Материалы за Июль 2017 года » Страница 4 » "Урал" гәзите\n7-07-2017, 11:31 / ---\nХалыҡ дәррәү ҡатнашты\nОктябрьский биҫтәһендәге зыяратты таҙартыу буйынса икенсе өмәгә халыҡ тағы ла күберәк йыйылды. Күбеһе үҙенең эш ҡоралы менән килгәйне. Изге урынды тәртипкә килтереүгә һәр кем күңел күтәренкелеге менән тотондо, сөнки әруахтарыбыҙ ятҡан мәңгелек йорттоң таҙарыныуынан үҙҙәренең дә күңелдәре таҙарынып китеренә инанған кешеләр йыйылғайны бында. Эш башланыр алдынан һәммәһе лә район-ҡала имам-мөхтәсибе Мәүлит Мөхәмәтйәнов Мөхәммәт пәйғәмбәрҙең “Аллаһы Тәғәлә таҙалыҡ ярата” тигән вәғәзенән өҙөктәр килтерҙе. Зыяратта үҙеңде тотоу тәртиптәре һәм өмәнең бурыстары аңлатылғандан һуң, эш ҡайнай башланы....\n7-07-2017, 11:30 / ---\nЕлдереп үтте быуат…\nБыл ғүмерҙәр бер күҙ асып йомған ара ғына, тип әйтеүҙәре хаҡ икән. Ҡалабыҙҙа үҙенең 100 йәшен билдәләгән Мәҙинә Нури ҡыҙы Шәйәхмәтова ла бер быуатлыҡ ғүмер йылдарының үткәнен һиҙмәй ҙә ҡалған. Сөнки ул кескәй саҡтан алып ғүмеренең олпат йәшенә тиклем бары эш, ғаилә, балалар, туғандар хәстәре менән йәшәй. 1917 йылдың 1 июлендә Мәсетле райо- ны Әләгәҙ ауылында күп балалы ғаиләлә донъяға килгән Мәҙинәнең яҙмышы аша тотош халҡыбыҙ, ил яҙмышын һәм тарихын белергә була. Күп балалы ғаиләлә мал, ҡош-ҡорт тотмайынса булмай. Һәр бала бәләкәйҙән эшкә өйрәнеп үҫә. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, һәр замандың үҙ...\n4-07-2017, 15:33 / ---\nАйыста - “Һаумыһығыҙ, ауылдаштар!”\nРайоныбыҙҙың боронғо ауылдарының береһе - Айыста “Һаумыһығыҙ, ауылдаштар!” байрамы үтте. Сараға әҙерлек ҡыш уҡ башланды. Айыстар ҙур осрашыуға әҙерлекте ата-бабалары, туған-тыумасалары рухына бағышлап, ауыл зыяратын кәртәләргә ҡарар итә. Мөнирә Сәлимйәнова һәм Азамат Мосабировтар башланғысы менән төҙөлгән инициатив төркөм изге эште тормошҡа ашырыуҙы үҙ өҫтөнә ала, ер ҡарҙан әрселеү менән уны урын- еренә еткереп, үтәп тә ҡуя. Айыстар Бөйөк Ватан һуғышында яу яландарында ятып ҡалған һәм еңеү менән ҡайтҡан яугирҙар иҫтәлегенә ауылда мәрмәрҙән стела ҡуйырға ҡарар итә. Әйткәндәй, бәләкәй генә...\n4-07-2017, 15:32 / ---\nЮлдар имен булһын\nТранспорт һаны кѳндән-кѳн арта. Был, берҙән, кешеләргә уңайлыҡтар тыуҙырһа, икенсе яҡтан, юлдарҙа хәлдең киҫкенләшеүенә, хәүеф артыуына килтерә. “Хәҙер ҡеүәтле двигателле автомобилдәрҙең тиҙлеге шәп, юлдар ҙа һәйбәт. Кеше ошо уңайлыҡтарға алданып, ҙур тиҙлектә ҡыуып, күп осраҡта аварияға осрай. Бындай юл хәл-ваҡиғалары, ҡыҙғанысҡа ҡаршы, күңелһеҙ тамамлана”, - ти Рәсәй Эске эштәр министрлығының Белорет районы буйынса бүлегенең Юл хәрәкәте хәүефһеҙлеге дәүләт инспекцияһы инспекторы, полицияның ѳлкән лейтенанты Алмирад Рауил улы Ғилманов. Тәжрибәле, хеҙмәттәштәре араһында абруй ҡаҙанған...\n4-07-2017, 15:30 / ---\n«Бригантина»ла – күнекмә\nЙәйге осорҙа янғын хәүефһеҙлеге ҡағиҙәләрен үтәү бигерәк тә балалар өсөн мөһим һанала. Ябай ғына ҡағиҙәләрҙе үтәү ҙә баланың ғүмерен хәүеф аҫтына ҡуйыуҙан һаҡлай һәм ял ваҡытын бәлә- ҡазаһыҙ үткәрергә ярҙам итә. Шуға күрә район-ара күҙәтеү эшмәкәрлеге һәм профилактик эш бүлеге хеҙмәткәрҙәре йәйге һауыҡтырыу лагерҙарына етди иғтибар бүлә. Ошо көндәрҙә улар “Бригантина” лагеры коллективы менән күнекмәләр үткәрҙе. “Бригантина” лагеры корпустарының береһендә урынлашҡан ял бүлмәһендә, йәнәһе лә, янғын сыға. Ололар шунда уҡ балаларҙы хәүефле урындан эвакуациялау эшенә тотона. Яуаплы кеше янғын...\nМаҡсатың булһа яҡты\n“Шул хәтлем дә китап уҡырға яратаһың да инде!”- тигән атаһы тауышына һиҫкәнеп китә ҡапыл Клара. Эйе, әсәһе иҙән йыуырға ҡушҡан арала ла ул ҡулына “Анна Каренина”ны эләктереп алғайны. V класс уҡыусыһы ниндәй китапҡа юлыға, шунда уҡ йотлоғоп уҡырға тотона. Мәктәп, клуб китапханаһындағы бар әҙәби китаптар уҡылып, бала күңелен әҫәрләндерә килә. Бер саҡ ҡайҙалыр киткән уҡытыусылары әсәһенә йортон ҡарарға ҡалдырып китә. Ана шунда ҡыҙға тағы бер бәхет татый: төнө буйына шәм яҡтыһында гәзит-журнал, китаптар уҡып сыға....


Башҡортостанға аҙ тәьмин ителгән ғаиләләргә ярҙам күрһәтеү өсөн өҫтәмә рәүештә 632 миллион һум йүнәлтелә\n8 Декабрь 2021, 11:18\nБашҡортостанға аҙ тәьмин ителгән ғаиләләргә ярҙам күрһәтеү өсөн федераль бюджеттан өҫтәмә рәүештә 632 миллион һум йүнәлтелә.\nӨс йәштән ете йәшкә тиклемге балаларға айлыҡ түләүҙәр өсөн төбәктәргә йәмғеһе 6 миллиард һумдан ашыу аҡса бүленә.\nБыл хаҡтағы бойороҡҡа Хөкүмәт Рәйесе Михаил Мишустин ҡул ҡуйҙы.\n2021 йылда ошо маҡсатҡа яҡынса 305 миллиард һум йүнәлтелде.\n2020 йылда Президент указы менән өс йәштән ете йәшкәсә балаларға айлыҡ түләүҙәр индерелде. Уларҙы аҙ килемле ғаиләләр ала. Һуңынан дәүләт башлығы адреслы ярҙам күрһәтергә ҡушты. Шуға бәйле 2021 йылда аҡса түләү ҡағиҙәләре камиллаштырылды. Хәҙер иһә ғаиләләге хәлгә ҡарап, уның күләме төбәктә балалар өсөн йәшәү минимумының 50%, 75% һәм 100% етеүе ихтимал.\nПособие юллау өсөн дәүләт хеҙмәттәре порталында, күп функциялы үҙәккә йәки социаль яҡлау органдарына барып ғариза бирергә мөмкин.


Сәхнә йондоҙо » Табын\n…Бурлы ауылында тыуып үҫә Рәзилә\nАуылда үткән бала саҡ, мәктәп йылдарын әле лә һағынып иҫкә ала ул. Рәүсилә апай менән Рәйес ағай Хисмәтуллиндар ғаиләһендә өс ҡыҙ үҫә. Апаһы Рәйлә, һеңлеһе Рәйсә менән өсәүләшеп көйәнтәләп һыуға барыуҙары, ҡаҙ бәпкәләрен көтөүҙәре бала саҡтың онотолмаҫ хәтирәһе булып, әле лә күңел түрендә һаҡлана. Күңелендәге хыялын ата-әсәһенә әйтмәһә лә, апаһы менән һеңлеһе һиҙенә ине. Сөнки тап улар Рәзиләнең тәүге тамашасыһы була. Уңайы тура килгән һайын бейеп, йә йырлап үҙ һөнәрен, һәләтен күрһәтә Рәзилә. Йыр-моңға ғашиҡ ҡыҙ тыуған ауылында урта мәктәпте тамамлағас, һис икеләнеүһеҙ, бала саҡ хыялын тормошҡа ашырыу маҡсатында Стәрлетамаҡ мәҙәни-ағартыу техникумының бейеү бүлегенә уҡырға инә һәм 1989 йылда уны уңышлы тамамлай. Районға эшкә ҡайтҡан тәүге көндәрҙән үк дәртле бейеүҙәре, моңло йырҙары менән тамашасы күңелен арбаны. Ра-\nйон мәҙәниәт һарайында методист булып эшләгәндә ауыл мәҙәниәт йорттары менән тығыҙ бәйләнештә булды. Сценарийҙар төҙөп, методик ярҙам күрһәтте.\nМәҙәниәт тормошондағы һәр башланғысты күтәреп алды. Ҡатын-ҡыҙҙарҙан "Райхан” татар йыр ансамбле ойошторҙо. Уның ағзалары төрлө урындарҙа эшләп йөрөгән һәүәҫкәр йырсы һәм бейеүселәр ине. Концерттарҙы, байрам сараларын, һабантуйҙарҙы ансамблдең сығышы биҙәне.\nРәзилә ханым бик күп спектаклдәрҙә төп ролдәрҙе уйнаны. Ә.Мирзаһитовтың "Әсәләр көтәләр улдарын”да - Йәмилә, Н.Асанбаевтың "Рәйлә+Фәйзи”ҙә - Зөһрә, М.Кәримдең "Ай тотолған төндә”һендә Шәфәҡ ролдәрен башҡарҙы. Әйткәндәй, был роль өсөн халыҡ театрҙарының Дүртөйлө ҡалаһында үткән "Алтын тирмә” фестивалендә Рәзилә Рәйес ҡыҙына I дәрәжә Диплом һәм иҫтәлекле бүләк бирелде.\nМ.Кәримдең "Ҡыҙ урлау” комедияһында Туҡтабикә ролен бик үҙенсәлекле, халыҡсан башҡарҙы. 2006 йылда Белорет ҡалаһында үткән "Алтын тирмә” фестивалендә 148 халыҡ театры араһында "Ҡыҙ урлау” комедияһы Гран-приға лайыҡ булды. Был еңеүҙә Рәзилә Хәбибуллинаның да хеҙмәт өлөшө ҙур ине. Тәбиғи таланты, сәхнәне яратыуы уға береһенән-береһе сағыуыраҡ образдар тыуҙырырға мөмкинлек бирә. Иҫ киткес тырыш, эҙләнеүсән ул Рәзилә. Ижади кисәләрҙе, концерттарҙы ла иң оҫта алып барыусы.\nЭш башлаған тәүге йылдарҙан уҡ оҫта бейеүсе булараҡ тамашасы һөйөүен яуланы.\nРәзилә тормош иптәше Венер Зиннур улы менән матур донъя көтә бөгөн. Өс бала үҫтерәләр. Оло улдары Марсель Стәрлетамаҡ төҙөлөш техникумында уҡый. Әлиә ҡыҙҙары гимназияла белем ала. Кесе улдары Айҙар 3-сө класс уҡыусыһы. Хәстәрлекле әсәй, уңған хужабикә тип ихтирам итәбеҙ беҙ уны. Тормош иптәшенән дә уңды Рәзилә. Венер Зиннур улы музыкант, "Красноусол” шифаханаһында эшләй. Рәзиләнең йырҙарына аранжировкалар яһай, һәр йырын музыкаль яҡтан биҙәй.\nРайон үҙәгендә өс бүлмәле иркен йортта йәшәй улар. Әлеге көндә Красноусол ситендә ике ҡатлы коттежд күтәрәләр. Мәҙәниәт өлкәһендә 25 йыл хеҙмәт итеп, бик күп Маҡтау грамоталарына, дипломдарға лайыҡ булды Рәзилә Рәйес ҡыҙы.\n- Ысын мәҙәниәт хеҙмәткәре Рәзилә кеүек булырға тейеш, - ти сәхнә аҡһаҡалы Әнүәр Ғәзизов.\nХаҡ һүҙҙәр бит.


Башҡорт бейеүе бөтә донъяға тарала | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n08 ноября 2019 — 15:09 ГТРК «Башкортостан»\nИнтернет селтәрендә барған флешмобҡа ҡушылыусылар һаны артҡандан-арта. Башҡорт бейеүен Көнъяҡ Осетия һалдаттары ла башҡарҙы. Башҡортостан егете Радмир Билалов үҙенең хеҙмәттәшен бейергә өйрәткән. Шул рәүешле улар Фәйзи Ғәскәров исемендәге дәүләт академия халыҡ бейеүҙәре ансамбле башлап ебәргән һәм республика башлығы Радий Хәбировта хуплау тапҡан бейеү флешмобына ҡушылды.\nБашҡорт бейеүенә Ҡаҙағстан да ҡушылды. Нур-Солтан ҡалаһында башҡорт мәҙәниәте көндәре үтте. Сара сиктәрендә Халыҡтар дуҫлығы йортонда этнографик күргәҙмә, милли аш-һыу экспозицияһы һәм концерт ойошторолдо. Фәйзи Ғәскәров ансамбле солисты Миләүшә Хәйбуллина ҡунаҡтарҙы башҡорт бейеүенә өйрәткән, этномузыкант Зәйнетдин ҡурай һәм ҡумыҙ серҙәре менән бүлешкән. Сара һуңында ҡунаҡтар менән бейеп Башҡортбейеүе флешмобына ҡушылған Ҡаҙағстандар. Хәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, Башҡортостан етәксеһе Радий Хәбиров иң матур башҡорт бейеүе өсөн шәхси бүләген вәғәҙәләне.


“Ерләү эше тураһында” яңы закон сыға. » «Йәшлек» гәзите | Газета «Йәшлек»\nГазета "Йәшлек" » Яңылыҡтар таҫмаһы » “Ерләү эше тураһында” яңы закон сыға.\n19.04.2019 “Ерләү эше тураһында” яңы закон сыға.\nУңдыра торғанмы, әллә туңдыра торғанмы – ваҡыт күрһәтер. Әммә “Рәсәй гәзите” был турала яҙып сығыу менән халыҡ ҡәнәғәтһеҙлеген белдерҙе лә инде.\nТөҙөлөш һәм торлаҡ-коммуналь хужалығы министрлығы был яңы закон өҫтөндә эште тамамлап килә. “Рәсәй гәзите” яҙыуынса, һүҙ коммерция объекты тураһында бармай, ә дәүләт-шәхси партнерлыҡ хаҡында: йәғни, дәүләт ерендә яңы зыяраттар ойоштороп, уның менән шәхси операторҙар идара итәсәк – шуның өсөн аҡса аласаҡтар ҙа инде (ҡайһы бер төбәктәрҙә был схема әүәлдән эшләй, тип билдәләнә).\nБаҫма, был ҡануни яңылыҡтар ерләү процесында булған төрлө етешһеҙлектәрҙе бөтөрөр өсөн индерелә, тип өҫтәй: ритуал хеҙмәттәрҙе бынан ары теләһә кем түгел, ә килешеү төҙөп, төбәк реестрына индерелгән компаниялар ғына күрһәтә аласаҡ.\nЗакон проекты ошо юҫыҡтағы хеҙмәттәрҙе көсләп тағыуҙы, мәғлүмәттәрҙе башҡа кешеләргә таратыуҙы тыя. Ерләүҙе ойоштороуға заказды махсус пункттар йәки диспетчер хеҙмәте аша бирергә мөмкин буласаҡ. Ә был хеҙмәттәрҙе алыуға ризалыҡ – мәрхүмдең туғандарының (ерләүҙе ойоштороусыларҙың) үҙ теләге буйынса ғына. Ритуал бизнесының иң әрһеҙ әүҙемдәре тәүҙә эште башҡарып, һуңынан ғына мәрхүмдең туғандарына үтә юғары иҫәптең суммаһын асып, шуны түләтеү кеүек күңелһеҙ хәлдәргә закон проекты нөктә ҡуясаҡ, тиелә.\nМедучреждениеларға мәрхүмдәрҙе ерләүгә әҙерләүҙе, ритуал бюроларға медицина ойошмалары биләмәһендә хеҙмәт күрһәтеүҙе төбәк властарының рөхсәтенән тыш тыйыу ҙа проектта ҡарала.\nҠурҡып та торола әле ул: үлемең туғандарыңдың бәкәленә һуҡмаһа ярар ине...


Бөгөн Башҡортостан башлығы Рөстәм Хәмитов Өфө футбол клубы етәкселеге һәм уйынсылары менән осрашты | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\nБөгөн Башҡортостан башлығы Рөстәм Хәмитов Өфө футбол клубы етәкселеге һәм уйынсылары менән осрашты\nКоманда был миҙгелдә тотороҡло уйын күрһәтте һәм Премьер-лигала урынын һаҡлап ҡалды. Башҡортостан башлығы Рөстәм Хәмитов уйынсыларҙы ҡотланы һәм миҙгелгә йомғаҡ яһап, киләсәккә маҡсаттар билдәләне. Билдәле булыуынса, Рөстәм Хәмитов Өфө командаһының көйәрмәне. Осрашыуҙа футболсылар Башҡортостан башлығына уның исеме менән футболка һәм ҡултамғалары ҡуйылған туп бүләк итте. Һуңынан Рөстәм Хәмитов уйынсылар менән иҫтәлеккә фото төштө. Республикала футболға ҙур иғтибар бүленә. Бер нисә йыл элек Нефтсе стадионы төҙөкләндерелде. 2015 йылдың авгусынан унда уйындар үтә. Өфө клубының күнекмәләр базаһы ла тиҙҙән яңы төҫ аласаҡ. Был миҙгелдә Өфө командаһы 30 уйын уҙғарҙы. Уларҙа 27 мәрәй туплап, 12-се баҫҡыста нығынды. Башҡортостан башлығы Рөстәм Хәмитов киләһе миҙгелдә юғарырағ урын яулау, йәғни, иң көслө 10 команда исемлегенә инеү бурысы ҡуйҙы.


