға килгән һәр концерт-спектаклде ҡалдырмай ҡараныҡ. Тәүге шиғырҙар 30 йәш тулып үткәс яҙылды. Уларҙың гәзит-журналдарҙа баҫтырыу тураһында уйламаным.”\nБөрйән районы Тимер ауылында тыуып, Иҫке Монасип урта мәктәбен, Башҡорт дәүләт педагогия институтын тамамлап, Өфөләге 1-се һанлы балалар йортонда хеҙмәт юлын башлап, “Ленинсы”, “Йәшлек” гәзиттәре редакцияларында эшләп киткән, хәҙерге көндә Ибрай ауылында уҡыусыларға башҡорт телен һәм әҙәбиәтенән белем биреүсе Земфира Хәкимйән ҡыҙы ымһындырғыс әҙәбиәт, шиғриәт илендә үҙе генә яңғыҙ йәшәмәй, ә уҡыусыларына, балаларына ла ижад уты тоҡандырырға ярҙам итә. Уның 2018 йылдың аҙағында З. Биишева исемендәге "Китап" нәшриәтендә баҫылып сыҡҡан “Иҙел ҡыҙы” китабы буйынса уҡыусылары ошо әҫәрҙән өҙөк тәҡдим итте, шиғырҙарын ятҡа һөйләне.\nКилен булып төшкән ерендә Земфира апай хәҙер инде үҙ кеше, уны үҙенең икенсе тыуған ере итеп, ҡолас ташлап хеҙмәт итә, балалар тәрбиәләп, ижад донъяһына сумып йәшәй. Абруйлы уҡытыусы тураһында урындағы хакимиәт башлығы Шәһит Ҡолмөхәмәтов тик яҡшы яҡтан һөйләп китте, ә ибрайҙарҙың “Һүрәм” халыҡ фольклор ансамбле таҡмаҡтар бүләк итте. Сараға Земфира Хәкийән ҡыҙының тыуған яҡ сәләмдәрен бер туған апалары – юғары категориялы башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы Зилә Хәйбуллина, Әтек мәктәбендә утыҙ йылдан ашыу ашнаҡсы булып эшләүсе Зәмиә Ямғурсина, бер туған ҡустыһы Иҫке Собханғол мәктәбендә техник-программист булып эшләүсе Хәлит Яубаҫаров һәм уның тормош иптәше, башланғыс кластар уҡытыусыһы Светлана Яубаҫарова алып килгән. Килене Светлана беҙҙең райондың Өмбәт ауылы ҡыҙы булып сыҡты. “Элек 5-6 сәғәт үткән юлды, көн буранлап торһа ла, 3,5 сәғәттә елдереп килеп еттек. Туғаныбыҙ беҙгә өлгө булып тора, уның менән ғорурланабыҙ”, – тип уға киләсәктә лә уңыштар ғына теләнеләр.\nӘлеге ваҡытта республикала ғына түгел, унан ситтә йәшәүселәрҙе лә үҙенең матур, эстәлекле шиғырҙары менән ҡыуандырған, үҙенең дворяндар нәҫеленән булыуына һәм Ейәнсура районында тыуыуына ғорурлыҡ тойғолары йөрөткән, Гөлнур Вил улы Юлдаш ауылында тыуып үҫеп, тыуған ауылы мәктәбендә, аҙаҡтан Ейәнсура башҡорт гимназияһында белем ала. Өфө китапхана техникумын, ситтән тороп Силәбе дәүләт сәнғәт һәм мәҙәниәт академияһын тамамлай. Хеҙмәт юлын тыуған ауылындағы китапханала башлай. “Бәйләнештә” сайтында ижадын тәҡдим итер өсөн “Гөл һағышы – нурлы күңел” тип аталған төркөм асырға ҡарар итә. Төркөмдә уның шиғырҙарын күреп, композиторҙар, йырсылар йыр текстары һорап мөрәжәғәт итә башлай. Һәм бөгөн Гөлнур Ҡыуатова иллеләп композитор менән хеҙмәттәшлек итә. Йыр авторы булараҡ, “Йәшлек-шоу”, “Ҡош юлы”, “Гәлсәр һандуғас” фестивалдәрендә һәм “Юлдаш” радиоһында махсус дипломдар менән бүләкләнгән. Беҙҙең район мәҙәниәт йорто солисткаһы Хәлиҙә Ҡолшәрипова “Юлдаш йыры -2017” бәйгеһендә уның шиғырына яҙылған йырҙы башҡарып дипломант булды. Көйөн И.Атанов яҙған “Китһәң әгәр” йырын Хәлиҙә апай сәхнәнән яңғыратты. Шиғриәт донъяһына ныҡлы баҫҡан Гөлнур Ҡыуатова бынан теүәл биш йыл элек уйламаған ерҙән журналист булып китә. “Минең ижади потенциалымды тойоп, эшләй алырыма ышанып, үҙ ҡанаты аҫтына эшкә саҡырған "Йәшлек" гәзитенең баш мөхәррире, яҡташым Артур Хәсән улы Дәүләтбәковҡа рәхмәтлемен. Сөнки ул мәлдә үҙемде был һөнәрҙә бөтөнләй күҙ алдына килтерә алмай инем”, – тип хәтерләй Гөлнур Вил ҡыҙы.\nАбзан ауылы биләмәһе башлығы, ауылдашы Нурғәле Бикбулатов шағирәбеҙгә яҡташтары сәләмен еткерҙе. Ә райондашыбыҙ, Башҡортостан Журналистар берлеге етәксеһе Артур Хәсән улының сарала ҡатнашыуы уның мәртәбәһен күтәреп ебәрҙе. Ул Гөлнур Вил ҡыҙының талантлы шағирә генә түгел, уҡымлы ла, фәһемле лә мәҡәләләр авторы икәнен һыҙыҡ өҫтөнә алды. Шулай уҡ ейәнсураларҙы районда башҡорт телендә сыҡҡан берҙән-бер баҫма – “Ейәнсура таңдары”на яҙылырға саҡырҙы.\nСабит Мағаз улы дәртле, берҙәм халҡы йәшәгән Иҙәш ауылында тыуған. Үтәғол урта мәктәбен, Ырымбур ҡалаһында һөнәрселәр училищеһын тамамлағас, Совет Армияһы сафында хеҙмәт итә. Байтаҡ йылдар Салауат исемендәге колхозда водитель булып эшләй һәм 32 йәшендә юғары уҡыу йортона инеп, белемле, киң даирәле яҙыусы булырға маҡсат ҡуя һәм хикәйәләрен төрлө баҫмаларға тәҡдим итә башлай. “Романымды “Ағиҙел”гә илткәс, Сабир Шәрипов: “Нимә, әҙәбиәткә романы менән килеп ингән Яныбай Хамматов булып ҡыланаһың, тәүҙә хикәйә яҙып күрһәт,”– тигәс, күптән ятҡан ”Бонапарт ишеткән оран” хикәйәһен ебәреп тә өлгөрҙөм, аҙна-ун көндән баҫылды ла”, – тип хәтерләй хәҙер Сабит Мағаз улы.\nКүптәр, моғайын, уның “Ҡара этап” романының “Ағиҙел”дә баҫылыуын ай һайын көтөп алғандыр. Ә инде китап булып сыҡҡас, ул ҡулдан ҡулға йөрөп уҡылды, һатыуға сығарылғандары тиҙ арала һатылып бөттө. Яҙыусының ауылдашы, яҙыусы, журналист, тəржемəсе, Башҡортостан Яҙыусылар союзы һәм Рәсәй Журналистар союзы ағзаһы, БР-ҙың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре, Р.Ғарипов исемендәге премия лауреаты Гөлсирә Ғиззәтуллина-Ғайсарова сығышынан: “Илнурҙың романын иң беренселәрҙән булып мин уҡып сыҡтым. Илнур район һабантуйында ҡулъяҙманы миңә тапшырҙы. Ярар, уҡырмын тип кенә алып ҡалдым. Өҫтәлдә уҡылмай байтаҡ ятты. Хәҙер ауылға байрамға саҡырғайнылар, миңә бит яуап бирергә кәрәк. Аштың тәмен белер өсөн бер ҡаҙан ашты ашап бөтөргә кәрәкмәй, тигәндәй, кис, сәғәт ундарҙа, баштағы ун битен уҡыһаң, уның ниндәй буласағын күҙаллайһың, тип кенә башлағайным, уҡып бөткәндә иртәнге 6 ине. Бер тынала уҡып сыҡтым, хатта бер нимә лә өҫтәргә лә кәрәкмәй, бер артыҡ ере юҡ. 12 йыл ижад ителгән әҫәр китап булып сыҡҡас, Илнурбер данаһын миңә бүләк итте. Иҙәштә уны берәү уҡыйым тип кенә һорап алғайны, хәҙер китаптың ҡайҙа икәнен дә белмәйем. Кешеләр яратып уҡығас, тимәк, Илнур халыҡ телендә яҙған”, – тип, кеше ниндәй генә сит ерҙәрҙә булһа ла, уның әсә һөтө менән һеңдерелгән теле, ҡасан да бер булһа килеп сыға, туған тел онотолмай бит ул, тип, китаптарының исем туйын үткәргән ижадсыларҙың һәр береһенә уңыштар теләне.\nҮтәғол ауыл һәүәҫкәрҙәре сәхнәләштергән “Ҡара этап”тан өҙөк тамашасыларҙы тетрәндерҙе, күҙҙәрҙән үҙенән-үҙе йәш ялтыраны.\nЗ. Биишева исемендәге “Китап” нәшриәте директоры, Башҡортостандың атҡаҙанған матбуғат һәм киң мәғлүмәт хеҙмәткәре Илһам Миңлеғәле улы Йәндәүләтов тә килде был мәртәбәле сараға. “Артур Хәсән улы шул тиклем баҫалҡы кеше, районкаға яҙылырға саҡыра, ә үҙенең баҫмаһына юҡ. Телебеҙҙе яҡлау һәм һаҡлау маҡсатында, мин дә “Ейәнсура таңдары” менән бер рәттән, “Йәшлек”кә лә яҙылырға саҡырам. Ә ижадсыларға килгәндә, әле сәхнә түрен биләгән яҙыусыларҙың китаптары бик үтемле булды, улар сыҡҡан ыңғайы уҡ һатылып бөттө”, – тип бөгөнгө кисәнең сәбәпселәренең ижадтарына юғары баһа бирҙе.\nСараны ойоштороп, башлап йөрөүсе “Ейәнсура таңдары” гәзите мөхәррире Фариза Сәфәрғәлина, гәзиттең ижтимағи-сәйәси бүлеге мөдире Әлмира Әйүпова, хәбәрсе Айгөл Ҡылысбаева яҙыусыларға Рәхмәт хаттары, районканың 2019 йылғы лауреаты Земфира Хәкимйән ҡыҙына грамота һәм иҫтәлекле бүләк тапшырҙы. Һәм Башҡорт теле йылы уңайынан үткәреләсәк бәйгеләрҙә ҡатнашырға саҡырҙылар.\nЗемфира Хәкимйән ҡыҙы тамашасылар араһында “Иҙел ҡыҙы” повесы буйынса һорауҙарға яуаптар үткәрҙе, дөрөҫ яуап биргәндәр уның автографы менән китабын алып ҡыуанды.\nБер тынала үтеп киткән был сараны район мәҙәниәт йорто директоры Альфред Ваһапов, күмәк саралар режиссеры Фәйрүзә Хәсәнова әҙерләне һәм шундай йылылыҡ менән алып барҙы. Кисә буйына З. Аҡбутина һәм Г. Ҡыуатова һүҙҙәренә яҙылған дәртле лә, моңло ла йырҙарҙы йырсылар Х.Ҡолшәрипова, В. Мәүлетов, Ф. Юлсанов һәм Баймаҡ ҡунағы Д.Мөхәмәтйәрова сәхнә түренән яңғыратты.\nИлһөйәр, телһөйәрҙәр өсөн ине сара. Был кисәгә әҙәбиәткә, телгә битараф булмағандар килде. Килде, һәм ижадсылар, күренекле яҙыусылар менән аралашыуҙан йәм табып, байтаҡҡа етерлек илһам алып таралышты.


Инфоурок / Начальные классы / Конспекты / Сценарий "Мин уҡыусы булдым"\nМин уҡыусы булдым.\n1-се уҡыусы Тышта ап-аҡ ҡар яуғанда\nБеҙ йыйылдыҡ байрамға\nБеҙҙең шатлыҡ ңскә һыймай\nҺеҙгә нисек һөйләргә?\n2-се уҡыусы Беҙҙә бөгөн ҙур байрам\nОло шатлыҡ тантана\nБөтәһе бергә: Беҙ инде ҙур үҫтек\nМәктәпкә лә килдек.\nУҡытыусы: Ҡояш ҡалҡа таң менән\nБашлана байрам йыр менән!\n(йыр Шаян ҡыҙҙар)\nУҡытыусы: Хәйерле көн уҡыусылар, уҡытыусылар, хөрмәтле ата-әсәләр! Бөгөн беҙҙә беренсе классҡа бағышлау байрамы. Һеҙ I сирек инде мәктәп, уҡытыусылар, дәреслектәр менән таныштығыҙ, парта артында дөрөҫ ултырырға өйрәндегеҙ, тәнәфестә ял иттегеҙ, ҡыңғырау тауышына дәрестәргә индееҙ.\nә хәҙер һүҙҙе уҡыусыларҙың үҙҙәренә бирәйек.\n3-сө уҡыусы Посмотрите вы на нас\n4- уҡыусы Беҙ бит әле быйыл ғына\nМәктәпкә тиеп килдек\nБик күп нәмәләр белергә\nУҡырға һәм һанарға.\n5-се уҡыусы Хәрефтәр ҙә өйрәнәбеҙ\nҺүҙҙәр теҙеп уҡыйбыҙ\nБер ҡасан да туймайбыҙ.\nУҡытыусы: Балалар! Һеҙгә уҡыусы булыу оҡшаймы?Мин дә шулай тип уйлайым. Сөнки һеҙ тәүге көндән үк бөхтә кейенеп, дәрестәргә әҙерләнеп йөрөнөгөҙ. Уҡыусы булыуығыҙ әллә ҡайҙан күренеп тора.\nә хәҙер тикшерәйек әле,һеҙ нисек портфелде йыйырға өйрәндегеҙ\n(уйын «Портфелде йый»)\nУҡытыусы: Афарин! Ысын уҡысы булыу өсөн портфелде генә дөрөҫ йыя белеү етмәй, тағы ла дәрескә һуңламай, әҙерләнеп йөрөргә кәрәк.\nЙыр «Все новое у нас»\nУҡытыусы: Беҙ уҡыусы булырға әҙербеҙме, үҙебеҙҙе тикшереп ҡарайыҡ. Беҙҙең класс портфелендә лә төрлө эштәр әҙерләнгәнконверт бар. Ҡарайыҡмы?\nКонверт № 1 Был эште кем ебәргәнен белер өсөн йомаҡ сисергә кәрәк.\n- Айболит һеҙгә эштәр ебәргән икән.(конвертта эштәр)\n- Буратино һеҙгә математиканан эштәр ебәргән икән.(конвертта эштәр)\nӘсәй уйынсыҡтар алған\nАлһыуға ул биргә шар\nИлсур улына барабан\nГөлназ ҡыҙына диван\nҺанағыҙ әле дуҫтар,\nКүпме уйынсыҡ булған?\nЕте малай урамға\nСыҡты футбол уйнарға\nөсәү килде тағын да\nИҫәплә һин барыһын да.\nАйҙар китте урманға\nТәмле еләк йыйырға\nБына ун еләк тапты\nБишәүһен ауыҙына ҡапты\nНисәүе ҡалыр силәктә?\nЭш эшләгәндән һуң арып, беҙ әҙерәк ял итеп алабыҙ. Беҙҙең яратҡан дуҫыбыҙ нимә?(уйын)\nУйын «Был мин, был мин, был минең дуҫтарым».Әгәр ҙә килешмәһәгеҙ ҡул сабабыҙ.\n- кем һәр көн иртә менән ҡыуанып мәктәпкә килә?\n-Кем һәр саҡ китап,дәфтәрен тәртиптә һәр саҡ тота?\n- Кемдең ҡолағы бысыраҡ, шалҡан сәсһәң тишерлек?\n- Кем һәр көн дә дәрескә гел һуңға ҡалып килә?\n- Кем өйгә бирелгән эште, гел бишкә эшләп килә?\n-Кемдең йөҙө бик көләс, кемдәр спортты ярата?\n- Кем бейей, йырлай белә, әйтеп бирегеҙ миңә?\nБалалар, беҙгә бирелгән эштәрҙең барыһын да үтәй алдыҡ. Һеҙҙе ысын ыҡыусылар тип әйтергә мөмкин.\n6-сы уҡыусы: Яҙырға ла өйрәнәбеҙ\nРучканы тотоп ҡулға\nХәрефтәрҙе теҙәбеҙ беҙ\nТигеҙ, тура юлдарға\n7 се уҡыусы Хыялдар беҙҙең ҡанатлы\nХыялдар шундай матур\nКиләсәктә барыбыҙ ҙа\n8-се уҡыусы Миҫал, мәсьәләләрҙе\nСисеү юлын эҙләрбеҙ,\nБишле менән биҙәрбеҙ\n9-сы уҡыусы Мин Рамазан – бер генә\nЯратам күп уҡырға\nТаҙа, матур яҙырға.\n10-сы уҡыусы Русса дөрөҫ, матур һөйләйем\nМатур-матур һүҙҙәр өҫтәп\n11-се уҡыусы Апайымдан ҡалышмайым тип\nТырышам бар көсөмә\nТәртипле бул, күпте бел тип\nМаҡсат ҡуйҙым үҙемә.\n12-се уҡыусы Иртә менән торам да\nЙыуынам һәм кейенәм\nАҙаҡ мәктәпкә барып\nАлып ҡайтам бишлеләр.\nУҡытыусы: Һүҙ ҡотлау өсөн мәктәп директорына бирелә.\nЙыр «Урман оркестры»\nҺүҙ ҡотлау өсөн ата-әсәләргә бирелә.\nУҡытыусы: Трудно детей своих воспитать.\nНомер материала: ДБ-029683


Башҡортостанда йәшәүселәр полиция хеҙмәткәренә ҡул күтәргәне өсөн яуаплылыҡҡа тарттырылды\nСалауат ҡалаһы суды 39 һәм 24 йәшлек ирҙәргә, шулай уҡ улар менән бергә ял иткән 20 йәшлек ҡыҙға ҡарата хөкөм ҡарары сығарҙы. Власть вәкилен битәрләген компания ҡылған ҡылыҡтары өсөн ғәйепле тип танылды. Низағ башлаусы дүрт йыл да өс айға иркенән мәхрүм ителде. Уның ике әшнәһе 8 ай дауамында холоҡ төҙәтеү эштәрен башҡарасаҡ. Иҫегеҙгә төшөрбеҙ, күңелһеҙ ваҡиға быйыл яҙ Салауат ҡалаһында теркәлде.


