Өфөлә самосвал менән бәрелешеп 14-се модель автомобиле водителе һәләк булды\nАвтоинспекция мәғлүмәттәре буйынса, еңел автомобиль хужаһы машинаға идара итә алмай, ҡаршы юлға барып сыға. Алынған тән йәрәхәттәренән водитель ваҡиға урынында һәләк була.\nИнтернет селтәрендә шулай уҡ иҫерек водитель арҡаһында сыҡҡан юл осрағы яҙмаһы ла бар. 32 йәшлек ир «Тойота Рав 4» автомобилендә бер юлы өс иномаркаға бәрелгән. Һөҙөмтәлә «Рено» водителе һәм уның ике пассажиры дауаханаға мөрәжәғәт иткән, зыян күреүселәргә табип ярҙамы күрһәтелгән. Асыҡланыуынса, Тойота водителе руль артына эскән килеш ултырған, уның водитель таныҡлығы ла булмаған. Әлеге ирҙе яуаплылыҡҡа тарттырыу мәсьәләһе ҡарала.\nРеспублика биләмәләренә килгән әүҙем циклонға бәйле, синоптиктар епшек ҡар яуыуы, еңелсә буран сығыуы, сымдарға һәм ағастарға ҡар һырылыуын вәғәҙәләгәйне. Ошоға бәйле, уҙған тәүлектә юлдарҙа хәл ҡатмаралашты. Юл хәрәкәте хәүефһеҙлеге өсөн яуаплы ойошмалар водителдәрҙе алыҫ юлға сыҡмаҫҡа, тиҙлек режимын арттырмаҫҡа һәм ғөмүмән, һаҡ булырға саҡыра.


Снюстар буйынса "Ҡыҙыу элемтә" асылды\n21 Ғинуар 2020, 23:00\n2020 йылдың 20 ғинуарынан тартмай торған никотинлы продукция буйынса "Роспотребнадзор"ҙың бөтә Рәсәй "ҡыҙыу линияһы" асылды.\nБашҡортостан Республикаһы буйынса "Роспотребнадзор" идараһы белгестәре һәм Башҡортостан Республикаһында гигиена һәм эпидемиология үҙәге эксперттары 2020 йылдың 20 ғинуарынан 3 февраленә тиклем тартмай торған никотинлы продукция (снюстар) һәм уларҙы ҡулланыу ҡурҡынысы тураһында граждандарға аңлатмалар бирәсәк.\nТикшереүҙәр һөҙөмтәһендә, әлеге матдәләрҙә никотин, тәмәке продукцияһы нормативы менән сағыштырғанда, рөхсәт ителгән миҡдарҙан 20-30 тапҡыр артып киткән концентрацияларҙа табылыуы һәм уны ҡулланыу бер юлы 20-30 тәмәке тартыуға тиң булыуы билдәләнгән.\nҠыҙыҡһындырған һорауҙарҙы эш ваҡытында түбәндәге телефондар буйынса бирергә мөмкин:\n"Роспотребнадзор"ҙың берҙәм консультация үҙәге: 8-800-555-49-43 (9.00-12.00 һәм 13.00-18.00 сәғәттәрҙә - шылтыратыу бушлай);\nБашҡортостан Республикаһы буйынса "Роспотребнадзор" идаралығы белгестәре - 8-800-700-90-30 (10.00-16.00 сәғәттәрҙә, төшкө ял 12.00-12.45, шылтыратыу бушлай);\nБашҡортостан Гигиена һәм эпидемиология үҙәгенең ҡулланыусылар хоҡуҡтарын яҡлау буйынса консультация үҙәге: 7 (347) 273-13-33. Эш ваҡыты: дүшәмбе-йома 9.30-17.00 сәғәттәрҙә, төшкө ял - 13.00-13.30, (шылтыратыу бушлай).


5 Февраль 2011, 15:49\nЫлаҡ (22.12 – 20.01)Уңышлы осор дауам итер. Дүшәмбелә яҡшы кәйеф һәм ыңғай яңылыҡтар көтә. Был арала абруйлы кешеләр менән аралашыуығыҙ ихтимал. Ниндәйҙер етди ҡағыҙҙар менән бәйле эш тиҙ генә хәл ителер.\nУңышлы осор дауам итер. Дүшәмбелә яҡшы кәйеф һәм ыңғай яңылыҡтар көтә. Был арала абруйлы кешеләр менән аралашыуығыҙ ихтимал. Ниндәйҙер етди ҡағыҙҙар менән бәйле эш тиҙ генә хәл ителер.\nҺыуғояр (21.01 –1 9.02)\nҺәйбәт аҙна. Кәйефегеҙҙең үҙгәреүсән булыуы арҡаһында ҡайсаҡ бер аҙ саманы онотоп ебәреүегеҙ ҙә бар. Шаршамбыла үҙ мөмкинлектәрегеҙҙе яңылыш баһалауығыҙ ихтимал. Йомала дин һәм сәйәсәткә бәйле бәхәстәргә инмәүегеҙ хәйерле.\nДүшәмбе көсөгөҙҙө күп алыр. Был көндө һеҙҙе буш мәшәҡәттәр көтөр, моғайын. Шаршамбыла, киреһенсә, ниндәйҙер ҡыуаныслы ваҡиға булыр. Аҙна аҙағында аҡса менән бәйле шикле эштәрҙән ары торорға ҡушыла.\nОсор маҡсаттарығыҙҙы асыҡларға ярҙам итер. Аҙнаның икенсе яртыһында кеше, йәмәғәт аҡсаһы менән эш итергә тура килер. Икеләтә һаҡ булырға тырышығыҙ. Был арала йылы аралашыуҙар булыр, моғайын.\nАҙна барышында ҡәҙимге эш тәртибен боҙмауығыҙ бик мөһим. Үҙегеҙҙән олораҡ кешеләр менән бәхәстәргә инмәҫкә кәңәш ителә. Уларҙың һүҙҙәренә ҡолаҡ һалһағыҙ, яҡшыраҡ булыр. Кесе йомала мөмкинлектәрегеҙ сикләнер.\nБар эштәрегеҙ ҙә һәйбәт барған кеүек. Шулай ҙа ҡаршы енес халҡы менән өйҙә лә, эштә лә ҡытыршылыҡтар йышайыр, моғайын. Шаршамбынан һуң дөйөм хәлегеҙ ыңғай яҡҡа үҙгәрер. Йомала ҡулығыҙға аҡса ла инер, бәлки.\nЕтәкселәрҙең һеҙгә ҡарата талаптары көсәйер, моғайын. Быға тынысыраҡ ҡарарға тырышығыҙ. Хәйер, һеҙҙе көсөргәнешле эшкә өйрәтергә кәрәкмәй ҙә һымаҡ. Шулай ҙа аҙнаның ауырыраҡ килеүе лә мөмкин. Дуҫтарығыҙ менән аралашыу һәр саҡ ярҙам итер.\nБыл арала тәрән ҡәнәғәтлек кисерерһегеҙ. Ниндәйҙер күптәнге эшегеҙҙең һөҙөмтәләрен күрерһегеҙ. Кесе йомала өмөтлө тәҡдим ишетеүегеҙ ихтимал. Йондоҙҙар уға икеләнмәйенсә ризалыҡ бирергә кәңәш итә.\nТөп эш мәсьәләләре тәүге урында буласаҡ. Рәсми ҡағыҙҙар менән бәйле мәшәҡәттәр уңышлы тамамланыр. Шаршамбыла һәм кесе йомала бигерәк тә күп өлгөрөрһөгөҙ. Йома еңел үтер.\nУйҙарығыҙҙа бер аҙ буталсыҡ күҙәтелер һымаҡ. ҡайһы ваҡыт уй-фекерегеҙҙең яңылыш йүнәлеш алыуы ла ихтимал. Араҡы-шараптан баш тартығыҙ, юғиһә өҫтәмә мәсьәләләр тыуыр.\nАҙна барышында баш күтәрмәй эшләргә тура килер. Тап шул осраҡта ғына ҡайһы бер уңыштарға өмөт итә алырһығыҙ. Кесе йомалағы әүҙемлек ниндәйҙер эште ослап ҡуйырға ярҙам итер.\nҡайһы ваҡыт үҙегеҙгә булған ышаныс кәмей башлар. Йондоҙҙар кеше араһында күберәк булырға кәңәш итә. Шаршамбыла һыу инеү, мунсаға барыу тыйыла. Йомала ниндәйҙер бурысығыҙҙы ҡайтарырһығыҙ кеүек.


Хаҡ юлдың башы – белем » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Иман » Хаҡ юлдың башы – белем\nХаҡ юлдың башы – белем 04.05.2018 // Иман\n“Һине юҡтан бар итеп яралтҡан Аллаһ Тәғәләнең исеменән уҡы!” Шулай башлана “Ҡөрьән Кәрим”дәге тәүге аят-кәлимә. Бойороҡ һөйкәлешендәге ҡылымға оло мәғәнә һалынған, уның аша белемдең юғары ҡиммәте, әһәмиәте төшөндөрөлгән.\nҒилем – әҙәм балаһындағы барлыҡ күркәм сифаттарҙың нигеҙе. Исламда ул – иң юғары төшөнсәләрҙең береһе. Ҡөрьәндә лә, хәҙистәрҙә лә белемдең баһаһы күп мәртәбә тәҡрарланған, ғилемгә, үҫешкә ынтылмағандың иманһыҙға яҡын тороуы билдәләнгән, бындай күренештәрҙе бөтөрөү юлдары күрһәтелгән. “Мосолмандың наҙан булыуы ярай торған эш түгел, – тигән, мәҫәлән, Ғүмәр бин Хаттаб. – Белгәндәр өйрәтергә, белмәгәндәр өйрәнергә тейеш”.\nТормоштоң “асҡысы” булараҡ, ғилем тәү сиратта яҡшы, мул, имен йәшәүгә нигеҙ һала. Дини белемгә килгәндә, уның бөгөнгө йәмғиәт вәкилдәренә дөрөҫ юл күрһәтеү йәһәтенән әһәмиәте баһалап бөткөһөҙ. Халҡыбыҙҙа күпселектең был ғилем нигеҙенә тәүләп төшөнә башлауы бурысты икеләтә арттыра. Ошоно күҙ уңында тотоп, республикабыҙҙың дини мәғариф учреждениеларында уҡытыу сифатын күтәреүгә, халыҡты үҙенә күберәк йәлеп итеүгә ынтылыш артҡандан-арта. Һөҙөмтәнең артабан тотош йәмғиәттә сағылыш табасағын (мәғлүм ки, шәкерттәрҙең күбеһе киләсәктә иман йорттарында хеҙмәт итәсәк) ныҡлы аңлаған етәкселәр программаны даими байытыу, заман талаптарына яраҡлаштырыу, яңы предметтар индереү йәһәтенән әүҙем эш алып бара, педагогтарҙың ғилемен камиллаштырыуға ныҡлы иғтибар бүлә.\n– Дәрестәрҙә, белем менән бер рәттән, һәр яҡлап тәрбиәүи һабаҡ бирергә бурыслыбыҙ, – ти, мәҫәлән, Өфөләге М. Солтанова исемендәге Ислам колледжы директоры Илдар хәҙрәт Малахов. – Беҙҙең шәкерттәр һәр ваҡыт халыҡ араһында, әйҙәүсе бурысын үтәй, тимәк, уларға фекер төйнәп, матур, аңлайышлы итеп һөйләргә өйрәнеү төп талаптарҙың береһе булып тора. Шул уҡ ваҡытта эштә заман технологияларын дөрөҫ файҙалана белеү, маҡсатҡа ярашлы ҡулланыу, һис шикһеҙ, хеҙмәт һөҙөмтәлелеген арттырыуға булышлыҡ ҡыла. Ошо һәм башҡа талаптарҙы күҙ уңында тотоп, шәкерттәрҙе һәр яҡлап үҫтерергә, уларҙың белемен, һөнәри оҫталығын камиллаштырырға тырышабыҙ. Мәғлүм ки, беҙҙең уҡыусыларҙың байтағы өлкән һәм урта йәштәрҙә. Улар яңы предметтарҙы, заманса уҡытыу алымдарын айырыуса ҡыҙыҡһынып ҡабул итә, ихлас өйрәнә.\nКүптән түгел был колледжда сираттағы сығарылыш тантанаһы үтте: дүрт йыл дауамында белем туплаған егерменән ашыу шәкерткә диплом тапшырылды. Уларҙың барыһы ла тиерлек ауыл мәсеттәрендә имамлыҡ бурысын атҡара.\n– Бөгөндән һеҙ, боронғоса әйткәндә, “указлы мулла”. Алған белемегеҙгә нигеҙләнеп, урындарҙағы ҡәрҙәштәребеҙҙең тормошона яңы һулыш өҫтәрегеҙгә, өммәттең терәк-таянысы булырығыҙға ышаныс ҙур, – тине тәбрикләү сығышында Башҡортостан мосолмандарының Диниә назараты рәйесе мөфтөй Нурмөхәмәт хәҙрәт Ниғмәтуллин. – Бөгөнгө имам-хатипҡа динебеҙҙе үҫтереү менән бер рәттән төбәктең киләсәген, именлеген, халыҡтың яҙмышын, хаҡ юлдан барыуын хәстәрләү йәһәтенән ҙур бурыс йөкмәтелгәнен һис ҡасан иҫтән сығармайынса, лайыҡлы хеҙмәт күрһәтерһегеҙ тип ышанабыҙ. Белем алыуҙы, иншаллаһ, артабан да дауам итегеҙ. Өммәтебеҙ уртаҡ маҡсатҡа ынтылған ғилемле белгестәр менән тулылана бара икән, тимәк, уның тамыры нығына тигән һүҙ.\nДипломлы белгестәрҙе шулай уҡ Башҡортостан мосолмандарының Диниә назараты рәйесе урынбаҫары Әйүп Бибарсов, колледж директоры Илдар Малахов, “Ғәлиә” мәҙрәсәһе етәксеһе Ильяс Мөхәмәҙиев тәбрикләп, уңышлы эшмәкәрлек, динебеҙ, халҡыбыҙ мәнфәғәтендә фиҙакәр хеҙмәт теләне.


