Әхмәрҙең уңған фермеры | Министерство сельского хозяйства Республики Башкортостан\n» Әхмәрҙең уңған фермеры\nӘхмәрҙең уңған фермеры\nИлдар Мусинды Моҡас һәм Күсей ауыл биләмәләре халҡы уңған фермер булараҡ яҡшы белә. Әхмәр егетенең барлыҡ хеҙмәт һәм тормош юлы тыуған ауылы менән бәйле. Урындағы урта мәктәпте тамамлағас, яҙмышын ауыл хужалығы менән бәйләргә ҡарар иткән Илдар Сибай ҡалаһындағы училищела автомеханик һөнәрен үҙләштерә. Хеҙмәт юлын “Ирәндек” совхозында башлай, водитель, заправкалаусы булып эшләй, Ирәндек бүлексәһен дә етәкләй.\nХужалыҡ тарҡалғас, үҙенең фермер хужалығын ойоштора. Бүлексәнең келәттәрен һәм техникаһын һатып алып, үҫемлекселек һәм малсылыҡ тармаҡтарының эшен яйға һала. Бынан ете йыл элек Илдар Нух улы “Эш башлаусы фермер” программаһында ҡатнашырға йөрьәт итә һәм унда еңеп сыға. Бүленгән дәүләт ярҙамына ул МТЗ-82.1 тракторы, пресс-йыйғыс, 15 баш сыбар ала тоҡомло һыйыр малы һәм нәҫел үгеҙе һатып ала.\nБөгөн инде “И.Мусин” КФХ-һы иген һәм мал аҙығы культуралары үҫтереү менән маҡсатлы шөғөлләнә, малсылыҡ тармағын 80 баш һыйыр малы тәшкил итә. Шуныһы һөйөнөслө, хужалыҡ үҙенең производство ҡеүәттәрен йылдан-йыл арттыра бара, Моҡас һәм Күсей ауыл биләмәләренең шәхси хужалыҡтарын иген менән тәьмин итә.\nОшо көндәрҙә фермер хужалығы 560 гектар майҙанда яҙғы баҫыу эштәрен тамамланы. Сәсеүҙә механизаторҙар Ирәндек Байғузин, Мансур Таһиров, Фирғәт Мусин, орлоҡ ташыуҙа Азамат Шәрипов һынатманы.\nИлдар Нух улы кеүек уңған фермерҙар ауылдарыбыҙҙың ҡото һәм терәге булып тора, киләсәккә яҡты өмөт тыуҙыра.\nАзамат Мөхәмәтшин, «Һаҡмар» гәзите


7 Сентябрь 2018, 15:44\nЙәйге айҙар китапханала нисек үтте һуң? Беҙҙә бик күңелле һәм файҙалы! Сөнки балалар өсөн 18 сара уҙғарылды, уларҙа 366 бала, 70-тән артыҡ ололар ҡатнашты. Йәнә 10-дан ашыу китап, журнал күргәҙмәләре ойошторолдо, 100 дана самаһы башҡорт һәм урыҫ яҙыусыларының яңы китаптары менән таныштырҙыҡ. Яныбай Хамматов исемендәге башҡорт гимназияһы ҡарамағындағы йәйге һауыҡтырыу майҙансыҡтарына йөрөгән балалар, 25-се, 44-се балалар баҡсаһы тәрбиәләнеүселәре һәм тәрбиәселәре, Мраткин биҫтәһендә йәшәүсе ҡыҙҙар, малайҙар, атай-әсәйҙәр әүҙем булды.\n5 июндә «Ҡояшлы китапхана» тип аталған йәйге уҡыу залы эшләй башланы. Тәүге көндө башҡорт гимназияһының майҙансығында шағирә Тамара Искәндәриәгә арналған әҙәби-шиғри сәғәте менән асып ебәрҙек. Бер нисә көндән һуң балалар беҙҙең китапханаға экскурсияға килде. Улар өсөн Белорет ҡалаһының тыуған көнөнә арналған «Белореттың иҫтәлекле урындары» тигән виртуаль сәйәхәт сәғәте үткәрҙек.\n44-се балалар баҡсаһы тәрбиәләнеүселәре китап уҡығанды тыңларға бик әүәҫ. Улар ҡыҙыҡлы сараларҙы ла көтөп алды. «Минең Рәсәйемдең күп төрлө символдары бар» интеллектуаль уйыны, «Халыҡ әкиәттәрен уҡыйбыҙ» ҡысҡырып уҡыу сәғәттәре, «Беҙҙең урмандағы энәле дуҫтарыбыҙ» әҙәби-экологик сәғәте, «Хайуандар донъяһында», «Үҫемлектәр донъяһында» тип аталған телмәр үҫтереү дәрестәрендә бик теләп ҡатнаштылар. Ә 22 июнь көнөнә арналған «Беҙ һеҙҙе хәтерләйбеҙ һәм иҫтә тотабыҙ» иҫкә алыу минутында ла күпте белеп ҡалдылар.\n«Мәктәпкә әҙерләнәбеҙ» циклы буйынса «Ғаилә менән уҡыйбыҙ», «Беҙ йәшәгән планета» слайд-әңгәмәләр, «Әкиәт исемдәрен әйт» уйын-йомаҡ, «Ишегеңде киңерәк ас, әкиәтте ҡунаҡҡа саҡыр!» тигән әҙәби викторина, яҙыусылар Сергей Аксаковтың, Корней Чуковскийҙың ижадына арналған кисәлә балалар бер туҡтауһыҙ һорауҙарын яуҙырҙы ғына.\nАвгуста башҡорт балалар баҡсаһы тәрбиәләнеүселәре менән осрашыуҙар үткәрҙек. Үҙебеҙҙең йәшел майҙансығыбыҙҙа башҡортса ҡысҡырып уҡыуҙар ойошторҙоҡ, әңгәмәләр, уйындар уҙғарҙыҡ. Улар китапхана буйлап сәйәхәт тә ҡылды, викторинала барыһы ла әүҙем ҡатнашты, «Корней Чуковскийҙың ижады» әҙәби сәғәте үткәрелде, башҡорт балалар яҙыусыларының яңы китаптарына байҡау яһалды.\nКитапханаға ата-әсәләрҙең бәләкәй балалары менән көн дә тиерлек килеүҙәре тағы нығыраҡ шатландырҙы, улар менән ихлас аралашып, китаптар ҙа тәҡдим иттек. Кескәйҙәрҙең һорауҙары буйынса йәнһүрәттәр ҙә күрһәтелде. Аҙаҡтан ҡояш һүрәте эргәһендә фотоға ла төштөләр.\nӘ инде 29 август беҙ китапханабыҙҙа «Йәйге уҡыу» акцияһын һәм «Ҡояшлы китапхана»ны ябыуға арналған «Глобуста булмаған ил буйлап» виртуаль сәйәхәт ойошторҙоҡ. Унда 44-се балалар баҡсаһы тәрбиәләнеүселәре ҡатнашып, Китап батшалығын һаҡлаған һаҡсы ярҙамында улар «ҙур ҡапҡаны асты». Шулай уҡ юлда осраған Мәскәй әбейҙең, уның апаһы Кикимораның, урман өйөндә йәшәгән Хужабикәнең, Тыуған яҡты өйрәнеүсе бабайҙың һорауҙарына яуап биреп, батшалыҡта йөрөп сыҡтылар, кисә аҙағында тәмле бүләктәргә лайыҡ булдылар.\nХәҙер инде уҡыу залы үҙ эшен ҡәҙимге режим буйынса дауам итәсәк. Рәхим итегеҙ!


Башҡортостандың киләсәктә виноград үҫтереү буйынса Рәсәй селекция үҙәгенә әйләнеүе ихтимал | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\nБашҡортостандың киләсәктә виноград үҫтереү буйынса Рәсәй селекция үҙәгенә әйләнеүе ихтимал\n07 сентября 2016 — 17:44 ГТРК «Башкортостан»\nБашҡортостандың киләсәктә виноград үҫтереү буйынса Рәсәй селекция үҙәгенә әйләнеүе ихтимал.\nРеспублика ғалимдары быны уйҙырма, тип иҫәпләмәй. Бөгөн Кушнаренко, Йәрмәкәй райондарында татлы еләк үҫтереү менән етди шөғөлләнәләр. Ә Өфөлә йәшәгән Валерий Жилин үҙ баҡсаһында виноградтың 120 төрөн тәрбиәләй. Башҡорт винограды көнъяҡ емешенән айырыламы, юҡмы? Өфө уртаһындағы селекция үҙәге тураһында бөгөн хәбәрҙәр кеше бик аҙ. Һәүәҫкәр баҡсасы Валерий Жилин егерме сутый самаһы ерҙә татлы емештең йөҙҙән ашыу сортын үҫтерә. Виноград Башҡортостан өсөн иҡтисади яҡтан иң отошло еләк, тип иҫәпләй профессор. Әгәр һауа шарттары яҡшы торһа, республика тиҫтәләгән заводты кәрәкле сеймал менән тәьмин итә ала. Тик барыһы ла аҡсаға бәйле. Бөгөн һәүәҫкәрҙәр дәүләт ярҙамына мохтажлығын йәшермәһә лә, баҡсасылыҡты үҫтереү айырым программаға нигеҙләнергә тейеш. Тап шул саҡта ғына фермерҙар етештергән тауарҙы сифатлы итеп һәм арзан хаҡҡа һата ала. Бөгөн тағы ла бер талап — селекционерҙар республиканың климат шарттарына яраҡлаштырылған виноград уйлап сығарырға тейеш. Тәжрибә майҙансығына әйләнгән шәхси баҡсала барлыҡ ғилми эштәр әлегә ғалимдың үҙ көсө менән башҡарыла. Һөҙөмтәләр иһә бер-нисә йылдан, сәнәғәт күләмендә эшкәртеүгә күскәс кенә билдәле буласаҡ. Башҡортостан Рәсәйҙең виноград үҙәгенә әйләнерме – юҡмы  — әлегә был мәсьәлә асыҡ ҡала. Шулай ҙа тәүге аҙымдар яһалғанда, башҡорт сортлы еләктең донъя баҙарында урын аласағына ышаныс бар.


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - №34, 25 - 31 август, 2018 - Информационные страницы\n№34, 25 - 31 август, 2018\nЙӘЙ КӨНӨ ЙӘШТӘР ӨСӨН ӘЛЛӘ КҮПМЕ МӘҘӘНИ САРАЛАР, ФОРУМДАР, АКЦИЯЛАР ҮТТЕ, УЛАР ҺЕҘГӘ ЫСЫНЛАП ТА КӘРӘКМЕ ҺӘМ ФАЙҘАЛЫМЫ?\nНИНДӘЙҘӘР ҺУҢ УЛАР БАЛАЛАР ЙОРТОНДА ҮҪКӘНДӘР?\nҠайһы берәүҙәрҙең юғары урынға ултырғандан һуң ни өсөн танауҙарын күккә сөйөүҙәренең сәбәбе уларҙың интеллект кимәленең шул урын өсөн талап ителгән кимәлдән түбән булыуында.\nуҡыусы әңгәмә ҡора\nКИЛӘСӘГЕН ХӘСТӘРЛӘЙ БЕЛГӘН МАҠСАТЛЫ ЙӘШТӘР УҠЫТАБЫҘ\nҠартаталары ейән-ейәнсәрҙәренең айырыуса туған телгә мөнәсәбәтен контролдә тота: уларға башҡортса китап, гәзит-журнал тоттороп ултырта ла, уҡығандарының йөкмәткеһен һөйләргә ҡуша.\nӨЛӨШӨБӨҘГӘ ЕБӘРЕЛГӘН СИР УЛ БЕҘҘЕ НИНДӘЙҘЕР БЕР ФЕКЕРЛӘҮ КИМӘЛЕНӘ ЕТКЕРЕҮСЕ ҺАБАҠ\nҒөмүмән, сирҙәр кешегә ул үҙенең йәшәү асылын, булмышын, был донъяға ниндәй маҡсат менән килгәнлеген аңлаһын өсөн бирелә. Сир - кешене ниндәйҙер бер фекерләү кимәленә еткереүсе һабаҡ ул.\nИрәмәл - Башҡортостандың бейеклеге буйынса икенсе урында торған тауы. 2010 йылдан "Ирәмәл" тәбиғи паркы ойошторола һәм тау уның территорияһында тороп ҡала. Тауға йылына 15000-дән ашыу кеше артыла.\nБЫЛ ҠЫМЫҘҒА НИ ЕТӘ!\nҠымыҙҙың ниндәйе генә юҡ ине! Һыуһын ҡымыҙ, сөсө ҡымыҙ, әсе ҡымыҙ, ойотма ҡымыҙ, буҙҙау ҡымыҙ, ыҫланған ҡымыҙ һәм башҡалар. Йәнең теләгәнен тәмләп ҡарарға була ла осҡа барып сыҡҡанда инде күңелдәр күтәрелеп китә.\nҠАТАЙҘАР МАЙҘАН ТОТТО\nОшо арала Белорет районы Ботай ауылында Ҡатай йәштәре слеты булып үтте. Республиканың Мәҙәниәт, Йәштәр сәйәсәте һәм спорт министрлығы, Республика халыҡ ижады үҙәге, муниципаль район хакимиәте һәм уның мәҙәниәт идаралығы ойошторған VII "Иҙел башы этнофорумы" сиктәрендәге был сара район биләмәһендә быйыл етенсе тапҡыр уҙғарылды.


Башҡортостанда шәхси сектор малдарын бушлай тороҡландырыу айлығы үтәсәк // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nБашҡортостанда шәхси сектор малдарын бушлай тороҡландырыу айлығы үтәсәк\n11:26, 13 декабря 2010 Иҡтисад\nЯһалма тороҡландырыуҙы пропагандалау маҡсатында Башҡортостанда Ветеринария идаралығы шәхси сектор малдарын бушлай тороҡландырыу айлығы үткәрәсәк. Республикалағы малсылыҡ эштәре торошона һәм тоҡомсолоҡҡа арналған республика кәңәшмәһендә шундай мәғлүмәт еткерҙе Идаралыҡ начальнигы Вәкил Буранбаев. Бындай айлыҡтар 2011 йылда ла планлаштырыла.\nКәңәшмә эшендә РБ ауыл хужалығы министры Азат Йыһаншин ҡатнашты. Министр мал ҡышлатыу буйынса төп бурыстарҙы билдәләне. Республика малсылары һәм ауыл хужалығы предприятиелары етәкселәре алдында сығыш яһап, Азат Йыһаншин йәнә бер тапҡыр бюджет средстволарын маҡсатлы һәм һөҙөмтәле файҙаланыу, иҫәп-хисап алып барыуҙа тәртип булдырыу , эш хаҡын ваҡытында түләү кәрәклеген билдәләне.\n— Булған проблемаларҙы хәл итеү өсөн сәбәбен генә түгел, унан сығыу юлын эҙләргә кәрәк, — тине министр.\nКәңәшмәлә ҡатнашыусыларға райондарҙа яһалма тороҡландырыуҙы ойоштороу тураһында «Башплемсервис» дәүләт унитар ауыл хужалығы предприятиеһының генераль директоры Илшат Сәхәүетдинов һөйләне.\nБР Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәте мәғлүмәте буйынса, кәңәшмәлә шулай уҡ ғаилә һөтсөлөк фермалары үҫеше буйынса проекттарҙы бойомға ашырыу, ауыл хужалығы тауарҙары етештереүселәрен кредитлау, республикала мелиорацияны үҫтереү, ауыл хужалығы тауарҙарын һатыу мәсьәләләре лә ҡаралған. Кәңәшмәлә ҡатнашыусыларға «Брацлав» компаниялар төркөмө өлгөһөндә ғаилә һөтсөлөк фермаларының эш тәжрибәһе күрһәтелгән.


Башҡортостанда түләүҙәр йыйыу 91 проценттан артты // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nБашҡортостанда түләүҙәр йыйыу 91 проценттан артты\n13:53, 13 мая 2011 Иҡтисад\nАғымдағы йылдың беренсе кварталында Башҡортостанда халыҡтан йыйылған түләүҙәр 91,3 процент тәшкил итте. Был хаҡта Өфөлә үткән матбуғат конференцияһында БР торлаҡ-коммуналь хужалыҡ министры Ирек Ялалов хәбәр итте. Уның һүҙҙәренсә, ҙур бурыс барлыҡҡа килгән. Әммә беренсе ярты йыллыҡҡа табан хәлдәр яҡшырырға тейеш.\nМинистр йәнә кадрҙар әҙерләү буйынса эш алып барыу кәрәклеген дә билдәләне.\n— Әлеге ваҡытта, торлаҡ-коммуналь хужалыҡтың йәшәйеште тәьмин итеү предприятиелары етәкселәренең барыһы ла икенсе юғары белем алырға тейеш, тигән бурыс ҡуйылған, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды ул. – Был тиҙләтелгән уҡыу буласаҡ — ике-өс йыл.\nИрек Ялаловтың әйтеүенсә, был торлаҡ-коммуналь хужалыҡ өсөн кадрҙар әҙерләү һәм тармаҡ хеҙмәткәрҙәренең квалификацияһын күтәреү методикаһы — үҙенсәлекле проект. Һәм Башҡортостандың һәм илебеҙҙәге башҡа төбәктәрҙең уҡыу йорттары был проект менән ҡыҙыҡһыныуын белдергән.


