Краснокама районында Рөстәм Хәмитов мәғариф объекттарында булды // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nКраснокама районында Рөстәм Хәмитов мәғариф объекттарында булды\n14:39, 4 августа 2011 Йәмғиәт\n4 августа эш сәфәре сиктәрендә Рөстәм Хәмитов Краснокама районы Ҡуян ауылының мәғариф объекттарында булды.\nБалалар сәнғәт мәктәбендә республика Президентына уҡыусылар «Кәкүк сәйе» бейеүен күрһәтте, был бейеү менән улар «Байыҡ-2011» республика башҡорт бейеүҙәре конкурсында икенсе дәрәжәләге лауреат исемен алған.\nРөстәм Хәмитов хореография композицияһының авторы менән ҡыҙыҡһынды. Бейеүҙең сәнғәт мәктәбе уҡытыусыһы Лилиә Хажиева менән ҡуйылыуы асыҡланды.\nШулай уҡ Ҡуян ауылында Башҡортостан Президенты урындағы мәктәптең яңы уҡыу йылына әҙерлеген тикшерҙе. Уҡыу йорто бинаһы – 1987 йылда, уға төкәтмә 1998 йылда төҙөлгән. Мәктәп 650 урынға иҫәпләнгән. 1 сентябрҙә бында 608 бала һәм үҫмер киләсәк. Рөстәм Хәмитов мәктәп яны участкаһын ҡараны. Уның төп ғорурлығы – ҙур сейә баҡсаһы. Артабан Башҡортостан Президенты уҡыу корпусында булды, тип хәбәр итә республика башлығының матбуғат хеҙмәте.\nТеги: БР Президентының эш сәфәрҙәре, мәғариф


Ниндәй ул заманса башҡорт йәмғиәте?\n29 Июнь 2019, 03:45\nҺеҙҙең иғтибарығыҙға аналитик Азамат Бураншиндың тикшеренеүен тәҡдим итәбеҙ. Тарих фәндәре кандидаты хәҙерге башҡорттарҙың этник оҡшашлығына, этностың үҫеш мөмкинлектәренә һәм ғәмәлдәге проблемаларға баһа бирә.\n“Ҡала башҡорттарының күпселеге туған телендә һөйләшмәй”\nБөгөн донъяла башҡорттарҙың дөйөм һаны 2 миллионға яҡын. 2010 йылғы Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәттәренә ярашлы, илебеҙҙә 1 584 554 башҡорт йәшәй (Рәсәй Федерацияһында халыҡ һаны буйынса дүртенсе), шуларҙың 1 172 287-һе – Башҡортостанда. Милләттәштәребеҙ шулай уҡ Рәсәйҙең бөтә төбәктәрен төйәк иткән. Иң ҙур төркөмдәр: Силәбе, Ырымбур, Ҡурған, Свердловск, Төмән, Һамар һәм Һарытау өлкәләрендә, Пермь крайында, Татарстанда, Ханты-Манси һәм Ямал-Ненец автономиялы округтарында. Бөтә башҡорттарҙың өстән бере тиерлек республиканан ситтә йәшәй.\nРеспубликабыҙҙа башҡорттар төбәктәге дөйөм халыҡ һанының 29,5 процентын тәшкил итә – рустарҙан ҡала икенсе урында. Бөгөн башҡорттарҙың этник оҡшашлығын сағылдырған бер нисә төп факторҙы билдәләргә мөмкин. Уларға иң элек төйәк иткән биләмә һәм дөйөм барлыҡҡа килеү тарихы, милли үҙаң, тел һәм мәҙәниәт; дини, төбәк, локаль һәм дөйөм гражданлыҡ үҙенсәлектәре инә.\nХалыҡтың этник үҙенсәлектәренә социаль процестар ҙа туранан-тура йоғонто яһай. Башҡорттарҙа улар, нигеҙҙә, аграр йәшәү рәүешенән ҡала тормошона күсеүгә бәйле. Республикалағы халыҡтың 60 проценты ауылда йәшәүгә ҡарамаҫтан, ҡалаға күсеү һәм ҡала мәҙәниәтенең барлыҡҡа килеүе ҡотолғоһоҙ хәлгә әүерелә бара. Аграр традиционализм ҡаҡшап, ҡиммәттәр һәм үҙ-үҙеңде тотоу стереотиптары үҙгәрһә лә, әлегә мәҙәни яңырыу күҙәтелмәй, шуға күрә йәмғиәт “ауыл һәм ҡала” тигән ҡапма-ҡаршылыҡлы төшөнсәләр нигеҙендә ныҡлы тарҡалышҡа дусар ителә. Ҡала башҡорттарының этник оҡшашлығы “ҡулланыу йәмғиәте” ҡиммәттәре юҫығында формалаша, был иһә халыҡ мәҙәниәтен көрсөккә килтереп кенә ҡалмай, социаль ситләтеү тойғоһо тыуҙыра, сөнки ҡалалағы башҡорттарҙың күпселеге, нигеҙҙә, хеҙмәт хаҡы түбән булған өлкәләрҙә – мәҙәниәттә, мәғарифта, һаулыҡ һаҡлауҙа һәм башҡа тармаҡтарҙа эшләй.\nБашҡорттар 1970 йылдарҙан уҡ ҡала киңлеген әүҙем үҙләштерә башлай, шуға күрә өр-яңы мәҙәни үҙенсәлектәргә эйә булған бер нисә быуын ҡала башҡорттары барлыҡҡа килергә тейеш кеүек тә бит. Әйткәндәй, бөгөн улар ысынлап та бар, тик дөйөм мәҙәниәт юҫығында улар өсөн ниңәлер тәғәйен урын да, статус та табылмаған; төрлө хәл-ваҡиғаларҙа, шул иҫәптән ижтимағи-сәйәси мәсьәләләрҙә лә милләттәштәребеҙҙең әһәмиәте түбән булып ҡала. Сәбәбе – ҡала башҡорттарының күпселеге йыш ҡына туған телен белмәй, шуға ла “этник киңлек”тән ситтә ҡала.\nИкенсе төрлө әйткәндә, бөгөн телевидениела, милли киң мәғлүмәт сараларында, әҙәбиәттә, театр һәм эстрада сәнғәте өлкәһендә барлыҡҡа килгән һәм нығынған мәҙәни парадигма йәмғиәттең үҙгәрә барған социаль структураһына күп йәһәттән яуап бирмәй һәм күптән өлгөрөп еткән ипле реформаларҙы талап итә башлай.\n“Төп халыҡтың социаль-иҡтисади кәйефе ҡырыла”\nАграр традиционализмда башланған көрсөк бик күп кире эҙемтәләр тыуҙыра. Шуларҙың иң мөһиме – башҡорт йәмғиәтен сәйәсиләштереү. Бөгөн ул ижтимағи-сәйәси юҫыҡтағы митингтарға ғына (мәҫәлән, 2017 йылдың көҙөндә Өфөлә үткән башҡорт телен яҡлау буйынса митинг) түгел, төрлө йыйылыштарҙа, локаль (муниципаль) кимәлдә хеҙмәт мигранттары менән бәрелештәрҙә лә сағыла. Мәҫәлән, Темәс ауылында урындағы халыҡ менән ситтән килгән чечендар араһында, унан һуң Сибайҙа ҡурд диаспораһы вәкилдәре менән низағтар булғыланы, Белоретта ла ошондай уҡ хәл-ваҡиғалар күҙәтелде. Әйтергә кәрәк, бындай осраҡтарҙа милләтселәр сәйәси акторҙар булараҡ эш итә. Әммә, нигеҙҙә, проблема уларҙа ғына түгел, ә Башҡортостандағы төп халыҡтың ижтимағи-сәйәси кәйефенең насарайыуында.\nДөйөм алғанда, урындағы халыҡтың локаль йыйылыштары төбәктең ижтимағи-сәйәси тормошонда үҙенә күрә “норма”ға әүерелә бара. Бындай хәлгә Рөстәм Хәмитов идара еткән осорҙа (2010 – 2018) милли өлкәләге етешһеҙлектәр генә түгел, социаль, шул иҫәптән дәүләт-идара итеү институттарының эшләп еткермәүе лә сәбәпсе. Халыҡ, айырыуса Башҡортостандың көньяҡ-көнсығыш райондарында йәшәгәндәр, урындағы власть органдарының теге йәки был мәсьәләләр буйынса сара күрмәүе, уларҙағы коррупция арҡаһында урындағы мәсьәләләрҙе хәл итеү өсөн социаль протест кеүек архаик алымдарҙы йышыраҡ файҙалана башлай. Өҫтәүенә бындай протестарға милли ойошмаларҙың әүҙемселәре етәкселек итә. Был инде, һис шикһеҙ, кире тенденция, сөнки, бер яҡтан, ошондай алымдарҙың легитим һәм һөҙөмтәле булыу иллюзияһы тыуһа, икенсе яҡтан, кешеләрҙе урамдарҙағы сығыштар ярҙамында власҡа баҫым яһарға өйрәтә.\nРәсми булмаған башҡорт этноберекмәләре йоғонтоһоноң артыуын да ошо уҡ юҫыҡта ҡарарға кәрәк. Бөгөн улар төрлө съездар уҙғара, бөтә “башҡорт халҡы” исеменән сығыш яһай. Ә бындай вәкәләткә һәм хоҡуҡҡа тик Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы ғына (“йәмәғәт ойошмалары берлеге” булараҡ) эйә.\n“Йәмғиәт әлегә тиклем “тышҡы” хәүеф шарттарынан эске проблемаларҙы хәл итеүгә күсә алмай”\nРадий Хәбировты Башҡортостан Республикаһының яңы етәксеһе итеп тәғәйенләү менән Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайының статусы һиҙелерлек артты. Ҡоролтайҙың төрлө йүнәлештәрҙәге эшмәкәрлеге әүҙемләште. Власть менән милли элиталар араһында конструктив бәйләнеш тыуҙы. Әммә башҡорт хәрәкәтенең легаль йәмәғәт институттары ҡеүәте әүәлгесә түбән булып ҡала, шуға күрә көнүҙәк милли һәм тел мәсьәләләрен тикшереү өсөн альтернатив майҙансыҡтар барлыҡҡа килә.\nРөстәм Хәмитов идара иткән осорҙа милли йәмәғәтселек үҙен күп йәһәттән ҡыйырһытылған итеп тойҙо. Был иһә протест әүҙемлегенең артыуына ғына түгел, төп халыҡтың этник йәһәттән тупланыуына ла килтерҙе, бөгөнгө ижтимағи-сәйәси ысынбарлыҡҡа тап килмәгән “суверенитет” дискурсын көсәйтте. Милли акторҙарҙың сығыштарына яһалған контент-анализдың хәҙерге башҡорттарҙы федерализм мәсьәләләре һәм Рәсәй Федерацияһындағы республикаларҙың хоҡуҡтары ғына борсой тигән хаталы фекер тыуҙырыуы ихтимал. Әммә быны йәмғиәттең әле булһа “тышҡы” хәүеф шарттарынан эске проблемаларҙы конструктив хәл итеүгә, модернизация мәсьәләләренә күсә алмауын сағылдырған күрһәткес тип ҡабул итергә кәрәктер.\nАсылда башҡорт йәмғиәте социаль-мәҙәни йәһәттән бер йүнәлешле генә түгел, йыш ҡына унда ҡапма-ҡаршы ҡиммәттәргә нигеҙләнгән төрлө субкультуралар күҙәтелә. Өҫтәүенә урбанизация барышында төрлө идеологик һәм донъяуи ҡараштарға таянған ике шартлы төркөмгә бүленеш тә күҙәтелә унда.\nБеренсе төркөмгә ингән социаль ҡатламдар йыш ҡына ауылдан сыҡҡан. Уларға туған телен белеү, тейешле әхлаҡи ҡанундарға нигеҙләнгән “традицион йәмғиәт”тең йәшәйеш стратегияһын файҙаланыу сифаттары хас.\n“Башҡорт элитаһы аграр һыҙаттарын тулыһынса юғалта”\n2010 йылдан башҡорт йәштәре араһында әкренләп бөтөнләй башҡа социаль-мәҙәни һыҙаттарға эйә булған өр-яңы социаль төркөм ойоша башланы. Уның вәкилдәренә белемлелек, ҡала ҡиммәттәрен һәм үҙ-үҙеңде тотоу ҡағиҙәләрен үҙләштереү, уртаса индивидуализм, төбәктән ситтә уҡыу һәм эш тәжрибәһе хас. Сәйәсәткә әллә ни йәлеп ителмәүгә ҡарамаҫтан, уларҙың патриотик һәм этник үҙаңы, халҡының милли йолаларын, мәҙәниәтен һаҡлауға ынтылышы бар. Был төркөмдөң барлыҡҡа килеүенә күп йәһәттән “Мәскәүҙәге һәм Санкт-Петербургтағы Башҡортостан студенттары һәм аспиранттары ассоциацияһы” төбәк-ара йәмәғәт ойошмаһының һәм уның элекке етәксеһе Азат Баҙрановтың, шулай уҡ башҡорт яҡташтар ойошмаһының эшмәкәрлеге булышлыҡ итте. Һөҙөмтәлә йөҙҙәрсә йәш башҡорт (шул иҫәптән төпкөл ауылдарҙан) илдең баш ҡалаһындағы юғары уҡыу йорттарында төплө белем алды.\nБөгөн тап ошо социаль төркөм нигеҙендә аграр һыҙаттарын тулыһынса юғалтҡан өр-яңы башҡорт элитаһы тыуа. Ғәмәлдәге стереотиптарға ҡарамаҫтан, был элита ярайһы уҡ үҫешкән, көс-ҡеүәт туплаған, тотороҡло юғары статусҡа эйә. Әммә уның үҙенсәлеге – тарҡаулыҡ һәм йоғонто яһаусы төркөмдәрҙең үҙ-ара даими көрәш алып барыуы. Тарихи тәжрибәнән күренеүенсә, төп элита төркөмдәрен берләштергән көслө лидер етәкселегендә генә эшмәкәрлек һөҙөмтәле була, төбәктең позициялары ла нығый, башҡорт халҡы ла үҫә. Зыя Нуриев, Миҙхәт Шакиров, Мортаза Рәхимов кеүек шәхестәребеҙ нәҡ шундай лидерҙар иҫәбенә инә лә инде.\n“Никахтарҙың 60 проценты татар халҡы вәкилдәре менән теркәлә”\n2020 йылда Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу үткәрелә. Уның алдынан башҡорт халҡының демографик хәле мәсьәләләре ҙур әһәмиәткә эйә. Башҡорттар, республикалағы башҡа халыҡтар һанына йоғонто яһаған сәбәптәр ҙә, шарттар ҙа бихисап. Шуларҙың береһе – этностың үҙ асылын юғалта барыуы, бүтән халыҡтар менән өлөшләтә ассимиляцияланыуы. 2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәттәренә ҡарағанда, башҡорт никахтары – 51,8, ә ҡатнаш никахтар 48,2 процент тәшкил иткән. Шул уҡ ваҡытта никахтарҙың күпселеге (60 проценты тиерлек) башҡорттарға мәҙәни һәм конфессиональ йәһәттән яҡын булған татар халҡы вәкилдәре менән төҙөлә.\nИкенсе төрлө әйткәндә, тәү сиратта күп һанлы татар этносы менән әкренләп ҡушылыу (билдәле бер дәрәжәлә ассимиляцияланыу) процесы күҙәтелә. Быны объектив, әммә халыҡ һанының кәмеүе күҙлегенән кире фактор тип иҫәпләргә мөмкин.\nРеспубликалағы башҡа халыҡтар менән сағыштырғанда, башҡорттарҙа тыуымдың юғарыраҡ булыуын мөһим ыңғай күрһәткес тип билдәләргә кәрәк. Әле Башҡортостандағы иң ҙур өс этник төркөм (рустар, башҡорттар һәм татарҙар) араһында рустарҙа, ҡыҙғанысҡа ҡаршы, һуңғы тиҫтә йылда тыуым һәм үлем күрһәткестәре уйланырға мәжбүр итә. “Башҡортостанстат”тың төп белгесе, тарих фәндәре кандидаты Г. Баймөхәмәтова билдәләүенсә, бөгөн башҡорттар – “республикала ыңғай тәбиғи үҫеше һаҡланып ҡалған берҙән-бер этник төркөм”.\nБынан тыш, һуңғы йылдарҙа Башҡортостанда эшкә һәләтле халыҡтың ситкә китеүе күҙәтелә. Был республикалағы социаль-иҡтисади шарттарҙың насарайыуы, һөҙөмтәлә төбәк берҙәйлегенең кәмеүе менән бәйле. Әммә яҡшы тормош эҙләп, нигеҙҙә, ҡалала йәшәгәндәр китә. Башҡортостанда урбанизацияланғандар араһында рустар менән татарҙарҙың өҫтөнлөк итеүен иҫәпкә алғанда, дөйөм халыҡ структураһында тап улар һанының кәмеүе сәбәбен ошоға ҡайтарып ҡалдырырға мөмкиндер.\nКүпселеге ауылда йәшәгән башҡорттар, ғәҙәттә, “вахта” алымы менән ситкә сығып аҡса эшләп ҡайтыуҙы хуп күрә. Ундайҙар Башҡортостандың көньяҡ-көнсығыш райондарында айырыуса күп. Был күренеште “маятниклы” хеҙмәт миграцияһы тип атайҙар. Әммә граждандарҙың был категорияһы формаль яҡтан республика халҡы булып ҡала. Башҡортостан Фәндәр академияһының Стратегик тикшеренеүҙәр институты ғалимдары мәғлүмәттәренә ярашлы, республиканан 150 мең самаһы кеше аҡса эшләргә даими ситкә юллана, шуларҙың йөҙ меңгә яҡыны – Ханты-Манси автономиялы округы төбәктәренә.\nБашҡорттарға йәшәгән урынын алмаштырыуға мәҙәни-тарихи һәм субъектив сәбәптәр ҙә ҡамасаулай, сөнки улар төбәктәге төп халыҡты тәшкил итә. Юғарыла билдәләнгән факторҙарҙы иҫәпкә алғанда, 2020 йылда Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу, моғайын, әүәлге позицияларҙың һаҡланып ҡалыуын, бәлки, республикалағы башҡа этностар араһында башҡорттар һанының бер аҙға булһа ла артыуын күрһәтер.\n“Кландарҙың үҙенсәлектәре хәҙерге башҡорттарҙы аңлау өсөн асҡыс була алыр ине”\nЖурналист һәм тарихсы Салауат Хәмиҙуллиндың башланғысы менән һәм уның етәкселегендә тормошҡа ашырылған күләмле “Башҡорт ырыуҙары тарихы” проекты башҡорттарҙың заманса этник үҙаңын нығытыу йәһәтенән ғәйәт ҙур әһәмиәткә эйә. Борон башҡорт халҡында социаль ойошма һыҙаттарын үҙ эсенә алған 40-тан ашыу территориаль-клан подразделениеһы (ырыуҙар) булған. Был үҙенсәлектәр хәҙерге башҡорттарҙың үҙ-үҙен тотоу стереотиптарын, мәҙәни ҡанундарын аңлау өсөн асҡыс була алыр ине.\nМәҫәлән, абруйлы тарихсы Булат Аҙнабаев үҙенең хеҙмәттәрендә башҡорттарҙың, Рәсәй империяһындағы бүтән төрки халыҡтарҙан айырмалы, уникаль йәмғиәт структураһына, юғары автономлыҡ кимәленә эйә булыуын билдәләй. Башҡорт социумы мәсьәләләрҙе башлыса йыйындарҙа хәл иткән, ә элитаның әһәмиәте икенсе дәрәжәлә ҡалған. Шул уҡ ваҡытта эске бәхәстәрҙе юғары ҡатлам башҡорто түгел, ә йыш ҡына рус дәүләте тыуҙырған.\nАрхетиптарҙың йоғонтоһо хәҙерге шарттарҙа ла күҙәтелә. Мәҫәлән, башҡорттар түбәндә йылдам туплана, әммә эске модернизация, этник интеграция мәсьәләләрен ҡыйынлыҡ менән хәл итә.\n“Башҡорт ырыуҙары тарихы” проекты башҡорт халҡында кире реакция тыуҙырҙы, сөнки глобалләшеү һәм этник мәҙәниәттәрҙең үҙ асылын юғалта барыуы шарттарында кешеләр үҙҙәре, тамырҙары хаҡында хәбәрҙар булырға ынтыла. Һәр том тарихи документтар йыйынтығын тәшкил итә. Уларға революцияға тиклемге халыҡ иҫәбен алыу, рәүиз мәғлүмәттәре, ырыуҙар, ауылдар, биләмәләр тарихы буйынса фәнни очерк ингән. Ауыл атамаһы йәки фамилияһы буйынса кеше шәжәрәһен генә түгел, ата-бабаларының этник сығышын да өйрәнә ала. Һуңғыһы хәҙерге этнологияла яҡшы тасуирланған феномен – “икеләтә” этник берҙәйлеккә эйә булған Башҡортостандың төньяҡ-көнбайыш райондары халҡының үҙбилдәләнеше өсөн ҙур әһәмиәткә эйә.\nТатарстан менән сиктәш биләмәлә йәшәгән составы буйынса ҡатнаш (башҡорт һәм татар) халыҡ иҫәп алыуҙар барышында йыш ҡына сәйәси конъюнктураға бәйле берҙәйлеген йыш алмаштыра (берсә – башҡорт, берсә – татар). Әммә хәҙер “Башҡорт ырыуҙары тарихы” кеүек проекттарҙы тормошҡа ашырыу һөҙөмтәһендә был мәсьәләләге теүәлһеҙлектәр етди кәмергә тейеш, сөнки был осраҡта фамилия менән ырыуҙың милли сығышы документаль теркәлгән тарихи архив сығанаҡтары хаҡында һүҙ бара.\n“Туған телен белгән кешеләр нигеҙендә милләтте формалаштырыу стратегияһы ғына етмәй”\nТел берҙәйлеге мәсьәләһе хәҙерге шарттарҙа мөһим һәм ҡатмарлы булып ҡала. 2010 йылғы Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәттәренә ярашлы, 1 133 339 кеше башҡорт телен туған теле итеп билдәләгән (үҙ телен күрһәткән бөтә башҡорттарҙың 71,7 проценты). Шул уҡ ваҡытта 230 846 башҡорт (14,6 %) – татар телен, 216 066-һы (13,7 %) иһә рус телен туған теле итеп һайлаған. Йәғни телдең берҙәйлеге генә башҡорт халҡының ғәмәлдәге төркөмдәрен ҡапламай һәм туған телендә һөйләшеүселәр нигеҙендә милләтте формалаштырыу стратегияһы ғына етмәй (әле иһә төп этник берҙәйлек тап шуға ҡоролған). Әлбиттә, тел һәр халыҡтың тормошонда мөһим әһәмиәткә эйә, һәм ул даими дәүләт ярҙамына мохтаж, айырыуса йылдам үҫкән урбанизация шарттарында.\nБашҡорт этносын туплау сиктәрендә башҡорт теленең төньяҡ-көнбайыш диалекты мәсьәләһе көнүҙәккә әүерелә. Мәғлүм булыуынса, 1923 йылда башҡорт әҙәби теле нигеҙенә көнсығыш һәм көньяҡ диалекттар һалына, ә төньяҡ-көнбайыш диалекты татар теленә яҡын булғанға күрә кире ҡағыла. Әммә ваҡыт үтеү менән тарихи хәтер әкренләп һүлпәнәйә, төньяҡ-көнбайыш башҡорттарының ҙур өлөшө татар телендә һөйләшә, шул уҡ ваҡытта этник берҙәйлеген һаҡлап ҡала тип иҫәпләй.\nБашҡорттарҙың ырыу структураларын ентекле тикшергән танылған этнолог Р.Ғ. Кузеев үҙенең хеҙмәттәрендә был теүәлһеҙлектең (тел менән милләт араһындағы) халыҡ һанында кире сағылыш табыуын һәм ошо күренештең әле лә дауам итеүен күп тапҡыр телгә алды. Һөҙөмтәлә “башҡорт милләте конфигурацияһы проблемаһы яһалма тыуҙырылды, бөгөн башҡорттар – халыҡ-ара стандарттар буйынса ике телле милләт. Был фактты танымау Башҡортостан Республикаһында башҡорттар һанының артабан да кәмеүенә килтерәсәк”, тип яҙа ғалим.\nБөгөн башҡорт интеллигенцияһының бер өлөшө, халҡыбыҙға ассимиляцияланыу хәүефе янауы менән дәлилләп, төньяҡ-көнбайыш диалектты әҙәби тел менән бер рәттән дөйөм телдең тиң өлөшө тип танырға тәҡдим итә. Был темаға артыҡ бирелеп китмәйенсә, төньяҡ-көнбайыш диалект проблемаһы әле лә башҡорт этносының берҙәмлегенә зыян килтергән етди фактор булыуын билдәләргә кәрәк.\n“Башҡорт мөхитендә элита һәм массалар өсөн исламдың ике версияһы тыуа”\nХәҙерге башҡорт йәмғиәтендә дини (ислам) берҙәйлек тә мөһим әһәмиәткә эйә. Әммә ҡеүәтле мәҙәни-тарихи һәм рухи потенциалға эйә булған диндарлыҡтың йәмғиәт таянысын да, шулай уҡ эске һынылыштар һәм ҡаршылыҡтар сәбәбен дә тәшкил итеүе ихтимал. Милли тарихта дини ҡаршылыҡтарҙың етди сәйәси бәрелештәргә килтереү осраҡтары ла юҡ түгел.\nМәҫәлән, ХХ быуат башында Зәйнулла ишан менән Әбделхәким Ҡорбанғәлиев араһындағы фекер айырмалыҡтары ишандарҙың юлын дауам иткән, башҡорт милли хәрәкәтенең буласаҡ ике лидеры – Зәки Вәлиди менән Мөхәмәтғәбделхәй Ҡорбанғәлиевтең сәйәси ҡаршылыҡтары дәрәжәһенә етте. Башҡорт Хөкүмәтен етәкләгән Вәлиди бөтә Ҡорбанғәлиевтәрҙе эҙләп табырға, ҡулға алырға, мөлкәтен конфискацияларға фарман бирә.\nЛәкин ул осорҙа традицион ислам динендә, анығыраҡ әйткәндә, башҡорт суфыйсылығындағы ике ағым араһында, ҡапма-ҡаршылыҡтар күҙәтелһә, әле иһә хәл тамырынан үҙгәрҙе. Мосолмандар араһында “суфыйсылыҡ” вәкилдәре һәм “салафиттар” араһында бүленеш күҙәтелә. Шул уҡ ваҡытта тәүге төркөмдә ижади һәм милли элита вәкилдәре күп булһа, традицион булмаған йүнәлеш яҡлылар араһында белем кимәле түбән булған ябай диндарҙар, шул иҫәптән йәштәр байтаҡ. Бөгөн башҡорттарҙың дини мөхитендә исламдың ике версияһы формалаша – элита һәм массалар өсөн, тип раҫларға мөмкин.\nБыл проблемаларҙың барыһы ла йәмғиәттең социаль-мәҙәни яңырыуына туранан-тура ҡағыла, айырыуса һуңғы ваҡытта формаль булмаған хәрәкәттәр даирәһендә башҡорт милләтселеге менән салафиттарҙың әкренләп ҡушылыуы юҫығында. Ике осраҡта ла адепттарға белемдең һайлығы, социаль статустың түбәнлеге, яңы ысынбарлыҡты, заман нормаларын һәм ҡиммәттәрен ҡабул итмәү хас. Киләсәктә был ҡаршылыҡтарҙы еңеп сыҡмаһаҡ, ислам берҙәйлеге башҡорт социумында етди тарҡаулыҡ сығанағына әүерелеп, халыҡтың этномилли берҙәмлегенә зыян килтерәсәк. Йәмғиәткә ошо талаптарҙы ҡайтанан ҡарап төшөнөргә һәм уларҙы үтәү өсөн берлектәге алымдарҙы ғәмәлгә индерергә кәрәк.\n“Этник берҙәйлек үҙаңдың мөһим факторы булып ҡала, әммә өҫтөнлөк итмәй”\nХәҙерге шарттарҙа башҡорт социумын үҫтереү өсөн дөйөм гражданлыҡ ҡанундарына бәйле мәсьәләләр ҙур әһәмиәткә эйә. 90-сы йылдарҙа ғилми һәм сәйәси берләшмәлә, айырыуса СССР тарҡалыуы юҫығында, этниклыҡ яғынан илдең территориаль бөтөнлөгөнә потенциаль хәүеф янауына ҡағылышлы идеялар өҫтөнлөк итте. Әммә бөгөн уртасыл позиция барлыҡҡа килде. Мәҫәлән, билдәле социолог Л.М. Дробижевтың фекеренсә, “этномилли берҙәйлек менән Рәсәй берҙәйлеге һыйышып йәшәй һәм икеһе лә норма сиктәрендә булған осраҡта ғына киҫешә”.\nДөйөм гражданлыҡ маҡсаттары күп йәһәттән әһәмиәтле, сөнки улар, сәйәси-идеологик компоненттан (илдең берҙәмлегенән) тыш, “ҙур йәмғиәт” ҡиммәттәрен, уның модернистик үҙенсәлектәрен дә үҙ эсенә ала. Башҡорт халҡы Рус дәүләтенә ҡушылған мәлдән аңлы рәүештә үҙ юлын һайлаған һәм үҙәктән ынтылыштарҙың артыуы билдәле бер төркөмдәрҙең яңы шарттарға социаль яраҡлашыу йәһәтенән ҡыйынлыҡ кисереүе, ауыр социаль-иҡтисади хәлдә ҡалыуы хаҡында һөйләй. Ахыр сиктә, бындай позиция федераль үҙәктең башланғыстарын һәм сәйәсәтен тәнҡитләүгә генә килтереп ҡалмай, һөҙөмтә булараҡ – төбәк етәкселегенә ҡарата оппозиция тыуҙыра. Шул уҡ ваҡытта власть органдары менән үҙ-ара тығыҙ бәйләнешһеҙ башҡорт йәмғиәте бер генә етди проблеманы ла хәл итә алмай, шуға күрә бындай хәлгә юл ҡуйырға ярамай.\nӘйтелгәндәргә йомғаҡ яһап, шундай һығымта яһарға мөмкин. Ғәмәлдәге ҡайһы бер кире факторҙарға ҡарамаҫтан, хәҙерге башҡорттарҙың этник берҙәйлеге тотороҡлолоҡҡа эйә.\nШул уҡ ваҡытта башҡорт йәмғиәтендә аграр традиционализмдың тарҡалыуы, милли һәм юғары мәҙәниәттең үҙ асылын юғалта барыуы, тел позицияларының ҡаҡшауы менән бәйле процестар әүҙемләшә. Традицион институттарға һәм практикаларға алмашҡа ҙур ҡыйынлыҡ менән булһа ла ҡала башҡорттары мәҙәниәте килә. Һүлпән үҫкән һәм тамамланып етмәгән ошо мәҙәниәт юҫығында совет һәм унан һуңғы осор (“суверенитет дәүере”) менән бәйле берҙәйлек йәмәғәт тормошо төпкөлөнә китә, заман талаптарына яуап бирмәй башлай. Уның урынына иһә башҡорттарҙың ҡала ҡиммәттәренә һәм үҙ-үҙеңде тотоу моделенә нигеҙләнгән өр-яңы этник берҙәйлеге барлыҡҡа килә.\nӘммә уның үҫешен тотҡарлаған бер нисә сәбәпте билдәләргә кәрәк. Уларҙың иң мөһиме – тарҡаулыҡ, берләшеүгә һәләтһеҙлек. Халыҡтың аңын үткәндәр тәжрибәһенә, иҫкергән практикаларға даими йүнәлтеү киләсәктең ысын образын тыуҙырырға ҡамасаулай.\nТимәк, бөгөн милли мәҙәниәтте һәм телде һаҡлап ҡалыу, органик яңыртыу маҡсатында ошо ҡаршылыҡтарҙы еңеп сығыу өсөн уртаҡ тырышлыҡ һалырға, яңы шарттарҙа төрлө көстәрҙе, социаль төркөмдәрҙе һәм субмәҙәниәттәрҙе “беҙ төрлө, әммә беҙ берҙәм” тигән формула нигеҙендә интеграциялап һәм туплап, башҡорт йәмғиәтен үҫтереү йәһәтенән мөмкин булғандың барыһын да эшләргә кәрәк.