Класташымдың әсәһе » «Йәшлек» гәзите | Газета «Йәшлек»\nГазета "Йәшлек" » Махсус биттәр » Класташымдың әсәһе\n22.02.2019 Класташымдың әсәһе\nӘҙәм балаһының тәбиғәтен, эске донъяһын белеү өсөн үҙе менән аралашыу ғына аҙ, минеңсә, уның яҡын кешеләренә, ата-әсәһенә булған мөнәсәбәтен өйрәнеү ҙә мөһим. Булат Ҡаразбаев менән туғыҙынсы кластан бергә уҡыныҡ, әлеге көнгә ҡәҙәр дуҫ йәшәйбеҙ. Мәгәр ошоғаса уның кендек ҡаны тамған атай нигеҙен барып күргәнем юҡ ине әле. Хәйер, бынан бер нисә йыл элек, Тәүәкән ауылына йомош-юлға барғанымда, инеп кенә сыҡҡайным класташым йәшәгән йортҡа. Ул ваҡытта, ҡабалан булғас, Булаттың әсәһе Миңһылыу апай менән ныҡлап һөйләшеп ултырырға форсат теймәгәйне.\n– Класташ, тынсыу фатирыңда нимә эшләргә белмәй ятҡансы, әйҙә беҙҙең ауылға кил, – тип шылтыратты ноябрҙең бер йомаһында Булат.\nУл әйткәнсә, тынсыу уҡ түгел фатирыбыҙ, башлап та, осона сыға алмаған эштәрем дә ҡыйралып ята. Ләкин класташтың һүҙен йыға алмайынса, күбәләкләп кенә ҡар яуған бер иртәлә Тәүәкәнгә сығып киттем.\n– Иртәгә Әсә көнө бит, класташ, шуға күрә беҙгә ғүмер бүләк иткән яҡын кешебеҙҙе ҡотлар өсөн Дауыт ағайым менән ауылға ҡайттыҡ әле, – тип, һәр ваҡыттағыса, ихлас йылмайып ҡаршы алды класташым.\nДауыт ағайҙы ла яҡшы беләм, сөнки ул да беҙҙең Ишембай интернатында уҡыны. Әлеге ваҡытта Мәләүез ҡалаһында табип булып эшләп йөрөй. Мине күргәс, ул да ҡоласын йәйеп ебәрҙе.\n– Һинең килерҙе әйтмәй ҙә бит әле Булат. Әсәй, ҡаршы ал, ҡунаҡ килде.\nАш-һыу менән булышҡан Миңһылыу апай ишек аша күренеүем менән, йылмайып, иҫәнлек ҡушты.\n– Бер көнө генә үҙеңде телевизорҙан ҡарап ултырғайным, анау МФЦ тигән нәмәләрҙең эше хаҡында һөйләй инең. – Сылтырлап ҡына аҡҡан шишмә тауышын хәтерләтеп көлөп ебәрҙе ул. – Ана ҡалай йәтеш булды, һин һөйләгәндән һуң шунда эшләгәндәрҙең хеҙмәт хаҡтарын арттырҙылар бит.\n– Мин түгел, апай, Радий Хәбиров арттырҙы эш хаҡтарын, – тинем, уңайһыҙланып.\n– Шул Радийҙы әйтәм, бигерәк кешелекле, ихтирамлы булып сыҡты, ана бит, оло түрә булдым, тип торманы, илгә ҡайтыу менән беҙҙең Мортаз ҡайнағаның хәлен белде, кәңәшкә саҡырҙы. Тимәк, күңеле саф ул яңы башлыҡтың. Ололарҙы хөрмәтләгәс, эштәре ырап ҡына барыр, иншалла.\nБеҙҙең Мортаз, тиһә лә, Миңһылыу апай үҙе тыумышы менән күрше Бикес ауылынан. Килен булып төшкән ул Тәүәкәнгә.\n– Мин атайымды бөтөнләй белмәйем. Сөнки, һуғыштан ҡаты яраланып ҡайтҡас, шул йәрәхәттәрҙән мандый алмаған ул, баҡыйҙарға китеп барған, – тип хәтирәләргә бирелә Миңһылыу апай, йәш ҡунған күҙҙәрен ҡулъяулығы менән һөртөп.\nМиңһылыу апайҙың әсәһе Ғәйниһан инәй, Абдуллаһы әхирәткә күсте тип, ҡул ҡаушырып ултырмай, ҡараңғынан ҡараңғыға тиклем колхоз эшендә ҡайнай. Хәйер, ҡул ҡаушырып ултыра торған замандармы ни? Һуғыш алдынан тыуған Уралына – ете, Ирегенә өс кенә йәш, уларҙы ҡарарға, аяҡҡа баҫтырырға кәрәк. Атаһының вафатынан һуң тыуған Миңһылыуына ла етемлек төҫө ҡундырмаҫҡа тырыша йәшләй генә тол ҡалған ҡатын.\n– Етенсе класты тамамлағас, колхоз эшенә сыҡтым да ҡуйҙым, – ти Миңһылыу апай. – Сөнки һигеҙенсегә Подгорный ауылына барырға кәрәк ине. Әсәйем: “Ҡуй, ҡыҙым, урыҫ араһында уҡый алмаҫһың ул”, – тине. Эшкә килгәндең беренсе көнөндә үк Миңһылыу исемле аҙашым менән икебеҙгә ун дүртәр һыйыр бирҙеләр, шуларҙы һауабыҙ инде.\nАҙаштар матур эшләгәндер, моғайын, сөнки ун биш йәшлек ҡыҙҙарҙың фиҙакәрлеге хаҡында район гәзитендә ауыл хәбәрсеһе Линиза Ишемғолованың “Йәш һауынсылар” исемле мәҡәләһе баҫыла. Миңһылыу апай йылдар һарыһы ҡунған гәзитте әле лә ҡәҙерләп һаҡлай.\nШулай матур ғына эшләп йөрөгәндә, көтмәгәндә юлына өлөшөнә насип иткән көмөшө тап була.\n– Прогресс ауылының магазинында торһам, күҙҙәре янып торған бер егет килеп инде. “Үгеҙ эҙләп йөрөйөм, күрмәнегеҙме, ошо һеҙҙең тирәлә йөрөмәйме икән?” – тине ул магазин яңғыратып. Шунан миңә ҡараны ла, уйынлы-ысынлы һүҙ ҡушты: “Мынауындай матур ҡыҙҙар булғанда, үгеҙ нимәгә миңә, әйҙә, алып ҡайтам үҙеңде, һылыу. Ана, саптарым урамда тора”.\nТәүәкән ауылы егете Ғизелхаҡ икән, күрше колхозда шофер, имеш. Мин ни әйтергә лә белмәй, ҡыҙарып, башымды түбән эйҙем. “Оялсан ғына икән дә үҙе”, – тип шаярта һалды йәнә егет.\nШул көндән башлап Ғизелхаҡтың машинаһы Тәүәкән менән Бикес араһындағы саңды ергә ятҡырмай. Юҡ һылтауҙы бар итеп сабыулап килә лә етә ул Миңһылыуҙарға. Йөрәгенә ғишыҡ уты ҡунған егетте тыйып тотоп буламы ни инде, бер көндө күңелен яралаған сибәрҙе һоратып, Хәсән еҙнәһен яусылыҡҡа ебәрә ул.\n– Әсәйем дә, ағайымдар ҙа ҡаршы булманылар инде, шулай ун алты ғына йәшемдә Тәүәкәнгә килен булып төштөм, – тип көлә Миңһылыу апай. – Август айы ине, үҫтерелгән уңыш өсөн көрәштең ҡыҙған мәле. Ғизелхаҡ мине таң менән Бикестән килеп алды ла, өйҙәренә ҡалдырып, үҙе эшкә сыҡты ла китте. Ҡайным да эштә ине ул саҡта. Бейемем менән япа-яңғыҙ торҙоҡ та ҡалдыҡ. Ул аҡыллы булған инде: “Балам, үҙ өйөңдәге кеүек бул, анауында самауыр тора, сәй ҡуя тор, табын әҙерләйек”, – тип йылы ғына өндәште. “Балам” тиеүе күңелемә май булып яғылды, тиҙ генә өйрәндем дә киттем. Шул килеүҙән таш булып баттым Тәүәкәнгә. Бейемем менән ун алты йыл бер ҡыйыҡ аҫтында йәшәнек, бер генә лә ауыр һүҙ әйтешмәнек, һүҙгә килешмәнек.\nҠыр эштәре бөтөп, һуғымдар һуйылғас, ер өҫтөн ап-аҡ юрған ҡаплаған матур бер мәлдә, йәштәр туй мәжлесе лә үткәрә. Йәнә бер аҙҙан Миңһылыу, Ғизелхаҡын ҡыуандырып, ул алып ҡайта. Артабан Булат, Салауат, Самат, Сәфәр исемле улдары тыуа. Улдарын уҡ юнырға ла, бесән сабырға ла, балта тоторға ла, умартасылыҡ серҙәренә лә өйрәтеп үҫтерә аталары.\n– Ҡырҡҡа еттең, бер ҡыҙ табып бирмәйһең, тип ҡыртлаша торғас, ҡыҙ ҙа алып ҡайттым Ғизелхаҡыма, – тип көлә Миңһылыу апай. – Ҡырҡым тулғанда Фәйрүзә исемле ҡыҙыбыҙ тыуҙы.\n– Мин был ваҡытта Мораҡта мәҙәниәт йортонда эшләп йөрөй инем, – тип әсәһенә ҡушыла Булат. – Әсәйемдең хәлен белергә бала табыу йортона барҙым. “Ҡаразбаева тапманымы әле?” – тип һорайым шәфҡәт туташтарынан. “Йәшеме, ҡартымы?” – тип көләләр. Был ваҡытта беҙҙең күрше Ҡаразбаева Наилә еңгә лә дауаханаға бала табырға ингән икән.\n– Ҡартайып бөткәндә тапҡас, көлгәндәрҙер инде, – ти тыйнаҡ ҡына Миңһылыу апай. – Ҡарт һыйыр тулаһа, йәштәрҙән уҙҙыра.\n– Аһа, әсәй, Фәйрүзә һылыуымды алып ҡайтҡас, ана, атайым атҡа атланғандай ҡайһылай ҡыуанып йөрөнө, иҫләйһеңме? – Класташым әсәһен мәрәкәләп ала.\n– Балалар бағыу – бәхеттең иң ҙуры инде ул был тормошта, – тип улы менән килешә Миңһылыу апай ҙа. – Ана, хәҙер ун дүрт ейәнем, биш бүлә-бүләсәрем бар. Шуларҙың ҡыуаныстарына ҡыуанып, хәсрәттәренә хәсрәтләнеп йәшәйем.\nБала бағып ҡына ултырмаған инде Миңһылыу апай, хөкүмәт эшенән дә һис тә ҡалмаған. Бикестең егәрле һауынсыһы Тәүәкәнгә килен булып төшкәс тә фермаға сыҡҡан: һауынсы ла булған, быҙауҙар ҙа ҡараған. Халыҡтың теңкәһенә тейгән сөгөлдөрө лә ҡалмаған. Һуңынан хаҡлы ялға сыҡҡансы мәктәптә эшләгән.\nБәғзе берәйһе тураһында мәҡәлә әҙерләгән булһаҡ, беҙ, журналистар, яҙған геройыбыҙ мәртәбәлерәк күренһен өсөн, уға бирелгән Маҡтау ҡағыҙҙарын, орден-миҙалдарын теҙеп алып киткән булабыҙ. Әле лә ошолар хаҡында һораным Миңһылыу апайҙан, ул ҡул ғына һелтәне.\n– Күп инде улар, бөтәһен дә һанап бөтөп буламы ни? – Апайҙың йөҙөнән йәнә тыйнаҡ ҡына йылмайыу йүгереп үтте.\n– Аһа, класташ, әсәйемдең “Герой-әсә” тигән миҙалы бар! Унан башҡалары ла етерлек. – Беҙҙең һүҙҙе Булаттың яңғырауыҡлы тауышы бүлде. – Күрһәт әле, әсәй.\n– Ҡуйсы, бала табыу маҡтанып йөрөй торған нәмәлер шул ул. Бала табыу – ҡатын-ҡыҙҙың бурысы! Хәҙер миҙалды ла, ҡатын-ҡыҙҙарҙы кейендереп-яһандырып, Республика йортона алып барып тапшырған булалар. Элек өйгә килтерә лә бирә торғайныларсы уны. Элек нисектер күңелле йәшәлде. Йырлай-йырлай Митрофан тауында бесән сабыуҙар, юл төҙөү өсөн Наҡаҫ буйынан ҡом-ҡырсын сығарыуҙар, күрше-күләнгә һуғымға йөрөүҙәр була торғайны. Хәҙер шундай йылылыҡ юҡ әҙәм балаһында. Ана, беҙҙең ауылда ла ҙур клуб, бассейны булған спорт үҙәге төҙөп ҡуйҙылар, ә барыбер нимәлер етмәй. Күрәһең, кешегә, матди байлыҡтан бигерәк, рухи байлыҡ кәрәктер...\nМиңһылыу апай менән аралашып, үҙемдең дә эске донъям таҙарып, сафланып ҡалғандай булды. Эйе, ысынлап та, һуңғы йылдарҙа күҙебеҙ тоноп мал-байлыҡ артынан сабабыҙ, күберәк аҡса булһын тип йүгергән булабыҙ. Рухи ҡиммәттәребеҙҙе һанламайбыҙ, шул арҡала әллә ниндәй бысраҡлыҡтарға батабыҙ. Әҙәм балалары бер-береһен хурларға, башҡаларҙың уңыштарынан көнләшергә күнегеп китте. Ябайлыҡта – бөйөклөк икәнен һуңлап аңлайбыҙҙыр, күрәһең. Йылдар үткәс кенә аңлайбыҙҙыр.


