Башҡортостанда Рәсәй Президенты премияһын алыусылар тәбрикләнде // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nБашҡортостанда Рәсәй Президенты премияһын алыусылар тәбрикләнде\n16:51, 16 февраля 2012 Йәмғиәт\nБөтә республиканан йәш ғалимдар, йырсылар, спортсылар һәм башҡа активистар кесе йома, 16 февралдә, Өфөлә Рәсәй Федерацияһы Президенты дипломдарын һәм премияларын тапшырыу тантанаһына йыйылды. Уларҙың барыһы ла «Һәләтле йәштәргә дәүләт ярҙамы» йүнәлеше буйынса «Мәғариф» өҫтөнлөклө милли проекты еңеүселәре. 2011 йыл һөҙөмтәләре буйынса улар – 135 кеше. Йәштәр республика һәм бөтә Рәсәй конкурстары, олимпиадалары, ярыштарында ғына түгел, сит илдәрҙә лә Башҡортостан данын күтәргән. Әммә тантаналы сараға барыһы ла килә алманы.\nДипломдарға ҡушып, РФ Президенты премиялары ла тапшырыла. 21 кеше бөгөн – 60 мең һум, 114 кеше 30 мең һум күләмендә премия алды.\n— Мәктәп уҡыусыларын һәм студенттарҙы РФ Президенты премияһы менән бүләкләү тантанаһы илдә 2006 йылдан башлап үткәрелә, — тине БР Мәғариф министры Әлфис Ғаязов, йәштәрҙе ҡотлап. – Был йылдар эсендә премияға Башҡортостандан 750 һәләтле бала лайыҡ булды. Бөгөнгө сара һеҙҙең тормошоғоҙҙа мөһим ваҡиға булып тора. Һеҙ – Башҡортостандың киләсәге һәм өмөтө.\nӘйткәндәй, сараға егет һәм ҡыҙҙарҙың уҡытыусылары ла килде.\n— Ҡәҙерле коллегалар, хәҙер һеҙгә шулай тип өндәшергә лә була, — тине БР Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтайҙың Комитет рәйесе урынбаҫары Эльвира Юнысова, йәштәргә мөрәжәғәт итеп. – Тормошоғоҙҙағы был матур ваҡиға менән ихлас күңелдән ҡотлайым. Был еңеүҙе һеҙҙең ижади, фәнни эшмәкәрлектә беренсе баҫҡыс тип атарға була. Бының нигеҙендә, әлбиттә, оло хеҙмәт ята. Афарин, ошо юлығыҙҙан тайпылмағыҙ!\nБР Йәштәр сәйәсәте һәм спорт министры урынбаҫары Руслан Ғизәтуллин, йәштәргә наградалар тапшырып, өлгәшелгәндә туҡтап ҡалмаҫҡа, башҡа төрлө конкурстарҙа ла ҡатнашырға саҡырҙы. Шул уҡ ваҡытта ярҙам иткән кешеләргә лә рәхмәт һүҙҙәрен еткерергә онотмаҫҡа кәрәк, тип белдерҙе ул.\nНаградланыусылар араһында БР Мәғариф министрлығының Республика уҡыусы йәштәр мәҙәниәте үҙәгендә белем алыусы Елизавета Чувашова ла булды. Ул сигеү, боронғо әйберҙәрҙе реставрациялау, шулай уҡ фото төшөрөү менән шөғөлләнә.\n— Миңә һәр саҡ ижади эш менән шөғөлләнеү оҡшаны. Иҫке әйберҙәргә яңы һулыш бирергә яратам, — тине Елизавета. Киләсәктә ул уҡытыусыһы кеүек үк балалар менән эшләргә теләй.\nШулай уҡ РФ Президенты премияһын алыусылар араһында Өфө авиация техникумын тамамлаусы, әле ӨДАТУ студенты Дмитрий Князев та бар. Ул – Чебоксар ҡалаһында үткән «машиналар эшләү технологияһы» йүнәлеше буйынса бөтә Рәсәй йәш белгестәр олимпиадаһы призеры.\n— Еңеүгә өлгәшеү өсөн һәләттән тыш ныҡышмалылыҡ, тырышлыҡ та кәрәк, — тип иҫәпләй Дмитрийҙың уҡытыусыһы, авиация техникумында махсус предметтар буйынса белем биреүсе Тамара Шустер. – Дөйөм алғанда беҙҙең студенттарҙың белем кимәле юғары, улар – күп һанлы бөтә Рәсәй һәм республика олимпиадаларында еңеүселәр һәм призерҙар. Ә иң мөһиме, уларға хеҙмәт баҙарында ихтыяж ҙур, барыһы ла тиерлек үҙ һөнәре буйынса эшләй.\nШаран ауылының 1-се урта дөйөм белем биреү мәктәбе уҡыусыһы Валерий Шәмиғоловҡа ла бөгөн диплом тапшырылды. Ул – Иркутсҡ ҡалаһында үткән тормош хәүефһеҙлеге нигеҙҙәре буйынса мәктәп уҡыусыларының бөтә Рәсәй олимпиадаһы призеры.\n— Бындай кимәлдәге бәйгелә тәүгә ҡатнаштым. Республикала өсөнсө урын яулап, бөтә Рәсәй олимпиадаһына юлландым. Уҡытыусым – Ғәлиев Рөстәм Фәһим улына рәхмәтлемен, тап ул миңә был предмет менән төптәнерәк шөғөлләнергә кәңәш итте. Шулай уҡ әхлаҡи ярҙам күрһәткәндәре өсөн атай-әсәйемә лә рәхмәт әйткем килә, — тине Валерий Шәмиғолов.\nТеги: мәғариф, рф президенты премиялары


Туризм һөйөүселәрҙең ярышы\nҮткән аҙнала С.Юлаев исемендәге ял һәм мәҙәниәт паркында Халыҡ-ара туризм көнөнә һәм Имен бала саҡ һәм ғаилә ҡиммәттәрен нығытыу йылына арналған уҡыусыларҙың туристик слеты уҙғарылды. Унда ҡала мәктәптәренең 6 – 8-се кластары һәм Баймаҡ лицей-интернаты – йәмғеһе 4 команда ҡатнашты. Палатка ҡороу, ҡаршылыҡтар һыҙатын үтеү, компас ярҙамында азимут буйынса йөрөү, крайҙы өйрәнеү викторинаһы һымаҡ төрлө һынауҙар ярайһы ғына ҡатмарлы ине. Иң аҙаҡтан еңеүселәр билдәләнде: беренсе урында – БЛИ, икенселә – 2-се мәктәп, өсөнсөгә иһә 1-се һәм 4-се мәктәптәр лайыҡ булды.\nИсем туйы үтте\nАҡморон ауыл китапханаһында башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы Нәфисә Хәйрулла ҡыҙы Мәмбәтованың “Әйтер һүҙем ҡәләм осонда” тигән китабының исем туйы үткәрелде. Унда уҡыусылар, китап һөйөүселәр ҡатнашты. Мәҙәниәт йорто хеҙмәткәрҙәре тарафынан матур концерт күрһәтелде. Был кисә Шәфҡәтлелек айлығы сиктәрендә үткәрелде һәм унда саҡырылған ололарға хөрмәт күрһәтелде. Сараны ауыл китапханасыһы Раушания Баййегетова ойошторҙо.\nГөлназ Азаматова, ауыл биләмәһе башлығы.\n8 октябрҙә ҡаланың Үҙәк майҙанында сираттағы ауыл хужалығы продукцияһы йәрминкәһе үткәрелә. Рәхим итегеҙ!\n“2011-2013 йылдарҙа крәҫтиән-фермер хужалыҡтары базаһында ғаилә һөтсөлөк фермаларын үҫтереү” республика маҡсатлы программаһы сиктәрендә Башҡортостан Республикаһы бюджетынан субсидиялар биреүгә ғаризалар ҡабул ителә. Был программаның төп маҡсаты булып КФХ базаһында 25 баштан алып 100 башҡа тиклем һыйыр малы үрсетеүсе ғаилә һөтсөлөк фермаларын булдырыу һәм комплектлау тора.\nСубсидиялар программала ҡатнашыусы статусы алған хужалыҡтарға бирелә. Һауыу ҡоролмалары һәм аппараттары, һөттө таҙартыу һәм һыуытыу ҡоролмалары, һөттө һаҡлағыс, тоҡомло һәм тоҡомло булмаған мал һатып алған осраҡта субсидиялар бүленә. Шулай уҡ инженер инфраструктураһына ла дәүләт ярҙамы ҡаралған.\nБыл программала ҡатнашырға теләүселәр тулы мәғлүмәт алыу өсөн “Баймаҡ” мәғлүмәт-консультация үҙәгенә мөрәжәғәт итә ала, тел. 2-17-15.\nӘ күңелдә һаман яҙ әле...\n30 сентябрҙә Халыҡ-ара ололар көнөнә ҡарата Темәс ауыл мәҙәниәт йортонда “Ә күңелдә һаман яҙ әле...” тигән байрам сараһы үтте.\nХаҡлы ялдағы, оло йәштәге апай-ағайҙар үҙҙәренең инициативаһы менән ауылдаштары өсөн бай йөкмәткеле концерт ойошторҙо һәм барыһы өсөн дә матур ял сәғәттәре бүләк итте. Сәстәренә сал ҡунһа ла, йәштәре 70, 80-гә артылһа ла, әле һаман дәртле, йыр-моңға ғашиҡ, ут сәсрәтеп бейегән, өҙҙөрөп гармун уйнаған апай-ағайҙар ҙур һоҡланыу уятты һәм уларҙың сығыштары тамашасыларҙың дәррәү алҡыштарына күмелде. Матур байрам урындағы ауыл биләмәһе хакимиәте һәм мәктәп етәкселеге тарафынан ойошторолған сәй табыны артында дауам итте. Ололар барыһына ла ҙур рәхмәт әйтеп, саранан көс-дәрт алып, ҡанатланып таралышты.\n“Һаҡмар” редакция-нәшриәт комплексы дәүләт унитар предприятиеһы директоры (“Һаҡмар” гәзите мөхәррире) вазифаһын башҡарыусы итеп быға тиклем Баймаҡ ҡалаһының 3-сө урта белем биреү мәктәбе муниципаль белем биреү бюджет учреждениеһында уҡытыусы булып эшләгән Сәфәрғәлин Заһит Замир улы тәғәйенләнде.\nБыға тиклем Баймаҡ районы муниципаль район хакимиәте башлығының социаль һәм кадрҙар сәйәсәте буйынса беренсе урынбаҫары булып эшләгән Йәндәүләтов Илһам Миңлеғәле улы, З.Биишева исемендәге Башҡортостан “Китап” нәшриәте БР дәүләт унитар предприятиеһы директоры итеп тәғәйенләнеү сәбәпле, биләгән вазифаһынан бушатылды.\nАвтор: Һаҡмар | Ваҡыты: 15:00


Республика Үҙәк һайлау комиссияһында бөгөн 8-се сентябрҙәге тауыш биреүҙәргә йомғаҡ яһалды\nКомиссия рәйесе Илона Макаренко белдереүенсә, барлыҡ бюллетендар ҙа тикшерелгән. Республика башлығы вазифаһына дәғүә иткән кандидаттар араһынан 50 проценттан күберәк тауыш йыйғаны еңеүсе тип иғлан ителә. Тауыштар нисбәте ошолай, тине Илона Макаренко.\n09 сен, 13:02\nБашҡортостан хөкүмәте рәйесе урынбаҫары вазифаһын башҡарыусы итеп Андрей Назаров тәғәйенләнде\n.Был турала бөгөн хөкүмәттә оператив кәңәшмәлә республика етәксеһе Радий Хәбиров белдерҙе. Андрей Назаровҡа 49 йәш. Ул Баймаҡ ҡалаһында тыуған.\n09 сен, 11:09\nРеспубликала Берҙәм тауыш биреү көнө тыныс шарттарҙа үтте\nРеспублика етәксеһе Радий Хәбиров Берҙәм тауыш биреү көнө тыныс шарттарҙа һәм ойошҡан рәүештә үтте, тип белдерҙе. Башҡортостан башлығын һайлауҙа халыҡтың күпселеге тап уның өсөн тауыш бирҙе. Радий Хәбиров бөгөн хөкүмәттә оператив кәңәшмәлә ҙур яуаплылыҡ алыуын, халыҡ ышанысты аҡларға әҙер булыуын белдерҙе.\nБашҡортостан хөкүмәтендә ҙур үҙгәрештәр булмай, төп өлөшө һаҡлана\nБыл турала Республика башлығы вазифаһына кандидаттар араһынан иң күп тауышты алған Радий Хәбиров белдерҙе.\nДмитрий Медведев Радий Хәбировҡа Башҡортостан үҫешендә ҙур уңыштар теләне\nБерҙәм тауыш биреү көнөнөң тәүге һөҙөмтәләре буйынса "Берҙәм Рәсәй" партияһы алдынғылыҡты һаҡлап ҡала. Был турала фирҡә рәйесе, премьер-министр Дмитрий Медведев белдерҙе.\nБашҡортостанда һайлау бюлетендәренең 90 проценттан күберәге эшкәртелгән\nРеспублика башлығы вазифаһына кандидаттар араһында Радий Хәбиров иң күп тауышты алған. Һайлаусыларҙың 81,97 проценты уның өсөн тауышын биргән.\nРеспубликала бөгөн 3 мең 434 һайлау участкаһы халыҡты ҡабул итте\nРеспубликала 3 миллион 50 меңдән ашыу кеше тауыш бирергә хоҡуҡлы. Философия фәндәре докторы, академик Фәнил Фәйзуллин быйыл һайлауҙа айырыуса йәштәрҙең әүҙемлеген билдәләп үтте.\n08 сен, 22:28\nБашҡортостан Үҙәк һайлау комиссияһында Мәғлүмәт үҙәге эшен йомғаҡлай\nУнда беҙҙең хәбәрсебеҙ Бәйтулла Фәтҡуллин эшләй. Ул студия менән тура элемтәгә сыҡты. Хәйерле кис, Бәйтулла, һинән һуңғы яңылыҡтар көтәбеҙ.\nРеспубликала һайлау участкалары бер сәғәт элек ябылды\nӘле комиссия ағзалары бюллетендарҙы иҫәпләй. Башҡортостанда бөгөн 818 һайлау кампанияһы үтте. Төп сәйәси ваҡиға – ул Башҡортостан башлығы өсөн тауыш биреү булды.\nРеспубликала 3 миллион 50 меңгә яҡын һайлаусы бар\nБашҡортостан Үҙәк һайлау комиссияһынан хәбәр итеүҙәренсә, 18 сәғәткә электораттың 57 проценты тауыш биргән. Был 1 миллион 720 мең һайлаусы тигән һүҙ. Ҡалалар буйынса халыҡтың әүҙемлеге йәһәтенән Сибай менән Күмертау, райондар араһында Тәтешле, Миәкә һәм Салауат алда бара.\n08 сен, 21:28\nБашҡортостанда һайлау тамамланды\nЗаконға ярашлы, тауыш биреү иртәнге 7-лә башланды. Урындағы ваҡыт буйынса 21 сәғәттә барлыҡ участкалар ҙа ябылды.\n08 сен, 21:00


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - РӘИС ВӘҒИЗОВ ЙЫРЛАЙ! - 2017 - Мәҡәләләр\nРәис Шәйхнур улы бәләкәйҙән йырлай. "Бигерәк тә халыҡ йырҙарын йырларға ярата инем, яңғыҙым ҡалһам - йыр дуҫым, йыраҡ юлға сыҡһам - йыр юлдашым булды. Мәктәпте тамамлағандан һуң Ҡаҙан консерваторияһына уҡырға индем. Тик унда оҙаҡ белем алырға тура килмәне, Совет Армияһы сафына саҡырҙылар. Ил алдындағы бурысымды үтәгәндә лә йырҙан айырылманым. Патриотик йырҙар башҡарыусылар бәйгеһендә лауреат булдым. Был еңеү мине ҡанатландырып ебәрҙе. Хеҙмәт итеп ҡайтҡас, дәртләнеп, Өфө сәнғәт институтына уҡырға юлландым", - ти ул.\nХеҙмәт юлын Башҡорт дәүләт филармонияһында солист-вокалист булып башлай Рәис Вәғизов. Ул ваҡытта башҡорт профессиональ йыр сәнғәте үҫеш дәүерен кисергән була. Күп кенә вокаль-инструменталь ансамблдәр барлыҡҡа килә. Рәис ағайға Айрат Кәримов етәкселегендәге "Ирәндек", Бәхти Ғайсин етәкселегендәге инструменталь ансамблдә эшләү бәхете тейә. Ни өсөн үҙемә ансамбль ойоштороп ҡарамаҫҡа, тигән уй килә шул мәлдә. Ишмулла Дилмөхәмәтов менән ошо йүнәлештә эшләргә булып китәләр. Яңы ғына барлыҡҡа килгән фольклор бригадаһына "Бөгөн байрам, бөгөн туй" тигән исем бирәләр. Был осорҙа Ишмулла Дилмөхәмәтов, Сөләймән Абдуллин, Лена Зарипова, Редик Фәсхетдинов менән бөтөн Рәсәйҙе урап сығалар. Яңы коллективтың төп маҡсаты - башҡорт халыҡ йырҙарын тергеҙеү һәм халыҡҡа еткереү була. Рәис Вәғизов тик башҡорт халыҡ йырҙарын башҡарыуға күсә. "Ҡолой кантон", "Эскадрон", "Ильяс", "Урал", "Азамат", "Ирәндек" кеүек йырҙарҙы тамашасы тап уның башҡарыуында яратып ҡабул итә лә инде. Ошо уҡ мәлдә ул үҙе ижад иткән "Инйәр", "Фаягөлөм", "Аҡҡоштар ниңә моңһоу" кеүек йырҙарын да халыҡҡа таныта.\n- Һайлаған һөнәремдән дә, шәхси тормошомдан да ҡәнәғәтмен. Тиҫтәләгән йырҙарымды халыҡ бөгөн дә йырлап йөрөй. Һәр ерҙә көтөп алалар. Артист өсөн тамашасы һөйөүенән дә ҙурарыҡ баһа юҡтыр ул, - тип ҡыуана оло юбилейын ҡаршылағанда Рәис Вәғизов.\nӘйткәндәй, тамашасы оҙаҡламай яратҡан артисын тағы ла сәхнәлә күрә аласаҡ. Сентябрь аҙаҡтарында ул ижадташ дуҫтарын - Нәзифә Ҡадырова, Ғәли Алтынбаев, Азат Айытҡолов, Роза Аҡкучукова, Рим Хәсәнов, Рөстәм Маликов, Афарим Аҡсурин һәм башҡа йырсыларҙы бер сәхнәгә йыясаҡ.\nЯҙылған: 18.09.17 | Ҡаралған: 858


Бөгөн иртән Өфөнөң Карл Маркс урамында йәйәүлеләр ҡатнашлығында юл-транспорт фажиғәһе теркәлде\nҠот осҡос аварияла уҡыусы бала менән 57 йәшлек ҡатын йәрәхәтләнде. Бәләгә тарыусыларҙы бәрҙергән «Опель Астра» водителе ғәҙәттән тыш хәлдә «Газель» автомобиле хужаһын ғәйепләй. Йәнәһе лә, ул иномарканың юлын ҡыя. Ә бына икенсе водитель бөтөнләй икенсе фекерҙә.\nЮл-транспорт фажиғәһе иртәнге сәғәттәрҙә Карл Маркс һәм Достоевский урамдары киҫелешендә теркәлә. Ҡайһы бер мәғлүмәттәр буйынса, «Опель Астра» автомобиле светофорҙа торған «Газель»гә бәрелмәҫ өсөн рулен ҡапыл уңға бора. Әммә иномарка артабан тротуарҙан китеп барыусы йәйәүлеләр өҫтөнә барып менә.\nӘ бына «Газель» водителе бөтөнләй икенсе фекерҙә.\nАвария һөҙөмтәһендә 10 йәшлек ҡыҙ һәм 57 йәшлек ҡатын зыян күрә. Улар баш ҡаланың 17-се һәм 22-се дауаханаларына оҙатыла. Табиптар оло йәштәге ханым ауыр хәлдә булыуын билдәләй. Шул уҡ ваҡытта уҡыусының ғүмеренә ҡурҡыныс янамай.\n«Опель Астра» шулай уҡ ресторанға һәм юл ситендә торған дүрт автомобилгә бәрелә. Әле инспекторҙар авария сәбәптәрен асыҡлай.\nДөйөм алғанда, уҙған ял көндәрендә республикала 18 юл-транспорт фажиғәһе теркәлгән. Уларҙа бер кешенең ғүмере өҙөлгән, тағы ла 22 кеше төрлө тән йәрәхәттәре алған. Фажиғәле осраҡтарҙы иҫкәртеү маҡсатында инспекторҙар водителдәрҙе юлда һаҡ булырға саҡыра.


