Для Аҡҡашҡа фекерләшеү блоклау яҙмалары тейәүҙәр журналдар урынһыҙ файҙаланыуҙар яҙмалары журналы\nБашҡарған эште эҙләү\nЯңы иҫәп яҙмалары башҡарған эште генә күрһәтергә\nИсемдәр арауығы: бөтә (Төп) Фекерләшеү Ҡатнашыусы Ҡатнашыусы менән һөйләшеү Викидәреслек Викидәреслек буйынса фекерләшеү Файл Файл буйынса фекерләшеү MediaWiki MediaWiki буйынса фекерләшеү Ҡалып Ҡалып буйынса фекерләшеү Белешмә Белешмә буйынса фекерләшеү Категория Категория буйынса фекерләшеү Модуль Модуль буйынса фекерләшеү Гаджет Гаджет буйынса фекерләшеү Гаджет билдәһе Гаджет билдәһе буйынса фекерләшеү Һайланғандарҙы әйләндерергә Бәйле арауыҡ\n21:30, 20 ноябрь 2018 айыр. тарих -6 Викидәреслек:Хакимдарҙы һайлау ғаризалары/Ләйсән \n21:30, 20 ноябрь 2018 айыр. тарих +201 Викидәреслек:Хакимдарҙы һайлау ғаризалары/Ләйсән \n17:19, 17 октябрь 2018 айыр. тарих -111 958 Башҡорт теле/Һүҙлектәр/Ҡыҙыл китап - Башҡортостан үҫемлектәре \n16:44, 17 октябрь 2018 айыр. тарих +131 195 Я Башҡорт теле/Һүҙлектәр/Ҡыҙыл китап - Башҡортостан үҫемлектәре  "Ҡыҙыл китап үҫемлектәре А Авран лекарственный - Дарыу ҡырлуты Алтей лекарс…" исемле яңы бит булдырылған\n16:41, 17 октябрь 2018 айыр. тарих +169 Башҡорт теле/Һүҙлектәр  ағымдағы\n23:51, 25 август 2017 айыр. тарих +100 Викидәреслек:Берләшмә ҡоро  →Админ һайлау\n13:11, 2 август 2017 айыр. тарих +65 Тертелдәк \n13:09, 2 август 2017 айыр. тарих +148 Тертелдәк  →Әҙерләү\n13:04, 2 август 2017 айыр. тарих +59 Көлсә  →Әҙерләү\n13:02, 2 август 2017 айыр. тарих +209 Табикмәк \n12:57, 2 август 2017 айыр. тарих -2 Самса  →Составы\n12:49, 2 август 2017 айыр. тарих 0 Самса \n12:46, 2 август 2017 айыр. тарих 0 Робинзон салаты өсөн үҫемлектәр  →Робинзон салаты өсөн үҫемлектәр\n12:04, 2 август 2017 айыр. тарих 0 Күбекмай  →Иҫкәрмә\n12:02, 2 август 2017 айыр. тарих +36 Консервалағы сайра балығы, дөгө менән бөйөрөк  →Әҙерләү\n11:47, 2 август 2017 айыр. тарих 0 Кесерткән менән ыумас  →Әҙерләү ысулы\n11:33, 2 август 2017 айыр. тарих -2 Аҡыл ашы  →Әҙерләү\n11:28, 2 август 2017 айыр. тарих +15 Балтырған ашы  →Бешереү\n11:22, 2 август 2017 айыр. тарих +2 Ашҡабаҡ эсендә ризыҡ әҙерләү \n11:19, 2 август 2017 айыр. тарих +17 Ашҡабаҡ бутҡаһы  →Ашҡабаҡ — дауа\n11:01, 2 август 2017 айыр. тарих +9 Тоҙло ҡамырҙан төрлө сәнғәт әйберҙәре эшләү \n11:00, 2 август 2017 айыр. тарих +5 Тоҙло ҡамырҙан төрлө сәнғәт әйберҙәре эшләү \n10:59, 2 август 2017 айыр. тарих +1654 Я Тоҙло ҡамырҙан төрлө сәнғәт әйберҙәре эшләү  Created page with "''Ингредиенттар'': 1 стакан ҡайнар һыу 1 стакан тоҙ 2 стакан он '''Ҡамырҙы әҙерләү''': Ҡайнар һыуға то..."\n00:46, 28 июль 2017 айыр. тарих +48 Робинзон сәйе  →Сәй әҙерләү ысулы\n00:45, 28 июль 2017 айыр. тарих -15 Робинзон сәйе  →Сәй әҙерләү ысулы\n00:44, 28 июль 2017 айыр. тарих +463 Робинзон сәйе  →Сәй әҙерләү ысулы\n00:36, 28 июль 2017 айыр. тарих 0 Робинзон сәйе  →Робинзон сәйе өсөн үҫемлектәр\n00:35, 28 июль 2017 айыр. тарих +33 Робинзон сәйе  →Робинзон сәйе өсөн үҫемлектәр\n11:52, 4 май 2017 айыр. тарих +508 Башҡорт теле/Һүҙлектәр/Биология  →Ботаника\n11:24, 4 май 2017 айыр. тарих +18 929 Башҡорт теле/Һүҙлектәр/Биология  →Ботаника\n14:29, 29 ғинуар 2017 айыр. тарих +911 Я Тауыҡ итенән бәлеш  Created page with "thumb|left '''Тауыҡ итенән бәлеш''' == Үҙенсәлектәре == Тауыҡ итенән әҙерләнгә..."\n22:22, 27 ғинуар 2017 айыр. тарих +27 Ҡабаҡлы тары бутҡаһы \n22:18, 27 ғинуар 2017 айыр. тарих +3538 Я Ҡабаҡлы тары бутҡаһы  Created page with "thumb|right == Үҙенсәлектәре == Ҡабаҡ ҡушылған тары бутҡаһы бик тәмле. Бал..."\n21:39, 23 ғинуар 2017 айыр. тарих +15 Тәрәс балыҡ бауырына тауыҡ ите ҡушылған турама \n21:38, 23 ғинуар 2017 айыр. тарих +15 Тәрәс балыҡ бауырына дөгө ҡушылған турама \n21:37, 23 ғинуар 2017 айыр. тарих +15 Тәрәс балыҡ бауырына диңгеҙ ҡыҫалаһы ҡушылған турама \n21:36, 23 ғинуар 2017 айыр. тарих +15 Тәрәс балыҡ бауырына грек сәтләүеге ҡушылған турама \n21:35, 23 ғинуар 2017 айыр. тарих +15 Тәрәс балыҡ бауырына кукуруз ҡушылған турама \n21:30, 23 ғинуар 2017 айыр. тарих +1 Тәрәс балығы бауырынан турама  →Ингредиенттар\n21:30, 23 ғинуар 2017 айыр. тарих +2397 Я Тәрәс балығы бауырынан турама  Created page with "thumb|right '''Тәрәс балығы бауырынан турама''' Турама тәме менә..."\n20:14, 23 ғинуар 2017 айыр. тарих -12 773 Тәрәс балыҡ ҡушылған турама \n20:03, 23 ғинуар 2017 айыр. тарих +1760 Я Тәрәс балыҡ бауырына кәбеҫтә ҡушылған турама  Created page with "thumb|right '''Тәрәс балыҡ бауырына кәбеҫтә ҡушы..."\n19:40, 23 ғинуар 2017 айыр. тарих +1481 Я Тәрәс балыҡ бауырынан "Көнбағыш" турамаһы  Created page with "thumb|right '''Тәрәс балығы бауырынан «Көнбағыш» ту..."\n19:17, 23 ғинуар 2017 айыр. тарих +2217 Я Тәрәс балыҡ бауырына тауыҡ ите ҡушылған турама  Created page with "thumb|right '''Тәрәс балығы бауырынан тауыҡ ит..."\n18:38, 23 ғинуар 2017 айыр. тарих +32 Тәрәс балыҡ бауырына дөгө ҡушылған турама  →Әҙерләү ысулы\n18:36, 23 ғинуар 2017 айыр. тарих +2037 Я Тәрәс балыҡ бауырына дөгө ҡушылған турама  Created page with " thumb|right '''Тәрәс балығы бауырынан дөгө ҡушылғ..."\n18:18, 23 ғинуар 2017 айыр. тарих +2146 Я Тәрәс балыҡ бауырына кукуруз ҡушылған турама  Created page with "thumb|right '''Тәрәс балығы бауырынан кукуруз ҡу..."\n18:04, 23 ғинуар 2017 айыр. тарих +1488 Я Тәрәс балыҡ бауырына диңгеҙ ҡыҫалаһы ҡушылған турама  Created page with "thumb|right '''Тәрәс балыҡ бауырына диңгеҙ ҡыҫалаһы ҡушылған тура..."\n17:54, 23 ғинуар 2017 айыр. тарих +1930 Я Тәрәс балыҡ бауырына грек сәтләүеге ҡушылған турама  Created page with "thumb|right '''Тәрәс балығы бауырынан гре..."\n02:02, 23 ғинуар 2017 айыр. тарих -64 Тәрәс балыҡ ҡушылған турама \nСығанағы — «https://ba.wikibooks.org/wiki/Махсус:Өлөштәр/Аҡҡашҡа»


Белорет районында КАМАЗ юл ситенә сығып осҡан | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n20 сентября 2016 — 16:07 ГТРК «Башкортостан»\nБелорет районында КАМАЗ юл ситенә сығып осҡан.\nДүрт кеше һәләк булған. Яҡынса мәғлүмәттәр буйынса, урман ташыусы КАМАЗ водителе идара итә алмай кюветҡа оса. Машинаның кабинаһы ныҡ ҡына йәмшәйә. Водитель һәм уның ике пассажиры урында уҡ һәләк була. Һуңынан авария урынында тағы ла бер мәйет табыла.


Рәсәйҙә полиомиелитҡа ҡаршы вакцинация башланды\n14 Апрель , 10:03\n11 апрелдә Рәсәйҙә полиомиелитҡа ҡаршы вакцинация башланды. Роспотребнадзорҙың матбуғат хеҙмәте мәғлүмәттәренә ярашлы, ваҡытында йәки бөтөнләй прививка яһалмаған 5 йәшкәсә балаларға, ЛНР-ҙан, ДНР-ҙан һәм Украинанан килгән 14 йәшкә тиклемге балаларға эшләнә.\n«Сир хәүефе юғары булған илдәрҙән полиомиелит вирусы инеү хәүефе янауы сәбәпле ошондай ҡарар ҡабул ителде», – тип хәбәр иттеләр ведомство вәкилдәре.\nПолиомиелит – инвалидлыҡҡа килтергән сир. Инфекция башлыса биш йәшкә тиклемге балаларҙы зарарлай. Статистикаға ярашлы, 200 осраҡтың береһендә фалиж һуғыуы күҙәтелә, уны дауалап булмай. Ошондай сирлеләрҙең 5-10% яҡты донъя менән хушлаша. Вирус кешенән кешегә йәки бысранған һыу, аҙыҡ-түлек аша йоға һәм эсәктә үрсей. Тәүге билдәләре – биҙгәк тотоу, арыу, баш ауыртыу, ҡоҫоу, аяҡ-ҡулдарҙың һыҙлауы.


Ҡырмыҫҡалы районында «Иң күркәм йорт» конкурсы еңеүсеһе билдәләнде - Bash.News\nҠырмыҫҡалы районында «Иң күркәм йорт» конкурсы еңеүсеһе билдәләнде\nҠырмыҫҡалы районында «Иң күркәм йорт» конкурсы еңеүсеһе билдәләнде https://bash.news/news/100457_yrmyaly_rajonynda_i_krkm_jort_konkursy_eesee_bildlnde\nҠырмыҫҡалы районы советы ауылдарҙы комплеслы социаль-иҡтисади үҫтереү, мәҙәни ялын ойоштороу, халыҡтың йәшәү кимәлен яҡшыртыу маҡсатында социаль конкурсты рәсмиләштерҙе. Районда 18 йорт хужалары араһында Светлана һәм Олег Кирилловтар йорто төҙөклөгө һәм күркәмлеге өсөн беренсе урын яуланы. Ҡырмыҫҡалы ерендә социаль йүнәлештәге ярыш һөҙәмтәләрен хәбәрсебеҙ Гүзәл Борханова барланы.\nҠырмыҫҡалы районы муниципаль район советының сираттағы ултырышында «Иң күркәм йорт» конкурсы статусы рәсмиләштерелде. Махсус комиссия составы раҫланды. Конкурс еңеүселәрен дәртләндереүгә район тейешле күләмдә аҡса бүлеү мәсьәләһен дә хәл ителгән кәңәшмә саф башҡорт телендә үтте.\nФәрғәт Ҡотлобаев, Ҡырмыҫҡалы районы хакимиәтенең эштәр менән идарасыһы: «Иң күркәм йорт» конкурсында 18 йорт хужалары ҡатнашты. Был конкурстың маҡсаты- халыҡтың тормош кимәлен яҡшыртыу, ауылдарҙы төҙөкләндереү һәм йәшелләндереү, шәхси йорт -ҡураларҙың санитар торошон яҡшыртыу”.\nУрам, ихата тирәһен бөхтәлектә.тәртиптә тотҡан Олег Кириллов матурлыҡты үҙ ҡулдары менән булдыра. Улар йәшәгән йорттоң тышҡы торошо, йорт -ихата алды төҙөклөгө, биҙәлеше, ҡоймалар һәм дөйөм йорт күренеше һоҡланырлыҡ. Конкурсанттарҙы энә күҙәүенән үткәргән абруйлы жюри юҡҡа ғына Ефремкин ауылынан Кирилловтарҙың йортон еңеүсе булараҡ һайлап алмаған. Светлана һәм Олегтың йорто үҙенсәлекле проект менән төҙөлгән.Баҡса биҙәлеше, сәскәләр төрлөлөгө, газондар күплегенән күҙ ҡамаша.\nЙорт хужаһы Олег водитель булып эшләй. Төп эшенән тыш, хәләленә баҡса һәм йор тирәһен тәртиптә тоторрға ҡуш ҡуллап ярҙам итә.\nКирилловтар ғаиләһендә өс бала Марина, Лена һәм Саша тәрбиләнә.Балалар ҙа ата-әсәһенән өлгө алып, уҡыуҙа ла спортта ла һынатмай.\nАлександр Кириллов: “Мин тырышып уҡыйым, был миҙалдарҙы тхеквондо буйынса ярыштарҙа яуланым, улар араһында иң ҡәҙерлеһе -ошо беренсе урын яулағаны”.\nБыйылғы конкурсҡа ғаиләнең бөтә вәкилдәре лә әҙерлән. Сәскә үҫтергәндәр. Йортто зауыҡлы итеп биҙәгәндәр.\nБеренсе дәрәжәле диплом яулаған Кирилловтарға район хакимиәте ҡарары менән ун биш мең һум күләмендә аҡсалата бүләк бирелгән. Ғаилә советы был аҡсаға иҫтәлеккә бәүелсәк һатып алған.\nЙорт хужаларының ҡунаҡсыллығы, ихласлығы, булдыҡлылығы күптәрҙе һоҡландыра. Светлана менән Олег Кирилловтар райондаштарына зауыҡлы һәм үҙ көсөңә ышанып йәшәү өлгөһө лә булып тора.\nЕфремкин ауылында йәшәгән Кирилловтар Ҡырмыҫҡалы районында «Иң күркәм йорт» номинацияһында беренсе урын яулаған. Светлана һәм Олег Кирилловтарҙың бәхет сере хеҙмәт һөйөүҙә, татыу һәм мөхәббәтле ғүмер итеүҙә икәнлегенә беҙ ҙә инандыҡ.\nБашҡортостанда мобиль һайлаусыларҙан ғариза ҡабул итеү башлана\n23:22, 23 июл


«Шаяндар һәм отҡорҙар клубының Башҡорт Асыҡ Квн Лигаһы» Дыуан районында йәйге мәктәп ойошторҙо\nБыл сарала Дыуан, Мәсетле, Ҡыйғы, Балаҡатай, Салауат райондарынан һикһәндән ашыу уҡыусы ҡатнашты. Йәйге мәктәптең эш программаһы ҡыҙыҡлы, һәр яҡлап ныҡлы уйланылған . Шунлыҡтан, ҡыҫҡа ғына ваҡыт эсендә ҡатнашыусылар бик күп файҙалы мәғлүмәттәр алды. Төрлө тренингтар, мастер-кластар, сәхнә оҫталығы буйынса дәрестәр үткәрелде.\nБерҙәм, татыу командалар барлыҡҡа килһен өсөн үткәрелгән төрлө сараларҙа, спорт ярыштарында һәр кем әүҙем ҡатнашты. Дүрт көндөң эш һөҙөмтәһе буйынса «Иң яҡшы команда», «Иң яҡшы ҡатын-ҡыҙ роле», «Иң яҡшы ир-егет роле» номинацияһында еңеүселәр билдәләнде. Бындағы аралашыу,эшлекле осрашыу башҡорт шаяндар һәм тапҡырҙар клубын үҫтерер, Башҡорт юниор квн лигаһының өсөнсө миҙгел уйындарында көслө командаларҙы күрергә мөмкинлек бирер, тигән уйҙа ҡала ойоштороусылар.


