Тағы ла сүп-сар реформаһы тураһында\n18 Ғинуар 2019, 14:22\nҺуңғы йылда халыҡ араһында бәхәстәр, ризаһыҙлыҡ тыуҙырған ҡаты көнкүреш ҡалдыҡтарын сығарыу-йыйыуҙың яңы системаһы үҙ көсөнә инһә лә, халыҡ, төбәк операторҙары яңылыҡҡа әҙер булмай сыҡты. Район-ҡала халҡы тарифтарҙың ҙур булыуына зарланһа, сүп-сар йыйыуҙы ойошторған төбәк операторҙары иһә үҙ өҫтөнә алған йөкләмәләрен ваҡытында һәм еренә еткереп башҡара алмай әле. Был кире күренеш бигерәк тә ҡалала күҙгә ташлана. Контейнерҙар күптән тулған, тирә-яғында тәртипһеҙлек, махсус техника ваҡытында йыйып алып китеп өлгөрә алмай. Тиҙҙән сират ауыл халҡына ла етәсәк. Ҡалала махсус майҙансыҡтар булдырып, өҫтәмә контейнерҙар ултыртыу ҡаралһа, ауыл халҡы был хеҙмәткә йәһәт кенә өйрәнеп китә алмаясаҡ әле. Әлбиттә, киләсәктә системаның һөҙөмтәләрен күрәсәкбеҙ. Бәлки, тәбиғәтебеҙ таҙарып, сүп-сарҙан арынып, еңел һулап ҡалыр. Киләсәк быуынға һулар һауа, таҙа шишмә-йылғалар ҡалдырыуға ла ирешербеҙ. Өмөт тә бар, эштәр ҙә күп. Ә әлегә иһә яңы система тирәләй бәхәстәр ҡыҙғандан-ҡыҙа ғына бара. Хаҡтарға ҡағылышлы мәсьәлә хәл ителде, шикелле.\nОшо көндәрҙә Хөкүмәттәге оператив кәңәшмәлә республика етәксеһе Радий Хәбиров яңы коммуналь хеҙмәт - сүпсар сығарған өсөн хаҡты кәметеүҙе талап итеүе хаҡында тағы ла иҫтәренә төшөрҙө.\n- Ҡалала түләү - 70, ә элек сүп-сар йыйыу системаһы ойошторолмаған тораҡ пункттарҙа 35 һумдан артмаҫҡа тейеш. Был һандарҙы социаль-иҡтисади, халыҡтың матди хәленән сығып атаным. Мине ишетегеҙ. Башҡа һандарҙы ҡабул итмәйем, - тине Радий Фәрит улы.\nРеспублика етәксеһе менән етди һөйләшеүҙән һуң, төбәк операторҙары бер кешегә тәғәйенләнгән 95-98 һумды кәметте. Район-ҡала ҡараған 3-сө зонала ла көнкүреш ҡалдыҡтарын сығарыу буйынса түләү тарифы билдәләнде. Республика Хөкүмәте ҡарарына ярашлы, 4 ҡала һәм 17 район ҡараған “Эко-Сити” төбәк операторы эшмәкәрлегендә тәүҙә билдәләнгән тарифтан түбәнерәк хаҡтар алынасаҡ. 2019 йылдың ғинуарына тиклем сүп-сар йыйыу һәм сығарыу ойошторолған тораҡ пункттары халҡы яңы хеҙмәт өсөн бер кешегә айына 70 һум түләйәсәк. Ә быға тиклем көнкүреш ҡалдыҡтары сығарылмаған тораҡ пункттарында йәшәүселәрҙән кеше башына 35 һум алынасаҡ. Башҡортостанда ҡаты көнкүреш ҡалдыҡтары менән эш итеү буйынса яңы коммуналь хеҙмәт өсөн иҫәп ҡағыҙҙары 10 февралдән килә башлай. Электр утына йәки төбәк операторы менән килешеү төҙөгән идара итеүсе компаниялар квитанцияларында көнкүреш ҡалдыҡтарына түләү ҡаралған. Ҡайһы бер күп фатирлы йорттарҙа йәшәгәндәргә идара итеүсе компанияларҙан яңы хеҙмәт өсөн хаҡ яҙылған түләү ҡағыҙҙары 25 ғинуарҙан килә башлауы ла ихтимал.\nБынан тыш, төбәк етәксеһе район хакимиәттәре башлыҡтарына 2019 йылдың аҙағына тиклем барлыҡ тораҡ пункттарҙы контейнер майҙансыҡтары менән тәьмин итергә ҡушты. Уның һүҙҙәренсә, уларҙы әҙерләү сығымдарын ҡапларға әҙер. Әлеге ваҡытта 10 меңдән ашыу контейнер майҙансыҡтары, шулай уҡ 20 меңдән күберәк контейнер кәрәк. Республика буйынса 20 меңдән артыҡ контейнер талап ителһә, район-ҡала өсөн дә бер нисә миллион һумлыҡ махсус ҡулайламалар булдырыу кәрәк.\nМуниципаль район хакимиәтендә үткән кәңәшмәлә лә һүҙ барҙы. Ауыл хакимиәттәре башлыҡтары ҡатнашлығында үткән кәңәшмәлә “Эко-Сити” йәмғиәтенең төбәк вәкиле Рушан Ҡадиров, муниципаль район хакимиәте башлығы Владислав Миронов ҡатнашты. Рушан Ҡадиров төбәк операторының бурыстарын һанап китте, һорауҙарға яуап бирҙе. Тик район етәксеһе, ауыл хакимиәттәре башлыҡтары ҡәнәғәтләнерлек яуаптар алманы тиерлек. Ауылдарҙа ғына түгел, ҡалала ла контейнерҙар, бункерҙар, махсус майҙансыҡтар етешмәүен, ҡайһы бер биҫтәләрҙә сүп-сарҙың норманан артыҡ йыйылып китеүен ҡала хакимиәте башлығы Сергей Поляков та әйтеп китте. Ауыл хакимиәттәре башлыҡтары ла яңы хеҙмәттең ныҡлы уйланылмағанын һыҙыҡ өҫтөнә алды. Ҡалала контейнерҙарға ҡағылышлы хәл торошо яҡшыраҡ булһа, ә бына ауыл халҡына уңайлыҡтарҙы әҙерәк көтөргә тура киләсәк. Төбәк операторы вәкиле ауыл хакимиәте башлыҡтарын мәсьәләне үҙаллы хәл итергә саҡырҙы. Уларға бағаналар һәм сетканан сүп-сар йыйыу өсөн ҡулайлама яраҡлаштырып, халыҡҡа махсус тоҡтарға һалып түгергә тәҡдим итте. Хакимиәт башлығы Владислав Геннадьевич төбәк операторына килеп тыуған хәлгә етдиерәк ҡарарға, тиҙ арала хәл итергә саҡырҙы. Төбәк операторына ла, хакимиәттәргә лә эште еренә еткереү өсөн күп көс һалырға тура киләсәк әле.


28 Июль 2019, 12:00\nНиһайәт, Иҫке Собханғол-Мораҡ юлына асфальт түшәү эше ҡабаттан йәнләнеп китте. Ғәҙелгәрәй менән Кейекбай ауылдары аралығында әлеге көндә район юл төҙөү-ремонтлау идаралығы хеҙмәткәрҙәре иртәнән ҡара кискә тиклем юл һалыу менән мәшғүлдәр. Юл төҙөү участкаһы мастеры Нөғәмән Теләүбаев әйтеүенсә, 11 км 180 метр һалынырға тейеш асфальттың 2 км 700 метрының тәүге ҡатламы һалынған да инде.\n- Өфөнән юл төҙөү буйынса махсус комиссия килергә тора. Ҡабул итһәләр, ошо уҡ үтелгән асфальттың өҫтөнән икенсе ҡатын да йәйәсәкбеҙ, - ти мастер.\nТехниканың һәр төрө үҙ тәғәйенләнешендә – ҡырсын килтерә, йәйә, һыу һибә, тығыҙлып тапай һ.б. эштәр башҡара.\n- Йәмғеһе 7 КамАЗ өҙлөкһөҙ кәрәк материалдар менән тәьмин итеп торһа, шуларҙың дүртәүһе 15 тәүлек смена менән Мораҡ, Баймаҡ юл төҙөү участҡаһынан килеп эшләп йөрөйҙәр. Быйыл үҙебеҙҙеке булмағас, «КомЭнергоСервис» ЯСЙ-һының һыу ташыусы машинаһын да ҡуртымға алып торҙоҡ.\nБөгөн башланған асфальт түшәү эшен беҙ киләһе йылдың декабренә тиклем дауам итәсәкбеҙ һәм тулыһынса тапшырырға тейешбеҙ. Бының өсөн атҡарып сығаһы эштәр бихисап - юл ситенә ҡырсынташ һалып тигеҙләп сығыу, юл стандарттарына ярашлы билдәләр ҡуйып сығыу – һ.б. ошоноң һымаҡ эштәр. Телефон тотмаған ерҙә эшләүебеҙ генә мәшәҡәт тыуҙыра, кәрәк саҡта ҡайһы бер мәсьәләне хәл итеү өсөн һөйләшеп булмай, - ти Н. Теләүбаев.\n- Осо-ҡырыйһыҙ юл булмай, тигәндәй, бөгөн башлаған юл эштәре аҙағына еткереп ҡуя торған ир-егеттәр йыйылған бында - коллективтан эш ҡалмаҫына беҙ ҙә ышанабыҙ.


Стәрлетамаҡта ҡала Советы депутаты мандатына өсәр-дүртәр кандидат дәғүә итә\n26 Ғинуар 2012, 13:45\n4 мартта Стәрлетамаҡта Рәсәй Президенты һайлауҙары менән бергә ҡала Советына ла һайлауҙар үтәсәк. Һуңғы йылдарҙа тәүге тапҡыр ҡала Советы депутаттары ҡатнаш система буйынса һайланасаҡ: 12-һе – бер мандатлы округтар буйынса, 13-ө – партия исемлектәре буйынса, тип хәбәр итте «Башинформ» агентлығына территориаль һайлау комиссияһы рәйесе Сергей Щипакин.\nДөйөм ағанда Стәрлетамаҡ ҡала Советының 25 мандатына 95 теркәлгән кандидат дәғүә итә, уларҙың 42-һе һайлауға – бер мандатлы округ буйынса, 53-ө партия исемлектәре буйынса килә. Һайлау марафонында парламентта күрһәтелгән бөтә партиялар ҙа ҡатнаша. «Берҙәм Рәсәй» партияһы исемлеге буйынса – 16 кандидат, Рәсәй Федерацияһының Коммунистар партияһынан — 10, Рәсәйҙең Либераль-демократик партияһынан – 15, «Ғәҙел Рәсәй»ҙән 12 кандидат депутатлыҡҡа һайлана.\nӘле ҡалала участка һайлау комиссиялары төҙөлә. 4 мартта Стәрлетамаҡта 111 һайлау участкаһында тауыш биреү үтәсәк. Дума һайлауҙарындағы кеүек үк, уларҙың икәүһе махсуслашҡан буласаҡ. Күреү һәләте буйынса инвалидтар (улар ҡалала 400-ҙән ашыу) компактлы йәшәгән биҫтәләрҙең береһендә махсус һайлау участкаһы асыласаҡ. Икенсе махсус участкала теркәлеү үтмәгән (аныҡ йәшәү урыны булмаған) граждандар тауыш бирә аласаҡ.


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - КӨЛДӨРҘӨЛӘР, УЙЛАНДЫРҘЫЛАР - 2021 - Мәҡәләләр\nОшо көндәрҙә "Башҡортостан" дәүләт концерт залында башҡорт моңона, башҡорт юморына һыуһаған баш ҡала тамашасылары өсөн "Ҡармаҡ" музыкаль-юмористик шоу үткәрелеүе хаҡында хәбәр иткәйнек инде. Был йырлы-көлкөлө кисә юморға ҡоролған башҡа сараларҙан мәҙәктәрҙең юғары мәҙәниле булыуы менән айырылып торҙо.\nТамаша башланыуына ишаралап, сәхнәгә ҡармаҡ тотҡан балыҡсылар килеп сыҡты. Өс балыҡсы - Илсур Тайсин, Шәһит Хамматов һәм Иҙел Аралбаев донъя мәшәҡәттәренән арынып, тын ғына тулҡындар тауышын тыңлап, ара-тирә гәпләшеп ултырырға ниәтләгән икән. Һәм шунда уҡ был сарала ысын ир-егеттәр юморы өҫтөнлөк итәсәген аңланыҡ. Ысынлап та нәҡ шулай булды ла: һуңғы көндәрҙә ил-йортта барған хәл-ваҡиғаларҙың иң әһәмиәтлеләрен, мәсьәләләрҙең иң көнүҙәген һайлап ҡына тос мәрәкәләне улар. Мәҙәкселәрҙең күҙ уңынан мәҙәниәт, сәнғәт, сәйәсәт өлкәһендәге мөһим яңылыҡтар ҙа, йәмғиәттәге төрлө күренештәр ҙә ситтә ҡалманы. Әгәр шундай хәл мөмкин булып, һуңғы яңылыҡтарҙа хәбәрҙар булмаған берәү табылһа, уға "Ҡармаҡ"ты тамаша ҡылыу ҙа етер ине.\nӘ ҡайһы бер тамашасылар сәхнәлә үҙен, йә яҡындарын да танығандыр: арабыҙҙа "хайп" артынан ҡыуып, оятын онотоусылар ҙа, үҙен "уңышҡа көйләгән" оҫталыҡ дәрестәре үтеп, яҡындарын өгөтләүселәр ҙә юҡ түгел. Йәмғиәтебеҙҙәге бына шундай төҙәтерҙәй күренештәрҙе күреп тотоп ала белгән тамашаның сценарий авторҙары Айбулат Сәсәнбаев һәм Рәйсә Абдуллина, афарин! Улар өр-яңы мәҙәк образдар - турист килерен көткән Бөрйән кешеһен, халыҡҡа интернет селтәрҙәре ярҙамында яҡынайырға тырышҡан депутат һәм йәш блогерҙы сәхнәгә сығарҙы. Тамашасыны "балыҡсыларҙың" үҙенә ҡатын-ҡыҙ ролен "кейеп" ҡарамауы ла арбаны, сөнки күптән уйналған был образ һөйкөмлөгөн юғалтҡан инде.\nШулай итеп, биткә ҡыҙыллыҡ килтергән билдән түбән шаяртыуҙар булмауы - "Ҡармаҡ"тың төп үҙенсәлеге һәм өҫтөнлөгө булды. Беҙ, ниһайәт, башҡорт юморының нескәлеген тойҙоҡ, "Себергә барам әле" кеүек шаян "вахта-ара йыр"ҙарыбыҙҙы хәтергә төшөрҙөк. Бына шундай сәғәт ярым ваҡыт эсендә көлдөрөп тә, уйландырып та, күңелдәрҙе елкендереп тә ебәрерҙәй тамаша ойошторҙо Рита Өмөтбаева етәкселегендәге "ҠурайТВ" каналының командаһы: режиссерҙар З. Баймырҙина һәм А. Ғәликәева, музыкаль яҡтан биҙәүсе У. Мөхәмәтйәров, графика Р. Зиаитдинов, оператор В. Асҡаров һәм "Ҡармаҡ" юмор клубы ағзалары.\nТиҙҙән, апрель айы аҙағында, "Ҡурай ТВ" каналы "Башҡорт йыры"на 10 йыл тулыу айҡанлы баш ҡала халҡына өр-яңы бүләк-сара әҙерләй: легендар композитор Рим Хәсәновтың иң билдәле йырҙарынан торған "Һаумы, Маэстро!" тип аталған концерт уҙғарыла. Меңдәр күңелен моңо, аһәңе менән арбаған йырҙар авторының ижад донъяһына сәйәхәткә саҡыра ойоштороусылар.\nЯҙылған: 09.04.21 | Ҡаралған: 234


