Уның кеүек тә мөхәббәтле актерҙы күргәнем юҡ тине\n21 Май 2020, 16:40\nХәлиловтар ғаиләһе хаҡында яҙыу үҙе ҙур кинәнес. Дөрөҫөн генә әйткәндә, ошоғаса Азамат ағай һымаҡ та мөхәббәтле актерҙы осратҡаным юҡ ине. “Еңгәңде күрҙем дә ҡапландым. Ғүмерлеккә яраттым”, ти бит. Ысынлап та, үҙенән бер курсҡа өлкәнерәк уҡыған Дәүләкән ҡыҙына күҙе төшә егеттең. Студент сағында Азамат ағай хеҙмәт итеп ҡайтырға ла, өйләнергә лә, атай булырға ла өлгөрә. “Әрмелә саҡта көнөнә икешәр-өсәр хат яҙғанмын. Зөлфиә шуларҙың һәммәһен дә һаҡлап барған. Ышанаһығыҙмы-юҡмы, өйҙә дипломат тулы хат ята. Күңел килгәндә еңгәң менән уларҙы уҡып көлөшөп, йәшлекте иҫкә төшөрөп алабыҙ. Ысынлап та, бер-беребеҙҙе ныҡ яраттыҡ, әле лә шулай…”Зөлфиә менән Азамат Хәлиловтарҙы көнөнә нисәлер сәғәт кенә айрым торһалар ҙа ике бәпкә шикелле бер-береһен юҡһына башлайҙар икән, тигәндәрен ишеткәнем бар ине шул. Дуҫтары менән ҡырға бәшмәккә, еләк фәләнгә сыҡһалар ҙа һөйләшеп һүҙҙәре бөтмәйенсә бер урында ғына йөрөй ти бит улар.Ә ҡыҙҙары һуң! Зилиә хаҡында телгә алып үттек инде. Һылыу ҙа, тырыш та, талантлы ла… Ул Азамат ағайҙың “ҡыҙым, бер үк сәнғәткә бара күрмә, ғаиләлә ике “дүрәк” бар бит инде, өсөнсөһө артыҡ булып китә” тип ризаһыҙлыҡ белдереүенә ҡарамаҫтан, үҙ һүҙен һүҙ итеп, атаһы менән әсәһенең юлын һайлай. Айһылыуҙары ла торғаны бер мөғжизә! Иҫ киткес зирәк бала. “Ул да үҙебеҙ кеүек хыялый инде. Юморҙы тоя, аңлай, һүҙгә минән дә оҫтараҡ. Яратып туйып булмай бәләкәсте. Беҙ бит, эш менән мауығып китеп икенсе бала хаҡында онотоп ташлағанбыҙ. Шуға ла өлкәне менән кесеһе араһында 12 йәш айырма булып киткән”, тип көлдөрҙө атай кеше. Хәләл ефете, ҡыҙҙары хаҡында һөйләгәндә йөҙө бәхеттән балҡый ине уның. Әйттем бит, мөхәббәтле кеше тип. Шундай ғаиләнең капитаны бул да ҡыуанма ла, ғорурланма ла имеш.“Бына, өйҙә ремонт эштәре тамамланһын да, редакцияғыҙ хеҙмәткәрҙәрен ҡунаҡҡа саҡырып алырбыҙ. Әйткәндәй, барлыҡ экзотик ризыҡ төрҙәрен дә үҙем әҙерләйем, былауҙы оҫта бешерәм, “жаркойҙарым” шәп сыға, балыҡ, ҡабаҡ, ҡаҙ тултырырға яратам. Ә ҡамыр аштарында инде еңгәгеҙгә еткән кеше юҡ. Зерә күңелле йәшәйбеҙ, мотлаҡ килеп күрегеҙ”, тип оҙатып ҡалды Азамат ағай.Ә беҙҙең, ысынлап та, Хәлиловтарға ҡунаҡҡа барып, Азамат ағай бешергән аш-һыуҙы тәмләп ҡарарға, унан бигерәк, теге дипломат тулы мөхәббәт хаттарына “ревизия яһап” ҡайтырға ла (рөхсәт итһәләр инде) иҫәп бар әле...\nХәлиловтар ғаиләһе хаҡында яҙыу үҙе ҙур кинәнес. Дөрөҫөн генә әйткәндә, ошоғаса Азамат ағай һымаҡ та мөхәббәтле актерҙы осратҡаным юҡ ине. “Еңгәңде күрҙем дә ҡапландым. Ғүмерлеккә яраттым”, ти бит. Ысынлап та, үҙенән бер курсҡа өлкәнерәк уҡыған Дәүләкән ҡыҙына күҙе төшә егеттең. Студент сағында Азамат ағай хеҙмәт итеп ҡайтырға ла, өйләнергә лә, атай булырға ла өлгөрә. “Әрмелә саҡта көнөнә икешәр-өсәр хат яҙғанмын. Зөлфиә шуларҙың һәммәһен дә һаҡлап барған. Ышанаһығыҙмы-юҡмы, өйҙә дипломат тулы хат ята. Күңел килгәндә еңгәң менән уларҙы уҡып көлөшөп, йәшлекте иҫкә төшөрөп алабыҙ. Ысынлап та, бер-беребеҙҙе ныҡ яраттыҡ, әле лә шулай…”\nЗөлфиә менән Азамат Хәлиловтарҙы көнөнә нисәлер сәғәт кенә айрым торһалар ҙа ике бәпкә шикелле бер-береһен юҡһына башлайҙар икән, тигәндәрен ишеткәнем бар ине шул. Дуҫтары менән ҡырға бәшмәккә, еләк фәләнгә сыҡһалар ҙа һөйләшеп һүҙҙәре бөтмәйенсә бер урында ғына йөрөй ти бит улар.\nӘ ҡыҙҙары һуң! Зилиә хаҡында телгә алып үттек инде. Һылыу ҙа, тырыш та, талантлы ла… Ул Азамат ағайҙың “ҡыҙым, бер үк сәнғәткә бара күрмә, ғаиләлә ике “дүрәк” бар бит инде, өсөнсөһө артыҡ булып китә” тип ризаһыҙлыҡ белдереүенә ҡарамаҫтан, үҙ һүҙен һүҙ итеп, атаһы менән әсәһенең юлын һайлай. Айһылыуҙары ла торғаны бер мөғжизә! Иҫ киткес зирәк бала. “Ул да үҙебеҙ кеүек хыялый инде. Юморҙы тоя, аңлай, һүҙгә минән дә оҫтараҡ. Яратып туйып булмай бәләкәсте. Беҙ бит, эш менән мауығып китеп икенсе бала хаҡында онотоп ташлағанбыҙ. Шуға ла өлкәне менән кесеһе араһында 12 йәш айырма булып киткән”, тип көлдөрҙө атай кеше. Хәләл ефете, ҡыҙҙары хаҡында һөйләгәндә йөҙө бәхеттән балҡый ине уның. Әйттем бит, мөхәббәтле кеше тип. Шундай ғаиләнең капитаны бул да ҡыуанма ла, ғорурланма ла имеш.\n“Бына, өйҙә ремонт эштәре тамамланһын да, редакцияғыҙ хеҙмәткәрҙәрен ҡунаҡҡа саҡырып алырбыҙ. Әйткәндәй, барлыҡ экзотик ризыҡ төрҙәрен дә үҙем әҙерләйем, былауҙы оҫта бешерәм, “жаркойҙарым” шәп сыға, балыҡ, ҡабаҡ, ҡаҙ тултырырға яратам. Ә ҡамыр аштарында инде еңгәгеҙгә еткән кеше юҡ. Зерә күңелле йәшәйбеҙ, мотлаҡ килеп күрегеҙ”, тип оҙатып ҡалды Азамат ағай.\nӘ беҙҙең, ысынлап та, Хәлиловтарға ҡунаҡҡа барып, Азамат ағай бешергән аш-һыуҙы тәмләп ҡарарға, унан бигерәк, теге дипломат тулы мөхәббәт хаттарына “ревизия яһап” ҡайтырға ла (рөхсәт итһәләр инде) иҫәп бар әле...


Был аҙнала Өфөлә ҡайһы бер урамдар ябыла | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\nБыл аҙнала Өфөлә ҡайһы бер урамдар ябыла\n11 апреля 2016 — 15:36\nРемонт эштәре башҡаралыу сәбәпле Аврора һәм Батыр урамдарында автомобиль хәрәкәте өлөшләтә сикләнә. Ҡала хакимиәтенән белдереүҙәренсә, төҙөкләндереү 12 апрелдән 31 майға тиклем дауам итә. Эшселәре яңы япма һала, шулай уҡ, ямғыр һыуын йыйыусы махсус соҡорҙар эшләй. Шуға күрә, ремонт оҙаҡ ваҡытты талап итә. Был ваҡытҡа йәмәғәт транспорты маршруты үҙгәрә һәм автоһәүәҫкәрҙәрҙе иҫкәртеүсе билдәләр ҡуйыла.


Песня «Ағыла ла болот ағыла» исполнителя Фарит Бикбулатов. Скачать или слушать онлайн\nПесня «Ағыла ла болот ағыла»\nТауҙар аша ауылым яғына.\nТәҙрәгә сиртер ҙә ямғыр\nНимә әйтер туғандарыма?!\nТыуған-үҫкән ерҙәр яғына.\nНи тип әйтһен: берни белмәй ул,\nХәбәре юҡ минең йөрәктән.\nМине бары сылатып үтте\nАҡ ҡайындар менән беррәттән…


Ир-егеттәр өмәгә сыҡты\n28 Ноябрь 2018, 13:58\nҮрге Иҙрис ауылы халҡы үҙенең берҙәмлеге, тыуған төйәгенең яҙмышына битараф булмауы, урындағы проблемаларҙы уртаҡ көс ярҙамында хәл итеүе менән айырылып тора.\nИҙристәр кемдәндер ярҙам көтөп ултырмай, ауылдағы мәсьәләләрҙе бойомға ашырыуҙа дәррәү өмәләр ойоштора, унда ир-егеттәр ҙә, ҡатын-ҡыҙҙар ҙа әүҙем ҡатнаша. Ауыл халҡы Һаҡмар йылғаһын ҡыйҙан таҙартыу, ҡыйлыҡты тәртипкә килтереү, шишмәләрҙе кәртәләп алыу, урындағы учреждениеларҙы ремонтлау, эскелеккә ҡаршы көрәш буйынса мөҡәддәс эш алып бара.\nБыйыл “Мул һыулы Һаҡмар” акцияһына берҙәм ҡушылып, иҙристәр Ҡарттар ҡоҙоғо биләмәһен кәртәләп алды, унда төрлө ағастар ултыртты. Һөҙөмтәлә 150 метр оҙонлоҡта матур аллея барлыҡҡа килде. Йәйгеһен иһә тап шул ерҙә ауыл йыйыны ойошторолдо, ул ысын мәғәнәһендә ҙур байрамға әүерелде.\nҮткән йома ауыл халҡы тағы бер изге эш атҡарып сыҡты – ир-егеттәр балалар баҡсаһының һәм фельдшер-акушерлыҡ пунктының иҫкергән ҡоймаларын яңыртыу өсөн өмәгә йыйылды. Кәрәкле материалдарҙы ауыл биләмәһе хакимиәте бүлде, мәктәп хеҙмәткәрҙәре ир-егеттәрҙе йылы аш менән һыйланы. Өмәне ауыл старостаһы, биләмәнең ҡоролтай рәйесе Рәжәп Мөхитов ойошторҙо.\nӘйтергә кәрәк, ошо көндәрҙә иҙристәр Ҡолсора ауыл биләмәһенең ир-егеттәр йыйынын ойоштороу һәм ҡорон булдырыу тәҡдимен күтәреп сыҡты. Был сара ошо шәмбе Түбәнге Иҙрис ауылында үтәсәк.


Тоғро этебеҙ » «Йәшлек» гәзите | Газета «Йәшлек»\nГазета "Йәшлек" » Яңылыҡтар архивы » Тоғро этебеҙ\n18.10.2013 Тоғро этебеҙ\nБыл юлы ауылға ҡайтҡанда этебеҙ ҡаршыламаны, шуға эс бошто, өйҙөң ниндәйҙер йәме юғалғандай тойолдо. Ихата эсе ҡош-ҡорт менән тулы булһа ла, буш күренде. Ҡайҙа йөрөйҙөр ул, ҡасҡалаҡ, ғүмерҙә лә улай ҡыланғаны юҡ ине, тип уфтаныштыҡ, тиҙерәк имен-һау ҡайтыуын теләнек. Атайыбыҙҙың бер төҫө кеүек ҡалды бит ул, беҙҙең тоғро этебеҙ Рекс.\n...Ауылда эт тотмаған кеше һирәк: машина менән урамға килеп инеүең була, шунда уҡ һәр өйҙән өрөп эттәр ҡаршыға сыға ла башлай. Беҙ ҙә ғүмер баҡый эт тотабыҙ. Атайым сәүектәрҙе бер ваҡытта ла эшкә һанаманы, сөнки уларҙы көтөү көтөргә өйрәтеүе ҡыйын, ти торғайны, шуға ла ихатабыҙҙа гел ҙур эттәр йәшәне.\nАтай Пальма исемле этебеҙҙе кескәй тумарлаҡ килеш кенә Силәбе өлкәһенән Спасский яғынан килтерҙе − күҙҙәре лә ипләп асылмағайны. Ауа-түнә атлап, сыйылдап әсәһен эҙләгән бәләкәсте ҡайнаған һыйыр һөтөн эсергә саҡ өйрәтеп алдыҡ. Сабый урынына ҡараныҡ инде үҙен. Овчарка менән бүренән тыуған аҙман шул ҡәҙәре лә матур булып үҫеп етте, үҙенә ҡарап һоҡланып туйғыһыҙ ине. Атайымдың тоғро юлдашына ҡыҙыҡмаған кеше булмай торғайны (Үрге Урал, Белорет урыҫтары, һат этеңде, тип атайыбыҙҙы йыш өгөтләне). Оҙон ғүмерле Пальма бала саҡтың бер яҡты хәтирәһе булараҡ күңелдә ҡалды. Үкенескә күрә, көсөктәре әсәһенә һис тә оҡшамағайны, бәләкәй буйлы, ҡыҫҡа аяҡлы, тар күкрәкле булдылар. Пальма үлгәс, атайыма тағы ла көсөк алып ҡайтырға тура килде. Ҡара көсөккә Рекс тип исем ҡуштыҡ. Тәүҙән үк һуғыш суҡмарына оҡшағайны: киң күкрәкле, көслө муйынлы, ҡыҙыу – алышҡа ташланырға әҙер генә! Тештәрен ҡурҡыныс итеп ыржайтып, һырт йөнөн ҡабартһа, лаф та лоф өргән эттәр шунда уҡ ҡойроғон ҡыҫа, уға һөжүм итергә батырсылыҡ итмәй. Ә беҙҙе нисек яратты ул! Һәр беребеҙҙең машинаһының тауышын әллә ҡайҙан танып, сыйылдай-сыйылдай, ҡапҡаға ташлана. Уның һиҙемләү көсө беҙҙең өсөн һаманғаса оло сер булып ҡала. Машинанан сығып өлгөрмәйбеҙ, ҡойроғон болғай-болғай һәр беребеҙҙең аяғына мороно менән төртөлә, күҙҙәребеҙгә ҡарай, алғы тәпәйҙәре менән иңбашҡа таянып, битте яларға ынтыла − ҡыуанысының сиге юҡ! Ят кешеләрҙе өрөп ҡаршыламай: шым ғына ҡапҡанан индерә һәм шунда һаҡҡа тора, аяҡтарын айыра баҫып, башын аҫҡараҡ эйә лә янап ырылдай. Ҡасырға ярамай инде, шунда уҡ балтырҙан эләктереүе лә ихтимал. Беҙҙе еләккә лә, бесән сабырға ла гел оҙатып йөрөгән этебеҙ шул арала өйгә ҡайта һалып, йорт-ихатаны тикшереп, яңынан беҙгә килә. Әллә беҙҙе ҡурсалауы шул булдымы?!\nБер нисә йыл элек бесәндән ҡайтыуыбыҙға, алдан сапҡан Рекс томшоғон яба алмай, ҡапҡа эсендә ни эшләргә белмәй үрһәләнә ине: ҡанлы һеләгәйе аға, үҙенә яҡын юллатмай, ырылдай, нимәнелер шаҡ та шоҡ ауыҙы эсенән сығарырға маташа. Нисектер аңҡауына осло яғы менән ҙур һөйәк ҡаҙалған, имеш. Төрлөсә итеп алдаштырып ҡарайбыҙ, ыҡҡа килмәй, үҙенә яҡын да ебәрмәй. Аптырап, һауытына аш сығарып һалдыҡ та, ул шунда яҡынлағайны, апайым менән икебеҙ үҙен тиҙ генә көс-хәл менән ергә ҡолаттыҡ та, мин ауыҙы эсенән һөйәкте һурып сығарҙым. Шул арала апайым менән икебеҙ ике яҡҡа һикерҙек һәм Рекстың тештәре минең ҡолаҡ төбөндә генә шаҡылданы (саҡ ҡына яйыраҡ ҡыбырлаһаҡ, йә ҡолаҡһыҙ, йә танауһыҙ ҡала инек). Барыһы ла күҙ асып йомған арала булды, балалар шаҡ ҡатты. Һуңынан, әсәй − һин ысын герой, тип тел шартлаттылар, ошо хәлде һөйләп һүҙҙәре бөтмәне.\nРекс менән «футбол» уйнауы үҙе бер мәрәкә, мәҙәк күренеш. Туп урынына ул тешләй алырлыҡ пластик шешә алабыҙ ҙа, ярышабыҙ. Еңермен тимә − бер эләктереп алһа, «туп»ты бирмәй ҙә ҡуя, шартлы ҡапҡаға индерә лә, янына бара башлаһаң, яңынан алып ҡаса... Тик һуңғы ваҡытта уның менән уйнарға ваҡытыбыҙ юҡ, беҙҙе донъя мәшәҡәттәре баҫты. Шуға үпкәләмәйме икән ул? Хәйер, үпкәләмәйҙер. Эттәр, беҙҙән айырмалы рәүештә, күпкә киңерәк күңелле, кенә һаҡлау уларға бөтөнләй ят күренеш. Тоғролоҡтары ла китапҡа яҙырлыҡ бит.\nБер нимәгә ҡарамаҫтан, өмөтөбөҙҙө өҙмәй көттөк. Һәм... Рекс ҡайтты.


Мәҙәниәт йылы лазерлы шоу һәм тантаналы фейерверк менән тамамланасаҡ\nСара 5 декабрҙә «Башҡортостан» дәүләт концерт залында үтә.\nТап ошо көндө, төҙөкләндерелгәндән һуң элекке «Нефтсе» мәҙәниәт һарайы ишектәрен аса. Лазерлы шоуға өфөләр концерт залының тышҡы яғынан тамаша ҡыла аласаҡ. Ошо уҡ ваҡытта залда сәнғәт оҫталары ҡатнашлығында гала-концерт уҙа. Ошонда уҡ иң оҫта сәхнә йондоҙҙарын бүләкләү көтөлә. Фойела Мәҙәниәт йылына бағышланған күргәҙмә эшләйәсәк.\nӘ инде тере музыканың бар нәзәкәтен тамашасы 7 декабрҙә баһалай аласаҡ. Был көндө концерт залында билдәле дирижер Юрий Башмет менән «Мәскәү солистары» камера ансамбленең берлектәге сығышы көтөлә. Маэстро Өфө тамашасыһына «Серенада» программаһын тәҡдим итә. Киләсәктә заманса йыһазландырылған концерт залы сәхнәһенә донъя кимәлендә танылған башҡа йондоҙҙарҙы ла саҡырыу күҙаллана.


