Исемең есемеңә тап килһен | Әбйәлил - Абзелил\nӘбйәлил - Абзелил > вәғәздәр > Исемең есемеңә тап килһен\nӨфөнөң элекке мәсеттәре »\nИсемең есемеңә тап килһен\nӘғүүҙү билләәһи минәш-шәйтанир-раджииим. Бисмилләәһир-рахмәәнир — рахииим. Әлхәмдүлилләһи раббил ғәләмин. Үәссаләәтү үәссәләәмү ғәләә рәсүүлинә Мүхәммәдиү үә ғәләә әәлииһи үә әсхәәбиһи әджмәғииин.\nҠәҙерле дин ҡәрҙәштәрем, әссәләмүғәләйкүм үә рахмәтүллааһи үә бәракәәтүһ.\nАллаһ Тәғәлә кешене тереклектәге барлыҡ йән эйәһенән күркәмерәк итеп яратҡан: уға аҡыл, зиһен, ғилем биргән, иң яҡшы ризығын насип иткән, тоғро юлдан барһын өсөн динен ебәргән. «Шуның өсөн дә әҙәм балаһы һәр яҡтан матур булырға тейеш: холҡо-фиғеле лә, йөрөш-торошо ла, кейеме лә, исеме лә, — тигән пәйғәмбәребеҙ Мөхәммәд ғәләйһис-сәләм үҙенең мөбәрәк хәҙисендә. – Ата-әсәнең балаһына биргән иң ҙур бүләктәренең береһе — исем. Ҡиәмәт көнөндә лә уны әйтеп саҡырырҙар».\nАллаһтың рәхмәте менән, ата-әсәһен шатландырып, «тән» тигән кәүҙәһенә «йәне» өрөлөп, тағы бер әҙәм балаһы һынау өсөн донъяға килде. Был ҡунаҡ була торған донъяла тағы бер кеше килеп инде. Ни өсөн килде ул? Ҡайҙан килде һәм ҡайҙа кире китәсәк? Беҙ «матур» тип һоҡланып, ләззәттәре өсөн артынан ҡыуа торған, йәшәп туйып булмай торған ошо яҡты донъяға килгәс, ни эшләп көлөп ебәрмәне, ә иланы?\nБала донъяға килеү менән эргәһендә торған шайтанды күрә. Һәр әҙәм балаһына тыуыу менән уға шайтан беркетелә. Уның илауы — атай-әсәһенә һәм бөтә кешеләргә мөрәжәғәте. Бала ниндәй донъяға һәм ни өсөн килеүен һиҙә. Бала таҙа «фитра», иманлы булып тыуа. Шуға күрә, «Ҡәҙерле атай-әсәйем, кешеләр, зинһар өсөн, һеҙ мине бына ошо Аллаһ Тәғәлә тарафынан ожмаҡтан ҡыуылған яман, йүнһеҙ зат — шайтан ҡарамағында ҡалдырмағыҙ, тура юлды табырға ярҙам итегеҙ», — тип бөтә кешелек донъяһына мөрәжәғәт итә.\nОшо ҡысҡырып ҡына, үҙен йәлләтеп, илап тыуғән бала, өйгә, ғаиләгә яңы йәм, шатлыҡ, бәхет өҫтәй. Шуның менән бергә яңы тыуған бала ата-әсәһенә мәшәҡәттәр ҙә килтерә. Уның тәүгеләре — балаға исем ҡушыу. Балаға исем ҡушыу Пәйғәмбәребеҙ сөннәттенән килә. Уға ниндәй исем бирергә? Был һорау һәр бер ата-әсәне, баланың өлкән туғандарын, туған-ҡәрҙәштәрен уйландыра һәм борсой. Сөнки кешегә исем бер мәртәбә генә бирелә һәм ул уның ғүмерлек юлдашына әүерелә, һәр кеше үҙ исеменә шул тиклем күнегә, был уның туған теленең иң яҡын, иң ҡәҙерле, иң һөйөклө һүҙе булып тойола.\nОлатай-өләсәйҙәребеҙ борондан исем ҡушыуға бик яуаплы ҡараған, уның исеме есеменә тура килеүен теләгән һәм тәьмин иткән. Ата-әсәнең балаһына ҡарата булған беренсе вазифаһы был дини тантана менән башлана. Исем ҡушыу вазифаһын үтәгәндә балаға матур һәм мәғәнәле исем ҡушарға кәрәк. Балаға исемде атаһы йәки әсәһе һайлай. Әгәр ҙә атаһы һәм әсәһе уртаҡ фекергә килә алмаһалар, был осраҡта балаға исем һайлау хоҡуғы атаға бирелә. Ата-әсә был хоҡуҡты мәсеттән килгән дин әһеленә лә тапшырырға мөмкин. Пәйғәмбәребеҙ ﷺ ҡайһы бер сәхәбәләренең балаларына исемде үҙе биргән.\n«Ҡиәмәт көнөндә үҙ исемдәрегеҙ менән, ата-аталарығыҙҙың исемдәре менән саҡырыласаҡһығыҙ. Шулай булғас, балаларығыҙға матур исемдәр ҡушығыҙ», – тигән үҙенең бер хәҙисендә Пәйғәмбәребеҙ Мөхәммәд Мостафа ﷺ.\nБалаға исем ҡушыу — бик яуаплы һәм мөһим ваҡиға. Ҡытай халыҡ бер мәҡәлендә: «Насар исем яҙмыштан да яманыраҡ», тип әйтелә. Күркәм исем менән өндәшеү балаға доға кеүек үк яҡшы тәьҫир итә. Насар мәғәнәле һәм ярамаған исем балаға насар йоғонто яһай, уның психикаһы боҙола, насар холоҡтар булыуына, ауырыуҙарға тиҙ бирешеүенә сәбәп була. Бының хаҡлығын бөгөн фән дә раҫланы. Ғалим тикшереүселәр ике бүлмәгә гөл сәскәләре ултырталар. Һәм бер бүлмәлә Ҡөръән аяттары сыҡҡан аудио тауыш ҡуялар. Ә икенсе бүлмәгә ауыр рок музыкаһы яңғыраталар. Ҡөръән тауышы яңғыраған бүлмәлә гөлдәр тағы ла күберәк сәскә атып үҫеп китәләр, ә рок яңғыраған бүлмәлә гөлдәр ҡорой.\nИкенсе һынауҙарында ғалимдар һыу кристалдарын рәсемгә төшөргәндәр. Яҡшы һүҙ әйткәс, доға уҡығас, һыу кристалдары бик матур матур сәскә рәүешенә инә һәм ул һыу кешеләрҙе дауалау һәм тынысландырыу үҙсәнлегенә эйә була. Әгәр насар һүҙ әйтһәң — кристалдарҙың һүрәте насар ҡиәфәткә килә һәм ул һыу кешенең организымына емергес насар йоғонто яһай. Әгәр кеше тәненең 95% тан артығы һыуҙан тороуын иҫәбенә алһаҡ, яҡшы исемдең ни тиклем әһәмиәтле икәнен аңлауы ауыр түгел.\nШуға исем ҡушыуға бик етди ҡарар кәрәк, үҙ телебеҙҙән, үҙ ғөрөф-ғәҙәтәребеҙҙән, үҙ башҡортлығыбыҙҙан сығып, матур мәғәнәле исем ҡушыр кәрәк. Урыҫ халҡы менән бер тигеҙлектә булһын тип, уларға урыҫ исемдәре ҡушыу хурлыҡ. Киләсәктә был бала, диндән яҙып ата-әсәһенә ҡайғы булыр, бәлә-ҡаза сәбәбе булыр. Ҡайһы берәүҙәр мулланан башҡортса ҡуштыралар ҙа, шунаң һуң ул баланы үҙҙәренсә урыҫ исеме менән йөрөтә башлайҙар. Ике исем килеп сыға инде. Был хаҡта Аллаһ Тәғәлә Ҡөръән Кәрим дә:\nوَلَا تَنَابَزُوا بِالْأَلْقَابِ بِئْسَ الِاسْمُ الْفُسُوقُ بَعْدَ الْإِيمَانِ وَمَن لَّمْ يَتُبْ فَأُولَئِكَ هُمُ الظَّالِمُونَ\n«... үә ләә тәнәәбәзүү бил'әлҡааби биьсәл-исмүл-фүсүүҡу бәғдәл-иимәәни үә мәлләм йәтүб фә'үләә'икә һүмүҙ-ҙаалимүн».\n«Эй, мөьминдәр, ...бер-берегеҙҙе ҡушамат исемдәр менән йөрөтмәгеҙ, мөьмин булғандан һуң, фасиҡ исеме ниндәй яман исемдер. Был эште эшләүселәр тәүбә итеп төҙәлмәһәләр, улар залимдарҙыр». («Хүджүрат» 49 сүрә, 11 аят).\nБыл аят шулай уҡ башҡа кешеләрҙән көлөп, уларға ҡушамат ҡушырға әҙер торғандарға ла ҡағыла. Был ҙур гонаһ, һәр ерҙә күренә тиерлек.\nҒәбдерәхим Болғари хәҙрәт: «Ҡиәмәттә иҫкә алырҙар, исемеңде уртаға һалып», — тип яҙған. Сөнки ҡиәмәт көнөндә ҡубарылып, мәхшәр майҙанында ла исемебеҙ менән саҡырыласаҡбыҙ. Тимәк, исем мәңгегә бирелә, ни оят булыр бар халыҡ алдында мәғәнәһеҙ исем менән. Шуның өсөн дә балаға күркәм исем һайлау фарыз, атай-әсәйҙең бурысы. Дөрөҫ тәрбиә биреү ҙә күркәм исем һәм хәләл ризыҡтан башлана. Исем шәриғәтебеҙгә муафиҡ, мосолманса, күркәм бер мәғәнәғә эйә булырға тейеш. Шулай булғанда ғына атай-әсәй фарыздарын үтәгән булып һанала.\nШуға үҙен башҡорт, мосолман итеп һанаған кешеләр үҙенең йөрәк емеше, бар ҡәҙергә лайыҡ балаһына көфөр исем ҡушмаһын. Ошо мәсьәләгә етди ҡараһын. Күңелдәрҙе әрнеткән, рәнйеткән, башҡа милләттәр алдында хурландырған исемдәр ҡушмаһын. Урыҫ милләте, йәки башҡа бер милләт үҙ балаһын башҡорт исемен биргәнең күрҙегеҙме? Мең йыл дауамында йәшәп ятыусы милләтебеҙҙең үҙенә генә хас булған, динебеҙгә, тормош-көнкүрешебеҙгә тура килгән, һис булмаһа, ҡолаҡҡа ятышлы исемдәр ҡушһаҡ, һәр кемгә ҡулайыраҡ була түгелме?!\nШулай уҡ ғәҙәти булмаған исемдең балаға ҡыйын хәлдәр килтереп сығарырға мөмкин. Шундай исем-аббревиатуралар илдең ҡайһы бер төбәктәрендә таралған. Ул исемдәр: Ренат (Революция, наука, труд), Дамир (Да здравствует мировая революция), Ленар (Ленинская армия), Рәмил (Рабочая милиция), Эльмира (Электрификация мира), Райза (Районный земельный комитете), Вилена (Владимир Ильич Ленин), Люция (Революция) һәм башҡаһы, мәҫәлән Лиана (тропик яҡта үҫкән оҙон ҡый үләне), Лира (музыка инструменты)...һәм күп башҡаһы.\nБашҡортостанда элегерәк бала тормаған хәлдә (үлеп китһә), уны һаҡлап ҡалыр өсөн төрлө исем ҡушыу йолаһы булған. Төрки халыҡтарының хас йолаларының береһе – баланы һатып алыу йолаһы –башҡорттарҙа әлегәсә билдәле. Бала тыуғас та уны тәҙрә аша күп балалы, йәки балалары ныҡ булған бер ғәиләгә биреп торғандар. Билдәле бер ваҡыттан һуң был баланы ата-әсәһе мал биреп һатып ала торған булған. Бындай балаға Сатлыҡ, Сатыбалды, Сатыбал, Һатыбал тигән исемдәр булды. Ундай исемдәр ҡушырға ярамай.\nШулай уҡ беҙҙең башҡортта, мәжүсилек осоронда булған исемдәр, мәҫәлән Бирғәли – тамыр сығышы буйынса бирегә (ен-шайтанға) бәйләнгән. Тау-үҙәктәр, соҡор-һаҙҙар был исемде йөрөтә, хатта Башҡортостанда биреләр менән аралашҡан нәҫелде биреләр нәҫеле тиҙәр. Был исемдең мәғәнәһе Иблистең һөйөклө шайтаны (Ғәли — бөйөк, һөйөклө) — бындай исемдәр динебеҙҙә тыйылған.\nДин ғалимебеҙ Ризаитдин Фахретдин нәсихәтенән ошолай һүҙҙәр бар: Балаға исем ҡушҡанда иғтибарлы булырға кәрәк. Аллаһы Тәғәләнең «Аллаһ» тигән исеменән башҡа тағы 99 исеме бар. Уларға Аллаһының исем-сифаттары тиҙәр. Күп кешеләр был сифаттарҙы балаларына исем итеп ҡуша. Ләкин был сифаттарҙың ҡайһы берҙәрен балаға исем итеп ҡушырға ярамай. Мәҫәлән, Халиҡ (бар итеүсе), Рахман (ҡолдарына бик мәрхәмәтле), Ҡотдос (кәмселекһеҙ), Мөһәймин (бөтә барлыҡты һаҡлаусы), Мүтәкәббир (бик оло, бик бөйөк). Аллаһыға ғына мөнәсәбәте булған был исемдәрҙе ҡушыу кешеләргә харам һанала. Был исемдәрҙе балаларға исем булараҡ ҡушҡан осраҡта уларҙың алдына «ғабде», йәғни «ҡол» өҫтәлә (Ғабдрахман һ.б.). Аллаһының сифаттарын аңлата торған ҡайһы бер һүҙҙәрҙе кешеләргә исем булараҡ ҡушарға ярамай. Ләкин кешеләр был сифаттарға лайыҡ булырға тейеш. Мәҫәлән, Ғалим (белеүсе), Сәмиғ (ишетеүсе), Басир (күреүсе), Ҡадир (көсө етеүсе). Шулай булһа ла, был исемдәрҙең алдында «ғабде» һүҙен ҡуйыу хәйерлерәк.\nПәйғәмбәрҙәр һәм рәсүлдәрҙең исемдәре ҡушылырға мөмкин. Пәйғәмбәр ﷺ: «Һеҙ минең исемде бирә алаһығыҙ» , —тип әйткән. (Бохари).\nҠайһы бер хәҙистәрҙә бала тыуған көндө үк исем ҡушырға кәрәк икәне тураһында әйтелә. Шул уҡ көндө баланың сәстәре алынған һәм сәстәренең ауырлығы тиклем көмөш аҡса ярлыларға саҙаҡа итеп өләшенгән.Пәйғәмбәр ﷺ бер хәҙисендә: «Бөгөн төндә минең улым тыуҙы. Мин уға Ибраһим тип исем ҡуштым», — тигән.\nШулай уҡ Пәйғәмбәребеҙ ﷺ балаға туғандан һуң етенсе көндө исем ҡушыу кәрәк икәне тураһында күрһәтмәләре лә бар: «Һәр яңы тыуған баланы тыуғандан һуң етенсе көндө салына торған ҡорбан көтөп тора. Шул көндө уға исем ҡушыла һәм сәсе алына».\nӘлеге хәҙистәрҙән беҙ шундай һығымта яһай алабыҙ, яңы тыуған балаға тыуған көнөндә үк тә, етенсе көндө лә исем бирергә мөмкин. Шулай ҙа етенсе көндө исем ҡушыу яҡшыраҡ. Сөнки Пәйғәмбәребеҙ ﷺ шулай эшләргә ҡушҡан.\nБалаға исем ҡушҡанда баланың ҡолағына бер аҙан, икенсе ҡолағына ҡәмәт әйтелә. Азан һәм ҡәмәтән һуң бала өсөн доға ҡылына. Доғанан һуң да бер йәки өс мәртәбә баланың ҡолағына исеме ҡысҡырып әйтелә. Шуның менән исем ҡушыу йолаһы тамам була.\nӘ инде исем алмаштырыу мәсьәләһенә килгәндә: алмаштырырға, яңы исем алырға теләүселәрҙең сәбәптәре төрлө, күпселеге башҡа исемгә ҡыҙыға. Берәүҙәр хатта ике исем бәләнән һаҡлай тип ышана, был буш нәмә, Аллаһ Тәғәлә һаҡламағанды, исем һаҡламай, шуға тик Уның ризалығы өсөн йәшәр кәрәк.\nИсем һайлау – бик ҡатмарлы һәм шул уҡ ваҡытта оҙаҡ ваҡыт талап итә торған эш, сөнки күп исемдәр араһында уңышлыһын һайларға кәрәк. Һәр бер ата-әсә балаһына исем ҡушҡанда ыҡсым, матур әйтелешле, мәғәнәлеһен һайларға тырыша. Ләкин тора-бара уларҙан ҡәнәғәт булмайынса, уны үҙгәртеүселәр ҙә юҡ түгел. Кешеләр исемдәрен ни эшләп алыштыра? Яңы исем алыуға нимә этәрә?\nБерәүҙәр модаға эйәреп үҙҙәренә заманса исем ала, икенселәре башҡа дингә күсеү сәбәпле. Ә кемдәрҙер, шул рәүешле тормоштарын төбө-тамыры менән үҙгәртергә теләй. Исем алмаштырыу тарихтары күп һәм төрлө.\nҮҙ-үҙенә ышанмаусылар исем үҙгәртә. Кеше үҙенең исеменән ҡәнәғәт түгел икән, эске дөньяһында ҡатмарлы проблемалар бар тигән һүҙ. Кеше үҙенең күңел халәте менән татыу йәшәмәһә, үҙ-үҙен яратмаһа һәм яҡын кешеләренең иғтибарын йәлеп итергә теләһә генә бындай аҙымға бара.\nӘлеге психологик баҫымға йәштәр тиҙ бирешә. Улар кемделер ҡабатлап, йә булмаһа тормоштарын үҙгәртер өсөн яңы исем ала. Был психологик халәттең һуңғы тамсыһы була инде. Бер һүҙ менән әйткәндә, кеше үҙен нисек бар, шулай ҡабул итә алмай. Ғәҙәттә, яңы исем алыусылар үткәндәрен иҫкә алырға яратмай, унан ҡасырға тырыша.\nМәғәнәләре дөрөҫ булмаған, һиңә тура килмәгән исемдәрҙе тиҙ арала алмаштырырға кәрәк. Бәхетһеҙлек теләгән, мәғәнәһеҙ, насарлыҡҡа өндәй торған исемдәрҙе үҙгәртеү яҡшы булыр.\nИсемдәрен алыштырыусылар байтаҡ, мәсеттәргә һәр саҡ килеп торалар. Сабыйҙары бик илаҡ булһа, «исемен күтәрә алманы» тип, исем алыштырыусылар ҙа осрай. Берәүҙәр улыбыҙ бик илаҡ бала булды, биш йәшенә тиклем иланы. Ни ҡысҡырып иламай, ни туҡтамай, бер төрлө итеп шыңшый һәм үкһеп йөрөй ине. Бөтә ерен күрһәттек, ауыртҡан ере лә юҡ. Ышанағыҙ-юҡмы, ләкин ул биш йәшенә тиклем бер тапҡыр ҙа мин уның йылмайғанын күрмәнем. Исем алмаштырыу арҡаһында ғына илауынан тымды тиҙәр.\nӨлкән йәштәгеләрҙең күп ваҡытта исем үҙгәртеүҙең төп сәбәбе: кешенең ҡаты ауырып китеүе. Ҡайһы берәүҙәр яңы исем кешене сир, борсоу-мәшәҡәттәр һәм тормош ҡыйынлыҡтарынан азат итеүенә ышана. Элек кеше ауырып китеп, миңдәре күп булһа, уға «миң»ле исем ҡуша торған булғандар. Йәнәһе, Миңһылыу тип ҡушһаң, миңдәре юҡҡа сыға. Әле лә был йола дауам итә, ауырыуҙы юҡ итер өсөн исем алыштыралар.\nБерәүҙәр исемем шундай ауыр, насар, бөтә тормошомдо боҙорға һәләтле тип, шуның өсөн алмаштыралар. Нисек генә булмаһын, күптәр исем алыштырыу ғына кешенең яҙмышын үҙгәртеп булмай тип һанай. Икенселәр исем алыштырыуҙың файҙаһы тейҙе, исемемде үҙгәрткәс, күңелем тынысланды һәм тиҙ арала терелдем тиҙәр. Бында әлбиттә үҙ-үҙенә ышаныуҙа, Аллаһының шифа бирәсәгенә ышаныуҙа торалыр.\nРәсүлебеҙ ﷺ үҙе былай тип әйткән: «Әгәр исем алыштырып ҡына яҙмыштары үҙгәрә тип уйлаһалар, тиҙерәк тау күсер ине», — тигән. Пәйғәмбәребеҙ ﷺ хәҙис-шәрифтәрендә лә әйтә: «Йөрәк түрендә бер киҫәк таҙа булһа, бөтөн тән таҙа булыр». Йәғни, йөрәкте төрлө насарлыҡтан таҙартырға кәрәк. Мәғәнәһеҙ, юнһеҙ исемдәр ҡушыуҙан тыйылырға кәрәк. Әгәр атай-әсәйҙәр ҡушҡан исем төплө, яҡшы мәғәнәле икән, уны үҙгәртергә кәрәкмәй. Беҙгә күп осраҡта, исемдәрен үҙгәртеү өсөн тормоштарында тыуған ҡыйын хәлдәр, эштәре насар барған кешеләр мөрәжәғәт итә.\nИсем алыштырыуҙы Ислам тыймай. Ләкин шуны онотмаҫҡа кәрәк, яңы исем яҡшы мәғәнәле, дингә яҡын булырға тейеш. Сөнки Пәйғәмбәребеҙ ﷺ: «Сабый донъяға ауаз һалғас, ата-әсә уға матур, мәғәнәле исем ҡушарға тейеш», – тип әйткән. Исем – нәҫелдең асылы.\nҠайһы бер хәҙрәттәр, әгәр икенсе бер дин кешеһенең исеме мәғәнәле булһа, мәҫәлән беҙҙең дингә күсеү сәбәпле, уны исемен алмаштырыу кәрәкмәй тиҙәр. Сөнки был шул уҡ Аллаһ Тәғәлә тарафынан, милләтенә ҡарап бирелгән исеме. Үтә фанатизмға бирелмәҫ кәрәк, һәр милләт бер тигеҙ.\nӘгәр ҙә ата-әсә мәғәнәһеҙ исем һайлаған икән, аңлатыу эштәре алып барырға, бөтә матур исемдәр тәҡдим итергә кәрәк. Илдар, Динар, Люция, Ленар, Марсик исемдәрҙе ҡушмау яҡшы, улар беҙгә совет заманынан килгән.\nҠайһы ваҡыт, исем алыштырыу хәйерле лә булырға мөмкин. Һөйөклө пәйғәмбәребеҙҙең ике ваҡытта кешеләрҙең исемдәрен алыштырыуы күренә. Тәүгеләре, кеше күтәреп йөрөгән исем бигерәк тә оло мәғәнәгә эйә булғанда. Сөнки, кеше был исемгә тура килеп бөтмәҫкә мөмкин. Мәҫәлән, пәйғәмбәребеҙҙең — ҡыҙы Зәйнәптең исеме баштараҡ Бәрра – «бик изге» мәғәнәһендә булған. Пәйғәмбәребеҙ ﷺ, уны тыйнаҡлыҡҡа өндәп, Зәйнәпкә алыштырған. Әммә был динебеҙҙә кәңәш рәүешендә килә һәм мотлаҡ талап булып тормай.\nИкенсе осраҡ — исемдең мәғәнәһе насар булғанда. Пәйғәмбәребеҙ ﷺ бер Ғасыя (гөнаһлы) исемле ҡатынға: «Һин Йәмилә (матур) исемле булаһың», — тигән. Бер Хөзен (ҡайғы) исемле ирҙең: «Һин Сәһел (еңеллек) булаһың», — тип исемен үҙгәрткән.\nҒөмүмән, исем кешенең шәхси хаҡы, шуға күрә, ул ғүмер буйы үҙе теләмәгән исемде йөрөтөргә тейеш түгел. Теләгән кеше мәғәнәһе күркәм булған, милләтенә, халҡына тура килгән, күңеленә ятышлы исемде алырға хаҡы бар.\nИсем алыштырыу бик мәшәҡәтле, оҙаҡ ваҡыт талап итә торған хеҙмәт. Сөнки паспорт менән берлектә бөтә башҡа документтарҙы ла алыштырырға кәрәк була бит. Шуға балаға исемде алдан уҡ һайлар кәрәк, хәҙерге заманда исемде ҡушмайынса роддомдан сыҡмаҫ борон уҡ таныҡлыҡтарына яҙалар бит.\nБала яҙмышы — ил яҙмышы, һәр бер атай-әсәйҙең бурысы — үҙ илең, ата-әсәһен һаҡлаған яҡшы бала тәрбиәләп үҫтереү. Әгәр Аллаһ алдында бурысыбыҙҙы Аллаһ риза булырлыҡ итеп үтәй алһаҡ, Ҡиәмәт көнөндә йөҙөбөҙ аҡ булыр, илебеҙҙең, милләтебеҙҙең киләсәге яҡты, өмөтлө булыр. Балаларыбыҙ иманлы булып, динебеҙҙе һаҡлап, Аллаһтың тоғро ҡолдары булһындар. Һәр беребеҙгә Аллаһ ҡушҡандарҙы үтәп, тыйғандарынан тыйылып, бер-беребеҙҙе ҡәҙер-хөрмәт итеп, илебеҙгә, динебеҙгә, милләтебеҙгә хеҙмәт итеп, Аллаһтың вәғәҙә ҡылған йәннәттәренә инерлек итеп йәшәүҙәребеҙ насип булһын.\nАллаһ Раббыбыҙ үҙебеҙгә, балаларыбыҙға, етәкселәребеҙгә тәүфиҡ һиҙайәт биреп, атай-әсәйҙәребеҙҙең доғаһын алырлыҡ итеп, балаларыбыҙҙың ҡайғы-хәсрәтен күрмәйенсә йәшәүҙәребеҙҙе насип ҡылһын. Аллаһ үҙемдең лә белеп, белмәй ҡылған гонаһтарымды, мине һөйләгән һәм миңә насарлыҡ теләгәндәрҙең дә гонаһтарын ярлыҡаһын. Бергә йәннәттәрҙә осрашырға насип булһын. Әмин.\nӘсәләр доғаһы: https://nazir1965.com/do%D2%93alar/%D3%99s%D3%99l%D3%99r-do%D2%93a%D2%BBy.html\nБалаға ҡорбан: https://nazir1965.com/din/bala%D2%93a-%D2%A1orban.html\nМәрхүмдәр һәм бәлиғ булмаған балалар өсөн ҡорбан: https://nazir1965.com/%D2%BBorau%D2%99ar-%D2%BB%D3%99m-yauaptar/m%D3%99rx%D2%AFmd%D3%99r-%D2%BB%D3%99m-b%D3%99li%D2%93-bulma%D2%93an-balalar-%D3%A9s%D3%A9n-%D2%A1orban.html\nЭта запись написана автором Назир Сабитов, 29.02.2020 в 23:18, и размещена в категории вәғәздәр. Следите за ответами на эту запись с помощью RSS 2.0. Вы можете написать комментарий или разместить обратную ссылку на своем сайте.\nНамаҙ - 8 995 views