Материалы за 20.11.2008 » Архив газеты "Йәшлек"\nКүмәк ҡулға эш түҙмәй.\nҺеҙҙең Сталин Әҙәбиәт\nСталинды үтә ныҡ хурлау китте, быларға ышанырғамы, юҡмы – һәр кешенең үҙенән тора. Ә бына ябай күҙгә күренгән нәмәләрҙән уның ниндәй кеше икәнен төҫмөрләп була. Мәҫәлән, уның портреттарын тотоп эргәһенән үтеүҙе рөхсәт итеүенән үҙ-үҙен ысынлап бөйөк даһи иҫәпләгәне күренә, медицинала был психик ауырыу – паранойя тип атала. Йәки үҙе тере ваҡытта исемен йөрөткән Сталинград ҡалаһы ул әҙәмдең аҡыл яғы сәләмәт түгел икәнен һөйләй түгелме? 1927 йылда Иосиф консультация өсөн мейе буйынса донъяла иң алдынғы һаналған академик Бехтеревҡа мөрәжәғәт иткән. Академик уға «паранойя» диагнозы ҡуйғандан һуң, икенсе көнөндә үк үҙен ағыулап үлтергәндәр.\n1932 – 1933 йылдарҙа Украинала һәм Волга буйында биш млн кеше аслыҡтан үлде, ә шул уҡ саҡта сит илгә күпләп иген һатылды – былар тураһында юлбашсы белмәгән, тип һөйләйҙәр ҙә ул. Әлләсе, телефон, радио, телеграф, почта, тимер юлы, доносчиктар ул ваҡытта яҡшы эшләгән.\nавторы: admin | 20 ноября 2008 | Фекерҙәр (0) | Тотош уҡырға\nМинен Сталиным Әҙәбиәт\nҺуғыш башланыу менән Сталин бөтә етәкселекте үҙ ҡулына ала. Бөтә эште лә еренә еткереп эшләп өйрәнгән етәксе армия менән дә шулай командалыҡ итә. Бына Гитлер Мәскәүгә килеп етә. Ҡаланы эвакуацияларға ҡарар сығарыла. Генераль штаб Арзамасҡа ебәрелә. Ҡалала – паника. Заводтарҙы, вокзалдарҙы, метроны миналайҙар. «Хөкүмәт Мәскәүҙән киткән», – тигән хәбәр тарала. Етәкселәр ҡаса, магазиндарҙы талай башлайҙар. Ошондай хәлдә Сталин: «Мәскәүҙе бирмәҫкә!» – тигән ҡарарға килә. Үҙе унан сыҡмай. Ставка баш ҡаланан ебәрелмәй. Был ҡарарҙың халыҡҡа тәьҫире тураhында hөйләп тороу ҙа кәрәкмәй.\nСоветтар Союзы Маршалы А. Василевский Сталиндың бер ваҡытта ла үҙенең ҡаҙаныштары, роле тураhында hүҙ ҙә ысҡындырмауы тураhында hоҡланып әйтә, наградалары ла фронт командующийҙарыныҡынан әҙерәк ине, ти. Һуғыш осоронда ебәрелгән хаталарҙы ул 1945 йылдың 24 майында Ҡыҙыл Армия ғәскәрҙәре командующийҙары алдында сығыш яhағанда халыҡҡа асыҡтан-асыҡ әйтә.\nТын алышың булһын еңел! Сәләмәтлек\nҮҫмерҙәр, мәктәп мөйөшөндә йәшенеп кенә, ашыҡ-бошоҡ бөтәһенә бер тәмәкене һура. Магазин ҡаршыһында һылыу ҡыҙ, нәҙек бармаҡтары араһына ҡиммәтле сигарет ҡыҫтырып, ауыҙынан төтөн бөркә-бөркә, егете менән иркәләп кенә һөйләшә. Туҡталышта ҡарт бабай, таяғына һөйәлеп, «Прима»һын һура ла, ҡыжғылдап йүткереп, төкөрөнөп, тағы ла тәмәкеһен ауыҙына тыға һала... Таныш күренеш, шулай бит? Үкенескә күрә, ул беҙҙең тормошобоҙҙоң айырылғыһыҙ бер өлөшөнә әйләнде. Бер генә ата-әсә лә, улым (ҡыҙым) тәмәке тартып «рәхәтләнһен», һаулығын ботлап юғалтһын, иртә ҡартайһын, тимәй, ә шулай ҙа күптәре үҙҙәренең тәртибе менән балаларын ошоға этәрә. Ә бит алама ғәҙәттән баланы һаҡлар өсөн ни бары бер нисә ябай ҡағиҙәне үтәү шарт.\nУның менән, уның уй-ҡарашы, мәнфәғәте менән иҫәпләшегеҙ. Ихтирам – тәүге урынға!\nҺорауҙар бар, яуап кәрәк Яңылыҡтар » Конкурстар\nМәктәп йәшендәге дуҫтарыбыҙҙың ижади һәләттәрен асыу маҡсатында «Йәшлек» гәзите мөхәрририәте «Башҡортостан умартасылыҡ һәм апитерапия буйынса ғилми-тикшеренеү үҙәге» дәүләт учреждениеһы менән берлектә ойошторған «Умартасылыҡ – Башҡортостан биҙәге» конкурсының тәүге ижади эштәр этабы аҙағына ла яҡынлашты. Редакциябыҙға хаттар бик күп килгәнгә күрә барыһын да гәзит биттәрендә баҫып өлгөрмәнек. Әммә быға борсолорға урын юҡ: беҙгә ижади эшен ебәргән бер уҡыусы ла бүләкһеҙ ҡалмаясаҡ. Бынан тыш, баҫылмай ҡалған эштәр ҙә айырым баһаланасаҡ.\nҺығымталар яһарға ашыҡмайыҡ әле, дуҫтар! Конкурстың икенсе этабы – викторина һорауҙары көтә һеҙҙе. Түбәндәге тест формаһындағы һорауҙарға яуаптарығыҙҙы 30 декабргә тиклем гәзитебеҙ редакцияһына ебәрергә ашығығыҙ. Ижади эштәре гәзитебеҙҙә баҫылып сыҡҡан уҡыусыларға икенсе этапта ҡатнашҡанда өҫтөнлөк биреләсәк.\n«Гәлсәр һандуғас»тың яңы моңдары Мәҙәниәт\nГәзитебеҙҙең дуҫтарын «Гәлсәр һандуғас» телефестиваленең финалға үткән конкурсанттары менән ҡыҫҡаса таныштырыуыбыҙҙы дауам итәбеҙ. Республикабыҙ халҡы һөйөүен яуларға өлгөргән аҫылдарҙан-аҫыл ҡыҙ һәм егеттәр кемдәр тиһегеҙме? Улар – Айнур Туҡтаев, Ришат Төхвәтуллин, Фәнис Яхин, Иҙел Нурғәлин, Алина Сабырйәнова, Гөлсинә Ҡудашева, Гөлфинә Хәмитова, Резеда Әмәкәсева, Заһир Иҫәнсурин, Резеда Баязитова. Тап ошо «һандуғас»тар «Йыл асышы», «Өмөт» номинацияһы, «Тамашасы һөйөүе» исемен яулауға һынау тотасаҡ.\nӘйткәндәй, һәр бер тамашасы «зәңгәр экран»дар аша үҙенең яратҡан башҡарыусыһы өсөн тауыш бирә ала. «Мегафон», «Билайн» бәйләнеш операторҙары ҡулланыусыларына тауыш биреү өсөн 3663 номерына, БСТ һүҙен яҙып һәм конкурсанттың фамилияһын теркәп, СМС ебәрергә кәрәк. Ә МТС, «Сотел» һәм «Смартс» операторындағылар 08355 һандарына шылтыратып, конкурсанттың теркәү номерын әйтә ала. Уларҙың номеры юғарыла һаналған исемлек тәртибендә килә.\n– Fәли, мин hине аңламайым. Йыш ҡына өйөңә йоҡларға ҡайтмайhың, ә ҡатының hәр ваҡыт hине ғәфү итә. Нисек улай?\n– Мин бит hәр ваҡыт, hөйәркәм менән булдым, тигән справка алып ҡайтам.\n– Һөйәркәң кем hуң, мин уны беләмме?\n– Айнытҡыстың баш табибы...


Дөйөм тырышлыҡ менән йорттарҙы һәм ихаталарҙы тәртипкә килтерергә\n25 Февраль 2019, 12:45\nРайон хакимиәтендә “Управдом” форумы уҙҙы\nУнда ауыл биләмәләре башлыҡтары, күп фатирлы йорт советтары рәйестәре һәм активистары, район буйынса торлаҡ-комуналь хужалығы өлкәһендә йәмәғәт контроле муниципаль үҙәге ағзалары, “Берҙәм Рәсәй” партияһының урындағы башҡарма комитеты башҡарма секретары, идара итеү кампаниялары, ресурстар менән тәьмин итеү ойошмалары етәкселәре ҡатнашты. Сараның көн тәртибе социаль селтәрҙәрҙә район хакимиәте һәм Раевка ауыл Советы ауыл биләмәһе сайттарында алдан тауыш биреү юлы менән билдәләнде.\nРайон халҡын торлаҡ-коммуналь хужалығы өлкәһендә айырыуса ныҡ борсоған мәсьәләләр араһынан көнүҙәк биш проблема билдәләнде, уларға район хакимиәте башлығы Дамир Мостафин, уның урынбаҫары Наил Хәйретдинов, БР Торлаҡ-коммуналь хужалығы өлкәһендә йәмәғәт контроленең төбәк үҙәге етәксеһе Анатолий Дубовский, коммерция булмаған фонд ойошмаһының 2-се Төньяҡ зонаһы буйынса капиталь ремонт бүлеге баш инженеры БР күп фатирлы йорттарҙа дөйөм милекте капиталь ремонтлау буйынса төбәк операторы Альмира Ғәйнетдинова һәм БР Әлшәй районы буйынса төбәк операторы директоры урынбаҫары Рөстәм Гәрәев ентекле яуап бирҙе.\nСүп-сарҙы яңыса утилләштереү\nИң күбе “сүп-сар реформаһы”на бәйле һорауҙар бирелде. Район халҡына яңы коммуналь хеҙмәт – ҡаты көнкүреш ҡалдыҡтарын йыйған өсөн тәүге түләү ҡағыҙҙары килә башланы. “Ҡыҙыу линия” телефондарына квитанцияла мәғлүмәттәрҙең дөрөҫ күрһәтелмәүе һәм уларҙың реаль күрһәткестәргә тап килмәүе тураһында мөрәжәғәт итеүселәр күбәйҙе. Мәҫәлән, фатирҙа пропискала торған кешеләр һаны тураһында мәғлүмәт дөрөҫ түгел, адрес һәм бина хужаһы ла дөрөҫ күрһәтелмәгән. Бындай осраҡтарҙа яңынан иҫәпләү кәрәклеге тураһында ғариза менән төбәк операторына мөрәжәғәт итергә кәрәк. Йыйылыусыларҙы шулай уҡ сүп-сарҙы йыйыу алымына бәйле һорау ҙа ҡыҙыҡһындырҙы. Контейнер майҙансығы ҡуйырғамы йәиһә элеккесә сүпте тоҡтарға тултырып юл ситенә сығарырғамы. Күп фатирлы йорттарҙа йәшәүселәр контейнер майҙансығын һайлаһа, шәхси торлаҡ хужалары иһә быға ҡаршы килде. Үҙ ихатаһы эргәһенә бөтә тирә-яҡтан йыйылған сүп-сар контейнерын ҡуйыуҙы бер кем дә теләмәй. Ҙур күләмдәге, эре габаритлы ҡалдыҡтарға бәйле һорау ҙа яңғыраны, улар өсөн айырым түләү ҡаралған.\nЙорттарҙы – ремонтларға, ихаталарҙы – төҙөкләндерергә\nРайонда “Заманса ҡала мөхитен формалаштырыу” һәм “Берҙәм Рәсәй” партияһы инициативаһы буйынса “Башҡортостан ихаталары” өҫтөнлөклө проекттарын тормошҡа ашырыу уңышлы дауам итә. Улар ауыл территорияһын комплекслы үҫтереүгә, күмәкләп ял итеү өсөн уңайлы урындар, йәмәғәт территориялары булдырыуға йүнәлтелә.\nБылтыр Раевка ауылының Тыныслыҡ урамы, 1, 3, 92а, 92 б, Мәктәп тыҡрығы, 8, шулай уҡ Киров урамы, 94, 96, 96 а, 96 б, 96 в, 96 г, К. Маркс урамы, 1, 3, 5, Дуҫлыҡ урамы, 19 а, 32 а, Гагарин урамы, 29, 29 а һәм Яңауыл урамы, 1 а адрестары буйынса урынлашҡан күп фатирлы йорттарҙың ихаталарын, шулай уҡ район үҙәгенең Совет майҙанындағы йәмәғәт территорияһын төҙөкләндереү эштәре башҡарылды.\nБыйылға ла ҙур эш күләме планлаштырылған. Раевка ауылында Юбилей урамындағы уңайлы ял өсөн майҙансыҡты һәм Ленин урамында ял паркын, Аксен ауылындағы паркты, Шафран ауылындағы Туғандар ҡәберлеге территорияһын төҙөкләндереү күҙаллана. Ихата территориялары программаларға тик район халҡы инициативаһы буйынса ғына индерелә. Милек хужаларының смета хаҡының кәмендә 1 проценты күләмендә финанс ярҙамы күрһәтеүе программаға инеү шарты булып тора. Быйыл район үҙәгенең Вокзал урамы, 47, 49, Коммунистик урамы, 33, Переезд урамы, 1, 2, 2а, 3, 8а, Шафран ауылының Курорт урамы, 5а, 5б адрестары буйынса урынлашҡан йорт ихаталарын төҙөкләндереү планлаштырыла. Унда асфальт түшәләсәк, тротуарҙар, бордюрҙар, парковкалар төҙөкләндереләсәк, уратып алынған балалар майҙансыҡтары булдырыласаҡ, контейнер майҙансыҡтары ҡуйыласаҡ. Был маҡсатта республика бюджетынан - 10010,16 мең һум, урындағы бюджеттан – 532,45 мең һум, 106,5 мең һум – программала ҡатнашҡан күп фатирлы йорт хужаларының бер процент взностары ҡаралған.\nПодъездарға – комплекслы ҡараш\nФорумда күп фатирлы йорттарҙың подъездары торошо тураһында ентекле мәғлүмәт яңғыраны, видеосюжеттар күрһәтелде. Рейдтар хакимиәт башлығы Д. Р. Мостафин ҡатнашлығында үткәрелде. Тикшереү шуны күрһәтте: күп фатирлы йорттарҙа йәшәүселәр дөйөм йорт территорияһына һәм дөйөм файҙаланыу урындарына төрлө мөнәсәбәттә. Йыйыштырылған, таҙа, йылы подъездар ҙа бар, унда иҙәнгә балаҫ йәйелгән, баҫҡыстан күтәрелгәндә бүлмә гөлдәре лә ҡуйылған. Бөтә ерҙә таҙалыҡ һәм тәртип, әйтерһең дә, күптән түгел генә бында ремонт эштәре башҡарылған. Шулай уҡ бысраҡ һәм йыйыштырылмаған подъездар ҙа бар, коридорҙарға иҫке әйберҙәр, сүп-сар сығарып ҡуйылған, хужаһыҙ бесәйҙәр эйәләшкән.\nЙыл аҙағына тиклем ремонт үткәрелергә тейешле подъездар исемлеге төҙөлгән. Уларҙың һәр береһенең үҙ лимиты бар, ул күп фатирлы йортта нисә ҡат булыуына бәйле. Ике ҡатлы йорттарға – 129,5 мең һум, 3-5 ҡатлыларына 320 меңдән ашыу аҡса бүленде. Был средстволарға йорттарҙа яңы ишектәр, тәҙрәләр, почта йәшниктәре, энергия һаҡлаусы яҡтыртҡыстар ҡуйыласаҡ, козыректар һәм бетон баҫҡыстар ремонтланасаҡ. Беренсе ҡаттағы иҙәнгә керамик плита түшәләсәк, әгәр ул ағастан булһа буяласаҡ. Подъездағы стеналар, баҫҡыс ҡултыҡсалары, люктар буяласаҡ. Тәҡдим ителгән төҫтәрҙән үҙҙәренә оҡшағанын йорт хужалары үҙҙәре һайлаясаҡ.\nПрограмма алты йылға иҫәпләнгән. Был проектты бойомға ашырыуға финанс средстволары төрлө кимәлдәге бюджеттарҙан бүленәсәк, милек хужалары үҙҙәре лә финанс ярҙам күрһәтергә тейеш.\nБыйыл, шулай уҡ 2020-2024 йылдарҙа подъездарҙы ремонтлау планлаштырылған күп фатирлы йорттарҙың исемлеге район хакимиәте сайтында урынлаштырылған. Район буйынса бөтәһе 233 подъезды ремонтлау күҙаллана.\nИҫке торлаҡтарҙағы газүткәргестәргә лә диагностика кәрәк\nКүп фатирлы йорттарҙа йәшәүселәр капиталь ремонттың яңы системаһы менән танышып өлгөрмәй, уларға яңы үҙгәрештәргә төшөнөргә тура килә. Бигерәк тә күп фатирлы йорттарҙағы эске газүткәргестәрҙең техник торошона бәйле һорауҙар күп.\nФорумда был көнүҙәк мәсьәлә лә тикшерелде. Был эш тәү сиратта, йорттарҙа йәшәүселәрҙең үҙҙәренә кәрәк. Уларҙың борсолоуын аңларға ла мөмкин, сөнки эске газүткәргестәрҙе тикшереүгә һәм уның ҡайһы бер өлөшөн алмаштырыуға китәсәк көтөлмәгән сығымдар милек хужалары иңенә төшәсәк. Ләкин шуны аңларға кәрәк, бөтә был саралар аварияларға юл ҡуймауға йүнәлтелә.\nФорум тантаналы рәүештә тамамланды. Күп фатирлы йорттарҙың иң яҡшы рәйестәренә рәхмәт хаттары тапшырылды. Атап әйткәндә, район үҙәгенән Татьяна Дунюшкина һәм Рафиҡ Нафиҡовҡа “Управдом” республика конкурсында районыбыҙ исеменән сығыш яһау хоҡуғы бирелде.\nКүп фатирлы ун йортта подъездар ремонтланасаҡ\nБыйыл районда күп фатирлы ун йорт подъезын, Раевка ауылындағы Тыныслыҡ урамы, 1, 3, Киров урамындағы, 8, 10, Дуҫлыҡ урамындағы 19а, 32а, 36а, 40а, Космонавтар урамындағы 73, 73а, адрестары буйынса урынлашҡан йорттарҙың 24 подъезын ремонтлау планлаштырылған. Был маҡсатҡа республика һәм урындағы бюджеттарҙан 3 миллион 107 мең һум аҡса бүленде.\nКвитанцияларҙы яңынан иҫәпләү\nХалыҡҡа “Экология Т” йәмғиәтенең абоненттар бүлегенә яңынан иҫәпләтеүгә ғариза, паспорт күсермәһен (ФИО һәм прописка биттәре) һәм ғаилә составы йәки ваҡытлыса теркәлеү (уны идара итеүсе кампания йәки ауыл Советы хакимиәте бирә) тураһында документтар ебәрергә кәрәк.\nБыны түбәндәге ысулдарҙы ҡулланып эшләргә мөмкин:\n-электр энергияһы өсөн квитанцияла күрһәтелгән eko.ab@bk ru адресына электрон почта аша еберәргә,\n-“Рәсәй почтаһы аша” Туймазы ҡалаһы, Ғафүров урамы 62 адресына А. Ф. Фәтҡелбаянова исеменә ебәрергә,\n- төбәк операторының яҡындағы офисына паспорт менән барырға.\nКоммуналь хеҙмәттәр өсөн яңынан иҫәпләү шарттары РФ Хөкүмәтенең 354-се ҡарары менән раҫланған. Ғаризаларҙы ҡарау ваҡыты – 30 көн.\n“Ҡыҙыу линия” телефоны\n4-се зона – “Экология-Т” йәмғиәте – тел. 8-800-250-01-85.


Болгариянан – һөйөү менән » Архив газеты "Йәшлек"\nБолгариянан – һөйөү менән Королтай\nНеля Мәргән ҡыҙы Мырҙабәкова (псевдонимы Корнелия Марган) – Болгарияла йәшәүсе милләттәшебеҙ, билдәле рәссам, Өсөнсө Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайына арнап, Өфөлә күргәҙмә ойошторҙо. Бөгөн ул «Урал» халыҡ ижады галереяһында тантаналы рәүештә асылды.\nӨфө дәүләт сәнғәт академияһын тамамлаған талантлы яҡташыбыҙ Дунай буйҙарында йәшәһә лә, рухы һәм ижады менән беҙҙең ватандаш булып ҡала. Неля Мырҙабәкова Тыуған иле тәбиғәтен йыш төшөрә. «Мәскәү йылғаһы», «Невала ҡыш», «Кремль. Ҡояш байыған саҡ» кеүек картиналары авторҙың иленә йылы һөйөү тойғолары менән йәшәүен сағылдыра.\nБашҡортостан нисек ситтә ҡалһын инде?! Рәссамдың «Ағиҙел ярында» тигән махсус әҫәрҙәр серияһы бар. Әлеге күргәҙмәлә лә уларҙың бер нисәүһе урын алған. Халҡыбыҙҙың милли батыры Салауат Юлаев бик күптәрҙең ижадында һүрәтләнә. Корнелия Маргандың эшендә лә үҙенсәлекле образ булып мәңгеләштерелгән ул. «Башҡорт ҡатын-ҡыҙы» картинаһы иһә гүзәл, аҡыллы, тыныс һәм бер ни тиклем шаян ҡатын-ҡыҙҙы берләштергән дөйөм образ.\n– Рәсемдәрҙе өйгә алып ҡайтҡанда, беҙ уларҙы ижад итеүсенең кәйефен дә бергә алабыҙ, – ти Неля Мәргән ҡыҙы. – Шуның өсөн дә әҫәрҙәрем аша кешеләргә шатлыҡ, бәхет, яҡшы кәйеф бүләк итергә ынтылам.\nЙәш быуынды илһөйәр итеп үҫтерәйе ...


Стәрлетамаҡта автомобиль аҫтында ҡалып йәрәхәт алған 16 йәшлек ҡыҙға табиптар операция эшләгән\nКүңелһеҙ ваҡиға ҡаланың Ибраһимов урамында теркәлгән.\nСоциаль селтәрҙәргә һалынған видеояҙманан күренеүенсә, бәләкәй тиҙлектә барыусы транспорт сараһы иң тәүҙә йәйәүле ҡатынды үткәрә. Артабан ҡаршыға килеүсе «Газель» микроавтобусы артынан ҡапыл уҡыусы бала йүгереп сыға. Водитель автомобилен туҡтатып өлгөрмәй. Көслө бәрелеүҙән һуң ҡыҙ аяғына баҫырға нитәләй, әммә был уға бик ауыр бирелә. Дауаханала фажиғәгә тарыусының умрау һөйәге һынған булыуы асыҡлана.