Ҡатын-ҡыҙ күрке - яулыҡ\n26 Ғинуар 2019, 13:41\nКүптән түгел Аҙнай ауылы китапханаһында уҙған осрашыу-кисә “Ҡатын-ҡыҙ күрке - яулыҡ” тип аталды. Ҡатын-ҡыҙҙарыбыҙ был сараға көндәлек тормошта яратып ябынған яулыҡтарын да, һандыҡ төптәрендә ҡәҙерле ҡомартҡы итеп һаҡланған шәл-яулыҡтарҙы ла алып килгәйне. Күҙҙең яуын алырҙай аллы-гөллө биҙәкле яулыҡ-шәлъяулыҡтарҙан бай күргәҙмә яһалды.\n- Рәсәйҙә яулыҡтар XVI-XVII быуатта барлыҡҡа килгән. Ул сағында ул “канаватка” тип аталған. Улар ҙур итеп, йоҡа ебәк туҡыманан тегелгән. XVIII быуатта иһә Рәсәйҙә яулыҡтарҙы Мәскәү мануфактураһында эшләнгән ебәктән теккәндәр. Тора-бара сигеп, төрлө биҙәктәр һалып эшләү ғәҙәткә инеп киткән. Ауыл ҡатын-ҡыҙҙары иһә яулыҡты үҙҙәре ал, аҡ ситсынан теккәндәр, биҙәкләп сиккәндәр.\nБашҡорт ҡатын-ҡыҙҙарының иң боронғо баш япмаһы таҫтар (аҡ киндерҙән тегелгән оҙонса яулыҡ) тип атап йөрөтөлгән. Бындай яулыҡ башҡа асыҡ төҫтәге тар таҫма менән бәйләп ҡуйылған. Ваҡыт үтеү менән уны фабрикала эшләнгән яулыҡтар алыштырған. Яулыҡ ҡына тиһәк тә, уларҙа тарих сағыла: төҫө, биҙәктәре, туҡыманың сифаты – һәр береһе үҙ осороноң үҙенсәлеге тураһында һөйләй, халыҡтың сәнғәт өлгөләрен сағылдыра, һәр береһендә – милли биҙәктәр, - тип яулыҡтар хаҡында Ләйлә Ғүмәрова ентекләп һөйләп үтте.\nЕбәк ептәр менән сигелгән аҡ яулыҡ – ҡатын-ҡыҙҙың сафлыҡ билдәһе булған. Уны башынан мәжбүри тартып алыу оят һаналған. Заманында яулыҡ ҙур бүләк һаналған. Ҡунаҡҡа килгән кеше лә, баҙарға барған ир-ат та, алыҫ тарафта хеҙмәтен тултырып ҡайтҡан ир-егеттәр ҙә бүләк итеп ҡәҙерле кешеләренә яулыҡ алып ҡайта торған булғандар, ауыл егеттәре лә һөйгән йәрҙәренә шулай уҡ яулыҡ бүләк иткәндәр.\nАуылыбыҙҙың иң актив ағинәйҙәрҙең береһе - Люциә апай иң күп шәл-яулыҡтар алып килгәйне. Әйтергә кәрәк, уларҙың һәр ҡайһыһының үҙ “биографияһы” бар. Люциә Мырҙаханова беренсе хеҙмәт хаҡына әсәһенә атап алған яулыҡты күрһәтте. Был ваҡиғаға инде 60 йыл үткән. Хаҡлы ялдағы уҡытыусы Ғәлиә Мөхәмәтшинаның да яулыҡ-шәлдәренең һәр ҡайһыһы күңел түренән юйылмаҫ иҫтәлектәр менән бәйле. Земфира Муллаярова иһә әсәһенең төҫө итеп һаҡлаған баш кейеме - ҡышҡыһын кейем өҫтөнән ябына торған ҡалын шәл алып килгәйне. Бүләк эйәләре – тыуған-тыумасалар, әсәйҙәр, үҙҙәре юҡ инде, ә бына яулыҡтар ғәзиз иҫтәлек булып һаҡлана.\nЭйе, һандыҡ төптәрендә тиҫтә йылдар буйы һаҡланыуҙан һарғая төшкән яулыҡтарҙы ла, шулай уҡ ҡатын-ҡыҙҙарыбыҙҙың көндәлек тормошта ла, байрам көндәрендә лә яратып ҡулланған штапель, капрон, кашемир, ситса, ебәк шәл-яулыҡтарын күрергә мөмкин ине бында. Заманында әбей-өләсәйҙәребеҙ бәйләп йөрөгән ҙур ҡыҙыл биҙәкле яулыҡтар ҡайһы бер ғаиләләрҙә әле лә һаҡланған. Тарихтан күренеүенсә, был яулыҡтарҙы беҙҙең ата-бабаларыбыҙ 1812 йылғы Ватан һуғышынан, Наполеон ғәскәрен еңгәндән һуң трофей итеп алып ҡайта. Шуға күрә улар француз яулығы тип атала ла инде. Мусина Роза апай сағыу төҫтәге яулыҡ алып килгәйне, ул хатта француз яулығы тураһында йыр ҙа йырлап ишеттерҙе.\nБөгөн йәмғиәт урындарында башына яулыҡ ябынған башҡорт-татар ҡыҙҙарын күреү бер кемде лә аптыратмай. Һинд, кашемир шәлдәре лә, өрфиә яулыҡтар ҙа һала иңдәренә бөгөн гүзәл заттарыбыҙ. Һәр ҡатын-ҡыҙҙың гардеробын яулыҡ, шарф, палантиндар ҙа тулыландыра. Ҡарап торғанда ябай ғына, бәләкәс кенә аксессуарҙар беҙҙең кейемгә яңы һулыш өрөргә, көтөлмәгәнсә үҙгәретергә, ҡабатланмаҫ матурлыҡ тыуҙырырға, кәйефте сағылдырырға һәләтле. Нәзәкәтлек, серлелек өҫтәгән был әйбер – көндәлек кейемде байытыуҙың иң еңел ысулы ла. Бары йәтеш итеп ҡуллана белергә кәрәк. Ауыл китапханаһының әйҙәүсе китапханасыһы Фәнисә Камаева яулыҡ бәйләү буйынса оҫталыҡ дәресе күрһәтте. Ә кисәгә килгән ҡатын-ҡыҙҙар үҙҙәренең күңеленә ятҡан төҫтәге яулыҡ-шарфтарҙы һайлап, төрлөсә бәйләп ҡараны. Үҙҙәренең тормошондағы яулыҡҡа бәйле ҡыҙыҡлы хәлдәрҙе иҫкә алып, уйын уйнап, йомаҡтар әйтешеп, самауыр янында сәй эскәндә лә йәнле әңгәмәне дауам итте ҡатын-ҡыҙҙар. Ә Люциә апайҙың “Йөрәк сере” исемле йыры һәр кемдең күңеленә хуш килде. Кисә К.Тинсуриндың “Зәңгәр шәл” спектаклен ҡарау менән тамамланды.


Вакцинаны ҡабаттан яһатыу буйынса алдынғы райондар билдәле булды.\n20 Июнь , 16:33\nБР Хакимиәтенең аҙна башындағы оперативкаһында төбәктең һаулыҡ һаҡлау министры Айрат Рәхмәтуллин коронавирусҡа ҡаршы ревакцинация яһатыусы иң әүҙем муниципалитеттарҙы атап үтте.\nБалаҡатай, Краснокама һәм Бишбүләк ревакцинация буйынса иң алдынғылар икән.\nМинистр әйтеүенсә, дөйөм алғанда республикала вакциналанырға тейешле халыҡтың 115 проценты дарыуҙың беренсе компонентын һалдырған, процедураны тулыһынса 106 проценты эшләткән. 609 178 кеше ҡабаттан вакцина һалдырған.\nРФ хөкүмәтенең координация үҙәгенән хәбәр итеүҙәренсә, һуңғы 30 көн эсендә 33 процентҡа, һуңғы аҙнала - 27 процентҡа кәмегән.\nПандемия башынан Башҡортостанда 289 910 кеше ауырыған (һуңғы тәүлектә генә - 51). Стационарҙарҙа 117 кеше тотола (шул иҫәптән 60+ — 79 кеше). 364 пацинет амбулатор дауалана (өлкәндәрҙән — 127 кеше). 283 706 кеше һауыҡҡан (һуңғы тәүлектә - 53).


Кем ул судья?\n7 Декабрь 2017, 23:18\nБыйыл Башҡортостанда суд системаһы ойошторолоуға – 95 йыл. Суд, хөкөм һүҙе барыбыҙға ла таныш, ә был турала беҙ тағы нимәләр беләбеҙ һуң?\nБына хөкөм итеү залы. Бер яҡта – дәғүә белдереүсе, икенсеһендә – яуап биреүсе. Аяҡ өҫтө баҫып, судьяны ҡаршылайҙар. Шунан инде һәр ике яҡ уның алдында үҙенең хаҡлы икәнен иҫбат итергә тотона. Сәркәтип протокол алып бара. Хөкөм итеүсе ике яҡты ла иғтибарынан айырмаҫҡа, улар килтергән дәлилдәрҙе, документтарҙы ентекле өйрәнергә, шаһиттарҙы һәм эксперттарҙы тыңларға бурыслы. Әйтеләһе һүҙҙәр әйтелеп, дәлилдәр килтерелеп бөткәс, судьяға ғәҙел хөкөм сығарырға кәрәк. Үҙенең ҡарарын ул махсус бүлмәлә япа-яңғыҙы, бер кем менән кәңәшләшмәй, ҡанундарға таянып, ныҡлап уйлағандан һуң ғына халыҡҡа еткерә...\nАңлауығыҙса, судья – судта иң төп кеше. Закон буйынса хөкөм итә. Уның талаптарын һәм күрһәтмәләрен барыһы ла үтәргә тейеш, хатта илебеҙ Президенты ла. Шуға ла ғәҙел, намыҫлы, тоғро кеше генә судья булырға хоҡуҡлы.\nКүптәр судтың төп тәғәйенләнеше – енәйәтселәрҙе язаға тарттырыу, тип уйлай. Ысынында иһә ул ғәйепһеҙ кешеләрҙе ғәҙелһеҙ ғәйеп тағыуҙарҙан ҡурсалай, хеҙмәт, ғаилә, милек һәм башҡа нәмәләргә ҡағылған дәғүәләрҙе хәл итә.\nҠайһы ваҡыт суд бокс йә футбол кеүек мауыҡтырғыс ярышты ла хәтерләтеп ебәрә. Сөнки уның барышында, ғәҙәттә, тамашасылар ҙа була. Баҡтиһәң, шаһиттар судта ғәҙеллек мөмкин тиклем күберәк, ҡабул ителгән ҡарар законлы булһын өсөн кәрәк икән. Шуға күрә дәғүәләшеүсе яҡтар үҙҙәренең дөрөҫлөгөн иҫбат итеп, судья алдында асыҡтан-асыҡ ярыша, алыша һымаҡ. Был – беҙҙең Конституция талабы.\nБорон был эште батшалар башҡарған. Бөгөнгө суд системаһы 1864 йылда барлыҡҡа килгән. Судья һөнәре еңелдән түгел. Ул әллә күпме закондарҙы иҫендә тоторға тейеш, дөрөҫ ҡарар ҡабул итер өсөн хәлде анализлай белергә, килтерелгән дәлилдәрҙән һығымталар яһау һәләтенә эйә булырға бурыслы. Судья булырға теләгән кеше үҙендә яуаплылыҡ тәрбиәләргә, мәктәптә лә, ғаиләлә лә, дуҫтары араһында ла ғәҙел булырға, үҙ һүҙендә тора белергә тейеш һәм уға юғары уҡыу йортонда юрист һөнәрен үҙләштереү мотлаҡ.\nСудья һөнәрен өс төркөмгә бүлеп ҡарарға мөмкин:\n1. Мировой судья күберәген граждандар эштәре менән шөғөлләнә. Шулай уҡ иркенән 3 йылға мәхрүм ителгән ваҡ енәйәти эштәрҙе ҡарау ҙа уның иңендә. Бәхәсләшеүсе ике яҡты татыулаштырыуға өмөт булған төрлө дәғүәләрҙе хәл итә. Был һөнәр – иң таралғаны.\n2. Район йә федераль судья мировой судья ҡарай алмаған эштәр менән шөғөлләнә.\n3. Арбитраж судья – иң дәрәжәлеһе, абруйлыһы. Был һөнәргә эйә булыр өсөн ҡалыпҡа һалынған талаптарҙан тыш, федераль хәүефһеҙлек хеҙмәте, эске эштәр министрлығы, прокуратура, таможня хеҙмәте тикшереүҙәре аша үтергә кәрәк. Уларҙан ыңғай баһа алғас ҡына арбитраж судья булып эшләй алыу мөмкинлеге бирелә.\nСудья булыу – бик яуаплы эш, тинек. Әлбиттә, уларға ғына ҡағылмай был һүҙҙәр. Беҙ барыбыҙ ҙа тормошобоҙ, ҡылыҡ-фиғелдәребеҙ өсөн яуаплы, шуға күрә үҙ хоҡуҡтарыбыҙҙы, Конституциябыҙҙы, закондарҙы яҡшы белергә, уларға таянырға тейешбеҙ.\nРида ЗАҺИТОВА, Ленин районы буйынса суд бүлексәһенең мировой судьяһы.


Дамаск ҡалаһындағы теракт ваҡытында ҡорбан булыусылар 76 кешегә еткән, 110 кеше төрлө дәрәжәләге тән йәрәхәттәре алған. Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, йәкшәмбе Сүриәнең баш ҡалаһында өс шартлау яңғыраны. Al Jazeera телеканалы хәбәр итеүенсә, фажиғәгә бәйле яуаплылыҡты Рәсәйҙә тыйылған «Ислам дәүләте» төркөмө үҙ өҫтөнә алған.\nТөркиәлә Эгей һәм Урта диңгеҙ ярҙары буйындағы 1300 самаһы отель һатыуға ҡуйылған. Уларҙың дөйөм хаҡы 10 миллиард долларҙан ашыу. Эшҡыуарҙарҙың бындай аҙымға барыуының сәбәбе хәүефле шарттарға һәм туристик өлкәләге көрсөккә бәйле. Һатылған ҡунаҡханаларҙың күбеһе Анталияла урынлашҡан. Уларҙың 120-һе биш йондоҙло.\nУҙған төндә Польша һәм Рәсәй сигендә йөк автомобилдәре хәрәкәте туҡтатылған. Был турала Польша таможняһы хәбәр итә. Быға ике ил араһындағы йөк ташыуға рөхсәт биргән килешеүҙең ғәмәлдән сығыуы сәбәпсе. Яҡтар әлегә уртаҡ фекергә килә алмаған. Мәсьәлә иртәгә ыңғай хәл ителеүе ихтимал.\nШвейцарияла йәшәүсе һәр кешегә ай һайын дәүләттән 2250 евро түләнеүе ихтимал. Сит илдең йәмәғәт эшмәкәрҙәренән торған төркөмө ошондай тәҡдим менән сығыш яһаған. Проект авторҙары фекеренсә, был граждандарға күңелдәренә яҡын эшкә урынлашырға ярҙам итәсәк. Юғиһә, әлеге ваҡытта улар юғары хеҙмәт хаҡы түләнгән урындарға өҫтөнлөк бирә. Проекттың киләсәген 5 июндә үтәсәк референдумда халыҡ үҙе хәл итәсәк.\nРәсәйҙең 16 йәше тулмаған балалары өсөн Болгарияға виза түләүһеҙ буласаҡ. Был сит ил курорттарына барыусы Рәсәй балалары һанын арттырыуға булышлыҡ итәсәк. Шулай уҡ бөгөндән Рәсәй халҡы өсөн Болгарияла берҙәм телефон номеры эшләй башланы. Уның буйынса шылтыратып, туризмға ҡағылышлы һорауҙарҙы бирергә мөмкин.


Материалы за Март 2009 года » Страница 10 » Архив газеты "Йәшлек"\nЙоҡлаған йоҡо тапҡан, йоҡламаған йылҡы тапҡан.\nМаяҡ кеүек балҡый күңелдә Яңылыҡтар » Хаттар яҙҙым\nЭйе, әллә нисек ғәжәп мөләйем итеп, бөтә йөҙөндә нур балҡытып, күңелдәрҙе иретерлек йылылыҡ һирпеп йылмая минең ҡәйнәм. Шул йылмайыуын яратам.\nҠәйнәм, Рабиға Мөхәммәт ҡыҙы Мәхийәнова, Баймаҡ районының Ҡаратал ауылында тыуып үҫкән. Ауылда һигеҙ йыллыҡ мәктәпте тамамлағас, Баймаҡ лицей-интернатына уҡырға инә. 1982 йылда Ҡаратал ауылы егете Хәлфетдин Зәйнетдин улы менән үҙ ояларын ҡороп, өс бала тәрбиәләп үҫтерәләр. Ҡәйнәм менән ҡайнымды ҡыуаныс-шатлыҡ өҫтөнә тормош ауырлыҡтары ла, һағыш-хәсрәт тә урап үтмәй. Әммә ҡасандыр танышып ҡауышҡан ике йән бер булып, бер- береһенә ихтирамын юғалтмай, бер-береһен һаҡлап һәм яҡлап, егерме ете йыл ғүмер итә. Хәҙерге ваҡытта улар беҙгә өлгө булып тора.\nавторы: admin | 7 марта 2009 | Фекерҙәр (0) | Тотош уҡырға\nБалсыҡтан әүәләнгән бәхет Хаттар яҙҙым, Юбилейҙар\nӨфөлә йәшәгәнгә ара алыҫ булыуға ҡарамай, беҙ уның янына ай һайын тиерлек ҡайтырға тырышабыҙ. Ҡайтабыҙ, тим, сөнки улар хәҙер минең өсөн икенсе өйгә әйләнде инде. Ишек тупһаһына баҫып та өлгөрмәйһең, ҡайным менән бергә ҡаршы сығып, ҡолонсаҡтарым ҡайтты, тип, һәр беребеҙҙе ҡосағына алып, иркәләй. Хатта ҡайһы саҡ кәләшем көнләшеп тә ҡуйған һымаҡ.\nҮҙем хәҙер өс бала атаһымын. Атайҙар кисерешен дә, әсә ҡәҙерен дә ныҡлы аңлайым бөгөн. Ете генә йәшемдә ҡәҙерле әсәйемдән ҡалыуым хәтерҙә лә юҡ инде хәҙер. Шулай ҙа, һәр бала һымаҡ, балалығымдың иң шатлыҡлы миҙгелдәре уның менән кисерелгәндер, тигән ышаныстамын. Олоғайып, үҙҙәре атай-әсәй булып бөткән кешеләр ҙә әсәй наҙына мохтаж икән ул.\n«Ҡәйнәм, ҡәҙерлем!» конкурсы тамам! Яңылыҡтар » Хаттар яҙҙым\nКеше ғүмере, гүйә, атылған йондоҙ. Тормош тигән күк көмбәҙендә бер көн тоҡанып, нур бөркөп, яҡындарын, ғәзиздәрен йылытып, яҡтыртып йәшәй ҙә, унан, бар донъяны ҡараңғылатып, ҡапыл һүнә. Йөрәктәрҙә ул ҡалдырған яҡты эҙ һәм күңелдәрҙе әрнетеп торған мәңге уңалмаҫ сей яра ҡала. Сей яра, сөнки фанилыҡтан киткән ғәзиздәребеҙгә иҫән саҡтарында әйтеп еткерелмәгән береһенән-береһе матур һәм йылы хис-тойғоларыбыҙ, йөрәктәренә май кеүек яғылырҙай яғымлы һүҙҙәребеҙ, ауыр мәлдәрендә ҡот һәм илһам өҫтәрҙәй яҡты һәм ихлас ҡараш-мөнәсәбәттәребеҙ, сиселмәгән сер булып, мәңге үкендереп, үҙебеҙ менән тороп ҡала. Тороп ҡала, ә йондоҙҙар атыла ла атыла...\n«Тимер ат»тағы ир-егеттәр яҡындарына ниндәй бүләк әҙерләгән? Яңылыҡтар\nХалыҡ-ара ҡатын-ҡыҙҙар көнө килеп тә етте. Урамдан бер егет китеп бара, ҡулында – сәскә гөлләмәһе. Әлбиттә, был гөлләмә әсәһенә, йә һөйгән ҡыҙына, тигән һығымтаға киләһең. Ә бит ир-егеттәрҙең күбеһе «тимер ат»та йөрөй. Уларҙың да өйҙәрендә бүләк көткән яҡындары бар. Руль артындағыларҙың гүзәл заттарға ниндәй бүләктәр әҙерләгәнен белеү ниәте менән китеп барған машиналар хужаларын туҡтатып һораныҡ.\nФәнзил МУЛЛАЙӘРОВ, 42 йәш, «Башавтотранс» автобусы водителе:\n– Мин ҡатынымды һәм ҡыҙымды йыл һайын ошо гүзәл байрам менән тәбрикләйем. Иң мөһиме – сәскә, шуға ла һауыттағы сәскәләр һатып алырға тырышам, сөнки ябай гөлләмәләр беҙҙең һыуыҡтарҙа тиҙ арала үҙенең матурлығын юғалтыусан. Ә бүләкте аҡсалата ғына бирәм, сөнки эш графигы тығыҙ булғас, кибеттәр буйлап йөрөргә ваҡытым ҡалмай.\nАлтын-көмөш яуған ерҙән тыуып үҫкән ил яҡшы Яңылыҡтар, Башҡортостан\nИнтернет мөмкинлектәренә хайран ҡалып ултырыуым: әллә ҡайҙа, әкиәттә һөйләнгәнсә, ете диңгеҙ артында ятҡан Төркиәлә йәшәгән яҡташым – башҡорт ҡыҙы Резедә Ғәликәева, йәғни хәҙер Резедә ханым Авджи менән Интернет аша икебеҙ пәрҙәнең ике яғында ултырып һөйләшкән кеүек булды. Үҙен күрмәйем, белмәйем, ә тауышын йәнәшәлә генә ишетәм, һәр интонацияһын тотам, һағыштарын тоям, хис-тойғоларын уртаҡлашам. Һөйләшеү манераһынан хатта үҙен ситтән генә булһа ла төҫмөрләгән дә кеүекмен. Төрөктәрҙең нәзәкәтле, ялтыр-йолтор милли кейемендәге наҙлы, иркә генә ҡатын итеп түгел, ә заманса кейенгән-яһанған, сая, сос, шуҡ, көслө, йүнсел, шартлап торған мөләйем йәш ҡатын итеп. Ундайҙарҙы беҙҙең халыҡта, тубырсыҡ кеүек, тиҙәр.\nРезедәнең төрөк килене булып китеүенә ун йыл үтеп, уларҙың телен камиллыҡта, йәшәйешен-йолаларын, милли аштарын үҙләштереп өлгөргән. Тик йыһаныбыҙҙың иң күркәм ерендә, өҫтәүенә, Төркиәнең баш ҡалаһында, диңгеҙ буйында көн күрһә лә, барыбер йөрәге, күңеле менән унда ерегеп етә алмай, сит ерҙәрҙә толҡа тапмайынса, ятһа ла, торһа ла тыуған яғын, туғандарын һағынып һағышлана.\nХалыҡ-ара ҡатын-ҡыҙҙар көнө менән! Яңылыҡтар\nҺеҙҙе 8 Март – Халыҡ-ара ҡатын-ҡыҙҙар көнө менән ысын күңелдән ҡайнар ҡотлайым.\nБыл күркәм яҙ байрамы – иң матур, иң яратҡан, иң хөрмәт иткән байрамдарыбыҙҙың береһе. Был көндә йәмғиәтебеҙ һеҙгә үҙенең хөрмәтен күрһәтә, әсәлек ҡаһарманлығы өсөн, балалар һәм тыуған йорт тураһында хәстәрлек күргәнегеҙ, үҙегеҙҙә шул тиклем һөйөү, матурлыҡ һәм нәзәкәтлелек, яуаплылыҡ, аҡыл һәм изгелек туплаған өсөн тәрән һәм сикһеҙ рәхмәтен белдерә.\nКире ҡайтырға << 1 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 >> Киләһе бит