“Беҙ ниңә йәшәйбеҙ?” | Әбйәлил - Абзелил\nӘбйәлил - Абзелил > Ғибрәтле ҡиссалар, хикәйәттәр, вәғәздәр > “Беҙ ниңә йәшәйбеҙ?”\n« Ҡөръән уҡыусыға\nСихыр һәм күрәҙәселек »\n“Беҙ ниңә йәшәйбеҙ?”\nПәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләм әйткән: “Үлгәс һәр кеше бер нәмәгә генә үкенер: фәҡәт әжер-сауаптарҙы әҙ ҡылғанына. Күп ҡылғаны әҙерәк ҡылғанмын тип, әҙ ҡылғаны тамам ныҡ үкенер.” Башҡа нәмә мәрхүмгә мөһим булмаҫ, хатта балалар, байлыҡ, машина... Ошо хәҙистән күренә: мәрхүмгә иң ҡәҙерле нәмә — әжер- сауап.\nЛәззәттәрҙе өҙөүсе — әжәл.\nАллаһ Тәғәлә барыбыҙҙы ла юҡтан бар итте һәм бар иткәндән Һуң да беҙҙәрҙе ярҙамһыҙ, иғтибарһыҙ ҡалдырманы. Бәлки һәр ваҡыт ризыҡландырып, ниғмәтләндереп торалыр. Раббыбыҙ Аллаһ беҙгә ошо донъяла йәшәү өсөн бөтә уңайлыҡтарын тыуҙырған. Һуларға һауа, күрергә күҙ, ишетергә ҡолаҡ, аралашырға тел һәм башҡа күп-күп ниғмәттәр биргән. Күктәге ҡояш, ай үә йондоҙҙар, һауалағы болоттар, ерҙәге диңгеҙ-һыуҙар, бейек-бейек тауҙар, төрлөнән-төрлө үҫемлектәр, хисаплап бөтөргөһөҙ хайуандар, һауалағы ҡоштар һәм һыуҙарҙағы балыҡтар беҙҙең өсөн. Раббыбыҙ Аллаһ кешене бар мәхлүктәрҙән дә өҫтөн ҡылған һәм был донъяға әмир итеп билгеләгән.\nРаббыбыҙ кешенең донъяла йәшәүе өсөн бөтә уңайлыҡтар ҙа тыуҙырған. Ошо сикһеҙ ниғмәттәрҙе Аллаһ бирә һәм алмашҡа беҙҙән бер нәмә лә һорамай, сөнки Аллаһ бөтә нәмәнең дә хужаһы һәм Ул беҙҙең байлыҡтарыбыҙға мохтаж түгел. Ул беҙгә лә мохтаж түгел, бәлки киреһенсә, беҙ барыбыҙ ҙа Аллаһҡа мохтажбыҙ, Уның диненә мохтажбыҙ, сөнки Раббыбыҙ дине менән яралтҡан ҡолдарын — кешеләрҙе — йәшәргә өйрәтә һәм был донъяла йәшәүҙең маҡсатын аңлатып бирә. Үҙегеҙгә шундай һорау биргәнегеҙ бармы: “Беҙ ниңә йәшәйбеҙ?” Донъя фәйләсүфтәре был һорауға теүәл яуап таба алмай. Бәлки, кешеләрҙең дә күбеһе ул һорауға яуап таба алмай йәшәйҙер. Раббыбыҙ ул һорауға китабы Ҡөрьән аша яуап бирә:\n56. Үә мәә халәҡтүл-джиннә үәл-инсә илләә лийәғ-бүдүүн\n"Мин кешеләрҙе һәм ендәрҙе, бары тик Миңә генә ғибәҙәт ҡылһындар өсөн яралттым.” Ҙәрриәт, 51/56.\nӘҙәм балаһы әсәһенең ҡарынында бер тамсы һыуҙан барлыҡҡа килә. Тамсы һыу — ойошҡан ҡанға, ойошҡан ҡан — ит киҫәгенә әүерелә; ит, һөйәктәр, тире менән әйләндерелеп, яралғыға әйләнә, уға йән өрөлә һәм бер тамсы һыу матур сабый булып донъяға килә. Әсәһенән башҡа бер нимә лә эшләй алмаған сабый Аллаһының ҡөҙрәте мелән үҫә, ҙур һәм көслө кешегә әүерелә, ғаилә ҡора, ғилем ала, кәсеп итә башлай. Шулай итеп айҙар, йылдар үтеп китә, әҙәм балаһы үҙен юҡтан бар итеүсе хужаһы Аллаһты онота башлай. Күңеле ҡарала, йөрәге күгәрек менән ҡаплана. Золомо, гонаһлы эштәре арта, яхшылыҡтары көндән-көн һирәгәйә. Кешелек донъяһында һуғыштар, талаштар, үлтерештәр, бер-береһен ҡыйырһытыуҙар пәйҙә була. Аллаһы Тәғәлә кешеләрҙән талап иткән именлек, тыныслыҡ, бер-береңә ышаныс, ихтирам-хөрмәт юҡҡа сыға. Бының сәбәбе — Аллаһтың динен тотмау, бәндәләрҙең хужаһына буйһонмауы. Аллаһты таныһаҡ ҡушҡандарын үтәп, тыйғандарынан тыйылып йәшәһәк, донъяла йәшәү күпкә еңеләйер. Бөтә ерҙә именлек, мөхәббәт булыр.\nБарыбыҙ ҙа был донъяла ваҡытлыса ғына икәнебеҙҙе белһәк ине!.. Юҡ шул, аңламайбыҙ. Мәңгелеккә килгән һымаҡ ҡыланабыҙ, ни теләһәк, шуны эшләп, баштан-аяҡ гонаһҡа сумабыҙ. Ә бит матур көндө донъя ләззәттәре өҙөлә, донья эштәре бөтә, күңел асыуҙар бер төш кеүек юҡҡа сыға. Күҙебеҙгә күренеп, ҡаршыбыҙға үлем фәрештәһе йәнебеҙҙе алыр өсөн килеп баҫа. Шул ваҡытта беҙ аңыбыҙға килербеҙ. Аллаһты иҫебеҙгә төшөрөрбөҙ, яҡшы ғәмәлдәр ҡылмағанға ҡат-ҡат үкенербеҙ:\n10. Үә әнфиҡуу миммәә разәҡнәәкүм мин ҡабли әй-йәьтийә әхәдәкүмүл-мәүтү фәйәҡуулә рабби ләү ләә әххартәнии иләә әджәлиң ҡариибиң фә'ассаддәҡа үә әкүм-минә- ссаалихиин\n"Йә Раббым, Йә Раббым! Үлемемде аҙ ғына кисектерһәң ине?! Гел һиңә ғибәҙәт ҡылып ҡына йәшәр инем, изгеләрҙән булыр инем!..” Монафиҡтар, 63/10.\nЮҡ! Кешенең донъяға килгәнсе үк яҙылып ҡуйылған әжәлен Аллаһ бер генә бер миҙгелгә лә кисектермәй.\n34. Уә ликүлли үммәтин әджәлүн фә'иҙәә джәә'ә әджәлүһүм ләә йәстәьхыируунә сәәғәтәү- үә ләә йәстәҡдимүүн.\n«Һәр бер халыҡтың әжәле бар. Билгеләнгән ваҡыттары килгәс, улар ул ваҡытты бер сәғәткә һуҙа ла, ашыҡтыра ла алмай...» Әғраф, 7/34.\nӘллә Раббым уға ғүмер бирмәнеме? Уны был яҡты тормошта 40-50-60-70-80 йыл йәшәтмәнеме? Хаҡлыҡты аңлатыусыларҙы ебәрмәнеме? Йәшәтте, ебәрҙе, ләкин кеше уларҙы ялғанға һананы. Аллаһтың Хаҡ һүҙҙәрен бер әкиәт, иҫкелек ҡалдығы кеүек тыңланы. Уны кем барып күргән әле, унда барған бер кемдең дә ҡайтканы юҡ әле... Башына ҡайғы төшкәс, тиҙерәк “Аллаһ, Аллаһ!” тине. Тыйылған хәрәм эштәрҙе эшләне, әмер ителгәндәрен үтәмәне. Ниндәй хәсрәт, ниндәй үкенес! Юҡ ул кешегә мәғфирәт, юҡ ул кешегә таяныс! Әҙәм балаһы үҙенең ҡасан, нисә йәшендә үләһен түгел, Ер йөҙөнөң ҡайһы мөйөшөндә әжәлен осратасағын белә алмай.\n34. үә мәә тәдрии нәфсүм-мәәҙәә тәксибү ғадәү-үә мәә тәдрии нәфсүм-би'әййи ардыиң тәмүүтү.\n«Бер йән эйәһе лә үҙенең ҡайһы ерҙә үләсәген белмәй.» Лоҡман, 31/34.\nБилгеле булғанса, Сөләймән пәйғәмбәргә Аллаһ ендәрҙе буйһондора. Бер вәзиренә үлем фәрештәһе килгәс, ул Сөләймән пәйғәмбәрҙән уны тиҙ генә Ҡытайға күсереп ҡуйыуын үтенә.\nЕндәрҙең береһе һә тигәнсә Сөләймәндең әмере менән вәзирҙе Ҡытайға күсерә. Шулай итеп бисара үлемдән ҡотолмаҡсы була. Бер ни тиклем ваҡыттан һуң, вәзирҙең Ҡытай ерендә вафат булыуы хаҡында хәбәр килә. Хикмәт шунда: вәзиргә Ҡытайҙа үлергә яҙған. Үлем фәрештәһенән иһә бер нисек тә ҡотола алмаған.\n78. Әйнәмәә тәкүүнүү йүд-риккүмүл-мәүтү үә ләү күңтүм фии бүрууджим-мүшәййәдәти\n«Ҡайһы урында булһағыҙ ҙа үлем һеҙҙе табыр.» Ниса,4/78.\nПәйғәмбәребеҙ ﷺ әйткән: «Мөьмин был донъянан киткәндә, аның янына күктәрҙән ҡояш кеүек нурлы йөҙлө фәрештәләр төшә. Улар, үҙҙәре менән йәннәт кәфенлектәре һәм еҫле майҙар алып, бәндә тирәләй ултырыша, һуңынан үлем фәрештәһе килә. Бәндәнең баш осона ултыра һәм: «Әй изге йән, Аллаһтың мәгфирәте һәм ризалығына сыҡ,» — тип әйтә. Шул ваҡытта, һыу тиренән ағып сыҡҡан кеүек, йән тәндән сыға. Үлем фәрештәһе йәнде ҡабул итеп ала, йәнәшәлә ултырған фәрештәләр, шунда уҡ йәнде алып, йәннәт кәфендәренә төрөп, еҫле майҙар һөртәләр һәм йән менән өҫкә йүнәләләр. Иманһыҙ бәндәгә килгәндә, ул был донъянан киткәндә, уның янына һауанан ҡара йөҙлө фәрештәләр төшә, улар үҙҙәре менән хабис, күңелһеҙ, йәмһеҙ сепрәктәр алып килә. Фәрештәләр бәндә тирәләй теҙелешеп ултырғас, үлем фәрештәһе килә һәм баш осона ултырып: «Әй боҙоҡ йән, Аллаһтың асыуына сыҡ,» — ти. Тешле тимерҙе еүеш йөндән йолҡоп алған кеүек, үлем фәрештәһе йәнде тәндән тартып ала. Йәнәшәләге фәрештәләр, йәнде алып, сепрәккә сорнайҙар, шул ваҡытта йәндән ер йөҙөндә булған иң күңелһеҙ, иң ерәнгес еҫтәр аңҡый башлай. Шул һүрәттә фәрештәләр йәнде алып китә.»\nЙә мөьмин туғандарым, онотмаһаҡ ине шул көнөбөҙҙө! Онотмайыҡ Әхирәтебеҙҙе, йәшме беҙ, ҡартмы, баймы, фәҡирме, изгеме, насармы — барыбыҙ ҙа китәбеҙ. Бөтәбеҙ ҙә, 1 метрға ике метрлы ергә кереп, шунда ҡалабыҙ. Президент та, министр ҙа, етәксе һәм ябай эшсе лә. Һин ошо көнөңдө уйлағаның бармы? Әллә ул көн миңә килмәҫ, ул көндән ҡотолормон тиһеңме?\nБына һинең ғәзиз балаң, кескәй ҡулдарын күкрәгеңә ҡуйып, үкһей-үкһей илап ултыра: «Эй атайым, эй атайым, һин ҡайҙа китәһең? Беҙҙе кемгә ҡалдыраһың?” Һин уға яуап бирергә теләйһең, ләкин бер һүҙ ҙә әйтә алмайһың. Бәғер емешеңде һуңғы тапҡыр йылы күкрәгеңә ҡосоп, кескәй маңлайынан үбергә ынтылаһың, тик хәрәкәтләнә алмайһың.\n26. Кәлләә иҙәә бәләғати-ттәрааҡии.\n27. Үә ҡиилә мән рааҡ.\n28. Үә ҙаннә әннәһүл-фирааҡ.\n29. Үәл-тәффәти-ссәәҡу биссәәҡ.\n30. Иләә раббикә йәүмә'иҙинил-мәсәәҡ.\n»Юҡ, йән боғаҙға етһә, быға хәҙер кем дарыу, ярҙам бирер, тип әйтелер. Шул ваҡытта кеше әжәле килгәнен аңлар. Уға ауырлыҡ өҫтөнә ауырлыҡ өҫтәлер. Ул көн Раббың хозурына ҡайтыуҙыр.’’ Ҡиәмәт, 75/26-30.\nЭй ғафиллек диңгеҙенә батыусы? Эй күҙҙәре донъя тормошонан һуҡыр булыусы! Йәнең боғаҙыңа етер көнөң тураһында уйлайһыңмы? Яҡындарың хәлеңде күреп: "Ҡайҙа табип, дарыу ҡайҙа, кем уға ярҙам итә? Кем ҡәҙерлебеҙгә шифа бирә?” тиер. Әммә бер кем һиңә ярҙам итә алмай, ғәҙәттә эсә торған дарыуың да ғаләмдәр хужаһы билдәләгән әжәлдән алып ҡала алмай.\nОшо тормошона күпме өмөттәр бағланы, осһоҙ-ҡырыйһыҙ күпме пландар ҡорҙо... Әммә әжәл бар нәмәгә нөктә ҡуйҙы. Пландар ҡорҙо эшләйем тип, эшләне лә эшләне, ғәмәл-ғибәҙәт ҡылырға һис ваҡыт тапманы. Уйламаған ваҡытта өҙөлдө ғәмәл, килде бар өмөттәрҙе өҙөүсе әжәл.\nТуғандарыбыҙ, күршеләребеҙ, дуҫтарыбыҙ, үлгәнебеҙҙе ишетеп, һуңғы тапҡыр йөҙөбөҙҙө күрергә килер. “Кисә иҫән инең, бөгөн китеп барҙың”, — тип үкһей-үкһей күҙ йәштәре түгерҙәр. Донъя кейемдәрен һалдырып алырҙар, яланғас кәүҙәбеҙҙе һалҡын ҡолашаға һалырҙар, һалҡын кәүҙәбеҙҙе йылы һыуҙар менән йыуырҙар, ап-аҡ кәфен өҫтөнә һалырҙар һәм, ныҡлап төрөп, баш- баштан бәйләп ҡуйырҙар. Йыназа уҡып, ҡәберебеҙгә алып китерҙәр, ҡараңғы ләхеткә һалып, йәһәтерәк күмә һалырҙар.\nШуның менән бөттө... Күпме тырышыуҙарыбыҙ, күпме йыйған байлығыбыҙ, яратҡан ғәзиз балаларыбыҙ, хәләл ефеттәребеҙ ҡалды. Берәүһе лә ҡәбергә инмәне. Мәйеттең ус төбө асыҡ, әйтерһең лә ул әйтә: "Күпме йәшәнем, күпме эшләнем, күпме байлыҡ йыйҙым, барыбер буш ҡул менән ҡалдым.”\nБер бай мосолман йәшәгән, уйын ике улы булған. Үлер алдынан улдарына васыяты шул булған: "Йә улдарым, йортом, бөтә байлығым һеҙгә, ләкин минең бер үтенесем бар: аяғымдағы иҫке башалтайымды ғына һалдырмағыҙ, мине шулар менән ерләгеҙ.” Аталары вафат булғас, улдары уйға ҡалған: "Мосолман булғас, мосолманса күмәбеҙ,” тип, башалтайҙарын һалдырып алғандар. Уларҙың береһенән шундай хат сыҡҡан: "Эй улдарым, ғүмерем буйы эшләнем, мал-байлыҡ йыйҙым, һиҙмәнем дә үлемем килеп етте, ҡәберемә ул байлығымды т үгел, хатта иҫке башалтайҙарымды ла алып инә алмайым, уларҙы ла һалдырып алдығыҙ.”\nЭйе, туғаным, ағайым, ҡустым, апайым, һеңлем, ғәзиз атам һәм әсәм! Дәрәжәле урынды ла, ҙур йортто, күп-күп байлыҡты ла, туған-тыумаса, балаларҙы ла, дуҫ-иштәрҙе лә ҡәбергә алып кереп булмай. Улар ҡала, һин китәһең.\nҒосман ибн Ғәффән бер ҡәбер янына килә һәм ҡәбер әһеленә мөрәжәғәт итеп әйтә: "Эй ҡәбер әһеле, ҡатының бар ине — ул кейәүгә сыҡты, йортоң бар ине — унда башҡалар йәшәй, байлығың ҡалғайны — уны инде бүлделәр. Был минен хәбәрҙәрем, һинән ниндәй хәбәр бар?” Шул ваҡытта, ул ҡәрҙәштәренә борола һәм: "Әгәр ҡәбер әһеле һөйләшә алһа, ул әйтер ине,” — ти: «Был йортомда миңә мал-байлығым да, ҡатын -балаларым да, юғары урындарым да кәрәк түгел, бәлки ҡәберҙә кәрәк булған нәмәләрем — минем иманым һәм донъяла ҡылған изге ғәмәлдәрем.”\nПәйғәмбәребеҙ ﷺ: „Мәйетте һуңғы юлға өс нәмә оҙата, — тигән: икәүһе кире ҡайта, берәүһе уның менән ҡала. Кешене ғаиләһе, мал-мөлкәте, байлығы һәм ҡылған ғәмәле оҙата. Мәйетте ерләгәс, ғаиләһе лә, байлығы ла ҡайтып китә, ғәмәле ҡала... ”\nЭйе, һинең менән һинең ғәмәлен генә ҡала. Башҡалар һине ташлап китә. Яҡты донъяға нисек яңғыҙын килгән булһаң, һуңынан да яңғыҙың ҡалаһың. Ә бит шул башҡалар өсөн тырышам тип, ғәмәлеңә еңел ҡараның. Ғаиләңә ҡайтып, төшкө ашты ашап, мәсет тирәһенән эшкә киткәндә, өйлә намаҙын уҡып сығырға 10 минут ваҡыт тапманың. Шул башҡалар һине ташлап китте, ғәмәлең илә яңғыҙ ҡалдың.\nلَّقَدْ كُنتَ فِي غَفْلَةٍ مِّنْ هَذَا فَكَشَفْنَا عَنكَ غِطَاءَكَ فَبَصَرُكَ الْيَوْمَ حَدِيدٌ\n20. Үә нүфиха фи-ссуури ҙәәликә йәүмүл- үәғиид.\n21. Үә джәә'әт күллү нәфсим-мәғәһәә сәә'иҡуу-үә шәһиид.\n22. Ләҡад күнтә фии ғафләтим-мин һәәҙәә фәкәшәфнәә ғәңкә ғыитаа'әкә фәбәсарукәл- йәүмә хәдиид.\n“Үлем иҫереклеге хаҡлыҡ менән килде, һин унан ҡаса, ҡурҡа инең. Һуңынан сурға өрөлөр, был вәғәҙә ҡылынған көндәр. Килер һәр йән, унын менән бер ҡыуып барыусы һәм ғәмәлдәреңдән хәбәр биреүсе шаһит булыр. Был нәмәләрҙән һин ғафил инең, инде һине һуҡыр иткән пәрҙәңде алдыҡ, бөгөн күҙең үткендер.» Ҡаф, 50/20-22.\nҮлемебеҙҙе онотмайыҡ, туғандар! Аллаһ билдәләгән үлемдән бер кем дә ҡотола алмай. Үлемебеҙ һәм буласаҡ йортобоҙға алдан әҙерләнәйек. Әйтмәйек: Әле иртә,” — тип, әйтмәйек: ''Мин йәш әле, күңел асып, донья рәхәтен күрәм әле!” — тип. Бындай һүҙҙәр йыш осрай. Әммә үлемдең ҡасан киләсәген кем белә? Бер кеше лә белмәй. Үлем йәшкә-ҡартҡа ҡарамай: "Һин институт бөтөрөп, диплом алдыңмы әле, ғаилә ҡорҙоңмо әле?” тип һорамай. Бөгөнгө көндә йәш егет һәм ҡыҙҙәрҙың үлеме ҡарттарҙың үлем һанынан артығыраҡ. Ғүмер дәүерендә, һаулыҡ-сәләмәтлектәрен ҡорбан итеп, алһыҙ-ялһыҙ эшләп, бер генә пенсия аҡсаһын да алырға өлгөрмәүселәр шаҡтай. Йоҡларға ятҡанда уйла: «Мин иртәгә тораммы, йоҡомдан уянаммы?» — тип, сөнки йоҡо ул — бәләкәс үлем. Эшкә барғанда кире ҡайтасағынды, юлға сыҡҡанда иҫән-һау ғына ҡайтып ғаиләңде күрәсәгеңде беләһеңме? Юҡ, белмәйһең? «Пенсиягә сыҡҡас намаҙ уҡырмын әле,» тиеүселәр иҫән-һау пенсия йәшенә етәсәктәрен беләләрме? Йәки пенсияға сыҡҡас: «Ҡартайҙыҡ инде, хәтеребеҙ ҙә насарланды”,» — тигән кешеләр үҙ-үҙҙәрен генә алдайҙар түгелме һуң?\nӘжәл ваҡыты еткәс, йәнде алыу өсөн үлем фәрештәһе килә. Уның иманлы кеше янына килгән ҡиәфәте иманһыҙға килгән ҡиәфәте менән бер булмай. Үлем фәрештәһе Муса пәйғәмбәргә күркәм һүрәттә килгәс. Муса пәйғәмбәр унан: «Һин бар кешеләргә дә шулай матур ҡиәфәттә киләһеңме?»— тип һорай. Фәрештә уға: «Юҡ, мин боҙоҡлоҡ эйәләренә ҡурҡыныс хәлдә киләм,»— тип яуап бирә. Муса: «Миңә лә шул һүрәттә күрен әле,»—- ти. Үлем фәрештәһе: «Эй Муса, минең ул ҡиәфәтемде күрмәһәң, һинең өсөн хәйерлерәк булыр ине,»— тип әйтә. Муса һаман үҙенекендә торғас, фәрештә уға икенсе яҡҡа боролоп торорға ҡуша һәм бер аҙҙан: «Ҡара!»— ти. Муса, үлем фәрештәһенең гонаһ эйәләренә килә торған ҡиәфәтен күреү менән, аңын юғалта.\nҮҙебеҙҙе «мосолман» тип, шайтанға табынабыҙ түгелме һуң? Үҙебеҙҙе: «Мосолман,» — тиһәк, дәлилебеҙ ҡайҙа һуң?! Аллаһ ҡушҡандарҙы үтәмәйенсә, тыйғандарынан тыйылмайынса ғына мосолман булып буламы? Бер көн дә, бер сәғәт тә гонаһ эшләнмәй үтмәй. «Мин гонаһһыҙ,» — тигән һүҙ, ул үҙе гонаһ. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, арабыҙҙа ғүмеренә бер мәртәбә Хужаһы Аллаһҡа сәждә ҡылмаған, Аллаһтың йорто мәсеткә лә инеп ҡарамаған «мосолмандар» ҙа аҙ түгел. Төндәрен йоҡламайынса, илай-илай намаҙҙар уҡыған, көндәрен һыуһап, ризыҡһыҙ ураҙалар тотҡан, себенде лә ғазапларға ҡыймаған сәхәбәләр ҙә йәһәннәмдән ҡурҡҡан, ғүмерендә бер намаҙ уҡып ҡарамаған кеше лә йәннәтте өмөт итә һәм күкрәк киреп: «Йәннәт минеке,» — тип әйтә. Йылына бер аш үткәреп, мәсеткә саҙаҡа һалып, йәннәт асҡыстарын кеҫәһенә һала. Юҡ, туғанҡайым: «Мин ашаным”,» — тип, ашамайынса тамак туймай. «Мин мосолман,»—- тип кенә мосолман булып ҡәбергә әҙерләнеп булмай.\nЙыраҡ юлға сығыр алдыннан бик ныҡ йыйынабыҙ, әҙерләнәбеҙ, әлбиттә, әҙерлекһеҙ сәфәргә сығып булмай. Әхирәт сәфәренән дә оҙон сәфәр бармы һуң? Ул сәфәргә әҙерләндекме, изгелектәребеҙҙе йыйҙыҡмы?\n«Мәрхүмдәр менән бәйле мәсьәләләр» китабынан\nЭта запись написана автором Назир Сабитов, 25.09.2018 в 01:48, и размещена в категории Ғибрәтле ҡиссалар, хикәйәттәр, вәғәздәр. Следите за ответами на эту запись с помощью RSS 2.0. Вы можете написать комментарий или разместить обратную ссылку на своем сайте.


Өфөлә фән фестиваленә килеүселәр кешенән һәм еләк-емештән ДНК алырға өйрәнәсәк // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nӨфөлә фән фестиваленә килеүселәр кешенән һәм еләк-емештән ДНК алырға өйрәнәсәк\n12:57, 25 сентября 2015 Йәмғиәт\nӨфөлә фән фестиваленә килеүселәр кешенән һәм еләк-емештән ДНК алырға өйрәнәсәк Фото: Андрей Старостин\nӨФӨ, 2015 йыл, 25 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Розалиә Вәлиева/.\n25 сентябрҙән 27-нә тиклем Өфөлә фәнде һәм күңел асыуҙы, теорияны һәм практиканы, сәнғәтте һәм тәжрибәне берләштергән Бөтә Рәсәй фән фестивале уҙғарыла.\nФестиваль Өфөнөң 15 майҙанында, шулай уҡ республика ҡалаларындағы һигеҙ майҙансыҡта үтә.\nСара Башҡортостан Фәндәр академияһында роботтар алышынан башлана, һуңынан ҡатнашыусыларҙы Халыҡ-ара йыһан станцияһынан сәләмләйәсәктәр. Фәндәр академияһы алдындағы майҙанда Coronado телескобы ярҙамында Ҡояштың хромосфераһы күрһәтеләсәк.\n25, 26 һәм 27 сентябрҙә Фәндәр академияһында төрлө темаларға лекциялар ойошторола. Бөтә саралар ҙа киске сәғәт 7-гә тиклем дауам итә. «Башҡортостан» дәүләт концерт залында «Йыһанда Михаил Корниенко менән эксперимент» фильмы, космонавт И.П.Волк менән осрашыу, «Мейе лабораторияһы», «Эволюция хаҡында иҫке һәм яңы мифтар» лекциялары буласаҡ.\nРәсәй Фәндәр академияһы Өфө ғилми үҙәгенең Ботаника баҡсаһында фестивалдә ҡатнашыусылар өсөн экскурсия ойошторола.\nӨфө планетарийы «Йыһан сәйәхәте», «Балалар өсөн астрономия», «Ҡояш системаһының ете мөғжизәһе», «Астрономия ни өсөн кәрәк» программаларын тәҡдим итә.\nФән фестивале саралары Өфөнөң төп юғары уҡыу йорттарында ла үткәрелә.\nРәсәй Фәндәр академияһы Өфө ғилми үҙәгенең Биохимия һәм генетика институтында ҡатнашыусылар реаль ваҡыт режимында кешенән һәм еләк-емештән ДНК алырға өйрәнәсәк, бәшмәктәр һәм үҫемлектәр күргәҙмәһе күрһәтеләсәк, иммунитет хаҡында һөйләнәсәк.\nФестиваль тураһында тулыраҡ мәғлүмәт уның рәсми сайтында бирелгән.\nБыйыл Өфө Волга буйы федераль округында үҙәк төбәк майҙансыҡ итеп һайланған. Фестивалгә 30 мең самаһы кеше килер тип күҙаллана.


Төбәктәге «Урал батыр» сәсәндәр мәктәбе етәксеһе «Рәсәй күңеле» премияһына лайыҡ булды // Мәҙәниәт | новости башинформ.рф\nТөбәктәге «Урал батыр» сәсәндәр мәктәбе етәксеһе «Рәсәй күңеле» премияһына лайыҡ булды\n13:18, 16 октября 2017 Мәҙәниәт\nТөбәктәге «Урал батыр» сәсәндәр мәктәбе етәксеһе «Рәсәй күңеле» премияһына лайыҡ булды Фото: шәхси архив\nӨФӨ, 2017 йыл, 16 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ксения Калинина/.\nСибай сәнғәт колледжы ҡарамағындағы «Урал батыр» сәсәндәр мәктәбе етәксеһе Асия Ғәйнуллина «Традицион халыҡ мәҙәниәте» номинацияһында Рәсәй Федерацияһының «Рәсәй күңеле» премияһына лайыҡ булды. Ил хөкүмәте рәйесе Дмитрий Медведев ҡул ҡуйған тейешле бойороҡ Министрҙар кабинеты сайтында баҫылған.\n100 мең һум күләмендәге премия үҙешмәкәр коллективтарҙың етәкселәренә һәм солистарына, эпос башҡарыусыларға һәм халыҡ биҙәү-ҡулланма сәнғәте оҫталарына халыҡтың художество традицияларын һаҡлау һәм үҫтереү өлкәһендәге ҙур ижади уңыштары, шулай уҡ халыҡ мәҙәниәтен үҙләштереүгә йүнәлтелгән әүҙем педагогик һәм ағартыу эшмәкәрлеге өсөн бирелә, тиелә аңлатма яҙмаһында.\n2017 йылда «Халыҡ музыкаһы», «Халыҡ йыры», «Халыҡ оҫтаһы», «Традицион халыҡ мәҙәниәте» һәм «Халыҡ бейеүе» номинацияларында 15 премия тапшырылды.\nАсия Ғәйнуллина — халыҡ-ара һәм республика сәсәндәр конкурстары лауреаты, Башҡортостан башлығы грантына эйә. Асия Солтан ҡыҙы Башҡортостанда берҙән-бер сәсәндәр мәктәбен ойошторған. Мәктәп һәм уның етәксеһе тарафынан үҫеп килгән быуын араһында башҡорт халыҡ ижадын һаҡлау һәм үҫтереү буйынса ҙур эш башҡарылған.\nТеги: премия, Рәсәй Хөкүмәте, мәҙәниәт


Республикала көндәр йылытасаҡ // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nРеспубликала көндәр йылытасаҡ\n14:38, 3 сентября 2012 Йәмғиәт\nБыл аҙнала Башҡортостанда һауа температураһы бер аҙ күтәрелә башлай. Рәсәй Гидрометеорология мәғлүмәттәре буйынса, төндә республикала – 5-10 градус, көндөҙ 17-22 градус йылы була. Ямғырҙар алдағы көндәрҙә көтөлмәй.\nШулай итеп, йәй тамамланыу менән башланған һыуыҡтар төбәктә оҙаҡҡа һуҙылмаясаҡ. 4-5 сентябрҙә Башҡортостанға көнбайыштан йылы атлантик һауа килергә тейеш.