Айгиз Баймөхәмәтовтың «Урам балалары» исемле повесы: яманлыҡты еңер яҡшылыҡ - Культурный мир Башкортостана\nАйгиз Баймөхәмәтовтың «Урам балалары» исемле повесы: яманлыҡты еңер яҡшылыҡ\nКесе йома, 01 март 2018\nШәйехзада Бабич исемендәге дәүләт премияһы лауреаты, «Ҡалдырма, әсәй», «Әкиәтһеҙ бала саҡ» китаптарының авторы, халыҡтың яратып уҡыған йәш яҙыусыларының береһе Айгиз Баймөхәмәтовтың «Урам балалары» исемле повесы – берәҙәк балаларҙың фажиғәле яҙмышын сағылдырып ҡына ҡалмай, ә 1990-сы йылдарҙа илдәге «үҙгәртеп ҡороу» осоронда килеп тыуған бик күп сәйәси проблемаларҙы ла үҙ эсенә ала.\nӘҫәрҙең төп геройы Данил. Уны тап ошо замананың ауыр тоҙағына эләккән ҡорбан тип әйтергә мөмкин булыр ине. Ирекһеҙҙән үҙ өйөнән сығып китергә мәжбүр була ул. Изге, яҡты, матур хыялдар менән йәшәгән үҫмерҙең тормошо атаһы үлгәс, эскелек һаҙлығына батҡан әсәһенең кешелекһеҙлеге, боҙоҡлоғо арҡаһында ҡапыл икенсе боролош ала. Өйҙәге ҡатмарлы йәшәү шарттарына түҙә алмай сығып киткән Данилдың бәләкәй йөрәгендә шул саҡта ла әсәһенә ҡарата һөйөүе һүрелмәй, уның төҙәлеренә, аяҡҡа баҫырына ышана ул. Әсәһенең өйҙө һатып китеүен ишетһә лә, ул быға ышанмай. «Ошо мәлдә әсәһен ныҡ йәлләп ҡуйҙы малай. Тоҙаҡҡа эләккән ҡуян һымаҡ тойҙо ул иң яҡын кешеһен. «Юҡ, әсәйем һатмаған! Алданған!»тип үҙ алдына тылҡыны». Ни тиклем генә үҙәгенә үтерлек ауыр мәлдәрҙе кисерһә лә, Данилды ниндәйҙер бер өмөт йәшәтә. Шул өмөт уны алдында торған кәртәләрҙе емереп сығырға ярҙам итә. Әҫәрҙең бөтә уңышы ла тап шунда – яҡты хыял, изге өмөт ҡасан да булһа яуызлыҡты, насарлыҡты еңергә һәм өҫкә ҡалҡып сығырға тейеш.\nДанилдың атаһы иҫән саҡта әсәһе хәмер ҡоло булмаған, улар был ерҙәге иң бәхетле һәм татыу ғаиләләрҙең береһе булып йәшәй.\nҠыҙғанысҡа ҡаршы, йәмғиәткә килеп ингән был «ҡара йылан» арҡаһында күпме бала ата – әсә наҙынан мәхрүм ҡала, бәхетле бала – сағын юғалта. Повестағы Орех, Цыган кеүек егет ҡорона инеп барған үҫмерҙәр тап шундайҙар. Улар балалыҡтан да сығып бөтмәй, яҡты донъя менән хушлаша.\nПовесть авторы Айгиз Баймөхәмәтов әҫәрҙең аҙағынаса изгелектең, яҡшылыҡтың һәр ваҡыт яманлыҡты еңеренә ышана. Шуға күрә лә әҫәрҙең аҙағында ул геройын бәхетле итә, күңеленә ҡанат өҫтәй, яҡты киләсәген күҙаллай.\nЯңы йыйынтыҡта авторҙың «Таҫма», «Урын» исемле хикәйәләре лә урын алған, уларҙа ла көнүҙәк әхлаҡи мәсьәләләр күтәрелә, уҡыусыларҙы тәрән төпкөл уйҙарға һала.\nКитапты Зәйнәб Биишева исемендәге Башҡортостан «Китап» нәшриәтенең фирма магазинынан һатып алырға була.\nМостай Кәрим исемендәге Милли йәштәр театры «Мөхәббәт һәм нәфрәт» спектакленең премьераһына саҡыра\nШаршамбы, 12 декабрь 2018 | Тулыраҡ >\nБашҡорт дәүләт опера һәм балет театры Театр йылын «Мин театр яратам» исемле квесты менән ҡаршылай\nМ. Кәрим исемендәге Милли йәштәр театрында Зәйнәб Биишеваның “Кәмһетелгәндәр” спектакленең премьераһы үтте


«Һөт кухняһы»н ― колл-үҙәк аша!\n«Һөт кухняһы»ның колл-үҙәге бер ай эшләп тә өлгөрҙө. Эш һөҙөмтәһе нисек булды? Кешеләр үҙәккә шылтыратамы? Ошо һәм башҡа һорауҙарға яуапты сайттан уҡырһығыҙ.


