Википедия:Википедияла яҙылғандар һеҙҙә ризаһыҙлыҡ тыуҙырыуы ихтимал — Башҡорт Википедияһы\nВикипедия:Википедияла яҙылғандар һеҙҙә ризаһыҙлыҡ тыуҙырыуы ихтимал\nВикипедия үҙенең алдына кешелектең бөтә әһәмиәтле ғилемдәрен документлаштырыу тигән ҡыйыу бурысты ҡуйған һәм шунлыҡтан ул төрлө-төрлө темаларға яҙылған миллиондарса мәҡәләнән тора. Был темаларҙың бер ни тиклем өлөшө йыш ҡына дәүләт структуралары, белем биреү учреждениелары, эш биреүселәр, ата-әсәләр яғынан тәнҡиткә дусар ителә.\nВикипедияның ҡайһы бер мәҡәләләре уҡыусылар тарафынан ғәҙәттә әрләү, әшәке йә кәмһетеү тип һаналған төшөнсәләрҙе һүрәтләй.\nВикипедияла шулай уҡ әҙәпһеҙ, кәмһеткес тип баһаланыуы мөмкин булған һүрәттәр ҙә күп. Мәҫәлән, ҡайһы бер мәҡәләләрҙә көс ҡулланыуҙы йә кеше анатомияһын күрһәткән һүрәттәр булырға мөмкин.\nКүп мәҡәләләрҙә бәхәсле темалар буйынса фекер алышыу бирелә. Айырым илдәрҙең ҡануниәте ҡайһы бер темаларға яҙылған мәҡәләләрҙе баҫҡан, хатта ҡараған өсөн дә енәйәт яуалылығы менән янай. Ҡайһы бер мәҡәләләрҙә хәүефле эшмәкәрлек тураһында мәғлүмәт бар (ҡарағыҙ: Википедия:Яуаплылыҡтан баш тартыу һәм Википедия:Википедияны файҙаланыу һеҙҙең өсөн хәүефле булыуы мөмкин).\nВикипедияла спойлерҙар бар.\nВикипедияла травманан һуңғы стресс ҡаҡшауына дусар булған кешеләрҙең хәлен насарайтырлыҡ ҡуҙғытҡыстар булыуы ихтимал.\nШуны билдәләргә кәрәк: Википедия һәр кемдең өлөш индереүенә асыҡ, шуға теләһә ҡайһы ваҡытта Википедияла «граффити» хасил булыуы мөмкин.\nВикипедияла ғәҙәттә профессионалдар бирә торған медицина, хоҡуҡи һәм башҡа мәғлүмәттәрҙе табып була. Википедия профессионалдар кәңәшен алмаштырмай. Иғтибар итегеҙ: Википедия хоҡуҡи консультациялар бирмәй һәм Википедия медицина консультациялары бирмәй.\nӘлеге ваҡытта Википедия теләгән бер мәғлүмәтте баҫыуҙы ул Википедияның ғәмәлдәге сәйәсәтен һәм Википедия серверҙары урынлашҡан Америка Ҡушма Штаттары закондарын боҙмаған шартта ғына хуплай.\nНиндәй осраҡта ла Википедия даими үҫештә, һәм күп мәҡәләләрҙә хаталар булыуы, битарафһыҙлыҡ етмәүе, системалы тайпылыштар булыуы, мәҡәләнең ҡабатлап төҙөлөүе йәки уның яҡшыртыу талап итеүе ихтимал. Әгәр уҡыусылар беҙгә был проблемаларҙы хәл итергә ярҙамлашһа, беҙ бик шат булырбыҙ. Мәҡәләләрҙең күбеһе темала эксперт булмаған һәм был өлкәлә академик йә профессиональ ҡаҙаныштары булмаған кешеләр тарафынан яҙыла.\nВикипедияла ҡәҙимге энциклопедияларға индерелмәй торған аңлайышһыҙыраҡ мәғлүмәт булыуы ихтимал. Википедия солғаған ғилем өлкәләре бик күп төрлө һәм ирекмән авторҙарҙың һайлауына бәйле (мәҫәлән, техник яҡтан алға киткән йәштәрҙе ҡыҙыҡһындырған темалар ҙурыраҡ иғтибар яулауы ихтимал). Уҡыусылар теге йәки был теманың мөһимлеге тураһында теманың Википедияла булыу-булмауына нигеҙләнеп кенә фекер йөрөтөргә тейеш түгел.\nШулай уҡ ҡарағыҙ: Википедия:Тикшерелеүсәнлек\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Википедия:Википедияла_яҙылғандар_һеҙҙә_ризаһыҙлыҡ_тыуҙырыуы_ихтимал&oldid=1107819 ҡабул ителгән\nПоследний раз редактировалась 27 ғинуар 2022 в 18:02\nБыл бит һуңғы тапҡыр 18:02 27 ғинуар 2022 үҙгәртелгән.


Саҡты (рус. Сакты) — Башҡортостандың Шаран районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә халыҡ һаны 260 кеше булған. Почта индексы — 452637, ОКАТО коды — 80258855008.\n↑ Башҡорт энциклопедияһы — Баталова Рима Аҡбирҙе ҡыҙы 2016 йылдың 5 апрель көнөндә архивланған. (Тикшерелеү көнө: 1 ғинуар 2018)\nСаҡты // Башҡорт энциклопедияһы. — Өфө: «Башҡорт энциклопедияһы» ғилми-нәшриәт комплексы, 2015—2020. — ISBN 978-5-88185-143-9. (Тикшерелеү көнө: 7 ғинуар 2022)\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Саҡты&oldid=1104923 ҡабул ителгән


Туп-туп ҡошҡайҙарға тағылып.\nАҡ ҡайындар сыға алдарыма\nЙәшел яулыҡтарын ябынып.\nНөгөшкәйем әрселгәндә боҙҙан.\nҮләндәргә ялан аяҡ баҫып,\nБала сағым яланына уҙам.\nЮл эҙләйҙәр бит Йыһанға\nКүсеп китер, тип теләге\nБай әҙәмдәр йыйыналар\nЕрҙе ташлап, Айға китеп\nӘ мин үҙем китмәйем бер\nӘҙер байлыҡ көтмәй беҙҙе\nЯҙмыштарҙан уҙмыш юҡ!\nБулмағанда яҡты көндәр,\nБар микән һуң татлы төндәр?!\nКөтөп алыр татлы кистәр,\nКисерәһе наҙлы хистәр?!\nНаҙлы хистәр, татлы кистәр,\nҺөйөшәләр парлы иштәр.\nЯңғыҙ йөрәк! Ҡайҙа наҙы –\nМөхәббәттең һөйөү яҙы?\n«Саҡрымдарҙы һыйпап табан менән, Әйләндерешәһең бит һин дә Ер шарын...»\nПәйғәмбәрҙәр затынан булған менән\nИблистән дә уҙған әҙәмдәр...\nҺәм тиҫкәре персонаждар:


Зыянды ҡапларға нимә ҡамасаулай? » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Экология » Зыянды ҡапларға нимә ҡамасаулай?\nЗыянды ҡапларға нимә ҡамасаулай? 21.02.2017 // Экология\nГенераль прокуратура илебеҙҙә һауаға килтерелгән зарар күләмен иҫәпләү методикаһы юҡлығына бәйле борсолоу белдерә. Шул етешһеҙлек арҡаһында бөгөн зыянлылығы норманан артҡан сәнәғәт предприятиелары штраф түләү менән генә сикләнә, тәбиғәтте тергеҙеү маҡсатындағы сараларға аҡса бүлмәй икән.\n– Атмосфераның бысраныу кимәлен баһалау мөмкинлеге тыуған осраҡта ҙур етештереү берекмәләрен тәртипкә өйрәтә алыр инек, – ти Красноярск крайындағы Ижтимағи экологик палата рәйесе Александр Колотов. – Мәҫәлән, беҙҙең төбәктә һауаның сифатына бәйле хәл ҡот осҡос: күк йөҙө ҡара төтөн менән көндән-көн оҙағыраҡ ҡапланып тора, ҡалала, дөрөҫөн генә әйткәндә, тын алырлыҡ та, тирә-яғыңда ни барлығын күрерлек тә түгел. Рәсәй Тәбиғәт ресурстары һәм экология министрлығының һуңғы тикшереүе һөҙөмтәләренә ҡарағанда, илдәге стационар сығанаҡтарҙан таралған ағыулы матдәләрҙең 14,3 проценты беҙҙең крайға тура килә. Урындағы власть мәсьәләнең киҫкенлеген таный, әммә бер ни ҙә ҡыла алмай.\nБөтә донъя ҡырағай тәбиғәт фондының Рәсәйҙәге ойошмаһы вәкиле Екатерина Хмелева ла ошо проблеманы күтәреп сығыуҙы көнүҙәк тип һанай. “Иҫәпләү методикаһы булмағас, экологик зыян тулы күләмдә ҡапланмай, – ти ул. – Ә бит “Тирә-яҡ мөхитте һаҡлау тураһында”ғы Федераль законда тәбиғәткә килгән зарарҙы еренә еткереп компенсациялау хаҡында асыҡтан-асыҡ әйтелгән”.\nТәбиғәт ресурстары һәм экология министрлығы вәкилдәре белдереүенсә, һауаға килтерелгән зарарҙы һанап сығарыу мөмкин түгел, сөнки тәртибе һәм алгоритмы юҡ, әлегә донъяның бер илендә лә ундай документ ҡабул ителмәгән. Әйтеүҙәренсә, атмосфераның бысраныу кимәлен иҫәпләү алымдары әлеге ведомство тарафынан биш йыл элек үк әҙерләнгән булған, ләкин федераль власть органдарының тәнҡитле мөнәсәбәте һәм эшҡыуарлыҡ даирәләренең ризаһыҙлығы сәбәпле раҫланмаған. Йәнәһе, ундай методика бизнес һәм инвестиция эшмәкәрлеген алып барыуҙы ҡатмарлаштыра.\n– Һауаға эләккән бысраҡ матдәләр ҡасан да булһа аҫҡа төшә һәм тупраҡты, һыуҙы, йәнлектәр донъяһын зарарлай. Ә был ресурстар буйынса зыян күләмен билдәләү методикаһы бар. Беҙгә ғәмәлдә булған ҡануниәтте камиллаштырырға, атмосфераға таралған ағыу арҡаһында һыу, тупраҡ һәм тереклек күргән зарар араһындағы бәйләнеште иҫбатларға ғына кәрәк, – ти Рәсәй Тәбиғәт ресурстары һәм экология министрлығының матбуғат секретары Николай Гудков.


Башҡорт фольклорын үҫтереү мөһим\n27 Март 2019, 20:57\n“Тылсымлы моңдар” башҡорт фольклор коллективтарының республика фестивале фольклорсы ғалим Әхмәт Сөләйманов иҫтәлегенә бағышлана.\nБыл фестиваль проектын ойоштороусылар – Башҡортостан Республикаһы Мәҙәниәт министрлығы, Республика халыҡ ижады үҙәге, “Башҡортостан Республикаһы сәсәндәр үҙәге” Фольклорҙы үҫтереү буйынса коммерциялы булмаған автоном ойошма, БР Бишбүләк районы хакимиәте сығыш яһай. Фестивалдең төп бурыстарының береһе – башҡорт фольклорын һаҡлау һәм үҫтереү, пропагандалау һәм уның йәш быуынға эстетик тәрбиә биреүҙә ролен көсәйтеү.\nФолклор фестивале сиктәрендә киң халыҡ ижады күргәҙмәһе ойошторола, унда беҙҙең Дим төбәге башҡорт ҡатын-ҡыҙҙарының боронғо костюмдары (йәки элементтары) һәм аҫалы балаҫтар тәҡдим ителәсәк. Ҡатнашыусылар өсөн башҡорт костюмы элементы – һаҡал яһау һәм традицион йәйәнән атыу буйынса мастер-кластар уҙасаҡ.\n“Тылсымлы моңдар” башҡорт фольклор коллективтары фестивале республикала иң матур фольклор байрамдарының береһе. Иглин, Бүздәк, Әлшәй, Миәкә, Әбйәлил, Өфө, Шишмә, Архангель, Дыуан райондарынан, Мәләүез, Туймазы, Благовещен ҡалаларынан килгән ижади коллективтар сағыу сығыштары менән һөйөндөрөр тип өмөт итәбеҙ.\nРайон мәҙәниәт һарайы методисы.


Ҡырҡмай торған үткерлек » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Медиа » Ҡырҡмай торған үткерлек\nКиң мәғлүмәт сараһының йәмғиәткә йоғонтоһона ҡағылышлы сығыштарым бынан алда ла байтаҡ булды – уның һаман арта барғаны раҫлай киленде.\nҺөнәремдең яңы үрҙәренә өҫтәмә шаһитлыҡтан ҡыуаныс тойғоһо кисерелде һәм кисерелә лә, сөнки уны, ысынлап та, шулай – һалынған көскә, бүленгән ваҡытҡа, ижади тынғыһыҙлыҡҡа бәрәбәр оло тәьҫирле итеп күрге килә. Был белдерелгәндә, беренсенән, тәү нәүбәттә ижтимағи-сәйәси өлкә, икенсенән, нәҡ һәм тик ыңғай ғына йоғонто күҙҙә тотола – журналистиканы һис тә емереүсе түгел, ә төҙөүсе, һаҡлаусы итеп ҡарауҙан ул. Бының өсөн һәр ваҡыт шәхсән яуаплы, һаҡ эш итеү талап ителә һәм беҙҙең тарафтан шулай башҡарыла ла. Йәғни бигерәк тә ошо тармаҡта үткерлек кәрәк, ләкин һәйбәт нәмә ҡырҡылмаһын, бурыс – киреһенсә, ямау, бөтәйтеү, ҡотайтыу – ижтимағи-сәйәси һүҙҙең көсө әүәл-әүәлдән юғары.\n"Юлдаш" радиоһының "Асыҡ студия" тапшырыуын шуға күрә август аҙағында башланыр яңы ижади миҙгелдә лә эфирҙа ҡалдырырға ҡарар ителде. Эфирҙа киләсәктә лә, ял, байрамдарҙан тыш көндәрҙә, өйрәнелгән, күптәрҙең, эштән ҡайтышлай, автомобилдә мәленә лә тура килгән ваҡытта – 18 сәғәт 15 минуттан 18 сәғәт 45 минутҡаса арала, осраша торорбоҙ.\nРадио тыңлаусыларыбыҙға мөрәжәғәт, ғәҙәттәгесә, бер: проектҡа темалар тәҡдим итегеҙ, проблемалар хаҡында әйтегеҙ һәм яҙығыҙ. Шул иҫәптән ошо ысул менән дә йылдамлыҡ күрһәтелеүе әле теләнгән кимәлгә етмәгән тип баһаланған граждандар йәмғиәтен үҫтереүгә бер этәргес тә булыр.\nСығыу ваҡыты 24-08-2017, 10:00 | Ҡаранылар: 255\nРөстәм Хәмитов менән “тура эфир”


Бәрәс (төр. Kuzu) — төрөк-немец драматик фильмы, 2014 йылда режиссер Кутлуг Атаман тарафынан төшөрөлгән. Фильмдың премьераһы 64-се Берлин халыҡ-ара кинофестиваленең «Панорама» секцияһы сиктәрендә үтә.\nФильмды төшөрөү[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nФильмдың бер өлөшө режиссер Кутлуг Атамандың тыуған ҡалаһы Эрзинжанда төшөрөлә. Берлин халыҡ-ара кинофестивалендә награданы алған саҡта әйткән телмәрендә Кутлуг Атаман былай ти: "Мин был наградамды тыуған илемә һәм Эрзинжанға тапшырам".\n↑ 1,0 1,1 http://www.imdb.com/title/tt2683694/\n↑ 3,0 3,1 http://www.beyazperde.com/filmler/film-63340/\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Бәрәс_(фильм,_2014)&oldid=884974 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 11:51 2 май 2019 үҙгәртелгән.


Стәрлетамаҡта 5 йәшлек ҡыҙҙы урлағандар\nБаланың өләсәһе һүҙҙәренә ҡарағанда, билдәһеҙ ир уның ейәнсәрен көс менән автомобилгә ултыртып алып китә.\nОператив тикшереүҙәр барышында транспорт сараһы Ырымбур сигендә туҡтатыла. Асыҡланауынса, ҡыҙҙы Үзбәкстанда йәшәүсе атаһы урлай. Шулай уҡ бөгөн Октябрьский ҡалаһында бәлиғ булмаған ике ҡыҙҙың юғалыу осрағы буйынса енәйәт эше ҡуҙғатылды. Полиция хеҙмәткәрҙәре бер ай самаһы инде 14 йәшлек Диана Нагорная менән уның 15 йәшлек әхирәте Эльвина Нуретдинованы эҙләй.