Тормош йәме хеҙмәттә » Башҡортостан гәзите\n"Башҡортостан гәзите" » Иман » Тормош йәме хеҙмәттә\nТормош йәме хеҙмәттә 28.04.2017 // Иман\nЕребеҙҙә барлыҡ тереклекте уятып, тирә-йүнгә йән индереп йәнә яҙ килде. 1 Май – Яҙ һәм хеҙмәт байрамы – көтөп алған байрамдарыбыҙҙың береһе. Ислам динендә лә хеҙмәт мөһим урында тора.\nИслам – хеҙмәт дине. “Эшләгеҙ, башҡарған изге ғәмәлдәрегеҙгә Аллаһ Тәғәлә бәрәкәт бирер”, – тиелгән “Ҡөрьән”дә. Мәҫәлән, иген сәсһәң, уны үҫтерер, бер бойҙайҙы меңләтә арттырып бирер. Тырышып мал-тыуар ҡарайһың икән, уны ла ишәйтер һ.б.\nМөхәммәт ғәләйһис-сәләм: “Ҡулыңды һелкет, Аллаһы Тәғәлә ризыҡ бирер” тигән. Йәғни Исламда “Алма беш – ауыҙға төш” тип көтөп ятыу юҡ. Мөхәммәт ғәләйһис-сәләм эш һөйөү мөһимлеген үҙ тормошо аша күрһәтеп, хеҙмәткә әйҙәп йәшәгән. “Фәҡирлек динһеҙлеккә яҡын”, – тигән ул бер хәҙисендә. Бер ваҡыт Мөхәммәт ғәләйһис-сәләмдең ҡаршыһына крәҫтиән тап була. Мөхәммәт ғәләйһис-сәләм күрешергә әйтә, хеҙмәтсе ҡулын артҡа йәшерә. “Ни өсөн миңә ҡулыңды бирмәйһең”, – тип һораған Мөхәммәт ғәләйһис-сәләм. “Иген игеп сөйәлләнеп ҡатҡан ҡулдарым менән күрешергә оялам”, – тип яуап биргән эшсе. Мөхәммәт ғәләйһис-сәләм: “Бир ҡулыңды, ошо хеҙмәт иткән ҡулды Аллаһ Тәғәлә лә, уның Пәйғәмбәре лә һөйә”, – тигән.\nИсламда эшкә өйрәнеү, ныҡыш булыу, бер-береңә ярҙамлашыу, хеҙмәтең емешенән мохтаждарға өлөш сығарыу талабы юғары тора. Атабыҙ Әҙәм ғәләйһис-сәләм йәннәттән төшкәндән һуң ерҙә беренсе булып ер һөргән, мал ҡараған. Бөтә пәйғәмбәрҙәребеҙ ҙә сауҙа менән шөғөлләнгән, мал-тыуар ҡараған. Бер егет көнө буйы мәсеттә намаҙ уҡый икән. Мөхәммәт ғәләйһис-сәләм: “Был егет көнө буйы мәсеттә ултыра, уны кем ашата икән”, – тип һораған. Эргәһендә берәү: “Уның ҡустыһы бар, ул эшләй, ашата, ғаиләһен ҡарай”, – тип яуап биргән. “Был егеткә ҡарағанда эшләү күпкә хәйерлерәк”, – тигән. Шуға күрә Исламда кешенең өҫтөнә йөк булыу юҡ, һөнәр алыу бар. “Һөнәре бар һыуҙың үренә йөҙөр” тип халыҡ юҡҡа ғына әйтмәгән. Хатта ки хеҙмәт итеү төрлө хикәйәләрҙә лә ҙур урында тора. Бер батшаның улы сибәр ҡыҙҙы күреп ҡала. Уға ғашиҡ була. Тормош юлдашы итер өсөн атаһына барып, ҡыҙҙың ҡулын һорай. Атаһы уның ниндәй нәҫелдән булыуын һорашҡан, алдағы тормоштарын күҙаллау өсөн һорауҙар биргән. “Беҙҙең байлығыбыҙ беҙҙән һуң да ҡаласаҡ, мин батшаның улы”, – тип яуап биргән егет. “Байлығығыҙ юҡҡа сыҡһа, һеҙ нисек тормош алып барырһығыҙ. Әгәр ҙә һөнәрең булһа, ҡыҙымды бирергә ризамын”, – тип яуаплаған. Егет ҡайтып китә, бер һөнәрсегә барып, тал сыбығынан төрлө кәрзиндәр үрергә өйрәнә.\nҺөнәр тормошта кәрәк. Мөхәммәт ғәләйһис-сәләм: “Ғилемде бишектән алып гүргә кергәнсе өйрәнегеҙ”, – тип әйткән. Ғилем – ул һөнәрҙең бер төрө. Балаларыбыҙҙа ла һөнәргә һөйөү тәрбиәләйек. Донъя тырышлыҡ менән бара. Эшләгән, һөнәрле кеше тормошон матур итеп алып бара, ғаиләһен ҡарай. Ялҡау кеше иһә тормошонда күп ауырлыҡтар кисерә.\nМөхәммәт ғәләйһис-сәләмдең “Хеҙмәтсенең тире киберҙән алда уның ризалығын ал, йәғни эш хаҡын бир” тигән һүҙҙәрен дә оноторға ярамай. Һәр ерҙә ғәҙеллек булырға тейеш. Икенсе кешенең өлөшөнә керһәң, уны рәнйетһәң, табылған аҡсаның бәрәкәте китәсәк. “Ике кеше ғәҙел эш алып барһа, Аллаһ Тәғәлә уларҙың өсөнсөһө булыр”, – тигән Мөхәммәт ғәләйһис-сәләм.


Ағиҙел ҡалаһында коммуналь хеҙмәттәр күрһәтеүҙә яңы технологиялар ҡулланыла\nМахсус ҡорамалдар ярҙамында һәр фатирҙа күпме һыу тотонолоуы хаҡында мәғлүмәт идарасы компания компьютерҙарында сағылып бара. Был алым әлегә эксперимент булараҡ эшләй.\nҠалала һыуҙың һәр тамсыһы аҡса менән иҫәпләнә. Шуға ла йорттарҙа иҫәпләү ҡорамалдары урынлаштырылды. Һәр кем ундағы күрһәткес буйынса түләп барырға бурыслы. Ағиҙел ҡалаһында йәшәүселәрҙең ай буйы ғына түгел, ә көнөнә күпме һыу тотонғанын идарасы компанияла белеп торалар. Мәғлүмәт махсус ҡоролмалар ярҙамында туранан-тура компания компьютерҙарында сағылып бара.\nЭльвира Закирова, Курчатов урамындағы 13-сө йортта йәшәүсе: «Үҙебеҙгә иҫәпләйһе, мәғлүмәтте итеп йөрөйһө түгел. Дөйөм йорт ихтыяждарына түләү ҙә кәмене».\nКүрһәткес тәүҙә йортта урынлаштырылған иҫәпләү ҡоролмаһында теркәлә. Артабан мәғлүмәт идарасы компанияға килә.\nЭльвира Ғиндуллина, идарасы компания инженеры: «Әгәр иҫәпләү ҡорамалына магнит ҡуйылһа, ул шунда уҡ экранда сағыла. Счетчиктар туҡтаһа ла күреп торабыҙ».\nЯңы система әлегә Ағиҙелдәге бер йортта ғына эшләй. Күп ҡатлы йорттарҙа коммуналь хеҙмәттәр өсөн ваҡытында иҫәпләшеүселәр ҙә, түләмәүселәр ҙә бар. Һуңғыларының бурысы йыш ҡына дөйөм йорт ихтыяждары иҫәбенә инеп китә. Яңы технологияны һынап ҡарарға ошо һәм башҡа сәбәптәр этәргес булған.\nӘлфиә Тимерғәлиева, идарасы компания директоры: «Ике подъезлы йортта һыуыҡ һыу өсөн түләү дөйөм йорт ихтыяждары буйынса түләү ҡырҡ биш процентҡа етә ине. Был система ярҙамында ул 12 һәм биш процентҡа тиклем кәмене».\nДистанцион иҫәпләү ҡорамалдарын киң ҡулланыу мәсьәләһе республиканың торлаҡ һәм төҙөлөш күҙәтеүе буйынса дәүләт комитеты ултырышында ла ҡаралды.\nИлдар Шафиҡов, Башҡортостандың торлаҡ һәм төҙөлөштө күҙәтеү буйынса дәүләт комитеты рәйесе: «Тәүге ярты йыллыҡта ғына дөйөм йорт ихтыяждары буйынса 12 меңдән ашыу мөрәжәғәт булды. Уларҙың 35 проценты коммуналь түләүҙәр менән килешмәүгә ҡағыла. Яңы технологияларҙы һынап ҡарау- көн талабы».


Баш ҡалала телевидение һәм радио тарихы күргәҙмәһенә 100-ҙән ашыу артефакт ҡуйылған // Мәҙәниәт | новости башинформ.рф\nБаш ҡалала телевидение һәм радио тарихы күргәҙмәһенә 100-ҙән ашыу артефакт ҡуйылған\n18:40, 21 ноября 2016 Мәҙәниәт\nӨФӨ, 2016 йыл, 21 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.\nРеспубликаның Милли музейында тәүге тапҡыр «Башҡортостанда радиотапшырыуҙар һәм телевидение тарихы» тигән күргәҙмә асылды. Проект Халыҡ-ара телевидение көнө һәм «Башҡортостан» ТРК ДУП-ның 15 йыллығы уңайынан әҙерләнгән. Уны асыу тантанаһына телевидение хеҙмәткәрҙәре һәм ветерандары, абруйлы ҡунаҡтар, республика киң мәғлүмәт саралары хәбәрселәре йыйылды.\nИке экспозиция залындағы стендтарҙа 1920 йылдарҙан башлап беҙҙең көндәргә тиклем ил тарихы менән тығыҙ бәйле булған этаптар сағылдырылған. Радиотапшырыуҙарҙың эфирға сыға башлауы, яңы ғына төҙөлгән Почтамт бинаһына күсеү, тәүге дикторҙар, Бөйөк Ватан һуғышы осоронда эшләү, телевидение булдырыу, төҫлө тапшырыуҙарға күсеү. Күргәҙмәне ойоштороу өсөн байтаҡ эш башҡарылған, ҙур фотоархив һәм текстар тупланған. «Башҡортостан» ТРК ДУП-ның бөтә бүлектәренең стендтары хронологик тәртиптә, 40 күренекле кеше тураһында мәғлүмәт, 100-ҙән ашыу артефакт, инструменталь-техник база: камералар, диктофондар, төрлө ҡоролмалар урын алған. Башҡортостан телерадиокомитеты программалары менән бәйле гәзиттән ҡырҡып алынған мәҡәләләр ҡыҙыҡһыныу тыуҙыра.\nКүргәҙмә менән телевидение ветерандары — Телерадиотапшырыуҙар мәктәбе етәксеһе Шәүрә Ғилманова һәм «Ҡурай» каналы директоры, музей экспозицияһын булдырыу буйынса эшсе төркөм етәксеһе Юнир Аҙнабаев таныштырҙы.\n«Беҙҙә телевидение 1959 йылда ғына эшләй башлай, һәм үҫеш буйынса баш ҡаланы ҡыуып етеү бурысы ҡуйыла, — тип һөйләне Шәүрә Ғилманова. — 1980 йылғы Олимпиадала иһә Башҡортостандан ҙур ижади төркөм ҡатнаша. Ошо йылдар үҫеш осоро була. Беҙҙә тәүге нәфис фильмдар төшөрөлә башлай, һуңынан уларҙы Үҙәк телевидениенан да күрһәттеләр».\nКүргәҙмә менән ике ай дауамында танышырға мөмкин.\n«Башҡортостан» телерадиотапшырыуҙар компанияһына «Башҡортостан юлдаш телевидениеһы», «Ҡурай-ТВ» һәм «Ҡурай HD» музыкаль телеканалдары, «Тамыр» балалар телеканалы, «Юлдаш», «Спутник ФM», «Ашҡаҙар» радиоканалдары ҡарай. Проект Башҡортостан телевидение һәм радиоһының иң яҡшы традицияларын таратыу, лайыҡлы йәш белгестәр әҙерләүгә булышлыҡ итеү маҡсатында ойошторолған.\nТеги: телевидение,башҡортостан юлдаш телеканалы,милли музей


Көн яҡтыһы – изге уй сатҡыһы » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке\nБашҡортостан гәзите » Иман » Көн яҡтыһы – изге уй сатҡыһы\nКөн яҡтыһы – изге уй сатҡыһы 11.05.2018 // Иман\nХалҡыбыҙҙа төрлө ырымға ышанып, ҡурҡыу, шомланыу, хәүефләнеү күренештәре йыш осрай. Һөҙөмтәлә күңелгә “саң” ҡуныуы, тормошҡа зыян килеүе ихтимал.\nМәҫәлән, бәғзе көндәргә “ҡоро” тигән мөһөр баҫып ҡуялар. Атҡан һәр таң – Аллаһ Тәғәләнең бүләге. Ә ваҡытты нисек үткәреүең – үҙеңдең намыҫыңда. Ҡыл да ҡыбырлатмай ултыраһың икән, әлбиттә, был көн һинең өсөн файҙаһыҙ, “ҡоро” буласаҡ. Икенсе берәү иһә йүгереп йөрөп эштәрен бөтөрһә – бәрәкәт арта.\n“Май айында өйләнешергә ярамай” тигән яңылыш фекер ҙә яңғырап ҡуя ҡайһы саҡта. Шундай матур мәлдә, тәбиғәттең яңы һулыш алған миҙгелендә ғаилә ҡороуҙың ниндәй насарлығы булыуы ихтимал? Быйылғыһына килгәндә, ошо айырма ғына бар: Рамаҙан осорона бәйле, никах көндөҙ уҡытылған хәлдә лә, аш-һыу мәжлесен ифтар ваҡытынан алда үткәрергә ярамай, ҡояш байығанын көтөү зарур.\nБәпес көткәндә бәйләргә, сигергә, сәс ҡырҡтырырға ярамай, балаға кәрәк-яраҡты алдан алыу – насарға... Ниңәлер буласаҡ әсәйҙәрҙе шулайтып тыялар, ҡурҡыталар.\nТап шул бәйләү, сигеү, тегеү ҡатын-ҡыҙҙың наҙлы, гүзәл эше түгелме һуң?! Йөрәк аҫтыңда бала яралып үҫешкән мәлдә, уй-хистәрең менән әсәй булырға әҙерләнгән мәлдә нисек матурлыҡ тыуҙырмай ултырмаҡ кәрәк?! Үҙе бер ял, йәм бит ул! Әлеге шөғөл кәйефте күтәрә, күңелгә илһам өҫтәй, тимәк, тирә-йүн йәнә лә күркәмләнә. Әгәр был эш ауырлы ҡатынға ауырлыҡ килтермәй, хәлен бөтөрмәй икән, ниңә уның менән булышмаҫҡа ти?\nЙөклө саҡта, әлеге лә баяғы ырымдарға бәйләп, физик күнекмәләрҙең хәүеф менән янауы тураһында ла имеш-мимеш ишеттереп ҡуялар. Әлбиттә, был төрлө кешенең хәленә ҡарап билдәләнәлер. Шулай ҙа, мәҫәлән, бер аҙ булһа ла йәйәү йөрөүҙең зыяны юҡтыр. Саф һауа һулап, ҡоштарҙың иртәнге йырын тыңлап үтеү күңелгә күпме көс, аһәң өҫтәй! Йәнгә ләззәт, тәнгә сихәт биргән илаһи мәл бит ул!\nӘйткәндәй, мәғлүм ки, ауырлы саҡтағы һәр көн өсөн көнө буйы ураҙа тотҡан, төн дауамында ғибәҙәт ҡылған күләмдә сауап яҙыла. Тулғаҡ мәлендәге ауыртыныуҙарға күпме “бүләк” әҙерләнгәне хатта ерҙәге һәм күктәге фәрештәләргә лә билгеле түгел... Бала тыуғас иһә, уға имеҙгән һәр йотом һөт өсөн дә сауап яҙыла. Аллаһтың ошондай йомартлығы хаҡында уйлағанда, күҙҙәргә шатлыҡ йәштәре төйөлә, йөрәк дөпөлдәп тибә башлай... Ырымдарға түгел, Раббыбыҙға ғына ышанып, Уның ҡушҡандарын еренә еткереп эшләп йәшәүҙең ни ҡәҙәр оло бәхет, ырыҫ-бәрәкәт икәнен һәр саҡ иҫебеҙҙә тотһаҡ ине.\nӘҙәм балаһы яңылыш юлдан китмәһен, хаҡ йәшәһен өсөн Аллаһ Тәғәлә динен биргән. Изге ҡанун тормош асылын төшөндөрә, ғәҙел тормошҡа өйрәтә. Ислам шомланырға, шикләнергә рөхсәт итмәй. Мәҫәлән, көҙгө ватылһа, тәҙрә сатнаһа – насарға юрау, ҡара бесәй осраһа, йә буш күнәкле кеше тап булһа, өйҙән сығыр мәлдә төймә өҙөлөп төшһә, юл уңмаҫ тип кире боролоу динебеҙгә бөтөнләй тап килмәй. Ырымға ышанып, бөгөн башҡарыр мөһим эште һуңға ҡалдырырғамы ни? Алда бит ни булыры билдәһеҙ. “Бөгөн башҡарыр эшеңде иртәгәгә ҡалдырма”, – тигән был йәһәттән пәйғәмбәребеҙ Мөхәммәт ғәләйһис-сәләм.\nДинебеҙ өйрәткәнсә, әҙәм балалары һәр ваҡыт күркәм уйлы, матур һүҙле булырға, бер-береһен рухландырып, яҡшы кәңәш биреп, ярҙамлашып йәшәргә тейеш. Ә төрлө ырымдарҙың тормошҡа, күңелгә зыян килтереүе, кешене тура юлдан яҙҙырыуы ихтимал. Һәр көндө Аллаһ Тәғәләнең ихтыярына тапшырып, ҡөҙрәтенә инанып, хәләл көсөңдө һалып үткәрергә кәрәк, тиелә динебеҙҙә. Ошо ҡағиҙәгә таянып, ваҡытыбыҙҙы тик изге ғәмәлдәргә бүлеп, нур өләшеп, гелән яҡты ниәттәр менән йәшәһәк ине.


Башсельхозтехника иҫке техниканы яңыһына алмаштырыу программаһын ғәмәлгә ашыра // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nБашсельхозтехника иҫке техниканы яңыһына алмаштырыу программаһын ғәмәлгә ашыра\n17:57, 18 июня 2010 Иҡтисад\n«Башсельхозтехника» дәүләт унитар ауыл хужалығы предприятиеһы яңы программаһын ғәмәлгә ашырыуҙы башлай. Ул ауыл хужалығы техникаһын яңыртыу өсөн әҙерләнгән һәм иген менән мал аҙығы урыусы иҫке комбайндарҙы яңыһына алмаштырыуҙы (утилләштереүҙе) күҙ уңында тота.\nҮҙ быуатын тултырған баҫыу караптарын тапшырып, аграрийҙар ҙур ташламалар менән Агромашхолдинг маркаһындағы яңы машиналарҙы һатып алыуға мөмкинлек аласаҡ.\nҺәр ауыл хужалығы тауарын етештереүсе был программала ҡатнаша ала. Бының өсөн Башсельхозтехниканың дилер үҙәгенә артабанғы утилләштереү менән комбайнды учеттан төшөрөү тураһында белешмә тапшырырға кәрәк. Белешмәне Дәүләт техник күҙәтеүҙең урындағы бүлексәһе бирә. Бынан тыш, предприятиеңдың төп средстволары балансынан сығарыу тураһында акттың күсермәһе лә кәрәк буласаҡ.\nДокументтар тапшырғандан һуң ҡулланыусыға Красноярск комбайндар заводында етештерелгән яңы комбайнды һатып алғанда 250000 һум алыуға хоҡуҡты раҫлаусы Агромашхолдингтың номерлы сертификаты бирелә.\nОшондай уҡ тәртип, сылбырлы тәгәрмәсле тракторҙы иҫәпкә алмағанда, урман әҙерләү техникаһын һатып алғанда ла ҡаралған (дилер 200000 һумға сертификат бирә).\nӘ харвестер һатып алғанда 2000000 һумға сертификат тапшырыла.\nФайҙаланыуҙан алынған техниканы тапшырыуҙың талап ителмәүе был программаның өҫтөнлөгө булып тора. Ауыл хужалығы тауары етештереүселәр өсөн был эште күпкә еңелләштерә. Иҫке техника хужалыҡта ҡала, һәм крәҫтиән уның менән нимә эшләрен үҙ мәнфәғәтенән сығып хәл итеүгә хоҡуҡлы.\nТулыраҡ мәғлүмәтте Башсельхозтехникаға шылтыратып белешергә мөмкин: (347) 272-13-01, 229-59-72.