Автотранспортты газға күсереү һауаны бысратыуҙы кәметте // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nАвтотранспортты газға күсереү һауаны бысратыуҙы кәметте\n12:12, 6 октября 2010 Йәмғиәт\nАвтотранспорт — республикала атмосфера һауаһын бысратыусы төп сығанаҡ. Былтыр автомобилдәр һауаға 656,2 мең тонна бысратыусы матдәләр бүлеп сығарҙы. Дөрөҫ, был элгәре йылдан 8 процентҡа кәмерәк.\nБындай кәметеүгә автомобилдәрҙе экологик саф яғыулыҡ төрҙәренә күсереү иҫәбенә өлгәшелде.\nРеспубликала автотранспортты газға күсереү уңышлы тормошҡа ашырыла. 2010 йыл башында Башҡортостанда 83 меңдән ашыу газ баллоны менән автомобилдәр һәм 104 автомобилдәрҙе газ менән заправкалау станцияһы иҫәпләнде.\n60 техник үҙәк транспортты газ яғыулығында эшләү өсөн үҙгәртеп ҡороуҙы тәьмин итә. Төп Рәсәй һәм Италия етештереүселәренән газ баллоны ҡорамалдары килтереү ойошторолған.


Биямбаре — Башҡорт Википедияһы\n44°04′48″ с. ш. 18°30′55″ в. д.\nБиямбаре (босн. Bijambare) — Босния һәм Герцеговинаның мәмерйәләре менән дан тотҡан таулы районы. Илияш общинаһының төньяҡ-көнсығышында Нишичи һәм Криваевичи ауылдары араһында урынлашҡан. Уға Сараево — Олово автомагистрале буйлап барырға мөмкин, унан һуң асфальт юл менән тауҙарға һәм Биямбаре мәмерйәләренә барырға була. Мәмерйәләрҙең күбеһенә инеү рәхсәт ителгән.\nБиямбаре — айырыуса һаҡланған тәбиғәт территорияһы (майҙаны 370,3 гектар). Инфраструктураһы үҙгәртеп ҡорола: юлдар төҙөкләндерелә, электр яҡтыртыу, мәғлүмәт биреүсе таҡтасығтар ҡуйыла.\nДиңгеҙ кимәленән оптималь бейеклеге уртаса 950 м, ҡуйы ылыҫлы урмандар, туғайҙар, күлдәре һәм тарлауыҡтары булған ике йылға, һигеҙ мәмерйә, ҡая массивтары һәм саф һауа альпинизм, спелеология, саңғы шыуыу, бәшмәк, дарыу үләндәре йыйыу һәм походтар йәки экскурсиялар өсөн идеаль шарттар булдыра.\nБиямбаренең урта өлөшө мәмерйәләр, ер аҫтына инеп юғалған йылғалар, буранкаға оҡшаш сөңгөлдәр һәм ҡая массивтары кеүек характерлы билдәләрҙән торған карст ҡатламдарынан ғибәрәт. Әллә ни ҙур булмаған майҙанда өс горизонтта һигеҙ мәмерйә урынлашҡан. Улар араһында иң популяры — урталағы мәмерйә — туристар уға йышыраҡ инә. Мәмерйәнең оҙонлоғо 420 метр (инергә рөхсәт ителгән төп мәмерйә, тармаҡтарын иҫәпкә алмайынса) һәм сталактиттар һәм сталагмиттар хасил булған дүрт зал. Дүртенсе зал — иң ҙуры (диаметры яҡынса 60 метр һәм бейеклеге 15-30 метр). Акустик эффекттары булғанға күрә уны «концерт залы» тип тә атайҙар. Үрге мәмерйә иң боронғо мәмерйә булып тора. Туристар өсөн ул әллә ни ҡыҙыҡлы түгел, әммә унан тирә-йүндең матур күренеше асыла. Түбәнге мәмерйәгә лә инеү рөхсәт ителә.\n↑ Тәбиғи сарајево наслијеђе кантоны, Босна друштво Херцеговина Географский Федерацији була һәм, 2015 Сарајево, 103 стр., 111. ISBN 978-9958-9270-9-6\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Биямбаре&oldid=879143 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 19:27 5 апрель 2019 үҙгәртелгән.


Ҡомлоҡ (йылға) — Башҡорт Википедияһы\nБассейн 396 км²\nТамағы Увелька йылғаһының уң ярына тамағынан 175 км өҫтәрәк\n· Координаталар 54°31′19″ с. ш. 60°28′28″ в. д.\nҠомлоҡ — рус. Кумляк - Рәсәй йылғаһы. Силәбе өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Уйылға йылғаһының уң ярына тамағынан 175 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 30 км.\nИке төрлө фараз йәшәй.\nБеренсеһе - йылғаның атамаһы башҡортса "ҡом" һүҙенән һәм - "лоҡ" ялғауы ҡушылыуы менән яһалған. Икенсеһе буйынса, Килмәк тигән ирҙәр исеменән килеп сыҡҡан. 1795 йылғы яҙмалар буйынса Уй нығытмаһына ҡараған урыҫ ауылдарынан тыш был йылға буйында Килмәк тигән башҡорт ауылы ла булған \nРәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Иртыш һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Уйылға йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Тубыл, йылға бассейны — Иртыш.\nДәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 14010500112111200001018\nГидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111200101\nБассейн коды — 14.01.05.001\n↑ 3,0 3,1 РФ һыу реестры: Кумляк.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Ҡомлоҡ_(йылға)&oldid=869799 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 18:40 1 март 2019 үҙгәртелгән.


Комиссия әүҙем эш башлай\n28 майҙа Башҡортостан хөкүмәтендә видеоконференцэлемтә тәртибендә ”Башҡортостан Республикаһы халыҡтары телдәре тураһында” республика законының үтәлеше буйынса хөкүмәт эргәһендәге комиссияның эшсе төркөмө ултырыш үткәрә.\nУның эшендә дәүләт власы органдары, милли-мәҙәни, йәмәғәт һәм фәнни белем биреү ойошмаларының вәкилдәре ҡатнаша.\nКомиссияның яңы составы хөкүмәттең 2020 йылдың 17 апрелендәге ҡарары менән раҫланған. Уның эшен хөкүмәт премьер-министры урынбаҫары Фәнүр Йәғәфәров етәкләй. Хөкүмәт эргәһендәге комиссияның яңы планы буйынса яңыса эш этабы башланасаҡ. Ултырыштар даими уҙғарыласаҡ, ә комиссияның эше дәүләт теле сәйәсәтендә яңы норма талаптарын тормошҡа ашырыуға ҡайтып ҡала.\nШулай уҡ Рәсәй Президентының рус теле буйынса Совет йомғаҡтары буйынса талаптары, Башҡортостан башлығының республика халыҡтары телдәрен үҫтереү һәм һаҡлау, федераль һәм төбәк-ара бәхәс майҙансыҡтарының ҡарарҙарын тормошҡа ашырыу ҙа ошо эштәргә инә.\nПлан проектында яңы йүнәлештәр бар: республика һәм муниципаль кимәлдә үткән оператив кәңәшмәләрҙе, ултырыштарҙы ике дәүләт телендә алып барыу, синхрон тәржемә яһау мөмкинлеген биреү, республика халыҡтары телдәрен социаль селтәрҙәрҙә видеороликтар ярҙамында популярлаштырыуға методик ярҙам күрһәтеү һәм башҡа бурыстар ҡуйылған.


Төбәк башлығы РФ Хөкүмәтенең ауыл хужалығы продукцияһын етештереү мәсьәләләре буйынса кәңәшмәлә ҡатнашты // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nТөбәк башлығы РФ Хөкүмәтенең ауыл хужалығы продукцияһын етештереү мәсьәләләре буйынса кәңәшмәлә ҡатнашты\n9:39, 25 августа 2014 Сәйәсәт\nРөстәм Хәмитов, Курск өлкәһендә Дмитрий Медведев рәйеслегендә үткән, Рәсәй Федерацияһы Хөкүмәтенең «2014 йылда ураҡ эштәрен үткәреү барышы һәм ауыл хужалығы продукцияһын етештереүҙе арттырыу буйынса саралар тураһында»ғы мәсьәләләр буйынса кәңәшмәлә ҡатнашты.\nКөнбайыштың Рәсәйгә ҡаршы санкциялар индереүенә яуап саралары күҙлегенән сығып илдең агросәнәғәт комплексы эштәренең перспективалары тикшерелде. Дмитрий Медведев агросәнәғәт комплексында айырыуса иғтибарҙы талап иткән өс йүнәлеште билдәләне. Уларҙың беренсеһе – орлоҡсолоҡ базаһын модернизациялау, ул илдә селекцияны тергеҙергә һәм импорт орлоҡтарҙы поставкалауҙан арынырға мөмкинлек бирәсәк. Икенсе йүнәлеш – баҡсасылыҡты һәм теплица йәшелсәселеген үҫтереү. Өсөнсө пункт – ауыл хужалығы продукцияларын һаҡлау өсөн логистик үҙәктәрҙе үҫтереү. Бынан тыш, РФ Хөкүмәте Рәйесе билдәләүенсә, һөт һәм ит етештереүҙе арттырыу буйынса яңы программалар кәрәк.\n— Аграр секторҙың һөҙөмтәле эше – РФ Хөкүмәте һәм бөтә ил өсөн ҙур өҫтөнлөк ул, – тине Дмитрий Медведев. – Беҙҙең ауыл хужалығының үҙ үҫешендә сифатлы аҙым эшләү өсөн уникаль мөмкинселеге бар... Иң мөһиме, магазин кәштәләренең «Рәсәйҙә cыҡҡан» тип тамғаланған тауарҙар менән тулыуы.\nКәңәшмәлә әле илдә 66 миллион тонна иген йыйылыуы билдәләнде. Көҙгө баҫыу эштәренең тамамланыуына уңыш 100 миллион тоннанан артасаҡ тип күҙаллана. Ул ил ихтыяжын тәьмин итергә, һаҡлам тупларға һәм Рәсәй агросәнәғәт комплексының экспорт потенциалын арттырырға мөмкинлек бирәсәк.