6 февраль Викимилектә\nЕр: Саам халҡы көнө.\nВитаминлы эсемлектәр көнө.\nКәрәкһеҙ бәйләнеш-мәнәсәбәттәрҙән баш тартыу көнө.\nМобиль телефонһыҙ көн.\nТуңдырылған йогурт көнө.\nАҠШ: «Маҡтау һүҙе әйт» көнө.\nЕр: Бармен көнө.\nТажикстан: Милиция көнө.\n1643 йыл: Абел Тасман Фиджи архипелагын аса.\n1663 йыл: Англияла алтын гинея һуға башлайҙар.\n1689 йыл: 16 йәшлек Пётр I һәм 19 йәшлек Евдокия Лопухинаның туйы була.\n1788: Массачусетс АҠШ Конституцияһын раҫлай һәм илдең алтынсы штаты була.\n1806: Наполеон һуғыштары: Сан-Доминго янында британ һәм француз эскадралары араһында алыш. Елкән быуатының һуңғы классик һуғышы.\n1807: Гоф янында һуғыш (француз һәм рус ғәскәрҙәре араһында).\n1840: Инглиздәр маори юлбашсылары менән Вайтанги килешеүен төҙөй, уға ярашлы, Яңы Зеландия Бөйөк Британияның колонияһына әйләнә.\n1880: Австрия астрономы Иоганн Пализа астероидтар теҙмәһендә Медея астероидын аса.\n1886: Германия химигы Клеменс Винклер германий элементын аса.\n1888: Йиллис Бильдт Швецияның премьер-министры итеп раҫлана.\n1891: Антонио Старабба Италия министрҙар советы рәйесе итеп һайлана.\n1899: АҠШ сенаты 1898 йылғы Испания-Америка һуғышын тамамлаусы Париж килешеүен раҫлай.\n1900: Рәсәй империяһы ғалимы Александр Попов донъяла тәүге тапҡыр радио аша диңгеҙҙә һәләкәт тураһында сигнал тапшыра («Ермак» боҙватҡысы командирына радиограмма).\n1918: Британия парламенты 30 йәше тулған, ғаилә башлығы булған йә иһә ғаилә башлығы менән никахта торған йәки университет тамамлаған ҡатын-ҡыҙҙарға һайлауҙарға юл асҡан закон ҡабул итә.\n1922: АҠШ, Бөйөк Британия, Франция, Италия һәм Япония диңгеҙ ҡоралдарын сикләү тураһында Вашингтон диңгеҙ килешеүе төҙөй.\n1922: Кардинал Ахилл Ратти Рим папаһы итеп һайлана, Пий XI исемен ала.\n1930: Совет Армияһының Үҙәк академия театры асыла (әле — Рәсәй Армияһының Үҙәк академия театры).\n1936: Гармиш-Партенкирхенда IV Ҡышҡы Олимпия уйындары асыла.\n1943: Ҡурған өлкәһе ойошторола.\n1945: Лондонда I Бөтә донъя профсоюздар конференцияһы эш башлай, ул Бөтә донъя профсоюздар федерацияһы ойошторорға ҡарар итә.\n1947: Юзеф Циранкевич Польшаның премьер-министры итеп раҫлана.\n1956: Өфө приборҙар эшләү заводы сафҡа инә.\n1968: Греноблдә Х ҡышҡы Олимпия уйындары асыла.\n1978: Ранасингхе Премадаса Шри-Ланканың премьер-министры була.\n1987: «Союз ТМ-2» космос карабы осорола.\n1991: Башҡортостан Фәндәр академияһы ойошторола.\n1992: Башҡортостан ижади союздары ассоциацияһы төҙөлә.\n1994: Финляндияла президент һайлауҙары үтә, Мартти Ахтисаари еңеү яулай.\n1996: Эфиопия флагы ҡабул ителә.\n2000: Тарья Халонен Финляндияның тәүге ҡатын-ҡыҙ президенты була.\n2001: Ариэль Шарон Израилдең премьер-министр һайлауҙарында еңеп сыға.\n2006: Стивен Харпер Канада премьер-министры итеп тәғәйенләнә.\n2010: Өфөлә Башҡортостан Республикаһы Президенты кубогына көрәш буйынса 1-се асыҡ республика турниры башлана.\nҒәлимова Венера Үзбәк ҡыҙы (1950), ғалим-офтальмолог.1973 йылдан Өфө күҙ ауырыуҙары ғилми-тикшеренеү институты хеҙмәткәре; 1987 йылдан Бөтә Рәсәй күҙ һәм пластик хирургия үҙәге хеҙмәткәре, 1990 йылдан — директор урынбаҫары, бер үк ваҡытта 1998 йылдан Башҡорт дәүләт медицина университетының Дипломдан һуң белем биреү институты уҡытыусыһы. Медицина фәндәре докторы (2000), профессор (2001). Рәсәй Федерацияһының (2005) һәм Башҡортостан Республикаһының (1998) атҡаҙанған табибы, Башҡортостан комсомолы премияһы лауреаты (1979). Сығышы менән хәҙерге Үзбәкстандың Ҡолған-Даръя ауылынан.\nВәлиев Хәлит Барый улы (1941—2007), хужалыҡ эшмәкәре. Төҙөлөшө 1990 йылда туҡтатылған Башҡортостан атом электр станцияһының Төҙөлөш идаралығы начальнигы. Октябрь Революцияһы һәм Халыҡтар Дуҫлығы ордендары кавалеры.\nЖуравлев Виктор Игнатьевич (1951—2016), журналист, эске эштәр органдары ветераны, эске хеҙмәт подполковнигы. 1978—1996 йылдарҙа Эске эштәр министрлығының матбуғат хеҙмәте етәксеһе, бер үк ваҡытта 1990 йылдан «Версия» республика хоҡуҡи гәзитенең баш мөхәррире; 1992—1996 йылдарҙа «Версия» мәғлүмәт-хоҡуҡ агентлығының генераль директоры; 1996—2009 йылдарҙа «Башинформ» мәғлүмәт агентлығының генераль директоры. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған матбуғат һәм киң мәғлүмәт хеҙмәткәре. Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Бүздәк районы Сергеевка ауылынан.\nТаңатаров Викторин Сергеевич (1922—03.2014), педагог, йәмәғәтсе. Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы, миномёт взводы командиры, капитан. 1963—1971 йылдарҙа Мәләүез ҡалаһының 2-се урта мәктәбе (хәҙер 1-се гимназия) директоры, «Белем» йәмғиәтенең Мәләүез район бүлексәһе етәксеһе. РСФСР мәктәбенең атҡаҙанған уҡытыусыһы, 1-се дәрәжә Ватан һуғышы (1985) һәм Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордендары кавалеры, Башҡорт АССР-ы Юғары Советы Президиумының Почёт грамотаһы менән бүләкләнеүсе. Сығышы менән ошо райондың Васильевка ауылынан.\nҠаһарманов Мәсәбих Мәсәлим улы (1942), һаулыҡ һаҡлау өлкәһе ветераны. 1989—2005 йылдарҙа Республика ҡан ҡойоу станцияһының баш табибы. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған табибы, СССР-ҙың һаулыҡ һаҡлау отличнигы, Башҡортостан Республикаһының Почёт грамотаһы менән бүләкләнеүсе (2002). Сығышы менән хәҙерге Силәбе өлкәһенең Златоуст ҡалаһынан.\nУжегова Нина Семёновна (1947), һаулыҡ һаҡлау өлкәһе ветераны, үҙешмәкәр сәнғәттә ҡатнашыусы. 1966 йылдан Балаҡатай районы Иҫке Балаҡатай фельдшер пункты мөдире. Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған медицина хеҙмәткәре (1981). Сығышы менән ошо ауылдан.\nӘйүпов Фәһим Иҙрис улы (1947), ауыл хужалығы, партия органдары һәм муниципаль хеҙмәт ветераны. 1982 йылдан КПСС-тың Илеш район комитетының ауыл хужалығы бүлеге мөдире, 1987 йылдан — икенсе секретары; 1990 йылдан — район Советы рәйесе урынбаҫары, 2004—2012 йылдарҙа — район Советы секретары. Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған ауыл хужалығы хеҙмәткәре (1981), «Почёт Билдәһе» ордены кавалеры (1986), Башҡортостан Республикаһының Почёт грамотаһы менән бүләкләнеүсе (1997), райондың почётлы гражданы (2013). Сығышы менән Түбәнге Йәркәй ауылынан.\nШәрәфетдинов Рәмил Фәйзер улы (1952), юғары мәктәп ветераны, ғалим-геофизик. 1975 йылдан Башҡорт дәүләт университеты уҡытыусыһы. Физика-математика фәндәре докторы (2000), профессор (2007), Рәсәй Тәбиғи фәндәр академияһының мөхбир ағзаһы. И. М. Губкин исемендәге премия лауреаты (2006). Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Дәүләкән районы Суйынсы ауылынан.\nҒәбдрәхимов Камил Мәхмүт улы (1962), юғары мәктәп ветераны, ғалим-урман хужалығы инженеры. 1984 йылдан Башҡортостан ауыл хужалығы институты һәм Башҡорт дәүләт аграр университеты уҡытыусыһы, шул иҫәптән 2003 йылдан урман культуралары кафедраһы мөдире, 2006 йылдан — ер төҙөлөшө һәм урман хужалығы факультеты деканы, 2011 йылдан — Тәбиғәтте рациональ файҙаланыу институты директоры. Ауыл хужалығы фәндәре докторы (2003), профессор (2006). Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған урмансылыҡ белгесе (2010). Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Борай районы Ваныш-Алпауыт ауылынан.\nЛыков Сергей Владимирович (1967), хужалыҡ эшмәкәре. 2019 йылдан «БашРТС» йәмғиәте директоры. Өфө ҡала Советы депутаты. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған энергетигы.\nӘхмәров Биктимер Ғәлиулла улы (1903—1989), дәүләт эшмәкәре, 1947—1950 йылдарҙа Башҡорт АССР-ы Министрҙар Советы Рәйесе урынбаҫары, БАССР Юғары Советы депутаты. Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены кавалеры.\nКирәев Олег Хөсәйен улы (1963), музыкант-саксофонсы, уҡытыусы. Башҡортостан Республикаһының халыҡ артисы (2012).\nВилданов Ғәбделәхәт Фазлый улы (1879—9.02.1954), ғалим-башҡорт тел белгесе, фольклорсы һәм этнограф. 1927—1931 йылдарҙа Башҡортостан үҙәк төбәк музейы мөдире. Сәйәси золом ҡорбаны.\nКарамова Лена Мирза ҡыҙы (1939), ғалим-табип-профпатолог, юғары мәктәп һәм йәмәғәт эшмәкәре. 1979—1997 йылдарҙа Өфө Хеҙмәт медицинаһы һәм кеше экологияһы ғилми-тикшеренеү институты директоры. Башҡортостан Республикаһы Фәндәр Академияһының мөхбир ағзаһы (1991), медицина фәндәре докторы (1986), профессор (1992), Башҡортостандың атҡаҙанған фән эшмәкәре (1992), Рәсәйҙең (2006) һәм Башҡорт АССР-ының (1985) атҡаҙанған табибы, Рәсәй Федерацияһы Дәүләт санитария эпидемиалогия хеҙмәтенең почётлы хеҙмәткәре (1995). «Почёт Билдәһе» (1981) һәм «Башҡортостан Республикаһында күрһәткән хеҙмәттәре өсөн» (2014) ордендары кавалеры.\nТришин Виктор Алексеевич (1949), педагог, композитор. Дүртөйлө балалар музыка мәктәбе уҡытыусыһы. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре.\nӘхәт Мортазин (1959—13.03.2018), журналист, 1986—2018 йылдарҙа Башҡортостан радиоһы һәм телевидениеһы дикторы. Башҡортостан Республикаһының халыҡ артисы (2009).\nСәйфуллина Эльвира Иҙрис ҡыҙы (1959), ғалим-невролог, рентгенолог. Медицина фәндәре докторы (2008). Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған табибы (2007) һәм һаулыҡ һаҡлау отличнигы (2007). Сығышы менән Ишембай ҡалаһынан.\n1855: Фёдор Куманин, Рәсәй империяһының театр тәнҡитсеһе, нәшерсе, драматург-тәржемәсе.\n1895: Пол Брэгг, АҠШ диетологы, сәләмәт тормош хәрәкәтен башлаусы.\n1905: Владислав Гомулка, Польшаның сәйәси эшмәкәре.\n1911: Рональд Рейган, Америка Ҡушма Штаттарының 40-сы президенты.\n1960: Игорь Матвиенко, СССР һәм Рәсәй музыканты, Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған артисы (2020).\n6 февралдә вафат булғандар\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=6_февраль&oldid=1109027 ҡабул ителгән\nПоследний раз редактировалась 5 февраль 2022 в 20:52\nБыл бит һуңғы тапҡыр 20:52 5 февраль 2022 үҙгәртелгән.