Һөйләшеүҙе шунда уҡ күңелһеҙ нотала башлағы килмәй, әлб иттә, әммә яңы йылдан алып халыҡтың социаль яҡланмаған өлөшө нә дәүләт ярҙамы бик аҙ тейәсәген белә тороп нисек итеп күңе лләнергә мөмкин һуң Юҡ, дәүләт үҙ - үҙен ҡарарға һәләтһеҙ б улғандарға ярҙамдан баш тартмай, әлбиттә. Үҙәк үҙенең ветер андарға, өлкән йәштәгеләргә, инвалидтарға, балаларға ҡарата был бурыстарын федерация субъекттарына йөкмәтә. Әйткәндәй, т әғәйенләү тәртибенән алып аҡсалата хәл итеүҙәргә тиклем барл ыҡ функцияларын да тапшыра ул. Бер һүҙ менән әйткәндә, хөрмә тле субъект, аҙ тәьмин ителеүселәргә ярҙам итергә теләйһең и кән, был ҡатламға инеүселәрҙе билдәлә һәм уларға пособие түл ә, федераль бюджеттың быға ҡыҫылышы булмаясаҡ.\nТөбәктәр килешеүҙән башҡа нимә эшләй алһын инде. Халыҡ үҙ ебеҙҙеке бит. Кемебеҙҙең аҙ тәьмин ителеүсе һәм мохтаждар ар аһында күршеһе, таныштары, туғандары юҡ Улар ҙа төбәк парл аментарийҙары һәм башҡарма власть органдарын һайлауҙарҙа ҡат нашты, тимәк, үҙҙәрен иғтибарһыҙ ҡалдырмаҫтарына ышаналар. Бар төбәктәр өсөн дә яуап бирергә йыйынмайым, әммә Башҡортос танда был һорауға ҡараш ыңғай тип әйтергә була. Быға октябр ь аҙағында Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы - Ҡорол тай депутаттары тарафынан ҡабул ителгән социаль йүнәлештәге закон проекттары дәлил булып тора. Республика парламентарийҙ ары, киләһе йыл Башҡортостан ҡаҙнаһы дефицитлы буласағына ҡа рамаҫтан, халыҡтың аҙ тәьмин ителгән ҡатламдарын иғтибарһыҙ ҡалдырмай.\nЯҡын арала "Һуғыш, хеҙмәт һәм Ҡораллы Көстәр ветерандары\nтураһында" республика законы тыл эшсәндәре һәм хеҙмәт ветер андарына ҡарата үҙгәрештәр кисерәсәк, хәҙер уларға льготалар ҙы субъекттар билдәләй һәм түләй башлаясаҡ. Республика зако н сығарыусылары ҡарары менән алда әйтелгән категорияларға ль готаларҙың айырым төрө аҡсалата түләү менән алмаштырыласаҡ. Был маҡсатҡа киләһе йыл республика ҡаҙнаһынан 1,45 миллиард һум аҡса тотоноласаҡ.\nРеспубликала ай һайын бала пособиелары ла һаҡлана. Дөрөҫ , был түләүҙәрҙең ҙурлығы үҙгәрмәй, айына бер балаға, район коэффициентын иҫәпкә алмайынса, 70 һум түләнәсәк. Был маҡсат ҡа киләһе йыл 586 миллион һум тотонорға ниәтләштерелә. Әйте ргә кәрәк, Башҡортостанда 322 097 граждан 480 920 балаға пос обие ала.\nБР Дәүләт Йыйылышы депутаттары бюджет өлкәһендә эшләүселә рҙе лә иғтибарһыҙ ҡалдырманы. 2005 йылдың 1 ғинуарынан был к атегория хеҙмәте өсөн түләү системаһы ( әгәр улар федераль д әүләт учреждениеларында эшләмәһә) Рәсәй субъекттары тарафына н билдәләнәсәк . Бер шарт менән - ул 2004 йылдың 31 декабрендә булған разме рҙан кәмерәк булырға тейеш түгел. "Башҡортостан Республикаһы ның дәүләт учреждениеларында эшләүселәрҙең хеҙмәте өсөн түлә " закон проекты билдәләүенсә, дәүләт секторында эш хаҡы бер ҙәм тариф селтәре нигеҙендә иҫәпләнергә тейеш.\nРеспубликаның закон сығарыусылары бынан тыш инвалидтар, с әйәси золом ҡорбандары, йәш ғаиләләрҙе социаль яҡлауға йүнәл телгән закон проекттары ла ҡабул итте. Тик бына ни өсөн үҙен ең һаулығын, йәшлеген, энергияһын иленә биргән граждандарҙы социаль яҡлауҙы төбәктәр тәьмин итергә тейеш, тигән һорау ғы на борсой. Ғәҙеллек ҡайҙа һуң Тотороҡло иҡтисады булған Баш ҡортостандың бының өсөн аҡсаһы бар ҙа ул, ә бына дотацияға ҡ арап тороусы төбәктәр ҡайҙан сығанаҡ табыр Унда ла бит беҙҙ әге кеүек үк кешеләр йәшәй. Бына һорау ҡайҙа ул...


Порно Уйын Бушлай Гей – Гей Өсөн Онлайн Секс Уйындар\nПорно Бушлай Гей Уйынға Йыйылған Үҙгәртергә Булһа, Һеҙ Нисек Мастурбировать\nПорно эш ҡасан етә, ваҡыт үтеү менән ярыштарынан ғибәрәт контент булдырылған, улар интерактив артыҡ булыуы мөмкин. Төп порноиндустрия ике интерактив Интернет тыуҙыра. Бер яҡтан, индустрияһы сездә бар, веб-камералар, һәм уларҙың реаль сығышы менән тере кеше менән үҙ-ара эш килә. Әммә был тармаҡта ла бик ҡәҙерле. Икенсе яҡтан, индустрияһы өсөн уйындарында өлкәндәр булып, виртуаль порно менән килә, һәм ул бушлай интерактив булып тора., Күп йылдарҙан һуң, йыл дауамында был индустрия үҫешер һәм ул артырға тейеш булған, уйын өсөн килгән ваҡытта, билдәле бер үҫеш кимәленә етер өсөн, улар бик яҡшы, һеҙҙең өсөн актты ҡарарға порно менән алмаштырыу яҡлы.\nКоллекция һәм гейне-уйын порно контент бөтөн булып эшләргә кәрәк, булһын өсөн, бөтә был ҡырағай ысул уйын сайттары иң шатландырҙы. Беҙ тәҡдим итә иң эҫе секс-был донъя уйындары гей-порно, ул HTML5 менән эшләгәндә файҙаланыу. Ниндәй уйын булыр был яңы ҡоролма эшләй, улар ҡуллана аласыз, йәки һеҙгә нимә кәрәк һәм скачивать ҡуйҙы. Бында туранан-тура һеҙҙең браузер үрсей бара, һәм беҙ уларҙы протестировать, күңел, яҡшы на мобиль яйланма нисек эшләп килгән, улар Android, ios һәм шулай булды. Наслаждайся барыһы да кеүек ябай кеше һеҙгә беҙҙең сайттың. Ағзалыҡ һеҙгә кәрәк, кәрәк түгел һеҙгә бирер, һәм беҙ ниндәй ҙә булһа шәхси мәғлүмәт., Әлегә һеҙгә күберәк йәки 18 йыл, асыҡтан-асыҡ өсөн бында бөтә шатлыҡ. Беҙ хатта беҙҙең сайты функцияларын булған берләшмәләр алыу өсөн, уйынсылар бер-береһе менән бәйләнешкә инә ала. Бөтә был уйынға ентекле ҡарап, уларҙың беҙҙең был коллекцияһын була.\nПорно уйын гей-береһен генә түгел, был яңы платформалар өсөн порноигр. Ул шулай уҡ бер төрлө булыу, gnu эш ҡасан етә, улар ул тәҡдим итә, һәм стиль раят, ул һеҙҙең бөтә коллекцияға кисерә. Беҙ белергә, сайттар идара булараҡ, беҙҙең был коллекцияһын булдырыу һәм тәжрибә менән ярҙам бик ҙур, улар беҙҙең өлкән сифатын донъяла веб-мастерҙар. Беҙ шулай ҡайғыртабыҙ, өсөн түгел, йәки экстремаль һәм бысраҡ сексуаль һәм чувственный ни татлы ни һеҙгә, һеҙ беҙгә уйын табырға сайттар, улар һеҙ фантазия шатландырҙы.\nУлар араһында иң популяр платформой беҙҙә күп уйын булды, ул шунда уҡ һеҙ трахаться башланы. Был уйын сеансы ҡулланыу өсөн ҡайһы бер ир-егеттәр тиҙ дрочка, һәм быны һеҙ. Һеҙ стольким персонаждар береһен һайлай алмай, уларҙы секс менән шөғөлләнергә мөмкин, был уйын уйнай, ҡайһы бер атамалар, шулай уҡ уларҙың настроить.\nӘгәр һеҙ беҙҙең сайтта күберәк ваҡыт үткәреү планлаштырыла, уйындар менән танышырһығыҙ, һеҙҙең бөтә rpg кәрәк, беҙ уны тәҡдим итә. RPG күпкә тәрән тәжрибәһе тәҡдим уйын, уйын эш ҡасан етә. Фоновый тарихы һәм һеҙ аласаһы өсөн персонаждар сюжет һыҙығы, булырмын тоторға сезне курста бәйле үҙгәрә шулай уҡ һайлауын, был юлда улар һеҙ яһанылар.\nБеҙҙең пародийный була хатта секс-уйын, йәнһүрәт персонаждары менән бара шуларҙың ҡайһы берҙә, ҡайһы бер аниме персонажы менән секс тәҡдим итәм, ә һеҙ уны трахнуть ҡайһы бер билдәле мөмкинлеге бирелә.\nЗакладка Беҙҙең Сайтҡа Өҫтәргә Була, Һәм Интерактив Сездә Бар Неограниченный Порно\nБеҙ яңы йөҙ сәғәт һайын беҙҙең сайтҡа һәм уйындар тәҡдим раят енси өҫтәне. Был уйында уйнатыр өсөн ҡайһы бер ҡиммәттәргә эйә булған бик ҙур, сөнки улар барыһы көйләнгән. Ҡайһы бер ҡырағай башҡа уйындары тарихы менән бара, унда һеҙҙең берәй йәнә һәм йәнә уйнай. Барыһы өсөн тәғәйен түгел, минут һанап кончать өсөн, һеҙҙең өсөн, һеҙҙең, ысынлап та ла шулай тип үҙе күҙәтергә булғайны, беҙҙең ҡасан етә эш итеү контре. Сөнки сездә сәбәп күп булған өсөн һайлағандарҙыр, гейне, буштан-бушҡа порно секс уйындар теләһә ҡайһы урынына-ваҡыты менән был тубалға. Барыһы да, нимә һеҙ бында оҡшай, - был-сер., Шул тиклем ваҡытын, был һеҙгә уйын түгел, уйын өсөн әлегә тотоп, бер ҡасан да һеҙҙең теләк һәм хыялдар тураһында кем белмәй. Һәр кис беҙҙең менән уйнап килә, һәм һин ҡәнәғәт булырһың.


Өфөлә диктор Әхәт Мортазиндың хәтер кисәһе үтте - Bash.News\nӨфөлә диктор Әхәт Мортазиндың хәтер кисәһе үтте\nӨфөлә диктор Әхәт Мортазиндың хәтер кисәһе үтте https://bash.news/news/89581_fl_diktor_xt_mortazindy_xter_kise_tte\nУның яғымлы бәрхәт тауышы ҡырҡ йыл дауамында Башҡортостан радиоһы, телевидение тапшырыуҙары, концерттарҙа һәм яуаплы мәҙәни сараларҙа яңғыраны. Башҡортостандың халыҡ артисы, күренекле диктор, Әхәт Мортазиндың хәтер кисәһе уның ижадын яҡын иткән тыңлаусылары, тамашасылары, хеҙмәттәштәре, дуҫтары ҡатнашлығында үтте.\n"Башҡортостандың алтын тауышы"н тыңларға, ижадына, тормош юлына, булмышына байҡау яһаған кисәгә төрлә быуын вәкилдәре йыйылған. Әхәт Мотаһар улы "Иләү" программаһын тыңлаған сабыйҙан алып, етди форматтағы яңылыҡтар, көнүҙәк темаларға репортаждар көтөүселәр араһында ла киң популярлыҡ яулап өлгөргән диктор ине. Уның темаларҙы итәғәтле, атайҙарса хәстәрлекле итеп аса белеү маһирлығы, бәрхәт тауышы Башҡортостанда йәшәгән һәр милләт вәкиленә яҡын һәм таныш. Арабыҙҙан бик иртә киткән замандашыбыҙҙы халыҡ онотмай, һағына, юҡһына.\nӘминә Баймиева, радиотыңлаусы: “Юҡһынабыҙ, шиғри шәлкемдәрен тапшырғанда бар эшемде ҡалдырып аяғөҫтө баҫып тыңлайым”.\nМөнирә Игелекова, Әхәт Мотазиндың ауылдашы: “Ауылдаштар менән һөйләшеп ултырғанда һағынып иҫкә алабыҙ, уның бәрхәт тауышы мәңге хәтеребеҙҙә һаҡланыр”.\nӘхәт Мортазин Учалы районы Яңы Байрамғол ауылында, ишле ғаиләлә тыуып үҫә. Мәктәп директорының улы, атаһы кеүек уҡытыусы һөнәрен һайларға ҡарар итә. Сибай педагогия чилищеһында уҡығанда уҡытыусылар Әхәттән шәп диктор сығасаҡ тип юрай. Әрме хеҙмәтенән һуң белемгә ынтылыусы егет Башҡорт дәүләт университетының филология уҡырға инә. Тәүге дәрестәрҙән үк уның нәфис һүҙгә оҫталығын күреп, Башҡортостан радиоһына эшкә саҡыралар. Студент йылдарында уға балалар һәм йәштәр тапшырыуын алып барыуҙы ышанып тапшыралар.\nЛуиза Фархшатова, Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмтәкәре: “Әхәтте тулҡынланмайынса тыңлап булмай. Ул бик итәғәтле булды, исемдәр даулап йөрөмәне, тыныс ҡына эшләп тик йөрөнө. Таң һарыһынан тороп халыҡтың күңелен күтәрергә, кисен яҡымлы итеп хушлашырға әллә ни хәтлем көс-ҡөҙрәт кәрәк. Бөтә ауырлыҡты ул йөрәгенә йыйыған”.\nЭшһөйәр, һәләтле, халыҡсан дикторҙың эш көнө таңғы алтынан башланып, кискә тиклем дауам итә. Әхәт Мортазин дүрт тиҫтә йыл дауамында тура эфирҙа халыҡҡа мәғлүмәт еткерә. Радионың алтын фондында уның уҡыуында бай мираҫ һаҡлана. Шиғри шәлкемдәр, хикәйәләр, балалар өсөн әкиәттәр, пьесалар... Уларҙың бөтәһелә күңел йылыһы һәм ҙур оҫталыҡ менән яҙылған. Ул текстҡа бер һирпелеп ҡарау менән дөрөҫ интонация тота ала, тәрән мәғәнә биреп уҡый. Уның халыҡ араһында киң билдәлелек яулауы көндәлек үҙ-үҙеңдә эшләү һөҙөмтәһе.\nӘхәт Мотаһар улы телевидение һәм радиола телмәр мәҙәниәтен үҫтереүгә ҙур иғтибар бүлде. Эфир аша яғымлы, тамашасыларға еткерерлек яҡын итеп һөйләү оҫталығына йәштәрҙе лә өйрәтте. Остаздарынан оҫталыҡ дәрестәре алған алып барыусылар, жуналистарҙың шаҡтайы әле лә уның кәңәшен тотоп эшләй, Әхәт Мортазиндың уҡыусылары булыуы менән хаҡлы ғорурлана ла.\nСветлана Насирова-Сөләймәнова: “Уны тәүгә күргәс, ҡаушап төштөм. Әммә яғымлы туышын ишетеү менән күңел күтәрелде. Ул мине үҫтереүсе, ҡанатландырыусы булды. Башҡа бик күп коллегаларыма ла шулай уҡ”.\nҒәзиз Әбделмәнов, "Юлдаш" радиоһы алып барыусыһы: “һәр хәреф, һәр өн эфирҙа әйткән һүҙең өсөн яуаплылыҡ тойғоһона өйрәтте”.\nЙәмил Ишмөхәмәтов, “Юлдаш" радиоһы алып барыусыһы: “Радио-телевидениела эшләгән күп халыҡ уның ҡулы, өйрәтеүе аша үтте”.\nБала сағыннан ул осоусы булырға, зәңгәр күк бейеклектәрен яуларға хыяллана. Әммә яҙмыш Әхәт Мортазинға Хоҙайҙан бирелгән яғымлы, мөһәбәт һәм тотанаҡлы тауышы менән халыҡ һөйөүен яулау бурысын яҙған. Был бурысты ул ғүмеренең һуңғы һулышына тиклем юғары һөнәри оҫталыҡ, менән илһөйәрлек, телһөйәрлек рухында атҡарҙы.\nБашҡортостандың халыҡ артисы, легендар диктор Әхәт Мортазиндың тауышын башҡа тауыш менән сағыштырыу мөмкин түгел. Алтын тауышлы дикторға тиңдәр әле лә юҡ. Уның тауышы йылдар аша ла һәр кемгә танһыҡ, йәнгә шифа, күңелде иркәләй. Уға бөгөн 60 йәш тулған булыр ине.