Бөгөн илдә Бөтә Рәсәй ауыл хужалығы иҫәбен алыу кампанияһы тамамланды\nАй ярым дауам иткән сара «Ауыл тәртиптә - ил ниғмәттә» исеме аҫтында үтте. Статистика мәғлүмәттәре буйынса, ауыл хужалығы ойошмаларынан иҫәп алыу 92, крәҫтиән-фермер хужалыҡтарынан 85 процентҡа үтәлгән. Шулай уҡ шәхси эшҡыуарҙарҙың 78, ауыл биләмәләрендә йәшәүсе халыҡтың 96 проценты иҫәп алыуға йәлеп ителгән.\n«Ауыл тәртиптә - ил ниғмәттә» исеме аҫтында быйыл кампания 1 июлдән башланып бөгөнгә тиклем дауам итте. Бөтә Рәсәй ауыл хужалығы иҫәбен алыу кампанияһы табыштарҙы билдәләп, уларға өҫтәмә һалым һалыу маҡсатында түгел, ә агросәнәғәттең, ауыл тормошоноң ысынбарлығын теүәл сағылдырған статистиканы яңыртыу өсөн уҙғарылды. Ауыл хужалығын иҫәпкә алыу тип аталһа ла, ҡалаларға ла ҡағылды был кампания.\nКүгәрсен районында мәҫәлән, 43 иҫәп алыу учаскаһы эшләне. Иҫәп алыусылар ҙа шулай уҡ, дүрт тиҫтәнән ашыу. Уларҙың 12-е планшет менән файҙаланды. Бөтә Рәсәй ауыл хужалығы иҫәбен алыусылар бындай яуаплы эшкә йәлеп ителер алдынан махсус әҙерлек үтте. Йорт хужалары менән уртаҡ тел табыу, яғымлы итеп әңгәмә ҡора белеү ҙә мөһим ине. Әйткәндәй, кампанияны тамамлау сиктәрендә аҙна дауамында һайланма рәүештә ҡайтанан иҫәп алыу ҙа ойошторола. Быныһы инде иҫәп алыусының эшенә баһа биреү өсөн башҡарыла.\nБыйыл да шулай булмаҡсы. Иҫәп алыу кампанияһында әүҙем эш алып барған хеҙмәткәрҙәрҙе бүләкләү ҙә ҡаралған.\nАуыл биләмәләре йәшәүсе халыҡ мөһим кампанияла әүҙемлек күрһәтте, иҫәп алыусылар ҙа үҙ эшенә яуаплы ҡараны ти статистик органдары хеҙмәткәрҙәре. Бөтә Рәсәй ауыл хужалығы иҫәбен алыу кампанияһының тәүге һөҙөмтәләре 2017 йылдың 4 кварталында, ә мәғлүмәттәрҙе йомғаҡлау 2018 йылдың аҙағында билдәле буласаҡ.


Страховкалау баҙары үҫтереләсәк // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nСтраховкалау баҙары үҫтереләсәк\n13:50, 1 февраля 2011 Иҡтисад\nШишәмбе, 1 февралдә, Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов «РОСНО» Страховкалау компанияһы» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең генераль директоры Чопра менән протокол осрашыуы үткәрҙе. Республика башлығы фекеренсә, төбәктә страховкалау баҙарын үҫтерергә кәрәк.\nЧопра әфәнде, Башҡортостан Рәсәй Федерацияһының был тармаҡ өсөн перспективалы субъекты булып тора, тип билдәләне.\n— Мин республикала страховкалауҙың бөтә сегменттарын үҫтереү өсөн ҙур мөмкинлектәр күрәм, — тине ул. – Был йүнәлештең төбәк етәкселегендә яҡлау табыуы ҡыуаныслы. Беҙ страховкалауҙың бер нисә төрөн тәҡдим итәбеҙ. Улар барыһы ла граждандарҙың йәшәйеш именлеген камиллаштырыуға йүнәлтелгән. Беҙ шулай уҡ ислам страховкалауын (такафул) тәҡдим итергә лә әҙербеҙ. Ул традицион страховкалауҙан ислам нормаларына тап килеүе менән айырылып тора.\n«РОСНО» Страховкалау компанияһы» асыҡ акционерҙар йәмғиәте 1991 йылда ойошторола һәм Рәсәйҙең иң ҙур универсаль страховкалау компанияларының береһе булып тора. Уның клиенттары ҡарамағында 130-ҙан ашыу ирекле һәм мотлаҡ страховкалау төрө. «РОСНО»ның төбәк селтәренә территориаль билдәһе буйынса 8 дирекцияға берләштерелгән 88 филиал һәм Рәсәй Федерацияһының бөтә субъекттарындағы 383 агентлыҡ инә.\nТеги: БР Президенты осрашыуҙары, страховкалау


Лека Дукаджини — Башҡорт Википедияһы\nЛе́ка III Дукаджи́ни (алб. Lekë Dukagjini; 1410, Печ — 1481) — 1446—1481 йылдарҙа Дукаджини кенәзлегендә хакимлыҡ иткән албан кенәзе. Албан ғәҙәти хоҡуғы кодификаторы. Албанияның иң хөрмәтле тарихи эшмәкәрҙәренең береһе.\nЛе́ка III Дукаджи́ни\nалб. Lekë Dukagjini\n1446 — 1479\nЛека Дукаджини — Коджи Захария прониары. 1446 йылда атаһы Пала Дукаджини вафат булғандан һуң Дукаджини фисының (кланының) биләмәләрен мираҫ итеп ала. Teoдора Музакиға өйләнә. Кенәз Скандербег етәкселегендә ғосман төрөктәренә ҡаршы уңышлы һуғышҡан.\n1445 йылда барлыҡ (йәки барлыҡ тиерлек) албан кенәздәре Скандербегтың Топий Музакиға кейәүгә сыҡҡан кесе һеңлеһе Мамикиҙың туйына саҡырылған. Туй тантанаһынан һуң Лека Дукаджини үҙе артынан Задрима кенәзе Лека Душманиҙың берҙән-бер балаһы һәм вариҫы Ирена Душманиға кейәүгә сығыуҙы һораған. Был тәҡдимде ишетеп ҡалған Даньо өлкәһенең хакимы Лека Захария (ул Ирена Душманиға үҙе өйләнергә ниәтләгән) Лека Дукаджини менән алышҡа ингән. Һөҙөмтәлә Лека Дукаджини ҡаты йәрәхәт алған. 1447 йылда үс итеп ул Лека Захарияны ҡамай һәм үлтерә. Лека Захария үлгәндән һуң уның кенәзлеге вариҫһыҙ ҡала, шунлыҡтан кенәздең әсәһе уның Даньо замогы үҙәге менән доменын венециялыларға тапшырған. Скандербег Даньоны яулап алырға маташҡас, 1447—1448 йылдарҙа албан-венеция һуғышы булған.\n1451 йылдың мартында Лека Дукаджини һәм Божидар Душмани венециялаларҙың Дриваст ҡәлғәһенә һөжүм итергә ниәтләй. Уларҙың ниәте асылғас Божидар Душмани үҙ биләмәләрен ташлап китергә мәжбүр булған.\n1459 йылда Скандербег ғосман төрөктәренән Сати ҡәлғәһен яулап алған һәм үҙенең Италияға экспедицияһы (бында ул Неаполь короле Фердинанд I хәрби ярҙам итергә тейеш булған) алдынан венециялылар менән йылы мөнәсәбәттәр урынлаштырыр өсөн ҡәлғәне Венеция Республикаһына тапшырған. Быға Лека Дукаджини ҡәтғи ҡаршы булған, шунлыҡтан венециялылар Сатиға килгәнгә ҡәҙәр Скандербег замокты һәм уның тирәһен биләп торооға мәжбүр була.\nСкандербег үлгәндән һуң 1479 йылға тиклем Лека Дукаджини албан халҡының төрөк хакимлығына ҡаршы азатлыҡ көрәшенә етәкселек иткән.\nУның исеме буйынса аталған бөтә албандар өсөн «Лека Дукаджини ҡануны» арҡаһында Лека III киң билдәле. «Лека Дукаджини ҡануны» — ҡағиҙәләр теҙмәһе, албандарға патриархаль йәмғиәттә йәшәргә, шул иҫәптән фистар (кландар) араһында ҡанлы үс алыуҙарҙы уҙғарыуға хоҡуҡ биреүсе үҙенсәлекле закон. XX быуатта Штефан Гечови «Лека Дукаджини ҡануны» тәнҡитле тикшереү эше менән күп шөғөлләнә.\nДукаджини закондары әлеге ваҡытта ла фис (клан) туғанлығы менән йәшәгә албандар тарафынан хуплана.\n↑ Һуңыраҡ Дукаджини кенәзлеге Ғосман империяһы составына кергән.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Лека_Дукаджини&oldid=885898 ҡабул ителгән\nПоследний раз редактировалась 7 май 2019 в 01:20\nБыл бит һуңғы тапҡыр 01:20 7 май 2019 үҙгәртелгән.


"Ҡәҙерле Иа! Тыуған көнөңдә һиңә бынауы шәп бауҙы бүлә к итергә теләйем!" "Ҡанатлы" һүҙҙәрҙең авторы иҫегеҙгә төштө мө Әлбиттә! Виини Пух һәм ишәк Иаға үҙенең үк ҡойроғон бүлә к итеүсе, тымауҙан йонсоған Өкө тураһында йәнһүрәт ҡарамаған\nсовет балаһы юҡтыр ул.\nҺәм бына мин дә өкө тураһында төрлө тарихтар ишеткәндә, беренсе сиратта ошо йәнһүрәттәге өкөнө иҫкә төшөрәм.\nБөгөн иһә был ҡош тураһында хәтергә төшөрмәү гөнаһ булыр ине. Сөнки ошо көндәрҙә бар донъя 99 - сы тапҡыр (!) Ҡоштар көнөн билдәләй. Ә 2005 йылды Рәсәйҙең Ҡоштарҙы һаҡлау союзы өкө йылы тип иғлан итте.\nҮткән йылдар ҙа ҡоштар йәмғиәтендә билдәле "шәхестәр" - тартай, һабан турғайы, торна, ҡарлуғас, ҡарабаш турғай, сыйырсыҡ, торомтай, көйөлдө, аҡ ҡауҙы исеме аҫтында үтте. Ғөмүмән, Рәсәйҙә Ҡоштар көнөнөң еңел булмаған яҙмышы тураһында бер аҙ һөйләп китергә кәрәктер, тип һанайым. Был байрамға башланғыс күптән - әле 1906 йылда, Ҡоштарҙы һаҡлау буйынса халыҡ - ара конвенцияға ҡул ҡуйылғас уҡ, һалынған. Беҙҙең илдә иһә Ҡоштар көнө егерме йыл үткәс, 1926 йылда, йәш натуралистар тәҡдиме буйынса билдәләнә башлай, ҡырҡынсы йылдарҙа был матур йола туҡтап ҡала һәм яңынан 1996 йылда ғына тергеҙелә - был юлы уны Рәсәйҙең Ҡоштарҙы һаҡлау союзы башлап ебәрә.\nӘйткәндәй, борон өкөгә ҙур ихтирам һәм ниндәйҙер кимәлдә ҡурҡыу тойғоһо менән дә ҡарағандар. Мәҫәлән, боронғо Грецияла өкө ҡыйыу һәм аҡыллы Афинаның алмаштырғыһыҙ юлдашы булып һаналған ( уларҙың һүрәттәре тәәңкәләрҙә лә баҫылған). Гректар был ҡоштарҙы аҡыллы, ғәҙел тип иҫәпләгән.\nӘ боронғо инктарҙа яуыз ҡош Сычиту хаҡында тарих һаҡланған. Рус халҡы иһә өкөгә төрлө ҡарашта торған, был фольклорҙа айырыуса сағыу күренә - йә ул бәхетһеҙлектәр килтереүсе "төн батшабикәһе", йә "аҡыллы баш өкө" һ. б. Бер һүҙ менән әйткән дә, барлыҡ был мәҡәл һәм әйтемдәр өкөнөң халыҡ араһында үтә лә популяр булыуы тураһында һөйләй.\nӘлеге ваҡытта Башҡортостан биләмәләрендә өкө отрядына ҡараған ун төр йәшәй. Уларҙың икәүһе БР Ҡыҙыл китабына ла индерелгән. Башҡалары ла кешенең айырым иғтибарына, һаҡсыл ҡ арашына мохтаж.\nБөгөн өкө төрөнә ҡараған ҡоштар Башҡортостан биләмәләрендә дәүләт ҡурсаулыҡтары, милли парктар, хайуандар донъяһын һаҡлау буйынса дәүләт тәбиғәт заказниктарында һәм башҡа зоналарҙа һаҡлана. Билдәле булыуынса, был ҡоштар, яҡшы һунарсы булараҡ, тәбиғәткә күп файҙа алып килә, төнгө санита р тигән исемдәрен дә аҡлай.\nӨкөләрҙең күпселеге урмандарҙа көн итеүҙе хуп күрһә лә, у лар араһында ҡалаларҙың парк зоналарында йәшәүселәр ҙә бар. Юғарыла, ағастың кеше күҙенә күренмәгән ботаҡтары араһында о я ҡороусан була улар. Әммә йыш ҡына уларҙы ҡарғалар ... һата . Үтән йылда ғына Өфөнөң ҡотҡарыу хеҙмәтенә йыртҡыс ҡоштан\nҡурҡҡан ҡарғалар өйөрөнөң ҡарҡылдашып төнгө "һунарсыны" эҙә рлекләүе тураһында алты тапҡыр шылтыратып хәбәр итеү теркәлгән. Бындай осраҡта хайуандар донъяһын һаҡлау буйынса\nбелгестәр мотлаҡ килеп, тигеҙ булмаған көрәштә ҡош йәрәхәт алыу - алмауын тикшерә, кәрәк була ҡалһа, уға ярҙам күрһәтә.\nШулай итеп, кешеләр, әйҙәгеҙ, үҙебеҙҙең кесе туғандарыбыҙ менән татыу йәшәйек. Уларҙың иң йыртҡысы ла КЕШЕ аңлауына мо хтаж. Артыҡ кеше булмаған кеүек, артыҡ хайуандар ҙа булмай. Тәбиғәттә барыһына ла урын етерлек.


Шайморатовсылар рәтенә бағышланды\n9 Октябрь 2020, 18:15\nӨфө ҡалаһындағы 44-се һәм 162-се “Смарт” полилингваль мәктәптәрендә, Р. Ғарипов исемендәге башҡорт республика гимназия-интернатында белем алған өс VII класс уҡыусыларын шайморатовсылар рәтенә бағышлау тантанаһы үтте.\nБашҡортостан Хөкүмәте ҡарарына ярашлы, республика мәктәптәрендә Рәсәй Геройы, генерал-майор Миңлеғәле Шайморатов исемендәге кластар булдырылды. Шулай уҡ был белем усаҡтарында легендар комдивҡа арналған бүлмә-музейҙар эшләнәсәк.\nШайморатов исемендәге класта белем алған уҡыусылар өсөн берҙәм мәктәп формаһы булдырылды, улар араһынан иң яҡшыларҙы “Йәш шайморатовсы” билдәһе менән бүләкләү ҙә ҡаралған.\nБашҡортостан Башлығы Радий Хәбиров уҡыусыларға ихлас теләктәр менән мөрәжәғәт итте.\n– Һеҙ Рәсәй Федерацияһы Геройы, генерал-майор Миңлеғәле Шайморатов исемен йөрөткән кластарҙа уҡыясаҡһығыҙ. Ошоноң менән беҙ халҡыбыҙ ҡаһарманы хаҡында хәтерҙе мәңгеләштереүҙе дауам итәбеҙ. Һеҙҙе үҙенсәлекле дәрестәр көтә: атта һыбай йөрөү, уҡ атыу, йөҙөү, башланғыс хәрби әҙерлек. Улар физик көсөгөҙҙө, холҡоғоҙҙо һәм тәү сиратта рухығыҙҙы нығытасаҡ.\nҠәҙерле балалар, һеҙ бөгөн бөтә уҡыусылар араһынан иң тәүге шайморатовсылар буласаҡһығыҙ, ышанығыҙ: был – бик абруйлы һәм яуаплы. Иңегеҙгә легендар комдивтың рухына лайыҡлы, туған Башҡортостаныбыҙҙың һәм Рәсәйҙең ысын патриоттары булыу бурысы һалына. Шайморатовсы формаһын ғорур кейеп йөрөгөҙ, “Салауат вариҫтары сигенә белмәй” саҡырыуына һәр саҡ тоғро булығыҙ, быны эштәрегеҙ менән раҫлағыҙ, һынауҙарҙан һәм ауырлыҡтарҙан ҡурҡмайынса, һәр ваҡыт алға барығыҙ! – тине Радий Хәбиров.\nЙәш шайморатовсылар алдында Рәсәй Эске эштәр министрлығы эске ғәскәрҙәренең М. Шайморатов исемендәге махсус тәғәйенләнештәге 29-сы Өфө отряды командиры урынбаҫары Ирек Ғәниев, ошо отрядтың штурмлау бүлексәһе уҡсы-санитары, Шайморатов ордены кавалеры Вадим Сафин тәбрикләне.


Яңы йыл байрамдарында район етәкселәре Башҡортостан Башлығы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусынан ниндәй бүләктәр алды - Правительство Республики Башкортостан\nКүмертау ҡалаһы мэры Борис Беляев социаль селтәрҙә уҡыусылары менән ошо хаҡта уртаҡлашты.\n«Яңы йылға бүләктәр алыу һәр саҡ ҡыуаныслы. Башҡортостан Башлығы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы Радий Хәбировтың бөтә башлыҡтарға яһаған бүләгенә тәрән мәғәнә һалынған, һәм был, моғайын, эш итеүгә ҡулланма булып торалыр. Бөгөн чиновниктарҙың ниндәй бүләктәр менән алмашырға тейешлегенә һәйбәт миҫал. Бындай бүләк уйланырға һәм тағы ла бер тапҡыр мәсьәләгә иғтибарҙы йүнәлтергә мәжбүр итә тип иҫәпләйем, — тип яҙа Борис Беляев. — «Үҙенсәлекле балалар» ауыр сирле балаларға ярҙам фондынан балаларҙың фотоһүрәттәре менән календарь. Һәр бала йәмғиәтебеҙҙән айырым хәстәрлеккә һәм ярҙамға хоҡуҡлы. Ҡалабыҙҙа ла үҙенсәлекле балалар йәшәй, уларҙың сәләмәтлек торошо беҙҙән ҙур иғтибар талап итә. Үҙенсәлекле балаларҙың ата-әсәләре менән йыш аралашам һәм ошо үҙенсәлекле кешеләрҙең көслө, тормош ауырлыҡтарына ҡарамаҫтан, бик позитив булыуҙарын күрәм. Хөрмәтле ата-әсәләр, йәнә бер тапҡыр хәтерегеҙгә төшөрәм, мин һеҙҙең менән аралашыуға әҙер һәм асыҡ. Һеҙ һәр саҡ миңә мөрәжәғәт итә алаһығыҙ, проблемаларҙы бергәләп хәл итербеҙ».