Ярулла Вәлиевтың тыуыуына 100 йыл тулды — Официальный сайт Районного муниципального бюджетного учреждения культуры "Баймакская межпоселенческая центральная библиотека" муниципального района Баймакский район Республики Башкортостан\nЯрулла Вәлиевтың тыуыуына 100 йыл тулды\n🖍Башҡорт журналисы, яҙыусы, Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре Ярулла Вәлиевтың тыуыуына 100 йыл тулды.\nЯрулла Носратулла улы Вәлиев 1921 йылдың мартында Өфө губернаһы Өфө өйәҙе Бикмырҙа ауылында тыуған. Үҙ ауылында башланғыс, күрше Үктәйҙә ете йыллыҡ мәктәпте тамамлағандан һуң Өфө ҡалаһындағы Баһау Нуриманов исемендәге педагогия рабфагында уҡый. 1940 йылда Өфөләге уҡытыусылар белемен камиллашырыу институты ҡарамағындағы педагогик курстарҙы тамамлай. 1940 йылдан Бөрйән районы Иҫке Собханғол урта мәктәбендә уҡытыусы, һуңынан мәғариф бүлегендә инспектор булып эшләй. 1941 йылда «Еңеү юлында» (хәҙерге «Таң») гәзитендә тәүҙә яуаплы сәркәтип була, ә 1942 йылдан яуаплы редактор вазифаһын тапшыралар. 1944 йылда ВКП(б)-ның Бөрйән районы комитетының бүлек мөдире итеп тәғәйенләнә. 1946 йылда ВКП(б)-ың Башҡорт өлкә комитеты ҡарамағындағы бер йыллыҡ партия мәктәбендә белем ала. Шул уҡ йылда ситтән тороп К. А. Тимирязев исемендәге Башҡорт педагогия институтын тамамлай.\n1946—1947 йылдарҙа «Большевик» (хәҙерге «Йүрүҙән») гәзитендә яуаплы редактор була. 1947 йылдан «Ҡыҙыл Башҡортостан» гәзитендә бүлек мөдире һәм әҙәби хеҙмәткәр вазифаларын алып бара. 1949 йылда «Ҡыҙыл таң» гәзитендә эшләй. 1950—1954 йылдарҙа «Совет Башҡортостаны» гәзите хеҙмәткәре була.\n1955 йылда « Ленин юлы» (хәҙерге «Туймазинский вестник») гәзитендә бүлек мөдире, ә 1956 йылдан «Нефтяник Башкирии» гәзите хеҙмәткәре булып эшләй. 1957 йылда Мәскәүҙә КПСС Үҙәк Комитеты янындағы Юғары партия мәктәбен тамамлай.\n1957—1960 йылдарҙа «Совет Башҡортостаны» гәзите хеҙмәткәре була.\n1960—1965 йылдарҙа «Һәнәк» журналында бүлек мөдире, ә 1966—1975 йылдарҙа «Совет Башҡортостаны» гәзитендә бүлек мөдире вазифаһын башҡара.\n🖍Ярулла Вәлиев күп прозаиктар кеүек әҙәбиәткә шиғриәт аша килә. 1938—1941 йылдар арауығында республика ваҡытлы матбуғатында уның исем-шәрифтәре менән баҫылған шиғырҙарын йыш осратырға була. 1963 йылда Башҡортостан «Китап» нәшриәтендә «Үҙебеҙҙең кеше» исемле тәүге хикәйәләр йыйынтығы, 1965 йылда «Хәйерле иртә, Исмәғил!» повесы айырым баҫма булып сыға. Әҫәр әҙәбиәт һөйөүселәр, бигерәк тә мәғариф хеҙмәткәрҙәре араһында ҙур ҡыҙыҡһыныу тыуҙыра.\n1970 йылда — «Бөркөттәр оя ташламай» романы, ә 1976 йылда «Һин минең берҙән-берем» повесы донъя күрә. Уның бар ижады, Ҡариҙел туғайҙарында мөлдөрәшкән күлдәр кеүек, күңелдәрҙә урын алып, ер кешеһенә, саф мөхәббәткә дан йырлай.


21 августа Өфөлә Ҡорбан Хәләл Fest ойошторола // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\n14:42, 15 августа 2018 Йәмғиәт\nӨФӨ, 2018 йыл, 15 август. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Гөлфиә Акулова/.\nБайрам программаһында көрәш, волейбол, уҡтан атыу, регди, пейнтбол буйынса спорт ярыштары ҡаралған. Ҡала халҡы байрам концертын ҡарай һәм тәмле былауҙан ауыҙ итә ала. Шулай уҡ балалар анимацияһы, хәләл-йәрминкә эшләй, унда үҙеңә һәм яҡындарыңа бүләктәр һатып алырға мөмкин.\nЙыл һайын фестивалдә төрлө милләтле һәм динле биш меңдән ашыу кеше ҡатнаша. Төрлө ҡарашлы һәм ғөрөф-ғәҙәтле кешеләрҙе берләштереү хәләл-фестың төп маҡсаты булып тора ла инде.\nСара иртәнге сәғәт 11-ҙә башлана.


«Ҡыҙыл мәсет» ҡайтты! » Башҡортостан гәзите\n«Ҡыҙыл мәсет» ҡайтты!\n31-10-2012, 03:24 // Йәмғиәт // Баҫып сығарырға\nКүгәрсен районында аҙна һайын тип әйтерлек берәй яңы йортҡа нигеҙ һалынып, яңы объекттар сафҡа индерелеп тороуы һоҡланырлыҡ та, ғәжәпләнерлек тә. Әйтәйек, Республика көнөнә Побоище ауылында яңы клуб, Күгәрсен ауылында реконструкциянан һуң шундай уҡ мәҙәниәт усағы ишектәрен асһа, үткән шәмбелә район үҙәге Мораҡта өр-яңы мәсетте сафҡа индереү тантанаһы булды. Тиҙҙән Ялсы ауылында ла иман йорто мосолмандарҙы ҡабул итәсәк.\nБыл донъя шул тиклем мөғжизәле лә, тылсымлы ла. Алдағы көндәр ямғырлы тороп, 20 октябрь иртәһе лә төмһәреп тыуһа, күп тә үтмәҫтән, бар халыҡты таң ҡалдырып, әйтерһең дә, күк көмбәҙе асылды. Изге йорт алдына йыйылған һәммә халыҡ, ғәжәпләнеп тә, шатланып та, йылы, яҡты нурҙарын ер өҫтөнә йомарт һипкән алсаҡ ҡояшҡа йылмайҙы. «Ҡарасәле, болоҡһорап торған көн шулай асылып китһен әле! Гүйә, берәйһе заказ биргән. Аллаһы Тәғәләнең ҡөҙрәте киң шул», – тиеште йәмле тантанаға йыйылған инәйҙәр. Эргәләге туғайлыҡта ярышып ҡоштар һайрай башлауы ожмахтай донъяға тағы мөғжизә өҫтәне. Ысынлап та, изге йорт асылыуға бар тереклек ҡыуана түгелме?!\nШәриғәт ҡанундары көслө затҡа һәр ерҙә лә өҫтөнлөк бирә – мәсет алдындағы майҙанда төп урынды ир-егет биләне. Гүзәл зат вәкилдәре, балалар ситтәрәк урын алды. Барыһы ла тантаналы минуттарҙы түҙемһеҙлек менән көттө. Башҡортостан мосолмандарының Диниә назараты рәйесе Нурмөхәмәт хәҙрәт Ниғмәтуллиндың, Стәрлетамаҡ мәсетенең имам-хатибы Ришат хәҙрәт Рафиҡовтың, Борайҙан имам-мөхтәсиб Рифат хәҙрәт Зариповтың, Ейәнсуранан имам Фәрит хәҙрәт Вәлиевтең, Кинйә Арыҫланов исемендәге хәйриә фонды етәксеһе Марс Юлбарыҫовтың, «Акрополь» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте етәксеһе Хәйҙәр Ғайсиндың, алыҫ ерҙе яҡынайтып, күгәрсендәрҙең изге байрам шатлыҡтарын уртаҡлашырға килеүе — үҙе үк мәртәбә. Ҡунаҡтар янынан яңы ғибәҙәтханалар төҙөүгә көс-тырышлыҡ һалған район хакимиәте башлығы Фәрит Мусин, имам-мөхтәсиб Рәсүл хәҙрәт Янбаев та урын алды.\nХалыҡ алдына Рәсүл хәҙрәттең сығып баҫыуы менән майҙан тын ҡалды. Бисмиллаһын әйтеп, имам-мөхтәсиб һүҙ алды.\n– 2008 йылда райондың элекке хакимиәт башлығы Рәмил Мәжитовҡа халыҡ менән яңы мәсет төҙөү мәсьәләһе буйынса мөрәжәғәт иткәйнек. Бергәләшеп кәңәшләшкәндән һуң эш башланып китте. Әлеге башлығыбыҙ Фәрит Мырҙагилде улы, ерлектәге бағыусылар, халыҡ ярҙамында бына нисә йылдан һуң, әлхәмделләһи, ошо ҡыуанысҡа өлгәштек. Тыштан да, эстән дә ҡарап туйғыһыҙ матур ғибәҙәтханабыҙ. Мәсет төҙөү – бик изге эш. Иман йортон һалыуҙа ҡатнашҡан һәр беребеҙ Аллаһы Тәғәләнең сауабына ирешкән. Ошо мәркәзебеҙҙә йомаларҙа йыйылып, намаҙҙар ҡылып йәшәргә яҙһын. Мәсеттә әхлаҡи ҡиммәттәребеҙҙе өйрәнәбеҙ, һәр йомала рухыбыҙҙы, иманыбыҙҙы күтәрә торған вәғәздәр һөйләйбеҙ. Шуға күрә, йәмәғәт, аҙнаһына бер тапҡыр булһа ла мәсеткә килеп торорға тейешбеҙ. Дини дәрестәр үткәрәсәкбеҙ. Кемдең ниндәй һорауы бар – рәхим итегеҙ, бөтә кеше өсөн дә мәсет ишектәре асыҡ. «Ҡыҙыл мәсет» бинаһын төҙөүҙә урындағы етәкселек, башҡа райондар вәкилдәре, ситтә эшләп йөрөгән яҡташтарыбыҙ ярҙам күрһәтте. Барыһына ла рәхмәттәребеҙҙе еткерәбеҙ, – тип, хәҙрәт төҙөлөш ойошмаһы етәкселәре Әсхәт Ишмөхәмәтовҡа, Иван Гавриловҡа, Әмир Зиннәтуллинға, Мансур Әбсәләмовҡа, Валерий Павловҡа, Валерий Федоровҡа, Ринат Йәнбәтовҡа, Айрат Болғаировҡа рәхмәт хаты һәм бүләктәр тапшырҙы.\nРайон хакимиәте башлығы Фәрит Мусин, халыҡты яңы мәсет асылыуы айҡанлы тәбрикләп, кешеләрҙең ғибәҙәтханаға йышыраҡ йөрөүен һораны, йәш быуынды тәрбиәләүҙә дин әһелдәре эшмәкәрлегенең мөһимлеген һыҙыҡ өҫтөнә алды.\nНурмөхәмәт хәҙрәт Ниғмәтуллиндың вәғәзе тын ҡалып тыңланды.\n– Башҡортостанда йөҙҙән ашыу халыҡ вәкилдәре йәшәй. Ислам дине бөтә милләттәргә ихтирам менән ҡарарға өйрәтә. Ниндәй милләтле, ниндәй тәнле булыуығыҙға ҡарамаҫтан, мин һеҙҙең барығыҙҙы ла бер инәнән яралттым, барығыҙға ла тигеҙ ҡарайым, ти Аллаһ Тәғәлә. Шуға ла һәр милләт үҙенең телен, мәҙәниәтен, ғөрөф-ғәҙәттәрен һаҡларға, башҡаларҙыҡын да ихтирам итергә тейеш, – тине Башҡортостан мосолмандарының Диниә назараты рәйесе. – Сит телдәрҙе күберәк белеү үҙе бик ҙур бәрәкәт. Бер милләт тә, тел дә бер-береһенән ҙурыраҡ, юғарыраҡ, өҫтөнөрәк түгел – Аллаһ Тәғәлә алдында барыһы ла тиң, һәммәһе лә тигеҙ. Был турала Ҡөрьән Кәрим 1400 йыл элек үк ап-асыҡ итеп бәйән итте. Ошо сирҙәргә тарымаҫ, яңылыш юлға баҫмаҫ, йәғни тәрбиә, иман нуры таратыу өсөн кәрәк мәсет. Әҙәм балаһы һәр ваҡыт – 10 йәштә лә, 20, 30, хатта 50 – 60 йәштә лә нәсихәткә мохтаж. Мәсеткә килде икән ул, барыбер ниндәйҙер белем, ғилем ала. Ошо мәсеткә юлығыҙ өҙөлмәһен, мөхтәрәм йәмәғәт!\nҺуҙылған ал таҫма ҡырҡылды, һәм бар халыҡ, бисмиллаһын әйтеп, мәсет эсенә үтте. Был көндөң тағы бер мәртәбәле ғәмәле – мәсет алдына йәш үҫентеләр ултыртылыуы.\n«Ҡыҙыл мәсет» Мораҡ ауылы үҙәгендәге төп майҙанды ғына түгел, ә һәр мосолмандың күңел түрен яҡты, баҙыҡ нурҙар менән балҡытты.


Ул Башҡортостанда халыҡ мәғарифын ойоштороусыларҙың береһе һәм күренекле ғилми хеҙмәткәр булараҡ билдәле.\nШәриф Хәмиҙулла улы Сюнчелей 1885 йылдың 3 ноябрендә Һарытау губернаһы Шиков волосы Иҫке Мастяк ауылында донъяға килә. 1903 йылда Ҡазандың татар уҡытыусылары мәктәбенә уҡырға инә. Бында Чернышевский һәм Добролюбов\nхеҙмәттәре, шулай уҡ социал - демократик әҙәбиәт менән таныша. Беренсе рус революцияһы йылдарында Ҡазан уҡыу йорттарында уҡыусы йәштәрҙең революцион хәрәкәтендә әүҙем ҡа тнаша. 1905 йылдың ғинуарында Сюнчелей татар уҡытыусылар мәк тәбендә белем алыусыларҙың бер төркөмө менән революцион пропаганда алып бара, татар теленә тәржемә итеү менән шөғөлләнә һәм үҙе эшләгән гектографта листовкалар, прокламациялар баҫа һәм уларҙы эшселәр һәм йәштәр араһында т арата. 1906 йылдың мартында Шәриф Сюнчелейҙы был эшмәкәрлеге өсөн Әстерханға ебәрәләр. Ул 1907 йылда ғына Ҡазанға ҡайтып уҡыуын дауам итеүгә өлгәшә, һәм Пермь губернаһының Сараши ауылында рус - башҡорт теле уҡыта\nбашлай. Уҡытыусы эше уға крәҫтиәндәр араһында агитация үткәреү мөмкинселеген бирә. 1915 йылда Сюнчелей Өфө губернаһы Бәләбәй өйәҙе Ҡарғалы ауылына китапхана эше буйынса инструктор итеп күсерелә. 1917 йылғы Февраль\nреволюцияһы көндәрендә ул революцион рухтағы крәҫтиәндәр, у ҡытыусылар һәм уҡыусыларҙы етәкләй, демонстрация һәм митингылар ойоштора.\n1917 йылдың мартында Сюнчелей Өфөгә күсеп килә һәм революцион ваҡиғаларҙа әүҙем ҡатнаша. Мәжит Ғафури менән бергә "Ирек" гәзитен нәшер итеүҙә ҡатнаша, уның мөхәррире Ғәлимйән Ибраһимов була.\nОктябрҙең еңеүенән һуң бер аҙ ваҡыт үткәс, Шәриф Сюнчелей\nӨфө Советы башҡарма комитеты ағзаһы, мосолман эштәре буйынса коллегия ағзаһы, Өфө губернаһы советы эргәһендәге татар - башҡорт комиссариатының мәғариф бүлеге мөдире итеп һ айлана. 1919 йылдың йәйендә Өфө азат ителгәндән һуң,\nгубернала халыҡ мәғарифы ойоштороусыларҙың береһе була.\n"Мәғариф фронты" журналы мөхәррире булып эшләй. Ошо уҡ ваҡытта татар телендә уның "Балалар баҡсаһында практик эштәр " педагогик брошюраһы сыға (1921).\n1922 - 1927 йылдарҙа Шәриф Хәмиҙулла улы Башнаркомпроста мәғариф наркомы урынбаҫары, социаль тәрбиә идаралығы мөдире, ғилми - методик академия үҙәге рәйесе һәм коллегия ағзаһы вазифаларын башҡара. Был осорҙа ул дөйөм белем биреү мәктәптәренең, техникумдарҙың һәм Өфө пединститутының алдынғы уҡытыусыларын халыҡ мәғарифы органдары тирәләй берләштерә, уларҙың тырышлығын ғилми - ғәмәли бурыстарҙы хәл итеүгә йүнәлтә. Граждандар һуғышы, хужалыҡтың емереклеге шарттарында халыҡ мәғарифының өр - яңы ойоштороу формалары барлыҡҡа килә. 1923 - 1926 йылдарҙа Өфөлә сыҡҡан "Бәләкәй балалар менән әңгәмәләшеү", "Башҡортостан тураһында дөйөм мәғлүмәт" һәм "Башҡортостанда крайҙы өйрәнеү эше" яҙма хеҙмәттәре\nСюнчелейҙың күп яҡлы эшмәкәрлеге тураһында һөйләй.\n1927 йылда Сюнчелей Халыҡ мәғарифы институты директоры, 1929 йылда - Башҡорт дәүләт педагогия институтының ( әлеге\nваҡытта университет) тәүге директоры була. Ике йыл эсендә у ны квалификациялы кадрҙар менән нығыта.\nСюнчелей Башҡортостандың халыҡ мәғарифы өлкәһендә ун йыл дауамында уңышлы эш алып бара. Был ваҡыт эсендә ул педагогика, тарих, крайҙы өйрәнеү һәм башҡа темаларға бик кү п ғилми - ғәмәли эштәр яҙа һәм татар һәм башҡорт телдәренә тәржемә итә.\n1930 -1934 йылдарҙа Сюнчелей - сәйәси иҡтисад буйынса Коммунистик академия аспиранты. Уны тамамлағас, Көнсығыш халыҡтарының Ғилми - тикшеренеү институтында өлкән ғилми хеҙмәткәр булып эшләй.\nМәскәүҙә йәшәгән ваҡытында Сюнчелей төрлө мәсьәләләр буйынса бик күп хеҙмәттәр яҙа, шул иҫәптән 1947 йылда Мәскәүҙә "Башҡорттарҙың этнографик үҙенсәлектәре" брошюраһын сығара. 1959 йылда Мәскәүҙә вафат була.