Балалар - тормошобоҙ сәскәләре һәм уларҙы ҡаланан ситтә үҫтереү яҡшыраҡ\nЙәйҙең ҡыҙыу мәле, балаларҙың күбеһе, йола буйы нса, республика лагерҙарында сәләмәтлектәрен нығыта. Бәләкәй яҡташтарыбыҙ ял иткәндә, уларҙың дауаланыуы, туҡланыуы, ял итеүе өсөн яуап биреүсе өлкәндәрҙең хеҙмәте бер минутҡа ла туҡтамай. Ошо көндәрҙә Рәсәй Федерацияһы Социаль страховкалау фондының БР буйынса төбәк бүлексәһе үҙ эшенә\nРәсәй Социаль страховкалау фонды республиканың үҫеп килгән\nбыуынын һауыҡтырыуға 306, 2 миллион һум бүлде. Башта лагерҙар 242, 2 миллион һумға ғына иҫәп тота ала ине, әммә Мәскәү хәлдең мөһимлеген аңлап ( һаулыҡтарын нығытыуға мохтаж балаларҙың исемлеге шаҡтай киңәйтелгән), Башҡортостан өсөн сумманы 64 миллионға арттырҙы.\nҺөҙөмтәлә барыһы ла - ҡаланан ситтә урынлашҡан һауыҡтырыу\nлагерҙары, йыл әйләнәһенә эшләүсе шифахана лагерҙары, көндөҙ эшләүсе лагерҙар ҙа үҙенә тейешен алды. Егерме мең ярым бала ҡаланан ситтә урынлашҡан һауыҡтырыу лагерҙары хеҙмәтләндереүенең тулы пакетына эйә булды, йыл әйләнәһенә\nэшләүсе балалар шифаханаларына 317 йүнәлтмәне страхователдәр үҙҙәре һатып алды, тағы ла 1935 йүнәлтмә улар ға бушлай бирелде. Көндөҙгө лагерҙарҙа мәктәп ығы - зығыһына н 71 мең бала ял итте.\nӘйткәндәй, Социаль страховкалау фондының төбәк бүлексәһендә ҡайһы бер үҙгәрештәр булып үтте. Мәҫәлән, хәҙер\nбалаларҙың сәләмәтлеген социаль стаховкалау средстволары иҫәбенә нығытыу шифахана лагерҙарында ғына түгел, балалар шифаханаларында ла рөхсәт ителә. Шифаханаларҙың потенциаль ҡ унаҡтарының йәш сиктәре дүрт йәштән 14 йәшкә тиклем.\nҺәм икенсе үҙгәреш. Ул балаларҙың ҡаланан ситтә урынлашҡа н һәм көндөҙгө лагерҙарҙа ял итеүенә ҡағыла. Социаль страховкалау фондының план - иҡтисад бүлеге начальнигы Сажиҙә Ҡәнзәфәрова әйтеүенсә, тәүгеһендә балалар 24 көн,\nикенсеһендә 21 көнгә тиклем һаулығын нығытҡан. Әммә бындай уреждениелар өсөн йәй миҙгеле - ҡатмарлы осор, һәм рәттән дүрт тапҡыр балаларҙы ҡабул итеп, барлыҡ санитар нормаларын күҙәтеүе еңелдән түгел. Бынан тыш һауа торошо ла үҙенекен ит ә (әйтәйек, июндең тәүге яртыһында һалҡын була), йәки уҡыусыларға уҡыу йылынан һуң лагерь рельстарына күсеү ҡыйыныраҡҡа тура килә. Ошоно иҫәпкә алып, Социаль страховкалау фонды Дәүләт Думаһына 18 көнлөк "заездарҙы" рөхсәт итеү тәҡдиме менән мөрәжәғәт иткән.\n- Санитар нормативтарға ярашлы, балаларҙың ҡаланан ситтә урынлашҡан һәм көндөҙгө лагерҙарҙа ял итеү ваҡытын ҡулланыусылар хоҡуғын һәм кеше именлеген яҡлау өлкәһендә күҙәтеү буйынса Федераль хеҙмәт билдәләй. Һәм әгәр ҙә\n18 көнлөк лагерҙар асылһа, беҙ ике ҡуллап "риза" - сөнки бы л тағы ла күберәк балаларҙың сәләмәтлеген нығытыуға мөмкинселек бирәсәк, - ти Сажиҙә Ҡәнзәфәрова.\nДауалауға һәм ялға мохтаж балаларҙы мөмкин тиклем күберәк\nйәлеп итер өсөн Фондтың Башҡортостандағы бүлексәһе күп эш\nбашҡара. Мәҫәлән, балалар һауыҡтырыу учреждениеһына йүнәлтмә үткән йылдағы хаҡтан айырылмай һәм бер койка - көнг ә 302 һумдан артмаҫҡа тейеш. Предприятие һәм ойошмаларға йүнәлтмәнең Башҡортостанда ҡуйылған хаҡының 50 проценты социаль страховкалау средстволарынан түләнә ( был сама менән\n2720 һум самаһы), бюджет өлкәһендә эшләүселәрҙең\nбалаларына - 80 процентҡа, финанс торошо лагерға йүнәлтмәгә\nхаҡты түләргә мөмкинселек бирмәгән прежприятиела эшләүселәрҙең балаларына - 65 процентҡа тиклем түләнә.\nҺандар артында күҙгә күренерлек һөҙөмтәләр ҙә бар: был ярты йылда ҡаланан ситтә урынлашҡан лагерҙарҙа 20,5 меңдән\nашыу бала ял итте һәм сәләмәтлеген нығытты. Был маҡсатҡа 7 5 миллион һум тотонолдо. Үткән йылдың ярты йылы менән сағыштырғанда әйтелгән һан ике миллионға (!) аҙыраҡ, ял иткә н балалар һаны иһә - дүрт меңгә (!) күберәк. Көндөҙгө лагерҙ арҙа ла шундай уҡ хәл.


Иҫке Супты — Башҡорт Википедияһы\n55°10′13″ с. ш. 54°32′18″ в. д.HGЯO\n80 256 835 003\n80 656 435 116\nИҫке Супты (рус. Старые Чупты) — Башҡортостандың Саҡмағош районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 16 кеше. Почта индексы — 452212, ОКАТО коды — 80256835003.\nАуыл советы үҙәгенә тиклем (Яңы Ҡото): 3 км\nМөлөков Әнүәр Бәхти улы (25.08.1923—8.01.2004), педагог, мәғариф хеҙмәткәре, Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы. 1971—1985 йылдарҙа Саҡмағош районының Саҡмағош ауылындағы 1-се урта мәктәп директоры. РСФСР мәктәбенең атҡаҙанған уҡытыусыһы (1963). Ленин (1971), 1‑се дәрәжә Ватан һуғышы (1985) һәм Ҡыҙыл Йондоҙ (1944) ордендары кавалеры.\nНадир Ураҙмәтов (1688—1758) — башҡорт тарханы, мәғдән эҙләүсе.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Иҫке_Супты&oldid=1053546 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 05:15 10 август 2021 үҙгәртелгән.


АстрономияБиологияВоспитательная работаГеографияДиректору, завучуДоп. образованиеДошкольное образованиеДругоеИЗО, МХКИностранные языкиИнформатикаИсторияКазахский язык и лит.Классному руководителюЛогопедияМатематикаМузыкаНачальные классыОБЖОбществознаниеРусский язык и литератураСоциальному педагогуТехнологияУкраинский языкФизикаФизкультураХимияШкольному психологу Инфоурок / Другое / Другие методич. материалы / Конспект урока "Фәүзиә Рәхимғолова ижады менән танышыу" (7 класс)\nПоделитесь материалом с коллегами: “Эскерһеҙ ижад” Фәүзиә Рәхимғолова ижады менән танышыу 7-се класс Дәрестең маҡсаты. Фәүзиә Рәхимғолованың тормош юлы һәм ижады менән таныштырыу; Уҡыусыларҙың тема буйынса һөйләү күнекмәләрен артабан үҫтереү; Ижад үҙенсәлектәренә әһәмиәт биреү; Фәүзиә Рәхимғолованың ижадына ҡыҙыҡһыныу һәм ихтирам тәрбиәләү; Йыһаҙландырыу. Ф. Рәхимғолованың әҫәрҙәре исемлеге; уның тормош юлы һәм ижад юлы тураһындағы хронологик таблица; яҙыусының портреты; китаптары күргәҙмәһе; уҡыусыларға яҙыусының шиғырҙары таратып бирелә. Дәрес барышы. Ойоштороу. Уҡытыусының инеш һүҙе. Уҡыусылар, бөгөнгө дәресебеҙ быйыл 90 йәшен билгеләгән күренекле яҙыусы Фәүзиә Рәхимғолова ижадына бағышлана. Яҙыусының тормош юлы менән танышып үтәйек. Фәүзиә Абдулла ҡыҙы Рәхимғолова 1921 йылдың 15 декабрендә Башҡортостандың Маҡар (хәҙерге Ишембай) районы Йәнырыҫ ауылында тыуа. Тәүҙә Йәнырыҫ башланғыс мәктәбендә, унан яңы асылған интернаттауҡый, алтынсы кластан һуң Сәтрлетамаҡ ҡалаһындағы пионервожатыйҙар курсына ебәрелә, һуңынан Өфө педагогия рабфағына уҡырға инә. Рабфакты тамамлағас, Башҡорт дәүләт педагогия институтында уҡыуын дауам итә. Ситтән тороп уҡыу бүлегенә күсеп, Өфөләге моторҙар эшләү заводына эшкә инә. Һуғыштан һуң Маҡар районының мәғариф бүлегендә инспектор, һуңынан Ишәй ете йыллыҡ мәктәбендә башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы һәм уҡыу-уҡытыу эштәре мөдире булып эшләй. Ситтән тороп пединститутты тамамлай. 1952 йылда уның балалар өсөн яҙылған тәүге “Яҡын дуҫ” тигән китабы донъя күрә. Өфөлә байтаҡ йылдар “Пионер” журналында бүлек мөдире вазифаһын башҡара. 1965-1967 йылдарҙа Мәскәүҙә Юғары әҙәби курстарҙа уҡый. 1968-1971 йылдарҙа “Башҡортостан ҡыҙы” журналында эшләй. Фәүзиә Рәхимғолова 26 китаптың авторы. 1961 йылдан Яҙыусылар союзы ағзаһы. Уҡыусылар, һеҙҙең алда яҙыусының шиғырҙары. Хәҙер “Йөҙ юл” шиғырын уҡып уның эстәлеген асыҡлайыҡ. Уҡыусыларға шиғырҙар яҙылған карточкалар таратып бирелә. “Йөҙ юл” шиғыры уҡыла, уҡыусылар эстәлеген асыҡлай Йөҙ юл. Китаптан ағайым, Киттек, ти, диңгеҙгә! Осоусы ағайым, Килерһең, ти, беҙгә. Агроном апайым Саҡыра киң ҡырға. Нефтсе һөнәрен Һайла, ти, олатай. Ә йырсы күршебеҙ Ҡабатлай һәр саҡ: - Һай, ҡустым, һинән бик Шәп артист сығасаҡ!.. Ҡаршымда саҡырып Йөҙ төрлө юл ята… Ҡайһыһын һайларға? Һай, малай, баш ҡата. Уҡытыусы. Теманы асыу өсөн, һөйләшеүебеҙҙе яҙыусының тормош юлы буйынса дауам итәбеҙ. Фәүзиә Рәхимғолова … Был исем беҙгә бала саҡтан уҡ яҡшы таныш. Беҙҙең быуын кешеләре уның шиғырҙарын, әкиәттәрен уҡып үҫкән. 1-се уҡыусы. Эйе, Ф. Рәхимғолова – тәү сиратта балалар яҙыусыһы. Бер аҡыл эйәһе, балалар яҙыусыһы булыр өсөн икеләтә талантлы булыу кәрәк, тигән. Хаҡ һүҙҙәр. Балаларға шиғыр, әкиәттәр яҙыу өсөн уларҙың психологияһын, рухи донъяһын, уй кисерештәрен яҡшы белергә кәрәк. Был ғына етмәй, яҙыусының үҙенең дә эскерһеҙ, бала күңелле булыуы шарт. Шунһыҙ бала йөрәгенә ятырҙай, тиҙ отоп алырҙай әҫәрҙәр ижад итеп булмай. Бындай талант һәр бер яҙыусыға бирелмәй. 2-се уҡыусы. Бала сағында күп ауырлыҡтар күреп, етем ҡалып, шуға күрә ошо ҡабатланмаҫ ғүмер миҙгеленең ҡәҙерен белгәнгә, балалар өсөн шундай матур әҫәрҙәр ижад иткәндер Фәүзиә Рәхимғолова. Бының тағы ла бер сере уның өс бала әсәһе булыуындалыр. Ф. Рәхимғолованың төрлө йәштәге балалар өсөн яҙылған шиғырҙарында баланың ата-әсәгә мөхәббәте, кесе туғандарына ихтирамлы мөнәсәбәте күрһәтелә. Дәреслек буйынса эш (80-се бит) Ф. Рәхимғолова “Беҙҙең әсәй” шиғыры өстөндә эш. 1) һүҙлек эше; 2) тексты тасуири уҡыу; 3) һорауҙарға яуап биреу - “Һәр саҡ күңелендә йәшәй” тигән һүҙҙәрҙе нисек аңлайһығыҙ? - Һинең әсәйең менән генә уртаҡлашыр серең бармы? Беҙҙең әсәй. Кем тегә матур күлдәктәр, Кем яһай аҫыл биҙәктәр? Ул беҙгә иң яҡын кеше, Ул белһәгеҙ – беҙҙең әсәй. Кем тәмле аштар бешерә, Гел һине иҫкә төшөрә? Ул беҙгә иң яҡшы кеше, Ул белһәгеҙ – беҙҙең әсәй. Ҡайҙа барһаң – күҙ алдында, Һәр саҡ күңелеңдә йәшәй. Ул беҙгә иң яҡын кеше, Ул белһәгеҙ – беҙҙең әсәй! Беҙҙең әсәй! 3-сө уҡыусы. Балаларҙың хеҙмәткә тартылыуын, тырышып уҡыуын ыңғай баһалаған, уңышлы аҙымдарын хуплаған шиғырҙар менән бер рәттән, ялҡаулыҡты, төрлө тиҫкәре ҡылыҡтарҙы көлкө аҫтына алған юмористик шиғырҙары ла байтаҡ. Уның “Дүрт туфли”, “Ҡуңыҙ”, “Йәшел һабын”, “Ҡыҙыҡ һорау”, “Уйлап ҡара” кеүек шиғыпҙары иһә баланың зирәклеген һынау, фекерләү һәләтен үҫтереүгә арналған. “Яҡшы һүҙҙәр” шиғыры уҡыла. Шиғырҙың йөкмәткеһен, йәғни төп теманы билдәләү. Яҡшы һүҙҙәр. Яҡшы һүҙҙәр ҙә була, Насар һүҙҙәр ҙә була. Яҡшы һүҙҙәр менән гел Минең дәфтәрем тула. “Йәмһеҙ, ялҡау, тәртипһеҙ, Алама, ҡурҡаҡ, илаҡ…” Ундай насар һүҙҙәрҙе Яратмай минең ҡолаҡ. “Аҡыллы, тыйнаҡ, тырыш, Егәрле, матур, түҙем…” Аҡыллы матур бала Булам бит ул мин үҙем! 4-се уҡыусы. Ф. Рәхимғолова проза өлкәһендә лә ярайһы уҡ уңышлы эшләгән. Уның “Ҡыҙыл яулыҡ”, “Илгиҙәр”, “Серле орлоҡтар” тигән китаптарына ингән хикәйә, повестарының да геройҙары – балалар. Ә бына “Тыуған ер”, “Уйҙарымды бүлә күрмәгеҙ”, “Бишек янында”, “Һайрағыҙ,ҡоштар” тигән шиғри йыйынтыҡтары, “Юлдаштар” исемле проза китабы өлкәндәр өсөн яҙылған. Уның прозаһына шул хас: һәр әҫәре тормош материалы менән һуғарылған. Әҫәрҙең сюжет-композицияһы төҙөк, ҡайһы бер деталь, хәл-ваҡиғалар уйлап та сығарылыуы ихтимал, ә әҫәрҙең төп материалын уйлап сығарып булмай. Ф. Рәхимғолова ижады ана шул реаль, тормошсан булыуы менән уөслө. Ғөмүмән, Ф, Рәхимғолованың ололар өсөняҙылған әҫәрҙәренең дә төп сифаты – эскерһеҙлек. Уның бар әҫәрҙәрендә иң әүәл шул сифат ярылып ята. Уҡытыусының йомғаҡлау һүҙе. Шулай итеп, Фәүзиә Рәхимғолова ижадында әле бер генә быуын тәрбиәләнмәҫ. Уның эскерһеҙ ижады күптәрҙең күңел түрен яулар, рухи ныҡлыҡ бирер. Фәүзиә Рәхимғолова ижады менән танышҡас, уның ижадына битараф ҡалып булмай. Шиғри хис-тойғолар менән беҙҙең уй-тойғоларыбыҙ бергә ҡушыла. Бишектәге һымаҡ талғын тирбәләү барлыҡҡа килә. Уның ижадын башҡаларҙың ижады менән бутап булмай. Ҡабатланмаҫ был ижад йуйылып ҡалырлыҡ, ким-хур булырлыҡ түгел. Өйгә эш. Ф. Рәхимғолова “Беҙҙең әсәй” шиғырын ятларға. Баһалау. Выберите специальность, которую Вы хотите получить:\nДВ-050967 Получить свидетельство о публикации\n11.10.2015 Просмотров: 194 Комментариев: 0 Раздумья о добрых делах\n11.10.2015 Просмотров: 189 Комментариев: 0 Ф.С.Сафиуллина дәреслеге буенча татар теленнән эш программасы\n11.10.2015 Просмотров: 395 Комментариев: 0 Презентация по истории школы "Директора"\n11.10.2015 Просмотров: 450 Комментариев: 0 Ф.С.Сафиуллина дәреслеге буенча татар теленнән эш программасы\n11.10.2015 Просмотров: 492 Комментариев: 0 Ф.С.Сафиуллина дәреслеге буенча татар әдәбиятыннан эш программасы (рус төркеме)\n11.10.2015 Просмотров: 397 Комментариев: 0 Статья "Роль творческого наследия Мустая Карима в духовно-нравственном и патриотическом воспитании подрастающего поколения"\n11.10.2015 Просмотров: 303 Комментариев: 0 477438477437477433477432477430477425477424


Шәп бүләгебеҙ шәп уҡыусыбыҙға эләкте!\n24 Ғинуар 2020, 13:05\nГәзитебеҙгә ярты йыллыҡҡа яҙылыусылар араһында бағыусыбыҙ «Жил-строй» йәмғиәте (директоры—Нур Азамат улы Тажетдинов) биргән өҫтәлде уйнатҡан инек. Ул тоғро уҡыусыбыҙ Фәриҙә Ғиниәт ҡыҙы Халисованың өлөшөнә төшкән көмөш булып сыҡты. Тулыраҡ сайтта уҡығыҙ\nГәзитебеҙгә ярты йыллыҡҡа яҙылыусылар араһында бағыусыбыҙ «Жил-строй» йәмғиәте (директоры—Нур Азамат улы Тажетдинов) биргән өҫтәлде уйнатҡан инек. Ул тоғро уҡыусыбыҙ Фәриҙә Ғиниәт ҡыҙы Халисованың өлөшөнә төшкән көмөш булып сыҡты.\nФәриҙә Ғиниәт ҡыҙы 26 йыл буйы почта өлкәһендә эшләгән. Бирелеп китеп гәзит уҡырға яратҡан апай “Атайсал”ды тәүге сыҡҡан көндәренән алып уҡып бара. Шуға күрә уға баҫмабыҙҙың барлыҡ тарихы яҡындан таныш. Бөтә эшләп киткән мөхәррир, журналистарҙы ла исемләп белә, хәтерләй Фәриҙә апай. Ғүмерен водитель һөнәренә бағышлаған ире Тимерғәле Сәйфулла улы ла “Атайсал”ды бик яратып уҡый. “Гәзит килеүен дүрт күҙ менән көтөп алабыҙ ҙа, талаша-талаша уҡыйбыҙ. Күбеһенсә, иң тәүҙә үҙем уҡып сығам. Беренсе биттән алып аҙағынаса бер нәмәһен дә ҡалдырмайым. Һәр мәҡәлә мәғлүмәтле һәм файҙалы. Хәйҙәр Ниғәмәт улы Тапаҡов яҙғандары бигерәк тә күңелебеҙгә хуш килә. Уның матур итеп ауыл тормошон, ябай халыҡ йәшәйешен иҫ киткес итеп һүрәтләүе оҡшай. Иптәшем гәзит килеү менән мотлаҡ: “Хәйҙәр Тапаҡовтың мәҡәләһе сыҡҡанмы әле?”—тип һорай. Яратҡан баҫмабыҙҙың тиражы артыуы ла ҡыуандыра. Башҡортмон тигән кеше ана шулай төбәгебеҙҙең берҙән-бер башҡорт гәзитенә яҙылырға, уны уҡып барырға тейеш. “Атайсал” бит бик шәп гәзит”—тип ихлас уйҙары менән бүлеште Фәриҙә Ғиниәт ҡыҙы.\nФәриҙә апай тормош иптәше Тимерғәле ағай менән ике бала тәрбиәләп үҫтергән. Оло улдары Рәиф хәҙерге ваҡытта Себер тарафтарында эшләп йөрөй. Кесе ҡыҙҙары Зилә—Сибай ҡалаһының реабилитация үҙәгендә психолог. Ейәнсәрҙәре Вилиә менән Зәлиә лә өләсәһе менән олатаһын уңыштары менән ҡыуандырып ҡына тора.\nШәп бүләгебеҙ—өҫтәлгә эйә булған Фәриҙә Ғиниәт ҡыҙы илебеҙҙең гел генә тыныс булыуын, һәр кемдең ғаилә именлегендә бәхет-шатлыҡтарға төрөнөп йәшәүен теләп ҡала.\nҺүрәттә: Халисовтар мөхәррир менән.