4 апрелдә РФ Ауыл хужалығы министрлығы иген баҙарында тауар интервенцияларын башлай // Иҡтисад | новости башинформ.рф\n4 апрелдә РФ Ауыл хужалығы министрлығы иген баҙарында тауар интервенцияларын башлай\n11:34, 3 апреля 2012 Иҡтисад\n2012 йылғы дәүләт тауар интервенциялары 4 апрелдә башланасаҡ, тип хәбәр иттеләр «Берләштерелгән иген компанияһы» асыҡ акционерҙар йәмғиәтендә. Интервенциялар иген баҙарындағы хәлдәрҙе тотороҡландырыу һәм ауыл хужалығы етештереүселәренә ярҙам итеү маҡсатында үткәрелә.\nСауҙала ҡатнашыусыларҙы аккредитациялау ете биржа майҙанында — Мәскәүҙә, Түбәнге Новгородта, Санкт-Петербургта, Һамар, Ростов, Екатеринбург һәм Новосибирскиҙа үтә. 2 апрелгә ҡарата сауҙала ҡатнашыуға йөҙҙән ашыу ойошма аккредитация алған.\nБашҡортостандың Ауыл хужалығы министрлығы һәм БР Ауыл хужалығы консультацияһы үҙәге менән 2009 йылдан Алыҫтан тороп ҡатнашыу үҙәге ойошторолған. Сауҙала ҡатнашыу өсөн 16 эш урыны ойошторолған. Әлеге ваҡытта консультациялар һорап 20 ауыл хужалығы ойошмаһы мөрәжәғәт итте, тип хәбәр иттеләр республиканың аграр ведомствоһының матбуғат хеҙмәтендә.\nТауар интервенциялары 2005, 2008 һәм 2009 йылдарҙағы иген уңышына ҡарата ойоштороласаҡ. Дәүләт интервенция фондында йәмғеһе 32,78 млрд һум суммалыҡ 6,92 млн тонна иген һаҡлана. Иген культураларына хаҡтарҙы РФ Ауыл хужалығы министрлығы 2012 йылдың мартында иғлан итте.\nТеги: иген баҙары, тауар интервенциялары


2 Ноябрь 2018, 13:16\nӨфөлә икенсе тапҡыр Бөтә Рәсәй сәсәндәр фестивале үтте. Был республикабыҙҙа 2020 йылда уҙырға тейешле Бөтә донъя фольклориадаһына әҙерлек тә булып тора. Фәйзи Ғәскәров исемендәге дәүләт академия халыҡ бейеүҙәре ансамбленең концерт залы фойеһында биҙәүестәрҙән күргәҙмә эшләне.\nӨфөлә икенсе тапҡыр Бөтә Рәсәй сәсәндәр фестивале үтте. Был республикабыҙҙа 2020 йылда уҙырға тейешле Бөтә донъя фольклориадаһына әҙерлек тә булып тора. Фәйзи Ғәскәров исемендәге дәүләт академия халыҡ бейеүҙәре ансамбленең концерт залы фойеһында биҙәүестәрҙән күргәҙмә эшләне. Бәйгегә төрлө төбәктәрҙән – Яҡутстан, Марий Эл, Коми республикаларынан, Ханты-Манси автономиялы округынан, төрлө район-ҡалаларҙан 60-лап һүҙ оҫтаһы килде. Сәсәндәр, аҡындар, ашуғтар һайлап алыу турында ҡатнашты. Улар араһында балаларҙың да булыуы ҡыуаныслы, әлбиттә. Белеүегеҙсә, Башҡортостанда Сәсәндәр үҙәге эшләй һәм төрлө район, ҡалаларҙа сәсәндәр мәктәптәре бар.\nБөтә Рәсәй бәйгеһенең иң бәләкәй ҡатнашыусыһы – Көйөргәҙе районынан Асман Рахманғоловҡа 5 йәш кенә әле.\n– Мәктәптә 40 йыл башҡорт теле һәм әҙәбиәтенән уҡытып, хаҡлы ялға сыҡтым. Уҡыусыларым менән республика бәйгеләрендә гел ҡатнаштыҡ. Хәҙер ейәнем менән шөғөлләнәм. Ул «Урал батыр» эпосының 150 юлын ятланы инде. Әле бөгөн бергә сығыш яһаныҡ, – ти малайҙың өләсәһе, Таймаҫтан Рәйлә Ноғман ҡыҙы Зәйнуллина.\nӘ бына Әбйәлил районы Ишҡол мәктәбенән Азалиә Атанғолова – билдәле мөнәжәтсе Хәнифә Әбүбәкированың ейәнсәре. Сәсәнлек шулай быуындан-быуынға күсә килә икән, тимәк, халыҡ ижадының был төрө йәшәй, киләсәге ышаныслы. Ана бит ошо уҡ райондан мәҙәниәт йорто мөдире Зөлфирә Моратшина ла бәйгелә ҡатнашырға улдары Рамаҙан һәм Буранбай менән килгән.\nФестивалдең Гала-концерты халыҡ ижадын һөйөүселәр өсөн ҙур байрам булды. Гран-при үҙенең «Көлтегин» һәм «Һуңғы һартай» эпостары менән сығыш яһаған Учалы сәсәне Мәүлетбай Ямалетдиновҡа тапшырылды. Мөхәмәтша Буранғолов исемендәге төп бүләкте лә ул яуланы.\nӘйткәндәй, «Башҡортостан» киностудияһы фестиваль барышын видеоға төшөргән. Диск сығарып, үҙенсәлекле фольклор өлгөләрен өйрәнгәндә ҡулланыу өсөн таратыу планлаштырыла.


БЫЛ АФӘТТӘН ҠОТОЛОП БУЛЫРМЫ?\n8 Ноябрь 2019, 16:07\nМедицина йылдан-йыл үҫешһә лә, ВИЧ-ҡа ҡаршы көрәшеү проблемаһы әлегә асыҡ ҡала. ХХ быуаттың афәтенә әйләнгән был ауырыуға ҡаршы дауа уйлап табылмаған әлегә. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, ВИЧ-инфекцияһы һаман да кеше ғүмерҙәрен ҡыйыуын дауам итә. Ә Урал аръяғында был юҫыҡта хәлдәр нисек?\nМедицина йылдан-йыл үҫешһә лә, ВИЧ-ҡа ҡаршы көрәшеү проблемаһы әлегә асыҡ ҡала. ХХ быуаттың афәтенә әйләнгән был ауырыуға ҡаршы дауа уйлап табылмаған әлегә. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, ВИЧ-инфекцияһы һаман да кеше ғүмерҙәрен ҡыйыуын дауам итә.\nКүптән түгел Сибай ҡалаһы хакимиәтендә СПИД-ҡа ҡаршы көрәш алып барыу буйынса ведомство-ара кәңәшмә булды. Кәңәшмә барышында Исхаҡ Фәрит улы Ғилмуллин көньяҡ-көнсығыш райондарҙа ВИЧ-инфекцияһына ҡаршы көрәш алып барыу проблемалары, уның менән зарарланыусыларҙың статистикаһы менән таныштырып үтте. Быйылғы туғыҙ ай эсендә Сибай ҡалаһында—16, Баймаҡ районында ла 16 кеше зарарланған. Йылайыр районында ВИЧ-инфекцияһын йоҡтороусыларҙың һаны 4 булһа, Хәйбуллала—3. Балалар араһында зарарланыусылар юҡ кимәлендә. Башлыса өлкәнерәк йәштәгеләр был афәттең ҡорбанына әйләнә. ВИЧ-инфекцияһын йөрөтөүселәрҙең төп өлөшөн 31 йәштән алып 40 йәшкә тиклемгеләр тәшкил итә. Быйыл яңы осраҡ теркәлеүе былтырғыға ҡарағанда әҙерәк.\nҒөмүмән, Сибай ҡалаһында 248 кеше иҫәптә тора. Шуларҙың 135-е—ир-егет, 113-сө—ҡатын-ҡыҙ. Йәмғеһе 499 пациент күҙәтеү аҫтында.\nВИЧ-инфекцияһы бәйһеҙ енси тормош алып барыусылар, наркомандар, гомосексуалдар һәм иркенән мәхрүм итеү урындарында ултырыусылар араһында киң таралған. Исхаҡ Фәрит улы әйтеүенсә, 403 енси, 71 парентераль, 2 вертикаль юл менән зарарланыу осрағы теркәлгән. 23 осраҡта сәбәптәр асыҡланмайынса ҡалған.\nВИЧ-инфекцияһын йөрөтөүселәрҙең 45 проценты эшһеҙҙәргә тура килә, ә эшләп йөрөүселәр 43 процент тәшкил итә. Ҡалғандары инде студенттар, балалар һәм башҡа категорияға ҡараған кешеләр.\nҠыҙғанысҡа ҡаршы, яңы ғына донъяға килгән сабыйҙар араһында ла ВИЧ менән зарарланыу осраҡтарын теркәргә тура килә. Күп осраҡта ваҡытлы медицина ярҙамы күрһәтеп, тейешле дарыуҙар биреп, табиптар инфекцияның артабанғы үҫешенә юл ҡуймай, сабыйҙарҙы афәттән ҡотҡарып алып ҡала.\nИке йыл эсендә был ҡурҡыныс ауырыу Сибайҙан—149, Баймаҡ районынан—61, Йылайырҙан—14, Хәйбулланан 16 кешенең ғүмерен алып киткән. Үлем сәбәптәре лә төрлөсә. Күбеһе иммунитет ҡаҡшауы арҡаһында ҡотороп киткән туберкулез, ашҡаҙан ауырыуҙары сәбәпле вафат була. Бәғзеләр ауырлыҡты, оятты күтәрә алмайынса үҙ-үҙенә ҡул һала. ВИЧ-инфекцияһының СПИД стадияһына етеү осраҡтары ла етерлек.\nВИЧ тураһында факттар\n1.\tВИЧ менән СПИД бер-береһенә бәйле булһа ла, бер үк нәмә түгел.\nСПИД—организмда үҫешкән ВИЧ-инфекцияһының үҫеш стадияһы. Кеше вирус арҡаһында түгел, иммунитет насарайыуынан үлә.\n2.\tУл көнкүреш шарттарҙа йоҡмай. Йәғни, был вирус менән ҡул бирешкәндә, йә ҡосаҡлашҡанда зарарланыу мөмкин түгел. Ул үбешкәндә лә, сөскөргәндә лә, йүткергәндә лә йоҡмай. Дөйөм ҡулланған унитаз, һауыт-һабаның да ҡурҡынысы юҡ.\n3.\tУл—хроник ауырыуҙар иҫәбендә. Тимәк, табип яҙған дарыуҙарҙы эсеп, уның кәңәштәрен тотҡан хәлдә, зарарланған кеше тулы тормош менән оҙаҡ йәшәй ала.\n4.\tБөтә кеше лә ВИЧ менән зарарланыу ҡурҡынысы аҫтында. Аҙғын кешеләр, йә иһә наркомандар ғына был вирусты эләктерә тип уйлау—хата. Ул төрлө шарттарҙа йоғорға мөмкин.\n5.\tВИЧ иң күбе енси юл менән күсә. Шуға күрә енси мөнәсәбәт ваҡытын-да һаҡланыу саралары күреү зарур.\n6.\tЗарарланған ҡатын сәләмәт бала табырға ла мөмкин.\nҒәҙәттә, табип күрһәтмәләрен үтәгән ҡатын-ҡыҙ тулыһынса һау-сәләмәт бала таба ала.\n7.\tВИЧ-инфекцияһын йоҡторған кеше күп осраҡта СПИД стадияһында үлә.\nБыға уның табип кәңәштәрен тотмауы булышлыҡ итә. Кәңәштәрҙе үтәгән хәлдә СПИД стадияһына бөтөнләй барып етмәйҙәр.


Өҙә баҫты учалылар! » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Мәҙәниәт һәм cәнғәт » Өҙә баҫты учалылар!\n“Башҡортостан тарихы биттәре” марафоны дауам итә.\nТамаша башланырға ярты сәғәттән ашыу ваҡыт булһа ла Башҡорт дәүләт филармонияһының ҙур залы халыҡ менән шығырым тулы ине. Учалыларҙың бай концерт программаһы менән килеүе баш ҡала халҡы өсөн күптән инде көтөлмәгән ваҡиға түгел. Был юлы ла уларҙың өмөтө аҡланды.\nРеспубликабыҙ барлыҡҡа килеүенең 100 йыллығына арналған был сара Учалы районының йыйылма ҡурайсылар ансамбле башҡарыуындағы мәшһүр “Урал” йыры менән асылды һәм тамашасылар уны, ғәҙәттәгесә, аяғөҫтө баҫып тыңланы.\nАртабанғы ҙур композиция — “Ырыуҙар берләшеүе” тип аталған фольклор, йыр һәм хореографик сығыш — Учалы филармонияһының “Уралтау” бейеү ансамбле, “Хазина” халыҡ фольклор ансамбле, райондың халыҡ театрҙарының һәүәҫкәр артистары башҡарыуында үҙенең сағыулығы, киң ҡоласлы һәм тарихи әһәмиәтле булыуы менән ошо сарала ултырған халыҡтың хәтерендә оҙаҡ һаҡланасаҡ әле.\nКонцерт-презентация, был фестиваль-марафон ҡағиҙәләренә ярашлы, тарихи осорҙарға арналғайны: “Тарих ауазы”, “Онотолмаҫ һуғыш йылдары...”, “Учалы – батырҙар, маһирҙар төйәге!” Уларҙың һәр ҡайһыһында шул дәүергә хас тормош сәхнәләштерелгән. Тәүгеһендә “Рәсүлиә” мәҙрәсәһенән күренеш, “Алтын йыуыусылар” һәм “Тракторсылар” бейеүҙәре, “Колхоз тормошонан күренеш” композицияһы берсә уйланырға, берсә күңелдәрҙе елкендерергә мәжбүр итһә, икенсеһендә “Һуғышҡа оҙатыу” театрлаштырылған күренеше, Байрамғол егеттәренең “Батырҙар йыры” һәм “Ләйсән” халыҡ ансамбле ветерандарының “Фронтташтар” бейеүе йөрәкте тетрәтте. Ә өсөнсө бүлек бөгөнгө көнгә бағышланғайны һәм сәхнәне Учалы тау-байыҡтырыу комбинатының “Кристалл” өлгөлө бал һәм заман бейеүҙәре ансамбле, Салауат Низаметдинов исемендәге Учалы сәнғәт һәм мәҙәниәт колледжының һәм 1-се балалар музыка мәктәбенең гитаристар ансамбле, “Ирәмәл” уҡсылар клубы вәкилдәре, “Ҡойон” ансамбле һәм башҡалар биләп алды.\n– Учалының киң билдәле артистары араһындағы иң йәше! Ул хатта Рәсәй Президенты ҡаршыһында ла сығыш яһаны! Кем тип уйлайһығыҙ? – алып барыусының шулай тип һорауы булды, залдан әллә нисә урындан бер юлы: “Ләйсән!” тип һөрәнләй ҙә һалдылар. Һәм бына Ләйсән Золотарева башҡарыуында “Маһисәрүәр” башҡорт халыҡ йыры яңғырай.\nШундай күркәм сараны ойошторған өсөн рәхмәт әйтергә һәм төбәктең арҙаҡлы шәхестәрен иҫкә алып үтергә тип тамаша аҙағында сәхнәгә Рәсәй Федерация Советы ағзаһы Лилиә Ғүмәрова, район хакимиәте башлығы Фәрит Дәүләтгәрәев, райондың элекке етәксеһе Салауат Йыһаншин сыҡты.\n– Залдағы һәр кем һоҡланып, тулҡынланып һәм учалылар өсөн ғорурланып ултырғандыр тип уйлайым, ҡайһы бер сығыштарҙы күҙгә йәш алмайынса ҡарау мөмкин түгел ине, – тине Лилиә Салауат ҡыҙы. – Башҡортостандың күп милләтле тарихына был район, ысынлап та, тос өлөш индергән һәм беҙ быға оҫта башҡарылған сәхнә күренештәре аша тағы бер тапҡыр инандыҡ. Районыбыҙ үҫешенә ҙур өлөш индергән билдәле шәхестәребеҙ ҙә байтаҡ. Әле залда ултырғандарҙың – Салауат Ғайсин, Вил Ҡаҙаҡҡолов, Луиза һәм Резеда Фархшатовалар, Рәшиҙә Солтанова һәм башҡа күптәрҙең, шулай уҡ бөгөнгә яҡты донъянан китеп барған яҡташтарыбыҙҙың тырышлығы менән районда юлдар, күперҙәр, оптик-сүс элемтә, байтаҡ һандағы ҙур гуманитар проекттар тормошҡа ашырылды һәм ошондай ярҙам әле лә дауам итә. Мин уларҙы аяғөҫтө баҫып хөрмәтләргә һәм иҫкә алырға тәҡдим итәм.\n“Башҡортостан тарихы биттәре” халыҡ ижады фестиваль-марафоны Мишкә районына күсте. Бәйгенең штандартын ошо район хакимиәте башлығы Рөстәм Мусиндың ҡулына тапшырҙылар. “Был тамашаға килмәһәм, учалыларҙың республика кимәленән дә юғарыраҡ сара ойоштора алыуын белмәҫ тә инем. Сираттағы сығыш – беҙҙеке, килергә онотмағыҙ!” – тине ул.\nФестиваль башланырға ике сәғәттән алдараҡ филармония фойеһында учалыларҙың күргәҙмәһе лә эшләй башланы. Унда райондағы оҫталарҙың ҡул эше өлгөләре, данлыҡлы ырыуҙарҙың шәжәрәләре, ошо төбәктәге шифаханаларҙың ял итергә саҡырған матур биҙәлешле иғландары ҡуйылғайны.