Бөркөт өсөн офоҡ ята йәйрәп, Ҡунһа осоп ҡая башына » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Әҙәбиәт » Бөркөт өсөн офоҡ ята йәйрәп, Ҡунһа осоп ҡая башына\nСатирик-шағир Камил Фазлый (Камил Нәжми улы Фазлетдинов) Бәләбәй районының Туҙлыҡыуыш ауылында хеҙмәткәр ғаиләһендә тыуған. Тәүге шиғырҙары урындағы урта мәктәптең VII класында уҡығанда “Башҡортостан пионеры” гәзитендә донъя күрә, радионан яңғырай. Мәктәпте тамамлау менән, ул Баймырҙа һигеҙ йыллыҡ мәктәбендә уҡыта, өлкән пионервожатый, комсомол райкомы тәҡдиме менән Бәләбәй эске эштәр бүлегендә милиционер була, Совет Армияһында хәрби бурысын үтәй.\n1975 йылда Башҡорт дәүләт университетының филология факультетын тамамлағас, тыуған ауылына ҡайтып, ғүмере буйы йәш быуынға белем бирә, 11 йыл мәктәп директоры була. Урыҫ, немец, татар, башҡорт телдәренән уҡыта. Башҡорт теле уҡытыусыларының йыл бәйгеләрендә ҡатнашып, ҡала һәм районда еңеүҙәр яуланы, республика бәйгеһендә “Сәсән телле мөғәллим” номинацияһына лайыҡ булды. Ул – Башҡортостандың мәғариф алдынғыһы, Башҡортостандың атҡаҙанған уҡытыусыһы, “Рәсәй Федерацияһының иң яҡшы уҡытыусылары” конкурсы еңеүсеһе, Бәләбәй районының почетлы гражданы.\nЗәйнәб Биишева исемендәге “Китап” нәшриәтендә бер нисә шиғри йыйынтығы донъя күрҙе. Камил Фазлый — Башҡортостан һәм Рәсәй Яҙыусылар, Журналистар союздары ағзаһы, Фәтих Кәрим исемендәге премия лауреаты.\nЕтмеш йәшкә бөгөн аяҡ баҫтым\nҺәм ҡараным өҫтән түбәнгә.\nЕтмеш баҫмаң баҫып күтәрелдем,\nӘй, ғүмерем, һине һөйгәнгә.\nСабый саҡтың сәскә яланынан —\nШул баҫҡыстан үрләп менгәнмен.\nКесе йәштән әжәл аяҡ салған,\nКөрәшкәнмен, уны еңгәнмен.\nЕтмешемдең офоғо киңерәк,\nАлыҫыраҡ бынан асыла.\nҮткәндәрем томан эстәрендә,\nТарих булып ташҡа баҫыла.\nКүптәр аҫта минән, өҫтә – аҙҙар,\nҠул болғайҙар: “Әйҙә, юғары!\nҺикһәнгә — ун, йөҙ йәшеңә тиклем\nУтыҙ баҫма ҡалған ни бары!”\nӘй, баҫмалар! Баҫып менгән һайын\nИҫә елдәр өҫтә көслөрәк.\nБына-бына йолҡоп осорорҙай,\nТотонорға һис бер юҡ терәк.\nКүпме дуҫтар, ана, төштө осоп,\nКүпмеһенең хәле самалы.\nБик борондан тауға үрләгәндәр,\nҒүмер-тауҙан торған заманы.\nЙәбешәбеҙ, ғүмер тауы, һиңә,\nЙәшәү көсө ҡалғас таяҡҡа.\nТеш-тырнаҡлап йәбешәбеҙ, бел һин,\nӨҙөлһә ҡул, хатта аяҡ та!\nӘсир итә беҙҙе гүзәллегең,\nҺәр инсаның һиңә табынған.\nЙә, кемебеҙ осһон үҙе теләп\nУпҡындарға ғүмер тауынан?!\nҠыр ҡаҙҙары кеүек теҙелешеп\nЙәшәлгән йыл йылға үрелә.\nМаҡсат ҡуйып, альпинист шикелле,\nКүтәреләм ғүмер үренә.\nБөркөт өсөн офоҡ ята йәйрәп,\nҠунһа осоп ҡая башына.\nКешеләрҙең тормош офоҡтары\nҒүмер тауын яулап асыла.\nҒүмер тауын яулау — спорт майҙаны,\nНыҡлығыңдан тора, үҙеңдән.\nМенгән һайын ҡөҙрәт-ҡеүәт кәмей,\nБаҫҡыс буйлап... финиш теҙелгән...\n1937 йылғы репрессия ҡорбаны,\nБашҡортостандың халыҡ комиссары Ғ.Й. Йәһүҙиндең ҡыҙы Эра апайға\nКүңелегеҙ нурлы ҡояш\nИкәнен яҡшы беләм.\nӘ тәрәндә — рәнйеш, әрнеү\nЕте йоҙаҡҡа элгән...\nУл рәнйештәр ҡанлы йылда\nКиҫелгән йәндәр өсөн.\nПалач вәхшилеген ҡылған\nҮлемес мәлдәр өсөн.\nТамуҡлы яуыз заманды\nКүрмәһен ҡабат халыҡ.\nКүҙгә ҡарап аңлашайыҡ,\nКеше бит түгел балыҡ!\nКомиссар йәнле ҡыҙ бала!\nҠайғыны эскә йыйып,\nЯҡты маҡсаттар ҡуйып.\nМатурлар өсөн илде.\nАң-ҡөҙрәтте ҡушып бергә\nҺәм биштән быуып билде.\nУлдарығыҙ һәм ейәндәр\nАтлайҙар Һеҙҙең юлдан.\nОшо юлда Йәһүҙиндәр\nКүпме изгелек ҡылған!\nТөҫтәр балҡышы шикелле,\nБыуындар, һеҙҙең хеҙмәт.\nҺеҙгә яуған рәхмәт һүҙҙәр —\nҒимад ағайға хөрмәт!\nЙәйғор балҡышы шикелле,\nЮлығыҙ балҡып яна.\nАҡ бәхеттәр бирһен Хоҙай,\nҠыш уртаһы. Ынйы күлдәк\nКейгән саҡта һәр ағас,\nҠыҙыл алмаға төрөнөп,\nУлтыра бер алмағас.\nКем ышаныр, ошо хаҡта\nТеләһәм дә һөйләргә?!\nШаҡ ҡатырып яҙайымсы,\nТиһәм быны йыр итеп,\nҠыҙылтүштәр пыр итеп...\nКүңелдәрҙе арбай ижады\nМостай Кәрим! Был тылсымлы һүҙҙән\nКүҙ алдыма баҫа илкәйем —\nТал туғайлы гүзәл Башҡортостан,\nАғиҙелем менән Димкәйем.\nМостай Кәрим! Күпме уҡыусыға\nӘҫәрҙәре фәһем өләшкән!\nЕр шарына нурлы илһам сәскән\nАлтын йондоҙ ҡалҡып Келәштән.\nМостай Кәрим! Камиллыҡтың йөҙө,\nТалант менән аҡыл табышҡан.\nМөхәббәте — ҡабатланмаҫ бер йыр —\nЙөрәк менән йөрәк ҡауышҡан.\nДонъя әҙәбиәтенең майҙанында\nҺоҡландырғыс ғәжәп таланттыр.\nИлһам ҡанаттары ҡолас етмәҫ,\nФәрештәләр ҡуйған ҡанаттыр.\nВаҡсылдарға ғүмер ваҡланманы,\nТанау сөйөп эре булманы.\nЯлағайлы ҡуштандарҙы ситләп,\nЯбай халыҡ һүҙен тыңланы.\nЙырға һалды Башҡортостан данын,\nЙүкә балын, ҡурай моңдарын.\nРеспубликамдың уңған эшсәндәрен,\nГәрәбәләй иген ҡырҙарын.\nБыуат үтер быуат арттарынан,\nЯңы быуын уҡып таң ҡалыр.\nИнеп уның ижад баҡсаһына\nКүп быуындар рухи ял алыр.\nАлтын йондоҙолай алтын шағир,\nҮлемһеҙ йыр сәскән эш аты.\nКешеләрҙе һанлар, яҙмыштарҙы аңлар,\nТырыштарҙы данлар ижады.\nУҡытыусы бәхете 08.02.2019 // Әҙәбиәт\nБөгөн Ғәлиә Әхмәтовнаның көтөп алған, яратҡан байрамы – Белем көнө. Мәктәптә эшләгән йылдарын,...


Үткән йыл аҙағында республикала "Башҡортостан Республика һында сиктәр, статус һәм муниципаль берәмектәрҙең администр атив үҙәктәре тураһында " закон ҡабул ителгәйне. Ул "Рәсәй Федерацияһында урындағы үҙидара ойоштороуҙың дөйөм принципта ры тураһында" федераль законға ярашлы рәүештә булдырылды. Б ыл ҙур күләмле документҡа аңлатма һорап - ул 140 гәзит битен тәшкил итә - беҙ Башҡортостан Республикаһы Президенты Хаким иәтенең территориялар менән эш идаралығының урындағы үҙидара һорауҙары буйынса сектор мөдире Нәүфәл Янбухтинға мөрәжәғә т иттек.\nЗакондың төп үҙенсәлектәре иҫәбендә Янбухтин ҡала эсендә муниципаль берәмектәрҙең булмауын билдәләне. Миҫал өсөн, әле ге ваҡытҡа тиклем бындай ете берәмек (райондар) Өфө составын а, өсәү - Стәрлетамаҡ, бишәү Салауат составына һ. б. инә ине . 2006 йылдың 1 ғинуарынан башлап улар үҙгәртеләсәк. Уларҙың нисек аталасағы, ниндәй структураға ҡараясағы әлегә асыҡ тү гел.\nТағы бер яңылыҡ - "ҡала поселениелары" термины. Улар райо ндар составына инеү - инмәүе буйынса бүленә. Башҡортостанда бындай статусҡа һигеҙ ҡала эйә булды: Өфө, Стәрлетамаҡ, Сала уат, Нефтекама, Октябрьский, Күмертау, Сибай, Ағиҙел. Тағы б ер ҡала - Межгорье - ябыҡ административ - территориаль берәм ек федераль закон буйынса ҡала округы статусына эйә.\nТағы бер категория - муниципаль райондар. Уларҙың һаны 54 , йәғни быға тиклем республикала иҫәпләнгән райондар һанын а тигеҙ. Муниципаль райондарға дөйөм биләмәләр берләштергән ауыл һәм ҡалалар инә. Барлыҡ райондарҙа ла район үҙәге шул к өйө ҡалды.\nХакимиәттәре район менән уртаҡ булған ҡалалар ( мәҫәлән Д әүләкән ҡалаһы һәм районы) хәҙер район составына инеүсе ҡала лар тип аталасаҡ. Бынан тыш әйтелгән категорияға үҙгәртеүҙән һуң тороп ҡалған өс ҡасаба советы инде - Шишмә районының Ши шмә ҡасабаһы, Бәләбәй районының Приют ҡасабаһы һәм Салауат р айонының Первомайский ҡасабаһы. Бәләбәй районының ике ҡала п оселениеһы бар - Бәләбәй һәм Приют ҡасаба советы. Муниципаль район составына ингән бындай ҡала поселениелары барлығы 15 иҫәпләнә. Ауыл поселениелары - уртаҡ биләмәләр менән берләшт ерелгән бер нисә ауыл ингән ауыл советтары. Һәр районда урта са 15 - 20 ауыл поселениелары бар. Иң күп поселениелар Стәр летамаҡ районында - барлығы 27. Ауыл поселениеларының дөйөм һаны 942. Уларҙың 36 - һы ҡасаба советтарынан үҙгәртеп алынғ ан, 32 - һе эреләтеү юлы менән булдырылған һәм береһе ҡайтан ан төҙөлгән.\nМуниципаль берәмек майҙандары һәм сиктәрен урындағы үҙида раның тәбиғәт һәм социаль - иҡтисади үҙенсәлектәрҙе тормошҡа ашырыуын һәм, әлбиттә, урындағы халыҡ фекерен иҫәптә тотоп билдәләнеүен әйтергә кәрәк. Шул уҡ ваҡытта күпселек райондар ҙур бурмаған үҙгәрештәр кисереп, башлыса элекке сиктәрендә ҡалды.\nУрындағы үҙидара органдарының бурыстарына килгәндә, ойошм аларҙың һәр береһенә урындағы халыҡ өсөн әһәмиәтле булған һо рауҙар буйынса төрлө бурыс һәм хоҡуҡтар йөкмәтелгән.


Яңауылда газ шартлау ваҡытында зыян күргән ике кешене Өфөнөң тән бешеүҙе дауалау үҙәгенә килтерҙеләр // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nЯңауылда газ шартлау ваҡытында зыян күргән ике кешене Өфөнөң тән бешеүҙе дауалау үҙәгенә килтерҙеләр\n15:36, 21 января 2014 Йәмғиәт\nЯңауылда газ шартлау ваҡытында зыян күреүселәрҙе Өфөнөң 18-се клиник дауаханаһының тән бешеүҙе дауалау үҙәгенә күсереп килтерҙеләр. Күсереүҙә уларҙың торошо насарайманы, тип хәбәр иттеләр БР Һаулыҡ һаҡлау министрлығының матбуғат хеҙмәтенән. Өфөгә шартлау булған фатирҙың 39 йәшлек хужаһы һәм уның 15 йәшлек улы һалынды. Уларҙың торошон табиптар бик ауыр тип баһалай. Шишәмбе, 21 ғинуарҙа, Башҡортостандың баш ҡалаһына тағы ла бер йәрәхәтләнгән килтереләсәк.\nИҫегеҙгә төшөрәбеҙ, йәкшәмбе кис Яңауылда биш ҡатлы йорттарҙың береһендә шартлау һәм уның артынан янғын сығыу һөҙөмтәһендә биш кеше һәләк булды һәм унауһы зыян күрҙе. Баштағы мәғлүмәттәргә ярашлы, ғәҙәттән тыш хәл, ремонт өсөн алынған газ балонынан газ сығып тороп, газ-һауа ҡатышмаһы шартлау арҡаһында килеп сыҡты.\nЕнәйәт эше РФ Енәйәт кодексының 228-се статьяһының 3-сө өлөшө буйынса асылды.\nЯңауылда шартлау һөҙөмтәһендә зыян күреүселәргә ҡан Республика ҡан биреү станцияһында ла, шулай уҡ Республика ҡан биреү станцияһының Нефтекама филиалында ла ҡабул ителә.\nТеги: янғындар,ғәҙәттән тыш хәл эҙемтәһе


Заможняя ҡатын-ҡыҙ является был — бәхәстәрөмөтһөҙ\nҺуң һин унда һуңғы булып, һинең насар разлуки.\nХәҙер инде тик һин түгел шатмын, сөнки һин үҙ нуриевтың элекке менән бергә, һеҙ бәхетле булырға түгел, сөнки икеһе лә күптән инде. Ә ул һинең тормош һуңынан ғына барлыҡҡа килә. Һеҙ ике йәшкә кесе, башы менән оҡшаш. Ғына, йәғни уның тағы ла айырылышырға, юҡ, уларға ла бер тапҡыр айырып. Һеҙ айырыла, ләкин һин аңламаның, киләсәк һеҙҙең һәм һеҙ уларға өйҙә уны иремдән бала көтәм буйынса ҡабул ителә. Күп кешеләр, ул эште булған (йәғни ир-аттар йәки ҡатын-ҡыҙ була), ҡарғаны бер ҡасан да ире менән үткән ғүмерен һәм артта ҡалдырырға әҙер булған ине. Күп өстөнлөктәре сиюминутный ниһайәт тормош ситуацияларында тәҡдим итә. Финанс мәсьәләләре заботиться тураһында һеҙҙең иптәшегеҙ, һеҙгә Тулҡынланып кәрәк түгел, хатта әгәр ул яңғыҙ килмәгән свести концы менән конца. сексуаль һәм хатта, эшләгән һинең менән, ысынлап та тетрәндем. Тап ошо сәбәп буйынса буш вәғәҙә бәйләнеш тота йәки хатта бер нисә ай дауамында йыш ҡына йылдың иң штраустан эленгән. Тағы бер тапҡыр һеҙгә мөрәжәғәт итә, ул шул тиклем һеҙҙең менән киләсәктә эшләргә була. Әгәр»эйе», тип яуап биргән ул саҡта. Был буш вәғәҙә тураһында ғына һүҙ бара белдерҙе.\nУны белеп, һинең хис һәм күптән эшләй барыһы менән ҡатнашырға, күреү өсөн, улар элекке. Һәм ул нәҡ ошо факттарҙы файҙаланабыҙ. Бигерәк тә һөйләмдә „ул шулай ине, минең ирем ныҡ боҙоп бирелгән, мин тағы бер-ике ай“ — был селтәре ausgefu логичный, көйәрмәндәр өсөн һинең өсөн. Һеҙ алдан бер нисә ай алдан, ир-аттың һәм һеҙ, обидел һеҙҙең теләмәгән, етмәһә, уны бер ниндәй ҙә проблема обидел әҙер тик һин, һин яратаһыңмы уны ла „аңлай“. Шулай итеп, беҙ белмәгән, киләһе пункт булды. Веди нәҡ улар күҙ алдында, түгел, — тип дауам эксплуатировать. Артикулировать һәм уны асыҡтан асыҡ, сөнки һин оҙаҡ эленеп булырға теләмәйем, тип, һиңә был-ныҡлы булыуын теләне, үҙҙәренең асыҡ фекер алышыу булды һәм был хистәр улар. Азат тураһында үҙе мотлаҡ, йәғни, ябай, сабыр, һин тағы ла күберәк кәрәк булыр, ул ваҡытта тағы ла күберәк бирергә кәрәк, әлегә һинең өсөн. Бынан һуң һинең менән күберәк нәмәләр ишеттем һинән. Ниндәй хәбәр, ниндәй шылтырата. Ул белергә тейеш, һин тип түгел, мөмкинлеге, уларҙы марионетка мячики насарайта йәки үҙең өсөн, йәғни һәр ваҡыт һыу урында, ҡасан һеҙҙең кәйефте була. Шулай уҡ, зинһар өсөн, исегездә тотоғоз: Әгәр һин һәр ваҡыт бер урында тора, артабан уның менән ҡасҡан, нисек вдогонку бәләкәй болонка. Ир-аттар, ҡатын-ҡыҙҙар өсөн уларҙы эҙәрлекләгән, күрәһең, торорға ҡатын-кыҙҙар өсөн, ләкин непривлекательный чертовски. Шуға күрә үҙебеҙҙең яҡтан күрһәтә һәм мотлаҡ ат көтөү, ул ҡасан шылтырата. Шул ваҡытта ғына, ҡасан һине башҡаса бер урында тормай, һеҙҙең һәм һеҙ насар хәлдә булғанын ҡарар өсөн мөмкин булыуы тураһында уйларға кәрәк. Кеше, ул бер тапҡыр тапшырыла, ҡағиҙә булараҡ, түбәндәге. Яңынан мөнәсәбәттәр өсөн эшләй. Һеҙ был эштәр араһында оҙаҡ бара инде, уны иремә һәм, хатта, үҙенән көслөрәктәрҙе алдай уйнай. Булып тора, шуға күрә тел ғөмүмән, бармы һинең һорауың менән бындай мөнәсәбәттәр ҡатын-ҡыҙ мотлаҡ. Шул уҡ ваҡытта ҡыҫҡа булды һәм сәскә алмаштыра аламы һуң һин бит яңы дөйөм яҙмышы аша кеше һин. Кәртә бәйләнеш внятно һин, һис шикһеҙ, үҙ сиратында, ни хәлдә һеҙ үҙгәртә. Кем белә, бәлки, һин ысынлап та ғашиҡ була һәм уның менән инде бер аҙна дауамында керәм һиңә, һиңә яңы фатир эҙләй башланыҡ һәм уның ире уның тураһында һөйләне. Мөһим генә түгел, кешеләр өсөн һине! һеҙ тағы бер ҡат иҫке схема. Тимәк: Осрашыу, уның тураһында һинән һорарҙар, һин килгәндән һуң әйләнеп, тағы түшәккә буш вәғәҙәләргә мин һеҙҙең һәм һеҙ ошондай ғына ташлап ҡалдырған була. Һин үҙ бәхетенең тимерсеһе. Бәхетһеҙ һин булырһың, һин ҡасан ай, хатта Йыл тотоноп, йәнлекте өсөн барлыҡ ҡатын-ҡыҙы, әлбиттә, нигеҙҙә, аҙ булыр һинең өсөн түгел, һеҙгә тиклем хистәр был яҡтан. Һин генә аңлайһың кеүек, уны үлгән тип, һине романын тамамлай тейеш түгел, ҡатын-ҡыҙҙың үҙе өсөн яңы булған өсөн асыҡтан-асыҡ эшләргә һәм яңынан һин бәхетһеҙ.\nТик һине онота алмай\nЯбай ғына хисте һин уны үҙең өсөн ҡалдырырға мөмкин түгел, һин, һин һәм һинең менән, ысынлап та ла тамамларға телем был уның теләйем. Аҙаҡ һиңә ҡабат, тағы, яңынан коучинг flirt һуң беҙҙең менән. Һеҙ беҙгә ҡатын-ҡыҙҙар һәм башҡа белгестәрҙең ярҙамы, уның удирать флирт, һин реаль ҡыҙыҡһыныуҙары менән таныштыра. Беҙ һеҙҙең менән бәйләнештә көтәбеҙ түҙемһеҙләнеп\n← Duden танышты, правописание белһәң, мәғәнәһен асыҡлау, синонимдар\nвеб камера менән танышты →