Башҡортостанда эҫе сигенә, ямғырҙар һаҡлана // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\n8:06, 22 июля 2019 Йәмғиәт\nФото: Юлиә Бахшиева\nБашҡортостанда эҫе сигенә, ямғырҙар һаҡлана Фото: Юлиә Бахшиева\nӨФӨ, 2019 йыл, 22 июль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Галина Бахшиева/.\nАлдағы көндәрҙә Башҡортостанда эҫе һауа торошо һаҡлана, тип хәбәр итә республика синоптиктары.\nБашгидромет мәғлүмәттәре буйынса бөгөн урыны менән ҡыҫҡа ваҡытлы, төнъяҡ буйынса уртаса ямғыр, йәшен, көндөҙ урыны менән боҙ-борсаҡ көтөлә. Ел көнбайыштан, төньяҡ-көнбайыштан талғын, йәшендә көсәйеүсән.\nҺауа температураһы төндә — 11-16, көндөҙ — 20-25. Республиканың көньяҡ-көнсығышы буйынса 29 градусҡа тиклем.\n23 июлдә синоптиктар урыны менән ҡыҫҡа ваҡытлы, төньяҡ буйынса уртаса ямғыр, йәшен вәғәҙәләй. Ел төньяҡ-көнбайыштан талғын, йәшендә көсәйеүсән.\nҺауа температураһы төндә — 12-17 градус, көндөҙ — 21-26.\nТеги: һауа торошоЮ


Ҡырғыҙстан делегацияһы «Алексеевка» совхозының эше менән танышты // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nҠырғыҙстан делегацияһы «Алексеевка» совхозының эше менән танышты\n9:57, 4 декабря 2014 Иҡтисад\nӨФӨ, 2014 йыл, 4 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Илья Спридонов/.\nҠырғыҙстан Республикаһының Премьер-министр Джоомарт Оторбаев етәкселегендәге эш сәфәре менән Өфөгә килгән рәсми делегацияһы Башҡортостандың алдынғы ауыл хужалығы предприятиеларының береһе – «Алексеевка» совхозының эше менән танышты.\nРеспублика ҡунаҡтары 520 баш малға иҫәпләнгән һөт-тауар фермаһында булды, малсылыҡ һарайҙарын, һауыу, һөт продукцияһын эшкәртеү цехтарын ҡараны. Совхоздың генераль директоры Евгений Майстренко «Агросәнәғәт комплексын үҫтереү» милли проектын ғәмәлгә ашырыу сиктәрендә был цехты модернизациялауға 45 миллион һум йүнәлтелгәнен һөйләне. Һөт ризыҡтарында, сығарылған продукцияның яраҡлылыҡ ваҡытын арттырыусы, өҫтәмәләр бөтөнләй юҡ.\nБашҡортостандың ауыл хужалығы министры Николай Коваленко әлеге ваҡытта «500 ферма» республика программаһының тормошҡа ашырылыуын билдәләне, уның сиктәрендә 300-ҙән ашыу малсылыҡ бинаһы йүнәтелгән һәм төҙөлгән. Ул һөт ризыҡтарын етештереү күләмен байтаҡҡа күтәрергә мөмкинлек бирә.\nШулай уҡ делегация теплица хужалығын ҡараны, унда ябыҡ грунтта йыл әйләнәһенә 14 мең тоннанан ашыу йәшелсә етештерелә, шулай уҡ 1,5 миллион дананан артыҡ көршәктәрҙә йәшел культуралар (салат, петрушка, укроп, базилик, сельдерей). Евгений Майстренко 2010-2011 йылдарҙа 4,25 гектарҙа ҡаҙанлыҡ менән заманса теплицаның файҙаланыуға тапшырылыуын билдәләне, уларҙа алдан төҙөлгәндәргә ҡарағанда уңыш 1,5 тапҡырға күберәк. Әлеге ваҡытта 5 гектар майҙанда яңы теплица төҙөлә.\nҠырғыҙстан делегацияһы шулай уҡ заманса йәшелсә һаҡлағыстарын ҡараны һәм республика агросәнәғәт комплексы предприятиеларының ауыл хужалығы күргәҙмәһендә булды.\nТеги: ауыл хужалығы,ҡырғыҙстан


Күңелең тулы нур » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке\nБашҡортостан гәзите » Белем һәм тәрбиә » Күңелең тулы нур\nКүңелең тулы нур 05.10.2018 // Белем һәм тәрбиә\nТүҙемлегең ҡая һымаҡ,\nӘ күңелең тулы нур ғына.\nЯбайһың да, бөйөкһөң дә\nҺиңә тиң тик маҡтау,\n– тигән шиғыр юлдары фәҡәт минең башҡорт теле һәм әҙәбиәтенән уҡытыусым Рәмилә Шакирйән ҡыҙы Әхмәтшинаға (Йәғәфәрова) арнап яҙылған кеүек. Баймаҡ районы Әбделкәрим ауылында уҡыусыларға белем биреү өсөн көсөн, ваҡытын йәлләмәй, иңенә төшкән бурысын күңел һалып, намыҫ менән башҡарған остазым – минең өсөн әле лә телһөйәрлек һәм талапсанлыҡ өлгөһө.\nДәрес һайын ниндәйҙер яңылыҡ индерә, өҫтәмә материалдар әҙерләй, ҡыҙыҡлы һәм мауыҡтырғыс итеп алып бара Рәмилә Шакирйән ҡыҙы. Беҙ йотлоғоп тыңлайбыҙ, фекер алышабыҙ, шул уҡ ваҡытта уға оҡшарға тырыша инек. Класта ултырған һәр баланың икенсе дәрескә һис шикһеҙ әҙерләнеп килеүе, күләмле инша һәм башҡа яҙма эштәрҙе бер ниндәй ҡыйынлыҡһыҙ яҙыуы, уҡыусыларҙың үҙ фекерен ҡыйыу яҡлауы артында ниндәй оло хеҙмәт ятыуын мин хәҙер, үҙем уҡытыусы булғас ҡына, аңланым.\nБыл һөнәрҙе һайлауыма үкенмәйем. Эшен яратҡан, уҡыусыларына ҡарата талапсан, тырыш, маҡсатлы Рәмилә Шакирйән ҡыҙы кеүек булырға, ул биргән белем һәм күңел байлығын йәш быуынға түкмәй-сәсмәй өләшергә тырышам. Остазымдың ире Марат Азат улы Йәғәфәров та һәр баланың йөрәгенә юл, асҡыс таба белгән оло йөрәкле уҡытыусы ине. Ул беҙгә йомшаҡ, хәстәрлекле, һәр беребеҙгә иғтибарлы булды. Тел серҙәрен өйрәтеп кенә ҡалмай, тормош һабаҡтарына ла төшөндөрҙө. Хеҙмәттәштәре, ата-әсә алдында абруй яулаған мөғәллимдәр уҡытыусы булып эшләмәне, ә уҡытыусы булып йәшәне.\nЙөҙөнән яҡтылыҡ бөркөлөп торған Рәмилә апайға киләсәктә лә тирә-яҡҡа нур сәсеп, һаулыҡта йәшәргә яҙһын! Рәхмәт Һеҙгә!\nАвтор: Нурзилә ҺӨЙӘРҒОЛОВА 5-се мәктәптең башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы


“ВИТЯ ҺӘМ МАШАНЫҢ ЯҢЫ ЙЫЛ МАЖАРАЛАРЫ”\n5 Ғинуар 2020, 13:55\nЯңы йыл иртәлегенә балалар өсөн район мәҙәниәт йорто хеҙмәткәрҙәре “Витя һәм Машаның Яңы йыл мажаралары” тип аталған театрлаштырылған тамаша әҙерләгәйне. Унан кескәйҙәр ҙә, ололар ҙә битараф ҡалманы. Тамашаны мәҙәниәт хеҙмәткәрҙәре видеоға төшөрөп, “Бәйләнештә” социаль селтәренә һалды.Тамашаны күрмәгәндәр, уны үҙегеҙгә күсереп , ҡарағыҙ һәм балаларығыҙға ла күрһәтегеҙ!\nЯңы йыл иртәлегенә балалар өсөн район мәҙәниәт йорто хеҙмәткәрҙәре “Витя һәм Машаның Яңы йыл мажаралары” тип аталған театрлаштырылған тамаша әҙерләгәйне. Унан кескәйҙәр ҙә, ололар ҙә битараф ҡалманы. Тамашаны мәҙәниәт хеҙмәткәрҙәре видеоға төшөрөп, “Бәйләнештә” социаль селтәренә һалды.\nТамашаны күрмәгәндәр, уны үҙегеҙгә күсереп , ҡарағыҙ һәм балаларығыҙға ла күрһәтегеҙ!


Башҡортостанда иң белемле һайлаусылар ҡиммәтле бүләктәр аласаҡ\n6 Октябрь 2011, 16:18\nБашҡортостанда иң белемле йәш һайлаусы билдәләнәсәк. Уны республиканың йәштәр баҫмалары уҡыусылары араһында үткәрелгән викторина асыҡларға ярҙам итәсәк. Бының менән төбәктә йәштәр иғтибарын Дәүләт Думаһына һайлауҙарға йәлеп итергә һәм уларҙың сарала ҡатнашлығын тәьмин итергә иҫәп тоталар.\nОктябрҙә һәм ноябрҙә «Йәшлек», «Молодежная газета» һәм «Омет» биттәрендә Башҡортостан Республикаһының Үҙәк һайлау комиссияһы белгестәре менән әҙерләнгән һайлау хоҡуғы, һайлау процесы һәм башҡа темаларға төрлө һорауҙар баҫтырыласаҡ. Яуаптарға ҡарап ҡатнашыусыларға балдар ҡуйыласаҡ. Иң күп балл йыйыусы еңеүсе тип табыласаҡ. Беренсе урын өсөн 4000 һум ҡаралған, икенсе урын яулаусылар (улар икәү буласаҡ) 3000 һум аласаҡ, өсөнсө урынға (өс кеше) – 1500 һум. Бынан тыш, биш ҡатнашыусы 500 һум күләмендә дәртләндереү призы аласаҡ.\nВикторина һөҙөмтәләре һәр гәзит буйынса айырым баһаланасаҡ. Сарала 30 йәшкә тиклемге Башҡортостандың һәр гражданы ҡатнаша ала. Викторина тураһында положениеның тулы тексы Башҡортостандың Журналистар союзы сайтында урынлаштырылған.\nТеги:һайлауҙарвикториналарйәштәркиң мәғлүмәт саралары


Рәсәй халыҡтары ассамблеяһына – 15 йыл » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Новости » Рәсәй » Рәсәй халыҡтары ассамблеяһына – 15 йыл\nРәсәй халыҡтары ассамблеяһына – 15 йыл\nМәскәүҙә Рәсәй халыҡтарының һигеҙенсе конгресы уҙҙы. “Халыҡтар дуҫлығы – Рәсәй берҙәмлеге” форумы менән бер рәттән, ассамблеяның алтынсы съезы ла үтте.\nСарала ил субъекттарынан делегациялар, ғалимдар, йәмәғәт ойошмалары ағзалары ҡатнашты. Беҙҙең республиканан БР Халыҡтары ассамблеяһы рәйесе Әхәт Мостафин, Халыҡтар дуҫлығы йорто директоры Вилмир Аҙнаев һәм Башҡортостан Президенты Хакимиәтенең ижтимағи-сәйәси үҫеш идаралығы начальнигы урынбаҫары Ришат Сабитов барҙы.\nБР Президенты Рөстәм Хәмитовтың форумға адресланған тәбрикләү хатында билдәләнеүенсә, Рәсәй халыҡтары ассамблеяһы – илдәге иң абруйлы йәмәғәт ойошмаларының береһе. Йылдар буйы был ойошма милләт-ара татыулыҡты нығытыуға, һаҡлауға булышлыҡ итә, власть органдарының этник берекмәләр менән бәйләнешенә ҙур өлөш индерә.\nРеспубликанан барған делегация ағзалары фекеренсә, әлеге сараны үткәреү Рәсәйҙә Дәүләт милли сәйәсәт стратегияһын ғәмәлгә ашыра башлау йәһәтенән етди аҙым булып тора.\nБыл юлы ассамблеяға яңы рәйес һайланды. Ул – “Берҙәм Рәсәй” партияһын яҡлаусыларҙың үҙ советындағы халыҡ-ара мөнәсәбәттәр буйынса комиссияһы рәйесе Светлана Смирнова. Быға тиклем рәйес булып торған Рамазан Абдулатипов Дағстан Республикаһы башлығы вазифаһын башҡара.\nСығыу ваҡыты 12-07-2013, 13:21 | Ҡаранылар: 851\nМәҙәниәт сәйәсәте бойомға ашырыласаҡ\n“Беҙҙең күҙ алдыбыҙҙа тарихи ваҡиға булды”\n“Берҙәм Рәсәй”ҙә – яңы етәксе\nРеспублика Президенты премияға лайыҡ булды\nРафаил Зиннуровҡа – Салауат Юлаев ордены