Һөнәри байрамың көнөндә ҡотлау һүҙҙәре ишетеүе күңелле, әлбиттә. Айырыуса был һүҙҙәрҙе билдәле кешеләр әйтһә. Кисә -\nСоциаль хеҙмәткәр көнөндә икенсе социаль форумға йомғаҡ яһалды. Өҫтәүенә социаль өлкә белгестәре алдында социаль проекттың башҡарыусылары ғына түгел, проектта туранан - тура\nҡатнашыусылар булып сығыш яһау бурысы тора.\nРеспублика етәкселегенең башлыса төбәк хөкүмәте һәм\n"Берҙәм Рәсәй" партияһы бүлексәһе үткәргән форумға ҡарата ҡыҙыҡһыныуы юғары нөктәһенә етте тип әйтергә мөмкин. БР Президентының баш советнигы Фәүҡәт Ҡыҙрасов форумда ҡатнашыусыларға Мортаза Рәхимовтың сәләм һүҙҙәрен еткерҙе.\n"Иҡтисад һәм социаль өлкәнең төрлө яҡлы үҫеше, халыҡтың йәшәйеш кимәлен күтәреү - дәүләт власы һәм урындағы үҙидара органдарының стратегик бурыстары. Шул уҡ ваҡытта илдәге ярлылыҡ, етемлек, наркомания, рухи фәҡирлек, демографияның\nтүбәнәйеүе кеүек киҫкен социаль проблемаларҙы барлыҡ\nйәмғиәтте консолидациялау шарттарында ғына еңеү мөмкин, - тип һыҙыҡ өҫтөнә ала Президент. - Башҡортостанда закондар сығарыу һәм башҡарма власть органдары тарафынан йәмәғәт берләшмәләре менән берлектә социаль йүнәлешле дәүләт сәйәсәтенең һөҙөмтәле моделе булдырылған. Республиканың иҡтисади потенциалы тиҫтә йылдар дауамында эре сәнәғәт һәм\nсоциаль инфраструктураның аҡрын үҫеше араһында барлыҡҡа\nкилгән ярашмаусанлыҡты бөтөрөү өсөн тулы кимәлендә файҙаланыла. Халыҡты социаль яҡлауҙы һәм етеш тормошта йәшәү мөмкинселеген арттырыуға булышлыҡ итеүсе өҫтәмә социаль гарантиялар булдырылды".\nРеспублика президенты дәүләт власы органдары, сәйәси\nпартиялар һәм йәмәғәт ойошмаларының хеҙмәттәшлеге халыҡ тормошоноң кимәлен һәм сифатын арттырыуға булышлыҡ итеүен а йырым билдәләне. Башҡортостан Республикаһының социаль форумы конструктив йәмәғәт диалогын көйләү факторы булып тора ла инде - ул гражданлыҡ инициативаларын алға ебәреү өсө н файҙалы инструмент ролен үтәй һәм йәмәғәтселек араһында танылыу яулай. Хәҙер инде Башҡортостан Республикаһының икенсе форумы ни өсөн өҫтөнлөклө милли проекттарға һәм тотороҡло үҫештең перспективалы инновацион технологияларына арналыуы аңлашыла. Социаль сәйәсәт өлкәһендә проект\nинициативаларының асыҡ конкурсына йөҙҙән ашыу ҡыҙыҡлы һәм й әмәғәтселек өсөн файҙалы проект тәҡдим ителеүе сер түгел.\nБР Хөкүмәте Премьер - министры урынбаҫары, хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министры Фидус Ямалетдинов социаль конкурстың мөһимлегенә тағы бер тапҡыр иғтибар йүнәлтеүҙе кәрәк тип тапты:\n- Беҙҙең өсөн был социаль сәйәсәтте реформалаштырыу һәм\nгражданлыҡ инициативалары кимәлен күҙәтеү мөмкинселеге. Был социаль проблемаларҙы оператив рәүештә асыҡлау һәм гражданлыҡ йәмғиәтен уңышлы төҙөү юлдарын эҙләү, шулай уҡ коммерция булмаған ойошмаларҙы дәртләндереү алымы, - тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Фидус Әғләм улы. - Социаль форумдар социаль сәйәсәтте формалаштырыуҙың төп механизмына әүерелеүе мөмкин. Әгәр социаль инициативалар булдырыу системаһы тулы көсөнә эшләй башлай икән, беҙ үҙ маҡсатыбыҙға\nирештек тип әйтә аласаҡбыҙ.\n2004 йылдың октябрендә беренсе республика социаль форумында ете проекттың еңеүсе тип танылыуын хәтергә төшөрәйек. Улар, билдәле булыуынса, төрлө ойошмалар тарафынан тормошҡа ашырыла. Лауреаттарҙың һәр береһе һуңынан сирек миллиондан ярты миллион һумға тиклем федераль грантҡа эйә булды. Тағы 19 проект республика етәкселеге\nрекомендациялары буйынса төбәктең алдынғы предприятиелары п ротекцияһы менән файҙаланды.\nРәсәй Президенты Владимир Путин тарафынан тәҡдим ителгән өҫтөнлөклө милли проекттарҙы күпселектең алдынғы партияһы -\n"Берҙәм Рәсәй" үҙ ҡанаты аҫтына алды. Шуға күрә ул юҡҡа ғын а беренсе социаль форум һөҙөмтәләренә ҙур иғтибар бирмәй: республиканың "берҙәм рәсәйлеләре", партияның төбәк сәйәси\nсоветы ағзаһы Рөстәм Әхмәҙинуров әйтеүенсә, еңеүсе проекттарҙы башҡарыусыларҙың һәр береһенә өҫтәмә 40 - 50\nмең һум бүлергә ҡарар итте.\n- Ҡарағыҙ, 15 йылдан ашыу дәүләт реформалар үткәрә, социаль тикшеренеүҙәр күрһәтеүенсә, улар халыҡтың 70 - 80 процентына ят булып ҡала. "Берҙәм Рәсәй" партияһы берләшмәйенсә һәм халыҡты яҡлауға иғтибар бирмәйенсә\nүҙгәртеүҙәрҙән бер нимә лә килеп сыҡмаясаҡ, тип иҫәпләй - б еҙ кешеләрҙе үҙебеҙҙең союздаш итергә һәм инициативаларын төрлө яҡлап хупларға теләйбеҙ, - тине "единоростарҙың" төбәк бүлексәһе секретары, Рәсәй Дәүләт Думаһы депутаты Мансур Әйүпов.\nИкенсе социаль форумдың номинациялары шулай итеп өҫтөнлөклө милли проекттар буйынса билдәләнде. Лауреаттар һаны 12. "Мәғариф" номинацияһында: БР Мәғариф министрлығы, " Респект" компанияһы һәм "Алтын ҡулса" туристик компанияһы. Б Р Торлаҡ төҙөү фонды, Өфөнөң инвестицион - төҙөлөш комитеты һәм баш ҡаланың ипотекалы кредитлау агентлығы - "Һәр кем ала алырлыҡ һәм уңайлы торлаҡ" номинацияһында лауреат исемен яуланы. Һәр лауреат республика исеменән бөтә\nРәсәй социаль инициативаларҙың асыҡ конкурсында еңеүгә дәғүә итә ала - ә был аҡсалата федераль гранттарға эйә булыу\nмөмкинселеге асылыуын аңлата. Бөгөн иһә республика форумында ҡатнашыусылар "Изгелек эшләргә ашығығыҙ" тип аталған матур статуэткалар алды.\nШулай итеп, "Агросәнәғәт комплексы үҫеше" номинацияһында шулай уҡ өс лауреат: күренекле "Алексеевский" совхозы, "Рощинский" совхозы һәм Шишмә районының "Әғле" хужалығы. "Һа улыҡ һаҡлау" номинацияһында билдәләнгән лауреаттар ҙа күпселеккә таныш: БР Һаулыҡ һаҡлау министрлығы, Медицина мәғлүмәт - аналитика үҙәге һәм Республика СПИД һәм\nинфекцион ауырыуҙарҙы иҫкәртеү һәм дауалау үҙәге.


Башҡортостанда яңы Республика психотерапия үҙәге асыла // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nБашҡортостанда яңы Республика психотерапия үҙәге асыла\n16:50, 30 сентября 2016 Сәйәсәт\nБашҡортостанда яңы Республика психотерапия үҙәге асыла Фото: автор фотоһы\nБашҡортостанда Республика психотерапия үҙәге асыла. Республика Хөкүмәте шундай ҡарар ҡабул итте. Республика клиник психотерапия үҙәгенең баш табибы Илгиз Тимербулатов республика Дәүләт Йыйылышында «Балалар һәм үҫмерҙәр араһында суицидтарҙы иҫкәртеү буйынса сараларҙы тормошҡа ашырыу» темаһына үткән түңәрәк өҫтәлдә ошо хаҡта хәбәр итте.\nЯңы үҙәк асыу тураһында башланғыс «Башҡортостандың 100 йыллығына — 100 объект» проектына индерелгән. Стационарҙы файҙаланыуға тапшырыу 2018 йылдың беренсе кварталына билдәләнгән. Ошондай объекттың төҙөлөүе төбәктә суицидтар һанын кәметергә булышлыҡ итергә тейеш.\n«Бөтә төбәк буйынса һигеҙ муниципаль-ара үҙәкте үҙ эсенә алған илдәге берҙән-бер психотерапия үҙәге Башҡортостанда урынлашҡан. Уларҙың барыһында ла амбулатор кабинеттар, көндөҙгө һәм тәүлек әйләнәһенә эшләгән стационарҙар бар. Бында күп осраҡта бушлай ярҙам күрһәтелә. Был өс кимәлле система Рәсәй өсөн уникаль», — тине Илгиз Тимербулатов.\nСығыш яһаусы әйтеүенсә, Башҡортостанда суицидтарҙы иҫкәртеү буйынса яңы программа әҙерләнгән. Әлеге ваҡытта ул профилле йүнәлештәрҙә тикшерелә.\nТеги: һаулыҡ һаҡлау,суицид


Инфоурок / Другое / Конспекты / Урок - игра "Поле чудес" на тему:Тыуған яғым.\nМаҡсат: Башҡортостан тураһында уҡыусыларҙың белемен тикшереү, тәрәнәйтеү.\nУҡытыусы: Бөгөн беҙ тыуған республикабыҙ Башҡортостанға бағышланған уйынға “Мөғжизәләр яланы”на йыйылдыҡ. Уйында 5– се класс уҡыусылары ҡатнаша. Уйын 3 турҙан тора. Беренсе турҙа ҡатнашыу өсөн өс уҡыусы кәрәк. Улар хәҙер биреләсәк һорауҙарға дөрөҫ яуап биреүселәр буласаҡ.\n1.Башҡортостан Республикаһының тыуған көнөн ҡасан байрам итәбеҙ?\n2. Башҡортостан флагында аяҙ күк ниндәй төҫ менән бирелгән? (зәңгәр)\n3. Башҡортостанда нисә район бар? (54)\nIтур: Барабан уғы туҡтаған бүлектәге очколар һанын жюри яҙып бара.\nҺорау. Башҡортостандың халыҡ шағиры,1931 й. Туймазы районының “Ленин юлы” гәзите редакцияһында эшләгән Рәшит…? ( 7хәреф)\nII турҙа түбәндәге һорауҙарға яуап биргән уҡыусылар ҡатнаша.\n1. Башҡортостандағы иң оҙон йылға? (Ағиҙел)\n2. Республика флагындағы ерҙе, иректе аңлатҡан төҫ? (йәшел)\n3. Башҡортостандың президенты? (Р.Хәмитов)\nII тур. Башҡортостандағы иң тәрән күл? (7 хәреф)\nIII турҙа ҡатнашыусыларҙы һайлау өсөн һорауҙар.\n1. Башҡортостандың милли геройы? (С. Юлаев)\n2. Башҡорт халҡының милли музыка ҡоралы? (ҡурай)\n3. Башҡорт халҡының милли эсемлеге? (Ҡымыҙ)\nIIIтур. Башҡортостандағы иң бейек тау. (7 хәреф)\nУйындың финал өлөшөнә I- III турҙа еңгән уҡыусылар саҡырыла.\nҺорау. Бөрйән районындағы мәмерйә.(9 хәреф)\nФиналда еңгән уҡыусыға супер уйын тәҡдим ителә.\nНомер материала: ДВ-495464


20 Апрель 2018, 15:42\nУҡыу йылы башынан уҡ һәр синыф мөйөшөндә уҡыусыларҙың әүҙемлеге, уңыштары тураһында мәғлүмәт эленеп тора. Ул ай һайын яңыртылып, синыф етәксеһе менән берлектә тултырып барыла. Уҡыу сифаты, тәртип, дежур итеү, тимурсылыҡ эшендә, төрлө сараларҙа һәм бәйгеләрҙә ҡатнашыу иҫәпкә алына. Ә апрель айында иң-иңдәр билдәләнә.\nДамира ХӨСНӨТДИНОВА, синыф етәксеһе, башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы.\nКраснокама районы, Яңы Бөртөк мәктәбе.


«Мисс туризм России» конкурсында башҡорт һылыуы номинацияла еңде // Мәҙәниәт | новости башинформ.рф\n7:37, 22 августа 2017 Мәҙәниәт\nӨФӨ, 2017 йыл, 22 август. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.\n16 йәшлек башҡорт һылыуы Рената Нәҙершина «Иң яҡшы милли костюм һәм үҙ төбәгең менән таныштырыу» этабында еңеүсе тип иғлан ителде. Ҡыҙ сәхнәгә башҡорт дизайнеры Альбина Жерлицынаның костюмында сыҡты. Рената Нәҙершина – «Берҙәмлек» лицейы уҡыусыһы, «Мисс Башҡортостан-2017» республика матурлыҡ конкурсы финалсыһы, «Мини-Мисс Өфө» конкурсы еңеүсеһе.\nКонкурста буйы 172 сантиметрҙан кәм булмаған 16-24 йәштәге илебеҙ ҡалаларында һәм төбәктәрендә уҙғарылған матурлыҡ конкурсы финалсылары һәм еңеүселәре ҡатнаша алды. Конкурстың ойоштороусыһы – «Volga Models» модель агентлығы.\nТеги: матурлыҡ конкурсы,туризм


Әбйәлил, Баймаҡ изгеләре | Әбйәлил - Абзелил\nӘбйәлил - Абзелил > тарих, риүәйәттәр, легендалар > Әбйәлил, Баймаҡ изгеләре\n« Тәрбиәле бала\nШәмиғол хәлфә »\nХәлил ауылы янында хәҙрәт ерләнгән. Хәлилдә – ҡарағай- ҡыпсаҡтар, ә күрше Күсейҙә бөрйәндәр йәшәй. Элегерәк ер мәсьәләһе арҡаһында үҙ-ара низағтар булып торған. Шул тартҡылашты Хәлил хәҙрәт хәл иткән. Үҙе был донъянан киткәндә Хәлил менән Күсей араһындағы сиккә, тау битенә ерләргә әйтеп ҡалдырған. “Минән аша килеп, даулашып йөрөмәҫтәр”, тип. Ысынлап та, уны ике араға ерләгәс, ғауғалышып йөрөүҙәр баҫылған. Хәлил зыяратында Ғабдулла тигән хәҙрәттең ҡәбере бар. Бик ҙур итеп кәртәләп ҡуйылған. Ике ҡәбер ташы әллә ҡайҙан күренә. Элек, совет власы көслө ваҡытта әле, ҡайҙандыр Урта Азия яғынан ҡара “Волга” машинаһы менән килеп, зыярат ҡылып ҡайта торған булғандар.\nИшбулды ауылындағы зыяраттың уртаһында Әбделкәрим улы Хәлиулла ҡарый ята. Эсеп алйыған кешеләрҙе зыяратҡа алып барып имләгән, аяҡҡа баҫтырған, ярҙамын алған кешеләр әле лә бар. Шул уҡ зыяратта Үлмәҫбай атлы изге заттың да ҡәбере ошонда.\nӘлмөхәмәт (Ҡолбаҡты) зыяратында Ноғоман улы Ғәбделханнан хәҙрәт Ирназаров ята. Әхмәтзәки Вәлиди “Хәтирәләр”ендә Зәйнулла ишан, Ғабдулла (Абдулла Сәйеди) ишандар менән бер ҡатар Ханнан хәҙрәтте лә телгә алған. Улар башҡа бик күп ишандар кеүек фанатик түгел, ә сәйәсәт тураһында ла фекер йөрөтөрлөк аңлы кешеләр булды, Наҡшбәндиә тәриҡәте даирәһенән ине, тип яҙа.\nХалыҡта түбәндәге мәғлүмәт һаҡланған. Ғәбделханнан хәҙрәт мәҙрәсәһендә (Әлмөхәмәт-Ҡолбаҡтыла) кеше ҡиәфәтенә инеп, ендәр ҙә белем алған,имеш. Улар тураһында хәҙрәт үҙе белгән, башҡалар- юҡ. Егеттәр ҡиәфәтендәге икәүһен шәкерттәр белеп ҡала. Ашағандан ҡалған һөйәктәрҙе кемдер төндә кимереүен һиҙеп, бер төн һөйәктәрҙе ҡоромға буяйҙар. Ә иртән ҡараһалар – ике егеттең ауыҙы ҡап- ҡара…\nШул егеттәрҙең береһен урман яғы шәкерттәре ҡунаҡҡа алып ҡайта. Ҡунаҡ ашы ҡара-ҡаршы тигәндәй, шунан үҙе тегенең донъяһын күрергә теләк белдерә. Ә тегеһе быны алып ҡайтмай. Шулай бик ныҡ теңкәһенә тейгәс: “Бер нисә шартҡа күнһәң – алып ҡайтам”, тип ризалығын алғас, шартын әйтә. Юлда күҙеңде бәйләрбеҙ. Урын-ергә барып еткәс асабыҙ. Беҙҙә ни күрһәң дә бер һүҙ ҙә ҡушмайһың, өндәшмәйһең”. Шәкерт ризалаша.\nЕндәр донъяһындағы күп нәмәгә ғәжәпһенеп ҡарай. Ҡыҙҙар матур еҙ сәсле. Тотонған һауыт-һабалыры алтындан. Шәкерт егете түҙмәй, аптырау ауазы сығара. Бында кеше бар бит, тип ендәр донъяһы ҡуба. Ен шәкерттең атаһы туҙына. Шунан: “Бында хәҙрәтһеҙ булмай”, – ти. Хәҙрәт килеп, үҙе белгән доғаларын\nуҡып, был шәкертте параллель донъянан сығара. Ошондай миҫалдарҙан күренә лә инде Ғәбделханнан хәҙрәттең кем икәнлеге.\nМәшһүр әүлиә Уйылдан улы Мөжәүир хәҙрәт тә уны үҙенең остазы итеп таныуы тураһында мәғлүмәт ишетергә тура килде. “Шундай оло шәхесте аша атлап, ошондай алыҫҡа ыҙалап килмәһәң дә булыр ине. Ярты юлда Ханнан хәҙрәткә туҡтаһаң да ярҙам булыр ине”, тигән урман яғынан килгән берәүгә Мөжәүир\nхәҙрәт. Ул ваҡытта Ғәбделханнан хәҙрәт инде баҡыйлыҡта булған. Тимәк, зыярат ҡылһаң да, ошо ауырлыҡтарыңдан ҡотолор инең, тигән һүҙ бит.\nТаҡһыр ауылының элекке имамы Әүбәкер ағай (хәҙер мәрхүм инде) Ғәбделханнан хәҙрәттең янына барып, өс тапҡыр зыяратта доғалар уҡып, Аллаһтан ярҙам ялбарып, йәшел йыландан ҡотолоуы һәм уны шунда ғәрәпсәгә уҡытыуҙары тураһында әйтеп ҡалдырған.\nКүсейҙәге (Баймаҡ районы) Хөснөтдин хәҙрәт тә ендәргә һабаҡ биргән, тигәндәрен ишетергә тура килде. Уның ҡәбер ташы ҡайҙандыр ҡырҙан килгән, Троицкиҙағы Зәйнулла ишан ятҡан бик боронғо зыяраттағы һымаҡ.\nБәйғәмбәребеҙ Мөхәммәт саллалаһу ғәләйһи үә сәлләм сәхәбәләре менән сүллектә китеп барғанда ҡапыл юҡ булыуы тураһында мәғлүмәт бар бит. Аҙаҡ ҡайҙа булыуы тураһында һорашһалар, “тегеләргә барып һабаҡ бирҙем”, тип аңлата. Тегеләре – ендәр. Уларҙың араһында ла мосолман булғандары барлығы тураһында\nәйткән, тиҙәр бит.\nТаҡһыр ауылының янында әүлиә зыяраты бар. Кешеләрҙең аттары ауырыһа шул зыярат тирәләй өс тапҡыр уратып, аттарының шәбәйеүе тураһында ишетергә тура килде. Әүлиә зыяратын уратып аттарын һауыҡтырыу тураһында Хәмиттә лә, Буранғол, Байым яҡтарында ла, Ташбулат тирәһендәге ауылдарҙа ла, Бөрйән, Баймаҡ яҡтарында ла ишетергә насип булды.\nБаймаҡ районы Билал ауылында йәшәүсе әсәйем Камалова Зәйтүнә бер туҡтауһыҙ башы шаулауҙан ыҙалағас, Мөжәүир хәҙрәткә барған. Ул әсәйемде дауалай һәм: “Үҙегеҙҙең Билалда ла минең кеүек үк муллағыҙ бар. Ул шул тиклем көслө, шуға йөрөгөҙ”, – тип әйткән.\nКомсомол ауылынан Чернов тигән бер урыҫтан Фәриҙә апайҙар һыйыр һатып алалар. Ҡайтҡан саҡта хужабикә, һыйырҙы маҡтап-маҡтап, быларҙың күҙ алдында бер биҙрә һөт һауып ала. Ҡыуанышып, һыйырҙы алып ҡайталар. Икенсе көндө һыйырҙың елене һауырға бөтөнләй эшкинмәй, кибеп бөрөшкән дә ҡуйған. Аптырашып олатайға киләләр. Ул төнөн бер кемгә лә күренмәй генә теге урыҫтың тәҙрә төбөнән бер биҙрә тупраҡ алып килергә ҡуша. Эт ыҙаһы менән олатайҙың ҡушҡанын үтәп, тупраҡ алып киләләр. Шул тупраҡты һыу менән иҙеп, урыҫ ҡотон алып ҡалған, тип еленен йыуырға ҡуша. Һыйыр елене элекке хәленә инә.\nҠырҙастан коммунист Бәхтиәр апабыҙҙың башы ныҡ шешеп ауырып китә. Йөрөмәгән дауахана ҡалмай, олатайға бар, тиһәләр ҙә, ул уны һанға һуҡмай йөрөй бирә. Бер әмәлен дә таба алмай, төнөн генә мулла олатайға китә. Уға ниндәйҙер май табып килергә ҡуша. Алып килгәс, өшкөрөп бирә. Ҡайтҡас, ул өшкөрөлгән майҙы эсеп ныҡ ауырый, шешеге юҡҡа сыға.\nЗәйнәп апайымдың ун йәш тирәһендә теше ныҡ һыҙлап ыҙалатҡас, әсәйем уны мулла олатайға алып бара. Ул урындыҡтың ситендәге ширҙеккә сөй ҡата ла шул сөйҙө тартып алып апайымдың һыҙлаған тешенә ҡуя. Шунда тештең һыҙлаған еренән ҡорт килеп төшә. Әлхәмдулиллаһи, хәҙер уға алтмыш йәш, теше менән ыҙалағаны юҡ.\nНиязғол хәҙрәт Әбйәлил районы Ҡырҙас ауылында йәшәгән. Ул ошо райондың Асҡар, Ниязғол ауылдарына беренселәрҙән булып нигеҙ һалыусы. Уның Аллаһ биргән ҡөҙрәте киң булған.\nИерусәлимдә, имеш, ергә лә, күккә лә теймәй торған таш бар. Шул таш ергә тейһә, ҡиәмәт көнө етә, тиҙәр. Ул ер бынан йөҙ йыл элек асылыр булған, унда изгеләр генә инә алған. Ниязғол хәҙрәт тә шул таш эсенә ингән, имеш, тиҙәр.\nҠырҙас ауылынан алыҫ түгел бер урында ендәрҙең ере була. Улар үҙ көйөнә, ауыл халҡы үҙ көйөнә тыныс ҡына йәшәп ятҡандар. Ендәр яйлап-яйлап ауыл халҡына зарар килтерә башлаған. Йә мал ҡазалана, йәштәр ҡаңғырыша, ғаиләлә ыҙғыштар башлана. Олатай был ғилләнең айышын йәһәт кенә төшөнөп ала ла, ендәрҙең еренә китә. Үҙен уратып һыҙыҡ һыҙып ала, уның эсенә ултырып көн һайын Ҡөрьән уҡый башлай. Ендәр уны уҡытмаҫ өсөн йә йылан, йә йыртҡыс ҡиәфәтендә уға ажғырып килә икән, әммә һыҙыҡ аша үтә алмайҙар. Ул бер нәмәгә лә ҡарамай, уҡыған да уҡыған. Бер ваҡыт уға аҡ сәсле ҡарт килә. “Беҙҙе торлағыбыҙҙан, зинһар,ҡыума. Теләһәң, бесәнеңде эшләп бирербеҙ, теләһәң, үҙемдең ҡыҙҙарымды бирәм”, – тигән. Хәҙрәт һис ризалашмаған икән. Ниһайәт, ендәр өйөрө менән күсеп китергә мәжбүр була. Уларҙың күскәндәге сырылдашҡандарын, балаларының илашҡанын, арба тауыштарын, “һәш-һәш, сеү-сеү”, тип ҡысҡырышҡанын бөтә ауыл халҡы ишеткән. Ендәр киткәс, ауыл тынысланып ҡала.\nҠөҙрәтле кешеләр артынан әллә күпме быуынға етерлек изгелек ҡала. Ошо ауылдың зыяратында хәҙрәттең тоҡомонан ғына дүрт хажи ята. Шуларҙың берәүһе – Бикйән хажи Ғабдулла бин Сәйеди менән Мәккәгә хаж ҡылған.\nБашҡортостан – әүлиәләр иле /Төҙөүселәре КилдинС. Ә.,\nЯрмуллинС.Ш., Ғайсина Ф. Ф. Баш һүҙ, ҡушымта авторы\nҒайсина Ф. Ф. Мөхәррире Килдин С. Ә.\nӨфө: “Китап”, 2012. – 334 бит.\nЭта запись написана автором Назир Сабитов, 18.04.2017 в 20:32, и размещена в категории тарих, риүәйәттәр, легендалар. Следите за ответами на эту запись с помощью RSS 2.0. Вы можете написать комментарий или разместить обратную ссылку на своем сайте.