Oppaimon-Бушлай Онлайн Секс Уйындар Покемон\nБөтә Oppaimon Уйнарға Тейеш Һөйөүселәр Покемон\nПокемон - аним культы донъяла иң ҙур ҡалаларҙың береһе, һәм, ҡайһылай һәм башҡа теләсә ша бар, уны күп хентай тыуҙыра. Шуға ҡарамаҫтан, унда яратыусылар күп өлөшөн ялбыр хентай порно тура килер өсөн күберәк. Ялбыр gnu әгәр һезгә окшамай, һеҙ әйбәтерәк порноигра әммә барыбер булыуын теләр инем, улар тураһында иҫкә төшөрөүем һеҙҙең покемон, йәғни беҙҙең идеаль һеҙҙең өсөн уйындар булмаясаҡ. Oppaimon тип атала һәм уның менән ниндәйҙер татлы ғәмәлдәр, улар һеҙ уйындары тураһында pokemon процесында иҫкә төшөрөү, уларҙы үҙенең иҫке GameBoy һеҙҙе судҡа бирәм., Ләкин урын алһын покемон менән тотҡандар, һәм һеҙгә эҫе булған ҡайһы бер тикшереүҙәр цыпочки тотҡандар, покемон перечисление ҡатын-ҡыҙ кеүек классик персонаж була.\nУйын бик потрясающий, раят ҡатмарлы һәм күп персонаждар менән, ул һеҙ бөтә эротическое күҙәтеү өҫтөндә эшләргә мәжбүр итә, улар ул тәҡдим итә ала. Был уйынды тура килә, һәм ул геймер өсөн, сөнки, сюжет нисек бар, шулай прогрессия һәм ҡыҙыҡлы. Шул уҡ ваҡытта, ул китерелә менән диалог шулай уҡ ҡайһы бер иҫ киткес булды. Һәм шуның тураһында әйтеп тораһы ла түгел, уның идеаль тип графика. Аҙ икән, тип үземде цыпочки күренә, әммә улар яҡшы эшләй, беҙҙең өсөн иң ҡыйыу фантазия һәм эске мөрәжәғәт итә. Һәр ваҡыттағыса, һеҙ буласак яратырға, был уйын уйнай., Шул уҡ ваҡытта беҙҙең сайтта һеҙ уны уйнауы оҡшаны, сөнки беҙ һеҙгә уның туранан-тура һеҙҙең браузер мөмкинлектәре тәҡдим уйнай, хатта церебраль скачивать һәм бер нәмә лә түгел. Теләһә ниндәй ҡоролошта беҙ беренсе тапҡыр был популяр порноигра һеҙ тәҡдим итә, һәм ул беҙҙә бушлай тәҡдим итә. Подвох уртаһында юҡ. Был уйын беҙҙең уйынсылар өсөн ярата уның һәр капризын популяр һәм эшләргә теләй. Был уйын уҡыу тураһында бара, ә уның артабан беҙҙең сайтыбыҙҙа уйнай, ниндәй ҙә булһа сикләүҙәр.\nЯҡшы Идеялар Өсөн Уйын Сексуаль Покемон\nМин инде нисек атала, йәғни беҙ был уйын өсөн ярата, тип, әлеге ҡатын һәм уның классик антропосексуальный покемон йән эйәһенә әйләнә. Мин белгән ир-егеттәребеҙ күп, улар билдәле легендалар яратып аниме-сериалы покемон һәм башҡа уйын аҡыл менән ул бөтә, кем мактап туялмай, сөнки Oppaimon башланы. Мин әйтергә теләмәйем, был үҙенсәлекле стиль копируйте pokemon уйын уйын уйнағандар, тик улар был яһай кеүек. Һәм был яҡшы. Шулай ҙа уйында улар ғәфү итеү, уны тыуҙырған өсөн өлкәндәр өсөн тап килә., Бөтә, тип, һеҙ, аласыз яһарға үҙенсәлекле ине уйын, күнекмә һәм енси порноспособность әйләнеп, хәҙер, ҡыҙҙар, һеҙ уларҙың өҫтөндә бөтә булғандың. Шул уҡ ваҡытта бөтә персонаждарҙың һоҡландырғыс уйыны покемон билдәле ханым, һәм һеҙ уларҙы ярата белә. Тренер һәм шәфҡәт туташтары менән аралашты, енси һеҙ башҡа була, ә цыпочки, покемон биреү өсөн уның үҙенең, исемен һәм үҙенсәлектәре бар, ул һеҙҙең бульбасаур иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, Пикатить, Чармандер. Шулай уҡ уйын картаһы тиерлек, һәм үҙенсәлекле версияһы тип., Ҡыҙ менән көрәшә алмай, һеҙ-покемон, ә һуңынан уларҙың тренерҙары башҡа енси ҡулланыу менән алышынды. Һеҙ кимәле юғары булған, үҙ ҡыҙына, һәм ысулдары күп булған, улар аласыз настроить уларҙы һеҙҙең.\nПотрясающий График Дизайн Һәм Әҙәпһеҙ\nИң элек, мин һеҙгә әйтергә мөмкинлек бирә, тип бөтә персонаждар, был уйын аҙашмай ул, - ҡыҙы. Береһе лә һеҙҙең ғәмәлдәр түгел, башҡа егеттәр ҡаршы, ҡайһы бер әйберҙең һеҙҙең өсөн ни ҙур булмаһа ла, беҙҙең менән эшләргә теләй ине пакеттары аласаҡ, шул иҫәптән ҡайһы бер ул һәм гейне ине транс-персонаждар, сөнки беҙҙең уйынсылар ойошмалар күп була беҙҙә, улар теләр инем,-тип тағы, киске тыш, был уйын уйнай. Әммә ҡыҙыҡай бындай эҫелә. Нисек инде әйтелә, йәғни уларға эшләү өсөн, беҙҙең өсөн иң әҙәпһеҙ фантазия саҡыра. Тимәк, улар булдырыу өсөн идеаль төлкө кеүек күренә., Ул киң янбашлы, задница ҙур, матур һәм ауыр көллият кеше. Шулай уҡ миңә оҡшаған, тип, ҡыҙ төрлө шәхес, ул нигеҙ һалған покемон, уларҙы илһамландыра. Енси һәләтенә эйә һәм шул уҡ ваҡытта улар төрлө махсус күнекмәләр өсөн, үҙенсәлекле персонаждар тура килә. Ә бында тағы ла ҡыҙыу әңгәмә. Мин белмәйем, был бала кем менән эшләү, диалог һәм уйын тарихын яҙа башлай, әммә мин уйлайым, сөнки уларға, дөрөҫөн әйткәндә, эротика, ҡотосорғос, триллерҙар ижад итә. Йәғни, әҙәпһеҙ һүҙҙәр нисек идеаль персонаждары һүрәттәре менән ҡушылып, иң яҡшы тәжрибә порноигровой әйләнә.\nХәүефһеҙ Платформала Беҙҙең Бушлай Уйнарға Oppaimon\nБеҙ беләбеҙ, был сайтта башҡа күп булған, һеҙ уларҙың был уйын уйнарға мөмкин буласаҡ. Ләкин уларҙың күбеһе уйын ғы сикләнгән ҡайһы бер процесының төҙөлөшө. Сайттар, интернет мөмкинлектәре уйнай, ios уйындар, ғәҙәттә, эшләмәй һәм план түгел, ә сайтҡа килгәндә, унда скачать мөмкин, булһа ла версия для Android, iPhone һәм iPad версия для юҡ. Беҙҙең сайтыбыҙҙа нимә эшләй үҙенсәлекле, сөнки был уйын уйнарға мөмкин теләсә ниндәй төҙөлөшө. Әлегә һеҙҙең браузер үҙенең төп башлаған бер компьютер, йәки телефон аша туранан-тура беҙгә сайты һеҙ аласаһы был уйын уйнай., Ә сайт, беҙ уларға һеҙгә биргән ҡарар, бөтөнләй бушлай. Һеҙ булған өсөн дә түләй алмаһа тип, һеҙ иҫәп яҙмаһын булдырырға кәрәк, һәм беҙ һеҙҙән һорайбыҙ, һеҙҙең электрон почта адресы юҡ. Бынан тыш, беҙ шулай ҡайғыртабыҙ, ышаныслы һәм хәүефһеҙ булһын өсөн беҙҙең сайтҡа булған ҡушылмалар. Шул тиклем ваҡытын, һеҙҙе бер кем түгел әлегә, дөрөҫөн уйындар өсөн был уйынға эләгеү, беҙ һеҙгә именлек серҙәре менән була. Аңлатма бүлегенең иғлан таҡталарында һәм башҡа функциялары, шул иҫәптән беҙҙең сайт, һеҙҙең унда башҡа уйынсы менән бәхәскә инә, ул уйын наслаждайся был., Әйткәндәрҙе иҫәпкә алып, уйнай башлай Oppaimon беҙҙең сайтта, һәм һеҙ тиле сәғәт шатлыҡ булды.


ҺӘР ҒАИЛӘ ӨҪТӘЛЕНДӘ ХУШ ЕҪЛЕ БАЛ БУЛҺЫН\n7 Февраль 2018, 18:06\nМәҡәләмдә умартасыларға (һәм дә ваҡыттары, белемдәре, аҡсалары етмәгәндәргә, ләкин башҡорт балын яратҡандарға) ҡорттарҙы ҡарауҙың ябай ысулын тәҡдим итәм. Ул күптәр өсөн яңылыҡ булыр, ә ысынында, уны күптән һәм күп илдәрҙә ҡулланалар.\nБал ҡорто үҙенең хужаһы – умартасыға ғына түгел, ә бөтә кешеләргә, тәбиғәткә ыңғай йоғонто яһай. Бер күрәҙәсе: “Ҡорт бөтһә, кешелек тә бөтә” тигән. Ул бының менән беҙҙең йәшәйештә бал ҡорттарының ифрат ҙур роль уйнағанын әйтергә теләгәндер. Бал, балауыҙ, ҡорт елеме, һитә, инә һөтө – бына беҙгә был йән эйәләре биргән төп ризыҡтар. Бөтәһе лә файҙалы: үҙең ҡулланһаң да, һатыу итһәң дә. Ул ғына түгел, бал ҡорттарын тәрбиәләү, эшмәкәрлектәрен күҙәтеү, умарталар араһында йөрөп эшләү – үҙе бер ләззәт. Тәү ҡарашҡа ябай бөжәктәр, ә умартасы тормошона күпме йәм өҫтәй, дәртен арттыра улар.\nУмартасылыҡ (ҡортсолоҡ) – халҡыбыҙҙың борондан килгән кәсебе. Тәүҙә солоҡтарҙа, шунан түмәр һәм рамлы умарталарҙа ҡорттарҙы ҡарағандар. Хәтеремдә, үткән быуаттың 50-60-сы йылдарында, ауылдарҙа өй аша тип әйтерлек бал ҡорто булды. Ләкин һуңынан төрлө ауырыуҙар таралыуы һәм экологияның насарайыуы сәбәпле, уларҙың һаны ҡырҡа кәмене.\nАҙаҡҡы йылдарҙа был шөғөл менән булышыусылар тағы арта башланы. Статистика мәғлүмәттәре буйынса, районда бал ҡорттарының ғаиләләре бөгөнгө көндә 2000 йылдар башы менән сағыштырғанда өс тапҡырға артып 10 меңгә еткән. Был һан барыбер 20-се быуаттың әйтеп киткән йылдарына ҡарағанда күпкә ҡалыша. Сәбәбе нимәлә һуң? Әллә бал яратмайбыҙ? Күптәр, теләктәре булһа ла, был эшкә тотоноп бармай. Ниңә тигән һорауға: йә ваҡыт юҡ, йә белем етмәй, йә башлап ебәрергә аҡса юҡ, тип яуаплайҙар.\nЭйе, бал ҡорттары менән булышыу миҙгелле эш. Яҙын ваҡытында осороп алырға, ояларын киңәйтергә, айырһа, күсте ваҡытында тотоп ябырға кәрәк. Был осорҙа умарталыҡтан китеп булмай. Ҡортсолоҡ серҙәре лә күп һәм тәжрибә яйлап туплана. Ниндәй төр умарта уңай? Ни эшләп бер умартаның ҡорттары шәп эшләй, ә икенсеһе һүлпәнерәк? Ни өсөн ҡайһы берҙәре йыйған балы менән умартаһын тотошлай ташлап осоп сығып китәләр? Уңышлы эшләр өсөн минималь кимәлдә булһа ла ошо һорауҙарға яуапты белеү кәрәк.\nУмартасылыҡ менән шөғөлләнеүҙе башларға күпмелер кимәлдә аҡсалата сығым да талап ителә. Умарта ҡорто менән яҡынса 8-10 мең тора. Унан башҡа эш ҡоралдары, ҡорамалдар, кейеме дарыуҙар һәм ҡышлау урыны. Бөтәһе лә аҡса. Бына шулай, бал ҡорттарын ҡарау ваҡыт та, махсус белем дә һәм һумдар ҙа талап итә.\nӘ мин, ошо мәҡәләмдә умартасыларға (һәм дә ваҡыттары, белемдәре, аҡсалары етмәгәндәргә, ләкин башҡорт балын яратҡандарға) ҡорттарҙы ҡарауҙың ябай ысулын тәҡдим итәм. Ул күптәр өсөн яңылыҡ булыр, ә ысынында, уны күптән һәм күп илдәрҙә ҡулланалар. Уның турала гәзит-журналдарҙа мәғлүмәттәр баҫылып тора, интернетта ла табырға була.\nБыл ысулды – бал ҡорттарын рамһыҙ ҡарау тип атайҙар. Умартаһын фотола күрерһегеҙ. Уның эске ҙурлығы 30x30 см, түмәр умарта һымаҡ, ләкин унан айырмалы рәүештә ул тотош түгел, бер нисә өлөштән – корпустарҙан тора. Корпус бейеклеге – 21 см. Һәм уларҙың иҫәбе күстең көсөн ҡарап ҡуйыла. 3-5 корпус булырға мөмкин. Умартаның төҙөлөшө ябай, эшләүе еңел һәм таҡта ла күп китмәй. 12 рамлы дадан умарта менән сағыштырғанда 50-60%-ҡа әҙерәк. Рамдар ҙа, сыбыҡ тимер ҙә, балауыҙ табаҡтар ҙа (вощина) кәрәкмәй. Һәр корпус өҫтөнә 8 рейка һалаһың. Шуларҙа ҡорттар кәрәҙ төҙөйҙәр, шунда бал йыялар, бала сығара. Йәй башында умартаға күс ябаһың, ә аҙағында тулы баллы бер корпусты алаһың. Шуның менән йәй миҙгелендә башҡарыла торған эштәр тамам.\nУмартасыға бер умартанан 14-15 кг экологик тап-таҙа кәрәҙле бал эләгә. Ҡалғандары ҡорттарҙың үҙҙәренә, ҡышҡылыҡҡа. Шыйыҡ бал кәрәкһә, баллы кәрәҙҙәрҙе ағас сүмес менән (йәки ике таҡта араһына һалып һығып) алаһың. Шуға күрә ҡыйбатлы бал ҡыуҙырғыс (медогонка) кәрәкмәй. Был ысул менән бал ҡорттарын теләгән һәр бер кеше (аллергия булмаһа) ҡарай ала. Әйҙәгеҙ, элекке ваҡыттарҙағы һымаҡ һәр ғаилә өҫтәлендә хуш еҫле кәрәҙле бал булһын.\nP.S. Мин үҙем был ысул менән ике йәй эшләп ҡараным. Элекке йәй ике умартанан башлаған инем, үткән йәй бишәү иттем. Өсәүһенән берәр корпус бал алдым. Балы бына тигән! Кәрәҙле бал – кәрәҙле бал инде. Супер! Бал + балауыҙ + һитә. Ҡышлауға өсәүһен тышта ҡалдырҙым. Икәүһе көсһөҙөрәк – баҙға индерҙем. Киләсәктә уларҙың иҫәбен арттырырға уйлайым.


Башҡортостандан ике йөҙгә яҡын кеше Владимир Путинды яҡлаусылар митингыһында ҡатнашты\n24 Февраль 2012, 13:25\n23 февралдә Рәсәй Президентына кандидат Владимир Путинды яҡлаусы йөҙ меңгә яҡын кеше «Лужники» стадионында йыйылды.\nХөкүмәт башлығына ярҙам йөҙөнән Мәскәүгә илдең һикһән төбәгенән делегаттар – дөйөм Рәсәй Халыҡ фронты, сәнәғәт предприятиелары, йәмәғәт һәм профсоюз ойошмалары вәкилдәре, социаль, мәҙәниәт һәм спорт өлкәләре хеҙмәткәрҙәре, студенттар килде.\nБашҡортостандан ике йөҙгә яҡын кеше булды.\nРәсәй дәүләт социаль университетының Өфө филиалында белем алыусы Нәйлә Ғәйнанова һүҙҙәренсә, ул митингыға үҙе теләп барған, сөнки Владимир Путин алып барған сәйәсәткә тулыһынса ышана.\n— Рәсәй Президентына кандидат Владимир Путинға ярҙам йөҙөнән йөҙ меңдән ашыу кешенең бында килеүе халыҡтың уға ышанғанын иҫбатлай. Бөгөнгө көнгә унан да лайыҡлыраҡ кандидат юҡ. Башҡа бер дәғүә итеүсе лә илгә кәрәкле тотороҡлоҡто булдыра алмаясаҡ, - тип иҫәпләй «Берҙәм Рәсәй» партияһы Башҡортостан төбәк бүлексәһенең матбуғат хеҙмәте етәксеһе Азат Саҙрыев.\nРәсәй Президентына кандидатты яҡларға Дәүләт Йыйылышы рәйесе, «Берҙәм Рәсәй» партияһының төбәк сәйәси советы секретары Константин Толкачев, партияның төбәк башҡарма комитеты етәксеһе Альберт Мифтахов, «Йәш Гвардия» вәкилдәре лә килде.\nЙыйылыш 13.00 сәғәткә билдәләнһә лә, халыҡ бер нисә сәғәт алдан уҡ йыйыла башланы. Рәсәй эстрадаһы йондоҙҙары сығыш яһағандан һуң, Владимир Путинды яҡлап билдәле музыканттар, сәйәсмәндәр, алып барыусылар, профсоюз лидерҙары үҙҙәренең фекере менән бүлеште.\nБынан һуң Владимир Путин үҙе сығыш яһаны. Ул барыһына ла рәхмәт белдерҙе.\n— Яҡлауығыҙ өсөн рәхмәт! Һеҙҙең һәр берегеҙҙе ҡосаҡлап, һәр кемеггеҙҙең ҡулын ҡыҫа алмайым, әммә мин барыһын да күреп торам һәм яҡлауығыҙ өсөн, әхлаҡи ярҙамығыҙ өсөн, һәр тауышығыҙ өсөн рәхмәт әйтәм. Рәсәй өсөн көрәш дауам итә. Еңеү беҙҙең яҡта буласаҡ! – тине премьер, үҙенең күп һанлы яҡлаусыларына мөрәжәғәт итеп.