Хәйерниса күпере » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Рубрикалар » Хәйерниса күпере\nКемдән генә ҡалмай, һай, был донъя,\nЯҡшы-яманды ла ер ала,\nТаш ҡаялар, мәрмәр һарайҙарҙан\nҠайсаҡ түбәләстәй генә ер ҡала.\nКөслөмөн тип, шашынып\nҡан ҡойған да,\nЙәш ҡойған да китә был ерҙән.\nЕр кендегемен тип, лаф орған да\nҺыя бер саҡ шул уҡ тар гүргә.\nТик яҡшылыҡ ҡына ҡала яҡшыларҙан,\nЙөрәктәрҙә балҡып яҡтырып.\nБеҙҙең Әбделмәмбәт ауылына Яуымбай яғынан килеп ингәндәге Ҡамабар йылғаһы аша һалынған күперҙе Хәйерниса күпере тип йөрөтәләр.\nХәйерниса 100 йыл элек тирәһе әлеге Нәби ауылының Хисмәтуллиндар араһынан (Хәмдиә Һатыбалова һөйләүенсә) ауылыбыҙға Усман ҡарттың Хисаметдин тигән улына кәләш булып килә. Ире бәхетенә, ул оҫта итеп итек, ситек теккән, киндер ҙә һуҡҡан.\nКүп тә тормай, Хисаметдинде 1914 йылғы герман һуғышына алып китәләр. Унда Баймаҡ районының Һәмән ауылынан окопташы Нотфулла Боҫҡонов менән: “Кем иҫән тороп ҡала, шул ике ғаиләне лә етем итмәй, ҡарай”, – тип һүҙ ҡуйышалар. Ун балалы Нотфулла яуҙан иҫән ҡайта һәм Хәйернисаны Һәмәнгә алып ҡайтып китә. Хәйерниса яуҙа башын һалған иренең һүҙен йыҡмай, бик ҡыйын булһа ла, ризалаша, ләкин Һәмәндә ерегеп китә алмай. Көндәш менән йәшәү ҙә еңел булмағандыр. Шуға ул, бәпесләү көнө етеп барыуға ҡарамаҫтан, ауылда үҙ аллы йәшәп ятҡан 20 йәшлек Нуретдин тигән улына: ”Мине килеп ал”, – тип хәбәр ебәрә. 1926 йылдың 16 февралендә Нуретдин бер ат киндер тейәп, Хәйерниса икенсе ат менән Баймаҡ яғынан Һарағы ауылына яҡынлашҡас, Нуретдингә бер кәбән төбөнә етәрәк: “Бара биреп, мине көтөп тор”, – ти ҙә, Нотфулланан булған малайын таба. Баланы төрөп, ҡуйынына тығып, юлды дауам итеп, Һарағыла ике көн ял иткәндән һуң ауылға ҡайталар.\nОшо малайына, ғүмерле булһын тип, Ғүмәр тип исем ҡуша. Хисаметдиндең ризалығы менән булғанғамы, Ғүмәр ағай бәхетле, оҙон ғүмер кисерҙе. Ул данлыҡлы сайырсы, ауылда берҙән-бер Почет билдәһе ордены кавалеры булды. Уңған, төҫкә сибәр Данфира исемле ҡатыны менән үҙҙәренән дә уңған ете бала тәрбиәләп үҫтерҙеләр. Балалары – ауылда ғына түгел, бөтә республика күләмендә дан яулаған оло шәхестәр.\nӘ хәҙер тағы Хәйерниса тураһында.\nҒүмәренә 15 йәш тигәндә, Ватан һуғышы башлана. Нуретдин һуғышҡа китә. Әгәр Нуретдинем һуғыштан имен-һау ҡайтһа, Ҡамабарҙың тәрән соҡоро аша күпер һалдырам, тип Хәйерниса нәҙер әйтә.\nҺуғыш бөтә. 1946 йылда, күп михнәт менән утты-һыуҙы кисеп, Нуретдин яуҙан ҡайтып төшә. Изге, киң күңелле, уңған килен Хәйерниса, тана, үгеҙен һуйып, ҙур өмә яһай – Ҡамабар йылғаһы аша күпер һалдыра. Был күпер ауылға 1966 йылға тиклем хеҙмәт итә. Бөгөнгө көнгә тиклем уны, өс тапҡыр яңыртһалар ҙа, Хәйерниса күпере, тиҙәр. Ауыл өсөн Хәйерниса күпере – уңған киленгә, әсә мөхәббәтенә һәйкәл. Уның аша үткән һайын Зәйнәб Биишеваның һүҙҙәре иҫкә төшә:\nТыуған ерҙе ярат, ул бит һиңә йәшәү\nһуты биргән төйәгең,\nТыуған илде һаҡла, үлгәндә лә,\nүҙ ереңдә ятһын һөйәгең.\nСит ерҙәрҙә солтан булғансы һин\nОлтан бул, тип, үҙ ереңдә,\nБелмәй әйтмәгәндер ата-баба –\nКеше көслө тик үҙ илендә.\nСығыу ваҡыты 17-01-2014, 10:17 | Ҡаранылар: 814


«Ҡалын баҫмалар милләттең күңелен, рухын сағылдыра»\n7 Июнь , 16:18\nБөгөн Өфөнөң «Торатау» конгресс-холында Бөтә донъя ҡоролтайының башланғысы менән Башҡортостан киң мәғлүмәт сараларының «Медиайыйын» форумы үтә. Быйыл ул «Медиатармаҡ һәм журналистика яңы саҡырыуҙар шарттарында» темаһына арналды.\n«Медиайыйын»дың һигеҙ майҙансығы иҫәбендә Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы «Милли киң мәғлүмәт саралары яңы саҡырыуҙар шарттарында» темаһы буйынса фекер алышыу уҙғарҙы. Майҙансыҡҡа республика милли киң мәғлүмәт сараларының баш мөхәррирҙәре йыйылды. Башҡорт, татар, сыуаш, мари журналистары тармаҡты үҫтереү мөмкинлектәре тураһында фекер алышты. Һөҙөмтәлә йәмғиәттә илһөйәрлек булдырыуға йүнәлтелгән Милли киң мәғлүмәт сараларын үҫтереү концепцияһы эшләнәсәк.\nДаими сығып торған ҡалын баҫмаларҙың, әҙәби журналдарҙың йәмғиәттәге роле һәм урыны тураһында прозаик, драматург. Шағир, «Ағиҙел» журналының баш мөхәррире Мөнир Ҡунафин сығыш яһаны. «Ҡалын баҫмаларҙың роле үҙгәрешһеҙ ҡала: улар милләттең күңелен, рухын сағылдыра, йәмғиәттең аңын, мәҙәниәтен формалаштыра. Уҡыусылар аудиторияһы ла шул килеш ҡала – зыялылар. Ҡалын журналдың нигеҙен бер ниндәй технологиялар ярҙамында ла алмаштырып булмайҙыр. Ул һәр саҡ белемгә ынтылған, ижадты яратҡан кешеләр ҡулында ҡаласаҡ», – тине Мөнир Сәхиулла улы.\nУл шулай уҡ ҡалын журналдарҙың үҙ уҡыусыһын табыу мөһимлегенә, был йәһәттән киң аудиторияның арзан ихтыяждары артынан «йүгереү» кәрәкмәгәнлегенә иғтибарҙы йүнәлтте. «Ҡара» мәғлүмәттән нисек ҡасырға? Әҙәбиәтсенең фекеренсә, әҙәби әҫәрҙәрҙә ошо насар хәбәрҙәрҙең йәмғиәткә кире йоғонто яһауын күрһәтеү аша ғына мөмкин.\nБөтә донъя башҡорттары ҡоролтайының мәғлүмәт хеҙмәте.


Тирә-яҡ мөхиткә һаҡсыл ҡараш | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n16 марта 2018 — 15:18 ГТРК «Башкортостан»\nБелорет металлургия комбинатында яңы ҡоролма файҙаланыуға тапшырылды. Хәҙер предприятиенан ағыҙылған бысраҡ һыу күләме һигеҙ тапҡырға кәмегән. Башҡортостан Хөкүмәте премьер-министры Рөстәм Мәрҙәнов комбинаттың был юҫыҡтағы эшмәкәрлеген юғары баһаланы. Венер Ғаззалов Белорет металлургия комбинатының тимер сымдар етештереү цехында ун йыллап эшләй. Элек бында хеҙмәткәрҙәр ҡорос сымдарҙың тутығын кислота менән таҙарҡан. Файҙаланыуға тапшырылған яңы ҡоролма хәҙер көйөктө үҙаллы таҙарта.Белорет металлургия комбинатында экология мәсьәләһенә етди иҡтибар бирелә. Шуға ла 2015 йылда кислота ҡулланыуҙы сикләп яңы технологияға күсергә ҡарар ителә.Комбинатта яңы ҡоролманың сафҡа инеүе экология мәсьәләһен тулыһынса хәл итә.Яңы ҡоролман сафҡа индереү өсөн 200 миллион һум аҡса бүленгән. Был ҡоролманы булдырыу өсөн яҡынса ике йылдан ашыу ваҡыт талап ителә. Хәҙер иһә эшселәр үҙҙәренең һаулығына зыян килтермәй, тирә-яҡ мөхиткә лә зарар тыуҙырмай. Комбинатта ла эш күпкә тиҙерәк башҡарыласаҡ.Белорет металлургия комбинатында бысраҡ һыу ағыҙыу күләме һигеҙ тапҡырға кәмегән. Экологияға ғына түгел, ә урындағы халыҡ өсөн ҡоролма ҙур файҙа килтерә.


Андроид өсөн русса- башҡортса һүҙлек\nУны Өфө ҡалаһы Орджоникидзе районының 83-cө лицейы уҡыусыһы Кирилл Тюрганов уйлап тапҡан. Әлегә ҡулланмала дүрт меңдән ашыу һүҙ бар. Яңы программа башҡорт телен өйрәнергә теләүселәргә ысын табыш булмаҡсы.\nКиләсәк өсөн рус һәм башҡорт телдәрен өйрәнеү мотлаҡ. Ил Президенты Өфөлә үткән халыҡ-ара саммиттарҙы йомғаҡлаған матбуғат конференцияһында шулай тип белдерҙе. Рус теле халыҡ-ара телгә әйләнеп бара, ә бына башҡорт телен белеүселәр һаны менән әлегә маҡтанып булмай.\nТуған телебеҙҙе һаҡлау, ҡәҙерләү һәм уны киләсәк быуындарға еткереү өсөн башҡараһы эштәр байтаҡ. Туғыҙынсы класты тамамлаған Кирилл Тюрганов андроид телефон өсөн башҡортса һүҙлек уйлап тапҡан.\nӘлегә һүҙлеккә дүрт меңдән ашыу һүҙ индерелгән. Программа авторы билдәләүенсә, андроид өсөн эшкәртелгән ҡулланма бик уңайлы. Унда һүҙҙе башҡортса яҙһаң да, русса яҙһаң да тәржемәһе килеп сыға. Һүҙлекте тулыландырыуҙа һәр кем ҡатнаша ала. Индерелгән һүҙҙәр модератор тикшереүе аша үтә.\nКирилл Тюрганов, андроид өсөн башҡортса һүҙлек программаһы авторы: «Программаны эшкәртеүҙә бер аҙ ауырлыҡтар булды. Шулай ҙа тәүге версияһын бер көн эсендә төҙөнөк. Уны инетренето булмаған ерҙә лә ҡулланырға мөмкин. Мин был эшемде башҡорт телен һәм мәҙәниәтен һаҡлау өсөн башҡарҙым».\nПрограмманы эшләүгә мәктәптә башҡорт телен өйрәнеү этәргес булған. Телде төплө үҙләштерергә теләгән үҫмер ошондай программа эшләргә ҡарар итә.\nАнатолий Тюрганов, Кириллдың атаһы: «Башҡорт теле буйынса өйгә эш әҙерләү ауыр була торғайны. Беҙҙең башҡорт телен белгән туғандарыбыҙ ҙа юҡ. Дуҫтар, күршеләр ярҙам итә ине. Андроид өсөн рус- инглиз һүҙлектәре бар бит. Уйланыҡ та, башҡортсаһын үҙебеҙ эшләргә булдыҡ».\nЙәш программистың эше «IT -мәктәп көслөләрҙе һайлай» федераль конкурсында, «Социаль проект» номинацияһында беренсе урын алған. Әлегә һүҙлек менән класташтары, таныштары ҡуллана.\nАлександр Гильдин, информатика уҡытыусыһы: « Кирилл менән был программаны камиллаштырыу өҫтөндә эшләйәсәкбеҙ. Һүҙлекте тауышландыраһы бар. Телде өйрәнеүсе һүҙҙең дөрөҫ яңғырашын да ишетергә тейеш».\nһүҙлек системаһына башҡортса хәрефтәр ҙә беркетелгән, тимәк телефонында башҡорт клавиатураһы булмаған кеше лә уның менән ҡуллана ала. Программаны андроидҡа күсереп алырға теләүселәр уны fishtalk.tk/store флишталк нөктә . тк. ауыш һыҙыҡ сторе сайтында таба ала.\nҺүҙҙәрҙең тәржемәһен русса-башҡортса ошо һүҙлектән эҙләргә күнеккәнбеҙ. Башҡортостан фәндәр академияһы академигы Зиннур Ураҡсин редакцияһында нәшер ителгән ике томдағы һүҙлектә алтмыш меңдән ашыу һүҙ бар. Тик уларҙы үҙең менән алып йөрөп булмай. Тиҙ арала һүҙҙең тәржемәһен белеү өсөн хәҙер андроидтағы Башҡорт һүҙлегенән ҡарарға була.


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - ДАН ЮЛЫНЫҢ ТУҘАНЫ (1-се бүлек) - 2022 - Мәҡәләләр\nКүп һанлы хикәйәләре, повестары менән танышҡандан һуң Рәсүлдең тик үҙенә генә хас сифатын билдәләр инем: ул да булһа, яҙыр материалының, фараздарға ҡоролмайынса, аныҡ, үҙ тәжрибәһе аша һыналған булыуы, уйҙырмаларға ҡоролмауы, икенсеһе - тел-стиль маһирлығы. Күрәһең, донъялар ҙур үҙгәреш кисергән үткән быуаттың 80-се йылдарының аҙағынан алып бөгөнгә тиклем ижадсының йәшәйешебеҙҙең башҡа тармаҡтарында хеҙмәт итеп, асылда, халыҡ араһында булыуы, донъя гиҙеүе, тормоштоң үҙәгендә ҡайнауы ошо рәүешле ижадында сағылыш табалыр. Тап был йылдарҙа беҙ, мәҫәлән, баш ҡалала, матбуғат, яҙыусылар, журналистар мөхитендә үҙебеҙсә "ҡайнаныҡ". Яҙыусы әле яҙған, күп өлөштәре айырым повестар рәүешендә "Ағиҙел"дә донъя күргән "Ғаилә" романы менән танышҡандан һуң уның киләсәктә лә беҙҙе яңынан-яңы әҫәрҙәр менән ҡыуандырасағына өмөт-ышанысыбыҙ ҙур. Нимә генә тиһәк тә, Рәсүл тормошто эстән яҡшы белә.\nШәхси планға килгәндә, Рәсүл дуҫлыҡҡа үтә лә тоғро зат. Баймаҡ интернат-мәктәбендә ул Әбйәлил районының Ишҡол ауылында тыуып үҫкән мәшһүр егет, күренекле йәмәғәт эшмәкәре Мәүлит Мөхәмәҙиев менән бергә уҡыған, уның айырылмаҫ дуҫы булған. Яҙмыш мине лә Мәүлит менән дуҫлыҡ һуҡмағы буйлап бергә атлатты. Мәүлит үҙ-ара һөйләшкәндә ике һүҙҙең береһендә Рәсүлдең исемен телгә алыр булды. Үкенескә күрә, уның ғүмере бик иртә өҙөлөп ҡалды. Уның ҡарауы, Мәүлит менән дуҫлығыбыҙ эстафетаһын Рәсүл үҙ ҡулына алды һәм миңә дуҫлыҡ ҡулдарын һуҙҙы. Шундай тоғро дуҫым барлығына үтә лә шатмын. Рәсүл дуҫымды ғүмеренең 60 үренә артылыуы менән ҡотлап, оҙон ижади ғүмер, ейән-ейәнсәрҙәр ҡыуанысы теләйем!\nХөбөтдинов Идеал Салют улын коллегалары үҙ-ара Хис тип йөрөттө. Ҡушаматҡа бер ниндәй ҙә хилаф мәғәнә һалмайҙар ине - уның ҡарауы ул, есеменә тап килгән кеүек, ғүмерлеккә йәбеште лә ҡуйҙы кешегә. Ҡайҙа эшләһә лә, ниндәй генә юғары вазифаларға үрләһә лә, артынан ҡалманы. Әйтерһең, барыһына ла күренерлек итеп маңлайына яҙылған. Быға тиклем күреп-белмәгән кешеләр араһына инеп эшләй башлауына күп тә үтмәй, Хөбөтдиновтың тапҡыр был ҡушаматы, аяҡланғандай, хеҙмәткәрҙән хеҙмәткәргә, кабинеттан кабинетҡа йөрөй башлай, ҡыҫҡа ваҡыт эсендә барыһына ла үҙен танытып өлгөрә.\nИдеал Салют улы үҙен утыҙ йәшенән һуң ғына ярата башланы. Ғүмеренең тәүге өлөшөн иҫләгеһе лә килмәй, кемдеңдер иҫенә төшөрөүен дә теләмәй. Үткән эшкә - салауат, биғәйбә. Ул - министр урынбаҫары! Өлкән синыф малайҙары дөрөп алып барып, шкафҡа бикләп ҡуйған рәсем һәм һыҙма фәне уҡытыусыһы түгел.\nҺәр кемдең карьера үҫеше, кем әйтмешләй, үтә лә шәхсән һәм башҡалар миҫалында һирәк ҡабатлана. Хөбөтдинов, үҙе лә аңғармай, уға - карьераһына - нигеҙҙе уңыштары һәм ҡаҙаныштарынан торған тос ҡына тупланма ярҙамында һалды. Ташты ташҡа теҙеп диуар күтәргән, өҫкә - ҡояшҡа - яҡыныраҡ үрләгән ише. Маҡталып һыуһыны ҡанманы, саманы белмәй баһаламанамә йыйҙы, дан-ҡөҙрәткә туя белмәүе ауырыуға тартым төҫ алды хатта. Хәйер, был зәхмәт геройыбыҙға һуңыраҡ ҡағыласаҡ. Әле эскерһеҙ бала сағы, торомошоноң башы ғына…\n- Һин - Идеал, улым! Идеал! Аңлайһыңмы? Гел беренсе булырға тейешһең! - Әсәһе улына иҫ белгәндән шулай нотоҡ уҡыны.\nТик Идеалға идеал булыу ауыр бирелде. Бәләкәй буйлы сибек малайға бер генә лә шөғөл уңыш алып килмәне. Күпме генә тырышмаһын, уҡыуҙан да алдыра алманы - өслөгә өлгәшмәһә лә, синыфтан-синыфҡа һуҙып-тартып "ударник"ка саҡ сыға килде. Урамда тиҫтерҙәре араһында ла алдан йөрөү бәхете теймәне уға. Беләктәре бушағыраҡ ине шул.\nТәүге маҡтау ҡағыҙын беренсе синыфта алды. Егерме өсөнсө февралгә атайҙарға бағышлап эшләгән һүрәттәр конкурсында Идеалдың танкыһы башҡаларҙың килбәтһеҙ һалдат һындары, танк-самолеттары араһында ҡупшылығы һәм ҡеүәтле пушкаһы көбәге менән айырылып торҙо. Шунан ул мәктәп ярышында үҙ тиҫтерҙәре араһында йүгереүҙән өсөнсө урынға сыҡты. Директор, ҡулын ҡыҫып тороп, үҙе тапшырҙы сираттағы ҡиммәтле ҡағыҙҙы. Былар тәүге мая булды.\nЙүгереүҙән башҡаса уңыштарға өлгәшеү бәхете теймәне Идеалға. Уның ҡарауы, һүрәт төшөрөүгә һәләте асылып, был тәңгәлдә ярайһы үрҙәр яуланы. Мәктәп йылдарына ҡағылышлы ҡаҙаныштарының туҡһан проценты йәш рәссамдың ҡул оҫталығын дәлилләй ине.\nДүртенсе синыфтан алып, уҡыуҙы тамамлағансы, ул стена гәзите сығарҙы. Тәүҙә үҙҙәренең класында, аҙаҡ - мәктәп кимәлендә. Мөхәррире, әлбиттә, иң әүҙем, иң алдынғы уҡыусылар араһынан ҡуйылды. Ә биҙәүсе гел Идеал булды. Оҫтараҡ һүрәт төшөрөүселәр күренгеләһә лә, ул йәмәғәт эшен ҡаршылашмай ғына иңенә артмаҡлауы менән алдырҙы. Мәктәп тормошонда Идеал шулай үҙ урынын тапты. Күҙгә-башҡа салынып бармаһа ла, уны һәр уҡыусы, һәр уҡытыусы белеп торҙо. Һуң, берен-бере алмаштырып, йыл әйләнәһенә иң түрҙә эленеп торған стена гәзитендә уның исем-шәрифе фәҡәт яҙыла килде лә баһа: "Гәзитте биҙәүсе, һүрәттәрҙе төшөрөүсе - рәссам Хөбөтдинов Идеал".\nГәзиттең яңы һанын, ғәҙәттә, дәрестәрҙән һуң, мәктәп коридорҙары һилләнә биргәс элә торғайнылар. Иртәгеһенә Идеал алдараҡ килә лә төшөргән карикатураһын башҡалар нисек ҡабул итеүен ситтән күҙәтеп тора. Тәүҙә берәү килеп баҫа, шунан тамашасылар икәү-өсәү булып китә. Ә бер мәл: "Кемде яҙғандар? Кемде төшөргәндәр, тием?" - тип этеш-төртөш, стенд эргәһендә урын өсөн талаш ҡуба. Идеал кинәнес кисерә шул мәлдә.\nГәзит сығарыуға бәйле йәмәғәт эшенән оҫта файҙаланырға ла өйрәнеп алды ул. Дәрескә әҙерлекһеҙ килһә: "Кисә һуңға тиклем гәзит сығарҙыҡ", - тип, "икеле"нән ҡотолоп ҡала. Мәктәп тирәһен һепереү, сәскә түтәлдәре ҡаҙыу, дөйөм өмәләрҙән дә шул сәбәп менән ситләшә килде.\nБыл шөғөлөнөң зыянын күргән осраҡтары ла булды, әлбиттә. Бер-ике тапҡыр уны хулиган малайҙар мөйөшкә ҡыҫты:\n- Ә-һә, художник, ҡаптыңмы ҡармаҡҡа, - тине мәктәптәге иң уҫал, боҙоҡ һәм көслө Мирсәйет-Мишка. - Хәҙер үҙеңдең һүрәтең стенала мәңгегә ҡаласаҡ. Минең йоҙроҡто ҙур итеп төшөргәнһең, татып ҡарарға тура килер уны, ысын тослоғон белер өсөн. Әйт һүҙеңде!\n- Мин, ней, нимә, ҡушҡандарын эшләйем… Әлфиә әйтеп тора, шулай кәрәк, ошолайтып эшлә, тип… Мин эшләйем, үҙенән һора, - Идеал шыр ебәргәйне. Бәләне үҙенән ситкә борор өсөн барыһына ла әҙер ине.\n- Иҫкәртәм, тағы миңә ҡағылһаң бынан ары, мейеңде күсерә һуғам, - йоҙроғон ғына еҫкәтте хулиган, ҡыйнаманы.\nӘ уңыштары шөһрәтнамәләре тупламаһы мәнфәғәтен уҡырға ингәндә тәүге тапҡыр күрҙе Идеал. Бер фәндән дә алдыра алмағас, оҙаҡ уйлап торманы - документтарын сәнғәт училищеһына тапшырҙы. Аттестатында "өслө"һө булмағанға күрә, тик рәсем төшөрөү оҫталығы буйынса ғына һынау тотто. Элекке эштәрен алып килде, маҡтау ҡағыҙҙарын да комиссия алдына теҙеп һалды.\n- Конкурс эшең ҡайтышыраҡ килеп сыҡҡан, абитуриент иптәш. Әллә ҡаушаныңмы? Улай ҙа булғылай. Тырышлығың күренә былай. Коллегалар менән кәңәшләштек тә, һуҙып "дүртле" ҡуябыҙ. Мәктәптәге ҡаҙаныштарыңды иҫәпкә алып, бер балл өҫтәйбеҙ. Конкурстан үтһәң, уҡырға рәхим ит, - тине комиссия рәйесе.\nУҡырға инде ул. "Мәктәптәге ҡаҙаныштарыңды иҫәпкә алып", тиеүе рәйестең, стена гәзитен биҙәүҙә уңыштарын дәлилләгән маҡтау ҡағыҙҙары ине.\nЮҡҡа ғына "сәнғәт училищеһы" тип атамағандар икән уҡыу йортон. Бында һыҙмаҡлай белеү генә аҙ, ижади фекерләү ҡеүәһе лә талап ителә, имеш. Идеал өс йыл буйы килештереп һүрәт төшөрөүҙән тыш, унан тағы нимә талап итеүҙәрен аңлай алманы: "Оҡшатып кеше һынын эшләйем, натюрморт та, пейзаж да башҡаларҙыҡынан кәм сыҡмай, тик һүрәттәрең тере түгел, йән өрә белмәйһең, тиҙәр ҙә ләүкелдәйҙәр, быуынға төшөп. Умниктар", - тип йәне көйҙө.\nҠаҙаныштары коллекцияһы училищела уҡыу дәүерендә тик өс данаға ғына артты. Баш ҡала күләмендә күргәҙмәлә ҡатнашҡаны өсөн ике тапҡыр диплом алды, ә өсөнсөһө - уҡыуҙы тамамлағанда, ғәҙәттә, һәммәһенә бирелә торған маҡтау ҡағыҙы ине. "Уҡыуҙа күрһәткән яуаплылығы өсөн", тип яҙылғайны унда. Күрәһең, оҙаҡ баш ватҡандарҙыр лайыҡлы сифатын эҙләп. Тапҡандар бит барыбер. Яҙғандар кеше ышандырырлыҡ итеп. Ярай, шуныһына ла рәхмәт.\nҠулына диплом алып, яңы ғына эш башлаған йәш белгесте армияға саҡырҙылар. Идеал теләп, ашҡынып китте әрме сафына.\nКүрше өлкәнең район үҙәге мәктәптәренең береһенә эшкә йүнәлтмә биргәйнеләр уға. Беренсе сентябрҙе тулҡынланып ҡаршы алды, тиһәк, артыҡ яңылышлыҡ булмаҫ. Тик шуны аныҡларға кәрәк: тулҡынланыуы ҡурҡыуҙан ине. Эске һиҙемләүе был юлы ла уны алдаманы. Тәүге дәрестән алып ике айға һуҙылған мөғәллимлек буйынса тәүге тәжрибәһе тамуҡҡа тиң булды. Идеал үҙе шулай уйланы, тамуҡтың ни икәнен бәлмәгән башы менән.\n- Мин һыҙма фәне буйынса һеҙҙең уҡытыусығыҙ булам - Хөбөтдинов Идеал Салютович исем-шәрифем, - парта рәттәре буйлап хихилдашҡан, "пырх" итеп көлгән тауыштар йүгереп үтте. - Тәүҙә танышып үтәйек. Акимов. Әллә юҡмы ул? Аксенов. Ул да юҡмы ни? Борисова... Басырова… Сапарбаев… Ярбулов… Якименко… - класс журналындағы исемлекте баштан аҙағынаса уҡып сыҡты, тик бер кем дә тауыш бирмәне, "мин" тип аяғүрә лә баҫманы.\nИсемлектең урта тошона еткәндә тамағы ҡарлығып, тауышы сыйнанҡырап сыға башлағайны, аҙаҡҡы фамилияларҙы саҡ әйтеп ҡуйҙы. "Якименко", - тине лә журналдан йөҙөн күтәрмәй, берауыҡ тын торҙо. Ҡылт иткән дә тауыш ишетмәне. "Бәлки, класта бер кем дә юҡтыр. Әллә һаташам инде… Нишләп тын алған да тауыш килмәй? Хәҙер күтәрелеп ҡарайым. Ысынлап та, булмаһа ине алдымда бер генә лә тере йән эйәһе… Эй, Раббым, ҡылсы изгелегеңде…" - Идеал мөғжизә көттө. Тик ул ғына ҡотҡара ала йәш уҡытыусыны сетерекле был хәлдән.\nМөғжизәне насип ҡылыусы булманы. Уға егерме йән күҙҙәрен тултырып текләп ултыра ине. Ҡыҙҙар һәм малайҙар. Унынсы синыф уҡыусылары.\n- Эһ-һ-һем, - тамағын ҡырҙы уҡытыусы. - Әллә мин башҡа класҡа яңылыш ингәнменме, дуҫтар?\nЯҙылған: 21.01.22 | Ҡаралған: 236


