Баймаҡта Урал арьяғы райондары хакимиәттәре белгестәренең һәм төбәк башлыҡтарының спартакиадаһы үтте\nСпорт майҙанында Баймаҡ, Әбйәлил, Хәйбулла, Бөрйән, Ейәнсура, Йылайыр һәм Учалы райондары вәкилдәре осрашты. «Ирәндек» туристик базаһында үткәрелгән ярыш программаһы спорттың һигеҙ төрөнә нигеҙләнде.\nХеҙмәт коллективтары араһындағы спартакиадалар совет йылдарынан ҡалған матур традиция. Шуны унышлы дауам итеүсе көньяҡ райондарҙа унын егерме йыллыҡ тарихы бар. Тап бер мен тугыҙ йөҙ тукһан алтынсы йылда Баймаҡта хакимиәте белгестәре өсөн тәүге ярыштар ойошторола. Шунан алып йыл һайын спорт майҙанында спорт өлкәһендә үҙ көсөндө һынап ҡарау өсөн барыһы ла ярыш майҙанынан йыйылды.\nЯрыштарҙын быйылғы програмаһына тәүге тапҡыр арчери биатлон, туп менән хоккей һәм тюбинг трассаларында эстафета индерелде.\nӘ шулай ҙа программанын ин сағыу өлөшө район башлыҡтары иненә төштө. Баймаҡ ере йылҡысылыҡтын тыш, менге, сабыш аттары менән дә дан тота. Ҡуянтау ауылында бөгөн ипдром бар, унын янында ярыш аттарын үсетерүесе махсус ферма. Быйыл Ылаҡ уйыны өсөн аттар алынды. Шуға күрә ете район башлығы өсөн тәүге һынау ул рус тоҡомло аттарҙа һигеҙ йөҙ метр дистанцияны үтеү, мәргәнлектә көс һынашыу ине.\nИкенсе ярыш майҙанында тюбинг трассаларындағы эстафета барыһын да ла ынғай тәсьироттар ҡалдарҙы. Бында тенеү генә түгел, ин мөһиме ҡатнашыу, бер берен менән танышыу һәм саф һауала , матур тәбиғәт ҡосағында аралашыу ҙа тик якшы эмоциялар бирҙе. Спорт һәм сәләмтәлек байрамы һунында енеүселәр һәм призерҙар лайыҡлы наградаларын алып ҡыуанды. Киләһе сапртакиада эстафетаһы Әбйәлил районына тапшырылды.


Байрамда эшләү муллыҡ килтерә\n9 Ғинуар 2019, 12:09\nЯңы йыл алдынан такси хеҙмәтенә ҡырҡа хаҡтар арта. Был хәл аңлашыла, сөнки ҡала, ауыл араһында пассажирҙар ташыусылар ҙа, ҡала эсендә йөрөүселәр ҙә уңайлы мәлде файҙаланып аҡса эшләп ҡалырға тырыша. Мөғжизәле байрам алдынан оҙаҡ йылдар Яңы йыл төнөндә халыҡҡа такси хеҙмәте күрһәткән Искәндәр Нәғимйәнов менән осрашып һөйләштек.\n—Яңы йылды ҡаршыларға әҙерләнгән ғаиләм янында ултырып бер бокал балалар шапманын эсеп алам да, беренсе саҡырыу булғас та эшкә сығып китәм,—ти таксист.—Был хәл минең өсөн яңы йыл традицияһына әүерелгән. Яңы йылды һәр ваҡыт руль артында ҡаршы алам. Заказдар шул тиклем күп була, хатта төндөң үткәнен һиҙмәй ҙә ҡалам.\nИскәндәр Нәғимйәнов әйтеүенсә, был мәлдә төрлө хәлдәр була. Бер мәртәбә сменаһы аҙағы-на ул йәш ҡыҙҙы яңылыш үҙ ихатаһына алып килә. Ҡапыл көҙгөгә ҡараһа, артта ҡото осоп күҙҙәре ҙурайып киткән ҡыҙҙы күрә. Бисараҡай был ир ми-не ҡайҙа алып килде икән тип шул тиклем ҡурҡҡан. Шунан ғына ул заказды үтәмәгәнен аңлай һәм ҡыҙҙы әйткән еренә илтеп ҡуя.\nЯңы йыл төнө таксисҡа аҡса эшләп ҡалыу мөмкинлеге лә бирә.\n—Былай көндәрҙә 3 мең тирәһе аҡса эшләйем, яңы йыл байрамында 15-20 мең тирәһенә өмөт итергә була,—ти ул.—Былтыр, мәҫәлән төнгө сәғәт 1-ҙән иртәнге 10-ға тиклем йөрөгәндән һуң, аҡсамды һынағанда кеҫәмдә 20 мең һумым бар ине. Балаларыма, ҡатыныма бүләккә етте былай.\nЯңы йыл төнөндә хаҡтар артыуын таксист саҡырыуҙарҙың күп булыуына бәйләй. Күп кенә кешеләр, билдәле сәбәптәр арҡаһында үҙ автомобиле руле артына ултырыуҙан баш тарта. Һөҙөмтәлә таксистарға ныҡ ҡына көс төшә. Башҡалар байрам иткәндә улар эштә булыуын да иҫәпкә алырға кәрәк. Байрам төнөндә эшләүҙең тағы бер кире күренеше—пассажирҙарҙың айыҡ булмауы. Уларҙың ҡайһы берҙәре водитель өсөн бик хәүефле. Fөмүмән, был мәлдә кеше ташыу еңелдән түгел: кемдер ҡабалана, кемдер ҡунаҡтан ирешеп-талашып, боларып ҡайтып килә. Шуға ла водителдәр һәр кешенең кәйефтәрен көйләргә тырыша. Пассажирҙарҙың күңелен күрәбеҙ тип автомобилен биҙәгән таксистар ҙа була.\nИскәндәр Нәғимйәнов байрам традицияһын боҙмай, яңы йылды быйыл да йәндәй яҡын күргән автомобиленең руле артында ҡаршылырға йыйына.


Рәсәй телеканалдарына биргән интервьюһында РФ Президент ы Владимир Путин төбәк башлыҡтарын һәм региональ закондар сы ғарыу йыйылышы рәйестәрен Рәсәй парламентының юғары палатаһы\n- Федерация Советына ҡайтарыу мөмкинселеге тураһында әйтеп\nПрезиденттың һүҙҙәре буйынса, "төбәк етәкселәрен һәм зако н сығарыу йыйылышы етәкселәрен Федерация Советына ҡайтарыу н игеҙле булыр ине", тик бары "дөйөм милли мәсьәләләрҙе " хәл итер өсөн генә. Был мәсьәләләргә, уның фекере буйынса, һуғыш\nйәки ваҡытлы килешеү, төбәктәр араһында сиктәр булдырыу, Рә сәй ғәскәрҙәрен сит илдә файҙаланыу, Рәсәй армияһының сит ил дәрҙә тыныслыҡ урынлаштырыу операцияларында ҡатнашыуы һәм бю джетты раҫлау инә. Ҡалған мәсьәләләрҙе иһә сенаторҙар ябай р ежимда - "даими һәм профессиональ" нигеҙҙә хәл итергә тейеш.\nФедерация Советы спикеры Сергей Миронов был тәҡдимде шунд а уҡ хуплап ҡаршы алды. Губернаторҙар "бюджет ҡабул иткәндә"\nһәм "төп мәсьәләләрҙе" тикшергәндә "ултырыштар залында булы рға һәм кнопкаларға баҫырға" тейеш тип иҫәпләй ул. Мироновты ң һүҙҙәренә ҡарағанда, улар һуғыш һәм тыныслыҡ, илдең бюджет ын ҡабул итеү һорауҙары буйынса тауыш биреүҙә ҡатнаша алалар : "2005 йылға бюджет тураһындағы законды губернаторҙар һәм т өбәктәрҙең закон сығарыу йыйылыштары рәйестәре ҡабул итеүе т ураһындағы новелланы хәҙер үк индереү дөрөҫ булыр ине. Тап о шо кешеләр үҙҙәре үк үтәй торған бюджетҡа тауыш бирергә тейе ш". Көндәлек закон сығарыу эштәренә киләгәндә, улар менән па латаның ябай ағзалары шөғөлләнергә тейеш тип һанай Федерация\nСоветы спикеры. Федерация Советының халыҡ - ара эштәре буйы нса Комитеты башлығы Михаил Маргелов та юғары палатаның һайл ауҙар системаһында үҙгәрештәр яҡынлашыуын раҫлай. Рәсәй Ф едерацияһы субъекттарында президенттың губернаторҙар һәм төб әктәрҙең закондар сығарыу йыйылышы рәйестәрен Федерация Сове тына индереү тураһындағы тәҡдиме хуплап ҡаршы алынған.\nБашҡортостан Президенты Мортаза Рәхимов хакимиәт һәм зако ндар сығарыу йыйылыштары башлыҡтарының Федерация Советына ки ре ҡайтыуы тураһындағы идеяны хуплай, тип хәбәр итте "Интерф акс - Поволжье" агентлығына республика башлығының матбуғат с екретаре Ростислав Мырҙағолов.\n"Федерация Советының губернаторҙар һәм закондар сығарыу йыйылышы етәкселәре булған элекке вариантҡа кире ҡайтыу ҡара ры логикаға нигеҙләнгән", - матбуғат секретаре Мортаза Рәхим овтың һүҙҙәрен килтерә. "Был Президент өсөн ысын таяныс булы р ине", - тип иҫәпләй Башҡортостан башлығы.\nМортаза Рәхимовтың төбәк етәкселәренең федераль парламент тың юғары палатаһы эштәрендә ҡатнашыуының маҡсатҡа ярашлы бу лыуы тураһындағы фекерен БР Дәүләт Йыйылышы - Ҡоролтай спике ры Константин Толкачев та уртаҡлаша. "Был аҡланған ғына түге л, оптималь аҙым да булыр ине, сөнки федерация субъекттары е тәкселәре закондарҙы раҫлауҙа ҡатнашыр ҙа, уларҙы тормошҡа а шырыуҙы ла тәьмин итер ине, - тип белдерҙе Константин Толкач ев. - Башҡарма һәм закондар сығарыу буйынса власть етәкселәр енең айырыуса мөһим эштәрҙе хәл итеүгә әйләнеп ҡайтыуҙары Фе дерация Советының да, уларҙан сығыусы документтарҙың да абру йын күтәрер ине", - тип иҫәпләй республика парламенты спикер ы.\nКарелия башлығы Сергей Катанандов та Рәсәй Президентының Федерация Советына губернаторҙарҙы ҡайтарыу хаҡындағы инициа тиваһын хуплай. Әммә "һүҙ элекке губернаторҙар тураһында түг ел, ә президент тәҡдим итәсәк губернаторҙар" тураһында барыу ы шарт булып ҡала. "Күрәһең, Федерация Советы үҙенең төп фун кцияһын үтәмәүе һиҙелә башлағандыр, һәм президент йәмәғәтсел ек менән ошо темаға кәңәшләшә башланы", тине Катанандов.\n"Әгәр был ҡарар ҡабул ителә икән, ул федераль кимәлдә тө бәктәр мәнфәғәтен яҡлауға күптән өлгөргән реаль аҙым булып т орасаҡ", - ти Пенза өлкәһе губернаторы Василий Бочкарев. "Мә скәүҙән тороп биләмәләрҙең барлыҡ проблемаларын белеү бик ҙу р теләк булғанда ла мөмкин түгел", - тип һыҙыҡ өҫтөнә алды у л. "Субъект етәкселәренең юғары палатаға ҡайтыуы аҡылдың тан тана итеүен аңлатасаҡ", - тине Василий Бочкарев.\nСанкт - Петербург губернаторы Валентина Матвиенко ла Феде рация Советының реформаһы яҡлы булыуын белдерҙе. "Федерация Советы реформаһы кәрәк тип уйлайым. Ул өлгөрөп етте. Законда р ҡабул иткәндә федераль үҙәк һәм төбәк мәнфәғәттәренең үҙ -\nара бәйләнешен билдәләүсе индәйҙер фильтр булырға тейеш", -


Башҡортостанға Әрмәнстан илселеге делегацияһы килә\n8 Февраль 2012, 13:00\nБөгөн, 8 февралдә, Башҡортостанға рәсми визит менән Әрмәнстандың Рәсәй Федерацияһындағы Ғәҙәттән тыш һәм Тулы хоҡуҡлы илсеһе Олег Есаян етәкселегендәге Әрмәнстан Республикаһы Илселеге делегацияһы килә.\nВизит программаһы менән бөгөнгә әрмән йәкшәмбе мәктәбенә барыу планлаштырылған. Көндөң икенсе яртыһында делегация ағзалары әрмән йәмәғәтселеге вәкилдәре менән осрашасаҡ.\nКесаҙна, 9 февралдә, ҡунаҡтарҙың делегацияһы Башҡортостандың Сауҙа-сәнәғәт палатаһына йыйына. Республика етәкселеге менән осрашыу ҙа планлаштырылған.\nӘрмәнстандың эшлекле даирәләре вәкилдәре Башҡортостан тарихы һәм мәҙәниәте менән танышасаҡ, Милли музейға барасаҡ. Рәсми визит ике көнгә иҫәпләнгән.