Өфөлә тыуып үҫкән һылыу «Евровидение-2012» конкурсының милли һайлап алыу туры финалына үтте // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nӨфөлә тыуып үҫкән һылыу «Евровидение-2012» конкурсының милли һайлап алыу туры финалына үтте\n13:37, 7 марта 2012 Йәмғиәт\nӨфөлә тыуып үҫкән Рената Байкова Әзербайжанда «Евровидение-2012» конкурсының милли һайлап алыу туры финалына үтте, ул Rene исеме аҫтында сығыш яһай. Рәсәй исеменән сығыш яһау хоҡуғына 25 ҡатнашыусы көс һынашасаҡ. Улар араһында Марк Тишман, Эд Шульжевский, Юлия Волкова һәм Дима Билан да бар.\nРената Байкова Өфөнөң 39-сы гимназияһында уҡыған, инглиз телен тәрән өйрәнгән. Башҡорт дәүләт университетын тамамлағандан һуң, буласаҡ йырсы ғаиләһе менән Мәскәүгә күсә, унда өс йылдан ашыу йәшәй инде.\nКонцертта Рената инглиз телендә үҙе яҙған «Һине һағынасаҡмын...» («Miss you») исемле йырҙы башҡарасаҡ. Яҡташыбыҙ 11-се булып сығыш яһаясаҡ. «Евровидение-2012» конкурсының милли финалы бөгөн, 7 мартта, 22 сәғәттә «Россия-2» телеканалынан тапшырыласаҡ.\n— Конкурс финалы тыуған көнөмә тура килде, — тине Рената Байкова. – Үҙемде лә, ижадымды һөйөүселәрҙе лә шатландырырға теләйем.


“Үҫеш нөктәһе” мәғариф үҙәге асылды\n25 Сентябрь 2019, 09:49\nБаймаҡ районында 1-се Төркмән, Темәс, Йомаш һәм Урғаҙа мәктәптәре нигеҙендә дүрт заманса “Үҫеш нөктәһе” мәғариф үҙәге асылды. Теүәл фәндәр һәм гуманитар профилдәрҙең төп һәм өҫтәмә белем биреү программаларын тормошҡа ашырыу маҡсатында үрҙә һанап үткән белем усаҡтарында технология һәм башҡа предметтарҙың эстәлеге һәм уҡытыу алымдары, матди-техник базалары яңыртылды.#нацпроекты #миллипроекттар\nБаймаҡ районында 1-се Төркмән, Темәс, Йомаш һәм Урғаҙа мәктәптәре нигеҙендә дүрт заманса “Үҫеш нөктәһе” мәғариф үҙәге асылды. Теүәл фәндәр һәм гуманитар профилдәрҙең төп һәм өҫтәмә белем биреү программаларын тормошҡа ашырыу маҡсатында үрҙә һанап үткән белем усаҡтарында технология һәм башҡа предметтарҙың эстәлеге һәм уҡытыу алымдары, матди-техник базалары яңыртылды. Яңы үҙәктәрҙең төп йүнәлештәре—сәнәғәт дизайны, мәғлүмәт технологиялары, хайтек цех, виртуаль ысынбарлыҡ, аэротехнология һәм геоинформатика. Улар балаларҙы һәм үҫмерҙәрҙе ижадҡа йәлеп итә, буш ваҡыттарын файҙалы үткәрергә мөмкинлек бирә. Бында балалар үҙҙәренең уйҙарын һәм хыялдарын тормошҡа ашырырға өйрәнәсәк. Һөнәр һайлағанда техник йүнәлешлегә өҫтөнлөк бирергә ярҙам итәсәк.\nТөркмән мәктәбе директоры Зәһүрә Ҡаһарманова әйтеүенсә, уларға "Мәғариф" милли проекты сиктәрендә үҙәккә бирелгән ике кабинетты заманса ҡоролмалар менән йыһазландырыуға 1600 һум аҡса бүленгән. Район хакимиәте кабинеттарҙы ремонтлауға аҡса биргән. Әлеге көндә үҙәк алты йүнәлештә дәрестән тыш эш башлаған.


Мәктәптә хәҙер студенттар дәрес бирә ала | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n16 июня 2020 — 17:23 ГТРК «Башкортостан»\nДәүләт Думаһы “Мәғариф тураһындағы Законға” үҙгәрештәр индерҙе. Уларға ярашлы хәҙер юғары белем биреү йорттары студенттары мәктәптә рәсми эшләү хоҡуғына эйә. Педагогик хеҙмәт менән уҡыу йортоноң өс йә унан да күбеерәк курсын тамамлаған һәм тейешле аттестация үткән буласаҡ уҡытыусылар шөғөлләнергә мөмкин. Улар мәктәп фәндәренән дәрес бирә ала. Педагогик йүнәлештә булмаған башҡа һөнәр үҙләштергән студенттарға иһә мәктәптә өҫтәмә белем биреү курстары менән түңәрәктәр алып барырға рөхсәт ителә. Уларҙың буласаҡ һөнәре был түңәрәк программаһына тап килеүе шарт. Өҫтәмә белем биреү программаларының студенттарҙың белем алған йүнәлешенә тап килеү-килмәүе өсөн эш биреүсе ойошма яуаплы. Дәүләт Думаһы комитеты рәйесенең урынбаҫары Любовь Духанина белдереүенсә, студенттарҙы педагогик хеҙмәткә йәлеп итеү мәсьәләһен Мәғариф министрлығы Фән һәм юғары белем биреү һәм Хеҙмәт министрлыҡтары менән килешеп хәл итә. Дәүләт Думаһы спикеры Вячеслав Володин фекеренсә, яңы тәртип студенттарға һөнәр һынап ҡарарға булышлыҡ итәсәк. Инициатива шулай уҡ мәктәптәрҙә кадрҙар ҡытлығын бөтөрөргә лә ярҙам итер, тип көтөлә. Законға үҙгәрештәр Рәсәй Президентының махсус йөкләмәһенә ярашлы раҫланды.


Изгелек һәм мәрхәмәтлек армияһы\n8 Июнь 2020, 13:00\n8 июнь – СОЦИАЛЬ ХЕҘМӘТКӘРҘӘР көнөРайоныбыҙҙың социаль хеҙмәткәрҙәре ярҙамға мохтаждар мәнфәғәтен ҡайғырта, улар тураһында даими рәүештә хәстәрлек күрә, мөмкинлектәре сикләнгән кешеләргә уңайлы шарттар тыуҙырыуға ҙур көс һала. Халыҡты социаль яҡлауҙа урындағы “Нур” социаль хеҙмәтләндереү үҙәге, “Ғаилә” көньяҡ-көнсығыш район-ара үҙәге хеҙмәткәрҙәренең эше баһалап бөткөһөҙ. Лариса Хәсәнова “Ғаилә” үҙәгендә 2001 йылдан, дөрөҫөрәге, ойошма барлыҡҡа килгәндән алып эшләй. Республикала иң беренселәрҙән булып асылған Үҙәктең “нигеҙ ташын” һалыуҙа күп көс түккән белгес, тәүге бинаны рәткә килтереү, хатта янындағы икенсе бинаны һылауҙа ла улар ҡатышҡан.\n8 июнь – СОЦИАЛЬ ХЕҘМӘТКӘРҘӘР көнө\nЙыл һайын йәмле июнь айында илебеҙҙә Социаль хеҙмәткәрҙәр көнө билдәләнә. Был көн пенсионерҙарға, инвалидтарға, аҙ тәьмин ителгән ғаиләләргә, ата-әсә ҡарауынан мәхрүм ҡалған балаларға һ.б. ауыр тормош хәлендә ҡалған кешеләргә үҙҙәрен йәмғиәттең тулы хоҡуҡлы гражданы итеп тойорға ярҙам итеүселәргә арнала.\nРайоныбыҙҙың социаль хеҙмәткәрҙәре лә ярҙамға мохтаждар мәнфәғәтен ҡайғырта, улар тураһында даими рәүештә хәстәрлек күрә, мөмкинлектәре сикләнгән кешеләргә уңайлы шарттар тыуҙырыуға ҙур көс һала. Халыҡты социаль яҡлауҙа урындағы “Нур” социаль хеҙмәтләндереү үҙәге, “Ғаилә” көньяҡ-көнсығыш район-ара үҙәге хеҙмәткәрҙәренең эше баһалап бөткөһөҙ.\nЛариса Хәсәнова “Ғаилә” үҙәгендә 2001 йылдан, дөрөҫөрәге, ойошма барлыҡҡа килгәндән алып эшләй. Республикала иң беренселәрҙән булып асылған Үҙәктең “нигеҙ ташын” һалыуҙа күп көс түккән белгес, тәүге бинаны рәткә килтереү, хатта янындағы икенсе бинаны һылауҙа ла улар ҡатышҡан. Бергә эш башлаған иптәштәренән әле Розалия Татлыбаева ғына ҡалған. Ошо байтаҡ ваҡыт эсендә Лариса Ирек ҡыҙы үҙен яуаплы, ярҙамсыл, клиенттарға иғтибарлы белгес итеп күрһәткән. Ул мохтаждар өсөн тейешле документтар әҙерләүҙә ярҙам итә, райондың имен булмаған, ауыр тормош хәлендә ҡалған ғаиләләренә социаль ярҙам күрһәтеүҙә хәстәрләй, Яңы Себенле, Таҙлар һәм Үтәғол ауыл биләмәһе ғаиләләре менән кураторлыҡ итә. Мәҫәлән, күп балалы ғаиләләргә торлаҡ сертификаты, балалар пособиелары юллауҙа һ.б. шундай документтарға бәйле эштәрҙә уның ярҙамын тоялар.\nЛариса Ирек ҡыҙы ҡыҙы тормош юлдашы Альберт Әхмәтдин улы менән өс балаға ғүмер биргәндәр, оло улдары Руслан – 9-сы, икенсе улдары Артур 4-се класты тамамлаған, кескенәләре – ҡыҙҙары Азалия “Ләйсән” балалар баҡсаһына йөрөй.\nХеҙмәтенән йәм табып, кешеләргә ярҙам итеүҙе үҙенең һөнәри генә түгел, күңел талабы тип тә йәшәгән Лариса Хәсәнованы һәм барлыҡ социаль хеҙмәткәрҙәрҙе һөнәри байрамдары уңайынан тәбрикләп, еңел булмаған эштәрендә уңыштар, иҫәнлек-һаулыҡ, бәхет теләйбеҙ.\nЯҡшылыҡ ерҙә ятып ҡалмай, тиҙәр. Һеҙҙең дә ярҙамға мохтаждарға күрһәткән изгелектәрегеҙ үҙегеҙгә сауап булып әйләнеп ҡайтһын!


DataLife Engine > Версия для печати > Башҡорттарҙа мәғдәнселек кәсебе\nГлавная > В Башкортостане > Башҡорттарҙа мәғдәнселек кәсебе\n26-01-2016, 09:46. Разместил: 147258951\nМәҫәлән, борон Яйыҡ буйындағы Әтәс тауы (хәҙер унда Магнитогорск ҡалаһы урынлашҡан) башҡорттарға килгән яуҙарҙы ҡайтарырға ярҙам иткән. Был тауҙа тимер мәғдәне ятҡылығы булған, тимер булған ерҙә магнит тәьҫире көслө була. Ошоно яҡшы белгән башҡорттар дошмандарға ҡаршы һуғышта бик оҫта файҙаланғандар. Яу килә ҡалһа, башҡорттар уларға ҡаршы дағаһыҙ аттар менән сыҡҡандар һәм сигенгән булып дошманды Әтәс тауына йәлеп иткәндәр. Башҡорттар еңелде, тип йән-фарман сабып килеп еткән дошман яуы тауға етеү менән хәлһеҙләнгән дә ҡуйған. Сөнки тауҙағы көслө магнит дошман аттарының тимер дағаларын ергә тартҡан. Уларға һуғышырға мөмкинселек бирмәгән. Ошо мәлдә инде дағаһыҙ аттарҙағы башҡорттар дошман яуын еңел генә ҡыйратыр булған.\nӘйткәндәй, борон ата-бабаларыбыҙҙың мәғдән ятҡылыҡтарын яҡшы белеүҙәре тураһында топонимик атамалар ҙа асыҡ һөйләй. Баҡырлы тауы, Батыртау, Баҡырүҙәк, Баҡырҡаҙыған һ.б. башҡорттарҙың баҡыр мәғдәнен сығарыуы, иретеүе тураһында һөйләһә, Тимерарҡа, Тимерҡая, Тимертау атамалары тимерҙе лә күптән үҙләштергәндәре хаҡында бәйән итә.\nБашҡорттар алтынды биҙәнеү әйбере рәүешендә үҙҙәре ҡулланмаһа ла, был ҡиммәтле металды улар бик күп сығарған. Алтын тауы, Алтынташ тауы, Алтынсай йылғаһы, Алтынтапҡан үҙәне тап ошо хаҡта һөйләй. Ата-бабаларыбыҙ алтын менән сауҙа иткән. XVII быуаттың икенсе яртыһында, хатта, башҡорттарҙың алтын, көмөш сығарыу менән шөғөлләнгән мәғдәнселек үҙәктәре булған. Уны ата-бабаларыбыҙ батша хөкүмәтенән йәшереп тотҡан. 1668 йылда Долматов монастыры монахы оло йәштәге бер башҡорт ҡатынынан Иртәш күлендәге (хәҙер ул Силәбе өлкәһенә ҡарай) башҡорттарҙың мәғдән иретеү ҡаласығы тураһында ишетеп ҡала. Монах ҡала хаҡында Мәскәүгә былай тип хәбәр итә: “в горе в вершине Уфы, Чадены и Яику реки... и домницы, и ямы в том месте есть..., а езде от Катайского острогу – 11 дней. Около той горы, речки названием Тасмы, устьями сошлись в Ай-реку, а длина той горы верст 7, поперек в версту, в вышину сажень на 200 и более. На ту гору проложены дороги великие. Теми дорогами ездят многие башкирцы, этот камень берут и плавят золото и серебро, ту руду они продают в Уфу русским людям по 13 рублей пуд. Есть и город каменный на берегу озера Иредяша в полднище пути, и башни великие и палаты каменные, башкирцы его скрывают, а так же некто служилый человек видел на острове Иртяш – озера этот город в саморостном камени. Вокруг него ров, а за тем городом сделаны домницы исстари, видны плавильная руда и шлак. В длину городище 100 сажень, а поперек 50 сажень” (1 ҡаҙна сажины – 2 метр 14 см).\nТимәк, башҡорттарҙың “таш ҡаласығының” оҙонлоғо 200 метр тирәһе, киңлеге 100 метр тирәһе булған. Бейек башнялары һәм йорттары ла таштан булған. Был урынды башҡорттар урыҫтарҙан йәшереп тотҡан. Батша хөкүмәте махсус экспедиция ойоштора, әммә башҡорттарҙың мәғдән иретеү ҡаласығын таба алмай ҡайта.\nБашҡорттар борон-борондан нефтте лә яҡшы белгән һәм файҙаланған.Уны ата-бабаларыбыҙ ер майы тип атап йөрөткән. Сөнки нефть ҡайһы бер урындарҙа ергә сығып ятҡан. Майташ, Майғаҙы атамалары тап ошо нефть ятҡылыҡтары хаҡында һөйләй. Башҡорттар нефтте төрлө тән сирҙәре дауалағанда май рәүешендә ҡулланған. Ә инде нефтле һыу менән ауыҙ боҙолғанда, тамаҡ шешкәндә, тамаҡ сайҡатҡандар сайҡатҡандар. “Сию смолистую воду потребляют не токмо для полоскания и пития во время молочницы во рту и чирьев в горле, но и рачительно собирают нефть и употребляют оную во многих случаях как наружно средство”, тип – яҙып ҡалдырған академик А.С.Паллас (ул XVIII быуаттың 60-сы йылдарында академик экспедициялар мәлендә Башҡортостанда булып китә). Шулай уҡ башҡорттар ер майын арба тәгәрмәсен майлағандар, йәғни борон уҡ нефтте техник йәһәттән дә ҡулланғандар.\nБатша хөкүмәте Академик экспедицияларҙы Уралдың ҡаҙылма байлыҡтарын өйрәнеү өсөн ойоштора. Артабан Башҡортостанда хөкүмәт күпләп тау заводтары төҙөй башлай. Тау заводтары эшенә башҡорттар ҙа әүҙем йәле ителә. Был йәһәттән Ғәйнә улысы башҡорттары (хәҙерге Пермь крайы) ҙур уңыш ҡаҙана. Улар үҙҙәренең аҫаба ерҙәрендәге мәғдәнлектәрҙән заводтарға мәғдән ташыу менән кәсеп итә. 1773 йылда ғәйнә башҡорто мәғдәнсе Исмәғил Тасимов Рәсәйҙә тәүге тау ғилеме буйынса уҡыу йорто асыу инициативаһы менән сыға. Әбейбатша Екатерина II башҡорт мәғдәнсеһенең идеяһы хуплай һәм тау училищеһы асырға бойора. Исмәғил Тасимов дуҫтары менән училищеға ун йыл тирәһе финанс ярҙам күрәһтеп тора.\nМинзәлә башҡорттары (хәҙерге Татарстандың Әлмәт районы), тархандар, аталы-уллы Надир Ураҙмәтов менән Йосоп Надиров 1754 йылда нефть эшкәртеүҙән алынған килемдең бер өлөшөн ҡаҙнаға түләргә һәм нефттән алынған кәрәсинде ирекле хаҡ менән Рәсәйҙә һатырға тигән шарт менән нефть заводы төҙөү өсөн хөкүмәттән рөхсәт ала. Әммә уларҙың ниәте тормошҡа ашмай ҡала, завод төҙөлөп бөтмәйенсә, 1757 йылда батша хөкүмәте Надир Ураҙмәтовтың нефть эшкәртеүгә хоҡуғын кире тартып ата. 1758 йылда Надир Ураҙмәтов донъя ҡуйыу сәбәпле нефть заводы төҙөү идеяһы бойомға ашмай тороп ҡала.\nБына шулай итеп, башҡорттар борон-борондан Уралдың ҡаҙылма байлыҡтарын яҡшы белгәндәр һәм элек-электән мәғдәнселек кәсебендә ҙур оҫталыҡҡа эйә булғандар. XVIII быуатта барлыҡҡа килгән Урал тау заводтары сәнәғәтенең үҫешенә башҡорт мәғдәнселәре ҙур өлөш индергән.