Сүп-сар контейнерҙары ҡуйыу эше әүҙем бара\n«Сүп-сар реформаһы»на ярашлы, рөхсәт ителмәгән ҡыйлыҡтар ябылып, ауылдарға сүп-сар һауыттары ултыртылырға тейеш ине. Беҙҙең районда ла был йәһәттән ҙур күләмле эш алып барыла. Контейнерҙар ултыртылып бөткәнсе, көнкүреш ҡалдыҡтарын ҡапсыҡтарға йәки башҡа төрлө һауытҡа йыйырға рөхсәт ителә.\n«Сүп-сар реформаһы»на ярашлы, рөхсәт ителмәгән ҡыйлыҡтар ябылып, ауылдарға сүп-сар һауыттары ултыртылырға тейеш ине.\nБеҙҙең районда ла был йәһәттән ҙур күләмле эш алып барыла. Контейнерҙар ултыртылып бөткәнсе, көнкүреш ҡалдыҡтарын ҡапсыҡтарға йәки башҡа төрлө һауытҡа йыйырға рөхсәт ителә.\nИҫке Собханғол ауыл хакимиәте башлығы ярҙамсыһы А. Аҡкөсөков әйтеүенсә, бөгөнгө көндә Иҫке Собханғолдоң Салауат, Ҡайынтүш һәм Һ. Ишкилдин урамдарына 3 сүп-сар майҙансығы эшләнеп, контейнерҙар ултыртылған. Яңы Собханғол, Иҫке Мөсәт, Яңы Мөсәт ауылдарына 2-шәр тура килә. Бер майҙансыҡта 4 контейнер урынлаштырыла.\n- Тағы ла Ағиҙел һәм Баҙал биҫтәләрендә буласаҡ. Мөмкинлеккә ҡарап, 4-5 урын эшләү планда тора. Бөгөнгө көнгә 26 контейнер һатып алынған.\nСанитар талаптарға ярашлы, контейнерҙарҙы асфальт йәки бетон өҫтөнә ултыртыу, тирә-яғын бордюр менән уратып алыу шарт. Шулай уҡ техника менән инеү өсөн юл да булырға тейеш. Контейнер майҙансығы менән тораҡ йорттар, спорт һәм ял өсөн тәғәйен урындар, балалар уйын майҙансыҡтарының араһы 20 метрҙан да кәмерәк булырға тейеш түгел. Ауыл тар булғанға күрә, был талаптарҙы үтәүе яйһыҙыраҡ. Шуға күрә бушыраҡ урындарға ҡуйырға тырышабыҙ.\nЙыйылған сүп-сарҙы «Эко-Сити» төбәк операторы КамАЗ менән план-графикка ярашлы бушатып тора. Әлегә 3-4 көнгә бер тапҡыр тура килә. Бөтә майҙансыҡтарҙы ла әҙерләп бөткәс, график үҙгәрәсәк. Ул ваҡытта контейнерҙар тулыу менән техника килеп тейәп алып китәсәк, - ти А. Аҡкөсөков.


Яҙмышыбыҙ — үҙ ҡулыбыҙҙа » Башҡортостан гәзите\n"Башҡортостан гәзите" » Йәмғиәт » Яҙмышыбыҙ — үҙ ҡулыбыҙҙа\nЯҙмышыбыҙ — үҙ ҡулыбыҙҙа 29.03.2014 // Йәмғиәт\n“Башинформсвязь” акционерҙар йәмғиәтенең генераль директоры Салауат Мөхтәр улы Ғайсин “Ватандаш” журналында үҙ башынан үткән иҫ киткес ғибрәтле ваҡиғаны яҙып сыҡҡайны. Уҙған быуаттың 50-се йылдары аҙағында Учалы районынан килгән етем малай хәҙерге Рәми Ғарипов исемендәге башҡорт республика гимназия-интернаты баҡсаһында ун төн йоҡлап йөрөй, сөнки уның иң ҙур теләге — ошонда белем һәм тәрбиә алыу. Әммә “урын юҡ” тип, уны алырға теләмәйҙәр.\nМалай, кемдеңдер кәңәшен тотоп, мәғариф министры Фатима Мостафина апайға бара, әммә ул Мәскәүҙә кәңәшмәлә булып сыға. Министрҙың командировканан ҡайтыуын ныҡыш малай ун көн, ун төн ошо баҡсала көтә.\nФатима Хәмит ҡыҙы, Мәскәүҙән ҡайтҡас, етем баланы ҡабул итеп, интернатҡа урынлаштыра. Һуңынан егет мәктәпте тамамлағас, уны Новосибирск электротехник элемтә институтына уҡырға ебәрә.\nЕйәнсура районы малайы Зиннәт Бикбулатов та интернатҡа нәҡ ошондай мажаралар аша килеп урынлаша. Эйе, бындай етем балаларға министр айырыуса иғтибарлы була, уларҙы йә балалар йортона, йә интернат-гимназияларға, ғөмүмән, төрлө белем һәм тәрбиә усаҡтарына урынлаштырырға ярҙам итә.\nАтайһыҙ ҡалғас, минең тормош юлымда ла изге күңелле, ярҙамсыл кешеләр күп осраны. Шуларҙың береһе ил инәһе Фатима апай Мостафина ине. Тик уның ярҙамында ғына мин БДУ-ға уҡырға инә алдым. Кеше яҡты донъянан китһә, туғандарының, яҡындарының, замандаштарының, уны белеп-күргән айырым кешеләрҙең хәтирәләре һаҡланып ҡала, тормошоңда тәрән эҙ ҡалдырған шәхескә оло һөйөү тойғоһо уяна. Хәтирәләр...\nВаҡиға ошолай булды. Мин 1959 йылда, Өфөгә уҡырға инергә тип, юлға сыҡтым. Ул ваҡыттағы Сталин урамында (хәҙерге Коммунистик) урынлашҡан институтҡа проректор Мельниковҡа килдем. Ул, секретарын саҡыртып, документтарҙы килтерергә ҡушты, әммә ҡағыҙҙарҙы тапманылар, ә мин уларҙы бер йыл алда ебәреп, ауырып китеү сәбәпле, имтихан тапшырырға килә алмағайным. Хәҙер ҡабул итеү комиссияһында “документтарың юғалған”, “архивҡа тапшырылған” тип имтиханға индермәҫкә булдылар, ә иртәгә — тәүге һынау. Ҡайҙа барырға? Кемдән кәңәш һорарға? Өфөгә тәүгә килеүем. Бер ниндәй адресты ла, таныш кешеләрҙе лә белмәйем. Тупһа эргәһендә уйланып бошонҡо ғына торғанда, яныма галстук таҡҡан мөләйем генә бер башҡорт ағайы килеп баҫты.\n— Ҡайҙан килдең? Ниңә балтаң һыуға төшкән кеүек тораһың? — тип хәлемде һорашты. Мин уға барыһын да һөйләп бирҙем. Ул оҙаҡ уйланып торғандан һуң:\n— Улай икән, әйҙә киттек, — тине лә Министрҙар Советы бинаһына алып килде. Икәүләп мәғариф министрының ҡабул итеү бүлмәһенә индек. Теге ағай секретарға барыһын да аңлатып бирҙе.\nФатима апай беҙҙе оҙаҡ көттөрмәй, ихлас күңелдән ҡабул итте. Ҡайҙан килеүемде, ҡайҙарҙа уҡыуымды белеште. 1956 йылда Темәс педучилищеһы ябылғас, һуңғы курсты 1957 йылда Белорет педучилищеһында тамамланым, тиеүемә, уның етди йөҙөндә шатлыҡ сатҡылары күренгәндәй булды. Баҡһаң, ул да шунда уҡыған, һуңынан Белорет ҡалаһында совет партия системаһында эшләгәнен әйтеп бирҙе. Минең бында килеүемдең сәбәптәрен тыныс ҡына тыңлап бөткәс, ул кем менәндер телефондан ҡаты ғына һөйләшеп алды.\n— Хәҙер шунда барығыҙ, барыһы ла хәл ителде, — тине. — Тағы ла берәй аңлашылмаусанлыҡ килеп сыҡһа, тура үҙемә килерһең, — тип, Фатима апай миңә үҙенең визит карточкаһын тотторҙо.\nБеҙ барыуға проректор ҙа, уның ярҙамсыһы ла беҙҙе коридорҙа ҡаршы алып, бүлмәгә саҡырҙылар. Минең бөтә документтар ҙа табылған, өҫтәлдә ята ине.\n— Иртәгә урыҫ теленән тәүге имтихан буласаҡ, әҙерлән, — тине һәм уҡытыусыны саҡыртып, — һеҙ иртәгә ошо егеттән имтихан аласаҡһығыҙ, — тип миңә күрһәтте.\nМинең иң ҡурҡҡаным урыҫ теле ине. Имтиханды түҙемһеҙлек менән көтөп алдым. Бына ул минут килеп етте. Урыҫ теле уҡытыусыһы (фамилияһын онотҡанмын) мине иң алғы партаға ултыртып ҡуйҙы. Зал тулы абитуриент. Диктант яҙабыҙ. Уҡытыусы минең яҙғанды күҙәтеп кенә тора. Киткән хаталарҙы төҙәткеләп тә ҡуя. Был имтиханды “дүртле”гә бирҙем. Ҡалғандары минең өсөн ҡыйын түгел ине. Мин — БДУ студенты!\nШулай Фатима Хәмит ҡыҙы мине уҡырға индерҙе, һөнәрле итте, уның фатихаһы менән тормош юлымды дөрөҫ һайланым, халҡыма хеҙмәт иттем, тип тулыһынса әйтә алам бөгөн.\nЭйе, әҙәм балаһы “был донъяға килгәнмен икән, нәҫелемә, халҡыма, тыуған еремә ниндәйҙер файҙалы эшем, изгелегем ҡалһын” тип йәшәй. Халҡы өсөн яҡшылыҡ эшләгән кеше яҡты донъянан китһә лә, ҡылған изгелектәре һис онотолмай. Уның үҙ халҡына ярҙамсыл булыуы ата-әсәһенән киләлер. Фатима апайҙың бала сағы иң ҡатмарлы осорға тура килгән, революция, граждандар һуғышы, аслыҡ-яланғаслыҡ, балалар йорто, 1937 йыл...\n1971 йылда Фатима апайҙың атаһы — Диңгеҙбай ауылы мөғәллиме Хәмит Мостафин, Ырғыҙ буйы башҡорттарын аслыҡтан ҡотҡарыу өсөн барлыҡ көсөн һалып, күптәрен Украина яҡтарына оҙатҡан. Унда буласаҡ халыҡ шағиры Рәшит Ниғмәти ҙә булған. Ә үҙҙәре ғаиләһе менән икмәкле Ташкент яҡтарына хәтәр юлға сыҡҡан. Әммә милләттәштәрен ҡотҡарыу юлында ул аслыҡтан, тифтан һәләк булған.\nҺамар башҡорттары һәр саҡ бер-береһен тартып, ярҙамлашып йәшәне. Фатима Хәмит ҡыҙының яҙмышында яҙыусы “Ырғыҙ” романының авторы Һәҙиә Дәүләтшина, Баймаҡ районының Йылайыр орлоҡсолоҡ совхозына нигеҙ һалған, Ырғыҙ буйы башҡорттарын ошонда күсереп килтергән, совхоздың политбүлек начальнигы, башҡорт яҙыусыһы, партия һәм дәүләт эшмәкәре Ғөбәй Дәүләтшин, хәҙерге башҡорт әҙәби теленә нигеҙ һалған Ғәббәс Дәүләтшин ҙур роль уйнаған. Шулай уҡ Белорет ҡалаһына килеп урынлашыуҙа Тамъян-Нуғай кантонының Аҙнай ауылында тыуып үҫкән юғары белемле Фатима Нуретдин ҡыҙы Ғәниева ҙур ярҙам күрһәткән.\nБелоретта Ф.Н. Ғәниева, бәләкәй генә фатирҙа йәшәүенә ҡарамаҫтан, Фатима Хәмит ҡыҙын да, “Йылайыр” совхозында ҡалған әсәһе Ғәзизә апайҙы ла ике балаһы менән үҙҙәре янына күсертеп килтергән.\nФатима Ғәниева 1935 йылда Баймаҡ районының 2-се Этҡол мәктәбендә уҡытыусы булып эшләгән. Ошо осорҙа ул СССР-ҙың беренсе саҡырылыш Юғары Советына депутат булып һайланған. Һуғыш йылдарындағы эшмәкәрлеген әле лә оло кешеләр яҡшы яҡтан иҫләй. Ярҙамсыл, күренекле шәхестәрҙең Фатима Хәмит ҡыҙына иғтибарлы һәм ихтирамлы булыуы уның үҙендә лә шул сифаттарҙы тыуҙырғандыр.\nҺәр кемдең ғүмер юлында яҡшы кешеләр осрай, ҡайһылары, “яҡшы һүҙ — йән аҙығы” тигәндәй, яғымлы һүҙҙәре менән, икенселәре үҙҙәренең өлгөлө эштәре менән һине арбай. Ошондай осраҡлы ғына осрашыуҙан үҙеңә ҙур ҡыуаныс, ләззәт табаһың.\nНиндәй генә яуаплы вазифала эшләһә лә, үҙ халҡына тоғро хеҙмәт итеү теләге уны бер ваҡытта ла ташламаны. 1955 – 1971 йылдарҙа Фатима апай Башҡорт АССР-ының Мәғариф министрлығын етәкләгән осорҙа ла үҙ алдына алған бурыстарҙы төрлө ҡаршылыҡтарға ҡарамай ныҡышмалы рәүештә үтәне. Зирәк аҡылы, шул уҡ ваҡытта кешеләргә ҡарата ябай мөнәсәбәте, иғтибарлы булыуы арҡаһында абруй ҡаҙанды. Уның һүҙен ябай мәғариф хеҙмәткәрҙәре генә түгел, юғарыла ултырған түрәләр ҙә тыңланы, Ырғыҙ буйы ҡыҙы үҙ һүҙенән һис ҡайтманы, үҙ халҡының тоғро шәхесе булды.\nРәсәйҙең мәғариф алдынғыһы,


Өфөлә «Шаяниум-2016» конкурсының финалы уҙа // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nӨфөлә «Шаяниум-2016» конкурсының финалы уҙа\n14:33, 18 марта 2016 Йәмғиәт\nӨФӨ, 2016 йыл, 18 март. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльмира Сабирова/.\n21 мартта көндөҙгө сәғәт 4-тә Өфө балалар филармонияһында «Шаяниум-2016» шаяндар һәм отҡорҙар конкурсының финалы үтә. 14-се тапҡыр уҙғарылған уйын Рәсәй киноһы йылына арналған.\nБыйылғы уйындың темаһы — «Әйткән һүҙ – атҡан уҡ». Өфө хакимиәтенең матбуғат хеҙмәте хәбәр итеүенсә, район этаптарында 44 команда ҡатнашты, 22-һе ярымфиналға сыҡты. Башҡорт гимназиялары һәм лицейҙары командалары менән бер рәттән уҡытыу рус телендә алып барылған мәктәп уҡыусылары ла үҙҙәрен лайыҡлы күрһәтте.\n«Шаяниум» конкурсының финалында Ф.Мостафина исемендәге 20-се башҡорт гимназияһының «XX Централ», М.Кәрим исемендәге 158-се башҡорт гимназияһының «Кендектәр», 122-се башҡорт гимназияһының «Ша-Шу-Ша», 102-се башҡорт гимназияһының «Етегән+1», 48-се башҡорт лицейының «Сәтәкәй», республика башҡорт лицей-интернатының «Башҡорттар.ru» һәм уҡытыу рус телендә алып барылған 159-сы мәктәптең «Хыялый-Зыялыйҙар» командалары шаяндар һәм отҡорҙар исеме өсөн көрәшәсәк.\n«Шаяниум» конкурсы йыл һайын уҙғарыла, маҡсаты — уҡыусы йәштәрҙе милли, мәҙәни һәм йәмәғәт тормошона йәлеп итеү, уҡыусылар араһында башҡорт телен популярлаштырыу. Ойоштороусылар булып Өфөнөң Мәғариф идаралығы һәм Йәштәр эштәре буйынса комитеты сығыш яһай.\nТеги: йәштәр,шаяндар һәм отҡорҙар конкурсы