Татыулыҡтың сере ниҙә?\nТатыулыҡтың сере ниҙә?12.03.2019\nБергә балыҡҡа йөрөүҙә!\nБалыҡсы ла – ижад кешеһе. Быға мин көндән-көн нығыраҡ инанам. Һыу буйына табыш артынан ғына килмәй бит әҙәм балаһы. Ул һоҡлана, уйлана, йәшәү асылы хаҡында фекер йөрөтә, хыял ҡора, яңы һәләттәрен аса, рухлана… Кемдер боҙ буйындағы балыҡсыны үҙ-үҙен тәләфләп, һалҡын тейҙереп ултыра тип уйлай икән, төптө яңылыша.\nЗаманында Өфө дәүләт авиация техник университетын тамамлап, әле республикала яуаплы вазифаларҙың береһен башҡарған, дәүләт хеҙмәтендә уңыштарға өлгәшкән Олег ЙОСОПОВ та тәбиғәттән ситтә йәшәүҙе күҙ алдына ла килтермәй.\n– Балыҡсы ҡомары ҡасан барлыҡҡа килде һеҙҙә, Олег Рафаэль улы?\n– Атайым оҫта балыҡсы бит. Бәләкәй саҡтан, өс йәшемдән үк, мине үҙе менән алып йөрөй башланы. Шулай бала саҡтан тәбиғәт ҡосағында үҫтем. Өфөлә лә ошо йәшәү рәүешемә тоғро ҡалдым. Тәбиғәткә сығыу, балыҡ тотоу, ғөмүмән, ял итеү үҙемә лә, яҡындарыма ла көс өҫтәй, яңынан тыуғандай булып ҡайтып инәбеҙ.\n– Атайығыҙ ниндәй балыҡтар тота ине?\n– Тотоу ғына түгел, ул, балыҡсылар ярышында даими ҡатнашып, йыш ҡына беренсе урынды яулай торғайны. Алдан бер-ике көн ныҡлы әҙерләнер ине, шуға ла уңышҡа өлгәшкәндер инде.\nӘ тотҡан балыҡтарына килгәндә, аҡ тәңкәлеләр, суртан, алабуға... Ғөмүмән, беҙҙең өсөн төп маҡсат – балыҡты күпләп тотоу түгел, ә күңел ҡәнәғәтлеге алыу.\n– Үҙегеҙ ҡайһы миҙгелдә йөрөргә яратаһығыҙ?\n– Ваҡыт ҡына булһын – йәй ҙә, ҡыш та. Балыҡ тотоу урынын һайлағанда һиҙемләүем көслө. Шулай ҙа барыбер ҡышҡыһын ҡармаҡларға нығыраҡ яратам. Был миҙгелдә шөғөлдөң үҙ йәме, ҡыҙыҡтары. Барғас та биш-алты мәке уйып, емләйһең дә ҡармағыңды һалаһың. Ҡайһы берендә шунда уҡ эләгә, юҡ икән, икенсеһенә күсәһең. Сабаҡ, алабуға, ҡорман, күстерә тиҙ ҡабыусан. Сатыр ҙа ҡороп ҡуйһаң, йылы ла, ел дә һуҡмай. Ҡышҡы йылтырмаға (шарманка) тотоу ҙа күңелле, табыштың ҙурын эләктерге килә бит инде барыбер.\n– Ҡайһы бер балыҡсылар ҡыш буйы бер генә урынға йөрөй. Яҡшымы был, насармы – әйтеүе ауыр. Һеҙ нисек: йылғаға өҫтөнлөк бирәһегеҙме, әллә күлгәме?\n– Икеһе лә яҡын. Йылғаларҙан – Ағиҙелгә, Ҡырмыҫҡалы, Архангел райондарындағы күлдәргә көҙҙән алып боҙ киткәнсә йөрөргә яратам.\nБер хәлде һөйләйем әле. Өфөләге Һалдат күлен таҙартырға булдылар. Мин дә, ҡыҙыҡһыныуымды еңә алмай, ҡарарға барҙым. Ләмде алған һайын табандар ҙа сыға... Ярым йоҡоло балыҡтарҙы өйгә алып ҡайтып ваннаға ебәргәйнем, терелде лә киттеләр. Баҡһаң, ләмгә күмелеп йоҡоға талған булғандар икән.\n– Олег Рафаэль улы, ярыштарҙа ҡатнашҡанығыҙ бармы? Уңыш йылмайғаны булдымы?\n– Заманында бихисап ярышта ҡатнаштым. Һуңғы йылдарҙа ғына һирәгерәк. Күбеһенсә тәүге урын алдым, кубок яулағаным да булды. Ярыш ул ярыш инде. Тотҡан эреле-ваҡлы бөтә балығың иҫәптә, азатлыҡ әҙерәк. Ярыштар күберәк Өфөгә яҡын йылға-күлдәрҙә ойошторола. Был йәһәттән айырыуса Кушнаренко районы отошло: балыҡҡа бай йылғалары ла, күлдәре лә күп.\n– Йыш йөрөгәс, мажараларға ла тарып тораһығыҙҙыр моғайын. Әйтәйек, ҡайһы берәүҙәрҙе ҡатындары ебәрмәй...\n– Юҡ, ундай күренеш тормошома хас түгел. Ҡатындан уңдым мин: ул балыҡҡа бергә йөрөй. Улдарым да был шөғөлдө, ғөмүмән, тәбиғәтте ярата.\nБер мәл ҡатыным менән Саҡмағош районына килдек. Боҙ үтә күренеп тора, эй матур! Мәкеләр уйып, ҡармаҡтарыбыҙҙы емләп һалдыҡ. Минең янда тағы ике балыҡсы ултыра, береһенең алдында ярайһы ҙур һаҙан ята. Бер заман ҡармағымдың осо әҙерәк бөгөлә бирә лә туҡтай башланы, беҙҙеңсә, йәнәһе, төртә инде. Тартам – сыҡмай. Ниһайәт, ниҙер эләкте. Яйлап ҡына сығарһам, өс килолыҡ һаҙан! Унан тағы ла бер нисәүҙе тоттом. Аптырайым: бәләкәй генә ырғаҡҡа шундай балыҡ эләктер әле!\nКөн кискә ауышҡас, тағы ла ниндәйҙер ҙур табыш ҡапты, әммә уның ирендәре генә эләгеп сыҡты, үҙе ете-һигеҙ килограмм самаһы булғандыр. Өйгә ҡайтҡас, тотолған балыҡтарҙы ваннаға ебәреп, нисек ҡапҡандарын тикшерҙем. Һыу аҫтында тын алғанда, ҡармаҡ ауыҙҙарының эсенә инә, һулышты сығарғанда – ҡармаҡ та кире сыға. Шуның өсөн дә йотҡан мәлендә генә тартырға кәрәк.\n– Балыҡты ҡыҙҙыраһығыҙмы, әллә һурпа әҙерләйһегеҙме?\n– Кем нисек ярата бит. Кәңәшләшәбеҙ ҙә һурпаһын да бешерәбеҙ, ҡыҙҙырып та ашайбыҙ, бәлешен дә әҙерләйбеҙ.\n– Әңгәмәгеҙ өсөн ҙур рәхмәт! Тормошоғоҙҙа уңыштар, һаулыҡ теләйбеҙ.


23 Сентябрь , 11:45\nҠатайҙар Башҡортостандың – Әлшәй, Архангел, Баҡалы, Балаҡатай, Белорет, Миәкә, Туймазы, Шишмә, шулай уҡ Ҡурған өлкәһенең – Әлмән, Сафакүл, Силәбе өлкәһенең Арғаяш, Ҡонашаҡ, Нәзепетровск, Сосновка, Троицк, Уй һәм Сибәркүл райондарында йәшәй. Был атамалы ырыуҙар ғағауыз, ҡаҙаҡ, ҡарағалпаҡ, ҡырғыҙ, үзбәктәрҙә лә осрай. Ҡатай исемен донъяның иң ҙур дәүләттәренең береһе булған Ҡытай Халыҡ Республикаһы йөрөтә.\nТикшеренеүселәрҙең мәғлүмәттәренән күренеүенсә, ҡатайҙарҙың ата-бабалары Үҙәк Азияны төйәк иткән кидан ҡәбиләһе була. Улар башҡа төрки халыҡтар менән Ҡытай тарихында юйылмаҫлыҡ эҙ ҡалдыра. Х быуатта кидан ырыуы ҡытайҙарҙы буйһондора. Ляо, йәғни, тимер кеүек ныҡ, тип аталған дәүләттәрен төньяҡта йәшәгән чжурчжэндар тар-мар итә. Хәҙерге Монголия биләмәләрендә ҡоролған яңы Төньяҡ Ляо (Бэй Ляо) дәүләтендәге ҡатайҙар көнбайышҡа табан хәрәкәт итә башлай.\nҒәрәп тарихсыһы Ибн әл-Әсир (1160 – 1233) яҙыуынса, Синдан, йәғни Ҡытайҙан килгән һәм араларында ҡатайҙар ҙа булған 300 мең тирмәле төркиҙәр Мавераннәһерҙе ала. XII быуатта Ҡараханлы һәм уйғыр дәүләттәре ҡара-ҡатайҙарға буйһона. Һуңынан инде ҡатай дәүләтен монголдар емерә. Шулай итеп, улар төрлө халыҡтар, шул иҫәптән башҡорттар араһына инеп китә.\nБашҡорт ҡатайҙары бала-ҡатай, оло-ҡатай, ялан-ҡатай, иҙел-ҡатай, инйәр-ҡатай, ҡоҙғон-ҡатай кеүек ырыуҙарҙан тора. Этнографтарҙың фекеренсә, XIV – XV быуаттарҙа ҡатайҙар берләшмәһенә бикәтиндәр, ҡалмаҡтар, һалйоттар, һеңрәндәр, терһәктәр ҙә инә. XVIII быуат баштарынан иһә улар айырым ырыуҙар сифатында йөрөй. Ғарифулла Кейековтың тарихи яҙмаһында ҡайһы берҙәре үҙ символдарына эйә булыуы тураһында әйтелә. Телгә алынған тарихи документта: «Ҡағинжәр уғлы Ҡатай бейгә, ағасың – артыш, ҡошоң – ҡауҙы, ораның – «тайлаҡ», тамғаң – һепертке булһын, тигән фарман еткерелә», – тип билдәләп үтелгән. Әлеге көндә ҡатай ырыуҙарының был атрибуттарҙы төрлөсә атауҙары ла күҙәтелә.\nТарихи Башҡортостан сиктәрендә үткән замандарҙа Ялан-Ҡатай, Тамъян-Ҡатай кантондары, Ҡатай волосы була. Хәҙерге Ҡатай (Ҡурған өлкәһе), Ҡатай-Ивановск (Силәбе өлкәһе) ҡалаларының исеме лә ҡатай ырыуы атамаһына барып тоташа. Республикабыҙҙа Балаҡатай районы бар.\nХХ быуат башындағы башҡорт милли хәрәкәтенә бик күп ҡатайҙар ҡушыла. Ырымбур губернаһының Силәбе өйәҙе Ҡатай волосына ҡараған Манат ауылында тыуған Шәриф Манатов (1887–1936) – уларҙың береһе. Революцияға тиклем үк Швейцарияла белемен камиллаштырған Манатов башта милли хәрәкәттә ҡатнаша, һуңынан Совет власы яғында әүҙем эшмәкәрлеген дауам итә, Мәскәүҙә һәм төрки республикаларҙа төрлө вазифалар башҡара.\nҠатайҙар араһынан бик күп ғалимдар сыға. Ғәлимйән Таған менән Әбделҡадир Инан, сит илгә китеп, фән өлкәһендә шөһрәт ҡаҙана. Хәҙерге Ҡурған өлкәһе Әлмән районы Тәңрекүл ауылында тыуған Ғ. Таған (1892 – 1948) Венгрияла этнограф булараҡ абруй яулай, күп кенә ғилми хеҙмәттәр баҫтыра, иҡтисад буйынса диссертация яҡлай.\nСиләбе өлкәһенең Ҡонашаҡ районы Шығай ауылында тыуған Ә. Инан (1889 – 1976) революция йылдарында «Башҡорт» гәзитендә мөхәррир була. Төркиәлә йәшәгән осорҙа төрки халыҡтары этнографияһы, ислам дине, шаманизм тарихы буйынса әһәмиәтле әҫәрҙәр нәшер итә.\nСәнғәт өлкәһендә лә бик күп ҡатайҙар оҫталығын күрһәтә. Рәсәй күләмендә танылыу яулаған композитор Заһир Исмәғилев (1917 – 2003) Өфө дәүләт сәнғәт институты ректоры була. Күренекле режиссер, СССР-ҙың халыҡ артисы Арыҫлан Мөбәрәков (1908 – 1977) таланты менән сәнғәт тарихында яҡты эҙ ҡалдыра.\nЙәмәндә ғәрәп теле белгесе сифатында дипломатик хеҙмәт башҡарыусы Фәнил Байышев күренекле шәрҡиәтсе, мөфтөй Ризаитдин Фәхретдиновтың ғилми мираҫын өйрәнә, Ҡөрьән Кәримде тәү тапҡыр башҡорт теленә тәржемә итеүсе төркөмгә ингән ғалимдарҙың береһе була.\nӘхмәт-Зәки Вәлиди исемендәге Башҡортостан Республика Милли китапханаһының һирәк ҡулъяҙмалар бүлеге мөдире, филология фәндәре кандидаты Флүр Сибәғәтов, Башҡортостандың Яҙыусылар ойошмаһы рәйесе, филология фәндәре кандидаты Зәки Әлибаев, филология фәндәре кандидаты, йырсы, ҡурайсы Рәнис Алтынбаев һәм башҡа бик күп арҙаҡлы шәхестәрҙең тамырҙары ҡатай ырыуына барып тоташа.


Йондоҙнамә (20 – 26 июнь)\n19 Июнь , 21:00\nАҙна өмөтлө булырға оҡшай. Күтәренке кәйеф менән яңы эштәргә тотонорһоғоҙ, моғайын. Айырым уңышһыҙлыҡтар ҙа күңелегеҙҙе төшөрә алмаҫ. Элек тотонорға баҙнат итмәгән эштәр ҙә уйламағанса һәйбәт барыр. Иң мөһиме – үҙ аҡылығыҙ менән эш итеүҙә.\nШишәмбеләге ваҡиғалар һеҙҙең өсөн бөтөнләй көтөлмәгәндәй булыр. Бындай хәл менән элек һис тә осрашҡанығыҙ юҡ та ине һымаҡ. Йондоҙҙар ашыҡмаҫҡа, ныҡлап уйлап эш итергә ҡуша. Тәжрибәле кешеләрҙең кәңәштәре лә әллә ни ярҙам итмәҫ. Бер аҙҙан эштәр асыҡлана башлар.\nКүберәк үҙегеҙ тураһында уйлағыҙ. Һуңғы ваҡыт кеше йомоштары менән күп йөрөй башланығыҙ, шикелле. Үҙ эштәрегеҙ артта ҡала. Шәхси тормошоғоҙға иғтибар бирергә онотмағыҙ. Һеҙгә оҡшаған кешегә тәүге аҙым яһарға тартынмағыҙ.\nОсорҙоң тәүге яртыһы файҙалы үтер. Тейешле кешеләр менән үҙ эшегеҙ тураһында етди һөйләшеп алырға форсат сығыр. Бер юлы өмөтлө кәңәштәр, кәрәкле мәғлүмәт ишетерһегеҙ, бәлки. Шаршамбылағы ваҡиғаларға иғтибар итегеҙ, улар һеҙҙең өсөн мөһим буласаҡ.\nТыныс ҡына йәшәй алмаҫһығыҙ, моғайын. Төрлө мәшәҡәт менән шишәмбе һәм йомала осрашырһығыҙ. Һәр хәлдә үҙ көсөгөҙгә генә таяныуығыҙ дөрөҫ булыр. Шулай тиҙерәк булдыра алырһығыҙ һәм бер кемгә лә бурыслы ҡалмаҫһығыҙ.\nШаршамбыла ниндәйҙер уңайлы мәл килеп сығыуы бар. Бының арҡаһында маҡсаттарығыҙҙың береһенә бер аҙ яҡынайыуығыҙ ихтимал. Был арала күптәнге танышығыҙ менән араларҙы яңырта алырһығыҙ. Йомала көтөлмәгән бүләк алыуығыҙ ихтимал.\nАҙна уңышлы килер. Күптән борсоған һорауҙарҙың бәғзеләренә яуап алырһығыҙ. Ниндәйҙер эштән баш тартырһығыҙ, бәлки – ул хәҙер һеҙгә кәрәкмәҫ тә һымаҡ. Ҡайһы бер мәсьәләләргә икенсе төрлөрәк ҡарай башларһығыҙ.\nЮғары әҙерлегегеҙ файҙа килтерер. Яҡындағылар һеҙгә һәр саҡ тартылып торор. Был арала ышаныслы фекерҙәштәр табыуы ла ауыр булмаҫ. Ҙур эштәрҙе башлау тураһында уйлай башларһығыҙ. Кесе йомалағы һөйләшеү кәйефегеҙҙе мотлаҡ күтәрер.\nҺуңғы ваҡыт донъяға нисектер еңелерәк ҡарайһығыҙ, буғай. Ҡайһы бер әйткән һүҙгә, ҡылған эшегеҙгә аҙаҡ үкенергә тура килмәһен. Хәйер, үҙегеҙ ҙә беләһегеҙҙер, бала-саға түгелһегеҙ бит. Әйткәндәй, әллә ни ҙур хаталар булмаҫ та кеүек.\nБашҡаларға ҡарата иғтибарлыраҡ булырға кәңәш ителә. Шишәмбелә бик аҡыллы һәм урынлы кәңәш ишетерһегеҙ. Кесе йомалағы хәлдәр тәү ҡарашҡа аңлайышһыҙ һымаҡ тойолор. Уларҙың асылына төшөнөр өсөн бер аҙ ваҡыт кәрәк буласаҡ.\nБөтөн нәмәгә етди ҡарарға тырышығыҙ. Үҙегеҙҙе шулай ғына ҡайһы бер хаталарҙан ҡурсаларһығыҙ. Кеше хәбәренә лә артыҡ ышанып бармағыҙ. Шишәмбелә, мәҫәлән, кемдер һеҙҙе мотлаҡ алдатырға тырышыр. Аҙна араһында таныш эштәрегеҙ яҡшы барыр.\nЯңы эштәрҙе башлап ебәрергә мөмкин булыр. Тик тиҙ һөҙөмтәгә артыҡ өмөтләнмәгеҙ, бер аҙ түҙергә тура килер. Ғөмүмән, был арала ҙур ҡыйынлыҡтар һәм хәл итә алмаҫлыҡ мәсьәләләр осрамаҫҡа тейеш. Барыһы ла үҙ яйы менән барыр. Йомала өмөтлө һөйләшеү бик ихтимал.