Фитыр саҙаҡаhы асылда ризыҡ менән бирелә«Аллаһ рәсүле (саллаллаһу ғаләйһи үә сәлләм) һәр кешегә – ҡолмо ул, иреклеме, ир-егетме, ҡатын-ҡыҙмы, йәш сабыймы, әллә оло кешеме – барыһына ла финиктан бер сағ (2,4 кг) йәки арпанан бер сағ итеп фитыр саҙаҡаһы бирергә фарыз ҡылды», — тип хәбәр итә Абдуллаһ ибн Ғүмәр (Аллаһ унан риза булһын) (Бохари хәҙистәр йыйынтығынан). Икенсе хәҙистә Әбү Сәид Әл-Худри (Аллаһ унан риза булһын) былай тип еткерә: «Фитыр саҙаҡаһын ризыҡ менән: йә арпа менән, йә тәмер (кипкән финик) менән, йә кипкән ҡорот менән, йә йөҙөм менән бер сағ итеп бирә торған инек» (Бохари йыйынтығынан).Был хәҙистәрҙән аңлашылыуынса:Фитыр саҙаҡаһының күләме өйҙәге кеше һанынан сығарыла. Был һанға балалар ҙа, ололар ҙа керә. Мәҫәлән, әгәр өйҙә ир менән ҡатын булып, уларҙың өс сабыйы бар икән, ир кеше биш кеше иҫәбенән – сабыйҙары ураҙа тотмаһа ла – фитыр саҙаҡаһы бирергә тейеш. Йәғни биш сағ ризыҡ.Фитыр саҙаҡаһы асылда ризыҡ менән бирелә. Ҡайҙа ниндәй ризыҡ ҡулланылыш тапҡан һәм фитыр саҙаҡаһы биреүсенең нимә менән бирергә ҡулынан килә, шуны бирә (беҙҙә, мәҫәлән, йышыраҡ дөгө, ҡарабойҙай, картуф, борсаҡ, он, макарондар, финик, йөҙөм һәм шуның кеүек башҡа нәмәләр менән бирәләр). Бик теләгәндә ит менән дә бирергә була. Әммә тиҙ боҙолоусан һәм һаҡлауы ҡыйын булған ризыҡтар бирергә кәңәш ителмәй (мәҫәлән, өс килограмм икмәк бирһәң, ул иҫкерәсәк). Шулай уҡ, шәкәр, тоҙ кеүек әйберҙәр ҙә бирелмәй, сөнки улар төп ризыҡ булып түгел, ә тәмләткестәр булараҡ киләләр.Һәм Аллаһы Тәғәлә беҙгә Ҡөрьәндә: «Үҙегеҙ яратҡан нәмәнән сарыф итмәйенсә тороп, изгелеккә ирешә алмаҫһығыҙ. Һәм һеҙ нимә генә сарыф итһәгеҙ ҙә, Аллаһ ул турала белә», — тигән («Ғимран ғаиләһе» сүрәһе, 3:92).Кемдәр фитыр саҙаҡаһы бирергә тейеш?Һәр мосолман үҙе өсөн һәм үҙ ҡарамағындағы кешеләр өсөн мотлаҡ фитыр саҙаҡаһы бирергә тейеш. Мәҫәлән, ир кеше үҙе өсөн һәм үҙенең ғаилә ағзалары өсөн түләй. Хатта кемдер берәй сәбәп менән ураҙа тотмаһа ла (мәҫәлән, ҡарт йә ауырыу булһа), уға ла барыбер фитыр саҙаҡаһы биреү тейешле. Әгәр кемдер бүтән кеше өсөн саҙаҡа бирергә уйлаһа, ул был турала ул кешегә мотлаҡ белгертергә һәм уның рөхсәте менән бирергә тейеш. Сөнки был – ғибәҙәт, ә ғибәҙәт өсөн ниәт мөһим (йәғни, ул кешенең саҙаҡа бирергә ниәте булмаған булһа, уның өсөн бирелгән саҙаҡаның файҙаһы булмаясаҡ).Әгәр ҙә кемдеңдер фитыр саҙаҡаһы бирергә мөмкинселеге юҡ икән, тимәк, уға был фарыз булмай, һәм ул был саҙаҡа өсөн ҡайҙандыр бурысҡа аҡса йә ризыҡ алырға тейеш түгел. «Аллаһ йәнгә мөмкин булғандан башҡа һис бер нәмәне йөкләмәй», — тиелгән Ҡөрьәндә («Һыйыр» сүрәһе, 2:286).Фитыр саҙаҡаһын аҡса менән бирергә яраймы?Күп ғалимдар саҙаҡаны фәҡәт ризыҡ менән бирергә ҡуша. Ҡайһы берҙәре, шулай уҡ беҙҙең мәҙһәб ғалимдары, аҡсалата биреүҙе лә рөхсәт итә. Тик аҡсаны ниндәй күләмдә бирергә? Быны һәр кеше үҙе хәл итә. Әгәр ул, мәҫәлән, арпа хисабынан сығара икән, арпаның миҡдары Мәҙинә сағы менән 2,4 килограмм, Бағдад сағы менән – 3,6 килограмм. Йәғни, шулай итеп, уртаса өс килограмм арпа хаҡы хисабынан бирергә кәрәк, килеп сыға. Шулай уҡ башҡа ризыҡтарҙың да хаҡын өс килограмм иҫәбенән бирергә була. Әммә аҡса ниәте менән бирергә түгел, ә ниндәй ҙә булһа ризыҡ хисабынан ниәт итеп бирергә кәрәк. Быйыл, мәҫәлән, Өфө мосолмандары кешеһенә 140-150 һум менән йыя. Аҙаҡ ул аҡсаға күмәртәләп ризыҡ һатып алып, мохтаждарға таратасаҡтар.Кемгә, ҡайҙа бирелә?Фитыр саҙаҡаһы башҡа зәкәт малдары иҫәбенә инеп, мохтаж кешеләргә бирелә. Күптәр, мәсет файҙаһына тип, мәсеткә бирә. Был дөрөҫ түгел. Биргән саҙаҡағыҙ фитыр саҙаҡаһы булмай, уны ҡайтанан бирергә кәрәк буласаҡ. Сөнки Раббыбыҙ фитыр саҙаҡаһын кешеләр бер-береһен шатландырһын, байрам хасил булһын һәм ураҙабыҙҙа булған кәмселектәр юҡҡа сыҡһын өсөн фарыз иткән. Уйлап ҡарайыҡ әле, ниңә фитыр саҙаҡаһы миҡдарына кеше ашатыу ҡуйылған? Раббыбыҙҙың, биргән ризыҡтарҙы, саҙаҡаларҙы кешеләр үҙ ғаиләләренә алып ҡайтып, урамда, мәсеттәрҙә генә түгел, ә һәр бер йортта байрам булһын, тиеүе түгелме? Кем мәсеткә саҙаҡа бирергә теләһә, уны фитыр саҙаҡаһы итеп түгел, ә ябай саҙаҡа итеп бирһен, фитыр саҙаҡаһының урыны башҡа.Фитыр саҙаҡаһы фәҡәт мохтаж булған кешеләргә таратылырға тейеш. Әгәр шул уҡ мәсет мохтаждарға таратыуҙы үҙ өҫтөнә алып башҡарһа, ул саҡта мәсеткә бирергә ярай. Әгәр ҙә инде мәсет үҙ кәрәк-яраҡтарына йәки мәсет төҙөүгә тотһа, ярамай, һәм был саҙаҡа фитыр саҙаҡаһы булып бармай.Фитыр саҙаҡаһын белгән кешеңә (күршеңә, туғаныңа, ауылдашыңа һәм башҡа шундайҙарға) бирергә тырышырға кәрәк. Йәғни, уның ысынлап та мохтаж икәнлеген белеп, уның был саҙаҡа ризығын матур итеп тотонасағына ышанып. Юҡһа, мәҫәлән, эскесе ғаиләләр ул ризыҡты шул көндә үк һатып эсеп бөтөүҙәре мөмкин, Аллаһ һаҡлаһын. Әммә һәр осраҡтың үҙ үҙенсәлектәре, шуға кемгә саҙаҡа биргәнен һәр кем үҙе ҡараһын.Саҙаҡаны, артыҡ мохтажлыҡ кисермәһә лә, әммә зәкәт түләй алғандай малы булмаған кешегә лә бирергә була, улай ҙа дөрөҫ.Кемдәргә бирелмәй?Фитыр саҙаҡаһы кафырҙарға бирелмәй. Был – күпселек ғалимдарҙың уртаҡ фекере, әммә Әбү Хәнифә мәҙһәбендә был өлкәлә йомшаҡлыҡтар бар.Шулай уҡ, кеше кемдәрҙе былай ҙа ҡарарға тейеш, уларға фитыр саҙаҡаһы бирмәй (мәҫәлән, ир кеше үҙенең ҡатынына, балаларына, ата-әсәһенә фитыр саҙаҡаһы таратмай, сөнки ул уларҙы былай ҙа ашатып-кейендереп торорға тейеш, был уның бурысы). Был иҫәпкә ейән-ейәнсәрҙәр, олатай-өләсәйҙәр ҙә инә. Әммә ҡатын кеше үҙенең иренә фитыр саҙаҡаһы бирә ала (әгәр байлығы булһа), сөнки ул асылда уны аҫрарға тейеш түгел, уның ундай бурысы юҡ.Шулай уҡ, фитыр саҙаҡаһы байҙарға, көслө, хәлле кешеләргә лә бирелмәй. Быны Пәйғәмбәребеҙ (саллаллаһу ғаләйһи үә сәлләм) ҡәтғи тыйған (Әбү Дауыт, Тирмиҙи, Әл-Хәким йыйынтыҡтарынан, сәхих хәҙис).Ҡасан бирергә?Фитыр саҙаҡаһын мотлаҡ Ураҙа байрамына ҡәҙәр биреп өлгөрөргә кәрәк. Байрам намаҙына барғанда тейешле кешенең өйөнә ҡалдырып китһәң, был иң яҡшы, иң матур ваҡыт. Байрам намаҙынан һуң бирелгән саҙаҡа фитыр саҙаҡаһы булып иҫәпләнмәй, ә ябай саҙаҡа ғына була. Ғалимдарҙың фекеренсә, кем үҙ мәлендә фитыр саҙаҡаһын бирмәгән, ул – гонаһ ҡылыусы. Уғы Аллаһ алдында тәүбә итергә һәм һуңлап булһа ла мохтаждарға тейешле күләмдәге ризыҡты алып барып биреп ҡуйырға тейеш. Кем онотҡан, уның өҫтөнән дә барыбер был бурыс төшмәй, ул да һуңлап булһа ла саҙаҡаһын тейешле кешеләргә илтеп тапшырһын.Нисек бирергә?Фитыр саҙаҡаһын берәй туғаныңа, яҡындарыңа «бүләк» , «күстәнәс» тип әйтеп бирһәң дә була. Сөнки «хәйер», «саҙаҡа» тиһәң, ҡайһы бер кеше ҡыйынһына, тартына башлаусан. Әгәр, мәҫәлән, ике-өс килограмм печенье, кәнфит алып инһәң, был бер кешенең фитыр саҙаҡаһы күләме була. Шулай уҡ, фитыр саҙаҡаһын йәшереп тә бирергә мөмкин. Мәҫәлән, ҡапҡаға, ишеккә, эт-бесәй тейә алмаҫлыҡ урынға элеп китергә була. Бының үҙ хикмәттәре бар. Беренсенән, йәшереп биргән саҙаҡаның әжер-сауабы ҙурыраҡ. Икенсенән, әгәр кешегә йәшереп кенә саҙаҡа ҡалдырһалар, ул «шул түгелме икән, был түгелме икән» тип бар таныш-белештәрен барлап, уйлап сыға. Был иһә кешеләрҙең араһын яҡынайта.Фитыр саҙаҡаһының хикмәттәреБеренсенән, фитыр саҙаҡаһы биреү ураҙа тотоусы кешенең ураҙа тотҡандағы кәмселек-хаталарын бөтөрә. Икенсенән, ошо рәүешле байрам хасил була, кешенең тирә-яғындағыларға иғтибары арта. Бер генә тапҡыр булһа ла: «Кемгә бирәйем? Кем мохтажыраҡ? Кемдең быға хаҡы күберәк?» — тигән һорау тыуа. Өсөнсөнән, ғәҙеллек, тигеҙлек барлыҡҡа килә. Сөнки бер кеше үҙе бер фитыр саҙаҡаһы бирһә, уға шул ваҡытта үҙенә кире унды бирергә мөмкиндәр. Фитыр саҙаҡаһын бер-беребеҙгә бирешәбеҙ. Әгәр берәүһе фитыр саҙаҡаһы бирһә, уға үҙенә бирелергә тейеш түгел, тиеү ярамай. Кемдер бер өлөш саҙаҡа бирә, ике-өс өлөш ала. Кемдер бер йәки унан да күберәк итеп бирә, әммә бер өлөш тә алмай. Сөнки уны байыраҡ күргәндәр, тимәк. Шулай бер-беребеҙҙе тигеҙләйбеҙ. Йәмғиәткә ҡыуаныс, шатлыҡ кертәбеҙ. Фитыр саҙаҡаһын арттырып үтәһәң дә була. Мәҫәлән, беҙҙең халыҡта сәй, бал, һабын ҡушып биреүселәр бар. Был да дөрөҫ.Илдар хәҙрәт ХӘЙРУЛЛИНДЫҢ “Ислам донъяhында 1001 hорау” тигән китабынан.\nФитыр саҙаҡаһының күләме өйҙәге кеше һанынан сығарыла. Был һанға балалар ҙа, ололар ҙа керә. Мәҫәлән, әгәр өйҙә ир менән ҡатын булып, уларҙың өс сабыйы бар икән, ир кеше биш кеше иҫәбенән – сабыйҙары ураҙа тотмаһа ла – фитыр саҙаҡаһы бирергә тейеш. Йәғни биш сағ ризыҡ.\nФитыр саҙаҡаһы асылда ризыҡ менән бирелә. Ҡайҙа ниндәй ризыҡ ҡулланылыш тапҡан һәм фитыр саҙаҡаһы биреүсенең нимә менән бирергә ҡулынан килә, шуны бирә (беҙҙә, мәҫәлән, йышыраҡ дөгө, ҡарабойҙай, картуф, борсаҡ, он, макарондар, финик, йөҙөм һәм шуның кеүек башҡа нәмәләр менән бирәләр). Бик теләгәндә ит менән дә бирергә була. Әммә тиҙ боҙолоусан һәм һаҡлауы ҡыйын булған ризыҡтар бирергә кәңәш ителмәй (мәҫәлән, өс килограмм икмәк бирһәң, ул иҫкерәсәк). Шулай уҡ, шәкәр, тоҙ кеүек әйберҙәр ҙә бирелмәй, сөнки улар төп ризыҡ булып түгел, ә тәмләткестәр булараҡ киләләр.


24 мая 2016 — 16:14\nСүриәнең ике ҡалаһындағы терактта 150 кеше һәләк булған. Тартуста автовокзалда, Джебле ҡалаһында автовокзалда һәм тиҙ ярҙам күрһәтеү станцияһында шартлауҙар яңғыраған. Террор ғәмәле өсөн «Ислам дәүләте» ойошмаһы яуаплылыҡты үҙ өҫтөнә алған.\nРим папаһы Франциск донъялағы иң ҙур ислам университеты имамы Әхмәт-ат-Тайып менән осрашҡан. Һөйләшең ваҡытында көс ҡулланыуҙан баш тартыу һәм террорға ҡаршы тороу мәсьәләләре тикшерелгән. Быға тиклем ике арала бәйләнештәр туҡтатылғайны. Әммә былтыр Францисктың ислам тыныслыҡ дине тип белдереүенән һуң улар ҡайтанан тергеҙелде.\nПакистандың сит ил эштәре министрлығы Америка авиацияһының ил биләмәһен утҡа тотоуына нәфрәт белдерҙе. Был һөжүм ваҡытында «Талибан» радикаль төркөмсәһе етәксеһе Әхтәр Мансур юҡ ителгәйне. Рәсми Исламабад американдарҙың илдең һауа киңлеген боҙоуын мөстәҡил дәүләткә янау тип баһалаған һәм Вашингтондан тиҙ арала аңлатма көтә.\nРәсәй президенты чиновниктарға пенсия йәшен күтәреү тураһындағы законға ҡул ҡуйҙы. Документҡа ярашлы, ирҙәр 65, ҡатын-ҡыҙҙар 63 йәштән пенсияға сыға ала. Был дәүләт органдарында эшләүселәргә, сәйәси вазифалар биләүселәргә генә ҡағыла.