Ҡаяға һыйынған ҡайын (Повесть. Дауамы. 2)\n26 Март 2020, 20:43\n“Кәләш” тиһәләр, Илһамдың гел сәстәре үрә торор ине. Әллә ниңә бала саҡтан ситләште ҡыҙ-ҡырҡындан. Уларҙы бөтөнләй икенсе, һөйләшеп булмаған зат итеп күрҙе. Оҡшатып йөрөгән ҡыҙҙары булманы түгел, булды. Хатта сәскәләр бүләк иткеләй торғайны, әммә мөнәсәбәттәре оҙаҡҡа бармай, йә ҡыҙ ташлай Илһамды, йә Илһам унан һыуына...\nҠаяға һыйынған ҡайын\nҮҙенә биргән һүҙҙәренә тоғро ҡалды ҡыҙ: барыһынан да иртә торҙо, эшен еренә еткереп башҡарҙы, ҡәйнәһенә лә, иренә лә ҡаршы бер һүҙ әйтмәне, гел ыңғайҙарына торҙо. Көнө эш менән үткәс, моңланырға, күңелһеҙ ваҡиғаларҙы иҫенә төшөрөргә тамсы ла ваҡыты ҡалманы. Бер аҙна эсендә өйҙәгеләрҙең ихтирамын, ышанысын яулап өлгөргәйне инде. Был арала Илһам да етдиләнеп, олпатланып китте. Тыштан һиҙҙерергә тырышмаһа ла, шундай кәләш эләккәненә һөйөнөп бөтә алмай ине. Күрше-тирәһендәге ирҙәр юҡҡа тел шартлатып ҡуя тиһеңме? Көнләшәләр!..\n“Кәләш” тиһәләр, Илһамдың гел сәстәре үрә торор ине. Әллә ниңә бала саҡтан ситләште ҡыҙ-ҡырҡындан. Уларҙы бөтөнләй икенсе, һөйләшеп булмаған зат итеп күрҙе. Оҡшатып йөрөгән ҡыҙҙары булманы түгел, булды. Хатта сәскәләр бүләк иткеләй торғайны, әммә мөнәсәбәттәре оҙаҡҡа бармай, йә ҡыҙ ташлай Илһамды, йә Илһам унан һыуына. Кәләш алыу тураһында уйланғаны булды, ләкин кем менәндер йәшәп ятҡанын күҙ алдына ла килтерә алманы. Бәлки, йәшерәк сағында, армиянан ҡайтҡас та өйләнһә, әллә, йәшәһә йәшәп тә китер ине. Әммә ваҡытында тәүәккәлләмәгәс, аҙаҡ һайланып тик йөрөнө. Унан бөтөнләй ҡул һелтәп ҡуйҙы. Иптәштәренең тормошона ҡарап, көн дә иреш-талаш, күҙ йәшен күреп, аптыранмай ҙа булмай шул. Ҡатыны айырылып ҡайтып китә лә, икенсе көнөнә үк илап ғәфү үтенеп барған ирен йәлләп, кире ҡайтып төшә. Ә Илһамдың улай йәшәгеһе килмәй. Уға ышаныслы, сабыр, ете ҡат уйлап, бер ҡат киҫкән ҡатын кәрәк. Был донъяла бер йәшәйһең, шуны ла нисек етте шулай, ҡайҙан өйләнгән көнгә төшөп үткәргәнсе, кемдеңдер күҙ йәштәрен, ҡарғыштарын алғансы, яңғыҙ ҡалыуың мең артыҡ түгелме ни? Теләй икән, сығып йөрөп килә – артыңдан ҡайҙа киттең, ҡасан ҡайтаң тип төпсөнөп ултырған кеше юҡ. Берәйһе шылтыратһа ла, “кем ул?” тип маҙаңа теймәйәсәктәр, шикләнеп, телефоныңда соҡсонмаясаҡтар. Теләгән ваҡытта ашай, теләгән ваҡытта ятып йоҡлай, йоҡонан тора. Бер кем ҡамасауламай. Тик бына олоғая барған әсәһен генә йәлләй. Ул бит улының тамағына бешереүсе, керҙәрен йыуыусы, уның өсөн борсолоусы. Әсәһен уйлаһа ғына кәләш алыу иҫенә төшә ине лә... Тик уны ҡайҙан алаһың? Димләп тә ҡаранылар. Араларында, бәлки, бына тигәндәре лә булғандыр, әммә күңеленә береһе лә ятманы. Үҙем табам, тип һаман әсәһен ышандыра килде. Димләгән ҡатындарҙың кемеһе ирҙән айырылған, кемеһенең ике-өс балаһы бар, кемеһелер Илһам кеүек үк яңғыҙ йәшәргә, үҙенең һүҙен һүҙ итергә күнеккән. Береһе менән дә яҙмышын бәйләргә теләмәне. Һаман кемделер көттө, нимәгәлер өмөт итте. Яратмайынса, яратылмайынса, кәрәк булған өсөн генә донъя көтөп буламы икән ни? Һәм бына, сабыр иткән, мораҙына ирешкән, тигәндәй, көтөп алды. Шатморат дуҫына бер ингәндә, тәҙрә янында ултырған ҡыҙҙың иҙәнгә саҡлы төшөп торған оҙон толомона күҙе төштө лә, торған ерендә ҡатып ҡалды. Йөҙөн әлегә күрмәгәйне лә, әммә эске бер тауыш: “Ул, ул һинең буласаҡ кәләшең!” – тип өндәшкәндәй булды. Сит кеше ҡарап тороуын тойоп, ҡыҙ ялп итеп Илһамға боролдо. Егет шул мәлдә үк: “Был ҡыҙ минең йортома хужабикә булып барасаҡ”, – тип ҡарар итте.\n– Һине нисек тап итергә белмәй, Шатморатты ебәрергә тип тора инем, – Динә уны күргәс тәүҙә аптырап китте, унан ҡыуанысынан ауыҙы йырылды. – Минең ни уйлағанды белеп тораһың, ахырыһы!\n– Еңгә, – Динә унан бер нисә йәшкә кесе булһа ла, Илһам шаяртып еңгәй тип йөрөтә. – Һин тигәндә мин инде, уны үҙең дә белеп тораһың!\n– Ҡара әле, ҡәйнеш, – тип бытылданы күҙҙәре ялтлап киткән Динә. – Иҫләйһеңме...\nӘммә Илһам уға хәбәрен һөйләп бөтөргә ирек бирмәне, уны бүлеп, һүҙен үҙе дауам итте:\n– Иҫләмәй буламмы һуң инде, еңгәһе! Кәләш табып бирәм тип бөтөн мейемде серетеп бөттөң бит инде. Мин риза, еңгә! – Үҙенең һүҙҙәрен үҙ ҡолағы ишетмәне Илһамдың. Ул шундай өҙә әйтергә батырсылыҡ итә ала икән дә! Тулҡынланыуҙан, Динәнең ҡулын тотоп һелкте.\n– Нимәгә риза? Әллә иртә менән эсеп алғанһың инде?\n– Эсмәгәнмен. Әйтеп торам да инде, һин тигәндә мин тип. Бөгөн миңә кәләш алып ҡайтҡанһың икән тип төш күрҙем дә, иртәнге тамаҡты ла ашап тормай, һеҙгә йүгерҙем, – тип шаяртты Илһам. Ҡара әле, һүҙҙәр үҙенән үҙе ағыла түгелме теленән? Динәнең күҙҙәрендә әле генә уйнаған серле осҡондар һүнеп ҡалды.\n– Эй бынау Шатморатты, һайрай ҙа һалған! Әйттем мин уға һинән һөйөнсө һорайым тип. Хәҙер ҡыҙыҡ та түгел... – ирендәрен бүлтәйтеп, балалар шикелле үсегеп, уңайһыҙланып ни ҡылырға белмәй ултырған әхирәте янына килеп ултырҙы.\n– Еңгә... шаяртып ҡына әйткәйнем, әллә ысынлапмы?\n– Әтеү. Әйттем бит барыбер кәләш табам, өйләндерәм тип! – Динә сюрприз килеп сыҡмағанға ҡылтайып, тырт-мырт яуапланы.\n– Еңгә, һөйөнсөңә матурҙан бер күлдәк!\nБына ошолай ҡапыл ғына барыһы ла хәл ителгәйне. Миңә барыбер, теләһә ни эшләгеҙ тигән ҡараш менән йөрөгән Резеда, эйе лә, юҡ та тимәне. Илһамға әллә ни иғтибар ҙа итмәне. Динә бер егет менән таныштырам тигәнгә үҙе риза булып килде түгелме һуң?\nИлһамдың әсәһе лә оҙаҡ икеләнмәне, шунда уҡ риза булды. Туйҙы оҙаҡҡа һуҙмай, икенсе аҙнаның йомаһына билдәләп тә ҡуйҙылар. Резеданың туй үткәргеһе килмәгәйне. Ниңә мәшәҡәтләнеп, артыҡ аҡса сығарып торорға, барып яҙылышырҙар ҙа, йәшәр ҙә китерҙәр. Әммә быға Илһам да, ҡәйнәһе лә, Динә лә ризалашманы. Ауыл халҡы ни әйтер? Ҙур булмаһа ла, табын йыйырға кәрәк, тигән фекерҙә торҙо улар. Миңзифаның бөтөн нәмәһе әҙер, туйға тип йыйған аҡсаһы ла бар. Иң мөһиме, кәләш кенә кире уйлап ҡуймаһын. Илһам инде лә өйләнмәһә, ошолай яңғыҙ ҡартаясаҡ.\nРезеда ҡыбырламағас, уның өсөн барыһын да Динә хәл итте. Ауылға шылтыратып, ҡыҙҙың әсәләренән һөйөнсө һораны, хәбәре менән уларҙы шаҡ ҡатырҙы. Бар мәсьәләләр тураһында һөйләште-килеште. Албырғап ҡалған ата-әсәне ҡабаландырҙы. Улары ышанырға ла, ышанмаҫҡа ла белмәй, төйнәрлек нәмәләрен тиҙ генә йыйнай һалып, бәләкәй ҡыҙы һәм кейәүе менән килеп еттеләр...\nБер көн кисләтеп кенә Ынйыбикә килеп инде Миңзифаларға. Резеда уның менән тәүге көндән үк дуҫлашып алды. Һәйбәт, алсаҡ апай. Шундай бай йортта, етеш тормошта йәшәһә лә, бер ҙә быға ҡупырайып йөрөмәй ҡайһы берәүҙәр кеүек. Ул етем, ул ярлы, ул бай, уның менән аралашырға ярай, бының менән ярамай, тип айырып ҡарамай кешеләрҙе. “Эй, аҡса бәхетме ни! Бер яҡтан инеп тора, икенсе яҡтан сығып китә. Ысын кеше булып ҡалыр кәрәк был тормошта, намыҫың таҙа булһын”, – тиергә ярата ул аҡса, күрше менән күрше, туған менән туған араһындағы бәйләнеш хаҡында һүҙ сыҡһа. Уның ире хаҡында ла һорашып алды Резеда. Үҙенең таҡта бысыу цехы, дилянкалары бар. Ишетеп-белеүенсә, һаран ғына икән үҙе. Хәйер, аҡса эшләйем, бай йәшәйем тигән кешеләрҙең шундайыраҡ булыуы Резеданы тамсы ла аптыратмай. Туй мәлендә ул тап бына ошо эше артынан йөрөгән икән – Өфөгә ағас алып киткән. Эше бөтмәгәс, ҡайталмайынса тағы бер нисә көнгә тороп ҡалырға мәжбүр булған.\n– Сәмиғулла ниндәйҙер бәләгә тарыған, миңә килергә ҡушалар, – тине лә, сеңләп иланы ла ебәрҙе. Йөҙөндә – аптырау, билдәһеҙлек. – Әйттем мин уға артыҡ шашма, булғаны менән ҡәнәғәт ҡала бел, былай ҙа насар йәшәмәйбеҙ, тип! Тыңламаны...\nМиңзифа ла, Резеда ла уны йыуатып ни әйтергә лә белмәнеләр. Ынйыбикә быға иғтибар итмәне, үҙенекен һөйләй бирҙе.\n– Бөгөн үк юлға сығам. Ҡасан ҡайтырымды ла белмәйем. Бар өмөтөм йәштәрҙә инде. Һыйырҙарҙы һауып, ҡош-ҡортто ҡарап торһалар...\n– Әлбиттә, Ынйыбикә апай! – Яҡшы кешегә ярҙам итмәйенсә буламы ни? Резеда шунда уҡ риза булды. Унан, ниҙер әйтергә ауыҙын асҡан ҡәйнәһенә ҡарап: – Ике йортҡа ла өлгөрәм мин, – тип өҫтәне.\nӘммә ҡәйнәһе ризаһыҙлыҡ белдерергә уйламай ҙа ине:\n- Ярай-ярай, тыныс күңел менән кит. Иң мөһиме – барыһы ла яҡшы булһын. Донъяңды көтөрбөҙ, – тигән һүҙҙәр менән килененә ҡараны:\n- Һиңә тиклем малымды күршеләр инеп ҡарап йөрөмәгән, беҙҙекенә үҙем сығырмын, һиңә - Ынйыбикә апайыңдың кәртә-ҡураһы…\nЫнйыбикә апайҙарға барырға булғас, ғәҙәттәгенән иртәрәк торҙо Резеда. Һыйырҙары әллә һауҙыра, әллә юҡ. Илһам иптәшкә барырға уйлаһа ла:\n– Ирен эйәртеп йөрөй, тип кеше көлөр бит, – тип үҙе генә китте.\nБының үҙе генә белгән сәбәбе лә бар. Әҙ генә моңһоулана башланымы, аяҡтары үҙенән-үҙе ошонда тарта Резеданы. Килеп ҡайттымы, үҙендә әллә күпме көс тоя. Ҡая ҡосағындағы ҡайынға ҡарай ҙа, ә ниңә мин бирешергә тейеш әле, тигән сәм уяна. Хәҙер ҙә әҙгә генә булһа ла ҡая-тау ышығында ҡалғыһы килде.\nЙылғаның һай еренә тубыҡтан кисеп инде. Көндөҙ йылы ғына кеүек күренһә лә, әле иһә аяҡтарын һыуыҡ семетеп алды. Битен, ҡулдарын йыуғас, икенсе ярға сыҡты. Ҡоласын йәйеп ҡаяға һөйәлде. Бына бөтә тәне буйлап йылы бер ток йүгерҙе. Ҡул, аяҡ остарына тиклем тойҙо ул быны. Ошо ҡая дәрт бирәсәк Резедаға. Бер уйлаһаң, мөғжизә юҡ тиген инде: килен булып төшә торған ерен, тап бына ошо урынды алдан уҡ белә ине бит! Ныҡ таныш был урын. Тик ҡайҙан белә? Үлтерһәләр ҙә хәтеренә төшөрә алмай. Әллә алдағы тормошонда ошонда йәшәгәнме?\nҺыйырҙарҙы “һә” тигәнсе һауып та алды. Көтөүгә ҡыуҙы, ҡош-ҡортто ҡараны. Эшен бөткәс, ҡулын йыуырға тип өйгә инде. Саф һауанан килеп инеүгә танауына тынсыу еҫ бәрелде. Тәҙрәләрен асып, әҙерәк елләтеп алырға кәрәк, тигән уй менән Резеда аш бүлмәһенә үтте. Өҫтәлдә һауыт-һаба тулып ултыра, Ынйыбикә апай шул тиклем ҡабаланған ахырыһы, хатта йыйырға ла өлгөрмәгән. Икмәк ҡатып ята тип, ашлы һыу биҙрәһенә һалырға уйлағайны, уларҙың йомшаҡ булыуы туҡтатты ҡатынды. Бәй, яңы ғына теленгән бит һуң! Ынйыбикә апай ҡайттымы әллә? Улай тиһәң... Резеданың тышта йөрөгәнен ишетеп сығыр ине... Әллә арып ҡайтып, йоҡлап ятамы? Сынаяҡ та йыуылмайынса ултыра. Ынйыбикә апайҙың артынан бысраҡ һауыт-һаба түгел, икмәк валсығы ла ятып ҡалмай. Түңәрәкләп теленгән колбаса киҫәктәре лә тәрилкәгә түгел, өҫтәлгә генә һалынған. Рүмкә ултыра. Иҙәндә – араҡы. Ире ҡайттымы әллә? Резеда һаҡ ҡына баҫып өҫкө ҡатҡа күтәрелде. Тәүге ингән ике бүлмәлә тәртип. Кемдер булғанға оҡшамаған. Әлегә үҙе күрмәгән-белмәгән Сәмиғулла еҙнәһенең эш бүлмәһенең ишеген тартты. Бында уның ингәне юҡ, Ынйыбикә апай аша бүлмәгә инергә ярамағанлығын, хужа кешенең асыуланыуын белә. Әле иһә бер кем ҡамасауламай, инеп ҡарап сығырға ла мөмкин. Резеданың күҙе өҫтәлдә туҙып ятҡан папкалар, ҡағыҙҙарға төштө. Өҫтәл тартмалары асыҡ, унда блокноттар, дәфтәрҙәр тырым-тырағай ята. Кемдер булған һәм нимәлер эҙләгән бит бында! Берәй документ кәрәктеме икән? Әллә аҡсамы? Бай йәшәгәнлектәрен кем белмәй? Ә әле яйы ла сығып тора: хужа ла, хужабикә лә өйҙә юҡ. Ҡурҡмайынса инергә, йәнең теләгәнсә ҡутарынырға мөмкин. Резеда эскә үтте. Иҙәндә ятҡан ҡағыҙҙарҙы алды. Схемалар, таблицалар, бер нәмә аңларлыҡ түгел. Китап шкафында ла тәртипһеҙлек: ҡайһылары иҙәндә аунай, ҡайһылары рәттән сыҡҡан һалдат кеүек кәштәлә ҡыйшайып тора. Хәҙер үк Ынйыбикә апайға шылтыратырға кәрәк! Резеда ишек яғына боролдо ла, тағы туҡтап ҡалды. Тәүҙә ҡайтып ире менән кәңәшләшергәме әллә? Ынйыбикә апайҙың проблемалары былай ҙа башынан ашҡан. Ул унда еҙнәйгә нығыраҡ кәрәктер, бәлки. Ниңә саҡыртҡандарын да белмәйенсә китте бит. Ҡапыл күҙенә китап кәштәһендә торған фотоһүрәт салынды. Туҡта, әллә? Бер талай фотоға ҡарарға ҡурҡып баҫып торҙо. Юҡтыр, яңылышалыр, бөткәнме ни донъяла бер-береһенә оҡшаған кешеләр! Бар батырлығын йыйып, әйләнде. Шул! Семен! Уның фотоһы бында нимә ҡарап тора? Башына ток менән бәргәндәй булды Резеданың. Үҙ күҙҙәренә ышана алманы. Артында – әлеге ҡая. Бына нисек таныш был урындар менән Резеда! Ә ул, иҫәр, әллә нәмәләр уйлап, әллә нәмәләргә юрап бөттө. Был фото Сәйеттә лә бар ине бит. Бына һиңә мә! Тимәк, Семен Ынйыбикә апайҙарҙы ла белә. Белә генә түгел, моғайын, Сәмиғулла еҙнәһе менән бергә эшләйҙәрҙер. Шунан сығып, Сәмиғулла еҙнәй ҙә бик үк һәйбәт эштәр менән шөғөлләнмәй, тигән һығымта яһарға урын ҡала түгелме? Сәмиғулла... Семен... Әллә икеһе бер үк кешеме? Резеда ҡабаланып бүтән фотоларҙы эҙләргә кереште. Шул! Шик юҡ, Сәмиғулла еҙнәһе – Ынйыбикә апайҙың ире – Семен! Ә Семен бит Сәйеттән, Ирғәленән яҡшы әҙәм түгел! Ынйыбика апаһы был турала беләме икән? Белһә, нимә уйлай? Резеданың мейеһе ҡайнап сыҡты. Тиҙерәк сығырға, ҡотолорға кәрәк был йорттан. Ул, ишеген дә ябып тормай, аҫҡы ҡатҡа уҡталды. Төшкәс тә уң яҡта урынлашҡан ҡунаҡ ҡабул итеү бүлмәһе күҙен арбаны. “Ҡунаҡ булып сыҡҡан” әҙәм ашанып ҡына ҡалмаған ахырыһы! Юрған ята ойпаланып, яҫтыҡ бөтөнләй иҙәнгә төшөп киткән. Иҙәндә бысраҡ итек эҙҙәре. Күрәһең, ингән дә диванға ауған. Шунан тороп ашанған. Резеда яңынан кухняға инде, сәйнүкте тотоп ҡараны. Эҫе. Ул инер алдынан ғына сығып киткән! Илһамды алып килергә кәрәк булған шулай ҙа. Ҡурҡыуҙан шыбыр тиргә батҡан Резеда ян-яғына ҡарана-ҡарана соланға сыҡты. Кемдеңдер тексәйеп, тишерҙәй итеп ҡарауын тойоп, ҡатындың тәне зымбырҙап китте. Аяҡтары тыңлашмайынса, баҫҡан урынында бер нөктәгә төбәлгән килеш ҡатып ҡалды. Уның ғына ҡарашы! Тын алышынан да һиҙә уны Резеда. Бер нисек тә яңылыша алмай. Әммә уны үлде тигәйнеләр бит? Ҡотолдом, тип ҡыуанғайны? Туҡта, был нимә? Кемдер шаяртамы? Кемгә кәрәк бындай уйын? Кем булһа ла, бына ул, ишек алдында ғына тора. Резеда, бар көсөн йыйып, ҡапыл ғына һеләүһен тиҙлегендә ишеккә ташланды. Әммә артында уның һәр хәрәкәтен күҙ ҙә яҙлыҡтырмай күҙәткән әҙәм йылғырыраҡ булып сыҡты, Резеданы ҡулынан эләктереп, ауырттырғансы артҡа шаҡарып тотоп алды, икенсе ҡулы менән муйынынан урап тотто.\n– А-а-а! Илһам! – тип ҡысҡырып ебәргәнен һиҙмәй ҙә ҡалды Резеда.\n– Шым! Ҡысҡырма! – тип ыҫылданы таныш тауыш, ҡулын тағы ла нығыраҡ шаҡарып. Ҡатын ауыртыуҙан сытырҙатып күҙҙәрен йомдо. Ир ҡулын уның муйынынан алды, әммә бер нисә секундтан боғаҙы тәңгәленә һалҡын бысаҡ килтереп терәне. – Мине беләһең... – тип өҫтәне.\nБелмәгән ҡайҙа! Уны нисәмә йылдар ҡоло кеүек тотҡонлоҡта тотҡан Сәйетте танымаҫҡа, белмәҫкә мөмкинме ни?! Тимәк, үлмәгән булып сыға. Алданылар Резеданы. “Ҡасып ҡына ҡара, ер аҫтынан да табырмын мин һине”, – тип янауҙары ошомо? Быуындары ҡамыр хәленә әйләнгән Резеда, баҫып торорға көс тапмайынса, Сәйеттең тәне буйлап аҫҡа шыуҙы. Ләкин Резеданан ике башҡа бейек ир уға йығылырға ирек бирмәне, ҡурсаҡ кеүек кенә һелкетеп, һөйрәп торғоҙҙо.\n– Белеп ҡуй, һин хәҙер минең ҡулда! Нимә генә эшләйем тиһәң дә, килеп сыҡмаясаҡ! – тип һаман ыҫылдауын белде Сәйет. Резеда күҙ ҡырыйы менән үҙен ҡыҫып тотҡан әҙәмде күҙәтте. Свитерының ең остары эт талаған кеүек теткеләнгән, әшәкеләнеп киткән, яҫы тырнаҡтары аҫтына бысраҡ тулған, сәстәре тиренә уҡмашып ҡатҡан. Һәр ваҡыт ҡара костюмда, көн дә йыуылған таҙа, үтекләнгән күлдәктә, галстукта йөрөүенә өйрәнгәнгәме, уны бындай ҡиәфәттә күреү сәйер.\n– Хәҙер шым ғына өйгә инәбеҙ, өҫкә күтәреләбеҙ.\nСәйет ҡатындың муйынына бысаҡ терәгән килеш арты менән баҫҡыс буйлап күтәрелә башланы. Резеда абына-һөрөнә уға буйһондо. Башҡа сара юҡ, Сәйет бер нәмә алдында ла туҡтап ҡала торған кеше түгел. Йәш ҡатынды тәҙрәләре урам эсенә ҡараған бүлмәгә һөйрәкләп индерҙе. Резеданың башында бер генә уй: нисек ҡотолорға был ҡәбәхәттән? Ни ҡылып ҡарарға? Сәйеттең уны стенаға терәтеп ултыртылған яҫы карауатҡа йән көсөнә этеп ебәрҙе. Тегеһе тәкмәсләп барып ятты.\n– Шунан? Менттарға һатырмын да, анһат ҡына ҡотолормон тип уйлағайныңмы? – тип ирен сите менән мыҫҡыллы йылмайҙы. - Минең менән шаярырға ярамай икәнен һаман аңламайһың ахырыһы!\nБылай ҙа тартылып торған йөҙө күҙгә күренеп һурыҡҡан, күҙҙәре өңөлөп эскә инеп киткән. Һаҡал-мыйыҡ урынын ҡара төктәр баҫҡан – ып-ысын ҡасаҡҡа әйләнгән!\n– Һин бит үлдең!\n– Минме? Ха-ха-ха! – Күҙҙәрен аҡайтып, тексәйеп торғандан һуң йәмһеҙ тауыш сығарып ғыжылдап көлөп ебәрҙе. – Мине улай тиҙ генә үлтермәй тороғоҙ! Мин – Сәйет бит әле! Юҡҡа “Бессмертный” тип йөрөтәләр тиһеңме?\nТап шулай! Нисә йәне барҙыр был йыртҡыстың! Резеданың йәне әрнене.\n– Мине өйҙә көтәләр. – Ул тыныс һөйләшергә тырышты. Ҡарышһа, телләшһә, йүнле бер нәмә лә килеп сыҡмаясаҡ. – Зинһар, Сәйет, ебәр мине? – Мөлдөрәп карауат ситенә шылып ултырҙы. – Һиңә бер зыяным да тейгәне юҡ бит... Мине эҙләп килеп етеүҙәре лә бар.\n– Ебәр? Ха-ха-ха! Һин – тик минеке генә! Шуның өсөн генә лә бөгөнгө көндә тереһең бит һин! Юҡһа, күптән ер ҡуйынында ятырға тейеш инең. Мине менттарға тотторорға маташҡан мәлдә үк… – Резеда үҙенә табан бер нисә аҙым яһаған Сәйеттең тубыҡтарынан ҡосаҡлап алды. Бысраҡ джинсыһынан танауына әсе тир еҫе бәрелде.\n– Сәйет! Ебәр мине! Зинһар! – тип күҙ йәштәренә быуыла-быуыла һамаҡлай башланы.\nСәйеткә уның шулай ялбарыуы ҡәнәғәтлек кенә килтерҙе. Уның кәмһенеүен кинәнес менән ҡарап торғандан һуң, аяғы менән тибеп ебәрҙе.\n– Ебәрмәйем! Һин ғүмер буйы миңә хеҙмәт итәсәкһең! Ҡолом кеүек йәшәйәсәкһең! Ишетәһеңме?! – тип ыҫылданы күҙҙәрен алартып.\nҠыҙ артҡа ҡолап, башы менән карауаттың осло ҡырыйына төкөлдө. Әммә тамсы ла ауыртыу тойманы. Ҡапыл күҙ алдына Илһам килеп баҫты. Сәйет матҡып тотҡан ерҙәр күгәреп сыҡһа? Башы ла шешеп сыҡмаҫмы? Ул ваҡытта ни тиер? Ҡоланым тип алдармы? Илһам ғәфү итмәҫ... Ғәфү итмәһә, Резеда өсөн тормош бөтәсәк, артабан йәшәмәһә лә була.\n– Мине һатыуыңдың хаҡын шулай ҡайтарасҡһың! – иҙәндә сеңләп илап ятҡан ҡатынға ҡарап торғандан һуң, йомшағыраҡ һөйләшеүгә күсте Сәйет. – Ә хәҙер миңә ярҙам ит! Ошонан имен-аман ҡотолһам, үҙеңде нисек тотоуыңа ҡарап… бәлки, ғәфү лә итермен ҡылығыңды…\n– Нисек ярҙам итәйем һиңә? Элекке кеүек яңғыҙ түгел мин хәҙер – ирем бар!\n– Хе-хе, – Сәйет кинәнеп кеткелдәне. – Күрҙем инде иреңде, торғаны менән бер быҙау! Ярай, уныһы һинең эш. Үҙең дә шунан артыҡ түгелһең. Күпме тырыштым, барыбер әҙәм була алманың!\n– Миңә ошондай тормош оҡшай һәм унан баш тартасағым юҡ! – Бер аҙ тынысланған Резеда яңынан карауатҡа ултырҙы.\nӘммә Сәйет уны тыңламаны, үҙ хәбәрен һөйләне:\n– Мине береһе лә күрергә тейеш түгел. Бер нисә көндән минең арттан машина килә. Шуға тиклем ошонда йәшеренергә тура килер. Кейемде бында ла табырмын, ә бына ашау яғын... һиңә хәстәрләргә тура килер. Икмәк тә колбаса менән генә тамаҡ туймай, йылы аш кәрәк! Мунса төшкөм килә. Берәйһенә минең хаҡта өндәшһәң, быныһында ысынлап та тере ҡала алмаясаҡһың! Һин дә, теге быҙауың да. Хәйер, инде хәҙер һиңә ышанмаясаҡтар ҙа, сөнки мин барыһы өсөн дә - үлгән!\nРезеда әкренләп үҙен ҡулға алды. Йәшле күҙҙәрен ең осо менән һыпырҙы. Әҙ генә иланы тип, ҡабаҡтары шешенеп тә өлгөргән. Танауы ла ҡып-ҡыҙылдыр инде. Ире күрһә ни тиер? Ул, бәлки, иғтибар ҙа итмәҫ, алдаһаң да ышаныр. Унда тағын ҡәйнәһе бар бит әле. Уның осло күҙҙәренән ҡасып ҡотола алһа ярай ҙа.\n– Бөгөн кискә ҡарай мунса яҡ. Эҫеһе ныҡ булһын, һыу һалғанда шартлап торһон, – тип бойорҙо Сәйет. Әммә улар кисә генә мунса инделәр ҙә баһа. Нимә тип аңлатыр һуң?\n– Булмай. Кесаҙнаһыҙ яға алмайым. – Унан ҡасып ҡотола алмаясағын аңлап, ҡыҙҙың күҙендәге өмөт сатҡылары һүнде: бөттө, барыһы ла юҡҡа сыҡты: матур ғүмер кисереү, бәхетле булыу, бала һөйөү...\n– Ә һин булдыр! – Сәйеттең ҡаштары ла һелкенмәне.\n– Нисек? Бүтәндәр ни тиер бит?\n– Унда минең эшем юҡ! Төнгөлөккә ишеген асыҡ ҡалдыр. Һәм тағы: Ынйыбикәнең ҡайтыры ишетелгәс тә миңә хәбәр итәһең.\n– Ул бит ҡайҙа нимә эшләп йөрөгәнен миңә хәбәр итмәй, ҡасан ҡайтырын ҡайҙан беләйем?\n– Аңра! Телефон нимә өсөн? Шылтырат, белешеп тор!


— был өлкәлә ҡыҙыҡһыныуым арта төштө. — киләсәктә ,һис шикһеҙ, ҡортсолоҡ менән шөғөлләнәсәкмен.\nБалдың файҙаһын тәүтормош кешеләре үк белгән . Улар ҡорт ояһын табып нектарын тәмләп ҡарағас, балды йыя башлағандар,балдың файҙаһын һиҙгәс, дауалауҙа ҡуллана башлағандар. Египетта балды аҙыҡты консервалауҙа ҡулланғандар. Бигерәктә алыҫ походта,косметикала, ауырыуҙарҙы дауалауҙа ҡулланғандар.\nяпон ғалимдары халҡына бал ашарға тәҡдим иткәндәр. Япониялағы һәр уҡыусы хөкүмәт тарафынан көн һайын бер ҡалаҡ бал ашай.Японияла егәрле бөжәккә- ҡортҡа һәйкәл ҡуйылған. Ундай һәйкәл Польшала ла бар. Боронғо Римдә гладиаторҙар үлемесле көрәшкә сығыр алдынан бал ашағандар. Ул хәҙер ҙә космонавтарҙың һәм спортсмендарҙың рационына инә. Балда В1,В2 ,В3, В6,С, К, Е, А витаминдары бар. Кешегә В һәм С витаминдары етешмәһә,төрлө ауырыуҙар килеп сыға: йөрәк һәм ҡан тамыры,нерва системалары.Шулай уҡ хәлһеҙлек, баш ауыртыуы, йөрәк ауыртыуы булырға мөмкин. Йүкә балы- иң сифатлы бал тип һанала, аҡһыл һарғылт төҫтә була. Ул бик файҙалы.\nБоронғо Египетта балды мәктәптәрҙә биргәндәр һәм бал ашаған уҡыусылар физик һәм аҡыл яғынан үҫешкән, талантлы булғандар. Кәрәҙ — ул балға тәбиғәт тарафынан бирелгән һауыт. Һауыты менән ҡуша балды ашап була.Балауыҙҙы оҙаҡ итеп сәйнәргә кәрәк,айырыуса ҡара икмәк менән ашау файҙалы. Кәрәҙле бал туңмай, йылдар буйы яҡшы һаҡлана. Ул бал таҙа, уны хатта ҡайнаған һыу менән ҡатыштырып күҙгә тамыҙырға була.\nйүкә сәскә ата. Беҙҙең Яңыбайҙа балдың ике төрө була: йүкә балы тәмлерәк, ә сәскә балы файҙалыраҡ. Йәйҙең бер айын көндөҙ умарталар янында йөрөп үткәрәм . Атайым эшкә киткәндә, мин айырағн ҡортто тотоп тәгәскә бикләйем дә һалҡын урынға ултыртам. Ярты көндәй һалҡында ултырған күсте икенсе умартаға ултыртырға ярай. Бал ҡыуып алғас,ҡорттарҙы ҡышҡылыҡҡа әҙерләйбеҙ. Ҡар иреп бөткәс, ҡорттарҙы сығарып осорабыҙ. Миңә ҡорт ҡарау бик оҡшай, үҫкәс мин күп итеп ҡорт тотасаҡмын. Ул кәсеп менән минең ҡартайҙарым да,уларҙың атайҙары ла шөғөлләнгән. Хәҙер мин атайымдан умартасылыҡ серҙәрен өйрәнәм.Минең алты шәхси умартам бар. Был шөғөл -өҫтәлмә аҡса эшләп, ғаиләбеҙҙең матди хәлен яҡшыртыуҙа отошло кәсеп. Мин дә был һөнәрҙе өҫтәлмә шөғөл итеп аласаҡмын.