Мысырҙың Синай ярымутрауында теркәлгән терактар һөҙөмтәһендә кәмендә ете кешенең ғүмере өҙөлгән, 15 кеше йәрәхәтләнгән. Ҡорбандарҙың күбеһе Мысыр армияһы хәрбиҙәре. Фажиғәле осраҡтар өсөн яуаплылыҡты Рәсәйҙә тыйылған Ислам дәүләте үҙ өҫтөнә алған.\nЯҡут-Саха республикаһында боландарҙы атыу осрағы буйынса енәйәт эше ҡуҙғатылған. Ике тиҫтәнән ашыу хайуан бер көн алда ойошторолған сабыштарҙа еңеү яулаған булған. Уңышлы сығыштарҙан һуң хужа боландарҙы иреккә сығарырға ҡара итә. Әммә браконьерҙар ҡарауылһыҙ йөрөгән өйөрҙө тулыһынса атып үлтерә. Фермер миллион ярым һумлыҡ зыян күрә.\nҮҙәк хәрби округ летчиктары «МиГ-31» самолеттарында рекорд ҡуйған. Улар ергә төшмәйенсә ете сәғәттән ашыу Красноярск крайынан Әстрхан өлкәһенә тиклем осоп барған. Судноларға өс тапҡыр һауала яғыулыҡ ҡойолған. Бының өсөн Ил-78 самолеты ярҙамға килгән. Ул мөмкин тиклем яҡынлашҡан истрибителдәрҙе конус-датчиктар аша заправкалаған. Дөйөм алғанда, экипаждар барлығы 8 мең километр самаһы ара үткән.\nКуба революцияһы лидеры Фидель Кастро һуңғы туғыҙ ай эсендә тәүге тапҡыр халыҡ алдында сығыш яһаған. Кисә урындағы милли телевидение уның мәктәп уҡыусылары менән осрашыуын күрһәткән. Фекер алышыуҙа 89 йәшлек Фидель Кастро утрауҙа бушлай белем биреү мәсьәләһен күтәргән, йәш быуындың сәмәләтлегенә һәм дөрөҫ туҡланыуға иғтибар бүлгән.\nРәсәйҙең 18 йәшкә тиклемге хоккейсылары Америкала юниорҙар араһында үтәсәк донъя чемпионатында ҡатнаша алмаясаҡ. Сөнки уларҙың күбеһенең ҡанында мельдоний табылған. Шуға ла хәҙер турнирға Сергей Голубович тәрбиәләгән 17 йәшкә тиклемге хоккейсылар бара. Донъя чемпионаты 14-24 апрелдә Гранд-Форкс ҡалаһында уҙа.


Баш ҡалалағы Төбәк үҫеш банкының лицензияһы тартып алынды // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nБаш ҡалалағы Төбәк үҫеш банкының лицензияһы тартып алынды\n16:19, 10 ноября 2015 Иҡтисад\nӨфөләге Төбәк үҫеш банкы ябыла. 10 ноябрҙә Рәсәй банкы Төбәк үҫеш банкының лицензияһын тартып алыуы тураһында хәбәр итте. Банк Үҙәк банктың норматив акттарын һәм банк эшмәкәрлеге тураһында закондарҙы үтәмәгән. Уның отчеттарында дөрөҫ булмаған мәғлүмәттәр асыҡланған. Банк кредиторҙарға бурысын түләй алмай. Шулай уҡ Төбәк үҫеш банкы түбән сифатлы активтарға аҡса һалған һәм резерв булдырмаған.\nБанкка ваҡытлы хакимиәт тәғәйенләнгән, ул идара итеүсе йәки ликвидатор тәғәйенләнгәнсе эшләйәсәк. Лицензияны тартып алыу — страховка осрағы, Төбәк үҫеш банкы иһә вкладтарҙы страховкалау системаһында ҡатнашыусы. Вкладсылар — физик берәмектәр страховка шарттарына ярашлы аҡсаларын йәки уларҙың бер өлөшөн кире ҡайтара ала.\nТөбәк үҫеш банкы 1994 йылдың 6 апрелендә теркәлгән, активтар күләме буйынса Рәсәй банктары араһында 280-се урын биләгән.


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - "ҠЫҘЫЛ ҠАР" ҠАСАН ЯУЫР? - 2018 - Мәҡәләләр\nБыл балаларҙың яратҡан һырғалаҡ шыуыу урыны. Ҡыш еттеме - бала-саға дамбаның текә һарҡыуынан сыр-сыу килеп сана шыуа, ҡарҙа аунап, Ҡар бабай әүәләп, мәж килә. Улар ғына түгел, ял көндәре өлкәндәр ҙә саңғыларын тағып, ошонда ашыға. Дистанция бына тигән: бер ҡайҙа боролмай, хәлең бөткәнсе дамбаның икенсе осона табан еләһең дә еләһең. Ҡыҫҡаһы, бик елле спорт һәм һауыҡтырыу урыны был.\nТуҡта, мауығып, теге баланы оноттом түгелме? Ап-аҡ ҡар урынына юл ситендәге тупраҡҡа болғанып ятҡан "ҡара" ҡарҙы күреп, шулай һорағайны бит ул. Байҡаһам, һырғалаҡ битләүендәге йоҡа ғына ҡар ҡатламы ла тотошлай ҡором менән ҡапланғайны! Тупраҡ ҡына түгел был, бармаҡҡа һылашып торған майлы һөрөм. Элегерәк ундай уҡ хәлде күргән юҡ ине. Дамба трассаһында транспорт хәрәкәтенең бермә-бер әүҙемләшеүен йортомдоң етенсе ҡатындағы фатир тәҙрәләренән дә күҙәткеләйем. Быныһы аҡты ҡаралаусы төп сәбәп булһа, ҡары ла яумай оҙаҡ көттөрҙө шул. Ниһайәт, сабыйҙы аптыратҡан ошо ғибрәтте ап-аҡ ҡар ҡаплап китте ошо көндәрҙә генә. Бына ҡыуаныс! Тик ап-аҡ ҡар сафлығы оҙаҡ һөйөндөрөрмө? Хәйер, баланы ғына түгел, баш ҡалаға ауылдан килгән өлкәндәрҙе лә аптыратырлыҡ беҙҙәге "ҡара" ҡар. Ә сәбәбе ҡар яумауҙа ғына түгел шул. Оҙағыраҡ яумай торһа, үҙәк урамдарҙы ла тиҙ генә һөрөм ҡаплап ала. Эштән ҡайтышлай, ҡала буйлап йәйәү атлауҙы туҡтатырға кәрәк, тигән ҡәтғи ҡарарға киләм шул саҡ: ошо һөрөм ҡатламы беҙҙең тын юлдарына, үпкәгә лә ултыра бит!\nҮткән йыл аҙаҡтарында халыҡ-ара шау-шыу тыуҙырған "рутений тарихы", республиканы солғап алған смог ваҡиғаһы халыҡты етди хәүефкә һалғайны. МАГАТЭ халыҡ-ара ассоциация үткәргән экспертиза Көньяҡ Урал төбәгенең, аныҡлабыраҡ әйткәндә, Силәбеләге "Маяҡ" заводының бер ниндәй ҙә рутений сығанағы булып тормауын асыҡланы, ләкин был хәлдең сәбәптәре барыбер аҙағынаса билдәһеҙ ҡалды. Тикшеренеүҙәр, бәлки, дауам итәлер, ләкин быныһы икенсе мәсьәлә. Ә бына туҙан смогының бер нисә сәбәбе бар, тигән фекерҙә Башҡортостан экологтар берлеге рәйесе Александр Веселов: "Был проблеманың иһә сығанағы билдәле: автотранспорт атмосфераға 200-гә яҡын төр зарарлы матдәләр бүлеп сығара. Баш ҡаланың ҡалҡыу ерҙәрендә уны ел таратһа, Сипайлово йәки Инорс кеүек түбәнерәк райондарҙа смог ергә ултыра..."\nБына шулай "яуа" беҙҙә ҡара ҡар. Былтыр ноябрь аҙаҡтарында Өфөлә дәүләт экология сәйәсәте мәсьәләләре буйынса фәнни-ғәмәли конференция булып үткәйне. Шунда билдәләнеүенсә, Өфө дөйөм республика территорияһында ни бары 0,5 процент урын алып тороуына ҡарамаҫтан, бүленеп сыҡҡан бөтөн зарарлы матдәләрҙең өстән бер өлөшө баш ҡалабыҙға тура килә. Ҡала эсендә һулаған һауабыҙҙың формальдегид, азот диоксиды, углерод оксиды, туҙан менән бысраныу индексы бик юғары.\nОшо уҡ конференцияла әйтеп кителеүенсә, беҙҙә атмосфераны бысратыусы төп сығанаҡтарҙың береһе - автотранспорт. Бөгөнгө көнгә Өфөлә ярты миллионға яҡын (!), йәғни 493 мең берәмек автомобиль теркәлгән. Һуңғы 13 йыл эсендә генә лә уларҙың һаны ике тапҡырға артҡан. Ә инде йыл аҙағына автопарктың тағы ла кәмендә 15-16 мең берәмеккә артыуы көтөлә. Шуныһын да әйтеп китеү кәрәктер: 2015 йылда ғына ла бысраҡ һауа эҙемтәһендә Рәсәйҙә 180 мең кеше үлгән, астма һәм аллергиянан яфаланыусылар һаны ла арта ғына бара.\nӘйткәндәй, экология буйынса закон нигеҙҙәрен ҡайтанан ҡарау, уға үҙгәрештәр индереү хаҡында һүҙ бара, ләкин, үкенескә күрә, унда автомобиль хужаларының тирә-яҡ мөхитте бысратыуы өсөн ниндәйҙер яуаплылыҡ саралары күреү хаҡында - ләм-мим. Исмаһам, ҡала эсендә йөрөгәндәрен булһа ла газ менән заправкалауға күсереү хаҡында мәсьәлә ҡуҙғатылһын ине лә бит. Дөрөҫ, был хаҡта ҡыйыуһыҙ ғына һүҙ башланып та алғайны бер осор, үкенескә, был тәҡдимгә ҡәтғилек тә, ҡыйыулыҡ та етмәне, һәм ул йәнә онотолдо. Газ менән заправкалау станциялары ла бер нисә урында ғына әле, тимәк, был юҫыҡта эш фронты - муйындан. Икенсе яҡтан да автоһәүәҫкәрҙәргә был файҙаға ғына булыр ине, сөнки бензинға хаҡтар көнләп түгел, сәғәтләп юғары үрмәләй бит. Мотор яғыулығы сифатында тәбиғи газ ҡулланыусы машиналарға транспорт һалымы түләүҙә 50 процент ташлама барлығын да онотмағыҙ, йәмәғәт!\nЭкология йылы үтеп тә китте, ләкин проблемалар, һәр ваҡыттағыса, нисек бар - шулай ҡалды. Улар ҡасан хәл ителер? Ҡыҙыл ҡар яуғасмы?..\nЯҙылған: 13.01.18 | Ҡаралған: 908


Башҡортостандың күркәм райондарының береһе Бөрйәндә агротуризмды үҫтереү мәсьәләһе Республика Хөкүмәте иғтибары үҙәгендә ҡала\nӘле районда барған төҙөлөш эштәре лә иҡтисади-социаль үҫештең бер күрһәткесе.\nТуристик маршруттарҙан тыш, Бөрйән районында социаль йүнәлештәге төҙөлөштәр әүҙем бара. Премьер-министр урынбаҫары Ильшат Тажетдинов етәкселегендәге эшсе төркөм ошо объекттарҙы ҡараны. Иҫке Собханғол ауылында мәктәп ҡайтанан төҙөкләндерелә һәм учреждение эргәһенә 120 урынлыҡ интернат төҙөү эштәре бара. Сөнки яны укыу йылына бында күрше ауылдарҙан балалар килеп белем аласаҡ. Шулай уҡ райондың беренсе һанлы балалар баҡсаһына ла капиталь ремонт эштәре үткәрелә.\nРайонда туристарҙың күп булыуы уңайынан Ағиҙел ярында урынлаштырылған «Юлбарыҫ» ҡунаҡханаһын төҙөү ҙә бик урынлылыр. Ул 138 ял итеүсене ҡабул итә ала. Бүлмәләрҙә бар уңайлыҡтар булдырылған, хаҡтар ҙа тешләшмәй. Ҡунаҡхананы төҙөү 10 кеше өсөн эш урыны булдырған. Данлыҡлы Шүлгәнташ мәмерйәһенән өс саҡрым алыҫлыҡта «Морат Туғай» туристар кемпингы ла иғтибар үҙәгендә ҡала. Туристик база бынан ике йыл элек төҙөлә башлай. Бөгөн кемпинг бер юлы 92 ял итеүсене хеҙмәтләндерә ала. Ошо көндәрҙә «Морат-туғай» ҙа Башҡортостандың төрлө район вәкилдәре туризмды үҫтереү мәсьәләләре буйынса уҡыуҙарҙа ҡатнашты. Был уҡыуҙар үҙ һөҙөмтәһен бирер тигән теләктә ойоштороусылар\nРайонда туризм йүнәлешен үҫтереү, бөрйәндәр өсөн дә көн үҙәгендә ҡала. Районда туризмды үҫтереү, малсылыҡ, умартасылыҡ тармаҡтары - район халҡы тормошон яҡшыртыу йәһәтенән ҙур мөмкинлектәр биргән төп йүнәлештәр\nТөбәктә агро, экология, этно, мәҙәни, иҫтәлекле, танып белеү һәм башҡа йүнәлештәге туризмды үҫтереү мөмкинлеге ҙур. Туризм ул күңел асыу ғына түгел, ә һәр төбәктең иҡтисади тармағын үҫтереүҙең бер юлы һанала.


Өфөнөң Интернациональ урамында урынлашҡан бер-нисә йорт авария хәлендә - GTRK.TV — Новости Уфы и РБ\nӨфөнөң Интернациональ урамында урынлашҡан бер-нисә йорт авария хәлендә\nУнда йәшәүселәр араһында хатта бәләкәй балалар ҙа бар. Ни өсөн ярты быуаттан ашыу элек төҙөлгән өй йәшәүгә яраҡһыҙ тип танылһа ла, халыҡ унда йәшәүен дауам итә? Фәлән Фәләнова фатирын баҫып алған бәшмәктәрҙән 10 йыл инде ҡотола алмай интегә. Был йортта йәшәүселәр ярты йыл һайын обой яңыртырға мәжбүр. Түбәнән штукатурка ҡойола, ә стеналар күк менән ҡапланған.Өфөнөң Интернациональ урамында урынлашҡан 173, 175, 177, 179, 181 йорттар авария хәлендә. Һуғыш осоронда төҙөлгән өйҙәрҙе йәшәргә яраҡһыҙ тип таныр өсөн халыҡ 2012 йылда Дмитрий Медведевҡа хат та яҙа. 5 йыл ваҡыт үткән, ә йорттар урынында, килеп хәл белеүсе лә юҡ.Интернациональ урамында яңы юл асҡан ваҡытта йорттарҙың урам яғын буяп сығалар. Тик күп фатирлы биналарҙың бөтә етешһеҙлектәре уның эсендә, йәғни, кеше күҙе күрмәгән яҡта ҡала. Урындағы халыҡ әйтеүенсә, был күп фатирлы йорттарҙы 1943 йылдарҙа немец тотҡондары төҙөгән. Бина эстән сереһә, тыштан емерелеп бара. Хатта өй икегә бүленмәһен өсөн ошондай махсус тимерҙәр ҡуйғандар.Бөгөн бындай йорттарҙы ҡаланың һәр икенсе-өсөнсө урамында осратырға мөмкин. Ҡайһы бер осраҡта халыҡ битарафлы ҡарашҡа түҙә алмайынса ремонтты үҙ аҡсаһына эшләргә мәжбүр. Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, 2014 йылда республика башлығы Рөстәм Хәмитов: 2012 йылдың 1 ғинуарына тиклем авария хәлендәге тип танылған йорттар 2017 йылдың 1 сентябренә тиклем күсерелеп бөтөргә тейеш, тип белдергәйне. Ә бына 2012 йылдан һуңғы йәшәүгә яраҡлы булмаған йорттар ҡасан һүтелер, уныһы әле билдәһеҙ.\n17 августа Башҡортостанда аҙаҡҡы 5 йыл эсендә 90 бала янғында һәләк булған\n17 августа Рәсәй һәм донъя хәбәрҙәре


Бөгөн баш ҡалала «Уңайлы мөхит» республика конкурсында еңеүселәрҙе тәбрикләнеләр\nБашҡортостанда тормошҡа ашырылған ошо уҡ исемле программа инвалидтар һәм физик мөмкинлектәре сикләнгәндәр өсөн уңайлыҡтар булдырыуҙы күҙ уңында тота.\n«Уңайлы мөхит» республика конкурсында 16 ҡала һәм 17 район ҡатнашырға теләк белдергән. Белем биреү усаҡтары, социаль- мәҙәни учреждениеларҙан барлығы 87 ғариза ҡабул ителгән. Еңеүселәр ун номинация буйынса билдәләнде. Уларҙы конкурс комиссияһы эшендә ҡатнашыусы физик мөмкинлектәре сикләнгән билдәле спортсылар, йәмәғәт ойошмалары вәкилдәре асыҡланы. Әхмәтзәки Вәлиди имендәге республика китапханаһы инвалидтар өсөн иң уңайлы йыһазландырылған ойошма тип танылды. Бәйгелә ҡатнашыусы 26 мәғариф учреждениеһы араһынан Архангел районы үҙәгенең 2-се мәктәбе иң уңайлыһы тип билдәләнде. Конкурста шулай уҡ Ғафури, Саҡмағош, Баймаҡ райондары учреждениелары ла ыңғай баһа алды.