«Эшләп ҡарарға кәрәк, ҡурҡырға түгел!» » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Махсус бит » «Эшләп ҡарарға кәрәк, ҡурҡырға түгел!»\nЙәшәү урыны: Мәскәү ҡалаһы.\nТыуған урыны: Хәйбулла районының Һаҡмар-Наҙарғол ауылы.\nНисә йәш: 21.\nЯратҡан китаптары: Селинджер, «Над пропастью во ржи», Р. Бикбаев, «Минең Рәми».\nЯратҡан фильмдары: «Боевой Конь», «Форест Гамп», «В погоне за счастьем», «Еңмеш».\nДевиз: «Эшләп ҡарағыҙ, эшләп ҡарарға кәрәк, ҡурҡырға түгел!» (Касперский).\n– Усман, Мәскәүҙә белем алыуың бала саҡ хыялымы, әллә шулай килеп сыҡтымы?\n– Ысынын әйткәндә, мәктәптә уҡығанда Өфөләге авиация техник университетына барырға ниәтләнә инем. Ул ваҡытта Мәскәүҙә уҡыу тормошҡа ашмаҫлыҡ хыял һымаҡ күренә торғайны. Әммә яҙмыш ҡушыуы буйынса 2011 йылдың йәйендә Мәскәү һәм Санкт-Петербург ҡалаларында белем алыусы Башҡортостан студенттары һәм аспиранттары ассоциацияһы активистары менән танышырға насип булды. Улар миңә Мәскәү тормошо тураһында ентекле итеп аңлатып бирҙе. Баш ҡалала йәшәүҙең беҙ күҙ алдына килтергәнсә ныҡ ҡиммәт һәм ауыр түгел икәнен аңланым. Өфөләге вузға уҡырға инергә балдарым етә ине, әммә тәүәккәлләнем. Һайлауым тураһында һис үкенмәйем – Мәскәү миңә өр-яңы донъя асты.\n– Һин наноинженерға уҡыйһың – беҙҙең ил өсөн ят өлкә...\n– Ысынлап та, Рәсәйҙә был өлкә сит илдәрҙәге кеүек яҡшы үҫешмәгән. Ҡағиҙә булараҡ, беҙҙең ил әҙер технологияларҙы үҙләштерә. Шуға күрә яҡшы наноинженер булыу өсөн инглиз телен белеү мотлаҡ. Бөгөн был мәсьәлә минең өсөн иң тәүге урынды биләй.\n– Йәмәғәт эшмәкәрлегең тураһында ла һөйләп үтһәң ине.\n– Беҙҙең ассоциация үткәргән барлыҡ сараларҙа ла әүҙем ҡатнашып киләм. Был миңә дуҫтар һәм фекерҙәштәр табырға ярҙам итә. Ҙур һәм дуҫ команданың ағзаһы булыу – минең өсөн ҙур бәхет.\nБала саҡтан ҡурайҙа уйнайым. Мәскәүгә килгәс, был һөнәр башҡаса кәрәкмәҫ, тип борсолғайным. Әммә баш ҡалала минең кеүек ҡурайҙы үҙ итеүселәр күп булып сыҡты. Ниндәйҙер бер мәҙәни сарала бергәләп сығыш яһарға баҙнат иттек, һәм сығышыбыҙ бик уңышлы килеп сыҡты. Артабан «Саптар» тип аталған ансамбль булдырҙыҡ. Әлеге көндә үҙебеҙ үткәргән генә түгел, ә Мәскәү кимәлендә уҙғарылған сараларҙа ла башҡорт халҡы исеменән әүҙем ҡатнашып киләбеҙ.\nКүңелеңә ятҡан һөнәрҙе табыу еңел эш түгел. Ә һайлаған йүнәлешеңә бар көсөңдө һалып хеҙмәт итеү, ауырлыҡтар менән көрәшеү, тәү сиратта үҙ-үҙеңде еңеү тағы ла ауырыраҡ. Бөгөнгө геройыбыҙ Усман Юнысов үҙ йүнәлешен тапҡан тырыштар рәтенән.\nӘлеге ваҡытта ул Циолковский исемендәге Мәскәү авиация техник университетының IV курсында белем ала, баш ҡалалағы башҡорт студенттары берләшмәһе активисы, интернетта үҙ проекттары өҫтөндә эшләй һәм графика дизайнын үҙ аллы үҙләштерә.\n– Интернет селтәрендәге эшмәкәрлегең тураһында ла бәйән итһәңсе.\n– Мине компьютер йә информацион технологиялар менән бәйле барлыҡ нәмәләр ҡыҙыҡһындыра. Бына өсөнсө йыл махсус программаларҙа музыка ижад итәм. Бихисап башҡорт рэпперы йырҙарына минустарҙы тап минән яҙҙырталар.\nКүптән түгел график дизайн менән ҡыҙыҡһына башланым. Был темаға арналған төрлө әҙәбиәт уҡыйым, профессионалдар менән кәңәшләшәм. Хатта үҙенсәлекле практика ла башланым – төрлө саралар өсөн афишалар эшләйем.\nШулай уҡ «Бәйләнештә» селтәрендә уңышлы эшләп килгән бер нисә башҡорт төркөмөнөң администраторы булып торам. Уларҙы үҙенсәлекле контент менән тултырырға тырышам. Беренсеһе «Башҡортса рэп» төркөмө булды. Әлеге ваҡытта ул башҡорт рэпперҙарының аралашыу майҙанына әүерелде.\nИң уңышлы проект тип «Музыка, һүнмә»не билдәләп үтер инем. Ул былтыр «Йәшлек-шоу – 2013» конкурсында «Иң яҡшы төркөм» номинацияһында еңеү яуланы.\n– Белеүемсә, интернет-проекттар һиңә килем килтермәй. Бындай шарттарҙа һиңә нимә этәргес булып тора?\n– Әлегә килтермәй, әммә киләсәктә был хәл үҙгәрер тип өмөтләнәм. Ә әлегә бының менән оҡшаған өсөн шөғөлләнәм.\n– Интернетта яңы технологияларҙы нисек итеп үҙләштерәһең?\n– Интернет – йәнең теләгән мәғлүмәтте табыу өсөн уникаль майҙан. Уның менән дөрөҫ итеп файҙалана белергә генә кәрәк. Үҙемә килгәндә видео-дәрестәр ҡарайым, төрлө материалдарын уҡыйым, социаль селтәрҙәрҙә был өлкәлә уңышҡа өлгәшкән кешеләр менән аралашам.\n– Күңелем һәр саҡ музыкаға тартыла. Әлеге көндә гитараны үҙләштерәм. Каникулда, өйҙә булғанда атайымдың гармунында уйнарға өйрәнәм. Шулай уҡ китап уҡырға яратам.\nБала саҡтан ҡурайҙа уйнайым. Мәскәүгә килгәс, был һөнәр башҡаса кәрәкмәҫ, тип борсолғайным. Әммә баш ҡалала минең кеүек ҡурайҙы үҙ итеүселәр күп булып сыҡты. Ниндәйҙер бер мәҙәни сарала бергәләп сығыш яһарға баҙнат иттек, һәм сығышыбыҙ бик уңышлы килеп сыҡты. Артабан «Саптар» тип аталған ансамбль булдырҙыҡ.\n– Әйткәндәй, әле нимә уҡыйһың?\n– Әле дуҫымдың кәңәше буйынса йәмәғәт эшмәкәре Николай Стариковтың «Национализация рубля» исемле китабын уҡыйым. Иҫ киткес китап, үҙем өсөн күп яңы мәғлүмәт таптым. Шулай уҡ Говард Шульцтың Старбакс кофейняһының барлыҡҡа килеүе тураһындағы китабын да уҡый башланым. Ғөмүмән, бизнес тураһындағы әҙәбиәт бик оҡшай.\nШулай уҡ башҡорт классиктарының әҫәрҙәрен үҙ итәм. Әммә беҙҙең яҙыусыларҙың китаптарын республиканан ситтә табыуы еңел түгел, ә электрон вариантта улар юҡ тиерлек.\n– Әгәр көтмәгәндә ҙур байлыҡҡа юлыҡһаң, уны нисек тотонор инең?\n– Ҙур өлөшөн атай-әсәйемдең һаулығын нығытыуға, сәйәхәт итеүҙәренә бүлер, ә ҡалған аҡсаға үҙемдең бизнесымды асыр инем. Әйткәндәй, быларҙы ҙур байлыҡ тапмаған осраҡта эшләргә йыйынам.\n– Ниндәй ҡалала йәшәргә теләр инең?\n– Бөтә донъяны урап сығығыҙ, әммә тыуған ерҙән дә яҡыныраҡ ерҙе тапмаҫһығыҙ. Тап шуға ла киләсәктә Өфөлә йәшәргә теләйем.\n– Идеаль ҡыҙ ниндәй булырға тейеш?\n– Идеаль кеше булмай – кем һине нисек барһың, шулай итеп яратҡан, шуның ҡәҙерен белергә кәрәк.\n– 20 йылдан үҙеңде ниндәй итеп күрәһең?\n– Яратҡан һөнәре булған, бөтә яҡтан да азат, уңышлы ир, бәхетле атай тип күҙ алдыма килтерәм.\nСығыу ваҡыты 26-09-2014, 17:35 | Ҡаранылар: 976\nБилдәле сәйәсмән, танылған табип һәм меценат\n«ҮҘЕҢ БУЛЫП ҠАЛ!»


Ейәнсура – уңғандар иле\n5 Апрель 2019, 20:00\nАрҙаҡлы шәхестәрҙең исеме тарих биттәренә алтын хәрефтәр менән яҙылған.\nЕйәнсура районында Башҡортостандың 100 йыллығы уңайынан күркәм байрам ойошторолдо. Сарала Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай депутаты Әлфәрис Байсурин, республикабыҙҙың урман хужалығы министры урынбаҫары Азат Әхтәмов, “Акрополь” йәмғиәте директоры Хәйҙәр Ғайсин, күренекле әҙибә Мәрйәм Бураҡаева, “Йәшлек” республика гәзитенең баш мөхәррире Артур Дәүләтбәков, райондың почетлы граждандары һәм бүтән билдәле шәхестәр ҡатнашты.\nЕйәнсуралар яҡташтарын ҙурлай, хөрмәт итә белә. Илебеҙҙең тарих биттәренә алтын хәрефтәр менән яҙылған Бикбау бей, Юныс Бикбов, Ғүмәр Ҡыуатов, Мстислав Ҡулаев, Сөләймән Мырҙабулатов һәм башҡа арҙаҡлы шәхестәрҙең исемдәрен мәңгеләштереү йәһәтенән улар ҙур эштәр башҡара.\nБашта барыһы ла Үҫәргән ырыуы башлығы Бикбау бей һәйкәле янына йыйылды. Ейәнсура районы хакимиәте башлығы Дәмин Юлановтың һүҙҙәренә ҡарағанда, тарих хәтере мәңгелек, бигерәк тә һәйкәлдәр күпте һөйләй. Танылған шәхестәрҙең исемдәрен йәш быуынға еткереү – мөҡәддәс бурыстарҙың береһе.\nАртабан Башҡорт Хөкүмәте рәйесе, партия һәм дәүләт эшмәкәре, башҡорт милли хәрәкәте етәксеһе Юныс Бикбовтың бюсына сәскәләр һалдылар.\n– Башҡортостанды төҙөүгә тос өлөш индергән билдәле шәхестәр бихисап, улар барыбыҙ өсөн дә ғорурлыҡ, – тине Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай депутаты Әлфәрис Байсурин. – Әбүләйес ауылында тыуып үҫкән Юныс Бикбов – шуға асыҡ миҫал. Ул осор тыныс булмаған – Граждандар һуғышы барған. Юныс Юлбарыҫ улы шундай ваҡытта ла киләһе көндәрҙе асыҡ төҫмөрләй алған. Ҡыҫҡаһы, республикабыҙҙың яҡты киләсәге өсөн күп эш башҡарған.\nЙәмәғәт эшмәкәре Марат Түләбаев Дәмин Марат улына “Иңдәрендә ил яҙмышы” тигән китапты бүләк итте.\nАртабан рәсми делегация, ике төркөмгә бүленеп, юбилейға бәйле сараларҙы дауам итте. Ейәнсура районы китапханаһында “Башҡортостанды төҙөүҙә яҡташтарҙың роле” тигән ғилми-ғәмәли конференция уҙҙы, ул һағышлы ла, дәртле лә ҡурай моңо менән башланды. Ейәнсура районы хакимиәте башлығының социаль мәсьәләләр буйынса урынбаҫары Тәлғәт Буранбаев әйтеүенсә, 2019 йыл ваҡиғаларға бик бай, һәммәбеҙ ҙә шул сағыу тантаналарҙың шаһиты, бай йөкмәткеле сараларҙың уртаһында ҡайнап йәшәйбеҙ. Шәйехзада Бабичтың вафатына 100 йыл тулыуҙы ла иҫкә алмау мөмкин түгел – өфөләр һәм баш ҡала ҡунаҡтарының хәтер кисәһенә йыйылыуы тураһында хәбәрҙарбыҙ.\nЮныс Бикбовтың туғаны Асия апайҙы тыныс күңел менән тыңлау мөмкин түгел ине. Эйе, тормош тигәнең әҙәм балаһын ҡайҙа ғына ташламай ҙа ниндәй генә ҡайғы-хәсрәт менән осраштырмай. Ул Юныс Юлбарыҫ улының әсе яҙмышы тураһында һөйләне. 1-се урта мәктәптең тарих уҡытыусыһы Хәҙисә Ғәйнизарова билдәләүенсә, үткәнен белмәгән халыҡтың киләсәге юҡ, тарихты яратып үҫкән балаларҙың ғилемгә ынтылышы һәр саҡ көслө була. Яҙыусы Мәрйәм Бураҡаева иһә арҙаҡлы шәхестәр тураһында һөйләне, белем-тәрбиәгә баҫым яһаны.\nРәсми делегацияның икенсе төркөмө “Салауат” физкультура-һауыҡтырыу комплексында булды. Әйткәндәй, тап ошо ваҡытта бында волейбол буйынса бәйге бара ине, шахмат турниры асылғайны, шулай уҡ бүтән ярыштар ҙа башланғайны. Ҡунаҡтар райондың спорт тармағындағы ҡаҙаныштары менән танышты, спорт менән шөғөлләнеү өсөн уңайлы шарттар булдырылыуын күрҙе, айырыуса йәштәрҙең сәләмәт тормошто һайлауына ҡыуанды.\n“Башҡортостандың 100 йыллығына – 100 объект” проектында Ейәнсура районының Таҙлар ауылындағы балалар баҡсаһы ла бар. Белем усағын Баймаҡ ҡалаһындағы “СМК-Б” яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте һәм Күсмә механизацияланған колонна төҙөй. Бер ҡатлы балалар баҡсаһының майҙаны – 1 280 квадрат метр, ул 60 урынға иҫәпләнгән. Уның эргәһендә балалар һәм спорт майҙансыҡтары буласаҡ, тиҙҙән кескәйҙәр заманса уңайлыҡтары булған балалар баҡсаһына йөрөй башлаясаҡ. Спорттан тыш районда сәнғәт һәм мәҙәниәт тә үҫеш юлында. Сөләймән Абдуллин исемендәге балалар сәнғәт мәктәбенең эше менән танышты ҡунаҡтар.\nТөштән һуң район мәҙәниәт һарайының фойеһында “Ейәнсура ере – уңғандар иле” тигән бай йөкмәткеле күргәҙмә эшләне, ә инде тамаша залында алма төшөрлөк тә урын булманы. Концерт урындағы үҙешмәкәр һәм Өфөлә ғүмер итеүсе артистар тарафынан әҙерләнгәйне. Бер төркөм уңғандар Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтайҙың Рәхмәт хаттарын, Ейәнсура районының дипломдарын алып ҡыуанды.