Мөхәббәттән килгән үлем\n3 Декабрь 2019, 22:15\nЙәмилә Сибай ҡалаһының притондарында оҙаҡ ҡына көн итә. Ул әле бер, әле икенсе ир менән “бәхетен” һынап ҡарай. Хәҙер инде ҡырҡҡа яҡынлаған ҡатын ата йортон туҙҙырып, асарбаҡҡа әүерелә. Шуға күрә Йәмиләнең бар маҡсаты—яңғыҙ йәшәгән ир менән танышыу була. Притондарҙа төрлө кешеләр осрай. Йыш ҡына төрмәлә ултырып сыҡҡан ирҙәрҙән туҡмалырға ла тура килә. Әммә барырға урыны булмағас, түҙә. Шулай бер төн танышы менән икенсе притонға китәләр. Унда Йәмилә үҙенә нисектер туған булып сыҡҡан ҡустыһын осрата. Осрашыу хөрмәтенә бер нисә көн байрам итәләр. Ашарға ла, урланған аҡсалар ҙа бөтә. Шул саҡ Марат Йәмиләгә: “Әйҙә, киттек минең менән ауылға! Бик шәп ир менән таныштырам. Ул яңғыҙы йәшәй. Тик бер ҡасан да өйләнмәйем, ти шул. Ярай, беҙ уны өгөтләп күндерербеҙ”,-ти.\nБәлә килтереүсе Йәмилә\nБыл ҡатынды сираттағы суд ултырышында осратыуыма әллә ни ғәжәпләнмәнем. Йылдармы, әллә яҙмышмы, ҡасандыр сағыу, янып торған ҡара күҙҙәрҙе тоноҡлатҡан, уларға ниндәйҙер шәүлә һалған, аҡ, сибәр йөҙ ҙә ныҡ ҡына таушалған. Тик үҙен башҡаларҙан өҫтөн күреү ғәҙәтен ташламаған икән. Һәм ул һаман да эргә-тирәһендәге ир-егеттәргә ҡаза, бәлә килтерә, иректәренән мәхрүм итеүгә булышлыҡ итә. Ә бит был ҡыҙҙың да янып торған матур сағы, дискотекаларҙа бер юлы бер нисә егеттең башын әйләндергән һәләте бар ине. Тиҫтерҙәре белем алған саҡта ул урам ҡыҙырыуҙы, 13 йәшенән оло тормошто хуп күрҙе.\nБынан ун ике йыл элек Йәмиләне суд залында осраттым. Унда ул түҙеүсе булараҡ үтә ине. Тәүҙә йәш ҡыҙҙы бик йәлләнем. Нисек йәлләмәйһең, шундай ғына йәшендә көсләү ҡорбаны булған бит. Миңә, ул саҡта әле генә суд заседателе итеп йәлеп ителә башлаған, йәш журналисҡа ҡот осмалы ваҡиға менән танышырға тура килде. Йәмиләнең эше буйынса үткән ике егеттең ата-әсәләренең ут йотоп, сәстәрен йолҡоп ҡайғырғанын күреп тетрәнеп, тәнәфес ваҡытында тышҡа сыҡтым. Йәмилә әхирәте менән ағастар араһында тәмәке тартып тора ине. Миңә иғтибар бирмәйҙәр. Шул саҡ әхирәте Йәмиләнән: “Быларҙан күпме аҡса эшләп булыр икән?”-тип һораны. Йәмилә иҫе лә китмәй: “Улдарын ултыртырға теләмәһәләр, мин яңы уларға бышылдаған сумманы бөгөн үк алып килеп еткерәсәктәр”,-тине. Эштең нимәлә булыуын аңлаһам да, зиһенем был хәшәрәтлекте ҡабул итә алманы. Эйе, Йәмилә аҡса эшләү өсөн егеттәр өҫтөнә ҡара яҡҡан ине. Ул әхирәте менән егеттәрҙе аулаҡ йортҡа саҡыра, өҫтәлгә менеп яланғасланып бейей, ә һуңынан... улар өҫтөнән милицияға ғариза яҙа. Йәмиләнең: “Мине аулаҡ өйгә саҡырҙылар ҙа, унан көсләнеләр”,-тип әйтеүен әле хәтерләйем.\nЭште тәжрибәле судьяның ҡарауы ғына йәш егеттәрҙе ҡотҡарып ҡалды. Йәмиләгә: “Ә ни өсөн һин таңға ҡарай аулаҡ өйгә бараһың? Ни өсөн улар менән араҡы эстең?” - тигән һорау бирелгәс, ул: “Был минең шәхси эшем, нимә теләйем—шуны эшләйем”-тип эре генә яуап бирҙе. Ә бит уға ул саҡта ни бары ун туғыҙ йәш ине.\nКөсләүҙә ғәйепләнгән ике егет тә шартлы рәүештә хөкөм ителде. Әлбиттә, бының өсөн уларҙың ата-әсәләренә Йәмилә артынан оҙаҡ ҡына йүгерергә, аҡса ла түләргә тура килгәндер. Судтан һуң Йәмиләнең әхирәтен ҡултыҡлап кафеға күңел асырға инеп китеүен әле лә хәтерләйем.\nБынан һуң да Йәмиләне суд залында осратырға тура килде. Ҡайҙалыр кәйеф-сафа ҡорған мәлдә ҡылынған енәйәттәр буйынса ул шаһит булып үтте. Эйе, көмөшкә йылға булып аҡҡан ерҙә иң ҡурҡыныс фажиғәләр була ла инде.\nШулай итеп улар Хәсәндең ауылына барып юлыға. Ир яңғыҙы йәшәһә лә картуф-йәшелсәһен ултыртҡан, өйө лә йылы, таҙа. Сибай ҡалаһының притондары менән сағыштырырлыҡ түгел инде. Хәсән улар барғанда мейескә икмәк һалып йөрөй. Йәмилә үҙенең бәхетле минуты һуҡҡанын аңлай. Ә инде Хәсәндең әсәһе сит ҡалала йәшәүе, бында һирәк кенә килеп китеүен белгәс, тағы ла ҡыуана. Тимәк, ҡамасауларға кеше булмай. Бер-ике көндән Хәсән Йәмиләнең күҙҙәренә генә ҡарап тора: ул нимә әйтә—закон. Апаһын уңышлы урынлашыуында үҙенең әһәмиәте ҙур булыуын аңлаған Марат та хаттин ашып китә. Көн дә Хәсәндең йортона төрлө кешеләрҙе ташый, эскелек ойоштора, ашарға таптыра. Йорт хужаһына был оҡшамай башлай. Был хаҡта әйткәс, Йәмилә ҡустыһы сығып китһә, ул да был өйҙә йәшәмәйәсәген белдерә. Ҡатынға эҫенгән Хәсән уны юғалтырға теләмәй, өндәшмәй. Ә инде төн уратһында йортон баҫып ингән бер нисә ирҙең аш бүлмәһендә рәхәтләнеп йөрөүе, етмәһә, береһенең Йәмиләгә күҙ атыуын күргәс, түҙмәй, барыһын да ҡыуа башлай. Тик ҡатын Хәсәнде ҡулына килеп эләккән утын менән йыға һуға ла, типкесләй башлай. Ошонан һуң йорт хужаһы яҙмышына осраҡлы килеп инеп, ныҡлап урынлашып алған Йәмиләнән йыш туҡмала башлай.\nОҙаҡҡа һуҙылған байрам\nХәсәндең өйөндә Яңы йыл байрамына бик күп кеше йыйыла. Тәүҙә кемдер килтергән араҡыны эсәләр, һуңынан көмөшкә йылға булып аға. Тиҙҙән был йортта ҡунаҡ булыусылар көн менән төндө бутай башлай. Һөҙөмтәлә 22 ғинуарҙа улар Яңы йыл өсөн эсеүен дауам итә. Бер кис шулай әшнәләр араһында тағы ыҙғыш сыға. Хәсән “ҡунаҡтарының” сығып китеүен, Йәмилә менән яңғыҙ ҡалдырыуҙарын талап итә башлай. Ҡатын был ваҡытта өйҙә булмай. Марат: “Ә һиңә Йәмиләне кем алып килеп ҡулыңа тотторҙо?”-тип ажғыра. Хәсән барыбер үҙенекен тылҡығас, уның башына ултырғыс менән йән көсөнә һуға. Ултырғыстың бер тояғы һынып килеп сыға. Хәсән бер аҙ башын тотоп ултырғас, иҙәнгә ауа. Уны өҫтәл янындағы ирҙәр ултырғысҡа ултыртып, көмөшкә ҡойоп бирә. Хәсән эсә. Шул мәл Йәмилә ҡайтып инә. Ул юҡта нимә булыуын белгәс, асыулана башлай. Унан Хәсәнгә бер шешә көмөшкә тоттороп: “Мә, улай шәп хужа булғас, үҙең ҡойоп эсер беҙгә!”-тип бойора. Хәсән һаҫыҡ шыйыҡсаны стакандарға ҡоя башлай һәм берәүһен яңылыш ситкә түгеп ебәрә. Йәмилә бик ныҡ асыулана һәм күп уйлап тормай, янындағы сүместе алып Хәсәндең башына һуға. Ир ҡолап китеп, янында ултырған шкафтың мөйөшөнә башы менән барып төкөй. Был юлы ул оҙаҡ тормай. Башҡаларҙың быға бик иҫе китмәй, Хәсән аша атлап йөрөйҙәр. Унан мәжлес ҡороусылар “ҡамасаулай” тип хужаны икенсе бүлмәләге карауатҡа алып барып быраҡтыра. Шул саҡ йортҡа Марат менән ҡасандыр бергә төрмәлә ултырған әшнәләре килеп инә. Уларҙың береһе өҫтәлгә шешәләрен теҙә. Йәмилә бер ирҙең алдына уҡ менеп ултыра. Мәжлес дауам итә.\n“Ярҙам итегеҙ, зинһар...”\nӘ был ваҡытта Хәсәндең хәле насарайған-насарая бара. Саҡ тын алған ир “Йәмилә” тип бышылдай. Тик шарҡылдап көлөп, рәхәтләнеп кәйеф-сафа ҡорған, иҫерек ҡатын бер ҙи ишетмәй. Өсөнсө көнгә бер өй тулы кеше бахмурҙан ыҙалай башлай. Береһенең дә аҡсаһы ла, көмөшкә һорап алырлыҡ кешеһе лә юҡ. Йәмилә көс-хәл менән йортта шешәгә алмаштырырлыҡ әйберҙәр эҙләй. Унан баҙҙағы картуф иҫенә төшөп ҡала. Ирҙәр ярҙамында картуфты тоҡҡа тултырып, көмөшкәгә алмаштырырға сығып китәләр. Шул мәл йортҡа Йәмиләнең әхирәте килеп инә. Ул бер кем дә булмауын күреп кире борола, әммә ҡапыл хырылдап тын алған тауышты ишетеп туҡтап ҡала. Башы лыс ҡан булған Хәсәнде күреп, уны уятырға маташа, тик ир күҙҙәрен асмай. Шул саҡ бер нисә шешә тотҡан Йәмилә күренә. “Бына бер нисәү итеп бирҙеләр, “картуфығыҙ һәйбәт, тағы алып килегеҙ” тип әйттеләр”,-ти ул шатланып. Әхирәт кеше Хәсәндең хәле мөшкөл булыуын әйтә. Йортҡа ингән ирҙәр менән бергә Хәсәнде ҡарайҙар. Шул саҡ береһе: “Бының теле тамағын ҡаплаған бит!”-тип ҡалаҡ менән Хәсәндең телен сығара. Ир шунда уҡ яҡшылап тын ала башлай. Уны уятырға маташалар, тик бер ни ҙә килеп сыҡмай. Ирҙәр Хәсәндең ауыҙын шаҡарып көмөшкә ҡоялар. Тик ул уянмай. Йәмилә: “Ҡуйығыҙсы, юҡ менән булмағыҙ. Йоҡо дарыуы эскән ул—шуға йоҡлай”,-ти.\nМәжлес дауам итә\nБарыһы ла өҫтәл янына ыңғайлай һәм мәжлес артабан дауам итә. Төнгә ҡарай Хәсән тағы хырылдап тын ала башлай. Быны ишетеп ҡалған Йәмилә ҡысҡырып ебәрә. Өй хужаһының телен ҡалаҡ менән сығарып, тыштан ҡар ташый башлайҙар. Ҡарҙы башына һалғас, Хәсән тынсып ҡалғандай була. Йәмиләнең әхирәте “Ашығыс ярҙам” саҡыртырға кәрәклеген әйте. Тик ҡатын уны тыңларға ла теләмәй. “Юҡ, тиҫкәреләнеп, миңә үсләшеп ята ул, табынды боҙоу өсөн, ятһын әйҙә!”-тип ҡысҡыра.\nИке көндән Хәсәндең хәле тамам мөшкөлләнә. Ер менән күк араһында осоп йөрөгән ир үҙенең тыуып-үҫкән йортонда барған шайтан туйын күрә, бушҡа үткәргән йылдары, көмөшкәгә әрәм ителгән ғүмере өсөн йәне һыҙлай, тик бер ни ҙә эшләй алмай. Хоҙайҙың уны был ғазаптарҙан тиҙерәк ҡотҡарыуын ялбара. Тик әжәл Хәсәндең янына килергә ашыҡмай. Ғүмерендә тәүге тапҡыр мөхәббәт тойғолары кисергән ирҙе, Йәмиләһенең уның йортонда икенсе берәү менән сыуалғанын тойоу, айырыуса ныҡ ғазаплай.\nХәсәндең үлем менән йәшәү араһында икәнлеген тойған Марат та, әшнәләре лә ҡаушап ҡала. “Берәй нәмә булһа, беҙҙән күрәсәктәр”,-тип ҡурҡа улар. Марат Хәсәнде ҡараңғы төшкәс, икенсе урынға алып барып ташларға тәҡдим итә. Тик башҡалар быға ҡаршы төшә. Юҡ, Хәсәнде йәлләгәндән түгел. Ирҙең үҙенә йорт, ашарға ризыҡ биреүенә ҡарамаҫтан, Йәмилә: “Беҙ уны ҡайҙа алып барып ташлаһаҡ та, бар ауыл беҙҙе күрҙе. Шунда уҡ табасаҡтар”,-ти.\nОҙаҡ бәхәсләшкәндән һуң ауыл фельдшерын саҡыралар. Ул ирҙе килеп ҡарау менән, “Ашығыс ярҙам” саҡырта. Хәсәнде Сибай дауаханаһына килтерәләр. Табиптар ирҙе ҡотҡарыуға бар көсөн һала. Тик үтә һуң була шул. “Исмаһам, бер ике сәғәт алдан алып килһәләр, ҡотҡарып булыр ине”,-ти оло йәштәге табип. Хәсән бер аҙна буйы тыуған йортонда ярҙамға мохтаж булып ятыуы, уның янында шайтан мәжлесе ойоштороусыларҙың медицина хеҙмәткәрҙәре саҡыртырға уйламауҙарын да аҡ халатлы белмәй, әлбиттә.\nХәсәндең йорто бушап ҡала. Тәүҙә Йәмилә бында ҡалырға уйлай, әммә Марат уны бергә алып китә. Ҡатын ҡаршылаша башлағас, ҡусты кеше уны йыға һуға. “Һин минең бик шәп дуҫҡа оҡшаның, ул һине һорай. Ул баҡсала ҡарауылсы булып эшләй, шундағы бер йорт йылытыла, шунда күсәбеҙ”,-ти ул. Хәмер ҙә, ашарға ла буласағын аңлаған Йәмилә шатланып ризалаша. Ә инде ҡустыһының үҙенә һуҡҡанын ул үҙенсә аңлай һәм ҡабул итә. “Минең өсөн тырыша бит”,-тигән була.\nУлының вафат булыуын хәбәр иткәстәр, әсәһе ҡайтып төшә. Ул Хәсәндең үлеменә ышанмай. “Әле яңыраҡ ҡына уның менән телефондан һөйләштек. “Әсәй, мин кәләш алам, туй үткәрәйек. Киленең шул тиклем һәйбәт—эсмәй, тартмай”,-тигәйне. Шул “яҡшы” ҡатын баламдың башын ашаны инде”,-тип илай ул.\nКүрәһең, күпселек тормош юлын эсеп үткәрһә лә, Хәсән һәйбәт, насар ғәҙәттәре булмаған ҡатын менән тормош ҡорорға хыялланғандыр. Шуға күрә Йәмилә тураһында ла әсәһенә арттырып-шыттырып һөйләгән.\nӘсә кеше улының үлеме осраҡлы булмауын аңлай. Тикшереү эштәре башлана. Хәсәндең тән яраларын судмедэксперт ҡарай һәм йәш ирҙең үлеменә башына ауыр әйбер менән һуғыу сәбәп булыуын әйтә. Тиҙҙән Марат ҡулға алына. Уларҙы Сибай ҡалаһының бер притонында барып табалар. Ҡарауылсы, Йәмилә менән уны оҙаҡ тотмай, ҡыуып сығара. Улар яңынан притондарҙа көн итә башлай. Әйткәндәй, Мараттың быға тиклем бирелгән хөкөм язаһының срогы үтмәгән була. Марат барыһын да инҡар итә. “Ни өсөн һеҙ Хәсәнде мин үлтергән тип уйлайһығыҙ?! Уны Йәмилә көн дә туҡмай торғайны, ҡулына нимә килеп эләгә, шуның менән һуҡты. Мин йорттарынан сығып китер инем, Йәмилә: “Был хәҙер минең дә өйөм, ә һин—минең туғаным. Күпме кәрәк—шул тиклем йәшә”,-тип туҡтатып килде. Мин Хәсәнде Йәмиләнән яҡлай торғайным. Сөнки ул уға көн күрһәтмәне. Хәҙер килеп мин барыһы өсөн ғәйепле булып сығаммы?!”-тип илауланы ул хөкөм залында.\nМарат бар ғәйепте Йәмилә өҫтөнә ауҙарһа ла, апаһы ҡустыһына ҡаршы бер күрһәтмә лә бирмәне. “Хәсәнде бер кем дә үлтермәне, ул иҫереп иҙәнгә йығылғанда, башын ныҡ төкөттө”,-тип тылҡыны.\nШулай ҙа тикшереү хеҙмәте, экспертиза һөҙөмтәләре буйынса ғәйепле кеше асыҡланды. Ул Марат булып сыҡты. Суд ирҙе ете йыл ярымға ҡаты режимлы колонияға ебәреү тураһында хөкөм сығарҙы.\nҠотһоҙ, ҡот осмалы фажиғәнең ҡара буяуҙарына мансылған өй хәҙер буш тора. Әсә кешенең йортто һатырға маташыуы ла ыңғай һөҙөмтәгә килтермәй. Балалар уның янынан көндөҙ үткәндә лә ҡурҡа-ҡурҡа, оло йәштәгеләр уҡына-уҡына үтә...


Башҡортостанда гидрологтар ҡарҙың иреп бөтөү һәм йылғаларҙың боҙҙан әрселеү ваҡытын фаразланы\n14 Март 2019, 20:56\nБашҡортостанда гидрологтар йылғаларҙың боҙҙан әрселеү һәм ҡарҙың иреп бөтөү ваҡытын фаразланы.\nӨФӨ, 2019 йыл, 13 март. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Гөлфиә Акулова/.\nЙылғалар 8-15 апрель тирәһендә боҙҙан әрселә башлай, тип хәбәр иттеләр республиканың гидрометеорология һәм тирә-яҡ мөхитте күҙәтеү идаралығында. Тәүгеләрҙән булып бәләкәй дала йылғалары әрселә. Өфөлә Ағиҙел йылғаһында боҙ китеү, ғәҙәттә, 9-12 апрелдә күҙәтелә.\nӘлеге ваҡытта республика йылғаларында боҙҙоң уртаса ҡалынлығы 27-65 сантиметр тәшкил итә, был норманан 10-45 сантиметрға түбәнерәк. Уртаса тәүлек температураһының күтәрелеүенә бәйле, күпселек йылғаларҙа боҙ яйлап ирей башланы, йырындар барлыҡҡа килә, боҙ ҡарая, өҫтөнән һыуҙар аға.\nРеспублика биләмәһендә яҙғы ташҡын апрель башында башлана. Ҡар бөтә ерҙә лә бер төрлө иремәй. Был күренеш төбәктең көньяҡ-көнбайыш дала райондарында иртәрәк башлана. Таулы-урманлы райондарҙа ҡар оҙағыраҡ ята.


Ҡуйышҡандан-филин сайтында танышырға мөнәсәбәт филиппин - Видеочивать Бразилия - Bate-Papo!\nБыл филиппин өсөн интернеттан күҙәтергә мөмкин америка ҡыҙ ир-ат өсөн өйләнеү. Ҡуйышҡандан-хеҙмәт мөнәсәбәттәрен, ғәҙәттә, филиппины онлайн генерироваться таныштырҙы. Филиппин егет һәм ҡатын-ҡыҙҙың үҙенең шәхси мәғлүмәт таба онлайн был иҫ киткес теркәлгән.\nФилиппино тел табып, улар ғәҙәттә,-америка ҡыҙ, америка ҡушма штаттарында йәшәй.\nШулай уҡ ҡайһы бер егеттәр өсөн асыласаҡ был филиппин илдәрендә ҡатын-ҡыҙ эҙләй. Һуңғы тиҫтә йылда был феномен булып, ҡасан мең филиппино-америка осрашыуында һәм пар өйләнешкән. Америка инеме ни түгел, башҡа азиатка һайларға? Филиппин ҡатын-ҡыҙ ни өсөн һайланығыҙ? Йәғни дөрөҫлөк, тип, күпселек филиппинец яҡшы, - тип әйт по-английский. Хәйер, филиппин кеүек зәңгәр улар эшләй һәм йәшәй, уларҙың күпселеге яҡшы булған һөйләргә по-английский, һәм америка ерлеләре менән аралаша ала. Филиппинец американ мәҙәниәте йоғонтоһо аҫтында була, шуға күрә уларҙы мөмкин, - тип әйт по-английский бөтә йөрәге. Әгәр һеҙ филиппин-америка ир-ат ҡатын-ҡыҙҙы эҙләп, әллә бөгөн эш табып, уны беҙҙең сайтта бушлай таныша. Хәҙерге ваҡытта, беҙ һәм беҙҙең эшебеҙ юҡ һәм ҡасан ваҡыт мөнәсәбәтен танышҡан ваҡытта үткәрелә, һайлау иң яҡшы сайтында танышырға була.\nТик беҙгә компьютер йә ноутбук, һәм мин көн йәки сәғәттәр үткәрәбеҙ, сайтта танышыу һәм аралашыу өсөн табырға йыйыныусы яңы дустар, был сайтта Һаумы, мин атҡаҙанған егерме өс йыл.\nПортугалия ир-аттарҙың береһе, Португалия таныштырҙы\nвидеочивать ч рулетка ҡыҙы менән бушлай онлайн видео чат кейәүгә теләп таныштырҙы. шунда таныштыҡ. егет танышырға онлайн башҡа видеочивать теркәлгән рулетка ҡыҙы менән бушлай видео чат өлкән ҡыҙҙар өсөн танышыу видео 18 ч бушлай рулетка видео сайтында танышырға