Коллективлаштырыу - рәсәй перепрофилироваться\n1968 йылдың 9 апрелендә»спартак»балеты бөйөк урыҫ. рефрижераторный юрий хореография уҡытыусыһы, театрында ҙур премьера буласаҡ. Театр өсөн ул дүрт тиҫтә йыл дауамындағы хеҙмәтендә билдәләй, һәм ҙур атлетизм һәм бейеүгә оҫта һүрәтләй. Петер оҫтаһы Карл Фаберже булған бөтә донъяға билдәле-рәсәй батшаһы рәсәй империяһы һәм ювелир Йортонда һуңғы көн. Фаберже башлығы. 1927 йылдың көҙөндә, хөкүмәт мул икмәк хаҡын кәметеү. Крәҫтиәндәр, дәүләт икмәкте һатырға тейеш булған, бирер булған,»забастовка икмәк»: яҙ көткәндә тиклем уларҙы хәл итеү өсөн, иген һатып, сөнки яҙ хаҡы арта. Был мәсьәләләргә өҫтәлеп, нурми һәм һыу тәьминәте проблемаһын тыуҙыра. күп кенә сәнәғәт үҙәге. индерҙе: икмәк һаны сикләнгән кешеләр дәүләткә бирергә мәжбүр була. Был сәйәсәт бер тапҡыр файҙаланғайны инде, бер нисә йыл элек. 1928 йылда йәнә уңышҡа иреште һәм, ҡабул ителгән сараларға ҡарамаҫтан, илдә аслыҡ ҡайта. Ссср-ҙа 1927 йылда ун дүрт мең колхозда төрлө төрҙәрен ҡарау. Хөкүмәт контролендә тота, улар еңел һәм файҙалы итеп ҡарай, шуға күрә унда коллектив өҫтөнлөктәр бирә: заманса ҡорамалдар һәм һалым ташламалары. Кризис алдында, ярлы крәҫтиәндәрен берләштереп сталин был хәл айырым йорт хужалығы булыуыма шатмын. һәм барлыҡ яңылыҡтарын ишетеп, әммә бай илдәр үҙҙәренән бөтә мөлкәтен бирергә әҙер түгел ине. Өмөтһөҙлөктән, улар үҙ малдары һәм кеше улар үҙ яландарынан яндырып үлтерә. Һарыҡ малының яртыһы уның күләме тиклем кәмегән. Һәм унда бында тәртипһеҙлек башлана, һәм, террор акты һәм уларҙың саботажын баҫтырыу әйләнеп, халыҡ дошманы булып танырға теләмәне һәм ул колхозға яҙылған. ҡулға алына, язалап үлтерелә йәки һөргөнгә ебәрелә. Шул уҡ ваҡытта, әгәр бындай уңыштары Башты колхозсы Сталин баш мәҡәләне уҡып, гәзитебеҙҙә 1930 йылдың 2 мартында правда 1930 йылда баҫыла башлай, колхоз крәҫтиәндәре алтмыш, Сталин менән мөрәжәғәт иткән, үҙенең гражданлыҡ мәҡәлә шунда уҡ, үҙ үҙенә тәнҡит дусар булғандар улар. Был статьяға ярашлы, был хаталар өсөн кешеләр көсө колхоз зан, шуға ла һәр фермала һәм үҙ хоҡуғы бар. егерме береһе шунда уҡ крәҫтиәндәр колхозды ташлап китте, тик бер ярты йылдан уны тура ҡайта: шәхси хужалыҡ өсөн ҙур йыйындң хөкүмәт һалым индереү. Планлы иҡтисад менән ссср дәүләте буласаҡ. 1932 йылда барлыҡҡа килә. хлебозаготовка план бөтөнләй булырға тейеш: икмәк тапшырыу күберәк булған төбәктәр күп түгел, һәм улар. Бөтә ғәйеп ҡыҫылышы кулаков, уларҙың»ҡулдарын костлявый аслыҡ, совет власын быуырға теләп», Postyahev Павел булараҡ, партия Үҙәк комитеты секретары, тине.\nхаҡ ниндәй пландарҙы үтәп, үҙе лә аслыҡ һәм оҙаҡ көтөргә мәжбүр. Украинала булһа, ул иң ҡурҡынысы. Бөтә ауыл урамдарында эт һәм бесәйҙәр юҡҡа сыға. Полиция хәбәр итә, һәм акт самосуд каннибализм людоед. Ҡасан крәҫтиәндәре ҡасып ҡалырға тырыша, улар спецназ туҡтатты. Иген алыу өсөн муҡса булһа ла, крәҫтиәндең колхозға ҡып боҫоп иткән, шипка өсөн ҡырҡҡас, унан һуң алып ҡалды обрезка йәки ниндәйҙер орлоҡ. Был бик хәүефле: бер йәки ун кешенең ҡулға алынып төрмәгә ябыла һәм мөлкәтен урлау йылда колхоз атып үлтереп эләкмәнем. Эйе, шулай уҡ урлашыу үтмәҫ хәрәкәт тип баһаланы. Был закон крәҫтиән аталған»өс закон шип», крәҫтиәндәр һәм уның ҡорбандары 55 000 булып китте. 7,000,000 вафат 1931 — 1933, аслыҡ тураһында рәсми гәзит һәм өндәшмәне. Ссср сит ил кешеһе килә башлағас, улар менән йылмайып ҡаршылай һәм байрам булды. Тыуған иленә әйләнеп ҡайтҡас, белдереүенсә, барыһы ла яҡшы булыр тип ссср, уйламай ғына әйткән ала йәки пропагандалау һәм нацистарға икенсе ысул.\nадминистратив аппаратын ҡороп, ниһайәт, уңышты күпкә күберәк һәм катастрофаны туҡтатыу форсат бирә. Система 1935 йылда сығарыла. кәрт булып ҡала. Әммә ауыл хужалығын коллективлаштырыуҙа, совет көсләп юҡ тиерлек, һәм йыл кәрәк, уны тергеҙеү өсөн.»Скоморохов»боронғо рус берәҙәк артист булырға, халҡы күңелен йыр, бейеүҙәр, акробатик трюктар уйындар һәм комикстар. Ферментланған эсемлектәр һөт, йогурт оҡшай, файҙалы бактериялар бар, улар һеңдереүгә ярҙам итә. Кефир диетаһы буйынса төп ингредиенттарының береһе ҡалған көндәрҙә рус ғаиләһе. В кипятильник, ссср киң ҡулланыла, унда арзан һәм уңайлы булған, электр, һыу ҡайнар булыу еңел түгел кеүек асыҡ. Элекке СССР республикаһы булған. вытрезвитель медвытрезвитель, шулай уҡ ҡайһы бер көнсығыш европа илдәре. Балыҡ балыҡсы һәм балыҡ тураһында әкиәт тылсымлы әкиәттәр тураһында рәсәй авторы билдәле йәки төшөрөү 1833 йыл.\nOladushki-ике ҡоймаҡты аш төрө билдәле, уларҙың береһе рус йыуан — нәҙек башҡа креп-ҡоймаҡ\nБурысы Бөтә Ил Буйынса Почтовые Адвокатына, Судта Тикшереү Өсөн


Башҡортостанда һуңғы тәүлектә\n6 Июнь 2020, 22:00\nтағы ла 105 кешелә COVID-19 вирусы асыҡланған, шуның менән сирлеләрҙең дөйөм һаны 3832-гә етте. Һауыҡҡандарға\nБашҡортостанда тағы ла 105 кешелә COVID-19 вирусы асыҡланған, шуның менән сирлеләрҙең дөйөм һаны 3832-гә етте. Һауыҡҡандарға һуңғы тәүлектә 107 кеше өҫтәлгән. Вафат булғандарҙың дөйөм һаны үҙгәрешһеҙ ҡала – 18. Республика стационарҙарында 1015 сирле дауалана, йәнә 1370 кеше - амбулатор шарттарҙа.\nШул уҡ ваҡытта пневмония диагнозы менән кисәгенән бөгөнгәсә 95 кеше госпитализацияланған, уларҙың барыһы ла коронавирусҡа тикшерелгән. Ошо уҡ диагноз менән тәүлек эсендә 52 кеше дауахананан сығарылған.\nДөйөм алғанда, коронавирусҡа ошоға тиклем республикла 276 300 тикшереү үткәрелгән, 263 082 кеше ҡаралған.


Септә һуғыу оҫтаһы » Башҡортостан гәзите\n"Башҡортостан гәзите" » Йәмғиәт » Септә һуғыу оҫтаһы\nСептә һуғыу оҫтаһы 17.04.2018 // Йәмғиәт\nКүптәр бөгөн септә һуғыуҙың ни икәнен дә белеп бөтмәйҙер. “Башҡорт теленең аңлатмалы һүҙлеге”ндә “септә — теткән һалабаш йүкәһенән һуғылған эре туҡыма (ҡаплау, ябыу, төрөү өсөн ҡулланыла)” тигән аңлатма бирелгән. Минең атайым оҙаҡ йылдар совхозда ат ҡараны, шунлыҡтан был әйберҙәр миңә бала саҡтан таныш. Һәр ваҡыт кәртәлә имән ағасы еҫенә ат тире һеңгән септә иң түрҙә урын алыр ине. Уны ыжғыр буранлы ҡышҡы айҙа ла, йәйге селләлә лә ҡулланыр ине атайым. “Септә генә атты һаҡлап ҡалды” тигән һүҙен йыш ишетергә насип булды. Уны тирләгән атҡа ябалар. Һыуыҡта ла ул йылыта, һалҡын алдырыуҙан һаҡлай.\nШуғалыр ҙа был шөғөлдө үҙ иткәндәр хаҡында ауылдарға командировкаларға барғанда һорашыу ғәҙәтемә инеп китте. Септә һуҡҡандарҙы, ат сбруйын, сана-арба эшләгәндәрҙе табыу, улар хаҡында халыҡҡа еткереү ниндәйҙер кимәлдә атайымдың рухы алдында баш эйеү, уның яратҡан һөнәрен хөрмәтләү кеүек тойола. Нисек кенә булмаһын, был һөнәрҙәр халҡыбыҙҙың аңына һәм ҡанына һеңгән. Ниһайәт, септә һуғыу оҫтаһын таптым, улай ғына түгел, уның менән яҡындан танышыу бәхете лә тейҙе.\nБаймаҡ районының Ҡолсора ауылында йәшәгән Урал Фәйзуллин — халҡыбыҙҙың онотола барған шөғөлдәрен үҙ иткән оҫталарҙың береһе. Ул — төбәктә септә һуғыу менән шөғөлләнгән берҙән-бер кеше. Был һөнәргә туғаны Ғилметдин Сәлиховтан өйрәнеп ҡалған.\n— Ауылда ат тотҡас, септәһеҙ булмай, — ти әңгәмәсем. — Ҡайҙа нисектер, әммә беҙҙең ауылда йылҡы малы әле булһа бөтә хужалыҡ эштәрен башҡара. Утынын да килтерәбеҙ, бесәнгә лә йөрөйбөҙ.\nГеройымдың һүҙҙәрен ҡеүәтләп, шуны әйтергә була: ысынлап та, ауылда бер нисә санаға егелгән атта үҙ йомошон йомошлап йөрөгән кешеләрҙе осратырға тура килде. Кемдер һыуға бара, икенселәре бесән ташый, бәғзеләре башҡа эштәрен теүәлләй. Ауыл тормошоноң һулышы, йәшәйеше, булмышы бар ысынбарлығында сағылғандай тойолдо.\nСептә һуғыу еңел түгел. Беренсенән, был эшкә өлгөргән һалабаш таҫмалары кәрәк. Ә уны эшләү өсөн һалабаш батырыуҙан башлана шөғөл. Урал Хәжиәхмәт улы әйтеүенсә, бының өсөн ул Бөрйән районының Байғаҙы ауылына бара. Әйткәндәй, үҙе ошо ауыл кейәүе.\nЙүкә сәскә атҡан ваҡытта ҡабығын һыҙырып алып, һыуға батыралар. Өҫкә ҡалҡмаһын өсөн уның өҫтөнә ауыр нәмә йәки таш һалына. Һәр кемдең үҙ урыны була. Шунда ул бер-ике ай тирәһе ята. Аҙаҡ әҙер һалабашты алып һыҙыралар, кемдер уны мунсала йыуғыс итеп ҡуллана, хужабикәләр һауыт-һаба йыуғанда ла файҙалана.\nӘ бына септә һуғыусылар уны үҙ мәнфәғәтендә тотона, һалабаш таҫмаларынан септә яһай. Септә һуғыу өсөн тәүҙә таҡта әҙерләнә. Уны арҡау тип йөрөтәләр. Йылҡы малының кәүҙәһенә ҡарап, ул 1,5-1,3 метр тирәһе була. Һалабаш таҫмалары ике яҡлап урынлаштырыла, һәр таҫма туҡмаҡҡа беркетелә. Туҡмаҡ имән ағасынан яһала, ул һалабашты тартып тороу өсөн ҡулланыла. Артабан эш ошо рәүешле эҙмә-эҙлекле дауам ителә.\nСептәне атҡа ябыу өсөн алғы һәм артҡы өлөшө яһала. Алғы яғы йылҡының башынан уратып бәйләнә, арт яғы уның ҡойроғо аша алына, шуға күрә ул ҡыҫҡараҡ булырға тейеш. Септәнең алғы өлөшө – муйынса, артҡы яғы ҡойроҡса тип йөрөтөлә. Һалабаш таралып китмәһен өсөн уртаһына бау, йәғни айыл ҡуйылып барыла. Былай иткәндә, ул тиҙ таралып китмәй. Шулай уҡ аттың биленән бәйләп ҡуйылған бау айырса тип атала. Малдың кәүҙәһенә ҡарап септәнең үлсәме төрлөсә булырға мөмкин. Ябылған септәне өс урындан, йәғни муйынса, ҡойроҡса һәм айырса тип аталған ерҙән, бәйләп ҡуялар.\nУрал Фәйзуллин әйтеүенсә, тырышлыҡ һалғанда, уны тиҙ арала эшләргә мөмкин. Оҫта үҙе һуҡҡан септәне ағаһына эшләп биргән, атты еккелә файҙаланғандар өсөн ул бик уңайлы, ти. Ысынлап та, тәү ҡарашҡа ябай күренгән эштең үҙ нескәлектәре етерлек. Шуныһы иғтибарға лайыҡ: халҡыбыҙҙың боронғо шөғөлдәренең бөгөн дә ауылдарҙа һаҡланып ҡалыуы иғтибарға һәм хуплауға лайыҡ. Иң мөһиме — уға тоғро ҡалыусылар барында, һалабаш һалыусылар ҙа, септә һуғыусылар ҙа буласаҡ, халҡыбыҙҙың милли кәсептәре һаҡланасаҡ.


Психолог » Башкортостан кызы | Башҡортостан ҡыҙы\nБыл донъяла тормошҡа ҡарашы, уй-хистәре, маҡсаттары, хыялдары, күңеле бер-береһенекенә тулыһынса тап килгән ике кешене осратыу мөмкин түгел, сөнки һәр кем үҙенсә, йәғни ҡабатланмаҫ. Төрлө кеше бар: берәүҙәр булғанды әҙерәк арттырып, шаштырып, үҙен...\n«Мин ғәйепле тимә, башың түбән эймә…»\nҺәр кемгә үҙ ғүмерендә бер тапҡыр булһа ла ғәйеп тойғоһон кисерергә тура килгәне барҙыр. Әммә «ғәйепле булыу» һәм «үҙеңде ғәйепле тойоу» төшөнсәләре араһында бик ҙур айырма ята, сөнки һуңғыһы күпселек осраҡта кешенең иркенән тыш барлыҡҡа килә һәм...\nҺәр әсә үҙ балаһы өсөн иң һәйбәте, иң ғәзизе булырға теләй. Ә иң яҡшы әсәй ниндәй сифаттарға эйә икән? Быға өлгәшеү юлдары ҡайҙа? Мәҡәләбеҙҙең башында уҡ шуны билдәләү урынлы булыр: насар әсәйҙәр юҡ, улар тормошҡа, бала тәрбиәләүгә ҡарашы менән генә...