ГӨЛНАЗ ШАФИҠОВА: «АТА-ӘСӘЛӘРҘЕҢ 73 ПРОЦЕНТЫ БАШҠОРТ ТЕЛЕН ДӘҮЛӘТ ТЕЛЕ БУЛАРАҠ ҺАЙЛАНЫ»\n22 Сентябрь 2017, 16:23\nБашҡортостандың мәғариф министры Гөлназ Шафиҡова «Башинформ» агентлығының туған телдәрҙе уҡытыу тураһындағы һорауҙарына яуап бирҙе.—Гөлназ Радмил ҡыҙы, ни өсөн «башҡорт теле—дәүләт теле» һәм «башҡорт теле—туған тел» тигән төшөнсәләр бер-береһенә ауаздаш түгел? Быйылғы уҡыу йылына тиклем мәктәптәрҙә башҡорт телен уҡытыуҙың нисек ойошторолоуын тағы ла бер тапҡыр аңлатһағыҙ ине. Ул ҡайһы кластарҙа һәм ниндәй күләмдә уҡытыла?—Туған телде өйрәнеү—Рәсәй Федерацияһы Конституцияһы менән билдәләнгән хоҡуҡ ул. Уҡыу пландары хаҡында һүҙ алып барһаҡ, туған тел—белем биреү программаһындағы уҡыу пландарының инвариатив өлөшөнә ингән мотлаҡ предмет. Туған телде беренсенән башлап бөтә кластарҙа ла мотлаҡ өйрәнәләр.\nБашҡортостандың мәғариф министры Гөлназ Шафиҡова «Башинформ» агентлығының туған телдәрҙе уҡытыу тураһындағы һорауҙарына яуап бирҙе.\n—Гөлназ Радмил ҡыҙы, ни өсөн «башҡорт теле—дәүләт теле» һәм «башҡорт теле—туған тел» тигән төшөнсәләр бер-береһенә ауаздаш түгел? Быйылғы уҡыу йылына тиклем мәктәптәрҙә башҡорт телен уҡытыуҙың нисек ойошторолоуын тағы ла бер тапҡыр аңлатһағыҙ ине. Ул ҡайһы кластарҙа һәм ниндәй күләмдә уҡытыла?\n—Туған телде өйрәнеү—Рәсәй Федерацияһы Конституцияһы менән билдәләнгән хоҡуҡ ул. Уҡыу пландары хаҡында һүҙ алып барһаҡ, туған тел—белем биреү программаһындағы уҡыу пландарының инвариатив өлөшөнә ингән мотлаҡ предмет. Туған телде беренсенән башлап бөтә кластарҙа ла мотлаҡ өйрәнәләр.\nБашҡорт телен мәктәптәрҙә дәүләт теле булараҡ уҡытыу Башҡортостан Республикаһы Конституцияһы менән тәьмин ителә. Был предметты һәр кем үҙе һайлай. Ул белем биреү мөнәсә-бәттәрендә ҡатнашыусылар төҙөгән уҡыу планына инергә тейеш. Былтырға тиклем беҙҙә ата-әсәләрҙең фекере коллегиаль органдар аша иҫәпкә алынды. Балаларға һәм ата-әсәләргә икенсенән алып туғыҙынсы класҡа тиклем башҡорт телен дәүләт теле булараҡ өйрәнеү тәҡдим ителде. Был Башҡортостан Республикаһының Мәғариф тураһындағы законында билдәләнгән.\nДәүләт статусындағы башҡорт теленә килгәндә иһә һәр мәғариф ойошмаһында ул теләк буйынса тәҡдим ителә. Әммә, ҡабатлап әйтәм, был тәҡдим—мотлаҡ , сөнки ул Башҡортостан Республикаһы Конституцияһында һәм «Башҡортостан Республикаһы телдәре тураһында»ғы Законда билдәләнгән.\n2011 йылдан федераль дәүләт мәғариф стандарттары ғәмәлгә индерелде. Шул мәлдән алып балалар етенсе класҡа етте. Ошо йылдарҙа улар өйрәнеләсәк предметтарҙы ата-әсәләр менән бергә һайланы, был мәсьәләне йыйылыштарҙа хәл иттеләр. Әммә әлегә тиклем уларҙан йыл һайын ғариза йыйылманы. Был эште белем баҫҡысына ҡарап, әйтәйек, беренсе һәм бишенсе класта башҡаралар ине. Хәҙер иһә беҙ йыл һайын ата-әсәләрҙән ниндәй фәндәрҙе өйрәнергә теләүҙәре тураһында ғариза яҙҙырасаҡбыҙ.\n—Гөлназ Радмил ҡыҙы, йәнә бер хәтергә төшөрөгөҙ әле: Владимир Путин Йошкар-Олала үткән Милләт-ара мөнәсәбәттәр советында прокуратура органдарына һәм төбәк власы етәкселәренә ниндәй күрһәтмә бирҙе? Был күрһәтмә туған телдәрҙе һәм дәүләт телдәрен өйрәнеүгә ниндәй йоғонто яһаясаҡ?\n—Милләт-ара мөнәсәбәттәр советында Владимир Владимирович Путин төбәк башлыҡтарына теләк буйынса туған телдәрҙә һәм дәүләт телдәрендә уҡытыуҙы һәм уларҙы өйрәнеүҙе тәьмин итергә ҡушты.\nБынан тыш, Рәсәй Федерацияһының Генераль прокуратураһына «Рособрнадзор» менән берлектә ил төбәктәрендә граждандарҙың Рәсәй халыҡтары телдәре иҫәбенән туған телде һәм Рәсәй Федерацияһы составындағы республикаларҙың дәүләт телдәрен ирекле өйрәнеү хоҡуғын тәьмин итеүгә ҡағылған ҡануниәт положениеларын үтәүҙе тикшереү бурысы йөкмәтелде. Fәмәлдә бөтә үҙенсәлек ошоға ҡайтып ҡала. Ә был фәндәрҙе өйрәнеүгә иһә бер ниндәй ҙә йоғонто яһалмаясаҡ. Ниндәй предметты һайлауҙы ата-әсә үҙе хәл итәсәк. Иҫке стандарттар буйынса башҡорт теле, дәүләт теле булараҡ, балаларға милли төбәк компоненты нигеҙендә тәҡдим ителһә, яңы стандарттар буйынса бындай компонент юҡ. Мәктәп компоненты ғына бар. Предметтарҙы ата-әсәләр һайларға тейеш. Фәндәрҙең береһе рәүешендә уларға, дәүләт теле булараҡ, башҡорт теле лә тәҡдим ителә.\n—Тимәк, тамырынан ниндәйҙер үҙгәрештәр булмаясаҡ?\n—Етди үҙгәрештәр юҡ. Мотлаҡ шарт барлыҡҡа килде—теге йәки был фәнде һайлап алып өйрәнеү өсөн ата-әсәнең ирекле яҙма ризалығын алыу.\n—Ил Президентының ошо күрһәтмәһен үтәү йәһәтенән республикабыҙ ниндәй позицияла?\n—Республика ил Президенты Владимир Путинды ошо күҙлектән хуплай, сөнки туған телдәр, дәүләт теле булараҡ башҡорт теле лә, ирекле нигеҙҙә, теләк буйынса өйрәнелергә тейеш. Шуға күрә әле бөтә мәктәптәрҙә үткәрелгән йыйылыштарҙа ата-әсәнән ниндәй фәндәрҙе һайлауҙары күрһәтелгән ғаризалар йыйылды. Уларға төрлө йүнәлештәге предметтар тәҡдим ителде. Әммә уларҙың исемлеген мәғариф ойошмаһы, мөмкинлектәренән сығып, үҙе билдәләне.\nБыл—бик етди күрһәткес. Ул республикабыҙ Башлығы Рөстәм Зәки улы Хәмитовтың, башҡорт телен теләк буйынса уҡытыуҙы һайлап, уға ярҙам итергә саҡырыуы йәмғиәттә хуплау табыуы хаҡында һөйләй. Ул шулай уҡ ата-әсәләрҙең дә, балаларҙың да башҡорт телен өйрәнеүҙең мөһимлеген аңлауын, мәҙәниәттәр бәйләнешен, республикала милләт-ара тыныслыҡты һәм татыулыҡты һаҡлау шарты булараҡ, үҙ-ара ихтирамды юғары баһалауын да сағылдыра.\nЙәнә шуны танырға кәрәк: хәҙер беҙҙең бурыс («беҙҙең» тигәндә, башҡорт телен уҡытыу сифатын яҡшыртыу яҡлыларҙы күҙ уңында тотам) тағы ла ҡатмарлана төшә. Телде өйрәнеү өсөн тауыш биргән кешеләр алдында яуаплылығыбыҙ арта. Шуға күрә башҡорт телен өйрәнеү мөмкинлектәрен киңәйтергә, уны уҡытыу методикаһын яңыртырға, ошо эште тормошсан йөкмәтке менән һуғарырға, формаль ҡараштарҙан баш тартырға тейешбеҙ. Мәғариф буйынса август кәңәшмәһе барышында республика Башлығы Рөстәм Зәки улы Хәмитов асыҡтан-асыҡ ошо фекерҙе белдергәйне. Ата-әсәләр берләшмәһе менән әүҙемерәк эшләргә, уҡытыуҙың яңы алымдарын—факультативтарҙы, түңәрәктәрҙе, электрон курстарҙы, дистанцияла белем биреүҙе ғәмәлгә индерергә кәрәк. Шул уҡ ваҡытта республиканан һәм илебеҙҙән ситтә йәшәгән, башҡортса һөйләшкән милләттәштәребеҙ хаҡында ла оноторға ярамай. Уларҙың да туған телен өйрәнергә мөмкинлеге булырға тейеш. Беҙ был йәһәттән ярҙам күрһәтәсәкбеҙ.\n—Башҡорт телен ирекле өйрәнеүгә бәйле төрлө фекер бар. Был хәл уны юҡҡа сығарыуға килтерәсәк, тип иҫәпләй ҡайһы берәүҙәр. Ысынлап та шулаймы? Уларға нимә тип яуап бирерһегеҙ?\n—Телде үҙ теләгең буйынса өйрәнеү уны һәләк итеүгә бәрәбәр, тигән яңылыш фекер бар, тип иҫәпләйем. Минеңсә иһә туған телде үҙ теләгең менән өйрәнеп кенә үҫтерергә һәм һаҡлап ҡалырға мөмкин. Йыл һайын ғариза яҙыу ата-әсәләрҙең мөмкинлектәрен арттыра төшә. Беҙҙә күп милләтле ғаиләләр бар. Йәғни быйыл улар туған тел булараҡ—рус телен, киләһе йылға башҡорт телен һайлай ала. Баланың конкурентлыҡ ҡеүәһе артһын тиһәң, ата-әсәләр был мөмкинлекте файҙаланырға тейеш, тип иҫәпләйем.\nӘйткәндәй, әле ата-әсәләрҙең ни бары һигеҙ проценты ғына балаһының башҡорт телен дәүләт теле булараҡ өйрәнеүен теләмәй. Икенсе яҡтан, «Көсләп астырған күҙҙең нуры булмаҫ» тигән әйтемде лә оноторға ярамай. Беҙҙә балаларға сит телдәрҙе мәжбүри өйрәтеп, аттестатҡа яҡшы билдә ҡуйып та, мәктәпте тамамлағандан һуң ошо телдәрҙе бөтөнләй белмәүен раҫлаған миҫалдар етерлек.\nШуға ҡарамаҫтан, беҙ башҡорт телен өйрәнеү кәрәклеген аңлатыу буйынса эште артабан да дауам итәсәкбеҙ. Телде һайлаған 73 проценттың береһенең дә күңеле төшмәҫкә тейеш. Шул уҡ ваҡытта уны өйрәнеүҙән баш тартҡан һигеҙ процент ата-әсәләрҙең был уйынан кире ҡайтыуы ла ихтимал. Уҡытыу методикаһын камиллаштырып, заманса алымдарҙы ғәмәлгә индереп, дәрестәрҙе ысын мәғә-нәһендә ҡыҙыҡлы ойоштороп, уларҙы йәлеп итергә тырышасаҡбыҙ.\n—Мәғариф министрлығы башҡорт телен өйрәнеү буйынса «ҡыҙыу элемтә» ойошторғайны. Ниндәй һорауҙарҙы айырыуса йыш бирәләр? Граждандар ниндәй мәсьәләләр буйынса мөрәжәғәт итә?\n—Бер аҙна эсендә 1,5 мең самаһы шылтыратыу булды. «Ниндәй фәндәрҙе һайларға була?» тигән һорауҙы йыш бирәләр. Шулай уҡ ни бары дүрт предметты ғына тәҡдим итеүҙәре хаҡында белдереп, бишенсеһен дә өҫтәһендәр ине, тиҙәр. Уларға нимә эшләргә? «Мәғариф тураһында»ғы федераль законға һылтанабыҙ. Унда иһә, фәндәр исемлеген мәғариф ойошмаһы, үҙ мөмкинлегенән сығып, төҙөр-гә тейеш, тип билдәләнә.\nКүптәр башҡорт телен дәүләт һәм туған тел булараҡ өйрәнеүҙең айырмаһын асыҡлауҙы үтенә. Бынан тыш, туған телде һайлау мәсьәләһенә ҡағылышлы һорауҙы бирәләр. «Ниндәй телде туған тел тип иҫәпләргә?», «Fаиләлә һөйләшмәгән телде һайларға буламы?» тигән һорауҙар ҙа булды. Мәҫәлән, баланың метрикаһында бер тел яҙылған, ә ул бөтөнләй икенсе телде өйрәнергә теләй.\n—Министрлыҡ бындай һорауҙарға ниндәй ҡарашта?\n—Ыңғай ҡабул итәбеҙ. Был юғары гражданлыҡ позицияһын сағылдыра. Улар үҙҙәренең туған телен өйрәнеү яҡлы, бер үк ваҡытта дәүләт теле булараҡ башҡорт телен белеүҙең мөһимлеген дә аңлайҙар. Артабанғы йәшәйешебеҙгә битараф түгелдәр. Шуға күрә һорауҙарҙың күп булыуына ҡыуанабыҙ ғына. Күреүебеҙсә, ата-әсәләрҙең ватансылыҡ тойғоһо бик юғары.\nКешеләр ғаилә мәсьәләләре менән дә министрлыҡҡа мөрәжәғәт итә. Мәҫәлән, атай—бер, ә әсәй икенсе телде һайлаһа, мәғариф ойошмаһына нимә эшләргә? Беҙҙеңсә, был—һәр ғаиләнең шәхси эше. Уларҙы мәктәпкә саҡырырға һәм уртаҡ ҡарарға килергә кәрәк.\nТөркөмдәрҙе тулыландырыу буйынса ла һорауҙар бар. Әйтәйек, класта өс кеше генә—бер телде, ә ҡалғандары икенсене һайлаһа, нимә эшләргә? Бының өсөн факультатив дәрестәр, параллель кластарға бүлеү юлы бар. Ата-әсәләргә төрлө ҡараштарҙы тәҡдим итергә кәрәк. Әммә уларҙың ҡарары мәғариф ойошмаһының мөмкинлектәренә тура килергә тейеш.


Республикала унынсы класс уҡыусыһы поезд аҫтында ҡалған // Хәл-ваҡиғалар | новости башинформ.рф\n16:21, 13 декабря 2018 Хәл-ваҡиғалар\nРеспубликала унынсы класс уҡыусыһы поезд аҫтында ҡалған Фото: Олег Яровиков\nӨФӨ, 2018 йыл, 13 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ксения Калинина/.\nСтәрлетамаҡ транспорт прокуратураһы Таҙлар – Төкөн араһында 16 йәшлек үҫмерҙең үлем осрағы буйынса тикшереү башланы.\nВолга буйы транспорт прокуратураһының матбуғат хеҙмәте мәғлүмәте буйынса, 12 декабрҙә кискеһен йәш егет 3018-се йөк поезы аҫтында ҡалған. Тиҙ генә тормозға һалһа ла, машинист уның ғүмерен фажиғәле хәлдән ҡотҡара алмаған. Үҫмер алған йәрәхәттәрҙән шунда уҡ һәләк булған.\n«Ваҡиға урынына Стәрлетамаҡ транспорт прокуроры, тәфтиш төркөмө килгән. Уҡыусы Ҡырмыҫҡалы районында йәшәгән», — тип хәбәр иттеләр ведомствола.\nТеги: прокуратура, транспорт, ғәҙәттән тыш хәл