Көслө рухлы шәхес » Сайт деревни Бишаул-Унгарово Кармаскалинского района РБ\nБишаул.РУ » Интересные статьи » Көслө рухлы шәхес\nКатегория: Интересные статьи | 11-11-2010, 16:27 | Просмотров: 2848\n- Мин йәш саҡта спорт менән дә ныҡ шөғөлләндем. Саңғы буйынса спорт мастерына кандидат кимәленә күтәрелдем. Ана шул спорт менән дуҫлыҡ та кәүҙәм торошон матур һаҡларға булышҡандыр, - тип асыҡлыҡ индереүҙе лә кәрәк таба Марат ағай.\nТынғыһыҙ кеше ул, ваҡытты буштан-бушҡа уҙғарыуҙы ғүмере буйы һис кенә лә өнәмәй Марат Хәсәнов. Кеше һәр саҡ үҙ шөғөлө менән булышһын, үҙенең хеҙмәт емешенән ләззәт алһын, тип иҫәпләй ул. Был да заман һынауҙарын ныҡ күргән, донъя йөгөн иңендә татыған ир-уҙаман фекере. Ҡайҙа ғына эшләмәһен, ниндәй генә вазифалар атҡармаһын, үҙ асылына һәр саҡ тоғро ҡала Марат ағай. Хаҡлы ялға сыҡҡансы оҙаҡ йылдар райондың “Хезмәт даны” гәзите редакцияһында бүлек мөдире булып та, тәржемә буйынса мөхәррир урынбаҫары вазифаһында ла бөтә көсөн һалып, бар тәжрибәһен, һәләтен биреп хеҙмәт итте. Гәзит менән уҡыусылар араһында тығыҙ бәйләнеш урынлаштырыу, шул йәһәттән әленән-әле яңы ауыл хәбәрселәрен яҙышырға йәлеп итеү мәсьәләһенә ҙур иғтибар бирҙе. Дәртләндерә лә белде, кәңәштәрен дә йәлләмәне, бер генә хатты ла иғтибарһыҙ ҡалдырмайынса, ваҡытын табып, яуаптар бирергә һис иренмәне. Шуға район гәзитенә халыҡтың ышанысы үҫте, баҫманың абруйы артты, тиражы ла һиҙелерлек күтәрелде.\nОҙаҡ йылдар район гәзите рус телендә һәм уның татарса тәржемәһе рәүешендә донъя күрҙе. Башҡорт ауылдары байтаҡ булған районда гәзиттең башҡортса ла нәшер ителмәүе Марат Ғиниәт улын борсомай ҡалмай. Был мәсьәләне күп тапҡырҙар күтәреп сыға ул, әммә көслө партия диктаты шарттарында, төрлө сәбәптәргә һылтанып, хәл үҙгәрешһеҙ ҡала.\nРеспубликабыҙ үҙаллылыҡ яулағандан һуң ғына һәр милләткә үҙ телен, мәҙәниәтен, сәнғәтен үҫтереүгә, ғөрөф-ғәҙәттәрен, йолаларын тергеҙеүгә юлдар асыла. Районда “Даирә” атамаһы менән башҡортса гәзиттең донъя күреүе - бының асыҡ сағылышы. Ошо тәңгәлдә Марат Ғиниәт улының тынғыһыҙ эшмәкәрлеген, ныҡышмалылығын баһаламау мөмкин түгел.\n- Мин ғүмерем буйы йөкмәтелгән һәр эшкә яуаплылыҡ менән ҡараным. Илке-һалҡы түгел, булһын тип эшләнем. Шуға бар көсөмдө, һәләтемде бирҙем. Ваҡыт менән иҫәпләшмәнем. Был принциптан бөгөн дә ситләшкәнем юҡ әле, - тип һүҙҙе дауам итә Марат Хәсәнов.\nХаҡлы ялда булыуына ҡарамаҫтан, бөгөн дә ҡул ҡаушырып ултырмай: Ҡырмыҫҡалы районы башҡорттары Ҡоролтайы башҡарма комитеты рәйесе урынбаҫары вазифаһын ҙур теләк һәм яуаплылыҡ менән башҡара. Милләт, халыҡ рухы борсой уны, киләсәкте хәстәрләп яна ул. Марат Ғиниәт улы иҫәпләүенсә, бары тик үҙ телен хөрмәт иткән, халҡы, тыуған ере тарихын, мәҙәниәтен яҡшы белгән балалар ғына киләсәктә милләтебеҙҙең, телебеҙҙең, еребеҙҙең һаҡланып ҡалырына булышлыҡ итер.\nБары тик милли тойғолар тирәһендә генә сикләнеүсе түгел Марат Ғиниәт улы. Барыһына ла тигеҙ ҡарай ул. Фекере лә бына шулайыраҡ:\n- Республикабыҙҙа йәшәгән төрлө милләт кешеләре лә үҙ туған телен белһен, ғөрөф-ғәҙәтен онотмаһын, тарихи сығышын өйрәнһен. Бының өсөн бер нимәне лә йәлләргә ярамай. Ил эсендәге татыулыҡ, тыныслыҡ бар халыҡтың да тигеҙ үҫешен тәьмин итеүгә ҡайтып ҡала. Халыҡтың аңы ни тиклем юғары булһа, үҙ-ара мөнәсәбәттәр ҙә яҡшы була.\nҺуңғы ваҡытта башҡорт халҡы үҙ шәжәрәһен өйрәнеүгә иғтибарын көсәйтә бара. Шәжәрә байрамдарын үткәреүҙең традицияға инеүе бының асыҡ сағылышы. Боронғоларҙың һәр кем нәҫел-нәсәбен ете быуынғаса белергә тейеш тигән аманатын халҡыбыҙ аңлап ҡабул итә. Мәктәптәрҙә, ғаиләләрҙә был тәңгәлдә ҙур эш башҡарыла. Марат ағай быға ҡыуанып бөтә алмай. Үткән һәр бер Шәжәрә сараларында ҡатнашырға тырыша, мәктәп уҡыусыларын дәртләндереп, кескәй генә бүләктәр биреп китеүҙе матур йолаға әйләндергән ул.\n- Беҙ атайым менән бергәләп уҙған быуаттың етмешенсе йылдарында уҡ Хәсәновтар нәҫеле шәжәрәһен төҙөй башлағайныҡ. Аллаға шөкөр, бөгөнгө көндә тулы мәғлүмәтле шәжәрәбеҙ бар. Бер нисә йылдар онотолоп торғандан һуң шәжәрәләргә иғтибарҙы яңынан үҫтереү – изге эш. Беҙҙән күрмәксе башҡа милләт халҡының да был эшкә тотоноуы – бик һәйбәт күренеш, - ти Марат Ғиниәт улы.\nМарат Хәсәнов ғүмере буйы кешеләр менән яҡындан аралашып йәшәй. Донъя күргән аҡһаҡалдан кәңәш һорап та йыш киләләр, төрлө ваҡиғаларға үҙ ҡараштарын белдереп тә мөрәжәғәт итәләр. Һәр кемгә лә иғтибарлы Марат ағай. Кешене айырып, аҡҡа-ҡараға бүлеп ҡарау уға ят нәмә. Был асылына ла ғүмере буйы тоғро ҡалып килә ул.\n- Мин кешенән һәр саҡ яҡшылыҡ сифаттарын ғына эҙләргә тырыштым. Ниндәй генә насар кеше тип уйлама, унда ла бер ни ҡәҙәр яҡшылыҡ һыҙаттары төҫмөрләнә. Шуларҙы күрергә ынтылдым. Бәлки шуғалыр ҙа минең менән аралашҡан, хеҙмәттәшлек иткән бер кем дә минән ризаһыҙлыҡ кисермәне. Быға иманым камил, - ти әңгәмәсем.\nМарат ағай менән ултырып бер әңгәмәләшеү үҙе бер ғүмер. Бер нисә минутлыҡ ҡына аралашып һөйләшеүҙән дә әллә күпме тормош һабаҡтары алаһың. Әгәр ҙә ошондай ир-уҙамандар арабыҙҙа йәшәй икән, иншалла, халҡыбыҙҙа әхлаҡи сифаттар һис кенә лә һүнмәҫ. Әҙәм балаһы тик изгелеккә, мәрхәмәтлеккә ынтыла икән, яуызлыҡ һис ҡаршы тора алмаҫ.\n- Кешеләрҙең бер-береһенән көнләшеүе, хаслашыуы бер ҡасан да яҡшыға алып бармаған. Бындай сифаттар хатта илдәр менән илдәрҙе ыҙғыштырған. Шуға күрә минең иң яратмағаным – ҡара эслелек. Шунан азат булһа икән һәр кем, - ти Марат ағай. Уҙаман менән килешмәү мөмкин түгел.\nДөрөҫлөктөң күҙенә тура ҡарап, аҡты - аҡ, ҡараны ҡара тип ярып әйтергә ғәҙәтләнгән, кемдәргәлер ҡойроҡ болғап ярамһаҡланыуҙы ене һөймәгән Марат Хәсәновҡа тормошта юл ярыу, әлбиттә, еңелдән булмай. Әммә бик күп ҡаршылыҡтарға ҡарамаҫтан, үҙ юлынан тайпылмай, ҡуйған маҡсатынан баш тартмай, өмөтһөҙлөккә бирелеп, юғалып ҡалмай. Шундай итеп тәрбиәләй уны ата-әсәһе, тормош уны шулай өйрәтә.\nМарат Ғиниәт улының киләсәккә уйҙары яҡты, маҡсаттары ҙур. Ә улар ил, халыҡ менән бәйле. Дөйөм эш өсөн көсөн дә йәлләмәй, шәхси ваҡытын да ҡыҙғанмай. Райондаштарының да хөрмәтен шуның өсөн яуланы. Бөтә донъя башҡорттары Ҡоролтайының өсөһөнә лә делегат итеп һайлап, ышаныс күрһәтеүҙәре уның йәмәғәтселек эшендә ал-ял белмәүенә оло баһа ул. Ә үҙ сиратында Марат Хәсәновтың халҡы ышанысын намыҫ менән аҡларына шик юҡ. Ярты юлда туҡтап, баҙап ҡала торған кеше түгел, ә көслө рухлы, киң эрудициялы олпат шәхес бит ул.\n[url=https://bishaul.ru/interesnoe/65-k1257sl1257-ruxly-sh1241xes.html]Көслө рухлы шәхес[/url]


Үҙ-үҙеңә тоғролоҡ » Башкортостан кызы\nРимма Ҡаһарманова-Сәлмәнова – тамашасы алдында бер-бер артлы төрлө жанрлы ролдәрендә тыуҙырған ҡатмарлы образдары аша әйләнгән һайын яңыса, көтөлмәгән яҡтан асыла барған йәш, һәләтле актриса. Режиссер А. Ә. Абушаһманов ҡуйған «Йот» трагедияһында Саулены уйнағаны өсөн 2015–2016 йылғы миҙгелдә ул Башҡортостан Республикаһының Театр эшмәкәрҙәре союзы тарафынан булдырылған премияның «Иң яҡшы ҡатын-ҡыҙ роле» номинацияһында еңеүсе тип табылды, шулай уҡ «Башҡортостан ҡыҙы» журналының махсус призы ла былтыр бар театр сәнғәтенә хеҙмәт итеүселәр араһынан тап ошо ихлас һылыуға тәғәйенләнде.\n...Ауыл ҡыҙы белергә тейеш эштәрҙең барыһын да яратып башҡарып үҫә ул, бигерәк тә ҡустыһы менән бал ҡорттарын айырыу кеүек ҡатмарлы нескәлекле йомоштар оҡшай уға. Һыйыр һауа белһә лә, әсәһе ниңәлер уны был эштән аярға тырыша, атаһы хатта, ҡыҙың эш белмәй үҫә бит, шаштыраһың, тигәндә лә өндәшмәй. Кем белә, бәлки, үҙе теләгән, өҙөлөп яратҡан сәхнәлә ул тап ҡыҙының балҡыуы тураһында йәшерен хыял йөрөткәндер. Нисек кенә булмаһын, ҡәҙерлеһе уға туғыҙынсынан һуң Сибай педагогия колледжына барырға кәңәш бирә. Ҡыҙ риза була, тик ике йылдан сәнғәт институтына барыбер имтихан биреп ҡараясаҡмын, тип әйтеп ҡуя. Римма башланғыс кластар уҡытыусыһы һөнәрен үҙләштереүенә һис үкенмәй. Ике уҡыу йортонда ла белем алыуҙан ләззәт табып, ҡәҙерен белеп уҡый ул. Үҙе ише Өфө дәүләт сәнғәт институтының актерҙар әҙерләү бүлегендә белем алған төркөмдәше, Әбйәлил егете Рәмзил Сәлмәновҡа яратып кейәүгә сыға, оҙаҡ дуҫлашып йөрөп өйләнешә улар. Рәмзил – Мостай Кәрим исемендәге Милли йәштәр театрының һәләтле актерҙарының береһе. Артистар ғаиләһендә Әминә исемле ҡыҙ, Әмирхан тигән малай үҫеп килә. Актерҙарҙың эш графигы ҡатмарлы ғына, гастролдәр ҙә булғылай. Йәштәрҙең бәхетенә күрә, ике йыл элек Римманың ата-әсәһе Өфөгә күсенгән. Ейәндәре менән ейәнсәрҙәрен улар ҙур ихласлыҡ менән ҡараша, эшләп йөрөргә лә өлгөрә үҙҙәре. Әбйәлил районы Буранғол ауылында йәшәүсе ҡәйнә-ҡайныһына йәй һайын бесән эшләшергә лә форсат таба йәш ғаилә. Тыуған нигеҙенә инде ҡайта алмаһа ла, Баймаҡ районы Урғаҙа ауылында төпләнгән Йәнбикә өләсәһе эргәһенә юл төшкәндә ашҡынып бара Римма. Шөкөр, ҡартатаһы ла иҫән, Хәйривара Фәхраз улы Ғүмәров –заманында ҙур-ҙур совхоздарҙы күтәрешкән атаҡлы хеҙмәткәр, Башҡортостандың атҡаҙанған иҡтисадсыһы.\nИкеһе ике театр көмбәҙендә балҡыған был пар матур ҙа, талантлы ла, рухлы ла. Бер күктә ике ҡояш булмаһа ла, бер ғаиләлә ике йондоҙ була ала икәнлеген улар эштәре, булмыштары менән иҫбат итеп йәшәй. «Ай тотолған төндә»ге Шәфәҡ, «Бәхет хаҡы»ндағы Гөлфиназ, Заһиҙә, «Мулла»лағы Гөлназ, «Ҡара йөҙҙәр»ҙәге Ғәлимә, «Итекле бесәй»ҙәге Гата Перса, Бесәй, «Йот» трагедияһындағы Сауле, «Ул бит кисә ине» комедияһындағы Тәнзилә... – барыһында ла яңырған үҙемде уйнаған кеүек булдым, ти Римма. Мәҫәлән, актрисаға былтыр ҙур уңыш алып килгән Сауленың эске таҙалығы, үҙ-үҙенә тоғролоғо, бер ҡасан да, бер ниндәй шарттарҙа ла үҙе табынған ҡиммәттәрҙән тайпылмауы уны бала сағына алып ҡайтҡан. Римма йөрәге түрендә йәшенеп йәшәгән, донъяның төрлө саҡтарында әллә нисә сүрәткә инергә тура килгән ҡатынға, әсәйгә ҡарап, күңеле әрнегән бәләкәй генә, саф, эскерһеҙ һәм үҙенә ҡарата ғәҙел ҡыҙҙы табып, танып ала. «Һәр кемдә лә әҙәм балаһына хас бөтә сифаттар бар, кемдә ниндәйе өҫкә ҡалҡа – уныһы инде икенсе мәсьәлә. Актерҙарҙың бәхете шунда: улар үҙҙәренең төрлө яҡтарын асып, ҡабул итеп алырға өйрәнә, заманса тренингтар ары торһон. Сәхнә образы тыуҙырғанда үҙемдең дә ҡарышлауыҡ күбәләккә әйләнгән шикелле яңы һынланышта ҡанат кирә алыуым ҡәҙерле миңә», – ти актриса. Ә бит күңел хеҙмәтенән, эске эҙләнеүҙәрҙән, һыҙланыуҙарҙан һәр кем дә илһам ала алмай, һөнәрен яратҡан, уның ҡиммәтен аңлаған кеше генә уны бәхеткә тиңләй. Яңырыуҙар һәм үҙеңде табыуҙар арҡылы сәхнә түрендә оҙаҡ йылдар ҡабатланмаҫ балҡыштар тыуҙырып талпынырға яҙһын һиңә, ижадсы!..\nТеги: Римма Ҡаһарманова Сәнғәт