Халыҡ эшле лә, ашлы ла » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке\nБашҡортостан гәзите » Ауыл хужалығы » Халыҡ эшле лә, ашлы ла\nХалыҡ эшле лә, ашлы ла 05.10.2018 // Ауыл хужалығы\nХужа хәстәрлекле булһа, йәштәр ҙә янда.\nБөгөн крәҫтиән (фермер) хужалыҡтары мөһим тармаҡтарҙың береһе һанала. Нәҡ улар халыҡты сифатлы аҙыҡ-түлек менән тәьмин итеп, күптәргә эш урындары булдырып, ауыл кешеһендә киләһе көнгә ышаныс тыуҙыра һәм төбәктең социаль-иҡтисади үҫешенә тос өлөш индерә. Бынан тыш, мәктәп, балалар баҡсаларына һәр яҡлап ярҙам ҡулы һуҙа. Шәхси хужалыҡтары, эш һөйөүсән, тырыш фермерҙары булған ауылдың киләсәге лә өмөтлө, йәштәр ҙә эш эҙләп сит тарафтарға юлланмай, ә тыуған яғында ҡалыуҙы хуп күрә. Бүздәк районында ла фермер хужалыҡтары ойоштороп, яҡшы эшмәкәрлек алып барған ир-уҙамандар етерлек. Уларҙың күбеһе төрлө маҡсатлы дәүләт программалары менән уңышлы файҙалана.\nҠасандыр гөрләп торған Фрунзе исемендәге колхоз 2005 йылда бөлгөнлөккә төшкәс, ошо хужалыҡтың Яҡуп ауылы бригадиры Зөлфәт Камалов крәҫтиән (фермер) хужалығы ойоштороп, бушап ҡалған ферма биналарын үҙенә ала.\n— Мин бит ауыл малайы, тыуған төйәгем бөтөнләй таралмаһын, халыҡ эшһеҙ ҡалмаһын тип, фермер хужалығы ойошторорға йөрьәт иттем. Шөкөр, тәжрибә етерлек, ауыр эштән бер ваҡытта ла ҡурҡманым, туғандарым да минең теләгемә ҡаршы килмәне, — тип иҫләй ул көндәрҙе бөгөн Зөлфәт Сәлихйән улы.\n2011 йылда “Ғаилә һөтсөлөк фермаларын үҫтереү” программаһына эләгеп, фермер ауылындағы һөтсөлөк фермаларын яңыртыуға өлгәшә, матур итеп ремонт үткәрә, заманса һөт, һыу үткәргестәр урынлаштыра, ҡеүәтле һыуытҡыстар һатып ала. Дәүләт ярҙамынан тыш, Зөлфәт Камалов фермаларҙы тергеҙеү өсөн бар көсөн һала, уға туғандары, ауылдаштары булышлыҡ ҡыла. “Бөгөн эшмәкәрлегемдән ҡәнәғәтмен, ауыл халҡы эшле лә, ашлы ла. Халыҡтың көнкүреше яҡшы, улар хужалыҡта ла намыҫлы эшләй, шәхси ихатаһында ла тырыша”, — ти Башҡортостандың атҡаҙанған ауыл хужалығы хеҙмәткәре, райондың тәжрибәле фермеры Зөлфәт Камалов.\nХужалыҡ, малсылыҡ менән бер рәттән, үҫемлекселектә лә яҡшы һөҙөмтәләргә өлгәшә. 1500 гектар һөрөнтө ере бар. Хужалыҡта халыҡтың пай ерҙәрен дә файҙаланалар, бынан бөтәһе лә ота — хужаларға ер биләмәһе өсөн тос ҡына хаҡ түләнә. Мал йә мал аҙығы менән иҫәпләшеү ҙә ҡаралған. Баҫыуҙар тәрбиәле, ҡараулы, минераль ашламалар, тиреҫ менән байытылғас, йыл һайын һәр культуранан мул уңыш алалар. Быйыл, мәҫәлән, ҡеүәт 27 центнер тәшкил иткән, урыны менән хатта 30-ға ла барып еткән. Әле көҙгө уңыш келәттәрҙә һаҡлана, киләһе йылдағыға нигеҙ һалыу өсөн сифатлы орлоҡҡа ҡытлыҡ кисермәйәсәк фермер. Техникаһы ла заманса: һуңғы өс йылда 13 миллион һумлыҡ төрлө ауыл хужалығы техникаһы, ҡоролмалар һатып алыуға өлгәшкән. Төҙөлөшкә аҡса йәлләмәй, “ЗАВ” төҙөп ултыртҡандар, иген киптергестәр бөгөн тулы ҡеүәтендә эшләп тора. Яғыулыҡ-майлау материалдарын да етерлек кимәлдә хәстәрләгәндәр.\nӘле көнбағыш урағына төшөргә йыйыналар, майлы культура 100 гектарҙа сәселгән, гектарынан 20 центнер йыйып алыу күҙаллана.\nМалсылыҡ тармағы ла ныҡлы үҫешкән, бөгөн ихатала 400-гә яҡын һыйыр малы тотола, 120-һен һауалар. Ҡышҡы осорға ферма биналары әҙер, мал аҙығына ҡытлыҡ булмаясаҡ, сөнки силос соҡорҙары тулы, бесән-һалам күпләп етештерелгән.\nЙәмғиәттә дүрт ауылдан 22 кеше эш урыны тапҡан, йәштәр ҙә, ололар менән бер рәттән, бында намыҫлы хеҙмәт өлгөһө күрһәтә. “Ер эшен үҙ иткәндәргә, уңғандарға өҫтөнлөк бирәбеҙ. Ҡасандыр Себер тарафтарына сығып киткәндәрҙе лә ҡабаттан үҙ ҡанатыбыҙ аҫтына алырға тырышабыҙ, әйҙә, ҡайтһындар, тик эшләһендәр генә”, — ти фермер.\n— Ниндәй генә үтенес менән мөрәжәғәт итмә, һәр ваҡыт асыҡ йөҙ менән ҡаршы алалар, һорауыңды хәл итергә тырышалар. Көҙөн бесән һәм һалам бирәләр, шәхси ихатаңда мал тотҡас, был бигерәк тә уңайлы, — ти хужалыҡ эшсәндәре.\nШикләнәһе юҡ, тап ошондай эшһөйәр фермерҙар республикабыҙ уңышын тосораҡ итеүгә бөгөн бөтә көсөн һала ла инде.


Сафуан Әлибаев. Бел ҡәҙерен ғүмерҙәрҙең | yuldashfm.ru\nСафуан Әлибаев. Бел ҡәҙерен ғүмерҙәрҙең\n- 24.02.15 -\nШағирҙың улы Салауат Әлибаев:\n- Бөгөн 21 февраль – атайымдың тыуған көнө. Иртә менән дуҫтары, яҡындары һәм яҡташтарынан ҡотлауҙар ҡабул итә торғайны. Телефон һис кенә лә тынмай. Кәйефе - күтәренке, йөҙөнән - йылмайыу китмәй. Ул шат һәм бәхетле. Һәр кем менән ихлас һөйләшә, йырлап та ебәрә...\nАтайым тормоштоң һәр мәленән йәм һәм тәм табып йәшәне. Янындағы кешеләргә лә ҡыуаныс ҡына өләште. Итәғәтле, киң күңелле булды. Бер ҡасан да тауыш күтәрмәне. Балалар һымаҡ эскерһеҙ ине. Тормошто яратты, донъяның мөғжизәле икәнлегенә ышанды, илһамланып ижад итте, матурлыҡты, изгелекте данлап йырланы...\nБөгөн - атайымдың тыуған көнө... Һәм был көндө беренсе тапҡыр унһыҙ ҡаршылайбыҙ. Хәҙер йылдар унан башҡа аға... Әммә ул беҙҙең күңелдә, беҙҙең йөрәктә.\nАтайым хеҙмәт юлын хәбәрсе булып башлай. Тырышлығын, оҫталығын, һәләтен күрәләр. Оҙаҡламай ул күп журналистар өсөн юл башы иҫәпләнгән, тәжрибә майҙансығы һаналған “Башҡортостан пионеры” газетаһының баш мөхәррире итеп тәғәйенләнә.\nБеҙҙең өйҙә бай китапхана тупланған. Ғөмүмән, атайым китаптар йыйырға яратты. Уларҙың ҡәҙерен һәм баһаһын белде. Әйткәндәй, уға ауылда ябай китапханасы булып эшләргә лә тура килә. Ҙур китапхананы ла етәкләне ул. 1995 – 1998 йылдарҙа Башҡортостандың Әхмәтзәки Вәлиди исемендәге милли китапханаһы директоры булды.\nАтайымды журналист, тәржемәсе, прозаик, драматург тиҙәр. Ә минеңсә ул тәү нәүбәттә – ШАҒИР. Шиғырҙары шул тиклем тәбиғи. Күңеле илағанда, йөрәге йырлағанда ҡулына ҡәләм алды. Шиғырҙарында яһалмалыҡ юҡ. Шуға ла донъя күргән китаптары бер ҡасан да магазин кәштәлерәндә туҙан йыйып ятманы...\nМин ҡулыма ҡәләм алдым...\nТамырҙарҙа шишмә тиртһен,\nЛеп-леп итеп йөрәк типһен...\nШиғырҙары хис-тойғоло, кинәйәле, фекерле, нәзәкәтле, күңелдең иң нескә ҡылдарына ҡағыла. Улар ҡояшлы май айының шифалы йылыһына оҡшаш. Йәнеңә йыуаныс, кинәнес өҫтәй, хәтергә һеңеп ҡала”...\nТапшырыуҙа Сафуан Әлибаевтың хәләл ефете Фәрҙиә Әлибаева, дуҫы Уйылдан Сәйетов, хеҙмәттәше Миңниса Баһуманова, Өфө дәүләт сәнғәт академияһы уҡытыусыһы Фирҙүс Шәрәфуллин, шағир Ирек Кинйәбулатов, композитор Нур Дауытов, йырсы Фәнүнә Сиражетдинова ҡатнаша


Туймазы районы Серафимовка мәктәбенең 2-се синыфы уҡыусыһы Милана Полякова «Изгелек көсө» тип аталған йәнһүрәт төшөргән\nМилана әкиәт геройҙарын пластилиндан әүәләгән. Һәр персонаждың хәрәкәтен фотоаппаратҡа, видеояҙмаға төшөргән. Минут ярымлыҡ йәнһүрәт өсөн 364 кадр тупланған. Артабан анимацион фильм махсус программа буйынса йыйылған. Ижади эште башҡарып сығырға уҡытыусыһы ярҙам иткән. Йәнһүрәт менән улар «Балалар әҙәби картаһы» республика конкурсында ҡатнашҡан.\nЛәйсән Сиражетдинова, Серафимовка мәктәбенең башланғыс синыфтар уҡытыусыһы: «Милана ҡул эшенә оҫта. Йәнһүрәтте ябай ғына программа буйынса йыйҙыҡ. Уны теләге булған һәр кем эшләй ала, тип уйлайым».\nМилана Полякова, Серафимовка мәктәбенең 2-се синыф уҡыусыһы: «Мин был эшем менән ауырыу балаларға йылмайыу, яҡшы кәйеф бүләк итергә теләйем».


Халыҡ-ара туған тел көнөндә алты телдә диктант яҙасаҡбыҙ\n15 Февраль 2020, 15:55\n21 февралдә генерал-майор, данлыҡлы 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы командиры Миңлеғәле Шайморатовтың тыуыуына 120 йыл тулыу айҡанлы халыҡ-ара диктант уҙғарыла. Үткәреү урыны: Өфөлә Башҡорт дәүләт университеты, Мифтахетдин Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университеты. Заявкаларға ярашлы, диктантты урындарҙа башҡа мәғариф учреждениеларында, йәмәғәт ойошмалары майҙансыҡтарында ла яҙа алалар. Диктантты алты телдә-башҡорт, рус, татар, мари, сыуаш, удмурт телдәрендә яҙасаҡтар.Дикторҙар итеп билдәле шәхестәр һайланған. Мәҫәлән, башҡорт телендә тексты танылған актер, Бөтә донъя башҡорттары Президиумы ағзаһы Хөрмәтулла Үтәшев уҡыясаҡ. Башҡорт телендә диктант Мифтахетдин Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университетында үтәсәк.\n21 февралдә генерал-майор, данлыҡлы 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы командиры Миңлеғәле Шайморатовтың тыуыуына 120 йыл тулыу айҡанлы халыҡ-ара диктант уҙғарыла.\nҮткәреү урыны: Өфөлә Башҡорт дәүләт университеты, Мифтахетдин Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университеты. Заявкаларға ярашлы, диктантты урындарҙа башҡа мәғариф учреждениеларында, йәмәғәт ойошмалары майҙансыҡтарында ла яҙа алалар. Диктантты алты телдә-башҡорт, рус, татар, мари, сыуаш, удмурт телдәрендә яҙасаҡтар.\nДикторҙар итеп билдәле шәхестәр һайланған. Мәҫәлән, башҡорт телендә тексты танылған актер, Бөтә донъя башҡорттары Президиумы ағзаһы Хөрмәтулла Үтәшев уҡыясаҡ. Башҡорт телендә диктант Мифтахетдин Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университетында үтәсәк.


Урындағы вазифаларҙы намыҫлы кешеләр биләһен » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Сәйәсәт » Урындағы вазифаларҙы намыҫлы кешеләр биләһен\nУрындағы вазифаларҙы намыҫлы кешеләр биләһен 12.12.2017 // Сәйәсәт / Анонстар\nҮткән аҙна аҙағында Өфөлә эш сәфәре менән Рәсәй Президентының Волга буйы федераль округындағы тулы хоҡуҡлы вәкиле Михаил Бабич булып китте. Ул Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов менән Рәсәй Федерацияһы Волга буйы федераль округы субъекттарының Дәүләт власының закондар сығарыу (вәкиллекле) органдары ассоциацияһы ултырышында ҡатнашты.\nСараға округтың барлыҡ төбәктәренең парламенттары вәкилдәре лә килгәйне. Ултырыш ике мәсьәләне тикшереүҙе маҡсат итеп ҡуйҙы: “2016-2017 йылдарға Коррупцияға ҡаршы эш буйынса Милли пландың үтәлеш һөҙөмтәләрен иҫәпкә алып, Волга буйы федераль округы төбәктәрендә коррупцияға ҡаршы көрәште норматив-хоҡуҡи яҡтан көйләүҙе камиллаштырыу тураһында”, “Халыҡты социаль хеҙмәтләндереүҙе дәүләткә ҡарамаған ойошмаларҙы йәлеп итеп үҫтереү (Башҡортостан Республикаһы миҫалында)”.\nУлтырышты асып, Михаил Бабич Ассоциацияның берлектәге эшмәкәрлеге осоронда байтаҡ стратегик мәсьәләләрҙең хәл ителеүен билдәләне. Улар иҫәбендә Эшҡыуарҙар хоҡуҡтарын яҡлау вәкиллеге институтының ҡануни нигеҙҙәрен булдырыу, миграция сәйәсәтен камиллаштырыу буйынса федераль кимәлдәге тәҡдимдәр һәм башҡалар бар. Урындағы үҙидара органдарына ҡарата контроль-күҙәтеү сараларының кәметелеүе лә ошо дөйөм эштең һөҙөмтәһе булып тора. Ассоциация һәм тулы хоҡуҡлы вәкил аппаратының өҫтөнлөклө эш йүнәлештәренең береһе – дәүләт идараһындағы коррупцияға ҡаршы көрәш мәсьәләләре. Михаил Бабич элек енәйәт ҡылған граждандарҙың муниципаль вазифаларҙы биләүенә мөмкинлек бирмәгән ҡануни саралар күрергә кәрәклеген дә билдәләне.\n– Федераль һәм субъекттар кимәлендә был мәсьәлә ҡануни яҡтан көйләнгән, ә муниципаль органдарға ҡарата һаман хәл ителмәгән әле, – тине Тулы хоҡуҡлы вәкил.\nЭш сәфәре сиктәрендә Михаил Бабич менән Рөстәм Хәмитов “Фармстандарт-Өфөвита” асыҡ акционерҙар йәмғиәте эшмәкәрлеге менән танышты. Мәктәптә туған телдәрҙе уҡытыу мәсьәләһенә ҡағылып, Михаил Бабич ошо көндәрҙә методик тәҡдимдәргә ҡул ҡуйылыуын һәм илдең барлыҡ төбәктәренә ебәрелеүен белдерҙе. Унда дәүләт һәм туған телдәрҙе өйрәнеү һәм уҡытыу (уға башҡорт теле лә инә) буйынса уҡыу пландары тураһында әйтелгән.\n– Ата-әсәләрҙең ризалығы менән программаның вариатив өлөшөндә (ул мәғариф мөнәсәбәттәрендә ҡатнашҡандар төҙөгән программаның бер өлөшө) аҙнаһына ике сәғәткә тиклем республиканың дәүләт телен өйрәнергә хоҡуҡ һәм мөмкинлек бар. Ошо методологик документ барлыҡ белем биреү учреждениеларында ҡулланыу өсөн нигеҙ булып тора. Норматив көйләү йәһәтенән был мәсьәлә хәл ителде, тип иҫәпләйбеҙ. Хәҙер эш ошо бурысты нисек атҡарыуыбыҙға ҡайтып ҡала, — тине Михаил Бабич 16-сы гимназияла үткән “түңәрәк өҫтәл”дә.