12 Апрель 2018, 13:03\nБашҡортостан Республикаһы ойошторолоуға – 100 йыл\n6 мартта Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы башҡарма комитеты Темәс ауылында көньяҡ-көнсығыш райондары, урындағы ҡоролтай етәкселәре, йәмәғәт ойошмалары етәкселәре, тарих уҡытыусылары ҡатнашлығында түңәрәк өҫтәл үткәрҙе.\nБыл осрашыу Темәс ауылында урынлашҡан Башҡорт Хөкүмәте музейы ҡарамағындағы Зәки Вәлиди һәйкәле янында Өфөнән килгән Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы етәкселәрен, билдәле тарихсылар: Азат Ярмуллин, Нурислам Ҡалмантаев, Искәндәр Батталовты, республика кимәлендәге йәмәғәт ойошмалары етәкселәрен ҡаршы алыу һәм Башҡортостан гимны менән башланып китте. Ошо тантананы баһалап, Баймаҡ районы ир-егеттәре 1917 йылдағы башҡорт һыбайлылары кейемендә елдереп килеп сафҡа теҙелде. Һыбайлыларҙың ун ете булыуы Башҡорт автономияһына нигеҙ һалыныуы – 1917 йыл икәнен дәлилләй ине. Йорт-музейҙың икенсе ҡат балконында Зәки Вәлиди, Муса Мортазин һәм Шәйехзада Бабичты һынландырған өс ир-уҙаман пәйҙә булды. Уларҙың һәр береһе шул замандың оранын яңғыратты, Бабичтың шиғырҙары ҡатнашыусыларҙың күңеленә үтеп инде. Бынан 100 йыл элек Башҡорт автономияһын төҙөгән, яулап алғандар хөрмәтенә һәйкәл алды ҡыҙыл сәскәләргә күмелде. Шунан музей менән уның хеҙмәткәрҙәре таныштырҙы. Экспонаттар бик күп. Бер залда видеороликтан район тарихы, кешеләре, үҫеш йылдары күрһәтелде. Айырым бүлмәлә муляжда һынландырылған хөкүмәт ағзаларының эш ваҡыты сағылдырылған. Яҡташтарыбыҙ Юныс Бикбов, Мстислав Ҡулаев тураһында киң мәғлүмәт бар. Был йортҡа Усман һәм Ғүмәр Ҡыуатовтар, Сөләймән Мырҙабулатов та дәүләт эше менән күп тапҡырҙар килеп йөрөгән. Беҙҙең менән бергә барған Хәҙисә Ғәйнизарова 1941 йылда Темәс педучилищеһын тамамлаған өләсәһе Вәғиҙә апайҙың сығарылыш фотоһын танып, төшөрөп алды.\nТемәс ауыл мәҙәниәт йортонда Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы башҡарма комитеты рәйесе Әмир Ишемғолов йыйылышты дауам итеп, Башҡортостан автономияһы төҙөлөүҙең 100 йыллығын билдәләүҙең әһәмиәте, башҡорт халҡының ата-бабаларыбыҙҙың быуаттар буйына алып барған көрәшен шул осор ир-уҙамандарының тормошҡа ашырыуын һыҙыҡ өҫтөнә алды. Беҙгә, нисек кенә ҡатмарлы булмаһын, үҙ-үҙебеҙҙе яҡлап, һаҡлап, артабан үҫеш алырға кәрәк. Әгәр 1917 йылдағы еңеүҙәр булмаһа, бәлки бөгөнгө республикабыҙ ҙа булмауы мөмкин ине. 1918 йылдағы көрәш, дәүләтселектең нигеҙен формалаштырыу, бөтә субъекттар араһында үҙ ғәскәребеҙҙе төҙөп көрәш алып бармаһаҡ, хәлдең нисек булыуы ҡатмарлы. Бөгөнгө түңәрәк өҫтәлдең ниәте: “Берҙәмлектә – көс”, үҙебеҙ өсөн эштә берҙәм булайыҡ, тине.\nАзат Ярмуллин “У истоков Башкирской Республики“ китабы менән танышыу мөмкинлеге бирҙе. Унда беҙҙең яҡташтарыбыҙ тураһында ла мәғлүмәттәр бар, айырым шәхестәрҙең автономия яулауҙағы хеҙмәттәре яҙылған. Ул, шулай уҡ, халҡыбыҙҙың үҙаллылығы өсөн көрәштәге ваҡиғаларға байҡау яһаны. Венгер монахы Юлиан яҙып ҡалдырғанса, XIII быуатта уҡ башҡорттар монгол яуы осоронда автономиялы дәүләтселекте һаҡлап, килешеү төҙөгән, монголдар иҙеүенән һаҡланып, яһаҡ ҡына түләгәндәр, 1812 йылғы француз яуында Мәскәү Кремлен башҡорт ғәскәрҙәре килеп өлгөрөп, яндырыуҙан ҡотҡарып ҡалған. 1917 йылдың декабрендә Бөтә донъя башҡорт ҡоролтайы автономиялы хөкүмәт төҙөй һәм 1919 йылда РСФСР нигеҙендә беренсе булып Башҡорт Автономиялы Совет Социалистик Республикаһы (БАССР) төҙөлә. 1922 йыл, шул осорҙа республика етәксеһе Муллаян Халиҡовтың тәҡдиме, тырышлығы менән Оло Башҡортостан төҙөлә, үҙәге итеп Өфө ҡалдырыла. Әле лә һәр эштә берҙәм булыу мөһим, тип үҙ сығышын тамамланы.\nОсрашыуҙа көнбайыш төбәктә йәшәүсе ырыуҙаштарыбыҙҙың береһе, Муллаян Халиҡовтың Бүздәк районында йәшәүсе туғаны: “Беҙ икенсе диалектта һөйләшәбеҙ, беҙҙең башҡорт икәнлекте һанлап бөтөрмәйһегеҙ, – тип үпкә һүҙен дә еткерҙе. – Музейҙы бик яҡшылап ҡарап сыҡтым, Оло Башҡортостанды даулап йөрөгән, ойошторған, өс йыл буйы ошо хөкүмәтте етәкләгән кеше тураһында музейҙа бер нәмә лә юҡ”. Ә беҙҙең район музейында шул осор етәкселәре мөйөшө бармы һуң, тип әйтәһе килә.\nНурислам Ҡалмантаев, тарих белгесе булараҡ: “Һәр төп хәлде ырыуҙар йыйыны хәл иткән. Халҡыбыҙ дөйөм дәүләт булмаһа ла, ырыуҙар берлеге, һәр ырыу үҙ эсендә бөтә мәсьәләләрҙе бер булып тикшергән, ырыуҙы, илде, ерҙе һаҡлау, ғаилә хәле, донъя көтөү, мал аҫрау, ер эшкәртеү, сабынлыҡ, урман эштәре лә һәр кемдең ҡатнашлығында хәл ителгән. Ата-бабаларыбыҙҙың үткәнен белеү, һаҡлау, шул нигеҙҙә халҡыбыҙҙың рухын һаҡлау – бик мөһим эш”, – тине.\nИскәндәр Сәйетбатталов, азатлыҡҡа баҫым яһап, уның нисегерәк булыуы, хәҙер тыуған төйәгебеҙҙе һаҡлау тураһында үҙ фекерҙәрен еткерҙе.\nБаймаҡ районы Өмөтбай урта мәктәбенең тарих уҡытыусыһы Айҙар Мәжитов мәктәп музейы тураһында һөйләп, видеороликтан үҙ эштәре менән таныштырҙы. Бындай мәғлүмәт беҙҙең республикала бер ерҙә лә юҡтыр, моғайын. Улар 1812 йылғы һуғыш эҙҙәренән үтеп Парижға барып еткәндәр. Европа илдәрендә беҙҙең яугирҙәр тураһында мәғлүмәттәрҙе төшөрөп алғандар. Париж музейындай музей юҡтыр, унда беҙҙең яугирҙар һыны, ҡоралы, кейемдәре барыһы ла ҡәҙерләп һаҡланыуын күрһәтте. Айҙар Мәжитов музейҙар аша тәрбиә эшенең ни тиклем әһәмиәтле икәнен асып һалырға тырышты.\n– Музейҙа кеше үткән дәүер, тормошто үҙе аша кисерә. Үткәндәрһеҙ киләсәк юҡ, тип бушҡа ғына әйтмәгәндер халҡыбыҙ. Музейҙар халыҡ, киләсәк өсөн эшләһен ине, унда халыҡ килерлек итеп эшләй белергә, эшләргә кәрәк.\nҺәр сығыш яһаусы үҙҙәренең эшмәкәрлеге менән уртаҡлашты. Эдуард Исмәғилев “Яугир” хәрби-патриотик клубы, Ильяс Ҡасҡынов “Яҡташтар” ойошмаһы, Рәйсә Күзбәкова “Аҡ тирмә”, Шәүрә Йомағужина “Маҡсат” йәмәғәт ойошмалары хәрәкәте менән таныштырып, бик күп мәғлүмәт еткерҙеләр.\n“Урал” башҡорт халыҡ үҙәге”нән Риф Иҫәнов һәр ырыуҙың биләмәһе, тарихын белеү, халыҡҡа еткереү кәрәклегенә иғтибар йүнәлтте. Йыйын үҙенең ҡарарын ҡабул итте, ул республика матбуғатында баҫылып сығасаҡ.\nРеспубликала дворяндар ойошмаһы эшләп килә. Осрашыуҙа 70 йәшен тултырған пенсионер, шул ойошма етәксеһе үҙҙәренең эшмәкәрлеге тураһында һөйләп, тарихсыларға “Дворяндар династияһы” исемле китап әҙерләүҙә ҡатнашыуҙарын һораны. Минең 700 га ерем бар, бөтә йәмәғәт эштәрен үҙ иҫәбемә башҡарам, китап әҙерләү, сығарыу минең иҫәптән, тине.\nБыл осрашыуҙа мин дә сығыш яһаным. Автономиялы башҡорт хөкүмәте төҙөүҙең алғы сафында яҡташтарыбыҙ булған. Улар тураһында район гәзиттәрендә баҫылған сығыштарҙың күсермәһен бер нисә районға бирҙем. Мәктәптәрҙә, китапханаларҙа осрашыуҙар үткәрәбеҙ, яҡташтарыбыҙҙы онотмайбыҙ тинем. Ю. Бикбов, Б. Ишемғол, М. Ҡулаевтар тураһында эшләгән видеороликты Темәс музейына бүләк иттем. Яҡташтарыбыҙҙың балалары, тамырҙары сит-яҡтарҙа йәшәһә лә, бәйләнеште өҙмәйбеҙ. Экранда Юныс Бикбовтың ҡыҙы Наилә, уның ҡыҙы Эльвираның Ташкенттан ҡайтып Әбүләис ауылында, ә Яңы Себенле ауылында Булат Ишемғолдоң ҡыҙы Клара, ейәнсәре Ғәлиәнең Франциянан ҡайтып яҡташтары менән осрашыуын сағылдырған видеояҙмалар залдағылар өсөн бик фәһемле булғандыр, тип уйлайым. Ошо йыйында ҡатнашыусы, Ю. Бикбовтың ҡустыһының ҡыҙы Асия менән таныштырҙым, бик дәррәү ҡул саптылар. Асия апай бик абруйлы кеше, шиғырҙар китабы авторы, улы – урман хужалығы белгесе, етәксе, ә ҡыҙы – бер нисә магазин тотоусы эшҡыуар. Ә бер улы Өфөлә Ауыл хужалығы университетында эшләй, фән кандидаты. Тормош иптәше Сөләймән Мырҙабулатовтың туғаны, улар мәғариф өлкәһендә эшләнеләр. Асия апай бик тырыш, маҡсатлы кеше, Темәскә барып урынлашыуҙары ла туғандарының оло хеҙмәтен баһалап, шунда барғандар кеүек. Сығыш яһауға ваҡыт әҙ бирелде, төп фекерем шул булды.\nБашҡортостан автономияһын төҙөүҙә яҡташтарыбыҙ мөһим эштәр башҡарған. Беҙ уларҙың балаларының балалары менән дә бәйләнеш тотабыҙ, ихтирам итәбеҙ. Донъя, тормош бер урында тормай, үҙгәрә, яңыра. БДБҠ идараһы был осрашыуға айырыуса йәштәрҙе саҡырған, күбеһе уҡытыусылар. Автономия өсөн көрәште лә бит уҡыған кешеләр етәкләгән, ойошторған, маҡсатҡа еткергән. Хәҙер ҙә донъя көтөүҙә белем кәрәк, матди байлыҡ булдырып ҡына ҡалмай, милли аңды, телебеҙҙе һаҡларға кәрәк. Теле юҡтың – иле юҡ, тип бушҡа ғына әйтмәгәндәр.\nӘлеге ваҡытта республика етәкселеге ауылдарҙа кооперативтар ойоштороуға ҡайтыу мәсьәләһен күтәрә. Был ҡатмарлы, ауыр эш. Бергәләшеп эшләүҙе оноттолар. Һәр ауыл үҙ хәстәрен үҙе күреүе көн кеүек асыҡ. Район хакимиәте лә был мәсьәлә буйынса ауылдарҙа аңлатыу эше алып бара башланы. Район халҡының, һәр ауылдың тормош хәле, киләсәге үҙе ҡулында тигәнде онотмаһаҡ ине. Нисек эшләйбеҙ, шулай йәшәйәсәкбеҙ.


Олатайым менән ғорурланам.\n4 Май 2018, 13:34\nБөйөк Еңеүҙең 73 йыллығы уңайынан телевизорҙан күрһәтелгән һуғыш киноларын ҡараған, гәзит-журналдарҙан һуғышта ҡатнашҡан ветерандар тураһында уҡыған һайын олатайымды иҫкә алам, уны ниндәйерәк булған икән тип күҙ алдына килтерергә тырышам.\nҠыҙғанысҡа ҡаршы мин уны күрмәнем, олатайым мин тыуғансы уҡ 44 йәшендә генә вафат булған, әммә барлыҡ туғандары яҡты иҫтәлеген бөгөн дә онотмай йөрәгебеҙҙә һаҡлайбыҙ. Уның тураһында таныш-белештәрҙең һөйләүенән генә беләм.\nМинең олатайым Ғәбиҙуллин Шәкирйән Әбдулғәни улы 1924 йылда Аҫҡар ауылында донъяға килә.\n1942 йылдың июлендә 18 йәшендә һуғышҡа алына. 1943 йылдың 12 июлендә Курск өлкәһе Яковлево ауылы һәм Соболевский утары эргәһендә немец фашистарына ҡаршы барған һуғыштарҙа үҙен Ҡыҙыл Армияның иң яҡшы һалдаттарының береһе итеп таныта. Быны айырым гвардия уҡыу батальоны командиры, капитан Кийко яҙған орденға тәҡдим итеү хаты күрһәтә. “Ғәбиҙуллин иптәш оборона тотҡанда үҙенең оҫталыҡ һәм сослоғы менән винтовканан 15 фашисты стройҙан сығарҙы. 1943 йылдың 12 июлендә Батальондың пулемет ротаһы составында Курск өлкәһе Соболев утарына һөжүм иткәндә, дошман бомбаға тотҡан ваҡытта ул үҙенә ышанып тапшырылған танк пулеметынан броня тишкес-яндырғыс пулялары менән “Лонкерс-88” немец самолотын бәреп төшөрҙө”, тиелә хатта. Ошо ҡаты бәрелештә күрһәткән батырлығы өсөн 51-се гвардия уҡсылар дивизияһының айырым гвардия батальоны станоклы пулемет наводчигы Шәкирйән Ғәбиҙуллин II дәрәжә Бөйөк Ватан һуғышы ордены менән наградлана. Бынан тыш бик күп миҙалдары бар.\nҺуғыш осорондамы, әллә һуғышҡа китер алдынанмы Байназар егете Зәкир Салауатов менән: “Әгәр һуғыштан иҫән-һау ҡайтһаҡ, балаларыбыҙға бер-беребеҙҙең исемдәрҙе ҡушырбыҙ”, - тип һөйләшкән булғандар.\nОлатайым 1944 йылдың майында ауыр яраланыуҙан һуң, бер аяғын юғалтып тыуған ауылына әйләнеп ҡайта. Бер аҙ һауыҡҡас хәленән килгән барлыҡ эштәрҙе башҡара: бухгалтер, ауыл советы секретаре, колхоз рәйесе булып эшләй.\nҺуғыштан һуң Байназар ауылынан Шәмсиямал Сабит ҡыҙын кәләш итеп ала. Олатай менән өләсәй 2 бала үҫтергәндәр. Үрҙә килешелгәнсә олатайым малайына Зәкирйән, ә Зәкир апа үҙ малайына Шәкирйән тип исем ҡушҡан.\nОлатайым 1968 йылдың ноябрендә үлеп ҡала, хәҙерге ваҡытта иҫән булһа, 93 йәшендә булыр ине. Ул бик алсаҡ, ихлас күңелле, эшлекле, ярҙамсыл кеше булған.\nТормошта яҡшы эҙ ҡалдырған, еңеүҙе яҡынайтыу өсөн фронтта ла, тылда ла хәленән килгәндең барыһын да эшләгән олатайым Шәкирйән Әбдулғәни улы Ғәбиҙуллин менән ғорурланабыҙ, уның хаҡында күңелдәребеҙҙә тик матур хәтирәләр генә һаҡлана.


Инфоурок / Другое / Конспекты / Урок по башкирскому языку на тему "Ҡышлаусы ҡоштар. Ҡылымдың киләсәк заман формаһы"(6 класс)\nБашҡорт дәүләт теле (6-сы класс)\nТема: Ҡышлаусы ҡоштар. Ҡылымдың киләсәк заман формаһы.\nМаҡсат: ҡылымдың киләсәк заман формаһын үҙләштереү, телмәрҙә\nдөрөҫ ҡулланыу, ҡышлаусы ҡоштар тураһында белешмә биреү;\n-уҡыусыларҙың логик фекерләүен, үҙ аллы эшләү, эҙләнеү күнекмәләрен үҫтереү, телмәр мәҙәниәтен камиллаштырыу;\n-ҡоштарға һаҡсыл ҡараш, тыуған яҡҡа, ҡышҡы тәбиғәткә, уның матурлығына һөйөү тойғоһо тәрбиәләү.\nЙыһазландырыу: компьютер, экран, проектор, карточкалар\n-Хәйерле көн алһыу таңдарға!\nХәйерле көн сихри һалҡын ҡышҡа!\nХәйерле көн уңған балаларға!\nХәйерле көн килгән ҡунаҡтарға!\nХәйерле көн тыуған еремә! (слайд, уҡытыусы уҡый)\n(Балалар уҡытыусыны, ҡунаҡтарҙы сәләмләй)\n-Афарин! Көнөбөҙ матур һәм файҙалы үтһен. Хәйерле көн барығыҙға ла!\nII. Танышыу (Мин – Исхакова Гөлшат Харис ҡыҙы, 141-се мәктәптең башҡорт теле уҡытыусыһы.)\nIII. Артиуляцион күнегеү.\nБашҡортса таҙа һәм дөрөҫ һөйләшеү өсөн телебеҙҙе шымартып алайыҡ ( слайд):\nКүрҙем ҡарға: төштө ҡарға,\n- уҡытыусының уҡыуы;\n- бергәләп уҡыу, тиҙ әйтергә өйрәнеү;\n- рәтләп уҡыу;\n1. - Тиҙәйткес нимә тураһында?\n- Ҡоштар тураһында икәнен ҡайҙан белдегеҙ?\n- Аҫтына һыҙылған һүҙҙәр ниндәй һорауға яуап бирә?\n-Уҡыусылар, һеҙ ниндәй төр ҡоштарҙы беләһегеҙ?(йорт ҡоштары һәм урман ҡоштары). (слайд)\n- Уҡыусылар, дөрөҫ, урман ҡоштары ике төргә бүленә. Әле беҙҙең яҡтарҙа ниндәй ҡоштарҡалған? (ҡышлаусы)\n-Ә һеҙ ниндәй ҡышлаусы ҡоштарҙы беләһегеҙ? (ҡыҙылтүш - снегирь, күгәрсен - голубь, тумыртҡа - дятел, ...)\n2. Уҡыусылар , слайдта ике һөйләм яҙылған. Әйҙәгеҙ уларҙы тәржемә итәйек.\n- Турғай кеше йәшәгән урынға яҡыныраҡ килә.\n- Турғай кеше йәшәгән урынға яҡыныраҡ килер.\n-Был һөйләмдәр бер-береһенән нимә менән айырылалар? (ҡылымдың ялғауҙары менән).\n-Дөрөҫ, беренсе һөйләмдә ҡылым ниндәй заманда килгән?(хәҙерге) Ә икенсе - киләсәк заманда.\n- Уҡыусылар, нисек уйлайһығыҙ, был һөйләмдәрҙәге һүҙҙәрҙең бөгөнгө дәрескә ниндәй ҡатнашы бар икән?\n( Минең уйлауымса, бөгөнгө дәрестә беҙ киләсәк заман ҡылымдары тураһында һөйләшәсәкбеҙ.)\n- Бөгөнгө дәресебеҙҙең темаһын әйтеп ҡарағыҙ әле. ( Яуаптар)\n- Бөгөн дәрестә « Ҡышлаусы ҡоштар» тигән дөйөм тема менән бәйләп ҡылымдарҙың киләсәк заманын өйрәнербеҙ.\n- Ә хәзер дәфтәрҙәребеҙҙе асабыҙ, бөгөнгө теманы яҙабыҙ.\nЕгерменсе ғинуар, шаршамбы.\nҠылымдың киләсәк заман формаһы.\n- Мин һеҙгә ҡышлаусы ҡоштарҙың һүрәттәрен күрһәтәм, һеҙ шуларҙың тәржемәләрен табып яҙығыҙ. (таҡтаның ике яғына ҡош һүрәттәре эленә, класс ике төркөмгә бүленеп эшләй).\nснегирь - ҡыҙылтүш синица - ҡарабаш турғай\nворона - ҡарға голубь - күгәрсен\nдятел - тумыртҡа воробей - турғай\nглухарь - һуйыр\tрябчик - сел\n- Хәҙер ошо һүҙҙәрҙе дәфтәрҙәрегеҙгә яҙып ҡуйығыҙ.\n- Уҡыусылар, ҡарабаш турғай тураһында нимә беләһегеҙ?\n* Төрлө урмандарҙа йәшәй. Ҡыш көнө торлаҡтарға яҡынлай. Йылы яҡҡа китмәй. Ағас ҡыуыштарына 10-13 аҡ йомортҡа һала.\n- Һайыҫҡан тураһында нимә әйтә алаһығыҙ?\n* Оҙон ҡойроҡло матур ҡош. Башы, арҡаһы, ҡанаттары ҡара, ҡорһағы аҡ. Төрлө бөжәктәрҙе , ваҡ ҡоштарҙың йомортҡаларын ашай.\n-Күгәрсен тураһында нимә әйтә алаһығыҙ?\n* Бик билдәле ҡош, күмәкләшеп йәшәйҙәр. Үҙе күк төҫтә, аяҡтары ҡыҙыл. Кеше торлағы булған урында йәшәйҙәр.\n* Ҡыҙылтүштәр ҡышын 7 – 10 ҡош берләшеп йәшәй. Ҡоштоң башы, ҡанаттары, ҡойроғо ҡара. Арҡаһы – һоро. Түше ҡыҙыл. Төрлө орлоҡтар , бөжәктәр ашай, ҡышҡылыҡҡа беҙгә киләләр.\n* Тумыртҡаның төҫө ҡара, сыбар таптары бар. Көн буйы ағастан – ағасҡа ҡунып уларҙың үҙәгенән бөжәктәрҙе, уларҙың йомортҡаларын ашай. Шуға уны «урман санитары» тип йөрөтәләр.\n- Был ҡоштарҙы беҙ ниндәй ҡоштар тип атайбыҙ? Ни өсөн?\n- Уҡыусылар , бер дәрестә генә ҡышлаусы ҡоштарҙы күрһәтеп бөтөп буламы?\n- Дөрөҫ, сөнки Башҡортостанда 70-ләп төр ҡош ҡышлай.\n3. Ә хәҙер экранда бирелгән һөйләмдәрҙе уҡыйбыҙ, ҡылымдарҙы табабыҙ, һорау ҡуйып һығымта яһайбыҙ.\nТышта ҡар яу\nҠоштар йылы яҡҡа кит\n- Был ҡылымдар ниндәй һорауға яуап бирә?\n(ни эшләр? ни эшләйәсәк?)\n- Рус теленә тәржемә итәйек әле ( что будет делать? Что сделает ?)\n- Был эш ҡасан башҡарылған , хәҙерме, әллә башҡарылмағанмы ?\nБашҡарыласаҡ эште белдергән ҡылымдарҙы рус телендә ниндәй заман тип йөрөтәләр?( будущее). Ә башҡорт телендә ҡылымдың киләсәк заманы тип йөрөтәләр.\n- Кем ҡағиҙәне әйтә алыр икән? (слайд) (Эш-хәрәкәттең һөйләү ваҡытынан һуң эшләнәсәген йә эшләнмәйәсәген белдерә.)\n4. Карточкалар менән эш ( слайд).- киләсәк заман ҡылымдарын күсереп яҙығыҙ.\nОҙаҡламай ҡыш етер. Ҡаты һыуыҡтар башланыр. Көндәр ҡыҫҡарыр. Ҡыш урманда йәшәүсе бөтә ҡоштар ҙа ҡаты һалҡындан, аслыҡтан интегә, алыҫҡа оса алмайҙар. Шуға күрә улар кешеләр янына аҙыҡ эҙләп киләсәк. Был ваҡытта уларға ярҙам итергә кәрәк.\nСлайд: етер, башланыр, ҡыҫҡарыр, киләсәк.\n5. Ял минуты.(слайд)\nҠоштар остолар, остолар,\nТағы осоп киттеләр.\n6.Дәреслек менән эш.\n-186-сы күнегеүҙе бергәләп үтәп алайыҡ.\nа)- Иғтибар менән тыңлап ултырығыҙ, мин беренсе тапҡыр уҡып сығам.\nб)- Һүҙлек эше үткәрәйек:\nСлайд. (уҡытыусы уҡый, хор менән уҡыу, һөйләм,һүҙбәйләнештәр төҙөү таҡтала)\nаслыҡтан - от голода\nярҙамға мохтаж - нуждаются в помощи\nҡап - коробка\nфайҙаланырға мөмкин - можно использовать\nв)-үҙ аллы уҡыу;\nБашҡортостанда нисә төр ҡош ҡышлай?\nҠоштарға ҡышын ни өсөн ауыр?\nҠыш айҙары беҙҙең яҡтарҙа ҡалған ҡоштар өсөн иң ауыр ваҡыт. Мәҫәлән, ун турғайҙың туғыҙы һыуыҡтан түгел, аслыҡтан үлә.\nБеҙ ҡоштарға нисек ярҙам итә алабыҙ һуң?(оя яһап, тағараҡтар ҡуйып)\n- Ә хәҙер 2 төркөмгә бүленеп проект эшен башҡарайыҡ.\n- Беренсе төркөм ҡышлаусы ҡоштар буйынса стенгазета эшләй, икенсе төркөм өлгө буйынса диалог төҙөй.\n-Афарин, балалар. Ә хәҙер «Үҙ баһа » ҡағыҙҙарын тултырайыҡ.\nДәрестәге эшеңде баһалау:\n1. Дәрестә мин актив/пассив эшләнем.\n2. Дәрестәге эшем менән мин ҡәнәғәт/ҡәнәғәт түгел. Ни өсөн?\n3. Дәрес материалын мин аңланым /аңламаным.\nҺөйләмде дауам ит:\nҠышлаусы ҡоштар- ул...\nХәҙер мин ....беләм.\nӨй эше: 1) Башҡортостанда ҡышлаусы бер ҡошҡа һүрәтләмә яҙырға\n2) Ҡышлаусы ҡоштар буйынса кроссворд, презентация әҙерләргә.\nНомер материала: ДБ-361196