Ҡурайсының улы булып ҡара! » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Рухиәт » Ҡурайсының улы булып ҡара!\nҠурайсының улы булып ҡара! 14.04.2017 // Рухиәт\nБик үк оҙаҡ булмаһа ла, мәҙәниәт, сәнғәт өлкәһендә апаруҡ ваҡыт эшләп ташланылған икән. Быны шуның өсөн әйтәм, һәр төр сәнғәт әһелдәренең үҙенә генә хас холоҡ-фиғеле бар икәненә йылдар үткән һайын нығыраҡ инанам. Ҡурайсылар хаҡында һөйләгәндә бигерәк тә был фекер тап килгәндәй. Юҡҡа улар Ҡурайсы кодексы – халҡының намыҫына тоғролоҡ ҡануны, тигән һүҙ әйтмәй, күрәһең. Ҡурайсылар – тәбиғәттән талантлы, улар халыҡ моңона, ижадына, башҡорт көйөнә генә түгел, ә хатта бер-береһенә булған яҡты мөнәсәбәтенә тоғро заттар. Бер-береһе хаҡында һоҡланып, тәрән ихтирам менән кемдәр һөйләй? Әлбиттә, ҡурайсылар! Азат Айытҡолов, Ришат Рәхимов, Юлай Ғәйнетдинов, Ишморат Илбәков, Рәсүл Ҡарабулатов, Роберт Юлдашев, Ринат Рамаҙанов, Азат Биксурин кеүек үҙ эшенең оҫталары, ғәжәйеп моң эйәләре, мәшһүр сәнғәт әһелдәре менән бер заманда йәшәүем менән бәхетлемен! Әҙеһәм ағай Исҡужинды ла күреп ҡалдыҡ бит әле беҙ.\nБер ҡурайсы дуҫым моңдашы, ҡурай эшләү оҫтаһы Риф ДИЛМӨХӘМӘТОВ менән күптән таныштырырға ниәтләй ине, әммә бер нисек тә форсат сыҡмай ҙа ҡуя. Бына әле яңыраҡ оҫталарҙың күргәҙмәһе ойошторолдо бит Өфөлә, ана шунда барып таптым Риф Сәйфулла улын. Эйе, дөрөҫ аңланығыҙ, мәшһүр ҡурайсы Сәйфулла Дилмөхәмәтовтың улын. Ҡыҫҡа ғына ваҡыт эсендә әңгәмә ҡороп өлгөрөргә тырыштыҡ. Шуны һеҙгә лә тәҡдим итәм.\n– Хәйбулла районынан килдеңме, Риф? Йәшәүегеҙ шундалыр бит?\n– Эйе, шунда йәшәп ятҡан көн. Атамдан ҡалған шөғөлдө дауам итеп, ҡурай эшләйем. Һөнәрем буйынса бының өсөн махсус белем алманым, әммә төрлө уҡыу йорттарында уҡып сыҡҡанға тиклем үк ҡурайҙар яһау, балаларға уйнарға өйрәтеү менән шөғөлләнә инем, әле лә был эшемде дауам итәм. Өйҙә нимә күреп үҫәһең, шул һеңә бит күңелгә.\n– Һин ҙур ғаиләлә үҫкәнһең түгелме әле? Ҡурайсы Сәйфулла Дилмөхәмәтовтың балалары күп булған, тиҙәр?\n– Беҙ, атам менән әсәмдең ун балаһы, бергә ҡайнашып үҫтек: биш малай һәм биш ҡыҙ. Мин – иң кесеһе. Атам менән тығыҙ аралашып, уның һәр тын алышын, һөнәрен үҙемә һеңдереп үҫкәнмендер, тим. Ул яҡты донъянан киткәндә, миңә 35 йәш ине, шуға күрә уның менән бергә ҡурай эшләп, уйнап буй еткерелде. Бал ҡорттары тотто. Беҙҙең халыҡта әйтәләр бит – егет кешегә етмеш төрлө һөнәр ҙә аҙ тип. Шуның кеүек ул һәр эште тота ла үҙе башҡара торғайны, аптырап, нисек, ни ҡылырға, тип иҫе китеп ултырманы. Ҡулы оҫта ине. Күп нәмәгә өйрәтте ул мине. Балалар менән эшләү алымы ла үҙенсә булды. Уларға яҡшы, йомшаҡ мөғәмәләлә булды, ҡаты бәрелмәне, көй тарихына ҙур иғтибар бүлер ине, уларҙы ҡыҙыҡлы итеп һөйләй белде. Ҡурай менән йәшәне, тын алды ул. Шул уҡ ваҡытта башҡа төрлө оҫталыҡтары ла булды.\nҠурайҙы мин бишектән ишетеп үҫкәнмен. Ҡартатам Ишҡәле лә, олатам Ишмулла ла бик шәп уйнағандар. Атам аша миңә бик күп рухи мираҫ ҡалдырҙылар. Мин уларҙың юлын дауам итәм, тип тулы ышаныс менән әйтә алам. Үҙ ғаиләмдә өс ҡыҙым, бер улым бар. Мин дә бөтә ошо рухи байлыҡты улыма тапшырырмын, тип уйлайым. Ул иң кесеһе. Ҡыҙҙарым да уйнай ҡурайҙа.\n– Шәхсән һинең өсөн нимә ул ҡурай?\n– Минең өсөнмө икән инде, белмәйем, әммә ҡурай – ул беҙҙең халыҡтың тарихы, асылы, йыры, моңо, йәне. Башҡорт ҡурайы тигән һүҙбәйләнеш тә юҡҡа барлыҡҡа килмәгән бит инде. Башҡалар ҙа ынтылып ҡарай уны үҙҙәренеке итергә, әммә берәй боронғо ҡурайсыһын, мәшһүр оҫтаһын атаһындар ине. Ҡурай ни ул бөгөн килеп кенә һинеке булып китә алмай инде. Эйе, хәҙер бик күп башҡа милләттәр ҡыҙыҡһына ҡурай менән, өйрәнергә теләйҙәр, уның сихри көсөнә хайран ҡалалар. Бына ошо күргәҙмәлә ике-өс көн эсендә әллә күпме сит халыҡ вәкилдәре килеп, ҡурай һатып алды, уйнап күрһәтеүемде һораны.\n– Ошо рәүешле башҡалар уны үҙләштереп, үҙенеке итеп ҡуймаҫмы һуң?\n– Юҡ, күсеп китә алмаҫ ҡурай моңо. Уны музыка ҡоралы булараҡ һатып алырға, унда уйнарға өйрәнергә лә була, әммә моңо, рухы башҡорттоң асылы менән бәйле. Алда әйткәнемсә, боронғо ҡурайыбыҙ менән бергә бик күп мәшһүр ҡурайсыларҙың исемдәре лә бергә йәшәй.\n– Ә күпмегә һатаһың ҡурайҙарҙы?\n– Үлән ҡурай – өс йөҙ һум, эшләнгәндәрен дүрт, биш йөҙгә һатам. Ситтә йөрөгәндә ҡурайҙар ныҡ үтә. Әммә бынан сауҙа, байыу сығанағы яһарға йыйынғаным юҡ. Ҡайһы саҡ күреп тораһың, баланың уйнағыһы килә, ә ата-әсәнең аҡсаһы юҡ – бүләк итәм дә китәм. Унан ғына мин ярлыланып китмәйем, уның ҡарауы, бер ҡурайсы үҫеп сығасаҡ. Йәнә лә бала күңелендә анау ҡурайсы ағайҙың ҡурайҙары күп ине, исмаһам, береһен булһа ла ҡалдырманы тигән тойғо һаҡланыуы ихтимал. Ынтылып, ҡурайҙа уйнайым тип торған осҡон ҡарашлы малайҙы нисек моңдан мәхрүм итәһең инде. Әллә нисә тапҡыр һынағаным бар: бала рәхмәтле булып ҡалһа, инәһе байлыҡ башҡа ерҙән дә килеп керә ул.\nМәктәптә балаларҙы ҡурайҙа уйнарға өйрәткәндә бушлай тарата торғайным. Талантлы малайҙарҙың юлын асып ебәрергә кәрәк, киләсәктә улар халҡыбыҙға хеҙмәт итәсәк бит. Ҡурай – милләтебеҙ байлығы, уның өсөн һәр ерҙә аҡса һорап ултырып булмай инде.\nМәскәүҙә, Санкт-Петербургта ҡиммәтерәккә лә китә ҡурайҙар. Кешеһенә ҡарап инде (көлә – авт.).\n– Әй, оҡшай ул миңә шул һүҙбәйләнеш – кешеһенә ҡарап. Башҡорттар уны йыш ҡуллана, ишеткән һайын рәхәтләнеп көлөп алам!\n– Башҡорт, борон-борондан ижади ҡарашлы халыҡ булараҡ, йә арттырып, йә кәметеп һөйләргә әүәҫ булған. Атам мәрхүм дә шулай була торғайны. Ике-өс көн берәй ерҙә булып килһәң, ай буйы ҡайҙа йөрөнөң, тигән булыр ине йылмайып. Бына әле бында ла ҡурайҙы осһоҙ һатҡанды күреп, ниңә ат башы хаҡы ҡуйҙың, тип көлгәндәр бар. Бөгөн илдә хәлдәр башҡасараҡ, халыҡта аҡса юҡ. Ауылда ҡайһы бер ғаиләләр биш кеше биш меңгә көн күрә. Уларға нисек итеп бер меңгә ҡурай һатмаҡ кәрәк? Балаларҙың теләге ҙурлығын күрһәң, бирәһең дә китәһең инде.\n– Ә ҡурайҙарҙы ҡайҙан алаһың? Йыяһыңмы? Эшләйһеңме?\n– Ҡурайҙың төйәге – Урал. Ишмулла олатамдың йыры ла бар “Шамаилда үҫә ҡырлы ҡурай” тигән. Халыҡ көйҙәренә бик күп мәғлүмәт һалынған. Ысынлап та, Һаҡмар буйлап барһаң, был ауылдар, ҡаялар тирәһендә ҡурайҙы осратырға мөмкин. Башҡортостандың ҡурай үҫмәгән районы юҡтыр ул, элегерәк башҡорт ерҙәре ҙур булған бит инде. Бөгөн ана шул биләмәләрҙә лә үҫә ҡурай. Төмәндә лә, Красноярскиҙа ла күргәнем булды. Сит өлкәләрҙәге башҡорттарға йыш йөрөлә, уларға ла бынан ҡурай алып барам.\nМәктәптә балаларҙы өйрәткәндә лә ҡайһа берҙәре башта илтифат итмәгәндәй йөрөй, шул рәүешле әрмегә сығып китәләр. Шунан әйләнеп ҡайталар ҙа ҡурай хаҡында миңә үҙҙәре һөйләй, бирелеп китеп уйнай башлайҙар.\nАтам эшләргә өйрәтте бит инде. Унан ҡалған мираҫ булған был музыка ҡоралынан айырылғаным да юҡ. Ҡайҙа барһам да, юлда туҡтап, ҡурайҙа уйнап, күңелемде күтәреп алам. Себергә йөрөгәндә лә шулай итәм.\n– Һин Себергә йөрөп эшләйһеңме ни?\n– Юҡ, унда минең бер туған Таһир ағайым йәшәй. Бында эш бөтөп китһә, Себергә барып аҡса эшләп ҡайтам. Ағайҙың үҙенең төҙөлөш бригадаһы бар, ул берәй ярҙам кәрәк булһа, саҡырып ала. Бер-береңә таяныс та булыр кәрәк бит инде. Атам беҙҙе шулай өйрәтте.\n– Үҙең дә ҡурай эшләү буйынса шәхси предприятие асырға уйлайһыңмы? Әллә башҡа юлын таптыңмы?\n– Шәхси предприятием булды ул минең, әммә хәҙер улайтып эшләмәйем. Заказдар күп килә, халыҡта ҡурайға ҡыҙыҡһыныу ҙур, балаларын йәлеп итәләр, уйнау оҫталығына өйрәтергә тырышалар. Эшләһәң, эш бара. Сит илдәргә лә алып сыҡҡаным бар. 2011 йылда “Түңгәүер” ҡурайсылар ансамбле менән – Төркиәлә, 2015-тә Илдар Юнысов тигән ҡурайсы менән Венгрияла булдыҡ.\n– Ҡурай менән бәйле берәй үҙенсәлекле хәл булғаны бармы? Бәлки, Сәйфулла ағайҙың ауыҙынан ишеткәнегеҙ булғандыр? Атам да атам, тип йән атып тораһығыҙ бит...\n– Атам бер мәл һөйләгәйне ул. Сәхнәгә сығып ҡурай уйнап ебәрәм тиһә, көй сыҡмаған да ҡуйған. Ул быны былай тип аңлатты: әгәр ҡурайҙы нәҙек кенә энә менән берәй еренән тишһәң, ул уйнамай ҙа ҡуя икән. Борон шәп ҡурайсылар бик күп булған бит инде, шуға күрә улар дәғүәсеһен еңер өсөн был алымды үҙ-ара ярышҡанда ҡулланған. Моң эйәһен яңынан ҡулланышҡа ярашлы булһын өсөн һыуға тотоп, рәтләп алғандар.\nБоронғо ҡурайсылар үҙҙәре лә үҙенсәлекле булған. Атам улар тураһында бик мауығып һөйләр ине. Уларҙан һабаҡ алып, үҙе лә шуға балаларҙы өйрәтә башлаған. Совет осоронда башта оҫталар аҙ булған, әммә яйлап өйрәтә торғас, уларҙың һаны ете йөҙгә еткән. Ҡырҡлап ансамбль була ине, хәҙер берәй 15 ҡалғандыр. Район хакимиәте, мәҙәниәт бүлеге тарафынан ҡурайсыларға иғтибар ҙур ул. Атамдың музейын да булдырҙылар, иҫтәлекле таҡтаташ астылар, конкурс та ойошторҙолар.\nАтам бит ғүмер буйы шул ҡурай менән булды: балалар өйрәтте, ҡурай яһаны, халыҡ менән аралашты. Уны һәр ергә саҡырып торалар ине. Әсәм: “Йөрөмә инде, өлкәнәйҙең бит”, – тиһә лә, йыйынып сығып китә һәм: “Ҡурай тигәндә мин ер сигенә китергә лә әҙер!” – тиер булды. Сәхнәлә яҡты донъя менән хушлашты бит мәрхүм...\n– Йөрәк сирле ине ул. Әммә ҡурайһыҙ йәшәмәне, халыҡ менән осрашып, аралашмай тора алманы. Сығыш яһап торғанда тотто бит йөрәге. Табиптар ҙа бер аҙ коньяк эсергә кәңәш итәләр ине, әммә ул эсмәне лә, тартманы ла. “Иҫерткес эсемлек ҡулланып, нисек ҡулыңа ҡурай алып, халыҡтың моң эйәһе менән аралашырға мөмкин? Балаларҙы нисек өйрәтмәк кәрәк?”– тиер ине. Атам мәрхүм ныҡ кеше булды, сумарт ине.\n– Беҙҙең яҡта шулай тиҙәр, йомарт, йомшаҡ күңелле. Кешеләргә күп ярҙам итте. Беҙҙән халыҡ өҙөлмәне. Көн һайын кеше килде, әсәм мәрхүмә көнөнә икешәр-өсәр тапҡыр аш һала торғайны, самауыр йырлап ҡына ултырҙы.\n– Кешене бит ашатырға ла бол кәрәк. Мал тотҡандарҙыр?\n– Малды ныҡ күп тоттоҡ беҙ. Атам бал ҡорттары ҡараны, алда әйткәнемсә, теләһә ҡайһы эште тота ла эшләй ине. Электрик, сантехник, ташсы, ремонтлаусы һөнәрҙәрен унан өйрәндем. Мал һуйыу менән дә шөғөлләнәм. Кеше менән нисек һөйләшергә кәрәклеген дә матур ғына итеп кәңәш әйтеп өйрәтер ине. Ҡыйыуһыҙыраҡ инем, әммә атам һәр эште яйлап һеңдерҙе. Атайлы булып үҫеүҙең нимә икәнен йылдар үткәс аңлайым.\n– Әйткәндәй, хәҙер ҡайһы бер ауылдарҙа мал һуйырға ла кеше юҡ, тиҙәр?..\n– Эйе, ауылда хәҙер күп ирҙәр ситтә эшләй бит. Унда ҡалғандары ла йүнләп элекке шөғөлдәрҙе белмәй. Мал ҡарау, тәрбиәләй белеү – ул бит халҡыбыҙҙың иң төп кәсебе.\n– Әрмелә лә ҡурай уйнағанһығыҙҙыр ул?\n– Алып барып булманы шул, әммә унда бер торба табып алып, шуның менән һыҙғыртып йөрөнөм. Асҡын районынан яҡташым Владик Ғилемшин гармунда уйнаны. Шулай итеп икәүләп музыка ҡоралдарында уйнап, күңелебеҙҙе күтәреп ала торғайныҡ.\nХәҙер ҡурайһыҙ йәшәүҙе күҙ алдыма ла килтермәйем. Юлда йөрөгәндән тыш, ауыл эсендә, өйгә ҡайтып кергәнсе, йән сығырҙай булып йөрөйөм. Ҡабаланып ҡайтып инәм дә, тиҙерәк ҡулыма ҡурай алып, уйнап алам. Йыуан ҡурай бар – Түңгәүер ҡурайы тип атала. Шунан башлап бөтә төр ҡурайҙарымда ла уйнап сығам да донъям теүәлләнеп киткән кеүек була. Улымды ла өйрәттем. Ҡурай – беҙҙең тоҡомдо оҙатып йөрөгән моң эйәһе ул.


Аҡъяр ауылында мәсет асылды // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nАҡъяр ауылында мәсет асылды\n17:00, 13 июня 2012 Йәмғиәт\nХәйбулла районы үҙәге Аҡъярҙа мәсет асылды. Ғибәҙәт йортон асыу тантанаһында Башҡортостан мосолмандары Диниә назараты рәйесе, мөфтөй Нурмөхәмәт Ниғмәтуллин, район хакимиәте башлығы Рөстәм Хәйруллин, эргә-тирәләге ауылдарҙың халҡы ҡатнашты.\nМәсет асыу тантанаһы изге Ҡөрьәндән аят уҡыу менән башланды.\n— Мәсет асылыуы – дуҫлыҡ, изгелек, милләт-ара һәм конфессия-ара татыулыҡ байрамы ул. Ғибәҙәт йортон күтәреүгә бөтә ғаләм менән аҡса йыйҙылар. Башлыса урындағы халыҡ һәм район предприятиелары ярҙам итте, — тип билдәләне үҙенең сығышында БР мосолмандары Диниә назараты рәйесе.


Башҡортостанда Рөстәм Хәмитовтың 300 мең һум түләү тураһындағы Указы пландан арттырылып үтәлә // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\n14:50, 16 июля 2018 Йәмғиәт\nБашҡортостанда Рөстәм Хәмитовтың 300 мең һум түләү тураһындағы Указы пландан арттырылып үтәлә Фото: Карина Камаева\nӨФӨ, 2018 йыл, 16 июль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы/.\nБашҡортостанда беренсе балалары тыуған ғаиләләргә бер тапҡыр социаль түләү биреү буйынса план арттырылып үтәлгән. Ошо хаҡта төбәк Хөкүмәтенең оператив кәңәшмәһендә Башҡортостандың Төҙөлөш һәм архитектура буйынса дәүләт комитеты рәйесе урынбаҫары Егор Родин хәбәр итте.\nХәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов «Башҡортостан Республикаһында демографик хәлде яҡшыртыу буйынса өҫтәмә саралар тураһында»ғы Указға 2017 йылдың 9 мартында ҡул ҡуйҙы. Документ беренсе балалары тыуған төбәк халҡына 300 мең һум бүлеүҙе күҙ уңында тота. Баштағы иҫәптәр буйынса, өс йыл дауамында ике мең ғаиләгә социаль түләү биреү ҡаралғайны. Әммә был норматив 2017 йылда уҡ артып китте. Башҡортостандың Төҙөлөш һәм архитектура буйынса дәүләт комитеты мәғлүмәттәре буйынса, 5 меңдән ашыу ғаилә ҡатнашырға ғариза биргән, уларҙан 4 964 ғаилә сарала ҡатнашыусы тип танылған, 1750 ғаилә – таныҡлыҡ, 1 452 ғаилә аҡсалата түләү алған.\nИюль башында бер тапҡыр бирелә торған социаль түләүгә дәғүәсе ғаиләләр исемлеге киңәйтелде. Республика Башлығына килгән байтаҡ мөрәжәғәттәрҙән һуң, программаға инеү шарттары йомшартылды. 300 мең һумлыҡ түләүгә дөйөм алғанда 8 мең самаһы ғаилә иҫәп тота ала, тип күҙаллана.\nТеги: Башҡортостан Башлығы, социаль ярҙам, демография


Йоҡа боҙ хәүефле\nНоябрҙән декабргә тиклемге, йәғни тотороҡло һалҡындарға хәтле булған көҙгө боҙ ныҡлы түгел. Киске йәиһә төнгө һыуыҡ менән нығын-ған боҙ әле ҙур булмаған ауырлыҡты күтәрергә мөмкин, әммә көндөҙ, уның аша һарҡыған ирегән һыуҙан йылынып, етерлек ҡалынлыҡ һаҡланһа ла, ул күҙәнәкле һәм бик көс-һөҙгә әйләнә.\nБоҙҙа үҙеңде тотоу ҡағиҙәләре\n* Һис бер осраҡта ла ҡараңғыла һәм көн аяҙ булмағанда боҙға сығырға ярамай.\n* Боҙҙоң ныҡлығын тибеп ҡарап тикшерергә ярамай. Әгәр утын ағасы йә булмаһа саңғы таяғы менән бер тапҡыр ныҡ итеп һуҡҡандан һуң бер аҙ һыу күренһә, был, боҙ йоҡа, уның өҫтөнән йөрөргә ярамай, тигәнде аңлата. Был осраҡта үҙ эҙең буйлап аяҡтарҙы боҙҙан айырмайса шыуҙырып ҡына һәм ауырлыҡ ҙур майҙанға төшһөн өсөн уларҙы яурындар киңлегендә айырып баҫып шунда уҡ ярға сығырға кәрәк. Боҙҙа һағайтыусы сыртлауҙар булғанда һәм сатнаған урындар барлыҡҡа килгән ваҡытта ла шулай эшләйҙәр.\n* Һыу ятҡылығы аша сығырға мәжбүр булғанда тапалған һуҡмаҡтан йәки алдан һалынған саңғы юлынан йөрөү хәүефһеҙерәк. Әгәр ҙә инде улар булмаһа, боҙға төшөр алдынан ныҡлы иғтибар менән тирә-яҡты күҙҙән үткәрергә һәм алда торған маршрутты билдәләргә.\n* Төркөм менән һыу ятҡылығы аша сыҡҡанда бер-берегеҙ араһындағы арауыҡты (5-6 м) һаҡларға.\n* Туңған йылға (күл) аша саңғы менән сығыу яҡшыраҡ, шуның менән бергә кәрәк саҡта тиҙ генә сисеп ташлау өсөн саңғы беркеткестәрен һәм ҡулдарға эленгән саңғы таяҡтарын элмәктәренән ысҡындырып ҡуйырға.\n* Әгәр арҡағыҙҙа рюкзак булһа, боҙ уйылып киткән осраҡта йөктән тиҙ генә арыныу өсөн уны бер генә ҡулбашҡа элергә.\n* Туңған һыу ятҡылығы аша сығырға тура килеү осрағына үҙең менән осонда йөгө һәм алдан әҙерләп ҡуйылған ҙур элмәге булған 20-25 метр оҙонлоғондағы ныҡлы бау алырға. Йөк бауҙы боҙ уйылып төшөп киткән осраҡта иптәшкә ырғытырға ярҙам итәсәк, ә элмәк бәләгә тарыған кеше уны ҡултыҡ аҫтарынан үткәреп бауға нығыраҡ тотона алһын өсөн кәрәк.\n* Ата-әсәләргә ныҡлы үтенес: балаларығыҙҙы ҡараусыһыҙ үҙҙәрен генә боҙға ебәрмәгеҙ.\n* Һыу ятҡылыҡтарындағы фажиғәләргә иң йыш сәбәпсе булған нәмә – ул алкоголдән иҫереү. Ундай кешеләр янаған ҡурҡынысты дөрөҫ баһалай алмай.\nӘгәр балыҡсы икәнһегеҙ…\n1. Тәрәнлеге кеше буйынан ҙурыраҡ булмаған урынын йәки ҡай- һы урындан ярға илтеүсе һай урынға сығырға мөмкин икәнлеген иҫтә тотоу өсөн балыҡ тоторға барасаҡ һыу ятҡылығын яҡшы белергә кәрәк.\n2. Боҙҙоң барлыҡҡа килеү шарттары һәм ҡыштың төрлө ваҡытында уның үҙенсәлектәре тураһында, хәүефле боҙҙоң билдәләрен айыра белергә кәрәк.\n3. Ярҙа торған килеш хәрәкәт маршрутын билдәләгеҙ.\n4. Ярҙан боҙға һаҡ ҡына төшөгөҙ, сөнки ул ҡоро ер менән ныҡлап тоташмаҫҡа, сатнаған урындар, ә боҙ аҫтында һауа булырға мөмкин.\nРәсәй Ғәҙәттән тыш хәлдәр\nминистрлығының БР буйынса баш идаралығы.