Титов Борис Иванович — Башҡорт Википедияһы\nТитов Борис Иванович (20 декабрь 1903 йыл — 1992 йыл) — 1937—1960 йылдарҙа Башҡорт АССР-ы Бөрө районы Базан машина-трактор станцияһының баш агрономы. Социалистик Хеҙмәт Геройы (1948).\n20 декабрь 1903 (2 ғинуар 1904)\nРәсәй империяһы, Омск ҡалаһы\nРәсәй, Свердловск өлкәһе, Белоярский район[d], Белоярская Застава[d]\nБорис Иванович Титов 1903 йылдың 20 декабрендә Омск ҡалаһында тыуған. Агроном ғаиләһенән, атаһы, үҙ сиратында, Кавказда хеҙмәт иткән отставкалағы офицер ғаиләһендә тыуып үҫкән, шунда Пицхелаури нәҫеленән булған туташҡа өйләнгән.\nБелеме — урта махсус, 1925 йылда Николаев (Новосибирск) ауыл хужалығы техникумын тамамлаған.\n1904 йыл башында ата-әсәһе Екатеринбург ҡалаһына күсеп килә. 1914—1919 йылдарҙа реаль училищела уҡый. Аҡ армияның сигенеү ваҡытында Титовтар ғаиләһе Томскиға эвакуациялана. 1922 йылда Новониколаевск ҡалаһына күсә. 1925 йылдың июнендә Уралға, Свердловск ҡалаһына ҡайта. Свердловск округында район агрономы, ерҙе файҙаланыу буйынса техник белгес булып эшләй, 1929 йылдан — Уралкоопхлебсоюзда.\n1931 йылда Титов Ҡурған өлкәһендәге яңы ойошторолған Лопатин машина-трактор станцияһына командировкаға ебәрелә, унда 1932—1937 йылдарҙа баш агроном булып эшләй. Ҡаты ауырып, Башҡортостанға дауаланырға килә һәм һауығып сыҡҡас 1937 йылдың көҙөндә Башҡорт АССР-ының Бөрө районындағы Базан машина-трактор станцияһында өлкән агроном булып эш башлай, һуңынан баш агроном булып тәғәйенләнә. Ике тапҡыр, 1939 һәм 1941 йылдарҙа, Мәскәүҙә Бөтә союз ауыл хужалығы күргәҙмәһендә ҡатнаша.\n1947 йылда Бөрө районында арыш һәм бойҙайҙың сәсеү майҙаны 2500 гектарға арта. Райондың ҡайһы бер колхоздарында уңыш гектарынан 28 центнерға етә. 1948 йылда 654 гектар майҙандағы һәр гектарҙан 21 центнер арыш алына.\nИген культураларынан ҙур уңыш алыуы өсөн СССР Юғары Советы Президиумының 1948 йылдың 2 апрелендәге указы менән Б. И. Титовҡа Социалистик Хеҙмәт Геройы исеме бирелә.\n1949 йылда СССР-ҙың ауыл хужалығы министрлығы тарафынан «Социалистик ауыл хужалығы ударнигы» билдәһе менән бүләкләнә, 1950—1951 йылдарҙа. МТС директоры вазифаһын башҡара.\nБ. И. Титов баш агроном булып 1955 йылға тиклем эшләй, һуңынан һаулығының торошо буйынса баш агрономдың йәшелсәләр буйынса урынбаҫары вазифаһына күсә. Машина-трактор станциялары үҙгәртелгәндән һуң ремонт-техник станцияһында үҫемлектәрҙе һаҡлау буйынса агроном булып эшләй. 1960 йылда Свердловск өлкәһенә күсеп китә, унда Белояр районының ауыл хужалығы инспекцияһында эшләй (агроном-йәшелсәсе, бүлексә менән идара итеүсе), 1964 йылдың сентябренән — район план комиссияһы рәйесе, 1966 йылдың сентябренән — өлкән иҡтисадсы.\nҒаиләһе: ҡатыны Титова (ҡыҙ фамилияһы — Кулакова) Александра Изосимовна — хужабикә. Ғаиләлә һигеҙ бала була. Улдары Арсен Титов, 1948 йылда тыуған, билдәле яҙыусы, Рәсәй Яҙыусылар союзы идараһы рәйестәше.\nСоциалистик Хеҙмәт Геройы (1948)\nТитов Борис Иванович // Башҡорт энциклопедияһы — Өфө: «Башҡорт энциклопедияһы» ғилми-нәшриәт комплексы, 2015—2020. — ISBN 978-5-88185-143-9. (Тикшерелгән 17 декабрь 2018)\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Титов_Борис_Иванович&oldid=854466 ҡабул ителгән\nПоследний раз редактировалась 16 декабрь 2018 в 19:26


Ил улына бағышлап | Йәншишмә\nӘ инде ижади эштәр тикшерелгәс, «Ил улы» тип аталған йомғаҡлау кисәһе уҙғарылды. Прозаик, драматург, журналист Шакир Насировтың ижадын яҡташтары ярата, ҡыҙыҡһына икән. Шулай булмай ни, уның әҫәрҙәре бик халыҡсан, «Силәгенә күрә – ҡапҡасы», «Бүләгем», «Ҡолмәт ҡоҙа» кеүек пьесалары, интермедиялары юморға бай. Еҙем-Ҡаран мәктәбе уҡыусылары яҡташтарының әҫәрҙәренә һүрәттәр ҙә төшөргән, Шакир Насировтың тормошо һәм ижадына бағышланған күргәҙмә лә кисәне йәмләп ебәрҙе.\nБүләкләү тантанаһына Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған уҡытыусыһы Ғиндулла Шәйәхмәтов, филология фәндәре кандидаты, Жәлил Кейекбаев йорт-музейы директоры Римма Ишмырҙина, Мәжит Ғафури йорт-музейы директоры Рәсилә Нәжметдинова, ветеран-уҡытыусы, Шакир Насировтың ауылдашы Фатима Сафина ла килгәйне. Улар яҡташтарын хәтерләп, иҫтәлектәре менән уртаҡлашты.\n– Беҙ Шакир Насировтың ижадын үҫтереүгә, уның музейын асыуға күп көсөбөҙҙө һаласаҡбыҙ. Был эште Ибраһим мәҙәниәт йортонда эшләгәндә үк башлаған инем. Бер аҙ материал тупланыҡ та инде. Алдағы йылдарҙа был бәйгене дауам итергә, уны «Насири уҡыуҙары» тип атап үткәрергә уйлайбыҙ, – ти Еҙем-Ҡаран мәктәбенең директоры Фирүзә Хөрмәт ҡыҙы Әбделмәнова.\nТулҡынланып көткән минуттар яҡынлаша. Еңеүселәрҙең исемен иғлан итергә район мәғариф бүлеге методисы Альбина Булат ҡыҙы Басирова сыға. Ул бәйгелә уҡыусыларҙың ихлас ҡатнашыуын, килгән ижади эштәрҙең бик тәрән фекерле, йөкмәткеле булыуын билдәләп үтте. Ә кемдәр иң-иңеме? Урыҫ мәктәптәре араһында Зөлфирә Шәйәхмәтова (Табын) – I, Юлиә Рамаҙанова (Яңғыҙҡайын) – II, Индира Иҙрисова (Красноусолдағы 3-сө мәктәп) III урынға лайыҡ булды. Башҡорт мәктәптәре араһында (V – VIII, IX – XI синыфтар) Айназ Рафиҡов (Красноусолдағы башҡорт интернат-гимназияһы), Алһыу Ҡоломбәтовалар (Еҙем-Ҡаран) еңеп сыҡты, II урында – Юлдаш Байбулдин (Сәйетбаба), Гүзәлиә Мәүлитҡолова (Красноусолдағы башҡорт интернат-гимназияһы), III урында – Лилиә Әбелғатина (Красноусолдағы башҡорт интернат-гимназияһы), Илвина Мөхәмәтйәновалар (Еҙем-Ҡаран).\nЫсынлап та, яҙмалар береһенән-береһе һоҡландырғыс ине. Мәҫәлән, Красноусолдағы башҡорт интернат-гимназияһы уҡыусыһы Айназ Рафиҡов үҙенең иншаһында: «Һеҙ – бәхетле кеше. Сөнки ижадығыҙҙы беҙ уҡыйбыҙ, киләсәктә тағы ла өйрәнербеҙ, тип һүҙ бирәм. Шакир олатай, мин һеҙҙең менән ғорурланам. Халыҡ күңелендә исемегеҙ мәңге йәшәр», – тип яҙған.\n– Минең темам яҙыусыбыҙҙың ижадына бағышланды. Синыфтан тыш уҡыу китаптарына Шакир Насировтың әҫәрҙәре ингән. Ә былай үҙең эҙләһәң, табыуы ауырыраҡ. Шулай ҙа тырыштым инде. Уҡытыусым Миңһылыу Мирхәйҙәрова ла ярҙам итте, – ти Еҙем-Ҡаран мәктәбенән еңеүсе Алһыу Ҡоломбәтова.\nӘ Гран-при хужаһы кемме? Юлыҡ мәктәбенән Динара Насирова. Ҡыҙ башта эшен шиғыр итеп яҙа, шунан ҡобайыр итеп үҙгәртә. Унан Ерәнсә сәсән менән Ер-әсәнең әйтеше рәүешенә килтерә. Бик уңышлы килеп сыҡҡан. Тыңлап иҫебеҙ китте.\nПризлы урын алыусыларҙың барыһы ла Почёт грамоталары һәм аҡсалата премиялар менән бүләкләнде. Конкурсты ойоштороуға күп көс һалған Еҙем-Ҡаран мәктәбе директоры Фирүзә Әбделмәнова, директорҙың тәрбиә эштәре буйынса урынбаҫары Гөлнур Батыршина, башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы Миңһылыу Мирхәйҙәровалар Рәхмәт хаттары алып ҡыуанды.\n« Еремдең күҙ йәше…\nЙырҙарҙа данланған »


Сабый зиһендәре ҡалыпһыҙҙыр » Башкортостан кызы | Башҡортостан ҡыҙы\nСабый зиһендәре ҡалыпһыҙҙыр\nКешелектең иң ҙур байлығы ла, өмөтө лә – балалар. Тыумыштан һәр сабыйға Хоҙай тарафынан етерлек аң да, зиһен дә өлөш итеп бирелә. Ололарҙың төп бурыстарының береһе – шул зиһенде ваҡытында асыу, аңын үҫтереү, ҡанаттарын нығытыу, һәләттәрҙең һүнеп ҡалыуына юл ҡуймау. Үҙенә ышанған, ҡурҡыуҙарҙан азат бала ата-бабалары туплаған донъяуи белемдәрҙе аңына һеңдереп кенә ҡалмай, уны үҫтерергә, камиллаштырырға ла һәләтле була.\nҮкенескә ҡаршы, тарих гел аҡ биттәрҙән генә тормаһа ла, хатта ауыр осорҙарҙа ла кешелек сабый саҡты мөмкин тиклем аярға, ҡурсаларға ынтылған һәм ынтыласаҡ та. Тәбиғәтебеҙҙең асылы шулай. Икенсе яҡлап, мөғжизәгә ышанған, төрлө тейештәрҙе, мөмкин түгел һәм ярамайҙарҙы белеп етмәгән бала өсөн тәбиғәт ҡанундары һәм фәндә лә ҡалыптар юҡ. Әммә уларҙы беҙ, өлкәндәр, тәрбиә барышында яһалма барлыҡҡа килтерәбеҙ һәм шуның менән бала аңын сикләйбеҙ, күп нәмәләрҙән мәхрүм итәбеҙ, шул арҡылы кешелекте артҡа һөйрәйбеҙ. Был фекерҙең дөрөҫлөгөнә төрки телле дәүләттәр араһында үткәрелгән «Бәләкәй уйлап табыусылар» тип аталған халыҡ-ара олимпиаданың финалында тағы бер тапҡыр инандым.\nБәйгегә донъяның 18 иленән ике меңгә яҡын бала үҙе уйлап сығарған йә дизайнын камиллаштырған әйберҙең моделен йәки проектын ебәргән. Шулар араһынан иң яҡшы йөҙ эш һайлап алынып, финалистар Төркиәнең Иҫке Шәһәр ҡалаһында үткән күргәҙмәлә ҡатнашырға саҡырылды. Шул бәхетлеләр араһында Башҡортостандан биш уҡыусының булыуы – үҙе оло ҡыуаныс. Был һөҙөмтә беҙҙең төбәктә үҫеп килгән йәш быуындың зиһен көсө, уларҙағы ижади һәләттәрҙең юғарылығы хаҡында ла һөйләй. Республика балалары был проектҡа һуңлап ҡына ҡушылды, әммә, эштәрҙе ҡабул итеүгә һанаулы ғына көндәр ҡалыуға ҡарамаҫтан, ун бер бала үҙе уйлап таптым тип һанаған эштәрен ебәреп өлгөрҙө. Финалда беҙҙең команда һан яғынан иң ҙуры булды. Әйткәндәй, уларҙың береһе лә ҡатмарлы технологияларҙы өйрәнгән техник түңәрәк ағзалары түгел. Сынбулат Бейешев Өфө ҡалаһының 102-се башҡорт гимназияһының 4-се синыфын тамамланы, Әбйәлил районы Рәхмәт ауылы һылыуы Гөлназ Әхмәҙиева – унынсыға, ә Гүзәл Бәҙретдинова, Гөлнәзирә Буранҡаева һәм Йәмилә Хәбибуллиналар Фатима Мостафина исемендәге Өфө ҡала башҡорт гимназияһының 6-сы синыфына күсте. Әйткәндәй, олимпиаданың беренсе турында уларҙың класынан 8 кеше ҡатнашҡан. Класс етәкселәре Лариса Фәрүәз ҡыҙы Мортазина: «Быға бер ҙә аптыраманым, беҙҙең класс фән һәм инновацияға ғына түгел, йыр-моңға, мәрәкәгә, спортҡа ла әүәҫ, әүҙем, һәр нәмәгә дәррәү тотона торған уҡыусылар йыйылған 6-сы «б»-ға, шуға улар менән эшләүе лә күңелле», – ти. Миңә иһә ошо биш йомро башты сәфәргә оҙатып барыу бәхете яҙҙы, тәржемәсе булараҡ та эшләргә тейеш инем, әммә ул вазифамдың артыҡ кәрәге теймәне, туған телдәрен камил белгән балалар төрөк теленең башҡорттоҡона бик яҡын икәнен тиҙ аңлап ҡалды һәм барыуыбыҙҙың икенсе көнөндә улар күргәҙмәгә килеүселәргә үҙҙәре уйлап сығарған әйбер хаҡында апаруҡ төрөктәр аңларлыҡ итеп, уларса һөйләй ҙә башланы. Йәш уйлап сығарыусыларҙы телдәр берлеге дуҫлаштырҙы ла, ҡаҙаҡ, ҡырғыҙ, төрөк, уйғыр, башҡорт, татар, Македония, Косово, Сербия, Арнаут, Кипр төркиҙәре балалары бер-береһен тәржемәһеҙ аңланы, уларҙың йөҙҙәрендәге эскерһеҙлек һәм ихласлыҡ урындағы халыҡты ла әсир итте. Күргәҙмәгә өс көн дауамында туҡтауһыҙ кеше ағылды, улар балаларҙың инновацияларына ғына аптырап тел шартлатманы, ә милли кейемдәренә лә һоҡланды, телдәре, илдәре менән дә ҡыҙыҡһынды. Беҙҙең Сынбулаттың башындағы ҡамсат бүректе кейеп, рәсемгә төшөргә теләүселәр айырыуса күп булды, хатта ҡаланың мэры менән мәғариф министры ла форсаттан файҙаланмай ҡалманы. Ниндәй генә иҫ киткес эштәр алып килмәгән ине балалар – кәштәләре баҫҡысҡа әүерелә торған шкаф, электрон ҡарасҡы, һуҡырҙарға алда ҡаршылыҡ булыуын белдергән кепка, балаҡҡа бысраҡ сәсрәүҙән һаҡлаған аяҡ кейеме, тулыһынса үҙен-үҙе тәьмин итеүсе сүп-сар эшкәртеү заводы, араһына балсыҡ һылауҙы талап итмәгән кирбестәр, ресторан өҫтәленә электрон меню һ.б. Беҙҙең балалар ҙа һыр бирмәне, Гөлнәзирәнең эшен Төркиә каналы төшөрөп алып хужабикәләр өсөн тәғәйен программала күрһәтте, Йәмиләнең өҫтәле менән патент бюроһы ҡыҙыҡһынды, Гөлназ теккән күлдәккә дизайнерҙар «аһ» итһә, Сынбулаттың эшен жюри етәксеһе Гөлли Каранфил, бер кемде лє ҡабатламаған, эскерһеҙ, ысын инновация тип баһаланы. Ә Гүзәл Бәҙретдинова, призлы өсөнсө урынға лайыҡ булып, махсус премия менән баһаланды. Ҡыҙҙар һәм малайҙар мажаралы сәйәхәттән рухи яҡтан байып, башҡаларҙың ижады менән танышып, үҙҙәренә яңы маҡсаттар ҡуйып, дуҫтар табып, шатланып ҡайтты. Ер йөҙөндәге техника һәм дизайн өлкәһендәге үҫеште әллә кемдәр түгел, ябай, әммә тырыш һәм тәүәккәл кешеләр эшләүенә төшөнөү, үҙҙәренең дә шул иҫәптә була алыуҙарын аңлау уларға ҡанат бирҙе, ышаныс өҫтәне. Иң ҡиммәте шулдыр, моғайын.\nГөлназ Әхмәҙиева: Мин ир-егеттәр таға торған галстуктарҙан күлдәк тектем. Был эшемде хеҙмәт уҡытыусым Гүзәл Рәфҡәт ҡыҙы Әхмәҙиева менән былтыр Әбйәлил районы үҙәге Асҡарҙа үткән мода фестиваленә тип әҙерләгәйнем дә, ул бик даланлы булып сыҡты, унда ғына түгел, Күмертау, Сибай ҡалаларында ла шундай уҡ бәйгеләрҙә беренселекте алып ҡайттым. «Йәш уйлап табыусылар» олимпиадаһына ла дизайн номинацияһына тип ебәргәйнем, финалға үтте. Был эшем башҡорттоң боронғо ҡорама ҡорауына бик ауаздаш. Ул – иҫкергән әйберҙәргә яңы ғүмер биреү идеяһының бер кәүҙәләнеше. Инде берәүгә лә кәрәкмәй һандыҡта саңланып ятҡан нәмәләрҙән бынамын тигән зауыҡлы, модалы кейемдәр, сумкалар һәм башҡа әйберҙәр тегеп ҡыуанырға мөмкин.\nСынбулат Бейешев: Минең Азамат исемле ҡустым бар. Ул балалар баҡсаһында төрлө күнекмәләргә йөрөй. Шунда уға күңеллерәк булһын тип, йылан рәүешле елем һауыты уйлап сығарҙым. Ул пластиктан эшләнә, йомшаҡ башына баҫһаң, ауыҙынан кескәй генә теле – ҡыҙыл бумала килеп сыға, унан самалап ҡына елем аға. Бер яҡтан, бәләкәстәргә был елем-ҡәләм менән эшләүе күңелле, йәнә елемде самалап сығарыу, түгеп ебәрмәү өсөн дә уңайлы. Уны асып, эсенә яңынан елем ҡойоп, күп тапҡыр ҡулланып була, тимәк, тәбиғәт байлыҡтарын һаҡлауға ла булышлыҡ итә.\nЙәмилә Хәбибуллина: Мин бәләкәй майҙанлы өйҙәрҙә урынды экономиялау һәм матурлыҡ өсөн дә тип, мониторҙы еңел генә ҡайырып ябып, йәшереп ҡуя торған, күп функциялы өҫтәл уйлап таптым. Уны тағы ла балалар баҡсаларында, уҡыу йорттарындағы бүлмәләрҙә парта итеп ҡулланыу ҙа бик уңайлы буласаҡ.\nГүзәл Бәҙретдинова: Йәш уйлап табыусылар бәйгеһе хаҡында ишеткәс, минең дә ҡатнашҡым килде. Үҙемдең шул хәтлем Төркиәне күргем килгәс, төрөк балаларында ла сәйәхәт итеү, беҙҙең төбәкте күреп ҡайтыу теләге барҙыр, тип уйланым. Сөнки сәйәхәт – ул шул тиклем мауыҡтырғыс, күңелле нәмә. Шунан Төркиә һәм Башҡортостанда йәшәгән ғаиләләр ял ваҡытында өйҙәрен алмашып йәшәп торһалар, отелгә аҡса кәрәкмәй, сәфәр арзаныраҡҡа төшәсәк, тип уйланым. Был өйҙәр ауыл ерендә булһа, бигерәк тә уңайлы, бер юлы тәбиғәтте, урындағы тормош-көнкүреште лә өйрәнергә мөмкин бит.\nГөлнәзирә Буранҡаева: Ә мин тәнде күнектерә торған кейем-тренажер уйлап сығарҙым. Ул тәбиғи туҡымалы еңле футболкаға, лосинаға элмәктәр тегеп, шулар аша һығылмалы еп үткәреп эшләнә. Тәү ҡарамаҡҡа ябай ғына күренһә лә, ул бик файҙалы, бигерәк тә һис бушамаған әсәйҙәргә. Өйҙә көндәлек эштәрен башҡарғанда уны кейеп, кәрәкле мускулдарына көс төшөрөп, бер ыңғай гимнастика ла эшләп йөрөһәләр, фитнесс залына барып тороу ҙа кәрәкмәйәсәк. Уларҙың ваҡыты ла, аҡсаһы ла артыҡ сарыф ителмәйәсәк. Ҙур тренажерҙарҙан айырмалы рәүештә, уны сумкала ғына йөрөтөп була.