Информирование Ҡулланыусыларҙың Бурысы Арбитраж Почтовые - Бөтә донъя юристар! Интернет-кафе адвокат менән юридик.\nИнформирование Ҡулланыусыларҙың Бурысы Арбитраж Почтовые\nйәки суд, награда өсөн көрәшәсәк\nӘгәр ҙә һеҙ үҙ иҫәбенә ҡапларға, был һеҙҙе бурыс йыйыуҙы суд тикшереүе башланыуы ҡаршы алаБәлки, бурыс коллекторҙы судҡа биреү өсөн бурыстан ҡотолдорорға тырышҡандар. Йәки, әгәр һеҙҙең кредит килешеүе талап итә, арбитраж өсөн бәхәс һуң, был процесс башлай ала почтовые буйынса бурысы өсөн бурыстан ҡотолдорорға тырышҡандар. Арбитраж булған, үҙе менән бәхәс яҡтан тапшырҙы арбитр - шәхси өсөнсө зат түгел, ә судья булды. Арбитраж шул уҡ ваҡытта, ҡағиҙә булараҡ, формаль ҡарамаҫтан, судҡа бараһың да, суд ҡарарын мотлаҡ үтәргә тейеш булып тора һәм арбитр. Исем бирелгән тәүге кредитор арбитраж тикшерергә мөмкин буласаҡ, шулай уҡ коллекторҙарҙың бурыс, ала торған бурыс. Арбитраж мөһим ҡарарҙарға һеҙ йоғонто яһау хоҡуғы бирә. Федераль сауҙа комиссияһы (FTC), илдә ҡулланыусылар хоҡуҡтарын яҡлау буйынса агентлығы, ти, был мөһим нәмә, аңлайбыҙ, һеҙ ниндәй хоҡуҡтарын һәм бурыстарын нисек почтовые арбитраж эшләй. Был белемгә эйә булып, Һеҙ обоснованный тураһында ҡарар ҡабул итә ала, теләһәгез ли һеҙ контракт төҙөлә, тип бәхәскә арбитраж өсөн рөхсәт талап итә. Был ваҡытта һеҙ шулай уҡ аласыз сэкономь, арбитраж һәм аҡса киҫкенләшеүе барышын тикшерҙе. Ҡайһы бер тауарҙар һәм хеҙмәттәр контракт - мәҫәлән, кредит карталарын, кеҫә телефоны менән йыш ҡулланған кешеләрҙең медицина хеҙмәте һәм арбитраж талап түгел, ә суд бәхәсен көйләү өсөн. Һөҙөмтәлә, әгәр һеҙ ходите буйынса магазинам өсөн тауар һәм хеҙмәттәр, килешеү шарттарын уҡый алһын өсөн, күрергә әгәр бәхәстә уны осраҡта арбитраж талап итә. Әгәр телисез икән, асыҡтан-асыҡ үҙенең һаҡлау вариантын эҙләй, килешеүҙәр, йәки арбитраж талап итмәгән шул, уларҙың хәлен тәҡдим, бәхәс килеп тыуған осраҡта уларҙы файҙаланыу мөмкинлеген бирә. Компания арбитраж процесс тип аталған ойошмалар етәкселәре 'Форум', йәки".\nУл арбитрын тәғәйенләү, телефон шылтырата һәм теҙмәһе тыңлауҙары, информация ағымы араһында һәм арбитр һәм идара итеү яғында булған, әлегә тиклем бәхәс хәл ителмәгән түгел.\nБынан тыш, форум кәрәк\nФорум 'менеджер' яҡынлыҡ нөктәләре булараҡ хеҙмәт итә ала. Форум һәм уның хеҙмәткәрҙәре ғәҙел һәм ғәҙел булырға тейеш. Йәки һеҙ уларҙың тарихын түгел, үҙеңдең юрист ярҙамына тәҡдим яҡтан мөмкинлек бирә. Һеҙ эйә булырға тейеш һеҙҙең арбитраж судында адвокат була алмай, әммә һеҙ хәл итә, тип яҡшы идея: арбитраж, суд тикшереүе, оҙайлы һәм етди ҡарар һәм эҙемтәһе булыуы мөмкин. Һеҙ адвокаттар коллегияһы адвокаты йәки юридик ойошма урындағы һеҙгә мөрәжәғәт итә ала. Әгәр йыйыусы долгов, тип иҫәпләй аҡса һеҙ тейеш, һеҙҙе тикшерә башларҙар ҡаршы ала уны арбитраж, арбитраж йәки илтеп почта аша ебәрһәгеҙ, һеҙҙең хаҡта хәбәрҙәр буйынса хеҙмәте. Әгәр ҙә һеҙ күргән йәки таныған бурысты аңлап, форум йәки шылтырата.\nөсөн өҫтәмә мәғлүмәт йыйыу бурысы.\nФайлдар таныш исем була ала, әгәр форум бурыстарҙы йыйыу тотоноу йәки хәбәрҙәр түгел, ә тәүге кредитор. Һеҙ шулай уҡ юристарға мөрәжәғәт итергә мөмкин. Нисек һеҙ генә арбитраж индерергә, йәки барыһы форумы коллекционер уҡырға ебәрәләр. Юристарға мөрәжәғәт итә йәки форумдар, белеү тураһында һеҙ түгел. Күсермәләре генә һаҡланып ҡалған, йәки форум һеҙҙең коллектор итеп ебәрәләр. Заказной һәм документтарҙы тапшырыуға һорауҙар буйынса мөрәжәғәт ебәреү тураһында почта хат: был икәнен иҫбатлай һәм коллекционер алыу йәки форумы башланды. Атай ҡағиҙәләр 'протокол' или 'процедура' арбитраж процесы көйҙәр, ваҡыт, сығымдары һәм йөкләмәләре. Менеджер өсөн һеҙ үҙегеҙҙең сокращенно бирергә мөмкин, әммә был ҡағиҙә, ҡағиҙә булараҡ, шулай уҡ саралар сайтында ҡарарға була. Прейскурант өсөн, д Аңлата ул, тип һәр яҡтан йыйыу һәм сығымдарҙы түләргә тейеш. Әгәр һеҙ позволит үҙенә өлөшө йыйып ала алмау, һорап, әгәр форум һәм нисек ҡулланырға пошлинаһы бөтөрөргә ярҙам итә. Биреү тыңлауҙары төрө мөмкинлегенә эйә булған яҙма, телефон йәки электрон почта аша. Яҙма йәки телефон тора алманыҡ аҙ имеш-мимештәргә ҡарағанда, тыңлауҙар барышында ябыҡ. Бәхәс яҡтарҙы третейский суд ултырышында судья һәр береһе үҙ яғына ҡарау мөмкинлегенә эйә булыуын аңлата. Ике яҡтан иҫбатлап ҡарай һәм ҡарар ҡабул итә һәм Судья дәлил.\nАрбитр хәл итеү мотлаҡ буласаҡ, хатта әгәр ҙә һеҙ процесында ҡатнаша.\nӘгәр арбитра тыш хәл тураһында өйөр, һеҙ тейеш, тип аҡса һораны һәм бурыс йыйыуҙы суд барырға тейеш ул, булһынинстанция наградаһы булараҡ, ул иң тәүҙә арбитраж суд ҡарары буйынса ҡарағанда йыйып ала.\nҺеҙ суд ҡарары менән түләү алыу өсөн ҡулланырға мөмкин.\nСуд һеҙгә ҡаршы ҡулға алырға ордер бирҙе мөмкин, йәки банктағы аҡса иҫәбенә туранан-тура килә хаҡын сығарыу мөмкинлеге булырға тейеш. Гарнир алмай сараларының ҡайһы бер төрҙәре, шул иҫәптән, федераль ташлама. Әгәр ҙә һеҙгә бүләк менән тартынҡы, һеҙ ике вариант була: заказ коллекционер һеҙ саҡырыу ташлайбыҙ, тип, был суд раҫлай, үҙе һеҙгә эләгеүе мөмкин. Һәр осраҡ, хәл итергә сәбәптәре булмаһын өсөн һеҙҙең арбитраж оспаривание һаны сикләнгән, арбитр булараҡ ғәмәлгә изгнание, һәм һеҙ, бәлки, ҡыҫҡа ваҡыт осоро өсөн, шулай эшләнә.\nНаграда тураһында һеҙҙең менән өсөн өҫтәмә мәғлүмәт алыу мөмкин ҡатмарлы консультацияһы адвокаты.\nТикшереү һөҙөмтәләре һеҙҙең кредит иҫәбенә һәм кредит отчеты арбитраж йоғонто яһарға мөмкин. Был, үҙ сиратында, мөмкин кредит алыуға йоғонто яһарға мөмкин, сезгә туранан-тура киләсәк һәм күпме түләү өсөн аҡса ала. Бер нисә форум араһында арбитраж әгәр һеҙ һайлаған, һеҙ тикшеренеү яһай.\nҺәр сайтына ҡараған форумдарҙа, һәм ниндәй документтар йәки был форум һеҙҙең ҙә баҫма булманы.\nФорум тикшереү һеҙ шулай уҡ аласыз, интернет эҙәрмәндәр үҙ исемен индерҙе. Уҡыу тураһында башҡа кешеләр менән тәжрибә форумы. Асыу йәшәмәһен, ни менән эшләү аныҡ бурыстар йәки арбитрҙар тапҡыр йыйып форумы, форумдар түләү йәки арбитр булараҡ, был процесҡа һеҙ күпме торорға була, һәм йыш ҡына кешеләрҙең ҡарар йәки арбитр булараҡ аныҡ форумы алыу отошло. Форум арбитр арбитраж һәм ғәҙел булырға тейеш. Тапшырылырға тейеш түгел, уларҙан ниндәй ҙә булһа финанс йыйыу бурысы менән ҡыҙыҡһынды.\nИнтеллектуаль милек өлкәһендә бдсо (трипс) - интеллектуаль милеккә хоҡуғы ниндәй


Һуңғы йылдарҙа интернет-магазиндар хеҙмәтен файҙаланыусылар һаны арта - GTRK.TV — Новости Уфы и РБ\nҺөҙөмтә булараҡ Рәсәй почтаһы аша халыҡ-ара посылкалар тапшырыу күләме лә күбәйгән. Бөтә Донъя мәғлүмәт селтәренән тауар яҙҙырыусылар ниндәй ҡағиҙәләрҙе белергә тейеш һәм ҡайһы осраҡта посылканан ҡолаҡ ҡағыуың ихтимал? 14 йәшлек Артем комьютер менән ҡыҙыҡһына һәм заманса электрон техниканың көндән-көн яңыртыуҙы талап итеүен яҡшы аңлай. Магазиндарҙа алмаш деталдәр ҡиммәт, ә уларҙы Интернет аша яҙҙырып алыу осһоҙораҡҡа төшә, ти ул. Тик халыҡ-ара посылканы оҙағыраҡ көтөргә тура килә. Ноябрь башында оҙатҡан заказы бары бөгөн килеп еткән. Үҙ ҡоролошонда шифрҙар һәм криптография ҡаралған ҡатмарлы электроника мотлаҡ таможня тикшереүен үтергә тейеш. Был ҡағиҙә тап халыҡ-ара посылкаларға ҡағыла. Почтала уларҙың ошо сәбәпле тотҡарланыуы ихтимал. Планшет, ноутбук, кеҫә телефондарынан тыш интернет магазиндар аша кейем-һалым, биҙәүестәр кеүек башҡа әйберҙәр яҙҙырып алыусылар ҙа байтаҡ. Федераль почта элемтәһе хеҙмәте мәғлүмәттәре буйынса халыҡ-ара посылкалар йөрөшө үткән йылдар менән сағыштырғанда 25 процентҡа артҡан. Сауҙаның заманса төрҙәренең үҫеше, һис шикһеҙ, ыңғай күренеш. Һайлау мөмкинлеге киң, бер урында, ваҡыт сикләнмәй, хаҡтар арзан тигән өҫтөнлөктәргә һатыусы-кәңәшсе юҡ, һайлаған әйберҙе тотоп-кейеп-яраҡлаштырып ҡарау мөмкин түгел, аҡсаһын түләгәс оҙаҡ көтөргә ҡала, тигән кәмселектәрен барлап, бер иҫкәртеү ҡала – иғтибарҙы юғалтмаҫҡа.


Бала табыу йортоноң тәҙрәһенән һикергән ҡатын үлгән\n28 май Өфөләге бала табыу йорттарының береһендә булған бәхетһеҙ осраҡ тураһында хәбәр иткәйнек. Унда туғыҙ айлыҡ ауырлы ҡатын бишенсе ҡаттағы тәҙрәнән һикергәйне. Сабыйҙы табиптар ҡотҡара алманы, ул шунда уҡ йән биргәйне. Ә ҡатынды дауаханаға алып киткәйнеләр.\nБөгөн күңелһеҙ хәбәр килде: 38 йәшлек ҡатын да реанимацияла үлгән. Табиптар мөмкин булғандың барыһын эшләһә лә, ҡатын бик күп ауыр тән йәрәхәттәре алған. Хәбәр итеүҙәренсә, ул психик сир менән ауырыған.


Яңауылда янғындан зыян күреүселәргә республика халҡы бер миллион һум самаһы аҡса йыйҙы // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nЯңауылда янғындан зыян күреүселәргә республика халҡы бер миллион һум самаһы аҡса йыйҙы\n13:06, 23 января 2014 Йәмғиәт\nЯңауылда янғындан зыян күреүселәргә республика халҡы бер миллион һум самаһы аҡса йыйҙы Фото: Лариса Ветлугина коллажы\nБашҡортостан халҡы Яңауылда газ шартлауҙан зыян күреүселәргә миллион һум самаһы аҡса йыйҙы.\nАҡса йыйыу тәүлек әйләнәһенә дауам итә. Иҫәп реквизиттары:\nБанк получателя: филиал ОАО «Уралсиб» в городе Уфа.\nРеспублика халҡы аҡса менән генә түгел, ә янғындан бөлгән кешеләргә кәрәкле кейем һәм башҡа әйберҙәр менән ярҙам итә, тип хәбәр иттеләр Башҡортостан юлдаш телевидениеһынан. Үткән көндәрҙә улар әйберҙәр йыйыу тураһында иғлан итте.\n— Тәүлек эсендә 1,5 контейнер әйбер йыйылды. Дөйөм алғанда улар кейем. Әлеге ваҡытта зыян күреүселәр беренсе кәрәк-яраҡ әйберҙәренә мохтаж. Улар шәхси гигиена нәмәләре, урын-ер кәрәк-ярағы, юрғандар, мендәрҙәр, аш-һыу кәрәк-яраҡтары, — тип аңлаттылар Башҡортостан юлдаш телевидениеһында. — Гуманитар ярҙамды Яңауылға йома, 24 ғинуарҙа, алып барып бирәләр.\nКөсөнән килгәнсе ярҙам итергә теләүселәр өсөн ҡабул итеү пунктының адресы: Өфө ҡалаһы, Ғафури урамы, 9/1, «Башҡортостан» телерадиокомпанияһының дәүләт унитар предприятиеһы (инеү Пушкин урамы яғынан).\nТеги: ярҙам,аҡса йыйыу


Бер-береңде аңлап йәшәүгә ни етә? » «Йәшлек» гәзите | Газета «Йәшлек» | Официальный сайт газеты Йэшлек\nГазета "Йәшлек" » Яңылыҡтар архивы » Бер-береңде аңлап йәшәүгә ни етә?\n16.04.2011 Бер-береңде аңлап йәшәүгә ни етә?\nйәки Бәхетле ғаилә ҡорор өсөн ир ҙә, ҡатын да тырышырға тейеш\nҒаиләлә ир менән ҡатын араһындағы мөнәсәбәттәрҙе көйләү һәм уларҙы ғаилә тормошо әҙәбенә өйрәтеү буйынса ниндәй генә халыҡ әйтемдәре юҡ: «Аҡыллы ир ҡатынын яманламаҫ», «Ир – беләк, ҡатын – терәк», «Берҙәм өйҙә бәрәкәт бар, ғауғалы өйҙә һәләкәт бар», «Йортто тотҡан – ир, өйҙө тотҡан – ҡатын».\nЛәкин тормошта бер-береһен аңлап йәшәй алмаған йәрҙәрҙең айырылышыуы үкенесле. Ни өсөн күп кенә аҫыл ир-егеттәребеҙ, гүзәл ҡатын-ҡыҙҙар ғаилә тормошо ҡороуҙан юғалып ҡала? Ни өсөн яңы ғына ҡауышҡан йәш ғаиләләр тарҡала? Йәнәһе, айырылышыу – ир менән ҡатын араһындағы бәхәстәрҙе хәл итеүҙең бер юлы. Бер-береңә ҡарата битарафлыҡ, нәфрәт кеүек хис-тойғолар ҡайҙан барлыҡҡа килә? Ғаилә тигән матур мөхитте нисек һаҡларға?\nЫсынлап та, ир-егет менән гүзәл зат икеһе ике төрлө, әйтерһең дә, ер менән күк араһы. Шулай ҙа, нисек кенә булмаһын, ир-ат – ҡатын-ҡыҙһыҙ, ә ҡатын-ҡыҙ ир-атһыҙ ғүмер кисерә алмай. Әгәр ҙә араларында мөхәббәткә урын бар икән, тимәк, аңлашылмаусанлыҡтарҙы еңер көс тә юҡ түгел.\nБер-береңде аңлау өсөн үҙегеҙҙе һәм икенсе яртығыҙҙы хөрмәт итергә кәрәк, уның иң яҡын кешегеҙ, балаларығыҙҙың атаһы (әсәһе) булыуын оноторға ярамай. Бер ваҡытта ла үпкәгеҙҙе йыймағыҙ, уларға мөнәсәбәтегеҙҙе шунда уҡ белдерергә кәрәк. Был иһә күңелегеҙҙе кире хис-тойғолар тупланыуҙан һаҡлай. Шулай уҡ енси мәсьәләләргә ҡағылған ғәйеп ташлауҙарҙан ҡурҡыу кәрәк. Сөнки уны икенсе яртығыҙ бер ваҡытта ла онотмауын иҫтән сығармағыҙ.\nШулай уҡ тормош ҡанунына өйрәнеү өсөн психолог кәңәштәренә лә ҡолаҡ һалығыҙ. Улар түбәндәгеләрҙән ғибәрәт:\naИғтибарлы булығыҙ, тормош иптәшегеҙҙе тыңларға өйрәнегеҙ, уның ярһыу тауышына ҡысҡырып яуап бирмәгеҙ.\naУның ҡыҙыҡһыныуҙарына иғтибар менән ҡарағыҙ.\naБер ҡасан да ирегеҙҙең йәки ҡатынығыҙҙың етешһеҙлектәрен бергә дөйөмләштермәгеҙ, тик аныҡ хәлдә аныҡ етешһеҙлек тураһында ғына һүҙ йөрөтөгөҙ.\naБуй-һынығыҙға, төҫ-ҡиәфәтегеҙгә һәр саҡ иғтибарлы булығыҙ, етешһеҙ яҡтарыңды бөтөрөү өҫтөндә эшләргә кәрәк.\naҮсегеп, һөйләшмәй йөрөүегеҙ менән ғәзизегеҙҙең күңелен яраламағыҙ.\naТормош иптәшегеҙҙең туғандарына, ата-әсәһенә ҡарата ихтирамһыҙлыҡ күрһәтмәгеҙ.\naМөнәсәбәттәрҙе асыҡлағанда, кешелекһеҙлек күрһәтеп, үҙ-үҙеңә ҡул һалыу тураһында иҫкәртеү яһамағыҙ.\nҺис шикһеҙ, ғаиләлә йәшәй белеү һөйөүҙән, яратылып йәшәүҙән, бер-береңде хөрмәт итеү, ҡәҙерләүҙәндер ул.\nАЛИК, 37 йәш, сауҙагәр:\n– Ғаиләле булыуҙан да ҙур бәхет юҡ. Мин ауылда ҡыҙым менән йәшәйем, шәхси сауҙа менән шөғөлләнәм. Ғаилә хәлемә килгәндә, өйләнеп айырылыштым. Сөнки ҡатыным “йәшел йылан” менән мауыҡты, эскегә һалышты, донъяны ташлап сығып китте. Ни өсөн ҡатын-ҡыҙҙарыбыҙ үҙ бәҫен юғалта икән? Ғүмер бит бер генә бирелә, уның ҡәҙерен белеп йәшәргә ине. Тик ниңәлер гүзәл затҡа ҡарата ышанысым һүнгән. Бәлки, үҙемдең дә ғәйебем барҙыр, кәләшемә иғтибарҙы аҙ бүлдем, ләкин мин уны яраттым.\nДамир, 35 йәш, юрист:\n– Ғаиләләге татыулыҡтың төп шарттарының береһе үҙ-ара ышаныстыр, моғайын. Аллаға шөкөр, бер-беребеҙгә ҡарата шик тотмайбыҙ. Кәләшемде хөрмәт итәм, ул үҙе миңә лә, туғандарыма, дуҫтарыма ла ихлас мөнәсәбәттә. Тыйнаҡ, аҡыллы булыуы күңелемде арбаны ла инде. Йәштәргә бары бер-береһен яратып, яратылып йәшәүҙәрен теләйем.\nФәриҙә, 24 йәш, уҡытыусы:\n– Ир менән ҡатын араһындағы мөнәсәбәттәрҙә Аллаһҡа урын булырға тейеш. Аллаһы Тәғәлә алдында бер-береңә ҡарата алдау, хыянат төшөнсәләренә урын булмай. Ғаилә иманлы булһа, ул ныҡлы, мөхәббәтле.\nҮҙемдең ғаиләмә килгәндә, шөкөр, барыһы ла яҡшы, бер-беребеҙҙе аңлап йәшәйбеҙ, хөрмәт итәбеҙ. Икенсе яртыңдың теләк-ниәттәренә арҡыры төшмәҫкә, уның күңелен аңларға тырышырға кәрәк. Ғаиләләге матур мөхитте һаҡларға берәүең генә тырышыу етмәй. Шуға күрә донъяны икәүләшеп, кәңәшләшеп, иңгә-иң терәп алға алып барырға кәрәк. Бәхет бит уңғандарға ғына йылмая.\nНыҡлы ғаилә мөнәсәбәттәрен булдырыу өсөн бер-береңде яратып, теләктәреңде ихтыяр көсөнә буйһондорорға, балалар хаҡына ҡайһы берҙәренән баш тартырға өйрәнеү зарур. Ғүмерҙең ҡәҙерен белеп, матур итеп йәшәйек!\nСиБДУ-ның филология факультеты студенты.