"Шүлгәнташ" - Рәсәйҙәге иң уникаль ҡурсаулыҡ » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Махсус бит » "Шүлгәнташ" - Рәсәйҙәге иң уникаль ҡурсаулыҡ\n"Шүлгәнташ" - Рәсәйҙәге иң уникаль ҡурсаулыҡ\nҠурсаулыҡтар эшендә оҙаҡ йылдар етәкселек дилбегәһен тотҡан кешеләр бик һирәк. Үҙенең тормошон тәбиғәтте һаҡлау эшенән башҡа күҙ алдына ла килтерә алмаған, кешенең хужалыҡ итеү эшмәкәрлегенән зыян күргән еренең матурлығы тейелгеһеҙ һаҡланһын өсөн бар булмышын фиҙакәр хеҙмәт итеүгә арнаған урман һаҡсылары исемлегенә «Шүлгәнташ» тәбиғәт дәүләт ҡурсаулығы директоры Михаил Николаевич Косаревтың исемен дә индерергә була. 25 йыл инде ҡурсаулыҡҡа етәкселек итә ул.\nТүбәндәге мәҡәләлә ул үҙенең һөнәренең нескәлектәре менән бүлешә, ҡурсаулыҡты үҫтереү юлдарын үҙенсә күреүен бәйән итә, өлгәшелгән уңыштары хаҡында һөйләй.\nМин – ҡурсаулыҡ кешеһемен\n38 йыллыҡ хеҙмәт стажымдың биш айы ғына ҡурсаулыҡ менән бәйле булмаған. Йошкар-Олала Мари политехник институтының урман хужалығы факультетын тамамлап, Кананикольск урман хужалығының Бөрйән районындағы Ырғыҙлы филиалында лесничий булып эш башланым. Әрме хеҙмәтенә китер алдынан ғына Башҡорт дәүләт ҡурсаулығына лесничий ярҙамсыһы булып эшкә инеп ҡалдым, шунан алып ошо тәбиғәтте һаҡлау эшендәмен. Шуға ла үҙемде тулы мәғәнәһендә «бер ауыл һәм бер ҡурсаулыҡ кешеһе» тип әйтә алам. Илдәге йөҙҙән ашыу ҡурсаулыҡ араһында уникаль булғандары бик һирәк. Уралдағы 28 федераль ҡурсаулыҡ араһында «Шүлгәнташ» үҙенең тотороҡло эшләүе, ғилми ҡаҙаныштарға өлгәшеүе менән исемен ғорур йөрөтә. Беҙҙең маҡсатыбыҙ – тәбиғәтте һаҡлау эшен алып барыу менән Шүлгәнташ мәмерйәһен һәм «Бөрйәнкәй» бал ҡортон өйрәнеү һәм һаҡлау.\nЭшеңде яратһаң һәм яҡшы белһәң генә\nЕтәксе кеше үҙ эшен яҡшы белергә тейеш. Бал ҡорттарын өйрәнеү эшенән бер ҡасан да тайпылманым. Ҡурсаулыҡта солоҡсолар, умартасылар менән тығыҙ аралаштым. Ошонда ғилми бүлек ойошторҙом. Директор роленә үҙ эшенең нескәлектәрен яҡшы белгән хеҙмәткәр булараҡ килдем. Бындағы умарталыҡтарҙа күп һанлы производство экспертизалары үткәрелде. Йыйылған материалды эшкәртеп, үҙемде фән өлкәһендә лә һынап ҡарарға булдым – 2000 йылда кандидатлыҡ диссертацияһын да яҡланым. Был йүнәлештә эшләгән ойошма булғас, директор үҙе лә ошо өлкәлә етди белгес булырға тейештер, тип иҫәпләйем. Етәксе, тәү сиратта, үҙенең ҡулы аҫтында эшләгән хеҙмәткәрҙәрен хөрмәт итергә тейеш. Төрлө уйлы, төрлө ҡарашлы, ҡушылғанды үтәргә теләмәгән, эшеңә аяҡ салыусылар ҙа була. Уларҙы мин, яҙмыш бүләге, тормошомда һабаҡ биреүселәр, тип ҡабул итәм. Аҡса сире менән ауырығандарҙан, тиҙ эшләп, еңел генә байырға теләүсе намыҫһыҙ әҙәмдәрҙән алыҫ йөрөргә кәрәк. Уларҙың урыны ҡурсаулыҡта түгел, башҡа өлкәлә. Беҙҙең эштә миллионер ҙа булмайһың, астан да үлмәйһең.\n«Бөрйәнкәй» – республика бренды\nБөрйән солоҡ бал ҡорто «Бөрйәнкәй»ҙе, донъялағы абориген популяцияны, һаҡлау – ҡурсаулыҡ эшмәкәрлегенең бер йүнәлеше. Был нәҙекәйбилдәр һыуыҡҡа сыҙам, эшкә һәләтле, егәрле, йүкәнән әүҙем бал йыялар. Ҡурсаулыҡ биләмәһендә тәбиғи шарттарҙа солоҡта һәм умарталарҙа йәшәйҙәр. Бер ҡорт ғаиләһенән 1 – 9 кг бал алырға була. Солоҡсолоҡ айырыуса Бөрйәндә һаҡланып ҡалған. Ул һөнәр ҙә, кәсеп тә түгел, ата-бабаларҙан ҡалған мираҫ, хатта бер сәнғәт. Уға ысын күңелдән хеҙмәт итергә кәрәк. Был кәсеп башҡорттарҙың генетик хәтеренә һалынған, тип нарыҡлаһаҡ та, хата булмаҫ. Бөрйәндә тоҡом-тоҡом данлыҡлы солоҡсолар йәшәүе лә шуға дәлил. Бөрйән балын, солоҡ балын беҙ ниндәйҙер бренд кимәленә күтәрә алдыҡ. Беҙҙең ҡурсаулыҡ солоҡ балын һата башлағас, хәҙер уға хаҡ та күтәрелде. Балауыҙ, сәскә һеркәһе, прополистан торған, төрлө микроэлементҡа бай солоҡ балы көҙгөһөн генә өлгөрә. Уның файҙалы булыуын белгәндәр гел һатып ала.\nБөрйән районы – солоҡ бал ҡортоноң генетик ярымутрауы. Генофондтың ер йөҙөнән юғалыуына, башҡа бал ҡорттары менән ҡушылыуына юл ҡуйырға ярамай. Әле беҙ был бал ҡорттарының селекцияһы менән шөғөлләнә башланыҡ. Иң сифатлы бал йыйыу өсөн урмандарыбыҙҙа йүкә лә етерлек. Бөрйән солоҡ бал ҡорттары Рәсәйҙең Селекция ҡаҙаныштарын тикшереү һәм һаҡлау комиссияһында уңышлы экспертиза үтте. Быйыл халыҡ бал ҡорттарының насар ҡышлауына, күстәрҙең үлеүенә борсолоу белдерҙе. Уларҙың ниндәйҙер вирустан үлеүенә бер ниндәй ҙә дәлилдәр юҡ. Беҙҙәге ҡорттарҙы өс йыл рәттән Мәскәүҙең Ветеринария-медицина академияһы ғалимы килеп тикшерҙе. Бер ниндәй ҙә вирус тапманы. Ә бына ҡорттарҙың күстәре менән ояларын ташлап китеүе уйға һала. Сәбәптәре бөтөнләй билдәһеҙ. Был донъяуи мәсьәләгә әүерелеп бара. Ҡорттарға ҡаршы дарыуҙар ҙа ҡулланмайбыҙ, эргәлә ашламалар менән эшкәртелгән баҫыуҙар ҙа юҡ, умарта ла көслө, юҡ инде, көҙгә оялары бушай ҙа ҡала. Ауыл хужалығында академик фән менән шөғөлләнергә теләүселәр юҡ. Бәлки, сәбәптәре лә асыҡланып, саралар күрелер ине лә бит…\nҠурсаулыҡта туризмды үҫтерергә кәрәк, тик рекрацион маҡсатта бәләкәй генә өлөшөндә. Шүлгәнташ мәмерйәһе лә үҙендә палеолит осорондағы һүрәттәр һаҡланыуы менән туристарға сәйәхәт ҡылыу һәм ғалимдарға тикшеренеү эштәре алып барыу өсөн уникаль объектҡа әйләнде. 1959 йылда табылған һүрәттәр Көнсығыш Европала иң боронғоларҙан һанала. Һуңғы йылдарҙағы тәжрибә шуны күрһәтә: экологик туризм миф түгел, ә беҙҙең киләсәк эше. Ҡурсаулыҡты үҙебеҙҙең музей-экскурсия комплексы, ундағы мәмерйә, бал ҡорто музейы, туристик туҡталҡалар, комплекслы маршруттар селтәре үҫтерә. Кешеләр тейелгеһеҙ һаҡланылған хозур тәбиғәттә ял итергә күпләп килә. Улар өсөн ҡунаҡ йорттары ла төҙөгәнбеҙ, сувенирҙар эшләтеп тә һатабыҙ. Музей-экскурсия комплексы мәмерйәгә антропоген йоғонтоно кәметеүгә лә булышлыҡ итә. Былтырғы йәйҙә, көндәр ҡояшлы торғас, 40 мең кеше килде, ҡышҡыһын 600 – 700 кеше була. Июлдә генә тәүлегенә мәмерйәне 1200 кеше ҡарап сыға. Быйыл ямғыр яуғас, туристар һаны өс мәртәбәгә кәмене. Әммә бының менән маҡтанырға ла ярамай, туризмдың үҫеүе мәмерйәнең һәм уның тирә-яғының деградацияһына ла килтереүе ихтимал. Экологик туризмда ла сама булырға тейеш.\nҠурсаулыҡҡа тынлыҡ кәрәк\nҠурсаулыҡтағы закон боҙоуҙар биләмәгә рөхсәтһеҙ үтеп инеү менән бәйле. Эре браконьерлыҡ – айыуға, мышыға ҡапҡан ҡороу, уларҙы атып алыу осраҡтары булғаны юҡ тиерлек. Әммә бәғзе берәүҙәр айырыуса һаҡланылыусы тәбиғәт биләмәһенә үҙ белдеге менән инеп, ял ойоштороп йөрөргә тартынмай. Хәлле, «текә» егеттәр ҡаргиҙәрҙә, квадроциклдарҙа килә лә, беҙҙең маршруттарҙа сәйәхәт итеп, ҡеүәтле автомобилдәре, квадроциклдары менән юлдарыбыҙҙы емереп, яландарҙы тапап, йөрөп сыға. Хатта видеояҙмаларын интернетҡа һалырға ла тартынмайҙар. Быйыл шундайҙарға ҡарата енәйәт эше лә асылды. Саҡ ҡына һиҙгерлекте юғалт, саҡырылмаған «ҡунаҡтар» килеүен көт тә тор. Ундайҙарҙы ваҡытында асыҡлау өсөн һаҡ хеҙмәте – инспекторҙарыбыҙ ҙа, техникабыҙ ҙа етерлек. Өс көн һайын биләмәләребеҙҙе тикшереп торабыҙ. Фотовидеоловушкалар ҡуйып сығыу ҙа эшебеҙҙе еңеләйтә. Ҡурсаулыҡ бит тынлыҡ ярата, уның биләмәләренә рөхсәтһеҙ инеү бөтөнләй тыйыла.\nДанлыҡлы мәмерйә ЮНЕСКО исемлегенә инәсәкме?\nМинең уйымса, Шүлгәнташ мәмерйәһенең ЮНЕСКО-ның Бөтә донъя мираҫы исемлегенә инеүе икеле. Беҙ 20 йыл элек был исемлеккә мәҙәни ҡомартҡыны тәҡдим иткәс, ЮНЕСКО эксперттары ҡурсаулыҡтың эше менән танышырға килеп ҡайтты. Улар, һеҙҙең өсөн иң яҡшыһы «Мәҙәни ландшафт» номинацияһы буйынса исемлеккә инеү, тип тәҡдим итә. Боронғо кешеләрҙең ташҡа төшөрөлгән һүрәттәре менән донъяны таң ҡалдырып булмай. Мәмерйәлә тәүтормош кешеләре төшөргән һүрәттәр башҡа илдәрҙә лә бар. Ә бына солоҡсолоҡ – донъяла, ысынлап та, бик уникаль күренеш, һәм ул бер илдә лә ҡабатланмай.\nАйырыуса һаҡланылыусы тәбиғәт биләмәләренә лә хәүеф янай\nҺуңғы йылдарҙа бер-береһенә яҡын урынлашҡан айырыуса һаҡланылыусы тәбиғәт биләмәләрен бер дирекцияға берләштереү бара. Элемтә бәйләнеше өсөн яҡшы шарттар булдырылғанда, сифатлы юлдар һалынғанда, бында идаралыҡ эшен еңел генә алып барырға ла мөмкин кеүек. Элек ниндәйҙер биләмәлә төрлө сәбәп арҡаһында етәкселек итеү насар ойошторолғанда ошондай сараға киләләр ине. Минеңсә, оптимиллаштырыуға һылтанып, ҡурсаулыҡтарҙы, милли парктарҙы, заказниктарҙы берләштереү яҡшыға түгел. Беҙҙең «Шүлгәнташ» – үҙенсәлекле ҡурсаулыҡ, һаҡланылырға тейешле уникаль объекттар етәкселектең үтә лә юғары иғтибарын талап итә. Берләштереү ҙур хата буласаҡ, ошоға тиклем өлгәшкән эшебеҙ юҡҡа сығасаҡ. Бының булыуын бөтөнләй теләмәйем. Беҙҙең ҡурсаулыҡ ойошторолғанға тиклем, ул Башҡорт дәүләт ҡурсаулығының Ағиҙел филиалы ине. Айырылып сығып, үҙ аллы йәшәй башлағас ҡына ныҡлап аяҡҡа баҫтыҡ.\nБР Мәҙәниәт министрлығы беҙгә мәмерйәне мониторинглау өсөн 5 млн һум аҡса бүлгәйне. Был йүнәлештә бик күп күләмле эш башҡарылды. Ҡалған ҡорамалдарҙы алып бөтөп, урынлаштырырға ғына ҡалды, яңыларын да һатып алырға ине. Үҙебеҙҙең ғилми-етештереү үҙәгендә ғалимдар төркөмө булдырып, мәмерйәне өйрәнеү йүнәлешендә эш алып барылһа, яҡшы булыр ине, тип уйлайым. Автоматик мониторинг системаһы үҙен аҡлай торған алым, экскурсиялар мәмерйәнең микроклиматына ныҡ йоғонто яһауын, эстәге һауаның нисек үҙгәреүен, дымлылыҡты, радиоактивлыҡ кимәлен билдәләү, газ бүленеүенең нисек барыуын күҙәтеп барыу мөмкинлеге бирәсәк. Әлегә беҙҙә Мәскәү, Санкт-Петербург ғалимдары эшләй. Киләсәктә музей-экскурсия комплексында «Урал батыр» эпосы буйынса һигеҙ майҙансыҡ эшләргә, ял итеү майҙансыҡтарын төҙөкләндерергә, Ғәлиәкбәр ауылынан Кәшәләгә тиклем Нөгөш йылғаһы буйлап туҡталҡалар эшләргә ниәтләйбеҙ. Ҡурсаулыҡтар – тәбиғәтте һаҡлауҙы ойоштороуҙың иң юғары формаһы. Шуға ла үҙ биләмәләребеҙҙе аҙ ғына булһа ла киңәйтеүгә өлгәшә алырбыҙ, тигән өмөт менән йәшәйем.\nБеҙгә еңел булмаған миссия – хәүефһеҙ юлдар менән Ерҙең бәләкәй генә өлөшөн, тейелгеһеҙ биҙәген һаҡлау бурысы йөкмәтелгән. Тәбиғәтте еңеп барған кешелек уның эталондарын күрә алһын, бер мәлгә генә туҡтап, киләсәк хаҡында аҙ ғына булһа ла уйланһын өсөн ошо һөнәребеҙгә тоғро ҡалабыҙ.\nСығыу ваҡыты 7-11-2017, 11:21 | Ҡаранылар: 308\n“Башһырт тауҙары IX быуатта уҡ билдәле булған”\nСит ҡорттарҙы индермәйбеҙ\nМаҡсатыбыҙ – башҡорт илен, мәҙәниәтен бар донъяға танытыу\nПарижда – Башҡортостан тураһында


МӘРХҮМДЕ ЙЫУЫУ ҠАҒИҘӘЛӘРЕ » Архив газеты "Йәшлек"\nМӘРХҮМДЕ ЙЫУЫУ ҠАҒИҘӘЛӘРЕ ---\nХөрмәтле «Йәшлек» гәзите! Үлгән кешене күмер алдынан йыуыу йолаһында ҡатнашҡаным бар, әммә мине был сарала төрлө кешеләрҙең төрлө ҡағиҙә индереүе аптырата. Зинһар өсөн, «Иман» битендә мәрхүм булған мосолманды нисек итеп йыуындырырға кәрәклеген аңлатып үтһәгеҙсе!\nИрҙәрҙе лә, ҡатын-ҡыҙҙы ла бер үк тәртиптә йыуалар. Үлгән кешене йыуыр алдынан мотлаҡ рәүештә ҡаты урынға, йөҙөн Ҡиблаға ҡаратып һалалар. Ҡағиҙә булараҡ, махсус ҡаты ҡулланмалар мәсет йәки зыяратта һаҡлана. Вафат булған кеше ятҡан йортта төрлө хуш еҫле шәм яндырырға мөмкин. Йыуған ваҡытта кешенең ғәүрәте (енси органдары) туҡыма менән ҡаплана. Төп йыуыусы кеше ҡулын өс тапҡыр сайҡатҡандан һуң, махсус бирсәткә кейә һәм кәүҙәнең күкрәк өлөшөнән башлап эсенә ныҡ ҡына баҫып, һыйпап сыға. Был ашҡаҙанда ҡалған нәмәләр сыҡһын өсөн эшләнә. Бынан һуң ғәүрәт йыуыла, шул уҡ ваҡытта үлгән кешенең енси органдарына ҡарау ҡәтғи тыйыла.\nТөп йыуыусы бирсәткәһен алмаштырып, уларҙы һыулап, үлгән кешенең ауыҙын һөртә, танауын таҙарта, битен йыуа. Бынан һуң ике ҡул да терһәккә тиклем йыуыла (тәүҙә – уңы).\nМәрхүмдең бите һәм терһәгенә тиклем ҡулдары өсәр ҡабат йыуыла. Башы, ҡолаҡтары һәм муйыны һыулана. Тубығына тиклем аяҡтары йыуыла. Кешенең сәсе һәм һаҡалы һабын, йылымыс һыу менән йыуыла. Мәрхүмде һул яғына һалып, уң яҡ кәүҙәһен, уң яғына ауҙарып һул яғын йыуалар. Кәүҙәгә һыуҙы ҡоялар ҙа ышҡыйҙар, һуңынан тағы ла һыу ҡоялар. Ғәүрәтте ҡаплап торған сепрәк өҫтөнә лә һыу ҡойола, әммә был урындар ышҡылмай. Был процедураларҙың бөтәһе лә өсәр тапҡыр ҡабатлана. Һуңынан тағы ла мәрхүмде һул яғына һалып, өс тапҡыр һыу менән сайҡаталар.\nҮлгән кешенең арҡаһын йыуыу өсөн уны күкрәге менән аҫҡа ҡаратып һалыу тыйыла, арҡаһынан аҙыраҡ күтәреп, һыу ҡоялар. Ошо процедураларҙы ла башҡарып бөткәндән һуң, тағы ла күкрәгенән башлап аҫҡа табан ус менән йөрөтөп сығалар.\nМәрхүмде бер тапҡыр йыуыу мотлаҡ, ә инде өс тапҡырҙан да артығыраҡ йыуыу артыҡ һанала. Еүеш кәүҙәне таҫтамал менән һөртәләр.\nМәрхүмдәрҙе йыуыу йолаһында кәмендә дүрт кеше ҡатнаша, улар араһында яҡын туғандар ҙа булыуы мөмкин. Ирҙәр – ҡатындарҙы, ә ҡатындар ирҙәрҙе йыуырға тейеш түгел. Бәләкәй балаларҙы ҡаршы енес вәкилдәре лә йыуа ала. Ҡатындың үҙенең ирен йыуыу осраҡтары ла була.\nҮлгән кешене йыуғандан һуң, мәрхүмдең физик кәмселектәре йә булмаһа кәүҙә матурлығы тураһында һөйләп йөрөү ҡәтғи тыйыла. Мәрхүмде йыуған кешеләргә аҡса түләү ҙә харам түгел, бушлай йыуырға ла мөмкин. Шулай уҡ ҡәбер ҡаҙыусыларға аҡса түләү ҙә тыйылмай.\nавторы: Нур | 28 апреля 2009 | | Фекерҙәр (0)\nНимә генә урламайҙар!\nҺеҙ яҡшы хужабикәме?\nҺәр сир үҙ геройын эҙләй


Башҡортостанда прокуратура тикшереүенән һуң, йорттарҙы электр энергияһы менән тәьмин итеү тергеҙелә - Bash.News\nБашҡортостанда прокуратура тикшереүенән һуң, йорттарҙы электр энергияһы менән тәьмин итеү тергеҙелә\nБашҡортостанда прокуратура тикшереүенән һуң, йорттарҙы электр энергияһы менән тәьмин итеү тергеҙелә https://bash.news/news/87771_bashortostanda_prokuratura_tikshereenn_u_jorttary_elektr_menn_tmin_ite_tergeel\n11 ғин 2019, 10:02\nӨфө районы прокуратураһы тарафынан «Медтехника» баҡсасылыҡ хужалығында электр энергияһын һүндереү буйынса граждандар ялыуы тикшерелде. Асыҡланыуынса, баҡса биләмәһендә урынлашҡан йорттар туғыҙ граждан өсөн йәшәү урыны булып тора. Улар араһында балалары булған беренсе һәм икенсе төркөм инвалидтары бар. Был хаҡта республика прокуратураһы хәбәр итә.\nБаҡсасыларҙың дөйөм йыйылышында, ҡышҡы осорға биләмәне электр энергияһынан өҙөү тураһында ҡарар ҡабул ителә. Һөҙөмтәлә, йортта йәшәүселәр торлаҡты йылытыуҙан һәм көнкүреш ҡоролмаларҙы ҡулланыуҙан мәхрүм ҡала. Законға ярашлы, баҡсасылыҡ хужалыҡтары был һорауҙы хәл итергә хоҡуғы юҡ.\nӨфө районы прокуратураһы граждандарҙың хоҡуғын яҡлай. Ведомство баҡсасылыҡ хужалығын электр энергияһын тергеҙеүҙе талап итә. Суд ҡарары башҡарылышы прокуратура районы күҙәтеүе аҫтында.\nСтәрлетамаҡ ҡалаһы Сазонов урамындағы 8-се йортта йәшәүселәр капиталь ремонттан зыян күргән\n23:05, 14 окт\nЙәйәүлеләргә бәйле авариялар арта\n15:12, 14 окт\nРеспублика башлығы Радий Хәбиров бөгөн ПОЛИЭФ заводы етәкселеге менән осраша\n10:00, 10 окт\n23:30, 04 окт