Өсөнсө дәрес (булған хәл) » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Әҙәбиәт » Проза » Өсөнсө дәрес (булған хәл)\nКласта немец теле дәресе башланды. Уҡыусылар үрә баҫып, уҡытыусы Нәҙхәт Насировты ҡаршы алды. Дүшәмбе көндө күптәр, ауыр, ти. Уҡыусылар өсөн дә шулайҙыр. Ул көндө, зиһен таралмаһа ла, бер нимәгә лә күңел ятмай. Күптәр кисәге көн менән йәшәй бирә. Нәҙхәт немец теле дәфтәрен партаға алып һалды, ә уйы кисә Үргелә йәш йүкә эҙләгәндә ҡышҡы тәбиғәт менән наҙланған сағында ине. Көнө буйы урманда булып, өйгә ҡайтҡас, сабата үрергә ваҡыты ҡалманы. Йүкә ҡабығынан 14 таҫма телде, сабата башы иште, ә бына үрергә өлгөрмәне.\nЯл көнө иртәнге эңер шыйығая башлағас та Нәҙхәт саңғы кейеп, балта ҡыҫтырып урманға китте. Урман эсенә ингәс тә ҡуян эҙенә тап булды. Ул ағас араһынан сығып, әллә ниндәй боролмалар яһаған да, кире урманға боролған. Был инде урман ҡуянының эше. Ҡырҙыҡы урман эсенә инергә батырсылыҡ итмәҫ ине. Эҙе ҡыуаҡтар араһына инеп юғалған. Тимәк, өңөнә һикереп ингән, хәйләкәр төлкө табырлыҡ түгел. Һәр кемдең йәшәгеһе килә. Ҡуяндың көлтә ҡойроҡтан да хәйләкәрерәк икәненә Нәҙхәттең иҫе китте.\nУрман аҡтан кейенгән, тып-тын. Аҡ болоттан туҙғыған ҡар бөртөктәре ашыҡмайынса, иренеп кенә ағастарға ҡуна, ергә төшә. Йым-йым килеп, тибрәлә-тибрәлә оса улар. Хәйләкәрерәктәре ағас ҡайырыһының йыйырсыҡтарына боҫоп, ял итергә ынтыла. Һыбыҙғы ел уларҙы ҡымшыта, ғәмһеҙерәктәрен һепереп ергә төшөрә. Ергә төшкәне яҙға тиклем ҡаты йоҡоға тала. Ҡышҡы урмандың матурлығына хайран ҡалып баҫып торғанда, Нәҙхәттең иңбашын йомшаҡ ҡар ҡапланы. Башын күтәреп ҡараһа, ағас олононда тумыртҡа туҡылдап ултыра икән. Ҡаты суҡышы менән олонона һуҡҡан һайын, ағастан ҡар бәйләме ҡойола. Күҙҙәрен төтөн һымаҡ аҡ пәрҙә томаланы. Шул минутта ғына уның йүкәгә килгәне иҫенә төштө. Саңғыһын һалып, ҡарға ҡаҙаны. Ҡулбашынан ҡарҙы һыпырып, бүреген сисеп ҡаҡты, үҙенән оҙонораҡ, беләк йыуанлығы дүрт йүкә ағасын ҡырҡып алды ла, килгән саңғы эҙенән ауылға табан юл алды. Тирә-яҡҡа ҡышҡы ҡараңғылыҡ йәйелә башлағайны инде.\n“Йүкәнең сәскәһе – бал, ҡабығы – һалабаш, сереге – дарыу, ағасы – һөйән”, – ти халыҡ. Элегерәк бармаҡ йыуанлығы ғына йүкәнең ҡабығын һыҙырып, һыбыҙғы яһайҙар ине. Хәҙер һыбыҙғы ҡайғыһы үтте, сабата үрергә кәрәк. Беренсе класта уҡығанда уҡ Нәҙхәт был эшкә өйрәнде. Хәҙер инде һатырға ла үреп өлгөрә. Бер пар сабата һатһаң, бер китап йәки бер нисә дәфтәр алырға була. Йүкәнән бау ишәләр, ҡабығын һыуға һалып, йыуғыс сығаралар. Һалабаштан септә һуғалар, септәнән ҡапсыҡ тегәләр, иҙәнгә балаҫ урынына ла йәйәләр.\nИртән, мәктәпкә китер алдынан өҫтәлдә ожмах ниғмәттәре булһа ла, тамаҡ ялғап өлгөрмәйһең. “Аҙыҡлы ат арымаҫ” тигән мәҡәлде иҫтә тотоп, үҙең менән ашамлыҡ алаһың. Бөгөн Нәҙхәт мәктәпкә мейестә ҡабығы менән тәгәрәтеп бешерелгән ике бәрәңге алып килгәйне. Аслыҡтан ҡасып булмай. Икенсе дәрес аҙағында эсе бора башлағас, түҙмәне, тамаҡ ялғарға булды. Парта аҫтында бәрәңгене әрсеп ауыҙына ҡапты. Шул мәлдә генә уҡытыусы уны таҡта янына саҡырҙы.\nУҡытыусыны ишеткәс кенә, үткән аҙналағы немец теленән бирелгән өйгә эше иҫенә төштө. Гетеның “Wanderers Nachtlied” исемле шиғырын яттан һөйләргә ҡушылғайны. Уҡытыусы дәрестә өй эшен эшләгәндәргә билдәләрҙе лә әйтте:\n– Ике куплетын да дөрөҫ әйтелештә, интонация менән уҡыһағыҙ – “бишле”.\n– Бер куплет өсөн нисә ҡуяһығыҙ, ағай? – тип һораны староста Рәшиҙә йылмайып, уҡытыусыға ишетелер-ишетелмәҫ тауыш менән. Бөйөк Ватан һуғышы йылдарында разведчик булған лейтенант Насиров һорауҙы ишетте.\n– Киләһе дәрестә – бер куплетын, алдағыһында икенсеһен яҡшы итеп һөйләһәгеҙ, “өслө” һеҙҙеке, – тине уҡытыусы.\nНемец телен яҡшы белгән Насиров һүҙҙәрҙең дөрөҫ әйтелешенә, интонацияға ҙур иғтибар бирә. “Һеҙҙең һөйләш әҙәби немец теленә яҡын булырға тейеш”, – тип йыш ҡабатланы ул. Миҫал өсөн төрлө тексты яттан һөйләп күрһәтә ине.\n– Ағай, мин әле шиғырҙы ятлап өлгөрмәнем,– тине Нәҙхәт. Ул башын күтәрмәй генә класты күҙәтте.\n– Нимә ҡамасауланы?\n– Ваҡыт етмәне.\n– Аңлайым, өйҙә һәр кемгә лә эш етерлек. Һин ҡайһы ауылдан?\n– Юғары Саттан.\n– Бынан ул нисә саҡрымда?\n– Килеп-ҡайтып йөрөйһөңмө?\n– Мәктәптән ҡайтҡанда көн һайын ике сәғәт самаһы ваҡытығыҙ бушҡа уҙа. Бында “бушҡа” һүҙен тырнаҡтар эсенә алырға кәрәк. Шулай ҙа, уйлап ҡараһаң, Фәтхиев, дәрескә әҙерләнмәй килеп, иғтибарһыҙ ултырғаның өсөн “икеле” ҡуям, – тине уҡытыусы. Уйлап ҡараһаң, тине, сөнки башҡа ауылдарҙан да килеп уҡыусылар әҙ түгел. – Ваҡытында дәрестәргә әҙерләнмәй үҙегеҙгә үҙегеҙ ауырлыҡ тыуҙыраһығыҙ, – тип тамамланы һүҙен мөғәллим.\n– Ауырлыҡты тыуҙырыуҙан да еңел эш юҡ, ағай, – тине Лүзә көлә-көлә.\n– Эй, ағай, ниңә улай итәһегеҙ, ул башҡа фәндәрҙән гел “бишле”гә уҡый, – тине алғы партала ултырған Нәзимә.\n– Башҡа фәндәрҙә эшем юҡ. Минең дәрестә ҡомһоҙланып ултырмағыҙ. Ҡарын аслығын күңел аслығына әйләндермәгеҙ!\n– Ҡомһоҙҙоң мороно ҡырҡ йыл алдан ҡысыта, – тине ерән сәсле гармунсы Рәиф Муллаянов. Был һүҙҙәрҙән һуң күптәр шарҡылдап көлөп ебәрҙе, кемдер уйға сумды.\nДәрес бөттө, оҙон тәнәфес башланды.\n– Ауыҙыңды сәпелдәтмәһәң булмаймы ни? – тип һораны Малик, көлөмһөрәгән дә, борсолған да ҡиәфәтен күрһәтеп. Икенсе партала ултырған Әнисә:\n– Ас кешегә икмәк еҫе сәскәнән дә танһыҡ, тигәндәй, мин бәрәңге еҫенең тәмен һиҙҙем, хатта тел остарын ярһытты, бөтә тәнгә наҙ йүгерҙе. Бүлмә, ысынлап та, бәрәңге еҫенә тулды, бешеренгән кухняға әйләнде тиерһең.\n– Ас кеше асыулы була, тиҙәр. Нәҙхәт, күҙеңә түңәрәк әйбер дүртмөйөш булып күренмәйме? – тип һораны Малик, халыҡ мәҡәлен үҙгәртеп. Уның тауышында ниндәйҙер яуыз тантана, зәһәрле мыҫҡыл һәм шатлыҡ бар ине. Нәҙхәттең уҡытыусыһына асыуы һиҙелмәне, шулай ҙа күңеле кителде, ҡыҙыу мунса ташында беште.\nДәрес бөткәс, лейтенант Насировтың һуғышта булған-күргәне, Гете шиғыры менән бәйле ваҡиға иҫенә төштө. Өс йылдан ашыу разведкала йөрөп, тиҫтәләгән “тел” алып ҡайтты улар. Немец әсирҙәренең һөйләгәнен ул тәржемә итә ине. Йыш ҡына разведкаға немец лейтенанты формаһында барҙы. Бер ваҡыт разведчиктар төркөмөн немецтар һиҙеп ҡалып ут асты. Разведчиктар яуап бирмәне. Көтмәгәндә лейтенант Насиров:\n– Nicht Schiessen, unsere!– тип ҡысҡырып ебәрә. Атыш туҡтай, бер нисә секундтан немец лейтенанты кейемендәге Насиров аяҡ үрә баҫып алға атлай. Гетеның “Wanderers Nachtlied”ен яттан һөйләй башлай. Бер куплетын да уҡып бөтөрмәй, немецтарҙың бер нисә һалдаты “gut-gut” тип уға ҡаршы атлай. Шул мәлдә ятып ҡалған разведчиктар дошманды автомат очереды менән юҡ итә. Бер пуля Насировты ла яралай. Разведка төркөмө немец офицерын пленға төшөрә. Ул “тел” беҙҙең ғәскәргә һөжүм башларға ярҙам итә. Ә лейтенант Насиров, ҡыйыулыҡ күрһәтеп, немецтар тылына уңышлы рейд яһағаны өсөн Ҡыҙыл Байраҡ ордены менән бүләкләнә. “Лейтенант Насировтың батырлығы пулемет амбразураһына ташланыу менән бер”, – тиелгән була орденға тәҡдим иткән яҙмала.\nНәҙхәт тәнәфестәрҙә уҡытыусыны ситләберәк үтергә тырышты. Гете шиғыры тынғы бирмәне, Нәзимәнең маҡтау һүҙҙәре лә иҫенән сыҡманы. Йөҙ маҡтаныуҙан бер маҡталыу артыҡ, ти халыҡ мәҡәле. Кластағы иң алдынғы уҡыусыларҙың береһе әйткән маҡтау һүҙҙәре аҫтында алынды “икеле” билдәһе. Уны төҙәтеү ғәҙәти алынған “икеле”не төҙәтеүҙән нимә менәндер айырылырға тейеш. Ул шиғырҙың лейтенант Насиров өсөн мөһим икәнен уҡыусылар ғына түгел, бөтә ауыл халҡы белә ине. Һуғыш йылдарында тиҫтәләгән “тел” ташыған, йөҙләгән немец әсирен тәржемә иткән яугир тураһында шундай шиғыр юлдары ла бар:\nНиндәй генә немец әсирҙәрен\nНасиров тәржемә итмәгән.\nГитлер ғына үлеп ҡотолған, ти,\nШуға уға барып етмәгән.\nИкенсе дәрестә уҡытыусы Нәҙхәтте урынынан ҡуҙғатманы, уҡыусының инициативаһын көткәндер. “Икеле” хужаһы ла бөтөрөлөп барманы. Өсөнсө дәрестә инде теге “икеле” уҡытыусының үҙен күберәк борсоно. Ул класҡа инеү менән хәрбиҙәрсә:\n– Фәтхиев, Ямаҙы юлын нисегерәк тапаның, тыңлап ҡарайыҡ әле, – тине. Нәҙхәт урынынан торҙо. “Икеле”не таҡта янында алғайны, бөгөн дә таҡта янына килде. Ашыҡмай ғына уҡыусыларға боролоп “Wanderers Nachtlied”не яттан һөйләй башланы.\nDie Vogelein schweigen im Walde…\nRuhest du fuch.\nУҡытыусы иғтибар менән тыңланы. Ҡайһы бер һүҙҙәрҙе ишеткәс ирендәре һелкенде: эстән генә төҙәтмәләр яһанымы, әллә ҡәнәғәтлеген белдерҙеме... Нәҙхәт һөйләп бөткәс, уҡытыусыға ҡараны ла, дауам итте:\n– Урыҫсаһын һөйләгәс, башҡортсаһын да һиптер инде, – тине Әнүәр. Бөтә класс бөгөлә-һығыла, хор менән шырҡылданы. Уҡытыусы шиғыр уҡыған уҡыусыһының аяҡтарына ҡараны. Бөгөн ул яңы сабатала ине. Уҡытыусы егеттәрсә урынынан һикереп торҙо ла:\n– Бик яҡшы идея! Һеҙҙең арала буласаҡ уҡытыусылар, яҙыусылар барҙыр. Берәйегеҙ был темаға тотонһа, бик яҡшы булыр. Ҡайһы бер яҙыусылар ижад юлын тәржемәнән башлай. Тәржемә – әҫәрҙең характерына һәм йөкмәткеһенә ҡарата үҙ телеңдең үҙенсәлектәрен ҡулланыу, тигән һүҙ. Гетены тәржемә итеү – ауыр мәсьәлә. Лермонтовтың тәржемәһен ҡулланһағыҙ ҙа урынлы, – тип класс менән һаубуллашты.\nДәрестән һуң Нәҙхәттән дә бигерәк Нәзимә шатланды. Ул уҡыусыға ҡараны. “Шунан, минең һүҙҙәр дөрөҫ булдымы?” – тигәнде аңлата ине ҡараштары.\nтехник фәндәр кандидаты, хеҙмәт ветераны.\nСығыу ваҡыты 12-05-2017, 16:00 | Ҡаранылар: 613


Йылдың иң яҡшы китабы » Башҡортостан гәзите\nЙылдың иң яҡшы китабы\n29-11-2014, 01:00 // Мәҙәниәт һәм әҙәбиәт // Баҫып сығарырға\nӘхмәтзәки Вәлиди исемендәге Милли китапханала “Йылдың иң яҡшы китабы” республика конкурсында еңеүселәрҙе бүләкләү тантанаһы һәм “Автограф көнө” уҙғарылды.\nЭштәр “Тормош прозаһы”, “Икһеҙ-сикһеҙ шиғриәт”, “Яратҡан тарихи китабым” номинацияларында баһаланды. Бәйгелә 120-нән ашыу эш ҡатнашты. 29 китапханасы, өс тележурналист һәм бер уҡыусы бәйгенең еңеүселәре тип танылды. Уларға сертификаттар бүләк ителде.\nГөлнур Яҡупованың “Ҡатындар” әҫәре “Тормош прозаһы” номинацияһында йылдың иң уҡымлы китабы тип танылды. “Яратҡан тарихи китабым” номинацияһында – Михаил Чвановтың “Загадки штурмана Альбанова” китабы, “Икһеҙ-сикһеҙ шиғриәт”тә Тамара Ғәниеваның рус телендәге “Наедине с собой” шиғырҙар йыйынтығы еңеп сыҡты.


республика парламенты ултырышында Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы - Ҡоролтайға Мөрәжәғәтнамә\nПрезидент әйтеүенсә, дөйөм алғанда, былтырғы Мөрәжәғәтнамәлә билдәләнгән маҡсаттарға уңышлы өлгәшелде. Республикалағы, илдәге шарттар бөгөн иҡтисадты артабан үҫтереү һәм социаль сәйәсәтте камиллаштырыу өсөн\nБыйылғы йыл мөһим ваҡиға - Башҡортостандың үҙ ирке менән Рәсәйгә ҡушылыуының 450 йыллығы билдәһе аҫтында үтәсәк. Был байрам федераль кимәлдә һәм илдең күп төбәктәрендә билдәләнәсәк.\nПерспективаларға килгәндә, Рәсәй бөгөн федератив мөнәсәбәттәрҙең яңы кимәленә сыҡты - ул социаль-иҡтисади үҫештә төбәктәрҙең үҙаллылығын һәм яуаплылығын сифат йәһәтенән күтәреү. Быйыл эшебеҙҙә өҫтөнлөклө өлкәләрҙә - һаулыҡ һаҡлауҙа, мәғарифта, мәҙәниәттә, халыҡты эш менән тәьмин итеүҙә, тәбиғәттән файҙаланыуҙа, шулай уҡ ҡала төҙөлөшө һәм торлаҡ өлкәләрендә - вәкәләттәрҙе айырыу һәм\nдәүләт идараһын камиллаштырыу өлөшөндә федераль һәм республика ҡануниәттәрен яраштырыу әүәлгесә айырым урын биләйәсәк.\nДәүләт ҡоролошо процестарында республиканың Дәүләт Йыйылышы ҙур әһәмиәткә эйә булыу сәбәпле, Президент депутаттарға Дәүләт Думаһындағы комитеттар һәм фракциялар\nменән тығыҙыраҡ хеҙмәттәшлек итергә, Федераль Йыйылыштағы депутаттарыбыҙҙы һәм вәкилдәребеҙҙе республика мәнфәғәттәрен яҡлауға әүҙемерәк йәлеп итергә тәҡдим итте.\nБР Президенты муниципаль реформа барышына ыңғай баһа\nбирҙе. Шулай уҡ суд системаһын үҫтереү программаһын да хуплап телгә алды. Әммә коррупция социаль тотороҡһоҙлоҡ факторы булып ҡалыуын дауам итә, тип билдәләне. Наркомания ла етди борсолоу тыуҙыра.\n- Бөтә власть органдары һәм йәмәғәт институттары ҡатнашлығында ғына наркоманияға ҡаршы һөҙөмтәле көрәш алып барырға мөмкин, - тип иҫәпләй Президент.\nТөбәк башлығы, Хөкүмәткә дәүләт нотариустарының лайыҡлы эш хаҡын тәьмин итеүгә, бушлай юридик ярҙам күрһәтеүсе адвокатҡа сығымдарҙы компенсациялау тәртибен билдәләүгә иғтибар бирергә ваҡыт, тип айырым туҡталды.\nИҡтисади күрһәткестәргә килгәндә, төп иҡтисад секторҙарының былтырғы эш йомғаҡтары Рәсәйҙең терәк төбәктәренең береһе булараҡ Башҡортостандың позицияларын\nнығытты. Тулайым төбәк продукты элгәре йыл менән сағыштырғанда 7,7 процентҡа, ә 2000 йылға ҡарата 1,5 тапҡырға артҡан. Был 2010 йылға тулайым төбәк продуктын икеләтә арттырыу бурысына тулыһынса тап килә! Сәнәғәт етештереүе күләме 6 процентҡа, ауыл хужалығы продукцияһы\n- 9, ваҡлап сауҙа итеү әйләнеше 24,8 процентҡа артҡан. 1 миллион 700 мең квадрат метрҙан ашыу торлаҡ төҙөлгән. Беҙҙең торлаҡ төҙөлөшөндә һуңғы 13 йыл эсендә был иң юғары һөҙөмтә. Тышҡы сауҙа әйләнеше 8 миллиард АҠШ долларынан ашты.\nТос инвестициялар - 104 миллиард һумдан ашыу производстволарҙы техник яҡтан ҡайтанан ҡоралландырыуға, заманса технологиялар үҙләштереүгә һәм яңы продукция сығарыуға йүнәлтелде.\nБылтырғы Мөрәжәғәтнамәлә Президент үҙәк тәҡдим иткән иҡтисади сәйәсәттең яңы инструменттарын тормошҡа ашырыуға республиканың һүлпән әҙерләнеүен билдәләгәйне.\n- Тейешле ресурстар һәм мөмкинлектәр булыуға ҡарамаҫтан,\nбеҙ күп кенә конкурстарҙа, шул иҫәптән махсус иҡтисади зоналар булдырыуға ла, элеккесә аутсайдерҙар булып ҡалабыҙ.\nХөкүмәткә федераль власть органдары менән әүҙемерәк эш итергә, инвестицион пландарыбыҙҙы дөйөм Рәсәй пландары менән бәйләргә кәрәк, тип иҫәпләйем.\nФән тураһында һөйләп, Рәхимов, Башҡортостан ҙур фәнни- техник потенциалға эйә, тине. Беҙҙең практик эшләнмәләр һәм технологияларға Рәсәйҙә генә түгел, шулай уҡ сит илдәрҙә\nлә ихтыяж ҙур. Әммә булған алдынғы технологияларҙың биштән бер өлөшө генә файҙаланыла. Бында проблема уларҙың тейешенсә эшләнмәүенән бигерәк һүлпән коммерциялаштырыуҙа.\n- Хәлде тамырынан үҙгәртергә кәрәк, - тип дауам итте Мортаза Рәхимов. - Инновация процесында һәр ҡатнашыусының ролен һәм урынын билдәләргә кәрәк. Фәнни эшләнмәләрҙе һәм технологияларҙы финанслауҙың, уларҙы баҙарға сығарыуҙың һөҙөмтәле механизмдарын булдырырға кәрәк. Предприятиелар етәкселәренә рационализаторлыҡ һәм\nуйлап табыу эшмәкәрлеген, техник ижад өсөн дәртләндереү системаһын әүҙемерәк тергеҙергә кәрәк.\nПрезидент Мөрәжәғәтнамәһендә ауыл тематикаһы мөһим урын биләй. Башҡортостандың аграр сәйәсәте ауыл хужалығын\nһәм, ғөмүмән, ауылды тотороҡло үҫтереүгә йүнәлтелгән. Был\nбик мөһим, сөнки ауылда халыҡтың 40 проценттан ашыуы йәшәй һәм эшләй бит.\nБылтыр 73 миллиард һумлыҡ ауыл хужалығы продукцияһы етештерелде. Ә был - дөйөм Рәсәй күләменең 4,5 проценты. Шәкәр сөгөлдөрөнән рекордлы уңыш йыйып алынды - 1 миллион 850 мең тонна. Малдарҙың һәм ҡош-ҡорттоң төп төрҙәре һаны былтырғы кимәлдә һаҡланды. Былтыр аграр секторға 9 миллиард 518 миллион һум аҡса бүленде.\nҮҙ Мөрәжәғәтнамәһендә Рәхимов "Арзан һәм уңайлы торлаҡ" милли проекты, транспорт өлкәһе, элемтәне үҫтереү,\nҡулланыусылар баҙарының яҡшы һөҙөмтәләре, һыналған бюджет сәйәсәте хаҡында һөйләне.\n- Әсәлек һәм балалыҡ проблемалары иғтибар үҙәгендә булырға тейеш. Етем балаларҙың һәм ата-әсә ҡарауынан мәхрүм ҡалған балалар һанының артыуы - был цивилизациялы\nйәмғиәт өсөн оят! - тине Рәхимов.\nБашҡортостан Президенты һаулыҡ һаҡлау, мәғариф системаһындағы ыңғай үҙгәрештәргә туҡталды. Мәҙәни традициялар, спорт һәм туризмды үҫтереү тураһында әйтеп үтте.\n- Беҙ Мөрәжәғәтнамәлә һанап кителгән бөтә яуаплы бурыстар лайыҡлы тормошҡа ашырыласағына ышанабыҙ, - тине\nул һүҙен йомғаҡлап. - 2007 йыл Ватаныбыҙҙың данлыҡлы, күп быуатлыҡ тарихында иң сағыу, иҫтәлекле булып ҡалһын!\nДәүләт Йыйылышы ултырышында ҡатнашыусылар Мөрәжәғәтнамәне рух күтәренкелеге менән ҡабул итте. Һәр кем БР Президентының һүҙҙәрендә үҙе өсөн нимәлер тапты.\n- Президент Мөрәжәғәтнамәһендә, беренсе сиратта, мине фән һәм производствоға ҡағылған тема ҡыҙыҡһындырҙы, - тине\nБР Нефть-химия эшкәртеүе институты директоры Эльшад Теләшев. - Фән уйлап тапҡан нәмә производствоға индерелергә тейеш, тип иң юғары трибунанан әйтелде. Был бик шәп, беҙ - фән хеҙмәткәрҙәре - быны хуплап ҡаршы алдыҡ.\n- Президент үҙ Мөрәжәғәтнамәһендә физик культура, спорт\nһәм туризм өлкәһендәге эшмәкәрлеккә ҡыҫҡа, әммә аныҡ анализ бирҙе, - тип билдәләне БР физик культура, спорт һәм туризм буйынса министр Владимир Самородов. - Артабанғы маҡсаттар билдәләнде. Президент сәләмәт йәшәү рәүешен булдырыуҙы төп бурыс тип иҫәпләй.\nӘ БР Дәүләт Йыйылышы - Ҡоролтай депутаты, Сәнәғәт, төҙөлөш, транспорт, элемтә, энергетика һәм эшҡыуарлыҡ буйынса комитет рәйесе урынбаҫары Дмитрий Купцов бөтә үрҙә әйтелгәндәрҙе берләштереп:\n- Мин республика Президентынан нимә ишетергә теләгәйнем, шуны ишеттем. Уның Мөрәжәғәтнамәһендә мин\nһәр ваҡыт "нисек эш итергә?" тигән һорауға яуап эҙләйем. Был Мөрәжәғәтнамәлә бөтә өҫтөнлөктәр аныҡ урынына ҡуйылған. Ул мине артабанғы эшкә рухландырҙы, - тине.