Юридик шәхес теркәлгән - Бөтә Япония онлайн юрист. Юпонский хоҡуҡи портал адвокат ҙур.\nҒәжәйеп бүләк яратыусылар өсөн Япония 21: 2018 баҫма. Япония Командаһы\nБыл китаптар миндә булһа\nЙәки һеҙҙең өсөн бүләк раштыуа идея эҙләп һалҡын япон тыуған көнөМинең өсөн хыял япон бүләге исемлегенә тематик тикшереү башланы. Япония етәкселеге был бүләктәр миңә дәрт бүләк йыя, бүләк һайларға ярҙам идеаль һеҙҙең өсөн.\nӘгәр һеҙ эҙләгән нәмә кавайный, йәки традицион причудливый, һайлау ни эшләп был исемлектә японияла һөйәр бәхетле.\nҒәҙәти булмаған был ойоҡбаштарҙы бик яратып мин ҡоро. тартмаһа, закаталы бөтәһе өсөн, ҡоро күренә кеүек-был осраҡта, әгәр һеҙ беләһегеҙме, төрлө ҡытай йөҙ тәме бар-япония кат. Махсус баҫма күбеһе, ҡала йәки билдәле бер миҙгел генә булып алалыр ул. билдәле Сөнки улар-ысын Коллекционер әйбер. Японияла был макароны супер популяр булды, сөнки улар күптән түгел япония эшләй башланы, һәм, ниһәйәт, миңә урын табып, улар бында сит илдәрҙең караптары бар. Японияла улар ойоҡ, дөрестен тематик тултырма яһауҙы теләй.\nИмза урынына ҡулланыла исеменән япония маркаһы.\nҠасан һеҙҙең йәки банкта иҫәп асыу контракт төҙөү, япондар үҙ персонализировать штамп ҡулланыла.\nБынан тыш, үҙ эшен ҡалып япон рәссамы, ул төҙөү түгел.\nБыл мөмкинлек бирәсәк һезгә үҙ магазинға заказ исеме штамп, япония тура килә. Һөйкөмлө образды һайлау һеҙҙән, бесәй кеүек, артыҡ йәки традицион формала. Ҡалыптар исеме тәржемә итергә була һәм һеҙ уны магазинға. Был ысынлап та үҙенсәлекле бүләк өсөн бөтә, кем япон мәҙәниәте менән ҡыҙыҡһыныусыларға, шулай уҡ был штамп һәм файҙалы булыуы мөмкин кеше өсөн, ҡыҙыҡһыныу һөнәр, сәнғәт һәм скрапбукинг. Был ғәжәйеп мәҙәниәткә ҡараған япон альтернатив етәкселеге китап тәшкил итә. Кәрәк булған һәм исеме көткән кеүек, тураһында күп һөйләйбеҙ-был 'тыуҙыра' мәҙәниәте, манге тип, японияла һәм аниме видеоигр. Әммә ул шулай уҡ традицион булып тора. Япония индерелгән, һәм буддизм, Дзэн һәм сәй церемонияһы. Бының өсөн яҡшы китап кеше тормошоноң күп яҡтары тураһында күберәк белергә теләйем. Кавай тимәк, бөтә девчушка, һәм иҫ киткес татлы, уйынсыҡ Китти мил сәләм плюшевый аксессуарҙар модала. Кавай тартма-япон тәҙрә яҙылһағыҙ, ул һеҙгә иң тәмлеһен һайлап корея һәм япония ай һайын ғәжәпләнеүҙән кавай ебәрҙе. Һәр йәшниктәр менән айырыла, ул уйынсыҡтар ҙа үҙ эсенә ала, шар телефондары, яҙыу, наклейка, кәнфит һәм косметика. Крутая бөтә япон бүләге ҡумта тора. Мин уйлайым, - тип яҙылған тартма ғәжәйеп бүләк эшләй, сөнки бәхетле сертификат эйәләре был эште бер нисә йыл эсендә иң бүләк ала.\nБыл үҙәк япон мәҙәниәте төшөнсә, һәм был сәбәптәрҙең береһе тип һаналған японияла ғүмер оҙонлоғо.\nХалыҡ-ара бестселлер булып китергә һәм был китап сығарыу былтыр йыл икигать тикшерелде. Япон мәҙәниәте яратыусылар өсөн ҙур бүләк булды һәм был барыһы ла эшләне, ошондай төшөнсәһен кем ҡыҙыҡһынып, диҡҡәт шул тиклем шатлыҡ һәм таба. Бына шул идея өсөн тағы бер матур бүләк, кем ҡыҙыҡһыныу дзен-буддизмда һәм япон мәҙәниәте аспекттарының медитация. Был мини-баҡса йорттарында ял итеү өсөн ниндәй мөмкинлектәр булдырыла Дзен айырым урын ала.\nБыл-идеаль булыр ине, әгәр сездә бар, ҡорам йәки чилл-аут йорттар зонаһы.\nМин шулай тип уйлайым был хеҙмәткәр тотоу өсөн иң яҡшы бүләк булды занятой өҫтәл, тынысланырға кәрәк буласаҡ ул эште. Туҫтаҡ дөгө, был ризыҡ булараҡ ҡулланыу һәр ваҡытта японияла, улар өсөн үҙенсәлекле бүләк эшләй, шуға күрә ул камил япон, мәҙәниәт һәм кем яратып ашай. Мин яратам был-классик андар (сейә) дизайн. Хатта таяғы менән ул һәм китерелә. Япон мәҙәниәте тураһында һеҙ иҫ киткес балаларҙы өйрәтергә теләйем. Был мил оригами ҡағыҙҙан бүләк йыйылмаһы, стикер, фото, иҫтә, ҡағыҙ китаптарҙың һәм вентилятор. Японияла балалар ысулын һеҙгә яҡшы таныштыр. Япон аш-һыу әҙерләү репутация ҡатмарлы булған, әммә был бик ябай һәм ул эшләгән эштәре китап иң арзан. Бер тере, мин уны яратам тураһында, бөтә япон классикаһы, ул һеҙҙе көтә (ҡоро, мисо-аш), ләкин уның тәмле ризыҡтары күп булһа ла, карп һымаҡтар, аш-һыу һәм башҡа йорт гедза. Япон сакта-япон дөгө шарабы таралған. Дүрт сынаяҡ йыйылмаһын һәм исем өсөн бәләкәй генә өҫтәл торған типик керамик колба, ул уртаҡлашыу өсөн.\nМин яратам был традицион глазурь зәңгәр йыйылмаһы.\nРилаккум-Япония кавайный иң яратҡан персонаждарының береһе.\nБыл осраҡта үҙ таяҡсаларҙан тѳрлѳ йыйылмаһы.\nБыл япон балаһы өсөн үҙенсәлекле бүләк булды яҡшы йәки кем дә мәлих персонаждар ярата. Кемдер берәйһе япония менән мучаться, булырға тейеш, бер көн японияла булырға хыяллана. Системаны ярҙамы менән был сәйәхәт тураһында ул китап. Яңғыҙ планета-баҙарҙа иң яҡшы гид. Был биттә бөтә тиерлек биләй һәм мең, һатып алыу өсөн ауыл ерендә токиолағы туризм. Шулай булған өсөн күп төҫлө һүрәте көнө-төнө хыяллана. Был булырға тейеш булған кешеләр өсөн, сәйәхәт итергә өмөтләнә. Күпмелер ваҡыт бик модала булған исемендәге муйынсаҡ. Япон теле беләҙек исемде әйтерһең. Магазин исемдәренең ниндәй телдә тәржемә ителмәгән һәм был, уны телисез икән, япон н etsy беләҙек һалыу. Һеҙ һайлаған кеше исеме, беләҙектәр кейгән булыр, йәки кешеләрҙең яратҡан исеме. Уның ҡарауы алтын, көмөш йәки алтын алһыу, һәм һеҙ аласыз, шулай уҡ шрифты һайланым. Әгәр ҙә һеҙ һатып алыр өсөн кемде ҙә булһа, кем йәй үткәрҙе, Япония, kakigori булған һәм уларҙы ярата бел. Был десерт япон боҙ побриться, эҫе көндө ул бик популяр булды. Мин уларҙың бер ҡасан да күрмәгән сит илдән һатып, тик был сайтта әгәр улар һеҙ белә торған караптары японияның гурман, япония ҡыҙыҡһынды кемдер, үҙ үҙенә эшләһә, үҙ мөмкинлектәрен ҡоро ул. Был комплект өсөн барлыҡ кәрәк башында (башҡа балыҡ.). Коврик алырға бер прокат һеҙҙең, ашау өсөн таяҡсалар, дөгө ҡоро, ҡоро һеркә, дөгө һыуытыу өсөн вентиляторҙар, рецепт һәм башҡа күп нәмәләр. Япон аш-һыуының иң яҡшы шәхси йорт индерелгән. Һөйкөмлө япон өсөн улар бөтә донъяла билдәле һәм тәм-том-кәнфит ҡаптыҡ, тәме булмаған һәм дөйөм симпатичность. Әгәр сездә бар, дуҫтар, мөхәббәт татлы Япония һәм с пристрастием та, беҙ Япония тартма кәнфит ярата. Был ғәҙәти булмаған һәм сервис ун ай яҙылған тартма кәнфит ҡабы һәр буласағын һеҙгә ебәрәм.\nБөтә донъя буйынса, улар хатта, бушҡа доставка була.\nӘгәр түгел, һеҙ тәм-том әйберҙәре, традицион япон был ашамлыҡты тәҙрә әйтерһең альтернатив яҙылыу. Матур япон аҙыҡ-түлек һайлау яуаплы Bokksu аутентичный, ул японияла ғына һатыла. Ҡарт улар менән хеҙмәттәшлек күп эшләгән, ғаилә, бизнес, һеҙҙең өсөн иң традицион килтерә закуска. Һәр ҡаптың ҡаптарға төрөп фурошик кораптарын, шул матур.\nӘгәр түгел, һеҙ һуҙылған бюджет яҙылған булһа, һеҙ шулай уҡ заказ разовый тартмауы мөмкин.\nБөтәһе лә белә һәм ярата ghibli япония студияһы ярата. Был беренсе булып, беҙ япония тураһында күптәр яратып өйрәнә. Был уның ҡатын-ҡыҙ өсөн иң бөйөк япон бүләге носков менән анимация дзибнуть мәлих персонаждар. Япония йәнһүрәт һәм яратҡан нәмәм бар ул фотолар иң билдәле мәлих, годзилла синкансэн тиклем тиҙ экспресс оригами яһарға. Әгәр һеҙ алмаған хәлдә, был исемлеккә тағы ла һатырға тип, был бөтә тройник тип, һине уйлайым. Һеҙ нимә һатып бармы-ошо исемлектә. Иң яҡшы идеялар өсөн һеҙ класлы башҡа япон бүләге булды. Мин беләм бирә.\nЯпония - етенсе бүлек - халыҡ-ара коммерция арбитраж Азия. 3-сө баҫма. арбитраж хоҡуғы\nБарыһына ла коммерция арбитраж япония киң ҡулланыу тағы ла уңайлыраҡ урын институциональ һәм хоҡуҡи әлеге ваҡытта инфраструктураныЭске бәхәс өсөн, тиҙҙән индергәндән һуң, европа, япония кеүек донъя моделе нигеҙендә суд системаһы яңынан асыу 1868 йылдан континенталь, суд системаһына йәмәғәт ышаныс ә киңерәк алырға. һуғыштан һуңғы осор (1945-52), мираҫ хоҡуҡтары буйынса немец һәм япон традицияларына нигеҙенә ултыртыу әүҙем дәртләндереү судьяларҙы һаҡлау, суд һәм даими суд граждандар килештереүсе схемаларҙа. 1990 йылда, суд системаһын реформалаштырыуҙың киң программаһын бер өлөшө булараҡ, шулай уҡ япон суд яһағанда ҙур тырышлыҡ, һәләтен күтәреү һәм граждандар эштәре буйынса суд бәхәс менән тикшереүе тиҙләтеү өсөн уларҙы үтәүҙең ҡатмарлы. тора биргәс тағы ла бер хеҙмәте конкурентлыҡ үҫтереүҙә төрлө хөкүмәт ярҙамына посреднический шәхси арбитраж схемаларҙа.\nҺәм бурыслының кредиторы юрисы, юридик ҡала өсөн һәр Япония фирмаһы\nPràctica jurídica al Japó: Dinar amb Japonesa Professionals del dret - Duke University School of Law


Уҡыусыларҙың Бөтә Рәсәй олимпиадаһының III төбәк этабы // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nУҡыусыларҙың Бөтә Рәсәй олимпиадаһының III төбәк этабы\n16:10, 15 января 2010 Йәмғиәт\nБыйыл Башҡортостан дөйөм белем биреү мәктәптәренең 2700-гә яҡын уҡыусыһы предмет олимпиадаларында ҡатнашасаҡ. Был турала БР Мәғариф министрлығының дөйөм белем биреү бүлеге начальнигы урынбаҫары Наталья Кот хәбәр итте. Уның һүҙҙәренә ҡарағанда, 2010 йылда мәктәп олимпиадаларының төбәк этабында ҡатнашыусылар былтырғы менән сағыштырғанда 500 кешегә күберәк буласаҡ.\nИнглиз теле, астрономия, физика, әҙәбиәт буйынса олимпиадалар үтте лә инде. Бөгөн француз телен белеүселәр өсөн ярыш башлана. Шәмбе, 16 ғинуарҙа, йәш географтар үҙ һәләттәрен күрһәтә аласаҡ. Төбәк этабы 1 февралдә химия һәм физик культура буйынса олимпиадалар менән тамамланасаҡ. Быйыл тәүге ике айҙа республикала бөтәһе 20 мәктәп дисциплинаһы буйынса предмет олимпиадалары үтәсәк.


SMS ебәреп, һалым буйынса бурысың тураһында белергә мөмкин // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nSMS ебәреп, һалым буйынса бурысың тураһында белергә мөмкин\n16:46, 24 сентября 2009 Иҡтисад\n"Һалымыңды түлә лә тыныс йоҡла" — һалымсыларҙың был һүҙбәйләнешен күп граждандар туранан-тура ҡабул итте һәм практикала әүҙем ҡуллана. Һалымсылар иһә, үҙ сиратында, законға ҡолаҡ һалыусы граждандарға һалым түләүҙәре тураһында үҙ бурыстары хаҡында һәр ваҡыт хәбәрҙар булырға ярҙам итә.\nӨфөнөң Октябрь районы хакимиәтенең мәғлүмәт-аналитика бүлегенән хәбәр итеүҙәренсә, Федераль һалым хеҙмәтенең Башҡортостан Республикаһы буйынса идаралығы эксперимент үткәрә. Быйыл 15 августан 15 октябргә тиклем 8-904-73-61-001 номерына физик шәхестең 12 һандан торған ИНН-һы менән SMS-хәбәр ебәреп, һалым түләүҙәре буйынса үҙ бурысың хаҡында белергә мөмкин.\nӘлим Фәйезов\tавтор: Әлим Фәйезов


Пенсия йәшенән алдағыларғы уҡытыуға субсидиялар бүленәсәк\n12 Сентябрь 2019, 10:57\nБыйылдан Башҡортостан предприятие-ойошмалары пенсия йәшенә етеп килгән хеҙмәткәрҙәрен уҡытыуға субсидияға дәғүә итә ала.#нацпроект #нацпроекты#ПрезидентРФ #ПрезидентРоссии #ВладимирПутин\nБыйылдан Башҡортостан предприятие-ойошмалары пенсия йәшенә етеп килгән хеҙмәткәрҙәрен уҡытыуға субсидияға дәғүә итә ала.\nБыл проект республикала тормошҡа ашырылған өлкән йәштәге граждандарҙың тормош сифатын арттырыу һәм системалы ярҙам итеү программаһына ярашлы башҡарыла. Шуның менән беҙҙә РФ Президенты Владимир Путин ҡушыуы буйынса үтәлгән "Демография" милли проекты программаһының бер өлөшө тормошҡа ашырыла.\nАлдағы алты йылда республикала йыл һайын 1,5 меңгә яҡын эшләүсе пенсия алды йәшендәге хеҙмәткәр - йәмғеһе 9 меңгә яҡын кеше - өҫтәлмә белем аласаҡ. Йөҙгә яҡын һөнәр ингән исемлектә кондитер, пекарь, кондуктор, диспетчер, кассир, ландшафт дизайнеры, машинист, йәшелсә үҫтереүсе, токарь, электр һәм газ иретеүсеһе кеүек эшсе профессия бар. Уҡытыу өс ай дауамында үтәсәк, бының өсөн һәр кешегә 68,5 мең һум аҡса бүлеү ҡаралған.


20 майҙан һуң ғына йылыта\nСиноптиктар хәбәр итеүенсә, алдағы көндәрҙә Башҡортостанда үҙгәреүсән һауа торошо көтөлә. Уҙған төндә республикала яуым-төшөм булманы, төньяҡ райондарҙа урыны менән томан төштө. Иртәгә ямғыр яуыуы, төндә республиканың төньяҡ-көнсығыш райондарында һауа торошоноң 2 градусҡа тиклем түбәнәйеүе ихтимал.\nГөлназ Зәкиева, Башҡортостан гидрометеорология үҙәгенең бүлек мөдире: «Аҙнаның икенсе яртыһында атмосфера баҫымы түбәнәйә башлай. Республиканың күп райондарында күк күкрәп ҡыҫҡа ваҡытлы ямғыр яуыуы ихтимал. Ел көсәйеүсән булыуы буласаҡ. Һауа температураһы төндә 4-9 градусҡа тиклем күтәрелә, ә көндөҙ һауа температураһы 17-22 градус».


Ауыл халҡы өсөн яңы мөмкинлектәр\n3 Сентябрь , 12:48\nЯңауыл районы хакимиәтендә сираттағы “Эшҡыуарлыҡ сәғәте”ндә ҡатнашҡан Вилдан Нурисламов икмәк бешерергә йыйына. #миллипроект #национальныепроекты #нацпроекты #нацпроектыБашкортостан\nЯңауыл районы хакимиәтендә сираттағы “Эшҡыуарлыҡ сәғәте”ндә ҡатнашҡан Вилдан Нурисламов икмәк бешерергә йыйына.\nИкмәкхананы эшҡыуар үҙенең тыуған Юғары Сат ауылында төҙөргә уйлай.\n“Һәр етештереү эшмәкәрлеге ер участкаһы, бина һайлауҙан башлана. Эшҡыуарҙар һәм үҙ эшен асырға теләгәндәр ошондай һорауҙар менән йыш мөрәжәғәт итә. Мәсьәләне сисеүҙең төрлө варианттарын ҡарайбыҙ”, – ти Яңауыл районы бизнес-шерифы Фәйрүзә Ғәниева.\nРайон етәкселеге аҙна һайын инициативалы граждандар һәм эшҡыуарҙар менән осраша. Был осрашыуҙар “Бәләкәй һәм урта эшҡыуарлыҡ һәм эшҡыуарлыҡ башланғысына булышлыҡ” милли проектын тормошҡа ашырыу сиктәрендә ойошторола, тип хәбәр итә Яңауыл районы хакимиәтенең мәғлүмәт-аналитика бүлеге.\nЙыл башынан алып “Эшҡыуарлыҡ сәғәт”тәрендә 30 бәләкәй һәм урта эшҡыуарлыҡ субъекты ҡатнашҡан. Эш башлаусылар һәм тәжрибәле бизнесмендар идеялары, фекерҙәре менән бүлешә, үҙ ҡалаһы һәм районы өсөн яңылыҡтар индерә.\n“Эшҡыуарлыҡ сәғәте”ндә ҡатнашыу өсөн БР бизнес һәм инвестиция өлкәһендә берҙәм порталда ошо һылтанма буйынса яҙылырға мөмкин: investrb.ru.


25 Декабрь 2010, 16:10\nЫлаҡ (22.12 – 20.01)Иҫке йыл һәйбәт кенә тамамланып килә кеүек. 2011 йыл һеҙҙең өсөн тағы ла уңышлыраҡ көтөлә. Үҙ көсөгөҙгә ышанһағыҙ, ҙур ғына эштәрҙе башҡара алырһығыҙ. Элекке бәйләнештәр һәр саҡ ярҙам итер. Ауыр саҡта өйҙәгеләргә таянырһығыҙ.\nИҫке йыл һәйбәт кенә тамамланып килә кеүек. 2011 йыл һеҙҙең өсөн тағы ла уңышлыраҡ көтөлә. Үҙ көсөгөҙгә ышанһағыҙ, ҙур ғына эштәрҙе башҡара алырһығыҙ. Элекке бәйләнештәр һәр саҡ ярҙам итер. Ауыр саҡта өйҙәгеләргә таянырһығыҙ.\nАҙна бер аҙ мәшәҡәтле килер. Ваҡ-төйәк эштәр ҡамасаулап торор. Икенсе яҡтан, уларҙы быйыл тамамлап, икенсе йылға күсермәүегеҙ хәйерле. Кесе йомаға ғына бушай алырһығыҙ һымаҡ. Хәҙер инде байрамды ҡаршы алырға бер нәмә лә ҡамасауламай, буғай.\nЙондоҙҙар һеҙгә киләһе йылда ла булышлыҡ итер. Ни тиклем әүҙемлек күрһәтһәгеҙ, үҙегеҙгә яуаплылыҡ алһағыҙ, шул тиклем яҡшыраҡ булыр. Мөхәббәт өлкәһендә һәм ғаиләлә лә барыһы ла бик өмөтлө күренә. Күптәр 2011 йылда өйләнер һәм кейәүгә сығыр.\nУңышлы осор. Үтеп барған йылды яҡшы кәйеф менән оҙатырһығыҙ, өмөт менән Яңы йылды ҡаршыларһығыҙ. Ғөмүмән, 2011 йыл һеҙҙең өсөн емешле буласаҡ. Элек башҡарған эштәрҙең сауабын алырһығыҙ. Бәғзеләргә яңы йорт һалырға, яңы торлаҡҡа күсергә лә тура килер.\nКиләһе йыл башынан уҡ тормошоғоҙҙа үҙгәрештәр башланыр. Уларҙың күбеһе һеҙҙең өсөн ыңғай көтөлә, шулай ҙа борсолоуҙар, тулҡынланыуҙар ҙа етерлек булыр һымаҡ. Тейешле тырышлыҡ күрһәтһәгеҙ, эш баҫҡысы буйынса мотлаҡ үрләй алырһығыҙ. Буйҙаҡтар үҙенең ишен табыр. Уны тик күрә алығыҙ ғына.\nҺеҙҙе көсөргәнешле йыл көтә. Ял итеп ҡалырға тырышығыҙ. Артабан ҙур эштәр менән мәшғүл булырһығыҙ. Хәлегеҙ күп осраҡта әүҙемлегегеҙ һәм тырышлығығыҙ менән туранан-тура бәйле булыр. 2011 йылда яҙмыш һеҙгә бер нисә юл тәҡдим итер. Уларҙың береһен етди һайларға тура килер.\nӨмөтлө осор. Тыныс күңел менән байрамдарға әҙерләнә алырһығыҙ, моғайын. Шишәмбе һәм шаршамбы бар йәһәттән дә уңышлы булыр. Киләһе йылды яҡшы кәйеф менән ҡаршы алырһығыҙ. 2011 йылда мөмкинлектәрегеҙ һиҙелерлек киңәйергә тейеш.\nҺеҙҙең өсөн уңышлы осор дауам итер, буғай. Быйыл эшләп бөтөрә алмағанды киләһе йылда мотлаҡ уңышлы аҙағына еткерерһегеҙ. Бигерәк тә 2011 йылдың икенсе яртыһы өмөтлө күренә. Һеҙҙең тирәлә үҙгәрештәр башланыу менән әүҙемлегегеҙҙе арттырығыҙ. Сабырлыҡ һәм түҙемлек күрһәтһәгеҙ, ауығыҙға ҙур ғына «балыҡ» эләгер.\nКиләһе йыл һеҙҙең өсөн бик ҡыҙыҡлы килеүе мөмкин. Күп кенә борсоп торған һорауға асыҡ яуап алырһығыҙ. Үҙегеҙҙә яңы һәләттәрҙе асырһығыҙ, улар һеҙгә ныҡ ҡына ярҙам да итер, моғайын. Яҡын кешеләрегеҙ менән мөнәсәбәттәрҙең тотороҡло булыуы көтөлә. Матди яҡтан килемегеҙ ҙә артыр, сығымдарығыҙ ҙа күбәйер.\nАҙна ҡыуаныстар, ҡыҙыҡлы ваҡиғалар, яңы осрашыуҙар килтерер. Ғөмүмән, киләһе йыл аралашыуҙарға, танышыуҙарға бай булмаҡсы. 2011 йылдың тәүге ике айында алға китеү тотҡарланып торор. Сөнки эшләп бөтөрөлмәгән эштәр, иҫке бурыстар артҡа һөйрәр. Артабан хәлегеҙ яйланыр.\nЕңел йылға өмөт итмәгеҙ. 2011 йыл көсөргәнешле һәм үтә мәшәҡәтле үтер. Табанығыҙға баҫырға теләүселәр ҙә күп булыр һымаҡ. Көндәштәрҙе уҙыр өсөн һәр саҡ ян-яҡҡа ҡаранып йөрөргә тура килер. Фекерҙәштәрегеҙҙе эҙләгеҙ, улар менән маҡсаттарға өлгәшеү ҡыйын булмаҫ.\nАҙналағы ваҡиғалар һәйбәт кенә булыр. Йыш ҡына яңы һөнәр менән булышырға ла тура килер, бәлки. Шаршамбылағы тырышлығығыҙ ваҡ-төйәк мәшәҡәттәр килтерер. Һис уйламаған сығымдар булыуы ла ихтимал, ләкин улар һеҙҙең кәйефегеҙҙе төшөрмәҫ. Ғөмүмән, Яңы йыл байрамында һеҙҙе күп ҡыуаныслы ваҡиға көтә.