Йәшлек бит, йүгәнһеҙ ат...\n27 июнь – Йәштәр көнө\n3 Июль 2018, 12:00\nҮткән аҙнала Красноусолда “Йәшлек” ял паркында Йәштәр көнө байрам ителде. Унда төрлө саралар уҙғарылды. Байрам асфальтта һүрәт төшөрөү менән башланып китте.\nРайон хакимиәте башлығының социаль мәсьәләләр буйынса урынбаҫары Руслан Салауатов йәштәрҙе байрамдары айҡанлы ҡотлап, изге теләктәрен еткерҙе, киләсәктә үҙ маҡсаттарына ирешеп, районға файҙалы эштәр башҡарыуҙарын теләне. Бер төркөм активистарға район хакимиәтенең Рәхмәт хаттары тапшырылды.\nЙәштәр көнөнөң үҙенсәлекле сараһы булып “Бишектәр парады” торҙо. Ата-әсәләрҙең фантазияһына хайран ҡалырлыҡ. Нимә генә уйлап сығармағандар. “Бишектәр парады” Ғаилә йылына арналды. Баһалама ағзалары оҙаҡ ҡына бәхәсләшкәндән һуң “Бишектәр парады”ның еңеүсеһе итеп коляскаһын “Ашығыс ярҙам” машинаһы итеп йыһазландырған Лиа-на Муллагилдинаға бирергә тигән ҡарарға килде. “Башҡорт бал ҡорто” бишеге – Татьяна Барановаға – икенсе, “Индеец һәм рокер” итеп йыһазландырылған бишек (Дилбәр Ғүмәрова) өсөнсө урын менән баһаланды. Башҡа бишектәр дәртләндереү призына лайыҡ булдылар.\n“Эшләпә фантазияһы” конкурсы ла бик үҙенсәлекле итеп ойошторолған ине. Төрлө формалағы, төрлө әйберҙән эшләнгән эшләпә кейеп сәхнәгә сығыусылар байтаҡ булды. Был конкурс футбол буйынса донъя чемпионатына бағышланған ине. Красноусолдағы 1-се мәктәп уҡыусыһы Роман Рябов был конкурстың еңеүсеһе тип табылды.\nҒөмүмән, "Эшләпә фантазияһы" конкурсында ҡатнашыусылар үҙҙәрен ысын мәғәнәһендә фантазияға бай икәнлектәрен күрһәтте. Рәсәй Дәүләт флагы төҫтәрендәге шарҙан эшләпә эшләп кейеүселәр ҙә бар ине. Футбол тубын да кәпәскә - эшләпәгә әүерелдергәндәр.\nЙәш ҡатын-ҡыҙҙар үксәле туфлиҙа старт һыҙығына баҫып, алыҫлыҡҡа йүгереүҙә ярышты. Ғәҙәти булмаған ярышта ҡатнашырға 5 ҡатын-ҡыҙ сыҡты һәм Виолетта Алтынбаева барыһын да артта ҡалдырып, беренсе килде. Башҡаларға дәртләндереү бүләктәре тапшырылды.


Милиция автопаркын яңы машиналар тулыландырҙы // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nМилиция автопаркын яңы машиналар тулыландырҙы\n13:37, 15 января 2010 Йәмғиәт\nБашҡортостан Республикаһы буйынса Эске эштәр министрлығының махсус техника автопаркы яңы автомобилдәр менән тулыланды. БР буйынса Эске эштәр министрлығы коллегияһының киңәйтелгән ултырышы башланыр алдынан министрлыҡ алдындағы майҙанда Рәсәй Эске эштәр министрлығының Тыл департаменты начальнигы Владимир Лукьянов республика милицияһы ведомствоһына 10 машина һәм «БТР-80» бронетранспортеры тапшырҙы.\n— Рәсәй Эске эштәр министрлығы етәкселеге йәмәғәт тәртибен, оператив тотороҡлолоҡто тәьмин итеү, матди-техник базаны нығытыу йәһәтенән Башҡортостан милицияһы эшен ыңғай баһалай, – тип айырып билдәләне департамент начальнигы. – Шуға күрә өлгәшелгән һөҙөмтәләрҙе иҫәпкә алып, 2009 йылда бүленгән машиналарға өҫтәп ошо транспортты тапшырырға ҡарар ителде. Беҙ, был һеҙгә артабан да эшмәкәрлек һөҙөмтәләрен яҡшыртырға ярҙам итер, тип ышанабыҙ.\nҮҙ сиратында, БР буйынса эске эштәр министры Игорь Алешин республика милиция ведомствоһы коллективы исеменән Рәсәй Эске эштәр министрлығына күрһәтелгән ярҙам һәм оператив-хеҙмәт эшмәкәрлеген юғары баһалаған өсөн рәхмәт белдерҙе.\nБР буйынса Эске эштәр министрлығы коллегияһының 15-16 ғинуарҙа үтәсәк киңәйтелгән ултырышы тамамланғандан һуң яңы автомобилдәрҙе республика ҡалаларына һәм райондарына бүләсәктәр. «УАЗ» автомашиналары, микроавтобус һәм «ЗИЛ» базаһында ҡулға алынғандарҙы ташыу өсөн машина ҡала һәм район эске эштәр бүлектәренең дежур частары, конвой хеҙмәте өсөн тәғәйенләнгән, ә «БТР-80» бронетранспортеры ОМОН-ға ебәреләсәк.\nХәҙерге ваҡытта бөтәһе Рәсәй эске эштәр органдары ҡарамағында 30-лап төрлө модификациялы автомобилдәр иҫәпләнә, улар дәүләт оборона заказы сиктәрендә конкурс нигеҙендә һатып алына. 2009 йылда Башҡортостанға 120-ләп автомашина бүленде, ә быйыл, Владимир Лукьянов әйтеүенсә, 200-гә яҡын техника берәмеге тапшырырға планлаштырыла.\nТеги: техник йыһазландырыу, милиция


8 Май 2019, 10:55\n«Үлемһеҙ полк» акцияһы 2012 йылда барлыҡҡа килде. Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашҡан, Тыуған ил өсөн алышта һәләк булған яугирҙәрҙең фотоларын, плакаттар тотоп, ауыл-ҡалалар урамдарына сығыусылар һаны йылдан-йыл ишәйә бара.\n«Үлемһеҙ полк» акцияһы 2012 йылда барлыҡҡа килде. Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашҡан, Тыуған ил өсөн алышта һәләк булған яугирҙәрҙең фотоларын, плакаттар тотоп, ауыл-ҡалалар урамдарына сығыусылар һаны йылдан-йыл ишәйә бара. Күптәр тотош ғаиләләре менән акцияла ҡатнаша. Һүҙ ҙә юҡ, был Хәтер акцияһы фронтовиктар иҫтәлеген хөрмәтләү өсөн булдырылған. Хәтер ваҡыттан көслөрәк икәнен, бер кем дә, бер нәмә лә онотолмауын күрһәтер, ата-бабаларыбыҙҙың, олатай-өләсәйҙәребеҙҙең ҡаһарманлыҡтары халҡыбыҙ өсөн үтә лә мөһим икәнен, улар беҙҙең хәтерҙә мәңге йәшәүен күрһәтер өсөн. Үлемһеҙ полк Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусылар тураһында хәтерҙе йөрәктәребеҙҙә һаҡлап ҡалыу өсөн булдырылды. Ветерандарҙың күбеһе баҡыйлыҡҡа күсһә лә, улар һәр заманда ла еңеүселәр сафында беҙҙең менән барасаҡ!\nИҫәнғолда быйыл 9 майҙа «Үлемһеҙ полк» тотош ауыл буйлап үтәсәк. Еңеү көнөн байрам итеүҙе үткәреү буйынса ойоштороу комитеты ҡарары менән ул шулай уҙғарыла: һәр кем – ауыл халҡы, ҡунаҡтар – үҙҙәре теләгән урындан колоннаға ҡушылып китә ала. «Башланғыс нөктәләр» өс урында: Иҫәнғол 2-се мәктәбенән юл алған полк Геология урамынан Октябрь революцияһы урамына йүнәлә; гимназия ҡапҡаһы янында йыйылыусылар Ҡыҙылармеецтар урамына табан атлай; өсөнсө төркөм Балалар сәнғәт мәктәбе алдындағы майҙанда туплана. Хәрәкәт барышында оло бер колонна барлыҡҡа килеп, Мәңгелек утҡа табан атлай. Был ваҡытта әйтелгән урамдарҙа автотранспорт хәрәкәте туҡтатылып тора.\nАкцияла ҡатнашырға теләгән һәр кемдән үҙҙәренә яҡын ерҙә, сәғәт 10-дан да ҡалмай, уҡыусыларға (2-се мәктәп, гимназия, сәнғәт мәктәбе – ҡайҙа яҡын) ҡушылыуын һорайбыҙ.\nӘ 8 майҙа киске сәғәт 7-лә район мәҙәниәт йортонда Бөйөк Еңеүҙең 74 йыллығына арналған тантаналы йыйылыш һәм концерт була. Барлыҡ теләүселәр, рәхим итегеҙ! Инеү ирекле.


Хәйбулла районының Һаҡмар-Наҙарғол ауылында Ҡорот байрамы үтте\nҠатын-ҡыҙ һөт ризыҡтарын әҙерләү оҫталығын күрһәтте, тәжрибәһен йәштәр менән дә уртаҡлашты.\nҮҙебеҙгә онотмаҫҡа, йәштәргә еткерергә. Һаҡмар-Наҙарғол ауылы ағинәһе Зәкирә Юнысова - ҡорот ҡайнатыу оҫтаһы. Белемен ул үҙе генә ҡулланып ҡалмай, башҡаларға ла өйрәтергә тырыша, әле иһә өләсәһенең серҙәрен ейәне төшөнә. Һәр хужабикәнеке кеүек, Зәкирә Юнысованың ҡорот ҡайнатыу рецептында үҙе генә белгән нескәлектәре бар.\nЗәкирә Юнысова, Һаҡмар-Наҙарғол ауылында йәшәүсе: «Ҡайнап сыҡҡансы гел болғап торорға кәрәк, сөнки икенсе осраҡта ҡорот насар була».\nҺаҡмар-Наҙарғол ауылы халҡы боронғо йолаларҙы ихтирам итә, ҡатын-ҡыҙҙар иһә аш-һыуға оҫта. Шуға ла Мәҙәниәт йылы сиктәрендә бында Ҡорот байрамы үткәрергә тигән ҡарар сығарыла. Үҙенсәлекле байрам гөрләп үтте, уны сағыу милли кейемдәр, йыр-моң һәм аш-һыу биҙәне. Сараның идеяһын ауыл клубы мөдире уйлап таба.\nБайрамдың эстәлеге бай булды. Ауыл ағинәйҙәре матур сығыш яһаны, ҡороттоң файҙаһы тураһында ла әйтеп үтте. Билдәле булыуынса, ул айырыуса аш һеңдереүгә булышлыҡ итә. Юҡҡа ғына халыҡта ҡоротто «фестал» тип йөрөтмәйҙәр. Был төр саралар райондың башҡа ауылдарында ла ойошторолған.\nБайрам ауыл халҡына ла, ҡунаҡтарға ла оҡшаны. Һәр кем бындай сараларҙы үткәреү бик мөһим тигән фекерҙә, сөнки боронғо йолалар онотолорға тейеш түгел. Халыҡтың ғөрөф-ғәҙәттәрен йәштәргә еткереү - беҙҙең изге бурыс, тип билдәләй сараны ойоштороусылар. Милли ризыҡ иһә сәләмәтлеккә лә тура юл.


Башҡортостандың йөҙ йыллығына-йөҙ объект\nБүздәк районы үҙәгендә 150 урынға иҫәпләгәнгән балалар баҡсаһы тап ошо проект сиктәрендә төҙөлә. Балалар баҡсаһы бер йыл эсендә һалынды. Яңы уҡыу йылына ул файҙаланыуға тапшырыласаҡ.\nБиш йәшлек Азалия Ғәйнәнова һүрәт төшөрөргә, сит телдәр өйрәнергә бик әүәҫ. Бәләкәс ҡыҙҙың тағы ла бер ҡыуанысы бар. Ул тиҙҙән заманса уңайлыҡтары булған балалар баҡсаһына йөрөй башлаясаҡ. Ике бала тәрбиәләүсе Ғәйнәновтар яңы балалар баҡса файҙаланыуға тапшырылыу менән сираттар ҙә кәмейәсәк тип ҡыуана.\nЯңы уҡыу йылы башланыу менән йөҙҙән ашыу бала менән бергә Ғәйнәновтарҙың ҡыҙҙары ла балалар баҡсаһына йөрөй башлаясаҡ. Яңы төҙөлгән заманса социаль объект район өсөн ҙур әһәмиәткә эйә. «Төнъяҡ» микрорайонында йәшәүсе ғаиләләр ниһәйәт үҙҙәре йәшәгән ерҙән яҡын урында балаларын баҡсаға йөрөтә башлау мөмкинлегенә эйә буласаҡ.\n«Башҡортостандың йөҙ йыллығына йөҙ объект». программаһына ингән был төҙөлөш район үҙәгендә йәшәүсе ғаиләләрҙеңбалалар баҡсаһына булған ихтыяжын кәметәсәк. Район үҙәгендәге бишенсе балалар баҡсаһы бер йылда төҙөлөп беренсе сентябргя файҙаланыуға тапшырыласаҡ.\nЗаманса балалар баҡсаһы төҙөлөшәнә Республика бюджетынан 80 миллион, райондыҡынан 9 миллион 200 мең һум күләмендә аҡса бүленгән. Электр үткәреү, асфаль түшәүҙе район тулыһынса үҙ өҫтөнә алған.\nИркен бүлмәләр алты төркөмгә иҫәпләнгән. Әлеге ваҡытта бында эске биҙәү һәм буяу, түбәләрҙе шымартыу эштәре башҡарыла.Төнъяҡ микрорайонында асыласаҡ балалар баҡсаһында - хәүефһеҙлек системаһы ла ҡулланыласаҡ. Һәр бүлмәлә видеокамералар урынлаштырылған. Балалар һау ,шат һәм сәләмәт булһын өсөн барлыҡ шартттар ҙа ҡаралған.


Хәбәрҙәр: Таһрандың “ядро досьеһы”хаҡында Женевала һөйләшеүҙәр бара.\nТаһрандың “ядро досьеһы”хаҡында Женевала һөйләшеүҙәр бара.\nҺаҡ ҡына оптимизм- Иран менән унда ҡатнашыусы “алтау” араһындағы һөйләшеү перспективаларын тап шулай баһалайҙар. Ирандың “ядро досьеһы” хаҡында һөйләшеүҙәр Женевала бара. Көн дауамында Ирандың сит ил эштәре министры Джауад Зариф Евроберләшмәнең тышҡы сәйәсәт комиссары Кэтрин Эштон менән осрашты. Алда йәнә бер нисә осрашыу, шул иҫәптән Рәсәй, Америка, Ҡытай делегациялары менән дә. Кэтрин Эштон вәкиле “Евроньюс”ҡа унда ҡатнашыусыларҙың кәйефе хаҡында бына нимә ти:\n“Һөйләшеүҙәрҙең тәүге раундтары менән сағыштырғанда, минең уйымса, бында бөтөнләй икенсе мөхит, шуға күрә барыбыҙҙа ла һаҡ ҡына оптимизм һиҙелә. Ни генә тимә, беренсе аҙымды Иран яғы яһарға тейеш, сөнки халыҡ-ара йөкләмәләрен улар боҙҙо, улар хәҙер ниәттәренең тыныслыҡҡа тоҫҡалыуын иҫбатларға тейеш.”\nКөнбайыш, Иран ядро ҡоралы етештерә, тип шикләнә. Таһран үҙ сиратында ядро программаһының тик тыныс маҡсаттарға ғына йүнәлтелеүенә ышандырырға тырыша. Көнбайыш гарантиялар көтә, Таһран- санкцияларҙың юҡҡа сығарылыуын.\nХәҙер Женевала Ирандың тәҡдимдәре ҡарала, ул тәҡдимдәр әлегә халыҡҡа сығарылманы. Консультациялар йома көндө лә дауам итәсәк.\n“Евроньюс” хәбәрсеһе Женеванан хәбәр итә:\n“Һөйләшеүҙәрҙең ҡатмарлы булыуына ҡарамаҫтан, унда ҡатнашыусылар оптимизмды юғалтмай, аныҡ килешеү төҙөй алыуҙарына өмөт бағлай.”


Силәбе өлкәһендә Башҡорт киноһы фестивале уҙғарыла // Мәҙәниәт | новости башинформ.рф\nСиләбе өлкәһендә Башҡорт киноһы фестивале уҙғарыла\n17:15, 2 сентября 2015 Мәҙәниәт\n3 сентябрҙә Силәбе өлкәһенең Сыбаркүл районында тәүге тапҡыр Башҡорт киноһы фестивале ойошторола. Тамашасыларға һуңғы йылдарҙа «Башҡортостан» киностудияһында төшөрөлгән иң яҡшы фильмдар тәҡдим ителә. Кинотаҫмалар башҡорт һәм рус телдәрендә, ҡайһы берҙәре субтитрҙар менән күрһәтеләсәк.\nКино һөйөүселәр «Өйләнәм» (режиссеры — Таңсулпан Бураҡаева), «Еңмеш» (режиссеры — Айнур Асҡаров) ҡыҫҡа метражлы нәфис, «Аңра бүре», «Һунарсы улы», «Алдар һәм һоро бүре» (режиссеры — Рим Шәрәфетдинов) анимация фильмдарын ҡараясаҡ.\nФильмдар Бишкил ҡасабаһының Мәҙәниәт йортонда киске сәғәт 5-тә башлана. Сараны ойоштороусылар — Башҡортостандың Силәбе өлкәһендәге даими вәкиллеге, Силәбе өлкәһенең «Башҡорт Ҡоролтайы» йәмәғәт ойошмаһының Сыбаркүлдәге бүлеге.\nТеги: башҡорт киноһы,кинофестиваль


Алкино шифаханаһында йәшәүсе 300-ҙән ашыу ғаилә бына аҙнанан ашыу һыуһыҙ интегә | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\nАлкино шифаханаһында йәшәүсе 300-ҙән ашыу ғаилә бына аҙнанан ашыу һыуһыҙ интегә\nУлар һыуҙы ҡаланан ташырға мәжбүр. Ошо сәбәпле берҙән-бер балалар баҡсаһы ла ябылған. Чиновниктар иһә бер нимәлә эшләй алмай- халыҡты һыу менән тәьмин итеү өсөн аҡса юҡлыҡҡа һылтана улар. Алкино шифаханаһы ауылы халҡы һыу биреүҙәрен һорап мөмкин булған бөтә инстанцияларға мөрәжәғәт иткән. Әммә мәсъәлә йылдар дауамында асыҡ ҡала. Аҙ тәьмин ителгән һәм күп балалы ғаиләләр йорт алған ваҡытта барыһыла яҡшы буласаҡ тип вәғәҙәләгәндәр-үҙәкләштерелгән һыу, газ, электр селтәрҙәре, кинәнеп йәшә генә. Бер йылдан ауыл халҡының яҡты хыялдары юҡҡа сыға. Алкино шифаханаһы ауылында 600-гә яҡын йорт бар. Әле шуның 300-өндә генә кеше йәшәй. Ҡалғандары төҙөлөш эштәрен тамамлай алмай, ә ҡаһы берәүҙәре йорттарын һатып китергә мәжбүр. Һыу мәсъәләһен скважина ҡаҙып хәл итергә булыр ине. Әммә был күп балалы ғаиләләр һәм пенсионерҙар өсөн ҡиммәткә төшә. Сөнки һыу 100-120 метр тәрәнлектән генә сыға. Әлегә бында йәшәүселәрҙе ауылда ҡалырғамы, юҡмы тигән һорау борсой. Йортто һатыу мөмкин түгел. Шуға ла күптәр тиҫтәләгән саҡрымдан йылдар буйы һыу ташырға мәжбүр. «Шишмә-Һыу» ойошмаһы районда Алкино-2 һәм хәрби частәрҙе һыу менән тәьмин итә. Ауылдарға көнөнә бирелә торған һыу күләме 1200 кубометр. Әле шуның 200 кубометры ғына бирелә. 3 йыл дауамында ваҡыты-ваҡыты менән һыуһыҙ интегәбеҙ, ә был юлы май аҙағынан юҡ, ти ауыл халҡы. Бөтә бәлә банкрот хәлендә ҡалған Шишмә-Һыу йәмғиәтенең 420 мең һум тирәһе бирәсәгенән, ти халыҡ. Әлегә һәр кем килеп тыуған хәлдән үҙенсә сығыу юлдарын эҙләй. Һәр йорт янында тиҫтәләгән мискә ҡуйылған. Һыу алыу ҡоролмаһын киңәйтеү төбәк ҡаҙнаһына 42 миллион һумға төшәсәк. Быйылға проект республиканың адреслы инвестиция программаһына инмәгән. Тимәк, һыу мәсъәләһен Алкино шифаханаһы ауылы өсөн асыҡ ҡала.