Skype — Башҡорт Википедияһы\nSkype (МФА: [skaɪ̯p]) — ябыҡ кодлы түләүһеҙ проприетар программа тәьминәте, компьютерҙар араһында Интернет аша текслы, тауышлы һәм һынлы элемтә урынлаштыра (IP-телефония), пиринг селтәрҙәре технологияларын, шулай уҡ мобиль һәм стационар телефондар өсөн түләүле хеҙмәттәрҙе лә ҡуллана. 2010 йыл аҙағына 663 млн файҙаланыусыһы була. Программа эшләнмәселәренең күпселеге һәм дөйөм бүлек хеҙмәткәрҙәренең 44%-ы — Эстонияның Таллин һәм Тарту ҡалаларынан.\nПрограмма конференц-шылтыратыуҙар (инициаторҙы ла һанап, бөтәһе 25 тауыш абоненты), һынлы шылтыратыуҙар (шулай уҡ 10-ға тиклем абонент ҡатнашҡан видеоконференциялар) үткәреү мөмкинлеген бирә, текслы хәбәрҙәр (чат) һәм файлдар тапшырыуҙы тәьмин итә. Һынланышты веб-камеранан да, монитор экранынан да тапшырып була, йәнә программаның өҫтәл версияларын файҙаланыусылар һынлы хәбәрҙәр ебәрә һәм ҡабул итә ала.\nMac OS X, iOS, Windows, Linux, Windows Phone, Open webOS, Android, PSP, Maemo, Xbox 360, PlayStation Vita, BlackBerry өсөн Skype программа клиенттары сығарылған. Шулай уҡ Java, Kindle Fire HD һәм Xbox One өсөн версиялар бар, Symbian өсөн дә клиент эшләнгән. Шулай уҡ LG, Panasonic, Philips, Samsung, Sharp, Sony Bravia, Toshiba, Vizio кеүек хәҙерге заман телевизорҙары өсөн Skype менән тоташыу ҡаралған.\n2 Әйләнеш һәм статистика\n3.1 Тауышлы бирелмәләр тапшырыу\n3.2 Һынлы бирелмәләр тапшырыу\n3.3 Текслы хәбәрҙәр һәм файлдар ебәреү\n4 Хәүефһеҙлек һәм бирелмәләрҙе һаҡлау\n6.1 Гаджеттар һәм тауарҙар\n7 Пасха йомортҡалары\nSkype Technologies компанияһы 2003 йылда швед Никлас Зеннстрем һәм дат Янус Фриис тарафынан ойошторола. Скайп программаһын эшләүҙә эстон программистары Ахти Хейнла, Прийт Казесалу һәм Яан Таллинн ҡатнаша, элгәре улар KaZaA файл алмашыу программаһын ижад иткән.\nПрограмманың тәүге версиялары (0.97, 0.98) 2003 йылдың сентябрь-октябрендә үҙен швед сайты тип танытҡан сайтта барлыҡҡа килә. Программа, ICQ һәм MSN Messenger кеүек мессенджерҙарҙан айырмалы рәүештә,тауышлы бәйләнешкә көйләнгән ябай интерфейслы була. Skype уны ҡуйған мәлдә үк Windows’та торған телде һайлай, логины ла башҡаларҙыҡына ҡарағанда етеҙ була. Был программаны ҡуйыу һәм ҡулланыу ябайлығы уға бик күп файҙаланыусыларҙы йәлеп итә.\n1.2 версияһында тәүләп автоматик яуап биреүсе (Voicemail) хасил була, ә 1.3 версияһынан башлап, һәр кем был хеҙмәтте ҡулланмаған файҙаланыусыларға ла хәбәр ебәрә ала. 1.2 версияһында тағы SkypeIn функцияһы барлыҡҡа килә, ул Skype’тағы иҫәп яҙмаһын телефон номерына бәйләй.\n1.4 версияһында шылтыратыуҙарҙы Skype’тағы башҡа иҫәп яҙмаларына һәм ябай телефондарға күсереп йүнәлтеү мөмкинлеге тыуа.\n2.0 версияһы — һынлы элемтәгә инеү, ә 2.5 SMS ебәреү, SkypeCast ойоштороу (был технология 2008 йылдың 1 сентябренән рәсми һүндерелә) һәм Microsoft Outlook менән ҡушылыу мөмкинлеген бирә.\n2007 йылдың мартында 3.1 версияһында SkypeFind сервисы барлыҡҡа килә, ул файҙаланыусыларға фирмалар исемлеге төҙөү һәм уларҙың тасуирламаһын эшләү мөмкинлеген тыуҙыра. Ошо уҡ версияға Skype Prime ҡуйыла. 2007 йылдың авгусында Windows өсөн 3.5 барлыҡҡа килеп, унда файҙаланыусы профилендә видео ҡулланыу, чатҡа һынлы яҙма ҡыҫтырыу, шулай уҡ башҡа файҙаланыусыға йә төркөмгә шылтыратыуҙы йүнәлтеү һәм автоматик ҡабат шылтыратыуҙы көйләү мөмкинлеге була.\n2008 йылдың 30 ғинуарында Sony PSP өсөн версия сыға. 2008 йылдың 13 мартында Linux өсөн видеоконференциялы Skype 2.0 сыға. 2008 йылдың 26 декабрендә Nokia Nst-4 өсөн 1.0.0 барлыҡҡа килә.\n2009 йылдың 3 февралендә Windows өсөн 4.0 версияһы, 2009 йылдың 31 мартында iPhone өсөн клиент сыға. 2009 йылдың 12 майында конференциялар үткәреү мөмкинлеге бөтөрөлә. 2009 йылдың 9 ноябрендә MS Outlook өсөн инструменттар панеле булдырыла\n2010 йылдың 19 февреленән Skype Lite (Java-телефондар өсөн Skype) һәм Windows Mobile өсөн Skype туҡтатыла. 2010 йылдың 2 сентябренән чатта оффлайн-хәбәрҙәр алмашыу булдырыла. 2010 йылдың 5 октябрендә Android өсөн клиент сығарыла. 14 октября 2010 йылдың 14 октябрендә сығарылған 5.0 версияһында Windows өсөн төркөмлө һынлы шылтыратыуҙар мөмкинлеге асыла.\n2011 йылдың 1 ғинуарында iPhone һәм iPod touch өсөн һынлы клиент версияһы сыға.\n2011 йылдың 10 майында Microsoft корпорацияһы программаны эшләүсе компанияны $8,5 миллиардҡа һатып ала, ошонан башлап Skype'ҡа бөтә хоҡуҡ Microsoft компанияһына күсә. Windows өсөн 2011 йылдың 16 июнендә 5.3 версияһында Facebook менән интеграция барлыҡҡа килә. 13 сентябрҙәге яңыртыу (5.5.113-тән 5.5.117-гә тиклем) ярҙамында Windows 8 менән эш итеү башлана.\n2012 йылдың 23 февралендә Skype яңы рекордты теркәй — селтәрҙә VoIP-сервисында бер юлы 32 млн файҙаланыусы ултыра. 2012 йылдың 23 апрелендә Windows Phone 7 өсөн 3G, 4G һәм Wi-Fi селтәрҙәрендә видео ҡулланыу асыла. 2012 йылдың 25 апрелендә — PlayStation Vita өсөн Skype, 2012 йылдың 14 июнендә Linux өсөн 4.0 версияһы асыла. 13 сентябрҙә сервис Opus аудиокодегына күсә. Windows өсөн 6.0 версияһында (24.10.2012) Facebook йәки Microsoft сервистары аша инеү мөмкинлеге асыла. 29.10.2012 — Windows 8 өсөн программаның махсус версияһы, 11.11.2012 — Windows Phone 8 платформаһы өсөн таныштырыу версияһы, 13.11.2012 — iOS өсөн iPhone 5-кә ҡуйыла торған версия, 10.01.2013 — Outlook почта клиенты менән интеграция яһала.\n29.01.2013 Microsoft Windows, Live Messenger'ҙан баш тартып, тулыһынса Skype менән шөғөлләнә башлай. 2013 йылдың1 июленә Android өсөн программа тейәү һаны 100 миллионға етә. 2013 йылдың 13 декабренән Android өсөн Skype'ҡа PiP технологияһы индерелә.\n2014 йылдың 7 апрелендә Microsoft Skype TX — Skype базаһында телестудиялар һәм радиостанциялар өсөн махсус мөмкинлек асылыу тураһында иғлан итә. 2014 йылдың 29 апреленән төркөмдәр өсөн һынлы конференциялар түләүһеҙгә әйләнә.\nӘйләнеш һәм статистикаҮҙгәртергә\nИҫәп яҙмалары, млн\nСелтәрҙәге файҙаланыусылар, млн[источник не указан 1442 дня]\nSkype эсендәге шылтыратыуҙар, млрд минут\nSkypeOut шылтыратыуҙары, млрд минут\nКилем, млн долл.\n2009 IV 560 — — — —\n2010 IV 663 — — — —\n2011 IV — — — — —\n2012 IV — — — 160 —\n2013 IV — — — 214 —\n2014 IV — — — — —\nБер файҙаланыусы берәүҙән артыҡ иҫәп яҙмаһы аса ала.\nSkype аша халыҡ-ара тауышлы шылтыратыуҙар күләме бик күп була. Ул тауышлы шылтыратыуҙар трафигы буйынса лидерға әйләнә.\nХалыҡ-ара тауышлы шылтыратыуҙар баҙары күләме\nБашҡа бик күп IP-телефония программаларынан айырмалы, мәғлүмәттәр тапшырыу өсөн Skype баштан уҡ үҙәкһеҙ P2P-архитектураһын ҡуллана. Skype файҙаланыусылар каталогы Skype селтәрен файҙаланыусыларҙың компьютерҙарына бүленә, һөҙөмтәлә селтәр, үҙәкләштерелгән серверҙарҙың ҡиммәтле инфраструктураһынан айырмалы рәүештә, бик йылдам киңәйә (тиҫтәләрсә миллион файҙаланыусы).\nSkype өсөн берҙән-бер үҙәк элемент — идентификация серверы, унда файҙаланыусыларҙың иҫәп яҙмалары һәм уларҙың контакттар исемлегенең резерв күсермәһе ята. Үҙәк сервер элемтә урынлаштырыу өсөн генә кәрәк.\nТауышлы һәм һынлы бирелмәләрҙе тапшырыу мөмкин тиклем тура башҡарыла[источник не указан 622 дня], мәҫәлән, ике компьютер бер локаль селтәр эсендә булһа, улар араһында Skype аша тоташыу барлыҡҡа килгәс тә (үҙәк узелдар һәм суперузелдар ярҙамында) Интернеттан сығырға була, ә һөйләшеү дауам иттерелә ала.\nSkype протоколы ябыҡ һәм документлаштырылмаған, ул Skype программа тәьминәтенең төп нөсхәһе тарафынан ғына ҡулланыла ала.\nТауышлы бирелмәләр тапшырыуҮҙгәртергә\nТауышлы чат бер йәки бер нисә файҙаланыусы менән һөйләшергә, шулай уҡ конференц-бәйләнеш урынлаштырырға мөмкинлек бирә.\nSkype ҡулланған кодектар (бирелмәләрҙе ҡыҫыу алгоритмы) арҡаһында һәм интернет-тоташыуҙың тейешле тиҙлеге шарттарында (30—60 кбит/с) тауыш сифаты ҡәҙимге телефон бәйләнешендәге кеүек була, тоташыу шарттары һәйбәт булһа — хатта яҡшыраҡ та.\nТоташҡан саҡта ПК араһындағы тауышлы бирелмәләр AES-256 ярҙамында шифрлана, уның асҡысы 1024 битлы RSA асҡысы ярҙамында тапшырыла. Файҙаланыусыларҙың асыҡ асҡыстары системаға ингәндә Skype’тың үҙәк серверы тарафынан 1536 йәки 2048 битлы RSA сертификатын ҡулланып сертификатлана.\nТауышлы шылтыратыу һәм Интернетҡа киң һыҙатлы тоташыу ваҡытында инеүсе һәм сығыусы трафик бер төрлөрәк күләмдә тотонола. Суммала трафиктың уртаса күләме 500 кбайт/минут тәшкил итә (10 минут ~ 5 Мбайт; 100 минут ~ 50 Мбайт).\nҺынлы бирелмәләр тапшырыуҮҙгәртергә\nВидео өсөн VP7 (5.5 версияһына тиклем), VP8 һәм H.264 кодектары ҡулланыла. Тотороҡло һынлы элемтә өсөн 200 кбит/с ашыу интернет-тоташыу тиҙлеге кәрәк һәм такт йышлығы 1 ГГц-тан кәм булмаған процессор булыуы яҡшы.\nҺынлы шылтыратыуҙа трафик тауышлы шылтыратыуға ҡарағанда 10 тапҡырға артыҡ. Веб-камеранан юғары тиҙлекле шаулы һынлы ағымдар өсөн трафик күләме артығыраҡ булыуы ихтимал. Яҡынса күләм — минутына ~5 Мбайт.\nТекслы хәбәрҙәр һәм файлдар ебәреүҮҙгәртергә\nSkype файҙаланыусыларға текслы хәбәрҙәр менән алмашыу мөмкинлеген дә бирә (IM-чат). Унда төркөмдәр менән текслы чаттар ойоштороп була.\nҮҙенең йылмайликтар тупланмаһы бар, тарих һаҡлана (серверҙа, 30 көнгә тиклем). Шулай уҡ IM-чат мөмкинлектәре бар.\nSkype’та күләм буйынса сикләүһеҙ файлдар алмашыу мөмкин.\nMac OS өсөн 7.0 һәм Windows 7 өсөн 6.21 версияһынан башлап, Skype программаһы етеҙ хәбәрҙәр яҙғанда тексты форматлау мөмкинлеген бирә.\nХәүефһеҙлек һәм бирелмәләрҙе һаҡлауҮҙгәртергә\nSkype файҙаланыу шарттары шифры сиселгән бирелмәләрҙең селтәр хужаһына (Microsoft), Microsoft йәки аффилирланған компаниялар хеҙмәткәрҙәренә, шулай уҡ Интернет селтәре провайдерҙарына билдәле булыу мөмкинлеген күҙҙә тота. Skype серверҙары ебәрелеүсе текстарҙы һәм уларҙағы һылтанмаларҙы спам һәм яуызлыҡтар менән көрәшеү маҡсатында автоматик рәүештә сканлап тора; ҡайһы бер һылтанмаларҙың текстарҙан юйҙырылыуы ихтимал. Ҡулланыу шарттарында шулай уҡ ебәрелеүсе текстарҙың тотоп алыныу һәм ҡулдан эшкәртелеү ихтималлығы ла әйтелә.\nLinux, Mac OS X, iOS (iPhone, iPod touch һәм iPad), Windows (2000, XP, Vista, 7, 8, Windows Mobile, Windows Phone), PSP, Symbian OS, Java (мобиль телефондарға), Android өсөн Skype версиялары бар.\n2010 йылдың февралендә Skype Windows Mobile өсөн клиенттар эшләүҙе һәм уларҙы хеҙмәтләндереүҙе, шулай уҡ Java өсөн Skype Lite эшен туҡтатты. 8.01.2013 Skype Lite клиенттарын хеҙмәтләндереү туҡтатылды. 2014 йылдың йәйендә Symbian OS платформаһындағы ҡоролмалар өсөн Skype эшләмәҫ булды.\nSkypeCast (ингл. Skype — VoIP программаһы һәм broadcasting — киң һыҙатлы Интернет, ҡайһы берҙә ҡыҫҡартып «каст» тиелә) — Skype файҙаланыусылар төркөмөндә (150 кешегә тиклем) тауышлы аралашыу төрө. Конференц-шылтыратыуға оҡшаған, ләкин, унан айырмалы, үҙәк сервер аша урынлаштырыла. Хеҙмәтте күрһәтеү туҡтатылған.\nSkype Voicemail — тауышлы почта. 10.03.2005 эшләтелә башлаған. Файҙаланыусы селтәрҙә булмағанда хәбәр яҙып алына, автояуап эшләй.\nSkype Me. SkypeMe статусы абунасының бөтә донъянан килгән шылтыратыуҙарға ла асыҡ булыуын күрһәтә. Ул сит телдәрҙә һөйләшеү күнекмәһе алырға теләүселәрҙе генә түгел, яуыз ниәтле кешеләрҙе һәм спамерҙарҙы ла йәлеп иткәнлектән, 4-се версиянан башлап SkypeMe статусы программанан алып ташланған.\nSkypeOut — телефондарға шылтыратыу. Күп илдәрҙә стационар һәм мобиль телефондарға шылтыратып була. Хаҡы минутлап һанала. Түләүһеҙ номерҙарға шылтыратыу — түләүһеҙ.\nSkypeIn — онлайн номер. Традицион телефон селтәрҙәренән шылтыратыуҙар ҡабул итеп була.\nSkype To Go номеры — махсус номер, билдәләнгән тарифтар буйынса, уға теләһә ҡайһы телефондан (стационар йәки мобиль) шылтыратып, башҡа номер менән элемтәгә инеп була, ә хаҡы Skype’тағы иҫәптән түләнә.\nБизнес өсөн хеҙмәттәр\nБаҙарҙың корпоратив өлкәһе өсөн Skype SIP Open Beta һәм Skype Connect тигән хеҙмәттәрҙе тәҡдим итә. Файҙаланылған линиялар өсөн түләү айына бер тапҡыр алына.\nГаджеттар һәм тауарҙарҮҙгәртергә\nSkype үҙ программаһы өсөн төрлө кәрәк-яраҡ етештерә һәм һата. Мәҫәлән, компьютерһыҙ шылтыратыу өсөн RTX Dualphone 3088 сымһыҙ телефоны, Skype Freetalk Wireless гарнитураларын — Skype аша аралашыу өсөн USB-тапшырғыслы сымһыҙ ҡолаҡсындар, һынлы шылтыратыуҙар өсөн аппаратура (Freetalk Buddy Pack) һәм веб-камералар (Freetalk Connect 2) һатыла.\n2011 йылдың майында Microsoft компанияһы Skype’ты һатып алғанға тиклем, уны йәшерен рәүештә тыңлап булмай, шунлыҡтан уны күп илдәрҙең махсус хеҙмәттәре тәнҡитләй. Шул уҡ ваҡытта сервис үҙе АҠШ һәм Ҡытай файҙаһына шпионлыҡ итеүҙә ғәйепләнә. 2013 йылда шул билдәле була: Рәсәй махсус хеҙмәттәре Skype файҙаланыусыны тыңлап ҡына ҡалмай, уның ҡайҙалығын да билдәләй ала. Skype’тың Ҡытай версияһына клавиатураның ҡайһы төймәләренә баҫҡанды теркәп барыусы ҡуйылған, ул тексҡа тыйыулы һүҙҙәр индереләме икәнен күҙәтә һәм тупланған логтарҙы дәүләт хеҙмәттәренә ебәреп тора.\nSkype етешһеҙлектәренең береһе тип проприетар протокол файҙаланыу һанала, ул асыҡ стандарттар (мәҫәлән, SIP йәки H.323) менән һыйышмай.\nМәғлүмәт хәүефһеҙлегенә арналған Black Hat Europe 2006 конференцияһында Skype'ҡа анализ яһала. Һығымталар араһында шундайҙары ла була:\nпрограммаларҙағы хаталарҙы төҙәтеүгә аяҡ салыусы ысулдар һәм кодты бутау ҡулланылыуы;\nбирелмәләрҙең даими ебәрелеп тороуы (хатта программа көтөү режимында булғанда ла).\nМәҫәлән, 2007 йылда Крис Касперски Skype’ты ябыҡлыҡ, трафиктың йәшертен барыуы, программаларҙағы хаталарҙы төҙәтеүгә ҡаршылыҡ күрһәтеүсе алымдар ҡулланғаны өсөн тәнҡитләй, уныңса, былар сервисты вирустар йөрөтөүсе итеп ҡулланыуға юл аса.\n2007 йылдың февралендә Skype’тың ваҡытлы файлдар өсөн каталогта 1.com файлын яһата торған хатаһы табыла, ул BIOS-та мәғлүмәтте уҡыу мөмкинлеген бирә. Рәсми блогта хәбәр ителеүенсә, быға Skype Extras Manager өсөн EasyBits Software эшләгән хәүефһеҙлек системаһы ғәйепле, ошо юл менән ул инә нигеҙҙең сериялы номерын ҡулға төшөргән һәм һәр компьютерҙы идентификациялауға өлгәшкән. Был система 3.0.0.216 һәм унан һуңғы версияларҙа ҡулланылмай.\nP2P принцибы буйынса эшләй торған бөтә селтәрҙәр кеүек үк, Skype та вируслы эпидемияларға эләгеп тора. Skype’та һәйләшкәнде тотоп яҙып ала торған зарарлы программалар таралыу осраҡтары билдәле.\n2011 йылдың 24 майында Mozilla Firefox браузеры ярҙамында бизнес-аккаунтҡа ингәндә «manager.skype.com ғәмәлләшмәгән хәүефһеҙлек сертификаты файҙалана» тигән иҫкәртеү ҡалҡыр булды.\n2012 йылдың 14 ноябрендә Skype’тың тауышлы һәм һынлы элемтә сервисында, аккаунт теркәлгән почтаны ғына белгән хәлдә лә, ул аккаунтты ватырға мөмкинлек биргән хәүефле етешһеҙлек табылды.\n2013 йылдың 18 майында немец тикшеренеүселәре Skype’тың файҙаланыусылар араһында ебәрелеүсе етеҙ хәбәрҙәрҙе анализлауын фашланы.\n2013 йылдың 11 июнендә Эдвард Сноуден Американың PRISM күҙәтеү системаһы тураһында белдерҙе. Был система Skype файҙаланыусыларҙы күҙәтеп, уларҙың программала нимә тураһында хәбәрләшеүен белеп тороу мөмкинлеген биргән.\nХәбәр тексын йыйғанда бер юлы өс йәки унан күберәк йәнәш төймәгә баҫҡанда әңгәмәләшеүсе ғәҙәттә күренә торған яҙыу ҡәләмен түгел, ә клавиатура буйлап йөрөгән бесәйҙе күрә. Төймәләргә теләһә нисек баҫыуҙы дауам итһәң, ҡәләмде һындырыусы ҡулдар рәсеме килеп сыға.\nSkype'ҡа ҡуйылған йылмайликтарҙан тыш, унда бер нисә «йәшерен» йылмайлик бар (ниндәй версия тороуына ҡарап, уларҙың стандарт йылмайликтарҙа булыуы бар). Әгәр программаның көйләүҙәрендә хәбәрҙәр тәҙрәһендә шрифтты Comic Sans'ҡа үҙгәртһәң, тәҙрә аҫтындағы йылмайликтар төймәһендәге йылмайлик моңһоуға әйләнә (Windows өсөн 5.5-се версия).\n↑ Skype grows FY revenues 20 %, reaches 663 mln users. Архивировано из первоисточника 31 октября 2012.\n↑ Skype employees.\n↑ Microsoft confirms takeover of Skype. bbc.com (10 May 2011). Проверено 6 ноября 2012.\n↑ Screen sharing (англ.\n↑ Интервью с Джошем Сильверманом. Ведомости (13.04.2010). Проверено 28 ноября 2012. Архивировано из первоисточника 28 ноября 2012.\n↑ Вышел Skype для iPhone.\n↑ Новая версия Skype позволяет совершать видеозвонки с iPhone 4 через Wi-Fi и 3G. iXBT (1 января 2011). Проверено 1 января 2011. Архивировано из первоисточника 25 августа 2011.\n↑ Очередной рекорд Skype — 32 млн пользователей одновременно в сети\n↑ Skype переходит на аудиокодек Opus с «кристально чистым звуком». Хакер (13 сентября 2012). Проверено 13 сентября 2012. Архивировано из первоисточника 17 октября 2012.\n↑ Skype in Media — Skype TX\n↑ eBay Inc. reports third quarter 2006 results. ??? (???). Проверено ???. Башланғыс сығанаҡтан 2011 йылдың 25 авгусында архивлаштырылған.\n↑ eBay Inc. reports first quarter 2007 results. ??? (???). Проверено ???. Башланғыс сығанаҡтан 2011 йылдың 25 авгусында архивлаштырылған.\n↑ eBay Inc. reports first quarter 2008 results. ??? (???). Проверено ???. Архивировано из первоисточника 25 августа 2011.\n↑ Skype is the limit thanks to recession (недоступная ссылка с 14-05-2013 (751 день) — история)\n↑ Skype fast facts Q4 2008. ??? (???). Проверено ???. Архивировано из первоисточника 25 августа 2011.\n↑ Skype facts Q1 2009. ??? (???). Проверено ???. Архивировано из первоисточника 25 августа 2011.\n↑ 19,0 19,1 «Skype is largest international voice carrier, says study»\n↑ 20,0 20,1 «International carriers' traffic grows despite Skype popularity»\n↑ "Skype Commands 13 Percent of International Phone Calls.\n↑ 22,0 22,1 The Bell Tolls for Telcos?\n↑ What type of encryption is used? (недоступная ссылка с 14-05-2013 (751 день) — история) Skype Technologies, 2006\n↑ Форматирование текста в чате Skype.\n↑ Busted: Microsoft intercepts, decrypts, and reads your Skype messages // Ventureboat Security, May 20, 2013: "Skype currently uses 256-bit AES encryption to secure communications between users, which is considered very secure.\n↑ Skype с заботой о пользователе — Microsoft читает всё, что вы пишете? // 3d news, 17.05.2013 : "Представитель Skype, в свою очередь, сослался на политику защиты информации, согласно которой допускается автоматизированное сканирование мгновенных и SMS-сообщений на предмет «выявления возможного спама и/или определения URL-адресов, которые были ранее отмечены, как связанные со спамом, мошенничеством или фишингом».\n↑ The Skype Community — Ошибка подключения к Skype серверу.\n↑ Прекращение поддержки для Symbian OS.\n↑ Skype для SIP Open Beta.\n↑ Skype Connect.\n↑ Skype Shop — Телефон RTX Dualphone 3088 (недоступная ссылка с 14-05-2013 (751 день) — история)\n↑ Skype Rates | Cheap International Calls\n↑ Атака на Skype, Берд Киви // Компьютерра № 11 (775), 31 марта 2009\n↑ Skype обвиняют в шпионаже за пользователями // CyberSecurity.ru, 02.10.2008\n↑ Серьгина Е., Никольский А., Силонов А.\n↑ Philippe BIONDI, Fabrice DESCLAUX.\n↑ Skype: скрытая угроза Хакер, 8 июня 2007; опубликовано с изменениями в бумажной версии: Как Крис надругался над Skype, Хакер № 100 "Skype — это чёрный ящик с многоуровневой системой шифрования, напичканной антиотладочными приёмами исполняемого файла, считывающий с компьютера конфиденциальную информацию и передающий её в сеть по закрытому протоколу.\n↑ Skype Extras plug-in manager (англ.\n↑ В Интернете опубликованы исходники трояна, перехватывающего звонки Skype // CyberSecurity.ru, 29.08.2009\n↑ Технологии: В Skype обнаружили критическую уязвимость // Lenta.ru, 2012-11-14\n↑ Skype’s ominous link checking: Facts and speculation // H Security, Jürgen Schmidt, 17 May 2013\n↑ Glyn Moody.\n↑ Ryan Gallagher. http://www.slate.com/blogs/future_tense/2013/06/13/nsa_surveillance_leaks_suggest_microsoft_may_have_misled_public_on_skype.html (англ.\nЯковлева Е. С. Самоучитель Skype. Бесплатная связь через Интернет — СПб.: БХВ-Петербург, 2008. — Б. 304. — ISBN 978-5-9775-0177-4.\nСайттар һәм ресурстар\nОбзор приложений для Linux. Часть III: коммуникационные программы. Tom's Hardware Guide Russia (16 ноября 2009). Тәүге сығанаҡтан архивланған 25 август 2011. 8 января 2010 тикшерелгән.\nАндрей Пировских. Skype против Gizmo: бесплатная интернет-телефония. Tom's Hardware Guide Russia (10 марта 2006). Тәүге сығанаҡтан архивланған 25 август 2011. 23 июль 2010 тикшерелгән.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Skype&oldid=533108 ҡабул ителгән\nПоследний раз редактировалась 3 октябрь 2015 в 19:24\nБыл бит һуңғы тапҡыр 19:24 3 октябрь 2015 үҙгәртелгән.