Кейекбирҙина Сулпан Әсхәт ҡыҙы — Башҡорт Википедияһы\nКейекбирҙина Сулпан Әсхәт ҡыҙы\nКейекбирҙина Сулпан Әсхәт ҡыҙы (12 июль 1976 йыл — 29 сентябрь 2015 йыл) — йырсы. Башҡортостан Республикаһы бәйгеләре лауреаты.\nСулпан Әсхәт ҡыҙы Кейекбирҙина (Ишҡыуатова) 1976 йылдың 12 июлендә Баймаҡ районы Йәрмөхәмәт ауылында тыуған. Башланғыс мәктәпте тыуған ауылында тамамлай. Артабан Баймаҡ интернат-мәктәбендә белем ала. Бала саҡтан йырсы булырға хыяллана. Ата-әсәһе йыр-моңға әүәҫ кешеләр булһалар ҙа, башта Сулпандың йырсы булыуына ышанып етмәйҙәр, уны башҡа һөнәр һайлауға өндәйҙәр, әммә йырсы булыу теләге һәм хыялы уны Өфөгә юлландыра.\nҮҙенсәлекле лирик-колоратуралы сопрано тауыш эйәһе Сулпан Өфө сәнғәт училищеһына уҡырға инә һәм ошо осорҙа уҡ республика вокалистары конкурстарында призлы урындар яулай. Артабан Заһир Исмәғилев исемендәге Өфө дәүләт сәнғәт институтында халыҡ йырҙары бүлегендә уҡый (уҡытыусыһы Рәсәй һәм Башҡортостандың халыҡ артисы Флүрә Килдейәрова). Институттан һуң «Йәдкәр» фольклор-эстрада төркөмөндә эшләй башлай. Башҡорт халҡының оҙон көйҙәрен һәм шаян йырҙарын, башҡорт композиторҙарының романстарын һәм арияларын ҙур оҫталыҡ менән башҡарған Сулпан «Йәдкәр» коллективы өсөн үҙе бер табыш була. Ғөмүмән, Сулпанды үҙ репертуарына етди иғтибар биреүе, ижади багажын һирәк яңғыраған халыҡ йырҙары менән байытыуы айырып торҙо. Сулпан юғалып барған, күптән яңғырамаған боронғо йырҙарға өҫтөнлөк бирә һәм яңылышмай. Тамашасы уның башҡарыуындағы йырҙарҙы ихлас ҡабул итә, ярата.\nСулпан Кейекбирҙина Бөтә Рәсәй инвалидтар йәмғиәте ойошторған хәйриә концерттарында йыш сығыш яһай, рәхмәт хаттары менән бүләкләнә. Республика сәнғәт оҫталары менән Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы сараларында әүҙем ҡатнаша.\n2015 йылдан Сулпан Кейекбирҙина «Сармат» эстрада төркөмөндә эшләй башлай (етәксеһе Башҡортостан Республикаһының халыҡ артисы Радик Вәлмөхәмәтов), республика буйлап гастролдәрҙә йөрөй. Яңы коллектив менән Пермь ҡалаһында һәм Әбйәлил районында ойошторолған һабантуйҙарҙа ҡатнашып өлгөрә.\n2015 йылда «Урал» мәрхәмәтлек фонды ярҙамында «Р. И. Продакшн» студияһы төшөргән «Бибигөл менән Сәйфелмөлөк» тип аталған тарихи-музыкаль фильмы төшөрөлә (Сулпандың идеяһы). Өс башҡорт халыҡ йырҙарына нигеҙләнеп төшөрөлгән фильмда «Ғәрипҡол», «Сәйфелмөлөк», «Һөйгән йәр» тигән халыҡ йырҙарын Сулпан башҡара. Фильм реаль ваҡиғаларҙы һүрәтләй, ХIХ быуат аҙағындағы — XX быуат башындағы ябай халыҡтың тормошон сағылдыра. Фильм II Халыҡ-ара «Көмөш Аҡбуҙат» милли һәм этник кинофильмдар фестиваленә һайлап алынған эштәр исемлегенә инде. Уның сценарийын режиссёр Айсыуаҡ Йомағолов менән видеооператор Рияз Исхаҡов «Сөйфелмөлөк» йырының ҡыҙғаныс сюжетына нигеҙләп ҡорған. Төп ролдәрҙә уйнаған Сулпан Кейекбирҙина, Эльмир Хәйретдинов, Нәркәс Байбулдина менән бер рәттән Сулпандың Тимерхан һәм Тамьян исемле улдары ла төшкән.\nЙырсы үҙе тере саҡта фильмдың презентацияһын күреп өлгөрмәне.\n2015 йылдың 29 сентябрендә асыҡланмаған шарттарҙа вафат була. Сулпан Кейекбирҙина тыуған ауылы Йәрмөхәмәттә 2015 йылдың 1 октябрендә ерләнә.\n↑ Баймаҡ еренең күренекле улдары һәм ҡыҙҙары. Библиографик белешмә. Баймаҡ ҡалаһы. 2010 йыл, 68 бит.\n↑ В Уфе скоропостижно скончалась молодая певица Сулпан Каекбердина\n↑ 3,0 3,1 МОҢҺЫЛЫУҒА ӘҮЕРЕЛДЕҢ, СУЛПАН\nБаймаҡ еренең күренекле улдары һәм ҡыҙҙары. Библиографик белешмә. Баймаҡ ҡалаһы. 2010 йыл, 68 бит.\nГруппа памяти Сулпан Каекбердиной\nКаекбердина — һағыныу\nКаекбердина — Йэнгузэл\nКаекбердина — Асайема\nКаекбердина — «Һандуғас» Башкирская народная песня\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Кейекбирҙина_Сулпан_Әсхәт_ҡыҙы&oldid=968611 ҡабул ителгән\nПоследний раз редактировалась 11 сентябрь 2020 в 18:43\nБыл бит һуңғы тапҡыр 18:43 11 сентябрь 2020 үҙгәртелгән.


Фатир өсөн аҡса түләгән өлөшсөләр ыҙа сигә | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\nБашҡала үҙәгендә торлаҡ йорттар төҙөлөшөн йәйелдергән ике ойошма бер-береһен ялғанлыҡта ғәйепләй. Бәхәс һөҙөмтәһендә фатир өсөн аҡса түләгән өлөшсөләр ыҙа сигә. “Инициатива” атамалы фирма НФСК исемле партнеры менән беренсе йыл ғына хеҙмәттәшлек итмәгәнен таный. Йорт күтәргән өсөн әҙер фатирҙар менән иҫәпләшеү ҡаралған. Тик НФСК килешеүҙе боҙҙо, ти “Инициатива” директоры. Хеҙмәттәшлек тураһында килешеү буйынса ташсы эштәрен тамамлағас та үҙен генераль подрядсы, тип танытҡан НФСК артабанғы төҙөлөш эшенән ситләтелгән. Ойошманың баш инженеры белдереүенсә, нахаҡҡа. Бәхәсте хәҙер хоҡуҡ һаҡлау органдары тикшерә. Эске эштәр министрлығының Өфө ҡала идаралығынан хәбәр итеүҙәренсә был хәл буйынса тәфтиш эше асылған.Миллиондарын төҙөлөш башында уҡ түләп һаман фатир көтөп ҡайҙа етте шунда көн итергә мәжбүр кешеләрҙе иһә был ваҡиғала ғәйеплеләрҙе асыҡлау түгел, ә торлаҡ мәсьәләһе борсой. Фатирға аҡса түләнгән, тик уны суд аша ла алырлыҡ түгел. Яңы подрядсы суд ҡарарына ярашлы фатир майҙанын үлсәргә килгән дәүләт кадастр баһаһы һәм инвентаризация бюроһы белгестәрен төҙөлөш майҙанына үткәрмәй. Селтәр кәртә аша еңел үттек, ти һөйөнгән кешеләрҙе йорттоң ишегенә ашығыс иретеп йәбештерелгән тимер ситлек ҡаршылай. Төҙөүселәр беҙҙең менән һөйләшеүҙән баш тарта.Хоҡуҡ белгестәре был хәлдең хәйләкәр схемаһы бар, тип иҫәпләй. Алданған өлөшсөләр мәнфәғәтен яҡлаған юрист документтар менән танышҡандан һуң ошондай фекергә килә. Ойошмаларҙың беренсеһе ҡуртымға ер алып төҙөлөш башларға рөхсәт теркәгән, икенсеһе төҙөлөш өсөн физик шәхестәрҙән аҡса йыйған. Закон иһә төҙөүсе ойошма бурысын тик бер юридик шәхескә йөкмәтеүҙе күҙ уңында тота. Башҡаланың Совет районы хакимиәте Жәлил Кейекбаев урамындағы алтынсы литер тип билдәләнгән йортта буласаҡ фатир һатып алып алданған кешеләр тураһында хәбәрҙар. Ярҙам әлегә юридик белешмә кимәлендә. Граждандар аҡсаһын законһыҙ файҙаланыуҙа ғәепләү буйынса суд ҡарарын әле 25 фатир һатып алыусы көтә. Өмөт сатҡылары һүнә бара. Ҡайғырып ҡойма ҡойоп булмай. Алданған өлөшсөләр хәҙер үҙ мәнфәғәттәрен яҡлар өсөн хоҡуҡи белем тупларға мәжбүр. Тормош тәжрибәһе тап юридик наҙанлыҡтың мутлашыусыларға киң мөмкинлектәр асыуын дәлилләй.