Рөстәм Хәмитов Башҡортостандың фәнни ойошмалары етәкселәре менән кәңәшмә уҙғарҙы // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nРөстәм Хәмитов Башҡортостандың фәнни ойошмалары етәкселәре менән кәңәшмә уҙғарҙы\n11:44, 27 апреля 2015 Йәмғиәт\nРөстәм Хәмитов Башҡортостандың фәнни ойошмалары етәкселәре менән кәңәшмә уҙғарҙы Фото: Андрей Старостин\nӨФӨ, 2015 йыл, 27 апрель. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Илья Спиридонов/.\n24 апрелдә Республика йортонда Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов республиканың Фәндәр академияһы президенты Рәмил Бәхтизин һәм Рәсәй Фәндәр академияһының Өфө ғилми үҙәге рәйесе Усеин Джемилев менән кәңәшмә уҙғарҙы.\nКәңәшмә Башҡортостандың фәнни комплексын камиллаштырыу һәм үҫтереү, шулай уҡ фәнни институттарҙы республика иҡтисадын яңыртыу буйынса проекттарҙы ғәмәлгә ашырыуға йәлеп итеү мәсьәләләренә арналды.\nБынан тыш, Башҡортостан Республикаһы Башлығы ҡарамағындағы Фән буйынса совет булдыру темаһы тикшерелде. Уның бурысы – фән өлкәһендә дәүләт сәйәсәтен тормошҡа ашырыуҙың өҫтөнлөклө йүнәлештәрен билдәләү, республика дәүләт власы органдары, урындағы үҙидаралыҡ органдары, йәмәғәт берекмәләре, ғилми һәм белем биреү ойошмалары эшмәкәрлеген координациялау.\n1951 йылда төбәктә СССР Фәндәр академияһының Башҡортостан филиалы асыла. Рәсәй Фәндәр академияһының Өфө ғилми үҙәге – Рәсәй Фәндәр академияһының ҙур ғилми үҙәктәренең береһе, 14 институттың эшмәкәрлеген ойоштора.\nБашҡортостан Республикаһының Фәндәр академияһы 1991 йылдың февралендә төбәктең фәнни-техник мөмкинлектәрен һаҡлау, нығытыу һәм үҫтереү маҡсатында булдырылған. Учреждениеның структураһында ете бүлек бар.


...Көмөш йөҙөк, ҡуш беләҙек » журнал Башкортостан кызы | Башҡортостан ҡыҙы журналы\nАксессуарҙы нисек һайларға?\nКилешле, модалы кейемдең дә ябайыраҡ күренеүе бар. Дөрөҫ һайланған биҙәүестәр, сумка, муйынға бәйләнгән яулыҡ һеҙҙең ҡиәфәтте нәзәкәтлерәк итергә һәләтле. Улар шулай уҡ кейемде, бер нисә әйберҙе берләштереп, тулыландыра ла ала. Аксессуарҙарҙы ут ҡабыҙыла торған шәм филтәһе менән сағыштырырға була. Дөрөҫ һайланмаһа, кейемдең бәҫен ебәреүе лә бар.


Йондоҙнамә (29 ноябрь – 5 декабрь)\n28 Ноябрь 2021, 21:36\nЙондоҙҙар юл күрһәтә, тик яҙмышың үҙ ҡулыңда тип киҫәтә...\nАртыҡ күңелле ваҡиғалар көтөлмәй. Шулай ҙа аҙна уңышлы булырға оҡшай. Иғтибарлылыҡ, һәр саҡ бәләкәй генә нәмәләрҙе лә күрә белеүегеҙ эштәрегеҙгә булышлыҡ итер. Шаршамбыла хаталаныу ихтималлығы арта. Әммә йондоҙҙар һеҙҙе ярҙамһыҙ ҡалдырмаҫ.\nШикле хәлдәрҙән ары тороуығыҙ хәйерле. Улар бигерәк тә шишәмбе, шаршамбыла осрауы мөмкин. Ышанысһыҙ кешеләр менән дә артыҡ аралашмаҫҡа тырышығыҙ, уларҙан зыян күреүегеҙ бар. Һуңғы уңыштарығыҙ кемгәлер оҡшамаҫ, буғай.\nАҙнаның тәүге яртыһы бигерәк тә яҡшы үтер. Күтәренке кәйеф менән эш итерһегеҙ, бер ниндәй ҙә арыу һиҙмәҫһегеҙ. Шәхси тормошоғоҙҙа ҡыуаныслы мәлдәр булыр. Көткән аҡса ваҡытында килер. Барыһы ла һеҙ уйлағанса булыр.\nДүшәмбелә ҙур булмаған кире ваҡиғаларға осрарһығыҙ. Улар оҙаҡҡа бармаҫ, тиҙҙән дәртләнеп эшкә сумырһығыҙ. Шаршамбыла файҙалы һөйләшеү булыуы ихтимал. Яҡындарығыҙҙан кемдер һеҙҙең ышанысты яуларға тырыша кеүек, уға ышанмағыҙ.\nАҙна етди эштәрҙе башҡарыу өсөн уңайлы. Төп эшендә бәғзеләр яҡшы яңылыҡ ишетер. Улар һеҙҙең киләсәккә туранан-тура ҡағылыр, моғайын. Кемдер был арала элекке бәйләнештәрҙе нығытыр. Быға кесе йомалағы һөйләшеү булышлыҡ итер.Игеҙәктәр (22.05 – 21.06)\nШишәмбелә ниндәйҙер икеле хәлгә юлығыуығыҙ бар. Булған тәжрибәгеҙ уларҙы еңел генә сисергә ярҙам итер. Осор барышында янығыҙҙағыларға ла ярҙам итә алырһығыҙ. Был һеҙгә ҡәҙимге ваҡиға кеүек тойолор. Йомала бүләк көтөгөҙ.\nКөндәр үтә һәйбәт булырға оҡшай. Ошо арала төшөгөҙгә лә инмәгән уңыштарға өлгәшерһегеҙ. Өмөтлө танышлыҡ булдырыуығыҙ ҙа мөмкин. Иғтибар талап иткән эштәрегеҙ бигерәк тә яҡшы барыр. Уҡып йөрөгәндәрҙең хәле лә маҡтанырлыҡ булыр.\nМәшәҡәттәр ҡәҙимгенән күбәйер, моғайын. Шулай ҙа борсолорға етди сәбәп юҡ. Килеп тыуған мәсьәләләрҙе ыңғай хәл итеү һеҙгә һис ҡыйынлыҡ тыуҙырмаҫ. Был арала дошмандарығыҙ менән дә еңел аралашырһығыҙ. Һүҙегеҙ һәр саҡ үтемле булыр.Ҡыҙ (24.08 – 23.09)\nБулған мөнәсәбәттәрҙе һаҡлап ҡалыу ауырға төшөр. Шишәмбелә ниндәйҙер яҡындарығыҙ менән һүҙгә килешерһегеҙ, ахыры. Ике яҡ та сигенергә теләмәҫ. Айырым осраҡта бындай хәлдең оҙаҡҡа һуҙылыуы бар.\nТөп эшегеҙҙә эш күбәйер, ҡайсаҡ баш күтәрергә лә мөмкинлегегеҙ булмаҫ, моғайын. Бәғзеләргә икенсе кеше өсөн дә тырышырға тура килер, бәлки. Шаршамбыла һеҙҙе уйламаған сығым көтә. Әҙерләнеп йөрөгөн сәфәрҙе кисектерергә лә тура килер.Саян (24.10 – 22.11)\nАҙна барышында етди мәсьәләгә осрарһығыҙ. Айырым осраҡта ярҙам эҙләрһегеҙ. Кемделер табып һөйләшкәс кенә хәлегеҙ һәйбәтләнер. Сығымдарығыҙ ҡәҙимгенән артығыраҡ булһа ла, бурысҡа инмәҫкә тырышығыҙ.\nБыл арала йыш ҡына үҙегеҙгә оҡшамаған эш менән булышырһығыҙ. Бәғзеләр хатта икенсе кешеләргә тулыһынса буйһонорға мәжбүр булыр. Үкенескә күрә, башҡаса эш итергә мөмкинлегегеҙ юҡ һымаҡ.


Көйөргәҙе районында “Сүп-сар реформаһы” буйынса яңы алым уйлап тапҡандар - Bash.News\nКөйөргәҙе районында “Сүп-сар реформаһы” буйынса яңы алым уйлап тапҡандар\nКөйөргәҙе районында “Сүп-сар реформаһы” буйынса яңы алым уйлап тапҡандар https://bash.news/news/100935_kjrge_rajonynda_spsar_reformay_bujynsa_yay_alym_ujlap_tapandar\n18 июл 2019, 22:32\nДөйөм көс менән. Көйөргәҙе районында сүп-сар реформаһын индереүҙе тиҙләштереү маҡсатында яңы алым индерелә. Урындағы етәкселәр янғын һүндереүселәр һәм төбәк операторҙары менән килешеү төҙөп көндәлек ҡалдыҡтар махсус бүленгән урындарға сығарып яндырыла. Һөҙөмтәлә законһыҙ сүплектәр кәмей һәм тирә-яҡ таҙара. Теманы Флорида Ким дауам итә.\nКөйөргәҙе районы Ермолаев ауылында көндәлек ҡалдыҡтарҙы йөк машиналары аҙнаһына өс тапҡыр сығара. Ғәмәлгә ашырыла башлаған сүп-сар реформаһына ярашлы, район үҙәген тәртиптә тотоу еңелерәк, әммә төпкөл ауылдарҙа йыйылған ҡый һирәк сығарыла.\nОльга Давыдова: “Беҙҙең яҡҡа сүп-сар ташыу машинаһы айына бер тапҡыр ғына килә. Йыйылған ҡый сереп ята. Ҡот осҡос хәл”.\nОҙаҡ йылдар дауамында урындағы халыҡ ғәҙәт буйынса ҡыйҙы дөйөм сүплеккә сығарған. Был алым республиканың башҡа район-ҡалаларына ла хас күренеш. Хәҙер иһә мәсьәлә дөйөм ил кимәлендә реформаға ярашлы хәл ителә. Айына бер тапҡыр сығарылған сүп өсөн район халҡы 35 һум түләй, әлбиттә, был хаҡ төбәк операторҙарын ҡәнәғәтләндермәй.\nНиколай Агарков, төбәк операторы вәкиле: “Тарифтар түбән, шуға ла сүп артынан айына бер нисә тапҡыр килеү беҙҙең өсөн килемле эшмәкәрлек тип әйтеп булмай”.\nСүп-сар реформаһына ҡағылышлы төбәк операторҙары менән урындағы халыҡ уртаҡ фекерҙә түгел икәне билдәле. Был осраҡта район етәкселәренең ярҙамына өмөтләнергә була. Көйөргәҙе районында ҡатмарлы реформаға әҙерлек күптән башланған.\nКөндәлек ҡалдыҡтарын туплау контейнерҙары район предприятиеһында яһала. Сүп-сар реформаһы бойомға ашырыла башланғансы уҡ етештерелгән продукция күләме бер нисә тапҡыр арттырыла. Алдағы көндәрҙә Көйөргәҙе районының бөтә ауылдары ла контейнерҙар менән тәьмин ителер тип күҙаллана.\nАлһыу Мөхәмәтшина, Сүп-сар контейнерҙарын яһау предприятиеһы хеҙмәткәре: “Заказ буйынса эшләйбеҙ.Район ҡулланыусылары өсөн төрлө контейнерҙарҙы етештерәбеҙ. Көйөргәҙе районын бокстар менән тәмьин итеп башҡа райондарҙан да заказдар ҡабул итергә әҙербеҙ”.\nДөйөм ниәттәр ябай, граждандарға өҫтәмә сығымдар йөкмәтмәй тирә-яҡты тәртипкә килтереү. Көйөргәҙе районы етәкселеге мәсьәләне хәл итеүгә төрлө ведомстваларҙы йәлеп итә. Янғын һүндереүселәр, төбәк операторҙары менән килешеү төҙөгәндән һуң сүп-сар йыйып яндырыла.\nРайон тәжрибәһенә ярашлы сүпте яндырыу ҡулай ысул тип баһалана. Күләмле эште башҡарыр өсөн ябай шарттарҙы үтәү мотлаҡ. Ул да булһа, хәүефһеҙлек ҡағиҙәләрен боҙмай йыйылған ҡыйҙы ауылдан алыҫ ерҙә юҡҡа сығарыу.\nАвтор: Флорида Ким.\nҠалала законһыҙ сауҙа итеүселәргә ҡаршы рейд ойошторолдо\n23:16, 21 авг\nҒафури районы Үзбәк ауылында «Ихлас» мәсете асылды\n21:22, 21 авг\nБашҡортостанда халыҡ иҫәбен алыу компанияһына әҙерлек башланды\n21:20, 21 авг\n«Ҡала мөхите» программаһы ярҙамында Октярбрьский ҡалаһында ял парктары төҙөкләндерелә\n21:16, 21 авг\nӨфөнөң Дим биҫтәһендә “Управдом” форумы үтте\n16:00, 21 авг