Шифаханаға кемдәр барасаҡ?\n12 Февраль 2011, 14:10\nБыйылдан инвалидтарҙы һәм ветерандарҙы реабилитациялау саралары һәм санаторийҙарға путевкалар менән республиканың Хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығы тәьмин итәсәк. Ведомство министры Ленара Иванова әйтеүенсә, был маҡсатта 610 миллион һум аҡса бүленгән – былтырғыға ҡарағанда ике тапҡыр күберәк.\nБыйылдан инвалидтарҙы һәм ветерандарҙы реабилитациялау саралары һәм санаторийҙарға путевкалар менән республиканың Хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығы тәьмин итәсәк.\nВедомство министры Ленара Иванова әйтеүенсә, был маҡсатта 610 миллион һум аҡса бүленгән – былтырғыға ҡарағанда ике тапҡыр күберәк.\nӨфөнөң һәм республиканың бөтә райондарында ла халыҡты социаль хеҙмәтләндереү буйынса комплекслы үҙәктәр эшләй. Икенсе төрлө әйткәндә, бөтә документтарҙы ла йәшәгән урының буйынса ошо үҙәккә бирергә мөмкин. Йыл башынан комплекслы 68 үҙәккә 2,5 меңдән ашыу ғариза килгән.\nГраждандарҙы реабилитациялау саралары һәм санатор-курорт дауаланыуға путевкалар менән тәьмин итеүсе берҙәм республика үҙәге февраль аҙағында Өфөлә Зорге урамы, 15/1 адресы буйынса асыласаҡ. Әлегә иһә бөтә һорауҙар менән 276-73-53 телефоны буйынса мөрәжәғәт итергә мөмкин.\nҮҙәккә кемдәр мөрәжәғәт итә ала:\n– шәхси реабилитациялау программаһында ҡаралған техник реабилитациялау саралары һәм хеҙмәттәре менән тәьмин ителергә тейешле инвалидтар;\n– протез һәм протез-ортопедия изделиелары менән тәьмин ителергә тейешле ветерандар;\n– федераль закондарға ярашлы санатор-курорт дауаланыуға путевкалар бирелеүсе граждандар, шулай уҡ I төркөм инвалидтарҙы һәм инвалид балаларҙы оҙатып йөрөүселәр.