Бөгөн был хаҡта Рәсәйҙең энергетика министры Александр Новак белдерҙе. Хаҡ һүҙҙәр. Башҡортостанда 2000 йылдан алып ил кимәлендә күләмле форум ойошторола. Уның сиктәрендә энергияны һаҡсыл, файҙалы ҡулланыуға бәйле эшлекле һөйләшеүҙәр, төрлө күргәҙмәләр уҙғарыла.\nБылтыр яҙ ғына Бөгөлсән электр станцияһының тәүге свайы ҡағылғайны. Көйөргәҙе районында ҡояш йылыһынан ҡеүәт алған был проект инвесторҙар, Башҡортостан һәм район етәкселегенең берҙәм көсө менән тормошҡа ашырыла башланы. Киләсәктә объекттың ҡеүәтен 15 мегаватҡа тиклем еткереү бурысы ҡуйылған. Альтернатив энергия сығанаҡтары экологияға ла зыян килтермәй.\nОбъектты сафҡа индереү Көйөргәҙе районының электр энергияһына ихтыяжын 70-80 процентҡа тәьмин итәсәк. Проекттың тәүге өлөшө былтыр сафҡа индерелгәйне, ниһайәт, икенсе сират та тамамланды. 16-сы Бөтә Рәсәй энергетика форумында ҡатнашыусылар ҙа Бөгөлсән электр станцияһының яңы баҫҡысҡа күтәрелеүе шаһиты булды. Алда өсөнсө сиратты файҙаланыуға тапшырыу бурысы тора.\nРәсәйҙә инновациялы энергетика булдырыуға бәйле закон базаһы эшләй. Әлегә яңыртыла торған энергия сығанаҡтары буйынса күрһәткестәр бигүк яҡшы түгел, ул ни бары 1 процент ҡына тәшкил итә. Шулай ҙа 2024 йылға юғары маҡсат ҡуйылған - дөйөм ҡеүәте 6000 мегават булған электр станцияларын төҙөү. Бөгөлсәндең икенсе сираты биш кенә мегават тәшкил итә, әммә алда беҙҙе ҙур еңеүҙәр көтә тип уйлайым.\nЭнергияны һаҡсыл, файҙалы ҡулланыуға йүнәлтелгән форум дүрт көн дауам итте. Уның сиктәрендә эшлекле һөйләшеүҙәр ойошторолдо. Әйтәйек, пленар ултырыш тармаҡҡа инновациялар индереүҙең тәүмаҡсатын, алдынғы проекттарҙың, технологияларҙың мөһимлеген билдәләүгә арналды. Осрашыуҙа Белоруссия, Тажикстан вәкилдәре лә альтернатив энергетикаға бәйле тәжрибәһе менән уртаҡлашты. Рөстәм Хәмитов үҙ сығышында Урал аръяғында энергетика ҡеүәттәренә ҙур ихтыяж булыуын билдәләне. Был ҡатмарлы хәл урында инвестиция проекттарын тормошҡа ашырыуға, яңы предприятиелар асыуға ҡамасаулай. Әлегә киҫкен мәсьәләне юҡ итеү юлдары барлана. Ҡояш энергияһына баҫым яһаласаҡ.\nКүләмле сарала ҡатнашыусылар тармаҡҡа бәйле махсуслаштырылған күргәҙмәләр менән дә танышты. Унда илдең ике йөҙгә яҡын компанияһы үҙ продукцияһын тәҡдим итте. Экспозицияларҙа юғары вольтлы ҡорамалдар, электр һәм яҡтылыҡ техникалары ла ҡуйылғайны.\nФорум импортты алмаштырыу мөмкинлектәрен күрһәтеү менән дә әһәмиәтле. Баш ҡала предприятиеларының береһе күргәҙмәгә трансформатор подстанцияһын алып килә. Ул тотошлай тиерлек Рәсәйҙә йыйылған. Әйтәйек, ике йыл элек автоматлаштырылған һүндереү ҡоролмаһы Ҡытайҙа һатып алынған булһа, хәҙер ул Курск өлкәһенән килтерелә.\nКүләмле саранан йәш быуын да ситтә ҡалмай. Юғары һәм урта уҡыу йорттары студенттары энергияны экономиялауға бәйле үҙ проекттарын тәҡдим итте. Улар башлыса тергеҙелә торған энергия сығанаҡтарына өҫтөнлөк бирә.\n10-15 йыл элек республикала бәләкәй гидроэлектростанциялар төҙөлә башланы. Әммә был йүнәлеш уңышһыҙ тип табылды. Шулай ҙа борсолор урын юҡ. Бөгөн төбәктә «аҡыллы селтәрҙәр» программаһының барлыҡҡа килеүе - тармаҡ үҫешенә ҙур аҙым. Ни тиһәң дә, был проект электр энергияһын юғалтыу кимәлен ике тапҡырға кәметәсәк.


Тәбиғәт ғәрәсәте үткән райондарҙа тиҙҙән 36 яңы йорт күтәреләсәк\nШулай уҡ дауылдан зыян күргән 425 өйҙө төҙөкләндереү эштәре бара.\nӘле өйөрмә үткән ауылдарҙа дауыл эҙемтәләрен бөтөрөү эштәре дауам итә. Халыҡҡа ирекмәндәр, мәрхәмәтле кешеләр, Башҡорт дәүләт университетының Нефтекама филиалы студенттары ярҙам итә. Улар сүп-сар йыйыша, ихата алдарын таҙарта, емерелгән-һарай мунсаларҙы тергеҙешә.\nИлфат Нурғәлиев, БДУ-ның Нефтекама филиалы хеҙмәткәре: «Барлығы 50 студент килде, улар барыһы ла бер тауышҡа ярҙам итергә ризалаштылар. Беҙҙең тәҡдимде көтмәй үҙҙәре ауылдарға таралышты. Эш ҡайнай, ҡулдан килгәнсә ярҙамлашырбыҙ».\nЙортһоҙ тороп ҡалған кешеләр бөгөн туғандарында көн күрә, уларҙың күбеһе компенсация алыуға ирешкән.


Ҡорбан байрамында ғәйет уҡыу | Әбйәлил - Абзелил\nӘбйәлил - Абзелил > Дин > Ҡорбан байрамында ғәйет уҡыу\n« Йәмәғәт намаҙы\nАлдаҡсы хакимдар »\nҒәйет намаҙҙары беҙҙең Хәнәфи мәҙһәбендә йәмәғәт менән имам етәкселегендә бергә уҡыла тейелгән. Шәфиғи мәҙһәбендә бер генә кеше үҙ аллы уҡый уҡый алһа ла беҙҙең мәҙһәбтә бер үҙең уҡыу ярамай тейелгән. Сөнки был ғәйет намаҙы фарыз намаҙҙарға ҡарамай һәм аҙаҡ ҡаза ҡылыуҙа кәрәкмәй тейелгән.\nБеҙҙең Хәнәфи мәҙһәбе хөкөмө буйынса ғәйет намаҙҙары уҡыр өсөн йома уҡыу өсөн шарт булған нәмәләр шарттыр. Имамдан башҡа өс бәлиғ ир, аҡылы камил һәм сәләмәт булырға тейештәр (ике күҙҙе һуҡырҙар ҡатнашырға тейеш түгелдәр).\nҒәйет намаҙын ҡырҙа, тәбиғәт ҡосағында ла уҡырға мөмкин. Ҡатын-ҡыҙҙарҙың һәм балаларҙың ҡатнашлығы әллә ни кәрәкмәй, әммә хәҙистәрҙә ҡатындарҙың ҡатнашлығы рөхсәт ителә тейелгән.\nҒәйет намаҙын ҡояш бер аҙ күтәрелгәс 20 — 40 минут үткәс һәм төшкө намаҙға ярты сәғәт етмәҫ элек уҡыла. Ҡорбан ғәйете намаҙын иртәрәк уҡыу мөстәһәб, сөнки ҡорбан салырға кәрәк, ә Ураҙа ғәйете намаҙын кисектереп уҡыу мөстәһәб.\nБыйылғы коронавирус пандемия арҡаһында Ҡорбан ғәйете байрамын үткәрергә рөхсәт ителмәй, тик иртәнсаҡ ҡояш ҡалҡа биргәс ғәйет намаҙын ғына уҡырға һәм бер аҙ хөтбә һөйләргә була тинеләр. Шулай уҡ унан алдағы Ураҙа ғәйете байрамында ғәйет намаҙы мәсеттәрҙә уҡыу тыйылды һәм уның урынына ике йәки дүрт рәҡәғәт намаҙҙы өйөгөҙҙә уҡығыҙ тинеләр. Ә быйылғы Ҡорбан ғәйете байрамына килгәндә, ғәйет байрамы ашын үткәрмәй, имамдар бер-нисә кеше менән ғәйет намаҙын Ҡорбан ғәйете көндәрендә үтәй ала. Ҡатын-ҡыҙҙарға һәм балалар ҡатнашлығы кәрәкмәй.\nҠудури китабының еңеләйтелгән фикһи мәсьәләре китабынан:\nҺорау: Дини байрам намаҙының тәртибен аңлатығыҙ.\nЯуап: Имам һәм йәмәғәт йәшәгән урындарынан сығып, берәр сахраға йәки тигеҙ урынға баралар, имам йәмәғәт менән ике рәҡәғәт намаҙ уҡый, иң беренсе тәкбир-тәхрим әйтелә, һуңра «Ҫәнә» уҡыла, унан һуң өс мәртәбә ҡысҡырып тәкбир әйтелә, үә һәр бер тәкбирҙән ҡулдар ҡолаҡҡа тиклем күтәрелә, унан һуң «Әғүҙүбилләһ» һәм «Бисмилләәһ» эстән әйтелә, һуңынан «Фатиха» сүрәһе менән тағы бер сүрә ҡысҡырып уҡыла, ҡыйратте бөтөргәс, өс тапҡыр тәҡбир әйтелә, һәр бер тәкбирҙә ҡулдар ҡолаҡтарға тиклем күтәрелә, рөкуғ өсөн дүртенсе тәҡбир әйткәндә ҡулдар күтәрелмәҫ. Икенсе рәкәғәт тә башҡа намаҙҙар кеүек үк тамамлана. «Тәшәһһүд» уҡығандан һуң, Рәсүлүллаһ ғәләйһиссәләмгә салауат әйтелә, доға ҡылғас, сәләм бирелә.\nҺорау: Өҫтәмә тәкбирҙәр араһында ҡулдарҙы төшөрөргәме йәки бағларғамы?\nЯуап: Ҡулдар өҫтәмә тәкбирҙәрҙең араларында төшөрөп торола, мәгәр беренсе рәкәғәттә өсөнсө тәкбирҙән һуң бағлап кендек аҫтына ҡуйылған.\nҺорау: Был ғәмәлдәр имамдың дини байрам намаҙҙарындағы ғәмәлдәрелер. Эйәреүселәр дини байрам намаҙында нишләйҙәр?\nЯуап: Эйәреүселәр бөтә ғәмәлдәрҙе лә имамға эйәрерҙәр, ләкин эйәреүселәр «Әғүҙүбилләһ», «Бисмилләһ» һәм ҡыйратте уҡымайҙар һәм тәкбирҙәрҙе лә ҡысҡырып әйтмәйҙәр.\nҺорау: Ғәйет намаҙҙарында хөтбә уҡыламы?\nЯуап: Әйе, дини байрам хөкөмдәрен аңлатып, ғәйет намаҙынан һуң ике хөтбә уҡый — сөннәт.\nҺорау: Ғәйет хөтбәһенең хөкөмө ниндәй?\nЯуап: Ғәйет хөтбәһен уҡыу — сөннәт.\nҺорау: Ғәйет хөтбәһен тыңлауҙың хөкөмө ниндәй?\nЯуап: Тик тороп тыңлау һәр бер хөтбәлә — важиб, йома хөтбәһе ғәйет хөтбәһе менән бер тигеҙ\nХәнәфи фикһ китабында «Аллаһ Әкбәр» тигән тәкбирҙәр буйынса шулай тип әйтелә:\nИкенсе рәкәғәттән һуң «Фатиха» һәм тағы бер сүрә уҡығандан һуң өс тәҡбир әйтелә, әммә был тәкбирҙәрҙе һәр бер рәкәғәттең башында ла әйтергә мөмкин тейелгән. Бында тәкбирҙәр буйынса фекерҙәр төрлөсә тип әйтелә.\nИбн Масуд һәм башҡа сәхәбәләр шулай эшләгән. Хәҙрәт Ибн Масуд тәкбирҙе туғыҙ мәртәбә әйткән: иң башта Ҡөръән уҡыр алдынан дүрт тапҡыр, эйелер алдынан бер тапҡыр һәм унаң һуң сәждәгә киткән. Икенсе рәкәғәттә Ҡөръән уҡығас дүрт тапҡыр тәҡбир әйтеп сәждәгә киткән.\nӘ Аббас тигән хәҙрәт беренсе рәкәғәттә ете тәкбир, ә икенсе рәкәғәттә биш тәкбир әйткән. Шулайтып ғәйет намаҙыныңтөрлө вариантары бар, шуға ла ғәйет намаҙы уҡыусылар имамға эйәрергә тейештәр.\nӘгәр ҙә имам намаҙҙы тәкбирҙән башламай, Ҡөръән уҡыуҙан башлаһа, һәм был хаҡта аҙаҡтан иҫенә төшһә, уға туҡтап тәкбирҙәр әйтергә кәрәк һәм сүрәне уҡыуҙы дауам итергә. Әгәр ҙә инде намаҙ уҡыу аҙағында тәкбир әйтеүҙә хаталары булып иҫенә төшһә, тәкбир әйтеү кәрәкмәҫ, намаҙҙы шул көйө тамамлар кәрәк. Байрам тәкбирҙәре онотолоп ҡалыу арҡаһында гәйет намаҙына зыян юҡтыр.\nЭта запись написана автором Назир Сабитов, 30.07.2020 в 01:40, и размещена в категории Дин. Следите за ответами на эту запись с помощью RSS 2.0. Вы можете написать комментарий или разместить обратную ссылку на своем сайте.


Быстров Лука Вонифатьевич — Башҡорт Википедияһы\nВикипедияла Быстров Лука Вонифатьевич фамилиялы башҡа кешеләр тураһында мәҡәләләр бар.\nДон Ғәскәре өлкәһе Поповка ауылы\nЛука Вонифатьевич Быстров (11 октябрь, 1887 йыл — 23 август, 1916 йыл) — рус дини яҙыусыһы.\nБыстров Лука Вонифатьевич 1887 йылдың 11 октябрендә Дон ғәскәре өлкәһенең Поповка ауылында тыуа. Был ауылдың руханийы уның ҡартатаһы була. Ҡартатаһы малайҙы дини китаптар буйынса уҡырға өйрәткән, шунлыҡтан ете йәшлек Лука мәхәлләгә йөрөүселәргә сиркәү клиросында дини китаптар уҡыған.\nЛуканың атаһы ла рухани була, ул үҙенең ғаиләһе менән Дон Ғәскәре өлкәһенең алыҫ районына күсеп китә. Бында Лука казак офицерынан арифметикаға һәм яҙырға өйрәнә. Матур йырлай белгәнлектән, Лука 15 йәшенән алып сиркәү хорының бер клиросында өлкән йырсы вазифаһын башҡара. Ике йылдан һуң Лука Вонифатьевич Икенсе Дон округының Нижнечирская станицаһында йәшәргә төпләнә. Унда Лука әҫәрҙәр яҙа башлай һәм уҡытыусылыҡҡа имтихандар тоторға әҙерләнә. 1908 йылда ул имтихандарҙы бирә һәм Лука Вонифатьевич, халыҡ уҡытыусыһы исемен алып, эшләй башлай. Йәмғиәттәге етешһеҙлектәрҙе ныҡ тәнҡитләгән өсөн ул Константиновская төрмәһенә эләгә.\nИреккә сыҡҡас, ул уҡытыусылыҡ эшен ташлай һәм үҙ белемен арттырыу өҫтөндә эшләй, Новочеркасскиҙа ике йыллыҡ курстарҙа уҡый, өлгөргәнлек аттестаты ала, Донда сиркәү-ағартыу эштәре алып бара һәм әҙәбиәт менән шөғөлләнә.\nЛука Вонифатьевич 1916 йылдың 23 авгусында фронтта һәләк була.\nЛука Вонифатьевич 1908 йылда яҙған әҫәрҙәрен нәшер итә башлай. Әҫәрҙәренең сюжетын Нижнечирская станицаһы тормошонан ала. Үҙенең хикәйәләрендә һәм очерктарында ул колоритлы казак көнкүрешен һүрәтләй. Уның әҫәрҙәре Рәсәйҙең «Церковь», «Церковное пение» һәм башҡа журналдары һәм гәзиттәрендә сыға.\n«Доля горькая», «На борьбу с пьянством», «Миссионерский подлог», «Владыка», «Самообман», «Хоровое пение», «К уставщикам и певцам» мәҡәләләрендә, «Повесть старого леса» повесында ул үҙ заманына хас рухи һәм мәҙәни мәсьәләләрҙе күтәреп сыға.\nХристиандарҙың иҫке йола буйынса матбуғаты барлыҡҡа килгәс, ул «Старообрядческая мысль» баҫмаһында үҙ әҫәрҙәрен яҙып сығара.\nБыстровтың «Психология отступничества», «Вольтер о нетерпимости», «К вопросу о певческих книгах» тигән очерктары билдәле. Быстров христиандарҙың иҫке йолаһына ҡараған мәктәптәре өсөн уҡыу әсбаптары сығара. Л. В. Быстровтың китаптары һәм әҫәрҙәре революцияға тиклемге Мәскәүҙә, Санкт-Петербургта, Киевта сыға.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Быстров_Лука_Вонифатьевич&oldid=740642 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 12:38 8 август 2017 үҙгәртелгән.


Эштән ҡыҫҡартыуҙар, хеҙмәт урындарының етешмәүе күптәрҙе һынау алдына ҡуя\nБерәүҙәр юғалып ҡала, ә йүнселдәр үҙ эштәрен асырға йөрьәт итә. Дүрт-биш йыл эсендә ҡыйыуҙар үҙҙәрен баҙар иҡтисади шарттарында һынап, мөмкинлектәрен киңәйтә. Ундайҙарға дәүләт ярҙамы ла ыңғай булышлыҡ итә.\nБынан дүрт йыл элек бер юлы тормош иптәше менән эшһеҙ ҡалғас, Лидар Әхтәмов Халыҡты эш менән тәьмин үҙәге аша туризм йүнәлешендә үҙ эшен башлай. Урманды ҡуртымға алып, балалар һәм өлкәндәр өсөн спорт-туристик базаһын ойоштороп ебәрә - төрлө уйындар өсөн махсус ҡоролмалар, ял итеү әйберҙәре алына. Эште башлап ебәреүгә, ул, тәүҙә Старп-ап программаһы буйынса дәүләт ярҙамы, унан лизингҡа «Газель» автомашинаһын алыуға өлгәшә.\nГөлдәриә Фәтхетдинова спорт-туристик базаһында тыуған көнөн билдәләй. Матур тәбиғәт ҡосағында дуҫтары менән бергә күңел асыу, уйындар уйнау- байрамға тағы ла йәм өҫтәй. Айырыуса, бауҙан яһалған комплекс. Ерҙән өҫтә, ағастар буйлап йөрөү балаларҙа яҡты хәтирәләр ҡалдыра. Бындай бау ҡоролмаһы Урал аръяғы төбәгендә берҙән-бер, ул махсус рәүештә Пермь ҡалаһынан алына.\nСпорт туристик база йәйге көндәрҙә урман эсендә эшләһә, ҡышҡы көндәрҙә иһә тауҙа санала шыуыуҙы ойоштора. Урындағыларҙың ғына түгел, башҡа район халҡының ялын файҙалы һәм күңелле итеп ойоштороу өсөн эшҡыуар бар шарттар тыуҙырырға тырыша.\nДәүләт башланғысы менән ойошторолған бәләкәй эш йүнселдең тырышлығы менән бөгөн ҙур мөмкинлектәрҙе барлай. Ваҡытлыса заман технологияларынан арындырып, халыҡтың ял минуттарын файҙа менән үткәреүгә бағышланған йүнәлеш киләсәктә халыҡты тағы ла яҡшыраҡ хеҙмәтләндәрәүгә өлгәшер.