10 Март 2018, 13:22\nНиндәй генә ҡыҙ бала бәләкәй сағында ҡурсаҡ уйнап үҫмәне икән? «Әсәй» булып уларҙы әүрәтеү, урау, бишек йырҙарын көйләп «йоҡлатыу», йылдар үткәс, шул ғәмһеҙ саҡтарҙы хәтерләү… Ошо мәлдән ҡыҙҙарҙа әсәлек эске һиҙеме һалына. Уларҙы ситтән күҙәткәндә лә һоҡланып, йылмайып ҡуяһың.\nБына әле лә ҡыҙҙарҙың берәүҙәре ҡурсаҡтарын ҡосаҡлап, кемеһелер коляскаларға һалып этеп, мәктәпкә ағылды. Улар «Ҡурсаҡтар байрамы»на ашыға. I – IV синыф ҡыҙҙары өсөн үткәрелде байрам.\nБашта башланғыс синыф уҡытыусылары Рәзилә Таштимер ҡыҙы Дәүләтбаева һәм Миләүшә Сәрүәр ҡыҙы Лоҡманова ҡурсаҡтар тарихы менән таныштырҙы. Уларҙың ниндәй генә төрө юҡ икән! Экрандан ҡурсаҡтарҙың һүрәттәрен, яһалыу тарихын ҡыҙыҡһынып күҙәттек.\nАртабан һүҙ ҡыҙҙарға бирелде. Ҡурсаҡтарын ҡәҙерләп кенә күкрәгенә ҡыҫҡан 14 бәйгесе алға сығып теҙелде. Яратҡан уйынсыҡтары менән таныштырып, улар тураһында шиғыр һөйләнеләр. Исемдәре лә ниндәй бит әле: Йәмилә, Сәлимә, Гөлгөнә, Нәйлә, Наҙгөл, Айһылыу, Нәркәс, Гөлфиә, Әлиә… Был эшкә етди ҡараған ҡыҙҙар. Киләһе турҙа уҡыусылар «бәпәй» ураны. Ҡулдары килешеп тора бит әле. Шулай булмай, ҡатнашыусыларҙың яртыһы ғаиләлә апай кеше бит. Уларҙың өйҙәрендә берешәр, икешәр, хатта өсөшәр кесе туғандары бар.\nКиләһе һынауҙы башлар алдынан ҡыҙҙар уҡытыусылары менән берлектә бишек йырын башҡарҙы, унан һәр береһе «бәпәй» йоҡлатып ҡараны. Быларҙан тыш, бәләкәй һылыуҡайҙар «бәпес»тәренә матур һүҙҙәр әйтте, уларға арнап шиғырҙар сығарҙы, сослоҡта көс һынашты.\nБайрам һуңында күмәкләшеп фотоға төшкәс, уҡытыусы апайҙары төрлө тәмлекәстәр һәм бүләктәр таратып, ҡыҙҙарға тормошта кәрәк буласаҡ аҡыллы кәңәштәрен еткерҙе.\nАлтылағы – алтмышта, ти халыҡ мәҡәле. Әлеге көндә ҡурсаҡтарын матур итеп әпәүләгән, бишек йырҙарын көйләгән ҡыҙҙар киләсәктә яҡшы әсәй булып үҫер әле. Ә ошо матур байрамды ойошторған Миләүшә Сәрүәр ҡыҙы һәм Рәзилә Таштимер ҡыҙына ҙур рәхмәт. Эштәре гел уң булһын уларҙың!


Әсәлек капиталы программаһы йәнә ике йылға оҙайтыла — Владимир Путин // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nӘсәлек капиталы программаһы йәнә ике йылға оҙайтыла — Владимир Путин\n16:42, 3 декабря 2015 Сәйәсәт\nӘсәлек капиталы программаһы йәнә ике йылға оҙайтыла — Владимир Путин Фото: Андрей Старостин\nӘсәлек капиталы программаһы йәнә ике йылға оҙайтыла. Был хаҡта Федераль Йыйылышҡа йыллыҡ Мөрәжәғәтнамә менән сығыш яһағанда Рәсәй Президенты белдерҙе.\n«Бының бюджет өсөн ҡатмарлы икәнлеген аңлайбыҙ, әлбиттә. Элегерәк беҙ быны иҫәпләргә кәрәклеге хаҡында әйтә торғайныҡ. Проблемаларға ҡарамаҫтан, әсәлек капиталын түләй аласаҡбыҙ», — тип белдерҙе дәүләт башлығы.\nҒаиләләр бала тәрбиәләргә теләй, уларҙың киләсәгенә, иленә ышана һәм дәүләт ярҙамына иҫәп тота, тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Владимир Путин. Әсәлек капиталы программаһы Рәсәйҙә, шул иҫәптән Ҡырымда һәм Севастополдә 6,5 миллиондан ашыу ғаиләне үҙ эсенә алды.\nБашҡортостанда әсәлек капиталы тураһында закон тормошҡа ашырыла башлағандан алып бөтәһе 225346 дәүләт сертификаты бирелгән. 110631 кеше аҡсаны төп бурысты түләүгә, торлаҡ алыуға, 46327-һе кредит алмайынса торлаҡ шарттарын яҡшыртыуға, 5293-ө белем биреүгә, 639-ы сабыйҙы балалар баҡсаһына йөрөтөүгә тотоноу тураһында ғариза менән мөрәжәғәт иткән, 125 кеше аҡсаны хеҙмәт пенсияһының тупланма өлөшөн булдырыуға йүнәлткән.\nТеги: рәсәй президенты мөрәжәғәтнамәһе,әсәлек капиталы


Өфөлә балалар баҡсаһы тәрбиәләнеүселәре дарыуҙан ағыуланған - GTRK.TV — Новости Уфы и РБ\nӨфөлә балалар баҡсаһы тәрбиәләнеүселәре дарыуҙан ағыуланған.\nВаҡиға Дим районындағы 95-се мәктәпкәсә белем биреү учреждениеһында була. 3 бала ауыр хәлдә дауаханаға оҙатыла, дарыуҙы улар тәрбиәсе сумкаһынан алған. Әле сабыйҙарҙың икеһе реанимацияла. Уйын бүлмәһен йыйыштырырға ҡалған малайҙарҙың береһе аҡса тотоп йөрөүен күреп тәрбиәсе шунда уҡ үҙенең әйберҙәрен тикшерә. Аҡсаны бала сумканан алған, таблеткалар һауыты ла буш була. Алина Зәкирова был хаҡта шунда уҡ етәкселеккә хәбәр итә.Тәрбиәсе сумкаһына төшкән малай бер-нисә минуттан үҙен насар тоя башлай, шунда ғына ул таблетканы йотҡанын әйтә. Малайҙы ашығыс ярҙам саҡыртып дауаханаға оҙаталар. Һуңғараҡ тағы ла ике бала ауырып китә. Балалар ашап ағыуланған дарыуҙар тәрбиәсенең шәхси шкафындағы сумкала була, ул иң аҫҡы полкала ятҡан. Малайҙар уны алып ашап ҡарай, был ваҡытта мәктәпкәсә учреждение хеҙмәткәре башҡа балаларҙы бәҙрәфкә алып киткән. 3 йәшлек ике малайҙың хәле әле ауыр тип баһалана, бер бала тейешле ярҙамдан һуң төҙәлә башлаған. Был осраҡтан һуң Дим районы хакимиәтендә ашығыс рәүештә мәғариф ойошмалары етәкселәре йыйылды. Хәл ҡабатланмаһын өсөн тәрбиәсе һәм уҡытыусыларға ҡарата шәхси әйберҙәрен һаҡлау талаптарын ҡәтғиләштерергә ниәтләйҙәр.Осраҡ буйынса Хоҡуҡ һаҡлау органдары ла тикшереү башланы. Уның һөҙөмтәләре буйынса тәрбиәсенең эшенә юридик баһа биреләсәк. Дарыу ашап ағыуланған балаларҙың ата-әсәләре әле сабыйҙарҙың сәләмәтлеге өсөн көрәшә, шулай ҙа уларҙың тәрбиәсегә ҡарата дәғүәһе юҡ һәм ваҡиғаны аңлап ҡабул итә. Шул уҡ ваҡытта 3 йыл тәжрибәһе булған хеҙмәткәрҙең яҡлап ата-әсәләр 80 ҡултамға йыйған.\n20 октября Дим биҫтәһендә йөк ташыусы “Газель” микроавтобусы янып китте\n20 октября Хәҙер Башҡортостанда эре хужалыҡтар ғына түгел, ә фермерҙар лимузин тоҡомло мал аҫрап, уларҙы үҙҙәре үрсетә


«Әйләнәм дә йәшлегемә ҡайтам...» » журнал Башкортостан кызы | Башҡортостан ҡыҙы журналы\n«Әйләнәм дә йәшлегемә ҡайтам...»\n«Артҡа әйләнеп, күпме генә саҡырһаң да, кире ҡайтмай шул уҙған ғүмер, — тип йылмайыу аша көрһөнә 88 йәшлек хеҙмәт һәм тыл ветераны Ғәтифә инәй. – Их, хәҙерге хозур донъяларҙа өр-яңынан тормош ҡороп, йәшлектә йәшәргә ине ул!..» Ә минең уға: «Көрһөнмәсе бер ҙә, ғүмерең һис кенә лә бушҡа үтмәгән, ул матур эштәргә арналған!» – тип әйткем килә.\nӘлшәй районы Ибрай ауылында тыуып, өс йәшенән атайҙан ҡалып, әсәй менән апай ҡулында үҫкән ҡыҙ бала тормоштоң әсе-сөсөһөн күп татый. Атаһы сауҙагәр була, хәлле ғаилә башлығы яҡты донъянан киткәс, колхозға инмәгән өсөн аҙбар-ҡураларын һүтеп, бөтә мөлкәттәрен, мал-тыуарҙарын тартып алып китәләр. Ауыҙын асһа, үпкәһе күренерҙәй баланы яҡлаусы булмағас, ун дүрт йәшенән үк үҙенән ҙур апайҙар менән Нуриман районындағы урманлыҡҡа ағас эшенә оҙаталар. Башына таҡта төшөп йәрәхәтләнгәс, ҡайтырға тура килә уға. Үҫә төшкәс, Свердловск өлкәһенә торф сығарырға ла ебәрәләр. Ә шулай ҙа ауырлыҡтарға бирешмәй, юғалып ҡалмай. Колхоз эшендә лә бик әүҙем була.\nИнде буй еткергән ҡыҙ күрше Дәүләкән районы Дүртөйлө ауылынан ике балалы ир Миңнулла Дәүләтҡоловҡа тормошҡа сыға. Алты малайға, дүрт ҡыҙға ғүмер бирә улар.\nАҡсам, әйберем юҡ, тип тормай, иҫке сепрәк-сапраҡтарҙы оҫта итеп ҡырҡып, кейем тегергә өйрәнә Ғәтифә. Балалары, күрше-күләндәре ул күңел йылыһын биреп эшләгән күлдәктәрҙе, һырыған салбар-бишмәттәрҙе кейенә лә һөйөнә. Был эштән генә ҡәнәғәт булмай, балаҫ һуғыу һөнәрен дә үҙләштерә. Ауылдаштарынан һарыҡ йөнө йыйып, уны төрлө төҫтәргә манып, келәмдәр эшләргә өйрәнә. Һуҡҡан аҫалы һәм сепрәк ҡорамаларҙан иҙән балаҫтары, күҙ яуын алып торған сағыу таҫтамалдары тирә-яҡҡа тарала, дан тота. Ғәтифә инәйҙең ҡул эштәрен, ҡыҙҙарға бирнәлеккә тип, ҡайҙарҙан ғына килеп алмайҙар. Кәзә мамығынан шәлдәр ҙә бәйләп өлгөрә ҡатын. Шулай итеп, көнөн колхоз эшендә булһа, кистәрен, балалары йоҡоға талғас, күңелен биреп, ижади шөғөлөнә тотона.\nЯбай ауыл ҡыҙы 1967 йылда Мәскәү ҡалаһында уҙғарылған «Оҫталар бәйгеһе»ндә ҡатнаша һәм беренсе, өсөнсө урындарға лайыҡ була, маҡтау ҡағыҙҙары, миҙал алып ҡайта. Был турала Фәүзиә Рәхимғолова «Башҡортостан ҡыҙы» журналының 1969 йылдың октябрь һанында «Аҫалы балаҫтар ҡайҙа?» исемле мәҡәләлә яҙып сыға. Баҫмала шулай уҡ балаҫ һуға торған станогы менән Ғәтифә инәйҙең фотоһы ла донъя күрә. Оҫта әлеге көндә лә ул журналды ҡәҙерләп һаҡлай.\nҠулынан килмәгән эше булмағандыр уның йәш сағында. Хатта көслө ир заты менән ярышҡандай, мейес сығарыу эшен дә үҙләштереп, абруй яулаған ул.\n«Мейес яға башлаһаң, өйгә төтөн тула, тын алырлыҡ булмай торғайны, ишек асып елләтһәң, һыуынып бөтә, ә өйҙә – бәләкәй балалар. Ни эшләйһең инде, шулай этләнгәндән һуң, бер көн мейестең төтөн юлын һүтеп ташланым да йыйып ҡараным, тағы һүттем, тағы йыйҙым, төрлө яҡҡа борғолап эҙләй торғас, дөрөҫ юлын таптым. Бына шулай өйрәнеп киттем, — тине, үткәндәрҙе иҫләп, инәй. – Хәҙерге көндәрҙә лә мин сығарған мейес усаҡтары янында йылыныусылар бихисап әле, балам. Ана, үҙемдең баҡсамда ла ултыра. Әле булһа ҡулланам, ҡаҙан аҫтына усаҡ яғып, ҡорот ҡайнатам, Ҡөрьән уҡытҡанда аш һалам».\nОҫта ашнаҡсы булараҡ та дан тота Ғәтифә инәй: «Әй, һағынам, балаҡайым, үҙем бешергән ризыҡтарҙы. Ҡосаҡҡа һыймаҫ күпереп бешкән икмәк, утлы күмер өҫтөндәге табала ҡойолған ҡоймаҡ, ҡаҙанда ҡайнатҡан ҡорот, емеш-еләктән ҡаҡ менән тәмле итеп сәй эсеүҙәре...»\n«Ә аҫалы балаҫтарға килгәндә, элек Дүртөйлө ауылында биш-алты оҫта була торғайны, бер-беребеҙ менән ярышып, ырыу тамғалары һалып, сәскәләп, ниндәй генә һүрәт төшөрмәнек! – ти ул. – Һәр оҫтаның үҙ сере бар ине. Ата-бабаларыбыҙҙан күсеп килгән балаҫ, таҫтамал һуғыу нескәлеген киләһе быуын өсөн һаҡлаусы бер сылбыр булғанбыҙҙыр...»\n50 йыл элек «Башҡортостан ҡыҙы»ның героиняһы булған Ғәтифә инәй Дәүләтҡолова яҙмышында үҙ быуынының фиҙакәрлеге лә, ныҡлығы ла, матурлыҡҡа ғашиҡ илаһи күңеле лә сағыла.


22 Декабрь 2017, 12:54\nПодписка кампанияһы тамамланыуға ла һанаулы ғына көндәр ҡалып бара. 21 декабргә ҡарата “Табын”ға ни бары 1776 кеше яҙылған. Ҡайһы бер почта бүлексәләренең, ауыл биләмәһе башлыҡтарының, предприятие, ойошма, учреждение етәкселәренең матбуғат баҫмаларына яҙҙырыуҙы һүлпән ойоштороу һөҙөмтәһе был.\nДекабрь айында уҙғарылған тәүге отош-та еңеүсе, Тайыш ауылынан хеҙмәт ветераны Фәйез ағай Сөләймәнов бүләген һуңлаңҡырап килеп алды.\n-“Табын” гәзитен сыға башлаған көндән алдырып уҡыйым. Элек колхозда урта звено белгесе, башҡа эштәрҙә эшләнем. 7-8 дана гәзит-журнал алдырып уҡый инем. Бөгөн иһә төп таянысым “Табын” һәм уны башынан аҙағына тиклем уҡыйым. Ә бына тәүге биттәге “Матбуғат” рубрикаһын нишләптер уҡымағанмын. Үҙемдең бүләк отоуымды Имәндәш ауыл китапханаһында ғына ишеттем, шуға ла һуңғараҡ ҡалынды инде,- ти ул беҙҙән ғәфү үтенеп.\nӘ бына икенсе отошта еңеү яулаған Красноусолдан Гөлназ Мирхәйҙәрова “Еңеү ирекмәне” берләшмәһенең урындағы бүлексәһе етәксеһе – Красноусолдағы 2-се мәктәп директоры урынбаҫары булып сыҡты. Башҡа бүләк отоусылар – Еҙем-Ҡаран ауылынан Илүс Ғиззәтуллинды (М.Ғафури урамы, 42), Йөҙимәндән Рәшиҙә Яхинаны (Еңеүҙең 30 йыллығы урамы,4) һәм Аҡкүл ауылынан Әнисә Арипованы (Ленин урамы,88) редакциянан бүләктәрен килеп алыуҙарын һорайбыҙ. Башҡаларҙы иһә ҡалған көндәрҙә гәзитебеҙгә яҙылып ҡалырға саҡырабыҙ.