Ниндәй сәй яҡшыраҡ: йәшелеме, ҡараһымы? » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Новости » Һаулыҡ һаҡлау » Ниндәй сәй яҡшыраҡ: йәшелеме, ҡараһымы?\nСәй – күптәрҙең яратҡан эсемлеге. Һыуһағанда ла, асыҡҡанда ла, арығанда ла уны эсәбеҙ. Элек-электән халыҡта, ҡара сәй – иң яҡшыһы, ул ни тиклем ҡуйыраҡ, шул тиклем сифатлыраҡ һәм тәмлерәк, тигән фекер нығынған. Ҡасандыр тышында фил һүрәте төшөрөлгән һинд сәйе халыҡта айырыуса популяр ине. Тик һуңғы йылдарҙа ғына, һатыуҙа сәйҙең төрлө сорты барлыҡҡа килеү сәбәпле, был эсемлек хаҡында ҡараштар үҙгәрҙе. Баҡтиһәң, сәйҙең киптерелгән япрағы ҡара ғына түгел, йәшел дә, һары ла, ҡыҙыл да була икән һәм ошоға бәйле төҫө лә үҙгәрә. Халыҡтың күпмелер өлөшө йәшел сәйҙең дә тәмен тойорға һәм баһаларға өлгөрҙө.\nЙәшел сәйҙә ҡара сәйгә ҡарағанда витаминдар күберәк. Айырыуса С витамины, шулай уҡ фтор, калий, баҡыр, йод, цинк кеүек минераль матдәләр. Әммә йәшел сәйҙең ҡараһынан төп айырмаһы – ундағы полифенолдар иҫәбендә.\nСәй япрағындағы полифенолдар – күҙәнәктәрҙең тышҡы ҡатламын окисланыуҙан һаҡлаусы көслө тәбиғи антиоксидант. Икенсе төрлө әйткәндә, ирекле радикалдарҙан зыян күреүҙән һаҡлай. Ә ҡайһы бер ғалимдар фекеренсә, кеше организмындағы йәшкә бәйле үҙгәрештәр туҡымаларҙың кислородтың ирекле радикалдарынан зыян күреүенән барлыҡҡа килә. Улар быны иҫбатлап, көнөнә 10-шар стакан йәшел сәй эсеүсе япондарҙың оҙаҡ йәшәүен һәм гел йәш сырайлы булып ҡалыуын миҫалға килтерә. Японияла ирҙәрҙең – простата биҙе яман шеше, ә ҡатын ҡыҙҙарының һөт биҙҙәре яман шеше менән башҡа илдәргә ҡарағанда күпкә әҙерәк сирләүен дә ғалимдар шуның менән аңлата.\nЙәшел сәйҙә полифенолдар ҡара сәйгә ҡарағанда 2 – 3 тапҡырға күберәк. Был иһә ҡара сәйҙең ферментлаштырыу үткәндә йылытыуға дусар ителеп, шул ваҡытта полифенолдарҙың һәм ҡайһы бер витаминдарҙың юҡҡа сығыуы менән аңлатыла. Йәшел сәйҙә иһә, ферментлаштырыу үтмәгәс, шифалы үҙенсәлектәре һаҡлана.\nЙәшел сәй организмда майҙарҙың тарҡалыу процесын тиҙләтә, ҡан тамырҙарында холестериндың йыйылыуына тотҡарлыҡ яһай. Шуға күрә уны йөрәк-ҡан тамырҙары ауырыуҙарын, шул иҫәптән атеросклерозды, йөрәк ишемияһын, гипертонияны булдырмау маҡсатында ҡулланырға мөмкин.\nБынан тыш, был файҙалы эсемлек организмдан радиоактив матдәләрҙе сығарыуға булышлыҡ итә. Ә инде йәшел сәйҙе гөлйемеш, миләш һәм бал менән ҡушып эскәндә һөҙөмтә бер нисә тапҡырға артыр.\nАрып киткән саҡта ла, башты эшләтергә кәрәк булһа ла сәй эсеп алырға күнеккәнбеҙ. Сәй эсһәң, хәл инеп киткән кеүек була. Был, ысынлап та, шулай. Сәйҙәге кофеин ҡан баҫымын күтәреп, эшкә көс бирә. Был йәһәттән йәшел сәй тағы ла өҫтөнлөккә эйә, сөнки ҡан баҫымын артыҡ ныҡ күтәрмәй һәм һуңынан ул төшә башлай. Шуға күрә лә гипертониктарға йәшел сәй эсергә кәңәш ителә.\nИң мөһиме – зыяны булмаһын\nЙәшел сәйҙе һәр кемгә лә тиерлек эсергә мөмкин, әммә тыйылған осраҡтар ҙа бар. Уны ҡан баҫымында бер аҙ ғына үҙгәрештәр булған гипотониктарға һәм гипертониктарға эсергә ҡушылмай. Гастрит, ашҡаҙан сей яраһы, шулай уҡ төрлө хроник сирҙәр киҫкенләшкән мәлдә ҡаты итеп бешерелгән йәшел сәй менән мауығырға ярамай.\nФайҙаһы күберәк булһын өсөн уны дөрөҫ итеп һайларға, һаҡларға һәм әҙерләргә өйрәнергә кәрәк.\n- Сәйҙең сифатының төп күрһәткесе – уның төҫө. Ни тиклем аҡһылыраҡ, сорты ла шул тиклем яҡшыраҡ.\n- Сәй тоноҡ һәм һынған япраҡтары күп икән, был уның ҡулланыу ваҡыты сығыуын күрһәтә.\n- Йәшел сәйҙе ныҡ ҡаты итеп бешерергә ярамай. Унда танин менән кофеиндың күп булыуы сәбәпле, сәй үҙенең тәмен һәм шифалы үҙенсәлектәрен юғалта һәм баш ауыртыуына, йоҡоһоҙлоҡҡа килтереүе ихтимал.\n- Йәшел сәйҙе ас ҡарынға эсеү тыйыла. Иң яҡшыһы – ашағандан һуң ярты сәғәт үткәс эсергә, ул аш эшкәртеү органдары эшмәкәрлеген яҡшыртыр.\n- Бер ваҡытта ла дарыуҙы йәшел сәй менән эсергә ярамай, ундағы танин дарыуҙарҙы үҙләштерергә ҡамасаулай.\n- Сәй үҙенең хуш еҫен юғалтмаһын өсөн ҡапҡасы ныҡ итеп ябылған быяла йәки ағас һауытта һаҡларға кәрәк.\nБешереү өсөн йәшел сәй ҡараһына ҡарағанда әҙерәк алына. Сәй күп һалынһа, ул ныҡ ҡуйы һәм әсе була. Аҡһыл төҫтә булыуына аптырамағыҙ, бынан уның шифаһы һәм тәме үҙгәрмәйәсәк.\nӘгәр ҙә дөрөҫ итеп бешерелә икән, өҫтөндә күбек барлыҡҡа киләсәк. Унда сәйгә хуш еҫ өҫтәүсе эфир майҙары күп.\nХалыҡ медицинаһы рецептары\n- Атеросклероздан, йөрәк-ҡан тамырҙары ауырыуынан. Эмаль кәстрүлгә бер стакан гөлйемеш һәм бер ҡалаҡ йәшел сәй һалып, бер литр һыу ҡойоғоҙ ҙа талғын утта ҡайнап сыҡҡандан һуң биш минут тотоғоҙ. 20 минут төнәткәндән һуң бал ҡушып сәй урынына эсергә мөмкин.\n- Өшөгәндән һуң ауырымаҫ өсөн бер стакан йәшел сәйгә бер ҡалаҡ коньяк йәиһә араҡы ҡушып эсергә була.\n- Тымау тейгәндә. Бер балғалаҡ йәшел сәйгә бер стакан ҡайнар һыу ҡойоп, 20 минут төнәтергә. Төнәтмәне йылы килеш резина грушаға ҡойоп, танау тишектәрен алмашлап сайҡатырға кәрәк. Был процедураны көнөнә алты тапҡыр ҡабатлағыҙ.\n- Ангинанан. 2 балғалаҡ сәйгә бер стакан ҡайнар һыу ҡойоп, 20 минут төнәтегеҙ. Бер аҙ һыуынғас, тамаҡты сайҡатырға кәрәк.\n- Хәлһеҙлектән, тиҙ арып барыуҙан да йәшел сәй ярҙам итә. Бының өсөн бер стакан һалҡын сәйгә бер ҡалаҡ ҡайнатып һыуытылған һөт ҡушып, яҡшы итеп болғатырға һәм ашарҙан 30 – 40 минут алда эсергә.\n- Теш һыҙлағанда ҡуйы итеп бешерелгән йылы йәшел сәйгә ике бүлкәт һарымһаҡты ваҡлап һалып, шуның менән ауыҙҙы сайҡатырға кәрәк.\n- Күҙгә арпа сыҡҡанда бер балғалаҡ сәйгә ҡайнар һыу ҡойоп, 10 минут төнәтергә. Һуңынан мамыҡты шунда манып алып, ауыртҡан урынға ҡуйырға. Процедураны бер нисә тапҡыр ҡабатларға.\n- Голландия ғалимдары иҫбатлауынса, көнөнә 4 стакан йәшел сәй эсеп, бер алма йәиһә бер баш һуған ашағанда, йөрәк өйәнәге менән ауырыу хәүефе ике тапҡырға кәмей.\n-Баш ауыртҡанда кемгәлер составында кофеин булған дарыу ярҙам итә. Был осраҡта дарыуҙы йәшел сәй менән алмаштырырға мөмкин. Баш ауырта башлау менән бер стакан эҫе йәшел сәй эсегеҙ ҙә 10 – 15 минут ултырып тороғоҙ. Ауыртыу баҫылыу өсөн ошо ваҡыт етә.\n- Йәшел сәйҙәге алколоидтар һәм витаминдар алкоголгә ҡаршы йоғонто яһай. Шунлыҡтан уны даими рәүештә ҡулланыу алкоголизм менән сирләүселә ҡан тамырҙарының тарҡалыу процесын тотҡарлай. Әммә алкоголле эсемлек эскәндән һуң йәки уның менән ҡушып йәшел сәй эсергә ярамай, бөйөргә көс төшә.\nСығыу ваҡыты 1-07-2017, 13:14 | Ҡаранылар: 411


Эшкә теләк булһа, беләк сыҙар | Министерство сельского хозяйства Республики Башкортостан\n» Эшкә теләк булһа, беләк сыҙар\nЭшкә теләк булһа, беләк сыҙар\nЗаманалар үҙгәреп, колхоз-совхоздар бөтөрөлгәс, фермалар ҙа ҡулдан-ҡулға күсте йәиһә бөтөнләй ташландыҡ хәлдә ҡалды. Шулай ҙа ҡайһы бер ауылдарҙа элекке ферма биналарын ҡуртымға алып, малсылыҡ эшен дауам итеүсе кешеләр булыуы ҡыуаныслы.\nНиколай Ғилмияров мал үрсеткәнгә тиклем 450 гектар ер биләмәһендә бойҙай, арпа, һоло сәсеү, бесән әҙерләү менән шөғөлләнә. Шул уҡ ваҡытта алыҫ юлдарға йөрөүсе йөк машинаһында бөтә Рәсәй буйлап йөрөй, Белгород, Новосибирск ҡалаларына тиклем барып сыға. Һуңынан был эшен ташлап, фермерлыҡ эшенә ныҡлап тотонорға ҡарар итә. Үҙенең техникаһын булдыра, бесән, иген һатып табыш ала. Бының менән генә туҡтап ҡалмайынса, бына өс йыл инде Яҡтыкүл ауылы эргәһендә урынлашҡан Подлуб фермаһының ҡайһы бер биналарын ҡуртымға алып, мөгөҙлө эре мал аҫрау менән мәшғүл. Уның хужалығы “Ғилмияров” крәҫтиән-фермер хужалығы итеп теркәлгән.\n- Өс йыл элек элекке ферманы ватып-емерә башлағас, ауыл хужалығы идаралығы начальнигы Әмир Булатовҡа барып, биналарҙы ҡуртымға биреүҙәрен һораным. Үтенесемде ҡәнәғәтләндергәндән һуң, Йәрмәкәй районынан бестужев, ҡара-сыбар һәм симменталь тоҡомло 50 баш быҙау алып ҡайттым. Быҙауҙар аукционда һатыла ине, һатыулашыуҙарҙа еңеп сыҡтым. Фурала алып ҡайтҡанда бер-береһен тапамаһындар өсөн кузовты бер нисә өлөшкә бүлдем. Хәҙер инде улар таналар булып, үҙҙәре быҙаулай башланы, - тип ферма менән таныштырыуҙан башланы әңгәмәне Николай Ильясович.\nБеҙ барғанда малҡайҙар саф һауала хуш еҫле бесән көйшәйҙәр ине. Көндөҙ малдарҙы тышта тоторға тырышалар, һауырға һәм төнгөлөккә генә бинаға индерәләр. Һыйырҙар беренсегә генә быҙаулағас, әлегә һауым тәүлегенә 100 литр ғына сыға. Һөттө Шишмә районының ауыл хужалығы кооперативы килеп ала. Киләсәктә һауымды арттырырға, малдар һанын 70 башҡа еткерергә ниәтләй эшҡыуар.\nШуныһы маҡтауға лайыҡ, Николай Ильясович бер эштән дә ҡурҡып тормай. Комбайнды, бесән сапҡысты, тракторҙы йүгәнләп кенә ҡалмай, ә йәш таналарҙы үҙе ҡулға өйрәтеп, һауа ла икән. Был эштәрҙә уға бер туған ағаһы Анатолий ярҙамлаша.\nӘйткәндәй, Николай һәм Анатолий Ғилмияровтар Подлуб ауылына ата-әсәһе менән бергә егерме йыл элек Ҡаҙағстандан күсеп ҡайтҡандар.\n- Бала саҡтан ҡурабыҙҙа икешәр һыйыр, күпләп һарыҡ, ат аҫрай, йәшелсә-емеш үҫтерә торғайныҡ. Шуға күрә, ер эше һәм мал тәрбиәләү беҙгә яҡын, - ти Николай Ильясович.\nПодлуб почта бүлексәһе начальнигы булып эшләүсе ҡатыны Ольга Николаевна һәм баш ҡалала иҡтисадсыға 1-се курста уҡып йөрөүсе улы Александр ҙа буш ваҡыттарында уға ярҙамлаша. Ике йәшлек кескәй ҡыҙы Анастасияны ла мал йәнле итеп үҫтерергә теләй Николай Ғилмияров. Иң мөһиме, беҙ тапҡан, үрсеткән малды, эшҡыуарлыҡты ҡалдырырға дауамыбыҙ бар, ти ул.\nФермер менән осрашҡандан һуң булдыҡлы кешеләр бар саҡта, буш торған фермаларға йән керер, өҫтәлдәребеҙ тәбиғи һөт ризыҡтарынан һәм иттән өҙөлмәҫ, тип ҡыуанып ҡайттыҡ.


March | 2016 | Всемирный курултай башкир | Page 2\nТарихи дөрөҫлөккә шик ҡалмай\nPosted on 01.03.2016 by Айгуль\tLeave a comment\n«Башҡорт энциклопедияһы» ғилми нәшриәтенең тарих бүлеге мөдире Азат Ярмуллиндың матбуғаттағы сығыштары халҡыбыҙҙың үткәне менән ҡыҙыҡһынғандарҙы битараф ҡалдырмайҙыр. Уның 2007 йылда донъя күргән «Воинская слава башкирского народа» китабы иһә беҙҙең тарих фәнендә ҙур яңылыҡ булараҡ ҡабул ителде. Сал быуаттарҙан уҡ яугир халыҡ булып танылған башҡорттарҙың төрлө хәрби походтарҙа, һуғыштарҙа, азатлыҡ өсөн ҡораллы күтәрелештәрҙә күрһәткән батырлығы, айырым […]\n«Төньяҡ амурҙары»ның серле байрағы\nБашҡорт халҡының хәтерендә тәрән эҙ ҡалдырған тарихи ваҡиғаларҙың береһе – 1812 йылғы Ватан һуғышы. Рәсәйҙе генә түгел бөтөн Европаны дер-һелкеткән шанлы һәм данлы һуғышҡа быйыл 200 йыл тулды. Француз яуының хәтирәләре булып «Любизар», «Ҡаһым түрә» һәм башҡа йырҙар һәм көйҙәр, риүәйәттәр беҙҙең көндәргәсә һаҡланып килеп еткән. Әммә осорҙан ҡалған матди ҡомартҡылар ҙа бар. Уларҙың бер-нисәһе […]\nБашҡорт ҡоролтайҙары һәм йыйындары\nБашҡорт халҡы борон-борондан ил яҙмышына ҡағылышлы мөһим ижтимағи-сәйәси мәсьәләләрҙе дөйөм ҡоролтай һәм йыйындарҙа хәл итер булған. Бында абруйлы ил азаматтары, аҡһаҡалдар йыйылып, кәңәш-төңәш ҡороп, ил алдында торған мәсьәләләр буйынса фекер алышҡан, дөйөм ҡарар сығарған. Үкенескә ҡаршы, боронғо башҡорт ҡоролтай һәм йыйындары тураһында тарихи сығанаҡтар күп түгел. Бигерәк тә яҙма сығанаҡтар. Тарих фәнендә лә әлегә был […]\nБәрәкәтле, шифалы башҡорт ҡымыҙы\nҠымыҙ борон-борондан башҡорт халҡының бәрәкәтле, шифалы эсемлектәренең береһе булып тора. Башҡорттар элек яҙ етеү менән йәйләүгә сығып йәй буйы ҡымыҙ эскән, шуның арҡаһында ла уларҙың һаулығы ныҡ булған, төрлө ауырыуҙарға бирешеп бармағандар. Сөнки ҡымыҙ еңел үҙләштерелә торған аҡһымдарға, витаминдарға һәм микроэлементтарға бай. Был шифалы эсемлек ашҡаҙан, үпкә, йөрәк ауырыуҙарын, нервы […]\nCategories: Башҡорт брендтары\nБашҡорттарҙа йондоҙ исемдәре\nБашҡорттар борон-борондан, башҡа халыҡтар кеүек үк, күк есемдәрен күҙәткән, өйрәнгән. Халыҡта ай, ҡояш һәм йондоҙҙарға бәйле легендалар барлыҡҡа килгән. Һәр кемегеҙ төнгө күктә бер-береһенә тығыҙ урынлашған, бихисап йондоҙҙар теҙмәһен, һыҙатын күҙәткәне барҙыр. Башҡорттарҙа был йондоҙҙар иләүен Ҡош юлы, тип атайҙар (урыҫса уның исеме Млечный путь). Ҡош юлының килеп сығышы тураһында […]\nНаполеон менән осрашҡан башҡорттар\n1812 йылғы Ватан һуғышындағы башҡорт яугирҙарын һүрәтләгән сит ил рәссамдарының күп кенә картина, гравюралары һаҡланып ҡалған. Ә бына шулар араһында француз рәссамы П.Н.Бержереның “1807 йылдың 9 июлендә Александр I Наполеонды казактар, башҡорттар һәм ҡалмыҡтар менән таныштыра” тип исемләнгән картинаһы айырым урынлап тора (һүрәтте ҡарағыҙ). Был картина 1812 йылғы Ватан һуғышы түгел, ә унан бер нисә […]\nИзге Торатау әүлиәләр һәм хандар төйәге\nТоратау – Башҡортостан тәбиғәтенең уникаль ҡомартҡыларының береһе булып тора. Ул Ишембай районында Ағиҙел йылғаһынан алыҫ түгел Туғар һалған күле буйында урынлашҡан. Тауҙың бейеклеге 406 метр, оҙонлоғо 1 километр 200 метр, киңлеге 800 метр тәшкил итә. Тауҙың көнбайышы һәм көньяҡ-көнбайыш битләүендә бер нисә ҙур булмаған мәмерйә бар. Тау тоҡомо һуң полеозой дәүеренә ҡараған риф массивынан тора. […]\nCategories: Башҡортостан символдары\nБашҡорт дворяндары Сыртлановтар. Шланлыкүл ауылынан сыҡҡан данлы нәҫел\nҺәр халыҡтың тарихы уның күренекле шәхестәре эшмәкәрлеге, тормошо аша сағыла. Тарихта яҡты эҙ ҡалдырған шәхестәр менән ғорурланабыҙ, уларҙың атҡарған эштәре һәр быуынды рухландырып тора. Башҡортостандың һәр төбәгендә ундай шәхестәр бар. Тик бына төньяҡ-көнбайыш башҡорттары араһынан сыҡҡан данлы шәхестәр менән хәл бер аҙ ҡатмарлыраҡ тора. Мөмүмән, төньяҡ-көнбайыш башҡорттарының тарихи үткәне ентекләберәк өйрәнеүҙе, һәм иң мөһиме дөрөҫ, […]\nCategories: Видные деятели ба\nБашҡорт армияһы сардарҙары Ишмырҙиндар\nКиләһе йыл Башҡортостан Республикаһының ойошторолоуына 100 йыл туласаҡ. Тупраҡлы мөхтәриәт өсөн көрәштә һиҙәкәрлек күрһәткән күп кенә ир-уҙамандарының исемдәре әле халыҡҡа киң билдәле түгел. Уларҙың эшмәкәрлеге лә әлегә тейешенсә баһа алмаған, үкенескә ҡаршы. Башҡорт милли-азатлыҡ хәрәкәте лидеры Әхмәтзәки Вәлидиҙең көрәштәштәре араһында яҡташтары күп булғанлығы билдәле. Улар милли хәрәкткә, хатта, ғаилә, […]\nCategories: Видные деятели ба, Яңылыҡтар\nPosted on 01.03.2016 by Айгуль\nБашкиры (самоназвание башҡорт) – один из древнейших народов Евразии, коренное население Республики Башкортостан и сопредельных территорий Республики Татарстан, Пермского края, Свердловской, Челябинской, Оренбургской, а также ряда районов Курганской, Самарской и Саратовской областей. По данным Всероссийской переписи населения 2010 года, численность башкир в Российской Федерации составляет 1 584 554 человек, в том числе в Республике Башкортостан […]