Республика көнө уңайынан Башҡортостандың һәр төбәгендә тантаналы байрам саралары, ауыл хужалығы йәрминкәләре уҙҙы\nШаран районында байрамға өс игеҙәк бала донъяға килгән, Яңауылда ғәрәсәттән зыян күреүселәр тиҙҙән өй туйлаясаҡ.\nЯңауылда август айындағы ғәрәсәттә зыян күргән йорттарҙы төҙөкләндереү аҙағына яҡынлаша. Эш ямғырлы көндәрҙә лә туҡтамай. Ҡыйыҡһыҙ ҡалған кешеләр һыуыҡтар башланғансы өйҙәренә инергә өмөтләнә. Ҡойон Рәсәй урамындағы 7-се йорттоң нигеҙен генә ҡалдырған. Уның урынында яңы йорт һалынған, ошо көндәрҙә төҙөү эштәре тамамланырға тора.\nРеспублика көнөндә Яңауылда ауыл хужалығы йәрминкәһе ойошторолдо.Урындағы тауар етештереүселәр , ауыл хужалығы кооперативтары, фермерҙар етештергән продукциянан кәштәләр һығылып торҙо. Ҡала халҡы йәшелсә, ит, һөт, бал һәм башҡа төр продукция алып ҡыуанды.\nУңдырышлы тупраҡ та һә тигәнсе һатылып бөттө. Ҡала майҙанына уны тейәгән йөҙләгән йөк машинаһы килгәйне. Туҡтауһыҙ яуған ямғыр арҡаһында спорт саралары урамда түгел, спорт комплексы эсендә үткәрелде. Ярыштарҙа төрлө йәштәрҙәге 600-гә яҡын спортсы ҡатнашты. Улар шашка, шахмат, армспорт, гер, стритбол буйынса көс һынашты.\nРеспублика көнө Дәүләкән ҡалаһында йәшәүсе Мәүлейәров һәм Яковлевтар ғаиләһе өсөн икеләтә ҡыуаныслы булды. Уларға йәш ғаиләләрҙе торлаҡ менән тәьмин итеүгә йүнгәлтелгән «Торлаҡ» федераль маҡсатлы программаһы буйынса социаль түләүгә сертификат тапшырылды. Ауыл хужалығы һәм эшкәртеү сәнәғәте хеҙмәткәрҙәре һөнәри байрамы менән ҡотлау ҡабул итте. Бигерәк тә Дәүләкән икмәк бешереүселәрең эше өлгөлө тип билдәләнде. Майҙанға килеүселәрҙе Ҡала мәҙәниәт һарайының үҙешмәкәр коллективтары, балалар сәнғәт мәктәбе тәрбиәләнеүселәре йырҙары һәм бейүҙәре менән ҡыуандырҙы. Район аграрийҙары йөҙ меңдән ашыу тонна уңыш йыйып республиканың тулайым иген етештереүсе алдынғы биш төбәк исемлегенә ингән. Быйылғы ауыл хужалығы культуралары майҙанда ойошторолған йәрминкәлә лә тәҡдим ителде.\nРеспублика көнөн Шаран ауылында йәшәүсе Гөлшат менән Динар Шакировтар ғаиләһе лә бәхет-шатлыҡ эсендә ҡаршы ала.\nБыл ғаиләнең йорто сабыйҙар илауы менән, иң мөһиме күптән көтөлгән мәшәҡәт менән тулған. Байрам алдынан ғына уларҙың өс игеҙәк сабыйы донъяға килгән. Һуңғы илле йыл эсендә районда бындай хәлдең булғаны юҡ ине әле ти улар.\nРеспублика көнөнә арналған байрам саралары Иглин районында Мәҙәниәт йылына арналған «Мәҙәни баш ҡала» марафоны менән тап килде. Төбәккә эстафетаны Салауат ҡалаһы тапшырҙы. Килгән ҡунаҡтар мәҙәниәт министрлығы вәкилдәре менән берлектә «Паркты ҡотҡарайыҡ» акцияһында ҡатнашты. Унда һәр кем Елена Иглина паркын йәшелләндереүгә үҙ өлөшөн индерҙе. Шулай уҡ майҙанда ауыл хужалығы йәрминкәһе ойошторолдо. Кәштәләр район бренды - иглин балы һәм һуғаны менән тулы ине.\nТөрлө мәҙәни конкурстарҙа биш Гран-при, дүрт йөҙҙән ашыу кешегә төрлө дәрәжәләге лауреат һәм бер халыҡ артисы исеме - мәҙәниәт йылы Сибай ҡалаһы өсөн айырыуса уңышлы булыуы менән иҫтә ҡаласаҡ. Бөгөнгө тантанала «Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре» исеме фольклорсы, сәсәниә һәи режиссер Асия Ғәйнуллинаға бирелде, фиҙәҡәр хеҙмәт күрһәтеүселәр маҡтау грамоталары, дипломдар менән бүләкләнде. Әйткәндәй Сибайҙа бөгөн көн ҡояшлы һәм йылы торҙо.\nҠасандыр үҙаллыҡты билдәләү байрамы йылдан-йыл киңерәк төҫ ала. Башҡортостанда ул йолаға әүерелгән тантаналары һәм сағыу саралары менән,иң мөһиме- тыныс шарттарҙа һәм күтәренке кәйефтә үтте.


Һорауҙар, үтенестәр, тәҡдимдәр\n18 Февраль 2019, 12:36\nЯңы Сәпәш, Ибрай, Иҫке Сәпәш һәм Аҡбирҙе ауылдарында йәшәүселәр Дамир Мостафин менән әңгәмәлә бик күп темалар күтәрҙе\nМәктәп һәм мәктәпкәсә белем биреү, мәҙәниәт, һаулыҡ һаҡлау, сүп-сар реформаһы, пай ерҙәренә ҡағылышлы мәсьәләләр тикшерелде. Осрашыу барышында көнүҙәк проблемалар тураһында ғына түгел, ауылдарҙы һаҡлап ҡалыу һәм тормош сифатын яҡшыртыу хаҡында ла һүҙ барҙы.\nМәҫәлән, райондың почетлы гражданины, Яңы Сәпәш ауылынан Фәнил Вилданов бөтә ауылдаштары исеменән Яңы Сәпәш һәм ат спорты мәктәбен берләштереп һаҡлап ҡалыу һәм уны артабан үҫтереү инициативаһы менән сығыш яһаны. Әйткәндәй, был көндө мәктәп тураһында күп фекерҙәр әйтелде. Ауыл халҡы балаларҙы район үҙәгендәге мәктәптәргә илтеү, сабыйҙарҙың балалар баҡсаһында булыу ваҡытын ҡыҫҡартыуға бәйле үҙ борсолоуҙарын белдерҙе.\nДамир Мостафинға егермегә яҡын кеше мөрәжәғәт итте. Һорауҙарҙың күбеһе төҙөкләндереүгә ҡағылды. Аҡбирҙе ауылынан инициатива төркөмө интернет үткәреүҙә, туҡталыш урыны булдырыуҙа һәм көнүҙәк проблема – һыу менән тәьмин итеүҙә ярҙам һораны. Ауыл халҡы, был проблеманы хәл итеү юлы булараҡ, урындағы инициативаларҙы хуплау программаһында ҡатнашыу мөмкинлеген ҡараны.\nИҫке Сәпәш ауылы халҡы ла үҙ һорауҙарын еткерҙе. Улар автомобиль юлында малдарҙың юл аша сығыуын аңлатыусы билдә ҡуйыуҙы һораны, ҡаты көнкүреш ҡалдыҡтарын сығарыуҙы нисек ойоштороу тураһында һөйләште. Шулай уҡ Яңы Сәпәш ауыл мәҙәниәт йортоноң түбәһен ремонтлау мәсьәләһе лә күтәрелде. Дамир Радик улы федераль программа сиктәрендә ремонт эштәре планлаштырылыуы һәм уның үтәлеше республика Хөкүмәте контролендә булыуы тураһында белдерҙе.\nБыл көндө район хакимиәте башлығы Дамир Мостафин һәм Совет секретары Шамил Сәлимов ремонттан һуң яңыртылыған фельдшер-акушерлыҡ пунктында ла булды.


Бер ҡатлылыҡ бәләһе\n26 Ноябрь 2021, 13:58\nТәртип һаҡсылары хәүефһеҙлек ҡағиҙәләре хаҡында иҫкәртә:\n* сит кешеләргә банк карталары тураһындағы мәғлүмәттәрҙе, йәғни шәхси идентификация һандарын әйтмәгеҙ;\n* пин-кодты карта эргәһендә йөрөтмәгеҙ, уны картаға яҙмағыҙ;\n* үҙегеҙҙең банк картаһын үҙаллы ҡулланығыҙ;\n* видеокүҙәтеү системаһы һәм һаҡсылар менән тәьмин ителгән урындарҙағы банкоматтарҙан ғына файҙаланығыҙ;\n* шәхси мәғлүмәттәрегеҙҙе һорап смс-хәбәр килһә, бындай мәғлүмәтте бер кемгә лә бирмәгеҙ;\n* таныш булмаған номерға үҙегеҙ ҡайтанан шылтыратмағыҙ, смс ебәрмәгеҙ;\n* туғанығыҙҙың бәләгә тарыуы тураһында смс-хәбәр алһағыҙ, бер ҡасан да аҡса күсермәгеҙ, башта туғанығыҙға шылтыратып ҡарағыҙ йәки таныштарығыҙ аша уның менән бәйләнешкә инергә тырышығыҙ.\n“Проблемалар” тураһында хәбәр итәләр\nЙыш ҡына алдаҡсыларҙың, стационар йәки кеҫә телефонына шылтыратып, үҙен танышығыҙ йәки туғанығыҙ тип таныштырыуы һәм борсоулы тауыш менән енәйәт ҡылыуҙа йәки тәртип боҙоуҙа (юл фажиғәһендә, ҡорал йәки наркотик һаҡлауҙа, кешене имгәтеүҙә) ғәйепләнеп, полиция хеҙмәткәрҙәре тарафынан ҡулға алыныуы тураһында хәбәр итеүе бар. Шул уҡ ваҡытта ул “мәсьәләне урында уҡ хәл итеү” мөмкинлеге хаҡында ла әйтә. Бының өсөн аныҡ кешегә йәки иҫәпкә аҡса күсерергә кәрәк.\nАҡса түләгән кеше бер аҙ ваҡыттан туғанының насар хәлгә тарымауын асыҡлай ҙа бит, ләкин аҡсаһынан ғына ҡолаҡ ҡаҡҡан була.\nСМС аша үтенес белдерәләр\nАбоненттың кеҫә телефонына: “Ҙур проблемаға тарыным, күрһәтелгән номерға шылтырат, әгәр ул яуап бирмәһә, иҫәпкә аҡса һал. Һуңынан барыһын да аңлатырмын” тигән смс-хәбәр килә. Телефон, әлбиттә, яуап бирмәй. Кеше ҡото осоп, яҡынына ярҙамға ташлана, алдаҡсыларға аҡса күсерә.\nКодты йыйырға ҡушалар\nАбонентҡа бер әҙәм шылтыратып, үҙен мобиль элемтә операторының техник ярҙам хеҙмәткәре тип таныштыра һәм өр-яңы эксклюзив хеҙмәткә тоташырға йәки техник етешһеҙлектәрҙән ҡотолоу, элемтәнең сифатын яҡшыртыу өсөн ҡайтанан теркәлергә тәҡдим итә. Бының өсөн ул махсус кодты йыйырға ҡуша. Асылда иһә, был код абоненттың иҫәбенән алдаҡсыларға аҡса күсереү комбинацияһын тәшкил итә.\nАлдаҡсы әҙәм мобиль элемтә операторының техник ярҙам хеҙмәтенән шылтыратыуы тураһында белдерә һәм абоненттың операторға әйтмәйенсә, тариф планын үҙгәртеүе (элемтә хаҡын ваҡытында түләмәүе, иҫкәртмәйенсә роуминг хеҙмәтенән файҙаланыуы), бының өсөн уға тәғәйен күләмдә штраф һалыныуы, уны түләү өсөн экспресс-түләү картаһы һатып алырға һәм кодын әйтергә кәрәклеге хаҡында хәбәр итә.\nАҡсаны “яңылыш” күсергәндәр\nАбонентҡа “Мобиль күсереү” ярҙамында иҫәбенә аҡса күсерелеүе тураһында смс-хәбәр килә. Шунда уҡ таныш булмаған номерҙан шылтыратып, аҡсаның яңылыш күсерелеүе, уны шул уҡ “Мобиль күсереү” аша кире ҡайтарыуҙы һорайҙар. Абонент уйлап тормайынса, аҡсаны кире күсерә һәм иҫәбенә килгән аҡсаның да кире алыныуын асыҡлай.\nЙәшерен мәғлүмәтте асалар\nАбонентҡа үҙен ҡыҙыҡһындырған кешенең смс-хәбәрҙәре йөкмәткеһе һәм шылтыратыуҙарының исемлеге менән танышырға тәҡдим итәләр. Бының өсөн уға күрһәтелгән номерға 10-30 һумлыҡ смс-хәбәр ебәрергә һәм күрһәтелгән формаға ҡыҙыҡһындырған кешенең телефонын яҙырға кәрәк. Хәбәрҙе ебәреү менән был кешенең иҫәбенән алдан килешелгән хаҡҡа ҡарағанда байтаҡҡа күберәк аҡса (500 һумға тиклем) алына, ә ҡыҙыҡһындырған мәғлүмәт килмәй.\nБанк картаһынан аҡса урлайҙар\nАбоненттың кеҫә телефонына уның банк картаһына блок ҡуйылыуы тураһында смс-хәбәр килә. Ентеклерәк мәғлүмәт алыу өсөн уға тәғәйен номерға шылтыратырға тәҡдим итәләр. Абонент шылтыратҡас, уға картаны хеҙмәтләндереү өсөн яуаплы серверҙың эшләмәүе тураһында белдерәләр һәм унан картаның номерын, уны теркәү өсөн пин-кодты әйтеүҙе һорайҙар. Пластик карта реквизиттарын алыу менән алдаҡсылар абоненттың аҡсаһын үҙҙәренең телефон номерына күсерә.\nБыл осраҡта алдаҡсы әҙәм абонентҡа шылтыратып, үҙен радиостанцияла алып барыусы итеп таныштыра һәм уны радиостанция ойошторған лотереяла ҙур бүләк (телефон, ноутбук, автомобиль) отоуы менән ҡотлай. Унан һуң бүләкте алыу өсөн билдәле бер иҫәпкә аҡса күсерергә кәрәклеге тураһында белдерә. Хаҡты түләү менән шылтыратыусы ла, бүләк тә юҡҡа сыға.\nФал һалалар, боҙом ҡайтаралар\nБындай енәйәттәр күпселек осраҡта күсмә тормош алып барған роман халыҡтары вәкилдәре тарафынан кеше күп йыйылған урындарҙа ла, торлаҡ секторында ла ҡылына.\nАлдау ғәмәлдәре барышында улар энә, еп, йомортҡа файҙалана. Был әйберҙәр һәр ғәмәлгә ышанып барған кешенең күҙ алдында ҡарая, көлгә әйләнә йәки юҡҡа сыға. Ҡото осҡан кеше, боҙомдо ҡайтартам тип, һуңғы аҡсаһын, ҡиммәтле әйберҙәрен алдаҡсыларға бирә.\nСоциаль хеҙмәткәр тип танышалар\nАлдаҡсылар йыш ҡына социаль хеҙмәткәр, хәйриә ойошмаһы вәкиле булып таныша. Улар граждандарҙың өйөнә, фатирына килеп, пособие йәки социаль түләү, льготалы юл йөрөү билеты, байрам йыйылмалары, арзан хаҡҡа аҙыҡ-түлек һатып алыу өсөн документ тултырырға тәҡдим итә, өлкәндәрҙән ошо эш өсөн аҡса ала һәм “табанын ялтырата”.\nҺуңғы ваҡытта кешенең ҡулындағы аҡсаһын әйләнешкә әле генә ингән өр-яңы өлгөләге купюраларға алмаштырып йөрөгән алдаҡсылар артты. Был осраҡта енәйәтселәр ысын аҡсаны полиэтилен пакетҡа һала һәм ҡорбаны менән һөйләшкән арала һиҙҙермәйенсә генә пакетты гәзит йәки ҡағыҙ тултырылған икенсе пакетҡа алмаштыра. Әйткәндәй, алдаҡсылар ҡайһы саҡта гипноз да файҙалана.\nСит торлаҡҡа хужа булмаҡсылар\nБыл проблема торлаҡты хосусилаштырыу башланған 90-сы йылдар башынан килә. Кеше бүлмә, фатир хужаһына әүерелеп, унан үҙе теләгәнсә файҙаланыу (һатып алыу, һатыу, бүләк итеү, алмаштырыу, закладҡа һалыу) хоҡуғына эйә булды. Һөҙөмтәлә сит кешенең торлағын үҙләштереү буйынса енәйәттәр артты.\nДарыу тип биологик яҡтан әүҙем өҫтәмәләрҙе һатыуға бәйле алдау осраҡтарына анализ бындай енәйәттәрҙең билдәле бер социаль һәм йәш төркөмөнә ингән кешеләргә – өлкәндәргә, инвалидтарға, даими дауаланыуға мохтаж граждандарға ҡарата ҡылыныуын күрһәтә. Шул уҡ ваҡытта был препараттарҙың дарыу түгеллеге, ә сифатһыҙ һәм нимәнән эшләнеүе билдәһеҙ булған БАД-тар иҫәбенә инеүе асыҡлана. Алдаҡсылар кешегә стационарҙа бушлай дауаланырға, әммә башта билдәле бер хаҡ түләп, ошо фирма етештергән препараттар менән дауаланырға тәҡдим итәләр. Эскерһеҙ өлкәндәр, алдаҡсыларға ышанып, был “дарыуҙарҙы” бик ҡиммәт хаҡҡа һатып ала.\nБурысҡа аҡса һорайҙар\nАлдаҡсы әҙәмдәр урамда өлкәндәр менән таныша. Аралашыу барышында улар кешенең ышанысын яулай, уның аҡсаһы барлығын асыҡлай һәм уға таможняла ҡиммәтле йөктө тотҡарлауҙары тураһында һөйләй, уны алыу өсөн процентҡа аҡса биреп тороуҙы үтенә. Бер ҡатлы өлкәндәр йыш ҡына үтенесте кире ҡаҡмай, аҡсаһын бирә. Уны ҡулға төшөрөү менән алдаҡсылар юҡҡа сыға.\nЭкстрасенс ярҙам итә\nЕнәйәттәрҙең был төрө сағыштырмаса күптән түгел барлыҡҡа килде. Бының сәбәбе – бағымсылар, экстрасенстар тураһындағы телетапшырыуҙарҙың артыуы.\nҠағиҙә булараҡ, һаулығында проблемалары булған йәки шәхси һәм ғаилә тормошо уңмаған 40-55 йәшлек ҡатын-ҡыҙҙар алдана. Телетапшырыуҙы ҡарағандан һуң, күптәр ялған бағымсының вәғәҙәләренә ышана һәм күрһәтелгән телефон һандарын йыя. Яуап биргән кеше, барлыҡ психологик алымдарҙы ҡулланып, кешене алдаштыра һәм ғәйәт ҙур хаҡҡа телефон аша дауалай башлай. Әйткәндәй, “дауалау” хаҡы йыш ҡына бик ҡиммәткә төшә.