Социум // Төҙөкләндереү\nСүп-сарҙан нимә ҡотҡарыр?\nТирә-яғығыҙға күҙ һалығыҙ әле! Яҙ инде тулыһынса үҙ хоҡуғына инде - ҡояш ҡыҙҙыра, газондарҙа йәш үлән ҡалҡып сыға, ә авитаминоздан йонсоған граждандар асфальт тротуарҙар буйлап ҡайҙалыр ашыға, уларҙың йөҙҙәрендә йылмайыу балҡый... Һыуыҡтар артта ҡалды, һаумы, ғәмһеҙ апрель!\nДөрөҫ, йыш ҡына яҙғы "бер мискә балда" бер аҙ дегет тә булып ҡуйғылай. Аҡ ҡар менән бергә урамдарыбыҙҙан сафлыҡ иллюзияһы юғалды. Аяҡ аҫтында ҙур-ҙур күләүектәр, батҡаҡ, сүп-сар менән тулы ихаталар... Күпмелер ваҡыт былар барыһы ла ҡар аҫтында күмелеп ятҡайны. Беҙ тәмәке төпсөгөн ергә ташлайбыҙ - ҡар бөртөктәре уны хәстәрләп ҡаплап ҡуя. Сүп-сар ҡатламы - ҡар ҡатламы. Сүп-сар - ҡар... Ҡар - сүп-сар...\nӘ бит йыйыштырған урында түгел, сүпләмәгән урында таҙа була. Ниңәлер күптәребеҙ ҡулындағы сүпте урнаға илтеп һалырға күнекмәгән шул.\nӘйткәндәй, урналар хаҡында. Күптәрегеҙ һиҙгәндер, моғайын, ҡыш көнө ҡалала был файҙалы ҡорамалдар аҙая. Был нимә менән бәйләнгән һуң? Был һорауға Өфөнөң Коммуналь хужалыҡ һәм төҙөкләндереү идаралығының мәғлүмәт менән тәьмин итеү бүлеге начальнигы Светлана Кувшинова яуап бирә.\n- Ысынлап та, ҡышҡылыҡҡа парк һәм скверҙарҙағы урналар йыйып алына, ә яҙын ҡайтанан ҡуйыла. Был аңлашыла ла - һыуыҡ ваҡытта кешеләр күпләп паркка йөрөргә сыҡмай, тимәк, унда сүп-сар һалыу урындары кәрәкмәй ҙә.\nБаш ҡалала бындай территорияларҙы (баҡсаларҙы, бульварҙарҙы, скверҙарҙы, квартал эсендәге зоналарҙы) хеҙмәтләндереү менән "Горзеленхоз" муниципаль унитар предприятиеһы шөғөлләнә. Йыл һайын урналар, эскәмйәләр һәм башҡа бәләкәй архитектура формалары һатып алыуға һәм урынлаштырыуға тресҡа республика бюджетынан средстволар бүленә - бындай мөлкәт оҙаҡҡа сыҙамай бит. Шуға күрә быйыл да ҡалала урналар былтырғынан аҙ булмаҫ.\nЛәкин был "йәшел территорияларға" ҡағылғаны ғына. Төп урамдарға урналар ҡуйыу өсөн яуаплылыҡ ҡала эшҡыуарҙарына йөкмәтелә. Һеҙ, моғайын, Өфөлә эшләп килгән "Ҡыҙыл һыҙыҡтарҙы төҙөкләндереү концепцияһы" тураһында ишеткәнегеҙ барҙыр: бөтә кафе, магазиндар һәм башҡа ошондай йорттар хужалары үҙ территорияһын берҙәм проект буйынса төҙөкләндерергә тейеш. Бында тротуарҙарҙы тигеҙләү, ямғыр һыуҙарын ағыҙыу, яҡтыртҡыстар һәм, әлбиттә, урналар ҡуйыу инә.\nӘгәр ихатағыҙҙа контейнерҙар аҙ йәки бөтөнләй юҡ икән, яуап бер - йәшәгән урынығыҙ буйынса торлаҡ-эксплуатация участкаһына мөрәжәғәт итегеҙ!\nКүҙ алдына килтерегеҙ әле: күптән түгел ямғыр яуып үткән, ә һеҙ магазиндан ҡайтып киләһегеҙ. Йәки киреһенсә - ҡайҙалыр ашығаһығыҙ, юҡһа унда бына-бына тәнәфес ваҡыты етәсәк. Йә булмаһа, эшкә һуңлап бараһығыҙ, ти. Ә аяғығыҙҙа - резина итек түгел, ә туфли. Бына шулай юл сатында йәшел ут янғанын көтөп тораһығыҙ. Бына ул яна, инде генә атлайым тигәндә аяҡ аҫтында... диңгеҙ икәнен күреп ҡалаһығыҙ! Бында хәл ике төрлө юл менән үҫешеүе ихтимал: 1. Сығыр урын эҙләп, юл буйлап ары-бире йүгерәһегеҙ, һөҙөмтәлә эшкә һуңлайһығыҙ. 2. Һеҙ тигеҙлекте юғалтаһығыҙ ҙа, тротуарға кире сигенер урынға, күләүеккә шап итеп баҫаһығыҙ. Туфлиегеҙҙе алмаштырыу өсөн өйгә йүгереп ҡайтаһығыҙ ҙа, кире йүгерәһегеҙ. Сценарийҙар араһында артыҡ айырма юҡ - икеһенең дә һөҙөмтәһендә түрәнән "эләгә".\nБыға ҡаршы нисек көрәшергә? Светлана Кувшинова әйтеүенсә, иң элек, ҡаланың Яһалма ҡоролмаларҙы ремонтлау һәм тотоу буйынса махсуслаштырылған идаралығына шылтыратырға. Тап ошо ойошма ирегән ҡар һәм ямғыр һыуҙары ағып төшә торған махсус коллекторҙарҙы ремонтлау һәм тотоу өсөн яуап бирә бит. Әгәр уларға сүп тығылһа, хеҙмәт идаралығы рәшәткәне таҙартасаҡ һәм барыһы ла яҡшы хәл ителәсәк. Ә инде был саралар ярҙам итмәһә һәм һыу ҡалһа, ҡәҙимге тракторҙар ярҙамға киләсәк.\nЯңы "ямғыр һыуы соҡорҙары"н төҙөргә мөмкинме һуң? Әйтәйек, күләүектәр даими йыйылып ятҡан райондарҙа. Светлана Кувшинова аңлатыуынса, ямғыр һыуы канализацияһы системаһы төҙөлөштәр башланғансы уҡ һалына. Шуға күрә яңы коллекторҙар һалыу - ул ҙур проблема. Ҡаланың ҡайһы бер райондарында ямғыр һыуы коллекторҙары бөтөнләй юҡ, бында берҙән-бер хәл итеү юлы - даими профилактика эштәре үткәреү.\n"Коммуналь хужалыҡ өлкәһендә беҙҙә барыһы ла тәртиптәме һуң?" тигән һорауға "юҡ" тип кенә яуап бирергә мөмкин. Урналар булмау, сүп-сар һауыттарының туп-тулы булыуы, төҙөлөп бөтмәгән ямғыр һыуы коллекторҙары - ул етешһеҙлектәрҙең бер өлөшө генә.\n"Кем ғәйепле", "нимә эшләргә" - әлегә билдәһеҙ. Беҙ барыбыҙ ҙа ҡалала аҙ булһа ла тәртип булдырыу өсөн коммуналсыларға, шулай уҡ ҡәҙимге граждандарға ла күп көс һалырға тура килгәнен күреп торабыҙ. Ҡала өмәләре генә ни тора!\nЯҙғы йыйыштырыуға, ысынлап та, күп көс һалына. Коммуналь хужалыҡ һәм төҙөкләндереү идаралығынан хәбәр итеүҙәренсә, Өфөлә өмәләр 26 апрелдә һәм 17 майҙа үтәсәк. Уларҙа бөтә предприятиелар, шәхси сектор халҡы, мәктәп һәм башҡа уҡыу йорттары уҡыусылары ҡатнашасаҡ.\nШулай уҡ 7 апрелдән "Урман һәм баҡса айлығы" башланасаҡ, уға ярашлы баш ҡалала меңәрләгән йәш ағастар ултыртыласаҡ. Район хакимиәттәре тротуарҙарҙы һәм юлдарҙы ремонтлай, яр буйы һыҙаттарын таҙарта, биналарҙың фасадтарын һәм цоколдәрен буяй, трамвай юлы аша сығыу урындарын, инженер селтәрҙәрен ремонтлай башлаясаҡ. Административ райондарҙың һәр береһендә 150-нән ашыу техника берәмеген эшкә егеү планлаштырыла.\nБылар барыһы ла - планлы саралар, һәм улар проблеманы тулыһынса хәл итер микән? Бәлки, башҡа ҡалаларҙың тәжрибәһен ҡулланырға кәрәктер, етмәһә, үрнәк эҙләп алыҫ йөрөргә лә кәрәкмәй.\nШулай итеп, "БАШвестЪ" хәбәрсеһе Стәрлетамаҡ ҡала округы хакимиәтенең торлаҡ-коммуналь хужалыҡ, төҙөкләндереү һәм инженер тәьминәте бүлегенә мөрәжәт итте. Ул, билдәле булыуынса, республиканың иң таҙа ҡалаларының береһе булараҡ дан алған.\nҒәжәпкә ҡаршы, урындағы коммуналсылар бер ниндәй ҙә айырым технологиялар ҡулланмай. Территорияны таҙартыу буйынса шул уҡ өмәләр, айлыҡтар һәм башҡа саралар. Дөрөҫ, баш ҡала белгестәренә иғтибар йүнәлтергә кәрәкле ҡайһы бер моменттар бар. Бүлек начальнигы Мәҙихәт Зарипов һөйләүенсә, Стәрлетамаҡтың коммуналь хеҙмәттәре көҙөн дә өмәләр үткәрә. Был яҙғы эштәр күләме артыҡ ҙур булмаһын өсөн эшләнә. Стәрлетамаҡтарҙың ҡалдыҡтарҙы утилләштереү өлкәһендәге тәжрибәһе лә ҡыҙыҡлы. Баҡһаң, ҡаланың торлаҡ хужалыҡтары күптән инде уңышлы рәүештә сүп-сар йыйыуҙың дүрт кимәлле системаһын индерә икән. Мәҙихәт Зарипов әйтеүенсә, технологияны үҙләштереү ауыр барыуға ҡарамаҫтан, Стәрлетамаҡ торлаҡ-эксплуатация участкаларының яртыһынан ашыуы уға күскән. Бәлки, беҙгә лә һынап ҡарарға кәрәктер?


Бордж Таментфуст — Башҡорт Википедияһы\n36°48′26″ с. ш. 3°13′51″ в. д.\nБордж Tamentfoust (ғәр. برج تامنفوست) — Алжирҙың Таментфуст ҡалаһы янында Ғосман империяһы осоронан ҡалған ҡәлғә. Ғосман империяһы осоронда Алжирҙа оборона өсөн бер нисә Форт төҙөлгән, Бордж Таментфуст шуларҙың береһе. Алжирҙа Бордж Таментфуст фортынан башҡа тағы бер нисә форт һаҡланып ҡалған, ҡаһы берҙәре емерелгән. Форт Таментфуст ҡалғыулығынан иң бейек урынында, Алжир ҡултығының көнбайышында төҙөлгән.\nФорт 1661 йылда Исмәғил паша хакимлек иткән осорҙа төҙөлә. Һуңынан, 1685 йылда Италиян сығышлы төрөк наместнигы Хөсәйен Мозоротто фортта реконструкция эштәре үткәрә. Төҙөлөү теүәл датаһы бәхәсле булып ҡала. Француз тарихсыһы Эмиль Бутин билдәләүе буйынса, форт 1668 йылда Авраам Дюкейн етәкселегендә француз армияһы Алжирҙы утҡа тотҡан ваҡытта оборона өсөн төҙөлгән. Икенсе француз тарихсыһы Жорж Марсэ әйтеүенсә, форт 1722 йылда Мөхәммәт Дэй-Паша хакимлеге осоронда төҙөлгән.\nЛюдовик XIV приказы буйынса адмирал Жан Д’Эстре 1688 йылда фортҡа һөжүм итә. 1830 йылдың 23 июлендә фортта француздарға ҡаршы рәсми рәүештә йыһат иғлан ителә, йыйылышта төбәктең бер нисә ырыу башлыға ҡатнаша, шул иҫәптән Бани Хәлил, Бани әл-Хашана һәм Бани әс-Сабт.\nФорт һигеҙҡырлылыҡ формаһында төҙөлгәгән, эсендә ун бер бүлмә бар. Бүлмәләр өс төркөмгә бүленеп һигеҙҡырлылыҡтың ете яғында урынлашҡан. Бүлмәләрҙең береһендә намаҙ уғыу өсөн михраб ҡуйылған, бүлмә артыҡ бер нисек тә биҙәлмәгән. Бүлмәләр өҫтөндә амбразуралы таш стена баррикадалары ҡуйылған. Диуар эре таштарҙан төҙөлгән, бейеклеге соҡор төбөнән иҫәпләгәндә туғыҙ метрға етә. Форттың төкәтмәһе булып икенсе "Бордж Әл-Ingliz" (ғәр. برج الإنجليز) форты төҙөлгән, был ҡәлғә лә соҡор менән уратып алынған\nЗубчатая стена форта\n↑ 1,0 1,1 برج تامنفوست Ҡалып:Архивировано. الموجز الوطني للدراسة والبحث في الحركة الوطنيةة Retrieved January 10, 2018.\n↑ برج تامنفوست Museum with no Frontiers. Retrieved January 10, 2018.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Бордж_Таментфуст&oldid=923443 ҡабул ителгән\nАлжирҙың биналары һәм ҡоролмалары\nҒосман империяһы нығытмалары\nБыл бит һуңғы тапҡыр 10:10 8 декабрь 2019 үҙгәртелгән.


Әстерхан өлкәһе — Башҡорт Википедияһы\n(Әстрәхән өлкәһе битенән йүнәлтелде)\n49 024 км²\n1 015 893 (2014)\n145,4 млрд. һум (2010)\n145,6 мең һум\nӘстерхан өлкәһе (рус. Астраханская область) — өлкә, Рәсәй Федерацияһы төбәге. Көньяҡ федераль округына инә. Административ үҙәге — Әстерхан ҡалаһы.\n1 Дәүләт ҡоролошо\n1.1 Башҡарма власы\n1.2 Суд власы\n1.3 Закондар сығарыу власы\nӘстрәхан өлкәһе Уставына ярашлы дәүләт власы суд, башҡарма һәм закондар сығарыу йүнәлештәренә бүленә.\nӘстерхан өлкәһе Губернаторы — Әстрәхан өлкәһе башлығы һәм Әстрәхан өлкәһенең иң юғары вазифалы кешеһе. Әстерхан өлкәһе Хөкүмәте етәксеһе. Әстрәхан өлкәһе Хөкүмәте статусы һәм хоҡуғы Әстрәхан өлкәһе Уставы менән билдәләнгән.\nӘстерхан өлкәһе суд системаһы составында:\nӘстерхан өлкәһе өлкә суды, Рәсәйҙен юғары судының түбәнге инстанция суды\nӘстерхан өлкәһе арбитраж суды, Рәсәйҙен юғары судының түбәнге инстанция суды\nӨлкә парламенты — Әстерхан өлкәһе дәүләт думаһы.\nӘстерхан өлкәһендә “Капустин Яр” ксомодромы урынлашҡан.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Әстерхан_өлкәһе&oldid=743071 ҡабул ителгән\nРәсәй Федерацияһы өлкәләре\nБыл бит һуңғы тапҡыр 15:50 21 август 2017 үҙгәртелгән.


Константин Толкачев: Коронавирустан вакцина эшләтеп, үҙегеҙҙе лә, тирә-йүндәгеләрҙе лә һаҡлайһығыҙ // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\n16:34, 18 июня 2021 Сәйәсәт\nБашҡортостан Дәүләт Йыйылышы рәйесе Константин Толкачев, коронавирус инфекцияһына бәйле республикала индерелгән ҡайһы бер сикләүҙәргә аңлатма биреп, республика был хәлгә вайымһыҙ ҡарай алмауын, мөмкин булған барлыҡ саралар күрелеүен билдәләне. Дауаханалар, табиптар пациенттарҙы ҡабул итергә әҙер, сикләү саралары индерелә.\n«Ләкин хәүефте дөйөм көс, халыҡҡа вакцинация уҙғарып ҡына еңә алабыҙ.\nКөрәш рецебы билдәле һәм бер нисә тапҡыр үҙенең һөҙөмтәлелеген күрһәтте лә инде. Прививкалар тиҫтә һәм йөҙ миллионлаған ғүмерҙе ҡыйған сирҙәрҙе еңергә ярҙам китте. Сәсәк, холера, ҡыҙылса һәм башҡалар тарихта ҡалды, кешелек оҙаҡ йылдар эпидемияһыҙ йәшәне.\nБөгөн республикала вакцина етерлек күләмдә, бер нисә варианты бар. Прививканы тиҙ һәм бушлай яһатырға мөмкин, бер ҡатмарлығы юҡ. Уны эшләтеп, үҙегеҙҙе лә, тирә-йүндәгеләрҙе ла һаҡлайһығыҙ.\nҺуңғы айҙарҙа сирләгәндәрҙең барыһы ла бер тауыштан прививка яһатһаҡ яҡшыраҡ булыр ине тип раҫлай. Әйҙәгеҙ, ошо хаталарҙы ҡабатламайыҡ», — тине республика парламент спикеры.


Рәсәйлеләрҙең башҡа халыҡҡа оҡшамаған бер сифаты бар - ул да булһа һуңғы күлмәген һалып бирергә әҙер булыу. Кемгә тиһе геҙме Ә бына белмәнегеҙ. Заман парадоксы тап шунда ла шул,\n"яңы урыҫтар" күлмәген кемгә булһа ла сисеп бирергә әҙер, тик ул "кем" уның яҡташы ғына булмаһын.\nҮткән аҙнала рәсәйлеләрҙе Пенза өлкәһенән Федерация Совет ы ағзаһы, доллар эквивалентындағы мультимиллионер Андрей Вав илов ысын мәғәнәһендә тетрәтте тип әйтергә була. Мәғлүмәт аг ентлыҡтары хәбәр итеүенсә, Рәсәй сенаторы американ малтабары\nДжордж Форосҡа эйәреп, Грузия етәкселегенең америкаларса э ш хаҡына "рус" өҫтәмәһе индерергә әҙер булыуын белдерҙе.\nАңлатып үтәйек, үткән аҙнала миллиардер Сорос ҡатнашлығын да үҫеш һәм реформа фонды Грузияның иң юғары етәкселегенә (п резидент менән бергә) ай һайын 1500 доллар, ә министрҙар һәм\nгенераль прокурорға 1200 доллар күләмендә эш хаҡы булдырҙы . Артабан долларҙар һаны чиновниктың биләгән урынына ҡарап к әмей бара. Әйтәйек, юл полицияһы хеҙмәткәренә 100 - 150 долл ар өҫтәмә эш хаҡы һ. б.\nСоростың даны патриот - сенатор Андрей Вавиловты йоҡоһон ан яҙҙырған, күрәһең. Шуға күрә ул да американдарға ҡушылып,\nГрузия президенты Михаил Саакашвилиға айына 600 доллар, ә һ әр бер грузин министрына 300 - әр доллар түләргә әҙерлеген белдергән. Шулай итеп, Грузия етәкселегенең американ эш хаҡы на "рус" өҫтәмәһен индерергә, йәнәһе.\nВавилов әйтеүенсә, ул "Рәсәйҙең иң яҡын күршеһе" Грузияны ң иҡтисади хәле тураһында Соросҡа ҡарағанда нығыраҡ борсола.\nБер яҡтан ҡараһаң, уны маҡтарға ла була, сөнки сенатор был ҡыланышы менән Рәсәй мәнфәғәтен яҡлаған кеүек. Үҙенең был те ләген ул Соростың Грузия етәкселегенә "американ" өҫтәмәһе г рузин хөкүмәтен коррупцияға ҡыҙығыуҙан һаҡлап ҡалыуға йүнәлт елеүе тураһында ғаризаһынан һуң барлыҡҡа килде тип аңлата. " Мин һәр ваҡыт дәүләт системаһында коррупция күренештәренә ҡа ршы көрәштем, сөнки уны дәүләттең иҡтисади системаһына аяҡ с алыу тип иҫәпләйем".\nМоңһоу ноталар булмаһа, был һүҙҙәргә көлөп ҡарарға ла мө мкин булыр ине. Хәтерегеҙгә төшөрөп үтәйек, 43 йәшлек Вавил ов әфәнде Мәскәү идара итеү институтын тамамларға, кандидат,\nһуңынан доктор диссертацияларын яҡларға, Финанс тикшереүҙәр\nинститутына етәкселек итергә, биш финанс министрының урынба ҫары вазифаһын башҡарырға, коммерция банкына етәкселек итерг ә, "Газпром" идаралығының баш финанс консультанты, ҙур булма ған нефть компанияһы хужаһы булырға һәм 90 - сы йылдарҙа Рә сәйҙә булған иң ҙур финанс янъялдарҙа ҡатнашып өлгөрә.\nҠыҙыҡ, ә нисек итеп ябай чиновник мультимиллионерға әйлән ә алды һуң Әйткәндәй, әле Вавилов әфәнде финанс министры ур ынбаҫары булған ваҡытта уҡ уның иҫ китмәле килемдәре тураһын да хәбәрҙәр йөрөй ине. Күптән түгел американдар юҡҡа ғына сенаторҙың шәхси самолетын ҡулға алып, үҙе аңлатыуынса, Укра ин премьеры Павел Лазаренко эше буйынса һорау алмағандарҙыр . Ә бит Америкала шәһиттәрҙе ҡулға алмайҙар. Бәлки һорау алы у бер нисә сәғәт түгел, ә бер нисә көн барғандыр. Ҡыҫҡаһы, В авиловтың тарихы яңы саҡ башланғанға оҡшай. Американың корру пцияға ҡаршы көрәшселәре Рәсәй чиновниктарының тағы ҡайһыһын а ҡул һуҙырға теләгәне тураһында күҙалларға ғына ҡала. Билдә ле, американдар дәүләт хеҙмәте ваҡытында миллиондарға эйә бу лыусыларҙың тормошон ( һәр хәлдә Көнбайыштағы тормошон) ҡатм арлаштырырға план ҡора. Ә бәлки Вавиловтың был ҡылығы америк андарға "мин дә һеҙҙең кеүек" тип әйтеү маҡсатында эшләнгәнд ер.\nНисек кенә булмаһын, сенаторҙы бер ҙә биҙәмәгән был хәл яңы хөкүмәттең эш хаҡын тотҡарлауға ҡаршы көрәше фонында бул ды. Статистика буйынса дәүләт комитетының 1 февралгә мәғлүмә ттәре буйынса, Рәсәйҙә эш хаҡы буйынса тотҡарлыҡ 27 миллиард тан ашыу - йыл башынан ғына ул 11 процентҡа артҡан.иллион һу м