Өфөнөң Коммунистик урамы йорттарының береһендә йәшәүселәр тынғы тапмай\nСәбәбе туғыҙынсы ҡаттағы фатирҙа төнгә тиклем ҡунаҡ булыуҙар, иҫереп һуғышыуҙар. Эргә-тирәлә йәшәүселәр күршеләге төнгө шау-шыулы тормоштан арып бөткән.\n17 октябрҙә уларҙың оятһыҙлығы саманан аша. 60-сы фатирҙың төнгө ҡунаҡтары электр сымдарын өҙөп ташлай. Һөҙөмтәлә подъездың тәҙрәләре ҡыйрала, төнө буйы кәйеф-сафа ҡороуҙан мәктәп йәшендәге балаларҙың йоҡоһо туймай. Улар тейешенсә ял итә алмағанлыҡтан мәктәпкә бармай ҡала.\nАнна Фешкина, Коммунистик урамындағы 14-се йортта йәшәүсе: «Ҡыҙыма иртәгәһенә уҡырға, беҙгә эшкә барырға кәрәклеге уларҙың ике ятып бер төшөнә лә инмәй. Стена аша төндәр буйына көслө музыка яңғырай. Уларға ыңғырашыу,шыңшыу тауыштары ла ҡушыла. Улар өсөн тормош ял һәм эш көндәренә бүленмәй. Төн етеү менән эскелек, йәнә ҡунаҡ башлана».\nТынғыһыҙ төнгө тормош алып барыусы күршеләренең ҡылығынан тынғы таба алмаусы халыҡ урындағы эске эштәр органдарына күп тапҡырҙар ғариза менән мөрөжәғәт итә. Һигеҙ йыл дауамында барған тәртипһеҙлек ут күршеһенең дә үҙәгенә үткән.\nЙортҡа урынлаштырылған видеокамареларҙа ла аяғында көскә баҫып торған төнгө ҡунаҡтар теркәлгән. Бында йәшәүселәр бер төптән уларҙың төндәр буйы эскелек һәм кәйеф-сафа ҡороп йәшәүсе күршегә килгән тип раҫлай.\nАнна Фешкина, Коммунистик урамындағы 14 йортта йәшәүсе: «Лифт төнө буйы шығырлап бер туҡтауһыү йөрөп тора. Улар лом менән подъедз ишеген емерә, электр сымдарын өҙә, тәҙрәне вата».\nБыл йортта йәшәүселәр ғәҙеллек юллап, хоҡуҡ һаҡлау органдарына ғаризалар яҙған. Һигеҙ йыл буйы барған тәртипһеҙлеккә ҡасан да булһа сик ҡуйылырмы. Өҫтәүенә, насар даны сыҡҡан фатирға күрше барактан бәлиғ булмаған ҡыҙҙар ҙа йышлаған.Күрше-тирә был хәл өсөн дә борсолоу белдерә.\nКүрше барактан ҡыҙҙар килә. Улар унда нимә эшләй, ни менән мәшғүл-бер кем дә асыҡлыҡ индерә алмай. Балалар менән насар хәл булмағайы.\nӘммә Коммунистик урамының 14-се йортонда йәшәүселәр бирешергә уйламай. Улар бөтөһе лә ҡасан да булһа беҙҙең йортта лә тәртип һәм тыныслыҡ булыр тигән өмөт менән йәшәй һәм төрлө инстанцияларға хат менән мөрәжәғәт итә.Был ҡағыҙҙарҙағы ғаризаға бөтә күршеләре лә тиерлек үҙ имзаһын ҡуйған.\nБеҙҙең ижади төркөмдөң фатир хужаһына мөрәжәғәте яуапһыҙ ҡалды. Ярһыған ханым камара алдында аңлашыуҙан бөтөнләй.баш тартты.\nКүршеләренә тыңғылыҡ бирмәгән ханым полиция участкаһында аңлатма биргән. Әммә ул яуаптан еңел генә ҡортола алмаясаҡ. Насар даны сыҡҡан ханым тарихы менән тәртип өсөн яуаплы йәмәғәт ойошмалары ла ҡыҙыҡһына.


Версия для печати > Изге ғәмәл менән үткәрәйек\nМәүлит, Мөхәммәт пәйғәмбәр тыуған көн - ислам динендәге иң мөбәрәк кистәрҙең береһе. Пәйғәмбәрҙең кендек инәһе Абдулмоталип ҡыҙы Сафия: «Мөхәммәт ғәләйһис-сәләм тыуғанда эргәһендә булдым. Был сабыйҙың үҙендә утыҙ биш ғәләмәт күрҙем. Быларҙың һәр береһе ун-ың пәйғәмбәрлегенә дәлил ине. Әсәһенән башы менән тыуҙы, сабый тыуыр-тыумаҫ сәждәгә китте. Ана шул ваҡыт Ер йөҙөндә булған барса йәнлейәнһеҙ ойоп, Уға һәм Аллаһы Тәғәләгә сәждә ҡылды. Ул пак тыуҙы. Йыуырға булғас: «Уны йыумағыҙ, беҙ йыуҙыҡ һәм паклыҡ ебәрҙек», - тигән ап-асыҡ бер ауаз ишеттем. «Алланан башҡа тәңре юҡтыр. Мин уның пәйғәмбәремен», - тип әйткән кеүек тә тойолдо сабый. Фәрештәләрҙең уны: «Әссәләмәғәләйкүм, рәсүллуллаһ», - тип сәләмләгәне лә ишетелде. Малаймы, ҡыҙмы икәнен ҡарайым тиһәм, эргәмдә бер яҡты нур пәйҙә булды. Әсәһенән тыуғанда ҡараңғы төн ине, ҡарайым - бөтөн ер яҡтырҙы, көн уртаһы кеүек булды. Шул арала бөтә ер йөҙө йәшелләнде. Сәхрәләр яҡтырҙы, бөтә ағастар япраҡ ярҙы, сәскәләр атты. Һуңғы пәйғәмбәр донъяға тыуҙы, тигән яҙма күк көмбәҙендә күренде. Бөтә шайтандар ҡурҡты», - тип хәтерләй.\nМөхәммәт пәйғәмбәр 23 йыл пәйғәмбәрлек иткәндән һуң ошо уҡ айҙың шул уҡ көнөндә 63 йәшендә вафат була. Исламда изге көн һаналған Мәүлит кисендә са-ҙаҡа биреү, мосолмандарҙы йыйып, табын үткәреү һәм доғалар уҡыу, тыңлау был кисте хөрмәт итеү булыр.


Башҡортостан Хөкүмәтендә Венгрия менән хеҙмәттәшлек мөмкинлектәре тикшерелде // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nБашҡортостан Хөкүмәтендә Венгрия менән хеҙмәттәшлек мөмкинлектәре тикшерелде\n15:40, 31 мая 2016 Иҡтисад\nБашҡортостан Хөкүмәтендә республика Хөкүмәте Премьер-министры Рөстәм Мәрҙәнов Венгрияның Ҡазандағы Генераль консулы Ференц Контра менән осрашты. Сарала Башҡортостандың иҡтисади үҫеш министры Сергей Новиков ҡатнашты.\nЯҡтар сәнәғәт, ауыл хужалығы, инфраструктура, юл төҙөлөшө һәм мәҙәниәт өлкәһендә үҙ-ара хеҙмәттәшлек мөмкинлектәрен тикшерҙе.\nБашҡортостан Иҡтисади үҫеш министрлығының матбуғат хеҙмәтендә хәбәр итеүҙәренсә, әлеге ваҡытта Венгрия — Башҡортостандың ҙур тышҡы сауҙа партнерҙарының береһе. Тауар әйләнешенең төп өлөшөн республика яғыулыҡ-энергетика комплексының продукцияһын экспортлау тәшкил итә.\nҺуңғы мәғлүмәттәр буйынса, төбәктә Венгрия капиталы ҡатнашлығында ойошторолған өс предприятие теркәлгән.\nТеги: халыҡ-ара хеҙмәттәшлек,венгрия


Сағыу ижадлы әҙип » Союз писателей РБ\nСоюз писателей РБ » Новости » Сағыу ижадлы әҙип\nЯҙыусыны ҡотларға килгән Стәрлетамаҡ ҡала башҡорттары ҡоролтайы башҡарма комитеты ағзалары, ҡәләмдәштәре, дуҫтары һәм барлыҡ ҡунаҡтар уға үҙҙәренең йылы, яҡты һүҙҙәрен еткереп, сәләмәтлек, ижади уңыштар теләне.\nМузыкаль яҡтан СДТКБ артистары Зөлфиә һәм Рәмил Әүбәкировтар, Ағинәйҙәр биҙәне. Бигерәк тә 62-се һанлы балалар баҡсаһы тәрбиәләнеүселәре кисәне йәмләне. Башҡортостандың халыҡ артисы Рауил Галин һәм Римма Галиуллина “Ут күршеләр” спектакленән өҙөк күрһәтте.\nСара аҙағында юбиляр үҙе шиғырҙарын уҡып, килгән уҡыусылар, ҡунаҡтар менән йылы әңгәмә ҡорҙо.\nБайрам бик матур кәйефтә үтте. Ҡатнашыусы, ойоштороусоларҙың барыһына ла ҙур рәхмәтебеҙҙе еткерәбеҙ!


«Балҡы, республикам!» акцияһы сиктәрендә теләге булған һәр кем «Фармленд» дарыуханаһынан стикер, брелок һәм беләҙектән торған тупланма һатып алып, шунда уҡ отошло уйында ҡатнаша ала\nМәләүез ҡалаһында йәшәүсе Ульяна Костина төп бүләк - велосипед хужаһы булды.\nУңыш Костиндар ғаиләһенә көтмәгәндә йылмая. Ульяна яңы уҡыу йылына фликер алырға онотҡандарын иҫләп, дарыуханаға килә. Сөнки мәктәптә һәр бер уҡыусының яҡтылыҡты кире ҡайтарыусы элемент тағыуы мотлаҡ ҡағиҙә итеп ҡуйылған. Ҡыҙ акция тураһында уйлап та бирмәй, көтөлмәгән бүләкте шатланып ҡабул итә.\nУльяна Костина, Мәләүез ҡалаһында йәшәүсе: «Велосипедым юҡ ине. Киләһе йәй уны һатып алырға аҡса йыя башлағайныҡ. Бик шатмын, сөнки хәҙер минең фликерҙарым да, велосипедым да бар».\nҠыш көнө ҡараңғы иртә төшә. Шуның өсөн юлда йөрөгән һәр кемгә иғтибарлы булырға кәрәк. Асыҡ төҫлө кейемдә сығырға, ә иң яҡшыһы яҡтылыҡ ҡайтарыусы элементтар эләктерергә. Фликерҙарҙы «Фармленд» дарыуханаһында таба алаһығыҙ, тупланма ни бары 125 һум.\nЭльвира Тимерова, «Фармленд» дарыухана селтәре хеҙмәткәре: «Ҡалабыҙҙа акцияла ҡатнашыусылар бик күп. Һәр бер һатып алыусы менән беҙ аңлатыу эше алып барабыҙ. Улар өсөн велосипед отоу теләгенән нығыраҡ, балаларының хәүефһеҙлеге мөһим».\nШулай уҡ яҡтылыҡты кире ҡайтарыусы элементтарҙы магазиндарҙа ла табырға мөмкин. Улар махсус беләҙектәр, значоктар итеп эшләнелә. Матур, сағыу, хәүефһеҙ элементтар портфель-рюкзактарға һәм курткаларға беркетелә. Юлда водителдәрҙең, йәйәүлеләрҙең хәүефһеҙлек сараларын теүәл үтәүе, юл-транспорт фажиғәләренән һаҡланырға ярҙам итер.


"Беренсе" һәр саҡ беренсе! » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Белем һәм тәрбиә » "Беренсе" һәр саҡ беренсе!\n"Беренсе" һәр саҡ беренсе! 01.02.2019 // Белем һәм тәрбиә\n1 сентябрҙән 11 мәктәптә өлкән класс уҡыусылары өсөн “Взлетай!” мәғариф проекты тормошҡа ашырыла башлай. “Пилот” белем усаҡтары араһында Рәми Ғарипов исемендәге 1-се башҡорт республика гимназия-интернаты ла бар.\nБашланғыстың төп маҡсаты – өлкән класс уҡыусыларын оло тормошҡа төрлө яҡлап һөҙөмтәле әҙерләү. Проект модулдәре араһында “Ирекле аралаш”, “Дөрөҫ туҡлан”, “Бейе”, “Спорт менән дуҫлаш”, “Сәләмәт йылмайыу” һәм башҡа йүнәлештәр бар.\n“Беҙ уларҙың һәммәһен, бала бөтөн яҡлап үҫешһен тигән маҡсаттан сығып, берҙәм проектҡа тупланыҡ”, – ти 1-се гимназия-интернат директоры Ләйсән Фазлетдинова.\nУҡыу йортонда ун модуль буйынса ике йыл дауамында эш алып барыласаҡ. Проектҡа ингән программаларҙың бер өлөшө гимназияла әле тормошҡа ашырыла ла инде. Тулы кимәлдәге эш, алда әйтелгәнсә, быйыл 1 сентябрҙә башланасаҡ. Унда 160 самаһы уҡыусы ҡатнашыр тип күҙаллана.\n“Проектты тормошҡа ашырыуҙың беренсе йылында уҡ ыңғай һөҙөмтә күренәсәк, ошо нигеҙҙә башҡа мәктәптәрҙә лә әлеге алым ҡулланыла башлаясаҡ” тигән фекерҙә директор Ләйсән Фазлетдинова.\nАвтор: Д. ТӘЛҒӘТОВА.\nТотош уҡырға 224


Көньяҡ төбәккә – ҡеүәт » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Йәмғиәт » Көньяҡ төбәккә – ҡеүәт\nКөньяҡ төбәккә – ҡеүәт 08.08.2018 // Йәмғиәт\nЯрты быуаттан ашыулыҡ бай тарихы булған Сибай педагогия колледжы – көньяҡ-көнсығыш төбәккә генә түгел, ә бөтөн республикаға уҡытыусылар әҙерләгән алдынғы мәғариф учреждениеларының береһе. 1963 йылда асылған белем усағы асылына бөгөн дә тоғро ҡалып, йәш быуынға һөнәр генә биреп ҡалмай, ә тормошта үҙ урынын табырға ярҙам итә.\nӘле колледжда бик тығыҙ осор: ҡабул итеү бара. Комиссия рәйесе Гөлнара Шакирова әйтеүенсә, “Башланғыс кластар уҡытыусыһы”, “Физик тәрбиә”, “Мәктәпкәсә белем биреү”, “Өҫтәмә белем биреү педагогы”, “Ғәмәли информатика” йүнәлештәре буйынса белем алырға киләләр бында.\n– Йәштәр элек-электән беҙҙең уҡыу йортона ҙур теләк менән килә, – ти Гөлнара Мөхәррәм ҡыҙы. – Уҡыуҙы тамамлағас, улар тырышып, намыҫлы эшләй. Беҙҙекеләр – хеҙмәт баҙарында ҙур ихтыяж менән файҙаланған белгестәр. Бының нигеҙе, әлбиттә, уҡытыуҙың сифатында һәм йәшәү шарттарында. Беҙҙең студенттарға һәр яҡлап уңайлыҡтар тыуҙырылған, педагогик коллектив көслө. Төбәктә шундай һүҙ ҙә йөрөй: “Сибай педагогия колледжында уҡығанһың икән, тимәк, кеше буласаҡһың”. Дөрөҫтөр. Бында студенттарға, ысынлап та, төплө белем бирелә, заманса мөмкинлектәр тыуҙырылған, һәләттәрҙе үҫтереү, өҫтәмә шөғөлләнеү өсөн шарттар етерлек. Ситтән килгәндәргә дөйөм ятаҡтан урын тәҡдим ителә, буфет эшләй. Планға ярашлы, быйыл көндөҙгө һәм ситтән тороп уҡыу бүлектәренә 150 кеше алырға тейешбеҙ. Абитуриенттар күберәк “Ғәмәли информатика”, “Башланғыс кластар уҡытыусыһы”, “Физик тәрбиә” йүнәлештәрен һайлай.\nӘйткәндәй, уҡыу йортонда “Мәктәпкәсә белем биреү” бүлегендә ситтән тороп уҡырға мөмкин, әле уға документ тапшырыу бара.\nСибай педагогия колледжында белем алғандар араһында көньяҡ-көнсығыш райондарҙың ғына түгел, хатта Силәбе, Ырымбур өлкәләренең йәштәре лә бар. Тимәк, мәғариф учреждениеһының даны республиканан ситтә лә таралған. Ярты быуаттан ашыулыҡ данлы һәм шанлы тарихы булған, меңдәрсә уҡытыусы әҙерләп сығарған уҡыу йортон һайлаусылар бында килеүенә һис ҡасан үкенмәй.