“Талантҡа нәфрәт менән ҡарайым”\nҺеҙҙең иғтибарығыҙға Йылайыр районы Сәлим ауылында 1997 йылда тыуған, Матрай мәктәбендә уҡығандан һуң, Өфө сәнғәт училищеһын тамамлаған, хәҙерге көндә З.Исмәғилов исемендәге сәнғәт институтында юғары белем алып йөрөгән, “Саптар” этно-төркөмө солисы, шул уҡ исемдәге ҡурай мәктәбе етәксеһе, “Мираҫ” йыр һәм бейеү фольклор ансамбле солисы, халыҡ-ара, Бөтә Рәсәй конкурстары лауреаты, ҡурайсы егет Юлай Ринат улы ҠАСИМОВ менән әңгәмә тәҡдим итәбеҙ.\n– Юлай, кем әйтмешләй, башлайыҡ баштан: ҡурайҙа ҡасан уйнай башланың?\n– Мәктәптә уҡығын сағымда уҡ. Был ҡоралдың серҙәренә ҡурай буйынса беренсе уҡытыусым Ғәлим Мөхәмәтдин улы Монасипов төшөндөрҙө. Ә иң мөһиме – миңә дөрөҫ йүнәлеш бирҙе. Бының өсөн Ғәлим ағайға мин мең рәхмәтлемен.\n– Ә ни өсөн тап ҡурай? Ул булмаһа, ниндәй музыка ҡоралында уйнар инең?\n– Йылайыр ере электән көслө, билдәле ҡурайсылары менән дан тотҡан. Шулар тураһында белеп-ишетеп йөрөп, ҡурай түңәрәгенә барҙым да инде. Ҡурай булмаһа, башҡа бер ниндәй ҡоралды ла ҡулыма алмаҫ инем. Алтынсы класта уйнай башлағандан бирле уйымда тик ҡурай.\n– Уҡырға ингәндә, “музыкант булыу – аҡсаһыҙ эш, уның менән ғаиләне аҫырап булмай,” тип аҡыл өйрәтеүселәр булманымы?\n– Һәр икенсе кеше миңә шулай тигәндер: “Аҡсаң булмаясаҡ, шуның булмаясаҡ, тегенең булмаясаҡ... Ана Фәләндең улы музыкантҡа уҡығайны, хәҙер Себергә сығып китте...” Мин: “Ҡарағыҙ, Йылайырҙа тыуып-үҫкән ағайҙар хәҙер нисек Өфөлә күтәрелеп, билдәле булып киттеләр, улар ғаиләләрен, ата-әсәһен, балаларын матур итеп ҡарайҙар. Ниңә һеҙ мине шундай тырыштар менән сағыштырмайһығыҙ?” – тип яуап ҡайтара торғайным. Ҡурайҙа уйнай башлағандан уҡ алдынғы, көслө ҡурайсы булырға ынтылдым. Шуға ла баяғылай аҡыл өйрәтеүселәргә иғтибар итмәнем.\n– “Талантым юҡ”, тип яҙаһың интернет селтәрендә. Тимәк, һәр кемгә теләгенә ирешер өсөн тырышлыҡ ҡына кәрәк, таланты булмаһа ла ярай?\n– Ни өсөн шулай тип яҙаммы? Сөнки миңә уҡыусылар киләләр, улар социаль селтәрҙәрҙәге сәхифәмде ҡарайҙар һәм уйлайҙар: “Әһә, был егет тыуҙы, таланты бар, тимәк, уға бер нәмә лә эшләргә кәрәкмәй, ҡурайҙа уйнай ҙа йөрөй”. Улай түгел. Һәр кеше, маҡсаты ниндәй генә булмаһын, уға тырышлығы менән генә ирешә ала. Талантың булып та тырышлығың юҡ икән, бер нәмәң дә килеп сыҡмаясаҡ. 100 процент уңыштың 99 проценты – тир түгеү, 1 проценты ғына – талант. Иң мөһиме – үҙ өҫтөңдә эшләү. Шуға ла мин талантҡа нәфрәт менән ҡарайым, ә кеше хеҙмәтен хөрмәт итәм.\n– Ҡурай Башҡортостанда ғына, башҡорттарға ғына кәрәк. Бының менән килешәһеңме?\n– Ҡурайҙа уйнаусылар тик Башҡортостанда ғына, был дөрөҫ. Ә бына ҡурай үҫемлеге күп яҡтарҙа үҫә. Мин үҙем Новосибирск урмандарында (армияла шул яҡтарҙа хеҙмәт иттем) ҡурай таптым. Ысын ҡурай ине, уны ҡырҡып алып, инструмент эшләп уйнаным хатта. Эйе, ҡурай үләне бер Башҡортостанда ғына үҫмәй, әммә тик башҡорт ҡына уға йән өрә ала.\n– Ҡурайҙы популярлаштырыу кәрәкме?\n– Кәрәк кенә түгел – мөһим. Мин көсөмдө шуға һалам – социаль селтәрҙәрҙә күберәк ҡурай тураһында яҙам, концерт-сығыштарым да ошо музыка ҡоралын пропагандалауға йүнәлтелгән. Һәм дә ҡурайсыларҙың кодексы бар. Унда яҙылған: һәр бер ҡурайсы ҡурайҙы популярлаштырыу өҫтөндә эшләргә тейеш. Мин шул кодексты боҙмаҫҡа тырышам.\nБыл мәсьәлә, үрҙә әйткәнемсә, бик мөһим, сөнки йәштәр хәҙер теләһә ниндәй йырҙар тыңлай, ә үҙебеҙҙең элекке матур йыр-моң онотолоп бара. Шуға күрә йәш быуынды ҡыҙыҡһындырыр өсөн, ҡурайҙа уйнағанымда заманса аранжировкалар эшләйем. Быны ҡыҙыҡ күреп, киләләр ҙә: “Юлай ағай, мине лә шулай өйрәтегеҙ әле”, – тиҙәр. Мин һәр саҡ әйтәм: “Беренсенән, һин башҡорт көйөн уйнаясаҡһың, шунан ғына ҡалған көйҙәрҙе”.\n– Ишмулла Дилмөхәмәтов яҡташың булған өсөн ниндәйҙер ғорурлыҡ тояһыңмы?\n– Мин Өфөгә күскәс тә: “Ҡалған ҡурайсылар алдында һеҙ, йылайырҙар, үҙегеҙҙе текә тотаһығыҙ”, – тип әйтеүселәр булды. Ысынлап та, электән шулай киләме икән, белмәйем, тик беҙ, Йылайыр районынан сыҡҡан ҡурайсылар, үҙебеҙҙе текәрәк тотабыҙ. Беҙҙең ҡурайсылар һәйбәтерәк, күберәк, тигән кеүегерәк берәй бәхәс килеп тыуһа, әйтәбеҙ: “Ишмулла Дилмөхәмәтов – Йылайырҙан!” Һәм шуның менән һорауҙар бөтә лә ҡуя.\n– Бәҙрәфтә ҡурай моңо яңғырап торған хәл тураһында ҡыҫҡаса ғына булһа ла һөйләп китмәҫһеңме?\n– Ҡырым Республикаһында гастролдәрҙә йөрөгәндә миңә Өфөләге таныштарым Салауат Юлаев майҙанындағы ҡала бәҙрәфендә ҡурай яңғырап торған видео ебәрҙеләр. Көйтеҙмә икенсе музыка менән ҡатышып түгел, ә тотош ҡурай көйҙәренән генә тора. Ҡайтҡас, үҙем киттем шунда. Баяғы бәҙрәфкә барып инһәм, “Салауат” тигән көй яңғырап тора... Ҡурайсы булараҡ, был хәл ныҡ йәнемә тейҙе. Ата-бабаларыбыҙ оҙон көйҙәрҙе бының өсөн яҙмаған. “Салауат” бер нисек тә бәҙрәфтә яңғырарға тейеш түгел... Социаль селтәрҙәге сәхифәләремдә ошолар тураһында, был хәл өсөн яуаплы кешеләргә мөрәжәғәт итеп, яҙма ҡуйҙым. Хәҙер заманы шундай бит – интернетҡа хәбәр һалһаң, ҡайҙа кәрәк шунда барып етә. Өс көн көтәм дә, бәҙрәфтә ҡурай уйнатыуҙарын туҡтатмаһалар, ҡаланың ошо район хакимиәте башлығына барам, тип уйлап йөрөйөм. Өс көн үтмәне – ҡурай бәҙрәфтә бөтөнләй һүнде.\n– “Саптар” төркөмө нисек барлыҡҡа килде? Ҡалған этно-төркөмдәрҙән нимәһе менән айырыла, үҙенсәлеге нимәлә?\n– Был төркөм Өфө сәнғәт училищеһында уҡып йөрөгәнемдә барлыҡҡа килде. Иң йәш һәм иң профессиональ булмаған состав беҙҙә булды, шуның менән ҡалған этно-төркөмдәрҙән айырылдыҡ. Училище студенттары ғына булыуыбыҙға ҡарамаҫтан, профессиональ төркөмдәр кимәлендә уйнай инек. Үкенескә күрә, уҡыуҙы бөткәс, һәр беребеҙҙең яңы эштәре, яңы бурыстары барлыҡҡы килде һәм беҙ ваҡытласа тарҡалдыҡ.\n– Ә “Саптар” мәктәбесе?\n– “Саптар” мәктәбе – әлеге мәлдә үҙем эшләгән иң ҡыҙыҡ, иң шәп проекттарҙың береһе. “Саптар” тип уянам, “Саптар” тип йоҡлап китәм.\nӨфөгә килгәс, ҡурай менән ҡыҙыҡһыныуҙың артыуын, әммә өйрәнеү өсөн майҙансыҡтар юҡлығын күрҙем. Музыкаль мәктәптәрҙә өлкәндәр шөғөлләнә алмай, училищеларға һәр кемде алмайҙар. Ә күптәр өйрәнергә теләй, шуға ла, ундай сикләүҙәр булмаһын өсөн, үҙемдең мәктәбемде асырға булдым. Әлбиттә, тәнҡитләүселәр ҙә булды, мәктәп асырға һин кемһең, һиңә нисә йәш, тип әйтеүселәр ҙә табылды. Бер нәмәгә лә ҡарамай, мәктәп асып ебәрҙем, һәм, Аллаға шөкөр, бөгөн мәктәптә тиҫтәнән ашыу ҡурайсы шөғөлләнә. Бер нисә көн элек думбыра класын асып ебәрҙек. Тиҙҙән, Алла бирһә, “Саптар” ҡурай мәктәбе “Саптар” башҡорт халыҡ музыка ҡоралдарында уйнарға өйрәтеү мәктәбенә әйләнәсәк.\n– Һөнәрең күптәр өсөн үҙенсәлекле. Эш көнөң нисек үтә?\n– Әлеге көндә мин өс эштә эшләйем: “Мираҫ” йыр һәм бейеү фольклор ансамблендә солист ҡурайсымын, Өфө сәнғәт училищеһында ҡурайсылар ансамбле етәксеһемен һәм үҙемдең “Саптар” мәктәбендә етәксемен. Быларҙан тыш, концерт-фестивалдәрҙә, төрлө проекттарҙа ҡатнашам. Көнөм шулайыраҡ үтә: иртәнсәк “Мираҫ” ансамблендә булам, төштән һуң сәнғәт институтына уҡырға барам (икенсе курс студентымын), кискә ҡарай сәнғәт училищеһы ҡурайсылар ансамбленә дәрес бирәм, унан һуң үҙемдең мәктәптә ҡурайҙа уйнарға өйрәтәм. Бер ҙә буш торған юҡ. Аллаға шөкөр, барыһы ла яҡшы. Егет кешенең шулай булырға тейештер, тип уйлайым.\n– Төрлө илдәрҙә булғанһың. Эшең буйынсамы? Сит илдәрҙә ҡурайҙы нисек ҡабул итәләр?\n– Эйе, күп илдәрҙә булдым. Үҙ эшем буйынса ла, икенсе коллективтар менән дә, төрлө конкурс-фестивалдәргә лә саҡырғандары булды. Бар ерҙә лә ҡурайға хайран ҡалалар: оҙон көйҙө күҙҙәрен йомоп, трансҡа инеп тыңлайҙар, ә бейеү көйө уйнаһаң – түҙмәй, бейергә төшәләр. Әйткәндәй, тиҙҙән мин Чилиға осам. Икенсе континентта булған юҡ ине. Беренсе тапҡыр ҡурай Чилиҙа яңғыраясаҡ. Ә яңғыратҡан кеше мин буласаҡмын. Быға сикһеҙ шатмын.\n–Хәҙерге көндә, һинең фекереңсә, Башҡортостанда иң яҡшы ҡурайсылар кемдәр?\n– Минең өсөн хәҙерге көндә иң-иң яҡшы ҡурайсылар – ул тәүге уҡытыусым Ғәлим Мөхәмәтдин улы Монасипов, Өфө сәнғәт училищеһында уҡытҡан Салауат Илгиз улы Кирәев һәм хәҙерге мәлдә мине уҡытып йөрөгән Азат Миңлеғәле улы Айытҡолов. Ошо өс уҡытыусым, минеңсә, Башҡортостанда иң яҡшы ҡурайсылар.\n– Ижадың тураһында хәтерҙә ҡалған иң йылы һүҙҙәр?\n– Быйыл Болгарияла оҙон көй уйнағайным, аҙаҡ күҙ йәштәрен һөртә-һөртә, яныма бер инәй килде. Ул 1979 йылда Болгарияға күскән, үҙе башҡорт инәйе. Илап, бер һүҙ ҙә әйтә алманы. Уның күҙ йәштәре мең йылы һүҙҙән дә күберәк әйтте.\n– Тормошоңа, һөнәреңә ҡағылышлы иң ҙур хыялдарың?\n– Алла бирһә, “Саптар” ҡурай мәктәбен үҫтереү, Башҡортостанда ғына түгел, ә Рәсәйҙең башҡорттар йәшәгән икенсе төбәктәрендә лә филиалдар асыу. Икенсе бер хыялым – ҡурай менән Ер шарының барлыҡ ҡитғаларын урап ҡайтыу. Шулай уҡ мин үрнәк алған ҡурайсылар – Азат ағай Айтҡолов, Марсель ағай Сәйетов, Ишмулла Дилмөхәмәтов – бөтәһе лә Парижда булған. Минең дә хыялдарымдың береһе – Парижға барып ҡурай уйнау.\n– Ҙур рәхмәт, Юлай! Барлыҡ башланғыстарыңда уңыштар юлдаш булһын, ә хыялдарың тормошҡа ашһын!


ҠОРОЛТАЙҒА ӘЙТЕР ҺҮҘЕМ БАР. » Всемирный Курултай (конгресс) башкир\nВсемирный Курултай (конгресс) башкир » Новости » В Башкортостане » ҠОРОЛТАЙҒА ӘЙТЕР ҺҮҘЕМ БАР.\nавтор: 147258951 | Просмотров: 609\nХөрмәтле Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы ағзалары! Һеҙҙең һорауығыҙ буйынса ҙур йыйын алдынан ҡоролтайға әйтер һүҙем бар. Мин үҙем оло йәштәге (76 йәштәмен) тормош тәжриәбһен байтаҡ туплаған кешемен. Исем-шәрифем Ғаяз Нурулла улы Ҡунаҡҡужин. Хеҙмәт ветераны, "Башҡортостан Республикаһының мәғариф алдынғыһы, әлеге көндә Салауат ҡалаһында йәшәйем, "Башҡортостан", "Йәшлек" гәзиттәренән айырылғаным юҡ. Улар минең тоғро дуҫым, кәңәщсем.\nӘйтер һүҙем шул: күп йыллыҡ күҙәтеүҙәрем, һынауҙарым аша шундай һығымтаға килдем, башҡорт кешеһенә туған телде һаҡлау, уны артабан үҫтереү, ҡулланыу даирәһен киңәйтеү, йәнләндереү, бер-береңә таяныс, терәк булыу тойғоһо етеңкерәмәй кеүек. был хәл бигерәк тә татарҙар менән тығыҙ аралашып, ҡатнашып йәшәгән райондарҙа күҙәтелә. Башҡорт теле боҙола. Тел боҙоусылар араһында йәше лә, ҡарты ла бар, улар күп.\nКүптәр элек башҡортса һөйләшеп тә, телде яҡшы белеүгә ҡарамаҫтан, туғандаш татар халҡы менән аралаша башлағас башҡорттоң үҙенә генә хас ҙ, ҫ, һ өндәре урынына з, с, ч өндәре ҡуйып һөйләшеп йөрөйҙәр, йәғни башҡорт теленән ситләшәләр. Шуға ҡараптыр инде, күптәр уларҙы татар тип уйлайҙар. Ауыл-ауылы менән, районы менән башҡорт теленән ситләшеп татар теленә күсеү Башҡортостанда киң таралған күренеш. Был бигерәк тә төньяҡ-көнбайыш райондар өсөн хас.\nБашҡорт килендәре тел боҙа (күпселек осраҡта шулай), ә бына татар килендәре тел боҙоп бармай, ғүмер буйы үҙ телендә һөйләшә, балаларын да шул телгә өйрәтә. Беҙгә үрнәк алырға кәрәктер был йәһәттән татар ҡәрҙәштәрҙән.\nБашҡортостанда йәшәп тә үҙ телен һанға һаҡмаған башҡорттарҙы бер нисек тә аңлап булмай, минеңсә. Был ни өсөн шулай икән? Киң күңеллелектәнме, әллә күңел һуҡырлығынанмы? Әллә монҡортлоҡтанмы? Мин быны аңлай алмайым.\nҺәр хәлдә быны ыңғай күренещ тип әйтеп булмайҙыр. Беҙгә, милләт булараҡ, Башҡортостан ерлегендә башҡорт телен һаҡларға, үҫтерергә, ҡулланыу даирәһен киңәйтергә һәм йәштәрҙә милли үҙаң тәрбиәләү эшен яйға һалыу кәрәктер. Йәштәр был эште күтәреп алырға тейештер, тип уйлайым. Сөнки Башҡортостандың киләсәге йәштәр ҡулында.\nӘгәр башҡорт йәштәре, туған телде, туған илде һөйөү тойғоһонда, телгә, мәҙәниәткә ихтирам менән ҡараһа, милли рухта тәрбиәләнһә, Башҡортостандың киләсәге ныҡлы ҡулдарҙа буласаҡ. Был Башҡортостанда йәшәгән барлыҡ милләттәр өсөн дә отошло\nӘгәр киреһенсә булһа, был милләт-ара ыҙғыштарға килтереп еткереүе ихтимал.\nБына шуға ла йәштәрҙә милли үҙаң тәрбиәләү, телде, мәҙәниәтте үҫтереү эше юғары кимәлгә ҡуйылырға тейештер. Бер үк ваҡытта башҡа халыҡтарға ҡарата ла ихтирам, иғтибарлы булыу, дуҫлыҡ, берҙәмлек тойғоһо йәшәһен һәм һаҡланһын тигән теләктәмен.