Яҙғы бер көн йылды туйҙыра » Башҡортостан гәзите\n"Башҡортостан гәзите" » Иҡтисад » Яҙғы бер көн йылды туйҙыра\nЯҙғы бер көн йылды туйҙыра 10.04.2018 // Иҡтисад\nУчалыла Урал аръяғы райондарында яҙғы сәсеү эштәренә әҙерлек мәсьәләһенә арналған агроконференция үтте. Мөһим сарала Башҡортостан Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары, ауыл хужалығы министры Илшат Фазрахманов, Урал аръяғы райондары хакимиәттәре башлыҡтары, ауыл хужалығы предприятиелары, крәҫтиән (фермер) хужалыҡтары етәкселәре, Башҡортостан ауыл хужалығы ғилми-тикшеренеү институты, республиканың һәм Силәбе өлкәһе агрокомпаниялары вәкилдәре ҡатнашты.\nКонференцияның ғәмәли өлөшөндә аграрийҙар, “Байрамғол” агрофирмаһы Уральск мал комплексының һауыу һәм быҙаулатыу цехтары эше менән танышып, предприятие техникаһының яҙғы сәсеүгә әҙерлеген ҡараны. “Байрамғол” — райондың иң эре ауыл хужалығы предприятиеларының береһе, уның ойоштороусыһы — Тау-байыҡтырыу комбинаты. 2008-2009 йылдарҙа бында Чехия технологияһы нигеҙендә ике заманса һөт-тауар комплексы төҙөлә.\nБөгөн хужалыҡта 2650 баш мал иҫәпләнә, шуның 1027-һе – һауын һыйырҙар. 2017 йылда хужалыҡта малдың продуктлылығы 8427 кг тәшкил итә. Агрофирма күрһәткестәре һөҙөмтәһендә былтыр Учалы төбәктә иң күп һөт етештергән район булып танылды, бер һыйырҙан уртаса 8174 кг һөт һауылды, был, унан алдағы йыл менән сағыштырғанда, 1612 килограмға күберәк.\nХужалыҡ яҙғы сәсеү эштәренә 90 процентҡа әҙер. 5800 гектарҙан ашыу сәсеү майҙанының 3200 гектарын иген культуралары биләйәсәк, тип күҙаллана. Агрофирма ерҙәрен үҙҙәренә мал аҙығы культуралары үҫтереү өсөн генә файҙалана. Күп йыллыҡ һәм бер йыллыҡ үләндәрҙе сенажға, кукурузды силосҡа әҙерләйҙәр. Йыл һайын норманан күберәк итеп мал аҙығы туплайҙар.\nОрлоҡ мәсьәләһенә лә етди ҡарай хужалыҡ етәкселеге. Башлыса беренсе һәм икенсе репродукциялы бойҙайға өҫтөнлөк бирелә. Былтыр яңы “Тобольск” бойҙайын ҡулланғандар. Быйыл иһә кукуруз, элиталы бойҙай менән арпа һатып алыуҙы планлаштыралар.\n— Яҙғы баҫыу эштәренә утыҙ берәмек техника йәлеп ителәсәк. Бесәнде рулонға йыйыу һәм уларҙы ташыу өсөн ҡорамалдар һатып алдыҡ. Запас частарға ҡытлыҡ кисермәйбеҙ, заявкалар бирелгән, тиҙҙән килеп етәсәк. Яҙғы сәсеү эштәрен йылдағыса тулыһынса үҙ көсөбөҙ менән атҡарып сығырға ниәтләнәбеҙ, — тине предприятие директоры Салауат Баһауетдинов.\nКонференцияла ҡатнашыусылар, шулай уҡ Башҡортостан ауыл хужалығы ғилми-тикшеренеү институты, дәүләт һәм шәхси аграр предприятиелар, кредит компаниялары тарафынан ойошторолған күргәҙмә менән танышып, кәрәкле мәғлүмәт алды.\nСараның пленар өлөшөн асып, Илшат Фазрахманов төбәк агросәнәғәт комплексы үҫешенең төп стратегик йүнәлештәрен билдәләне. Быйыл республика буйынса сәсеү майҙаны — 2065 мең, ә ужым баҫыуҙары 457 мең гектар тәшкил итәсәк. Һәр район аграрийҙары алдында иген, ҡуҙаҡлы, мал аҙығы культуралары майҙандарын былтырғы кимәлдә һаҡлап алып ҡалыу, уларҙың продуктлылығын күтәреү, яңы технологияларҙы өйрәнеү һәм ҡулланыу бурысы тора.\nБылтыр игенгә хаҡтарҙың төшөүен иҫәпкә алып, быйыл тары, яҫмыҡ, борсаҡ кеүек юғары килем алырлыҡ культураларға өҫтөнлөк биреү күҙ уңында тотола. Шулай уҡ министр йыйылыусыларҙың иғтибарын май бирә торған культураларҙы күберәк сәсеү кәрәклегенә йүнәлтте – рапс, шипкән, сурепица ауыл хужалығы тауарҙарын эшкәртеүселәрҙә ҙур ихтыяж менән файҙалана, уларға хаҡтар ҙа юғары.\nБәләкәй төр хужалыҡ алып барыусыларға ярҙам итеү, крәҫтиән (фермер), шәхси хужалыҡтарҙың кооперативтарға берләшеүе һәм уларға эшмәкәрлектәрен үҫтереү өсөн субсидиялар бүлеү — иң көнүҙәк мәсьәләләрҙең береһе, тип билдәләне Илшат Фазрахманов. Ошо маҡсатта киләһе өс йылда республика бюджетынан 1 миллиард һумдан ашыу аҡса бүленәсәк. Ауыл хужалығы кооперативтары эшкәртеү ҡорамалдары һатып алыу өсөн 3 миллион һумға тиклем аҡсаға дәғүә итә аласаҡ.\nРеспублика ауыл хужалығы министры урынбаҫары Рәмил Нуриәхмәтов сығышында, быйылғы сәсеү кампанияһын уңышлы уҙғарыу маҡсатында дәүләт ярҙамының бар төрҙәре һаҡланасаҡ, тип белдерҙе. Яғыулыҡ-майлау материалдары, запас частар, минераль ашламалар өсөн алынған ҡыҫҡа сроклы кредиттарҙың процент ставкалары ла ҡапланасаҡ. Сығыш яһаусы дәүләт ярҙамына һалым һәм штрафтар буйынса бурыстары булмаған предприятиеларҙың ғына дәғүә итә аласағын билдәләне. Субсидиялауҙың яңы йүнәлеше – тоҡомло малсылыҡты үҫтереүгә ярҙам күрһәтеү, уға, һыйыр малынан тыш, тоҡомло йылҡы, һарыҡ, сусҡа һатып алыусылар өмөт итә ала. Яңы эш башлаған фермерҙар, ғаилә фермалары ла дәүләт иғтибарынан ситтә ҡалмаясаҡ, был төр эшҡыуарлыҡ менән шөғөлләнеүселәргә, беренселәренә — 57, икенселәренә 250 миллион һум аҡса бүлеү ҡаралған.\nАуыл хужалығы йүнәлеше буйынса уҡыу йорттарын тамамлаған йәштәргә лә дәүләт ярҙамы күрһәтелә: конкурс нигеҙендә юғары белемле белгес – 500, техникум тамамлаусы 300 мең һумға дәғүә итә ала. Улар килешеү төҙөлгән хужалыҡта өс йыл эшләргә тейеш була.\nУчалы аграрийҙарының яҙғы сәсеү эштәренә әҙерлеге тураһында район хакимиәте башлығы Фәрит Дәүләтгәрәев сығыш яһаны. Быйыл сәсеү майҙандары 27 мең гектар тәшкил итәсәк, был былтырғы йыл менән сағыштырғанда 500 гектарға күберәк, яҙғы сәсеү 16 мең гектар ерҙә башҡарыласаҡ. Мөһим кампанияға 148 берәмек техника йәлеп итеү күҙаллана, бөгөнгө көнгә уларҙың әҙерлек кимәле 91 процент тәшкил итә.\nИхтыяжды тулыһынса ҡәнәғәтләндерерлек 2633 тонна орлоҡ әҙерләнгән, 296 тонна минераль ашламалар һатып алыу планлаштырыла. Яңы сәсеү миҙгелендә иген баҫыуҙарына структур үҙгәреш индереләсәк. Былтыр тәжрибә маҡсатында сәселгән ярауай шипкәндең мул уңыш биреүен күҙ уңында тотоп, был культура 146 гектар майҙанды биләйәсәк. Ужым шипкәненең бөгөнгө торошо яҡшы хәлдә. Районда шулай уҡ май бирә торған культуралар майҙанын киңәйтеү, ҡалдау ерҙәрҙе эшкәртеү күҙаллана. Беренсеһе “Учалы элеваторы” проекты тормошҡа ашырыла башлауға бәйле.\nПредприятиеның ойоштороусыһы, Силәбе өлкәһе инвесторы Антон Жигалов яңы производство тураһында һөйләне. Заводта рапс һәм башҡа техник культураларҙан май һәм төпрә алыу эше башҡарыласаҡ. Сеймалды ойоштороусылар республика һәм урындағы ауыл хужалығы етештереүселәренән аласаҡ. Тәүге этапта етештереү күләме йылына 15 мең тонна тәшкил итәсәк, тип күҙаллана. Инвестпроектҡа ярашлы, май бирә торған культураларҙы эшкәртеү һәм иген киптереү ҡоролмалары һатып алыу, 1300 метр оҙонлоҡтағы тимер юл тармағын капиталь ремонтлау, автомобиль һәм тимер юл үлсәүҙәре урынлаштырыу һәм башҡа эштәр планлаштырылған.\n— Яңы предприятиеға орлоҡ, техника һатып алыу өсөн субсидия юллау, инвесткредитлау мәсьәләләрен хәл итеү, республика ауыл хужалығы тауары етештереүселәре менән сеймал һатып алыу буйынса килешеүҙәр төҙөүҙә министрлыҡ тарафынан һәр төрлө ярҙам күрһәтеләсәк, — тип белдерҙе Илшат Фазрахманов.\n— Был проект Учалы өсөн генә түгел, бөтә Урал аръяғы һәм төньяҡ-көнсығыш райондар өсөн дә бик мөһим, киләсәктә элеватор базаһында күрше райондарҙың да хужалыҡтарын берләштереп, кооператив төҙөү мәсьәләһен күҙ уңында тотабыҙ, — тине Учалы районы хакимиәте башлығы Фәрит Дәүләтгәрәев.\nКонференцияла шулай уҡ яҙғы баҫыу эштәре осоронда инженер-техник тәьмин ителеш, машина-трактор парктарын техник йәһәттән тикшереү, минераль ашламалар ҡулланыу, яҙғы баҫыу эштәре кампанияһын финанслау һәм башҡа мәсьәләләр ҙә ҡаралды.\nКәңәшмә бик эшлекле шарттарҙа үтте. Урал аръяғы райондары аграрийҙары яҙғы баҫыу эштәрен уңышлы һәм ваҡытында атҡарып сығыу өсөн файҙалы мәғлүмәт, кәңәштәр алды, тәжрибә тупланы.


Владимир Путин: коронавирусҡа бәйле хәл менән 30 октябрҙән 7 ноябргә тиклем Рәсәйҙә ял көндәре иғлан ителде\n21 Октябрь , 09:48\nРәсәй Президенты ил хөкүмәтенең 30 октябрҙән 7 ноябргә тиклем Рәсәйҙә ял көндәре иғлан итеү тураһында тәҡдимен хупланы. Уның һүҙҙәре буйынса вакциналау кимәле түбән ҡала, һөҙөмтәлә коронавирус сире таралыуын дауам итә. Шул уҡ мәлдә был ял көндәренә ҡарата эш хаҡы һаҡланып ҡаласаҡ.\nВладимир Путин Рәсәй хөкүмәте ағзалары менән үткәргән кәңәшмәлә вице-премьер Татьяна Голикова коронавирустың ил буйлап таралыуы арҡаһында 30 октябрҙән 7 ноябргә тиклем Рәсәйҙә ял көндәре иғлан итеү тураһында тәҡдим яһаны.\n«Илдең эпидемиологик хәл айырыуса ҡатмарлы булған төбәктәрендә ял көндәрен алданыраҡ, мәҫәлән шәмбенән, 23 октябрҙән индерергә тәҡдим итәм", - тине ул һәм коронавирус менән башҡа миҙгел вирустарының таралыуына бәйле эпидемиологик хәл ҡатмарлаша бара тип белдерҙе. - Беҙ бына айҙан ашыу ауырыусылар һанының тотороҡло үҫешен күҙәтәбеҙ. Тәүлек эсендә коронавирус йоҡтороусыларҙың һаны 35 меңгә етә, һуңғы ваҡытта беҙ көн һайын 1 меңдән ашыу гражданды юғалтабыҙ. Был ныҡ ҡурҡыныс һандар, сөнки улар артында яҡын кешеләребеҙҙең ғүмерҙәре тора», - тине Голикова.\nВице-премьер әйтеүенсә, РФ төбәктәре күп кеше ҡатнашлығындағы сараларға, айырым объекттарға кешеләрҙе вакциналауҙы күрһәткән QR-код йәки ковид менән ауырығанды раҫлаған белешмә менән генә индереүҙе тәьмин итергә тейеш. Был алда иғлан ителгән ял көндәренә лә ҡағыла.\nГоликова артабан прививка яһатмаған пенсионерҙар өсөн өй режимын индерергә һәм вакцинаһыҙ оло йәштәге хеҙмәткәрҙәрҙе "удаленка"ға ебәрергә кәрәк тип белдерҙе.\nВладимир Путин, үҙ сиратында, эпидемияның яңы тулҡыны бейеклеген кире ҡағыу мөһим тип белдерҙе һәм килеп тыуған хәл йәһәтенән бар илдә ял көндәрен иғлан итеү тураһында тәҡдимгә ризалығын белдерҙе.\nПрезидент айырым билдәләп әйтеүенсә ял көндәрендә хеҙмәткәрҙәрҙең эш хаҡы һаҡланып ҡалырға тейеш.\nБынан тыш, Путин төбәктәргә ковид менән көрәшкә өҫтәлмә ял көндәре бүлеү хоҡуғын бирҙе һәм кәрәккәндә уларҙы 23 октябрҙән индерергә саҡырҙы.