Яңы Мөсәт - Сайт burzyanmuseum!\nВетераны - учителя\nКниги, видеофильмы, иные материалы о Бурзяне\nЗдесь вы "найдете" историю Бурзянского района\nЯңы Мөсәт ауылы тарихы\nЯңы Мөсәт ауылы Бөрйән районы үҙәгенән 9 саҡрым алыҫлыҡта Алағуян йылғаһының уртансы ағымында, Көньяҡ Урал тауҙарының көнбайышында урынлашҡан. Ауылды тағы ла Алағуян башы, Берлек һәм Япония тип йөрөтәләр. Яңы Мөсәт ауылының тарихы Иҫке Мөсәт ауылы менән тығыҙ бәйле. Тәүге мәғлүмәттәрҙе беҙ Әсфәндиәров А.З. «Башҡортостандың ауылдары тарихы» китабынан ала алабыҙ. V –cе ревизия мәғлүмәттәре буйынса 1840 йылдың аҙағында Иҫке Мөсәт аулынан бер нисә ғаилә айырылып сығып Яңы Мөсәт ауылына нигеҙ һалалар. Хужалыҡтарҙа мал иҫәбенең үҫешеүе, халыҡ һанының артыуы, яңы ерҙәрҙе үҙләштереүҙе талап итә. Иҫке Мөсәт ауылы кешеләре Кесе Нөгөш һәм Алағуян йылғалары буйлап яландарҙы йәйләүҙәргә әйләндерәләр. Ошо йәйләүҙәрҙең береһендә, хәҙерге көндә Сыуаҡбикә тип йөрөтөлгән ерҙә 5-10 хужалыҡтан торған ыҙма барлыҡҡа килә һәм Алағуян башы тигән исем аҫтында билдәле була. Ләкин янғын сығып китеп ауыл тулыһынса яна , мәсеттә янып юҡҡа сыға. Ауылдың ҡарттары йыйылышып был ерҙән китергә ҡарар итәләр. Йылғаның түбәнге ағымы буйлап килеп хәҙерге ауылдың территорияһын үҙ итәләр.Был ерҙә яҡын ғына арауыҡта Оло Ялан, Иҫке Ыҙма һәм Айыуатҡан йылғалары Алағуянға килеп ҡушылалар. Х- сы ревизия Яңы Мөсәт ауылында 33 хужалыҡ һәм 176 кеше йәшәгәнлеген билдәләй. Ауылдың тәүге кешеләре булып Бөйәндәр араһынан Кинйәбулат, ҡалмаҡтар араһынан Дәүләтша, Нурмөхәммәт, Ғумәр, Кәндерәстәр араһынан Ҡаһарман, уның улы Иштуған, Һалдаттар араһынан Ҡасҡын булыуы билдәле. 1920-се йылдағы халыҡ иҫәбен алыу ауылда 63 хужалыҡ һәм 289 кеше йәшәгәнлеге тураһында мәғлүмәт бирә. Колхозлашыу осоронда 1930-сы йылда промартель «Берлек» ойошторола. Устав буйынса ул ауыл хужалығы эшмәкәрлеге менән шөғөлләнергә тейеш була. Артель үҙ аллы хужалыҡ булмай ул Яңы юл колхозының бригадаһы булып иҫәпләнә. 1930-1936 йылдарҙа тәүге председателе булып Ҡасҡынбаев Ғизетдин эшләй. 1936-1941 йылдарҙа Бүләкбаев Мөхәммәткилде етәселек итә. Ләкин Бөйөк Ватан һуғышы сығып китеп ул 1942 йылда һәләк була. 1943 йылдан промартелде һуғыштан яраланып ҡайтҡан Ҡасҡынбаев Садиҡ Сафа улы етәкләй. Ауылдан һуғышҡа 38 ир-ат яуға китә, шуларҙың 19 яу яланында ятып ҡала. 1936-1942 йылдарҙа промартель “Берлек» үҙаллылыҡ ала. 1942 йылда ул яңы устав буйынса кәсепселеккә күсә һәм 1957 йылға тиклем ошо йүнәлештә эшләй. Ауыл эргәһендә ҙур сәсеүлектәр юҡ ләкин йүкә, ҡарағай һәм ҡайын ағастары күп була. Продукцияның төрлөлөгө лә ошоға бәйле етештерелә. Һалабаш әҙерләү, арҡан ишеү, септә һуғыу, ҡап (тоҡ, рыбник) һуғыу, арба, сана, тәгәрмәстәргә туғын бөгөү, дуға эшләү, көрәк сабыу, дегет ҡайнатыу, артіль аттарына бесән әҙерләү кеүек эштәр яйға һалына. Хужалыҡ эштәрендә төп ярҙамсы аттар күпләп тотола. Юғарынан килгән план ваҡытында һәм теүәл үтәлә. 1946 йылда промартель Бөрйән райлесхимпромсоюз ҡарамағына күсерелә. Был ойошма “Ҡыҙыл юл”, “Ҡыҙыл байраҡ”, «1 май», «Марс», «Чапаев» , “Салауат”, “Молотов”промартелдәрен берләштерә. Ауыл промартеленең төп эшмәкәлеге ҡарағай һәм ҡайын ағастарын яҙғы ташҡында ҡыуғын менән Бөрйән ағас әҙерләү комбинатына тиклем алып барыу тора. 1957 йылда промартель “Берлек” тарҡала һәм уның урынына ағас эшкәртеү комбинаты асыла. 1958 йылда леспрохоз күсеп килә һәм ауыл халҡы күпләп ошо ойошмала эшләй башлай.Эшселәр һаны күсеп килеүселәр иҫәбенә арта һәм уларға күпләп квартиралар төҙөлә башлай. Әлеге көндә ауылдың яртыһын тиерлек ошо төҙөлгән өйҙәр алып тора. 1965 йылда тәүге электр станцияһы ултыртыла. Т-4 трактоының двигателе нигеҙендә эшләнгән станция 1985 йылға тиклем эшләй. 1985-1986 йылдарҙа реконструкция үткәрелә һәм электр сымдары Байназарҙан Тәкей тауы аша ауылға төшөрөлә. 160 квт ҡеүәтлелегендәге бер трансформатор ултыртыла.1990 йылдарҙағы ил эсендәге үҙгәрештәрҙән һуң электр хужалығы Белорет электр селтәрҙәре ҡарамағына ҡушыла һәм 2000 йылда ағас бағаналар бетонға алыштырыла, 160 квт ҡеүәтлелегендә ике трансформатор ултыртыла.\nАуылдың тарихи урындарының береһе булып ауыл зыяраты индерергә кәрәктер. Унда бөйөк ғалим , сәйәсмән Зәки Вәлидиҙең яҡын дуҫы Ибраһим Ҡасҡынбайҙың атаһы Шәмсетдин мулла ерләнгән . Алағуян башына килеп йөрөүе тураһында Зәки Вәлиди үҙенең хәтирәләрендә тасуирлап яҙып үтә. Ул туҡтап киткән йорт әле лә бар, ололар һөйләүе буйынса был йортто мәсет бураған ағастың осонан эшләгәндәр. 2004 йылда беҙҙең ауылда З.Вәлидиҙең туғандары, профессор Иҫәнбикә ханым һәм ейәнсәре Сара атай юлдарын юллап, булып китте.\n1935 йылда Яңы Мөсәттә элекке мәсет бинаһында 4 йыллыҡ башланғыс мәктәп асыла. 1-се классҡа йәштәренә ҡарамай бөтәһендә алалар. Беренсе уҡытыусы булып Иҫке Монасиптан Буранов Һаҙый эшләүе билдәле. Ҡыҙыл армия сафына алынғас уның урынына Ғафури районы Яңғыҙҡайын ауылынан Исмәғилев Әхәт килә. 1939-1942 йылда Уразаев Сәйетғәле уҡыта, уҡыу йылы бөтөүгә уныла һуғышҡа ебәрәләр.Иҫке Мөсәт ауылынан Ҡулбирҙина Ғөбәйҙә апай уҡытыусы булып килә. 1951-1952 йылдарҙа Сөләймәнов Зәки Мөхәмәтвәли уҡыта. 1954-1958 йылдарҙа БАССР атҡаҙанған уҡытыусыһы Юлсурина Гөльямал Солтангәрәй ҡыҙы балаларға белем бирә. 1956 йылда леспромхоздың участогы асылыу сәбәпле күсеп килеүсе йәштәр һаны арта һәм өҫтәлмә рәүештә рус класстары асыла, уларҙы Ишкинин Азат Халфетдин улы уҡыта. 1966 йылда мәктәп 8 йыллыҡҡа үҙгәртеп ҡорола. Леспромхоз мәктәп яңы мәктәп зданиеһын төҙөтә. Тәүге директоры булып Ишбулатов Мөнир Сибәғәт улы эшләй. 1968-1970 йылдарҙа мәктәпте Сәғитова Ғәшүрә Шәрип ҡыҙы етәкләй.1970-1988 йылдарҙа етәксе вазифаһын Уразаев Хәмит Сәйетғәле улы башҡара. Уның хеҙмәте юғары баһалана һәм БАССР-ң мәғариф отличнигы исеме бирелә. 1988- 1994 йылдарҙа директор булып Әбдрәхимов Әхәт Абдрахман улы эшләй. 1994-2001 йылдарҙа мәктәптең етәксеһе булып Ҡасҡынбаев Мөхәррәм Абдразаҡ улы эшләй һәм яңы мәктәп зданиеһы төҙөлә. Мәктәп төҙөүҙә ауыл халҡы ҙур көс һала, 2000-2001 уҡыу йылын уҡыусылар яңы мәктәптә башлайҙар. 2001-2005, 2006-2008 йылдарҙа етәксе ролен Ғүмәрова Гәүһәр Зиннур ҡыҙы, 2005-2006 йылдарҙа Әхмәтова Нәфисә Абдулла ҡыҙы, 2008-2010 йылдарҙа Ҡаһарманов Сабит Сәйғәфәр улы , 2010-2011 йылдарҙа Зәйнәғәбдинов Марат Айытбай улы эшләй. Әлеге көндә мәктәпте 2011 йылдан алып Ҡасҡынбаев Мөхәррәм Абдразаҡ улы етәкләй. Яңы Мөсәт мәктәбе Иҫке Собханғол урта мәктәбенең филиалы итеп үҙгәртелде.\nӘлеге көндә ауылда 571 кеше йәшәй, 127 хужалыҡ теркәлгән. 9 йыллыҡ мәктәп, балалар баҡсаһы, фельдшер акушер пункты, ауыл мәҙәниәт йорто эшләп килә.\nЯңы Мөсәт ауылынан сыҡҡан билдәле шәхестәр\n1. Ҡаһарманов Ҡорбанғәле Нурғәле улы. Йәшәгән йылдары 1931-1996 йылдар. Иҫке Мөсәт ауылында тыуған.Ата-әсәһе «Яңы юл» колхозы эшселәре булған. 1947 йылда Байназар урта мәктәбенең 7 синыфын тамамлаған.1947-1949 йылдарҙа Белорет һөнәрселек училищеһында тимерселек һөнәре буйынса курстар тамамлай. 1949-1951 йылдарҙа Бүздәк иген әҙерләү савхозында тимерсе булып эшләй. 1951-1953 йылдарҙа Үзбәк СССР –нда Джалабадск өлкәһендә “Өс ҡурған” руднигында тимерсе булып эшләй.1953-1956 йылдарҙа Совет Армияһы сафтарында шофер булып хеҙмәт итә. 1956-1958 йылдарҙа Һарғая ауылында Әүжән леспромхозында моторист һөнәрен үҙләштерә. 1958-1980 йылдарҙа Яңы Мөсәт ауылына күсеп килә һәм хеҙмәт юлын Үрге Ағиҙел ағас әҙерләү контораһында ағас йығыусы булып эшләй. 1980 йылдан хаҡлы ялға китә ләкин буш ятмай 1986 йылға тиклем Бөрйән химлесхозында эшләй. Сырлыбаева Ғәшүрә менән 7 балаға ғумер биргәндәр. Хеҙмәте юғары баһаланған. 1970 йылдың 2 апрелендә «За доблестный труд в ознаменование 100 летия со дня рождения В.И.Ленина » миҙалы, 1976 йылдың 21 ғинурында, 1977 йылдың 20 ғинуарында, 1978 йылдың 10 ғинуарында «Победитель социалистического соревнования » билдәһе менән, 1977 йылдың 12 майында “Знак почета” ордены менән бүләкләнгән. Унан тыш тиҫтәнән ашыу маҡтау грамоталары бар.\n2. Кинйәбулатов Сәйфулла Ялмырҙа улы. 1934 йылдың 23 февралендә Яңы Мөсәт ауылында тыуған. Ауылда 4 класс белем ала. Атаһы менән утын ҡырҡыу, ҡарағай ағасы әрсеү эштәренә йөрөй. 1954-1957 йылдарҙа промартель “Берлек” тә ағас әҙерләүселәр бригадаһында эшләй. 1957 йылда Бөрйәндең ағас әҙерләү комбинатына ҡушылғас 1963 йыла тиклем ябай эшсе булып эшләй. 1963 йылда моторист һөнәрен үҙләштерә һәм электр бысҡыһы менән ағас йығыусы булып эш башлай. 1979-1980 йылдарҙа Бөрйән урман участкаһында ботаҡ ботаусы булып эшләй. 1980-1983 йылдарҙа Бөрйән химлесхозында эшен дауам итә. 1960 йылда Кинйәбулатова Йәмилә менән донъя ҡоралар. 10 балаға ғүмер бирәләр. Хеҙмәт юлы юғары баһаланған. 1974 йылдың 18 ғинуарында СССР-ң Юғары Советы президиумы указы менән «Хеҙмәт ветераны” миҙалы, 1981 йылдың 19 мартында СССР-ң Юғары Советы президиумының указы менән “3 дәрәжә Дан” ордены, 1986 йылдың 11 февралендә “11-се биш йыллығының ударнигы” знагы менән бүләкләнгән.\n3. Шәрипова Нәзирә Зиннур ҡыҙы. 1954 йылдың 18 июлендә Бөрйән районының Байназар ауылында колхозсылар ғаиләһендә тыуған. 1961-1971 йылдарҙа ошо уҡ ауылдың урта мәктәбен тамамлай. Нәби һигеҙ йыллыҡ мәктәбендә өлкән пионервожатый, Байназар урта мәктәбендә тәрбиәсе булып эшләгәс 1974 йылда БДУ-ң филология факультетының башҡорт теле һәм әҙәбиәте бүлегенә уҡырға инә. 1980 йылда уны уңышлы тамамлай. Яңы Мөсәт һигеҙ йыллыҡ мәктәбендә башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы итеп эшкә ебәрелә. 26 йыл ошо мәктәптә директорҙың уҡытыу һәм тәрбиә эше урынбаҫары була. 2012 йылда хаҡлы ялға китә. 2007 йыл «Йыл уҡытыусыһы- 2007 йыл” район конкурсында ҡатнашып 3-сө урынды, шул уҡ йылда «Башҡорт теле һәм әҙәбиәте йыл уҡытыусыһы- 2007 XII регион- ара” конкурсында ҡатнашып «Йөрәгемде балаларға бирәм » номинацияһында еңеүсе була. 2002 йылда Сибай ҡалаһында, 2005 йыл Салауат районы Малаяҙҙа үткәрелгән Юлай Аҙналиндың тыуыуына 275 йыл тулыуға арналған фәнни- ғәмәли конференцияларҙа ҡатнаша, Башҡортостан телевидениеһы аша сығыш яһай. 2007 йылда «Мәғариф» милли проекты сиктәрендә бирелгән РФ призиденты грантын ала. 1985 йылда БАССР-ң мәғариф министерствоһы һәм мәғариф, юғары мәктәп, фәнни учреждение работниктары профсоюзының Башҡортостан өлкә комитеты почет грамотаһы, 1995 йылда РФ-ң «Мәғариф отличнигы» значогы, 2007 йылда «РФ иң яҡшы уҡытыусылар конкурсы еңеүсеһе» почет грамотаһы, 2009 йылда «Рәшит Ниғмәтиҙең 100 йыллығына арналған иң яҡшы методик ҡулланма өсөн» БИРО-ң сертификаты, 2007 йылда БИРО-ң рәхмәт хаты, “Хеҙмәт ветераны” исемдәрен йөрөтә. 41 йыл хеҙмәт стажы бар. Шәрипов Динислам Алтынғужа улы менән 4 балаға ғүмер биргәндәр. Бөтәһе лә юғары белемле.\n4. Шәрипов Динислам Алтынғужа улы. 1956 йылда 6 авгусында Һарғая ауылында эшсе ғаиләһендә тыуа. Яңы Мөсәт мәктәбен тамамлағас Сибай ҡалаһында ГПТУ-ла төҙөүсе һөнәрен үҙләштерә. 1974-76 йылдарҙа Совет Армияһында Германияла хеҙмәт итеп ҡайтҡас, Арибашта 1976-77 йылда шоферҙар курсында уҡый. 1977 йылдың 1 июненән алып леспромхозда әлеге көнгә тиклем ағас ташыу машинаһында эшләй. 36 йыл хеҙмәт стажы бар. Хеҙмәте юғары баһаланған. 1983 йылда «Коммунистик хеҙмәт ударнигы” знагы, 1989 йылда СССР-ң урман промышленносы, СССР-ң һәм ЦК профсоюз грамотаһы, 1980 йылда В.И.Лениндың 100 йыллығына бирелгән юбилей миҙалы , 2005 йылда Башлеспром компанияһының маҡтау грамотаһы, 2009 йылда Башҡортостан республикаһының сәнәғәт һәм тышҡы бәйләнештәр минисрлығының почет грамоталары менән бүләкләнгән. Шәрипова Нәзирә Зиннур ҡыҙы менән 4 балаға ғүмер биргәндәр. Бөтәһе лә юғары белемле.\nУларҙың бер улдары – Шәрипов Рөстәм Динислам улы хәҙерге көндә Бөрйән районының администрацияһы башлығы булып эшләй.\nКонтактные данные разработчика сайта:\nЛичная веб-страница: http://badamshin.jimdo.com/\nЭлектронная почта: dinar_iipo@mail.ru\nРазмещен в рейтинге под номером 535