Өфөлә ШОС һәм БРИКС саммиттарын үткәреү өсөн кәмендә 500 волонтер талап ителәсәк // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nӨфөлә ШОС һәм БРИКС саммиттарын үткәреү өсөн кәмендә 500 волонтер талап ителәсәк\n17:37, 3 сентября 2014 Йәмғиәт\n2015 йылда Өфөлә уҙасаҡ ШОС һәм БРИКС саммиттарын үткәреүгә һәм әҙерләүгә кәмендә 500 волонтер йәлеп итеү күҙаллана. Был хаҡта, шаршамбы көнө «Башинформ» мәғлүмәт агентлығында уҙған, матбуғат конференцияһында «Өфө-2015» ШОС һәм БРИКС офис-төркөмө директоры Руслан Мирсаяпов хәбәр итте.\nСаммиттарға волонтерҙарҙы әҙерләүсе оператор – Рәсәй йәштәр союзының төбәк бүлексәһе, ул махсус өс баҫҡыслы уҡытыу программаһын әҙерләгән.\nДистанцион этабы заявкалар ҡабул итеү менән бер үк ваҡытҡа планлаштырылған. Уның эсенә ШОС һәм БРИКС ойошмаларының барлыҡҡа килеү тарихы һәм уларҙың эш спецификаһы тураһындағы мәғлүмәтте еткереү, ҡатнашыусы илдәрҙең тарихы, мәҙәниәте һәм милли йолалары менән таныштырыу, шулай уҡ волонтерҙарҙы яҡынса баһалау һәм лидерҙарҙы асыҡлауға йүнәлтелгән бер нисә тест инә.\nСентябрҙән алып майға тиклем БР Президенты ҡарамағындағы Башҡортостан дәүләт хеҙмәте һәм идара итеү академияһында «Эшлекле һөйләшеүҙәр һәм ораторлыҡ оҫталығы мәктәбе»ндә эшлекле коммуникациялар оҫтылыҡтарын үҫтереү буйынса уҡыуҙар уҙасаҡ.\nШул уҡ осорға ҡунаҡтарҙы урынлаштырыу объекттарында махсус уҡыуҙар ҙа ҡаралған.\nОфис-төркөм директоры Руслан Мирсаяповтың әйтеүе буйынса, 500 волонтерҙы уҡытыуға 2,5 миллион һумлап аҡса талап ителәсәк. Әммә уларҙың һаны, яҡынса прогноздар буйынса, 800-ҙән артыуы ихтимал, ул саҡта сығымдар артасаҡ.\n18 йәштән өлкәнерәк һәр теләүсе волонтер була ала. Заявкалар ҡабул итеү һәм ирекмәндәрҙе артабан уҡытыу өсөн 3 сентябрҙән алып махсус сайт һәм социаль селтәрҙә төркөм эшләй башланы. Бынан тыш, (347) 266-01-50 телефоны буйынса ҡыҙыу линия ойошторолған, унда волонтерҙарға бөтә кәрәкле мәғлүмәт биреләсәк.\nТеги: шос һәм брикс саммиттары,волонтерҙар,өфө


Медицина тармағын үҙгәрештәр көтә\nБыйыл “Һаулыҡ һаҡлау” милли проектын тормошҡа ашырыу буйынса республикала байтаҡ мөһим эштәр башҡарыласаҡ.\nИл Президенты тарафынан 2024 йылға тиклем милли маҡсаттар һәм стратегик бурыстар билдәләнде. Мәҫәлән, уртаса ғүмер оҙайлығын – 78, ә көтөлгән сәләмәт йәшәү оҙайлығын 67 йәшкә тиклем еткереү бурысы ҡуйыла.\nСабыйҙар үлемен 1000 кешегә иҫәпләгәндә 4,7-гә тиклем кәметеү ҡарала. Был мөһим эштәрҙе тормошҡа ашырыу буйынса ҙур саралар планлаштырылған. Алғы планда – тәүге медик-санитар ярҙам системаһын үҫтереү. Йөрәк-ҡан тамырҙары сирҙәрен кәметеү маҡсатында республика кардиология үҙәгенең өр-яңы хирургия корпусы төҙөләсәк, юғары технологиялы медицина ҡорамалдары файҙаланыуға тапшырыласаҡ. Онкология сирҙәре менән көрәш буйынса ҙур программа әҙерләнгән, кадрҙар менән тулыландырыу, республиканың медицина учреждениеларында ауырыуҙар өсөн 13 бүлексә булдырыу, дарыуҙар менән тәьмин итеүҙе юлға һалыу буйынса эш башланды.\nҺаулыҡ һаҡлауҙың берҙәм дәүләт мәғлүмәт системаһында берҙәм һанлы контур булдырыу ҙа көн үҙәгендә торған мәсьәлә.


Башҡортостанда партия вәкилдәре «бысраҡ» сәйәси технологияларға юл ҡуймаҫҡа һөйләште // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nБашҡортостанда партия вәкилдәре «бысраҡ» сәйәси технологияларға юл ҡуймаҫҡа һөйләште\n9:53, 16 сентября 2011 Сәйәсәт\n«Сәйәси реклама: ғәҙел диалогмы әллә ҡағиҙәләрһеҙ уйынмы?» — ошо исем аҫтында 15 сентябрҙә Башҡортостан Президенты ҡарамағындағы Башҡортостан дәүләт хеҙмәте һәм идара академияһында түңәрәк өҫтәл уҙғарылды. Уны ойоштороусылар булып «Гражданлыҡ линияһы» төбәк йәмәғәт ойошмаһы, Башҡортостан Президенты ҡарамағындағы Башҡортостан дәүләт хеҙмәте һәм идара академияһы һәм «Интеграция мәсьәләләре Европа-Азия академияһы» йәмәғәт ойошмаһы сығыш яһаны.\nСәйәси партияларҙың төбәк бүлексәләре, йәмәғәт берекмәләре, коммерцияға ҡараған ойошма вәкилдәре, сәйәси технологтар һәм киң коммуникациялар өлкәһендәге эксперттар әлеге сарала әүҙем ҡатнашты.\nМедиа-эксперт һәм түңәрәк өҫтәл координаторы Дмитрий Трапезников билдәләүенсә, сәйәси реклама Дәүләт Думаһына һайлауҙар алдынан көнүҙәк һәм мөһим тема булып тора. Сәйәси рекламаны һәм агитацияны анализлау киләһене күрһәтте: бында йыш ҡына әхлаҡи яҡтан әҙәпһеҙ сәйәси пиар-технологиялар ҡулланыла. Аныҡ миҫалдарҙа беҙҙең илдә лә, сит илдәрҙә лә «бысраҡ» сәйәси технологияларҙы ҡулланыу алымдары тикшерелде.\n— Негатив реклама, ҡара пиар ҡулланмайынса ла һайлауҙарҙа еңеп була, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Башҡортостан Президенты ҡарамағындағы Башҡортостан дәүләт хеҙмәте һәм идара академияһы уҡытыусыһы, түңәрәк өҫтәл координаторы Елена Генерозова. — Әммә көрәш ғәҙел булһын өсөн бергәләп ҡағиҙәләр булдырыу һәм уларҙы үтәү зарур.\nҠыҙыу фекер алышыуҙан һуң, ултырышта ҡатнашыусылар партиялар һәм йәмәғәт ойошмалары тарафынан үтәлергә тейеш тәҡдимдәр булдырҙы. Барлыҡ ҡатнашыусылар ҙа халыҡты алдауға йүнәлтелгән технологияларҙы ҡулланмаҫҡа һөйләште.\nШулай уҡ түңәрәк өҫтәлдә ҡатнашыусылар закон сығарыусыларға «Сәйәси реклама тураһында»ғы закон булдырырға тәҡдим итте. Ул тыйылған партияларҙы, йәмғиәт өсөн хәүефле булған һәм уға зыян килтергән сәйәси акцияларҙы рекламалауға юл ҡуймаҫ ине.\nТеги: һайлауҙар, гражданлыҡ линияһы, сәйәси технологиялар


Һарыҡсылыҡты үҫтереү өсөн дәүләт ярҙамы\nШаран районында йәшәүсе Константин Ғәлимов «Яңы эш башлаусы фермер» программаһында ҡатнашып грант алыуға өлгәшә. Был аҡсаға ул Һамар өлкәһенән Куйбышев тоҡомло йөҙгә яҡын һарыҡ һатып ала. Тармаҡтың табышлы икәнен яҡшы аңлап, ул ошондай ваҡ малдарҙы арттырырға, хужалығын киңәйтергә ниәтләй.\nШаран районының Супай ауылында хәҙер һарыҡ баҡырышҡандарын йыш ишетергә мөмкин. Ҡасандыр төбәктә һүнеп ҡалған һарыҡсылыҡ тармағы ҡабат йәйелдерелә башланы. Был кәсепкә урында йәшәүсе Константин Ғәлимов ныҡлап тотонған. Яңы ғына эш башлауға ҡарамаҫтан, тырышлығы ла күҙгә салына. Эштә балалары ла ярҙамлаша.\nКонстантин Ғәлимов, фермер: «Әлеге ваҡытта минең хужалыҡта Куйбышев тоҡомло һарыҡтар аҫрала. Киләсәккә уларҙың һанын 3-5 мең тиклем еткереүҙе күҙ уңында тотам. Әлбиттә, ваҡ мал һанына ҡарап хужалыҡты ла киңәйтермен».\nӘйткәндәй, йүнселгә эште йәнләндереп ебәреүгә дәүләт ярҙамы булышлыҡ иткән. Былтыр «Яңы эш башлаусы фермер» программаһы грантына лайыҡ булған. Ошо аҡсаға Һамар өлкәһенән йөҙгә яҡын Куйбышев тоҡомло ваҡ мал һатып ала. Эштең алға китеүенә бәйле, төбәктә ауыл хужалығын үҫтереүселәр һаны артыуы күҙәтелә.\nӘйткәндәй, Башҡортостандың ауыл хужалығы министрлығы 10 февралдән ферма хужалыҡтарынан дәүләт ярҙамына ғариза ҡабул итә башлай.


Хинкали — Башҡорт Википедияһы\nХинкали (груз. ხინკალი) — Грузия халҡының милли аш-һыуы. Күбеһенсә тау өлкәләрендә Пшави, Мтиулети һәм Хевсуретияла, аҙағыраҡ башҡа Кавказ райондарына таралған.\nГрузин хинкалиһы составы һәм бешерелеүе менән әзербайжан һәм дағстан хинкалаһынан күпкә айырылып тора.\nАш-һыу составы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nХинкали билмән ҡамырынан әҙерләнә (он, һыу), йомортҡа ҡушыу теләктән тора. Эсенә ваҡлап туралған, йәки ит үткәргестән үткәрелгән ит (күбеһенсә — һыйыр, сусҡа һәм һыйыр итенә ѳҫтѳнлѳк бирелһә, ҡайһы бер ресторандарҙа һарыҡ итен дә ҡулланалар).\nХинкали эшләгән саҡтағы мөһим элемент — уның формаһын яһау. Традиция буйынса грузия хужабикәләре уларҙың өҫкө осон бәләкәс «ҡойроҡ» менән тамамлап ҡуя. Хинкали аҫтынан алып (ҡойроҡҡа етеп барғанда) бөрмәле булып, 18 күберәк булырға тейеш. Уларҙы шулай тотоуы уңайлыраҡ. Эшләнгән хинкалиларҙы ҡайнап сыҡҡан һыуҙа бешерәләр, йә булмаһа табала ҡыҙҙыралар.\nАшау ҡәғиҙәләре лә үҙенсәлекле: ҡойроғонан тотоп, ҡамырын әҙләп кенә тешләп, ипләп иттең һутын тәмләргә, аҙаҡтан ғына нигеҙенә тотонорға. Өҫтәлгә ултыртыр алдынан әҙер аш-һыу ҡара борос менән тәмләтеп ебәрелә.\nХинкали — видеорецепт на edim.tv\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Хинкали&oldid=657400 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 21:57 5 март 2017 үҙгәртелгән.


Фураж — Башҡорт Википедияһы\nФура́ж ( франц. fourrage «аҙыҡ») — малсылыҡта: үҫемлек мал аҙығы, ул мал-тыуар өсөн әҙерләнә: кәзә,һарыҡ, сусҡа, өйрәк, ҡаҙ һәм ҡуян һ.б.). Ғәҙәттә,фураж үҫемлектәрҙең орлоҡ һәм емештәренән башҡа эшкәртелгән вегетатив өлөштәренән тора (япраҡ, һабаҡ, ҡайһы саҡта тамырҙары ). Фураж йә яңы килеш, йә һаҡлап тотолғанынан ҡулланыла. Фураж һаҡлау өсөн эшкәртәләр, күпселек осраҡта — киптереү ҡулланыла\nТар сүллегендә ҡатын-ҡыҙ фураж әҙерләй\nФураждың төп төрҙәренең процент нисбәте ( Кюн буйынса)\n1 Фуражлыҡ иген культуралары\n2 Мал аҙығын һаҡлау ысулдары\n3 Хәрби эштә\nФуражлыҡ иген культураларыҮҙгәртергә\nФуражлыҡ иген культуралары:\nбашаҡлылар: кукуруза, һоло, тары, сорго, чумиза һәм башҡалар;\nҡуҙаҡлылар: борсаҡ, люпин, вика һәм башҡалар.\nМал аҙығын һаҡлау ысулдарыҮҙгәртергә\nЙылдың теләһә ҡайһы миҙгелендә малдың аҙыҡҡа ихтыяжын ҡәнәғәтләндереү өсөн мал аҙығы әҙерләү һәм һаҡлау кәрәк. Башлыса түбәндәге ысулдар ҡулланыла:\nтәбиғи киптереү, был бесән әҙерләү мөмкинлеген бирә;\nһыуһыҙландырыу — ваҡланған үҫемлетең һыуын һығып алыу. Һөҙөмтәлә, көплө фураж гранулаһы килеп сыға;\nсилослау — фуражды дымлы килеш һаҡлау ысулы, нигеҙендә контролдә тотолған әсетеү. Дымлы силосты махсус башняла йәки блоклап ныҡ итеп ҡыҫалар йәки тапаталар. Тик силоста ҡурҡыныс токсин тупланырға мөмкин, шулай уҡ зарарлы бактериялар булыуы, шулай ботулизм хәүефе бар.\nИген культураларын өҫтәмә продукты булараҡ, мал аҙығына башҡа фураж булмауы сәбәпле, Һаламды ла эре мал өсөн аҙыҡ булараҡ ҡулланырға мөмкин. Уны малдың аппетитын яҡшыртыу өсөн башҡа төр мал аҙығы менән ҡушып бирәләр.\nАтлы ғәскәрҙәрҙең, шулай уҡ бүтән хайуандар ҡулланған башҡа төр ғәскәрҙең хәрби операциялары уңышын тәьмин итер өсөн фураж мөһим ресурс булып тора. Ҙур хәрби подразделениеларҙа фураж менән тәьмин итеүсе вазифаһы — фуражи́р булған.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Фураж&oldid=840448 ҡабул ителгән\nПоследний раз редактировалась 17 октябрь 2018 в 10:30\nБыл бит һуңғы тапҡыр 10:30 17 октябрь 2018 үҙгәртелгән.