Юрист-мираҫ, һәр ҡалалағы юридик фирмаларҙың өсөн япония - Бөтә Япония онлайн юрист. Юпонский хоҡуҡи портал адвокат ҙур.\nНагахам, Иноуэ Мизуно урынлашҡанТокио, япония корпорацияларының неяпонский кеше һәм хеҙмәттәр менән тәьмин итә, шулай уҡ япон корпорацияһы һәм шәхси кешеләр. Корпоратив хоҡуҡ өлкәһе, слияние һәм поглощения, халыҡ-ара Агентлыҡ һәм лицензия килешеүе. Юридик фирмаһы күҙәтеү, беҙ - бутик-тип корпоратив һәм юридик фирмаһы шөғөлләнә күсемһеҙ милек мәсьәләләре. Файҙалы табылһа, беҙ һеҙҙе, һеҙҙең бизнестың үҙ эсенә Япония, филиалында теркәп, тәртиптә тотоу һәм йәмғиәт закон үтәлеше тураһында"компания"Япония. Беҙ шулай уҡ күсемһеҙ милекте теркәү буйынса белгес буласаҡ. Секьюритизация наградаһы менән йортонда финанс һәм уның тәжрибәһен, белем тәрәнлеген Сакая Ацуми эшләй, улар бөтә хоҡуҡтарҙы һәм финанс өлкәһендә бизнес йәйелгән. Финанс өлкәһендә инновацион потенциалын камиллыҡ уның өсөн танылған фирмаһынан, проект эштәре беҙҙең өсөн бигерәк тә.\nАйырылышыу бигерәк тә беҙгә ышанһын. халыҡ-ара, опека өҫтөндә балалар, балалар урлау, иммиграция.\nДокументтар буйынса хеҙмәттәр һәм тәржемә - тәжрибә булды беҙҙең өсөн оператив документацияһы әҙерләнгән, төрлө һалымдар менән бирергә тейеш була, теркәү, дәүләт учреждениеһы һәм башҡа - беҙ тотҡарланыуынан ҡотолоуы, улар аша оҙатыласаҡ коммуникациялар телле тәржемә мөмкин. Беҙ ҡушыла Йокогама, Япония.\nБеҙ хоҡуҡи мәсьәләләр буйынса киң эшкәртеү төбәге, атап әйткәндә, 'бизнес ҡанун, ҡануниәт корпоратив булараҡ, халыҡ-ара сауҙа, интеллектуаль милек, патенттар, авторлыҡ хоҡуҡтарын һәм сауҙа маркаһы, күңел бәйле уның закон һәм закон, монополияға ҡаршы закондар, һәм башҡалар. Беҙ шулай уҡ.\nТМИТЬ Associates, ул 1990 йылдан ойошторола.\nҡырҡ туғыҙ ағзалары дөйөм алғанда була. Учредительство беҙҙең менән, беҙгә шул миссия өсөн, яңы ҡабул итергә талаптар"һәм"клиенттары мәнфәғәтендә хеҙмәт итеү, уларға бирелгән ваҡытты үҙгәрешһеҙ ҡала, беҙҙең йылдам үҫеүенә ҡарамаҫтан, фирма.\nParalegal Trabajos de Japón, oportunidades de empleo en el extranjero


Буҙа эскән сырхау белмәй » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Экономика » Үҙ эшеңде башла! » Буҙа эскән сырхау белмәй\nБуҙа эскән сырхау белмәй\nСибай ҡалаһынан йәш эшҡыуар Гөлназ Азатова республика Рәсәй конкурсының төбәк этабында милли эсемлек менән “Йыл асышы” номинацияһында еңеү яуланы.\nБашҡортостанда «Рәсәйҙең йәш эшҡыуары» конкурсының төбәк этабы тамамланды. Республикала беренсе тапҡыр уҙғарылған конкурста төрлө муниципаль берәмектән 42 кеше ҡатнашты. Шуларҙың 20-һе бизнес-проекттарын яҡлау мөмкинлеге алһа, бишәүһе декабрҙә Мәскәүҙә уҙасаҡ федераль этапта сығыш яһау хоҡуғы алды. Улар араһында беҙҙең яҡташыбыҙ, Сибай ҡалаһынан Гөлназ Азатованың булыуы ҡыуаныслы. Йәш эшҡыуар буҙа эсемлеге менән «Йыл асышы» номинацияһында еңеү яуланы.\n– Буҙа – халҡыбыҙҙың шифалы эсемлектәренең береһе. Ҡунаҡҡа айырыуса хөрмәт күрһәтеү билдәһе лә булған был эсемлек менән һыйлау. Витамин һәм минералдарға бай ризыҡ ашҡаҙан, бөйөр, бауыр, нервы системаһы эшмәкәрлеген яҡшырта. Туҡлыҡлы ла, файҙалы ла эсемлегебеҙгә ҡарата һуңғы йылдарҙа иғтибар артты, ауыл, ҡалаларҙа буҙа байрамдары үткәрелеп тороуы – быға асыҡ дәлил, – ти Гөлназ Фәнис ҡыҙы. – Милли эсемлегебеҙҙе яһау серҙәрен әсәйем Дилә Вәлләм ҡыҙынан өйрәндем. Ул күршеһе Рәйфә Шаһи ҡыҙынан отоп алған. Ғөмүмән, был шөғөл – беҙҙең ғаилә бизнесы. Ирем Дим Азат улы Азатов һәр яҡлап ярҙамсым булһа, атай-әсәйем, ҡайны-ҡәйнәм дә беҙгә һәр яҡлап ҙур ярҙам күрһәтә. Ике йәшлек улым Инсар ҙа иртәнсәк күҙен асып та өлгөрмәй, буҙа һорай.\nБаймаҡ районының Иҫке Сибай ауылында шәхси эшҡыуарлыҡ менән шөғөлләнгән Яҡуповтар ғаиләһендә баш бала булған Гөлназ бәләкәйҙән сауҙаға ынтыла. Иҫәп-хисапҡа шәп ҡыҙҙы ата-әсәһе бухгалтер итеп күрергә теләй. БДУ-ның Сибай институтының иҡтисад факультетын тамамлағанда «Башҡорт милли эсемлеге буҙа» бизнес-планы буйынса диплом эшен яҡлай. Артабан тырыш ҡыҙға ҡаланың «Урал аръяғының эшлекле донъяһы» бизнес-үҙәгендә ошо юҫыҡта бизнес-проект төҙөшөргә ярҙам итәләр. Быға тиклем ҡабымлыҡтар һатылған киоскыһына яйлап үҙе етештергән буҙаны сығара башлай. Алкоголһеҙ, газһыҙ эсемлектәр етештереүгә сертификат алған эшҡыуар башта көнөнә ике шешә һатһа, әлеге көндә ул литр ярымлыҡ 20 шешә милли эсемлек яһап, «Самрау», «Орфей» кафеларына, «Яҙ» сауҙа селтәренә һатыуға сығара. Бухгалтер һөнәренә өҫтәп, икенсе юғары белем ала, ситтән тороп юридик факультетты тамамлай.\nБуҙаны бөтә Рәсәйгә генә түгел, сит тарафтарға ла танытырға теләгән Гөлназ Фәнис ҡыҙы декабрҙә Ө\tфөлә уҙасаҡ ШОС, БРИКС илдәренең бәләкәй эшҡыуарлыҡ буйынса икенсе форумында сығыш яһаны. Киләсәктә йәш эшҡыуар эшен артабан үҫтереү өсөн дәүләт ярҙамы алып, буҙа ҡойоусы линияны сафҡа индерергә хыяллана.\nСығыу ваҡыты 8-12-2016, 14:52 | Ҡаранылар: 686\nХалыҡҡа кәрәк әйберҙе үҙебеҙҙә лә етештереп була\nБуҙаны Өфөлә лә етештерә башланылар\nБеҙҙеке – Иң матур бишәү араһында


Сүп-сарыңды үҙең илтеп ташла!\n22 Ғинуар 2019, 16:43\nРайон үҙәгенән тыш, ауылдарҙа коммуналь ҡалдыҡтарҙы контейнерҙарға ғына йыясаҡтар. Төбәк операторы менән яңыраҡ кәңәшмә уҙғарғанда район властары шундай ҡарарға килгән. Һәр бер ауылға махсус эшләнгән майҙансыҡтарға кәмендә бер контейнер ҡуйыла. Әле район ауылдарына 36 контейнер алынған.\nАуылдарҙа бының өсөн махсус контейнер майҙансыҡтары булдырылды\nСүп-сар менән эш итеүҙең яңы системаһына күсеү халыҡта бик күп һорауҙар тыуҙырҙы. Был реформа буйынса йәмәғәтселектә бәхәстәр тынмай. Хәйер, ҡаты көнкүреш ҡалдыҡтары менән быйылдан төбәк операторҙары шөғөлләнергә тейеш тә ул, әммә урындарҙа халыҡтан сүп-сар йыйыуҙы ойоштороу барыбер ауыл биләмәләре хакимиәттәренә йөкмәтелде.\nБашҡортостан Башлығы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы Радий ХӘБИРОВҡа Мөрсәлимдән Фәриә Ниғәмәтова ауылда контейнерҙар бөтөнләй булмауы тураһында социаль селтәрҙә хәбәр иткәйне. Район етәкселеге Мөрсәлим ауылына байрамдарҙан һуң 9 контейнер ҡуйыласағы тураһында яуап яҙҙы.\n– Бөгөнгә Мөрсәлимгә 4 контейнер ултырттыҡ: икеһе – был яҡта, икеһе – тимер юлы аръяғында. Шундай уҡ 8 куб.м һыйҙырышлы 1 контейнер яңы Сүрәкәйгә лә ҡуйылды, – тине ауыл биләмәһе башлығы Альберт Садиҡов. – Тиҙҙән Ҡазандан тағы 3 контейнер килтерергә тейештәр. Уларҙы Ҡарағол, Башҡорт һәм Рус Илсекәйе ауылдарына ҡуясаҡбыҙ. Ауыл халҡы сүп-сарын шул контейнерға алып барып һалһа, “Прогресс” ойошмаһы график буйынса аҙнаһына бер килеп тейәп алып китеп торасаҡ. Киләсәктә, ауылдың ҙурлығын иҫәпкә алып, Мөрсәлимдә контейнерҙарҙың һанын арттырырға уйлайбыҙ.\nӘйткәндәй, район үҙәгенән тыш, ауылдарҙа коммуналь ҡалдыҡтарҙы контейнерҙарға ғына йыясаҡтар. Төбәк операторы менән яңыраҡ кәңәшмә уҙғарғанда район властары шундай ҡарарға килгән. Һәр бер ауылға махсус эшләнгән майҙансыҡтарға кәмендә бер контейнер ҡуйыла. Район хакимиәте башлығы Марс Кашапов “Бәйләнештә” селтәрендә шулай тип хәбәр итте. Әле район ауылдарына 36 контейнер алынған.\nМәхмүт ауылынан Лидия Моратова социаль селтәрҙә яҙыуынса, 8 ғинуарҙа ауылда “КамАЗ” менән сүп йыйып йөрөгәндәр, әммә күбеһе ташлап өлгөрмәгән, етмәһә машинаһы ла тулы булған.\n– Эйе, ул көндө халыҡтан сүп-сарҙы тоҡлап йыйыу ойошторолдо. Бындай ысулға аҡса бүленмәгәс, унан баш тарттылар, – тип аңлатты хәлде Арҡауыл ауыл биләмәһе башлығы Луиза Хәйретдинова. – Былтыр декабрҙә һәр бер ауылда халыҡ менән ошо мәсьәләгә арналған йыйылыштар уҙғарҙыҡ, быйыл да булды. Контейнер майҙансыҡтары урынын ауыл кешеләре менән кәңәшләшеп билдәләнек. Кемдер ауылдан алыҫ булмаһын, тиһә, бәғзеләр йортҡа яҡын урынлашмауын теләй. Контейнерҙар алыуға килешеүҙәр төҙөгәнбеҙ, икәүһен декабрҙә үк Арҡауылға килтереп ҡуйҙыҡ. Ауыр булһа ла, хәл яйға һалыныр, тип ышанабыҙ.\nТаймый ауыл биләмәһе башлығы Ильяс Минһажев әйтеүенсә, һәр бер ауылға махсус майҙансыҡтар ҡоролған, дүрт ауылға контейнер ҡуйылған, тағы ике ауылға кәрәк әле. Лағыр башлығы Зәбир Ситдиҡов Лағыр һәм Шәрәккә контейнерҙар ултыртылды тиһә, Мәсетле ауыл биләмәһе етәксеһе Адик Асҡаров Мәсетле һәм Ахунда шундай урындар булдырылыуы хаҡында “Бәйләнештә” үҙ халҡына хәбәр итә.\nБыға тиклем ауыл халҡы яна торған сүпте мейескә яҡһа, ҡыш буйы йыйылған быяла шешә, консерва һауыттары кеүек ҡатыраҡтарын яҙын сүплеккә илтеп түгә торғайны. Хәҙер һәр кем, йәше лә, ҡарты ла, машинаһы менәнме йә бәләкәй санаға, арбаға һалып, ошо бункерҙарға (күбеһе уларҙың ауыл осонда урынлашҡан) алып барып ташларға тейеш була инде. Йыйылған ҡаты коммуналь ҡалдыҡтарҙы Мәсәғүттән машина алып китәсәк. Ә был яңы хеҙмәт өсөн беҙ төбәк операторына түләргә тейеш булабыҙ. Февралдән һәр йортҡа квитанция килә башлаясаҡ.\nP.S. Район үҙәге – Малаяҙ ауылында ҡаты коммуналь ҡалдыҡтарҙы йыйыу тәртибе икенсерәк ойошторолған. Уның менән Салауат районы Хакимиәтенең рәсми сайтында https://admmaloyaz.bashkortostan.ru/ танышырға мөмкин.


Башҡорт дәүләт университетының Сибай филиалы студенттары КАМАЗ йыйырға өйрәнә - Bash.News\nБашҡорт дәүләт университетының Сибай филиалы студенттары КАМАЗ йыйырға өйрәнә\nБашҡорт дәүләт университетының Сибай филиалы студенттары КАМАЗ йыйырға өйрәнә https://bash.news/news/91693_bashort_dlt_universitetyny_sibaj_filialy_studenttary_kamaz_jyjyra_jrn\nБашҡорт дәүләт университетының Сибай филиалында студенттар техник фәндәрҙе практикаға таянып өйрәнә. Үҙ ҡулдары менән автомобилдәр йыя, спорт һәм ижад өсөн дә ваҡыт бүлә. Урал аръяғындағы студент тормошо киләһе материалда.\nЫсын Камаз машинаһының тапшырыуҙар ҡумтаһы. Ул бында һүтелгән килеш килеп эләккән. Студенттар һәм уҡытыусылар уны яңынан йыйған. Курстағы 150 cтудент лекцияларҙы һәм практик дәрестәрҙе ҙур теләк менән шөғөлләнә.\nБайрас Ғәниев, технология факультетының 3-cө курс студенты: “Миңә был факультетта белем алыу оҡшай. Уҡытыусылар яҡшы аңлата, дәрестән һуң ҡалып, практика ла үтергә мөмкин”.\nИнститут эсендә эксперименталь майҙансыҡ - белем биреү кластеры эшләй. Бында мәктәпкәсә йәштәге балаларҙан алып эшкә урынлаштырылғансы белгестәр әҙерләнә. Студенттарға ҙур тәжрибәгә эйә булған предприятие етәкселәре белем бирә. Факультетта робот техникаһы менән мауығыусыларға модельдәр йыйыу, ярыштарҙа ҡатнашыу өсөн мөмкинлектәр ҙур\nРифат Ҡасҡынбаев, технология факультетының 1-се курс студенты: “Роботтарҙы өйрәнеү беҙҙә ныҡ үҫешкән. Киләсәк роботтар менән бәйле. Студенттар өйрәнә, уларға оҡшай”.\nСибай институты Башҡорт дәүләт университетының дүрт филиалының береһе. Бында 2000 ашыу студент белем ала. Рәсәй мәғариф министрлығының 2018 йылғы йомағаҡтарында был юғары уҡыу йорто ете йүнәлештә һөҙөмтәле эш күрһәткестәре буйынса еңеүсе. Иҡтисадсылар, менеджерҙар һәм хоҡуҡ өлкәһендә эшләйәсәк йәштәр бөтәһе лә уҡыу йорто стеналарында төплө теорияға эйә булып, һөнәри сынығыу алып сыға.\nӘҙеһәм Барлыбаев, хоҡуҡ һәм иҡтисад факультеттары деканы, профессор: “Беҙҙең институтта 2300 ашыу студент белем ала. Дүрт факультет эшләй. Беҙҙең институт яҡшы һөҙөмтәләр күрһәткәс,һөҙөмтәле эшләгән юғары уҡыу йорттары исемлегенә инде”.\nИнститут полигонында иһә студенттарға үҙ ҡулдары менән техника йыйып ҡарау мөмкинлеге булдырылған. Тау сәнәғәте, транспорт өлкәһендә эшләйәсәк йәштәр диплом һәм курс эштәрен үҙенсәлекле проекттар һәм һыҙмалар нигеҙендә яҡлай ала.\nСибай институтының технология факультеты тәбәктең сәнәғәт тармағы өсөн белгестәр әҙерләй. Бында бай матди-техник база булдырылған һәм практик күнекмәләр өсөн тау машиналары, ҡорамалдары полигоны булдырылған. Технология факультетын тамамлаусылар бөтәһе лә уҡыуҙы тамамлағас, эшкә урынлаша ала.


Ҡырмыҫҡалы районы Иҫке Ҡыйышҡы ауылының яңы барлыҡҡа килгән урамдарында йәшәүселәр электр утын генератор ярҙамында ала\nБашҡаса әмәл юҡ. Электр сымдары йорттарға тоташтырылһа ла, ток үтмәгән.\nЭлектр эшләүсе генератор - Нәҙировтар ғаиләһе өсөн һыу ҙа, ут та, йылылыҡ сығанағы ла. Унан башҡа был йортта бер нимә лә эшләмәй. Төҙөлөш барған осорҙа электр утының юҡлығы айырыуса ныҡ һиҙелә, ти хужалар. Һәр башҡарылған эш тә бындай осраҡта икеләтә сығым талап итә. Көнөнә генә генератор алты йөҙ һум тирәһе яғыулыҡ һемерә. Шуға күрә был йортта бар әйберҙе лә батарея һәм акуммуляторлыһын алырға тырышалар. Ләкин был проблеманы һис кенә лә еңеләйтмәй.\nЭлектр утын ауылдың яңы урамдарында йәй аҙағында бирергә планлаштырғандар. Тап вәғәҙәләргә ышанып та ғаилә яңы йортҡа күсенеп килгән дә инде. Электр утының булмауы төҙөлөштәрҙе лә тотҡарлай, ти халыҡ.\nНәҙировтар йортонда бер генә Ленин бабай лампаһы яна. Ә бит ғаиләлә мәктәп йәшендәге бала ла тәрбиәләнә. Шул уҡ ваҡытта йорттарға электр сымдары ла үткәрелгән. Тимәк, токты йорттарға индереү өсөн күп тә ҡалмаған. Электр селтәрҙәрен хеҙмәтләндереүсе ойошма ла ошоно иҫбатлай. Баҡтиһәң ,эштәр ил ҡануниәте кәртәһенә барып терәлгән.\nФәнис Мөхәмәтйәнов, «Ҡырмыҫҡалы ауыл хужалығы энергияһы» йәмғиәте директоры: «Беҙ үҙебеҙгә йөкмәтелгән эштәрҙе тулыһынса атҡарып сыҡтыҡ. Ул ғына ла түгел, халыҡтың аҡса күсергәнен көтөп ятмай үҙебеҙҙең иҫәпкә электр селтәрҙәре һуҙҙыҡ. Хәҙер беҙгә бер төймәгә баҫып электр утын тоҡандырырға ғына ҡалды. Ләкин быны эшләү өсөн дә бит рөхсәт кәрәк. Документтар әле тикшереү үтә. Закон буйынса ул алты ай дауамында ҡаралырға тейеш. Шулай ҙа беҙ уны тиҙләтергә тырышабыҙ. Октябрь урталарында энергия биреләсәк тип уйлайбыҙ».\nИҫке Ҡыйышҡы ауылына электр уты үткәреү документтары әле Башҡортостандың электр селтәрҙәре йәмғиәтендә ҡарала. Уны тикшереүсе ағайҙар кескәй Асланды ла иҫтән сығармаһындар ине. Юғиһә, тамаҡ тамуҡҡа төшөрә тигәндәй, кескәй малай ҙа, һыуыҡ үҙәгенә үтепмелер, генераторҙы тоҡандырып һүндерергә өйрәнеп алған.