Ҡатын уңғаны иргә яраған, ир уңғаны илгә яраған.\nЭш эҙләйһеңме? Рәхим ит!\nБашҡорт дәүләт университетында БР Йәштәр сәйәсәте буйынса дәүләт комитеты «Йәштәргә – эш!» вакансиялар йәрминкәһе үткәрҙе.\nУнда йәштәргә 600 ваҡытлыса һәм даими эш урыны тәҡдим ителде.\nМедицина университеты студенттары ла үҙҙәренең һөнәрҙәре буйынса эш урындары менән таныша алды, эш биреүселәргә үҙҙәре хаҡында резюме ҡалдырҙы.\nТәғәйен генә уҡыу йортона йүнәлтелгән бындай мини-йәрминкәләр Башҡортостандың башҡа урта махсус һәм юғары уҡыу йорттарында ла уҙғарыласаҡ. 29 февралдә – М. Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университетында, 6 мартта Иҡтисад, гуманитар фәндәр, идара итеү һәм хоҡуҡ Көнсығыш институтында ла вакансиялар йәрминкәһендә белгестәр үҙҙәренә эш эҙләй ала.\nИртәгә «Биатлон» спорт комплексында «Алға, Рәсәй!» девизы аҫтында ХХIII Өфө саңғы марафоны үтәсәк.\nЯрыш ете йәш төркөмө буйынса 10, 20, 30 һәм 50 саҡрымлыҡ дистанцияларҙа уҙғарыла.\n1 – 6-сы урын алғандар аҡсалата приздар һәм спорт комитеттарының грамоталары менән бүләкләнәсәк.\nТиҙҙән Өфө урамдарына видеоконтролерҙар ҡуйыласаҡ.\nТиҙлек режимын теркәүсе приборҙар ҡуйылған урындарҙа водителдәрҙе иҫкәртеүсе махсус билдәләр ҙә урынлаштырыласаҡ. Өс йыл эсендә иҫке светофорҙарҙың диодлы һәм таймерлы яңы светофорҙарға алмаштырылыуы көтөлә. Республиканың Юл хәрәкәте хәүефһеҙлеге дәүләт инспекцияһы йәмәғәт транспорты өсөн айырым һыҙаттар бүлеү проектын да бойомға ашырырға уйлай. Пассажир транспорты өсөн айырым юл рәте булдырылыуы урамдарҙа тығындарҙы кәметеүгә булышлыҡ итәсәк.\nУМПО двигателдәренә һорау ҙур\n19 февралдә Громов исемендәге осоу-һынау институты аэродромында күп функциялы «Су-35» истребителен һынау үтте.\nУның двигателе «Өфө моторҙар эшләү производство берекмәһе» асыҡ акционерҙар йәмғиәтендә һәм «Сатурн» фәнни-производство берекмәһендә эшләнә. 2010 йылдан был самолет өсөн күпләп двигатель етештерелә башлаясаҡ.\nҠотҡарыусылар ярҙам итмәһә\nҺуңғы көндәрҙә ҡарҙың саманан тыш күп яуыуы Үҙәк эҙләү-ҡотҡарыу отрядына ла күп мәшәҡәттәр тыуҙырҙы.\nҠырмыҫҡалы районының Көгәнәк ауылында 1,5 метрлыҡ соҡорға төшөп киткән һигеҙ йәшлек ҡыҙҙы ла эҙләп табырға тура килә уларға. 23 февралдә балаһын юғалтҡан әсәй менән атай, уны үҙҙәре таба алмағас, бер тәүлек үткәс кенә ҡотҡарыусыларға мөрәжәғәт итә. Дүшәмбелә ҡотҡарыусылар ҡыҙҙы йорттан алыҫ түгел соҡорҙа таба. Бала дауаханаға оҙатылған.\nРөстәм Хәмитов "Мотор" предприятиеһында