- Беҙҙең мәктәптә үҙ ғүмерҙәрендә бер китап та уҡып сыҡмаған уҡыусылар бар, - тип хәбәр итте бер көндө 13 йәшлек күрше ҡыҙы.\n- Кит инде, - тип ышанмаҫҡа иттем мин, - ул саҡта нисек и теп имтихан тапшыра һуң улар!\n- Ә ҡыҫҡаса изложениелар нимә өсөн - тип йылмайҙы Лена. - Интерентта реферат һәм иншалар етерлек. Уҡытыусылар был турала белә, шуға күрә күп осраҡта "өслө" билдәһе ҡуялар. Ә уларға башҡаһы кәрәкмәй ҙә... Тик мин "отличница", шуға күрә уҡырға тура килә, - тип ауыр һуланы ҡыҙыҡай һәм тыпылдап баҫҡыстан аҫҡа атланы. Әгәр ҙә Юрий Левада етәкләгән аналитика үҙәгенең социологик тикшеренеүҙәренә арналған "Уҡыу һәләкәте" тип аталған мәҡәлә күҙемә салынмаһа, мин был\nһөйләшеү тураһында онотҡан да булыр инем инде. Был тикшеренеүҙәр күрһәтеүенсә, ярты ил китап һатып алмай һәм\nжурналдар уҡымай, ә рәсәйлеләрҙең 80 процент тирәһе китапхана хеҙмәтләндереүе менән файҙаланмай. Рәсәй халҡының 52 проценты китап һатып алмай, 37 проценты - китап уҡымай, 5 9 процент журналдар һатып алмай, 39 - журнал уҡымай. Мәктәп уҡыусылары тураһында нимә әйтергә ҡала инде - улар өсөн оят: 32 ил араһында "уҡыу сифаты" буйынса улар 28 - се урынды биләй.\nҺәм бында эш төрлө нәшриәттәр тарафынан сығарылған китаптарҙың 40 проценты уҡыусыларға килеп етмәүендә лә түгел . Уҡытыусылар һәм ата - әсәләр үҙҙәре лә таный: үҫмерҙәрҙең уҡыуға мохтажлығы юҡҡа сыҡты, уларҙы компьютер һәм видео алмаштыра. Балалар сәңгелдәктән үк тип әйтерлек хакер булып үҫә, "Выбирай Россию для русских" лозунгыһында 20 йәшлек скинхедтар аҙ тигәндә лә бер хата эшләй, ә ябай мәктәп уҡыусыһы ҡайһы ваҡыт "Герой нашего времени" әҫәренең авторын атарға ҡыйынһына.\nҮҙ сиратыбыҙҙа беҙ Өфө китапханаларында йәштәрҙең китап уҡырға яратыу - яратмауын асыҡларға булдыҡ, асылған дөрөҫлөк\nбеҙҙе артыҡ ғәжәпләндермәне лә...\nӘҙәби китаптарҙы бөтөнләй уҡымайҙар тип әйтергә була. Йәштәр ҙә, өлкәндәр ҙә ғәҙәттә тарихи китаптарға иғтибар бир ә. Урта йәштәгеләрҙе китап уҡыу шөғөлө бөтөнләй ҡыҙыҡһындырмай. Китапханасы Гүзәл әйтеүенсә, хәҙер, имтихандар артта ҡалғас, Әхмәт - Зәки Вәлиди исемендәге Милли китапхана юлын тапаусылар һирәгәйҙе. Ә китапханала күптән түгел генә асылған яңы бүлектә төрлө тематикаға һуңғы\nйылдарҙа ғына сыҡҡан китаптарҙы ла табырға мөмкин!\n- Беҙҙең халыҡ уҡымай, - ти Гүзәл. - Быны аңлар өсөн арты ҡ күҙәтеү ҙә кәрәкмәй. Вуздарға уҡырға инеү имтихандары барған\nосорҙа абитуриентар университеттарҙы штурм менән алды, китапханаға иһә көнөнә 15 - 20 кеше генә инеп сыҡты. Миллионлаған кеше йәшәгән ҡала өсөн был күрһәткес тип әйтеп буламы Уҡығандары ла мәжбүри әҙәбиәт, башлыса, иҡтисад, хоҡуҡ, тарих өлкәһе, ә күңел ҡушҡан өсөн уҡыусылар юҡ.\nШулай итеп, нимә асыҡлана: уҡыусы халыҡ проценты күҙгә күренеп ҡыҫҡара. Әммә, ҡыҙғанысҡа ҡаршы, китап баҙарының негатив тенденциялары бының менән генә тамамланмай. Әҙәбиәт менән ҡыҙыҡһыныусылар интеллектуаль проза һәм "әҙәбиәттең ал тын фондына ҡарағанда" "түбәнге пробалы попсаны" өҫтөнөрәк күрә. Миҫал артынан алыҫҡа йөрөргә лә тура килмәне : эскәмйәлә ултырыусы мәктәп сығарылыусылары кемуҙарҙан күп уҡыуҙарын белдерҙе. Башлыса ҡатын - ҡыҙ журналдары һәм Марининаның детективтарын хуп күрәләр. Бер ҡыҙ үткән йыл\n"Троя" фильмын ҡарағандан һуң Гомерҙың "Илиадаһын" уҡып сыҡҡан. "Одиссеяға" түҙемлегем етмәне", - тип таный ул.\n- Мин үҙемде күп уҡыйым тип әйтмәҫ инем. Әммә уҡырға яратмағандан түгел, ваҡыт етмәгәнлектән һәм күңел өсөн уҡырлыҡ китап табыуы ҡыйын, - ти 26 йәшлек Максим, Башҡорт\nдәүләт университетының биология факультеты сығарылыусыһы. -\nҠайһы ваҡыт ауыр эш көнөнән һуң ял итеү өсөн детектив һатып\nалғылайым. Шуға күрә етди әҙәбиәт уҡымайымдыр ҙа инде, эштә\nхәлдән таяһың, тағы килеп китап ауыр уйҙарға батыра. Дуҫтар ым тураһында бер нимә лә әйтә алмайым, китап тотоп\nултырғандарын күргәнем юҡ...\nСтудент булырға йыйыныусы Юра китап уҡырға яратмауын асыҡтан - асыҡ белдерҙе. Үҙ ғүмерендә ул биш кенә китап уҡып сыҡҡан, уның ҡарауы улар "етди": "Война и мир", "Преступлени е и наказание" һәм бик "ҡатмарлы" өс детектив.\nМилли китапхананың сәнғәт буйынса әҙәбиәт залының баш китапханасыһы Галина шулай уҡ йәштәр араһында "эш буйынса" у ҡыусылар күплеге тураһында белдерҙе. Башҡа осраҡта инде сәйнәп йотор өсөн ҡатын - ҡыҙҙар романы һәм фәнтәзи алыуҙы\nхуп күрәләр. Китапханала халыҡ аҙ, көнөнә күп тигәндә лә 20\n- 40 кеше инеп сыға.\nУның ҡарауы китап магазины һатыусылары беҙҙе ҡыуандырҙы. Улар билдәләүенсә, йәштәр араһында "кинәйәле" әҙәбиәт популярлыҡ менән файҙалана, уның вәкилдәре - Пауло Коэльо, Анхель де Куатье, Ричард Бах һәм башҡалар, уларҙы "бер көнлө к" яҙыусылар иҫәбенә индереүе ҡыйын.\nНиндәй йомғаҡлауға киләбеҙ Мин, мәҫәлән, "күп уҡыған" һә м "белемле" һүҙҙәрен синонимға яҡын тип һанайым. Бер генә\nһорауым бар, ул да булһа уҡыуҙы яҡлау буйынса милли\nпрограммаларға ҡағыла: ниңә донъяның барлыҡ илдәрендә лә тип әйтерлек улар бар, ә беҙҙә - юҡ


Йәнтөйәк - халҡыбыҙ мираҫын һаҡлаусы » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Новости » Мәҙәниәт » Йәнтөйәк - халҡыбыҙ мираҫын һаҡлаусы\nБилдәле булыуынса, кеше үҙенең яҡындарына, яратҡан урындарына ашҡынып, яҡты хистәр менән бара. Шундай осрашыуҙарҙан шәхес ҡәнәғәтләнеү ала, уның күңелендә матур уйҙар ҡайнаша. Көйөргәҙе төбәгендә күп йылдар сағыу, үҙенсәлекле ижады менән яҡташтарын шатландырған, уларҙың ихтирамын яулаған «Йәнтөйәк» башҡорт халыҡ фольклор ансамбле сығыштарын ҡараған кешеләрҙә ошондай күтәренке кәйеф, халҡыбыҙҙың бай мәҙәни мираҫы менән һоҡланыу тойғолары барлыҡҡа килә, тип ышаныслы әйтергә мөмкин.\nЭйе, ерҙәштәренең һөйөүен, хөрмәтен ансамбль даими ижади эҙләнеүе, репертуар төҙөүгә етди ҡарауы, уны яңыртып тороуы, сығыштарында халҡыбыҙҙың йыр-моңона, бейеүҙәренә, йолаларына һәр саҡ иғтибар бүлеүе һөҙөмтәһендә яуланы. Ә бит ошо төркөм буш урында барлыҡҡа килде тип әйтергә була.\nУҙған быуаттың 90-сы йылдары башында элекке үҙ исемен ҡайтарып, Көйөргәҙе районының үҙәге Күмертау ҡалаһынан башлыса рус халҡы йәшәгән Ермолаев ауылына күсерелде. Күп тә үтмәй, халҡыбыҙ зыялылары бында башҡорт телендә ижад иткән һәүәҫкәр түңәрәктәр булдырыу бурысын ҡуйҙы. Ул ваҡытта ошо ауылда халҡыбыҙ тарихына, мәҙәниәтенә битараф булмаған, ҡалала ла, район ауылдарындағы төрлө концерттарҙа ла әүҙем ҡатнашҡан Юлдыбаевтар ғаиләһе йәшәй. Альберт Ғәйфулла улы оҫта итеп ҡурайҙа уйнаһа, ҡатыны Мәрйәм Фәйзулла ҡыҙы үҙенең моңло йырҙары менән тамашасылар ихтирамын яулағайны.\nРайондың мәҙәниәт бүлеге хеҙмәткәрҙәре тәҡдим иткәс, урындағы балалар баҡсаһында тәрбиәсе булып эшләүсе Мәрйәм ханым ире ярҙамында башҡорт фольклор төркөмөн булдырыу эшенә тотона. Халҡыбыҙ милләтенән булғандарҙың район үҙәгендә әллә ни күп йәшәмәүе шарттарында коллективты туплау еңелдән булмай. Ләкин «Тырышҡан – ташҡа ҡаҙаҡ ҡаҡҡан» тигәндәй, төркөмгә Ермолаев ауылынан да, яҡыныраҡ тораҡ пункттарҙан да милли мәҙәниәтте яратыусылар ылыҡтырыла һәм репертуар төҙөү эше, репетициялар башлана. Мәрйәм Фәйзулла ҡыҙы хәтерләүенсә, ойоштороу мәшәҡәттәрен еңеләйтеүҙә район хакимиәте, уның мәҙәниәт бүлегенең ярҙамы тос була.\nНиһайәт, 1995 йылда «Йәнтөйәк» исемле ижади коллектив тәүге тапҡыр яҡташтары алдында уңышлы ғына сығыш яһай. Фольклор төркөмө барлыҡҡа килгәндән алып, һәр саҡ үҙе йөрөткән исемде аҡлап, репертуарына тыуған төйәкте данлаған, уға мөхәббәт менән һуғарылған, ошо яҡтарҙа ижад ителгән һәм башҡарылған йыр-моңдо, бейеүҙәрҙе, йолаларҙы индерергә тырыша. Улар иҫәбенә яҡташ композитор Айрат Ҡобағошов эшкәртеүендәге башҡорт халыҡ йыры «Көйөргәҙе»не, «Яҡут таҡмаҡтары»н, «Юшатыр» көйөнә «Гүзәл ерем, Башҡортостан» йырын, «Орсоҡ бейеүе»н, «Умартасы серҙәре», «Бауырһаҡ» йолаларын, «Кинйә йәйләүе», «Кинйә ҡайтты», «Кинйәнең шәжәрәһе» инсценировкаларын индерергә мөмкин. Ижади эштәге уңыштары өсөн 2003 йылда ансамблгә «халыҡ» тигән юғары исем бирелә һәм ошо дәрәжә ышаныслы һаҡланып килә. «Йөрөгән таш шымара» тигәндәй, «Йәнтөйәк»тәр республика, төбәк-ара фестивалдәрҙә, конкурстарҙа даими ҡатнашып, уңышҡа өлгәшә. Улар «Ашҡаҙар таңдары», «Салауат йыйыны», «Еңеү салюты», «Дуҫлыҡ веногы» фестивалдәре, Өфөлә үткәрелгән «Башҡорт шәле» республика конкурсы лауреаты исеменә лайыҡ булды. Күрше Ырымбур өлкәһендә даими уҙғарылған Башҡорт мәҙәниәте көндәрендә лә уңышлы сығыш яһайҙар. Яҡташ артистарыбыҙ 2011 йылда Һарытау ҡалаһында үткәрелгән Бөтә Рәсәй этнофестиваленең дипломы менән дә билдәләнде. Әлеге ваҡытта башҡорт халыҡ фольклор төркөмөндә 25-ләгән солист шөғөлләнә. Улар араһында умартасы ла, профсоюз хеҙмәткәре лә, китапханасы ла, пенсионер ҙа бар. Төркөм етәксеһе Мәрйәм Юлдыбаева белдереүенсә, улар ансамблгә йәш быуын вәкилдәрен ылыҡтырыу менән даими шөғөлләнә. Шөкөр, хәҙер район үҙәгендә төркөмгә кешеләр һайлап алыу даирәһе киңәйҙе. Киләсәктә ошо йүнәлештә Ермолаев ауылының 2-се урта мәктәбе уҡыусылары менән маҡсатлы эш алып барыу күҙаллана.\nШик юҡ, киләһе йылдарҙа ла «Йәнтөйәк» башҡорт халыҡ фольклор ансамбле яҡташтарын ғына түгел, республика, күрше төбәктәр тамашасыларын да халҡыбыҙҙың бай мәҙәни мираҫы менән уңышлы таныштырыр, яңы ижади үрҙәр яулар.\nСығыу ваҡыты 25-12-2015, 13:20 | Ҡаранылар: 535


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - УЙЛАНДЫРА ТОРҒАН БАҪМА - 2021 - Мәҡәләләр\nУЙЛАНДЫРА ТОРҒАН БАҪМА\n"Киске Өфө" гәзитен байтаҡ йылдар алдырам. Ике тиҫтәгә яҡын тарихы булған гәзит минең дуҫыма әүерелде, уның һәр һанын ғаилә менән көтөп алабыҙ.\nУны ҡулға алыу менән тәү сиратта "Әйт, тиһәгеҙ..." рубрикаһы аҫтында баҫылған яуаптарға иғтибар итәм, шуны уҡый һалып сығам. Сөнки бөгөн беҙҙең йәмғиәтте борсоған иң мөһим һорауҙар, мәсьәләләр күтәрелә унда. Унан инде "Баш эшләтмәк"кә тотонабыҙ: бөтә ғаилә менән сканворд һорауҙарына яуаптар эҙләйбеҙ. Берәй ауыр һорауға яуап таба алмаһаҡ, интернеттан да, китаптарҙан да ҡараштырып, табып, яҙып ҡуябыҙ. Был урында шундай теләк-тәҡдимемде лә әйтеп китәйем: балалар өсөн дә башҡортса йомаҡтар, һүҙ табышмағы кеүек ҡыҙыҡлы материалдар баҫылһа, шәп булыр ине.\nГәзит уҡыусыны уйландырған хәл-ваҡиғалар, йәмғиәттәге күренештәр буйынса фекер төйнәргә этәргес - гәзиттең икенсе-өсөнсө биттәрендәге актуаль мәҡәләләр менән яйлап ултырып танышам. Төрлө закондарҙа үҙгәрештәр, яңылыҡтар тураһында "Ишеттегеҙме әле?" рубрикаһы, халыҡ медицинаһына арналған мәҡәләләрҙе лә иғтибарҙан ситтә ҡалдырмайым. Аҙна һайын сыҡҡан, ҙур булмаған "Халыҡ дауаһы"нда ҡайһы бер үләндәрҙең фотоһүрәтен дә урынлаштырырға мөмкинлек табылһа, уғата яҡшы булыр ине, тип теләйем. Ҡыҙғанысҡа күрә, ҡайһы бер шифалы үҫемлектәрҙе танып белмәйбеҙ шул...\n"Киске Өфө"нө үҙ итеүемдең тағы бер сәбәбе бар - унда башҡорт халыҡ йолалары тураһында мәғлүмәттәр күп баҫыла. Төрлө сараларҙа ҡулланырға уңайлы итеп әҙерләнгән йола сценарийҙары ла донъя күрҙе унда, мин үҙем дә тәжрибәм менән уртаҡлашып, ямғыр теләү йолаһы тураһында сценарий яҙып баҫтырҙым. Былар беҙгә, ағинәйҙәргә, үтә лә кәрәкле, мөһим яҙмалар. Сөнки балалар баҡсаһы тәрбиәләнеүселәре, мәктәп уҡыусылары менән әүҙем эшләйбеҙ. Сосновка урыҫ ауылы булғас, башҡортса ла, русса ла һөйләп, башҡорт халыҡ йолаларын күрһәтәбеҙ, байрам саралары ойошторабыҙ. Шулай уҡ гәзиттең "Ағинәй мәктәбе" рубрикаһын да ҡыҙыҡһынып уҡыйбыҙ, был инде ойошмабыҙҙың республикалағы тармаҡтары араһында тәжрибә уртаҡлашыу, фекер алышыу майҙаны. Әйткәндәй, беҙҙең ауылда "Киске Өфө" гәзитенең иң әүҙем, иң тоғро уҡыусыһы - Фәнилә Мусина исемле ағинәйебеҙ. Ул элек почта хеҙмәткәре булып эшләгән һәм үҙ иңдәренә башҡорт матбуғатына яҙҙырыу бурысын алған. Уның менән гәзиттәге мәҡәләләр буйынса ултырып фекер алышып, һөйләшеп алабыҙ.\nТағы ла бер үҙем яратып уҡыған, фәһемле һүҙҙәренә ҡолаҡ һалған рубрика - "Аҡыл - ҡаҙна". Кеше ниндәй йәштә лә уҡырға, ғилем тупларға тейеш, ти. Был рубрика ошоға булышлыҡ итә лә инде. Бер бағанаға донъя аҡылын һыйҙырған ул. "Киске Өфө" тураһында һөйләй башлаһаң, һүҙем бөтмәҫ кеүек. Уның биттәрендә донъя күргән һәр мәҡәлә, һәр рубрика - урынлы, артыҡ бер нәмә лә юҡ. Был йөкмәткеле баҫма менән дуҫлығыбыҙ дауам итһен, уны эшләүсе коллективтың ижади ҡомары һүнмәһен, тип теләйем.\nБелорет районы Сосновка ауылы.\nЯҙылған: 17.05.21 | Ҡаралған: 137