Беларусь Республикаһы территорияһында дөйөм каналдарҙың оҙонлоғо — 200 мең км, уларҙың абсолют күплеген оҙонлоғо 20 километрҙан кәмерәк булған бәләкәй мелиоратив каналдар тәшкил итә. Иң ҙур мелиоратив каналдарҙың оҙонлоғо 52 километрға барып етә. Бынан башҡа Белоруссияның көньяҡ өлөшөндәге бер нисә йылғалар каналлаштырылған, йәғни ағым урындары турайтылған һәм шул иҫәптән мелиорация өсөн файҙаланыла. XVIII быуат аҙағынан эре йылғалар араһында караптар йөрөшлө бер нисә каналдар төҙөлгән, әммә хәҙерге ваҡытта был каналдарҙың күбеһе карап йөрөшө өсөн яраҡһыҙ булып тора. Карап йөрөшлө ике канал файҙаланыла (икеһелә Брест өлкәһендә) — Днепр-Буг каналы (198 км), Днепр, Припять, Көнбайыш Буг һәм Висла йылғалары аша Ҡара һәм Балтик диңгеҙҙәрен бәйләй, шулай уҡ Микашевичи каналы (7 км), диңгеҙ транспортында Припять буйлап төҙөлөш таштарын һәм башҡа төҙөлөш материалдарын ташыу өсөн файҙаланыла. Башҡа ҙур каналдарҙан Вилия-Минск һыу системаһы (62 км), ул Минскты эсәр һәм техник һыу менән тәьмин итеү маҡсатында Вилия йылғаһы һыуының өлөшөн Свилочкә күсереү өсөн файҙаланыла.\n↑ Як у Полацку знайшлі цэнтр Еўропы 2009 йылдың 28 апрель көнөндә архивланған.\n↑ 23 августа TUT.BY охраняет окружающую среду 2010 йылдың 26 август көнөндә архивланған.\n↑ Концепцию экологической политики Беларуси можно будет обсудить с 16 августа 2013 йылдың 21 октябрь көнөндә архивланған.\n↑ Минприроды составило список самых вредных предприятий 2010 йылдың 2 ноябрь көнөндә архивланған.\n↑ Рациональному использованию природных богатств Беларуси будет уделяться первостепенное внимание — Лукашенко 2011 йылдың 26 ғинуар көнөндә архивланған.\n↑ Лукашенко примет с отчетом начальника Госинспекции охраны животного и растительного мира 2011 йылдың 27 ғинуар көнөндә архивланған.\nПроект 100 дорог — первый интерактивный мультимедийный атлас Беларуси 2009 йылдың 14 апрель көнөндә архивланған., В апреле экспедиционная команда проекта «100 дорог» посетит первые 20 районов 2019 йылдың 28 апрель көнөндә архивланған.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Белоруссия_географияһы&oldid=1051120 ҡабул ителгән


Сәхнәлә улар үҙе бер мөғжизә ине » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Әҙәбиәт » Сәхнәлә улар үҙе бер мөғжизә ине\nСәхнәлә улар үҙе бер мөғжизә ине 10.10.2012 // Әҙәбиәт\nКурсташтарым Әсғәт Йәнбәков һәм Рәмзиә Ҡудашева менән Өфө дәүләт сәнғәт институтының актерҙар бүлегендә бергә уҡып, бергә тамамлаһаҡ та, һуңынан бик күп йылдар беҙгә төрлө театрҙа эшләргә тура килде. Улар Сибай дәүләт башҡорт драма театрына, тыуған яҡтарына ҡайтһа, мин инде Салауат дәүләт башҡорт драма театрына ебәреүҙәрен һораным. Шулай булыуға ҡарамаҫтан, һәр ваҡыт осрашып, аралашып торҙоҡ. Бер-беребеҙҙең шатлығын уртаҡлашып, спектаклдәрен ҡарап, уңыштарыбыҙ өсөн шатланып, бинаһыҙ театрҙарҙың ижад ауырлыҡтарын тойоп, йыл әйләнәһенә “тәгәрмәс өҫтөндә” гастролдәрҙә, ҡойма ямғырға, әсе буранына ҡарамай, тормоштоң әсеһен-сөсөһөн татып ижад иттек. 1996 йылда беҙҙе яҙмыш яңынан осраштырҙы. Инде беҙ ижадыбыҙҙы яңы театрҙа — Стәрлетамаҡ дәүләт башҡорт драма театрында дауам иттек.\nАртист. Ниндәй оло мәғәнә ята был һүҙҙә! Һәр бер оҫта башҡарылған эш — артистарса, ә үҙ һөнәренең оҫтаһы булған кешене артист тиҙәр... Әлбиттә, беҙҙең өсөн артист — иң беренсе йырлай, бейей белгән, йор һүҙле, гармун-ҡурайҙа уйнаған кеше. Ә бына Башҡортостандың халыҡ артисы Әсғәт Йәнбәковта был һөнәрҙең барыһы ла тупланған, ул ысын артист — халыҡ артисы! Йәне-тәне менән театр сәнғәтенә мөкиббән бирелгән кеше ине.\nӘсғәт Йәнбәковтың тормош юлы бай һәм үҙенсәлекле булды. Талант тыуған тупраҡта ярала, тиҙәр. Һуңынан, ул кешеһенә ҡарап, уңдырышлы ергә төшкән орлоҡ кеүек, шытып сыға, үҫә, нығына, тарала. Һәр күренекле шәхестең ижады, тормошо менән танышҡан саҡта иң элек уның тыуған ере менән ҡыҙыҡһынаһың. Әсғәт Йәнбәков данлы Баймаҡ районының Ишмырҙа ауылында тыуып, ишле ғаиләлә үҫә. Атаһы Ҡотлоғужа ағайҙы ауылында ғына түгел, тирә-яҡта башҡорт йырҙарын иҫ киткес матур башҡарыусы, дәртле бейеүсе, өҙҙөрөп ҡурайҙа уйнаусы итеп хәтерләйҙәр. “Атанан күргән — уҡ юнған” тиҙәр бит халыҡта. Беҙҙең Әсғәт тә атаһынан күрмәк был һөнәрҙе бәләкәйҙән үҙләштерә. Биш-алты йәштә ҡурай, гармун уйнарға өйрәнә. Атаһына оҡшатып халыҡ көйҙәрен һуҙа. Бына шул бала сағынан инеп ултырған “сәнғәт шайтаны”, Баймаҡ мәктәп-интернатында унынсы класты тамамлағандан һуң, уны Өфө дәүләт сәнғәт институтына алып килә лә инде. Әммә ул һуңлай. Шуға ҡарамаҫтан, комиссия Әсғәткә үҙенә генә имтихан тапшырырға рөхсәт итә. Күпте күргән тәжрибәле уҡытыусылар — имтихан комиссияһы ун ете йәшлек һап-һары теремек йәш егеттә буласаҡ халыҡ артисын күргәндер. Шуға ла уны бер һүҙһеҙ театр факультетына ҡабул итәләр.\nТәмәке, араҡы тигән нәмәне танып та белмәгән, ҡыҙҙар һүҙ ҡушһа, ҡып-ҡыҙыл булып оялған йәш егет өсөн армия үтеп ҡайтҡан ағайҙары алдында тәүҙәрәк, бәлки, уңайһыҙыраҡ та булғандыр. Шуғалыр ҙа актер оҫталығы буйынса уҡытыусыбыҙ Р.М. Әйүпов ағай, студенттарҙы каникулға оҙатҡанда, Әсғәткә айырым эш биреп ҡайтара торғайны: “Әсғәт ҡустым, һин һүгенергә өйрәнеп кил. Бер ҙә булмаһа, яңғыҙың мунсаға инеп биклән дә һүген”, — ти торғайны. Егеткә ҡыйыулыҡ өҫтәргә тырышҡандыр инде мәрхүм. Ә Әсғәттең ҡыйыулығы, илһамы йылдан-йыл үҫә барҙы. Уҡыуҙы тамамлап, ҡулына театр һәм кино артисы тигән диплом алғас, Әсғәттең алдында ҡайҙа барырға тигән уй торманы. Ул бер һүҙһеҙ тыуған яғына, Сибай башҡорт драма театрына эшкә ҡайтты. Улар араһында Ауырғазы районының Мораҙым ауылында тыуып үҫкән Рәмзиә Ҡудашева ла бар ине.\nСибай сәхнәһендә Әсғәт Йәнбәковтың иң тәүге роле булып М. Ғәлиҙең “Аҫыл ҡоштар”ында Рифай роле һаналһа, унан инде Г. Әхмәтшиндың “Туй күлдәге”ндә Ғәфүр булды. Шул ваҡытта ул үҙ яҙмышын да хәл итергә өлгөрә: курсташы Рәмзиә менән (Башҡортостандың атҡаҙанған артисы Рәмзиә Ҡудашева) бына тигән донъя ҡороп ебәрәләр. Артабан ҡыҙҙары Розалия донъяға килә. Театрҙа Әсғәттең дәрәжәһе лә, уға ҡарата ышаныс та арта. Хәҙер инде ҙур ролдәрҙе лә ышанып тапшыралар. Улар араһында Ә. Мирзаһитовтың “Әсәйемдең сал сәстәр”ендә — Арыҫлан, “Утлы өйөрмә”лә — Ильяс. Әйткәндәй, улы тыуғас, Әсғәт уға яратҡан роле хөрмәтенә Арыҫлан тип исем ҡуша. Һуңыраҡ ҡыҙҙары Яҙгөл донъяға килде.\n“Ул саҡта минең кеүек йәш артист өсөн И. Лазутиндың “Кем ғәйепле” спектаклендә — Орлоҡ, Г. Әхмәтшиндың “Ялҡын”ында И. Якутов ролдәрендә уйнау ауыр ҙа, ҡатмарлы ла һәм яуаплы ла һынау булды. Ә шулай ҙа режиссер Ф. Ғәләүетдинов ағайға рәхмәтлемен, миңә үҙемде һынап ҡарарға, ышаныс, көс табырға ярҙам итте”, — ти торғайны.\nАртист — авторҙың һәм режиссерҙың фекерен тамашасыға еткереүсе, сәхнә менән залды бәйләүсе, мөғжизә барлыҡҡа килтереүсе ул. Беҙҙең Әсғәт тап шундайҙарҙың береһе ине. Ҡурай уйнаһа, зал тын ҡала, йырын йырлап бөтһә — зал алҡыштарға күмелә. Йәшермәйем, комик ролдәрҙе бик яратып башҡармаһа ла, драматик, трагик, дөрөҫөрәге, психологик ролдәрҙә бөтә йөрәге, йәне-тәне менән бирелеп, тамашасының ихтирамын тиҙ яулай ине.\nСтәрлетамаҡта башҡорт театры барлыҡҡа килгәс тә, Йәнбәковтар өсөн уның ишектәре асыҡ ине. Шуға күрә лә, 1996 йылда Стәрлетамаҡҡа күсеп, бергә ижад иттеләр. Талантлы артистар Әсғәт Йәнбәков һәм Рәмзиә Ҡудашева килеү менән ижадҡа сумды. Ә бына ниндәй күтәренке күңел, дәрт менән үткәрҙе улар үҙҙәренең 50 йәшлек юбилейҙарын!\nӘсғәт һәм Рәмзиә өсөн театр яңы тамаша — драматург Х. Ибраһимовтың “Ҡатыным — алтыным” комедияһын сәхнәләштерҙе, улар унда ирле-ҡатынлы Мирғәзиз менән Мәҙинә ролдәрен башҡарҙы.\nТик ғүмер тигәнең уҙа тора, үҙенең һынауҙарын бирә килә икән. Рәмзиә менән Әсғәт ғаиләһен дә был һынау урап үтмәне... Күпме кеше яҙмышын, күпме кеше ғүмерен үҙ йөрәгең аша үткәрергә кәрәк артисҡа. Тик ул яҙмыштарҙың нисек бөтәсәген алдан белеп уйнайһың ролдәрҙе. Ә бына үҙ яҙмышыңды һис кенә лә белеп булмай шул. Рәмзиә бер йәйге гастролдәрҙән һуң сирләп ҡайтты. Бына шул сире уға башҡаса эшләргә лә, йәшәргә лә мөмкинлек бирмәне. Ул ирен, балаларын ҡалдырып, мәңгелеккә китеп барҙы. Рәмзиәһен юғалтҡандан һуң, Әсғәт тә оҙаҡ ҡаңғырып, ҡанаты ҡайырылған ҡоштай, ҡасандыр уйнаған роле Сәғиҙулланы хәтерләтеп оҙаҡ ҡына шаңҡып йөрөгәндә, тормош йәнә ауыр һынау ҡуйҙы. Инде үҫеп еткән улы өйләнеп, бик арыу ғына эшләп йөрөгән мәлендә, ни сәбәптәндер, был донъянан китеп барҙы. Тормоштоң был әсе, уҫал, ауыр киҫәүе Әсғәттең бөтөнләй билен һындырҙы, аңын томаланы, йәшәү йәмен юғалттырҙы. Уны төрлө сир урап алды. Яратҡан эшен, уйнаған һәм уйнаясаҡ ролдәренән айырылырға мәжбүр итте.\nШулай итеп, беҙҙең Әсғәтебеҙ ҙә 2012 йылдың июлендә ике ҡыҙын, туғандарын, яратҡан тамашасыларын, дуҫтарын, уйнаған һәм уйналасаҡ ролдәрен ҡалдырып, яҡты донъянан китеп барҙы. Башҡортостан театр сәнғәте, шул иҫәптән Сибай, Стәрлетамаҡ, Башҡорт академия драма театрҙары Башҡортостандың атҡаҙанған артисы Рәмзиә Ҡудашева һәм халыҡ артисы Әсғәт Йәнбәков, уларҙың улы Арыҫланды ваҡытһыҙ юғалтып оло ҡайғы кисерҙе. Улар беҙҙең күңелдәрҙә оҙаҡ, бик оҙаҡ һаҡланыр.\nИлдан от 10.10.2012, 16:08\nБашкортса " Галин" булмайзыр ул,э?


Иранда бәшкәрттәр йәшәй - Юлдаш\nМәсәлимова Рәүилә Миәс буйы - БХЙ\nРәми Ғарипов һүҙҙәре. Шофер йыры - Рафиҡ Сәлмәнов көйө - Мәжитов Хөсәйен\nИранда бәшкәрттәр йәшәй\nИранда бәшкәрттәр йәшәй https://bash.news/yuldash/3639_iranda-beshkertter-jeshej\nИрандың көнъяҡ-көнсығышында бәшкәрт халҡы йәшәй. Улар менән башҡорттар араһында бәйләнеш бармы? Бөгөнгө программала ошо һорауға яуап эҙләрбеҙ.\nҠунаҡтар: Гуманитар тикшеренеүҙәр институты белгесе, танылған этнолог Закирйән Әминев.\nЗакирйән Әминев. Иранда “бәшкәрт” тигән халыҡтың йәшәүе фәнгә йөҙ йылдан ашыу мәғлүм. Унда бер нисә инглиз ғалимы сәйәхәт ҡылған, һуңғыһы 1956 йылда булған. Рәсәй Империяһынан, Советтар Союзынан, Рәсәй фәндәр акдемияһынан бер генә ғалим да булмаған.\nФән менән студент саҡтан ҡыҙыҡһындым. Этнография мине үҙенә ылыҡтырһа ла, икенсе өлкәлә эшләнем. Һөнәрем буйынса – прокурор. Тормош тәжрибәм ҙур булыуы фәнгә еңел инеп китергә ярҙам итте. Төрлө милләт, уларҙың йәшәү рәүеше һәр ваҡыт ҡыҙыҡһындыра ине. “Вокруг света”, “Наука и жизнь” журналдарын алдырҙым, китапханаларҙан сыҡмай торғайным. 70-се йылдарҙа Иран картаһында Бәшкәрт һыртын күреп ҡалдым. Ҡыҙыҡһынып, эҙләнә торғас, шундай халыҡ барлығын белдем.\nИранда фарсы телле халыҡ йәшәй. Бәшкәрттәр аҙ һанлы халыҡ, 20 йыл элек 70 мең тирәһе булған, бөгөн 100 меңдән ашыуыраҡ. Тыныс, ғорур халыҡ. Улар Хармузган провинцияһында йәшәй. Фарсы ҡултығындағы Бендер аббас тигән ҡала иң яҡын ҡала, Ирандың иң ҙур порты. 70-80 саҡырымда Минат тигән ҡала, унда 50 меңдән ашыу халыҡ йәшәй. Күпселеген бәшкәрттәр тәшкил итә. Бәшкәрт тигән тауҙарҙа йәшәй улар. Ирани төркөмгә ҡараған телдә һөйләшә. Фарсы теле дәүләт теле, шуға ла мәктәптә уҡытыу фарсы телендә. Ислам динен тоталар. Антропологик һыҙаттары буйынса улар ҡаҡсараҡ. Мине улар афған йә тажик тип уйланы. Башҡорт тиһәң, донъяла ундай халыҡ барлығын белмәйҙәр, Рәсәйҙән килдем, тиһәң ҡыуанып китәләр, беҙҙең илде ихтирам итәләр.\nҮҙҙәренең ғөрөф-ғәҙәтен һаҡлайҙар, ҡорбан байрамы беҙҙән бер көнгә һуңлап бара. Зыяратҡа барып ҡорбан салып, аят уҡыйҙар. Йола үтәгәндә ҡатын-ҡыҙҙар ҙа, ир-аттар ҙа битлек кейә.\nБәшкәрттәр менән башҡорттар бер тамырҙанмы, ике милләт араһында бәйләнеш бармы, тигән һорау асыҡ ҡалды. “Бәшкәрт” тигән милләт ҡайҙан килеп сыҡҡанын аңлата алманылар, бары тик күсенеп йөрөгән халыҡ булыуҙарына ишараланылар. Беҙ сит кеше булараҡ артыҡ сиселеп тә барманылар.\nИранда ҡатын-ҡыҙҙарҙың биҙәнеү әйберҙәре беҙҙең боронғо башҡорт ҡатын-ҡыҙҙарыныҡына оҡшаш. Башҡорт ырыуҙарын һанап күрһәткәс, унда ул ырыуҙар юҡ булып сыҡты.\nУларҙа теле-радио тапшырыуҙар фарсы телендә бара. Бәшкәрттәргә “Урал-батыр” эпосының персонаждарын һанап, Шүлгән,тигәс шүл йә иһә һул яҡ тигәнде белдерҙеләр. Зәрҡүм - фарсы һүҙлегендә “арыҫлан” тигәнде аңлата, күк менән бәйле тинеләр. Оҙаҡламай бәшкәрттәрҙең айырым һүҙлеге донъя күрәсәк.\nУларҙа ла ҡурайға оҡшаған инструмент булған, хәҙер бер 20 йыл тирәһе уны күргәндәре юҡ. Көйҙәре беҙҙең көйгә тартым. Исемдәргә килгәндә: Риза, Надир, Вәхит... Малсылыҡ менән шөғөлләнәләр, кәзә, һарыҡ үрсетәләр. Элек ат тоттоҡ, һунарға йөрөнөк, тиҙәр. Хәҙер ат тотмайҙар.\nУнда дини фанатизм күрмәнем. Ҡатын-ҡыҙҙар яулыҡ ябына, пәрәнжә бөркәнеп йөрөмәй. Ҡунаҡсыл халыҡ. Итле аш ашайҙар, ҡара сәй эсәләр. Эскелек юҡ.\nИрандың киләсәге бар. Иҫкене емерәләр, яңыны төҙөйҙәр, юлдар һалына, тип-тигеҙ.\nФән бер генә урында тормай. Әле асыҡлаясаҡ һорауҙар алда. Был сәфәргә беҙ үҙ аҡсабыҙға йөрөп ҡайттыҡ. Беҙгә бер кем дә Иранға бар, тимәне. Тарих фәндәре кандидаты Юлиә Әбсәләмова, тәржемәсе Зәлифә Әбүбәкирова, этнолог Гөлнәзирә Кинйәбаева, археолог Вячеслав Котовтан торған төркөм тупланыҡ. Күп кенә фәнни асыштар яһаныҡ һәм улар матбуғат битендә донъя күрер, тип уйлайбыҙ. Киләсәктә йәнә барырға теләк бар. Фәнгә тел белгән, тарих менән ҡыҙыҡһынған йәштәр килһен ине!


Баланы астманан дауалау өсөн үләндәр » «Йәшлек» гәзите | Газета «Йәшлек» | Официальный сайт газеты Йэшлек\nГазета "Йәшлек" » Яңылыҡтар таҫмаһы » Баланы астманан дауалау өсөн үләндәр\n07.10.2019 Баланы астманан дауалау өсөн үләндәр\nХалыҡ медицинаһы көслө йүтәлде, астманы, бронхитты үләндәр ярҙамында дауалауҙың төрлө ысулдарын тәҡдим итә.\nҮгәй әсә үләне\nБер ҡалаҡ үләнгә бер стакан ҡайнар һыу ҡойоп, бер сәғәткә ҡаплап, урап ҡуйырға. Аҙаҡ һөҙөп алып, көнөнә 4 – 5 тапҡыр берәр ҡалаҡ эсерергә. Бронхит, үпкә шеше, бронх астмаһы, туберкулез, абцесс, үпкә гангренаһын дауалау өсөн ҡулланыла.\nБер ҡалаҡ ваҡ итеп туралған япраҡтарға бер стакан ҡайнар һыу ҡойорға һәм шулай уҡ бер сәғәткә ҡаплап, урап ултыртырға. Астма, үпкә туберкулезы, плеврит, коклюш, өҫкө тын юлдарында һәм бронхтарҙа катар, көслө йүтәлдән көнөнә 3-4 тапҡыр ашарҙан 20 минут алда эсергә.\nТатлы тамыр (солодка)\nҮҫемлектең бер ҡалаҡ тамырын бер стакан ҡайнар һыуға һалып, ун минут ҡайнатырға һәм бер сәғәт йылыға ҡуйып төнәтергә. Һғөҙөп алғандан һуң көнөнә 4-5-әр тапҡыр берәр ҡалаҡ эсергә. Коклюш, бронхит, үпкә туберкулезы, бронх астмаһы, ларингит һәм үпкә шешен дауалауҙа ҡулланыла.\nКейәү үләне (чабрец)\nБер ҡалаҡ ҡоро үләнгә бер стакан ҡайнар һыу ҡойоп, таҫтамал менән урап ҡуйығыҙ. Бер сәғәттән һуң һөҙөп алып, көнөнә 4 – 5 тапҡыр берәр ҡалаҡ эсергә мөмкин. Бронх катары, бронх астмаһы, коклюш, үпкә шеше, көслө йүтәлдән файҙалы.\nҺаҙанаҡ (багульник) һәм кесерткән төнәтмәһе\n25 г һаҙанаҡ һәм 10 г кесерткәндең ваҡлап туралған япраҡтарына бер литр ҡайнар һыу ҡойорға һәм 8 сәғәт төнәтергә. Һуңынан һөҙөп алып, ашағандан һуң ¼ стакан эсергә. Коклюш менән ауырыған балаларға көнөнә өс тапҡыр берәр ҡалаҡ бирергә кәрәк.\nБыл төнәтмә бронх астмаһы, ревматизм, быуындар һыҙлауына ҡаршы ҡулланыла. Ҡаты йүтәлдән һәм тын ҡыҫылыуҙан ғына түгел, оҙаҡ ҡулланһаң (кәм тигәндә ике аҙна), яңы башланған астманы ла уңышлы дауалап була, тип иҫәпләйҙәр.\nАвтор: Сажиҙә ЛОТФУЛЛИНА.