Яҙыусы баҡсаһы » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Йәмғиәт » Яҙыусы баҡсаһы\nЯҙыусы баҡсаһы 17.11.2015 // Йәмғиәт\nКүренекле яҙыусы, драматург, республикабыҙҙың Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһы лауреаты Таңсулпан Ғарипова башҡорт әҙәбиәтенә үҙенең тормошсан, көслө хикәйәләре, повестары менән ҡапыл балҡып килеп инде. Ә “Бөйрәкәй” романы иң уҡымлы әҫәргә әйләнде. Башҡортостандың ҡайһы ғына район, ауыл китапханаһына инмә, әҙибәнең был китабы үткән быуаттарҙан ҡалған йыйынтыҡтар шикелле туҙып, таушалып, тетелеп бөткән була. 2004 йылда сыҡҡан әҫәр 2006 йылда яңынан баҫтырылһа ла, 2009 йылда урыҫсаһы донъя күрһә лә, “Бөйрәкәй” уҡыусыларға һаман етмәй, уны һорайҙар, ҡулға алыр өсөн сиратҡа яҙылалар.\nӘҙәбиәт йылы ла яҙыусы өсөн уңышлы үтеп бара. Әхмәтзәки Вәлиди исемендәге республика Милли китапханаһында “Таңсулпан Ғарипованың ижад лабораторияһы” тигән кисә менән башланып китте ул. Тәүге ярты йылда ғына ла әҙибәне 20 урынға осрашыуға саҡырғандар, ҡалғандарын иҫәпләп тә тормаған. Бер Шишмә районында ғына ла өс урында уҡыусылар менән осрашҡан, тик республика кимәлендә үткән “Әҙәби нағыш” марафонына ғына уны саҡырыуҙы ниңәлер кәрәкле тип тапмағандар… Ҡасандыр үҙе эшләп киткән тыуған яғы Баймаҡта, Сибайҙа, Учалыла яҙыусылар ойошмаларын булдырыуға, Сибайҙа эшләгән сағында үҙебеҙҙең ун шәхескә иҫтәлекле таҡтаташ астырыуға, үҙ исемендәге әҙәби бәйгенең инде 20 йыл уңышлы эшләп килеүенә күпме көс һалған ижадсы менән ошо төбәктәрҙә йәшәүсе уҡыусылар ҙа осрашырға теләгәндер бит.\nБыйыл Татарстан китап нәшриәтендә “Аҫыл ташлы муйынса” тигән йыйынтығы сығыуы яҙыусы өсөн оло ҡыуаныс булды. М. Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма театры драматургтың “Ҡара юрға” әҫәре менән Ҡазанда, Ырымбурҙа, Мәскәүҙә сығыш яһап, ҙур уңыштарға лайыҡ булып ҡайтты.\nӘҙибә матбуғат биттәрендә лә — “Ватандаш”, “Башҡортостан ҡыҙы” журналдарында, “Башҡортостан” гәзитендә — мәҡәлә, очерктары менән йыш сығыш яһай. Әлбиттә, былар төп ижадына ҡамасаулыҡ итмәй ҡалмайҙыр, ҡәҙерле ваҡытын да алалыр, ләкин ул күңелдәрҙе әрнеткән нәмәләр хаҡында өндәшмәй түҙә алмай. “Мин дә әйтмәһәм, кем әйтер”, — тип әленән-әле ҡәләмгә тотона һәм бәҫле сығыштары менән ҡыуандыра.\nУҡыусылар Таңсулпан Ғарипованың һәр яңы әҫәрен, сығышын көтөп ала, йәнде тетрәткес, көнүҙәк пьесаларын тамаша ҡыла. Ә бит ул халыҡтың яратҡан ижадсыһы ғына түгел, балаларым тип өҙөлөп торған әсә лә, ейәндәрен яратҡан өләсәй ҙә. Уңған хужабикә лә, оҫта баҡсасы ла. Нисек өлгөрә шуларҙың барыһына ла? Яҙыусының аҡыл, зиһен, талант көсө менән үҫтерелгән ижад баҡсаһындағы емештәре лә һоҡланғыс, ҡул көсө, күңел хеҙмәте менән йыйып алған уңыштары ла мул. Әйҙәгеҙ, бөгөн Таңсулпан Ғарипованың күңел утрауына әйләнгән ерҙәге ожмах баҡсаһына сәйәхәт ҡылайыҡ.\n— Таңсулпан Хизбулла ҡыҙы, нимә ул һеҙҙең өсөн ер?\n— Нисә йыл инде мин гел бер үк төштө күрәм: тыуған ауылымдағы үҙебеҙҙең иҫке генә өй янындағы баҡсала картуф утайым, тағы нимәлер эшләйем, әсәйем менән һөйләшәм...\nЕр — беҙҙе туйындырыусы. Юҡҡа ғына Ер-әсә тимәйбеҙ бит. Әсәйҙәребеҙ шикелле, ул да изгелекле, түҙемле, сабыр. Ни сәсһәң, шунан мул уңыш үҫтереп бирә. Кешенең үҙен яратҡанын тоя. Ер минең өсөн тере һәм йәнле. Үҙ ғүмеремдә бер тапҡыр ҙа ергә төкөргәнем булманы. Шундай кешеләрҙе күрһәм, аптырайым, әсәйеңдең битенә төкөргән кеүек бит ул.\nУҡыусылар менән осрашыу ваҡытында минән йыш ҡына: “Һеҙ нисек яҙыусы булып киттегеҙ?” — тип һорайҙар. “Картуф баҡсабыҙҙа алабута менән кесерткән утап”, — тиһәм, аптырайҙар. Ауылдағы бөтмәҫ-төкәнмәҫ эш кешене сыҙамлы, сабыр булырға өйрәтә. Яҙыусы өсөн дә, бигерәк тә прозаикка, ҙур әҫәрҙәр өҫтөндә ултырғанда ана шундай түҙемлелек кәрәк. Ер эше беҙгә ошо сифатты һеңдерә, тәрбиәләй.\n— Тимәк, һеҙ ер эшенә бәләкәйҙән күнеккәнһегеҙ…\n— Мин IV класты бөткән саҡта Илдар ағайымды армияға алып киттеләр. Өлкән апайҙарым, кейәүгә сығып, айырым донъя көтөп ята ине инде. Шунда бер үҙем бесән саптым. Әсәйем мине 45 йәштә тапҡан. Шуға ундай эштәргә йөрөмәне, ауыр эш тик минең елкәгә төштө.\nҺуғыш осоронда беҙҙең һыйырҙы ике тапҡыр алып сығып киткәндәр. Әсәйем, балаларын асҡа үлтермәҫ өсөн, атларға юл ғына ҡалдырып, баҡса тултырып йәшелсә сәскән. Уның һөйләгәндәре хәтеремә һеңеп ҡалған. Хәҙер үҙем дә ул үҫтергән йәшелсәләрҙе баҡсама сәсәм.\n— Байтаҡ йыл элек телевидение һеҙҙең турала әҙерләгән бер тапшырыуҙа Санкт-Петербургта уҡыған улығыҙ Айтуғанға ла үҙегеҙ үҫтергән баҡса уңыштарын ташыуығыҙ хаҡында һөйләгәнегеҙ хәтеремдә...\n– Айтуған Санкт-Петербургта йәшәгән ете йылда төньяҡ баш ҡалаға нисә тапҡыр барғанымдың иҫәбе-һанына сығырлыҡ түгел. Ай һайын тиерлек йөрөнөм. Посылкалар ҙа һала инем. Үҙем үҫтергән йәшелсә, еләк-емештән эшләгән салаттар, икралар, ҡайнатмалар, компоттар, быҡтырылған ит – барыһын да ауыҙ иттергем килде. 1991 йыл ине бит. Киностудия стипендия түләүҙе туҡтатты. Үҙебеҙ эш хаҡын ваҡытында алмайбыҙ, ә баланы уҡытырға кәрәк. Өҙгөләндем дә йолҡондом инде, дөрөҫөн әйткәндә. Хатта бер тапҡыр үҙ ғүмеремдә тәүгә ижад йортона тип Переделкиноға юлландым. Унда ла көс еткеһеҙ итеп күстәнәстәр тейәнем, йәнәһе лә, Питер Мәскәүгә яҡын, улым килеп кенә алып китер, тип уйланым. Әсәйҙәр шулай инде: үҙҙәре ашағанда, ситтә балам нисек кенә йәшәй икән, тип өҙгөләнә. Эйе, үткән быуаттың 90-сы йылдарында донъя көтөүе лә, балалар үҫтереүе лә, уҡытыуы ла ауырға тура килде. Таңғы 4-кә тиклем баҡсала эшләп, уңыштарыңды эшкәртеп, бер-ике сәғәт йоҡлайһыңмы-юҡмы – эшкә. Күп ғаиләләрҙе ер, баҡса ҡотҡарғандыр ул замандарҙа. Әсәйемдең һуғыш йылдарындағы баҡсасылыҡ практикаһы бына шулай миңә лә ярҙам итте.\n– Кешеләр, ғәҙәттә, яҙыусыны эш өҫтәле янында ғына ултырып ижад итә, бүтән донъя мәшәҡәттәре менән үҙен борсомайҙыр, тип күҙ алдына килтереүсән. Ә һеҙ иртә яҙҙан алып ҡара көҙгә тиклем баҡсала булаһығыҙ. Был шөғөл һеҙҙең күңел тыныслығын табыу урынымы, әллә ғаиләгеҙҙе үҙ уңышығыҙ менән тәьмин итеү сараһымы?\n– Беҙ бит ауыл кешеләре. Ерһеҙ йәшәй алмайбыҙ. Әҙәм балаһы был донъяла башҡа бер нәмә менән дә шөғөлләнмәйенсә баҡса үҫтереү менән генә булашһа ла, Хоҙай Тәғәлә уға биргән ғүмерҙе аҡлар ине. Баҡса үҫтереү – изге эш. Беҙҙең Дудкиноға барғанда Ҡариҙел йылғаһы аша паром менән сығырға кәрәк. Шунда бик күп баҡсасыларҙың һөйләшкәнен тыңлап барам, үҙем дә аралашам. Баҡса үҫтергән кешенең күңелендә тик сафлыҡ һәм таҙалыҡ ҡына була. 83 йәшлек бер әбей менән тауға күтәрелеп барабыҙ. “Киләһе йыл бүрәнәнән өй һалдырам, мейес эшләтәм. 40 йыл йөрөйөм ошо баҡсаға, унһыҙ үлермен кеүек”, – ти. Баҡса кешегә йәшәү көсө бирә.\nЕрһеҙ, йәнле тәбиғәтһеҙ кеше ғүмер итә алмай. Баҡсала беҙ тәбиғәттең уяныуын, ҡоштарҙың килеүен күҙәтәбеҙ. Урманда йәшәй-йәшәй ҡоштар телен белә башлайһың. Мәҫәлән, ҡарғалар төйлөгән күрһә, бер төрлө шаулай, бесәй күрһәләр, икенсе төрлө ҡысҡыра. Ә үҙ-ара һөйләшеүҙәре бөтөнләй тыныс рәүештә бара. Ҡарға бик аҡыллы ҡош икән. Ул 50 метрҙан китап уҡый алыр ине, тигәндәрен ишеткәнем бар. Бер мәл баҡсама шыттырылған борсаҡ сәсеп йөрөйөм. Ағас башында ҡарға ҡарап ултыра. Эшемде бөтөрҙөм дә, өйгә инеп, сәй эсергә ултырҙым. Тәҙрәнән күҙ һалһам, баяғы ҡарға, мин сәскән орлоҡтарҙың урынын теп-теүәл табып, берәм-берәм сүпләп ашап йөрөй. Ә бит орлоҡтарҙы апаруҡ тәрәнгә сәскәйнем.\nБеҙҙә лә, күршеләрҙә лә сыйырсыҡ ояһы бар. Һайрар ҡош уларҙыҡына түгел, ә беҙҙекенә килеп ҡуна. Бала сығарғандарында улым Айбулат хатта утын ярмай.\nКистәрен усаҡ яғам да, төтөн еҫен еҫкәп, урмандағы ағас япраҡтарының шаулағанын тыңлап, уйланып ултырырға яратам. Төнө буйы һандуғастар һайрай, бер сәғәткә генә тынып торалар ҙа тағы тотоналар. Ҡошсоҡтар беҙ һыу тултырып ҡуйған мискәләрҙән килеп һыу эсә.\nМин йәй бик яҙышмайым, әммә ултырып яҙмау ғына ижади эшмәкәрлек туҡтай тигән һүҙ түгел. Бөтә нәмә тәүҙә башта тыуа бит. Шул хаҡта бер туҡтауһыҙ уйланып йөрөйһөң. Өлгөрөп еткәс, ҡыш ултырып ҡағыҙға төшөрәһе генә ҡала. Әле лә бына бөтә осрашыуҙарҙы, юбилейҙарҙы үҙем өсөн туҡтатырға ҡарар иттем. Шунһыҙ булмай: ҡағыҙға күсерәһе нәмәләр ҡыҫтай...\n– Һорауҙың икенсе өлөшөнә яуап биреп бөтөрмәнегеҙ...\n– Дөрөҫөн әйткәндә, баҡсаның файҙаһына ҡарағанда сығымы күберәк. Йыл һайын 10 мең һум иғәнә түләйбеҙ. Юл хаҡына әллә күпме китә. Шул аҡсаға көҙгө йәрминкәнән бөтә йәшелсә, еләк-емеште алһаң, әллә нисә тапҡырға арзаныраҡҡа төшә лә бит... Ләкин уларҙың ниндәй шарттарҙа үҫтерелгәнен кем белә? Ә үҙеңдеке — таҙа, бер ниндәй химияһыҙ үҫтерелгән. Йәнә тәбиғәт беҙҙе үҙенә тарта. Ер эйелгәнде ярата.\nЭйе, баҡса беҙҙе йыл әйләнәһенә мул уңыш менән тәьмин итә. Әле бына ноябрҙең уртаһын үткәндә лә беҙҙең былтырғы һуған бөтмәгән. Быйыл дүрт тоҡ кишер алдыҡ. Тағы ике сумка вағы йыйылғайны, улым, быларын ташлайыҡ та ҡуяйыҡ, ти ине, әрәм итмәй, алып ҡайтып, икра яһап ҡуйҙым. Йәй буйы тырышып үҫтергән һәр нәмәне исраф итмәй эшкәртәм. Ҡышҡылыҡҡа йөҙәр банка төрлө йәшелсә салаты, икра әҙерләнем. Ҡабаҡты Айбулат улым ҡырҡып тураҡлап бирҙе, туңдырғысҡа һалып ҡуйҙыҡ. Уны төрлө бутҡаға ҡушып бешерәм. Бик тә файҙалы. Шалҡандан да салат яһап ҡуям, ҡышҡыһын уны гарнирға ҡушып ебәрәм.\n– Улай булғас, магазиндан бер нәмә лә һатып алмайһығыҙмы?\n– Юҡ, тиһәң дә була. Өфөгә күсеп килгәне бирле 1 кило ит, 100 грамм май алғаным юҡ. Сибайҙан йылҡы итенән һуғым хәстәрләйем.\nҠаҙыны үҙем эшләйем. Йыл әйләнәһенә ашарға етә, өҙөлгәнебеҙ юҡ. Колбасаны бөтөнләй һатып алмайбыҙ.\nБелгән кешеләремдән генә күпләп май айының майын алып ҡуям. Айҙың икенсе яртыһында эшләгәнен генә әҙерләүен һорайым. Сибайҙан талҡан яһап алып киләм. Ағайымдың электр тирмәне бар, шунда шыттырылған бойҙайҙы тартып алам. Һолоно ла шулай итәм, ҡыш буйы үҙебеҙ яһаған буҙаны эсәбеҙ.\n– Әсәйегеҙ бешергән берәй һирәк аш-һыуҙы хәтерләйһегеҙме? Үҙегеҙ ҙә шуны әҙерләйһегеҙме?\n– Беренсе класты бөткәс, ҡырға экскурсияға сыҡҡайныҡ. Өйҙән һәр беребеҙ ризыҡтар алған. Бер ваҡыт ашарға ултырҙыҡ. Кемдер һауытҡа һалып нимәлер килтергән, май, йомортҡа алғандар. Ә миңә әсәйем йыуа бәлеше биреп ебәргәйне. Ул ваҡытта ауылда бер кем дә ундай ризыҡты бешермәй ине. Мин иптәштәремдән оялып ҡына, уларға артымды ҡуйып, ситкәрәк барып ултырҙым. Уҡытыусым: “Таңсулпан, һин нимә ашайһың?” – тип һораны. “Бәлеш”, – тим. “Нимәнән?” “Йыуанан”. “Ҡана, миңә лә бир әле”, – тигәс, ҡыуанып киттем. Ҙурыраҡ өлөшөн бүлеп, уға һондом. “Ҡайһылай тәмле, әсәйең бигерәк оҫта шул”, – тигәс, күңелем күтәрелеп китте, оялыуым да бөттө. Был ризыҡ – әле лә минең яратҡан аҙығым. Яҙ Сибайға барырға тура килһә, бер көн алдан Илдар ағайыма әйтеп ҡуйһам, ул мин килеүгә ҡырға сығып, йыуа йыйып алып ҡайтып, һыуытҡысҡа һалған була. Өфөгә алып килеп, үҙем дә әсәйемдең ризығын хәтерләп, бала сағымды иҫемә төшөрөп, йыуа бәлешен бешерәм. Һуған менән йомортҡанан да әҙерләргә яратам. Шуға күрә йәшел һуғанды ла баҡсамда күпләп үҫтерәм.\n— Аш-һыуға оҫталыҡ быуындан быуынға күсә килә торған һәләттер инде ул.\n— Шулайҙыр. Әсәйемдең әсәһе Ғәйниямал өләсәйем дә, уның әсәһе Сәрбиямал да аш-һыуға ла, ҡул эштәренә лә бик оҫта булған. Заманында Закир менән Шакир Рәмиевтәрҙең ҡыҙҙарына һәм ҡатындарына Европанан алып ҡайтҡан сифатлы тауарҙарынан матур фасонлы күлдәктәр тегеп биргән өләсәйем. Әсәйем шуларҙы хәтерләп, миңә лә күлдәктәр текте. Ә инде сығарылыш кисәһенә үҙем ете класташ ҡыҙға бер иштән күлдәк тегеп бирҙем. Күрәһең, ундай һәләт ҡандан бирелә торғандыр. Әбйәлил районының Әбделмәмбәт ауылында йәшәүсе апайым Фирҙәүес Диярова ондан тәмлекәстәр бешереү буйынса ойошторолған бәйгелә ҡатнашып, 33 төрлө ризыҡ әҙерләп алып барғас, бөтәһе лә аптыраған. Улдарым Айтуған да, Айбулат та бешерергә оҫта. Айтуған бигерәк тә. I класта уҡығанда мин өйҙә юҡ саҡта сәк-сәк бешереп ҡуйғайны. Оҫта кулинарҙар кеүек, әле лә Европа стилендәге табындар әҙерләй, спектаклдәрҙән һуң үтә торған банкет табындарын ул ихласлыҡ, зауыҡ менән хәстәрләште.\n— Әсәйегеҙҙән ҡалған еләк-емеш үҫтереүҙе, ул бешергән ризыҡтарҙы әҙерләү йолаһын һеҙ ҙә үҙ тормошоғоҙҙа дауам итәһегеҙме?\n– Төпкө аң тигән төшөнсә бар. Мин уны “күңел” тип атайым. Күптәрҙән ишеткәнем дә, уҡығаным да иҫемдә. Кешеләрҙең әсәйҙәре нимә бешерһә йә ҡунаҡҡа күстәнәскә нимә тотоп барһа, ҡыҙ балалары ла шулай итә икән.\nМинең әсәйем, Әсмә Баймырҙина, аш-һыуға бик оҫта була торғайны. Уның бешергән гөбәҙиәһе иҫ киткес тәмле ине. Аш-һыу әҙерләгәндә бер ҡасан да үлсәп тормай, ризыҡты самалап, һиҙемләүе буйынса тотондо. Мин дә гел шулай итәм. Элек беҙҙең Баймаҡ районының Күсей ауылында икмәкте сүпрә менән әсетеп һалған кеше бик юҡ ине. Әсәйем икмәк бешерә лә ике яҡтағы һуҡыр Фәүзиә, Салиха инәйҙәргә, фалиж һуҡҡан Хөмәйрә әбейгә алып барып бирергә ҡуша. “Йылы икмәктең сауабы ҙур”, — тиер ине. Минең өсөн кеше ҡыуанысын күреү бәхет һымаҡ була. Икмәк һалған көндә әсәй май ҙа бешә. Беҙ бай йәшәмәнек, әммә әсәй оҫта, хәстәрлекле булғас, бәҫле ашаныҡ.\n– Миңә ни өсөндөр яҙыусы баҡсаһы бүтәндәрҙекенән айырылып торалыр кеүек тойола...\n– Был баҡсаны алғаныбыҙға һигеҙ генә йыл әле. Дүрт йыл буш торған, шуға урманға, ташландыҡҡа әйләнгәйне. Бер барғанда хатта соланда йыландар мыжғып ята ине. Күрәһең, эҫенән ҡасып ингәндәр. Ул саҡта баҡсаны ярайһы уҡ ҡиммәт хаҡҡа һатып алдыҡ. Бер әхирәтем килеп ҡарағас: “Ярты хаҡына төшөрөргә лә булыр ине”, — тине. Ләкин, хужаһы оло ғына ҡатын икәнен белгәс, етмәһә, икенсе ҡаттағы ауыл мейесен күргәс, һатыулашып торманым. Тәүге ҡатын улым кирбестән күтәрҙе, мунсаның түбәһен профнастил менән япты. 30 мең һум түләп ҡойо ҡаҙыттыҡ. Баҡса эсендәге бөтә юлдарҙы бетондан һалып сыҡты улым. Шулай итеп, матурлап алдыҡ. Хәҙер шул таҡыр юлдан терпеләр ҙә тыҡылдап ҡына баҫып йөрөй. Бер ваҡыт теге әхирәтем тағы килде лә ҡапҡанан инеү менән: “Картуфың матур, кәбеҫтәң арыу, кишерҙәрең дә шәп!” — тип һанап сыҡты. Ниңә сәскәләр тураһында бер нәмә лә әйтмәй икән, тип аптырайым. Минең өсөн баҡсамда иң ҙур байлыҡ та, матурлыҡ та – сәскәләр. Шул хаҡта әйткәс: “Ғәфү ит, мин балаларҙы туйындырыу тураһында ғына ҡайғыртҡас, иғтибар итмәгәнмен”, — тине. Мин үҙем, мәҫәлән, кешеләрҙең баҡсаларын ҡарап үткәндә уларҙың хужалары хаҡында китап уҡыған кеүек булам.\n— Ә ниндәй сәскәләр үҫә?\n— Ҡапҡанан килеп кергәс тә ике яғында ла раузалар күҙ яуын ала. Өй алдында ла бар улар. Циния, хризантема, астра, бәрхәт сәскәләре ҡар яуғансы ултыра. Пәйғәмбәр тырнағын орлоҡҡа китмәҫ борон йыйып алып торам, киптерәм, ҡыш дарыу урынына файҙаланам.\nПиондар алһыу сәскә ата, нәркәстәр иртә яҙҙан баҡсаны йәмләй, кәләш сәскәһе ап-аҡҡа төрөнөп, һалҡындарға тиклем ултыра. Сәскәһеҙ баҡсаны күҙ алдына ла килтерә алмайым. Баҡса матурлыҡҡа күмелгән булырға тейеш — шул саҡта ғына күңел күтәренке була.\n— Ағастарығыҙ ҙа шау сәскәгә күмелеп ултыралыр...\n— Иң башта муйыл сәскә ата, шунан — балан. Икеһенең дә сәскәләре ап-аҡ, хуш еҫтәре тирә-яҡҡа тарала. Балан сәскә атһа, инде ҡырау төшмәй, тигәнде аңлата. Ҡурҡмай, башҡа йәшелсәләрҙе сәсә башларға, ултыртырға мөмкин. Ҡыҙыл миләш тә — баҡсабыҙ йәме. Яҙ — сәскәһе, көҙ емеше менән күҙҙең яуын ала. Ә йүкә – друидтарҙың йондоҙнамәһе буйынса минең ағасым, ул да үҫә.\nҠайһы бер баҡсасылар ағастарындағы емештәрен йыйып алып бөтмәй. Тәбиғәт бит уларҙы кеше өсөн үҫтерә. Емештәре ултырып ҡалған ағастарҙы күрһәм, йәлләйем. Улар кешеләргә рәнйегән кеүек. Әле ҡар төшкәс, улым баландарҙың ҡалғанын алып ҡайтты. Уларҙы эш итәһем бар. Ризыҡты әрәм итеү, сығарып түгеү, ташлау тигән нәмәне күҙ алдына ла килтерә алмайым. Ашамлыҡты исраф итеүҙән ҡурҡам, ризыҡтан оялған һымаҡмын.\n— Улай булғас, үҙегеҙ генә белгән эшкәртеү ысулдарығыҙ ҙа барҙыр...\n— Әлеге баланды йыуып, өс литрлыҡ банкаларға тултырам да, ҡайнаған һыу һалып, тимер ҡапҡас менән былай ғына ябып, һыулы кәстрүлдә ҡайнатып алғас, ныҡлап ябып ҡуям. Нисә йыл ултырһа ла, бер нәмә лә булмай. Теләһәң, шәкәр һалырға мөмкин. Емештәре һытылмай ҙа, бөтөн килеш кенә һаҡлана. Ҡыш бәлеш бешерергә мөмкин. Балан — иң яратҡан ризығым.\n— Һеҙҙә бер-ике тапҡыр булырға тура килде. Өҫтәлегеҙҙәге бөтә ризыҡтарҙы ла үҙегеҙ әҙерләгәйнегеҙ.\n— Ике туңдырғыс, бер һыуытҡыс йәшелсә-емештән, ит ризыҡтарынан тулып эшләп ултыра. Табынға картуф, бәшмәк, кишер, кәбеҫтә бәлештәре, ҡыҫтыбый, балан, еләк, алма пирогтары, ваҡ бәлеш бешерәм. Өҫтәлдә бәлеш булмаһа, ниҙер етмәгән һымаҡ. Магазиндан печенье, торт, сәк-сәк, кәнфит-шоколад кеүек нәмә алмайбыҙ. Күрәгә, йөҙөм, финик, ҡара слива күпкә файҙалыраҡ. Алманы киптереп ҡуям да ҡыш бәлешкә тотонам. Әсәйем һымаҡ, берәй ергә ҡунаҡҡа барыр булһам, мотлаҡ бәлеш йәки ваҡ бәлеш бешереп алам. Шулай, үҫтергәнебеҙ үҙебеҙгә лә, туғандарға ла, ҡунаҡтарға ла етә.\n– Мул уңыш алыу серҙәрегеҙ менән, бәлки, уртаҡлашырһығыҙ ҙа...\n– Баҡсалағы бер сүп үләнен дә әрәм итмәйем. Утағас, айырым һауытҡа һалып барам, ул компостҡа әйләнгәс, ағастарға, түтәлдәргә ашлама урынына ҡулланам.\nҠыш, Яңы йылдан һуң, бөтәһе лә шыршыларын сығарып ташлай. Шуларҙың ботаҡтарын йыйып алып ҡуйып, көл, һабын, һарымһаҡ ҡушып, төнәтмә эшләйем. Шуны һипһәң, ағастарҙағы бөжәктәр бөтә, бер ниндәй химия ҡулланмайым. Паром менән барғанда тәжрибәле баҡсасыларҙың һүҙҙәренә лә ҡолаҡ һалам. Кесерткәндән төнәтмә эшләйем. Помидор, ҡыяр түтәлдәренә һипһәң, үҫемлеккә һәйбәт йоғонто яһай. Бәләкәй саҡта себештәргә лә бирәләр бит кесерткәнде, шунан нығынып китә улар. Әремдәрҙе лә түшәп ҡуям, еҫен ҡырмыҫҡалар яратмай.\nҺәр эштең үҙ рәте бар. Мәҫәлән, күптәр һуғанды башландыра белмәй. Учалыла 100 кило һуған алғанмындыр, шуларҙы бәйләп, балконға элеп ҡуйғанды бер ҡатын күргән дә: “20 йыл баҡса менән шөғөлләнәм, һуғандарым улай уңмай, ә Таңсулпан мәрйәләр һымаҡ оҫта үҫтерә”, — тип аптыраған.\nӘ сере ябай ғына. Башҡа үҫә торған һуғандың ҡыяҡтарын өҙөп алырға ярамай, сөнки шуның эсенән һыу үтеп, башты серетә. Икенсенән, тумала башлағас та өҫтөндәге тупрағын асырға кәрәк, һуған ҡояшҡа күренеп ятырға тейеш. Әлбиттә, бер аҙ мәшәҡәтлерәк. Әммә һәр үҫентене тере итеп ҡараһаң, уға ҡарата яуаплылыҡ тояһың. Йәнә, ағастар менән дә, гөлдәр менән дә һөйләшергә кәрәк, улар быны тоя. Шуға матур булып үҫә, һәйбәт уңыш бирә.\nУлым да тәбиғәтте, баҡсаны бик ярата. Һалҡындар төшһә лә, шунда ашҡынып тора. Ҡайта ла ҡоштар тураһында һөйләй. Бик күҙәтеүсән, нескә күңелле. Тәбиғәт миҙгелдәре хаҡында бик күп шиғырҙары бар. Телевидениенан да “Хайуандар донъяһында” тигән тапшырыуҙарҙы ҡарарға ярата. Ә тарих буйынса төн уртаһында торғоҙоп берәй нәмә һораһаң да, яуап бирә. Бигерәк тә башҡорт халҡының тарихы менән ҡыҙыҡһына.\n— Рухташтар икәнһегеҙ. Был бит — оло бәхет. Баҡса эшендә ир-аттың ҡул көсө булмаһа, бик ауырға төшә. Улдарығыҙ һеҙгә терәк-таяныс икән. Улар бит — һеҙҙең иң ҙур ижадығыҙ.\n– Дөрөҫ әйтәһең. Рәхмәт. Әлбиттә. Айбулатһыҙ баҡсала бер үҙем әллә ни эш ҡыра алмаҫ инем. Ҡулынан эш килә уның.\n– Картуфығыҙҙы колорадо ҡуңыҙы йонсотмаймы?\n– Ә беҙҙә улар юҡ. Урман эсендә ултырғанғамы икән. Картуф үҫтереүҙең дә серҙәре бар. Уны өс йыл сәскән ергә дүртенсе йылда йәшелсә ултыртам. Картуф ерҙе йомшарта, шуға йәшелсә уңа. Уңышты йыйып алғас та һоло йә гәрсис үләне сәсәбеҙ. Аҙаҡ улым ҡаҙып ҡуя, ер шулай тәбиғи ысул менән ашлана. Һәр картуфты ултыртҡанда, төбөнә ҡош тиҙәге менән көл бутап һалабыҙ. Ямғыр яумаған саҡта һәр ояға һыу һибәбеҙ. Ике тапҡыр күмәбеҙ. Быйыл орлоғон үҙгәртергә уйлайбыҙ.\n– Һөйләшкәндә: “Ҡурай еләгенең ике тапҡыр “сәсен” алам, — тип әйттегеҙ. Уныһы нимә була?\n– Иртә яҙ һәм көҙ ҡурай еләгенең яңы сыға башлаған һабаҡтарын ҡыҫҡартам, япраҡтарын киптерәм. Шулай итһәң, ул тарбаҡланып, ботаҡтар ебәреп үҫеп китә, мул уңыш бирә. Ә тегеләренән ҡыш үлән сәйе яһап эсәм. Ғөмүмән, ҡыш буйына етерлек үләнде үҙемдең баҡсамдан ғына йыям. Әремде лә үҙем сәсеп үҫтерәм.\n– Ул үләндәрҙе мунсала ла файҙаланаһығыҙ икән...\n— Мунса йыуыныу урыны ғына түгел. Ул һүҙгә мин ҙур мәғәнә һалам — тәнең генә түгел, йәнең дә таҙарынырға тейеш. Ун төрлө үләндән төнәтмә эшләйем. Уны мунса ташына ла һибәм, сәсемде лә шул һыу менән сайҡайым. Мунсаны көн һайын яғабыҙ. Һабын менән йыуынмайым.\n— Тәнемде тоҙ менән ышҡыйым. Шунан бал һөртәм. Аҙаҡ сабынам. Тәндәге бөтә шлак сығып бөтә. Көн һайын мунса ингәс, тән таҙара. Тын алыуҙары иркенәйә. Өҫтәүенә мин бит махсус тын алыу гимнастикаһы менән дә шөғөлләнәм.\n— Емештәрегеҙҙе нисек эшкәртеп бөтәһегеҙ?\n— Ике төрлө емеште бергә ҡушып эшләһәң, бигерәк тә тәмле була. Мәҫәлән, ҡыҙыл ҡарағатҡа һырғанаҡты ҡушһаң, ғәжәйеп тәм барлыҡҡа килә. Энәлектән компот яһағанда ҡара миләш менән баланды ҡатнаштырһаң, төҫө лә матур, файҙаһы тураһында әйтеп тә тораһы түгел. Еләктән дә ҡайнатма, компот яһайбыҙ. Ҡарағатты шәкәргә бутап, ҡайнатмай ғына ултыртып ҡуям. Ҡурай еләген дә шулай итәм. Баланды һөйәгенән айырып, һөҙгөс аша үткәреп, балға болғатып ултыртам.\nЕр шул тиклем рәхмәтле, хеҙмәт түккән кешене һәр саҡ мул уңыштары менән ҡыуандырырға әҙер. Эйелергә генә кәрәк. Хәйер, һәр эштә ҙур тырышлыҡ ҡына матур һөҙөмтәләр бирә.\n– Уҡыусыларға әйтер теләктәрегеҙ ҙә барҙыр, Таңсулпан Хизбулла ҡыҙы?\n– Һәр кеше ижад баҡсаһы тыуҙыра алмай, әммә ҡасандыр кешелек тарафынан юғалтыуға дусар ителгән Эдем баҡсаһы өсөн ҡайғырып ултырғансы, үҙе йәшәгән урында, өйө эргәһендә, ҡала ситендә ожмах баҡсаһын булдырырға ҡулыбыҙҙан килә. Ер эше — үҙе үк ижад. Ергә ҡарата мәрхәмәтле, миһырбанлы булһаҡ, изгелектә, Хоҙайҙың рәхмәт-фатихаһында йәшәрбеҙ.