Коллекторҙар оло йәштәге ҡатынды берҙән-бер һыйырһыҙ ҡалдырған\nШәхсән Ҡырмыҫҡалы районында йәшәүсе ҡатындың финанс учреждениелар алдында бер ниндәй бурысы ла булмаған. Әммә улының кредиты өсөн бар яуаплылыҡ уның иңенә төшкән.\nАуыл ерендә һыйырһыҙ ҡалыу - ризыҡһыҙ ҡалыуға тиң. Мал барҙа һөтө лә, ҡаймағы ла - үҙеңдеке. Тик Әлмира Нурмөхәмәтованың был бәхетен тартып алғандар. Бына нисәнсе көн инде аҙбар буш тип ҡайғыра ҡатын. Бесән эшләү мәшәҡәте лә тиккә генә булған. Ханым яҡшы белә - бар ғәйеп кинйә улында. Былтыр 23 йәшлек егет кредитҡа телефон алып, түләүҙән ҡасып йөрөгән. Хатта, башҡа районға күсенгән, шуға ҡармаҫтан даими теркәлеү урыны буйынса ул әсәһенең йортонда йәшәй тип иҫәпләнә. Башта коллекторҙар был адресҡа белдереү ҡағыҙҙары ебәрә, шылтыра, артабан үҙҙәре лә «ҡунаҡҡа» инеп сыға. Нурмөхмәтовтарҙы йорттоң газын, утын һүндереү, ерҙе тартып алыу менән янайҙар. Бурысты ҡаплатыуға һыйырҙы һайлайҙар. Малды алып китер өсөн, хатта, көтөү ҡайтҡанын күҙәтеп торалар. Был осраҡ шаһиттары әле һаман аптырауҙа йөрөй.\nБер йыл эсендә ун мең һумлыҡ кредит өс тапҡырға артҡан. Кем түләй?! Коллектор агентлығы вәкилдәре бурыслы егеттең бар йөкләмәһен әсәһенә тапшыра. Был законһыҙ эшмәкәрлек. Һыйырҙы алып китеү хаҡында расписка ҡалдырылған. Әммә документта малдың хужаһы Әлмира Нурмөхәмәтованың ҡултамғаһы түгел, икенсе улының ризалығы тора. «Оло йәшкә еткәс, балаларым хафаға һалды»- ти ҡатын. Хәҙер был ҡағыҙ биттәре менән нимә эшләргә?! Бер ниндәй гарантия ла юҡ.\nӨфөлә урынлашҡан «Бурыстарҙы йыйыу агентлығы» етәкселеге был осраҡты иңҡар итә. Йәнәһе лә, барыһы ла ризалыҡ буйынса башҡарылған. Мал-тыуарға уларҙың бер ниндәй ҙә ҡағылышы юҡ.\nИгорь Амплев, «Бурыстарҙы йыйыу агентлығы»ның Өфө вәкиллеге етәксеһе: «Был хаҡта мәғлүмәт ҡуйыртылған. Беҙҙең хеҙмәткәрҙәр һыйырҙы алып китмәгән. Офисыбыҙҙы ҡарап сыҡһағыҙ була, бында мал юҡ. Әлеге көндә барлыҡ материалдар ҙа тикшереү органдарына тапшырылған».\nКемгә ышанырға, әммә коллекторҙар мал-тыуар хаҡында һүҙ сығарғас, Әлмира Нурмөхәмәтова быҙауымды йәшерә һалдым, ти. Хәҙер ҡатындың бер йыуанысы ғына бар. Өҫтәп, һыйыр алырға кәрәк. Хәйер, бурыс батшаһына әйләнгән улы әсәһенә ярҙам итергә вәғәҙәләй. Хоҡуҡ белгестәре иһә коллекторҙарҙың законһыҙ эш итеүе күҙ алдында тип белдерә.\nКоллекторҙар килеп, баҫым яһап, төрлө саралар ярҙамында ҡурҡытып, милеккә дәғүә белдерә башлай икән, тимәк, был законға ярашлы башҡарылмай. Кеше хоҡуҡтары боҙолорға тейеш түгел.\nШулай ҙа еңел аҡса артынан ҡыуыусылар күп осраҡта үҙҙәре лә ғәйепле. Сөнки алдан уйламайынса кредит алып, артабан һыйырһыҙ ғына түгел, мөлкәтһеҙ ҡалырға ла мөмкин. Ни тиһәң дә, бурысты ваҡытында ҡайтарырға кәрәк.


Республикала балалар онкологияһы үҙәге барлыҡҡа килә // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nРеспубликала балалар онкологияһы үҙәге барлыҡҡа килә\n11:52, 1 марта 2019 Йәмғиәт\nРеспубликала балалар онкологияһы үҙәге барлыҡҡа килә Фото: Андрей Старостин\nӨФӨ, 2019 йыл, 1 март. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Гөлфиә Акулова/.\nБашҡортостанда балалар клиник дауаханаһында республика балалар онкологияһы һәм гематологияһы үҙәген төҙөү күҙаллана. Ошо хаҡта Һаулыҡ һаҡлау министрлығының киңәйтелгән ултырышында министр вазифаһын башҡарыусы Максим Забелин белдерҙе.\nШулай уҡ онкология сирҙәрен иртә асыҡлау өсөн алдағы өс йылда күп профилле дауаханаларҙа 13 амбулатор онкология ярҙамы үҙәген асырға тейештәр: дүртәүһе — Өфөлә, туғыҙы — республика ҡалаларында.\nРеспубликала онкология ауырыуҙарынан үлем күрһәткесе уҙған йыл менән сағыштырғанда 0,6% артҡан. 2018 йылда яман шешле 3154 сирле асыҡланған — бынан элекке йылға ҡарағанда 769-ға күберәк.\n500-ҙән ашыу шеш алды сирҙәре һәм аналыҡ муйынтығы яман шешенең 80 осрағы теркәлгән, шуларҙың 77% — ауырыуҙың иртә стадияһында. 200-ҙән ашыу яман шеш һәм 1300 рак алды сирҙәре асыҡланған.\n6,6 меңдән ашыу осраҡта онкология ауырыуҙары иртә стадияла табылған.\n«Яман шештәрҙе иртә диагностикалауҙы арттырыу маҡсатында сирҙе башланғыс стадияһында тапҡан өсөн беренсел звено белгестәрен дәртләндереү системаһын индереү күҙаллана, — тине Максим Забелин. — Был медицина хеҙмәткәрҙәрен хәүеф төркөмөнә ҡараған пациенттар менән эшләүгә күберәк иғтибар биреүгә дәртләндерергә, диспансерлаштырыуҙың һәм скрининг тикшереүҙәренең сифатын күтәрергә тейеш».


Яңы техника сафҡа инде\n15 Июль 2021, 08:00\nМахсус техника Баймаҡ ҡалаһын һәм райондың 92 ауылын хеҙмәтләндерәсәк.\nБР Тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министрлығы мәғлүмәттәренә ярашлы, ошо көндәрҙә “Эко-Сити” ҡаты коммуналь ҡалдыҡтар менән эш итеү буйынса төбәк операторы өр-яңы ете сүп-сар ташығысты файҙаланыуға индерҙе. Төбәк операторының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, махсус техника Баймаҡ ҡалаһын һәм райондың 92 ауылын хеҙмәтләндерәсәк.\n– Һуңғы ваҡытта ҡалалағы торлаҡ-коммуналь хеҙмәттәрҙең матди-техник базаһы әүҙем яңыртыла. Көндәлек эшебеҙ баймаҡтар һәм район ҡунаҡтары өсөн уңайлы ҡала мөхите булдырыуға йүнәлтелә. Яңы техника предприятиеға ихаталарҙан сүп-сарҙы ситкә ташыу сифатын тағы ла яҡшырта төшөр, тип ышанам, – тине Баймаҡ ҡалаһы башлығы Радмир Иҫәнбаев.\n“Эко-Сити”ҙың Баймаҡ районы буйынса территориаль вәкиле Артур Дәүләтшин әйтеүенсә, яңы техника әүәлгеләренән ярайһы уҡ айырыла. Улар юғары етештереүсәнле, экологик үҙенсәлектәре лә яҡшыраҡ, атмосфера һауаһына зарарлы матдәләрҙе лә аҙыраҡ сығара.\nЯңы машиналар “Эко-Сити” төбәк операторына халыҡҡа күрһәтелгән хеҙмәт сифатын яҡшыртыуға, Рәсәй Президенты Владимир Путиндың май указы менән раҫланған “Экология” милли проектының “Ҡаты коммуналь ҡалдыҡтар менән эш итеүҙең комплекслы системаһын булдырыу” федераль проектын һөҙөмтәлерәк тормошҡа ашырыуға булышлыҡ итәсәк.