Ҡырым ярымутрауының ҡайтанан Рәсәйгә ҡушылыуына бер йыл тулыу уңайынан Өфөлә митинг-концерт үтә\nХәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, былтыр 16 мартта Ҡырымдың Рәсәйгә ҡушылыуы буйынса референдум уҙҙы. Ярымутрау халҡының 96 проценты артабанғы яҙмышын Рәсәй менән бәйләү өсөн тауыш бирҙе.\nТантаналы саралар илдең бар төбәктәрендә, шул иҫәптән Өфөлә лә үтә. Салауат Юлаев майҙанында митинг-концерт 18 мартҡа тәғәйенләнгән. Теүәл бер йыл элек, тап 18 мартта Мәскәүҙә Ҡырым менән Севастополдең ҡайтанан Рәсәйгә ҡушылыуы тураһында килешеүгә ҡул ҡуйылды. Башҡортостандың Ҡырым менән Севастополь халҡына теләктәшлек митингы икенсе тапҡыр үтә. Былтыр ул «Көнсығышҡа походты туҡтатыу» лозунгы аҫтында уҙғайны.


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - ҺАЛЙОТ, ТЕРҺӘК, ҺЕҢРӘН, БӘКӘТИН, ҺЫРҘЫ, ШУРАН - 4 - 2022 - Мәҡәләләр\nШулай уҡ боронғо башҡорт ырыуҙарынан булған һеңрән ырыуы хаҡында ла тарихи сығанаҡтар күп түгел. Уларҙың ата-бабаларының рус дәүләтенә тиклемге тарихын, нисек итеп башҡорт халҡы составына ҡушылыуын аныҡлаусы мәғлүмәттәр юҡ тиерлек. Ҡайһы бер тарихи документтарҙа һеңрәндәрҙе урман халыҡтарынан булған коми-зыряндар менән тиңләү сағылыш тапҡан. Күрәһең, рус дәүләте чиновниктарына башҡортса яңғыраған "һеңрән" атамаһы русса "сенгрян/сенрян" формаһында яҙылып алынып, уларға билдәле булған "зырян" атамаһы менән бер иш тойолғандыр. Шуға күрә XVII - XVIII быуаттарға ҡараған рәсми документтарҙа һеңрән ырыуы башҡорттары "сырянцы", йә иһә "зырянцы", тип теркәлә. Ырымбурҙағы рус администрацияһы чиновнигы, тарихсы П.И. Рычков та үҙенең яҙмаларында Ҡаҙан даруғаһында "Зирян юрты" тип билдәләнгән башҡорт биләмәһен иҫкә ала. Этнограф Р.Ғ. Кузеев быны заманында Тарихи Башҡортостандың көнбайышында, Ыҡ йылғаһы буйында һәм унан көньяҡтараҡ һеңрән ауылдары булыуы менән аңлата. Шул уҡ Ыҡ йылғаһы буйында Һеңрән (Сынгряново) исемле ауыл әле лә бар. Күрәһең, был яҡтарҙа әле ошо территорияла тороп ҡалып, башҡа ырыуҙар составына ҡушылып киткән боронғо һеңрән ырыуы вариҫтары йәшәй. Р.Ғ. Кузеев билдәләүенсә, коми-зыряндарҙы башҡорт һеңрәндәре менән бутау бары тик лингвистик аңлашылмаусанлыҡ арҡаһында ғына килеп сыҡҡан. Коми халҡы иһә үҙен "зырян" тип тә атамай: уларҙың үҙ атамалары "коми-войтыр" һәм "коми-морт" рәүешендә әйтелә. Зырян атамаһы ситтән бирелеп, экзоним булып һанала. Бында тағы ла бер фактҡа иғтибар итеү фарыз: коми-зыряндарҙан бөтөнләйгә ситтә көн иткән тамъян ырыуы башҡорттарында һеңрән исемле ара (аймаҡ) булыуы билдәле.\nБәғзе бер дәлилдәргә таянып, Р.Ғ. Кузеев түбәндәге һығымталарға килә: "Ҡарамаҡта булған материал һеңрән ырыуы тарихында ошондай моменттарҙы дәлилле тип иҫәпләргә мөмкинлек бирә:\nа) һеңрәндәрҙең ата-бабаларының тәү төйәге Бәләбәй ҡалҡыулығында һәм көньяҡ-көнбайыш Урал алдында була, бында уларҙың XX быуат баштарына тиклем боронғо ырыу атамаһын һаҡлап ҡала алған ырыуҙаштары йәшәй; б) һеңрәндәр көньяҡ-көнбайыш Урал алды территорияһында ҡатай һәм һалйоттар килгәндән күпкә алдараҡ йәшәгән һәм, моғайын, боронғо башҡорт ҡәбиләләре менән ҡатышҡан. Тамъяндарҙың һеңрән этнонимияһы һәм, бәлки, һеңрән атамаһының морфологик төҙөлөшө ошо бәйләнештең эҙемтәһе булып торалыр; в) XIII - XIV быуаттарҙа һеңрәндәр төньяҡҡа һәм төньяҡ-көнсығышҡа табан йүнәлтелгән оло хәрәкәткә ҡушылып китә. Ул заманда көслө булған ҡатайҙар һәм һалйоттар йоғонтоһо аҫтында ҡалып, күсеп китеү барышында улар хәрәкәт иткәнсә - көньяҡ-көнбайыш Башҡортостандан төньяҡ-көнсығышҡа табан булған маршрутты ҡабатлай. Етерлек тиклем материал булмағанлыҡтан, һеңрәндәрҙең ата-бабаларының төркиләшкән уғырҙарҙан йә иһә Бөгөлмә ҡалҡыулығының һәм уның периферияһының сармат-аландарынан, йә булмаһа сығыштары менән үк бөрйәндәрҙе, үҫәргәндәрҙе, тамъяндарҙы, түңгәүерҙәрҙе һәм башҡа боронғо башҡорт ҡәбиләләрен тыуҙырған ҡатмарлы, әммә башлыса төрки донъянан икәнлекте асыҡлап булмай".\nСебер даруғаһы башҡорттары биләгән аҫаба ерҙәрҙә заманында бәкәтин этнонимы менән аталған ҡәүем була, рус хакимиәте документтарында ошо исемдәге олоҫ та теркәлә. Бәкәтин ырыуының килеп сығышы менән бәйле сығанаҡтар юҡҡа иҫәп, әммә ошо ырыуҙы нигеҙләүсе төп бабаның исеме Әйлеләр шәжәрәһендә сағылыш тапҡан, ул - Бәкатун. Әлбиттә, башҡорт шәжәрәләрендә ҡан-ҡәрҙәшлекте хуплау, дөйөм башҡорт берҙәмлеген нығытыу мәсьәләһе һәр саҡта ла мөһим урын биләгән. Шул уҡ легендар Бәкатун байтаҡ ҡына башҡорт ырыу-ҡәүемдәренең төп бабалары исемлегенә индерелгән. Мәғрифәтсе, дин белгесе, яҙыусы Тажетдин Ялсығол (1768 - 1838) үҙенең "Тарих нама-и булгар" исемле әҫәрендә ошо хаҡта бына нисек яҙған (иҫке төрки яҙмаһында бирелә): "Бу Иштәкдән чуҡ уғланлар улды. Түб йорты Аму-Дарйасында ирде. Олуғ уғлы Тамйан, андан кечесе Үсәргәндүр, андан кечесе Күбәләк, андан кече Бәкатун, андан кечесе Сарт, андан кечесе Тырнаклы, андан кечесе Түбәләс, андан кече Дувандур. Бу халайыҡларның хәбәр бирмәге анларның нәселенәндүр. Әммә бу Иштәк уғланларындан безгә баба Бәкатундур. Әммә бу Бәкатун ғайәт үфкәлү адәм ирде. Йерне ташлаб бәләд шимал тарафуна баруб, Миач дарйасына килде. Анда мәҡам әйләб, туҡсан йыл ғүмер әйләде. Ануң уғланлары чуҡ улды. Олуғ уғлы Әйледүр, андан кечесе Йурми, андан кечесе Байлар, андан кечесе Байҡы, андан кечесе Ирәктә, андан кечесе Салджут. Бунлар һәр бересе шаһ улуб, атраф ғаләмә йәйелделәр. Халайыҡларның хәбәр бирмәге анларның нәселенәндүр. Безгә түб баба олуғ уғлы Әйледүр. Әммә Бәкатун насрани динендә иде".\nXIX быуатта киң таралыу тапҡан тәүарих жанрындағы китаптарҙа, башлыса, шәжәрәләргә ҙур иғтибар бирелә, ырыуҙар шәжәрәләренә индерелгән боронғо, күп осраҡта легендар булған шәхестәр барса башҡортҡа ҡарата уртаҡ баба, тип ҡарала. Шул уҡ легендар Иштәк бер үк ваҡытта бәғзе бер төрки халыҡтарында башҡорттарҙың экзонимы (ситтән бирелгән атамаһы) сифатында ҡулланыла. Бәкатундың Иштәк улы булыуы ошо бабанан таралған ырыуҙарҙың боронғолоғона ишара. Тажетдин Ялсығол тарафынан халыҡҡа еткерелгән башҡорт генеалогияһын башҡа бер мәғрифәтселәр ҙә үҙ итә, уны үҙҙәренең тарихи әҫәрҙәрендә ҡуллана. Мәҫәлән, суфый шәйехе, шағир Мөхәмәтғәли Соҡоройҙоң (1826 - 1889) улы Ғарифулла Кейеков үҙенең тарихи яҙмаларында шул уҡ шәжәрә мәғлүмәттәрен ҡуллана. Тажетдин Ялсығолдан айырмалы, Ғарифулла Кейеков төҙөгән Табын һәм Ирәкте шәжәрәһендә ошо ырыуҙарҙың төп бабаһы итеп һаналған Майҡы бей Бәкатун баба улдары иҫәбенә индерелә.\nБында бына нимә үтә ҡыҙыҡлы: Тарихи Башҡортостандың төньяҡ-көнсығыш зонаһында заманында ҡеүәтле сәйәси этник берләшмә төҙөгән әйлеләр Бәкатун бабаның туранан-тура вариҫы итеп күҙаллана. Шәжәрәүи тарихнамәләрҙә байтаҡ ҡына башҡорт ырыуҙарының килеп сығышы (шул уҡ тамъян, үҫәргән, табын, әйле, күбәләк, бәкәтин, һарт, тырнаклы, түбәләҫ, дыуан, һалйот һ.б.) Алтай - Урта Азия территорияһы менән бәйле бәйән ителә: иртә урта быуаттар осоронда уҡ ошо географик ареал башҡорт ырыу-ҡәбиләләренең тәү төйәге, тип иҫкә алына.\nӘйле башҡорттарының риүәйәттәрендә уларҙың ата-бабаларының Бохара тарафтарында, ул яҡтағы Башҡорт тауҙары итәгендә йәшәгәнлеге хаҡында һөйләнелә. Ысынлап та, Көнсығыш Бохарала Пашхурд тауҙары, ә Амударъя буйында Пашхурд ауылы ла бар. Йәнә, ошо Пашхурдтан алыҫ түгел урынлашҡан Байсун ҡалаһы районында үзбәктәрҙең айынны ырыуы вариҫтары йәшәй, ошо ырыу атамаһы башҡорт әйлеләре исеменә тура килеүе беленеп тора. Ошо фактта билдәле бер этнологик һығымта эшләрлек ерлек булыуын фаразларға була. Этнолог Р.Ғ Кузеев та әйлеләрҙең тарихи сығышын боронғо уғыҙҙар менән бәйләп аңлатыуҙы нигеҙле, тип тапҡан. Был фаразды ғалимдың ғилми фантазияһы ғына итеп ҡарарға ярамайҙыр: ҡытайҙарҙың Суй-шу тарихи хроникаһына ярашлы (VII б.), уғыҙҙарҙың этник берләшмәһенә ингән ырыу-ҡәбиләләр исемлегендә башукили (ҡытай телендә "р" өнө булмауына иғтибар итеү фарыз) ҡәүеме лә иҫкә алына. Көньяҡ Уралда дөйөм башҡорт исеме менән билдәле булған ырыуҙар берләшмәһе менән Ҡытай, Үҙәк Азия халыҡтары тарихында иҫкә алынған иштәк-башҡорттарҙың бер үк боронғо ҡәүем булыуын хәҡиҡәти факт, тип ҡабул итергә кәрәктер.\n(Дауамы. Башы 12-14-се һандарҙа).\nЯҙылған: 18.04.22 | Ҡаралған: 77


Сүриәлә һуғышты туҡтатыу тураһындағы килешеү ғәмәлгә инеүгә бер-нисә көн ҡалды. Илдә ҡан ҡойош туҡтамай. Армия Аллеппо виләйәтендә контр һөжүмгә күсте. Бындағы бер-нисә ҡала һәм ҡасаба аша хөкүмәт ғәскәрҙәрен ҡорал һәм аҙыҡ-түлек менән тәьмин итеү юлы үтә. Рәсәй президенты Владимир Путин Сүриәлә хәрби хәрәкәттәр туҡтатыу шарттарын бына нисек билдәләне.\nАмериканың Италиялағы илсеһе Джон Филипс Италия сит ил эштәре министрлығына саҡыртылды. Ҡушма Штаттарҙың махсус хеҙмәттәре Сильвио Берлускониҙың һөйләшеүҙәрен тыңлау сәбәпле уға бик ҡаты иҫкәртеү яһалған. Викиликс мәғлүмәттәренә ҡарағанда, милли именлек агентлығы Берлускониҙың Израиль премьеры Нетаньяху менән телефон аша һөйләшкәнен тыңлаған.\nАмерикала етештерелгән Марс шоколадтарында пластмасса табылған. Марс, Сникерс, Милки Уэй шоколадтарын 55 илдә һатыу тыйылған.\n24 февраля Португалия дайверҙары ҡояш балыҡты видеоға төшөрөп алған\n25 февраля Стәрлетамаҡтағы ҡот осҡос хәл буйынса енәйәт эше ҡуҙғатылды


Рөстәм Хәмитов Башҡортостан Хөкүмәтенә республика ҡалаларында ихаталарҙы төҙөкләндереү буйынса программа әҙерләргә ҡушты // Иҡтисад | новости башинформ.рф\n10:11, 27 июля 2011 Иҡтисад\nБашҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов республика Хөкүмәтенә ихаталарҙы һәм йорт янындағы территорияларҙы төҙөкләндереү буйынса республика маҡсатлы программаһын әҙерләргә ҡушты. Программа республиканың бәләкәй һәм уртаса ҙурлыҡтағы ҡалаларына адреслы ярҙам күрһәтеүгә иҫәпләнгән.\nРөстәм Хәмитов башланғысы менән 2011 йылда был программаны тормошҡа ашырыу өсөн республика бюджетынан 300 миллион һум бүленәсәк. Был средстволар, Өфөнән тыш, 22 ҡалала һәм ҡала тибындағы ҡасабаларҙа юлдарҙы һәм өй яны территорияларын ремонтларға мөмкинлек бирәсәк. Субсидияларҙы Ағиҙел, Баймаҡ, Бәләбәй, Белорет, Бөрө, Благовещен, Дәүләкән, Дүртөйлө, Ишембай, Күмертау, Мәләүез, Нефтекама, Октябрьский, Салауат, Сибай, Стәрлетамаҡ, Туймазы, Учалы, Яңауыл, Межгорье ҡалалары һәм Приют, Шишмә ҡала тибындағы ҡасабалар аласаҡ. Уларҙа 1,391 миллион кеше йәшәй. Средстволар муниципалитеттар араһында халыҡ иҫәбенә ҡарап бүленәсәк.\nӨфөлә шулай уҡ ихаталарҙы төҙөкләндереү буйынса ҡаланың үҙенең программаһы ғәмәлгә ашырыла. Ул «Берҙәм Рәсәй» партияһының «Рәсәй ҡалаларының яңы юлдары» проекты сиктәрендә тормошҡа ашырыла. Башҡортостан баш ҡалаһында йорт ихаталарын ремонтлау өсөн 574 миллион һум тотоноласаҡ.\nҺуңғы 20 йыл эсендә Башҡортостан ҡалаларында йорт яны территорияларын төҙөкләндереү буйынса программа тәүгә тормошҡа ашырыла, тип хәбәр итә республика башлығының матбуғат хеҙмәте.\nТеги: БР Президенты, төҙөкләндереү