Һалым - яңылыҡтар-новости һалым, налог, налог франция\nҺалым — яңылыҡтар-новости һалым, налог, налог франция\nНисек 2018 йылдағы килеменә һалым шкалаһы ҡулланыла килеменә һалым хеҙмәте өсөн йыл һайын яңыртып берси була. Килем килем һалымы ставкаһын сиктәрендә тәмәке изделиелары на хаҡ үҙгәреүе нигеҙендә башҡа буйынса 2018 индекс revalorsisées азат булыуығыҙ-был тема киң, артыҡ ҡатмарлаштырыу мөмкин. показано défiscaliser һәм 2019 йылдың ҡарағанда иртәрәк, шул иҫәптән торған штакетниктарым сығанағы булдырыу. 2019 йылдан ашыу һалым ҡатмарлы хәлдә булһа ла, элек ҡарағанда, яғыулыҡҡа сығымдарҙы һәм килем өсөн һалымды кәметеү өсөн бер нисә ысул бар 06 2018 йылдарҙы иҫәпләмәй 2019 йылдың февралендә баҫылып сыҡҡан был. Ошо шкалаға ҡарап, командировкаға яғыулыҡ өсөн ҡулланыу, транспорт сараларына һалым төрөнә һәм ҡеүәтенә. Еңел автомобилдәр өсөн яғыулыҡ хаҡы 2018 йылда яһала графигы: өс һалым ҡеүәтен неэтилированный GPL дизель яғыулыҡ берлеге. һыуытылған сығанағы ашыуы мөмкин, непонятным, тиҙәр, ҡасан, нисек, передовая була ул, тип, уның иоанновна тейеш, һәм был хәл нисек биләмәләргә ҡытлыҡ менән файҙалана, әммә был сәбәп етерлек түгел, 2019 йылда күсемһеҙ милеккә инвестициялар өсөн түгел. Министр Беҙҙең күсемһеҙ милек инвестиция, Бюджет һәм Финанс сығанағы булып һалымдар уңышлы күсеүҙәре менән ҡотланы матур, аңлайышлы түгел, бөтә һалым түләүсе тип шул тиклем шатлана, уларҙың барыһы компания булараҡ, ул был талап, өҫтәмә көсөргәнеш менән эш.\nӘле билдәһеҙ, француздар бик күп, уларҙың ҡайһы берҙәре йыш ҡына йәннәт кеүек ҡабул инвесторҙар өсөн һалым зябко вкладчиктар pea. ХАВС непогашенный миллиард йөҙҙән ашыу франция менән, актив диверсификация әммә үҙе өсөн хәүефһеҙ. Хавс иҫәп яҙма менән йәнәш үҙенсәлеге-исемдәрҙе һалыу мөмкинлеге күптән түгел Сен ратификацияларға ХАВС Denormandie биреү буйынса төҙәтмәләр, һәм торлаҡ министрлығына, дәүләт бюджеты тураһында закон проектына ярашлы, 2019 йыл (2019 PLF). Был законға төҙәтмәләр һалым льготалары пинель иҫке киңәйтеүгә йүнәлтелгән.\nИҫке территорияһында әлегә тиклем сит ҡарарға була\nПинель ашыу ялланған эшселәр (TNS) билдәле, ялланған эшселәр шул хәлдән ныҡ айырыла. Дөйөм страховка системаһына бәйле социаль хеҙмәткәрҙәре, пенсия һәм медицина страховка күпкә яҡшы тәьмин иткән, шул ҡарағанда, TNS нимәгә дәғүә итә алаһығыҙ, улар пенсияға иртә иоанновна етерлек булырға тейеш. Бәләкәй, кругленький, кесаҙна, 2018 йылдың егерме туғыҙынсы ноябрь, Сен ҡабул итә, 206 буйынса тауыш»өсөн»һәм ҡаршы тауыш 92, дәүләт йәки 2019 йыл бюджеты тураһында закон проектын беренсе өлөшөн 2019 н plf. Мәҡәлә тикшереү барышында тәүге өлөшөндә, үҙгәрештәр индереү һәм ҡайһы бер йорт хужалығы предприятиелары сен файҙаһына әйткән.\nИғтибар, Франция европа чемпионы булды йөктө һалым ввп-ға ҡарата мөнәсәбәте\nТик тип ҡыуанасаҡ түгел, сөнки был, тимәк, байлыҡ булып тора етештереү буйынса европала иң юғары һалым кимәле менән сағыштырғанда. Eurostat ярашлы, ойошма булһа, европа һәм сығымдар статистикаһын, ул туранан-тура бәйле\nАдвокат ниндәй тариф


Бөгөн бер төркөм хеҙмәт алдынғыларына Башҡортостандың почет грамоталары һәм башҡа юғары наградалар тапшырылды.\nРеспубликаның төрлө тарафтарынан йыйылыусыларҙы Рөстәм Хәмитов исеменән төбәк башлығы хакимиәтенең етәксеһе Сергей Молчанов сәләмләне. Ул хеҙмәт алдынғыларының Башҡортостан үҫешенә индергән өлөшөн юғары баһалап, һеҙ йәмғиәтебеҙгә, айырыуса йәш быуынға лайыҡлы үрнәк булып тораһығыҙ тип билдәләне. Бүләкләнеүселәр барыһы 55 кеше. Араларында мәғариф, сәнәғәт, төҙөлөш, социаль һәм башҡа тармаҡ белгестәре бар. Атап әйткәндә, Башҡортостандың атҡаҙанған табибы исеменә Октябрьский ҡалаһының 1-се дауаханаһы акушер-гинекологы Гөлсинә Әхмәтғәлиева, ә атҡаҙанған металлург дәрәжәһенә Белорет металлургия комбинатының бер юлы өс хеҙмәткәре лайыҡ булды. Яугир-интернациалистарҙың хәтерен мәңгеләштереүгә күп көс һалған Рашат Фазлиәхмәтовҡа Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре исеме тапшырылды.


Ижади бәйгенән яңы еңеүҙәргә!\nБөгөн Өфөнөң Комаров исемендәге балалар ижады һарайында «Беҙ - һинең балаларың, Рәсәй!» республика конкурсына йомғаҡ яһалды. Мәктәп уҡыусылары, интернат тәрбиәләнеүселәре өс номинация буйынса бүләкләнде.\nИжади бәйгегә барлығы ике меңгә яҡын эш ҡабул ителә, малай-ҡыҙҙар тыуған ил хаҡында инша, хикәйә, эссе, шиғыр, рәсем һәм фотоһүрәттәр ебәрә. Иң яҡшы тип табылған эштәрҙе фойела ойошторолған күргәҙмәлә күрергә мөмкин ине. Еңеүселәр араһында Стәрлетамаҡ, Белорет, Бәләбәй ҡалаларынан, Миәкә, Көйөргәҙе, Ҡыйғы, Ишембай райондарынан балалар һәм үҫмерҙәр күп. Улар өсөн күңелле һәм бай йөкмәткеле концерт программаһы күрһәтелде. Күркәм сара сиктәрендә шулай уҡ «Мәктәп патенты - киләсәккә табан аҙым» Халыҡ-ара балалар конкурсы еңеүселәре тәбрикләнде. Быйыл Башҡортостандан тиҫтәнән ашыу бала мәртәбәле бәйгелә призлы урындар яулай.\nХалыҡ-ара кимәлдә уҙғарылған «Мәктәп патенты - киләсәккә табан аҙым» конкурсында Комаров исемендәге балалар ижады һарайында ойошторолған түңәрәктәрҙә шөғөлләнеүселәр ҙә ҡатнаша. Үҫмерҙәр «Архитектура-ландшафт һәм сәнәғәт дизайны» номинацияһында тәүге урынға сыға. Улар ағастан «Ҡытай йондоҙнамәһе»н һәм «Мульт-шыршы» яһай. Һуңғы эш совет һәм Рәсәй мультфильмдары персонаждарын һүрәтләүсе уйынсыҡтар менән биҙәлгән.


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - СЫЛБЫРҘАЙ ТЕҘЕЛЕП, ҠАЙТЫҒЫҘ… - 2021 - Мәҡәләләр\nСЫЛБЫРҘАЙ ТЕҘЕЛЕП, ҠАЙТЫҒЫҘ…\nГәзитебеҙ авторҙары араһында илһөйәрлек, туған телебеҙ, динебеҙ мәсьәләләрен күтәреүселәрҙең күплеге һөйөндөрә. Ошо темаларға ҡағылышлы мәҡәләләргә айырыуса ныҡ иғтибар итеүсәнмен. Халҡы тормошона, милләтенә битараф булмаған шундай зыялыларыбыҙҙы хуплап ҡына ҡалмай, үҙем дә улар сафын тулыландырыуҙы оло бәхеткә һанайым. Ватан, тыуған ил хаҡында күпме генә яҡшы һүҙҙәр әйтһәң дә, һәр саҡ аҙ һымаҡ…\nЕр йөҙөндәге бар халыҡтың да үҙ ватаны бар, һәр кемгә тыуған иле ҡәҙерле. Илленсе, алтмышынсы йылғы яҡташтарыбыҙҙың күптәренең әле булһа хәтерендәлер: Төньяҡ халыҡтары вәкиле булған (милләте - нанаец) Кола Бельды исемле йырсы "Увезу тебя я в тундру" тигән бер йырҙы йырлай торғайны. Был йыр беҙҙең илдә (СССР-ҙа) хатта киң популярлыҡ яулап та алғайны. "…Мы поедем, мы помчимся на оленях утром ранним, и отчаянно ворвемся прямо в снежную зарю…" Ошо йырҙың эстәлегенә инә башлаһаң, ысынлап та, әлеге һыуыҡ яҡтан да матурыраҡ ер юҡ һымаҡ булып тойола башлай…\nБер мәл үҙем хәрби хеҙмәт иткән осорҙа ҡаҙаҡтарҙа аш мәжлесендә булырға тура килгәйне. Һөйләшеүгә ифрат алсаҡ булған был кешеләр шунда уҡ күңелемә ятты. Ҡыҙыҡ күреп, уларға башҡортса һүҙ ҡушҡылайым. Минең Башҡортостандан икәнемде белеп алғас, шунда уҡ Сибай ҡалаһын иҫләнеләр. Үҙҙәренең бер олатаһы элек оҙаҡ йылдар шунда йәшәгәнлеге һәм үҙ туғандарына ҡунаҡҡа ҡайтҡан мәлдәрендә илай-илай ошолай тип йырлағаны хаҡында һөйләнеләр: Сибай, Сибай, Сибай таш арасында.\nЖәс ғумерем үтте инде башҡорттар арасында…\nӘ мин уларға яуап итеп, хәләл ефетемдең Зәйнитдин исемле олатаһының йәштән Ҡаҙағстанға китеп, ғаилә төҙөп, ярты быуат тирәһе шунда йәшәгәнлеге хаҡында һөйләнем. Оло ғына йәштә булыуына ҡарамаҫтан, моңло итеп йырлай ҙа торғайны. Башҡорт халыҡ йырҙарын ифрат оҫта итеп башҡарған был бабайҙың йырлағанын беҙгә ҡунаҡҡа килгән бер мәлендә видеотаҫмаға ла төшөрөп алдым. Тыуған яғын һағынып йырлаған йырҙары айырыуса иҫемдә ҡалған. "…Мендем турат биленә, киттем ҡаҙаҡ иленә. Ҡаҙаҡ ере - йәшел үлән, әллә ҡайтам, әллә үләм…" тип йырҙың аҙағын бүлә-бүлә һыҡтап, күҙ йәштәрен һөрткөләп алған мәлдәрен әлеге видиктан ҡараһаң, ҡыҙғаныс та булып китә. Ғүмер буйы илгә ҡайтып йәшәргә хыялланды ул, әммә йәш сағында ситтә башҡа милләт ҡыҙы менән тормош ҡороп, уның менән уртаҡ балалар үҫтергән был олатай ҡаҙаҡ ерендә ныҡлы тамыр йәйеп өлгөргән ине шул. Шунда вафат булып та ҡалды. Әлеге мәжлестәге ҡаҙаҡтар менән "Һәр кемдең тыуған ере ғәзиз", тип һөйләшеп алғаныбыҙ хәтеремдә.\nГәзитебеҙҙең тәүге битендәге "Әйт, тиһәгеҙ…" тип аталған рубрикала бәғзе бер ваҡыт диңгеҙ буйына йә сит илгә сәйәхәт хаҡында һүҙ ҡуҙғатылды. 29-сы һанда хатта үлер мәле еткән кешенең аҙ сәйәхәт иткәне өсөн үкенеүе хаҡында Марк Твендың әйткән һүҙҙәре лә иҫкә алынғайны. Һүҙемде тап ана шул сәйәхәткә ҡағылышлы мәсьәләгә бәйләп дауам итмәксемен. Мин хәрби табип булып хеҙмәт иткән дәүерҙә беҙҙең госпиталь поликлиникаһына офицерҙар өсөн йыл әйләнәһенә оборона министрлығына ҡараған ял йорттарына һәм шифаханаларға путевкалар бирелә торғайны. Беҙ, табиптар, уларҙы ял итергә, һаулығын төҙәтергә теләгән офицерҙарға өләшә инек.\nБушлай бирелгән (хатта юл хаҡы ла түләнгән) путевка менән күп кенә хеҙмәттәштәр файҙаланып ҡалырға тырыша, тик теләүселәрҙең барыһын да бер юлы тәьмин итеп бөтөү мөмкин дә түгел шул. Айырыуса йәй көндәре. "Кемдең ҡулында - шуның ауыҙында" тигән әйтем бар бит әле халҡыбыҙҙа. Башҡаларға шундай путевкалар яҙып биргеләгән кеше булараҡ, диңгеҙ буйына йә Кавказға шәхсән минең үҙемдең дә йыш ҡына йөрөү мөмкинлегем бар ине… Кемдәргәлер, бәлки, быға ышаныуы ла ауыр булыр, әммә ял йортона йә санаторий-маҙарға бер мәртәбә лә барғаным булманы! Улай ғына ла түгел, ошо хаҡта башыма уйҙар ҙа инеп сыҡмай торғайны. Йылына бер генә бирелгән ялымды йыл буйы һағынып, зар-интизар булған тыуған яғыма - Башҡортостаныма ҡайтыу өсөн генә файҙаландым. Хеҙмәттәш офицерҙарҙың өгөтләгәне лә булманы түгел, әлбиттә. Һәр төрлө Кавказ тәбиғәте фонында йә Ҡара диңгеҙ ярында ғаиләләре менән төшкән төҫлө фотоһүрәттәрен дә күрһәтеп маҡтанғылай торғайнылар. Тик, нишләптер, быларҙың береһе лә мине ҡыҙыҡтырманы. Хатта үҙ ғүмеремдә бер мәртәбә лә диңгеҙ күргәнем юҡ, тип тә әйтер инем, әммә хәрби бурысымды үтәгән дәүеремдә күпмелер ваҡыт Дағстандың Буйнак ҡалаһында булырға тура килде. Каспий диңгеҙенән алыҫ түгел, Төньяҡ Кавказ тауҙары итәгендәге был ерҙең тәбиғәте лә иҫ китерлек тип әйтер инем, һәр төрлө емеш ағастарына ла бай, матурлығы буйынса Ҡара диңгеҙ буйынан да кәм түгелдер, тип уйлайым. Барыбер ерһенмәнем. Ниндәй генә гүзәл һымаҡ булып тойолһа ла…\nТыуған яғым хаҡындағы уйҙарым, хыялдарым бер минутҡа ла мине ҡалдырманы. Туғандарымды, дуҫтарымды, таныштарымды, яҡташтарымды - илгәҙәк, эскерһеҙ, ябай халҡымды ҡайтып күреү теләге һәр саҡ илемә генә саҡырып торҙо. Күк Ирәндегемде, уның, әлеге ҡаҙаҡ бабайы иҫләгән текә-текә ҡая таштарын, Таналыҡ, Һаҡмар, Йылайыр йылғаларын тағы-тағы күреп, көмөштәй йылтыр һыулы Талҡаҫ күленең матурлығы менән хозурланыуҙы, милләттәштәрем менән ауыҙ тултырып, башҡортсалап һөйләшеп, шунан оло ҡәнәғәтлек кисереүҙәремде бер ергә лә алыштырғым килмәне. Башҡортостаныма ялға ҡайтҡан мәлдәремдә үҙемде оҙаҡ ваҡыттар эҫе сүллектә һыуһап йөрөгән һәм, ниһайәт, һалҡын шишмәгә барып етеп, ана шуның сылтырап ағып ятҡан көмөш һыуын ләззәтләнеп эскән кеше һымағыраҡ тоя инем. Илемә алып ҡайтып барған поезым Свердловск өлкәһен үтеп, Силәбе тирәләренә яҡынлаша башлағас та, ҡайынлы урман ҡатыш ҡылғанлы яландар башлана. Бына шул саҡ, әллә Урал аръяғы далаларында тыуып үҫкәнгәме, тын алыуҙарым иркенәйеп, рәхәтләнеп ҡалғандай булам, әйтерһең, ниндәйҙер бер ябыҡ бина эсендә оҙаҡ бикле тороп, саф һауаға сыҡҡанмын… Ә инде вагонда берәй яҡташың осрап, башҡортсалап һөйләшеп алып китһәң, оҙаҡ күрешмәй торған яҡын туғаныңды күргәндәй булаһың. Яҡташтарымдың асыҡ, ябай ғына итеп йылмайыуҙары ла башҡа ерҙәгеләрҙекенән ҡырҡа айырыла һымаҡ…\nБәғзе берәүҙәрҙең: "Подполковникка барып етеүен-еткәс, нишләп артабан полковникка ынтылманың?" - тип уйынлы-ысынлы һорау биргәндәре лә бар. Бына ошо мәсьәләнең дә тыуған яҡ менән бәйле булыу хикмәте бар. Әлбиттә, был юғары дәрәжә бер кемгә лә ҡамасауламай, әммә, "Полковник погондарын тыуған яғыма алыштырҙым", тип әйтһәм дә хаталанамаҫмын, тип уйлайым. Оҙаҡ йылдар Башҡортостанға иң яҡын булған (Сибайҙан 175 саҡырым ара) Стратегик ракета дивизияһының бер госпиталендә һөнәремә яраҡлы урын бушағас та бөтә тырышлығымды шунда күсеүгә һалдым. Тап ана шул осор миңә юғары штабта ҙур вазифа биләгән элекке хеҙмәттәшем шылтыратты. Волгоград өлкәһендәге полигонда "полковник" званиеһына торош иткән бер урын барлығы хаҡында хәбәр итеп, мине шунда саҡырҙы. Мин: "Юҡ, Ҡарталы ҡалаһына барам. Минең тыуған илемдең кәртә артында ғына ята бит ул…" - тип шаяртып яуап биргәс, танышым, әлбиттә, ғәжәпләнде… Хеҙмәтемде артабан дауам иткән ана шул ҡалала Башҡортостандың Урал аръяғын төйәк иткән милләттәштәремә бер аҙ ғына оҡшай биргән (бәлки, был минең субъектив тойғом ғыналыр) ҡаҙаҡ халҡы күпләп йәшәй. Көньяҡ Ҡаҙағстан кешеләренә ҡарағанда башҡасараҡ, хатта төҫтәре, һөйләшеүҙәре лә башҡортсаға яҡыныраҡ һымаҡ ундағы ҡаҙаҡтарҙың. Борон-борондан башҡорттар менән күрше йәшәп, ваҡыт-ваҡыты менән бер-береһенән ҡыҙ урлашып, ә күпселек осраҡта татыу ғына килешеп, ҡоҙалашып ғүмер иткән был халыҡ вәкилдәрендә бер аҙ башҡорт ҡаны ла бар һымаҡ тойолдо (үҙебеҙҙең Хәйбулла, Баймаҡ райондарында ла бик боронғо ҡартаталары ҡаҙаҡ милләтенән булған кешеләрҙе беләм)… Үҙемде инде Башҡортостанда йәшәгән һымаҡ итеп тоя башлауыма ҡарамаҫтан, ял һайын тигәндәй, байтаҡ ҡына булған араны яҡын итеп, Атайсалыма ҡайта һалып етә торғайным…\n…Отставкаға сығып, Башҡорт иленә бөтөнләйгә күсеп ҡайтыуыма ла инде ун ете йыл булып китте. Бәлки, күптәр ғәжәпләнеүе лә бар, әммә тағы шуны әйтер инем: буш ваҡытым, матди хәлем дә етерлек булыуына ҡарамаҫтан, әле булһа тыуған төйәгемде бер көнгә лә ташлап киткем килмәй. Әлеге иҫкә алған диңгеҙ буйына ла күңелем тартмай. Бер генә хыялым - Мәккә ҡалаһына барып, динебеҙҙең биш терәгенең тағы берәүһен - хаж ғәмәлдәрен үтәп ҡайтыу. Һуңғы осорҙар, һәр төрлө сәбәп менән, бына ошо ниәтем әлегә тормошҡа ашмайыраҡ тора. Ин шәә Аллаһ, уныһына ла ирешермен. Инаныуымса, ҡайҙалыр сәйәхәт итеүҙең маҡсаты үҙен-үҙе аҡларға тейеш. Сит ерҙәрҙе тик күреп кенә ҡайтыу өсөн әллә күпме аҡса сарыф итеүҙе мин исрафҡа һанайым. Ял итеү, ниндәйҙер берәй сиреңде дауалау өсөн йә иһә, әлеге әйтмешләй, Аллаһ Тәғәлә ризалығына ирешергә тигән ниәт менән генә донъя гиҙеүҙең мәғәнәһен күрәм. Ә инде ял итергә теләгән яҡташтарыбыҙ өсөн үҙебеҙҙең башҡорт ерендә лә ял йорттары, шифаханалар, матур күлдәребеҙ, йылғаларыбыҙ етерлек. Йәй һайын ейән-ейәнсәрҙәремде машинаға тейәп, Талҡаҫ күле буйына барып килгеләйем, Һаҡмар, Йылайыр, Төйәләҫ йылғалары буйына ла сығабыҙ…\n…Үҙем һымаҡ оҙаҡ ваҡытҡа ҡырға эшкә киткән йә хәрби хеҙмәттә йөрөүсе милләттәштәремә, яҡындарыма ҡараһам, һәр саҡ күңелем тула башлай, ҡасандыр бәхет эҙләп сит ерҙәргә барып тамыр йәйгән яҡташтарымды йәлләйем. Йәлләһәң-йәлләмәһәң дә, тормош булғас, шундай хәлдәр ҙә була инде, әммә күп кенә милләттәшебеҙең ғүмерлеккә илдән китеүе айырыуса үкенесле… Бындай ватандаштарымды тыуып үҫкән күлдәрен ҡалдырып, ҡыҙғаныс сыңрап, көн яҡҡа осҡан торналарға ла бер аҙ оҡшатам. Нәҡ йырҙа йырланғандай, уларға: "Йөрөмәгеҙ ҡаңғырып, ҡайғырап сит илдә. Оялар ҡороғоҙ ҡабаттан был күлдә. Сылбырҙай теҙелеп ҡайтығыҙ, торналар. Был күлдәй ҡамышлы гүзәл күл ҡайҙа бар?.." - тип әйтке килә. Ҡоштар йыл да тыуған күленә әйләнеп ҡайталар ҙа ул…\nҠырға китеүсе йәштәребеҙгә тағы бер әйтер һүҙем: Ватаныңдан ғүмерлеккә айырылғың килмәһә, илдән сығырҙан алда, башта тыуған ереңдә башлы-күҙле (беҙҙең яҡта "эйәле-сағалы" тип тә әйтәләр, ғаиләле, йәнәһе) булып алыу мотлаҡ. Хәләл ефеттәрегеҙҙе, боронғолар әйтмешләй, "үҙ йынысығыҙҙан" һайлап алығыҙ. Иленә, туған теленә битараф булмағандайҙарҙан, тыуған яғын һағынып, һеҙҙең менән бергә илгә кире ҡайтырҙайҙарынан… Башҡортостаныбыҙ ауыл-ҡалаларында аҡыллы, бынамын тигән эшсән, айыу тотоп менерҙәй үҙебеҙҙең ир-арыҫлан егеттәребеҙ, береһенән-береһе уңған, ҡалаҡҡа ғына һалып йоторлоҡ һылыу, мөләйем ҡыҙҙарыбыҙ етерлек бит, ана шуның ҡәҙерен белеү кәрәк. Бик йәл, әммә, сит тарафтарға ла тап шундай аҫыл, әммә буйҙаҡ егет, ҡыҙҙарыбыҙ китеүсән. Башҡорт балы бөтә донъяла иң юғары баһаланған һымаҡ, беҙҙең кешеләребеҙҙе лә сит ерҙә яраталар ул. Яттарға эләгеп ҡуймағыҙ, тимәксемен. Баштараҡ телгә алынған олатайыбыҙ һымаҡ, икенсе милләт кешеһе менән тормош ҡорғандар өсөн тыуған илгә ҡайтыу хыялы берәй ваҡыт буй етмәҫлек алыҫ йондоҙ һымаҡ ҡына булып ҡалыуы мөмкин. "Алтын-көмөш яуған ерҙән тыуған-үҫкән ил яҡшы", "Сит ерҙә солтан булғансы, үҙ ереңдә олтан бул" тигән әйтемдәр ҙә бар халҡыбыҙҙа. Башҡа яҡтарҙа ниндәй генә юғары дәрәжә биләүеңә, нисек кенә етеш һәм бай йәшәүеңә ҡарамаҫтан, ысын бәхетте, ахырҙа, тик үҙ илеңдә генә табыу мөмкин. Ғүмерең ахырыһы еткәнгәсә үҙ-үҙеңде тыуған илеңдә йәшәү бәхетенән мәхрүм итеү - үкенесле. Әлеге "аҙ сәйәхәт иткән" өсөн үкенеүгә ҡарағанда ла…\nЯҙылған: 10.09.21 | Ҡаралған: 129