Беҙ материалдар яҙған ручканы, йәки шул уҡ материалдарҙы\nтиҙ арала яҙып оҙатырға мөмкинселек биргән факсты кемдеңдер уйлап табыуы тураһында беҙ күп булһа йылына бер тапҡыр хәтергә төшөрәбеҙҙер. Уйлап табыусы һәм рационализаторҙар\nкөнөндә. Кешелек йәмғиәте шулай төҙөлгән инде: барлыҡ уңайлылыҡтар менән файҙаланабыҙ, ә бына уларҙы уйлап табыусылар кем булыуы беҙҙең өсөн барыбер.\nӘ шул ваҡытта был таланттар үҙ кабинеты, лабораторияһы, цехтарында, өй шарттарында һиҙҙермәйенсә генә фәнни - техник\nпрогресс юлы буйлап алға барыуын дауам итә.\nӘйткәндәй, беҙҙең республика ла үҙенең уйлап табыусылары\nһәм рационализаторҙары менән ғорурлана ала. Беҙҙең төбәктә уларҙың күпселеге поизводство өлкәһендә барлыҡҡа килә. Шулай\nбулыуға ҡарамаҫтан, белгестәр, һуңғы йылдарҙағы мәғлүмәттәрҙе анализлап, уйлап табыу һәм рационализаторлыҡ әүҙемлегенең түбәнәйеүен билдәләй. Ышанмайһығыҙмы Ул саҡта һандарҙы сағыштырып ҡарайыҡ: әгәр 1994 йылда 126 уйлап табыу һәм 8500 рационализаторлыҡ тәҡдиме файҙаланылһа, 2004 йылда был һандар, ярашлы рәүештә, 19 һәм 5248 тәшкил итә. Уларҙы файҙаланыуҙан эшләнгән экономия 1994 йылда 11, 3 миллиард һум булһа, бер йыл элек, ҡыҙғанысҡ а ҡаршы, - 429 миллион ғына.\nБыл хәүефле хәл нимә менән бәйле Нимә беҙгә республикала\nинтеллектуаль потенциалды арттырырға, рационализаторҙар хәрәкәтен әүҙемләштерергә, ошо юҫыҡта эшләүсе яңы быуынды үҫ терергә ярҙа итер Уйлап табыусы һәм рационализаторҙарҙың һө нәри байрамдары алдынан "Башинформ" агентлығында үткән "түңә рәк өҫтәл" артында ошо турала һүҙ барҙы.\nБыл мөһим сараны ойоштороусы Сауҙа - сәнәғәт палатаһы уйлап табыу һәм рационализаторлыҡ эшмәкәрлек проблемалары ха ҡында һөйләшеүгә БР Хөкүмәте Аппараты белгестәре, ауыл\nхужалығы министрлығы, республиканың Профсоюздар\nфедерацияһы, уйлап табыусы һәм рационализаторҙар, матбуғат вәкилдәре һәм башҡаларҙы саҡырҙы.\nБР сауҙа - сәнәғәт палатаһы рәйесе Борис Бондаренко үҙене ң сығышында билдәләүенсә, үткән йылда, уҙған ун йыл менән сағыштырғанда, рационализаторлыҡ тәҡдимдәре менән сығыш яһаусы авторҙар һаны ике тапҡыр кәмегән. Уйлап табыусылар менән дә шул уҡ хәл.\nБыл күпселек осраҡта һуңғы йылдарҙа предприятие һәм ойошмаларға килгән етәкселәрҙең үҙ хеҙмәткәрҙәренең ижади мөмкинселектәрен баһалап етмәүе, ҡайһы ваҡыт штаттағы патент\nхеҙмәткәрҙәре һәм рационализация буйынса инженерҙарҙы ҡыҫҡартыуына бәйле. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, беҙҙә теге йәки был\nуйлап табыусы тәҡдим иткән яңылыҡтарҙың һөҙөмтәһен баһалап етмәүсе директорҙар осрай. Ишек төбөнән бороп сығарғандан һуң кем яңы чертеждар артына ултырһын инде. Дөйөм алғанда,\nсоветтар заманында предприятиеларҙа, ойошмаларҙа булған мөхит бөгөн килеп юҡҡа сыҡты тип әйтергә була.\n- Уйлап табыуҙың эштә файҙаланыуы, предприятиеға ыңғай финанс һөҙөмтә килтереүе бик мөһим, әлбиттә, - ти "БашНИИстрой" дәүләт унитар предприятиеһының баш инженеры Альфред Готман, - әммә уйлап табыусылар - ижади кешеләр мохтаж булған мораль ҡәнәғәтлек алыу тойғоһон да онотмаҫҡа кәрәк.\nУйлап табыу эшмәкәрлегендә тағын бер проблема - интеллектуаль эшмәкәрлектең емештәрен баһаларға, производство алған килемдә уйлап табыусының өлөшөн билдәләргә мөмкин булған берҙәм методиканың булмауы. Ҡайһы в аҡытта был бик ҙур ҡыйынлыҡ тыуҙыра, тип билдәләне "түңәрәк өҫтәлдә" ҡатнашыусылар һәм был һорауҙы тиҙ арала хәл итергә кәрәк тигән фекер менән килештеләр.\nИнтеллектуаль мөлкәтте, йәғни уның һөҙөмтәләрен яҡлау һорауында ла туҡталды бөгөнгө сараға йыйылыусылар. Сауҙа - сәнәғәт палатаһы рәйесе Борис Бондаренко әйтеүенсә, беҙ йыш\nҡына махсуслаштырылған экспозицияларҙа республиканың иң "аҡыллылары" булдырған производство өлгөләрен күрһәтәбеҙ, тик уларҙың авторлығын нығытҡан ҡағыҙҙары булмай. Һөҙөмтәлә сит ил кешеләре башҡорт стендтары тирәһендә әйләнә, т ырышып - тырышып блокноттарына нимәлер яҙа, фотоға төшөрә, б ер ни тиклем ваҡыттан һуң үҙ илдәрендә ошо уҡ "яңылыҡты" булдыра, патент ала һәм планетаның алдына сыға.\nӘйткәндәй, бында интеллектуаль мөлкәтте яҡлауҙа квалификациялы ярҙам күрһәтеүсе "Баштехинформ" патент - консультация үҙәге тураһында әйтеп китмәйенсә булмай. Уның директоры, техник фәндәр кандидаты Фәрит Әлмәтов һөйләүенсә,\nһуңғы йылдарҙа бында кәңәш, ҡағыҙҙарҙы дөрөҫ итеп тултырыуҙа ярҙам һорап ике мең тирәһе кеше мөрәжәғәт иткән. Патент - консультация үҙәге беҙҙең сәнәғәт флагмандары - нефтселәр, машина төҙөүселәр, энергетиктар һәм башҡалар менән эш алып бара, кесе эшҡыуарлыҡ, эшҡыуарҙар менән дә мөнәсәбәте уңышлы.\nДөйөм алғанда, "Баштехинформ" белгестәре республикала уйлап табыу ярайһы уҡ юғары кимәлдә тора тип иҫәпләй. Беҙҙең\nфедераль округта Башҡортостан был йәһәттән өсөнсө урын биләй, уйлап табыуҙар буйынса лидер - Һамар өлкәһенән бер аҙ\nҡалыша ( 6,5 процент), файҙалы моделдәр буйынса унан 70 процентҡа һәм сәнәғәт өлгөләре буйынса 42 процентҡа бирешә. Проблема уйлап табыуҙарҙы файҙаланыуға ҡайтып ҡала. Нәҡ ошо процесс теләгәнсә әүҙем бармай. Был күрһәткес буйынса, Волга\nбуйы федераль округында Һамар һәм Пермь өлкәләренән һуң\n"бронзаны" алып киләбеҙ, тип хәбәр итте Фәрит Әлмәтов. Интеллектуаль мөлкәтте файҙаланыу буйынса беҙҙән һуң Татарстан һәм Ырымбур өлкәһе килә.\nӨҫтә әйтелгән поблемаларҙы дөйөмләштереп һәм Рәсәй төбәктәре эшенең практикаһына таянып, Башҡортостан Хөкүмәте,\nСауҙа - сәнәғәт палатаһы һәм урындағы Профсоюздар федерацияһы 2005 - 07 йылдарға ҡул ҡуйылған Генераль килешеү ҙә республикала уйлап табыу һәм рационализаторлыҡ хәрәкәтен яҡлау буйынса йөкләмәләрҙе ҡараны. Был документҡа таянып, сауҙа - сәнәғәт ведомствоһы министрҙар кабинетына Башҡортостанда рационализаторлыҡ эшенең үҫеше буйынса саралар тураһында ҡарар проекты тәҡдим итте. "Башинформда" о срашыу башланыр талдынан ғына БР Хөкүмәте Премьер - министры Рафаэль Байдәүләтов ҡарарға һәм рационализаторлыҡ т әҡдимдәр тураһында положениеға ҡул ҡуйҙы. Белгестәр һәм журналистар уның копияларын ксерокстан һуң һыуынып та\nөлгөрмәгән килеш алды. Шәп бүләк, шулай бит\nБыл документ өҫтөндә эшләүселәр фекеренсә, ул яңы уйлап табыуҙар һәм рационализаторлыҡ тәҡдимдәр алдында тыуған проблемаларҙы хәл итеүҙә яҡшы ярҙам күрһәтергә тейеш. Әлеге ваҡытта 40 яҡташыбыҙ Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған уйлап т абыусыһы һәм атҡаҙанған рационализаторы исемен йөрөтә,\n370 - тән ашыуы был исемде Башҡортостандың үҙендә яуланы. Үҙҙәренең һөнәри байрамдарын билдәләүселәргә "БАШвестЪ" гәзите илһам һәм яңы асыштар теләй!


Рәсәй волейбол суперлигаһының "Нефтехимик" (Салауат) клубы\nауырлыҡтар кисерә. Сезон аҙағында "Салауатнефтеоргсинтез" асыҡ акционерҙар йәмғиәте (клубтың төп бағымсыһы) командаға бүленгән йыллыҡ бюджеттың алтынан бер өлөшөн ҡыҫҡартырға ҡарар итте. Был хәтһеҙ генә сумма "Нефтехимиктың" сезонды тамамлай һәм уйынсылар менән иҫәп - хисапты өҙә алмауына килтереүе мөмкин. Март айында команданың бөтөнләй ярыштарҙан да алыныуы ихтимал.\nЖурналистарға был хәбәрҙе "Нефтехимик" волейбол клубы рәйесе һәм төп тренеры Валерий Багметов еткерҙе. Хәл бик етд и, тип белдерҙе ул. Сөнки суперлига клубы ҡеүәтле бағымсы ярҙамынан тыш йәшәй алмай.\nБыл "Нефтехимиктың" финансҡа бәйле тәүге проблемаһы түгел . Үткән чемпионат аҙағында команда илдең иң көслө дивизионын а квалификацияланғас та клубтың яҙмышы ҡыл өҫтөндә ҡалды. Һуңынан нисектер аҡса табырға мөмкинселек барлыҡҡа килде һәм Салауат ҡалаһы коллективы спорттың уйын төрҙәре буйынса илдең иң көслө лигаларында Башҡортостан Республикаһының дүртенсе вәкиленә әйләнде. Команда "Салауат Юлаев" хоккей клубы, "Нефтяник Башҡортостана" - волейбол һәм "Алиса" - гандбол клубы менән бер рәткә баҫты.\n"Нефтехимиктың" иң көслө суперлигала тәүге сығыштары\nартыҡ сағыуҙан булманы һәм ул әлеге ваҡытта Рәсәйҙең элитал ы дивизионында урынын һаҡлап ҡалырға тырыша. Бының өсөн\nҡалған дүрт уйында мөмкин тиклем күберәк мәрәй тупларға кәрәк.\nӘлегә команда дүрт еңеү менән ун ике коллектив араһында унынсы урын биләй. Хәйер, улар плей - оффта урын алырға ла дәғүә итә алыр ине, әммә сентябрь айында килергә тейеш булға н Куба егеттәренең декабрҙә генә килә алыуы быға ҡамасауланы . Легионерҙар килгәс, Багметовтың коллективы бик көслө коман да һаналған "Искраны" ла (Одинцово) еңеүгә өлгәште.\nАғымдағы йылда Салауат командаһы волейболсылары йыш ҡына төрлө уңышһыҙлыҡтарға осраны. Күп тапҡыр еңеү\nмөмкинселеген ҡулдан ысҡындырған саҡтар булды. Әммә бөгөнгө, финанс уңышһыҙлығы һуңғыһы булыуы ла ихтимал, ул саҡта Башҡортостан суперлига клубынан яҙыуы көн кеүек асыҡ.


25 Ғинуар 2019, 11:15\nБаймаҡ районының Иҫәнбәт ауылында башланғыс мәктәп, балалар баҡсаһы һәм фельдшер-акушерлыҡ пункты бер ҡыйыҡ аҫтында урынлашҡан. «Аҡбуҙат» балалар баҡсаһына 9 бала йөрөһә, мәктәптә 7 уҡыусы белем ала. Тәжрибәле уҡытыусы Рәзимә Юныс ҡыҙы Сәйетова 2-се, 3-сө һәм 4-се кластарҙы берләштереп уҡыта. Тәрбиәсе Фәйрүзә Дауыт ҡыҙы Илбулова һәм тәрбиәсе ярҙамсыһы Нәсимә Азамат ҡыҙы Илбулова кескәйҙәргә матур тәрбиә бирә. Бер юлы ашнаҡсы һәм йыйыштырыусы булып эшләүсе Светлана Бүләкәнова балаларҙы көн дә тәмле аштар менән һыйлай, бүлмәләрҙә тәртип булдыра. Ҡарауылсылар Хәләф Илбулов һәмТимерғәле Бүләкәнов үҙ эштәренә ҙур яуаплылыҡ менән ҡарай.\nИҫәнбәт мәктәбе ауылда, зонала һәм районда уҙғарылған сараларҙа, олимпиадаларҙа, ярыштарҙа даими ҡатнашып тора. Уҙған йылда 4-се класс уҡыусыһы Илбулова Миңзилә район кимәлендәге ғилми-ғәмәли конференцияла фәнни эшен уңышлы яҡлап призлы урынға лайыҡ булған. Ошо уҡ кластан Мөхәмәтйәров Инйәр һәм Хөсәйенова Гөлшания, 2-се кластан Илбулова Азалия һәм Илбулова Йәнгүзәл, 3-сө кластан Исрафилова Миләүшә район кимәлендә үткәрелгән балалар һүрәттәре конкурсында ҡатнашып, еңеү яулаған. Быйыл Башҡортостан автономияһының 100 йыллығына арналған шиғыр һөйләүселәрҙең район конкурсында Илбулова Миңзилә 1-се урын алып, мәктәптең данын күтәргән. Һәләтле, тәртипле, гел «5»-кә генә уҡыған ҡыҙҙы мәктәп администрацияһы райондың Шыршы байрамына йүнәлтмә менән бүләкләгән. Ата-әсәләрҙең тәрбиә эшендә ҙур әүҙемлек күрһәтеүе, төрлө яҡлап мәктәпкә ярҙам итеүҙәре маҡтауға лайыҡ. Улар төрлө байрамдарҙа бағыусы була, ремонт эштәрендә ярҙамлаша, ярыштарға, экскурсияға машина бүлә. Кластан тыш үткәрелгән сараларҙа ата-әсәләр ихлас ҡатнаша. Ауыл халҡы элек-электән мәктәпте белем усағы ғына түгел, ә ауылдың йөҙө, тотҡаһы, мәҙәни үҙәге тип белә.\n—Уҡыусыларҙан да, ата-әсәләрҙән дә уңдыҡ. Ауылда йәшәүсе бар ғаиләләр ҙә сәләмәт тормош алып бара. Балалар бөтәһе лә тәртипле, яҡшы уҡый, буш ваҡыттарында саңғыла, конькиҙа шыуа. Уҡыусыларыбыҙ араһында юғары уҡыу йорттарын тамамлап, төрлө өлкәлә тырышып эшләп йөрөүселәр байтаҡ. Һуңғы йылдарҙа өс уҡыусыбыҙ: Мансур Йосопов, Иршат Fибәҙуллин һәм Ләйсән Fибәҙуллина урта мәктәпте алтын, көмөш миҙалдарға тамамланы. Улар—мәктәбебеҙҙең ғорурлығы,—тип һөйөнә Рәзимә Юныс ҡыҙы.\nЭйе, ысынлап та иҫәнбәттәрҙең ғорурланырлыҡ шәхестәре күп. Был бәләкәй генә ауылдан ике Социалистик Хеҙмәт Геройы—таусы Әшрәф Фәтхуллин, тракторсы Мәсәғүт Заманов сыҡҡан. Киләсәк быуынды Ленин ордены кавалеры, данлыҡлы чабан Ҡорбанғәле Илбулов, 20 йылдан ашыу уҡытыусы булып эшләгән Бөйөк Ватан һуғышы геройы, Александр Невский ордены кавалеры Рәшит Фазыловтар өлгөһөндә тәрбиәләйҙәр.\nТәбиғәттең хозур бер мөйөшөндә урынлашҡан Иҫәнбәт ауылында рухлы, иманлы, эшһөйәр, намыҫлы кешеләр йәшәй. Улар үҙҙәрен уратып алған тау-ҡаяларға, урман-болондарға, йылға-күлдәргә һаҡсыл ҡарай. Ауылды төҙөкләндереү, эргә-тирәне тәртипкә килтереү буйынса ойошторолған өмәләрҙә лә бергәләп ҡатнашалар, килеп тыуған мәсьәләләрҙе бергәләп хәл итәләр. Берҙәм ғаилә булып йәшәүҙәре менән иҫәнбәттәр башҡаларға үрнәк булып тора.\nҺүрәттә: уҡытыусы Рәзимә Юныс ҡыҙы 4-се класс уҡыусылары менән.


Башҡортостан Ватанды һаҡлаусылар көнөн билдәләй\nБайрам уңайынан республика президенты Мортаза Рәхимов, Дәүләт Йыйылышы-Ҡоролтай рәйесе Константин Толкачев, хөкүмәт премьер- министры Раил Сарбаев Өфөләге Еңеү паркындағы мәңгелек утҡа сәскәләр һалды.\nРәсәй президенты Кремлдә Ватанды һаҡлаусылар көнө уңайынан Бөйөк Ватан һуғышы ветерандары, Афғанстан һуғышын үткән һәм Көньяҡ Осетияла тыныслыҡты һаҡлау операцияларында ҡатнашҡан хәрбиҙәргә юғары наградалар тапшырғайны.\nБүләкләнеүселәр араһында Башҡортостандан һуғыш ветераны Ғәсим Ғайсин да булды. Уны хәрби награда 65 йыл уҙғас эҙләп тапҡан. Ғәсим Ғайса улы «Хәрби ҡаҙаныштар өсөн» миҙалы менән бүләкләнде. Ул республиканан бер үҙе түгел. Ваҡытында үҙ наградаларын ала алмаған ветерандар байтаҡ булған. Әммә уларҙың береһе лә был шатлыҡлы көндәрҙе күрә алманы.


Яугирҙәр иҫтәлегенә Еңеү аллеяһы\nТоронтайыш халҡының, ошо ауылдан сыҡҡан кешеләрҙең берҙәмлеге һәм эшһөйәрлегенә, әүҙемлегенә тыуған яғын сикһеҙ һөйөүенә һоҡланмау мөмкин түгел.\nЙә улар ҡыҫҡа ғына ваҡыт эсендә, , миллион һумдан (!) ашыу аҡса йыйып (әйтеүе генә еңел), ауыл зыяратын уратып ала һәм бөтә республикала билдәлелек ала. Йә һәр йылды май байрамдарында шул уҡ зыяратты тәртипкә килтереү өсөн өмәләргә йөҙләгән кеше йыйыла, хатта алыҫ яҡтарҙан бының өсөн махсус ҡайталар, йә йәй көндәрендә мәҙәниәт йортонда матур концерттар ойошторалар, унда хатта бөтә тирә-яҡтан тамашасылар килә. Ә быйыл тағы да нығыраҡ ғәжәпләндерҙеләр.\n- Ауылдың Гөлсәр тауы итәгендә Бөйөк Ватан һуғышының 74 йыллығына арнаап, “Йәшел Башҡортостан” акцияһы сиктәрендә Еңеү аллеяһы булдырып, ағастар ултырттыҡ, - ти изге эштәрҙе башлап йөрөүселәрҙең береһе, мәғариф ветераны Лилиә Буранбаева. – Гөлсәр тауы – торонтайыштарҙың яратҡан ял итеү урыны. Ул ауылға ингәндә үк үҙенең ап-аҡ зифа ҡайындары менән юлсыларҙы әллә ҡайҙан сәләмләп тора. Ләкин ҡайындар һуңғы йылдарҙа һирәгәйҙе, шуға ла бик күптәр был урманлыҡты ҡуйыртып, матурлау теләге менән яна ине. Уларҙың береһе – ауылдың иң әүҙем егете Илдус Әхмәҙуллиндың тәҡдиме менән ағас ултыртыуҙы ойошторорға булдыҡ.\nБыл эште яҡташыбыҙ Рәмил Латипов үҙ өҫтөнә алды. Билдәләнгән көндө дәррәү эш башланыҡ. Халыҡ шул тиклем күп йыйылды, ситтән ҡарап торһаң, бер ҙур ҡырмыҫҡа ояһы, тиерһең. Мәктәп уҡыусылары, уҡытыусылар, ауылдаштарыбыҙ тырышлығы менән утлы яуға киткән 513 яугир иҫтәлегенә шунса уҡ йәш үҫентеләр ултырттыҡ.\nБыл өмә торонтайыштарҙың берҙәмлеген тағы ла бер ҡат иҫбатланы. Йылдар үтер, тау итәгендәге Еңеү аллеяһында ағастар шаулап үҫер һәм йәш быуынға бөгөнгө матур тормош өсөн ғүмерҙәрен ҡорбан иткән яугирҙәрҙе хәтерләтеп торор. Ошо сауаплы эштә ҡатнашҡандарҙың барыһына ла сикһеҙ рәхмәтлебеҙ, – тине Лилиә Вәлиәхмәт ҡыҙы.