Тапалған еләк (Хикәйә)\n11 Ноябрь , 22:43\n– Мин берәүгә лә теймәнем! Ишеттеңме?! Әгәр берәйһенә ауыҙыңды асһаң, тереләй күмермен! Был көсөктө лә тый! Бөгөн төнөн ырҙын артында көтәм, килмәһәң, эш ҡалдырған өсөн һөргөн китерһең! – Шәйәх атына һикереп менде лә саптырып китеп тә барҙы.\nБайтаҡтан ҡайтҡаны юҡ ине ауылға Зәлифәнең. Алыҫта йәшәй, ауылда ыңғай барып төшөрлөк туғандары ла юҡ хәҙер. Саҡырыу хаты алғас, йөрәкһене, тыуып үҫкән яҡтарын өҙөлөп һағынғанын аңланы. “Һаумыһығыҙ, ауылдаштар!” байрамына саҡырғайнылар үҙен. “Ҡайтам, мотлаҡ ҡайтам был юлы”, – тигән фекергә килде лә шул көндә үк юлға сығыу мәшәҡәттәре менән йүгергеләй башланы.\nАнау һынды тантанаға буш ҡул менән барып төшөү килешмәҫ, клубҡамы, мәктәпкәме һәйбәтерәк бүләк алырға кәрәктер. Үҙе белгән, хәтерләгән дуҫ-ишенә лә күстәнәс-бүләген барланы. Оҙаҡ ҡына уйланғандан һуң мәктәпкә шахмат менән футбол тубы һатып алды, күтәреп ҡайтырға ла еңел, балаларға бер ҡыуаныс та булыр.\nӘҙ-әҙләп йыя торғас, йөгө апаруҡ ауырайҙы, вокзалға таксиға ултырып төштө. Мулдаштан утыҙ саҡрымда ятҡан ҡалаға барып еткәс, ауылға тиклем йәнә такси ялларға тура килде: автобус бынан кискә юҡ ине инде.\nКөн кискә ауышһа ла, тура мәҙәниәт йортона алып барыуын үтенде такси йөрөтөүсенән.\n– Ана, тағы бер ҡунағыбыҙ килә, әйҙә, әйҙә, инәй, түрҙән уҙығыҙ! – тип, йәш кенә клуб мөдиреме, мәҙәниәт йорто директорымы, хәҙер улары буталып та бөткән, Зәлифәнең ҡулындағы сумкаһын алып, эргәһендәге егеткә тотторҙо.\n– Инәй, кем булаһығыҙ, кемгә төбәп килдегеҙ? – тип һорау артынан һорау яуҙырҙы ҡыҙыҡай. – Таксиғыҙҙы ебәрегеҙ, хәҙер сәй эсеп алабыҙ ҙа машинала үҙебеҙ оҙатып ҡуйырбыҙ.\nНи тип әйтергә лә белмәгән Зәлифә:\n– Сәйҙән баш тартҡан юҡ, юлда һыуһап та кителде, – тип, рәхмәттәрен уҡый-уҡый, бай итеп әҙерләнгән өҫтәл янына уҙҙы.\nНиндәй генә ризыҡ юҡ ине табында: һәр төрлө бәлеше, ҡайнатмаһы, эремсектең ағы һәм ҡыҙылы, ҡаҙылығы менән тултырмаһы – һанап та, тәмләп тә бөтөрлөк түгел.\n– Бүтән ҡунаҡтар килеп етмәгәнме әллә? – тип һорай ҡуйҙы Зәлифә.\n– Килгән береһен туғандарына оҙата торабыҙ, яҡын-тирәләгеләр иртәгә генә килә инде, – тине өҫтәл эргәһендә сәй яһап торған ҡатын.\nКлуб мөдире ҡыҙыҡай, ҡағыҙ-ҡәләмен тотоп, Зәлифә эргәһенә ултырҙы.\n– Инәй, исем-фамилияғыҙҙы теркәп кенә ҡуяйыҡ әле.\n– Зәлифә инәйең булам, Нәзимова, – тип яуап бирҙе ҡунаҡ.\n– Ой-й! Ниңә шундуҡ әйтмәнегеҙ? Һеҙ бит беҙҙең ауылдың ғорурлығы! Билдәле ғалим! – Ҡыҙыҡай, ихлас ҡыуанып, ҡунаҡтың ҡулын ҡыҫты. – Мулдашта туғандарығыҙ ҡалмаған да шикелле, һеҙҙе үҙемә алып ҡайтам!\nЗәлифә өсөн бөгөн иң ауыр мәсьәлә шулай еңел хәл ителде.\nБереһенән-береһе күркәмерәк йорттарҙы машина тәҙрәһенән ҡарап килә торғас, төбәгән фатирына килеп еткәндәр, имеш. Әллә ҡайҙан балҡып ултырған ҙур ғына өйгә инделәр. Бүлмәләре лә әллә нисәү, иркен, тыштан бер һоҡландырһа, эстән дә күңеленә хуш килде төшкән йорто. Зәлифәгә айырым бүлмә лә тәғәйенләп ҡуйылған икән. Бөтәһе лә ҡалалағы кеүек: ҡайнар һәм һалҡын һыу, йыуыныу бүлмәһе, хатта бәҙрәфе лә. Матур йәшәй ауыл халҡы. Клуб мөдирен йәш кенә ҡыҙыҡай тип уйлаһа, ул үҙе әсәй, ошо мөһабәт донъяның төп хужабикәһе булып сыҡты. Төн ауышҡансы ҡымыҙ, буҙа менән һыйлана-һыйлана әңгәмә ҡороп ултырҙылар.\n– Ҡыҙым, үҙең ошо ауылдыҡымы? Кем балаһы булаһың? – тип һорамай сыҙаманы ҡунаҡ.\n– Мин тау яғынан килен булып төшкәнмен, ирем Мулдаштыҡы, – тип яуапланы хужабикә. – Хәтерләйһегеҙме икән Шәйәхмәт бабайҙы? Шуның ейәне. Иртәгә ҡайтып етергә тейеш, ҡырҙа йылҡы көтөп ята.\n“Аһ” итте Зәлифә. Хәтерләмәй буламы һуң ул Шәйәхмәт ҡартты?! Ғүмере онотасағы ла, кисерәсәге лә юҡ уны. Яҙмышына ҡара ҡарғыш булып ишетелгән исем ул – Шәйәхмәт...\nҠунағының төҫө үҙгәреп китеүен шәйләне хужабикә. Ни уйларға ла белмәне, ҡапыл ҡыйыуһыҙланып:\n– Инәй, юлдан да йонсоп килгәнһегеҙ, мин арытам хәбәрем менән өҫтәүенә, ял итегеҙ, – тине лә Зәлифәгә йоҡлар урын әҙерләй башланы.\nЗәлифә төн буйы керпек ҡаҡманы. Шәйәхмәт... Бригадир Шәйәхмәт. Яңғыҙ ҡатын-ҡыҙҙы, етем-еһерҙе зар илатҡан хәсис йән.\n1944 йылдың йәйе. Зәлифәгә ни бары ете генә йәш. Атаһының яуҙа һәләк булыуы тураһындағы ҡағыҙҙы алғас, әсәһе лә ҡапыл биреште. Былай ҙа йөрәк сирле ғәзиз кешеһен дә юғалтты береһенән-береһе ваҡ өс бала. Зәлифә – иң өлкәне. Эргәләрендә атаһының үгәй әсәһе Бибиниса өләсәһе генә бар. Шулай ҙа балалар йортона бирҙермәй алып ҡалды әбей ейәндәрен.\nҮгәй булһалар ҙа, үҙҙәрен ҡағып-һуҡҡанын да хәтерләмәй Зәлифә. Бары менән байрам булып, тартып-һуҙып, аслы-туҡлы көн иттеләр. Йәйгә сығып, ҡырҙа йыуа, ҡымыҙлыҡ, һарына күренә башлағас, биш йәшлек һеңлеһен эйәрткән булып, тамаҡ артынан урман, тау-таш ҡыҙыра башланы апай кеше. Ике йәшлек кенә ҡустыһы менән өләсәһенә лә алып ҡайталар. Шулай, емеш-еләк тә өлгөрә башланы. Әмәлгә ҡалғандай, ер еләге ишелеп уңғайны ул йылы.\nКолхоз эшенән һис бушамаған бисә-сәсә, ҡыҙ-ҡырҡын бик йөрөй алмай, эш ҡалдырғандарҙы аңдып ҡына торалар. Айырыуса бригадир Шәйәхмәт уҫал, еләккә тип сыҡҡан береһен сыбыртҡылап, кире бора тора. Фронтта эштәр беҙҙең яҡҡа көйләнһә лә, халыҡтың ашарына юҡ, сосораҡтар еләк тиреп, йәшертен генә ҡырҙан уҡ Мәғнит баҙарына барып, яҙа-йоҙа ризыҡ алып ҡайтҡылай.\nҺиҙеп ҡалһалар, язанан ҡотолормон тимә: йә һатып алған нәмәләрҙе әлеге Шәйәхмәткә биреп, башыңды ҡотҡараһың, йә ит-тирең айырылып сыҡҡансы сыбыртҡынан ярылаһың. Әле лә әсенеп-әрнеп уйлай Зәлифә: үҙ кешең ни өсөн шул ҡәҙәр ҙә ҡанһыҙ булды икән? “Унда, фронтта, еңеү өсөн ҡан ҡоялар, ә һеҙ бында эштән ҡасаһығыҙ. Мәтри малай, башыңды төрмәлә серетәм”, – яратҡан һүҙе шул булыр ине яһилдың.\nНи өсөн үҙе яуға барып, еңеүҙе яулашмаған, дошман урынына тылда бала-саға, бисә-сәсә менән алышҡан – Хоҙайҙың бер үҙенә мәғлүм. Бигүк ҡарт булмаһа ла, өләсәһе ниңә бауырҙары ла ҡалҡмаған бәләкәй балаларҙың тапҡанын көтөп ултырғаны – быныһы үҙе бер сер. Хәйер, хәҙер ҡараһына ҡатҡан иҙәндәрен, керҙән йышылып бөткән яҫтар-түшәрҙәрен хәтерләй ҙә, нәҫ баҫҡан бит өләсәйҙе, тип уйлай.\nНәҫ баҫыу – ул бик хәүефле нәмә, әҙәм балаһының дәрт-дарманын да һүндерә, йәшәүгә булған ынтылышын да юҡҡа сығара, үҙеңде ғүмерлек ялҡаулыҡҡа, шамтырлыҡҡа дусар итә. Ашап-эсеүгә, йоҡоға әүәҫлектәрен юғалтмаһа ла, кешесә донъя көтөү теләге булмай ундай бәндәлә. Көтөргә хәленән килмәгәс, балалар йортона ғына бирергә кәрәк булған да бит үкһеҙ етем өсәүҙе. Унда ла тормош әллә ни шәптән булмаһа ла, күптәр өсөн үлемдән ҡотолоу юлы ине бит детдом тигәндәре.\nИлле йыл дауамында йөрәгенә ҡан һауҙырған фажиғә булыр көндә лә Зәлифә, һеңлеһен эйәртеп, Ҡоръятмаҫ битләүенә күтәрелде. Ҡыҙыл балаҫ булып түшәлгән еләклекте күреп, һеңлеһе сәбәләнеп ҡыуанған булды, бисара.\n– Апый, кү-ү-үп итеп йыяйыҡ, йәме! Баҙарға апарып, әпәкәй алырлыҡ кү-ү-үп итеп...\nОшоларҙы хәтерләһә, бөгөн дә күҙ йәштәрен тыя алмай Зәлифә. Күп тә үтмәй, улар эргәһенә Мәндүҙә апай килеп сүгәләне.\n– Эй-й, бәләкәстәр, ҡалай шәпһегеҙ, иң еләкле урынды тапҡанһығыҙ бит, – тип, ул да ҡыуана-ҡыуана тәбиғәт биргән байлыҡты тирергә кереште. Йәһәт кенә үҙенең ике силәген дә тултырғас, ҡыҙҙарға йыйыша башланы. Уларҙың күнәктәре лә тулды. Кескенә һеңлеһенең иҫке генә күлмәген йәйеп һалып, йыйылған еләкте шунда ауҙарҙылар ҙа йәнә күнәсеккә тирҙеләр.\n– Нисек кенә апҡайтырһығыҙ икән инде был хәтлем байҙыҡты? – тип бот сапты Мәндүҙә апайҙары.\nТауға табан йүгереп килгән һыбайлыны иң тәүҙә Зәлифә күреп ҡалды:\n– Уй! Мәндүҙә апай, йәшен, ана теге Шәйәх килә!\nАуыл халҡы нәфрәтләнеп тулы исеме менән өндәшмәй ине бригадирға. Ҡыҙыҡай, өлкәндәрҙән ишетеп, был һарыуһыҙ бәндәнең исеме шулай икән тип уйлай.\nМәндүҙә ҡайынлыҡ араһына боҫто. Ул арала Шәйәх килеп тә етте.\n– Ҡайҙа башҡалар?! – тип екерҙе, шунсама еләкте бәләкәс кенә ике ҡыҙ йыймағанын аңлап ҡалып. – Ҡайҙа, тим, башҡалар?!\nЗәлифә һеңлеһен ҡосаҡлап, шаҡ ҡатып тик торҙо. Апаһы өндәшмәгәс, бәләкәс тә телен тешләне.\nШәйәх атынан төшөп, улар эргәһенә тубыҡланды.\n– Ҡайҙа башҡалар?! – был юлы ул тағы ла ҡурҡынысыраҡ тауыш менән ажғырҙы. Яуап ишетмәгәс, Зәлифәнең һеңлеһен һелкетә тартып, үҙенә яҡын килтерҙе. – Һин һөйләшә беләңме, әйт, апайҙар ҡайҙа?\nҺеңлеһе баш сайҡаны. Һөйләшә белмәйем тиеүе булдымы был, әллә барыбер әйтмәйем, тиеүеме.\nШәйәх йән асыуы менән биҙрәләрҙәге еләкте лә ергә һирпеп, кирза итек кейгән аяҡтары менән иҙә тапарға кереште. Нисек кенә асыҡһа ла, бер генә бөртөгөн дә ҡапмай тиерлек йыйған еләгенең ҡан кеүек иҙелеп ятыуына ҡарап торған Зәлифәнең күҙҙәренән йәш атылып сыҡты. Ҡыҙҙар унда ла өндәшмәне.\n– Әйтмәһәң, хәҙер апайыңды ништәтәм, беләңме? Әйтһәң, яңынан еләк йыйып бирәм. Апайыңа ла теймәйем...\n– Апайыма һуҡма! Еләк кәрәкмәй! – тип сеңләп илап ебәрҙе һеңлеһе.\n– Ә миңә апайың кәрәк! – Хәшәрәт әҙәм Зәлифәнең күлмәген буйҙан-буйға йыртып төшөрҙө.\nЗәлифә оялышынан ергә сүгәләне. Шәйәх һеңлеһен ҡаты ғына этәреп ебәрҙе лә Зәлифә эргәһенә яҡынайҙы.\n– Йә, йә, өркмә, ҡыр кәзәһе. Мин һине кәләш итеп алам.\nҺеңлеһе йығылып барып төшкән ерҙә иҙелгән еләк кеүек ҡан йәйелеп китеүенән иҫе-һушын юйған Зәлифә таш кеүек ҡатып ҡалғайны. Был Шәйәхте һиҫкәндермәне. Ул ҡыҙҙы үләнгә йығырға була йәнә ынтылды.\n– Туҡта! Туҡта, тием! Теймә сабыйға! – Мәндүҙәнең әсе итеп ҡысҡырып, урмандан йүгереп сығыуын Шәйәх ишетте. Ишетте лә, иһаһайлап, тауыш килгән яҡҡа боролдо. Бары тик Зәлифә генә урынынан ҡуҙғала алманы, һеңлеһенең тороп баҫыуын көттө. Эргәһенә йүгереп кенә барыр, үҙе урынынан ҡалҡытыр ине туғанын, ике аяғы ла ергә ҡуша йәбешкәнме ни – ҡуҙғалтып та алырлыҡ түгел.\n– Кеше үлтереүсе! Һин үлтерҙең баланы, ҡанһыҙ! – Мәндүҙә үкһеп, сабый эргәһенә ултырҙы, уның башын күреп, йәнә ҡысҡырып илап ебәрҙе.\nТик шунда ғына ни ҡылғаны мейеһенә барып етте әшәкенең.\nБәләкәс ҡыҙ тын алмай ине. Тамыры ла типмәй. Зәлифәне ҡосағына алып, һеңгәҙәп оҙаҡ ултырҙы Мәндүҙә. Нишләргә лә белмәне. Ә Зәлифә илай ҙа алмай, һөйләшерлек тә хәле ҡалмаған.\nҺорашҡан береһенә Мәндүҙә: “Тайып йығылып китте лә, башы ташҡа бәрелде”, – тип аңлатты. Зәлифә дөрөҫөн һөйләп бирергә ынтылып ҡараны, ауыҙынан бер өн сыҡманы: ул телдән ҡалғайны. Һеңлеһен ауыл зыяратына алып киткәндәрендә лә өй артында өнһөҙ-тынһыҙ ултырып ҡалды. Күҙҙәренән бер бөртөк йәш сыҡһасы! Күпте күргән күрше инәй: “Ила, ила, балам, үҙеңә еңелерәк булыр”, – тип тә ҡараны, ни илай, ни һөйләшә алмай, сәғәттәр буйы бер нөктәгә текәлеп ултырҙы ла ултырҙы. Кескәй ҡустыһы менән икеһен балалар йортона алып киткәндәрендә лә өн-тынһыҙ ҡалды. Даими асығыуҙан һуңғы сиккә етеп ябыҡҡан, хәлһеҙләнгән кесе туғаны оҙаҡ йәшәмәне. Зәлифә тотош ер йөҙөндә бер яңғыҙы тороп ҡалды.\nҺөйләшергә лә яңынан өйрәнде. Ауыл ерҙәрендәге балалар йорттарын япҡас, уны әллә ҡайҙа ятҡан Өфөнөң үҙенә оҙаттылар. Артабанғы яҙмышы өсөн ул баш ҡалалағы тәрбиәселәренә, табиптарға рәхмәтле.\nЕте йәшендә айырылған тыуған ауылында һуңынан бер генә булды Зәлифә. Интернатты тамамлап, шунда уҡ уҡытып йөрөгән сағы ине. Йәненең өҙөлөп әрнеүен баҫырға теләп, Ҡоръятмаҫҡа, үҙҙәре еләк тиргән урынға, күтәрелде. Баҫылманы йәне, тағы ла нығыраҡ һыҙланырға кереште. Һеңлеһенең ҡәберенә күгәрсен күҙҙәренән йыйылған гөлләмәһен һалды. Уның күҙҙәре лә ошо сәскәләр кеүек асыҡ зәңгәр ине. “Ғәфү ит мине, бәпәй генәм”, – тип шыбырланы, ниңә ғәфү үтенгәнен үҙе лә аңламаны. Йөҙө шешенгәнсе иланы ла иланы. Ергә ҡара эңер йәйелгәс кенә, уны балалыҡ дуҫы Нәғимә зыяратта эҙләп тапты.\n– Кешеләр бер сәйер юлсы хаҡында әйткәстәре, моғайын, һиндер, тип уйлағайным да, – тип, Зәлифәне һыға ҡосаҡлап алды. – Ниңә тура үҙемә килмәнең?\nФермала һауынсы булып эшләгән әхирәте уны алып ҡайтып, ярты төн уҙғансы һөйләштеләр. Шунда ғына Зәлифә Нәғимәгә бөтә дөрөҫлөктө асып һалды.\n– Ауылда бөтәһе лә ниҙер һиҙенә ине лә бит, шаһит булмағас, төбөнә төшөүсе булманы. Мәндүҙә апай, үҙе йығылды, тине бит. Ә һин телһеҙ...\n– Ә Мәндүҙә апай ни хәлдә? – Нисек бығаса һорашырға башы етмәгән? Ул Зәлифә менән һеңлеһенең иң бәхетле минуттарын, шатлана-ҡыуана еләк тиреүҙәрен, шул уҡ сәғәттә тиерлек Зәлифәнең иң ҡара ҡайғылы мәлен дә күргән шаһит бит! Зәлифәне күрәләтә һәләкәттән ҡотҡарыусы ла ул. – Кем менән йәшәй?\n– Йәшәмәй Мәндүҙә апай. Теге ваҡыт бригадир Шәйәх уны һөйәркә итеп алған булған, тиҙәр. Ауырға ҡалған. Оятын күтәрә алмаған, аҫылынған. Үҙенә үҙе ҡул һалып, гонаһ ҡылған, тинеләр ҙә, зыяратҡа ла күмдермәй, Олоһар башына ерләнеләр.\n– Эй, халыҡтың наҙанлығы! Ни өсөн аҫылынғаны берәүҙе лә ҡыҙыҡһындырманы ламы ни?\n– Бөтәһе лә белә ине, буғай. Кем тикшереп торһон инде? Ниндәй замана икәнен үҙең хәтерләйһеңдер.\n...Әле Нәғимә менән һуңғы осрашыуын иҫләп, үткәндәрҙе күңеленән үткәреп ятҡан Зәлифә: “Нишләп килеп төшкәс тә Нәғимә тураһында белешмәнем һуң мин?” – тип уйланы. Һағыныуҙан да, тыуған ауылы менән осрашыу ҡыуанысынан да, хәтирәләр ҡойононда албырғап, йәне үртәлеүҙән дә иҫе инәрле-сығарлы булып, бөтөнләй онотҡан. Иртән торғас та Нәғимәне барып табып алыр кәрәк. Иҫәндер. Улар бит байтаҡ ҡына хат алышып та торҙо. Аҙаҡ, донъялар боларып, илдә үҙгәртеп ҡороуҙар башланып киткәс, бәйләнеш өҙөлдө. Ә Шәйәх иҫән ине әле. Зәлифә хатта ситтән күреп тә ҡалды үҙен. Алтмышты уҙһа ла, текә баҫып йөрөгән ныҡлы ир ине. Хәҙер, моғайын, юҡтыр. Быны бөтә күңеле менән теләй Зәлифә, сөнки ғүмер буйы йөрәген өйкәгән ҡурҡыныс кисерешенән ҡурҡа – үс алыу теләгенән. Уның ихтыярына ҡуйһалар, бер ниндәй йәлләү һәм үкенеү тойғоһо кисермәйенсә, өҙгөсләп ташларҙай көс ярһыта күңелен. Үлеп ҡотолһон, юғиһә, үҙе лә аңғармаҫтан, әллә ниҙәр ҡылып ҡуйыр кеүек тойола. Туҡһанды уҙып, инде йөҙҙө ваҡлаған бәндәне һау килеш күрергә теләмәй. Һеңлеһе – биш, ә ҡустыһы ике генә йыл йәшәп ҡалдылар яҡты донъяла, шул әҙәм аҡтығы арҡаһында ул япа-яңғыҙ. Тормошҡа ла сыҡманы, күҙ алдында ыштан төймәләрен ысҡындырып, үҙенә яҡынлаған шөҡәтһеҙ әҙәм аҡтығы ир-атҡа ҡарата уянырҙай ғәҙәти хис-тойғоно ҡара күләгә булып ҡаплап торҙо. Күпме ҡатын-ҡыҙҙы, бала-сағаны зар илатты, Мәндүҙә апайҙың ваҡытһыҙ үлемендә лә ул ғына ғәйепле. Әле береһе лә белмәгән әллә ниҙәр ҡылғандыр, улары ваҡыт саңында күмелеп ҡалғандыр...\nБына әле ул Шәйәхтең ейәне йортонда төн үткәрә алмай ыҙалана. Иртән торғас, үҙен нисек тоторон да белмәй, күҙҙәрендә, йөҙөндә ауыр кисерештәре сағылыр, хужалар менән ихлас аралашыуға ҡамасаулар. Олатаһы ҡылған әшәкелектәр өсөн ейәне ғәйепле түгел, шулай ҙа...\nИртәнге сәйҙе эсергә ултырғас та Зәлифә хужабикәнән Нәғимә хаҡында һорашты. Уның иҫән-һау икәнлеген, яңғыҙ ғына йәшәп ятыуын ишеткәс, иркен һуланы.\n– Ҡыҙым, барыһы өсөн дә рәхмәт һиңә. Балалыҡ дуҫымды бик күргем килә, аҙаҡ йыйын-ҡаңғырыҡ араһында күрмәй ҙә ҡалырмын, йортон өйрәтһәңсе...\n– Эй-й, инәй, уф! Зәлифә Рәжәповна, беҙҙә генә тороғоҙ ҙа ҡуйығыҙ, өй иркен, бөтә уңайлыҡтар эстә, осрашыуҙан һуң бөтә тиң-тошоғоҙҙо эргәгеҙгә саҡырырмын.\n– Юҡ, юҡ, рәхмәт, сикһеҙ рәхмәтлемен, балам. Минең аулаҡта ғына Нәғимә инәйең менән сөкөрҙәшеп ултырғым килә. Ә бына был һиңә бәләкәй генә бүләгем, – ҡунаҡ үҙе бәйләгән бик матур шәлде сығарып өҫтәлгә һалды.\nАптыранды хужабикә, ҡунағы ыҡҡа килмәгәс, машина менән Зәлифәне ауылдың арғы осона алып китте. Бер пакет итеп күстәнәстәрен дә һалып алды.\nӘхирәтенең иҫке генә өйө тағы ла ергә сүгеберәк киткән. Ҡапҡаһы, тәҙрә яҡтауҙары матур итеп буялған, быныһы инде бөгөнгө байрамға күрәлер. Бүтән йорттар эргәһендә Нәғимәнең өйө тартынып ҡына ултырғандай тойола. Тегеләре, иркен, бейек булғанға күрә, түш киреп баҫҡан. Нәғимә яңғыҙ йәшәй. Ире менән биш-алты йыл ғына донъя көтөп ҡалған. Уныһы утынға барғанда бүрәнә аҫтында ҡалып һәләк булған. “Ни балабыҙ булманы, исмаһам, эргәмдә тере йән булыр ине”, – тип әсенә ине теге юлы.\nЭскә эйелә биреберәк үттеләр. Ыҫпай ғына йыйыштырылғайны ике бүлмәле ҡәҙимге өй. Һуғыштан һуң хәленән килгәндәр бер бүлмәле йорттарын шулай киңәйтеп эшләгән – быны Зәлифә тәүге килгәнендә үк аңғарғайны. Хәҙер иһә дүртәр-бишәр, хатта унан да күберәк бүлмәле йорттар артҡан ауылда. 90-сы йылдарҙа кибет кәштәләрендә бер нәмә ҡалмай, халыҡтың көнкүреше ҡапыл артҡа тәгәрәһә лә, һуңғы йылдарҙа бер-береһе менән ярыша-ярыша донъя көтөүселәр, баҙар иҡтисадына яраҡлашыусылар ҙа күбәйә. Быны дөрөҫ тип һанай Зәлифә. Әҙәм балаһы ниндәй ҡоролошта ла, ниндәй шарттарҙа ла йәшәп өйрәнергә тейеш, ябай халыҡ өсөн бүтән юл юҡ.\n– Әхирәтем килгән бит! – ятып торған еренән һикереп тиерлек тороп, Зәлифәне ҡосаҡлап алды Нәғимә. – Бына был, исмаһам, байрам!\nКлуб мөдирен дә әйҙүкләне ҡатын. Тантанаға әҙерләнергә кәрәк тип, тегеһе йәһәтләп сығып тайҙы.\n– Әҙер тороғоҙ, машина ебәрермен! – тип ҡысҡырҙы сығып барғанында.\n– Ошо килен килгәс, ауылда клуб эше яйланды, уңған, булдыҡлы ҡыҙыҡай, – тип ҡуйҙы Нәғимә. – Һине үҙенә алып ҡайтҡанын ишеткәс, эй эсем бошҡайны. Ҙур ғалим, минең фәҡир донъямды иш итмәйҙер, тип тә ҡәһәтләндем.\n– Юҡҡа, бына бит килеп тә еттем. Миңә һин үҙең ҡәҙерле, донъяң да бик ыҡсым.\nЫсынлап та, Зәлифә бында үҙен нисектер иркенерәк, өйөндәге һымаҡ тойҙо. “Кисә үк киләһе булған да бит, – тип уйланы, йоҡоһоҙ төнөн иҫләп. – Бер керпек ҡаҡманым төнө буйы”.\nБайрам Суйынтапҡан йылғаһы буйында уҙа икән. Халыҡ һабантуйға йыйылғанмы ни, геүләп тора. Зәлифә күбеһен, айырыуса йәштәрҙе, белмәй ҙә. Алыҫтан килгән иң абруйлы ҡунаҡтарҙы сәхнә түренә ҡаҙаҡлап яһалған өҫтәл артына ултырттылар. Тәүҙә Зәлифәнең исеме аталды. Ул, баҙнатһыҙ ғына йылмайып, ауылдаштарын күҙҙән үткәрҙе. Имгәкләгәненән алып таяҡҡа таянғанына тиклем ошонда ине. Бер яҡ ситтәрәк тағы өҫтәл тора, унда эскәмйә бәләкәйерәк. Ауылда йәшәп, хөрмәт ҡаҙанғандар шул өҫтәл янына саҡырылды. – Ауылыбыҙҙың иң хөрмәтле, иң оло аҡһаҡалы, Бөйөк Еңеүҙе үҙенең тылдағы фиҙакәр хеҙмәте менән яҡынайтҡан ҡәҙерле апабыҙ Шәйәхмәт Исламов!\nЗәлифә тертләне. Ҡалтырана-ҡалтырана, тәнтерәкләй-тәнтерәкләй сәхнәгә табан атлаған ҡартты ике яҡтан ике егет ҡултыҡлап алды. Береһе Шәйәхтең йәш сағына бигерәк оҡшаған ине. Ул атлап йөрөшө, ул хәрәкәттәре, төҫ-башы – һуйған да ҡаплаған. “Мин бөгөн уның йортонда ҡундым”, – тигән фекергә килде Зәлифә Рәжәповна.\nҠартты сәхнәгә көскә мендереп, эскәмйәгә ултырттылар. Ваҡыт ҡайһылай үҙгәртә кешене. Әле ҡаршыһында тиерлек ҡунаҡлаған бабай һис тә генә ажарланып, кеше туҡмап, бисәләрҙе көсләп, халыҡты ҡан илатып йөрөгән әҙәмгә оҡшамағайны. Йәшкәҙегән күҙҙәре менән ҡунаҡтарҙы барлап сыҡты ла ҡарашы Зәлифәгә туҡтаны. Танығандай итте, ахыры, әкрен генә ҡалтыранған башын ҡаҡҡан булды. Зәлифә сәләмгә яуап бирә алманы. Күҙ алдында йәнә үлән өҫтөндә иҙелеп, ҡандай ҡыҙарып ятҡан еләктәр, һеңлеһенең шул еләк өҫтөнә йәйелгән ҡаны хасил булды. Үҙенең яҙмышы ла хас тапалған еләкте хәтерләтте...