Сүп өҫтөнә сүмәлә булмайыҡ » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Экология » Сүп өҫтөнә сүмәлә булмайыҡ\nСүп өҫтөнә сүмәлә булмайыҡ 10.08.2018 // Экология\nКиләһе йылдың 1 ғинуарынан Рәсәйҙең барлыҡ төбәктәре лә “сүп-сар реформаһы”н башларға бурыслы. “Төбәк операторҙары” тип аталған, әлегә беҙ тулыһынса аңлап та бөтмәгән яңы ойошмалар барлыҡҡа киләсәк. Башҡортостанды, мәҫәлән, улар дүрт зонаға бүлеп хеҙмәтләндерәсәк һәм һәр операторҙың тағы бер нисәшәр идаралығы буласаҡ. Яңыраҡ республиканың Тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министрлығы уларҙы конкурс нигеҙендә һайлап алыуҙы тамамланы.\n“Сүп өсөн дә\n– Ниңә сүпте юл буйына ташлайһығыҙ, уның өсөн контейнер бар бит! – тип өндәшәм сүп-сар һалынған тоҡсайын ҡойма янына ырғытып киткән ҡатынға. Етмәһә, ошондай бер нисә тулы тоҡсай ятҡан урындан өҫтәрәк кенә ҡоймаға “Сүп ташлау тыйыла! Штраф – 5 000 һум” тип яҙылған! Килгән йүнәлешенә ҡарағанда, ул “Ял” кафеһы” туҡталышындағы баҡсанан сыҡты буғай. Ҡатын китеп барышлай ҡул ғына һелтәне: “Саҡыр, ана, полицияны! Контейнерға һалыр өсөн түләргә кәрәк, шуның өсөн дә аҡса әрәм итеп торам тағы!” Күрәһең, әлеге лә баяғы, бөтәһе лә мәҙәни кимәлебеҙгә барып тоташа. Көн һайын хасил булған был сүп өйөмдәрен ташыу өсөн урындағы муниципаль власть махсус машина яллай, ҡалдыҡтарҙы йыйыу урындарын йыһазландыра, эш хаҡы түләй, яғыулыҡ тотона... Ә быларҙың бөтәһенә лә аҡса кәрәк бит. Сығымдарға һылтанып, әйтәйек, сүп-сарҙы хатта баҡсасылар ширҡәтенән дә алып китмәй башлаһалар, нимә булырын күҙ алдына килтереп ҡарайыҡ... Уларҙың йыйылыуы, һаҫып ятыуы бер хәл, был кеше һаулығына ла зыян килтерә, йоғошло сирҙәр таралыуға, баҡсаларға ябырылған бөжәктәрҙең иҫ киткес ҙур тиҙлектә үрсеүенә лә сәбәпсе була.\nБаҡса тигәндәй, Өфөнөң Калинин районындағы Тимашево ширҡәтендә бер эколог баҡсасыларҙы сүпте махсус майҙансыҡҡа йыйып барыуға күндереүҙең бик ауыр эш булыуы тураһында зарланғайны. Ә бит ул саҡта ошо ширҡәттә йылына бер тапҡыр түләнгән иғәнә лә бик аҙ ине, уныһы ла сүп өсөн түгел, ә барлыҡ сығымдар өсөн дөйөм алына. Баҡсасыларҙың нигеҙҙә оло йәштәгеләрҙән тороуы сәбәпсеме икән быға? Ауыр замандарҙы күреп үҫкән әбей-бабайҙар өсөн хәҙерге сүп мәсьәләһе “сүп” тә түгелдер, бәлки? Ә бит баҡсаларҙа ҡалдыҡтарҙы тейешенсә йыйыу һәм ташыу әле лә тулыһынса яйға һалынған тип әйтеп булмай, ауыл йәки ҡалаларға ҡарағанда, ул мәшәҡәтлерәк.\nЛәкин тирә-яҡ мөхиттең бысраныуы һис тә ваҡ мәсьәлә түгел. Хатта ҡәтғиерәк тә әйтергә мөмкин: тейешле саралар күрмәгәндә, был ҡот осҡос эҙемтәләргә алып килеүе мөмкин. Бер саҡ Учалы районында аптырауға ҡалғайным: “Саңғалыҡ” диорит карьерында ҡырсынташ онтаусы ҡоролмалар арҡаһында предприятиеның бөтә майҙаны саңға күмелгән. Саң баҫып өлгөрмәгән стена йәки техника ҡара, ҡалғаны аҡ төҫтә. Әйтерһең дә, аҡлы-ҡаралы донъяға килеп эләккәнмен. Фәҡәт Мансур ауылы яғындағы йәшел урманлы тауҙарға ҡараһаң ғына күҙҙәрҙең алдамауына инанаһың. Транспортер таҫмалары онталған ҡырсынташты тимер юл составына тейәй. Ундай эш барышын күргән бар, ә бына ҙур тоҡтарға оҡшағандары нимә икән һуң, әллә ҡойманы шулай эшләйҙәрме бында...\n– Нимә улар? – тип төпсөнәм шундағы бер эшсенән.\n– Ҙур йөк ташыусы автомашиналарҙың покрышкалары өйөп ҡуйылған.\n– Ап-аҡ покрышкалар ҙа буламы ни?\n– Туҙан баҫҡанға шулай.\nБүтән ундай бер ҡатлы һорауҙар бирмәҫкә булдым. Хәйер, күргәнем дә баштан ашҡан: карьерҙа саң тотоусы фильтрҙарҙы файҙаланыу ҡағиҙәләрен тейешенсә үтәмәүҙәренең асыҡланыуы, саң йотоп йөрөүҙең кеше организмына мотлаҡ зыянлы булыуы, хатта мал да саң ҡунған үләнде ашай алмай интегеүе тураһында был предприятиеға килмәҫ борон уҡ һөйләгәйнеләр. Һуңғы йылдарҙа хәл айырыуса ҡырҡыуланған икән, ни тиһәң дә, саңды баҫып торорлоҡ яуым-төшөм аҙ булды бит, ҡыш та ҡар йоҡа ятты. Емеш-еләк ағастарын, йәшелсәне лә таш туҙаны баҫа икән. Иртән эшкә барырға сыҡҡанда, күтәрмәгә баҫып булмай – ҡалын һоро саң ҡатламы ҡуна, тип зарлана ауыл кешеләре.\nИкенсе яҡтан ҡарағанда, был предприятиены бөтөнләйгә ябып ҡуйыу урындағы халыҡты эшһеҙ ҡалдырасаҡ. Ағиҙел ҡалаһын, республикалағы ҡайһы бер урман ҡасабаларын шундай яҙмышҡа дусар итеүҙең нимәгә килтереүен бөтәбеҙ ҙә күрҙек бит. Бер саҡ Учалы район-ара прокуратураһы юллауы буйынса был карьерҙың эшмәкәрлеген ваҡытлыса туҡтатып та торғайнылар. Дөрөҫ, Юғары суд был ҡарарҙы юҡҡа сығарҙы һәм штраф һалыу менән генә сикләнде. Алты көн эшләмәй ултырыу арҡаһында “Саңғалыҡ” карьеры ул осорҙа 10 миллион һумға яҡын иҡтисади зыян күргән, эшселәр айлыҡ хеҙмәт хаҡының өстән ике өлөшөн генә алған (ҡануниәт буйынса шулай). Тағы ла бер нәмәне инҡар итеп булмай: “Саңғалыҡ”тың урындағы бюджетҡа һалым күсереп тороуы һөҙөмтәһендә Мансур ауылы – үҙ-үҙен аҫрай алған бик һирәк биләмәләрҙең береһе.\nТимәк, һаулыҡҡа һәм тәбиғәткә ҙур зыян килтереп булһа ла аҡса эшләргәме? Ғаиләне аҫрарға кәрәк... Әллә бүтән юлдары бармы? Бер нисә йыл элек Дәүләкән районындағы Асылыкүл буйында ла урындағы хакимиәт вәкиленә ошондайыраҡ бер ҡатлы һорау биргәнем иҫтә: “Ә ни өсөн Буранғол яғындағы ҡамышлы ер тапалып бөткән? Шунда ла мал йөрөтәләрме икән ни?” “Дөрөҫөрәге, ике аяҡлы мал ... Ял көндәре туристар палатка ҡороп ятҡанға шулай тапалған”, – тип күңелһеҙ генә көлөмһөрәне белгес. “Бәй, унда яйһыҙыраҡ түгелме ни?.. Ниңә үләнле яр буйында ятмайҙар икән?” “Шәмбе, йәкшәмбе көндәре иртәрәк килмәһәң, үләнле яр буйында урын ҡалмай”.\nЯрай, Мансурҙағы диорит карьерын ябып, унан тороп ҡалған биләмәлә рекультивация үткәрергә, үлән сәсергә йәки ағастар ултыртырға була икән, ти. Ә ҡороған күлде нисек ҡабат тергеҙергә? Ошо төбәктәге Берҡаҙан һаҙлығын, мәҫәлән, нисәмә йыл инде аяҡҡа баҫтырырға тырышалар, тик элекке тәбиғи хәленә ҡайтара алыуҙары икеле. Әле унда, башҡа тәбиғәт ҡомартҡыларындағы кеүек үк, Тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министрлығы ярҙамында тәбиғи парк һәм ял урындарын булдырыу, яр буйын тәртиптә тотоу өсөн ҙур эш алып барыла. Әммә оҙонлоғо ете һәм киңлеге биш километрға һуҙылған күл буйын йыһазландырыу өсөн генә түгел, таҙалыҡты күҙәтеү өсөн дә байтаҡ сығым кәрәк, бындай урындарҙа хеҙмәт хаҡы ла әллә ни ҡыҙыҡтырырлыҡ түгел. Төп өмөт тәбиғәтте яратҡан энтузиастарға ҡайтып ҡала.\nҠаланан ҡалдыҡ ҡала...\nШулай ҙа төп сүп-сарҙы баҡсасылар һәм күл буйында ял итеүселәр түгел, ә ҙур ҡалалар “етештерә”. Рәсәйҙәге мегаполистарҙа, “Таҙа ил” ассоциацияһы мәғлүмәттәренә ҡарағанда, һәр кешегә йылына 400-500 килограмм көнкүреш ҡалдыҡтары тура килә. Төбәк операторҙары ярҙамында булдырыласаҡ яңы система 2030 йылға саҡлы ҡалдыҡтарҙың кеше һаулығына һәм тирә-яҡ мөхиткә кире йоғонтоһон мөмкин тиклем кәметеү, ә сүпте эшкәртеүҙән күберәк икенсел ресурстар алыу бурысын ҡуя. Маҡсатлы күрһәткестәр ҙә аныҡ: бөтә сүп-сарҙың 14 проценты ғына ергә күмелергә, ҡалғаны эшкәртелергә тейешле.\nҠалдыҡтарҙы йыйыу, ташыу, сортҡа айырыу, эшкәртеү йәки күмеү менән дүрт төбәк операторы шөғөлләнәсәк. Республиканың үҙәк өлөшөн – “Ҡаланы йыйыштырыу буйынса махсус автохужалыҡ” тип аталған муниципаль унитар предприятие, төньяҡ-көнсығыш һәм көньяҡ һәм көньяҡ-көнсығыш райондарҙы – “Эко-Сити” яуаплылығы сикләнгән йәмғиәт, төньяҡ-көнбайыш төбәкте – “Дүртөйлөмелиоводстрой” йәмғиәте, көнбайыш райондарҙы “Экология-Т” йәмғиәте хәстәрләйәсәк. Улар, үҙ сиратында, айырым ойошмаларға бүленә. Мәҫәлән, “Эко-Сити” Стәрлетамаҡ, Мәләүез, Белорет, Сибай идаралыҡтарынан тора. Әлеге мәлдә операторҙар полигондар һәм сүп-сарҙы сортҡа айырыу комплекстары менән килешеү төҙөй, инвестиция һәм етештереү программаларын аныҡлай, хеҙмәтләндергән өсөн түләү мәсьәләһе буйынса һөйләшеүҙәр алып бара. Сүп-сар пункттарының эшен дә артабан ошо операторҙар ойоштора һәм, кәрәк булғанда, улар яңы полигондар асырға ла хоҡуҡлы.\nһәр саҡ түләйҙәр\n– Ҡайһы берәүҙәрҙең сүп-сар йыйған өсөн әллә күпме аҡса түләп торорға тип хафаланыуы нигеҙле түгел, – ти тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министры Илдар Һаҙыев. – Шуға күрә беҙ әлеге мәлдәге төп бурысыбыҙҙы халыҡ араһында аңлатыу эше алып барыуҙа күрәбеҙ. Һәр муниципалитетҡа беҙ граждандар менән йыйын үткәрергә, сүп йыйыу урындарын билдәләргә, уны аҙнаһына нисә тапҡыр ташыуҙы асыҡларға, ҡалдыҡты баштан уҡ сорттарға бүлеп йыйыуҙың өҫтөнлөгөн аңлатырға тәҡдим итәбеҙ.\nСүпте айырып йыйыу халыҡ өсөн дә иҡтисади яҡтан отошлораҡ, тип раҫлай белгестәр. Мәҫәлән, Өфө ҡалаһы һәм уның тирәһендәге 14 район ингән 1-се хеҙмәтләндереү зонаһы икенсел сеймал ҡабул итеү пункттары ойоштороуҙы планлаштыра: һәр ауыл йәки ҡасабала халыҡтан ҡағыҙ, ҡатырға, пластик, металл, быяла аласаҡтар. Был осраҡта сүп-сар йыйған өсөн түләүҙең бер өлөшөн кире ҡайтарыу мөмкинлеге тыуа.\nСүп йыйған һәм алып киткән өсөн ҡала халҡы ла, бәләкәй ауылдарҙа йәшәгәндәр ҙә түләргә тейеш буласаҡ. Коммуналь хеҙмәтләндереү өсөн түләү квитанцияларында сүп өсөн айырым хаҡ 2019 йылдың 1 ғинуарынан күрһәтелә башлаясаҡ. Әйткәндәй, тариф әле аҙағынаса аныҡланмаған, сумманы республиканың Тариф буйынса дәүләт комитеты сентябрҙә раҫлаясаҡ, тип көтәләр. Шуныһын да онотмайыҡ: Рәсәйҙең Торлаҡ кодексының 153-сө статьяһының 1-се пунктына ярашлы, граждандар һәм ойошмалар коммуналь хеҙмәт өсөн тулыһынса һәм ваҡытында түләргә бурыслы. Бында “Сүп-сар ташыған ойошма менән минең арала килешеү юҡ” тигән һылтау ярҙам итмәйәсәк, сөнки судтар бындай саҡта, ғәҙәттә, коммуналь хеҙмәткәрҙәр яғына баҫа: хеҙмәт ғәмәлдә күрһәтелгән, һәм уның өсөн түләргә тейештәр. Мәҫәлән, ҡалала күп ҡатлы йортта йәшәгән кеше, сүп үткәргескә биҙрә менән фатирынан сүп-сар сығарып һаламы-юҡмы, уның өсөн мотлаҡ ваҡытында һәм тулы күләмдә түләргә тейеш. Ауыл халҡына ла коммуналь хеҙмәтләндереүҙән файҙаланырға һәм түләргә тура киләсәк.\n– Әлбиттә, берәүҙе лә сүпте айырып йыйырға мәжбүр итеп булмай, – ти “Ҡаланы йыйыштырыу буйынса махсус автохужалыҡ” предприятиеһы директоры вазифаһын башҡарған Радик Ханданов. – Бының өсөн тәүҙә шарттар тыуҙырырға, инфраструктура булдырырға кәрәк. Был осраҡта айырылған ҡалдыҡты ҡайҙа илтеү мәсьәләһе тормай. Продукцияны алырға сират теҙелгән, тиһәң дә була. Айырып йыйылған сүпте эшкәртергә күп шәхси компаниялар теләк белдерә. Өфөлә пластик, ҡағыҙ, быяла һәм батареяларҙы айырым контейнерҙарға йыйыу буйынса күпмелер тәжрибә тупланған да инде. Артабанғы маҡсат: Өфөлә сүпте сортҡа айырған һәм эшкәрткән экотехнопарк булдырыу. Фән һәм техниканы йәлеп иткәндә, сүп-сар бүлеп сығарған йылылыҡты ҡала өсөн сәсеү үҫентеләре етештереүҙә файҙаланырға мөмкин, ә пластиктан балалар өсөн майҙансыҡ, бордюр эшләргә, парктарҙы биҙәргә була.\nБыл эш йүнәлешендә тағы бер мөһим мәсьәлә бар: рөхсәт ителмәгән урындарҙағы сүп-сар өйөмдәрен юҡҡа сығарыу. Мәҡәләнең башында әйтелгәнсә, беҙҙең халыҡ сүпте ҡайҙа үҙенә уңайлы, шунда ташлап өйрәнгән. Тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министрлығы мәғлүмәттәренә ҡарағанда, бындай сүп ташлау урындары 2500 тирәһе. Әле уларҙы “инвентарлаштырыу”, йәғни иҫәпкә алыу һәм ҡайҙа, нисек ташыу сараларын билдәләү бара. Уларҙы таҙартып бөткәс тә тағы шундай ташландыҡ урындар барлыҡҡа килә икән, бының өсөн әлеге төбәк операторҙары яуап бирәсәк.\nТирә-яҡ мөхитте мөмкин тиклем бысратмау, тәбиғәтте киләсәк быуындар өсөн һаҡлау зарурлығы кешене элек-электән борсоған. Улар әҙәби әҫәрҙәрҙә лә сағылыш таба. Ноғман Мусиндың “Мәңгелек урман”, Антон Чеховтың “Ваня ағай”, Леонид Леоновтың “Урыҫ урманы”, Валентин Распутиндың “Матёра менән бәхилләшеү”, Сергей Залыгиндың “Экологик роман” һәм башҡа күп китаптар быға миҫал була ала. Был әҙиптәр яҡын киләсәктә нефть, газ сығарыу, урмандарҙы көнө-төнө ҡырыуҙың ниндәй масштабта барасағын күҙ алдына килтермәгәндер ҙә әле. Табыш артынан ҡыуыу, нәфсене ауыҙлыҡлай алмау, ә тәбиғи ресурстарҙың сикләнгәнлеге ниндәй яҙмыштарға дусар итер Ер шарын? Шул уҡ хәҡиҡәтте тәҡрарларға тура килә: барыһы ла үҙебеҙҙән тора.\nТотош уҡырға 375