Инфоурок / Другое / Рабочие программы / Рабочая программа по башкирскому (государственному) языку\nбашкирского и иностранного языков _________/ / ЗАТО Межгорье Республики Башкортостан\nПротокол № « » _________2015 г. № ____от 30.08.2015г.\n_Башкирский (государственный) язык\n8АБ; 70 часов\nУчебник: Башкирский язык. Учебник для учащихся 8 класса русскоязычных школ. Габитова З.М., Усманова М.Г., . – Уфа: Книга, 2008\nгод реализации программы: 2015\n8-се класс өсөн башҡорт теленән эш программаһы уҡытыу рус телендә алып барылған мәктәптәрҙең 1-11 кластары өсөн башҡорт теле программаһы нигеҙендә, шулай уҡ: 1. ”Башҡортостан халыҡтары телдәре” законы 15.02.1999 № 216-Зз (28.03.2014 йылдың үҙгәрештәре менән); 2. “Мәғариф тураһында”ғы закон”, 29.12.2012 йыл, Пр № 273-ФЗ; 3. Башҡортостан Республикаһы Межгорье ҡалаһы ябыҡ административ- территориаль округының “2-се урта дөйөм белем биреү мәктәбе” муниципаль бюджет дөйөм белем биреү мәғариф учреждениеһының төп белем биреү мәктәбенең башланғыс дөйөм белем биреү программаһы 4. Башҡортостан Республикаһы Межгорье ҡалаһы ябыҡ административ- территориаль округының “2-се урта дөйөм белем биреү мәктәбе” муниципаль бюджет дөйөм белем биреү мәғариф учреждениеһының уҡыу планы;\nУҡытыу рус телендә алып барылған мәктәптәрҙең 8-се класы уҡыусылары өсөн башҡорт теле дәреслегенә Усманова М.Ғ. – Өфө: Китап. дәреслегенә тура килтереп төҙөлдө.\nБашҡортостан Республикаһының башҡорт телендә уҡытылған дөйөм белем биреүсе мәктәптәр өсөн йыллыҡ өлгө уҡыу планы башҡорт телен 350 сәғәт күләмендә уҡытыуҙы күҙ уңында тота; 5-се класс – 70, 6-сы класс -70, 7-се класс – 70, 8-се класс -70, 9-сы класс – 70 сәғәт.\nУҡытыу рус телендә алып барылған мәктәптәрҙә 7-се класс өсөн башҡорт (дәүләт) теленән эш программаһы.\nЭш программаһы 70 сәғәткә бүленгән (аҙнаға 2 сәғәт) , шул иҫәптән контроль эштәр өсөн 4 сәғәт.\nЯҙма эш төрҙәре диалог төҙөү, төшөп ҡалған хәрефтәрҙе ҡуйып яҙыу уҡыусыларҙың уҡыу кимәленә, белеменә, мөмкинселегенә ҡарап уҡытыусы ҡарамағына ҡалдырыла һәм улар урынына шул уҡ күләмдә түбәндәге яҙма эштәр үткәрергә мөмкин:\n5.Уҡытыу предметының йөкмәткеһе.\nКөҙгө эштәр һәм көҙгө күренештәр ( 9 сәғәт)\nҠыш (12 сәғәт )\nЙәмле яҙ, һағындыҡ һине! (6 сәғәт )\nБеҙ йондоҙҙар булып ҡайтырбыҙ (4 сәғәт )\nАй Уралым, Уралым...(6 сәғәт )\n6. Тематик планлаштырыу\n1. МӘКТӘПКӘ БАРАБЫҘ (9 сәғәт)\nҮтелгәндәрҙе ҡабатлау, телмәр үҫтереү дәресе\n«Мин йәйҙе нисек үткәрҙем» темаһы буйынса һөйләү; 5-7 кластарҙа үтелгәндәрҙе системалаштырыу\nР. Ғарипов «Уҡытыусы»\nБашҡорт алфавиты (ҡабатлау); башҡорт теленең үҙенсәлекле ен һәм хәрефтәре (дөрөҫ әйтеү өҫтөндә эш)\nБ. Бикбай «Туған тел»\nЯңы материал үҙләштереү дәресе\nР. Ниғмәтуллин «Тырышлыҡ»\nИлем, Башҡортостаным! Ҡылым (ҡабатлау) Уҡыусыларҙың һөйләү телмәрен үҫтереү.\nҮтелгәндәрҙе ҡабатлау һәм телмәр үҫтереү дәресе\nС. Ғәбиҙуллин «Йәшлек дуҫым» Тыңлап аңларға өйрәтеү.\nС. Ғәбиҙуллин ижады; «Йәшлек дуҫым» шиғырының йөкмәткеһен үҙләштереү; дуҫлыҡ, яҡшы мөнәсәбәттәр тураһында һөйләшеү;\n«Зирәк ҡуян» әкиәте\nТелмәр үҫтереү дәресе\nТасуири һәм ролләп уҡыу, һорауҙарға яуап биреү, һүҙлек эше\n«Беҙҙең яҡта көҙ» (В.Э.Меостың» Шығайҙағы ҡайындар» картинаһы буйынса эш)\nИншаның тулы булыуына, теманың эҙмә-эҙлекле асы-лыуына һәм һөйләмдәрҙең стилистик яҡтан дөрөҫ төҙөлөүенә иғтибар итеү\nИнеш контроль эш\nII. КӨҘГӨ ЭШТӘР ҺӘМ КӨҘГӨ ТӘБИҒӘТ (3 сәгәт)\nКөҙгө эштәр. Хата өҫтөндә эш\nФ. Ғөбәйҙуллина «Көҙ». Синтаксис\nФ. Ғөбәйҙуллинаның «Көҙ» шиғырын уҡыу, йөкмәткеһен үҙләштереү; синтаксис, маҡсаты буйынса һөйләм төрҙәре\nҺөйләмдәрҙең маҡсаты буйынса төрөн билдәләү, дөрөҫ интонация менән уҡыу; темаға ҡағылышлы һүҙҙәрҙе ҡулланып, көҙ\nС. Муллабаев «Көҙгө урман», һорау һөйләм Уҡыусыларҙың һөйләү телмәрен үҫтереү.\nХата өҫтөндә эш. Логик баҫым\nҮтелгәндәрҙе ҡабатлау дәресе\nФразеологик берәмектәр. Хата өҫтөндә эш.\nӘсхәл Әхмәт Хужа «Ҡояш»\nӨфө - беҙҙең баш ҡала Дөрөҫ яҙыу күнекмәләре.\n«Өфө ни өсөн матур?» шиғырының йөкмәткеһен үҙләштереү; башҡорт телендә ҡылымдың төҙөлөш үҙенсәлектәрен өйрәнеү\nБарлыҡ төшөнсәһе һәм уның бирелеше.Ғ. Аллаяров «Хинган тауҙары аша» Текст өҫтөндә эш алымдары\nЭтимология, һүҙлек диктанты\nТөҙәтеү (кор-рекциялау) дәресе\nЯбай һөйләм. Ябай һөйләм төрҙәре\nВ. Моратов «Башҡорттар әрме хеҙмәтендә» Текст өҫтөндә эш алымдары\nһөйләмдең баш киҫәктәре\nЮҡлыҡ, булмағанлыҡ төшөнсәһе\nН. Исламғолова «Ҡышҡы биҙәктәр»\nС. Хажиев «Ноябрь - ҡышҡа инеү айы»\nӘ. Вахитов «Ҡарҙар яуа»\nЭйә менән хәбәр араһында һыҙыҡ\nС. Әлибаев «Ҡышҡы урман»\nШиғырҙы тасуири уҡыу, йөкмәткеһен үҙләштереү;уҡыусыларҙың уҡыу, яҙыу күнекмәләрен үҫтереү\nЕ. Кучеров «Бураны ла, тамсыһы ла булыр» Уҡыусыларҙың һөйләү телмәрен үҫтереү\nБашҡортостан Республикаһының Дәүләт флагы\nҠыш бабай менән Ҡарһылыу\nVI. САЛАУАТ ЮЛАЕВ – ХАЛҠЫБЫҘҘЫҢ МИЛЛИ БАТЫРЫ ( 5сәғәт)\nСалауат Юлаев (риүәйәт). «Тыуған илем»\nБашҡорт халҡының милли геройы Салауат Юлаевтың тормош юлын һәм ижадын өйрәнеүҙе дауам итеү, «Тыуған илем» шиғырының йөкмәткеһен үҙләштереү\nПалдискиҙағы Салауат Юлаев музейы тураһында уҡыу, уҡыусыларҙың һүҙлек запасын арттырыу\nА. Кузнецовтың «Салауаттан һорау алыу» картинаһы буйынса инша\nХата өҫтөндә эш. Салауат һәйкәле\nГ. Яҡупова «Өмөтлө яҙ»\n8 Март байрамы, һүҙлек диктанты\n8 Март байрамы(әңгәмә); әсәйҙәр байрамы тураһында әҫәрҙәр уҡыу; ҡотлау открыткалары эшләү; телмәр күнекмәләрен үҫтереү\nДөрөҫ яҙыу күнекмәләре.\nХата өҫтөндә эш. Яҙғы байрамдар\nР. Ниғмәти «Ватан»\nС. Әлибай «Сәскәле ай»\nЕңеү көнө тураһында һөйләү\n9 Май – Еңеү көнө. «Минең олатайым» Уҡыусыларҙың һөйләү телмәрен үҫтереү.\n9 май - Еңеү көнө тураһында һөйләшеүҙе дауам итеү; уҡыусыларҙың һүҙлек менән эшләү\n«Минең олатайым» темаһына ҡағылышлы лексиканы үҙләштереү. Һүҙлектәр менән эш, тасуири уҡыу, һорауҙарға яуап биреү, тәржемә итеү\nС. Ғәбиҙуллиндың «Ҡотлайым мин» шиғырын өйрәнеү, йөкмәткеһен үҙләштереү\nМ. Харис «Хат»\nМ. Харис ижады менән таныштырыу, шиғырҙың\nИ. Хужин «Тыуған ерем биҙәктәре»\nТәбиғәткә ҡарата һаҡсыл ҡараш тәрбиәләү; уҡыусыларҙың һөйләү һәм яҙыу телмәрен үҫтереү\nР. Ниғмәтуллин «Башҡортостан»\nР. Ниғмәтуллин ижады, «Башҡортостан» шиғырын өйрәнеү\nР. Ниғмәтуллиндың ижады тураһында хәбәрҙар булыу; Башҡортостандағы йәйге тәбиғәт тураһында һөйләү\nТасуири уҡыу, һорауҙарға яуап биреү, тәржемә итеү; һөйләмдәр төҙөү\n3. Биишева «Йәшәү -хеҙмәт»\nКонтроль диктант «Ай Уралым, Уралым!»\nУҡыу йылында үтелгәндәрҙе ҡабатлау\nХата өҫтөндә эш. Үтелгәндәрҙе ҡабатлау\nЯҙма эштәргә анализ яһау, хата өҫтөндә эш, уҡыусыларҙың яҙыу һәм һөйләү телмәрен үҫтереү\nХата өҫтөндә эш эшләү; үтелгәндәрҙе ҡабатлау\n7. Уҡыу процесын уҡыу- уҡытыу методик һәм матди- техник яҡтан тәьмин итеү\n30. Русско –башкирский словарь водных обьектов Р.Б./составители: Хисамитдинова Ф.Г. итд.-Уфа: Китап,2005.-256 с\n4. Башҡорт теле: тематик планлаштырыу.Уҡыусының әҙерлегенә талаптар.Уҡыу һәм күнегеү өсөн тексттар.Тестар. Грамматика;\nтеория. Методик күрһәтмә. Усманова М.Ғ., Рәхмәтуллина З.Ә., Иҫәнғолова Г.А- «Эдвис» уҡытыу- методика үҙәге «Башҡортостандың бәләкәй даһийы» Өфө-2011\nМәктәп сәхнәһе өсөн пьесалар. -Өфө:Китап,2010.-256 бит.\n8. Уҡыусыларҙың белем кимәленә талаптар\n1)\tШиғырҙы тасуири\n2)«Уҡытыусым» тигән темаға бәләкәй инша яҙырға\n1)\tШиғырҙы ятларға;\n2)\t«Теле барҙың ғына иле бар» тигән темаға бәләкәй инша яҙырға\nС. Ғәбиҙуллин «Йәшлек дуҫым»\n1) Әкиәттең йөкмәткеһен һөйләргә өйрәнергә;2) 40-сы күнегеү\n1) Шиғырҙы ятларға;2) «Алтын көҙ» тигән темаға бәләкәй инша яҙырға\n2) 91-93-сө күнегеү\nӨфө - беҙҙең баш ҡала\nБарлыҡ төшөнсәһе һәм уның бирелеше.Ғ. Аллаяров «Хинган тауҙары аша»\n2) 133-сө күнегеү\nВ. Моратов «Башҡорттар әрме хеҙмәтендә»\n2) Икмәк т-да мәҡәлдәр яҙ\nЕ. Кучеров «Бураны ла, тамсыһы ла булыр»\n1 )Тасуири уҡырға; 2) Яҙ миҙгеленә бәйле 10 һынамыш яҙып килергә\n1) Шиғырҙы ятларға; 2) 253-сө күнегеү\n268-се, 270-се күнегеү\nР. Ниғмәтуллин «Башҡортостан»\n2) 281-се күнегеү\n1) Грамматик материалды ҡабатларға;2) 283-сө күнегеү\n2) 284-285-се күнегеү\nНомер материала: ДБ-242744


Импорт тауарҙарына юл ябылыу һөҙөмтәһендә Рәсәйҙең йәшелсә-емеш баҙары 30 процентҡа кәмене тип белдерә ауыл хужалығы министрлығы\nМөмкинлектән урындағы эшҡыуарҙар файҙаланып ҡалырға тырыша. Мәҫәлән, Стәрлетамаҡ районындағы «Вәлиев» хужалығы ҡала халҡын сифатлы ҡыяр менән тәьмин итмәксе. Эшҡыуар быйыл күләмле модернизация үткәрергә, киләсәктә теплицалар һанын арттырырға иҫәп тота.\nҘур булмаған теплицала Вәлиевтар ярайһы уҡ яҡшы күрһәткестәргә өлгәшкән. Былтыр 1 гектар майҙандан улар 150 тонна ҡыяр йыйып ала. Продукция ла кәштәләрҙә оҙаҡ ятмай. Тауарыбыҙҙың сифатлы булыуын Стәрлетамаҡтар яҡшы белә, шунда уҡ алып та бөтәләр, ти Илдар.\nИлдар Вәлиев, «Вәлиев» хужалығы етәксеһе урынбаҫары: «Ҡыярҙы көн аша йыйып, ҡалаға оҙатабыҙ. 5 йыл эсендә даими хеҙмәттәшлек иткән ойошмалар, магазиндар барлыҡҡа килде. Продукциябыҙҙы улар ара».\nШул уҡ ваҡытта конкуренция шарттарында юғалып ҡалмаҫ өсөн сифатлы продукция етештереү, сығымдарҙы кәметеү талап ителеүен эшҡыуар аңлай. Мәҫәлән, быйыл улар теплицаларҙағы йылытыу системаһын яңыртырға иҫәп тота. Киләсәктә шулай уҡ үҫентеләрҙе тамсылап һуғарыуҙы индереү пландары бар. Быларҙы башҡарғас йүнсел уңышын 20-30 процентҡа арттырырға иҫәп тота.\nТикшереүҙәр ҙә йәшелсә-емеш баҙарында тәҡдим етешмәүен күрһәтә. Тармаҡтың ҡеүәте бар. Ләкин бөгөнгө иҡтисади шарттарҙа етештереүҙе киңәйтеү, уны яңыса йыһазландырыу еңелдән түгел. Кредит буйынса түләүҙәр ҙә, сит ил ҡорамалдарына хаҡтар ҙа арта. Мәсьәлә февралдә үткән йәшелсәселәр кәңәшмәһендә лә тикшерелде. Башҡортостандың ауыл хужалығы министрлығы йәшелсә үҫтереүселәргә ярҙамды арттырыу яҡлы.\nНиколай Коваленко, Башҡортостандың ауыл хужалығы министры: «Беҙ йәшелсәселәр өсөн кредит буйынса процентты кәметеү тәҡдиме менән Рәсәйҙең ауыл хужалығы министрлығына сыҡтыҡ. Кредиттар буйынса субсидияларҙы арттырыуҙы урынлы һанайбыҙ».\nӘйткәндәй, ошонда уҡ Башҡортостандың йәшелсә үҫтереүселәр берлеге ойошторолдо. Союзға берләшеп эшләү дәүләт ярҙамын алыуҙы күпкә еңеләйтер тип көтөлә. Бынан тыш, Рәсәй йәшелсәселәр берлеге рәйесе Сергей Королев йәшелсә һаҡлағыстар төҙөү сығымдарының 20 проценты федераль ҡаҙнанан түләнәсәк тип белдерҙе. Һаҡлағыстар сафҡа ингәс,\nетештереүселәр продукция күләмен дә арттырыр тип көтөлә.