Ҡәләмдәштәр хеҙмәтенә – лайыҡлы баһа » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке\nБашҡортостан гәзите » Йәмғиәт » Ҡәләмдәштәр хеҙмәтенә – лайыҡлы баһа\nҠәләмдәштәр хеҙмәтенә – лайыҡлы баһа 10.10.2018 // Йәмғиәт\nБашҡортостан Хөкүмәте йортонда Шәһит Хоҙайбирҙин исемендәге республика журналистар премияһын тапшырыу тантанаһы үтте. Сарала Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары Салауат Сәғитов, премияның комиссия ағзалары, республика киң мәғлүмәт саралары вәкилдәре ҡатнашты.\nБыйыл премияға 15 ҡәләм оҫтаһы һәм бер авторҙар коллективы дәғүә иткәйне, шуларҙың өсәүһе мәртәбәле исемгә лайыҡлы тип табылды. Йәмәғәт хәбәрсеһе Энгель Зәйнетдинов “Республика Башкортостан”, “Истоки” гәзиттәрендә, “Ватандаш” журналында сыҡҡан күләмле мәҡәләләре, Башҡортостан нефтселәренә арналған китабы өсөн билдәләнде. Уны шулай уҡ легендар Башҡорт кавалерия дивизияһының хәрби юлын өйрәнеүсе эҙәрмән булараҡ та беләбеҙ. “Киске Өфө” гәзите хәбәрсеһе Миләүшә Ҡаһарманова – журналистикала ла, әҙәбиәттә лә берҙәй үк әүҙем эшләүсе ижадсы. Уның халҡыбыҙҙың булмышына, көнитмешенә арналған мәҡәләләре һутлы теле, фекер тәрәнлеге, ҡәләм үткерлеге менән айырыла. Радиожурналист Венера Ситдиҡованың исеме лә республика йәмәғәтселегенә яҡшы таныш. Тәжрибәле журналистың фиҙакәр хеҙмәте һалынған “Башҡорттар”, “Рухиәт”, “Яҙмыштарҙа – ил тарихы” тапшырыуҙары тыңлаусыларҙы уйландыра, рухландыра.\n– 1989 йылда уҡ барлыҡҡа килгән премия ысын мәғәнәһендә мәртәбәлеләрҙең береһе, һәм уға лайыҡлылар ғына дәғүә итә ала. Быйылғы премияның Башҡортостан Республикаһының 100 йыллығы алдынан бирелеүе уға тағы ла сағыулыҡ һәм төҫ өҫтәй. Бөгөн журналистар алдында бик ҙур бурыстар, маҡсаттар тора, сөнки тап һеҙҙең ярҙам менән республикабыҙҙың имиджы булдырыла. Киләсәктә лә үҙ һөнәрегеҙгә, ҡәләмегеҙгә тоғролоҡ һаҡлап, тыуған төйәгебеҙ мәнфәғәтенә хеҙмәт итерһегеҙ тип ышанам, – тине үҙенең ҡотлау һүҙендә Салауат Тәлғәт улы.


Рәмил Ғәйзуллин «Донъя турнеһы» проектында ҡатнаша\nНовости ⇒ Рәмил Ғәйзуллин «Донъя турнеһы» проектында ҡатнаша\nРәмил Ғәйзуллин Николай Осипов исемендәге Халыҡ ҡоралдары оркестрының халыҡ-ара проектында ҡатнаша\nТанылған музыкант Рәмил Ғәйзуллин Рәсәйҙең Николай Осипов исемендәге Милли академия халыҡ музыка ҡоралдары оркестрының «Донъя турнеһы» проекты сиктәрендә сығыш яһаясаҡ. Тамаша 6 апрель Мәскәү ҡалаһында Петр Чайковский исемендәге Концерт залында үтәсәк.\nПроекттың авторы Н.Осипов исемендәге Милли академия халыҡ музыка ҡоралдары оркестрының художество етәксеһе һәм дирижеры Рәсәйҙең халыҡ артисы, профессор Владимир Андропов. Мәртәбәле сарала Рәсәйҙең байтаҡ төбәктәренән, шул иҫәптән Башҡортостандан, Ингушетиянан, шулай уҡ Әзербайжандан, Сүриәнән һәм башҡа илдәрҙән музыканттар ҡатнаша. Улар донъя халыҡтары көйҙәрен һәм йырҙарын башҡарасаҡ.\nБилдәле ҡурайсы, Башҡортостан республикаһының халыҡ ҡоралдары милли оркестрын ойоштороусы, Башҡортостандың халыҡ артисы Рәмил Ғәйзуллин проектта башҡорт халҡының милли музыка мираҫын күрһәтәсәк. «Мәскәү халҡына һәм ҡунаҡтарына халҡыбыҙҙың алыҫ меңйыллыҡтар төпкөлөнән килгән оло тарихын, рухи мираҫын ҡурай моңдары аша еткересәкмен. Петр Чайковский исемендәге Концерт залында был инде минең һигеҙенсе сығышым», - тип, ҡыуанысы менән уртаҡлашты Рәмил Мәүлит улы.\n«Донъя турнеһы» проекты Рәсәй Федерацияһының мәҙәниәт министрлығы ярҙамы менән ойошторола.


Башҡорт театры сәхнәһе ветераны Мөнирә Занина арабыҙҙан китте // Мәҙәниәт | новости башинформ.рф\nБашҡорт театры сәхнәһе ветераны Мөнирә Занина арабыҙҙан китте\n14:08, 18 октября 2017 Мәҙәниәт\nБөгөн иртән Салауат дәүләт башҡорт драма театры ветераны, Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған артисы Мөнирә Занина вафат булды. Танылған сәхнә оҫтаһына 15 декабрҙә 87 йәш тулыр ине. Актриса менән хушлашыу иртәгә була.\nҮҙенең ижад юлын актриса 1971 йылда башлай һәм үҙ театрына тоғро хеҙмәт итә. Мөнирә Ғараф ҡыҙы Занина 1999 йылға тиклем Салауат сәхнәһендә уйнай. Ул башҡорт һәм татар драматургияһының классик һәм заманса репертуарындағы төрлө спектаклдәрҙә тиҫтәләрсә роль башҡара. Миҫал өсөн, Хафаса (Ә. Мирзаһитов, «Әсәләр көтәләр улдарын»), Фәйрүзә(Ә. Мортазин, «Ләйсән»), Мәсрүрә (М. Ғафури, «Ҡара йөҙҙәр»), Зөһрә (М. Хәйҙәров, «Бәхет йондоҙо»), Бибинур (Н. Асанбаев, «Ҡыҙлы йорт»), Сәлимә (Ф. Бүләков, «Әбейҙәргә ни етмәй»), Зәбирә (Ф. Бүләков, «Яран гөл»).\n1995 йылдың 5 сентябрендә театр сәнғәте өлкәһендәге хеҙмәттәре өсөн Мөнирә Занинаға «Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған артисы» тигән маҡтаулы исем бирелә. Актриса театрға мөкиббән бирелгән кеше булып хеҙмәттәштәре һәм дуҫтары хәтерендә һаҡланыр.\nТеги: юғалтыуҙар, Салауат башҡорт драма театры


Фотоһүрәттәрҙә – «Еңеү һалдаттары»\n1 май баш ҡаланың «Болоттар» заманса сәнғәт үҙәгендә Бөйөк Еңеүҙең 71 йыллығына арналған яңы күргәҙмә асыла. Экспозицияла һуғышта ҡатнашҡан яугирҙарҙың, тылдағыларҙың үткәне менән танышырға мөмкин.\nТарихи фотоһүрәттәрҙе «Ағиҙел» республика фотоклубы ағзалары Башҡортостанда йәшәүселәрҙең ғаилә архивтарынан йыйған, Рәсәйҙең фоторәссамдар Союзы ағзалары иһә ветерандарҙың бөгөнгө тормошон яҡтыртҡан. Күргәҙмә 17 майға тиклем дауам итәсәк. Артабан ойоштороусылар был эштәр менән республика буйлап сәйәхәткә сығасаҡ. Әйткәндәй, «Еңеү һалдаттары» фотопроекты 2005 йылдан старт ала. Әлегә барлығы өс меңдән ашыу эш тупланған.


Һаҡмар: ХЕҘМӘТЕНӘ КҮРӘ ХӨРМӘТЕ\nОҙайлы йылдар Баймаҡ үҙәк ҡала дауаханаһында ал-ял белмәй эшләгән Ш.Т. Әбдрәхимов 1952 йылдың 26 октябрендә Байҡара руднигында донъяға килә. Бала саҡтан ауырыуҙарға ярҙам итеү, уларҙы тылсым көсө менән аяҡҡа баҫтырыу тураһында хыялланған малай киләсәктә үҙен тик аҡ халаттағы табип итеп кенә күҙ алдына килтерә. Тырыш егет 1971 йылда медицина институтына уҡырға инә. Шаулы, күңелле студент йылдары һиҙелмәй ҙә үтеп китә. Белем менән ҡоралланған йәш белгес Сибай үҙәк ҡала дауаханаһына терапия буйынса врач-интерн итеп тәғәйенләнә. Бында бер йыл тырышып эшләгәндән һуң, Шәүкәт Тәүфиҡ улы Баймаҡ үҙәк ҡала дауаханаһының инфекция бүлеге мөдире итеп үрләтелә.\nЯнып эшләгән, ойоштороу һәләте менән айырылып торған Ш.Т. Әбдрәхимовты оҙаҡламай баш табиптың дауалау эштәре буйынса урынбаҫары итеп ҡуялар. Шуны билдәләп үтергә кәрәк, Шәүкәт Тәүфиҡ улы һәр саҡ ябай халыҡтың һаулығы, уларҙы ваҡытында дауалау мөһимлеге кеүек мәсьәләгә ҙур иғтибар бүлде. Баш табип урынбаҫары булараҡ, ауыл хужалығы хеҙмәтсәндәре өсөн райондың фермаларында физиотерапевтик профилакторийҙар асыу, уларҙы медицина техникаһы, ҡорамалдар менән тәьмин итеү өсөн бар көсөн һала. Шулай уҡ ул фельдшер-акушерлыҡ пункттарына телефон үткәреү, дауалау-профилактик учреждениеларҙың эшмәкәрлеген яҡшыртыу кеүек мәсьәләләргә ҙур иғтибар бирә.\n1994 йылда БР Мотлаҡ медицина страховкалау фондының Баймаҡтағы филиалы асылғас, Ш.Т. Әбдрәхимов уның директоры итеп тәғәйенләнә. Ул Баймаҡ һәм Йылайыр райондарында страховкалау фондтарының эшен яйға һала. Ш.Т. Әбдрәхимов эшләгән йылдарҙа был өлкәгә күп яңылыҡтар индерелә, ҙур эштәр башҡарыла. 2006 йылда был ойошма Сибай ҡалаһыныҡы менән берләшкәс, Шәүкәт Тәүфиҡ улы үҙенең яратҡан коллективына әйләнеп ҡайта. Ул хәҙерге ваҡытта үҙәк ҡала дауаханаһы баш табибының ойоштороу-методика эштәре буйынса урынбаҫары булып тырышып эшләй.\nШәүкәт Тәүфиҡ улы “Һаулыҡ” өҫтөнлөклө милли проектын тормошҡа ашырыуға бар иғтибарын йүнәлтә. Шулай уҡ “Поликлиника”, “Стационар”, “Көндөҙгө стационар”, “Шәкәр диабеты”, “Иммунопрофилактика”, “Хәүеф төркөмөнә ингән ауырлы ҡатындарға мониторинг үткәреү” һ.б. мөһим программалар ҙа уның етәкселегендә үтә.\nШ.Т. Әбдрәхимов тураһында медицина статистикаһы бүлеге хеҙмәткәрҙәре: “Һәр эште урын-еренә еткереп эшләгән, талапсан ғына түгел, ә хәстәрлекле Шәүкәт Тәүфиҡ улы беҙҙең өсөн үрнәк булып тора. Унан беҙ хеҙмәтебеҙҙе яратып башҡарырға, халыҡ менән матур мөғәмәлә итергә өйрәнәбеҙ”, – ти.\nШәүкәт Тәүфиҡ улының тырыш хеҙмәте күп һанлы Почет грамоталары, Маҡтау ҡағыҙҙары менән билдәләнгән. Бынан тыш, Ш.Т. Әбдрәхимов БР Һаулыҡ һаҡлау министрлығы ойошторған төрлө конкурстарҙа уңышлы ҡатнашып, төрлө өлкәлә еңеүҙәр яуланы. Киләсәктә лә Баймаҡ үҙәк ҡала дауаханаһы һәр саҡ алдынғылар рәтендә буласағында шигебеҙ юҡ.\nЙыш ҡына ҡайҙа барырға, кемгә мөрәжәғәт итергә белмәй аптыранып ҡалғанда, төрлө борсоған һорауҙарға яуап таба алмағанда Шәүкәт Тәүфиҡ улының телефонын йыябыҙ. Мөләйем тауышы менән тынысландырып, алтынға бәрәбәр кәңәштәре менән ҡанатландырған, өмөт-ышаныс бүләк иткән, кешелекле-кеселекле табипҡа оло рәхмәт һүҙҙәрен еткергебеҙ килә. Ғаиләһен, яҡындарын, коллегаларын ҡыуандырып билдәләгән юбилейы ҡотло булһын!\nШәүкәт Тәүфиҡ улының район халҡының һаулығын һаҡлау өлкәһенә, медицинаһына индергән оло хеҙмәте баһалап бөткөһөҙ. Уға киләсәктә лә янып эшләргә, яңынан-яңы ҡаҙаныштарға өлгәшергә, оҙон-оҙаҡ йәшәргә насип булһын.\nАвтор: Һаҡмар | Ваҡыты: 16:11


1 майҙа республикала яҙғы һунар тамамлана\nУл быйыл ун көн дауам итә. Башҡортостандың Тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министрлығының һунарсылыҡты күҙәтеү дәүләт инспекторҙары хәүефһеҙлек ҡағиҙәләренең теүәл үтәлешен даими тикшерә. Әлегә һунарсылар тарафынан тиҫтәләрсә тәртип боҙоу осрағы теркәлгән, браконерсылыҡҡа ҡаршы етди көрәш алып барыла.\nДәүләт инспекторҙары Рәсәй гвардия вәкилдәре менән берлектә һунар итеү зоналарында тәртип һаҡлай. Яҙғы һунар 22 апрелдә генә башланыуға ҡарамаҫтан, республикала иллегә яҡын кеше административ яуаплылыҡҡа тарттырылған. Шишмә районында кейек ҡоштар аулау ҡағиҙәләренең теүәл үтәлеше лә контролдә тотола.\nҺунарсыларҙың рөхсәт документтарын, лицензияһын тикшереү бер, был юҫыҡта проблемалар юҡ кимәлендә. Ә бына яҙғы һунарға ҡағылышлы талаптар ярайһы уҡ ҡаты. Әйтәйек, был миҙгелдә тик ата ҡыр ҡоштарын ғына ауларға мөмкин. Шул иҫәптән урман-күл буйҙарында усаҡ яғыу, һунар тоҡомло эт эйәртеп йөрөү тыйыла. Валерий Буксов Өфөнән, һунарсылыҡҡа бәйле ҡағиҙәләрҙе лә яҡшы белә. Штраф күләме юғары - 500 һумдан 4 мең һумғаса.\nВалерий Буксов, һунарсы: «Республиканың барлыҡ биләмәһен дә йөрөп сыҡтым. Һунар итеү зоналары миңә яҡшы таныш. Шишмә районында унынсы йыл кейек ҡоштар аулайым, ҡырағай йәнлектәр ҡыҙыҡһындырмай. Һәр һаҙ, һәр урман күңелемә яҡын. Быйыл яҙғы һунар миҙгелендә бер табыш та эләкмәне, әммә был кәйеф төшөрлөк сәбәп түгел. Иң мөһиме, гүзәл тәбиғәт ҡосағында саф һауала рәхәтләнеп ял итәһәң».\nЯҙғы һунар барышында ҡырағай хайуандар тауышы сығарған электрон приборҙар ҡулланыу, ҡурпысыҡтарҙы иртән аулау тыйыла. Әлеге мәлдә кейек ҡоштарҙың үрсеү мәле, уларҙы ҡурҡытырға ярамай. Шуға йәшерен ҡыуыштан ултырып ҡына атырға рөхсәт ителә, мәҫәлән, палаткалар ҡороусы һунарсылар күп. Ҡарасҡы өйрәктәр табышты үҙенә ылыҡтыра. Ә бына һаҙ буйы, йә башҡа биләмә буйлап йөрөп, һыуҙа йөҙөп атаһың икән - штраф түләү менән генә яуаплылыҡтан ҡотола алмаясаҡһың\nРеспубликала 70 меңдән ашыу һунарсы бар тип алғанда, яҙғы һунар кейек ҡоштарҙың күпләп ҡырылыуына ла килтереүе мөмкин. Шуға был мәлдә уларҙы аулауҙы тыйырға кәрәк тигән тәҡдимдәр ҙә бар,-ти дәүләт инспекторҙары.\nЯҙғы һунар барышында Башҡортостандың барлыҡ райондарында ла ошондай рейдтар ойошторола. Әлегә ике енәйәти хоҡуҡ боҙоу осрағы теркәлгән. Әбйәлил районында мышыны атһалар, Хәйбуллала законһыҙ рәүештә ике ҡоралай ауланған. Браконьерҙар яуаплылыҡҡа тарттырыласаҡ.


Нур-Солтанда "Салауат Юлаев" командаһы дүртенсе булды!\nНур-Солтан ҡалаһында "Ҡаҙаҡстан Президенты кубогын" яулауҙа юлаевсылар биш команда араһында дүртенсе урында. Уйын сезонына әҙерлек кенә. Беҙҙең команданың баш тренеры ниндәй хаталарҙы төҙәтер икән?\n"Ҡаҙаҡстан Президенты кубогын" боҙ һарайы хужалары - "Барыҫ" командаһы яуланы. Икенсе урында Екатеринбург ҡалаһының "Автомобилист" хоккейсылары. Өсонсө - Татарстандың "Аҡ барс"тары. "Салауат Юлаев" командаһы дүртенсе, ә бишенселәр Нижнекамсктың "Нефтехимик"тары.\nБындай уйындар хоккей миҙгел уйындары башланыуы алдынан даими үткәрелер тора. Киләһе контроль уйындар 17-18 август Силәбенең "Трактор"ы менән "Өфө-арена" боҙ һарайында үтәсәк. Гагарин кубогын юлаевсылар Ҡытыйҙа 3 сентябрь урындағы "Куньлунь" хоккейсылары менән башлай.\nҠазаҡстандағы уйындар Өфө хоккейсыларының буллиттарҙа еңә алмағанын күрһәтте. Шулай уҡ күпселектә гол индерә алмағандары күренде. Ләкин сезон башланыуға был хаталарҙы баш тренер Николай Цулыгин төҙәтәсәк тип ышанабыҙ.\nӘлегә “Салауат Юлаев” командаһы һөжүмсеһе Линус Умарк: “БЕҘ КИЛӘҺЕ ГАГАРИН КУБОГЫН ЯУЛАЯСАҠБЫҘ” тип әйткән һүҙҙәренә өмөтләнәбеҙ!\nӘ ҺЕҘ НИСЕК УЙЛАЙҺЫҒЫҘ, ЯУЛАЙ АЛАБЫҘМЫ?


Хәбәрҙәр: “Офшорға аҡса оҙатыусы геройҙар”: депутаттар, сенаторҙар, миллиардерҙар.\n“Офшорға аҡса оҙатыусы геройҙар”: депутаттар, сенаторҙар, миллиардерҙар.\nХалыҡ-ара журналист-тикшереүселәр консоциумы ҡулына эләккән офшор иҫәбе хужалары тураһындағы мәғлүмәт элек Wikileaks сайты баҫтырып сығарған документтарҙың күләменән 130 тапҡыр күберәк. Эксперттарҙың әйтеүенсә, донъя күләмендәге коррупция менән көрәштә был ваҡиға ҙур һынылыш булыр кеүек.\nКатрин Босс, Sonntagszeitung гәзите журналисы(Швейцария):\n”Был башы ғына. Беҙ мәғлүмәттең 10 процентын ғына, Швейцария бизнесмендарына ҡағылышлыһын ғына ҡарап сыҡтыҡ. Әммә беҙ эшебеҙҙе дауам итәбеҙ.”\nАналитиктар Европала ризаһыҙлыҡ башланыуын күҙаллай. Унда властар бер яҡтан ҡаты экономия режимы булдырһа, икенсе яҡтан бизнесмен дуҫтарына аҡсаларын сит илгә йәшерергә мөмкинлек бирә.\nМайкл Хадсон, Халыҡ-ара журналист-тикшереүселәр консорциумы вәкиле:\n“Үтә байҙарҙың финанстарын ойоштороу өсөн мөмкинлектәре ҙур, ябай граждандар улай һайлана алмай. Илдәге капитал ситкә сығарыла, һөҙөмтәлә, ябай кешеләр һалымды күберәк түләргә, үҙҙәрен һәр саҡ сикләргә мәжбүр.”\nКесаҙна көн халыҡҡа сығарылған офшор хужалары исемлегендә Франсуа Олландтың һайлау алды кампанияһы казначейы Жан-Жак Ожье, Әзербайжан лидеры Илһам Алиев ҡыҙҙары, Рәсәйҙең беренсе вице-премьеры Игорь Шуваловтың ҡатыны Ольга, Федерация Советы ағзалары Вадим Мошкович һәм Дмитрий Ананьев, сенатор Михаил Мергеловтың туғаны Владимир, Дәүләт думаһы депутаты Михаил Старшиновтарҙың исемдәре бар. Мәғлүмәт менән танышыу барышында матбуғатта яңы исемдәр күренәсәк. Немецтарҙың Die Welt баҫмаһы хәбәр итеүенсә, Рәсәй миллиардеры Михаил Фридмандың Британияның Виргиния утрауҙарында ГДР-ҙың тышҡы разведка шефының улы Маркус Вольф Франц менән бәйле фирмалары бар.