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - КИЛДЕМ, КҮРҘЕМ, ЕҢДЕМ... - 2015 - Мәҡәләләр\nКИЛДЕМ, КҮРҘЕМ, ЕҢДЕМ...\n"Йәшлек - кешенең яҙ миҙгеле, был осорҙа тормоштоң киләсәгенә орлоҡ сәселә", тигән бер аҡыллы әҙәм. Әммә йәш саҡта киләсәк тураһында артыҡ ныҡ ҡайғырмайһың, көҙөң еткәс урып алаһы уңыштар тураһында ла уйланмайһың. Оло быуын кешеләре йәштәрҙе һәр ваҡыт шул бошмаҫлыҡта ғәйепләй ҙә инде. Ә шулай ҙа замана йәштәре киләсәген күҙалламай йәшәйме икән? Был һорауға яуап табыу өсөн Санкт-Петербург ҡалаһында белем алыусы, былтырғы "Салауат йыйыны" республика фольклор байрамының "Батыр тоҡомо" этноконкурсында Гран-при яулаусы Айназ НИЗАМЕТДИНОВ менән әңгәмә ҡорҙоҡ.\nУҡыу - энә менән ҡойо ҡаҙыу, тиҙәр. Санкт-Петербург ҡалаһы юғары уҡыу йортонда белем алыу ауырға төшәме?\n- Санкт-Петербург Механик һәм оптик информацион технологиялар милли тикшеренеү университетында фотоника һәм оптик информатика факультетында уҡыйым, һөнәрем буйынса махсус тәғәйенләнешле оптик приборҙар инженер-конструкторы буласаҡмын. Был һөнәрҙе үҙләштереүселәр һирәк, шуға күрә, уҡып бөткәс, теләгән ерҙә эш таба алырыма ышанам. Апайым да ошо уҡ университетта уҡыны. Уның һөйләгәндәрен тыңлап йөрөй торғас, үҙемдең дә шунда уҡығым килде. Интернет аша үҙемә оҡшаған факультетты һайлап, Р. Ғарипов исемендәге 1-се Башҡорт республика гимназия-интернатында уҡығанда уҡ маҡсатлы рәүештә әҙерләнә башланым. Ул ваҡытта фотоника һәм оптик информатика факультетына уҡырға инеү өсөн рус теле, математика, информатика фәндәре буйынса иң кәмендә 215 балл йыйырға кәрәк ине. Быйыл талаптар бер аҙ йомшарған, тинеләр, шулай ҙа дөйөм балл 200-ҙән дә кәм булмаҫҡа тейеш.\nХәҙер мәктәп уҡыусыларын Берҙәм дәүләт имтихандары менән ҡурҡытып ҡына торалар, әммә уны тапшыра алаһыңмы, юҡмы, быныһы үҙеңдән генә тора. Әгәр ҙә тырышһаң, гел генә белемеңде камиллаштырһаң, аҙ ғына буш ваҡытыңды ла ниндәйҙер файҙалы эш менән уҙғарһаң - видеокамера, күҙәтеүселәр алдында ҡаушап ҡалмайһың. Сөнки ҡулыңа ручка ғына тотоп инһәң дә, башыңда теләһә ниндәй ауыр һорауға яуаптар була. "Тарышҡан тапҡан, ташҡа ҡаҙаҡ ҡаҡҡан" ти халыҡ мәҡәле. Тырышлыҡ, маҡсатыңа өлгәшә белеү сифаты һуңынан юғары уҡыу йортона уҡырға ингәс тә бик кәрәк.\nУҡытыу тәртибе үҙенсәлекле был уҡыу йортонда. Университет дистанцион уҡытыу системаһы буйынса эшләй. Студент өсөн кәрәк мәғлүмәттәр: лекцияларҙы, китаптарҙы, хатта баһаларыңды, ҡайһы көндәрҙә ниндәй дәрестәргә барыуың йәки бармауың, факультеттың башҡа студенттары менән сағыштырмаса рейтингың ниндәй булыуын дистанцион уҡытыу үҙәге аша ҡарарға мөмкин. Был һәр кемгә ваҡытын үҙе теләгәнсә бүлеп, көн тәртибен төҙөр өсөн бик уңайлы. Мәҫәлән, иртәнсәк иртә менән бер дәрескә бара алмайһың икән, һин был предметты уңайлы ваҡытта үҙаллы үҙләштереп ҡуяһың. Шәхсән минең өсөн төрлө рейтингтар, билдәләр артыҡ ҙур әһәмиәткә эйә түгел, белемем мөһимерәк. Шуға күрә, мин үҙемә оҡшаған фәндәр буйынса өҫтәмә рәүештә шөғөлләнәм, бүтән предметтарҙы тик ваҡытында уҡып, уҡытыусылар талап иткән эштәрҙе үтәп кенә барам.\n"Сит илдә солтан булғансы, үҙ илеңдә олтан бул", тигән боронғолар. Һинең ошо фекергә ҡарашың ниндәй?\n- Санкт-Петербург ҡалаһына уҡырға киткәс кенә Башҡортостанымды нисек яратыуымды аңланым. Мәктәптә уҡыған сағымда күберәк сит ил йырсыларын, музыкаһын тыңлай инем. Хәҙер башҡорт йырҙарына өҫтөнлөк бирәм. Күптәр республикала ғына булған башҡорт мөхитен һағына. Бер танышым, мәҫәлән, башҡорт китаптарын алып килеп уҡый. Тыуған ерҙең ҡәҙере ситтә нығыраҡ беленә икән шул. Шуға ла эшләргә мотлаҡ Башҡортостанға ҡайтырға ниәтләйем.\nКемдер, бәлки, ситкә сығып уҡыуҙың да кире яҡтарын һанап бирә алыр, үҙ ереңдә олтан булыу яҡшыраҡ, тип тә әйтер. Әммә белем алыу өсөн ситкә китеүҙе мин аҡлайым. Был илеңде яратмау, тигән һүҙ түгел бит. Әгәр ҙә атай-әсәйең бала сағыңдан уҡ илһөйәр итеп тәрбиәләгән икән, һин бер ваҡытта ла милләтең өсөн юҡҡа сыҡмаясаҡһың. Илһөйәрлектең тәүге сағылышы - ул хәҙерге глобалләштереү шарттарында ата-бабалар телендә һөйләшеп йөрөү. Йәштәштәрем араһында халыҡ мәнфәғәттәре өсөн тырышып эшләгән, башҡорт телендә яҡшы һөйләшкән, бөтөн ғөрөф-ғәҙәттәребеҙҙе үтәгән, рухлы кешеләр күп. Улар башҡорт булыуынан оялмай, туған телендә һөйләшеүҙән тартынмай, тимәк, башҡа милләттәр йоғонтоһон бирелмәйәсәк, тамырҙарын онотмаясаҡ.\nСанкт-Петербургта төрлө милләт вәкилдәре бергә уҡыйбыҙ, йәшәйбеҙ. Баҡтиһәң, беҙ, башҡорттар, батыр, тура һүҙле, асыҡ күңелле, тик бер урында ғына баҫылып ултырып эшләй белмәйбеҙ икән - ошо сифаттарыбыҙҙы астым үҙем өсөн. Ә бына ҡытай һәм корея халҡы шул тиклем егәрле, тырыш. Физика, математика, информатика кеүек предметтарҙы яҡшы үҙләштерәләр. Беҙгә уларҙан күп нәмәгә өйрәнергә булыр ине. Шәхес булараҡ үҫешәм тиһәң, үҙ өҫтөңдә даими эшләргә кәрәк. Боронғо Рим сәйәсмәне, дәүләт эшмәкәре Юлий Цезарҙың "Килдем, күрҙем, еңдем", тигән һүҙҙәрен тормош девизым тип һанайым. Шуға күрә башлаған эште еренә еткереп ҡуйырға, уңыштарға ынтылырға күнеккәнмен. Әлеге көндә минең өсөн белем алыу мөһим, сәнғәткә һәм спортҡа хобби итеп кенә ҡарайым, әммә йырларға ла, бейергә лә, йәмәғәт эштәрендә ҡатнашырға ла өлгөрәм. Ата-әсәйемдең йөҙөнә ҡыҙыллыҡ килтермәҫкә, ситтә йөрөгәндә башҡорт исеменә тап төшөрмәҫкә тырышам.\nЙәштәрҙең ҙур ҡалаларға, сит илдәргә уҡырға китеү ынтылышын нисек аңлатыр инең?\n- Кемгә нисек, минең өсөн Санкт-Петербург ҡалаһына уҡырға китеүем үҫеш баҫҡысының киләһе этабына күтәрелеү булды. Йәш саҡта донъя күреп, төрлө кешеләр менән аралашып йәшәргә кәрәк. Санкт-Петербург шундай матур ҡала, унда музейҙар, мәҙәни үҙәктәр күп. "Эрмитаж" дәүләт музейын бер аҙна эсендә лә урап сығып булмай. Беҙ унда инеп, иртәнән кискә тиклем ҡарап йөрөп, ваҡыт үткәнен дә һиҙмәй килеп сыҡһаҡ, баҡтиһәң, бер залында ғына булғанбыҙ! "Эрмитаж"дан тыш, Санкт-Петербургта донъя кимәлендә билдәле шәхестәрҙең эштәре ҡуйылған, тарихи ҡомартҡылар һаҡланған иҫ киткес музейҙар әллә күпме. Белем даирәһен киңәйтеү, фәһем һәм аҡыл, тормош тәжрибәһе туплау өсөн дә кешегә сит яҡтарҙы күреп ҡайтыу кәрәк. Юҡҡа ғына элек сәсәндәр, уҡымышлы шәхестәребеҙ йылдар дауамында сит илдәргә сығып, билдәле аҡыл эйәләренә барып уҡып, донъя гиҙеп йөрөмәгәндер. Шуға күрә, йәштәрҙең сит илдәргә, ҙур ҡалаларға ынтылыуына мин ыңғай ҡарашта. Тик был ынтылыштың маҡсаты - киләсәктә Башҡортостанға кире ҡайтып, өйрәнгән белемеңде үҙ милләтең файҙаһына ҡулланыу булырға тейеш. Бер ниндәй ҡайғыһыҙ, уйһыҙ, үҙ мәнфәғәтеңде ҡайғыртып ҡына йәшәүҙең мәғәнәһе юҡ ул.\nЗамана уҡыусыһына тик йор һүҙҙәре аша ғына таныш булған немец ғалимы, публицист Георг Лихтенберг былай тигән: "Киләсәккә нигеҙ хәҙер үк һалынырға тейеш. Был план тип атала. Унһыҙ донъялағы бер нәмә лә яҡшы була алмай". Ә бөгөн беҙҙең йәштәр араһында белемен камиллаштырыу өсөн тырышып уҡыған, үҙенең һәләттәрен һәр яҡлап үҫтергән, халҡының һәм иленең яҙмышын ҡайғыртҡан, маҡсаттарына өлгәшеү өсөн пландар ҡороп йәшәүсе кешеләр бар икән, уларҙы беҙ бошмаҫ булыуҙа йә ахмаҡлыҡта ғәйепләй алабыҙмы икән?..\nЯҙылған: 25.05.15 | Ҡаралған: 940


Ысын дуҫ бәләгә килгәндә һынала\nҠырым Республикаһының Белогорск районы халҡы тәбиғәт ғәрәсәтендә зыян күргән Башҡортостан райондарына матди ярҙам күрһәтәсәк.\nУлар бер көнлөк эш хаҡтарын ҡазаға тарыусылар иҫәбенә күсерәсәк. Был турала урындағы хеҙмәт коллективтары йыйылышында хәл ителгән.\nБыйыл Башҡортостан Белогорск районын шефлыҡҡа алғайны. Ярҙам йөҙөнән республика ярымутрауҙа йәшәүселәргә бер нисә берәмек техника, аҙыҡ-түлек, медицина препараттары, шулай уҡ мәктәп өсөн кәрәкле ҡорамалдар оҙатты. Бынан тыш, Башҡортостан Белогорск районы мәктәптәрен төҙөкләндереү, урып-йыйыу эштәрендә һәм төбәкте ҡышҡы миҙгелгә әҙерләүгә лә булышты.


Бөгөн Рәсәй Ҡотҡарыусылары һөнәри байрамын билдәләй | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\nҠотҡарыусы — белем һәм тәжрибә, ҡыйыулыҡ һәм батырлыҡ талап иткән, ер йөҙөндәге иң ауыр, хәүефле һәм изге һөнәрҙәрҙең береһе. Ҡотҡарыусыларға көн һайын тиерлек үҙ ғүмерен ҡурҡыныс аҫтына ҡуйырға һәм билдәһеҙ кешеләрҙең ғүмерен ҡотҡарырға тура килә. Улар тәүлек әйләнәһенә уяулыҡты юғалтмай. Ҡотҡарыусыларға заман технологиялары ла ярҙамға килә. Квадрокоптер ҡотҡарыусыларҙың алыштырғыһыҙ ярҙамсыһына әйләнә бара. Уның ярҙамында урмандағы ҙур янғындарҙы асыҡларға, юғалған кешеләрҙе лә, малдарҙы ла эҙләргә мөмкин.


Республика халҡы саңғыға баҫасаҡ\nӨфө, Октябрьский ҡалаларында йәшәүселәр һәм уларҙың ҡунаҡтары "Рәсәй саңғы юлы - 2006" тип исемләнгән бөтә Рәсәй\nбайрамына ҙур теләк менән ҡушылды. Ошо көндәрҙә Өфө ҡала округы хакимиәтендә үткән матбуғат конференцияһында байрам ө сөн яуаплы кешеләр - БР физик культура, спорт һәм туризм буйынса министры Владимир Самородов, Өфө ҡала округы хакимиәте башлығы урынбаҫары Алексей Ощепков һәм хакимиәттең физик культура һәм спорт буйынса комитет рәйесе,\nярыштар директоры Александр Никерин отчет бирҙе.\nБындай сараларҙа ҡатнашыусыларҙың дөйөм һаны мөһим роль у йнай. Октябрьскийға килгәндә, беҙгә теүәл генә һан әйтә алманылар ( сама менән 11 мең тирәһе). Өфөлә иһә, бындай акция тәүге тапҡыр үткәрелеүенә ҡарамаҫтан, һәр саңғы һәм һә р саңғы таяғы иҫәпләнгән: барлығы 13 732 ҡатнашыусы теркәлгә н. Шаһиттар ике ҡалала ла ойоштороу кимәлен юғары булыуын билдәләй.\nӨфөлә ярыштар бер нисә этапҡа бүленде. Ойоштороусылар әйтеүенсә, ярышта ҡатнашыусылар өсөн иң яҡшы шарттар ҡаланың Дим, Октябрь һәм Киров райондарында булдырылған. Димдә, әйткәндәй, саңғы спорты стадионы төҙөү өсөн шарттар яҡшы тигән һығымта яһалды. Был объектты төҙөү мөмкинселеге\nартабан да тикшереләсәк.\nСаңғыла шыуыу байрамында ҡатнашыусыларҙың барыһына ла символик сувенирҙар тапшырылды. Еңеүселәр һәм призерҙар бағымсыларҙан ҡиммәтле бүләктәргә лайыҡ булды. Өфөнөң саңғыла йөрөргә яратыусылары араһында иң өлкәндәре - 84 йәшлек Владимир Матвеев һәм 80 йәшлек Асия Сөләймәнова -\nбилдәләнде. Октябрьскийҙағы ветерандар бер аҙ йәшерәк - Петр Евсеевҡа 79, Нина Сергеевнаға 65 йәш.\nПризерҙар Гран - при ярыштарында ҡатнашыу өсөн Мәскәү\nөлкәһенең Яхрома ҡалаһына барырға йыйына.\nКиң мәғлүмәт саралары вәкилдәре менән һөйләшеү барышында В ладимир Самородов ҡыҙыҡлы идея менән сығыш яһаны:\n- Киләһе йылда беҙҙең республикала Башҡортостандың үҙ ирк е менән Рәсәй составына ҡушылыуының 450 йыллығы байрам ителәсәк. Ниңә беҙгә ошо байрам сиктәрендә Башҡортостандың һ әр районында күмәк саңғы ярыштары ойоштормаҫҡа\nБыйылғы миҙгелдә Башҡортостанда бер нисә ҙур күләмле ярыш планлаштырыла. Яҡын арала Башҡортостан Республикаһы Пр езиденты һәм Хөкүмәт Премьер - министры призына саңғы\nспорты фестивале үтәсәк.


Автотранспортта газ яғыулығын ҡулланыу ике йылда биш тапҡырға артты – Рөстәм Хәмитов // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nАвтотранспортта газ яғыулығын ҡулланыу ике йылда биш тапҡырға артты – Рөстәм Хәмитов\n7:00, 11 декабря 2017 Иҡтисад\nАвтотранспортта газ яғыулығын ҡулланыу ике йылда биш тапҡырға артты – Рөстәм Хәмитов Фото: Олег Яровиков\nБашҡортостанда коммуналь һәм йәмәғәт автотранспортында ҡулланылған ҡыҫылған тәбиғи газ күләме ике йылда биш тапҡырға артты. Был турала Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов «Рәсәй транспорты» халыҡ-ара форумы сиктәрендә пленар һүҙ көрәштереү майҙансығында белдерҙе.\n— Коммуналь һәм йәмәғәт автотранспортында, дәүләт һәм муниципаль компанияларҙа ҡыҫылған тәбиғи газ менән ҡулланыу 2015 йылда 2 миллион кубометрҙан быйыл 10 миллион кубометрға саҡлы артты. Йәғни ике йылда – биш тапҡырға артым, – тине төбәк етәксеһе. – Бындай тиҙлектә барһаҡ, йәмәғәт транспортын газ-мотор яғыулығына күсереү буйынса бурысты, һис шикһеҙ, үтәрбеҙ.\nБашҡортостан Башлығы һуңғы өс йылда республикала 300 самаһы газ балоны техникаһының һатып алыныуын хәбәр итте.\n— Яҡынса бөтә был техника – пассажирҙар автобустары. Башҡортостан Республикаһы ҡаҙнаһынан субсидиялар 800 миллион һум самаһы тәшкил итте, – тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Рөстәм Хәмитов. – Бынан тыш, беҙҙең «Башавтотранс» компанияһы Нефтекамалағы «НЕФАЗ» предприятиеһында етештерелгән газ яғыулығында тағы 100 автобус һатып алды. Бер һүҙ менән әйткәндә, беҙҙең «КАМАЗ», «НЕФАЗ», был техниканы ҡулланыусылар менән ошо йәһәттән яҡшы кооперация килеп сыға.\nТеги: Башҡортостан Башлығы, тәбиғи газ, газ-мотор яғыулығы


Социаль килешеү - аҙ тәьмин ителгән ғаиләгә башланғыс капиталды алып, матди хәлен яҡшыртыуға булышлыҡ итә. Адреслы социаль ярҙамды шәхси эшҡыуарлыҡ менән шөғөлләнергә теләүселәр алырға хоҡуҡлы. Ошо көндәрҙә Нефтекама ҡалаһында республика буйынса беренсе социаль килешеү төҙөлгән.\nГөлнара Оскарова элек ашнаҡсы булып эшләгән, ләкин был һөнәрҙе үҙһенмәгән. Адреслы социаль ярҙам тураһында ишеткәс, эш асырға була. Хәҙер ханым яратҡан шөғөлө менән табыш ала. Гөлнара Оскарова: «Мин маникюр һәм тырнаҡ үҫтереү курстарын тамамланым. Был шөғөл хәҙерге заманда киң таралған. Матурлыҡ салоны асырға берәй урынды ҡуртымға алырға уйлағайным. Ҡала хакимиәте сайтына ингәс, социаль килешеү тураһында иғлан күреп ҡалдым». Адреслы социаль ярҙамға күп балалы һәм тулы булмаған ғаиләләр, мөмкинлектәре сикләнгән бала тәрбиәләүсе граждандар йә иһә тәрбиәгә бала алыусы мөмкинлеге сикләнгән ата-әсәләр дәғүә итә. Социаль килешеү уларға үҙ эшен асып, матди хәлдәрен яҡшыртырға ярҙам итә. Флорида Имаева, Республика халыҡҡа социаль ярҙам күрһәтеү үҙәгенең Нефтекама филиалы етәксеһе: «Социаль килешеү шәхси эшҡыуарлыҡ һәм өҫтәмә хужалыҡ менән шөғөлләнергә теләүсе граждандар өсөн. Шәхси эшҡыуарлыҡҡа 100 меңгә тиклем, ә өҫтәмә хужалыҡҡа 50 меңгә тиклем аҡса бүленә». Республиканың халыҡҡа социаль ярҙам күрһәтеү үҙәге белгестәре Гөлнара Оскароваға бизнес план төҙөргә ярҙам иткән. Ҡатын бер нисә офис бинаһы ла тапҡан. Хәҙер ни бары урын һайлап эшен башлап ебәрергә генә ҡалған.