Мөмкинлектәр сикле түгел | ГТРК «Башкортостан» - Хәбәрҙәр | 247360\n24 ноября 2021 — 13:14 ГТРК «Башкортостан»\nӨфөнән Артем Бондаренко ҡаяға үрмәләү буйынса төрлө кимәлдәге ярыштарҙа ҡатнашып призлы урындар яулай. Ул күҙҙәре насар күреүселәр араһында донъя ярыштарында ҡатнашырға ла хыяллана. Тормош һынауҙар ҡуя тора, беҙ уларҙы еңә торабыҙ, ти егет. Артемды тренеры Тимур ишек алдынан уҡ ҡаршы ала. Бер аҙ аралашҡандан һуң, ике сәғәтлек күнекмә. Хоҙай Артемды күреү һәләтенән мәхрүм итеп ихтыяр көсө, рух ныҡлығы менән бүләкләгән. Егет үҙен спортта тапҡан. Ул Башҡортостанда һуҡырҙар һәм насар күреүселәр араһында берҙән-бер ҡаяға үрмәләүсе. Башҡортостанда быға тиклем мөмкинлектәре сикләнгән егет-ҡыҙҙар араһында ҡаяға үрмәләү буйынса секция булмаған. Бынан 6 йыл элек Артемдың тренеры Тимур Әбдрәшитов бер төркөм инвалид балаларҙы йыйып, улар менән ныҡлы шөғөлләнә башлай. Әлеге көнгә юғары күрһәткестәргә Артем ғына өлгәшкән. Дзюдо, шашка, шахмат, теннис, йөҙөү. Еңел атлетика… Артемдың яратҡан спорт төрҙәре бихисап. Ул үҙен төрлө өлкәләрҙә һынап ҡараған. Шулай ҙа ҡаяға үрмәләү иң күңелгә ятышлыһы, ти спортсы. Ҡатмарлы трассаларҙа уға тиңдәр юҡ. Артем иң юғары нөктәгә бер-нисә секунд эсендә менеп етә. Артем аҙнаһына 3 көн шөғәллләнә. Бер күнекмә 2 сәғәт дауам итә. Ҡаяға үрмәләү сикһеҙ түҙемлек, ихтыяр көсө һәм таҫыллыҡ талап итә. Тырышлыҡ үҙ һөҙөмтәһен бирә. Быйыл йәш спортсы адаптив ҡаяға үрләү буйынса Рәсәй чемпионатында ҡатнашып 4-се урын яулаған. Егет яулаған уңыштары менән генә сикләнергә уйламай. үҙ хыялдарына ҡарай ышаныслы аҙымдар менән үрмәләй. Ә был яғымлы тауышлы ҡыҙ Софья, Артемдың бер туған һеңлеһе. Күҙҙәрҙең насар күреү һәләте уға ла күскән. Әммә был кәмселек ҡыҙға тулы тормош менән йәшәргә ҡамасауламай. 11 йәшлек Софья бала саҡтан йөҙөү менән шөғөлләнә, инглиз телен төплө өйрәнә, гөлдәр үҫтерергә ярата, һыу аҫты донъяһы менән ҡыҙыҡһына. Киләсәк тормошон ҡыҙ йыр сәнғәте менән бәйләргә хыяллана. Артем менән Софья эргәһендә дәртләндереүсе, һәр саҡ ярҙам ҡулы һуҙырға әҙер кешеләре бар. Балалар бар яҡлап үҫешһен, башҡаларҙан үҙҙәрен бер ҙә кәм тоймаһын тип ата-әсә бөтә көсөн һала.Мөмкинлектәре сикләнгәндәр өсөн бөтә мөмкинлектәр ҙә бар. Иң мөһиме күңел төшөнкөлөгөнә бирелмәҫкә, алға маҡсаттар ҡуйып йәшәргә кәрәк, тигән фекерҙә Артем менән Софья.


Һай ҡыҙҙары, ҡыҙҙары, Балҡып тора йөҙҙәре! » Архив газеты "Йәшлек"\nГәзитебеҙ биттәрендә донъя күргән гүзәлдәребеҙҙең барыһы ла матур ине. Ләкин һәр бер бәйгенең үҙ шарттары бар. Быйылғы шарт буйынса, конкурста ҡатнашыусыларға мотлаҡ рәүештә буй-һынын тулыһынса кәүҙәләндергән бер нисә фоторәсемен хатҡа ҡушып ебәрергә кәрәк һәм уларҙа заман башҡорт ҡыҙының образы ла сағылыш табырға тейеш ине. Әммә ҡыҙҙарыбыҙҙың күпселеге тиерлек үҙ фантазияларын егергә ашыҡмаған. Шулай ҙа араларында шартыбыҙға тап килгәндәре булды. Ниһайәт, конкурс тамам, «иң-иң»дәрҙе билдәләр мәл дә етте.\n«Мисс гүзәллек» номинацияһын Ейәнсура районы һылыуы Нәркәс МӨХӘМӘТЙӘНОВА яуланы. Әлеге көндә Салауат педколледжының 3-сө курсында уҡып йөрөүсе ҡыҙҙың нур сәсеп, йәшлек дәрте ташып торған ап-аҡ йөҙөнә, тал сыбығылай һығылмалы буй-һынына ҡарап, хур ҡыҙымы ни, тип уйлап ҡуяһың хатта. Толомло һылыуҙың өс йыл штанга күтәреү менән дә шөғөлләнеүе – конкурсанттарыбыҙ араһында быға тиклем осрамаған күренеш.\n«Йәшлек» гүзәле – 2008» конкурсының 3-сө урынын Айһылыу ШӘЙХИСЛАМОВА яуланы. Баймаҡ районының Беренсе Этҡол ауылы һылыуы, әлеге көндә Өфө педагогия колледжының 4-се курсында уҡып йөрөй, бер юлы БДУ-ла ситтән тороп журналистика серҙәренә лә төшөнә. Буш сағында шиғырҙар яҙырға, йырларға яратҡан ҡыҙ киләсәктә сит илдәргә сәйәхәт ҡылыу хаҡында хыяллана. «Ут булырға кәрәк был тормошта», – ти Айһылыу.\nЙөҙөнән бер ваҡытта ла йылмайыу, күҙҙәренән нур китмәгән Көйөргәҙе районының Яҡшембәт ауылы һылыуы Флүзә ТҮЛӘКОВА гәзитебеҙҙең гүзәллек бәйгеһендә 1-се урынды яуланы. «Кеше был донъяға тыуған икән, ул ысын мәғәнәһендә бәхетле булыу һәм үҙ асылын табыу өсөн үҙен бар яҡлап та камиллаштырыу һәм тәбиғи һәләтен асыу өҫтөндә тынғыһыҙ эшләргә тейеш. Ғүмер бер, шуға ла бар мөмкинлегеңде тормошҡа ашырып йәшәү зарур. Ә мин үҙ асылымды журналистика өлкәһендә күрәм. Үҙенсәлекле, төрлө ҡарашлы һәм фекерле шәхестәр, ябай, эскерһеҙ һәм лайыҡлы кешеләр менән аралашып һөйләшеү үҙе бер ғүмер түгелме ни?!» – ти бар булмышы менән алдына ҡуйған маҡсаттарына табан атлаусы, бейек үрҙәргә ынтылыусы ҡыҙ.\n«Алға һәм йыр менән» тигән һүҙҙәрҙе тормош девизы итеп алған Зөлхизә БАҠАЕВА – Хәйбулла районының Аҡъяр ауылынан. Бейергә яратҡан, илһамланғанда шиғырҙар ҙа ижад иткән, киләсәктә иленең лайыҡлы кешеһе булыу маҡсаты менән янып йәшәгән ҡыҙҙы «Мисс һөйкөмлөлөк» номинацияһы еңеүсеһе тип билдәләнек.\n«Тормошто яратам һәм үҙемдең яҡындарымдың бәхетле булыуын теләйем», – тип беҙгә хат яҙыусы Бишбүләк районының Ҡыңғыр-Мәнәүез ауылы ҡыҙы Әлиә ХӘЙРЕТДИНОВА «Мисс серлелек» номинацияһында еңеүсе тип табылды. Бейергә, йырларға яратҡан һылыу былтыр музыка мәктәбен тамамлап, таныҡлыҡ та алған.\n«Күңелем сәнғәткә тартыла»\nНиһайәт, конкурсыбыҙҙың гран-прийын яулаусы барлыҡ гүзәлдәрҙән-гүзәл, һылыуҙарҙан-һылыу ҡыҙҙы билдәләйбеҙ. Шулай итеп, «Йәшлек» гүзәле – 2008» исемен Ғафури һылыуы Шәүрә ҒАЙСИНА яуланы. Ғафури районының Красноусол ауылында тыуып үҫеп, әлеге ваҡытта баш ҡаланың педагогия колледжында 4-се курста белем алған Шәүрә менән яҡынданыраҡ танышыу маҡсатында әңгәмә ҡорҙоҡ.\n– Ҡотлайбыҙ һине, Шәүрә! Быға тиклем еңеүҙәр яулағаның булдымы?\n– Еңеүҙәр, тип ни... Шул мәктәп, колледж кимәлендәгеләр генә булмаһа, былай юҡ.\n– Исемең бигерәк матур...\n– Әсәйем ҡушҡан. Ул бәләкәйҙән үк, ҡыҙым булһа, исемен Шәүрә тип ҡушам, тигән.\n– Бейеү – иң яратҡан шөғөлдәремдең береһе, тигәнһең үҙең менән таныштырыуҙа.\n– Эйе. Бейеү менән 2-се синыфтан шөғөлләнәм. Бер туған ағайым да бейей, әсәйем дә йәш сағында бейегән, атайым иһә ҡурайҙа, гармунда уйнай. Сәнғәткә һөйөүем ата-әсәйемдән килһә, гимназия мөхите лә тәьҫир итмәй ҡалмағандыр. Сөнки беҙ бөтә синыфыбыҙ менән бейенек. Бөгөн колледжда ла бейеүемде дауам итәм. Унда үҙебеҙҙең ансамбль бар. Күңелем барыбер сәнғәтте һөйә.\n– Тағы ла ниндәй шөғөлдәрең бар, Шәүрә?\n– Бөтәһен дә беләбеҙ – бер нимә лә эшләмәйбеҙ (көлә). Бәйләм бәйләй беләм, әсәйем өйрәткәйне. Әммә бәйләп ултырырға ваҡытым етмәй. Үҙем өсөн йырлаған булам шунда. Быныһы инде мәктәптән ҡалған һөнәрем.\n– Һинеңсә, нимә ул матурлыҡ?\n– Матурлыҡ – ул кешенең эске һәм тышҡы матурлығы гармонияһы. Шунда ғына кеше ысын мәғәнәһендә матур булалыр, тип иҫәпләйем.\n– Ҡайһылай матур ҡыҙ, тип әйткәндәре бармы?\n– Эйе, йыш әйтәләр.\n– Ә ысын башҡорт ҡыҙы ниндәй булырға тейеш?\n– Бөтәһе лә шуны һорайсы.\n– Улайһа, «Йәшлек» гүзәле» ниндәй булырға тейеш?\n– Конкурстың еңеүсеһе кеүектер (көлә).\n– Бик тапҡыр яуап. Дуҫтарың һине ниндәй тип белә?\n– Күңелле, гел йылмайып-көлөп йөрөгән ҡыҙ итеп. Әлбиттә, йылмаймаған, ҡыйын, күңел төшөнкөлөгөнә бирелгән саҡтар ҙа була. Бындай ваҡытта үҙемдең иң яҡын дуҫтарым менән аралашыуҙан йыуаныс табам.\n– Быйыл колледжды тамамлайһың, артабанғы пландарың?\n– Икенсе бер һөнәрҙе үҙләштерергә ине. Әле асыҡламағанмын.\n– Бәй, һин бит уҡытыусы булам, тигәнһең.\n– Бәлки, уҡытыусы ла булып эшләрмен, әммә ситтән тороп уҡып булһа ла мотлаҡ рәүештә икенсе һөнәр аласаҡмын.\n– Еңеүеңә шатһыңмы?\n– Әлбиттә, бик шатмын! Был минең өсөн көтөлмәгән хәл булды. Гүзәллек бәйгеһендә ҡатнашырға дуҫтарым өндәне. Уларға ҙур рәхмәт!\n– Уңыштар юлдаш булһын һиңә, Шәүрә! Әңгәмәң өсөн рәхмәт!\nАзамат ИСМӘҒИЛЕВ әңгәмәләште.\nРедакциЯнан. Номинацияларҙа еңеүсе ҡыҙҙарыбыҙға дипломдар алып барып тапшырыласаҡ. Ә призлы урындар яулаусы һылыуҙарыбыҙҙы редакцияға саҡырып ҡотлаясаҡбыҙ. Был хаҡта һеҙгә алдан хәбәр итербеҙ.\nавторы: admin | 3 января 2009 | | Фекерҙәр (0)\n"Сибәр ҡатын-ҡыҙ үҙен һәр ...\nЫсын башҡорт ҡыҙҙары\nҺылыуҙарҙан-һылыу ҡыҙҙар ҡа ...


Владимир Путин Финляндияға йыйына\nВладимир Путин Финляндияға йыйына Кремль вәкилдәре Рәсәй Президентының Финляндияға сәфәр ҡыласағын раҫланы. #ВладимирПутин\nКремль вәкилдәре Рәсәй Президентының Финляндияға сәфәр ҡыласағын раҫланы.\nКүптән түгел Финляндияның “Илта-саномат” баҫмаһы августың һуңғы декадаһында Рәсәй етәксеһенең килеү ихтималлығы тураһында хәбәр иткәйне. Үҙ сығанаҡтарына һылтанып, гәзит төньяҡ дәүләт президенты Саули Ниинисте менән осрашыуҙың 22 авгусҡа планлаштырылыуын билдәләне.\n“Финляндияға сәфәр мәсьәләһе ысынлап та тикшерелә”, – тип белдерҙеләр Ниинисте канцелярияһынан да.\nХельсинкиҙа үтәсәк осрашыуҙың датаһы әлегә билдәһеҙ. Финляндия яғы билдәләүенсә, ике сәйәсмәндең һөйләшеүҙәре ҡасан үтәсәге тураһында һуңыраҡ хәбәр ителәсәк.


2018-се йылдың 1-се ғинуарынан Республика мәктәптәренең күбеһен аутсорсинг компаниялары хеҙмәтләндерә башлаясаҡ\nБыл белем усағы ашханаға аҙыҡ-түлек һатып алыу менән шөғөлләнмәй, эште махсуслашҡан компания башҡара тигәнде аңлата. Бөгөнгә Башҡортостан мәғариф учреждениеларының 51 проценты яңы системаға күскән. Әле туҡландырыу эше менән шөғөлләнәсәк ойошмаларҙы һайлап алыу бара. Өфө районының Дорогино ауылы мәктәбе аутсорсингҡа тәүгеләрҙән булып, 2015-се йылда уҡ күсә.\nДорогино уҡыусылары хәҙер ашхананан туйып, күтәренке кәйеф менән сыға. Аутсорсинг компанияһына күскәндән һуң ашатыу сифаты күпкә яҡшырған. Буфетта ҡамыр ризыҡтары, тәм-том да бар. Ашнаҡсылар ҙа шат, уларҙың хеҙмәт хаҡы ике тапҡырға тиерлек артҡан, элек 5 мең һумға ғына эшләй инек, ти Әлфирә ханым.\nАшнаҡсыларҙың хеҙмәт кенәгәһендә лә үҙгәреш бар. Улар элек мәктәптә эшләй тип иҫәпләнһә, хәҙер туҡландырыу комбинатына ҡарай. Бары тик аҙыҡ-түлекте һатып алыу юлдары ғына үҙгәргән. Рәсәйҙә хеҙмәтләндереүҙең был төрө яңы күренеш. Ул 2015-се йылдың 1-се ғинуарынан федераль законға индерелгән үҙгәрештәргә ярашлы башҡарыла.\nДорогино белем усағын аҙыҡ-түлек менән хәҙер мәктәп туҡланыу комбинаты тәьмин итә. Ә бешереү элеккесә, урындағы ашханала. Тик менюны элек мәктәптең медицина хеҙмәткәре төҙөһә, әле уны аутсорсер компания хәл итә. Хаҡтарҙа айырма юҡ, ата-әсәләргә түләү күләме шул килеш ҡала.\nИң төп ҡулланыусы -уҡыусылар, Дорогино мәктәбендә улар ҡәнәғәт. Әлбиттә, заман балалары менюға ҙур теләк фаст фуд та өҫтәр ине, әммә был ризыҡтар сан пин нормаларына яуап бирмәй.\nБөтә мәктәптәрҙең дә Дорогинолағы һымаҡ ашханаһы юҡ, уларға комбинат әҙер аҙыҡты контейнерҙарға һалып килтерсәк. Әле яңы схемаға белем усаҡтарының 51 проценты күскән, киләһе йыл да аутсорсингты тулыһнса тиерлек индереү ҡарала.


Таймый (рус. Таймеево; икенсе атамаһы Атау) — Башҡортостан Республикаһының Салауат районындағы ауыл, шул уҡ исемдәге ауыл Советы үҙәге. 2010 йылдың 14 октябренә халыҡ һаны 633 кеше булған. ОКАТО коды — 80247855001.\nТаймый // Башҡорт энциклопедияһы. — Өфө: «Башҡорт энциклопедияһы» ғилми-нәшриәт комплексы, 2015—2020. — ISBN 978-5-88185-143-9. (Тикшерелеү көнө: 2 февраль 2021)\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Таймый&oldid=1005603 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 17:16 2 февраль 2021 үҙгәртелгән.


Башҡортостанда аномаль йылы һауа торошо көтөлә // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nБашҡортостанда аномаль йылы һауа торошо көтөлә\n17:50, 21 декабря 2015 Йәмғиәт\nБашҡортостанда аномаль йылы һауа торошо көтөлә Фото: Олег Яровиков\nӨФӨ, 2015 йыл, 21 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Гөлфиә Акулова/.\nРеспубликаның гидрометеорология һәм тирә-яҡ мөхит мониторингы идаралығы синоптиктары төбәктә ҡыш урынына көҙгө һауа торошон вәғәҙәләй. Һауа температураһы норманан 7-10 градусҡа юғары буласаҡ. Епшек ҡар яуыуы көтөлә, аҙна башында ҡарт ҡатыш ямғыр яуасаҡ, урыны менән — буран, боҙлауыҡ.\n21 декабрҙә төнөн 9-14, көнсығышта 16-21 градус һыуыҡ. 22 декабрҙә тәүлек дауамында 0-10 градус һалҡын. Епшек ҡар яуасаҡ. Айырым райондарҙа буран, боҙлауыҡ, юлдарҙа — ҡар һырынтылары.\nСиноптиктар фаразлауынса, 23 декабрҙә көндөҙ 1 градус йылынан 4 градусҡаса һалҡын, төндә 1-6 градус һыуыҡ. Епшек ҡар яуыуы дауам итәсәк, еңелсә буран сығыуы һәм боҙлауыҡ булыуы ихтимал. Алдағы ял көндәрендә температура түбәнәйәсәк.\nӘлеге ваҡытта Рәсәйҙең күп кенә төбәктәрендә йылы һауа торошо өҫтөнлөк итә. Мәскәүҙә 1936 һәм 1982 йылдарҙағы температура рекорды теркәлгән, тип хәбәр итә Рәсәй гидрометеорология үҙәге.