ЫҠ МӘМЕРЙӘЛӘРЕ, Ҡ ы р а з т и ш е к. Туймазы р‑ны Мәҡсүт а. көнсығышҡа табан 1,5 км алыҫлыҡта Ыҡ й. (Кама й. ҡушылдығы) үҙәненең уң битләүендә урынлашҡан. Карст мәмерйәләре, көңгөр ярусы гипстарында барлыҡҡа килгән. 4 мәмерйәне үҙ эсенә ала.\nҺыулы мәмерйә көньяҡ‑көнсығыш йүнәлешле горизонталь залдар системаһынан ғибәрәт. Оҙонлоғо 78 м, киңлеге 2,5 м, бейеклеге 2 м, тәрәнлеге 11 м, майҙаны 380 м2, күләме 820 м3. Ҡойо рәүешендәге инеү урыны (тәрәнлеге 4 м) көньяҡ йүнәлешле ауыш юлға (оҙонлоғо 27 м) күсә, уның осонда күл бар. Ҡойо төбөнән көньяҡ‑көнсығышҡа ҡарай залға (киңлеге 16 м, бейеклеге 3 м) әйләнеүсе ҡыуыш (киңлеге 12 м, бейеклеге 2 м) урынлашҡан. Т‑раһы яҡынса 5°С.\nЯңы мәмерйә көньяҡ‑көнсығыш йүнәлешле горизонталь залдар системаһынан ғибәрәт. Оҙонлоғо 121 м, киңлеге 13,5 м, уртаса бейеклеге 1,7 м, тәрәнлеге 11 м, майҙаны 640 м2, күләме 2780 м3. Инеү урыны (киңлеге 3 м, бейеклеге 1 м) карст упҡынында урынлашҡан. Мәмерйәлә бер‑береһенә тәпәш көмбәҙле тар юлдар м‑н ҡушылған 5 зал (бейеклеге яҡынса 5 м) бар. Т‑раһы яҡынса 5°С.\nБоҙло һәм Нефтле ҡыуыш мәмерйәләре күмелгән.


Урал аръяғында "Мин башҡортса һөйләшәм!" исемле акция старт алды\nВы здесь: Төп Бит "Туған Тел" клубы Урал аръяғында "Мин башҡортса һөйләшәм!" исемле акция старт алды\nРодительская категория: "Туған тел" клубы\tОпубликовано 27.05.2011 14:13\tСибай ҡалаһында туған телдең ҡулланыу даирәһен киңәйтеүгә йүнәлтелгән "Мин башҡортса һөйләшәм!" акцияһы дауам итә.\nМай башында ҡалалағы юғары уҡыу йорттары студенттарының инициативаһы менән башланып киткән акцияның шарттары ябай: туған телеңде белеп кенә ҡалма, аралашыуҙа ла ҡуллан. Магазиндамы, йәмәғәт транспортындамы, уҡыу йортондамы, ғаиләңдә булһынмы – башҡортса һөйләш.\nАкцияны йәйелдереүселәрҙең береһе менән осрашып, сараның тәүге емештәре хаҡында һорашам. Йылайыр районының Сәләх ауылында тыуып үҫкән Рузилә Иҫәнбаева Башҡорт дәүләт университетының Сибай институтында 3-сө курста уҡып йөрөй. Уҡыуҙан һуң әхирәттәре менән бергәләшеп ҡалаға сығып, башҡорт телен пропагандалауҙа ҡатнаша.\n"Филология бүлегендә белем алыусы булараҡ, туған тел, уның киләсәге хаҡында уйланмай булмай. Шуға ла, "Башҡортса һөйләшәм!" акцияһына ихлас тотондоҡ. Әлеге ваҡытта магазиндар, йәмәғәт ойошмалары менән әүҙем эш алып барабыҙ. Телде пропагандалау маҡсатында көнкүрештә башҡортса аралашыу, тауарҙарға хаҡтарҙы, аңлатмаларҙы башҡорт телендә лә биреп барыу, башҡорт телен белгән һатыусыларға үҙ телендә һөйләшеү һәм башҡа тәү ҡарашҡа ваҡ ҡына булып күренгән миҫалдар ҙа ыңғай һөҙөмтәләр бирә бит", – ти ул.\n– Акцияла ҡатнашырға теләк белдереүселәр күпме? Ғөмүмән, халыҡ яңылыҡты нисек ҡабул итә?\n– Әлбиттә, аңлатыу эше алып барырға кәрәк, һәм беҙ тап ошоноң менән шөғөлләнәбеҙ ҙә инде. Инициатив төркөм ҙурайғандан-ҙурая, был иһә акцияға күберәк халыҡты йәлеп итеү мөмкинлеге бир. Әле бына яңыраҡ ҡына Сибай институтында йәштәр проблемаларына ҡағылған форум үтте. Беҙ унда туған телдең яҙмышы мәсьәләһен күтәреп сыҡтыҡ. Май айында уҡыуға күберәк иғтибар бүлергә тура килде, әммә июндә "Мин башҡортса һөйләшәм!" акцияһының төп саралары үтәсәк тип ниәтләйбеҙ.\n"Йәшлек" гәзите < Назад


Хәйерниса күпере | Йәншишмә\nНаписал в 4 мая 2018, 11:08\nӘбделмәмбәт – районыбыҙҙа иң ҙур ауылдарҙың береһе. Әлбиттә, ул эшсән, уҡымышлы кешеләре менән дан тота. Аҫаба халыҡ Ҡарағай-ҡыпсаҡ ырыуы вәкилдәре йәшәй бында. Аҫабалыҡ халыҡтың тел байлығында, милли йолаларҙа, ғөрөф-ғәҙәттәрҙә сағыла.\nҺеҙгә ваҡытында дан һаналған Хәйерниса күпере тураһында яҙып үткем килә. Ауыл ҡарттары һәм Әлмира инәй Боҫҡонова аша белдем был тарихты.\n1939 йылда тыуған Сәғәҙәтдин Фазлетдин улы Сәйфитдинов һөйләүе буйынса, Хәйерниса өләсәй: «Улым Нуритдин һуғыштан имен-һау йөрөп ҡайтһа, ауыл осондағы Ҡамабар йылғаһының тәрән соҡоро аша күпер һалдырам», – тип әйткән булған. Ул һүҙендә тора: һуңғы һыйырын һуйып, ауылда ҙур өмә үткәреп, күпер төҙөтә. 1966 йылға тиклем халыҡҡа хеҙмәт итә ул. Леспромхоз ағас ташый башлағас, күпер яңыртыла.\nХәйерниса өләсәйҙең ейәнсәре Әлмира инәй Боҫҡонова: «Өләсәйем бик оҫта, уңған ҡатын була. Ул бик матур итек-ситектәр ҙә теккән. Хисаметдин олатай Герман һуғышында ятып ҡалғас, уның яуҙаш дуҫы, Баймаҡ районының Һәмән кешеһе, үҙенең 10 балаһы һәм ҡатыны эргәһенә мәрхүмдең ғаиләһен алып ҡайтып китә. Сөнки Хисаметдин менән Нотфулла олатайҙар, кем үлеп ҡала, тере ҡалғаныбыҙ уның ғаиләһен ҡарай, тип һүҙ ҡуйыша. Өләсәйемә Һәмәндә көндәш менән йәшәүе еңел булмағандыр. Шуға ла ауылда үҙ аллы йәшәп ятҡан Нуритдин улына, килеп ал, тип хәбәр ебәрә. Өләсәйем ауырлы була. 1928 йылдың 16 февралендә улы менән ҡайтып барғанда ул ауырып китә. Юлда саҡта бала таба. Һарағыла ике көн туҡтап ял иткәндән һуң ауылға ҡайталар. Баймаҡ менән Бөрйән райондары араһында донъяға килгән малайына, оҙон ғүмерле булһын, тип Ғүмәр тип исем ҡушалар. Атайым, Аллаға шөкөр, бәхетле, ғүмерле булды, әсәйем менән 7 балаға ғүмер бирҙеләр. Үҙе – ауылда берҙән-бер «Почёт Билдәһе» ордены кавалеры. Әсәйем дә уңған, аҡыллы, балалары, яҡындары өсөн йәнен бирер кеше ине. Мин, Фәймә, Фәүзиә, Фәниә һеңлеләрем, Әбүзәр ағайым, Әнүәр һәм Зиннур ҡустыларым менән, Аллаға шөкөр, әле бына тырышып донъя көтәбеҙ», – тип бәйән итте.\nЯуымбай яғынан ауылға ингәндәге күпер ике тапҡыр яңыртып төҙөлһә лә, халыҡ телендә һаман да Хәйерниса күпере тиҙәр.\nАйса олатай Усманов һөйләгәндәрҙән:\n«Хәйерниса өләсәй сығышы менән Нәбиҙән, Хисмәтуллиндар араһы ҡыҙы булған. Ул беҙҙең ауылдан Хисаметдин Ғәлекәевкә кейәүгә сыҡҡан. Мин 12 йәштәр тирәһендә инем, 1941 йылда атайымды ла, Нуритдин ағайҙы ла кәнсә эргәһенән һуғышҡа оҙаттыҡ. Бер көн бәләкәй сана менән утын һөйрәп ҡайтып килә инек, Сафый ярынан менеп килгәндә, зыяраттан бер ҙур шар формаһында яҡтылыҡ осоп сыҡты ла өҫкө урам аша Хәйерниса инәйҙең ҡапҡаһының уртаһына барып төштө. Иртәгеһенә уның ауырып, түшәктә ятҡанын ишеттек. Инәй: әгәр ошонан имен ҡалһам, һуңғы һыйырымды һуйҙырып, күпер һалдырам, тип ниәт әйтә. Арыуланғас, 1942 йылда һыйырын һуйҙырып, ҙур өмә яһатып, күпер һалдыра. Хәйерниса инәйҙе һуңғы көнөнә тиклем Данфира инәй ҡараған. Ул уҫал, ҡәтғи кеше булған, нимә эшләһә, барыһы ла ҡулынан килгән. Нуритдин ағай һуғыштан 1947 йылда ҡайта».\nМиңә был тарихты яҙыуҙа өләсәйем Әлфиә Рәхимйән ҡыҙының яҙмалары ярҙам итте.\nФирзәлиә ҠАРАМЫШЕВА, IV синыф уҡыусыһы.\nБөрйән районы, Әбделмәмбәт ауылы.\nРубрика: "Тарих яҙабыҙ"\t| Комментировать | Permalink\n« Сыйырсыҡтар ҡайтты\nСнайпер Рәхәдил Хәлфетдинов »\nРубрикалар Выберите рубрику «Беҙ — бала саҡ иленән» (5) «Беҙ бәләкәй саҡтарҙа…» (7) «Йәншишмә» призына (1) «Йәншишмә» призына (3) «Йәншишмә» призына — 2017 (1) «Йәншишмә»гә — 85! (20) «Йәншишмә»гә — синыф менән!» (19) «Минең бәләкәй бизнесым» (22) «Минең өс айым» (101) «Тарих яҙабыҙ» (52) 2015 — Әҙәбиәт йылы (41) 2016 — Рәсәй киноһы йылы (28) 2017 — Экология һәм айырыуса һаҡланған тәбиғәт биләмәләре йылы (43) 2018 — Рәсәйҙә Ирекмәндәр йылы (3) 2018 — Ғаилә йылы (16) 2019 — Рәсәйҙә Театр йылы (5) «Ҡыҙыл китап» аманаты (94) Акция (107) Ата-әсәләр иғтибарына (5) Аудио (7) Аш-һыу серҙәре (34) Аҙна һайын – отош (3) Батырҙар беҙҙең арала (12) Башҡорт эшҡыуары (4) Башҡортостандың 100 йыллығына – 100 яңы объект (6) Без рубрики (84) Беләһеңме? (17) Берҙәм дәүләт имтиханы (19) Беҙ — тимурсылар (4) Беҙ пионер саҡтарҙа (5) Беҙгә килгән хаттарҙан (522) Беҙҙе гәзит дуҫлаштырҙы (9) Беҙҙең мәктәптә (4) Беҙҙең Ҡар бабай (17) Борон-борон заманда… (3) Булған хәл (2) Был донъяла ниҙәр бар? (21) Былар ҡыҙыҡлы (15) Бәйгеләр (152) Бөгөн беҙҙә ҡунаҡта (1) Бөтә Рәсәй ауыл хужалығы иҫәбен алыу (8) Герой-пионерҙар (33) Гәзитебеҙ — дуҫыбыҙ (38) Дәрестән репортаж (2) Еңеү — 72 (24) Замана дәрестәре (5) Ижади түңәрәктәрҙә (20) Илһам (217) Иман барҙа — әхлаҡ бар (20) Иғтибар! (43) Иң күп китап уҡыусы (6) Иҫеңдә тот! (1) Иҫтәлекле көндәр (35) Йолаларыбыҙ (7) Йәйге ял (75) Йәнһүрәттәр (4) Йәрминкәләр (5) Йәш рәссамдар ижады (1) Клиптар (19) Конкурстар (3) Күргәҙмәләр (6) Күренекле шәхестәр (6) Күңелдәрҙең иләҫ-миләҫ сағы (109) Көләмәстәр (3) Көслөләр, ҡыйыуҙар, етеҙҙәр (83) Матбуғат — 2019 (66) Мәктәбем ғорурлығы (40) Мәктәп сәхнәһе өсөн (5) Мәғариф яңылыҡтары (125) Мәҙәк һүрәт — тапҡыр яуап (2) Мәңгелек ут (72) Осрашыуҙар (66) Оҫталыҡ дәрестәре (4) Психолог кәңәше (3) Реквизиттар (1) Республика Башлығы стипендиаты (48) Светофор (20) Серле шаҡмаҡтар (35) Сит өлкәләрҙәге милләттәштәребеҙ (7) Слайд-шоу (161) Спорт (24) Сәйәсәткә сәйәхәт (12) Табип кәңәш бирә (6) Таныш булығыҙ (1) Тарих биттәренән (1) Театрҙарҙы беләһеңме? (1) Террорға — юҡ! (1) Тирмәкәй (216) Тыуған яғым — алтын бишек (9) Тәбиғәт мөйөшө (168) Тәжрибә (10) Тәрбиә мәктәбе (66) Төнгө урам (17) Төрлөһөнән (371) Урал батыр тоҡомдары, Һомайҙың нәҫелдәре (2) Уҡы, уйлан! (22) Уҡырға ҡайҙа барырға? (5) Уңайлы мөхит (1) Уңыш — 2017 (6) Фажиғә (1) Файҙалы кәңәштәр (7) Фильмдар (4) Фән серҙәре (8) Хеҙмәт сиреге (11) Хеҙмәткәрҙәр (1) Хоккей (94) Хәтер (21) Шәжәрә байрамдары (15) Шәфҡәт (8) Ышаныс телефондары (1) Эш бөткәс… (6) Юбилейҙар (24) Ял сәғәттәрендә (3) Яңы китап сыҡты (8) Яңылыҡтар (14) Ғаилә усағы (21) Ғаилә усағы (126) Ғәжәп хәлдәр (9) Ҡаҙаныштарыбыҙ (2) ҡыйыуҙар (4) Ҡыуаныслы хәбәрҙәр (6) Һаулығың — байлығың (16) Һаҡ булығыҙ! (19) Һеҙ табынған йондоҙҙар (16) Һеҙҙең өсөн әңгәмә (7) Һеҙҙә нисек? Беҙҙә шулай… (5) Һорағыҙ — яуап бирәбеҙ (2) Һынамыш (3) Һүрәттәрҙә — әҫәр геройҙары (6) Һөйөнсө (29) Һөнәр һайлағанда (13) Һөнәре барҙың — ҡәҙере бар (108) Әйтер һүҙем (8) Әсәм теле — сәсән теле (42) Өлкәндәр ижады (104)


Республикала нефть-газ ҡорамалдары сығарыу заводы төҙөйҙәр һәм арҡандар етештереүҙе яйға һалалар // Иҡтисад | новости башинформ.рф\n14:31, 24 октября 2017 Иҡтисад\nРеспубликала нефть-газ ҡорамалдары сығарыу заводы төҙөйҙәр һәм арҡандар етештереүҙе яйға һалалар Фото: Олег Яровиков\nӨФӨ, 2017 йыл, 24 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Галина Бахшиева/.\nБашҡортостандың өҫтөнлөклө инвестиция проекттары исемлеге ике яңы объект менән тулыланды. Инвестицияларҙың дөйөм күләме яҡынса 1,5 миллиард һум тәшкил итә. 168 эш урыны булдырыу ҡаралған.\nРеспублика Иҡтисади үҫеш министрлығының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, беренсе проект Күмертау ҡалаһында «Воротыновский» индустриаль паркы биләмәһендә газ һәм нефть табыу буйынса инновацион нефть-газ ҡорамалдарын сығарыу заводы төҙөлөшөн күҙ уңында тота. Өҫтөнлөклө инвестиция проектының инициаторы — «Золотые времена Нефтегаза» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте.\nОшо проектты тормошҡа ашырыу республиканы социаль-иҡтисади үҫтереү өсөн ҙур әһәмиәткә эйә. Һүҙ, атап әйткәндә, Күмертауҙа 100 яңы эш урыны булдырыу, сит ил инвестицияларын йәлеп итеү, бөтә кимәлдәге бюджеттарға һәм бюджеттан тыш фондтарға һалым керемдәрен арттырыу, шулай уҡ төбәкте нефть-газ тармағында үҫтереү хаҡында бара.\nИкенсе инвестиция проекты арҡандар етештереүҙе ойоштороуға ҡағыла. Уны «Мечел» төркөмөнә ингән Белорет металлургия комбинаты майҙансығында бойомға ашырыу күҙаллана.\nОшо продукция бөгөн импорт һәм үҙебеҙҙең ҡорамалда ҡулланылған сит ил канаттарын алмаштырасаҡ.\nӘлеге мәлдә Башҡортостандың өҫтөнлөклө инвестиция проекттары исемлегендә дөйөм хаҡы 204 миллиард һумдан ашыуыраҡ 38 проект бар. Уларҙы уңышлы тормошҡа ашырған осраҡта төбәктә 11,7 меңдән ашыу яңы эш урыны барлыҡҡа киләсәк.\nТеги: инвестиция проекттары, нефть-газ ҡорамалы, арҡандар