О регионе | Уфимский торгово-экономический колледж\nО городе, районе\nУ кого нет малой родины,\nУ того и нет и большой.\nНет, не мною придумана малая родина:\nДвор, изба, огородик, плетень…\nКаждый человек вправе гордиться не только своей Родиной - страной, гражданином которой является, но и своей Малой Родиной - местностью, в которой он живёт: своим городом или селом. И с чего бы она не начиналась: с вечных снегов, жёлтого песка или белых берёз, мы сердцем чувствуем, что это самое родное и останется с нами на всю жизнь.\nҠайҙан килеп сыҡҡан «ТУШҠЫР»?\n17 – се быуаттың аҙағында, яҡынса 1680 йылда, ауылға нигеҙ һалынған. Тушҡыр ауылы урынлашҡан урында ҡара урман булған. Йыуан ҡарағайҙарҙа, йүкәләрҙә ҡарағай бал ҡорттарыоя ҡорған. Урманында төрлө йәнлектәр, йылғаһында балыҡ бик күп үрсегән. Тушҡыр янынан аҡҡан йылҡа башҡа йылғаларҙан үҙенсәлеге менән айырылып торған: көҙ көнө яр ситенән һарҡып сыҡҡан һыу туңып, боҙға әйләнгән. Килгән кешеләр был яр ситендәге туңған боҙҙо «түш» тип йөрткәндәр. Башҡа ауыл кешеләре осрашҡас :«Һунарға ҡайҙа барҙың?» - тип һорағас, «Түш сыҡҡан йылға буйына» - тип яуап биргән. Һуңынан ҡыҫҡартып «Түшҡыр» тип йөрөтә башлағандар. Ваҡыт үтеү менән Түшҡыр Тушҡырға әйләнеп киткән. Рус телендә Тошкурово тип йөрөтөү ҙә йоғонто иткәндер.\nҠайҙан килеп сыҡҡан «МӘРХӘП яланы»?\nҺуғыш йылдарында ирен, балаларын юғалтҡан бер ҡатын Мәрйәп ауыр ҡайғынан йөрәкһеп бәйет әйтеп ҡалдырған.\nБалаҡайым, әсә һорама,\nЮлдарымда ҡайын, ҡарама.\nТолом – толом ҡара сәстәремде\nҺалып китәм барыр юлыма.\nҠайҙан килеп сыҡҡан «ҠУРЫУҘЫ»?\nБорон Ҡыпсаҡ ырыуы Һабсаҡ бей менән Бөрйән ырыуы Ҡарағөлөмбәт бей яу тоталар. Ҡарағөлөмбәт бей Һабсаҡ бейҙе үлтерә, ҡыпсаҡтарҙы ҡыра. Һабсаҡтан ҡалған ул, ир ҡорона кергәс, атаһының һонон ала: килеп Ҡарағөлөмбәт бейҙе үлтерә лә, тау башына мендереп ҡаҙанға һалып ҡурған, имеш. Ана шунан һуң тауҙы Ҡурыуҙы тип атағандар. Ҡыпсаҡтар ылда шунда килеп яҙ һайын байрам итер булғандар, ырыу батырҙарын иҫкә алғандар, йыйын йыйғандар.\nҠайҙан килеп сыҡҡан «ҮГЕҘҺӨҘГӘН»?\nБорон башҡорттар бер урындан икенсе урынға күсеп йәшәгәндәр. Бер ваҡыт ике үгеҙ һөҙөшә башлайҙар. Үкрә – үкерә ҡара үгеҙ ерҙе һөҙөп торғанда был урындан һыу килеп сыҡҡан. Шунан алып был урынды Үгеҙһөҙгән шишмәһе тип атап йөрөтәләр.\nҠайҙан килеп сыҡҡан «МӘМБӘТ ҡаяһы»?\nМәмбәт ҡаяһына бәйле матур легенда йәшәй. Имеш, ошонда гел ҡая башынан аҫға төшөп, бөркөт балалары аулап йөрөгән егет , түбәндә, үҙҙәренең бесәнлегендә , һөгәнен икенсе берәү менән күреп ҡала һәм , асыуына түҙәалмай, аҫылынып торған килеш уларға уҡ сойорғата. Уҡ уның асыуы төшкән ҡорбандарҙың икеһен бер юлы тишеп үтә. Нисек һауала , ҡая аҫтында аҫылынып торған кеше быны эшләй алғандыр, ҡараңғы. Әммә был ваҡиғаны тарих беҙгә килтереп еткергән. Һәм ҡая ла тора...\nҠайҙан килеп сыҡҡан «ҺАҠМАР»?\nҺаҡмар топонимының мәғәнәһе тураһындә төрлө фекерҙәр бар. Берәүҙәре уның ҡушма һүҙ булып ҺАҠ+БАР, йылға буйында һаҡланып йөрө, йырғанаҡтарына төшөп китмә кеүек иҫкәртергә ҡайтарып ҡалдыра. Икенселәре «һаҡ» -һүҙе «сик» тигәнде, «мар» -ҡырыу, үлтереүҙе аңлата, тип иҫәпләйҙәр.


Өфөлә «Мисс Башкортостан» республика гүзәллек конкурсы еңеүсеһе билдәләнәсәк // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nӨфөлә «Мисс Башкортостан» республика гүзәллек конкурсы еңеүсеһе билдәләнәсәк\n13:34, 14 апреля 2016 Йәмғиәт\nӨфөлә «Мисс Башкортостан» республика гүзәллек конкурсы еңеүсеһе билдәләнәсәк Фото: «Мисс Башкортостан» модель агентлығы\nӨФӨ, 2016 йыл, 14 апрель. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Гөлфиә Акулова/.\nЙәкшәмбе, 17 апрелдә, «Башҡортостан» дәүләт концерт залында «Мисс Башкортостан-2016» матурлыҡ бәйгеһенең финалы уҙа. Сараны ошо уҡ исемдәге модель агентлығы ойоштора. Республиканың тәүге һылыуҡайы исеме өсөн 19 ҡыҙ, төрлө ҡала һәм район вәкилдәре көс һынашасаҡ.\nФиналға әҙерлек барышында бәйгеселәр «Мисс Талант», «Мисс Топ-модель» этаптарын үтте. Өфөнән Лилиә Бережная — «Мисс Талант», Стәрлетамаҡтан Надежда Ивченкова «Мисс модель» исеменә лайыҡ булды. Быйылдан башлап «Мисс Башкортостан» конкурсында ҡатнашыусыларҙың хәйриә һәм ирекмәнлек эшмәкәрлеге еңеүҙең төп шарты булып тора. Һәр кем үҙенең ҡала йәки районында хәйриә проектын әҙерләй. Улар етем балалар өсөн концерттар, фотосессиялар, конкурстар ойоштора, балалар йорттары өсөн канцелярия кәрәк-яраҡтары һәм уйынсыҡтар йыя, йәнлектәргә ярҙам акциялары үткәрә. «Бәйләнештә» социаль селтәрендәге төркөмдә һәр проект менән танышырға һәм оҡшағаны өсөн тауыш бирергә мөмкин.\nҒәҙәттәгесә, финалда ҡыҙҙар визитка, ижади конкурс, дефиле номинацияларында үҙҙәренең матурлығын һәм һәләттәрен күрһәтәсәк. Сара ҡунаҡтарын ҡыҙыҡлы концерт программаһы көтә.\nТамашасыларҙың тауыш биреү һөҙөмтәләре һәм жюри баһаһы буйынса биш еңеүсе билдәләнәсәк. Гран-приға лайыҡ булыусы халыҡ-ара һәм Бөтә Рәсәй гүзәллек бәйгеләрендә Башҡортостан исеменән сығыш яһаясаҡ.


Бөгөн Өфөлә ун бишенсе Рәсәй энергетика форумы асылды\nКүләмле сарала 100-ҙән ашыу энергетика тармағы компаниялары ҡатнаша. Форум сиктәрендә «ШОС һәм БРИКС энергетикаһы», «Энергияны һаҡлау. Яҡтылыҡ техникаһы. Кабель» күргәҙмәләре лә ойошторолған.\nРәсәйҙең һәм Башҡортостандың иҡтисадын үҫтереүҙә энергетика форумы мөһим сараларҙың береһе булып тора. Бөгөн бында энергетика өлкәһенең иң яҡшы вәкилдәре йыйылған. Форум эшлекле бәйләнештәр булдырырға, яңы инновация юлдары табырға ярҙам итә.\nБөгөн һәр төбәк иҡтисадын арзан һәм сифатлы энергетика ҡыҙыҡһындыра. Әлбиттә, был Башҡортостан өсөн дә көнүҙәк һанала. Был йәһәттән Өфөлә асылған Рәсәй энергетика форумы тәжрибә уртаҡлашыу буйынса майҙансыҡ булып тора.\nКүргәҙмәлә Башҡортостан башлығы энергетика тармағында алдынғы технологиялар менән танышты. Мәҫәлән, Ростов өлкәһенән килгән был компания энергияны һаҡсыл ҡулланыусы яҡтылыҡ ҡоролмалары менән тәьмин итә. Рөстәм Хәмитов урам шәмдәре менән яҡындан танышҡандан һуң уларҙы Өфөлә лә ҡулланып ҡарарға ҡушты.\nЙыл һайын күргәҙмәлә Рәсәй һәм сит илдәрҙән бик күп предприятиелар ҡатнаша. Мәҫәлән, быйыл Өфөгә илдең 18 төбәгенән, шулай уҡ Белоруссия, Сербия һәм Германиянан 120 компания вәкилдәре килгән. Әйтергә кәрәк, бындай саралар донъялағы ҙур компаниялар менән килешеүҙәр төҙөү, бәйләнештәр булдырыу мөмкинлеген бирә.\nФорумда сығыш яһаусылар билдәләүенсә, бында профессионалдар осраша. Улар ниндәй яңы технологиялар барлыҡҡа килгәнен ҡарай, ғәмәлгә ашырыу өсөн үҙҙәренең технологияларын тәҡдим итә. Форум - ул ҙур күргәҙмә, йәрминкә, бында бер һөнәр эйәләре йыйылып, мәсьәләләрҙе хәл итеү алымдарын эҙләй.\nЙыл һайын энергия сығанаҡтарына ихтыяж арта. 2030 йылға кешелектең энегрия ҡулланыуы бөгөнгө менән сағыштырғанда, 40-50 процентҡа үҫеүе ихтимал. Шуға ла көнкүрештә энергияны һөҙөмтәле ҡулланыуҙа Өфөлә асылған бөгөнгө күргәҙмәнең әһәмиәте ҙур, ти белгестәр.