Яңы көн һабаҡтары » Башкортостан кызы | Башҡортостан ҡыҙы\nЯрослава Пулиновичтың исеме Рәсәй театрҙарына яҡшы таныш. 1987 йылда Омск ҡалаһында донъяға килгән ҡыҙыҡай – журналистар ғаиләһенән. 2009 йылда Екатеринбург Театр институтының драматургия бүлеген тамамлаған. Мәшһүр Николай Коляданан оҫталыҡ дәрестәре алған Ярославаның пьесалары Англия, АҠШ, Польша, Эстония, Украинала һәм Рәсәйҙең ҡырҡлаған театрында уңышлы бара.\nМәжит Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма театрының йәш, әммә бөтә донъяла танылыу яулай барған драматургтың ижадына мөрәжәғәт итеүе һис тә осраҡлы түгел. Башҡорт сәхнәһендә уның пьесаһы буйынса «Йәнем, иртәгә яңы көн тыуыр» спектакле тамашасы күңеленә юл ала.\nБеҙҙең көндәрҙе, әлеге заман мөнәсәбәттәрен бөтә ығы-зығыһы, матурлығы, бысраҡлығы менән сәнғәт кимәленә күтәреү еңел түгелдер. Барыһы ла шул тиклем яҡын, таныш, бәғерҙәрҙе телә, һиҫкәндерә, уйландыра. Шул уҡ ваҡытта образдар яңы. Әлегәсә бер ҡайҙа ла ҡуйылмаған, тапалмаған, әммә улар көндәлек тормошта бар. Уларҙың шулай уйлауы, шул йүнәлештә хәрәкәт итеүе бер кемдә лә икеләнеү тыуҙырмай.\nСәхнәнән тормоштағы типик күренештәрҙе, типик характерҙарҙы таныуыбыҙ йәшәйешебеҙ хаҡында һығымталар яһарға, теге йәки был ҡарар ҡабул итергә йә теләктәш булырға этәргес тә.\nИр-аттың йәмғиәттә, ғаиләлә, роле кәмемәгән осраҡта ла, бер аҙ тоноҡлана төшөүен иҫәпкә алғанда, ҡатын-ҡыҙға көслө булырға тормош үҙе өйрәтә. Көслө зат менән майҙанда тиң көс һынашырға, еңелеп, алданып ҡалмаҫҡа тейеш ул. Әммә ниндәй хаҡ түләп?\n«Йәнем, иртәгә яңы көн тыуыр» спектакле героиняһы ла бала сағынан уҡ донъяның әсе-сөсөһөн татыған. Атаһы ғаиләһен ташлап сығып киткәс, әсәһе бер үҙе балаларын аяҡҡа баҫтырған. Жанна ҡояш аҫтында үҙенә ҡыйыҡ эшләү өсөн генә түгел, йән аҫрау өсөн барыһын да эшләргә риза. Ныҡышлығы, йылдамлығы, һалҡын, иҫәпсел аҡылы уны уңышлы бизнес-леди яһай. Әммә... мөхәббәт иҫәпкә ҡоролмай шул. Яратҡан кешеһе, уның бизнесын тартып алыу маҡсатында, төрлө хәйләгә, мәкергә бара. Хыянатты Жанна йәш егеттең мөхәббәте менән баҫа, юл япрағы ише, уны йөрәгенең ҡанһырап торған яраһына яба. Күптән инде иллеһен түңәрәкләгән ханым үҙенең бәхетенә ышанғандай ҙа була. Һөйгәненә ел-ямғыр тейҙермәй, өрмәгән ергә ултыртмай йәшәтә. Әммә йәш егет өсөн дә Жанна аҡса моҡсайы, уның күңеле йәштәш ҡыҙға тартыла. Байбисә янында уға рәхәт, ләкин тиҫтере эргәһендә үҙен ысын ир-егет итеп тоя. Нисек тә алтын ситлектән ҡотолоп, үҙ ояһын булдырыу теләге менән яна. Бәхетһеҙлеккә күрә, фатирға тигән хәрәмләп йыйған аҡсалары елгә оса. Һөҙөмтәлә ир йәш ҡатыны менән, сабыйын күтәреп, Жаннаның тупһаһына килеп йығыла...\nСюжет һыҙығы буйынса фекер йөрөткәндә, тамашаның йөкмәткеһе бына шундай. Әммә был спектакль үҙе бер йомаҡ рәүешендә ҡуйылған. Заман умыртҡаһы тапҡырынан һынған «быуынһыҙ» быуын һәм уның вәкиле хаҡында ул. Төп герой матди яҡтан барыһына өлгәшә. Әммә ул «ҡыҫыр». Карьера, аҡса артынан ҡыуып, ошо юлда мөхәббәтен дә, ғаилә бәхетен дә «ерләгән». Күңеленә йәм тапмай, ошо бушлыҡты нисек тә тултырырға, тормошон камил итергә теләй Жанна.\n...Театрҙың режиссеры, Башҡортостандың атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре Айрат Абушахманов башҡортсаға тәржемәне артистарға таратып биргәс тә, ҡыҙыу эш башланды. Ролдәр алдан уйлап бүленгән. Режиссерҙың иҫәбе буйынса кемдең ниндәй йөктө тартасағы күҙалланған. Жаннаны – Рәсәйҙең атҡаҙанған, Башҡортостандың халыҡ артисткаһы Эльвира Юнысова уйнаясаҡ! Уның эшҡыуар дуҫы, Вадим Робертович ролендә – Рәсәйҙең һәм Башҡортостандың халыҡ артисы, С. Юлаев исемендәге дәүләт премияһы лауреаты Хөрмәтулла Үтәшев. Театр һөйөүселәргә күптән билдәле ике оҫтаның сығышы спектаклде күтәрҙе, ҡоршаны, тамашасыларҙы көсөргәнештә тотто. Руслан Хайсаров менән Лилиә Ғәлина үҙ ролдәрен күңел һалып, бөтә тулылығында башҡарҙы. Жаннаның хеҙмәттәш ҡыҙҙары ролендәге Зилиә Хәлилова менән Гөлфиә Рафиҡова ла ихласлыҡтары менән алдырҙы. Егеттәрҙе уйнаусы Урал Әминов, Фәнис Рәхмәтов, Артур Кәбировтар тамашасыны ышандырҙы.\nСпектаклдең уңышын билдәләүсе тағы бер үҙенсәлек – уның биҙәлешендә. Иғтибарҙы ситкә тартыр артыҡ әйбер юҡ. Башҡортостандың атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре Альберт Нестеровтың зауыҡлы күҙаллауы аша был донъя беҙгә тағы ла нығыраҡ тәьҫир итеү, үҙенә алып инеп китеү көсөнә эйә.\nМузыкаль яҡтан биҙәүсе Илшат Яхиндың һәм Башҡортостандың атҡаҙанған артисткаһы, балетмейстер Сулпан Асҡарованың да күңел хеҙмәте, тырышлығы һалынған был тамашаға.\nНиндәйҙер һығымталар яһағансы, спектаклде мотлаҡ барып күрер кәрәк, әлбиттә. Тамашасы бигерәк тә йәнле ҡабул итә, тик кенә ултырмай, репликалар ташлай. Әйтерһең, бына-бына һикереп торор ҙа артистар менән бәхәскә инер төҫлө.\nТеатрҙың режиссеры, Башҡортостандың атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре Айрат Абушахмановҡа өс һорау:\n– Спектакль көнүҙәк мәсьәләне күтәрә. Ир-атты йомшаҡ характерлы, бер аҙ түбән итеп күрһәтеү ҡыйын булманымы?\n– Ҡатын менән ир мөнәсәбәтендә күп кенә парҙар бер-береһенең бурыстары айырмалығын аңламай. Гүзєл зат – ирҙең мөхәббәте һәм таянысы, ә көслө зат рухи һәм матди яуаплылыҡ аша ғаиләгә хеҙмәт итергә теләмәй. Бөтә бәлә шунда.\n– Жанна образы һеҙгә яҡынмы?\n– Юҡ, яҡын түгел. Әммә мин уны йәлләйем. Жаннаны ғәйепләп булмай. Атаһынан башлап бер нисә ирҙең хыянатынан хасил бөгөнгө заман емеше бит ул.\n– Спектаклдең төп уңышы нимәлә тип һанайһығыҙ?\n– Ысынбарлыҡты хәҡиҡәттә сағылдырған заманса пьесала.\nАзалия МИРЗАЕВА әҙерләне.


Республикала йәштәр профсоюз форумы уҙғарыласаҡ // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nРеспубликала йәштәр профсоюз форумы уҙғарыласаҡ\n12:43, 13 сентября 2012 Сәйәсәт\nӨфөлә VIII республика йәштәр профсоюз форумы үтәсәк. Иҡтисадтың төрлө тармаҡ предприятиелары вәкилдәре Башҡортостан баш ҡалаһында 21-23 сентябрҙә йыйыласаҡ. Форумды ойоштороусы булып БР Профсоюздар федерацияһы сығыш яһай. Семинарҙа тармаҡ йәштәр советтары һәм профсоюз комитеттарынан йәмғеһе 100 делегат ҡатнашасаҡ.\nОйоштороусылар сарала ҡатнашыусылар өсөн төрлө эшлекле уйындар һәм тренингтар әҙерләгән. Бынан тыш, форумда фотоконкурс ойоштороласаҡ.\nШулай уҡ сарала «Хеҙмәт итеүсе йәштәр өсөн иң яҡшы предприятие» республика конкурсы проектын әҙерләү планлаштырылған. Бынан тыш, ҡатнашыусыларҙың Рәсәй Федерацияһының хеҙмәт ҡануниәте буйынса белемдәрен тикшерәсәктәр, һөҙөмтәләр буйынса командалар рейтингы төҙөләсәк. Спорт ярыштары ла ойоштороласаҡ.\nБР Йәштәр сәйәсәте һәм спорт министрлығы, БР Төҙөлөш һәм архитектура буйынса дәүләт комитеты вәкилдәре сарала ҡатнашыусылар менән хеҙмәт итеүсе йәштәр өсөн торлаҡ мәсьәләһен тикшерәсәк. Форумдың аҙаҡҡы көнөндә йомғаҡ яһаласаҡ – номинациялар буйынса еңеүсе командалар, шулай уҡ иң әүҙем ҡатнашыусылар билдәләнәсәк.\nТеги: профсоюздар,йәштәр форумы


Башҡортостан Башлығы бөгөн эш сәфәре менән Стәрлебаш һәм Федоровка райондарында булды - Bash.News\nБашҡортостан Башлығы бөгөн эш сәфәре менән Стәрлебаш һәм Федоровка райондарында булды\nБашҡортостан Башлығы бөгөн эш сәфәре менән Стәрлебаш һәм Федоровка райондарында булды https://bash.news/news/107450_bashortostan_bashlyy_bgn_esh_sfre_menn_strlebash_m_fedorovka_rajondarynda_buldy\n12 окт 2019, 23:26\nРадий Хәбиров төбәктә социаль обьекттар төҙөлөшөн, республика программаларының үтәлешен тикшерҙе. Эш сәфәрендә күтәрелгән проблемалар тураһында БСТ каналы хәбәрсеһе Рәмзиә Кәримова репортажы.\nСтәрлебаш районындағы тәүге нөктә экологик хәл менән бәйле. Былтыр Первомайский ауылы эргәһендә таҙартыу ҡоролмаһы һалына башлай, әммә Мәҡсүт һәм Ибраҡай халҡы ҡаршы булыу сәбәпле төҙөлөш туҡтатыла. Хужалар әйтеүенсә, ҡоролманың һыуы йылғаға ағып төшә һәм тирә яҡ мөхиткә зыян килтерәсәк. Район етәкселеге төҙөлөшкә тәғәйен ваҡыт тамамланыр һәм бүленгән аҡса юғалыр тип борсола. Радий Хәбиров яңы майҙан билдәләргә ҡушты.\nСтәрлебашта башҡорт ихаталары программаһы ла уңышлы тормошҡа ашырыла, быйыл ете йорт янындағы ике ихата ремонтланған, ошо маҡсатта бөтәһе 3 миллион һумдан ашыу аҡса йүнәлтелгән.\nРадий Хәбиров Первомайский ауылында фельдшер-акушер пунктын, полиция участкаһын да ҡараны.Халыҡ бинаның беренсе ҡатында клуб асыуҙы ла һорай. Республика башлығы проект әҙерләргә ҡушты. Стәрлебаш районы үҙәгендәге спорт- һауыҡтырыу комплексында ла ремонт талап ителә, бассейндан һыу аға башлаған. Халыҡ волейбол майҙансығы ла һорай, әммә Радий Хәбиров тә сиратта йөҙөү комплексын ремонтларға ҡушты.\nҮҙәк район дауаханаһында иһә элекке поликлиника бинаһын торлаҡ итеп үҙгәртеү ҡаралған, белгестәр өсөн 12 фатир буласаҡ. Радий Хәбиров табиптарҙың онкологияға ҡаршы көрәше менән ҡыҙыҡһынды, белгестәр әйтеүенсә яман шеш йыш осрай.\nЕңеү паркында ла балалар майҙансығы төҙөлгән, балаларҙы тән йәрәхәттәренән һаҡлау өсөн хәүефһеҙ япма һалынған. Ремонттан һуң бында фонтан, яңы арт обьекттар ҙа ҡалҡып сыҡҡан.\nФедоровка районында иһә италия инвесторҙары яҡынса һигеҙ мең баш мал һимертеүгә тәғәйенләнгән ферма төҙөргә ниәтләй, йылына биш мең тоннанан ашы ит һатыу ҡаралған. Радий Хәбиров инвесторҙарға инфраструктара менән ярҙам күрһәтеләсәк тип белдерҙе. Ә район үҙәгендәге бассейн төҙөү тамамланыу алдында. Заманса обьектты быйыл файҙаланыуға тапшырыу ҡаралған, ул Башҡортостандың йөҙ йыллығына төҙөлгән объекттарҙың береһе. Кирюшкино ауылы эргәһендәге күпер ҙә йыл аҙағына тиклем файҙаланыуға тапшырыла.\nБалалар ижады үҙәген дә төҙөкләндереү талап ителә, ике йөҙгә яҡын бала шөғөлләнгән учреждениеның бер өлөшө емерек хәлдә. Республика башлығы проблема ентекләп өйрәнелгәндән һуң ҡарар ҡабул ителәсәк тине.\nРадий Хәбиров төбәккә эш сәфәрен һөҙөмтәле тип билдәләне. Ике районда ла эш сәфәре башлыҡ сәғәте менән тамамланды, йәғни көн дауамында ҡарарған мәсьәләләр ентекләп тикшерелде, хәл итеү юлдары барланды.\nРайон ҡалалар буйлап эш сәфәрҙәре обьекттар буйлап йөрөү генә түгел, урындағы йәмәғәтселек менән осрашыуҙар проблемаларҙы асыҡларға, үҫеш йүнәлештәрен билдәләргә булышлыҡ итә.\nРадий Хәбиров Өфөлә буласаҡ хоспис төҙөлөшөнә ҡаршы килеүселәргә мәсеткә барып килергә ҡушты\n23:15, 16 ноя\nБашҡортостан Башлығы Радий Хәбиров: “Боҙ майҙандарын туңдыра башлайбыҙ”\n21:34, 15 ноя\nБөрйән районы Нәби ауылында күпер асыла\n22:01, 12 ноя


Сибайҙар йәнә Өфө тамашасыһының күңелен яуланы\nАрыҫлан Мөбәрәков исемендәге Сибай башҡорт дәүләт драма театрының баш ҡалалағы гастролдәре тамамланды. Республиканың башҡа театрҙарынан халыҡсанлығы менән айырылған ижади коллектив был юлы Бөйөк Еңеүҙең 70 йыллығына арналған сәхнә әҫәрен тәҡдим итте.\nАрыҫлан Мөбәрәков исемендәге Сибай башҡорт дәүләт драма театрын Өфө тамашасыһы был юлы ла яратып көтөп алды. Бының сере ябай - Сибай театры халыҡсанлығы, тәрән мәғәнәле, һәр кемде уйланырға мәжбүр иткән спектаклдәр һайлап, уны сәхнәләштерә белеүе менән алдыра. Был юлы ижади коллектив яҙыусы Тимерғәле Килмөхәмәтовтың «Йәнкиҫәк» хийәкәһенән алынған драмаһын тәҡдим итте.\nЯҙыусы Тимерғәле Килмөхә¬мәтов драматургия менән студент йылдарынан алып ҡыҙыҡһына. Ә инде театрға драматург булараҡ сәхнә әҫәрен тәҡдим итеүе тәүгә. Тәүге ҡоймаҡ төйөрлө була, тиһәләр ҙә тамашасы драманы йылы ҡабул итте. Сибайҙа премьера былтыр октябрҙә үткәйне, һуңынан Урал аръяғы төбәктәре, бөгөн килеп әҫәр Өфөлә күрһәтелде. Кемдер тамашаға ундағы ваҡиғалар ижадсының тыуған яғы - Ҡырмыҫҡалы районының Ибраһим ауылы тарихынан алынған тип ашыҡһа, икенселәр Сибай театрын һағынып килгәйне.\nӘлбиттә, «Йәнкиҫәк» пьеса булараҡ яҙылмаһа ла, уны оҫта итеп сәхнәләштееүҙә Мәжит Ғафури Башҡорт дәүләт академия драма театрының йәш режиссеры Илсур Ҡаҙаҡбаевтың тырышлығы ҙур.\nСпектакллә һуғыш йылдарында тылда ҡалған ҡатын-ҡыҙҙың ауыр яҙмышыһүрәтләнә. Әҫәр башынан аҙағынаса тамашасыны көсөргәнештә тотто тиергә мөмкин, урыны менән көлөргә, күп өлөшөндә иларға ла мәжбүр итте. Ғөмүмән был спектаклдә артыҡ персонаж булманы, һәр кем үҙ урынында ине. Ә инде спектаклдән һуң тамашасыларҙың аяғүрә баҫып алҡышлауы ижади коллективтың уңышына иң ҙур баһа.


Кеше һаулығын һәм тирә-яҡ мөхитте һаҡлап » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке\nБашҡортостан гәзите » Экология » Кеше һаулығын һәм тирә-яҡ мөхитте һаҡлап\nКеше һаулығын һәм тирә-яҡ мөхитте һаҡлап 15.12.2011 // Экология\n“Башнефть” акционерҙар нефть компанияһы” йәмғиәте нефть сығарыу буйынса Рәсәй Федерацияһының — ун, нефть продукттарын эшкәртеү буйынса биш иң ҙур предприятиеһы иҫәбенә инә. “Ҡара алтын” сығарыу темпын арттырыуға килгәндә, Башҡортостан компанияһы ил предприятиелары араһында 2009 йылдан алып беренсе урынды биләй.\nЕтештереү ҡеүәтен үҫтереү менән бер рәттән “Башнефть” АНК-һы йыл һайын тирә-яҡ мөхитте һаҡлауға ла ҙур иғтибар бүлә. Был әһәмиәтле эш биш йүнәлештә алып барыла: тирә-яҡ мөхитте һаҡлау; һыу ресурстарын бәрәкәтле тотоноу; тирә-яҡ мөхиттең бысраныуын даими күҙәтеү; ерҙе һәм урманды һаҡлау; хәүефле етештереү ҡалдыҡтарын юҡ итеү. Был маҡсатта уртаса 1,8 – 1,9 миллиард һум аҡса тотонола. Мәҫәлән, быйыл тәбиғәтте һаҡлау сараларына 1,96 миллиард һум йүнәлтелгән.\nЯңыраҡ республиканың киң мәғлүмәт саралары өсөн “Башнефть” компанияһының экологик программаһына ингән объекттар буйынса экскурсия ойошторолдо.\nЖурналистарҙан, фотохәбәрселәрҙән торған төркөм предприятиеның мәғлүмәт-аналитика бүлеге, матбуғат хеҙмәте вәкилдәре оҙатыуында иртән үк Туймазы тарафтарына юл алды.\n“Туймазынефть” нефть һәм газ сығарыу идаралығы вәкиле, етештереү-техник бүлегенең баш технологы Айрат Сураҡаев бай мәғлүмәтле, йор һүҙле, аралашыусан кеше булып сыҡты. Юлда уҡ ул Туймазы, Октябрьский ҡалаларының барлыҡҡа килеү тарихы, бөгөнгөһө менән ҡыҫҡаса таныштырҙы. Үҙе эшләгән ойошма тураһында ла белешмә бирҙе. 1937 йылдың 10 майында Туймазы ятҡылығының 1-се скважинаһында нефть урғылып сыға һәм шунан алып “Туймазынефть” идаралығының тарихы башлана. Хәҙерге көндә идаралыҡ Башҡортостандың – ун, Татарстандың ике районында 21 ятҡылыҡты үҙләштерә. Тирә-яҡ мөхитте һаҡлауға, экологик хәүефһеҙлекте тәьмин итеүгә бында ла ҙур иғтибар бирелә. Етештереү ҡалдыҡтарын эшкәртеүсе объекттар менән танышыу барышында журналистар быны үҙ күҙҙәре менән күрҙе.\n“Япрыҡ” нефть йыйыу пункты ҡарамағындағы “Альфа-Лаваль” фирмаһының ҡалдыҡтарҙы (нефть шламын. – Авт.) эшкәртеү ҡоролмаһы янында беҙҙе “Туймазынефть” идаралығы етәксеһе Шамил Миңғолов көтә ине.\n— Туймазы һәм башҡа райондарҙа нефть ятҡылыҡтарын файҙалана башлаған мәлдән алып “ҡара алтын”ды эшкәртеү барышында байтаҡ ҡалдыҡ йыйылған. Ул тиҫтә йыл буйы асыҡ нефть ҡалдыҡтары соҡорҙарында (амбарҙарҙа) тупланып килгән. Беҙҙең идаралыҡ биләмәһендә, мәҫәлән, уҙған быуаттың 50 – 60-сы йылдарында хасил булған шундай 81 амбар бар ине. Экологик проектҡа ярашлы, нефть ҡалдығы соҡорҙарын бөтөрөү буйынса планлы эш алып барыла. Бөгөн шуларҙың өсәүһе генә ҡалды, — тине Шамил Григорьевич.\nШуны ла өҫтәргә кәрәк: Рәсәйҙә һәм сит илдәрҙә етештерелгән заманса ҡоролмаларҙы ҡыйыу урынлаштырыу ерҙе һаҡлауға һәм нефть ҡалдыҡтарын эшкәртеүгә йүнәлтелгән сараларҙың һөҙөмтәлелеген арттыра. Шулай, ете-һигеҙ ай эсендә төҙөлөп, 2001 йылда файҙаланыуға тапшырылған “Альфа-Лаваль” ҡоролмаһында бөгөнгә 176 мең тоннанан ашыу шыйыҡ нефть шламы эшкәртелгән. Шуның һөҙөмтәһендә 65 мең тоннанан ашыу таҙа “ҡара алтын” алынған һәм нефть эшкәртеү заводтарына оҙатылған. Әйткәндәй, ҡалдыҡтарҙы бында “Башнефть” АНК-һының бөтә объекттарынан да килтерәләр. Ҡоролма эшкә ебәрелгәс (һауа температураһы — 15 градустан түбәнәйһә ул туҡтатыла, сөнки һыуыҡта сығымдар күп), ҡаты ҡалдыҡтарҙы эшкәртә башлай. Быйыл ҡулайламаны ноябрҙең урталарына тиклем файҙаланып, 23,1 мең тонна нефть таҙартыуға өлгәшкәндәр.\n“Туймазынефть” идаралығы етәксеһе ҡоролманың эшләү тәртибе менән дә таныштырҙы. Нефть шламы тейешле градусҡа тиклем йылытылып, ҡатмарлы эшкәртеү сылбыры аша үтеп, эре металдарҙан, һыуҙан таҙартыла. Билдәле бер этапта ул тупраҡтан да арына. Артабан махсус майҙанда биопрепараттар ярҙамында тупраҡ та эшкәртелә. Был оҙаҡ ваҡытты ала, шуға күрә нефть ҡалдыҡтарын тулыһынса таҙартыуға өлгәшеү маҡсатында, быйыл апрелдә тағы бер ҡоролма алғандар. Ул йылына 4 мең тоннаға хәтлем ҡаты ҡалдыҡтарҙы яндырыуға тәғәйенләнгән. Шуныһы ғәжәп: был ҡулайлама тупраҡты ҡомға (!) әйләндерә, һуңғыһын төҙөлөштә файҙаланып була. Яндырған ваҡытта торбанан һауаға төтөн түгел, ә быу күтәрелә.\nАртабан “Япрыҡ” нефть йыйыу пунктында булдыҡ. Бында ла беҙҙе экологияны яҡшыртыу маҡсатында ҡулланыуға индерелгән ҡоролма — һауаға зарарлы матдәләр сығыуын шаҡтай кәметеүсе ҡулайлама — менән таныштырҙылар. Уның ярҙамында һаҡлағыстарҙағы шыйыҡсанан ҡалдыҡ газды һәм нефтте айыралар. Был технология нефть газын асыҡ һауала яндырыуҙы кәметеүгә лә булышлыҡ итә. Шуны раҫлағандай, бында бер факел да күҙгә салынманы, газ еҫен дә һиҙмәнек.\n“Башнефть” компанияһының башҡа идаралыҡтарында ла ҡулланалар бөгөн ошо технологияны. Шулай булғас, ни өсөн “ҡара алтын” эшкәртеү заводтарында әле булһа факелдар яна, яҡын-тирәгә еҫ тарала? Бик ҡиммәтле химик сеймал һәм юғары һөҙөмтәле органик яғыулыҡ булған нефть газының байтаҡ өлөшөн яндырыуҙың төп сәбәбе — технологик тәртиптең сикләнгәнлеге һәм эшкәртеү инфраструктураһының үҫешеп етмәүе. Был — көн ҡаҙағындағы мәсьәлә, сөнки сеймалды асыҡ һауала юҡ итеү тирә-яҡ мөхит өсөн хәүефле: атмосфераға азот окисы, көкөртлө ангидрид, углерод окисы һымаҡ зарарлы матдәләр тарала. Һөҙөмтәлә һауа бысранып ҡына ҡалмай, ә нефть сығарылған төбәктәрҙә лә, глобаль кимәлдә лә һауа торошона һәм климат шарттарына ҙур йоғонто яһала. Тимәк, нефть газын эшкәртеү кимәлен күтәреү — дәүләт әһәмиәтендәге бурыс.\n“Башнефть” компанияһының экологик хәйриә программаһында социаль-мәҙәни тәғәйенләнештәге объекттар төҙөү, төҙөкләндереү эштәре лә ҡаралған. Мәҫәлән, беҙ барған көндә Туймазы районының Имәнғол ауылында “Башҡортостан шишмәләре” программаһы буйынса нефтселәр төҙөкләндергән шишмәне асыу тантанаһы уҙҙы. Был инеш Серафимов ауылы һәм Октябрьский ҡалаһы араһындағы юлға яҡын урынлашҡан. Урындағы халыҡ та, үтеп йөрөүселәр ҙә, уның һыуы таҙа, тәмле, ти. Шулай уҡ быйыл Үрге Троицк, Егетәк, Райман, Көйөктамаҡ ауылдарындағы шишмәләрҙең тирә-йүнен төҙөкләндереү планлаштырылған.\nСәфәребеҙ Туймазы газ эшкәртеү заводында тамамланды. Предприятие эшмәкәрлеге менән уның директоры Айрат Әхтәрәев таныштырҙы. Завод “Туймазы-нефть”, “Октябрьскийнефть”, “Баулынефть” идаралыҡтарынан килгән нефть газын эшкәртеү маҡсатында төҙөлгән. Бында ла тирә-яҡ мөхитте, хеҙмәткәрҙәрҙең һаулығын һаҡлау, ҡыҫҡаһы, хәүефһеҙлек мәсьәләһе етәкселектең иғтибар үҙәгендә, ошо йүнәлештәге саралар ҙа эҙмә-эҙлекле ғәмәлгә ашырыла.