Көмөш миҙалсы Өфөгә ҡайтты\n3 Август 2021, 11:40\nXXXII йәйге Олимпия уйындарында яҡташыбыҙ Тимур Сафин илебеҙҙең фехтование буйынса команда составында көмөш миҙал яуланы.\nБөгөн төндә “Өфө” аэропортында Тимур Сафинды әсәһе Гөлсинә Рәхимйән ҡыҙы, тренеры Лира Грушина, республиканың спорт министры Руслан Хәбибов, спорт министры урынбаҫары Павел Мөслимов, Рима Баталова исемендәге Спорт әҙерлеге үҙәге директоры Юлия Чачина, Өфөләге фехтование буйынса олимпия резервы спорт мәктәбе тәрбиәләнеүселәре, рапирала фехтование буйынса чемпионка Аделина Заһиҙуллина, көйәрмәндәр һәм башҡалар ҡаршы алды. Ул баш ҡалабыҙға Токиола барған йәйге Олимпия уйындарынан көмөш миҙал яулап ҡайтты.\nТимур Сафин 1992 йылдың 4 авгусында Ташкентта тыуған. 1998 йылдан алып ғаиләһе менән Өфөлә йәшәйҙәр. Спорт карьераһын ул бокс менән каратэнан башлаған.\nЕгеттең фехтование менән шөғөлләнә башлау тарихы иһә бик үҙенсәлекле. Тренерҙар Вил Нәғимов һәм Фәрит Арыҫланов мәктәптә уҡыусыларға фехтование тураһында һөйләй, бушлай форма вәғәҙә итә: иртәгәһенә кластағы барлыҡ малайҙар ҙа был спорт төрө менән шөғөлләнергә ҡарар итә. Тик йыл аҙағында улар араһынан ни бары туғыҙ йәшлек Тимур ғына ҡала.\nНыҡыш, сәмсел егет 2006 йылда үҫмерҙәр араһындағы Рәсәй беренселегендә бронза миҙал яулағас, педагогтары Лира Грушина һәм Руслан Нәсибуллин менән мәктәп-интернатта был спорт төрө менән ныҡлап шөғөлләнергә ҡарар итә. Шулай итеп, ул – Өфөләге Олимпия резервындағы 19-сы балалар һәм үҫмерҙәр спорт мәктәбе һәм спорт профилле 5-се мәктәп-интернат тәрбиәләнеүсеһе.\nТимур Сафин 2014 йылда Башҡорт физик культура институтын тамамлаған, артабан әрме хеҙмәтендә булған, унда ул ЦСКА клубы өсөн сығыш яһаған. Тимур Сафиндың хәрби званиеһы – лейтенант.\nТимур – өс тапҡыр Европа чемпионы, донъя, Европа чемпионаттары һәм Европа уйындары призеры. 2016 йылда Рио-де-Жанейрола үткәрелгән рапира буйынса команда ярыштарында – алтын, шәхси ярыштарҙа бронза миҙал яулаған. Катарҙа уҙғарылған һайлау этаптарында ҡатнашыу мөмкинлеге булмаһа ла, Токиолағы уйындарға Рәсәй йыйылма командаһы составында өҫтәмә һайлауҙа юллама алыу бәхете тейгән.\nШулай итеп, быйылғы йәйге Олимпия уйындары ла спортсы өсөн уңышлы булды: Тимур Сафин Рәсәйҙең фехтование буйынса ир-егеттәр йыйылма командаһы составында көмөш миҙал яуланы! Өҫтәүенә, ул йәйге Олимпиада уйындарын асыу тантанаһында ла ҡатнашты.\nӘйткәндәй, иртәгә - Тимур Сафиндың тыуған көнө! Токиолағы йәйәге Олимпия уйындарында яуланған көмөш миҙал егеттең ғүмер байрамына ҙур бүләккә әйләнде: 4 августа уға 29 йәш тула. Тимурға артабан да ныҡлы һаулыҡ, уңыштар теләйбеҙ! Киләсәктә алтын миҙал яуларға яҙһын!\nФото: республиканың Спорт министрлығы.


"Сәләмәт йылмайыу" өсөн ниҙәр кәрәк? » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Белем һәм тәрбиә » "Сәләмәт йылмайыу" өсөн ниҙәр кәрәк?\n"Сәләмәт йылмайыу" өсөн ниҙәр кәрәк? 02.02.2019 // Белем һәм тәрбиә\nУҡытыусылар “Взлетай!” белем биреү программаһын киң йәйелдереү юлдарын тәҡдим итә.\nБелеүебеҙсә, унда төрлө йүнәлештәр бар: инглиз теленә, автомобиль йөрөтөргә, шахмат уйнарға, бейергә, дөрөҫ туҡланырға өйрәтеү һ.б. Шулай уҡ мәктәптәрҙә стоматология кабинеттары булырға тейешлеге күҙ уңында тотола.\nСтәрлетамаҡтың 1-се гимназияһы директоры Риф Тажиев был проектты өлөшләтә төп белем биреү, дәрестән тыш программалар иҫәбенә тормошҡа ашырырға, шулай уҡ профилле лагерҙарҙың мөмкинлектәрен файҙаланырға тәҡдим итте.\nРиф Тажиев программаны ғәмәлгә ашырыуҙы ошолай күрә:\n1.\tӘлеге варианттар күҙ уңында тотолған юл картаһы булдырыу.\n2.\tМуниципалитеттар проектты финансларға һәм уны муниципаль заказға индерергә тейеш.\n3.\tРеспубликаның Мәғариф министрлығы норматив-хоҡуҡи документация эшләй, кәрәкле финанс күләмен билдәләй, “ҡыҙыу линия” аса.\n4.\tВедомство шулай уҡ “Сәләмәт йылмайыу” проекты буйынса юл картаһы әҙерләй: кадрҙар менән тәьмин итеү, ҡоролмалар алыуға һәм яңыртыуға аҡса бүлеү (һуңғыһы мөһим, сөнки мәктәптәрҙә эшләмәй торған стоматология кабинеттар күп, тип билдәләй директор).


Һеҙ ҙә ҡушылығыҙ\n28 Апрель , 19:00\nРеспубликала уңышлы старт алған “Атайсал” проектына Йылайыр районында беренселәрҙән булып Юнер Сәлим улы Вәлеев ҡушылды. Ул тыуған ауылы Ашҡаҙар мәктәбе биләмәһенә 100 төп ағас үҫентеһе ултыртыуға булышлыҡ иткән. Шулай уҡ мәсеткә аҙан ҡысҡырыу өсөн тауыш көсәйткес һатып алып биргән.Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ: “Атайсал” проекты республиканың үҙ ауылдарына һәм ҡалалаһына ярҙам итергә теләгән изге уйлы кешеләрҙе берләштерә. Был хәрәкәткә йәмәғәт ойошмалары ла, һәр теләген кеше лә ҡушыла ала.\nРеспубликала уңышлы старт алған “Атайсал” проектына Йылайыр районында беренселәрҙән булып Юнер Сәлим улы Вәлеев ҡушылды. Ул тыуған ауылы Ашҡаҙар мәктәбе биләмәһенә 100 төп ағас үҫентеһе ултыртыуға булышлыҡ иткән. Шулай уҡ мәсеткә аҙан ҡысҡырыу өсөн тауыш көсәйткес һатып алып биргән.\nИҫегеҙгә төшөрәбеҙ: “Атайсал” проекты республиканың үҙ ауылдарына һәм ҡалалаһына ярҙам итергә теләгән изге уйлы кешеләрҙе берләштерә. Был хәрәкәткә йәмәғәт ойошмалары ла, һәр теләген кеше лә ҡушыла ала.


Хәлил ауылында әүҙем, өлгөр балалар йәшәй! » «Йәшлек» гәзите | Газета «Йәшлек»\nГазета "Йәшлек" » Яңылыҡтар таҫмаһы » Хәлил ауылында әүҙем, өлгөр балалар йәшәй!\n23.04.2019 Хәлил ауылында әүҙем, өлгөр балалар йәшәй!\nӘбйәлил районы Хәлил ауылы китапханаһының "Бәйләнештә" селтәрендәге сәхифәһенән хәбәр итәләр:\n20 апрелдә Хәлил ауыл китапханаһы ла "Китапхана төнө" бөтә Рәсәй акцияһына ҡушылды. Киске сәғәт һигеҙҙән унынсы яртыға тиклем тиклем дуҫтар өсөн ишектәр асыҡ торҙо. Балалар СССР осорондағы телефон аппараты, пионерҙар ойошмаһы байрағы, кино күрһәтеү ҡорамалдары, уҡыусылар өсөн тәғәйенләнгән 1986 йылғы карта һәм үткән быуатта ҡалған кассеталы магнитофон янында ретро фотоға төштө.\nЯҡынлашып килгән Еңеү байрамы ла онотолманы. Балаларға "Катюша" йырының тәржемәһе "Зәйтүнәкәй" тексы таратылды.\n22 апрель билдәләнгән Ер көнөнә ҡарата китапхана дуҫтары Ильяс Фәтхетдинов, Денис Сәйфуллин экология буйынса китаптарҙан махсус репортаж әҙерләп, балалар алдында сығыш яһаны. Улар тиҫтерҙәрен еребеҙҙе һаҡларға, экологик өмәләрҙә ҡатнашырға һәм 27 апрелдә "Йәшел Башҡортостан " акцияһына ҡушылырға саҡырҙы.\nАртабан балалар ер-һыу тарихы, әҙәби әҫәрҙәр буйынса төҙөлгән викторинала ҡатнашты. Еңеүселәрҙе Асҡар ауылынан эшҡыуар Илүзә Ғәлиуллина ("Глобус" кибете) биргән сағыу әкиәт китаптары менән бүләкләнек. Илүзә Мөнир ҡыҙына ярҙамы өсөн айырым рәхмәтебеҙҙе белдерәбеҙ һәм эшендә уңыштар теләйбеҙ.\n"Ирекле микрофон" дан балалар үҙҙәре теләгән шиғырҙарҙы уҡып ишеттерҙе.\nБына шулай итеп балаларҙың шәмбе ялы файҙалы үтте. Беҙҙең китапхананың дуҫы Денис Сәйфуллин ошо уҡ көндө көрәш буйынса район ярышында ҡатнашып, өсөнсө урын яуланы. Афарин! Еңеүҙәрең күп булһын.


Өфөлә Рәсәйҙең Дәүләт флагы көнө хөрмәтенә автоуҙыш үтте // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\n7:41, 23 августа 2017 Сәйәсәт\nӨФӨ, 2017 йыл, 23 август. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ғәлиә Нәбиева/.\nАвтоуҙышта ҡатнашыусыларҙы Башҡортостан Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай рәйесе Константин Толкачев, Дәүләт Йыйылышы депутаты, күп тапҡыр Паралимпия уйындары чемпионы Ирек Зарипов, Калинин районы хакимиәте башлығы Сергей Кожевников һәм Орджоникидзе районы хакимиәте башлығы Марат Ғәлиуллин сәләмләне.\n25 йыл эсендә Рәсәй Федерацияһының Дәүләт флагы илдең төп символына әйләнде, тип билдәләне Константин Толкачев.\n«Бөгөн өс төҫлө флаг аҫтында беҙ яратҡан, төҙөгән, балаларыбыҙ һәм ейән-ейәнсәрҙәребеҙ йәшәйәсәк яңы Рәсәй йәшәй һәм үҫешә. Был символ беҙҙе берләштерә, ил тарихы өсөн ғорурлыҡ тойғоларын һәм ошо тарих үҫешендә сағыу бит яҙыу теләген уята. Ошо көн беҙгә ғорурлыҡ, Рәсәйҙең иң ҡеүәтле, бөйөк дәүләт булыу тойғоһон өҫтәһен», — тине төбәк парламенты спикеры.\nЯрты йөҙләгән автомобилдән торған колонна иртәнсәк Моторҙар эшләү берекмәһе мәҙәниәт һарайы алдынан ҡуҙғалды. Уҙыш маршруты Беренсе май урамы, Октябрь проспекты, Цюрупа, Зәки Вәлиди урамдары аша үтте һәм «Ватан» паркы алдындағы майҙанда тамамланды.\nТеги: Рәсәйҙең дәүләт флагы,автоуҙыш


Бала ғүмерҙәрен һаҡлайыҡ!\n26 Декабрь 2016, 21:29\nБөтә донъя һаулыҡ һаҡлау ойошмаһы белдереүенсә, һуңғы 5 йыл эсендә балалар суициды буйынса Рәсәй донъяла 1-се урында. Быйыл ғына 600-ҙән ашыу бала үҙ-үҙенә ҡул һалған.\nФажиғәне булдырмау өсөн, психологтар әйтеүенсә, тәү сиратта, балағыҙ менән уны ҡыҙыҡһындырған, борсоған бөтә һорауҙар буйынса ла асыҡтан-асыҡ һөйләшергә өйрәнегеҙ. Әгәр быны һеҙ, ата-әсәләр эшләмәһәгеҙ, яуаптарҙы улар Интернеттан эҙләйәсәк. Ә унда әле нығынып та өлгөрмәгән үҫмер психикаһына көслө тәьҫир итеүсе сайттар бик күп. Улар, ғәҙәттә, төрлө модалы кейемдәр рекламалаусы, өйгә эштәрҙе эшләргә ярҙам итеүсе, уйындар тәҡдим итеүсе һ.б. төркөмдәр артына йәшеренгән була. Балалар унда инеп, үҙ-үҙеңде юҡ итеүгә этәргән, үлем культын пропагандалаған әҙәмдәрҙең «тоҙағына» эләгергә мөмкин. Бында уларға уйын формаһында төрлө эштәр бирелә, билдәле тематикалы музыка тыңларға, шиғриәт, әҙәбиәт уҡырға кәңәш ителә. Шуға күрә балағыҙҙың социаль селтәрҙәге "Бәйләнештә”, «Класташтар» һ.б. төркөмдәрҙәге сәхифәләренә кереп, уның ниндәй сайттарҙа ултырыуы, кемдәр менән аралашыуы, фото һәм видеолары менән даими ҡыҙыҡһынып тороғоҙ. Ваҡытығыҙ бик тығыҙ булһа ла, бала менән уртаҡ темалар табып, күберәк аралашырға тырышығыҙ. Сөнки бер кемгә лә сер түгел, иртәнән кискә тик-лем эштә булған ата-әсәнең балаһына ваҡыты ла ҡалмай. Эс серҙәрен ул Интернеттағы дуҫтарына түгел, ә мотлаҡ һеҙгә һөйләргә ғәҙәтләнһен. Әгәр ҙә балағыҙҙың үҙ-үҙен тотошонда сәйер үҙгәрештәр күренһә, мәҫәлән, төндәрен йоҡламай, телефон йәки ноутбук аша Интернетта ултырһа, фотолары араһында кит, күбәләк, бесәй, һыңар мөгөҙ һүрәттәре йыш осраһа, бейек урындарҙан, ҡыйыҡтарҙан төшөрөлгән фото һәм видеолар күренһә, уны нимә борсоуы, кисерештәре тураһында һөйләшеп ҡарағыҙ. Әгәр ҙә балағыҙ үҙ-үҙенә бикләнеп, һөйләшеү килеп сыҡмаһа, мотлаҡ психологтарға мөрәжәғәт итергә кәрәк. Интернетта ата-әсәләр өсөн асылған махсус төркөмдәргә (https://vk/com/spastidetei, https://ok.ru/spastidetei, https://www.facebook.com/spastidetei) инеп, кәңәш ҡороғоҙ, бар яҡтан да мәғлүмәтле булығыҙ. Уҡытыусы йәки тәрбиәсе менән дә һәр саҡ бәйләнештә торорға кәрәк.\nАта-әсәләрҙе балаларға янаған тағы ла бер хәүеф тураһында иҫкәртәбеҙ: илебеҙҙең бик күп төбәктәрендә мәктәптәр эргәһендә үҫмерҙәрҙе енәйәт ҡылырға этәреүсе көслө психотроп матдәләрҙән торған бушлай һағыҙҙар таратыу теркәлгән. Уларҙы ҡулланған үҫмерҙәрҙең үлеү осраҡтары ла бар. Был хаҡта ла балаларға әйтеп аңлатырға кәрәк. Шуны ла онотмағыҙ: бала психикаһы бик нескә була, ҡәтғи тыйыуҙар менән генә эш итергә түгел, ә иң мөһиме – үҙ-ара аңлашыусанлыҡ булдырырға тырышығыҙ. Улығыҙҙың йәки ҡыҙығыҙҙың дәрестә алған билдәләренә генә түгел, ә күңел торошона, кәйефенә, ғәҙәттәренә иғтибар итегеҙ. Үҫмерҙәр суициды – ололарҙың иғтибарын йәлеп итеү, яңғыҙлыҡтан ҡасыу сараһы икәнен дә хәтерегеҙҙән сығармағыҙ.\nҺуңғы ваҡытта килеп тыуған был проблеманы ата-әсәләр, балалар, уҡытыусылар, психологтар һәм бар йәмғиәт менән берлектә генә хәл итеп була. Мәғариф министрлығы, психологтар, психотерапевтар үҙәктәре, урындарҙағы белгестәр был йәһәттән ҙур эш алып бара. Мәктәптәрҙә уҡыусылар, ата-әсәләр, уҡытыусылар, социаль педагогтар менән ошо темаға һөйләшеүҙәр ойоштороп, хәлдең ни тиклем киҫкен тороуын аңлаталар, кәрәк икән, улар һәр саҡ ярҙам итергә әҙер. Үҙебеҙҙең һәм балаларҙың яҙмышына битараф булмаһаҡ ине, хөрмәтле ата-әсәләр!