Италия премьер-министры Маттео Ренци вазифаһынан китә. Референдумда халыҡтың яртыһынан күберәге хөкүмәт тәҡдимен кире ҡаҡҡан- конституцияны үҙгәртеүгә ҡаршы булған. Экзит-пол мәҡлүмәттәре буйынса, ундайҙар 60 процент самаһы.\nҠойма ямғырҙар сәбәпле Испанияның көньяғын һыу баҫҡан. Һәләк булыусылар бар. Кисә халыҡ һыу баҫыуҙан ҡасып йорттар башына күтәрелгән. Илдең метео хеҙмәттәре иң юғары хәүефһеҙлек кимәлен иғлан иткән. Ҡотҡарыусылар был көндәрҙә көсөргәнешле режимда эшләй.\nАмерикала алтынды биҙрәләп урлайҙар икән. Нью-Йоркта бер ир 1 миллион 600 мең евролыҡ 39 килограммлыҡ алтын урлаған. Хоҡуҡ һаҡлау органдары уны ике ай эҙләй, таба алмай.\nМәскәү аэропорттарында ғәҙәттән тыш хәл. 50 рейс туҡтатылған, 9-ы һаман осоу ваҡытын көтә. Был һауа торошона бәйле. Башҡалала әле көслө ҡар яуа, буран сыҡҡан. Елдең тиҙлеге секундына 7-12, урыны менән 15-20 метрға етә.\n05 декабря Ҡағыҙға яҙыу – кисәге көн\n05 декабря Туймазыла тәбиғи парк юҡ ителә


Менән Рәсәй яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте булараҡ теркәлгән\n) юридик шәхестең устав капиталы ҡатнашыусылар өлөшө булып тора, уның менән бүленгән, ҡағиҙә булараҡ, иңенә яуаплы бурыс шәхси компанияһы, акция сиктәрендә әммә улар зыян хаҡы мөмкин булған хәүефте үҙ өҫтөнә ала. Устав капиталы түләүҙең минималь күләме 10 000 һум тәшкил компанияның устав капиталына дүрт ай дауамында дәүләт теркәлгән булырға тейеш. Аҡса йәки мөлкәтте сығарырға мөмкин акция рәүешендә түләү булған. Төҙөү компанияһы ҡатнашыуға бер йәки бер нисә булырға мөмкин.\nХәйер, оҙайлы процесс булһа теркәлһә лә, билдәле бер мәсьәлә булһа, һөҙөмтәлә ул кәрәк булған өсөн уңышлы булды. Уларҙың ҡайһы берҙәре тураһында беҙ бында һөйләй). Бынан тыш, яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте, шулай уҡ, мөмкин булған башҡа телендә тулы исеме, мәҫәлән, инглиз телен. Ҡыҫҡа исемдәре урыҫ йәки инглиз телендә кәрәк булыуы мөмкин. Был, мөһим эшләһен, ниндәй ярашлы, эшҡыуарлыҡ эшмәкәрлеге менән шөғөлләнгән була. ооо»дөйөм рәсәй иҡтисади эшмәкәрлек төрҙәре утар»(ОКВЭД).\nБыл хаҡта күрһәтә\nкодты сифатында теркәлеү тураһында ғариза. Беренсе теркәү коды эшмәкәрлегенең төп төрҙәре булып тора. Был юлы юридик берәмектәрҙең берҙәм дәүләт реестрында булған мәғлүмәттәрҙе теләгән ваҡытта үҙгәртә төҙөү мөһим этап булып тора. йөҙөндә үҙгәрештәр индереү берҙән-бер юридик ойоштороу документ булдырылды, ойошманың уставы булмай. Уставына акционеры хоҡуҡтарын яҡлауҙы тәьмин итеүсе грамоталы һәм улар араһында бәхәс тәшкил хәүефен кәметергә мөмкинлек бирә. Рәсәй ҡануниәтенә ярашлы, уставы бар тейеш ООО атамаһы, Юридик адресы, incorporated идара итеү органдары тураһында мәғлүмәт, уларҙы хәл итеү вәкәләттәрен ҡабул итеү һәм процедура, ооо һәм уның эҙемтәләре тураһында мәғлүмәт булырға сығырға, тапшырыусылар акция ҡағиҙәһенә һәм башҡа мәғлүмәттәр өсөнсө зат, яуаплылығы сикләнгән йәмғиәттәр тураһында рәсәй федерацияһы ҡануниәте менән ҡаралған. Әгәр булдыра бер нисә компания ҡатнашырға, уларҙы ойоштороу тураһында килешеү төҙөргә тейеш, ул, предприятие административ процедураларҙы булдырылған, улар унда йәшәмәгән, һәр акцияның номиналь хаҡы һәм устав капиталының формалашыуының ҡатнашты, шулай уҡ түләү срогын акцияһы һәм ысулдары. Киләһе аҙым яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте асылды, уны булдырыу тураһындағы ҡарар ҡабул ителә, ул ҡарарҙы ойоштороусыларҙың дөйөм йыйылышы протоколы йәки ойошторолған берҙән-бер формалаша. Ҡарары (протокол) ҡарарына һәм тауыш биреү һөҙөмтәләре эйә булырға тейеш, уларҙың нигеҙендә ҡабул ителгән сағыштырмаса компанияһы уставын раҫларға һәм идаралығы органдары (Эл.\nБерҙән-ойоштороусылар шулай ҡарар устав капиталы тураһында мәғлүмәткә эйә булырға тейеш, шулай уҡ түләү срогын һәм уның ысулдары. Кереткәнсе тапшырырға заявка теркәлгән, һалым системаһы мөмкинлектәре булырға тейеш һаналған. Беренсел теркәү ябайлаштырылған һалым системаһы булған һуң утыҙ көн эсендә ғариза биргән. Рәсми документтарҙа нығытылған булыуға ҡарамаҫтан, исемлектәр, документтар теркәү органдарына өҫтәмә алырға хоҡуҡлы кеүек учреждениелары тураһында килешеү һәм документтарҙы, уның адресын раҫлау компанияһы (арендная хат, яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте менән килешеү төҙөп ҡуртымға тип теркәлгән тамамланғандан һуң). Әгәр мөлкәтте устав капиталын түләү талап акттар ҡабул итеү-тапшырыу акттары һәм баһалау. Әгәр ҡатнашыусы сит ил юридик шәхес булып тора, йәғни сауҙа һәм рус теленә тәржемә менән сығыш үрҙәге илдәр апостиль дауахананан сыҡҡас реестры кәрәк. Шәхсән үҙе ғариза биреп документ булһа, кеше аша, почта буйынса хәбәр ебәрергә йәки электрон почта буйынса ҡиммәттәре менән. Заявкалар биләй биш эш көнөнә ҡарап, — тип тәүҙә компанияһына һәм теркәлеү тураһында таныҡлыҡ алғандан һуң һалым түләүсенең номеры (альпыларҙың Рус теле). Теркәлгәндән һуң, ҡағиҙә булараҡ, компанияға мөрәжәғәт итергә кәрәк. кодты классификационный рәсәй статистика органдары ташламауы тураһында хәбәрҙәр өсөн, бөтә һәм бюджеттан тыш фонд, теркәү өсөн компанияһы фондтан алыу тураһында хәбәрҙәр менән. Шуға ҡарамаҫтан, ҡайһы бер төбәктәр менән федераль һалым хеҙмәте тураһында хәбәрҙәр биреүсенең фондта теркәлеү компанияһы, әгәр ул системаһын эшләү буйынса»берҙәм тәҙрә». Иҫәпкә алырға кәрәк, тип, һәр индивидуаль ҡараш талап компанияһына нигеҙ һәм уникаль осраҡта, ул ҡарарҙар эҙләү оҡшаш. Өҫтәмә сығымдар йәки дөрөҫ йәки дөрөҫ яҙыу биреү документтарын тултырыуҙа үҙгәрештәр килтереүе мөмкин тәшкил итә йәки дәүләт реестрында теркәлгән баш тартыу өсөн сәбәп була хатта Дәүләт пошлинаһы түләй алмай ҡайта. Әгәр һеҙгә йәки компанияһы филиалы булдырырға ниәтләй, тел һәм филиалдарына йәки теркәлгән LLC (ООО) — рәсәй компанияһы, тулы техник хеҙмәтләндереү өсөн консультация ойошмаһы менән брикс менән бәйләп. Беҙ шулай булыуына шатмын проконсультировать буйынса һайларға оптималь ойоштороу-хоҡуҡи формаһы рәсәй бизнес өсөн үҙен\nРФ: адвокат ҡарата енәйәт эше мәсьәләләре күтәрелде - Ара комиссия юрист


"Әүлиә ҡайтты халҡына" - Сибайский государственный башкирский театр драмы им. А. Мубарякова\nГлавная » Пресса о нас » "Әүлиә ҡайтты халҡына"\n“Тамаша” журналынан мәҡәлә\nӘллә күпме театрҙар булһа ла, йылына әллә күпме спектаклдәр ҡуйылып торһа ла, төп ролгә артистың уңышлы һайланыу осрағы һирәк була. Шундай һирәк осраҡтың береһе – Сибай драма театрында ҡуйылған “Әүлиә” спектаклендә Мөжәүир хәҙрәт ролен башҡарған Урал Зәйнуллин менән булғандыр, моғайын. “Әүлиә”не тәүге тапҡыр Асҡар сәхнәһендә ҡарағандан һуң ошо хаҡта яҙырға теләк тыуғайны, ләкин, ҡыҙыуында һуҡмағас, килеп сыҡманы.Шулай яҡшы ла булған: был спектаклде Өфөлә авторы Лира апай менән яңынан ҡарап, тәьҫораттарымды “ТАМАША” журналына яҙырға насип итте.\n«…Шаршауҙан-шаршауға, күренештән-күренешкә гримерҙар Уралдың йөҙөнә яңы һырҙар өҫтәй тора, геройы олоғая, олпатлана, хәрәкәте һәлмәкләнә, йөҙө уйсанлана бара һәм уның һайын тылсымлыраҡ булып тойола. Һәм, әйтергә кәрәк, ул, йәш кеше, геройы «ҡартайған» һайын оҫтараҡ уйнай, олораҡ була барған һайын образына нығыраҡ тап килә кеүек. Бына бит ҡайҙа актер оҫталығы! Аңламаҫһың, тамашасы кемде нығыраҡ ярата һуң: талантлы артистымы, әллә Мөжәүир әүлиәнеме? Улар икеһе бер бөтөн кеүек…».\nМәҡәләне тулыһынса ошонда һәм журналдың декабрь һанында уҡығыҙ:\nӘүлиә ҡайтты халҡына…\nИке йыл элек Сибай башҡорт драма театрында Лира Яҡшыбаеваның «Мөжәүир хәҙрәт» повесы буйынса спектакль ҡуйырға йыйыныуҙары тураһында ишеткәс, премьераны түҙемһеҙлек менән көтә башланым. Был ниәттән нимә килеп сығыр икән тигән шик ҡатыш ҡыҙыҡһыныу уянды. Әҫәр менән яҡшы таныш инем. Әбйәлил үҙәк китапханаһында эшләгән сағымда китаптан алған тәьҫораттар эҙенән Мөжәүир хәҙрәт Сиражетдиновтың хәтер кисәһен үткәргәйнем. Вафатына ярты быуаттан ашыу ваҡыт үтһә лә, Урал аръяғы халҡы уның тураһында күп яҡты иҫтәлектәр һаҡлай әле. Хатта бәләкәй саҡтарында ауырып, Мөжәүир хәҙрәттең тылсымы менән тере ҡалған кешеләр ҙә арабыҙҙа байтаҡ. Шундайҙар күп йыйылды был кисәгә. Дүрт сәғәт буйы барһа ла, бөтәһе лә һөйләп өлгөрә алманы. Шунда халыҡ минән китаптың авторы менән осрашыу ойоштороуҙы һораны. 2013 йылда Асҡар мәҙәниәт йортонда Лира Яҡшыбаеваның китап уҡыусылар менән осрашыуы үтте. Байым ауылынан режиссер Айгиз Ғабдуллин шунда Мөжәүир хәҙрәт хаҡында сериал төшөрөргә теләүен белдерҙе. Интернет аша кастинг иғлан итеп, ниндәйҙер эш башлап та ебәргәйне, тик аҡса мәсьәләһенә төртөлөп, ул әлегә туҡтап ҡалды.\nӘлбиттә, әүлиәнең әҙәм ышанмаҫлыҡ кирәмәттәрен һүрәтләү өсөн кино жанры күпкә ҡулайыраҡ булыр ине. Ә бына Сибай режиссеры ул мөғжизәләрҙе театр сәхнәһендә нисек кәүҙәләндерергә уйлай? Был кино түгел дәһә, төрлө махсус эффекттар ҡулланыу мөмкинлеге сикле. Унан килеп, сәсмә әҫәрҙән сәхнә әҫәре килтереп сығарыуҙың ни тиклем мәшәҡәтле эш икәнен үҙ тәжрибәмдән беләм. Ҡыҫҡаһы, спектаклде үҙ күҙҙәрем менән күргәнсе, башымдан бына шундай төрлө-төрлө уйҙар үтте.\n«Әүлиә»не ике тапҡыр ҡараным: тәүгеһен – 2017 йылда Асҡар мәҙәниәт йортонда, икенсеһен – быйыл ноябрь айында Милли йәштәр театры сәхнәһендә. Тәүгеһе күпкә нығыраҡ оҡшаны, әммә әлегә тәьҫораттарым сер булып ҡалһын. Тәүҙә мин ике йыл буйы республика сәхнәләрен шаулатҡан был спектаклдең барлыҡҡа килеү тарихын Лира Әхмәт ҡыҙының үҙенән һөйләткем килә.\n– Миңә Мөжәүир хәҙрәттең үҙен күрергә насип булманы. Ғаиләм менән Баймаҡ яҡтарына 1968 йылда күсеп барҙыҡ, ә ул бер йыл алдан вафат булған ине. Ул ваҡытта ҡайҙа барһаң да, кем менән һөйләшһәң дә, кешеләрҙең һүҙ осо шул Мөжәүир хәҙрәткә бара ла төртөлә ине. Күршебеҙ Гөлъямал әбей ҙә Мөжәүир ағайым тип һөйләп тик ултыра. Был хәтирәләрҙән минең күңелемдә изге йәнле халыҡ дауалаусыһына ҡарата шундай тәрән хөрмәт тойғоһо тыуҙы. Бер ваҡыт уҡытыусылар уның тураһында яҙыуымды һораны. Мин Ленинградтан һуҡыр ҡыҙға күреү һәләтен ҡайтарыуы хаҡында хикәйә яҙып килтерҙем. Коллегаларыма оҡшаны. Ә инде ун ике әүлиә, шул иҫәптән Мөжәүир хәҙрәт, үҙҙәре хаҡында китап яҙыуҙы һорап төшөмә инеүе хаҡында күптәр китабымдан уҡып белә. Бына шулай халҡыбыҙҙың бөйөк әүлиәһе тураһында әҫәр яҙыу миңә насип булды. Был эшкә матди табыш алыу өсөн тотонманым, маҡсатым бары Мөжәүир олатай образы аша туған халҡымды тәрбиәләү булды.\nӘ инде повестан пьеса яһау идеяһын миңә яҙыусы, журналист Фәрит Әхмәҙиев бирҙе. «Мөжәүир Сиражетдинов китап геройы ғына булып тороп ҡалмаясаҡ. Барыбер берәй ваҡыт кемдер был образды сәхнәгә сығарырға ҡыҙығасаҡ. Шулай булғас, уны һеҙгә, был йәһәттән күпме хеҙмәт атҡарған кешегә, башҡарыу яҡшыраҡ булмаҫмы?» – тине ул. Мин ҙур ихласлыҡ менән эшкә тотондом һәм, әҙер булғас, Сибай башҡорт драма театрының ҡуйыусы-режиссеры, Рәсәйҙең һәм Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре, Башҡортостандың атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре Дамир Ғәлимовҡа күрһәттем. Ул үҙе лә, бала сағында Мөжәүир хәҙрәттең ҡөҙрәтле шифаһын кисергән кеше булараҡ, был теманы йөрәгенә яҡын ҡабул итте, дәртләнеп эшкә тотондо. «Әүлиә» тигән исем биреү ҙә уның идеяһы булды. Мин Дамир Мәжит улына ҙур рәхмәтлемен: ул материалға шундай һаҡсыл ғына ҡағылды, ниндәйҙер һүҙҙе үҙгәрткәндә лә, быны минең менән кәңәшләшмәйенсә эшләмәне. Шулай ҙа пьесамдың спектакль булып әүерелеүендә һәм уның популярлығы – етмеш процентҡа режиссерҙың һәм төп ролде башҡарыусы Урал Зәйнуллиндың ҡаҙанышы, тип һанайым.\nҠуйыусы-режиссер спектаклдең жанрын «Мөжәүир хәҙрәткә мәҙхиә» тип билдәләй. Һәм, ысынлап та, әҫәр башынан аҙағынаса башҡорт халҡының арҙаҡлы ир-уҙаманына, илаһи ҡөҙрәткә эйә дауалаусының бөтә эштәренә, ҡылыҡтарына һәм донъяға ҡарашына дан йыры булып яңғырай. Яҡташтары хәтерендә Мөжәүир хәҙрәт үтә лә изге күңелле, аҡыллы кеше, рәсми медицинаның көсө етмәгән сирҙәрҙе лә дауалай алған һәм им-том, арбау, күрәҙәләү һәләтенә эйә әүлиә булып тороп ҡалған. Хәҙрәт тыуған еренең һәм халҡының патриоты булараҡ, тәбиғәтте һаҡларға һәм ҡурсаларға саҡырған. Йәшен дә, олоһон да уның эскерһеҙлеге һәм ярҙамсыллығы магнит кеүек үҙенә тартып торған. Дауа эҙләп уға алыҫ ерҙәрҙән дә килгәндәр, Манһыр ауылы эргәһенән аҡҡан Урғаҙа буйында ултыраҡтар ҡороп, икешәр-өсәр көн буйы сираттарын көткәндәр. Мөжәүир хәҙрәт кешеләрҙе ырыу-затына, милләтенә, диненә, биләгән вазифа-дәрәжәһенә ҡарамай, малға, аҡсаға ҡыҙыҡмай, бушлай дауалаған.\nӘлбиттә, бындай образды тыуҙырыу өсөн уны һәр бер тамашасы яратыр, бар йөрәге менән ҡабул итер кимәлдә уйнай белгән артист та табырға кәрәк. Премьераны көткәндә, Мөжәүир хәҙрәт ролен кем башҡара алыр икән тигән уйҙар ҙа миңә тынғы бирмәне. Туғыҙ тиҫтәнән ашыу оҙон ғүмер кисергән кеше ролен бер генә артист уйнамаҫ, моғайын, тип фаразланым. Сибай театрының үҙем белгән бөтә артистарын күҙ алдына килтереп, фантазиямда ғына уларҙан әүлиәне «уйнатып» ҡараным. Ә бына Урал Зәйнуллинды белмәй инем әле.\nСпектаклдең башында Урал Зәйнуллин башҡарыуында йәш әүлиә үтә ябай, ғәҙел, бер ҡатлы, шул уҡ ваҡытта шаян, йор һүҙле изге бер йән булып күҙ алдына баҫа. Шаршауҙан-шаршауға, күренештән-күренешкә гримерҙар Уралдың йөҙөнә яңы һырҙар өҫтәй тора, геройы олоғая, олпатлана, хәрәкәте һәлмәкләнә, йөҙө уйсанлана бара һәм уның һайын тылсымлыраҡ булып тойола. Һәм, әйтергә кәрәк, ул, йәш кеше, геройы «ҡартайған» һайын оҫтараҡ уйнай, олораҡ була барған һайын образына нығыраҡ тап килә кеүек. Бына бит ҡайҙа актер оҫталығы! Тәүге күренештәге һөйгән йәре Сөмбөләһен үлеп яратҡан егеттән алып үлем алдынан өсөнсө ҡатыны менән хушлашҡан аҡ кейемдәге аҡыллы сал ҡарт булғансы күп төрлө фәһемле лә, ғибрәтле лә ваҡиғаларға бай яҙмышлы геройы менән бергә артист та уның ғүмер юлын үтә: ошо дәүер эсендә ике ҡатынын ерләй, империалистик һуғыш юлын үтә, икенсе донъя һуғышы башланасағын алдан әйткән өсөн дүрт йыл төрмәлә ултыра, бер ниндәй тыйыуҙарға ҡарамай, ауырыу яҡташтарын дауалай, уларҙы тыуған ергә, тәбиғәткә, кешеләргә мәрхәмәтле булырға өндәй. Аңламаҫһың, тамашасы кемде нығыраҡ ярата һуң: талантлы артистымы, әллә Мөжәүир әүлиәнеме? Улар икеһе бер бөтөн кеүек. Халыҡ сәхнәлә ысын Мөжәүир үҙе йөрөгән кеүек ҡабул итә, уға ышана. Артист уйнамай, тамашасыға оҡшарға ынтылып яҡшатланмай, ул бары образ эсендә йәшәй. Тышҡы үҙгәреш менән бер рәттән эстән дә көсөргәнешле эш бара. Энергетика шундай көслө, һәм ул бөтә тамашаға, унда ҡатнашҡан һәм залдан күҙәткән кешеләргә лә күсә кеүек. Урал Зәйнуллин бер-ике сәғәткә барыһының да үҙ проблемаларын, көнкүреш көйһөҙлөктәрен оноттороп, Мөжәүир хәҙрәттең тормошо менән йәшәтеүгә өлгәшә алды. Ә Мөжәүирҙең бөтә уй-фекере, йәшәү рәүеше – Алла һүҙе, изгелек һәм матурлыҡ орлоҡтары, тормошҡа һөйөү тәрбиәләүсе вәғәздәр. Айырыуса уның үлем алдынан башҡорт халҡына, яҡташтарына тыуған тәбиғәтте һаҡлап ҡалырға саҡырған сәхнәһе оло тәрбиәүи көскә эйә һәм бөгөн, байлыҡ тип күҙҙәре томаланып, ер-тау аҡтарырға ҡәһәтләнгән әҙәмдәр күбәйә барған мәлдә, бигерәк тә көнүҙәк. Повесты пьесаға әйләндергәндә лә ошоно төп идея итеп һаҡлап ҡалдырырға теләгән Лира Яҡшыбаева ниәтенә ирешә алған. «Бигерәк тә һуңғы күренештә, әүлиә биш минут тирәһе тамашасы менән яңғыҙ ҡалғас, сәхнә менән тормош ҡушылған кеүек була. Артистың монологын халыҡ Мөжәүир хәҙрәттең йөрәк һүҙе итеп ҡабул итә. Бер кем дә уның әйткәндәренә битараф ҡала алмай, күҙҙәргә йәш төйөлә. Бәхете булды был образдың – Сибай театрында уны тулыһынса аса алған артист табылды! Шуға ныҡ ҡыуанам. Мөжәүир олатайҙы тереләй күргәндәре булған ололар уларҙың тышҡы ҡиәфәтендә, ҡылыҡтарында ла оҡшашлыҡтар булыуын әйтә. Ошо роль өсөн Урал Зәйнуллин лайыҡлы рәүештә Башҡортостандың атҡаҙанған артисы исемен алды», – тип тәьҫораттары менән уртаҡлашты Лира Әхмәт ҡыҙы тамаша һуңынан. Ул шулай уҡ композитор Илшат Яхиндың спектаклде музыкаль яҡтан уңышлы биҙәүен, һәр яңғыраған көй урынлы һәм тетрәндергес булыуын билдәләне.\nСпектаклдә төп герой образын байытҡан башҡа персонаждарҙы уйнаған артистарҙы ла телгә алып үтке килә. Электән Урал аръяғы тамашасыһы Сибай артистарын нәҡ халыҡсан, тормошсан, яһалмаһыҙ уйнағандары өсөн яратты һәм улар шул марканы быуындан-быуынға тоторға тырышыуҙары ҡыуандыра. Мөжәүирҙең ике еңгәһен уйнаған ике халыҡ артисткаһы Зифа Баязитова һәм Нурзиә Әбдрәшитова, өсөнсө ҡатыны Гөлйемеш ролен башҡарған Айгөл Хәкимова, төрмә начальнигы булған Марс Итбаев, ауылдашы Оморҙаҡ ролен башҡарған Венер Сөнәғәтов, Мәскәү ҡунағы – Вадим Ғилманов, Шафиҡ ҡарт – Марсель Хоҙайғолов. КПСС райкомы секретары Нәфис Сәйетов әҫәрҙәге изгелек ерҙә мәңгелек темаһын асыуға булышлыҡ итһә, Мөжәүиргә ҡаршы эшләп, көлкө йә ҡыҙғаныс хәлгә ҡалған Ғәббәс (Салауат Вәлиев), НКВД тәфтишсеһе (Юнир Ғәйнуллин) тамашасы күңелендә нәфрәт тыуҙырыуға өлгәшә алды.\nУтыҙ мең тираж менән нәшер ителгән «Мөжәүир хәҙрәт» китабын уҡымаған кеше бик һирәк. Шуға тамашасылар араһында әҫәрҙең шәп урындары сәхнәләштерелмәй ҡалыуына үкенес белдереүселәр ҙә күп. Шулай ҙа бит, әммә театрҙың үҙ ҡанундары. Нисек булһа ла, автор менән режиссерҙың, артистар труппаһының уртаҡ тел табып, килешеп эшләүе һөҙөмтәһе булып, «Әүлиә» спектакле республиканың театраль тормошонда оло бер ваҡиғаға әйләнде, тип һис икеләнмәй әйтергә мөмкин.