Ҡорбан ғәйете мөбәрәк булһын! » Яйыҡ гәзите | Газета Яик\nЯйыҡ гәзите » Мәғариф, мәҙәниәт » Ҡорбан ғәйете мөбәрәк булһын!\nҠорбан ғәйете мөбәрәк булһын!02.10.2014\nҠорбан ғәйете алдынан йортто йыйыштырыу, тәртип урынлаштырыу байрамды ҡаршылау шарттарының береһе. Бысраҡ йортҡа бер ваҡытта ла ҡот ҡунмаҫ, ырыҫ килмәҫ.\nБайрам алды төнөндә Аллаһы Тәғәләнең үҙ ҡолдарының теләктәрен үтәй икәнлеге билдәле (әммә Ҡәҙер кисе менән бутамағыҙ). Шуға ла был төндә йоҡламау хәйерле. Төнө буйы Хоҙайҙан ялбарырға мөмкинлеге булмағандар, ярты төн булһа ла доғалар уҡырға, Раббыбыҙға теләктәрен еткерергә тейеш. Ә инде төндә йоҡламау мөмкинлеге булмаһа, иртәнге намаҙға мәсеткә мотлаҡ барырға кәрәк.\nМөхәммәт пәйғәмбәр, ғәләйһис-сәләм: «Ҡорбан байрамы көнөндә иң яҡшы ғәмәлегеҙ - ҡорбан салыу», - тип әйткән. Аллаһы Тәғәлә ҡорбан салғанда тамған һәр бер ҡан тамсыһын ул ергә барып төшкәнсе үк ҡабул итә.\nҠорбан ғәйете быйыл 4 октябргә тура килә. Был бик ҙур байрам. Уның төп мәғәнәһе шунда: Ибраһим хәҙрәттең Раббыһына тоғролоҡ күрһәтеп, шуның хаҡына һөйөклөләрҙән һөйөклө улын ҡорбан итергә әҙер булыуын иҫкә алыу көнө.\nҠартлыҡ ҡорона еткәнсе Ибраһим ғәләйһис-сәләмдең балаһы булмай. Шул ваҡыт ул: «Эй, Раббым! Миңә игелекле, күндәм бер ир бала бир!» - тип доға ҡыла. Уның теләге ҡабул була. Исмәғил тыуа. Улына ҡарата һөйөүе ни тиклем оло булмаһын, Ибраһимдың (с.ғ.с.) Аллаһҡа ҡарата һөйөүе бынан да олораҡ була һәм уның: һинең ризалығыңды алыу өсөн ҡорбан кәрәк булһа, мин улымды ла ҡорбан итергә әҙер тигән сағы була.\nУлы йомошҡа ярарлыҡ булып үҫеп еткәс, Аллаһ Ибраһимға (с.ғ.с.) төшөндә был нәҙерен иҫләтә. Бындай төш бер нисә тапҡыр ҡабатланғас, Ибраһим үҙенең серен улына аса. Исмәғил ҡорбан булырға риза була. Ҡулына бысаҡ алып, ата кеше улын йөҙ түбән ташҡа ятҡыра. Шунда ул тауыш ишетә: «Эй, Ибраһим, төшөңдә күргәнгә һин тоғро булып ҡалдың. Игелек эшләгәндәрҙе беҙ бүләкләйбеҙ. Был һиңә, әлбиттә, ҙур һәм ауыр һынау ине. Беҙ оло ҡорбанлыҡҡа ҙур тәкә ебәрҙек һәм яҡшылыҡ менән иҫкә алыу өсөн һинән һуң килгәндәргә яҡшы хәтер ҡалдырҙыҡ», - ти.\nБыл бөйөк ваҡиғаның оло мәғәнәһе Ҡөрьәндә үк әйтеп бирелә: «Салған ҡорбанығыҙҙың ите лә, аҡҡан ҡандарының тамсыһы ла Беҙгә түгел. Ҡорбан салғанда Уға ҡорбан салыусының тәҡүәлеге генә барып өлгәшә» (Хаж сүрәһе, 37-се аят). Әгәр Исмәғилде Ибраһим ғәләйһис-сәләм ҡорбан итеп салған булһа, ул ваҡытта кеше салыу сөннәт булыр ине. Әммә Аллаһы Тәғәлә терелек һуйыуҙы рөхсәт итте. Шуға күрә хәленән килгән мосолманға ҡорбан байрамында ҡорбан салыу вәжиб булып тора йәғни мәжбүри. Ә мосафир, ярлы кешегә вәжиб түгел.\nПәйғәмбәребеҙ ғәләйһис-сәләм: «Хәленән килеп тә ҡорбан салмаған кеше минең өммәтемдән түгел», - ти.\nҠорбан байрамында төп бурыс булып, ҡорбан салыу һәм хаж ҡылыу тора. «Раббыңдың ризалығы өсөн намаҙ уҡы һәм ҡорбан сал», - тип бойора Аллаһы Тәғәлә изге Ҡөрьән Кәримдә.\nӘ хаж - исламдың бишенсе терәге (1-сеһе - Аллаһтың барлығына һәм берлегенә ышаныу, 2-сеһе - биш ваҡыт намаҙ уҡыу, 3-сөһө - Рамаҙан айында ураҙа тотоу, 4-сеһе - тапҡан малдан зәҡәт биреү). Зөлхизә айының тәүге ун көнөндә, исламдың изге урындарына барып (Мәккә, Мәҙинә ҡалалары), пәйғәмбәребеҙ өйрәтеп ҡалдырған айырым йолаларҙы үтәү - фарыз хаж ғибәҙәтен үтәү була.\nҠорбан салыу ваҡыты - ғәйет көнө. әйет байрамы өс көн дауам итә. Был көндәрҙә ҡорбан салыуҙан да сауаплыраҡ ғәмәл юҡ. Ошо байрамда салынған ҡорбан вәжиб ҡорбаны тип атала.\nВәжиб ҡорбанын вафат булғандарға ла, тере кешегә лә салырға була, ләкин икеһенә бергә салырға ярамай. Айырым салырға кәрәк.\nНәҙер ҡорбаны - Аллаһы Тәғәлә ризалығы өсөн кеше эшләргә тейешле бер эшен, ғәмәлде атҡарыуҙы үҙенә бурыс итеп ҡуя. Мәҫәлән: «Операция уңышлы үтһә, ҡорбан салам», - тип нәҙер әйтергә була. Ул - Аллаһы Тәғәләгә һүҙ биреү тигәнде аңлата. Нәҙер - ул ғибәҙәт. Аллаһы Тәғәлә өсөн генә булһа - дөрөҫ була. Был ҡорбанды кисектермәй тиҙерәк үтәргә кәрәк. Нәҙер ҡорбанының итен салған, салдырған кеше ашарға тейеш түгел. Уны мохтаждарға, фәҡирҙәргә саҙаҡа итеп өләшергә кәрәк. Нәҙер ҡорбанының вәжиб ҡорбандан айырмаһы шунда. Вәжиб ҡорбанды байлығы булған кеше сала. Уның ите өскә бүленә. Бер өлөшө үҙ өйөндә ҡала, икенсеһе күрше, туған-тыумасаларға бирелә, өсөнсөһө мохтаждарға саҙаҡа итеп таратыла.\nНигеҙ ҡорбаны - Аллаһ ризалығы өсөн шул өйҙә һау-сәләмәт йәшәргә насип булһа ине, тип салына.\nАҡыйҡа ҡорбаны - бала тыуғас салына. Ир балаға ике ҡорбан, ҡыҙ балаға бер ҡорбан тейешле. Тәртибе башҡаларҙыҡы кеүек. Был ҡорбан сөннәт ҡорбаны тип тә атала, уны үтәү бик тә күркәм ғәмәл һанала.\nҠорбан салыуҙың ниндәй сауабы бар һуң? Уның сауабы бик ҙур. Бер хәҙистә әйтелә: «Бер кеше ҡорбанлыҡ алам тип сығып китһә, уның бер аҙымына ун сауап яҙыла, ун гонаһы ғәфү ителә».\nҠорбан алырға һатыулашҡан ваҡытта һөйләшкән һүҙҙәре зикер-тәсбихтән булып яҙыла. Ҡорбанлыҡҡа түләгән аҡсаһы саҙаҡанан китә. Ҡорбанды салыр өсөн ятҡырғанда ер өлөшөндә күпме нәмә (бөжәкме, үләнме) бар, һәр береһе Аллаһы Тәғәләгә был кеше өсөн истиғфар ҡыла. Ҡорбандың тәнендә булған йөндөң һәр бөртөгө һайын ун сауап яҙылып, гонаһы ғәфү ителеп бара. Ә инде ҡорбандың ҡаны ергә төшөү менән салдырыусының булған гонаһтары ғәфү ителә.\nИтен киҫәкләп биргән ваҡытта һәр бер киҫәге һайын сауап яҙыла. Ә ҡорбан ите менән мәжлес үткәргәндә аш-һыу әҙерләүселәргә һәр сәғәте, минуты изгелектән яҙылып барыла. Шуға күрә лә мосолман кешеһенә һәр йылда ла ҡорбан салына торған көндәрҙең береһендә ҡорбан салыу вәжиб булып тора.\nҠорбанлыҡтың итен, тиреһен һатыу дөрөҫ түгел. Бай кешеләр тиреһен һәм ҡорбан итенең өстән бер өлөшөн саҙаҡа ҡылырға тейеш, был бик сауаплы ғәмәл. Мохтаж кеше тик үҙ файҙаһына ғына тотһа ла дөрөҫ була.\nҠорбан байрамы мөбәрәк булһын! Аллаһы Тәғәлә барыбыҙға ла һаулыҡ, сәләмәтлек, ғаилә бәхете, үҙ-ара татыулыҡ, ижад һәм хеҙмәт уңыштары, Башҡортостаныбыҙға, тыуған Уралыбыҙға хәйерле бәрәкәттәр насип итһен.\nФлүрә ӘХМӘДИЕВА. Учалы ҡалаһы.\nИл-көн тыныслығы өсөн\nАллаһы Тәғәлә изге Ҡөрьән Кәримдә: «Раббыңдың ризалығы өсөн намаҙ уҡы һәм ҡорбан сал», - тип бойора. Ислам – мәрхәмәтлек дине. Ибраһим ғәләйһис-сәләм... Тотош уҡырға\nЕңел булмаған хеҙмәт\nҒүмеркәйҙәр аҡҡан һыу кеүек, үтә лә китә. Әҙәмдең нисек көн иткәне, ғүмерен нисек йәшәүе, халыҡ өсөн ниндәй хеҙмәт күрһәткәне ваҡытында әйтелмәһә,... Тотош уҡырға\nОшо көндәрҙә Абҙаҡ ауылы ветерандар Советы ултырышы үтте.... Тотош уҡырға


Петардалар менән һаҡ булығыҙ! » «Йәшлек» гәзите | Газета "Йэшлек"\nГазета "Йәшлек" » Яңылыҡтар таҫмаһы » Петардалар менән һаҡ булығыҙ!\n20.12.2018 Петардалар менән һаҡ булығыҙ!\nШуныһын хәтерҙә тотоғоҙ: пиротехник тауарҙы сауҙа селтәренең һатыу лицензияһына эйә булған махсус магазиндарҙан ғына һатып алырға кәрәк. Урам киоскыларына, ғәҙәттә, ялған тауар килеп эләгә. Үҙебеҙҙә етештерелгәнен һатып алыу яҡшыраҡ. Сит илдән килтерелгән тауарға рус телендә инструкция бирелергә тейеш.Унда изделиены ҡулланыу алымдары, һаҡлау шарттары, әҙерләнгән ваҡыты, ҡулланырға мөмкин булған ваҡыты, етештереүсенең реквизиттары һәм сертификатланыуы тураһындағы мәғлүмәттең мотлаҡ күрһәтелеүе шарт. 16 йәше тулмаған балаларға закон буйынса пиротехник тауарҙарҙы һатыу тыйыла.\nФатир эсендә петардалар шартлатыу йәки фейерверктар ойоштороу үтә ҡурҡыныс. Фейерверктар өсөн 100 квадрат метрҙан да кәм булмаған майҙандан да яҡшыһы юҡ. Эргә - тирәлә ағастар, йорттар, аҫылынып торған сымдар булмаһын. Петарданы ҡулланыр алдынан мотлаҡ инструкцияһы менән танышып сығығыҙ. Балалар үҙҙәре генә булғанда, бенгал уттарын ҡабыҙыу һәм петардалар шартлатыу тыйыла.Күмәк саралар үткәрелгән урын янғын һүндереү өсөн кәрәк- яраҡ менән тәьмин ителергә тейеш.\nЯңы йыл – барыбыҙҙың да яратҡан байрамы. Әммә барлыҡ хәүефһеҙлек ҡағиҙәләрен һаҡлағанда ғына ул күңелле иҫтәлектәр ҡалдырасаҡ\n17.01.2019 - Яңылыҡтар таҫмаһы Ҡатынын ҡаҙ менән туҡмап үлтергән\n17.01.2019 - Яңылыҡтар таҫмаһы Өфөлә Республика балалар клиник дауаханаһында янғын сыҡҡан\n17.01.2019 - Яңылыҡтар таҫмаһы Хажға тик дини ойошмалар аша\n17.01.2019 - Яңылыҡтар таҫмаһы Сибайҙар, һаулығығыҙға иғтибарлы булығыҙ!\n17.01.2019 - Яңылыҡтар таҫмаһы Почтала һыра һатыласаҡ\n17.01.2019 - Яңылыҡтар таҫмаһы Йырсы Илһам Шәкиров мәрхүм булған