Кеше ғүмерендәге иң мөһим ҡиммәт » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Башҡорт донъяһы » Кеше ғүмерендәге иң мөһим ҡиммәт\nКеше ғүмерендәге иң мөһим ҡиммәт 06.02.2018 // Башҡорт донъяһы\nАй-һай, был ғүмер тигәнең, сәғәт телдәре текелдәгән һайын уҙғанын, дәүер тәгәрмәсенең тағы ла шәберәк әйләнгәнен нығыраҡ тояһың кеүек. Әле ҡасан ғына тәүге һөйөү хистәрен татып, бер-береһенә вәғәҙәләр бирешкәйнеләр, алтмыш йылға яҡын ваҡыт уҙған да киткән. Үҙҙәре лә һигеҙ тиҫтәне ваҡлай. Тормош көтөү — диңгеҙ кисеү, тиһәләр ҙә, ошо диңгеҙ-даръяла бергә елкән кирһәң, тулҡын тирбәлткән һиллеге лә, ажарланып ташланған дауылы ла әллә ни һиҙелмәй икән ул.\nБәхет сере нимәлә?\n— Ҡайҙа ғына булма, ҡайҙа ғына эшләмә — барыһы ла ғаилә менән бәйле: һиңә ярҙамсы ла, шатлығың, хәстәрең дә. Бына беҙ 1960 йылда өйләнешкәйнек, алтмыш йылға яҡын ваҡыт уҙған, — тип хәтер йомғағын һүтә Фәнис ағай.\nФәнис ағайҙың “ҡайҙа ғына булма, ҡайҙа ғына эшләмә” тигәне нигеҙендә оло тормош юлы ята. Һәр ваҡиғаны, һәр мәлде теркәп кенә бөтөрлөк түгел. Йәшермәйем, ҡулға ҡәләм алып, ошо юлды үткән кеше тураһында яҙырға була тәүге тапҡыр аҡ ҡағыҙға текләгәс, аптырап ҡалдым: шәхесте белгән һайын уның ябайлығы алдында баҙап ҡалаһың, кешелеклелегенә иҫең китеп һоҡланаһың, намыҫ көҙгөһө алдында аҙ ғына булһа ла сағылышыңды күрге килә. Ҡайҙан башларға? Әсә наҙын аҙ татып ҡалған саҡтарынанмы, етемлек михнәттәренәнме, әллә инде балалар йортонанмы? Булмаһа... Фәнис ағай үҙе әйтмешләй, “мине спорт кеше итте” тигән сағынандыр. Ысынлап та, үҙ-үҙен һаҡларҙай, улай ғына түгел, дуҫтарын, туғандарын яҡларҙай “ҡорос” бирсәткә кейгәндән алып, халҡы данын ил кимәленә сығарыуынандыр. Исхаҡовтың холҡо ла шундай бит: зарланмай, сәбәләнмәй, рингтағыса ауырлыҡтарҙы емерә-еңә алға бара.\nСпортҡа тәүге тапҡыр килеүен Фәнис ағай иҫтәлектәренә ошолай яҙып ҡуйыр: “1954 йылдың көҙөндә мин ике спорт секцияһына — “Спартак”ка гимнастика буйынса, “Динамо”ға боксҡа йөрөнөм, ләкин икеһенең береһен һайларға кәрәк ине. Оҙаҡ икеләнеп йөрөгәндән һуң боксты һайланым. Яңылышманым тип уйлайым. Был спорт төрө миндә үҙемдең дәрәжәмде белергә, ҡыйыу булырға, тирә-яҡтағыларға хөрмәт менән ҡарарға, тормоштоң төрлө киҫкен мәлдәрендә тиҙ һәм дөрөҫ ҡарар ҡабул итергә өйрәтте. Бокс кешелә үҙ көсөңә ышанмаусанлыҡ, үҙеңде кәм тойоу комплексын бөтөрә...”\nКүп тә үтмәй, яңы ғына рингка сыҡҡан Фәнис республика ярыштарында ун ике тапҡыр рәттән еңеү яулай. Рәсәй Федерацияһы, Советтар Союзы кимәленә күтәрелә. Ғөмүмән, 1955 йылдан алып 1961 йылға тиклем ул 86 ҙур алыш үткәрә. Шуларҙың 79-ында еңә. Ун һигеҙ тапҡыр нокаут менән, егермегә яҡынын ваҡытынан алда. Ҙур ярыштар тигәндән, бында Башҡортостан беренселеген генә түгел, ә РСФСР, СССР-ҙыҡыларҙы күҙ уңында тотам.\nФәнис Исхаҡов — башҡорт егеттәре араһында бокс буйынса тәүге спорт мастеры. Әйткәндәй, 5-се балалар йортонда тәрбиәләнгән ваҡытында танышҡан класташы, һуңғараҡ кәләше булып киткән Альбина Күсимова ла саңғы, спорт гимнастикаһы буйынса Башҡортостан чемпионы, спорт мастеры нормаһын үтәй. Өйләнешкәндән алып гел бергә булалар. Тик Афғанстан ғына айырып тора. Фәнис ағай 1988-1989 йылдарҙа Афғанстанда СССР Газ сәнәғәте министрлығы белгестәре төркөмөн етәкләй. Фиҙакәр хеҙмәте өсөн афған халҡының ике миҙалы менән наградлана.\nӨфө нефть институтын тамамлағас, Кунградта (Ҡарағалпаҡстан) ябай инженер булып эш башлап, бер-ике айҙан смена начальнигы, һуңынан идаралыҡ начальнигы булып эшләгән Фәнис ағайҙың төрлө вазифа биләгән, иң ауыр объекттарҙы етәкләгән урындарын яҙһаң да, уның ниндәй ҙур эштәр башҡарғаны, оло тормош юлы үткәне күренәлер. Бохара — Урал газ үткәргесе — Ҡарағалпаҡстан, Ҡаҙағстан, Башҡортостан (Стәрлетамаҡ идаралығы), Азербайжан, Ырымбур, тағы Стәрлетамаҡ идаралығы начальнигы, Өфө — “Баштрансгаз” генераль директоры, Өфө ҡалаһы Октябрь район комитетының беренсе секретары, Мәскәүҙә академияла уҡыу, аспирантура, кандидатлыҡ диссертацияһын яҡлау, Башҡорт АССР-ының Министрҙар Советы рәйесе урынбаҫары, Афғанстан, Румыния, “Баштрансгаз” — генераль директор урынбаҫары...\n“Тормошта һәр кешенең төп эше булырға тейеш, ул ошоноң менән бәхетле”, — ти Фәнис Ғәйнетдин улы.\n“Барыһына ла үҙең өйрән...”\nИсхаҡов үҙе, ҡайҙа ғына барһа ла, барыһын да төп эше тип һанай, ысын күңелдән, намыҫ менән башҡара. Гелән хеҙмәткәрҙәр, эшселәр ҡырында ҡайнай. Кәрәк икән, ең һыҙғанып үҙе эшкә тотона. Миҫал өсөн бер генә осраҡты яҙғы килә. 1977 йылдың авгусында Өфө эргәһендә, Ағиҙел йылғаһы төбөндә торба ярыла. Аҫтан газ бәрә. Ул, генераль директор, водолаздар килгәнсе үк сумып, торбаның ҡайҙан, нисек ярылыуын белә. Шунан һуң тиҙ генә кәңәшмә йыя, авария эҙемтәләре буйынса эш башлайҙар. Ундай мәлдәр бик күп була тормошонда: Бохара — Урал газ үткәргесе магистрален ҡарағанда вертолетта ла ҡолап төшәләр, Стәрлетамаҡта эшләгәндә машинала әйләнәләр, Румыниянан газ торбаларын ҡарар өсөн Төркиәгә барғанда башҡорт булғаны өсөн үҙен ҡурдҡа һанап, полицияла ла тоталар...\nКеше тормошондағы төп эшкә килгәндә, Исхаҡов Министрҙар Кабинетында эшләгән осорҙа “1988—1995 йылдарға Башҡорт АССР-ын газификациялау буйынса маҡсатлы комплекслы программаһы”н төҙөүҙе күҙ уңында тота. Был документ уның етәкселегендә әҙерләнә, һуңынан инде, “Баштрансгаз” генераль директоры урынбаҫары итеп кире ҡайтҡас, күпмеһендер үҙенә лә тормошҡа ашырырға тура килә. Бөгөн беҙҙең район үҙәктәрендә, ауыл өйҙәрендә, Учалы, Сибай, Баймаҡ һымаҡ бәләкәйерәк ҡалаларҙа “зәңгәр яғыулыҡ” яна икән, ошо программаға бурыслыбыҙ. Йәғни ошонан алып тотош Башҡортостанға тотош рәүештә газ үткәрелә башлай.\nҺүҙебеҙҙе ғаилә тураһында башлағайныҡ. Алты тиҫтә йылға яҡын ваҡыт. Уйландыра ла, һоҡландыра ла. Фәнис ағай әйтмешләй, ул — күпме ғүмер! Ошо арала Альбина апай менән икеһенең ҡыҙы Гөлнара менән улы Айҙар тыуа. Улар үҫеп етеп, ейән-ейәнсәрҙәре донъяға килә.\n— Ҡыҙым мин уҡып йөрөгәндә тыуҙы. Нефть базаһында практика үткән ваҡытта. Ҡатыным спортсы бит инде, ауырлы икәне беленмәй ҙә торғайны. Практиканан ҡайтһам, Альбина бала табыу йортона киткән. Шунан мин йүгерҙем! — тип һөйләй Фәнис ағай үҙенең тәүге ғаилә ҡыуанысы тураһында. — Альбина аптырамаған, трамвайға ултырып киткән. Бала табыу йортона барғас, шунда уҡ һалғандар. Көндөҙгө берҙәрҙә инде бәпес тыуған...\nКистәрен бергә уҙған ғүмер юлдары тураһында Альбина апай менән һөйләшеп, сәй эсеүҙәргә, хәтирәләр һандығын асып, ҡәҙерлеләрен барлауға ни етә! Ошондай мәлдәрҙең иң-иңдәренән береһе — улдары Айҙар тыуыуы.\n— Мин Бохара — Уралда, Кунградта, эшләгән ваҡытта тыуҙы. Дуҫым Әнүәр Мөхәмәтшиндың ҡатыны Венера менән икеһен дә Өфөгә ебәрҙек. Улар киткәс, ауырыу таралып, йәшәгән ерҙе карантинға яптылар. Мин смена начальнигы булып йөрөй инем. Сентябрь айы, эҫе ваҡыт. Улың тыуған, тип телеграмма килтерҙеләр, — тип һөйләй атай кеше. — Ике көн эсендә йыйындым да, Усть-Юрт аша Челкарға тиклем мең километрҙан артыҡ ерҙе машина башында барҙым. Өфөгә ҡайтып, малайҙы тәүге тапҡыр тәҙрәнән күрҙем. Отпуск-фәлән түгел бит инде, сыҡҡансы бер нисә көн булдым да кире киттем...\nФәнис ағай менән ғаилә тураһында һөйләшкәндә иҫең китеп тыңлайһың: шул тиклем хәстәрлек ята уның күңелендә. Ир хәстәрлеге, атай, олатай хәстәрлеге. Ә бит...\n— Башҡалар һымаҡ, мин үҫеп еткәнсе атай-инәй, ғаилә тәрбиәһе менән таныш түгелмен. Балалар йортонда, интернатта, студент ваҡытында гел дөйөм ятаҡта йәшәнем. Атай тойғоһо тәбиғәттән киләлер инде, — ти Фәнис ағай. — Шул яғы ла бар: атай-инәйһеҙ үҫкән бала ғаилә тәрбиәһен күрмәй, уның нескәлектәрен белмәй. Барыһына ла үҙеңә өйрәнергә тура килә...\nФәнис ағай менән Альбина апай бөтә нәмәгә үҙаллы өйрәнеп, күңел йылыһын балаларына бирергә тырыша. Шулай ҙа, ғаилә башлығы булараҡ, Фәнис ағай балалары үҫеп еткәнсе үҙен нисек тәрбиәләгәндәр, улы менән ҡыҙын да шулай тәрбиәләй. Иң беренсе үҙаллы булырға, тормошта юғалып ҡалмаҫҡа өйрәтә. Кемгәлер һылтанырға, көтөп ятырға түгел, үҙеңә эшләп табырға, һыҙыҡ өҫтөнә алып әйтергә кәрәк, намыҫлы тир түгеп табырға кәрәклегенә инандыра.\n— Мин ғаилә тәрбиәһендә үҫһәм, бәлки, икенсерәк булыр инем. Үҙем нисек тәрбиә алдым, һеҙ ҙә шулай үҫергә тейеш, тинем, — ти Фәнис ағай.\nДжинсы ла ала, “Спидола”һын да...\nҮҙеңә эшләп табырға өйрәтеү тигәндән, бер-ике генә миҫал яҙғым килә. Хәҙер ғәҙәти кейем һаналған джинсы заманында бик дефицит, йәштәр араһында модалы кейем ине. Шулай уҡ “Спидола” тигән радиоалғыстар популяр булды. Фәнис ағайҙың улының да ошо йәшкә еткән сағы. Атаһынан джинсы һорай. Әйҙә, эшлә, ти атай кеше. Һигеҙенсе класты бөткән сағы, Фәнис ағай һөйләшеп, улын юлсылар идаралығына эшкә урынлаштыра.\n— Шулай үҙенә джинсы алды, икенсе йылына “Спидола”һын да ҡулға төшөрҙө, — ти Фәнис ағай. — Ул ана шулай үҫте. Мәктәпте бөткәс, үҙе Өфө нефть институтына барып керҙе, ҡыҙым — БДУ-ның тарих факультетына. Бер ниндәй ярҙамһыҙ. Ҡыҙым да йәйен бер иптәш ҡыҙы менән урам һеперҙе. Әсәләре ҡаршы килмәй ине, эшләһендәр, ти торғайны. Үҙебеҙсә тәрбиә алымы ошо булғандыр инде...\nҮҙ алдына шулай үҫтеләр. Беҙ Мәскәүҙә, Румынияла икешәр-өсәр йыл булған осорҙа үҙҙәре донъя көттө. Институт бөткәс, эшкә урынлаштырыу проблемаһы ла булманы, — ти ғорурлыҡ менән атай кеше. — Улым трассала, Себерҙән Пермь аша килгән газ үткәргестә эшләне...\nАйҙар Исхаҡов 20 генә йәшлек сағында трассала мастер була. Ул заманда мәктәпкә баланы ете йәштән бирәләр ине, Айҙар алтыла уҡырға бара. Шуға юғары белем алып, үҙаллы эш башлауы ла иртәрәк. Ә институтта юғары стипендия алып уҡыған. Ата-әсәһе лә белмәгән. Шулай уҡ диплом алыр саҡта ғына нефть институты лабораторияһында ярты ставкала эшләп йөрөгәнен беләләр. Был улдарының әйтмәүенән йәки ата-әсәһе менән кәңәшләшмәүенән түгел, ә шул тиклем үҙаллы йәшәргә күнегеп үҫеүҙән. Ата-әсәһен юҡҡа борсомағандар, нимәһенә аптырарға, шулай булырға тейеш һымаҡ, ғәҙәти хәл тип ҡабул иткәндәр.\nБәләкәйҙән үҙаллы белем алырға, эшкә, йәшәргә өйрәнеү — тормош һуҡмағына аяҡ баҫҡанда иң мөһиме. Юғиһә күптәр ошондай мәлдә юғалып ҡалыусан бит. Исхаҡовтарҙың иһә һәр кеме уңышлы тормош ҡора. Гөлнара билдәле рәссам Вәсил Ханнановҡа кейәүгә сыға. Уңған килен ул таба, тиҙәр беҙҙең халыҡта. Шуның һымаҡ, бер-бер артлы Сыңғыҙ, Искәндәр, Тамерлан улдары донъяға килә. Әйткәндәй, бар ейән-ейәнсәрҙәренә лә исемде Фәнис ағай менән Альбина апай ҡуша. Шуғалыр ҙа Исхаҡовтар тоҡомонда сит-ят халыҡ исемдәре юҡ, һәр береһе үҙебеҙсә яңғырап, матур мәғәнәгә эйә.\nИсем артында есеме ята бит. Фәнис ағай менән Альбина апайҙың Сыңғыҙ, Искәндәр ейәндәрен республикала күптәр белә: музыкант булараҡ, профессионалдар, музыка һөйөүселәр араһында дандары Рәсәй кимәлен үткән. Сыңғыҙ бәләкәйҙән “Сәңгелдәк”тә сығыш яһап үҫкән, “Аҡбуҙат” фильмында төп ролде уйнай. Виртуоз скрипкасы. Башҡортостандың атҡаҙанған артисы. Бөгөн ул — бик күп Рәсәй һәм халыҡ-ара конкурстар лауреаты. Искәндәр — виолончелсы. Ул да ағаһынан ҡалышмайынса “Тамыр” балалар студияһы тапшырыуҙарында ҡатнашып үҫә. Шулай уҡ төрлө кимәлдәге бик күп конкурстар лауреаты. “Щелкунчик” Бөтә донъя телевизион конкурсы лауреаты — Гран-при алған.\nАйҙар менән Лилиә ҡауышып, матур донъя көтөп китә. Исхаҡов фамилияһын дауам иттереүсе булараҡ, уларҙың Йәмил исемле улдары тыуа, һуңғараҡ Дәлилә исемле ҡыҙҙары донъяға килә. Әйткәндәй, Дәлилә Лондонда тыуа. Олатайҙары әйтмешләй, “англичанка”. Айҙарҙы унда белемен камиллаштырырға ебәрәләр. Ҡатыны ла бара.\nФәнис ағай менән Альбина апайҙың икеһен дә оло йөрәкле кеше икәнен барыһы ла белә. Һүҙ менән түгел, булмыштары менән шундай улар. Тормош алдарына төрлө һынау ҡуйып ҡына тора. Альбина апайҙың бер туған апаһы Таңһылыу Күсимова менән Әҙһәм Исҡужиндарҙың ҡыҙы Таңсулпан менән кейәүе аварияға эләгеп, фажиғәле һәләк була. Камила менән Арыҫлан исемле балалары тороп ҡала. Арыҫланға ул саҡта — ун, Камилаға ете генә йәш була.\nҠыҙғанысҡа ҡаршы, уға тиклем үк балаларҙың өләсәләре фанилыҡтан киткән, Әҙһәм ағай ауырыған була. Бына шулай яҙмыш балаларҙы Исхаҡовтарҙың тупһаһы аша атлата. Уларҙы ун йыл тәрбиәләп, белем бирә Альбина апай менән Фәнис ағай. Арыҫлан Ғәзиз Әлмөхәмәтов исемендәге гимназияла, ә Камила махсус музыка мәктәбендә уҡый. Ҡыҙ һуңынан Мәскәүҙә П. Чайковский исемендәге консерваторияны ҡыҙыл дипломға тамамлай. Арыҫлан иһә армияла хеҙмәт итеп ҡайтып, БДУ-ның информатика факультетында уҡый.\nИсхаҡовтарҙың үҙҙәренең йәш саҡтағы тормошо төрлө ерҙә, төрлө ҡалаларҙа, республика, өлкәләрҙә үтә. Күп йөрөгәс, дуҫтары ла күп. Бөгөн дә аралашып, ҡайһылары менән хатлашып торалар. Был ғаиләнең бик матур йолаһы бар: Фәнис ағай менән Альбина апай республикала, Өфөлә үткән бер генә мәҙәни, спорт сараһынан да ҡалмаҫҡа тырыша. Фәнис ағай менән ауыл хужалығы, иҡтисад тураһында ла, сәнғәт, театр хаҡында ла берҙәй һөйләшеп була.\nАльбина апай ғүмер буйы ҡул эштәре менән шөғөлләнгән. Былтыр Өфөнөң сәнғәт күргәҙмә залында уның шәхси күргәҙмәһе ай буйы барҙы. Уның селтәрҙәр күсмә күргәҙмәһе Башҡортостандың байтаҡ райондарында, Екатеринбург һымаҡ башҡорттар йәшәгән төбәктәрҙә булған. Альбина апай менән әхирәттәре бөгөн бик ҙур эш башҡара: милли кейемдә төрлө саралар үткәрә, гелән йәштәр араһындалар. Әйткәндәй, Альбина апай ҡул эштәрен Румынияла саҡта уҡ Мәскәүгә ебәреп, “Крестьянка” журналындағы конкурста еңеүсе була.\n— Тормош төрлөсә булды инде. Ул гел аҡ менән генә буялмаған, ҡараһы ла булды. Шулай ҙа ҡатындан уңдым тип әйтә алам, сөнки ул, мине ҡайҙа ғына ебәрмәһендәр, ләм-мим бер һүҙ өндәшмәйенсә, риза булып сығып китте, — тип ғүмерлек һөйгәне тураһында күңеленән сыҡҡан иң яҡшы һүҙҙәрҙе әйтә Фәнис ағай. — Ҡайҙа ғына йәшәмәнек. Күсенгән һайын ярты донъя тороп ҡала тигәндәй. Һәр ерҙә фатирҙы ла ремонтларға кәрәк, өйрәндем тигәндә, тағы күсенәһең...\nӘйбер тигәндән, Фәнис ағай әйтмешләй, икеһе лә юҡлыҡта үҫкәнгәме, матди яҡты өҫтөн ҡуймайҙар. Шуға ла артығын йыймаҫҡа тырышалар. Уларҙы балаҫ, стенкаларҙан да бигерәк, ысын мәғәнәһендә эш, рухи үҫеш ҡыҙыҡһындыра. Гелән кеше араһында, төрлө сараларҙың уртаһында булырға тырышалар.\n— Альбина кеше менән аралашып йәшәргә ярата, — ти Фәнис ағай. — Мин зарланмайым. Ҡайһы ваҡыт йылҡы итенән тәмле итеп аш бешереп ҡуям. Маладис, нимә әйтәһең инде. Спорттан һуң ул башҡорт ҡатын-ҡыҙы кейемдәрен пропагандалай башланы. Әле кеше кеймәгәндә үк кейенеп, егерме йылдан ашыу апайҙары, әхирәттәре менән шулай йөрөй. Сигеүҙәре менән күргәҙмәләр үткәреп, бик уңышлы булды. Сит өлкәләргә сыҡты. Әхирәттәре күп. Үҙенә үҙе йәм табып йәшәй. Иртән зарядка яһайбыҙ, икәүләп тыпырлап та алабыҙ.\nҒаилә тормошо ҡатмарлы. Уны көйләй белергә кәрәк. Көйләп, ҡатыныңдың да рәтенә кереп, уны ла тыңларға кәрәк. Әлбиттә, ирҙең үҙенең дә һүҙе булырға тейеш. Һүгән үҙәк булырға тейеш. Арбаға ни ҡуялар әле? Кендек! Дөрөҫөн генә әйткәндә, беҙ бер ҡат кейемдән, бәләкәй генә фанер сумаҙандан ғаилә тормошон башланыҡ. Ана шунан башлап алтмыш йыл ғүмер үтеп килә, икебеҙ ҙә һикһән йәшкә еттек. Алла бирһә, хәҙер балалар шатлығын, ейәндәр шатлығын күрергә яҙһын инде.\nБергә йәшәгән алты тиҫтәгә яҡын ғүмер эсендә ваҡиғалар ағышы ла, күңелгә яҡын хис-тойғолар ҙа бик күп йыйылған. Шулай булырға тейеш тә: намыҫлы йәшәлгән, илемә булһын тигән маҡсаттан сығып оло эштәр башҡарылған, ғаиләм ҡәлғәләй ныҡлы булһын тип балалар тәрбиәләнгән. Ошо изге төшөнсәләр йәшәтә, бар итә әҙәм балаһын. Быны Исхаҡовтар үҙҙәренең ҡауышыуҙарының тәүге көндәренән үк йәшәү ҡануны итеп алған...


13 Февраль 2019, 16:33\nӨФӨ, 2019 йыл, 13 февраль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Галина Бахшиева/. 2019 йылдың 1 июленән Башҡортостанда йәшәүселәрҙе сираттағы тапҡыр торлаҡ-коммуналь хужалыҡ хеҙмәттәренә хаҡтың артыуы көтә.\nРеспубликаның Тарифтар буйынса дәүләт комитетында хәбәр итеүҙәренсә, быйыл 1 июлдән халыҡ өсөн уртаса тарифтар түбәндәгесә тәшкил итә:\n— һыу менән тәьмин итеү буйынса — 1 кубометр өсөн 25,96 һум, һыу бүлеү буйынса — 1 кубометр өсөн 26,28 һум, шуға ярашлы үҫеш — 1,6% һәм 1,4% .\n— йылылыҡ энергияһына хаҡ Башҡортостан буйынса уртаса 1992,89 һум/Гкал (НДС менән) тәшкил итә, үҫеш — 101,85%;\n— электр энергияһына бер ставкалы тариф 3,6 % арта. Ауыл ерендә һәм ҡалала электр плитәләре ҡулланылған йорттарҙа тариф 0,7 коэффициенты менән билдәләнгән;\n— 2019 йылдың тәүге ярты йыллығында халыҡҡа тәбиғи газ өсөн хаҡ, уны файҙаланыу йүнәлешенә ҡарап, 1 кубометр өсөн 6,62 һумдан алып 7,10 һумғаса тәшкил итә. Социаль-иҡтисади үҫеш прогнозы 2019 йылдың икенсе ярты йыллығынан 1,4% артмауын күҙ уңында тота.\nХалыҡтың коммуналь хеҙмәттәр өсөн түләү структураһына һыу менән тәьмин итеү (8%), һыу бүлеү (7%), эҫе һыу менән тәьмин итеү (8%), йылытыу (47%), газ менән тәьмин итеү (3%) һәм электр менән тәьмин итеү (24%) инә.\n2019 йылда тарифтар ике этапта арттырыла: 1 ғинуарҙан бөтә илдә хаҡтар 1,7% артты, 1 июлдән иһә Рәсәйҙең төбәгенә ҡарап.