Ғалим кешенең өҫтөнлөгө\n23 Октябрь 2020, 08:29\nБер аҡыл эйәһе атта барғанда ағас күләгәһе аҫтында йоҡлап ятҡан кешене күрә. Ул кешенең ауыҙына йылан үрмәләп ингән икән. Атта килеүсе кеше һөйрәлеүсегә ҡамасау итергә теләһә лә, өлгөрмәй ҡала. Ул әлеге кешене үлемдән һаҡлау өсөн бар көсөн һала: бер нисә мәртәбә ҡамсы менән һуға. Теге ауыртыныуҙан һикереп тора, ҡаса башлай. Һыбайлы йылан йотоусыға көсләп серек алма ашатырға тотона. Меҫкен бәндә: «Ни өсөн һин мине был тиклем интектерәһең? Ҡылысың менән муйынымды киҫ! Күрәһең бит, алҡымымдан ҡан аға! Эй, Аллаһым, был уҫал бәндәгә язаңды бир!» – ти. Әммә һыбайлы уны йәлләмәй, һаман да ҡамсы менән туҡмауын дауам итә. Теге ҡасырға ынтылып, тағы йүгерергә тотона, әммә ашҡаҙаны тулы серек алма булыуы сәбәпле, хәле бөтә, ҡоҫа башлай. Бөтөн серек алмалар менән йыланды ла ҡоҫоп сығара.\nБыл кеше аптырап китә. Ергә йөҙтүбән ятҡан килеш: «Хаҡтыр ки, Һин мине ҡотҡарҙың, ғүмеремде һаҡлап алып ҡалдың. Эй, ҡотҡарыусым! Һине ҡәһәрләп, күпме ауыр һүҙҙәр әйттем. Ғәфү ит мине! Ҡамсы менән туҡмағанда ниңә минең ауыр хәлдә булыуымды киҫәтмәнең», – ти.\nШунда ғалим кеше йылмайып ебәрә. «Әгәр ҙә йылан йотҡаныңды белһәң, шунда уҡ ҡурҡып үлер инең. Инде йүгерергә лә, серек алмалар ашарға ла хәлең ҡалмаҫ ине. Мин һинең әйткән һүҙҙәреңә түҙҙем, был меҫкенгә ярҙам ит, тип Аллаһы Тәғәләгә доға ҡылдым», – ти.\nЯңы ғына ҡотолғоһоҙ үлемдән ҡалған кеше: «Мине ҡотҡарғаның өсөн нисек кенә ризалатайым икән? Хоҙай үҙеңә мәрхәмәт күрһәтһен. Был хәлдән һуң шуны аңланым: хатта ағыу ҙа ғалим кешенең ҡулында булһа, тәнгә файҙа килтерә ала икән»,– тип рәхмәт әйткән.


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - МИЛЛӘТТӘР ҠОР ЙЫЙҘЫ - 2015 - Мәҡәләләр\nМИЛЛӘТТӘР ҠОР ЙЫЙҘЫ\n28 апрелдә баш ҡалала Башҡортостан халыҡтары ассамблеяһының III съезы үтте. Унда барлығы 350 делегат саҡырылғайны. Съезд эшендә республика Башлығы Рөстәм Хәмитов, саҡырылған ҡунаҡтарҙан РФ Президенты Хакимиәтенең Эске сәйәсәт идаралығы етәксеһе урынбаҫары Михаил Белоусов, РФ Президентының Волга буйы федераль округындағы тулы хоҡуҡлы вәкиле урынбаҫары Олег Мельниченко, Рәсәй халыҡтары ассамблеяһы Советы рәйесе Назиржон Абдулғәниев ҡатнашты.\nРәсми теркәлгән 40 милли-мәҙәни йәмғиәтте берләштереүсе ойошма 2000 йылда барлыҡҡа килә һәм шул йылда уҡ уның беренсе ойоштороу съезы үтә. Икенсе съезд бынан 6 йыл элек уҙғарыла. Рәсәй Федерацияһында Дағстандан ҡала 100-ҙән ашыу халыҡ һәм милләт вәкиле йәшәгән Башҡортостан күп милләтлелеге буйынса икенсе урында тора. Шуға ла дөйөм мәсьәләләрҙе айырым түгел, ә уртаға һалып һөйләшеү, йөктө бер йүнәлештә тартыу республиканың тотороҡлолоғо, үҫеше өсөн бик мөһим. Бында, әлбиттә, ойошманың дәүләт власы менән конструктив диалог ҡора белеүе лә ҙур әһәмиәткә эйә.\nБылтыр ойошма менән берлектә республиканың тарихи-мәҙәни үҙәктәре 737 төрлө кимәлдәге сара уҙғарған. Шуларҙан Шәжәрә байрамы, Науруз, Масленица, Халыҡ-ара Аксаков байрамы, Славян яҙмаһы һәм мәҙәниәте көндәре һ.б. байрамдар хәҙер инде уртаҡ байрам итеп билдәләнелә. Шулай ҙа һәр ойошма туған телдәрҙе һаҡлау, үҫтереү, йәш быуынға телде өйрәтеү кеүек йүнәлештәргә өҫтөнлөк бирә. Бөтөн донъя башҡорттары ҡоролтайы Башҡарма комитеты рәйесе Румил Аҙнабаев үҙенең сығышында тап ошо һәм башҡа мәсьәләләргә төп иғтибарҙы йүнәлтте лә инде: "Башҡортостан - башҡорттарҙың тарихи тыуған ере һәм башҡорт милләтенең берҙән-бер берләшеү урыны, шуға күрә дәүләт башҡорттарҙың социаль, рухи-мәҙәни үҫешенә ярҙам итергә тейеш. Был өҫтөнлөктө ҡасандыр Башҡортостанға килеп һыйыныу тапҡан һәм әлеге ваҡытта ошонда ерегеп йәшәгән барлыҡ милләттәр һәм халыҡтар вәкилдәре лә яҡшы аңлай. Йөҙәр йылдар дауамында ата-бабаларыбыҙ бер ниндәй тел, дин айырмалыҡтары ла дөйөм йортта тыныс һәм татыу йәшәү өсөн кәртә булып тормауын раҫлаған. Башҡорт халҡының тотош тарихына күҙ һалыу ҙа Тыуған йортобоҙҙоң берәү булыуын күрһәтә. Рәсәйгә хәүеф янағанда башҡорттар һәр саҡ рустар менән иңгә-иң терәп көрәшкә баҫҡан.\nБөгөн донъя тиҙ үҙгәрә. Милләт-ара мөнәсәбәттәрҙең бер проблемаһын хәл итеп өлгөрмәйһең, яңы мәсьәләләр килеп тыуа. Шуларҙың иң мөһиме - глобалләшеү шарттарында башҡорттарҙың үҙенсәлеген, башҡорт телен уҡытыуҙың сифатын һаҡлап ҡалыу һәм үҫтереү, халҡыбыҙҙың тарихын һәм билдәле шәхестәребеҙҙең ролен боҙоп күрһәтергә тырышыуҙарға ҡаршы тороу, йәштәребеҙҙе рухи-әхлаҡ нормаларында, илһөйәр итеп тәрбиәләү тора. Бөгөн республикала ижтимағи ойошмаларҙың уңышлы эшмәкәрлеге өсөн барлыҡ шарттар тыуҙырылған, ныҡлы ҡануниәт базаһы бар һәм төрлө программалар эшләй. Беҙ, башҡорттар, республика булдырыусы халыҡ булараҡ, айырым ташламалар талап итмәйбеҙ. Әммә беҙҙең эшмәкәрлегебеҙҙә лә проблемалар бик күп. Республикала ватандаштарыбыҙға ярҙам итеү буйынса хоҡуҡи акттар һәм дәүләт программалары ҡабул ителгән. Үкенескә күрә, улар тулы ҡеүәтенә эшләмәй йәки формаль рәүештә генә йәшәй.\nИлһөйәрлек тәрбиәләүҙә төп күрһәткес булып балаларҙың туған телен белеүе торорға тейеш. Был хоҡуҡ Төп Закон һәм РФ-ның башҡа ҡанундары менән нығытылған. Әммә белем биреү ойошмаларының эшен анализлау туған телендә уҡыусы балаларҙың һаны ҙур тиҙлектә кәмеүен күрһәтә. Башҡорт мәктәптәрендә тәбиғи-математика фәндәре - 4-се, тарих, география 7-се синыфҡа тиклем генә башҡортса уҡытыла. 5-9-сы синыфтар өсөн - математика, физика, химия, биология, 8-9-сы синыфтар өсөн география, тарих дәреслектәрен башҡорт телендә нәшер итеү туҡтатылған. Быны заказ булмау менән аңлаталар. Ә сәбәбе ябай: муниципаль райондарҙың һәм ҡала округтарының мәғариф органдары Берҙәм дәүләт имтихандарының рус телендә тапшырылыуына һылтанып, мәктәптәрҙе яйлап рус телендә уҡытыуға күсерә. Әммә сағыштырма анализ күрһәтеүенсә, башҡорт мәктәптәрендә уҡыусылар рус теленән БДИ-ны рус мәктәптәрендә уҡыусыларҙан насар тапшырмай, ҡайһы бер осраҡтарҙа хатта яҡшыраҡ һөҙөмтәләргә лә өлгәшәләр. Һис шикһеҙ, рус телен белеү кәрәк, әммә туған тел иҫәбенә түгел. Тел юғалыу менән халҡыбыҙҙың быуаттар буйына туплаған иң яҡшы ғөрөф-ғәҙәттәре, йолалары, тәжрибәһе юҡҡа сығасаҡ.\nҺуңғы йылдарҙың мөһим проблемаһы - башҡорт ауылдарын һаҡлап ҡалыу. Эш булмауы йәштәрҙе ситкә сығып китергә мәжбүр итә. Барлыҡ үҙгәрештәр башҡорттар өсөн ауырлыҡ тыуҙыра, сөнки милләттәштәребеҙҙең күпселеге ауылда йәшәй. Беҙ йәштәрҙең ауылдан китеүенә әҙер булырға һәм район үҙәктәрендә, ҡалаларҙа башҡорт мөхитен булдырыу эшен көсәйтергә тейешбеҙ".\nСығыш яһаусы һәр кем үҙ милләтенең проблемаларына туҡталды, уртаҡ эш йүнәлештәрен билдәләне. Башҡортостан халыҡтары ассамблеяһына йыйылған делегаттар сара һуңында ойошма рәйесе итеп РФ Дәүләт Думаһы депутаты Зөһрә Рәхмәтуллинаны һайланы. Уның урынбаҫарҙары - Бөтөн донъя башҡорттары ҡоролтайы Башҡарма комитеты рәйесе Румил Аҙнабаев, БР Рустары соборы башҡарма комитеты рәйесе Виктор Пчелинцев, БР татарҙарының милли-мәҙәни төбәк йәмғиәт автономияһы советы рәйесе Римма Үтәшева. Шулай уҡ Ассамблея президиумы Советы, 34 кешенән торған Ассамблея составы раҫланды. Улар араһында Бөтөн донъя башҡорттары ҡоролтайы Башҡарма комитеты рәйесенең беренсе урынбаҫары Хәләф Ишморатов та бар.\nШулай итеп, тағы ла бер оло ҡор үтеп китте. Әммә уны, үтте, тип еңел һулап, тынысланырға түгел, ә ең һыҙғанып ныҡлы эшкә тотонорға кәрәк. Хәл итәһе проблемалар бихисап әле.\nЯҙылған: 05.05.15 | Ҡаралған: 1012