Рамаҙан һәм коронавирус | Әбйәлил - Абзелил\nӘбйәлил - Абзелил > вәғәздәр > Рамаҙан һәм коронавирус\n« Вәхит Хызыров\nГабделбари Исаев. Дини әсәрләр »\nРамаҙан һәм коронавирус\nТиҙҙән Рамаҙан – ураҙа тотоу айы еттә. Ошо пандемия ваҡытында ураҙа тоторға яраймы тигән һорауҙар тыуа. Ни эшләп тотмаҫҡа һуң? Әллә Аллаһ Тәғәләнең берәй аяты төштөмө ошондай ваҡытта ураҙа тотмағыҙ тип? Бына тап ошондай һынау килгән осраҡтарҙа монафиҡтарҙың ике йөҙлөлөгө күренә лә инде. Ҡурҡҡанға ҡуш күренә, тигәндәй был теманы бигерәк ҡуйыртып ебәрҙеләр, донъяла ябай грипптән йылына 650 000 кеше үлә – быны бер кемдә ишетергә һәм күрергә теләмәй. Кемдәрҙер берәүҙәр бөгөнгө көндә кеше үлемһеҙ булырға тейеш тип, һанай башланылар ахырыһы. Кемдән ҡурҡырға, Аллаһ Тәғәләнәнме, әллә коронавирус ауырыуынанмы? Әлбиттә Аллаһынан, сөнки ауырыуы ла, шифаһы ла Унан. Һәм был һынауҙы ла мосолманса тыныс ҡабул итегеҙ.\n«Йә әййүһәл-ләҙиинә әәмәнүү күтибә ғәләйкүмүс-сыийәәмү кәмәә күтибә ғәләл-ләҙиинә миң ҡабликүм ләғәлләкүм тәттәҡуун». 2/183\n«Эй, һеҙ иман килтергән кешеләр! Элгәрге кешеләргә яҙылған кеүек, һеҙгә лә ураҙа тотоу фарыз ителгән. Бәлки, Аллаһтан ҡурҡырһығыҙ!».\nБына был Ер йөҙөнә ебәрелгән һуңғы дин – Ислам дине менән ингән Ҡөръән аяттың беҙ шәриғәтебеҙҙең шарты булараҡ үтәргә тейешбеҙ!\nПәйғәмбәребеҙ ғәләйһиссәләм: «Ураҙа тотоғоҙ, сәләмәт булырһығыҙ», — тип әйткән. Тағы бер хәҙисендә ул: «Һәр нәмәнең зәкәте бар. Тәндең зәкәте — ураҙалыр», — тип әйткән. Бынан шуныһы аңлашылалыр: зәкәт малды һәм аҡсаны нисек итеп паклаһа, уға бәрәкәт иңдерһә, ураҙа ла тап шулай организмды таҙарта, ғүмерҙе оҙайта, кешенең байтаҡ ваҡыт йәш булып ҡалыуын тәьмин итә.\nТабибтар ауырыуҙың төрлө төрҙәренә күңелдәре буш, йәндәре тынысһыҙ, ғәйбәт – ғауғаға бирелеп, ғәиләләрендә ыҙғыш-талаш булған, тормоштан ҡурҡан кешеләр тиҙ бирешә тейҙәр. Әйе, йөрәгең Аллаһ иманында булмаһа, кемдән яҡлау эҙләргә һуң? Әлеге хаҡы әллә нисә йөҙ һумға барып менгән имбирь тамырынанмы? Аллаһ шифа бирмәһә, донъялағы бар нәмәне ашап-эсеп сәләмәт була алмайһың. Табибтың дауалауы һәм ҡуланған дарыу ауырыуҙан арыныр өсөн сәбәп кенә, ә шифаны Аллаһ бирә бит.\nҺәр заман дауаһы – тик Аллаһҡа ғына ышаныу. Аллаһҡа ышаныу иҫ киткес сыҙамлыҡ бирә. Дингә күңел һалыу нәтижәһендә тыуған тәүәкәллек стрессҡа һәм сирҙәргә ҡаршы иң яҡшы һәм тәъҫирле сара. Аллаһҡа табынып ғибәҙәт ҡылыу беҙҙе һәр төрлө борсоу-мәшәҡәттәрҙән һаҡлай торған иң тоғро юл. Намаҙ һәм ураҙа, доға-зекерҙәр ғибәҙәтте зиһенде һәм тәнде тынысландырыу ысулын булыуын бөгөн ғалимдар ҙә таный. Көн дауамында тотҡан ураҙа һәм ваҡытында ҡылынған намаҙ кеше зиһенен ял иттерә һәм стрестарға ҡаршы түҙемле итә. Донъяның көндәлек мәшәҡәт-мәшғүлдәренән йырағайта, уның рух һәм аң кимәлен артыра.\nТабибтар ауырыуҙарҙы кеше күңеле менән бәйләнешле булыуын иңҡар итмәй. Мәҫәлән: ангина менән йыш үпкәсел кешеләрҙә ауырыһа, бөйөр ауырыуҙары асыулы әҙәмдәрҙә урын таба. Эндокринолог ауырыуҙар, шәкәр диабеты һымаҡтар ата-әсә менән балалар, туғандар һәм ғәиләләге мөнәсәбәттәрҙең дөрөҫ булмауынан, ата-әсә һәм бала хаҡтары үтәмәүҙән килеп сыға. Инсульт һәм инфаркт холҡо насар, уҫал һәм тәҡҡәбер кешеләр араһында йыш күҙәтелә. Ә коронавирус ауырыуына күңелдәре төшкән, паникаға бирелгән, һирәк хәрәкәт иткән, дөрөҫ туҡланмаған, хәрәмгә ҡатнашыуы менән бәйле иммунитеты көсһөҙләнгән кешеләр тиҙ бирешә.\n“Әҙәм балаһына сир килмәҫ, ауырыу килһә, уның гонаһтарына кәффарәт булыр”. Сирләйбеҙ икән, беҙҙең гонаһтарыбыҙ аҡлана, Аллаһы Тәғәләнең рөхсәте менән шифа табабыҙ. Бер дарыу берәүгә килешһә, икенсегә — юҡ. Аллаһының рөхсәт итеүе, ризалығы кәрәк. Шуға ла сәләмәтләнеп сығабыҙ икән, “Әлхәмдүлилләһ!” — тигән һүҙҙәрҙе әйтергә тейешбеҙ. Дарыу эсһәк: “Йә, Раббым, шифа бир!” — тип әйтеү зарур.\nПәйғәмбәребеҙ Мөхәммәд ғәләйһиссәләм бер хәҙисендә: “Эй, әҙәм балалары, сирҙәрегеҙҙе дауалағыҙ. Аллаһы Тәғәлә ауырыуҙы яралтҡас, уның дауаһын да яралтты. Мәгәр бер ауырыуға дауа юҡтыр, ул ауырыу — ҡартлыҡ”, — тине. Тимәк, был хәҙистән күренеүенсә, һәр ауырыуҙы дауаларға тейеш булабыҙ. Һәр сирҙең үҙ дауаһы бар. Тимәк, сирҙе дауалау — сөннәт.\nТағы шундай бер хәҙис бар. “Йоғошло ауырыу булған ергә бармағыҙ, барһағыҙ, унан сыҡмағыҙ”, — тигән Мөхәммәд пәйғәмбәр. Хәҙрәти Ғүмәр Шам ҡалаһына сәйәхәткә сыҡҡас, унда ваба ауырыуы барын белеп, хәҙисте иҫкә төшөрөп, кире борола: Уға: “Һин тәҡдиреңдән ҡасаһыңмы?”- тип һорау бирәләр. Ғүмәр хәҙрәт: “Тәҡдирем ҡушҡанға күрә, мин кире боролам”, ти.\nЙоғошло сирҙәрҙе таратмау өсөн, үҙең йәшәгән, эшләгән ереңдән йыраҡ китмәү хәйерле. Аллаһ теләһә, һин ҡайҙа ғына ҡасһаңда, ҡайҙа ғына йәшенһәңдә, үҙ ауырыуыңдан, үҙенә тейешле үлемдән ҡотола алмайһың. Бөгөнгө көндөн әфәте: ер тормошонда ожмах эҙләп, нәфсе һәм ләззәткә сумырға теләп, ил гиҙеп, байлыҡтарын ҡайҙа ҡуйырға белмәй йөрөгәндәр бәләһе. Аллаһҡа иман килтереү юҡ, изгелек, саҙаҡа, ғөшөр, зәкәт биреү юҡ. Берәүҙәр шашҡанда, донъя тулы аслы-туҡлы йәшәгәндәрҙең иҫәбе юҡ, уларға ҡарата рәхимлек, мәрхәмәтлек юҡ!\nӘ Аллаһ Тәғәләнең иң ҙур шифаһы әле үрҙә әйтелгәнсә Уға инаныу һәм ышаныу, иманлы булып уның ҡушҡандарын үтәү: намаҙ уҡыу һәм ураҙа тотоу. Бер вәғәҙемдә: үткән быуатта Кореялағы һуғыш ваҡытында әсир төшкән америка һәм төрөк һалдаттары араһындағы айырма заманында күп кешенең иғтибарын йәлеп иткән. АҠШ әсирҙәрҙәренең күбеһе төрлө сирҙәрҙән яфаланғандар, араларында байтағы үлгән. Төрөк әсирҙәренең хәле бөтөнләй башҡа булған: улар араһында сирләү һәм үлеү осраҡтары бик һирәк теркәлгән. Был хәл ғалимдәрҙе ҡыҙыҡһындырған, һәм һығымта яһап шуны асыҡлағандар: тәҡдиргә һәм ахирәткә ышаныу, яҡшылыҡтың һәм насарлыҡтың Аллаһтан килеүенә инаныу, ураҙа тотоу һәм намаҙ ҡылыу мосолман төрөк әсирҙәренең тышҡы тәьҫирҙәргә (тропик климат, бөжәк, вирустар һ. б.) ҡаршы тороу көсөн арттырған, уларҙы һәр төрлө хәүефтәрҙән ҡалҡан кеүек һаҡлаған. Шуға күрә беҙ короновирус ауырыуынан ҡурҡмай Аллаһ Тәғәләгә тапшырылып ҡушҡан ураҙаһын Рамаҙан айында тоторға тейешбеҙ. Аллаһ Тәғәлә беҙгә ваҡытын биреп, фекерҙә, зекерҙә, доға ла, ураҙа ла булырға ваҡытын бирҙе. Инде был юлы аҡылға килмәһәк – урыныбыҙ йәһәнәмдә! Коронавирустан ҡурҡмағыҙ – тамуҡтан ҡурҡығыҙ! Аллаһ Тәғәләнең асыуынан!\n«Әй мосолмандар, һеҙ бер ҙур мөбәрәк айға индегеҙ. Был ай — сабырлыҡ айы, сабырлыҡтың сауабы бик ҙур буласаҡ. Аллаһ бәндәләрҙең тормошона бәрәкәт, тәндәренә сәләмәтлек, ризыҡтарына бәрәкәт бирер һәм ҡылған гонаһтарын ярлыҡар, күңелдәренә нур һалыр», тигән пәйғәмбәребеҙ Мөхәммәд ғәләйһиссәләм. Рамаҙан айы килеп етте икән ураҙаһын тотайыҡ. Ошо кризис ваҡытында мәшәҡәттәрҙән ҡотолоп, ашау-эсеүҙән тыйылып, күңелебеҙҙе, йөрәгебеҙҙе Аллаһҡа йүнәлтеп Уның ризалығын алайыҡ.\nРамаҙан айы бер ашау-эсеүҙән генә тыйылыу айы түгел бит. Әҙәм балаһы был айҙа Аллаһҡа зекерле булып, Уны һәр минутын иҫкә төшөрөү арҡаһында ҡулдарын, аяҡтарын, телдәрен, күҙҙәрен һәм ҡолаҡтарын да динебеҙҙә хәрәм булған нәмәләрҙән тыялар. Аяҡтары насар юлда йөрөмәй, ҡулдар йәбер-золом ҡылмай, күҙҙәр әшәкелекте, бысраҡты күрмәй, ҡолаҡтар әхләкһеҙ һүҙҙәр тыңламай, телдәр ғәйбәт һөйләмәй.\nАллаһ биргән ризыҡҡа шөкөр итмәгәс, көндәребеҙ билдәһеҙлеккә килеп етте. Кризистың башы ғына бит әле, туҡ кеше ас кешенең хәлен белмәй тигәндәй, хәрәм ҡатнашҡан ашап-эсеүебеҙ нимәгә килтерер.\nМосолманға күп ашау ҙа — зарарлы, сөннәт булмаған эш. Пәйғәмбәребеҙ Мөхәммәд ғәләйһиссәләм был хаҡта: “Ашҡаҙанығыҙҙы өскә бүлегеҙ. Уның бер өлөшөндә — ризыҡ, икенсеһендә — һыу, өсөнсөһөндә һауа булһын”, — тигән. Сөнки артыҡ ризыҡ сир булып инә. Сирҙе гонаһ өсөн генә бирелгән ҡаза тип ҡарарға ярамай. Ауырыу йәннәт өсөн бирелгән Аллаһының бүләге булырға ла мөмкин. Хоҙай сир бирә лә уны йәннәтле лә итә. Һау- сәләмәт килеш йоҡонан уянаһығыҙ икән, бер көнлөк ризығығыҙ бар икән, һеҙ — донъяның хужаһы. Шөкөр итә беләйек! Аллаһы Тәғәлә һаулыҡ бирһен.\nЗаманында Ризаитдин Фәхретдин хәҙрәт: «Ысынында, донъя – бәлә үә ҡаза, һәр төрлө мәшәҡәт, ҡайғы һәм хәсрәт майҙаны. Әҙәм балаһының ғүмере бында күбеһенсә ауырыу менән, ризыҡ һәм кәрәк әйберҙәр артынан йөрөү үә йүгереү менән үтә. Араһында булған күңелле, матур замандар йоҡлағанда төш күргән һымаҡ үтә лә китә», тигән.\n“Әҙәм балаларының күбеһе үҙҙәренә бирелгән ике ниғмәтте аңламай алдана. Уларҙың береһе — сәләмәтлек, икенсеһе — ғәмәл”. “Әҙәм балаһы сәләмәтлегенең дә, үҙенең һау-сәләмәт сағындағы ваҡытының да ҡәҙерен белмәй”, — тигән рәсүлебеҙ Мөхәммәд ғәләйһиссәләм. Бөгөнгө көнгә бирелгән ваҡытыбыҙҙың ҡәҙерен белеп ахирәтебеҙгә әҙерләнәйек.\nХәленән килә тороп ураҙа тотмаусы кеше ғәйепле булып һанала. Эргәһендәге ураҙа тотоусыға ла, һәм йәмғиәткә лә. Һәм Раббыбыҙға ҡарата гонаһлы. Ураҙа тотмауҙың ике төрө бар. Мәҫәлән, мосолман кешеһе ураҙа тотмаһа ла, кеше күрмәгәндә генә ашап-эсә. Был бары тик уның шәхси мәсьәләһе. Аллаһ Тәғәлә ҡаршыһында шәхси яуаплығы. Ләкин ил-көнгә күрһәтеп ашаусылар бар. Былар гонаһларын йәшермәйенсә, оялмай-тартынмай. Бына был ҙур гонаһ. Йәғни бындай кеше үҙ гонаһ менән ҡалмай, уны ураҙала асыҡтан-асыҡ ашауын күргән кешеләр ахирәт көнөндә шул гонаһларына ҡаршы шаһитлыҡ ҡыласаҡтар. Быны онотмағыҙ!\nБер мосолман кешеһенең хикәйәтенән: «Был Рамаҙан айында бер яҡын туғаным менән осрашырға тура килде. Ул бәләгә тарып ауырыу сәбәпле, быйылға ураҙаны тота алмаған, ҡазаға ҡалдырған. Ләкин быны бик ауыр кисергән». Миңә былай тип һөйләне: «Беләһеңме, ҡайһы бер кешеләр ураҙа ваҡытында башҡалар алдында иркенләп ашап-эсә һәм миңә иҫтәре лә китмәй. Мин иһә, етди сәбәбем булһа ла, Рамаҙан айы буйына өйөмдә йәшеренеп кенә ашаным. Һәм шул ваҡытта үҙ-үҙемде ғәйепләнем, ашым тамаҡтан көскә үтте».\nБына был кешелә Ислам дине әмерҙәрен үтәү, һауа һулау, һыу эсеү кеүек зарури төҫ алған. Йәғни, етди сәбәбе була тороп та, әмерҙәрҙең береһен үтәй алмауы уны ҙур борсоуға һалған.\nБына беҙҙә шулай булырға тейешбеҙ, Рамаҙан айы уҙғас та, дини бурыстарыбыҙҙы үтәүҙе кейемде сисеп ташлаған кеүек ситкә ҡуйып тороу үҙен ысын мөьмингә һанаған кешегә һис тә килешмәҫ, Рамаҙан айы үтә лә китә ул. Ә дини тормош өҙлөкһөҙ дауам итә. Шуны онотмайыҡ.\nКризис тимәй көнөнә ризыҡ биреүсе Алла Тәғәләгә шөкөр итәйек. Ашағандан һуң шөкөр итеүсе ураҙа тотҡанда сабыр итеүсе кеүектер. Тимәк, ураҙа тотоп, ниғмәттең ҡиммәтлеген белгән кеүек, фекерләп, шөкөр ҡылып, ниғмәтте бәндәләргә биргән Хаҡ Тәғәләгә рәхмәт хистәрен тойорға мөмкин.\nҠәҙерле дин ҡәрҙәштәрем, мосолман кешеһенең йән аҙығы – Аллаһы Тәғәләнең белеме, ғилем алырға ынтылығыҙ, ҡушҡандарын үтәгеҙ, тыйылғандарынан тыйылығыҙ. Был донъялағы ғүмерегеҙ, таяғы менән ҡапшап юл эҙләгән һуҡыр кешенеке кеүек үтмәһен, күҙҙәрегеҙе асып хаҡиҡәтте күрегеҙ, Ислам диненән йыраҡ тороп, үҙебеҙҙе юҡ-бар менән йыуатып, тейешенсә Аллаһтан ҡурҡа ла белмәгән хәлебеҙҙә, «Аллаһ рәхимле, кисерер әле», тип, тормошобыҙҙы бушҡа уҙҙырып алданмайыҡ.\nЙә Раббым! Файҙаһыҙ ғилемдән, тиҫкәре ғәмәлдән, ҡабул булмаған доғанан, тетрәнгән ҡальбтән, туҡтай белмәгән нәфсенән Һиңә һыйынам! Әмин.\nКоронавирустан һаҡланыу доғалары: https://nazir1965.com/do%d2%93alar/koronovirustan-%d2%bba%d2%a1lanyu-do%d2%93alary.html#more-9300\nАллаһ Тәғәлә һәм вирус: https://nazir1965.com/v%d3%99%d2%93%d3%99zd%d3%99r/alla%d2%bb-t%d3%99%d2%93%d3%99l%d3%99-%d2%bb%d3%99m-virus.html#more-9323\nИслам һәм кризис: https://nazir1965.com/v%d3%99%d2%93%d3%99zd%d3%99r/islam-%d2%bb%d3%99m-krizis.html#more-9471\nЭта запись написана автором Назир Сабитов, 16.04.2020 в 22:56, и размещена в категории вәғәздәр. Следите за ответами на эту запись с помощью RSS 2.0. Вы можете написать комментарий или разместить обратную ссылку на своем сайте.


"Һомо сәмикс" » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Аҡмулла » "Һомо сәмикс"\n"Һомо сәмикс" 07.09.2012 // Аҡмулла\nБелеүебеҙсә, Хаҡ тәғәләнең иң ныҡ яратҡан йән эйәһе — кеше. Ер шарында иң камил зат булараҡ та кеше тереклектең иң юғары баҫҡысында тора.\nЦивилизация шауҡымымы икән, әллә эволюция тәьҫиреме, “һомо сапиенс” төркөмөнә ҡараған ошо һөтимәр йән эйәләренән тағы ла бер төркөм бүленеп сыҡты. “Һомо сәмикс” тип атайҙар уларҙы. Ә ябай тел менән “эскеселәр” тип йөрөтәләр.\nЙәмғиәт алдында эскеселәрҙең артыҡ ғәйебе юҡ та һымаҡ. Бәләнең башы, беләһегеҙме, нимәлә? Ябай кешеләр йәшәр өсөн эсә, ә был мәхлүктәр эсер өсөн йәшәй. Партияға тоғро коммунист һымаҡ, эскеселәр Бахус хаҡына эшен, ғаиләһен, мөлкәтен, һаулығын ҡорбан итә.\nБалыҡсы балыҡсыны алыҫтан таный, тиҙәр бит. Эскеселәр ҙә бер-береһен еҫенән, төҫөнән, ҡиәфәтенән тиҙ таный һәм бик татыу йән аҫрай. Ҡағыҙға яҙылмаған ҡанундары ла бар уларҙың. Мең ғазап менән табылған араҡы йотомона ҡәҙәр йән башына тип-тигеҙ бүленергә тейеш. Шулай уҡ закусканы ризыҡҡа әйләндереү ҙур гонаһ һанала. Тәмәкең дә ауыҙҙан ауыҙға йөрөргә тейеш. Ә шешәләш әшнәләреңде, араҡы алып киләм тип алдап китһәң, һин абруйыңды мәңгелеккә юғалтаһың һәм тантаналы рәүештә “өйөр”ҙән ҡыуылаһың.\nӘ хәҙер эскеселәрҙең йәмғиәткә файҙаһы тураһында һөйләшәйек. Тап эскеселәр айырым ҡатлам кешеләрҙең, атап әйткәндә, көнө-төнө көмөшкә һатыусыларҙың матди хәлен ныҡ байыта. Миҫал өсөн үрге ос Көмөшбикә әбейҙе генә алайыҡ. Ике ҡатлы коттеджды пенсия аҡсаһына төҙөгән тиһегеҙме?.. Икенсенән, дәүләт өсөн дә эскеселәрҙең файҙаһы иҫ киткес: уларҙың береһе лә, пенсияны арттырығыҙ, долой хөкүмәт, тип митингка сығып йөрөмәй. Ни өсөн тигәндә, эскеселәрҙең ғүмере бик ҡыҫҡа, улар пенсия йәшенә етә алмайынса, бик иртә гүр эйәһе була.\nЭскеселәр бик нескә күңелле. “Өйҙән сығып кит, алкаш!” — тигән һүҙҙәрҙе улар кешелек дәрәжәһен кәмһетеүгә һанай. Ә “мент”, “мировой судья”, “ун биш сутка” тигән һүҙҙән улар уҡшый башлай...\nҺикһәненсе йылдарҙа Горбачевтың сәйәсәте арҡаһында эскеселәргә афәт килде. Бер литр араҡы алам тип, әллә күпме арҙаҡлы эскесе сират торғанда ҡыҫылып үлде. Утлы эсемлек урынына улар денатурат, быяла таҙартҡыс, одеколон, лак, тормоз шыйыҡсаһы ҡулланды. Былар барыһы ла эскеселәрҙең нервы системаһының ҡаҡшауына, ашҡаҙан-эсәк юлының зарарланыуына, матдәләр алмашыныуының боҙолоуына килтерҙе. Ошонан һуң эскеселәр Горбачев исеменә бәддоға, ҡарғыш яуҙырҙы... Һөҙөмтәлә уның тәхете бер төндә селпәрәмә килде, Кремль тигән батша йортонан мәсхәрәле рәүештә мәңгелеккә ҡыуылды.\nҒалим-аналитиктарҙың күҙаллауынса, “һомо сәмикс” төркөмөнә ҡараған йән эйәләрен яҡын киләсәктә “Ҡыҙыл китап”ҡа индереүҙәре бик ихтимал. Сәбәбе ябай: һәр ауылда мәсеттәр төҙөлә, манараларҙа ҡыйырсыҡ ай балҡый. Ҡасандыр шул манараларҙы ауҙартҡан Ленин ҡарттың кем икәнен дә белмәгән, иманды үҙ иткән, бисмиллаһыҙ ейер ризығына тотонмаған, араҡыны шайтан эсемлеге һанаған яңы быуын үҫеп килә. Хәйерлегә булһын. Амин!