Республика йортонда ведомство-ара комиссия ултырышы үтте\nБюджетҡа килем күләмен арттырыу, һалымға ташламаларҙы оптималләштереү, урындағы үҙидара органдарының финанс үҙаллылығын көсәйтеү. Ошо һәм башҡа проблемалар бөгөн Республика йортонда үткән ведомство-ара комиссия ултырышында тикшерелде. Рөстәм Хәмитов әйтеүенсә, республиканың консолидацияланған бюджетына килем күләме арта. Быйыл ете айҙа ҡаҙнаға 77 миллиард һум аҡса ингән, был былтырғы менән сағыштырғанда 10 процентҡа күберәк.\nРәсәйҙең башҡа төбәктәренә ҡарағанда, уртаса, Волга буйы федераль округындағы төбәктәр араһында алдынғы баҫҡыста тип әйтергә мөмкин. Һалым ташламаларын оптималләштереү ҙә бюджетҡа табыш күләмен арттырған. Ике йыл эсендә генә предприятие-компанияларға һалым преференсиялары 6 миллиард һумға кәмегән. Ултырышта муниципаль берәмектәрҙең финанс үҙаллылығын көсәйтеү хаҡында ла һүҙ барҙы. Әле урындағы үҙидараға йыл һайын 40 миллиард һум йүнәлтелә, был аҡса социаль объекттар төҙөүгә тотонола. Тик был финанс ярҙам үҙидара органдарының өҫтәмә табыш сығанағы эҙләмәүенә килтерә, тине Рөстәм Хәмитов.


Анхель шарлауығы — Башҡорт Википедияһы\n5°58′12″ с. ш. 62°32′10″ з. д.HGЯO\nАнхель шарлауығы Викимилектә\nА́нхель, Керепакупаи-Меру (исп. Kerepakupai Meru, исп. Salto Ángel, пемон телендә — Kerepakupai vena) — донъялағы иң бейек шарлауыҡ, дөйөм бейеклеге 979 метр (башҡа мәғлүмәттәр буйынса 1054 метр), һыуҙың өҙлөкһөҙ ҡойолоу бейеклеге 807 метр. Венесуэланың Боливар штатында Кереп йылғаһында урынлашҡан.\n1933 йылда шарлауыҡ өҫтөнән осҡан летчик Джеймс Эйнджел (ингл. Angel) хөрмәтенә аталған.\nШарлауыҡ Венесуэланың Боливар штаты тропик урмандарында, Канайма милли паркы биләмәһендә урынлашҡан. Һыу венесуэла тепуиҙәренән иң ҙуры булған Ауян-Тепуи түбәһенән ағып төшә - уның рус теленә тәржемәһендәге исеме «иблис тауы» тигәнде аңлата.\nЙығылыу бейеклеге шул тиклем ҙур, хатта ергә төшкәнсе һыу ваҡ тамсыларға һибелә һәм томанға әйләнә. Томандың бер нисә саҡрым алыҫлыҡта һиҙелеүе мөмкин. Төшкән һыу Кереп йылғаһына ҡоя.\nДжеймс Эйнджел шарлауыҡҡа еткән самолет\nШарлауыҡты тикшеренеүсе Эрнесто Санчес Ла Крус тапҡан, әммә Джеймс Эйнджелдың осошона тиклем киң билдәле булмай. 1933 йылда АҠШ-нан был лётчик мәғдән ятҡылыҡтарын эҙләп оса. Урындағы гидтар әйтеүенсә, ул алмас эҙләгән. Джеймс Эйнджел осорондағы аборигендарҙың бер туҡтауһыҙ алмас тип атарға мөмкин булған таштар тураһында һөйләүҙәре был осошҡа килтерә. Ысынында иһә, Анхель шарлауығы урынлашҡан яйла кварц менән мул. 1933 йылдың 16 ноябрендә Эйнджел осош барышында Ауян-Тепуи тип аталған тауҙы күреп ҡала, ул уның иғтибарын йәлеп итә лә инде. 1937 йылдың 9 октябрендә ул кире әйләнеп ҡайта һәм самолетты Ауян-Тепуиға ултыртырға тырыша, әммә ултырғанда самолёт зыян күрә, шассиҙарҙың береһе шартлай.\nҺөҙөмтәлә Эйнджелға һәм уның өс компаньонына (шул иҫәптән уның ҡатыны Мариға) тауҙан йәйәү төшөргә тура килгән. Уларҙың цивилизацияға ҡайтыуы 11 көн тәшкил итә. Уларҙың мажараһы хаҡында яңылыҡтар бик тиҙ тарала, һәм шарлауыҡ уның хөрмәтенә «Анхель шарлауығы» (исп. Salto Ángel) тип атала. Испан телендә Эйнджел (исп. Ángel) фамилияһы Анхель булараҡ уҡыла, шуға күрә уның исеме тап шундай. Тимәк, шарлауыҡтың фәрештәләр менән бер ниндәй уртаҡлығы ла юҡ - был кеше фамилияһы.\nЭйнджелдың «Фламинго» самолеты 33 йыл буйына, вертолет менән уны сығарғансы, шул ерҙә ҡала. Самолет Маракай ҡалаһының авиация музейында реставрациялана, һәм хәҙер Сьюдад-Боливар ҡалаһы аэропорты алдында тора.\n1949 йылда шарлауыҡҡа АҠШ-тың милли география йәмғиәте экспедицияһы уҙғарыла, сәфәр йомғаҡтары буйынса уның бейеклеге билдәләнә һәм китап нәшер ителә.\n1994 йылда ЮНЕСКО шарлауыҡты үҙ эсенә алған Канайма милли паркын Бөтә донъя мираҫы исемлегенә индерҙе.\n↑ Өҙөмтә хатаһы: <ref> билдәһе дөрөҫ түгел; B төшөрмәләре өсөн текст юҡ\n↑ Гора Ауянтепуи на карте (рус.).\n↑ Венесуэла на сайте ЮНЕСКО (инг.).\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Анхель_шарлауығы&oldid=1102969 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 17:41 22 декабрь 2021 үҙгәртелгән.


Радий Хәбиров баш ҡалала йәшәүселәр менән «Берҙәм Рәсәй» партияһы рәйесенең төбәк йәмәғәт ҡабул итеү бүлмәһендә осрашты.\nБаш ҡалала дельфинарий төҙөү буйынса ойошторолған йәмәғәт тыңлауҙары һәм аныҡлап әйткәндә, унда элемтә сараларын сикләү ҡоролмаларын ҡулланыуға Радий Хәбиров шундай баһа бирҙе.\nОбъект хаҡы кәм тигәндә ике тапҡырға арттырырып күрһәтелгән. Өҫтәүенә, ул билдәләнгән проект менән бөтөнләй тап килмәй.\nҺәм ул Нюта Федермессер етәкселегендәге авторитетлы эксперттар төркөмө иң яҡшыһы тип тапҡан урында урынлашасаҡ.\nБашҡортостан Башлығы Радий Хәбиров социаль селтәрҙәге сәхифәһендә ихата боҙ майҙандарын ҡышҡылыҡҡа әҙерлеге тураһында яҙып сыҡҡан.\nПремия Рәсәй хөкүмәте тарафынан спортсылар, тренерҙар һәм был өлкәләге белгестәрҙең һөнәри эшмәкәрлеген дәртләндереү өсөн булдырылған. Быйыл наградаға дәғүә итеүселәр араһында беҙҙең республиканан тыш, Краснодар һәм Красноярск крайҙары бар.\nМәскәү БРИКС дәүләттәре менән хеҙмәттәшлекте киңәйтергә әҙер. Был турала ил президенты Владимир Путин Бразилияла үткән БРИКС саммитында белдерҙе.\nБөгөн республика урман янғындарын күҙәтеү үҙәгендә урман хужалығы министрлығы учреждениеларына яңы техника тапшырылды. Ағас әҙерләү, ташыу, эшкәртеү һәм янғын һүндереү транспорты урман хужалыҡтарына оҙатыла. “Экология” Милли проектының “Урмандарҙы һаҡлау” Федераль проектына ярашлы июль айында хужалыҡтарға техника тапшырыу башланғайны. Бөгөн уның икенсе этабы. Республика премьер-министры урынбаҫары, ауыл хужалығы министры Илшат Фәзрахманов.\nӘле спорт майҙаны Өфө моторҙар эшләү берекмәһе иҫәбендә. Төбәк ҡаҙнаһына күсеү менән стадионда спорт менән шөғөлләнеү мөмкинлектәрен яҡшыртыу, күнекмәләр һәм түңәрәктәр һанын арттырыу күҙаллана.\nРадий Хәбиров булдырған “Инцидент” системаһы юғары баһаланған. Республика тәжрибәһе уңышлы алым булараҡ башҡа төбәктәрҙә лә ҡулланылырға мөмкин, тип иҫәпләй политолог Зөфәр Тимербулатов.\n12 ноя, 13:11\n11 ноя, 22:45\n06 ноя, 23:08\nХөрмәтле ватандаштар! Ихлас йөрәктән Халыҡтар берҙәмлеге көнө менән ҡотлайым!\n04 ноя, 21:59


Рәсәй халҡы берҙәмлеге менән кѳслѳ » "Урал" гәзите\nРәсәй халҡы берҙәмлеге менән кѳслѳ\nДиндәр диалогы һәм милли берҙәмлек - йәмғиәттәге патриотизмдың нигеҙе\n25 мартта Сибай ҡалаһында Башҡортостан Республикаһы Башлығы ҡарамағындағы Дәүләт-конфессия мөнәсәбәттәре буйынса дәүләт власы органдарының традицион конфессиялар менән кәңәшмәһе үтте.\n“Диндәр диалогы һәм милли берҙәмлек - йәмғиәттәге патриотизмдың нигеҙе” тип аталған форумда республика етәкселәре, традицион конфессиялар, милли берекмәләр һәм йәмәғәт структуралары, Башҡортостан Республикаһы прокуратураһы, Фе- дераль именлек хеҙмәтенең Башҡортостан Республикаһы буйынса идаралығы, Эске эштәр министрлығы, Рәсәй Федерацияһы Юстиция министрлығының Башҡортостан Республикаһы буйынса идаралығы, уҡыу йорттары һәм йәштәр ойошмалары вәкилдәре, журналистар ҡатнашты. Шулай уҡ форумда Сибай ҡалаһы, Баймаҡ, Хәйбулла, Йылайыр, Ейәнсура, Әбйәлил, Бѳрйән, Күгәрсен райондары, Учалы, Белорет ҡала- райондары вәкилдәре, дәүләт-конфессия мәсьәләләре буйынса комиссия етәкселәре, дин әһелдәре үҙ фекерҙәре менән уртаҡлашты.\nФорумда ҡатнашыусылар Башҡортостан Республикаһы Башлығы ҡарамағындағы Дәүләт-конфессиональ мѳнәсәбәттәр буйынса совет рәйесе Вячеслав Петрович Пятков, Сибай ҡалаһы ҡала округы хакимиәте башлығы Хәлит Хәмзә улы Сѳләймәнов, Рус православие сиркәүенең Мәскәү патриархаты Баш- ҡортостан митрополияһының Салауат епархияһы идарасыһы Салауат һәм Күмертау Епископы Николай, Башҡортостан Республикаһы Эске эштәр министрлығының экстремизмға ҡаршы тороу буйынса үҙәге начальнигы Алик Малик улы Миняшаровтың сығыштарын тыңланы. Диалогта ҡатнашыусылар сығыштарын милләт- ара дуҫлыҡты нығытыуға, йәштәрҙе патриотизм рухында тәрбиәләүгә, экстремизмға һәм терроризмға юл ҡуймаҫҡа, үҙебеҙҙең ғѳрѳф-ғәҙәттәрҙе, традицион динебеҙҙе нығытыу ѳҫтѳндә эшләргә кәрәклеге тураһында һѳйләшеү алып барҙы.\nБашҡортостан Республикаһы Башлығы Хакимиәтенең эске сәйәсәт буйынса етәксеһе урынбаҫары Максим Владимирович МИХАЙЛОВ сығышын Рәсәй мосолмандарының тарихи традицияларға тоғро ҡалып, Рус православие сиркәүе һәм башҡа диндәр менән яҡшы мөнәсәбәттәрҙе һаҡлап, уларҙы йәш быуынға изге ниәттә еткерергә тырыша, тип башлап ебәрҙе. Ислам дине - Рәсәй тарихының айырылғыһыҙ бер өлөшө. Ватанды данлаусылар, илгә лайыҡлы хеҙмәт иткән дәүләт, мәҙәниәт һәм фән эшмәкәрҙәре, эшҡыуарҙар, яугирҙәр араһында мосолмандар ҙа, христиандар ҙа күп. Бөйөк Ватан һуғышында ла тѳрлѳ милләт халҡы еңеүгә тос өлөш индерҙе.\n- Былар барыһы ла беҙҙең уртаҡ тарихыбыҙ һәм беҙ уны изге күреп һаҡларға, һуғыш яландарында ла,\nтыныс хеҙмәттә лә бергә булған атай-олатайҙарыбыҙ иҫтәлеге итеп ҡарарға бурыслыбыҙ. Улар бер ҡасан да иптәштәрен милләтенә, ниндәй дин тотоуына ҡарап айырмаған, бер- береһенә ҡарата ихтирамды баһалай белгән, ҡайғыны ла, шатлыҡты ла бергә кисергән, - тине ул һәм диалогҡа йыйылған дин әһелдәрен үҫеп килгән быуынды үҙ-ара ихтирам, илһөйәрлек рухында тәрбиәләргә саҡырҙы. Бигерәк тә йәштәргә һәм балаларға дөрөҫ дини тәғлимәт биреүгә иғтибар һәм көстө йүнәлтергә кәрәклеген, дин буйынса белемле кадрҙар әҙерләүҙең көнүҙәк мәсьәлә булғанлығын белдерҙе.\nТәлғәт ТАЖЕТДИН, Рәсәй мосолмандарының Үҙәк диниә назараты рәйесе, Шәйхелислам, Баш мөфтөй:\n► Ислам рәсми рәүештә дәүләт кимәлендә Рәсәйҙең традицион диндәренең береһе булып танылған.\nРәсәй, күпселек халҡы православие христиандары булһа ла, бөтә донъяға, Европаға дингә тигеҙ ҡараш өлгөһө күрһәткән. Төрлө милләт кешеләренең дөйөм тырышлығы менән бөйөк дәүләт барлыҡҡа килгән. Шул уҡ ваҡытта һәр халыҡ, һәр этнос үҙенсәлеген һаҡлап ҡалған. Ҡайһы бер ҡара көстәр Рәсәйҙе тарҡатыу маҡсатында беҙҙең ил биләмәһендә этник-ара ыҙғыштар ҡуптармаҡсы була. Радикалдар төрлө ағымдарҙы индерергә маташа. Әммә Рәсәй халҡы һәр ваҡытта ла берҙәм булды һәм милләт-ара ыҙғышҡа юл ҡуймаясаҡ. Рәсәй тарихына байҡау яһаһаҡ, атай-олатайҙарыбыҙ араһында милли һәм дини бүленеш булмауына, бер-береһенә оло ихтирам, ярҙам күрһәтеүенә, шунлыҡтан ауыр һуғыш юлдарын бергәләп үтеп, еңеүҙәр яулауына һоҡланабыҙ.\nАйнур Нурғәле улы АРСЛАНОВ, Башҡортостан мосолмандары Диниә назараты рәйесенең беренсе урынбаҫары:\n► Ислам барлыҡ кешеләр менән яҡшы мөнәсәбәттә булырға, үҙ- ара дуҫ йәшәргә саҡыра. Ҡѳрьән дә бик күп аяттар мөнәсәбәттәрҙе ғәҙеллек, дуҫлык һәм игелеклек нигеҙендә төҙѳргә өндәй. Ислам дөрѳҫлѳккә-ғәҙеллеккә һәм тыныслыҡҡа саҡыра, кешенең азатлығын һәм намыҫын яҡлай. Ислам мосолмандарға башҡа дин вәкилдәренә ҡарата ғәҙел һәм илтифатлы булырға, уларҙың хоҡуҡтарын, ғѳрѳф-ғәҙәттәрен, мәҙәниәтен хөрмәт итергә саҡыра. Ислам бер-береңә ҡарата түҙем, сабыр булырға өйрәтә. Беҙ ҙә, ошо назаратҡа ҡараған йәштәр, үҙебеҙҙең иңебеҙгә һалынған бурысты аңлап, йәштәр араһында милләт-ара низағтар булдырмаҫ ѳсѳн аңлатыу эштәре алып барабыҙ һәм уларҙы насар ҡылыҡтарҙан йолоп ҡалыу ѳсѳн бар кѳсѳбѳҙҙе һалабыҙ. Йәштәр араһында тѳрлѳ конкурстар, спорт ярыштары, бәйгеләр ойошторабыҙ. Уларҙы изге эштәргә йәлеп итергә тырышабыҙ.\nНурмѳхәммәт хәҙрәт НИҒМӘТУЛЛА, Башҡортостан мосолмандары Диниә назараты рәйесе, мѳфтѳй:\n► Халыҡтың иманға ҡайтыуы тормошобоҙҙо үҙгәрткәндәй бул- һа ла, икенсе яҡтан, дингә ышыҡланып, яман эштәрен башҡарған, ҡурҡыныс идеологияны алып барған төркөмдәр ҙә барлыҡҡа килде... Традицион диндән ситкә тайпылған йәштәрҙе күрергә теләмәүҙән мәсьәлә хәл ителмәйәсәк. Йәштәрҙең ҡайһыһы аңлап, ә күптәре, төшөнөп тә етмәйенсә, хәүефле дини ағымдарға эйәрә. Шуға күрә иң әһәмиәтлеһе - мосолман ҡәрҙәштәребеҙҙе ошо тоҙаҡтан һаҡлап ҡалыу. Традицион динебеҙҙә уҡытыусы мөғәллимдәрҙең әҙерлекле булыуы мөһим. Дини ғилем биреүгә яуаплы ҡарарға кәрәк, осраҡлы кешеләрҙең уҡытыуын, курстар үткәреүен мотлаҡ туҡтатмаһаҡ, яҡшыға алып бармаҫ. Әлеге ваҡытта Иман йорттарын традицион юлда булған йәш имамдар менән тәьмин итеү кисектергеһеҙ мәсьәлә. Икенсе ағымға эйәргән йәштәр араһында аңлатыу эштәрен әүҙем алып барырға кәрәк. Үҙебеҙҙең телдә тәрән йөкмәткеле күләмле дини китаптар әҙерләү ҙә күптән өлгөргән мәсьәлә. Сөнки хәҙер йәштәр күпләп дингә килә. Улар дин йолаһын үтәүгә генә түгел, уның асылына төшөнөргә, был тәғлимәтте ныҡлап өйрәнеп, йәшәү рәүеше итеп алырға теләй. Дини етәксе уҡымышлы, юғары мәҙәниәтле, ғилемле, тәжрибәле һәм бөтә яҡлап аңлы булырға тейеш.\nРумил Тәлғәт улы АҘНАБАЕВ, Йәмәғәт ойошмаларының халыҡ-ара берлеге, Бѳтә донъя башҡорттары ҡоролтайы башҡарма комитеты рәйесе:\n► “Телен һаҡлаған халыҡ — илен һаҡлаған халыҡ” тигән мәҡәл бар. Беҙ күп милләтле Башҡортостан ерендә йәшәйбеҙ. Башҡорт ҡоролтайы рәйесе булараҡ, тәү сиратта мине мәктәпкә беренсе класҡа килгән башҡорт балаларын башҡорт телендә уҡытмау мәсь- әләһе борсой. Үҙ телендә һѳйләшә белмәгән баланы бер нисек тә патриот итеп тәрбиәләп булмай. Тыуған илгә, ергә, телгә һѳйѳү, милләтең менән ғорур-ланыу туған тел аша ғына бирелә. Бѳгѳн мин йәштәргә илһөйәрлек тойғоһо ҡандан күсә, тип әйтер инем. Шуның ѳсѳн балаларығыҙҙы туған телегеҙҙә уҡытырға ты-рышығыҙ. Башҡорт телен яҡшы белгән бала сит телдәрҙе лә яҡшы үҙләштерә, иманлы, инсафлы була.\nНаркис Фәдис улы АЛМАҠАЕВ, Башҡортостан Республикаһы прокурорының Федераль именлек, милләт-ара мѳнәсәбәттәр һәм экстремизмға ҡаршы тороу закондары үтәлешен күҙәтеү буйынса ѳлкән ярҙамсыһы:\n► Милләт-ара мѳнәсәбәттәр - иң сетерекле мәсьәләләрҙең береһе. Әгәр ҙә был мәсьәләләрҙе урындағы власть кешеләре ишетергә теләмәһә, күрмәһә, был милли һәм дини нигеҙҙә ауыр конфликттарға килтерә, халыҡ был проблемаларҙы үҙе, законһыҙ ысулдар менән хәл итергә маташып ҡарай. Йыш ҡына конфликттар кѳндәлек тормошта тыуа, әгәр инде унда тѳрлѳ милләт вәкилдәре ҡатнашһа, экстремистар уны үҙҙәренең яуыз сәйәси маҡсаттарына ѳлгәшеү ѳсѳн этник-ара кѳсѳргәнеште кѳсәйтеү юҫығында файҙалана, ә киң мәғлүмәт саралары һәм Интернет уны эләктереп алып тарата һәм бының менән хәлде тағы ла ҡатмарлаштырып ебәрә. Һуңғы ваҡытта Интернет аша милләт-ара низағ тыуҙырған йәштәр менән эш алып барылды. Ҡайһылары закон тарафынан яуапҡа тарттырылды. Бындай күренештәр Белоретта ла булды.\nВиктор Александрович ПЧЕЛИНЦЕВ, “Башҡортостан рустары Соборы” тѳбәк йәмәғәт ойошмаһының башҡарма комитеты рәйесе:\n► Милләт-ара мөнәсәбәттәр башлыса дәүләт сәйәсәте аша яйға һалынһа, Рәсәйҙә конфессиялар\nараһындағы диалог күп быуаттар дауамында донъяның ике төп диненең йәнәшә йәшәүе нигеҙендә ҡоролоп килде. Бер динде тотоусылар үҙҙәренең иманы һәм үҙаңы ярҙамында башҡа динде аңларға һәм хөрмәт итергә тырышты. Был конфессиональ диалог өсѳн дә, мөнәсәбәттәрҙәге асыҡлыҡ өсѳн дә яңы шарттар тыуҙыра. Беҙҙең тѳбәктә халыҡтар араһындағы диалог һәр ваҡыт йәшәп килә. Башҡортостанда төрлѳ конфессия вәкилдәре араһындағы мөнәсәбәттәр шул ҡәҙәр гармониялы һәм айыҡ аҡылға нигеҙләнгән идеялар менән һуғарылған, улар был мѳхиткә уйлап табылған проблемаларҙың үтеп инеүенә ҡаршы үҙенсәлекле бер иммунитет булдырҙы. Шуға күрә Башҡортостанда ислам-христиан мөнәсәбәттәренең хрис- тианлыҡтың үҙ конфессияһы эсендәге мөнәсәбәттәргә ҡарағанда ла нығыраҡ булыуы ғәжәп түгелдер. Һис шикһеҙ, милләттәргә, дингә ҡағылған диалог тыныслыҡ һәм татыулыҡ сәйәсәтен дауам иттереүҙә яңы мѳмкинлектәр асасаҡ.\nҺѳйләшеүҙә ҡатнашҡандарҙың барыһының да сығыштары глобалләшә барған донъя шарттарында халыҡ-ара тыныслыҡты һаҡлап ҡалыу, милли мәҙәниәтте, телдәрҙе яҡлау һәм һаҡлау, милли мѳнәсәбәттәрҙең тѳрлѳ аспекттарын кѳйләү тураһында булды. Милләт-ара мѳнәсәбәттәрҙең нигеҙе булып киләсәктә лә ышаныс, асыҡлыҡ, бер-береңә ихтирам, диалог һәм ижад ҡалырға тейеш. Форумда шулай уҡ Баймаҡ, Әбйәлил имам- хатибтары ла сығыш яһаны. Башҡортостан райондары һәм ҡалаларында эшләп килгән мәсет, сиркәүҙәрҙе рәсми теркәү, документтарҙы тәртипкә килтереү, дини эштәрҙе әүҙемләштереү кеүек мәсьәләләр тураһында ла сығыштар тыңланды. Йәмәғәт эшендә актив ҡатнашҡан дин әһелдәренә бүләктәр, Рәхмәт хаттары тапшырылды.