Ҡул өшөһә, усты бер-береһенә ышҡыйҙар. Бармаҡтарға массаж эшләһәң, ҡул йылынып китә. Мейес йә батарейка янында ла тоторға була, тик уларға ҡулды тейҙерергә ярамай. Сөнки өшөгән тире бер нәмә лә тоймай, шуға күрә мейестең эҫеһен дә һиҙмәйсә, бешеп ҡуйыуың бар.Шулай уҡ, ҡул өшөһә, йылы һыу ағып торған кран аҫтында тоторға кәрәк. Аяҡ өшөһә, тасҡа йылы һыу һалып, аяҡты шунда тығып ултырһаң, тиҙ генә йылынып китәһең. Өшөгәндә йылы һыуҙан ванналар...\nБесәй - йорт хайуандарынан кешегә иң һуңғы булып эйәләшкән. Бесәйҙе кеше торлағына сысҡандар алып килгән. Бер заман ҡомаҡтар үрсеп китә һәм кеше йәшәгән урындарға һөжүм итә башлай, бойҙайҙарын, аҙыҡ-түлеген урлап ашай. Ә бесәйҙәр сысҡан-ҡомаҡ ярата. Шуларҙы ауларға тип улар ҙа кеше йәшәгән урынға килә. Шулай итеп, бесәйҙәр кешегә эйәләшеп китә.\nБеҙ бөгөн "Һоросай менән Ҡарасай" тигән башҡорт халыҡ әкиәтен тыңлайбыҙ.\nНурсолтан Хәсәнов тәтелдәй\nБөгөн "Иләү"ҙә 4 йәшлек Нурсолтан Хәсәнов тәтелдәй. Ул бик етди егет, брейк-данс менән шөғөлләнә, һылыуы Сәлимәне ҡараша. Һәм, иң мөһиме, үҫкәс ғалим булырға хыяллана.\nНурсолтанды бергәләп тыңлайыҡ.\nҺыу туңып ҡаты хәлгә күскәс, молекулар...\nНи өсөн ағастар ҡышҡылыҡҡа япраҡтарын ҡоя, тик шыршы ғына йәшел көйө ҡала? - тип һорай минән балалар. Ағастар углекислый газды йотоп, кислород бүлеп сығара. Ишеткәнегеҙ барҙыр, бәләкәс дуҫтарым? Был фотосинтез тип атала. Ләкин фотосинтез өсөн ҡояш нурҙары һәм һыу етәрлек булырға тейеш. Ағастар һыуҙы япраҡтары аша быуға әйләндерә. Ә ҡышын һыу туңа, ергә һеңмәй өҫтә ята, ҡояш та аҙ йылыта, көндәр ҡыҫҡара. Шуға ла улар япраҡтарын ҡоя һәм йыл...\nРиана Динисламова тәтелдәй\n"Иләү" гә һөнәрҙәрен күрһәтергә тип малайҙар һәм ҡыҙҙар йыш килә. Бөгөн беҙҙә ҡунаҡта 4 йәшлек Риана Динисламова.\nУл сағыу буяуҙар менән матур-матур һүрәттәр төшөрә, туғаны 2 йәшлек Сафина менән уйнарға ярата, шиғырҙар, әкиәттәр һөйләй, йырлай. Тыңлайыҡ үҙен.\nТемпература 0 С-тан түбән булғанда һыу туңа һәм боҙға әйләнә. Ваҡ ҡына боҙ бөртөктәре болоттарҙа ярала. Улар унда ҙурая һәм ҡар бөртөктәренә әйләнеп киренән ергә яуа. Шулай итеп, боҙ менән ҡар - ҡаты хәлдәге һыу. Шулай уҡ һыу күҙгә күренмәй торған хәлдә лә була. Ул - быу. Шул быу юғарыға күтәрелеп һыуына һәм йә һыу тамсылары, йә ваҡ ҡына боҙ бөртөктәренән торған болоттарға әйләнә. Болоттарҙағы һыу ямғыр йә ҡар булып киренән ергә яуа. Был күрен...\nБөгөн “Иләү”гә үҙенең һөнәрҙәрен күрһәтәм, “Сәңгелдәк”тә ҡатнашам, тип бик шәп, һөнәрле ҡыҙ килде. Йәмилә Миңлеғоловаға 4 йәш. Өфөлә йәшәй. Ата-әсәһе уны яратып Йәмиләкәй тип кенә йөрөтә.\nЙәмиләкәй шиғырҙар һөйләй, тыңлайыҡ.\nҠолаҡтың эсендә сера тигән матдә була. Ул ҡолаҡҡа ваҡ сүп-сар, туҙан, һыу кермәһен өсөн кәрәк. Балалар йыш ҡына ҡолаҡтарына төрлө әйберҙәр, мәҫәлән, төймә, борсаҡ, көнбағыш тығалар. Ҡолаҡҡа берәй нәмә керһә, малайҙар һәм ҡыҙҙар, уны бармаҡ менән соҡорға һис тә ярамай, сөнки соҡоған һайын ул төпкәрәк китәсәк. Ата-әсәгеҙгә әйтергә кәрәк. Улар һеҙҙе ҡолаҡ табибына алып барыр. Ҡолаҡҡа яҡын килеп ҡысҡырыу, һыҙғырыр ҙа зыянлы - ҡолаҡ эсендәге йоҡа ғ...\nҠадир Садыҡов тәтелдәй\n4 йәшлек Ҡадир Садыҡов Жуково ауылында йәшәй. Бик һөнәрле, уңған малай ул: һүрәт төшөрә, самокатта, велосипедта елдерергә ярата, Гром исемле этен ашата, ҡустыһы Таһир менән уйнай. Һәм, әлбиттә, шиғыҙар, әкиәттәр һөйләй. Тыңлайыҡ Ҡадирҙы.\nҺомғол булайым тиһәң\nКеше кәүҙәһен умыртҡа бағанаһы тотоп тора. Ул арҡаның ҡап уртаһында урынлашҡан. Айырым һөйәктәр дисктар ярҙамында йәбешеп тора, шуға ла умыртҡа бағанаһы һығылмалы. Кәүҙәне дөрөҫ тотмаһаң, ул һығылмалылығын юғалта. Әгәр ҙә өҫтәл артында арҡаңды дуғаландырып ултырһаң, китаптар һалынған сумкаңды һәр ваҡыт бер яҡ ҡулыңа тотоп йөрөһәң, арҡа бер яҡҡа кәкрәйә.\nТура, дөрөҫ кәүҙә үҫмер саҡта формалаша. Шуға ла кәүҙәне бәләкәйҙән дөрөҫ тоторға, з...\nТерпе – бөжәк ашаусы бәләкәй генә урман йәнлеге. Бәләкәй булһа ла бик уҫал. Терпенең аяҡтары ҡыҫҡа һәм нескә генә, шәп йүгерә алмай. Тештәре лә ваҡ ҡына. Шуға күрә энәләре уның берҙән-бер һаҡланыу ҡоралы. Терпенең энәһе элек энә булмаған. Ә башҡа хайуандарҙың йөнө кеүек йомшаҡ булған. Ләкин, ваҡыт үтеү менән, ул энәгә әйләнгән. Терпеләрҙең ҡайһы бер төрҙәре һаман да йомшаҡ тунлы. Мәҫәлән, гимнура тигән йәнлек. Ул йылы яҡтарҙа йәшәй, күберәк...\nБөгөн, бәләкәс дуҫтарым, башҡорт яугирҙәре һәм уларҙың ҡоралдары хаҡында һөйләшәбеҙ. Башҡорттар борон-борондан хәрби хеҙмәткә үҙенең ҡоралы, кейеме һәм аты менән барған. 1812 йылда Напалеон ғәскәрҙәре баҫып ингәс, батша хөкүмәте башҡорттарҙан полктар ойошотороу хаҡында фарман сығара. Француз яуына барған башҡорттар мылтыҡ, пистолет, ҡылыс, һөңгө, уҡ-һаҙаҡ менән ҡоралланып, Ватан һағына баҫа. Һуғышҡа ирҙәре менән ҡайһы бер ҡатын-ҡыҙҙар ҙа китә...\nЙәнлектәр һәм ҡоштар ҡышты нисек уҙғара?\nҠышын айыу йоҡлай. Ә бүре, төлкө, ҡуян ни өсөн йоҡламай икән? Ысынлап та, ҡышты йәнлектәр төрлөсә уҙғара. Күпселек ҡоштар көҙ етеү менән йылы яҡтарға ашыға. Хатта ҡайһы бер бөжәктәр ҙә йылы яҡҡа китә. Эйе, осһыйырымдардарҙың ҡайһы бер төрҙәре ҡышҡылыҡҡа йылы яҡтарға күсенә. Ә ҡайһы бер йәнлектәр йәй буйы ашап, май йыялар ҙа ҡышҡылыҡҡа йоҡоға тала.Шулай итеп, айыу, бурһыҡ, терпе ҡышты йылы өңдәрендә йоҡлап уҙғара. Ә сысыҡандар ҡар аҫтында тотош...\nНимә ул тарих?\nТарих – кешеләрҙең үткәне була. Ниндәйҙер ҙур әһәмиәткә эйә булған ваҡиғаны, көндө тарихи тиҙәр. «Тарих» һүҙен грек теленән тәржемә иткәндә - «үткән тураһында хикәйә» тигәнде аңлата. Һәр кешенең, халыҡтың, илдең үҙ тарихы бар. Хатта һәр ғаиләнең, мәктәптең, ҡаланың, тыуған яғыңдың тарихы бар. Үткәнде өйрәнеүсе фән дә тарих тип атала.\nХалыҡ әкиәттәре "борон-борон заманда" тип башлана, сөнки улар бик борон барлыҡҡа килгән. Халыҡ араһынд...\nДуҫтар, икмәктең бәләкәй генә валсығы ла кешенән оло, ти. Шуға күрә икмәкте ултырып ҡына, вағын усҡа ҡойоп ҡына ашарға кәрәк.Ашҡаҙан өсөн саҡ ҡына ҡатыраҡ, ҡыҙҙырылған икмәк файҙалы икән.\nБөгөн беҙ "Ҡаты-ҡото" тигән башҡорт халыҡ әкиәтен тыңлайбыҙ.\nҠурай - халҡыбыҙҙың рухын ҡайтарыусы, туплаусы һәм ҡотҡарыусы көс. Ҡурай моңоноң яу ҡайтарыуҙа, халыҡты туплауҙа ҡеүәтле көскә эйә булыуы хаҡында ғәжәп бер легенда бар. Шуны бергәләп тыңлайыҡ, дуҫтар.\nМаскировкаға кешеләр хайуандарҙан өйрәнгән. Мәҫәлән, ҡарышлауыҡ - ҡуңыҙ, ә диңгеҙ аты коралл ботағы булып күренә белә. Һоро ҡуян аҡ ҡарҙа бүрегә күренмәҫ өсөн ҡышҡылыҡҡа аҡ төҫкә инә. Ләкин маскировка буйынса чемпион – хамелеон. Ул бер нисә минут эсендә үҙенең төҫөн үҙгәртә ала.\nМаскировка – хәрбиҙәр өсөн бик мөһим. Улар маскировка селтәрҙәрен ҡуллана, танктарын һаҡлағыс төҫкә буяй. Радар экрандарында күренмәй торған махсус самолеттарҙа...\nКейем тегер алдынан башта үлсәмен алырға кәрәк. Ете ҡат үлсә, бер ҡат киҫ, тиелә мәҡәлдә лә. Беҙ бөгөн, бәләкәс дуҫтарым, Фәйрүзә Фәтҡуллина апай яҙған "Тегенсе ҡуян" тигән әкиәт тыңлайбыҙ.


Юмор » Страница 35 » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Әҙәбиәт » Юмор » Страница 35\nӘҙәбиәт / Юмор // 30-08-2011, 15:58\nМәскәүҙә бер ир таксисҡа килә лә:\n– Мине Өфөгә илтеп ҡуйығыҙ әле? – ти.\nӘҙәбиәт / Юмор // 20-08-2011, 16:56\n– Хәҙерге заманда юҡ ул тоғролоҡ, – тип зарлана бер егет дуҫына. – Бына кисә генә мин йөрөгән биш ҡыҙҙың икәүһе хыянат итте....\nӘҙәбиәт / Юмор // 20-08-2011, 15:22\n– Минең ҡустыға һеҙҙең тирәлә берәй эш табылмаҫмы икән?\n– Ниндәйерәк кеше һуң?\n– Былай бик һәйбәт кеше, тыңлаусан, йыуаш. Ни әйтһәң дә, “эйе” тигәнде белдереп, башын ҡағып тик тора.\n– Ә күҙе нисегерәк?...\n«Балаларҙы ҡарармын тигәйнем»\nБерәү, мине һайлаһағыҙ, шуны эшләрмен, быны хәл итермен, тип йөрөп-йөрөп тә депутатлыҡҡа үтә алмағас, бик ныҡ ҡайғыра. Дуҫы осратып, хәл-әхүәлен һорашҡас:\n– Ҡуй, һорама ла инде, насар, – ти.\n– Нисек инде насар? Эшләгән эшең һәйбәт, һаулығыңа ла зарланырлыҡ түгел шикелле.\n– Депутатлыҡҡа үтә алманым бит, – ти ул, иларға етешеп. – Депутат булып китһәм, балаларҙы ҡарармын тип уйлағайным, килеп сыҡманы, үтә алманым, – тип хәсрәтен һөйләй.\n«Үҙегеҙ ҡушып алығыҙ»\nӘҙәбиәт / Юмор // 20-08-2011, 15:21\n– Кемдән алабыҙ?\n– Һорап тораһың тағы, Фатиха апайҙан инде. Үәт, уныҡы көмөшкә тәк көмөшкә!\nАуылыбыҙҙа тиҫтәләгән кеше көмөшкә менән кәсеп итһә лә, халыҡ айырыуса бирге оста йәшәүсе Фатиха апайҙыҡын юғары баһалай. «Был тиклем дә оҫта кеше булыр икән!» – тип үҙен дә, көмөшкәһен дә маҡтай-маҡтай эсәләр....\nӘҙәбиәт / Юмор // 20-08-2011, 15:20\nТауҙар, урмандар араһында ултырған матур, һил ауыл. Тәбиғәттең йәннәт кеүек бер мөйөшө. Ҡаланан журналист килә. Ул урам буйында битен һыр баҫҡан, сал сәсле ҡартты осратып, уның оҙаҡ йәшәү сере менән ҡыҙыҡһына.\n– Һеҙ, моғайын, бер ваҡытта ла эсмәгәнһегеҙҙер? – тип һорай унан.\n– Нисек инде улай, эсәм, көнөнә әллә нисә яртыны кәгәм…\n– Тимәк, һеҙ тартмайһығыҙ?...\nБеҙ ниңә шулай?..\nӘҙәбиәт / Юмор // 20-08-2011, 15:19\nМөҡсин бөгөн дә үҙенең күнегелгән йолаһына хыянат итмәне: төшкә ҡарай ғына өҫтәле янына лып итеп килеп ултырҙы. Бына-бына ҡорбанын һөҙөп осорорға әҙерләнгән үгеҙ кеүек күҙе аларған, йөҙө ҡарайған, былай ҙа юҡ иренен бәлеш кеүек бөрөштөрөп ҡымтыған ирҙең бүлмәләгеләргә ҡул биреп күрешеү түгел, ирендәрен ҡыбырлатып һаулыҡ һорашырға ла хәле етмәне. Портфеленән шапылдатып бер ҡосаҡ гәзит-журнал соҡоп сығарҙы ла, ҡаштыр-ҡоштор килеп, әле береһен ҡараны, әле икенсеһен. Унан, быҙау кеүек мышнай-мышнай, нимәлер уҡый башланы. Ахырҙа берәй таныш-фәләне күҙенә салынды булһа кәрәк:...\nӘҙәбиәт / Юмор // 20-08-2011, 15:18\nБыл тирәлә минең ауылдаш ише атаҡлы һунарсы бармы икән? Кит, юҡтыр ул. Булһа, моғайын, ҡасан да бер ҡолаҡҡа салынмай ҡалмаҫ ине. Ә бына уның тураһында белмәгән кеше юҡ, тиһәм дә, һис ҡупыртыу булмаҫ. Хәҙер күптәр уның әсәһе ҡушҡан исемен онотоп та бара шикелле: барыһы ла үҙен, ҙурлап, хөрмәтләп, «Һунарсы» ти ҙә ҡуя. «Һунарсы» тигәс тә, елкәһенә мылтыҡ аҫып, бау-бау патронташ тағып, тау артынан тау артылып йөрөй тиһегеҙме әллә? Юҡ! Ҡайҙан? Мылтыҡты ҡулына тотоп ҡарағаны ла юҡтыр әле. Ә шулай ҙа, ҡәһәрең, сәпкә ҡалай төҙ тоҫҡай....\nӘҙәбиәт / Юмор // 16-08-2011, 10:59\nҠатыны – иренә:\n– Миңә ике алтын теш ҡуйҙырырға кәрәк...\n– Береһен – аҫҡа, икенсеһен – өҫкә һәм иретеп йәбештереп ҡуйырға, – тигән ире....\nАртҡа 1 ... 31 32 33 34 35 36 37 38 39 ... 46 Алға


Рөстәм Хәмитов: «Баш табиптарға кабинеттарынан сығырға ваҡыт» // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nРөстәм Хәмитов: «Баш табиптарға кабинеттарынан сығырға ваҡыт»\n10:15, 11 декабря 2014 Йәмғиәт\n10 декабрҙә Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов республика муниципаль район һәм ҡала округтары хакимиәттәре башлыҡтары һәм медицина учреждениелары етәкселәре менән осрашты. Төбәк башлығы һаулыҡ һаҡлау муниципаль учреждениелары баш табиптарының эшен тәнҡитләп сығыш яһаны, улар алдына үлем осраҡтарын кәметеү һәм күрһәтелгән хеҙмәттәрҙең сифатын күтәреү бурысын ҡуйҙы.\nРөстәм Хәмитовтың һүҙҙәренсә, Башҡортостандың һаулыҡ һаҡлау системаһы ҡорамалдар менән йыһазландырыу, кадрҙар әҙерләү буйынса Рәсәйҙә иң яҡшыһы. Былтыр тармаҡҡа республика бюджетынан – 45, 2014 йылда 54 миллиард һум йүнәлтелгән. Шул уҡ ваҡытта был өлкәлә тиҙ арала хәл итеүҙе талап иткән проблемалар ҙа етерлек. Башҡортостан Президенты йыл барышында һаулыҡ һаҡлау мәсьәләләре буйынса 800-ҙән ашыу мөрәжәғәт алыуын хәбәр итте.\nРеспублика етәксеһе медицина хеҙмәткәрҙәре алдына уртаса ғүмер оҙайлығы күрһәткестәрен арттырыу, үлемде кәметеү, алкоголизм һәм наркоманияға ҡаршы көрәш, суицидтарҙы иҫкәртеү бурыстарын ҡуйҙы.\nЙыл һайын Башҡортостанда 1300 тирәһе кеше суицид арҡаһында яҡты донъянан китә. Эскелек төбәктәге үлем осраҡтары сәбәптәренең береһе булып тора.\nРөстәм Хәмитов һаулыҡ һаҡлау мәсьәләләре республика властары контроленә алынған тип билдәләне.\nТеги: һаулыҡ һаҡлау,суицидтар,бр президенты


Район һәм ҡала хакимиәттәре башлыҡтары өсөн семинар үткәрелә // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nРайон һәм ҡала хакимиәттәре башлыҡтары өсөн семинар үткәрелә\n17:37, 14 декабря 2009 Сәйәсәт\n2010 йылдың 18 ғинуарынан 22-һенә тиклем Өфөлә Башҡортостан Республикаһы муниципаль райондары һәм ҡала округтары хакимиәт башлыҡтарының семинары үткәреләсәк.\nСеминар Башҡортостан Республикаһы Президенты Мортаза Рәхимов Бойороғона ярашлы үткәрелә.\nСеминарҙы ойоштороусылар – Башҡортостан Республикаһы Президенты Хакимиәте, Башҡортостан Республикаһы Президенты ҡарамағындағы Башҡортостан дәүләт хеҙмәте һәм идара итеү академияһы, «Башҡортостан Республикаһы муниципаль берәмектәр Советы» Ассоциацияһы.\nСеминар урындағы үҙидараға реформа үткәреү буйынса берҙәм дәүләт сәйәсәтен тормошҡа ашырыу, муниципаль райондар һәм ҡала округтары хакимиәт башлыҡтарының профессиональ кимәлен күтәреү маҡсатында үткәрелә.\nСеминарға Мәскәүҙән Һәм Волга буйы федераль округынан фәнни эшмәкәрҙәр, Федерация Советының урындағы үҙидара буйынса комитет вәкилдәре саҡырыласаҡ.\nТеги: власть, кадрҙар сәйәсәте


Бөгөнгө йәмғиәттең иң киҫкен мәсьәләләренең береһе - ғаи ләләрҙә балаларҙы йәберләү. Рәсәйҙә йыл һайын ике миллионға\nяҡын 14 йәшкә тиклемге балаларҙың үҙ ғаиләләрендә туҡмалыу ы теркәлә. Башҡортостанда уртаса ике меңгә яҡын туҡмау осра ҡтары теркәлә. Туҡмалыу - йәберләүҙәрҙән ҡасып, йыл һайын ик е меңгә яҡын бала үҙ-үҙенә ҡул һалырға маташып ҡарай, ә 50 м еңе өйҙән ҡасырға мәжбүр була. Ҡағиҙә булараҡ, туҡмалғандарҙ ың өстән бер өлөшө - мәктәпкәсә йәштәге балалар. Малайҙарға ҡыҙҙарға ҡарағанда өс тапҡыр йышыраҡ көс ҡулланалар. Ҡанға б атырғансы туҡмалған балаларҙы станционарға һалғандан һуң, ул арҙың 10 проценты ( 2000 мең ) үлә. Енәйәт статистикаһы иһә\nбындай факттарҙың 5 - 10 процентын ғына сағылдыра.\nХоҡуҡ һаҡлау ойошмалары мәғлүмәттәре буйынса, Рәсәйҙә б алаларҙың 60 проценты ғаиләлә, ә 30 проценты мәктәптә йәберл әү кисерә. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, туҡмалған бала үҙ - үҙенә ышаны сты юғалта, уны яратыуҙарына шикләнә башлай һәм үс алыу тура һында йышыраҡ уйлай. Эксперттар билдәләүенсә, шәхескә ҡарата\nенәйәт ҡылған үҫмерҙәрҙең 74 проценты ҡасандыр үҙҙәре йәбер ләнгән йәки аталарының әсәләрен туҡмағанын күреп үҫкән. Ғаил әләрҙең 40 процентында ирҙәр ҡатындарын бер тапҡыр булһа ла һуҡҡан. Һәр бишенсе рәсәй ҡатын-ҡыҙы ирҙәренең йоҙроҡ "көсөн " тойоп йәшәй.\nБалалар ни өсөн туҡмала һуң "Известия" гәзитенең 18-се һанында ҡыҙыҡлы мәғлүмәттәр килтерелә. Беренсе урында, эскән\nата - әсәләрҙең йәне көйөү арҡаһында туҡмалған балалар тор а (29 процент). Ниндәйҙер ғәйеп арҡаһында туҡмалыусылар һан ы 26 процент, башҡа төрлө тәрбиәләргә көстәре етмәгәнгә күрә\nтуҡмалғандар 19 процент. Психик яҡтан бәйһеҙ ата - әсәләрҙә н ҡыйырһытылған үҫмерҙәр 14, балаларҙы яратмау сәбәпле туҡм алғандар 5 процент.\nКүреүегеҙсә, балаларҙың иң яҡын кешеләре - ата-әсәләр та рафынан туҡмалғандарҙың уҫал ниәттәре бала саҡта тормошҡа ашмаһа ла, һуңынан насарлыҡ орлоҡтары шытып сыҡмаҫ тигән ыша ныс юҡ. Әгәр ҙә бындай кеше сәйәсмән булып китһә, ҡурҡыныс а рта ғына . Сөнки ул үҙенә буйһонғандар менән ғаиләләге модел ь буйынса аралашасаҡ. Миҫал итеп америка президенты Линдон Д жонсонды иҫкә төшөрәйек. Президенттың интеллектуалдарҙан әсе\nкөлөүен Екатерина Егорова бала сағында атаһының уға ҡарата ҡаты мөнәсәбәте менән аңлата. "Атаһы бәләкәй сағында уны ҡыҙ ға оҡшаған тип сәсен ҡырҡа. Малайға дүрт йәш сағында уны йор т ҡуянын атып үлерергә мәжбүр итә".\nБөгөнгө Рәсәйҙә 11 йәшкә тиклем 18,8 процент һәм 12 - 13 йәшлек 20,8 процент балаларҙа үҙ ата - әсәләренә ҡарата физи к көс ҡулланыу теләге барлыҡҡа килә. 14 йәштән үткән үҫмерҙә рҙең 5,6 проценты бындай теләк бик йыш булыуын, 16,7 процент ы ҡайһы ваҡыт булыуын таный.\nӘгәр Рәсәйҙә йәшәүсе ғаиләләрҙә был хәл үҙгәрмәһә, йәмғиә ӨӨә "көсләүсе" һәм "аҙғындар" үрсейәсәк. Уларҙең енәйәт ҡылы уҙарында шикләнергә тура килмәй. Бынан сығыу юлы бер генә - ғаиләлә көс ҡулланыуҙы туҡтатыу һәм быны эшләүсе кешеләргә т ейешле язаһын биреү.