Республиканың 10 ҡалаһында «берҙәм тәҙрә» асыласаҡ\n1 Март 2012, 17:42\n2012 йылда Башҡортостандың 10 ҡалаһында «берҙәм тәҙрә» принцибы буйынса дәүләт хеҙмәттәре күрһәтеүсе күп функциялы үҙәктәрҙең филиалдары асыласаҡ. Республика ҡаҙнаһынан был маҡсатҡа дөйөм алғанда 250 миллион һумдан ашыу аҡса бүленәсәк. Был турала бөгөн БР Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай депутаттары алдында отчет менән сығыш яһағанда Рөстәм Хәмитов белдерҙе.\nУның фекеренсә, күрһәтелгән дәүләт хеҙмәттәренең сифатын яҡшыртыу һәм уларҙың күп өлөшөн электрон төргә күсереү – төбәк етәкселегенең 2012 йылға билдәләнгән өҫтөнлөклө бурыстарының береһе.\nБөгөн республикала дәүләт хеҙмәттәре күрһәтеүҙең административ регламенттары әҙерләнә. Әммә уларҙың яртыһынан аҙырағы ғына федераль ҡануниәт талаптарына яуап бирә. Шуға күрә был өлкәлә эшләйһе эштәр күп әле.\n— Дәүләт мәғлүмәт системаларын – реестрҙы, дәүләт һәм муниципаль хеҙмәттәр порталын камиллаштырыу дауам итә, — тине Рөстәм Хәмитов. — Бөгөн реестрға, әлегә тест режимында, 17 ведомство һәм 35 муниципаль берәмек тоташтырылған. Порталда 400 төрҙән ашыу хеҙмәт күрһәтелгән.\nРөстәм Хәмитов әйтеүенсә, Башкортостан ведомстволар үҙ-ара электрон документтар әйләнеше ярҙамында хеҙмәттәшлек итһен өсөн технологик карталар булдырыу эштәрен башлаған төбәктәр иҫәбенә ингән. Ошо карталар ярҙамында быйыл 150-нән ашыу дәүләт һәм муниципаль хеҙмәттәрҙе ҡулайлаштырыу көтөлә. Әйткәндәй, республикалағы власть органдарының электрон хеҙмәттәшлеген ойоштороу эштәре ағымдағы йылдың 1 июленә тиклем тамамланырға тейеш.


Беҙгә ҡала туҙаны... » «Йәшлек» гәзите | Газета «Йәшлек»\nГазета "Йәшлек" » Яңылыҡтар архивы » Беҙгә ҡала туҙаны...\n13.11.2010 Беҙгә ҡала туҙаны...\nБыл тормошта беҙ яҙмышыбыҙға өлөш булып төшкән толпарҙарҙың, йә алашаларҙың ял-ҡойроғона йәбешеп, байтаҡ юл үтәбеҙ. Ошо юлда, әлеге аттарҙың эйәренә һикереп менеп ултыра алмаған хәлдә лә, иңдәребеҙгә, исмаһам, тояҡтарҙан борҡолған туҙан ултыра. Юл саңдарының танауҙы ҡытыҡлауы ла аңлай алған кеше өсөн – бәхет. Кәнсәләрҙә ҡағыҙ ҡыштырҙатып, ер күрмәй, ил белмәй ғүмер кисереүе, ай-һай, аяныстыр. Юлдар менән йылдарҙың, үҙ мәле еткәс, йырҙар булып күңелдә сыңлай башлауы ла, бәлки, бәхеттер. Ваҡыт кеше баһаһын, тормош самаһын белергә өйрәтә. Кисә төҫһөҙ, ябай ғына күренгән хәл-ваҡиғалар бөгөн бүтән мәғәнә ала, хатта көтөлмәгән яғы менән асыла.\nЙәмғиәттең тыныс тормошта йәшәүе, әлбиттә, һәйбәт. Ғөмүмән, беҙҙең халыҡ иң әүәл донъя-ерҙең именлегенә табына. Хозурлыҡ хаҡына ул хатта муллыҡ-байлыҡтан да баш тартырға әҙер. Әммә ошо тыныс тәбиғәт вайымһыҙлыҡҡа барып ялғанмаймы? Күңелдәребеҙҙе юшҡын баҫмаймы? Ғәмһеҙлек икенсе тәбиғәтебеҙ булып бармаймы?\nОшондай һорауҙар менән үҙеңде-үҙең яфалағанда юшҡын ултырыр сәбәптәрҙе лә эҙләйһең, рухты яҡтыртып торған шәмдәрҙең һүнеүенә үкенәһең, кисә бирергә тейешле баһаларҙың һуңлауы өсөн әрнейһең. Оҙон һырттар өҫтөндәге сусаҡтар кеүек күтәрелеп торған шәхестәрҙең юғарылығын да күрмәй үткәнбеҙ. Батыр ҙа, бахыр ҙа, тараҡ тештәре һымаҡ, бер тигеҙ булған икән. Ләкин бейек тауҙар алыҫтаныраҡ күркәм күренә. Йондоҙҙарға ла сағыуыраҡ балҡыу өсөн төн кәрәк.\nДәрте һәм тормошҡа мөнәсәбәте йәмғиәткә мотор булырлыҡ кешеләрҙең яҙмышы күпселегендә еңелдән килмәй. Ундайҙарҙың ынтылыштарын, уй-маҡсаттарын тирә-яҡтағылар йыш ҡына йә аңламай, йә ҡабул итмәй. Был, үҙ сиратында, ул шәхестәргә ҡарата сәйерһенеү, хатта уны ят күреү тойғоһо уята. Икенсе яҡтан, инициативалы кешеләр донъя йөгөн үҙ иңенә тәбиғи рәүештә ала, ул йөктөң үҙ өлөшөнә төшөүен һиҙмәй ҙә ҡала. Ә тирә-яҡтағылар эштең ауырын, иң сетереклеһен ул башҡарыр тип көтә һәм бер яҡтағы дәрт, тырышлыҡ икенсе йәһәттән бүтәндәрҙең битарафлығына, булдыҡһыҙлығына килтерә. Был – хәҙерге чиновниктар мөхитендә ифрат таралған, ләкин әлегә баһа бирелмәгән күренеш.\nШәхсән белгән һәм ғүмер баҡый яратып йөрөгән кешеләремде мин рух лидерҙары тип атайым. Йәшерәк саҡта, улар йоғонтоһона ихтыярһыҙҙан бирелеп, үҙеңә оҡшаған кешесә һөйләшәһең, уға яҡынлаштырып эшләйһең, хатта уныңса атлап китәһең. Был – үҙ итеү һәм хөрмәт менән килә һәм йылдар үтәрәк юғала торған сир. Тормош иләгенән үтә һәм яҙмыш елдәренән ҡаҡҡылана-һуҡҡылана торғас, әлеге тойғоларыңдан юйылмаҫ ихтирам тороп ҡала. Ысын ирҙәр өсөн ихтирам иң оло ҡиммәттер.\nХәҙерге быуын сәйәсмәндәр һәм яуаплы ғына вазифалар биләүсе кешеләр араһында ла таныштарым бар. Кемдәрҙер фәҡирегеҙҙе шәхсән белә, икенселәр яҙғандарымды уҡыған. Улар ҙа үҙ өлкәләрендә булдыҡлы егеттәрҙер. Әммә мин вазифалы ошо егеттәр алдында йөрәгемде аса алмайым. Ихласлығымды аңламаҫтар, борсолоу-хафаларымдың ниҙән икәнлеген күрмәҫтәр һымаҡ. Бигерәк рациональ фекерле, йөрәкһеҙ кешеләр заманы килде.\nШулай булғас, ҡайырылабыҙ ҙа уҙған юлыбыҙға йәнә бағабыҙ. Әйтерһең, унда туҙан түгел, ә алтын бөртөктәре һибелеп ҡалған. Бәлки, ысындан да алтын бөртөктәрелер?\n«Ысын мәғәнәһендәге шәхси мәнфәғәттәр беҙҙе ихласлыҡҡа өйрәтә. Ошоно белгән аҡыллы лидер үҙенең эгоцентризмын йүгәнләй ала. Һәм шулай итеп һәйбәт һөҙөмтәләргә ирешә. Мәғрифәтле етәкселек – үҙең тураһында ҡайғыртыу түгел, бәлки хеҙмәт итеү». Джон Хэйдер атлы бер философтың әйткәндәрен хәтергә төшөргәндә йәш яғынан үҙемдән өҫтәге ағайҙар тураһында уйлата. ҡайһы берәүҙәр менән табындаш булмау уларҙың хеҙмәтен, тормошон белмәү түгел әле. Һүҙҙе Шәрәфетдинов Әҙһәм Ғәни улына табан бормаҡсымын.\nАлтмышынсы йылдарҙың аҙағы. Көҙ. Учалы районының «Байрамғол» совхозы баҫыуҙарында тиҫтәләрсә комбайн пыр туҙып ашлыҡ ура. Директор менән беҙ кисләтеп кенә Уральск поселогына ҡайтып киләбеҙ. Бик арытҡан да, әммә ураҡтан репортаж өлгөртөп, иртәнсәк телефон аша редакцияға тапшырырға кәрәк. Бәхеткә күрә, иғтибарлы хужа ҡунаҡханала миңә айырым бүлмә әҙерләткән, киске ашты ла хәстәрләгән. Ә Әҙһәм ағай, мине ҡалдырып, мәҙәниәт йортона ашыҡты. Кис унда хорҙың репетицияһы, директор шунда йырлай икән.\nКолхоз-совхоз етәкселәренең кемлеген күрә йөрөгәнгәмелер, Шәрәфетдиновтың был ғәмәле миңә сәйер тойолдо. Һуңғараҡ, бер-беребеҙгә яҡыная килә, мин утыҙ ауылды берләштергән гигант хужалыҡ директорының бала-саға рәтенән хоккей уйнауын да, концерттарҙа скрипка һыҙҙырыуын да күрҙем. Совхозда эшләгән осорҙа Шәрәфетдинов авиация двигателдәренең яғыулыҡ системаһы буйынса кандидатлыҡ диссертацияһы ла әҙерләп, яҡланы.\nһәр кемдең яҙмыш йүнәлткән урыны булалыр ул. Хаталанмаһам, Әҙһәм Ғәни улы «Байрамғол»да илһам күтәрелешенең иң юғары нөктәһенә еткәйне шикелле. Эштәге уңыштар, дәүләт наградалары, маҡтаулы исемдәр, республикала яңғырап торған дан. Әҙәм балаһына тағы ни кәрәк? Юҡ икән шул, сәйәсәттең – үҙ закондары, сәйәси тормош эсенә тартып индерелгән шәхес әлеге ҡанундарға буйһонмай ни хәл итһен?\nШәрәфетдиновты ла хеҙмәт баҫҡыстарынан үрләттеләр. Бер ваҡыт ул республика ауыл хужалығы министры урынбаҫары булып эшләп алды. Унан Мәләүезгә беренсе секретарь итеп ебәрҙеләр. Артабан Ишембай ҡала һәм районын етәкләне. Мин дә ағайҙан күҙ яҙҙырманым, сөнки ҡайҙа эшләһә, шунда Әҙһәм Ғәни улынан эҙ ҡала ине. «Байрамғол»да саҡта уҡ уның совхозда спортты, үҙешмәкәр сәнғәтте мөкиббән китеп ҡаматлауына ҡыуанып та, ғәжәпләнеп тә, хатта сәйерһенеп тә ҡарай инем. Совхозда спорттың ниндәй төрө менән генә шөғөлләнмәйҙәр! Республикалағы иң билдәле «Ләйсән» бейеү ансамбленә, Өфөнән килеп, бейеүҙәрҙе Фәйзи Ғәскәров үҙе ҡуя. Ул арала Уральскиҙа стадион асып ебәрҙе, юртаҡтар, сабыш аттары күнекмә үтә. «Байрамғол»да ҡымыҙ етештереүҙе лә Шәрәфетдинов, йыһаз һыҙмаларын үҙе эшләп, сәнәғәтсә ойошторҙо.\nМин дә яйы сыҡҡан һайын «Байрамғол»ға сабам. Бында тормош йылдың теләһә ҡайһы миҙгелендә лә ҡайнап тора. Бында ҡыҙыҡ, бында – эҙләнеү, туҡтауһыҙ ижад. Ошо тормошто өйрәнеп, күңеле аша үткәреп, замандашым Тайфур Сәғитов «Һабантуй» исемле роман яҙҙы. Ундағы геройҙар, ваҡиғалар миңә яҡын да, ҡәҙерле лә. Ул саҡтағы совхоз идараһында торған «Спорт и труд – рядом идут» тигән стендтың киңерәк йөкмәткеле булыуын һуңыраҡ аңланым.\nМәләүездә эшләй башлағас, Шәрәфетдинов, хужалыҡ етәкселәрен дәртләндереп, өгөтләп, «Толпар» йылҡысылыҡ-спорт комплексы асып ебәрҙе. Хәҙер генә райондарҙа ундайҙар ишәйҙе. Әҙһәм Ғәни улы иһә беренсе булды. Шулай ҙа, уның дәртенә һәр кем ҡанатланып торғандыр, тип раҫлау мөмкин түгел.\nЯрай, ат тип йәне сыҡҡас, әйҙә булышһын, тип тә ҡул һелтәргә мөмкин. Әммә Шәрәфетдиновмы һуң тыныс ятыр кеше? Бер ваҡыт Көнгәк тауында бобслей трассаһы асырға дәртләнеп китте. Балтик буйы республикаларының береһенә барып, әлеге комплекстың һыҙмаларын алып ҡайтты. Тәки төҙөнө. Ундай трассалар Союзда бер-ике генә ине, шуға күрә Томансы ауылы яғына илдең төрлө тарафтарынан, ауыр бобтарын тейәп, спортсылар килә башланы. Ағайҙың сәйер шөғөлөн миңә лә барып күреү насип булды. Ғәжәйеп трасса ине ул.\nҺүҙҙең оҙонға китеүен иҫәпкә алып, Әҙһәм ағайҙың артабанғы тормош юлын бәйән итеүҙән тыйылайым. Шуны ғына өҫтәү фарыздыр: Шәрәфетдинов «Аҡбуҙат» ипподромын яңыртып, киңәйтеп ебәреүгә ифрат ҙур дәртен һалды. Уның толпарҙары туҙҙырған туҙан, бәлки, кемдеңдер мундирына алтын булып яғылғандыр, бәлки, үҙенең сәстәренә ҡырау булып ятҡандыр. Шәрәфетдинов Мәләүездән киткәс, «Толпар» байтаҡ ваҡыт толпарҙарһыҙ етемһерәп торҙо. Уға Әҙһәм ағай барып, тағы йән өрҙө. Данлыҡлы «Байрамғол» совхозы, болғаныштар осоро еткәс, әллә нисәмә «мөстәҡил» хужалыҡҡа бүлгеләнеп, тамам бөлдө, исемен дә юғалтты, тигәндә, ошо төйәктең егете, Учалы тау-байыҡтырыу комбинатының генераль директоры Ильяс Абдрахманов уны тергеҙмәксе булды. Бер нисә йыл эсендә элекке совхозда хайран ҡалырлыҡ эштәр башҡарылды. Таусылар, шулай итеп, был юлы игенселәргә ярҙам ҡулын һуҙҙы. Әллә йәнә сәйер эшме? Шулай булһа – булһын, тик ҙур эштәргә йөрәге етеүсе егеттәрҙе даландан һәм бәхеттән генә айыра күрмәһен. Илде йоҡомһоратмаҫҡа, ойотмаҫҡа шундай егеттәр кәрәк.\n... «Оло юлдан аттар саба, беҙгә оса туҙаны...»


Эй, ултыра балыҡсы | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n10 января 2019 — 16:17 ГТРК «Башкортостан»\nҠышҡыһын балыҡ тотоусылар таң менән боҙ өҫтөнә ашыға. Сәмләнеп улар именлек тураһында бөтөләй онота. Боҙҙа күңелһеҙ хәлдәрҙе булдырмаҫ өсөн ҡотҡарыусылар сираттағы рейдҡа сыҡты.Айрат Әхмәтов ҡышҡы балыҡ тотоу нескәлектәрен бик яҡшы белә. Уларҙың иң мөһиме-һинең нисә балыҡ тотҡаныңды күршең күрергә тейеш түгел.Юрий Давыдовҡа тап балыҡ тотҡанда илһам килә. Боҙ өҫтөндә әллә күпме шиғыр яҙған ул. Әлбиттә, балыҡ ҡармаҡлау тураһында.\nБоҙ өҫтөндә тик ирҙәр. Тик балыҡ тотам тип кенә йорт эштәренән ҡасып булмай, ти улар. Ҡатындары сәғәт һайын шылтыратып хәлдәрен белешеп кенә тора. Ҡотҡарыусылар ҙа балыҡсыларҙың иң яҡын дуҫына әйләнгән. Хәлдәрен даими белешеп, боҙҙоң ҡалынлығын тикшереп кенә тора. Боҙҙа бәлә-ҡазаларҙы иҫкәртеү өсөн ҡотҡарыусыларға заманса техника ла ярҙамға килә. Уның ярҙамында бер-нисә квадрат километрҙы күҙәтеүгә алырға мөмкин.\nБалыҡсылар менән күҙгә-күҙ осрашып һөйләшеүҙәр үҙ һөҙөмтәһен бирә, ти ҡотҡарыусылар. Шуға ла һуңғы йылдарҙа бер генә күңелһеҙ ваҡиға ла теркәлмәгән.Сәйер, ҡышын балыҡ тотоу йәйгегә ҡарағанда күпкә мауыҡтырғысыраҡ, ти балыҡсылар. Шуға ла улар был шөғөлдө дауалап булмаҫлыҡ ауырыуға тиңләйҙәр.


Ҡытай самолеттар йөрөтөүгә һәләтле Тайп 001А карабын һыуға төшөрөргә йыйына. Уны проектлау һәм төҙөүгә сит ил вәкилдәре йәлеп ителмәгән. Карап иң һуңғы технологияларға таянып төҙөлгән.\nЕреванда халыҡ әрмәндәр геноцидының 102 йыллығын билдәләүгә урамдарға факел тотоп сыҡҡан. Улар Азатлыҡ майҙанынан мемориаль комплексҡа тиклем атлап барған һәм Төркиә етәкселегенең геноцидты таныуҙан баш тартыуына ризаһыҙлыҡ белдереп төркиә әләмен яндырған.\nМәскәү өлкәһендәге “Патриот” паркында Рейхстагты алыу мәле реконструкцияланды. Уны әҙерләүҙә тарихсылар, каскадерҙар һәм пиротехниктар ҡатнашты. Тарихи рекоснтрукцияға Советтар Союзының һәм Германияның шул осорҙағы хәрби техникаһы йәлеп ителгән.\nОсвенцим концлагерында Холокосты иҫкә алыу көнөндәге төп сара-“Тереләр маршы” үткән. Унда 10 меңләп кеше ҡатнашҡан. Бөйөк Ватан һуғышы йылдарында Освенцим концлагерында 1 миллион 500 мең самаһы йәһүд һәләк булған.