Уйын Өлкәндәр Өсөн Порно: Браузерный Уйын Бушлай Ххх\nУйын өлкәндәр өсөн Порно: хәҙер туранан-тура ҡушылдығы!\nӨлкәндәр өсөн порноигра рәхим итегеҙ – һеҙ, моғайын, ишеткәнегеҙ тураһында беҙ иртәрәк, шулай бармы? Әгәр юҡ икән, һеҙгә оҡшаймы, беҙ әҙерләгән һеҙҙең өсөн! Иҫәпкә, әлбиттә, һеҙҙе кемдәр яратыр эротическое онлайн уйындар уйнаған. Шул ваҡытта ғына беҙ нисек башлау менән, беҙҙең команда әҙерләгән фантастик ХХХ-титрҙар, ул буйынса ғына эшләп булмай бер сәбәп: кончать булһын мәжбүр итә, сезне! Был донъяла иң еңел эш түгел, әммә беҙгә ышанырға, беҙ был кешеләрҙең иң яҡшы эше өсөн тип. Был һуңғы 4 йыл эсендә бында иҫ киткес булып эшләй, был бик ҡыҙыҡлы һәм, ниһайәт, беҙҙең коллекцияла интернетта урынлаштырыласаҡ, уның өсөн наслаждаться һәр ала., - Булмауға ҡарамаҫтан, һеҙ эҙләгән база уйығыҙ бармы, һеҙ уларға ҡаты тигәнсе эшләп, йәки күберәк нәмә ҡатмарлы, тип, мәңге биләй, бөтөн булһын өсөн, һеҙҙе уятырға, быларҙың барыһы ла беҙҙә бар бында, өлкәндәр өсөн порноигра. Ә хәҙер – әйтерһең тыш, киттек минең менән өсөн ҙур булмаған мажараларын, барлыҡ нескәлектәре тураһында һөйләне һәм мин һеҙгә һөйләйем, һеҙ эсендә нимәләр табырға мөмкин? Һәр ваҡыт белеү файҙалы, тип, ишек яғына шул һине көтә, дөрөҫөрәге? Ярай ярай, мин бында барыһын аңлата, шуға күрә был эште күсә!\nЭйе, тап шулай – беҙ етештереү менән бурысты үҙ өҫтөнә ала башлана, инеү бушлай була, тип бында: һеҙ түләргә тейеш түгел, ағзалыҡҡа алыу өсөн, һәм быны һеҙ беркасан. Улай ғына ла түгел, беҙ freemium моделен тулыһынса хуплай, микротранзакция уйында уларҙы өҫтәмә тәьмин итә. Контент бер генә спортсы була – барыһы ла һеҙҙең тәжрибәгә тулыһынса тигеҙ алам, – ләкин әгәр һеҙ чувствуй, тип, ярҙам итергә теләйбеҙ, һеҙгә! Уйлайым мин, ышаныс менән әйтергә мөмкин, - тип әйтеү менән беҙ 500 000 артыҡ атҡаҙанған хоҡуҡтарын аккаунт булдырыу, был дөрөҫ юл була аҫҡа., Иртә үҫеш стадияһында порноигра өсөн һаман да оло, ләкин беҙ ышанабыҙ, тип, тарихы шул, улар беҙҙә бар һәм киләсәге, беҙ уларҙы пландар, алда-әйҙә эләгә, һуңыраҡ ҡарағанда, моғайын, яҡшы идея. Тиҙ тенденция команда бирә, беҙ яратып уйнай һәм фантастика аҙыҡ-түлек һәм булдырырға, уның тулыһынса үҙгәртеп ҡоролған, һеҙ порноигр секторының иң яҡшы тип һанай. Контент тибындағы күптән инде был фәҡир, беҙ дрожжин әммә хәл, ысынлап та, әҙәпһеҙ донъяла беренсе урын өсөн сифатлы геймер бирә, һәм бер үк ваҡытта ул тел, уйнап дрочить. Был бик күп бит, һорай алһын?, Беҙ уйлағанса, был юҡ, беҙ тап бына ни эшләй был һеҙҙең мөмкинлегегеҙ!\nТитулына бик күп\nТәрән китапхана-ул исемде өсөн уйын: уйынын табыр, тағы ла 5 30 һәм һеҙ, бәлки, улар һеҙҙең өсөн протестировать бета-версияһы эшләй башланы. Рәхим итеп, иғтибар, Porn Adult тип эконом ваҡытта һәм эконом-был-100% етештереү үҙ студиялар, уйын һәм бөтә, бында һеҙҙе күрергә тип, беҙ ойошторған. Шулай итеп, беҙ уларҙың сифатын гарантиялай алабыҙ, проблеманы тиҙ арала бөтөрөү стандарттары һәм беҙҙе хупланы, һәм һеҙ аласаһы яҡшы уйындарҙың береһе өсөн шул уҡ һәр тапҡыр, ҡасан беҙ сығарған яңы исемдәр. Стирание уның бер ҡасан һеҙ улар, һеҙ телисез, күңеленең, ҡулдарҙы дөрөҫ булды был, ә? Минән булмай, тип, мөнәсәбәттәр ҙә күп!, Әммә дөрөҫө: беҙҙең эш-хәрәкәтте һүҙҙәрҙе ҡысҡырып әйтте, шуға күрә беҙ теләйбеҙ, наслаждайся барыһы өсөн порноигра өлкәндәр өсөн бөтөнләй бушлай. Был тәжрибә әгәр һезгә окшамай, һеҙ кисекмәҫтән китә – беҙгә ҡарағанда яҡшыраҡ уйын берләшмәләре, шансы юғары булған һайын, һеҙ бында ҡалығыҙ! Был баҫым яһап, беҙҙең өсөн гарантиялы, һеҙ беҙ биргән иң яҡшы тип һатып мөмкин. Был принцип легендар капитализм, ПНГ сәскә атыуын тәьмин иткән һәм оҙаҡ йылдарға.\nFleek итеү графигы\nОткрываются матур уйындар таба, әммә ул, уны өлкәндәр аудиторияһы өсөн тәғәйенләнгән, тағы ла бик һирәк осрай. Һөҙөмтәлә беҙ тулы решимость был тәьмин итә, беҙҙең өсөн был донъяла булған график тыш сифаты – ябай һыу инеү өсөн һеҙгә бирелгән нәмәләрҙе һеҙ ысынлап та ла телисез. Беҙ киләсәктә беҙҙең йыйылған движок оптимизирован өсөн гарантия бирә, тип хатта бюджет системаһы проблемалары булған кешеләр ниндәй ҙә булманы түгел. Хәҙер беҙҙең ярайһы ғына тәртип обрезка технологиялар, эштәр һөҙөмтәһен күреү һәм беҙҙең иң өмөтлө кеше булып, уларҙы заманса ҡорамалдар ла эшләй., Әгәр сездә бар, махсус компьютер, сифатлы әйбер сығара алыу тәртип – архивты ҡарап беҙҙән алыҫ түгел, үҙҙәрен һынар өсөн! Беҙ бында класлы кимәлдә булмауы тураһында әйткәндә, улар һеҙ түгел, һөйләшеүенән күберәк бер ҡайҙа ла. Һеҙ беләһегеҙҙер, нисек башлап ебәрергә мөмкин булған бөтә уйын эсендә был өлкәне порноигра ПК һәм мобиль айланмалар? Был дөрөҫ – наслаждайся барыһы да һеҙҙең мөмкин, бар-бар, булыу-булмауға ҡарамаҫтан, һеҙ бер ниндәй аппаратын тәьмин итергә ҡушылды., Прогресс һәм contemporize һаҡлау торошо һеҙҙең сервер ҙа, шулай булғас, бер ниндәй ҙә етешһеҙлеге юҡ, тигәндәй, компьютер һәм телефон үҙгәрҙе һәм һеҙҙең hack араһында – ҡәтғи!\nИң өлкәндәр башҡа эштәрен ойошторһа порноигра берләшмәһенән ғибәрәт: беҙ тел инаныуынса, һәр кем яҙылған, беҙ тәҡдим итә, күрһәтеүе йылы ҡабул була һәм, бынан тыш, туранан-тура аралашыу мөмкинлеге менән эшләү, уларҙы теләмәйбеҙ. Команда ағзалары һәм переполненных discord хеҙмәткәрҙәре беҙҙең серверы, ул һеҙ һәр саҡ һорауҙарға яуап бирергә әҙер, хатта ярҙам итергә, һәм һеҙ ярҙам итә, үҙ өлөшөн индерә моддинг әгәр телисез икән-сәхнәгә, ул фоновый режимында эшләй., Дөрөҫ, был – беҙҙең уйындар күп буласаҡ көйләй, үҙебеҙгә һәм кешеләргә үҙ даими өҫтәмәләр, теге йәки улар менән уйнай, шуға күрә алалар наслаждаться уйындар һеҙҙең теләһә, ул һеҙ телисез, шулай булғас, һеҙ шул тиклем оҡшаған. Аралашыуым элементтарының берләшмәһе менән бер рәттән, беҙ шулай уҡ ай һайын үткәрелгән конкурстар, приздар уйнатыу ойошторорға һәм башҡалар – яҙылып, барлыҡ кластар өсөн әйберҙәр күрергә, уларҙың эсендә килеп порноигр өлкәндәр өсөн!\nШулай итеп, һеҙ нимә тине? Һәм ҡушыла бөйөк ХХХ яңы тел-иң яҡшы порно менән берләшмәләре ише уйын? Кисекмәҫтән шул саҡта эскә инеп – беҙ һеҙҙе күрергә, икенсе яҡтан терпеться!


Ҡумталағы конкурент » Башҡортостан гәзите\n"Башҡортостан гәзите" » Иҡтисад » Ҡумталағы конкурент\nҠумталағы конкурент 15.05.2018 // Иҡтисад\nБөгөн Ҡытайҙан туранан-тура тауар яҙҙырып алғандар көндән-көн арта. Арзан булыуы менән әүрәтә ул кешеләрҙе. Йыбанмағандар иһә күмәртәләп алып, уны арттырып һатып, аҡса эшләй.\nБелгестәр билдәләүенсә, әле Интернет сауҙаһы эске баҙарға ҡарағанда ла шәберәк үҫешә. Быйыл өс айҙа бары “Рәсәй почтаһы” 95,7 миллион халыҡ-ара посылканы эшкәрткән, был 2017 йылдың ошо осоронан 35 процентҡа күберәк (“Рәсәй почтаһы”на посылка бизнесының өстән ике өлөшө тура килә). “Тәүге кварталдағы күрһәткестәр былтыр Яңы йыл алдынан ноябрь, декабрь айҙарындағы эштең тығыҙлығы менән тап килә. Беҙҙең ҡулдан көн һайын миллиондан ашыу посылка үтә”, — ти “Рәсәй почтаһы” йәмғиәтенең генераль директоры Николай Подгузов.\n“Билдәле булыуынса, рәсәйҙәр башлыса Ҡытайҙағы арзан тауарҙарға өҫтөнлөк бирә. Былтыр уның өлөшөнә сит ил посылкаларының 90 проценттан күберәге тура килгән. Ә аҡса берәмегендә ул ни бары 53 процент ҡына тәшкил иткән”, — ти Интернет-сауҙа ассоциацияһы компанияһы етәксеһе Алексей Федоров.\nЕвропанан, киреһенсә, ҡиммәтле тауарҙар, мәҫәлән, парфюмерия посылкалары килә. Һөҙөмтәлә уларҙың һаны Евросоюз өлөшөнә ни бары өс процент тура килһә лә, аҡса берәмегендә ситтән килгән почта сауҙаһының 22 процентын тәшкил итә.\n2017 йылда эске Интернет-сауҙа ни бары 13 процентҡа үҫкән (1,04 триллион һумға тиклем). Сағыштырыу өсөн: был күрһәткес 2014 йылда 31 процент булһа, 2016 йылда — 21. Ватан ретейлерҙары НДС, пошлина, үҙҙәренең тауарына сертификат алмаған сит ил интернет-магазиндары менән конкуренцияла отола. Әйткәндәй, һатып алыусыларҙы тауарҙың хәүефһеҙлеге бөтөнләй ҡыҙыҡһындырмай.\nБелгестәр әйтеүенсә, пошлинаһыҙ сауҙа Рәсәй эшҡыуарлығын сит ил конкуренттарынан яҡлай алмай. Бөгөн рәсәйҙәр пошлина түләмәйенсә лә айына бер мең евроға посылкаға заказ бирә ала. Тап ошо юҫыҡта хәҙер һөйләшеүҙәр алып барыла. Рәсәй Хөкүмәте быйыл халыҡ-ара посылкаларҙы пошлина түләмәйенсә индереү күләмен 50 тапҡырға кәметергә тәҡдим итте. Закон проекты әле Дәүләт Думаһында ҡарала.