Иң бәхетле минуттар » Башҡортостан гәзите\nИң бәхетле минуттар\n31-12-2011, 06:05 // Йәмғиәт // Баҫып сығарырға\n“Башҡортостан Республикаһында күп балалы ғаиләләргә дәүләт ярҙамы тураһында”ғы Законға ярашлы, Баймаҡ районынан күптән түгел биш ғаилә республика бюджеты иҫәбенән торлаҡ сертификатына эйә булды. Биш һәм унан да күберәк бәлиғ булмаған йәштәге бала тәрбиәләүсе ғаиләләрҙең торлаҡ шарттарын яҡшыртыуға йүнәлтелгән программа буйынса уларға социаль түләүҙәр бирелә, ә уны алыу хоҡуғы торлаҡ сертификаты менән нығытыла.\nОшондай ҙур бүләккә эйә булыусы бәхетле парҙарҙың береһе Баймаҡ районының Күсей ауылында йәшәй. Раушания менән Дәүләт Ишбирҙиндарҙың татыу ғаиләһендә сәскәләй дүрт ҡыҙ һәм бер ул тәрбиәләнә. Бер-бер артлы донъяға килгән балаларҙы тәрбиәләү мәшәҡәте, ауылда хеҙмәт хаҡы түләнгән эш булмау сәбәпле, тиҙ арала йорт төҙөү хаҡында хыяллана ла алмайҙар. Ишбирҙиндар 2009 йылда үрҙә әйтелгән программала ҡатнашыу өсөн кәрәкле документтарҙы юллап, тейешле органдарға ебәрә. Ниһайәт, көткән өмөттәре аҡлана, сертификат алыу бәхетенә ирешәләр.\n— Шатлығыбыҙҙың иге-сиге юҡ, — ти ғаилә башлығы Дәүләт Риза улы. — Балалар Яңы йыл мөғжизәһенә ышанып бүләк көткән кеүек, ҡатыным менән торлаҡ сертификатын Ҡыш бабай бүләге кеүек ҡабул иттек. Балаларыбыҙ менән кәңәшләшкәндән һуң, торлаҡты Сибай ҡалаһынан һатып алырға булдыҡ, сөнки киләсәктә уларға юғары белем биреү — төп маҡсатыбыҙҙың береһе.\nИшбирҙиндарҙың балалары мәктәптә яҡшы уҡыуы һәм йәмәғәт эштәрендә әүҙем ҡатнашыуы менән айырылып тора. Өлкән улдары Байрас Сибай ҡалаһының 24-се һөнәрселек лицейында белем ала, Динәләре — IХ, Луиза — III, Элиза II класта уҡый. Иң бәләкәстәре Фирүзә балалар баҡсаһына йөрөй. Ҡыҙҙарҙың барыһы ла сәнғәтте ярата, моңло итеп йырлай һәм матур бейей. Аталары ҡулына баянын алыу менән ҡыҙҙары концерт ҡуйырға тотона. Апайҙары Динә һәр саҡ һеңлеләре менән мәж килә. Һылыуҙарының сәстәрен үрһенме, күлдәктәрен үтекләһенме, бер һүҙ менән әйткәндә, әсәләренең иң ҙур ярҙамсыһы һәм уң ҡулы ул. Ә күмәкләшеп төрлө тәмлекәс бешереп, ағаларын һәм аталарын һыйлау, ғаилә менән бер табынға ултырып әңгәмәләшеүҙәре — Ишбирҙиндарҙың иң бәхетле минуттары.\nБиш балаға ғүмер биреп, уларҙы кеше итеү өсөн барыһын да эшләргә әҙер Раушания менән Дәүләт Ишбирҙиндарҙың ҡыуанысын ихлас күңелдән уртаҡлаштыҡ. Ғаиләгә именлек, бәрәкәт, сәләмәтлек теләйбеҙ.


Инфоурок › Математика › Другие методич. материалы › Башҡорт теле һәм әҙәбиәте дәрестәрендә башҡорт халыҡ ижады.\nХалҡыбыҙҙың ауыҙ-тел ижады – бөтмәҫ-төкәнмәҫ хазина. Уны күңел күҙе менән күрергә, йыйырға һәм ҡулланырға күнектереү – уҡытыусыларҙың бурысы. Дәреслектәрҙә халыҡ ижадына ҙур ғына иғтибар бирелә. Уларҙа халыҡ йырҙары һәм әкиәттәре, көләмәстәр һәм тиҙәйткестәр, мәҡәлдәр һәм әйтемдәр, йомаҡтар байтаҡ ҡына урын алып тора.\nБашланғыс кластарҙан уҡ башҡа әҙәби әҫәрҙәрҙе уҡыу менән бер рәттән, әкиәт тыңларға, һөйләргә, йомаҡ ҡойорға,уҡығанды мәҡәл, әйтемдәр нигеҙендә дөйөмләштерергә өйрәтелә. Халыҡ ижадын үтеү, уға анализ яһау балаларҙа халыҡтың поэтик ижадын күҙәтеү даирәһен киңәйтә .\nӘкиәттәрҙе уҡыу балаларға халҡыбыҙҙың үткән тормошон, уларҙың уйҙарын, хыялын белергә ярҙам итә.\nБала әкиәтте тасуири уҡый һәм тормошсан итеп һөйләр өсөн ундағы ваҡиғаларға, геройҙарҙың эшенә һәм ҡылыҡтарына баһа бирергә тейеш.\nМәҡәл өҫтөндә эшләгәндә уның мәғәнәһен асыу һәм күсмә мәғәнәле һүҙҙәр менән эш итеү бурысы ҡуйыла.Мәҫәлән, «Сысҡанға – үлем, бесәйгә – көлкө» кеүек мәҡәлдәрҙә «Ни өсөн сысҡанға – үлем?», «Ни өсөн бесәйгә – көлкө?» тигән һорауға яуап алыу аша төп фекер асыла.\nМәҡәлдәр өҫтөндә эшләгәндә, беренсенән, уларҙың мәғәнәһен аңлатыу аша баланың тормош тураһындағы аңын байытыу булһа, икенсенән, мәҡәлдәрҙе хәтерҙә ҡалдырыу аша халыҡ теленең яҡшы үрнәктәрен үҙләштереү маҡсат итеп ҡуйыла. Мәҫәлән, «Кешене хурлама, үҙеңде ҙурлама» (маҡтанма), «Өс таған таймаҫ» (үҙ-ара ярҙам) һәм башҡалар.\nМәҡәлдәр ниндәй темаға бәйләнешле өйрәнеүгә ҡарап, уларға таянып, телдән хикәйә төҙөү, яҙма инша үткәреү өсөн дә файҙаланырға була.\nТел дәрестәрендә мәҡәлдәрҙең башын биреп аҙағын дауам итеү, нөктәләр урынына тейешле һүҙҙәр ҡуйып яҙыу кеүек күнегеүҙәр эшләү бик отошло.\nЙомаҡ – боронғо традицион жанр. Унда үтә ябай нәмә лә образ дәрәжәһенә күтәрелеп күрһәтелә: «Өйөм башы ҡырсынташ» һ. б.\nЙомаҡтар өҫтөндә эш ике төрлө юл менән башҡарылырға мөмкин:\nа) йомаҡтың яуабын бала үҙе эҙләп таба. Был осраҡта йомаҡтың ниндәй өлкәнән икәне әйтелә;\nб) йомаҡтың яуабы бирелә, ә балаға уның ни өсөн һүрәтләнеүен асырға ҡала.Мәҫәлән, «Ағас түгел – япраҡлы, тун түгел – тегелгән, кеше түгел - һөйләй» тигән йомаҡ бирелгәс, яуабына тап килгән нәмә һәр партала бар, тип әйтелә. Яуапты табыу өсөн уҡыусыға йомаҡтағы һәр метафораның мәғәнәһен асырға ҡушыла:\nЙомаҡта ниндәй япраҡтар тураһында һүҙ бара?\nНи өсөн ул тегелгән?\n«Кеше түгел - һөйләй» һүҙҙәрен нисек аңларға?\nЙомаҡтар уҡыусыны образлы һөйләргә өйрәтә, күсмә мәғәнәлә ҡулланылған һүҙҙәрҙең мәғәнәһен табырға ярҙам итә.\nЙомаҡтар өҫтөндә эшләгәндә уҡыусыларҙың үҙҙәренән йомаҡ ҡойҙорорға кәрәк. Был эш баланы ижад итергә өйрәтә.\nХалыҡ ижадының күп өлгөләре хор менән һөйләтеү өсөн яйлы. Ә\nхор менән әйтеү рус телле балаларҙың башҡорт өндәрен, һүҙҙәрен әйтеүҙәге психологик ҡыйынлыҡты кәметә төшә, бала хаталаныуҙан ҡурҡмай, өндәрҙе һәм һүҙҙәрҙе дөрөҫ әйтергә өйрәнә.\nХалыҡ ижадында йәш быуынды тәрбиәләү тәжрибәһе – халыҡ педагогикаһы тупланған. Әкиәттәрҙә һәм ҡобайырҙарҙа, мәҡәлдәрҙә һәм әйтемдәрҙә, йырҙарҙа һәм көләмәстәрҙә әхләҡ нормаларын сағылдырған.Миҫал өсөн ҡобайырҙан бер өҙөк:\nҺигеҙ тигәс тә ни яман?\nҺикһән йәшлек ҡарт әсәң,\nҺуҡыр күҙен секерәйтеп,\nҠатҡан билен бөкөрәйтеп,\nҺыу ташыһа шул яман.\nБыл юлдарҙа халҡыбыҙҙың изге ғәҙәте – олоно ололау, уны ихтирам итеү, хәстәрлек күреү сағылыш тапҡан.Бындай өлгөләр ижадта меңдәрсә. Ошоларҙы бәләкәй йәштән, шул йолаларҙың тормошта ғәмәлгә ашыуын күреп үҫкән бала итәғәтле, кселекле, нескә күңелле була.\nХалыҡ ижады әҫәрҙәре изгелекте – яуызлыҡтан, батырлыҡты – ҡурҡаҡлыҡтан, дөрөҫтө ялғандан айырырға өйрәтә, балаларҙы намыҫлы, изгелекле, тоғро, батыр итеп тәрбиәләүҙә ҙур әһәмиәткә эйә.\nХалыҡ ижады – сәнғәт һәм әҙәбиәт үҫешендә иҫ киткес сығанаҡ булды һәм булып ҡала.\nХалҡыбыҙҙың ауыҙ-тел ижады – бөтмәҫ-төкәнмәҫ хазина. Уны күңел күҙе менән күрергә, йыйырға һәм ҡулланырға күнектереү – уҡытыусыларҙың бурысы. Дәреслектәрҙә халыҡ ижадына ҙур ғына иғтибар бирелә. Уларҙа халыҡ йырҙары һәм әкиәттәре, көләмәстәр һәм тиҙәйткестәр, мәҡәлдәр һәм әйтемдәр, йомаҡтар байтаҡ ҡына урын алып тора. Башланғыс кластарҙан уҡ башҡа әҙәби әҫәрҙәрҙе уҡыу менән бер рәттән, әкиәт тыңларға, һөйләргә, йомаҡ ҡойорға,уҡығанды мәҡәл, әйтемдәр нигеҙендә дөйөмләштерергә өйрәтелә. Халыҡ ижадын үтеү, уға анализ яһау балаларҙа халыҡтың поэтик ижадын күҙәтеү даирәһен киңәйтә .\nНомер материала: 88240042838


11 Апрель 2020, 22:00\nХәйерле кис, төркөмдәштәр!Апрель бәйгеһе дауам итә. Кисәге һорауға килгәндә яуап былай: В. Даль үҙенең һүҙлегендә “говядина” һәм “шляпа” һүҙҙәрен аңлатыу өсөн һүрәттәр ҡулланған.\nАпрель бәйгеһе дауам итә. Кисәге һорауға килгәндә яуап былай: В. Даль үҙенең һүҙлегендә “говядина” һәм “шляпа” һүҙҙәрен аңлатыу өсөн һүрәттәр ҡулланған. Шулай итеп, ошо ике һүҙҙе дөрөҫ атаған Айна Иманғолова, Фәйрүзә Ғөбәйҙуллина, Гүзәл Йылҡыбаева, Нәркәс Әхмәрова, Гүзәл Атнағолова, Эльмира Дәүләтшина, Фәниә Яҡшыбаева, Фәимә Исхаҡова һәм Зөлфиә Аҡсурина иҫәбенә лайыҡлы мәрәйҙәрен яҙып ҡуябыҙ.\nБөгөнгө һорау фән өлкәһенән булыр. Физик Нильс Бор 1922 йылда Нобель премияһы лауреаты була. Шул уҡ йылда ул йәнә бер ҙур бүләк ала. Йылдар үткәс был бүләк ғалимдың үҙе өсөн генә түгел, ә физика фәне өсөн дә әһәмиәтле булыуы асыҡлана. Һүҙ ниндәй бүләк хаҡында?\nЯуаптарығыҙҙы иртәгәгә тиклем көтөп ҡалабыҙ! Уңыштар!


Федераль бюджеттан һаулыҡ һаҡлауҙы үҫтереүгә 7,9 миллиард һум аҡса бүленә // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nФедераль бюджеттан һаулыҡ һаҡлауҙы үҫтереүгә 7,9 миллиард һум аҡса бүленә\n10:32, 29 декабря 2010 Йәмғиәт\n2011-2012 йылдарға иҫәпләнгән Рәсәйҙә һаулыҡ һаҡлауҙы модернизациялау программаһына ярашлы Башҡортостан федераль ҡаҙнанан 7,925 миллиард һум аҡса аласаҡ. Рәсәйҙең һаулыҡ һаҡлау һәм социаль үҫеш министры Татьяна Голикова рәйеслегендәге комиссия республикала һаулыҡ һаҡлауҙы үҫтереүҙең төбәк программаһын хупланы.\n2010 йылдың авгусында Рәсәй Хөкүмәте һәр төбәккә һаулыҡ һаҡлау системаһын модернизациялауҙың үҙ концепцияһын эшләргә ҡушҡайны. Башҡортостанда ул ноябрь аҙағында ойошторолдо. Финанслау күләмдәре буйынса республика Волга буйы федераль округы төбәктәре араһында, Түбәнге Новгород һәм Һамар өлкәләренән һуң, өсөнсө урынды биләне; Татарстан был күрһәткес буйынса – дүртенсе урында. Рәсәйҙә һаулыҡ һаҡлауҙы модернизациялау программаһын тормошҡа ашырыуға киләһе ике йыл эсендә федераль бюджеттан бөтәһе 460 миллиард һум аҡса бүленәсәк.\nАҡса беренсе сиратта халыҡтың үлем күрһәткестәренә ҙур йоғонто яһаған сирҙәргә (йөрәк-ҡан тамырҙары системаһы, онкологик ауырыуҙарға) ҡаршы көрәшкә, тышҡы сәбәптәрҙән (имгәнеүҙәр, үҙ-үҙеңә ҡул һалыуҙар) үлемде кәметеүгә, акушерлыҡты һәм гинекологияны, перинатологияны үҫтереүгә йүнәлтеләсәк.\nДауалау учреждениеларының матди-техник базаһын нығытыу (төҙөлөш, капиталь ремонт, заманса ҡорамалдар менән йыһазландырыу) мөһим бурыстарҙың береһенә әүереләсәк. Башҡортостанда туғыҙ медицина округы ойоштороу планлаштырыла, уларҙың үҙәктәре Өфө, Стәрлетамаҡ, Бөрө, Нефтекама, Октябрьский, Сибай, Белорет, Күмертау ҡалаларында һәм Мәсәғүт ауылында (Дыуан районы) буласаҡ. Уларҙа махсус медицина ярҙамы күрһәтеү буйынса муниципаль-ара медицина үҙәктәре урынлашасаҡ. Шулай уҡ республика программаһы менән Республика балалар клиник дауаханаһында диагностика корпусын, Октябрьский ҡалаһында хирургия һәм акушерлыҡ-гинекология корпустарын, Мәсәғүттә муниципаль-ара үҙәк һәм Өфө ҡалаһының 13-сө ҡала клиник дауаханаһында яңы корпус төҙөү ҡарала.\nТағы ла бер йүнәлеш – медицинала мәғлүмәт технологияларын үҫтереү. Был ауырыуҙарҙың һәм күрһәтелгән медицина хеҙмәттәре иҫәбен алыуҙы тәьмин итеү өсөн илебеҙҙең һаулыҡ һаҡлау системаһында берҙәм мәғлүмәт селтәре булдырыу мөмкинлеге бирәсәк. Ә был, кешеләр Рәсәйҙең һәр төбәгендә медицина ярҙамы ала аласаҡ, тигән һүҙ. Ошо маҡсатта берҙәм медицина полисы булдырыласаҡ. Бынан тыш, эште автоматлаштырыу документтар тултырыу ваҡытын ҡыҫҡартып, ауырыуҙарҙы ҡабул итеү ваҡытын оҙайтасаҡ.\nФедераль аҡса шулай уҡ медицина ярҙамы кимәленә (тәүге ярҙамдан алып юғары технологиялыға тиклем) ҡарап, уның берҙәм федераль стандарттарын индереүгә тотоноласаҡ. Был стандарттар ғәмәлгә индерелгәндән һуң граждандар бөтә ил территорияһындағы медицина учреждениеларында берҙәй сифатлы медицина ярҙамына эйә буласаҡ. Бынан тыш, яңылыҡтар һөҙөмтәһендә пациенттарҙың төрлө дарыуҙар, заманса материалдар алыу мөмкинлеге киңәйәсәк, ә медицина хеҙмәткәрҙәре сифатлы хеҙмәттәре өсөн лайыҡлы эш хаҡына эйә буласаҡ.\n“Программаны тормошҡа ашырыу һөҙөмтәһендә 2012 йылдан һуң Рәсәй һаулыҡ һаҡлау системаһын артабан үҫтереү өсөн нигеҙ һалынасаҡ. Программаны уңышлы тормошҡа ашырыу заманса медицина ярҙамының барыһы өсөн дә асыҡ булыу гарантияһына әүереләсәк”, – тине Башҡортостан һаулыҡ һаҡлау министры вазифаһын башҡарыусы Георгий Шебаев.\n2011 йыл йомғаҡтары буйынса уңышлы эшләгән төбәктәр 2012 йылға өҫтәмә средстволар алыуға иҫәп тота ала.