Баҫыу эштәре һуңлай » Башҡортостан гәзите\n"Башҡортостан гәзите" » Иҡтисад » Баҫыу эштәре һуңлай\nБаҫыу эштәре һуңлай 03.04.2018 // Иҡтисад\nБашҡортостан Ауыл хужалығы министрлығы Мәләүез районының “Ашҡаҙар” ауыл хужалығы кооперативында Урал алды төбәге райондары өсөн яҙғы сәсеүгә арналған кәңәшмә үткәрҙе. Сарала республика Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары – Башҡортостан Республикаһының ауыл хужалығы министры Илшат Фәзрахманов, 16 райондың хакимиәт башлыҡтары, ауыл хужалығы бүлеге һәм төрлө предприятие етәкселәре ҡатнашты.\nКонференцияла Мәләүез районы хакимиәте башлығы Рөстәм Шәмсетдинов, ауыл хужалығы министрының беренсе урынбаҫары Рәмил Нуриәхмәтов, министр урынбаҫарҙары Ирек Сураков һәм Павел Иофинов, хужалыҡ һәм предприятие етәкселәре сығыш яһаны.\nСараның ғәмәли өлөшөндә ҡунаҡтар “Ашҡаҙар” ауыл хужалығы етештереү кооперативының машина-трактор паркы һәм иген һаҡлағысы менән танышты. Был хужалыҡ заманға йәнәш атлай, техника менән дә яҡшы тәьмин ителгән.\nБөгөн ауыл хужалығында ҙур реформалар бармаһа ла, заман талаптарына ярашлы, ауыл эшсәндәренә баҙар шарттарына яраҡлашыуҙы тиҙләтеү талап ителә. Элеккесә форматта эшләгән хужалыҡтарға алға китеү еңелдән булмаясаҡ. Бөгөнгө шарттар улар алдында тулы циклдағы етештереү булдырыу талабын ҡуя. Фараздар буйынса, алдағы ике-өс йылда ауыл хужалығы продукттарына элекке кеүек яҡшы хаҡтар тәҡдим итмәүҙәре ихтимал. Шуға ла сеймалды тулы эшкәртеүҙе ойошторорға кәрәк.\n– Ауыл хужалығы үҫешенә ике фактор тәьҫир итә: һауа торошо һәм баҙарҙағы хаҡтар. Шуға ла уларға яраҡлашасаҡбыҙ. Быйыл яҙғы баҫыу эштәре ике аҙнаға һуңлап башланасаҡ. Ауыл хужалығы министрлығы йыл башынан “1000 агроном” программаһы буйынса бушлай уҡыу курстары ойоштора, әле 600-ҙән ашыу белгес әҙерлек үтте. Даими ойошторолған уҡыуҙар агрономдарҙы яңы технологиялар, культуралар менән таныштырыу маҡсатында үткәрелә. Бынан тыш тағы ла дүрт районда яҙғы сәсеүгә әҙерлек буйынса конференциялар ойоштороласаҡ. Күпселек хужалыҡтар баҫыу эштәрен башларға әҙер. Беҙ хужалыҡтарға сәсеү буйынса аныҡ план бирмәйбеҙ, үҙҙәре теләгән культураны сәсеү мөмкинлеге бар, – ти Илшат Илдус улы.\nӘле республикала ауыл хужалығын үҫтереү стратегияһы ике йүнәлеште күҙ уңында тота: бөтә ҙур инвесторҙарҙы йәлеп итеү һәм ваҡ хужалыҡтарҙы берләштереп, ауыл кооперацияһына туплау. Элекке кеүек һәр хужалыҡҡа субсидия бүленмәйәсәк. Үҫешкән һәм продукция етештергәндәр генә дәүләт ярҙамына өмөт итә ала. Мәҫәлән, әле һөткә хаҡ төштө. Быға сит илдән индерелгән ҡоро һөт тә булышлыҡ итте. Ошондай көтөлмәгән хәлдәрҙән һәм монополистарҙан азат булыу өсөн ауыл хужалыҡтарына үҙҙәренә бәләкәй һөт заводтары асыу – көн талабы. Хәҙерге ваҡытта ҙур заводтар төҙөү кәрәкмәй, ә модулле цехтар ҡуйып, сифатлы органик аҙыҡ етештереү күпкә отошло, тип белдерҙе Илшат Фәзрахманов. Он, макарон, ярымфабрикаттар, пакеттарға төрөлгән һөт, сыр, колбаса кеүек әҙер ризыҡ етештереүгә күсеүҙе тиҙерәк хәл итергә кәңәш бирҙе ул, сөнки башҡа төбәктәр беҙҙең баҙарҙы яулай бара.\nШуны ла оноторға ярамай: республика ауыл хужалығы ризығын етештергәндәр өсөн махсус программалар эшләй, субсидиялар бүленә. Мәҫәлән, ғинуар–февраль айҙарында һөт етештереүҙе кәметмәгән хужалыҡтарға һөттөң бер килограмы өсөн – дүрт, етештереүҙе арттырғандарға – 4 һум 40 тин, кәзә һөтө өсөн алты һум күләмендә субсидия түләнгән. Элиталы орлоҡ сәскән, минераль ашламалар алған өсөн дә ярҙам ҡаралған. Шулай тоҡомло мал үрсеткәндәргә лә субсидия бирелә. Әммә элекке кеүек был ярҙамға һәр кем иҫәп тота алмай. Хәҙер ҡайҙа үҫеш бар, кем мал һанын арттыра, һөт етештереүҙе үҫтерә, шулар ғына ярҙамға өмөт итә ала. Республика “һаҡсыл Хөкүмәт” принцибы менән эш итә, шуға ла хужалыҡтарҙы үҫтереү өсөн аҡса бүлгәндә “бер һумды ун һум итеп ҡайтар” тигән ҡағиҙәгә таянып эшләй.\nДәүләт ҡуҙаҡлы культуралар, клевер, люцерна һәм картуфтың элиталы орлоҡтарын һатып алыуға киткән сығымдарҙың 50 процентын ҡайтарырға әҙер. Мәҫәлән, элиталы ҡуҙаҡлы орлоҡ бер гектарға 11 364 һум иҫәбенән сығып субсидияланһа, элиталы башаҡлы культураның бер гектарына ике мең һумдан ашыу ҡаралған.\nБашҡортостан илдә ауыл хужалығы үҫешкән төбәктәр рәтендә. Быйыл 2 миллион 81 мең гектарҙа яҙғы баҫыу эштәре ойошторолорға тейеш, шул иҫәптән 1368 мең гектарҙа иген сәселәсәк. Ҡуҙаҡлы иген культураларын былтыр 67 308 гектар майҙанда үҫтерһәләр, быйыл уны 86 381 гектарға еткерергә йыйыналар. Был йәһәттән Урал алды райондары араһында бишбүләктәр ҙур пландар ҡора. Улар былтыр ҡуҙаҡлы культураларҙы 671 гектарға сәсһә, быйыл 4100 гектарға еткерергә ниәтләнә.\nБыл тарафтарҙағы климат шарттары шәкәр сөгөлдөрө үҫтереү өсөн уңайлы. Былтыр Урал алды төбәгендәге хужалыҡтар 39 293 гектарға татлы тамыр ултыртҡан, әммә быйыл бындағы райондар был культураны бөтәһе 35 680 гектар ҡалдырырға ниәтләнә. Бары Благовар (6783 гектар) һәм Мәләүез (3035 гектар) райондары ғына татлы тамыр майҙанын арттырыу планын ҡуйған. Был йәһәттән Ауыл хужалығы министрлығы вәкилдәре ауыл эшсәндәрен ашығыс ҡарар ҡабул итмәҫкә саҡырҙы. Сөгөлдөр баҫыуҙарын бер юғалтһалар, уны кире тергеҙеү бик ауырға төшәсәк.\nБылтырғы сәсеү һөҙөмтәләренән сығып, быйыл техник культуралар майҙанын арттырыу планлаштырыла. Йәғни рапс, гәрсис, шипкән, етен кеүек үҫентеләрҙе 349 мең гектарға сәсергә йыйыналар, былтырғы кимәлдән 31,6 мең гектарға күберәк. Ужым культуралары сәсеүҙе 700 мең гектарға тиклем еткереү планлаштырыла.\nУрал алды төбәгендәге хужалыҡтар майлы культуралар майҙанын да арттырырға ниәтләнә. Мәҫәлән, былтыр уны 12 546 гектарға сәсһәләр, быйыл 27 414 гектарға тиклем еткерергә тигән план ҡуйғандар, йәғни был төбәккә ҡараған бөтә райондар ҙа майлы культураларҙы арттырыу яғында.\nБыйыл элиталы орлоҡто субсидиялауға аҡса күберәк бүленәсәк. Былтыр ошо маҡсатҡа 49 миллион һум йүнәлтелгән булһа, быйыл 114 миллион һум ҡаралған.\nӘле Башҡортостанда бер мең гектарға 4,5 трактор тура килә, ә уңыш йыйған комбайнға – 460 гектар майҙан. Дөйөм алғанда, республика хужалыҡтарында 15 мең трактор, 3 620 иген урыу комбайны, 9 мең самаһы сәсеү агрегаты иҫәпләнә. Урал алды райондарында иһә 1 353 трактор, 733 иген урыу комбайны, 895 сәсеү агрегаты бар. Ғөмүмән, республикабыҙҙың был зонаһында ҡеүәтле һәм көслө матди базаға эйә булған хужалыҡтар тупланған. Шуға ла уларҙың яҙғы сәсеүҙе уңышлы атҡарып сығасағына шик юҡ, тик көндәре генә торһон.


Стәрлетамаҡта сабый бишенсе ҡаттан ҡолап төшөп һәләк булған - GTRK.TV — Новости Уфы и РБ\nСтәрлетамаҡта сабый бишенсе ҡаттан ҡолап төшөп һәләк булған\nБыл турала бөгөн билдәле булды. Республикала балаларҙың тәҙрәнән ҡолап төшөү осраҡтары йышая. Әлеге ваҡытта дауаханаларҙа бер нисә бала ауыр операциялар үткәрергә дусар. Әлегә яҡшылап теле лә асылмаған Максим өсөн хәҙер тәҙрә донъялағы иң ҡурҡыныс һүҙҙәрҙең береһе. Әсәһе Наталья ла был көндө тыныс ҡына хәтерләй алмай. Иҫен юйған малайҙы ашығыс ярҙам 17-се балалар клиник дауаханаһына алып килә. 4 сәғәт дауамында табиптар уның ғүмере өсөн көрәшә. Тәҙрәнән ҡолаған балаларҙың тәү сиратта башы йәрәхәтләнә, ти табип. Йыл башынан алып республикала 12 бала тәҙрәнән ҡолап төшкән. Уларҙың 8-е ауыр йәрәхәт алған, 4-еһенең ғүмере өҙөлгән. Интернет селтәренән алынған был видеояҙмаларҙан күренеүенсә балалар бер ниндәй тотҡарлыҡһыҙ тәҙрә төбөндә уйнай, тәҙрә тышына сығып йөрөй. Бер нисә секундҡа ғына иғтибарҙан ситтә ҡалған бәләкәстәр донъяның бөтә күренештәре менән ҡыҙыҡһына. Биш йәшкә тиклемге сабыйҙарҙың бөтөнләй ҡурҡыу тойғоһо булмай. Уларҙың хәүефһеҙлеген тик беҙ – ололар ғына тәьмин итә алабыҙ. Йәйге эҫеләрҙән ҡасып асылған тәҙрәләрҙең балалар өсөн төп хәүеф сығанағы икәнлеген ҡайһы ваҡыт онотоп та ҡуябыҙ. Әгәр беренсе, икенсе, өсөнсө ҡаттан ҡолап төшкән бәләкәстәрҙе ҡотҡарып алып ҡалыу мөмкин икән, юғарыраҡ ҡаттағыларынан йығылғандарына бер кем дә ярҙам итә алмай.Мейеһе йәрәхәтләнгән бала иң аҙы бер ай дауаханала ятып, аҙаҡ оҙайлы дауаланыу курсын үтә. Бындай яраның эҙһеҙ үтмәүе лә бар, бала ғүмерлеккә зәғиф ҡалыуы ихтимал, ти табиптар. Быны яҡшы аңлаған ата-әсәләр бәләкәстәрен мөмкин булған бөтә юлдар менән дә һаҡларға тырыша. Яҡындарын һөйөндөрөп Максим әле йүнәлә башлаған. Наталья Хаматдинова хәҙер уны ҡосағынан ысҡындырырға ла ҡурҡа. Ҡолап төшкән улымдың ерҙә ятҡан тынһыҙ кәүҙәһе әле лә йән өшөтөп күҙ алдымда тора ти ул.\n11 августа Рәсәй һәм донъя хәбәрҙәре


Борай районында «Камаз» менән ике еңел автомобиль бәрелеште\nЮл хәрәкәте хәүефһеҙлеге дәүләт инспекцияһынан хәбәр итеүҙәренсә, «Калина» водителе ҡаршы һыҙатҡа сығып йөк транспортына һуғыла. Артабан уға арттан килеүсе 14-се модель «ВАЗ» автомобиле килеп төкөй. Авария һөҙөмтәһендә «Лада Калина» хужаһы һәләк була, уның 66 йәшлек пассажиры йәрәхәтләнә. Бынан тыш, икенсе еңел транспорт сараһы водителе менән уның өс пассажиры ла зыян күрә. Юлдан ауған «КАМАЗ» хужаһына ла медицина ярҙамы талап ителгән.


Төньяҡ-көнсығышта – «Уралтау» » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Новости » Төньяҡ-көнсығышта – «Уралтау»\nРеспубликаның төньяҡ-көнсығыш райондары буйлап эш сәфәре барышында Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов Дыуан районының Ҡаракүл ауылы янында төҙөлөп ятҡан «Уралтау» ит эшкәртеү комбинатында булды.\nПредприятиены асыу 2013 йылдың икенсе кварталына планлаштырылған. Был төҙөлөшкә инвестициялар күләме 56 миллион һум тәшкил итә, етештереү ҡеүәте – сменаһына ике тонна. Комбинат былтыр төҙөлә башлаған, шулай ҙа бөгөн ҡайһы бер продукция төрҙәре етештерелә лә инде.\n«Уралтау»ҙың сеймал базаһы бар − бында бер нисә малсылыҡ фермаһы эшләй. Әммә тулы ҡеүәткә эшләү өсөн был ғына етмәй. Үрҙә телгә алғанса, сменаһына ике тонна продукция етештереү өсөн йылына алты мең сусҡа һәм 1800 баш эре мал кәрәк.\nЭш урындарына килгәндә, әле 30 кешегә эш бирелгән. Комбинат тулы ҡеүәткә эшләй башлағас, хеҙмәткәрҙәрҙең һанын 60-ҡа еткереү күҙаллана. Продукция «Уралтау» бренды менән һатыласаҡ.\nӘлеге төбәккә сәфәрендә Президент туҡталып киткән Балаҡатай районы хужалыҡтарының ҡайһы берҙәре лә «500 ферма» программаһына ҡушылған. Мәҫәлән, «Лидер» малсылыҡ комплексы тап ошо программаға ярашлы яңыртылған. Ошо йылда йәнә бер комплексты тергеҙеү көтөлә. Рөстәм Хәмитов әйтеүенсә, фермаларҙы яңыртыу проекттарына ҡушылыусыларға булышлыҡ ителәсәк, «500 ферма» программаһы буйынса финанслау дауам итә. Дөйөм алғанда, был районда тағы ике фермер модернизациялауҙа ҡатнашырға теләк белдергән.\nСығыу ваҡыты 7-05-2013, 11:53 | Ҡаранылар: 496\nБлаговарҙа сусҡасылыҡ комплексы төҙөлә\nФедоровка районы – республика етәкселеге иғтибарында


Стәрлетамаҡ филармонияһы артистары Рәсәй төбәктәре буйлап гастролгә сыҡты // Мәҙәниәт | новости башинформ.рф\n15:28, 23 мая 2013 Мәҙәниәт\nСтәрлетамаҡ дәүләт филармонияһы артистарының гастролдәре 23 майҙа Яр Саллыла башлана. Унда Бейеү театры коллективы ҙур концерт программаһын тәҡдим итәсәк.\n26-31 майҙа «Сәрби» сыуаш эстрада-фольклор ансамбле гастролдәр менән Сыуашстан Республикаһында була. Саралар Сыуашстанда Башҡортостан Республикаһы көндәре сиктәрендә үтәсәк.\nАртабан Бейеү театры коллективы һәм филармония солистары Һарытауға юлланасаҡ, унда артистар һабантуйҙа ҡатнашасаҡ.\n3 июндә Стәрлетамаҡ филармонияһы коллективы Краснодар крайында сығыш яһаясаҡ. 15 июндә артистар ҙур концерт программаһын Дондағы Ростов халҡына тәҡдим итәсәк.\nБР Мәҙәниәт министрлығының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, барлыҡ ҡалаларҙа Бейеү театры тамашасыларҙы донъя халыҡтары бейеүҙәре менән ҡыуандырасаҡ, солистар башҡорт һәм татар халыҡ һәм эстрада йырҙарын тәҡдим итәсәк.\nТеги: гастролдәр,стәрлетамаҡ дәүләт филармонияһы


Республика көнө алдынан хеҙмәт алдынғыларын тәбрикләү матур йолаға ингән - GTRK.TV — Новости Уфы и РБ\nРеспублика көнө алдынан хеҙмәт алдынғыларын тәбрикләү матур йолаға ингән.\nРөстәм Хәмитов 43 кешегә дәүләт наградаларын тапшырҙы. Уларҙың араһында беҙҙең хеҙмәттәшебеҙ, күп кенә телевизион һәм радио проекттарының башында тороусы Ришат Миндийәров та бар. Донъяның төрлө төбәктәрендә, илдә барған хәл-ваҡиғаларҙы яҡтыртыу 25 йыл инде Бөтә Рәсәй Дәүләт телерадиокомпанияһы тарихының айырылғыһыҙ һәм мөһим бер өлөшө. 25 йыл ғүмерен радио һәм телевидениеға бағышлаған һәм тырыш хеҙмәте өсөн Дәүләт наградаларына лайыҡлы тип табылған Ришат Миндияровтың беҙҙең компания үҫешенә индергән өлөшө бик ҙур. Ришат Фәтхинислам улы Миңдияров Башҡортостан телерадиотапшырыуҙар компанияһының тәжрибәле хеҙмәткәрҙәренең береһе. Ул 1991 йылда компанияға эшкә килә. Ришат Фәтхинислам улы БДУ-ның филология факультетында уҡыған йылдарында уҡ штаттан тыш хәбәрсе вазифаһында эш башлай. 4 курста уҡыған ваҡытында радиоға хәбәрсе итеп эшкә ҡабул ителә. Ул тәүге көндәрҙән үк компания етәкселегенең ышанысын яулай. Йәш хеҙмәткәргә Башҡортостандың Юғары Советы сессияларынан репортаждар әҙерләүҙе ышанып тапшыралар. Радио-2, хәҙер Юлдаш булараҡ билдәле радионың башланғысында ла Ришат Миңдияровтың хеҙмәте алмаштырғыһыҙ. 1995 йылда Ришат Фәтхинислам улының ҡатнашлығында тәүге иртәнге телевизион тапшырыу “Сәләм” эфирға сыға башлай. Хеҙмәттәшебеҙ радио һәм телевидениеның бөтә жанрҙарында ғына түгел, үҙ тормошонда ул төрлө ойошмаларҙа ла тырышып эшләй. Дәүләт Думаһы депутаты ярҙамсыһы, Ер һәм милек мөнәсәбәттәре министры кәңәшсеһе, баш белгес, йәмғиәт менән бәйләнеш бүлеге мөдире. Бөгөнгө көндә ул беҙҙең каналда хеҙмәт юлын дауам итә һәм уның лайыҡлы хеҙмәте Башҡортостандың маҡтау ҡағыҙы менән билдәләнде. Бүләкләнеүселәр араһында тағы ла бер хеҙмәттәшебеҙҙең исеме булыуы һөйөнөслө. “Башҡортостан” радиотапшырыуҙар хеҙмәтенең мөхәррире Наталия Санниковаға Башҡортостандың атҡаҙанған матбуғат һәм киң мәғлүмәт хеҙмәткәре исеме бирелде. Беҙ хеҙмәттәштәребеҙҙең ҡаҙаныштары менән ғорурланабыҙ һәм уларға киләсәктә лә тик уңыштар теләйбеҙ.\n07 октября Өфөлә Рәсәйҙең төрлө төбәктәре һәм ҡалаларынан нәшерселәр, матбуғат баҫмаларының баш мөхәррирҙәре йыйылды