Минең дә ағайым бар ине...\nМинең дә ағайым бар ине...13.12.2016\nКешенең мәҙәнилеге бер нисек тә уның уҡымышлылығына бәйләнмәгән – быға иманым камил. Юғары уҡыу йорттарын тамамлап, ҙур вазифа биләгәндәр араһында әллә күпме әҙәпһеҙ, хаяһыҙ, мәҙәниәтһеҙ әҙәмдәрҙе осратҡаным булды. Ярай, уныһы икенсе мәсьәлә. Ә бөгөн һеҙгә әсәйемдең бер туған ҡустыһы Мәрхәм ағайым хаҡында һөйләгем килә. Бер туған, тинем дә... Бәлки, серҙе асырға ваҡыттыр?\nАсылда әсәйем Мәрфуға менән Мәрхәм ағайым — ике туғандар, йәғни уларҙың әсәйҙәре бер туған. Мәрхәм ағайымдың әсәһе Хәлимә инәйем йәшләй генә тол ҡалғас, өләсәйем менән олатайым уның ай ярымлыҡ ҡына сабыйын үҙҙәре үҫтерергә ҡарар итә. Әсәйемә ул саҡта өс йәш була, ун ике баланан бер үҙе иҫән ҡалған. Моғайын, шуғалыр ҙа олатайым тәүге көндән сабыйҙы үҙенеке итеп ҡабул итә. Улай ғына ла түгел, өлкән өләсәйем (олатайымдың әсәһе) ҡоҙасаһының улына бауыр баҫа, уны һөйөү һәм хәстәрлек менән солғай. Ә Хәлимә инәйҙе Магнитогорскиға алып барып эшкә урынлаштыралар, күп тә үтмәй, инәйем унда үҙе өсөн өҙөлә яҙып торған Ҡасим апаға тормошҡа сыға.\nҒаиләлә олатай-өләсәйем өсөн балалар араһында бер ниндәй айырма ла булмай, быныһына инде үҙем дә шаһит. Ауылда ла, туғандар араһында ла Мәрхәм ағайҙың асылда ата-әсәһе икенсе булыуын берәү ҙә хәтерләмәне, минең өсөн иһә ағайым иң яҡын туғаным ине. Ул миңә исемем менән дә өндәшмәне, “ҡанатым” тип кенә йөрөттө. “Үгеҙ егеп, Магнит баҙарына китә лә төн еткәнсе үк ҡайтып етә ине ағайың, – тип хәтерләй торғайны өләсәйем. – Үгеҙ манма тиргә батҡан була. Ниңә улай ҡабаландың, тиһәң, Гөлгизәр йоҡлап ҡуймаҫ элек ҡайтып етәйем тинем, ти торғайны. Үҙе мотлаҡ һиңә күстәнәс, уйынсыҡтар алған була”.\nБашҡаларҙы ҡыуандырырға ынтылыу, иҫ китмәле әҙәплелек, илтифатлылыҡ, күңел киңлеге, сабырлыҡ — ағайыма хас һыҙаттарҙың иң мөһимдәре. Бик намыҫсан, эшһөйәр, ярҙамсыл ине үҙе. Ғүмер буйы ул механизатор булды, юлдар һалды. Ял тигәнде лә белмәне, бульдозеры уның өсөн йәнле бер нәмә ине, минеңсә. Тракторын башҡа ҡулдарға тапшырырға теләмәйенсә, хатта отпуск та алмауын башҡаса нисек аңлатаһың?\n— Мәрхәм ағай баҫыуҙа эшләһә, күптән Социалистик Хеҙмәт Геройы булыр ине, — тигәйне миңә бер ваҡыт ул саҡта бригадир булып эшләгән Тимербулат ағай Сәйетғәлин.\nБер ваҡыт Юлдаштан район үҙәге Асҡарға юл һала башлайҙар. Ағайыма юғарылағылар юлдың траекторияһын күрһәтә. Ул ауыл осондағы билдәһеҙ ҡәберлек аша үтергә тейеш була (шулай турараҡ).\n— Унан ярамай, унда зыярат, — тип ҡаршы төшә ағайым.\n— Әйткәнде эшлә, — тиҙәр ағайыма.\nАғайым юлды ҡәберлекте урап үтеп төҙөй башлай. Уны тыңлата алмаған түрәләр ҡул ғына һелтәй. Ауылдағы өлкәнерәк йәштәге кешеләр бөгөн булһын ағайымдың әлеге игелеклелеген иҫкә ала. Ә ауылдың ике осонда ике быуа быуып, унда балыҡтар ебәреүе һуң! Ағайым үҙе балыҡсы түгел ине, хәйер, уның берәй буш ваҡыты булдымы икән үҙенең быуаларына бер ҡарап һис юғы һоҡланырлыҡ!\nЭшендәге юғары күрһәткестәре өсөн ағайым бер ваҡыт Мәскәүҙә Бөтә Союз халыҡ хужалығы ҡаҙаныштары күргәҙмәһендә ҡатнашты, йәнә бер мәртәбә шифаханаға бушлай путевка менән бүләкләнде. Ә абруйлы исемдәрҙе, орден-миҙалдарҙы бүтәндәр алды...\n1968 йылда олатайым баҡыйлыҡҡа күскәс, ағайым аҙна буйы уның ҡәберенән ҡайтып инә алмай ҡайғырҙы, уның тыйыла алмай илағанын мин шунда беренсе һәм һуңғы мәртәбә күрҙем.\nӘ 1985 йылда ағайым үҙе бик ҡаты сирләп китте. Ауыр тракторҙа көнө-төнө һелкенеп йөрөү, ваҡытында туҡланмау, ял итмәү сирҙең аҙып китеүенә сәбәпсе булғандыр. Ҡурҡыныс диагноз ҡуйылғас та, ағайымды Өфөгә тикшереүгә ебәрҙеләр. Ғәҙәттәгесә, ул берәүҙе лә мәшәҡәтләргә теләмәне, юлға бер үҙе сыҡты.\n“Магнитогорск — Өфө” пассажирҙар поезында ни булғанын үлер алдынан ағайым әсәйем менән миңә һөйләне. Вагонға инеп ултырғас, ағайым эргәһенә милиционер килә, документын талап итә. Ағайым паспорт күрһәткәс тә “закон һағында торған” әҙәм тынысланмай, һөйрәп тигәндәй ҡорбанын кондуктор бүлмәһенә алып инә. Ағайымдың кеҫәһендәге бар булған аҡсаһын талап алалар, кемгә лә булһа өндәшһәң, поездан ырғытып ҡалдырабыҙ, тип ҡурҡыталар.\n— Бына һин бөтәһен дә беләһең, әйт әле, нисек шундай алама бәндә милиция формаһы кейеп йөрөй? — тип һораны Мәрхәм ағайым.\nБер ни тип әйтә алманым, сөнки ул саҡта минең өсөн милиция ғәҙеллек һаҡсыһы булып тойола ине.\nАғайым бер тинһеҙ Өфөгә барып төшкәс, Рафиҡ ағай Ғибәҙәтовтың фатирына бара. Луиза апай менән Рафиҡ ағай уны дауаханаға оҙатып, табиптарға күрһәтеп кенә ҡалмай, юллыҡ аҡса ла бирә. Инде нисәмә йылдар үткәс тә оло рәхмәтлемен уларға.\nӘсәйем менән өләсәйем һуңғы минутына тиклем ағайым эргәһендә булды, уны тәрбиәләүҙә еңгәмә булышты. Район дауаханаһында онколог булып Зиннәт Ғилманов эшләй ине (хәҙер мәрхүм инде), ул көн һайын тиерлек эштән һуң ун саҡрымда ятҡан Юлдаш ауылына килеп йөрөнө, ағайымдың хәлен аҙ ғына булһа ла еңеләйтеү өсөн барыһын да эшләне. Ишҡолдан Хәлимә инәйем дә улы менән бәхилләшергә килде...\nБригадир ағайым эшләгән тракторҙы ҡат-ҡат һорап килһә лә, Мәрхәм ағайым оҙаҡ ҡына үҙе урынында берәүҙе лә күрергә теләмәне, “Йүнәлгәс, тракторымда үҙем эшләйәсәкмен”, – тип һауығырына өмөтөн өҙмәне. Инде тамам хәлдән тайғас ҡына, бригадир Тимербулат ағайға: “Минең тракторға Ирбулаттан башҡа берәүҙе лә ултыртма, ул техника ҡәҙерен белә”, – тигән. Шулай итеп, оҙаҡ йылдар ағайым эшләгән тракторға бригаданың алдынғы механизаторы Ирбулат ағай Сәйетғәлин күсеп ултырҙы. Һуңынан һөйләнеләр: ул көн һайын эшкә барышлай ағайымдарҙың йорто эргәһендә бер нисә минутҡа туҡтап китер булған, инде яҡты донъя менән бәйләнеше көндән-көн өҙөлә барған ағайым өсөн был, моғайын, үҙенә күрә бер ҡыуаныс булғандыр.\nМәҡәләм барышында “мәҙәниәтле” тинем. Ағайым, ысынлап та, бик тәрбиәле, әҙәпле кеше булды. Ҙур уҡыуҙар эләкмәгән уға, әммә өйҙәренән гәзит-журнал, бигерәк тә “За рулем” журналы өҙөлмәне. Ағайымдың тауыш күтәреп һөйләшкәнен дә хәтерләмәйем. Бөгөн хатта телетапшырыуҙарҙа уҡымышлы ғына әҙәмдәрҙең әленән-әле оятһыҙ һүгенеүҙәрен күрәм дә ауыҙ асып әҙәпһеҙ һүҙ әйтмәгән ағайымды, башҡа ябай ауыл кешеләрен хәтерләйем...


Гәзиттең номеры: 61 » Гәзиттең номеры: 61 » Яйыҡ гәзите | Газета Яик\nЯйыҡ гәзите » Гәзиттең номеры: 61\nСит ил вожатыйҙары - «Йәйғор»ҙа01.08.2017\nАхун ауылы эргәһендәге «Йәйғор» муниципаль һауыҡтырыу лагерында йыл һайын 7 йәштән 15 йәшкәсә йөҙәрләгән бала ял итә. Лагерға нигеҙ 1987 йылда һалынған, учреждение матур тәбиғәт ҡосағында урынлашҡан, тирә яғын мөһабәт ҡарағайҙар уратып алған, эргәлә генә күл йәйрәп ята. Көрсөк заманында илебеҙҙә күп кенә лагерҙарҙың хәле мөшкөлләнде, сөнки уларҙы тәьмин итеү өсөн аҡса кәрәк. Шуныһы ҡыуаныслы, әлеге ваҡытта һауыҡтырыу учреждениеһы Учалы районы хакимиәте һәм Туризм үҙәге ярҙамында финанслана. Үҙҙәренең баланстарына алынғас, һәр яҡлап төҙөкләндерелә, балалар өсөн уңайлы шарттар булдырыла. Әлбиттә, был йәһәттән лагерь коллективының да хеҙмәте ҙур. Етәксеһе, ҡаланың 5-се мәктәбенең башланғыс кластар уҡытыусыһы Гүзәл Мәғәсүмова эшенә яуаплы ҡарай, учреждениены беренсе йыл ғына етәкләмәй ул.\nБыл донъяла ниҙәр бар?01.08.2017\nБеренсе Советтар Союзы миллионеры Артем Тарасов үпкәгә һыуыҡ тейеүҙән өйөн-дә яңғыҙы үлеп ятҡан. «Медицинала яңы технологиялар индереү өҫтөндә эшләгән, үҙе 200 йыл йәшәргә ниәтләнгән эшҡыуарҙы 69 һумлыҡ ҡәҙимге антибиотик ҡотҡарыр ине», - тип үкенес белдерҙе билдәле иҡтисадсы һәм сәйәсмән Михаил Делягин. ...төпсөнә башлаһаң, уйға һалырлыҡ факттар ҙа ҡалҡып сыға. Баҡһаң, А.Тарасов үҙен донъяла иң бай кеше тип иҫәпләгән була. 1991 йыл 3 миллиард совет һумдарына 1982 йылғы дәүләт займы облигацияларын алған икән. Ҡайһы-бер сит ил эксперттары раҫлауынса, ошо ҡиммәтле ҡағыҙҙар өсөн әлеге мәл ҡаҙнанан 205 миллиард доллар талап итергә хаҡлы була, ти.\nТәүге медиация үҙәге01.08.2017\nНимә ул медиация? Квалифика-циялы аралашсыны йәлеп итеп, бәхәсләшеүселәрҙең ике яҡты ла ҡәнәғәтләндергән килешеүенә килтереү алымы. Тәбиғи, был эш ирекле һәм конфиденциаль рәүештә генә башҡарыла. Алдынғы Көнбайыш илдәрендә иҡтисади һорауҙар буйынса ла, ғаилә, кеше хоҡуҡтары өлкәһендә лә киң таралған, ти. Хәҙер Рәсәйҙә лә ҡулланыла башланы.\n27 июль Учалы ҡалаһында Ле-нин урамы, 14-се йорт адресы бу-йынса Башҡортостанда беренсе Медиация үҙәге асылды. Был эш менән шөғөлләнгән адвокаттар әле лә юҡ түгел, ләкин рәсми рәүеш-тә махсуслашҡаны, ысынында ла, беренсе. Тантанала район хакими-әте вәкилдәре, юрист һәм адво-каттар ҡатнашты, ошо айҡанлы Башҡортостан Адвокаттар палатаһы президенты, БР Дәүләт Йыйылышы-Ҡоролтай депутаты Булат Йомаҙилов килде.\nБулат Ғүмәр улы урындағы жур-налистарға ҡыҫҡаса интервью биргә-нендә, түбәндәгеләрҙе һыҙыҡ өҫтөнә алды:\nОлоһо ла, кесеһе лә02.08.2016\nИнтернет, мобиль телефон элемтәһе - яңы күренештәр шул, ҡайҙа һәм нисек төп башыңа ултыртыу мөмкинлегенә һаман да төшөнә алмағандар күп. Был ҡармаҡҡа ололар ғына түгел, компьютер-фәләнде яҡшы белгән йәштәр ҙә эләгә. Ҡалғандарға иҫкәртеү рәүешендә ошондай ике осраҡ тураһында яҙып китәйек.\nБР буйынса Эске эштәр министрлығы ошо көндәрҙә Учалы ауылында булған ваҡиға тураһында хәбәр итте. Оло ат менән уйнаған тайҙың аяғы аҡһаған, тип әйтелһә лә, бында киреһенсәрәк килеп сыға.\nМал аҙығы әҙерләү ҡыҙыу бара02.08.2016\nМалсылыҡ тармағы өсөн иң мөһим осор етте - районда мал аҙығы әҙерләү кампанияһы ҡыҙғандан-ҡыҙа. Һуңғы арала яуып үткән ямғырҙар үләнгә һиҙелерлек күтәрелергә булышлыҡ итте. Әле көндәрҙең ҡоро тороуы ҡулай, ауыл хеҙмәтсәндәре тиҙерәк бесән һәм йәшел масса әҙерләп ҡалырға тырыша. Тап ошо мәл малсылыҡтың киләсәген билдәләй, һөтсөлөк тармағының ҡышҡы осорҙа нисек эшләүенә нигеҙ һала.\nТөбәгебеҙҙә Ахун келәмдәре борондан дан тота. Маҡтарлығы ла бар шул, үҙемдең тыуған йортомда 37 йыл ята, әле лә өр-яңы һымаҡ! «Үле» синтетиканан түгел, тәнгә «тере» йылы бирә. Ә сағыу биҙәктәре күңелде лә йылытҡан һымаҡ, бындай камиллыҡ һәм гүзәллекте күреү үҙе генә лә кинәнес. Шөкөр, тип әйтәйек, был шөғөлдәре юғалып ҡалмаҫ, артабан киң йәйелер, буғай. Һәр хәлдә лә, келәм һуғыу серҙәренә төшөнгән оҫтабикәләр һаны ауылда бермә-бермә артасаҡ.\nЭҙмә-эҙлекле бәйән итәйек. Елена һәм Геннадий Тимченколарҙың Хәйриә фонды (Тимченко әфәнде илдә иң бай эшҡыуарҙарҙың береһе), Мәҙәниәт менеджерҙары ассоциацияһы «Бәләкәй ҡалалар һәм ауылдарҙың мәҙәни мозаикаһы» конкурсы үткәреү тураһында иғлан иткәйне. Конкурстың маҡсаты - мәҙәни мөхиттең һаҡланышына, үҫешенә һәм төрлөлөгөнә булышлыҡ иткән урындағы инициативаларға ярҙам күрһәтеү, бәләкәй ултыраҡтарҙа кеше капиталы үҫешенә шарттар тыуҙырыу. Конкурстың бюджеты - 50 миллион һум. Еңеүселәргә 150 меңдән 700 мең һумға тиклем гранттар вәғәҙә ителде. Тимченколарҙың Хәйриә фонды илебеҙҙә был төр шәхси учреждениеларҙың иң ҙур һәм абруйлыларының береһе, һүҙҙәрендә торорҙар тип ышанырға урын бар.


Әсәләр проблемаһы – иғтибар үҙәгендә » «Йәшлек» гәзите | Газета «Йәшлек» | Официальный сайт газеты Йэшлек\nГазета "Йәшлек" » Әсәләр проблемаһы – иғтибар үҙәгендә\n15.11.2011 Әсәләр проблемаһы – иғтибар үҙәгендә\n15−16 ноябрҙә Өфө ҡалаһында «Рәсәйҙең киләсәге − әсәләр ҡулында» акцияһы сиктәрендә V Бөтә Рәсәй әсәләр форумы үтәсәк. Был сара «Әсәй» халыҡ-ара йәмәғәт ассоциацияһы инициативаһы менән Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте тарафынан ойошторола.\nV Бөтә Рәсәй әсәләр форумының маҡсаты − ғаилә институтын нығытыу, әсәнең социаль статусын күтәреү, әсәлекте һәм балалыҡты яҡлау, ғаилә проблемаларына йәмәғәтселектең иғтибарын йүнәлтеү, уларҙы халыҡ-ара кимәлдә хәл итеү өсөн прогрессив көстәрҙе йәлеп итеү.\nУнда илдең 44 төбәгенән 120 кеше йыйыласаҡ. Шулай уҡ билдәле сәйәсмәндәр һәм йәмәғәт эшмәкәрҙәре, РФ Йәмәғәт палатаһы ағзалары һ.б. ҡатнашасаҡ.\n15 ноябрҙә форумдың пленар өлөшө буласаҡ. Унда РФ Дәүләт Думаһы депутаты Алина Кабаева, «Әсәй» халыҡ-ара йәмәғәт ассоциацияһы президенты Рәйес Атнағолов, Һаулыҡ һаҡлау милли фондының попечителлек советы рәйесе Елена Николаева һәм башҡалар сығыш яһаясаҡ. Бынан тыш, алты тема буйынса «түңәрәк өҫтәл» ойоштороласаҡ.\nӘ икенсе көндә сара эшенә йомғаҡ яһаласаҡ һәм резолюция ҡабул ителәсәк.