Башҡорт Википедияһында машина тәржемәһе эшләй башланы // Мәҙәниәт | новости башинформ.рф\nБашҡорт Википедияһында машина тәржемәһе эшләй башланы\n15:42, 2 февраля 2016 Мәҙәниәт\nContent Translation — Википедиялағы мәҡәләләрҙе тәржемә итеүсене әҙерләүселәр виртуаль энциклопедияның башҡорт бүлеге ирекмәндәренең эшен еңеләйтеүе тураһында хәбәр итте. Хәҙер Яндекстың машина тәржемәһе ҡулланыусыларға төрлө телдәрҙәге мәҡәләләрҙе тәржемәләргә ярҙам итәсәк.\n2015 йылдың сентябрендә Яндекс.Тәржемәселә башҡорт теле барлыҡҡа килде. Ноябрҙә интернет-энциклопедияла бер нисә телгә тәржемәләү мөмкинлеге булдырылды. 2016 йылдың 27 ғинуарында Википедияға Яндекстың башҡорт теленә тәржемәсеһе ҡушылды.\n«Тел сервисының сифат кимәле теге йәки был телдә аралашыусыларҙың әүҙемлегенә, ошо сервисты көндәлек тормошта нисек ҡулланыуына бәйле. Content Translation былтыр ғына эшләй башланы. Был әҙерләүселәрҙең Башҡорт Википедияһының 10 йыллыҡ юбилейына үҙенсәлекле бүләге булды. Яндекс.Тәржемәсенең машина тәржемәһе беҙгә ярҙам итер һәм мәҡәләләрҙең һаны артыр тип ышанабыҙ. Шулай уҡ әүҙем ирекмәндәр ҙә күбәйер тип өмөтләнәбеҙ, хәҙер уларға Википедия мәҡәләләрен башҡорт теленә ауҙарыу күпкә еңелерәк буласаҡ», — тип һөйләне Башҡорт Википедияһы администраторы Рөстәм Нурыев.\nТеги: интернет, википедия, яндекс.тәржемәсе


Проект тураһында / targema.com\nТерминология проекты тураһында\nДуҫтар, һеҙҙе терминологияны төҙөү һәм тәржемәләү буйынса яңы проектта ҡатнашырға саҡырабыҙ! Иҫләһәгеҙ, элек беҙ Google Docs хеҙмәтендә эшләп ҡарағайныҡ, ләкин уның уңайһыҙлығы алдан уҡ аңлашылды. Терминология ҙур ВК проектына ярҙамсы проект булғанға күрә, төп көстәрҙе таратмайынса, быға иғтибар итмәҫкә тырыштыҡ. Һуңынан оҙаҡ ҡына махсус тәржемә иткес эҙләнек, әммә, үкенескә күрә, таба алманыҡ.\nБер йыл элек ундай системаны үҙебеҙ яңынан төҙөргә тейешбеҙ тигән фекергә килдек, ә инде август айында эштәр башланды. Тәүҙә системаның архитектураһы билдәләнде, һуңынан дизайн-проект, сентярбҙә иң ҡатмарлы өлөшө — программалау һәм төҙөү башланды. Әле һеҙгә әҙер проектты күрһәтә алыуыбыҙға шатбыҙ!\nСистеманың ике яғы бар. Тышҡы яғы бөтөн донъяға, һәр бер интернет ҡулланыусыға асыҡ, унда тик модераторҙар раҫлаған төшөнсәләр генә күренә.\nЭске яғы — тәржемә итеү интерфейсы — был тәржемәселәрҙең, администраторҙарҙың эш урыны. Ундағы төп мөмкинлектәр: бер нисә телдә яңы төшөнсәләр өҫтәп була, һәр бер төшөнсәгә сикһеҙ тәржемәләр бирергә, һәр тәржемә өсөн тауыш биреп һәм фекер яҙырға мөмкин. Иң тәүҙә 4 тәржемә йүнәлешенән башлайбыҙ: инглизсә-башҡортса, башҡортса-инглизсә, урыҫса-башҡортса, башҡортса-урыҫса, киләсәктә яңы телдәр өҫтәләсәк.\nТерминология сайтында хаталар, уңайһыҙ эшләнгән урындары күп әле. Статусын хәҙер beta тип иҫәпләйбеҙ. Һеҙҙең ярҙамығыҙҙа уны яйлап шымартырбыҙ. Хаталар тапһағыҙ, проекттың баг-треккерына яҙығыҙ, зинһар: http://termin.reformal.ru\nТеркәлегеҙ, ҡатнашығыҙ, башҡорт телен байытығыҙ!\nСправка / Ярҙам: http://termin.bashkort.org/help\nИҙел Үтәбаев, Илдар Кинйәбулатов, Bashkort.org проекты


On-line уҡыу: тормош түгел, әкиәтме?\nМәктәп һәм студент йылдарында һәр кемебеҙ, моғайын, өйҙән сыҡмайынса ғына аттестат йәки диплом алыу тураһында хыялланғандыр. Даими ашығыуҙар, теңкәгә тейеүҙәр, класташтар йәки группалаштар менән һүҙгә килеүҙәр, юлға күпме ваҡытыңды юғалтыу арыта бит ул. Етмәһә, берәй күңелһеҙ предмет булһа йәки уҡытыусы һине ни сәбәптәндер яратмаһа, ул ваҡытта уҡыу түгел, ә "әкиәт" инде...\nБына шундай кешеләрҙе шатландыра алам. Хәҙер интернет буйынса уҡырға мөмкин, был ваҡытта уҡыу әсбаптары һәм заданиелар һеҙгә туранан-тура электрон почтаға ебәреләсәк. Заданиеларҙы ваҡытында үтәргә генә кәрәк буласаҡ. Етмәһә, әгәр нимәлер килеп сыҡмаһа, уҡытыусынан он-лайн консультация алырға йәки башлы группалаштарыңдан һорашырға мөмкин. Бындай практика илдең күп төбәктәрендә ҡулланыла ла инде, һәм бына ул беҙгә лә килеп етте.\n"Дистанцион белем биреү бер ваҡытта ла традиционды алмаштыра алмаясаҡ!" - тиерһегеҙ һеҙ. Моғайын, хаҡлыһығыҙҙыр ҙа. Ысынлап та, дистанцион белемгә ҡаршылар бик күп. Улар, уҡытыусы менән студент араһында тере аралашыу булмағас, ысын белем алып булмай, дистанцион белем "ҡатырға" ғына кәрәк булған ялҡауҙар өсөн ҡулай, тип иҫәпләй.\nИнга, 29 йәш, бухгалтер:\n- Дөрөҫөн әйткәндә, мин дистанцион белем биреүҙән мәғәнә тапмайым. Миңә ҡалһа, ул кемгә диплом ғына кәрәк, шулар өсөн файҙалы. Улай тиһәң, диломды һатып алыу ғына ҡулайыраҡ түгел микән?\nБыл ысынында ла шулай микән?\nЙәштәр араһында үткәрелгән һорау алыу һөҙөмтәһендә, "БАШвестЪ" уларҙың яртыһы тиерлек, интернетты файҙаланып, "өйҙә" уҡыуҙан баш тартыуын асыҡланы.\nАлександр, 25 йәш, PR-менеджер:\n- Мин, киләсәктә дистанцион белем биреү популярлашасаҡ, тип уйлайым. Был бик уңайлы бит. Юлға ваҡыт әрәм итергә, үҙеңә оҡшамаған кешеләр менән аралашырға, имтиханда күсереп маташырға кәрәк булмаясаҡ. Бындай белем биреү бурыс, яуаплылыҡ тойғоһо тәрбиәләй. Өҫтәүенә, кеше ниндәй предметты өйрәнергә кәрәклеген һайлай аласаҡ. Дөйөм алғанда, мин риза.\nРәсәйҙә виртуаль белем биреү хеҙмәтләндереүҙәрен тәҡдим итеүсе төрлө уҡыу үҙәктәре асылды ла инде. Төрлө дәүләт юғары уҡыу йорттарында ла дистанцион уҡырға мөмкин.\nДонъя практикаһына килгәндә, дистанцион уҡытыу унда ҡәҙимге күренеш. Уҡытыуҙың бындай формаһы үҙең теләгән төбәктә, илдә уҡырға мөмкинлек бирә, етмәһә, бөтә ҙур ҡалаларҙа үҙ уҡыу үҙәктәре бар. Иң мөһиме: юғары уҡыу йортон, һөнәрҙе, предметты һайлау мөмкинлеге бар. Һиңә бер ниндәй ҙә сик ҡуя алмайҙар. Һинең алда тотош донъя асыла.\nӘлеге ваҡытта дистанцион рәүештә үҙең теләгән белемгә эйә булырға мөмкин. Был ҡыҫҡа ваҡытлы курстар ҙа булыуы мөмкин, теләһәгеҙ, тулы юғары белем дә ала алаһығыҙ. Уны тамамлағас, һеҙгә тейешле диплом да тапшырыласаҡ.\nӘдилә, 20 йәш, студент:\n- Мин хәҙер университетта көндөҙгө бүлектә уҡыйым. Специальносым химия менән бәйле. Тик минең буласаҡ һөнәрем менән ҡыҙҙарға эш табыуы ҡыйын. Шуға күрә параллель рәүештә мин Мәскәү бизнес-мәктәбендә дистанцион белем алам. Әйткәндәй, был бик уңайлы. Бер ергә барырға кәрәкмәй. Буш ваҡытта уҡырға мөмкин. Иң мөһиме, барыһын да ваҡытында тапшырырға һәм түләүҙе тотҡарламаҫҡа кәрәк.\nӘммә уҡыуҙың бындай формаһы бөтәһенә лә һәм бөтә осраҡтарҙа яраҡлы түгел. Дистанцион белем алыуға өҫтөнлөк бирер алдынан үҙ аллы уҡый ала-алмауығыҙ тураһында яҡшылап уйлағыҙ. Бындай уҡыу кешенән юғары әүҙемлек һәм фекерләү ҡеүәһе талап итә бит. Әгәр уҡыу китаптарын уҡырға ялҡауың килә һәм үҙеңде эшкә тотонорға мәжбүр итә алмайһың икән, маташыуҙан фәтеүә булмаясаҡ.\nЕвгения, 24 йәш, реклама буйынса менеджер:\n- Холҡом менән мин бик алсаҡ, аралашыусан кешемен. Миңә даими рәүештә кем менәндер кәңәшләшергә кәрәк. Етмәһә, бер урында ултырып сыҙай алмайым. Шуға күрә дистанцион уҡыу миңә күңелһеҙ буласаҡ.\nКүп уҡыу йорттары уҡытыусылары, дистанцион рәүештә өҫтәмә белем генә алырға мөмкин, ә төп белемгә уҡытыусы менән уҡыусының туранан-тура аралашыуы һөҙөмтәһендә генә эйә булырға мөмкин, тигән фекер яҡлы. Сөнки был осраҡта килеп тыуған һорауҙарҙы уҡытыусы менән ваҡытында тикшерә, хәлде тәғәйен миҫалда аңлатыуҙы һорай алмаясаҡһығыҙ. Тәжрибә уртаҡлашыу өсөн уҡыусыларға коллегалары - студенттар менән аралашыу ҙа етешмәйәсәк.\nАндрей, 41 йәш, уҡытыусы:\n- Минеңсә, төп юғары белемде университетта көндөҙгө бүлектә уҡып алырға кәрәк. Бер ниндәй ситтән тороп, етмәһә, дистанцион белем алыуҙы мин хупламайым.\nБыл турала оҙаҡ бәхәсләшергә мөмкин. Иң мөһиме, белемеңде киләсәктә ҡулланыу менән проблема тыумаһын. Шуға күрә Өфө предприятиеларының береһенең етәксеһенә мөрәжәғәт иттек.\n- Вячеслав, һеҙ виртуаль белем алған кешене эшкә алыр инегеҙме?\n- Дөрөҫөн әйткәндә, эшкә алғанда миңә кешенең ниндәй уҡыу йортон тамамлауы мөһим түгел. Иң мөһиме, уның белеме, яуаплылығы һәм башы урынында булһын.\n- Йәғни һеҙ дипломға ғөмүмән күҙ һалмайһығыҙмы?\n- Улай түгел. Әлбиттә, абруйлы вуз тамамлаған, юғары белемле кешеләр эшкә урынлашырға килһә, мин шатланам ғына. Шулай ҙа теге йәки был кандидат файҙаһына һуңғы һығымта яһау өсөн миңә кеше менән әңгәмәләшергә кәрәк. Дипломды һатып алырға мөмкин ул, ә белемде - бер нисек тә!