21:55, 10 октябрь 2021 версияһы\n13 449 байт өҫтәлгән , 8 месяцев назад\n21:38, 10 октябрь 2021 версияһы (төҙәтеү)\n21:55, 10 октябрь 2021 версияһы (төҙәтеү) (кире алыу)\n22.Үә ныҡ ябыҡ, йөрөй алмаҫ дәрәжә лә сатан мал, ҡолағының, мөгөҙөнөң йә ҡойроғоноң өстән бер өлөшө юҡҡа сыҡҡан, бер күҙе һуҡыр үә ҡойроҡһоҙ мал ҡорбанлыҡ өсөн ярамай.\n== '''Хаж''' ==\n«Бүниәл ислаамү ғәләә хамсин: шәһәәдәту әл-ләә иләәһә илләллааһу үә әннә Мүхәммәдәр-расүүлүл-лаһи үә иҡҡамиссаләәти үә иитәәәииз-зәкәәти үә сауми рамадаанәи үә хажжил-бәйти мәни- стәтәәғә иләйһи сәбииләә».\n'''Мәғәнәһе''': Ислам дине биш төрлө ғибәҙәттән төҙөлмөш. Аллаһы тәғәләнең берлегенә үә Мөхәммәт ғәләйһиссәләм Уның бәйғәмбәре булыуына күңелдән ышанып геуаһлыҡ биреү, намаҙ уҡыу. малдан зәкәт биреү, Рамаҙанда ураҙа тотоу һәм юл хәреждәренә көсө еткән кешегә Ҡәғбәтулланы зыярат ҡылып, Хаж ҡылыу.\n1.Хаж үҙе сәләмәт булып Мәккәй Мөкәррәмәгә барып ҡайтырлыҡ юл сығымдарына һәм үҙе ҡайтҡансы өйөндә ҡалған яҡындарының мәнфәғәттәренә етерлек малы булғҙн бай кешегә генә фарыҙҙыр. .\n2.Ире йә яҡын туғаны бергә барасаҡ булһа, бай һәм сәләмәт ҡатындарға ла хаж кылыу фарыҙ.\n3.Ауырыу, һуҡыр үә фәҡир кешеләргә Хаж фарыҙ түгел. Әммә бындайҙар Мәккәй Мөкәррәмәгә икенсе бер сәбәп менән барһалар йәки Мәккә яҡын булыу сәбәпле Хаж ҡылырға мөмкинселектәре булһа, уларға ла Хаж фарыҙ булыр.\nХаж сәфәренә юлланыу өсөн юлдың уғрыларҙан һәм йогошло ауырыуҙарҙан имен булыуы шарттыр. Әгәр юл тынысһыҙ булһа ул хәүефһеҙләнгәнсе Хаж сәфәрен кисектереп тороу хәйерлерәк. Шарттар яҡшырғандан һуң Хажды кисектереү дөрөҫ булмаҫ.\n'''4.Хаждың фарыҙҙары өсәү:'''\n1) Ихрам, йәғни, Мәккәй Мөкәррәмәгә барып кергәнсе «Миҡат»тип атала торған урындарҙың береһендә Хаж: ниәте менән ихрам ҡылыу.\n2)Үәҡыф, йәғни, ғәрәфә көн өйләнән һуң Ғәрәфәт тауында хәзир булыу.\n3) Тәүәф, йәғни ғәдел-Ҡорбан көнөндә йә булмаһа уның 2-се йә 3-сө көнөндә Ҡәғбәтулланы мәғлүм рәүештә 7 мәртәбә әйләнеп сығыу.\n'''5.Хаждың үәжибтәре бишәү:'''\n1) Ҡорбан ғәйете көнөндә иртәнге намаҙдан һуң «Мөздәлифә» исемле урында хәзир булыу.\n2)Сафа һәм Мәрүә тауҙары араһында йөрөп, 7 мәртәбә сәғи ҡылыу.\n3) Таш атыла торған урындарҙа масус көндәрҙә 7-шәр таш атыу.\n4)Мәккәи Мөкәррәмәнән китер алдынан юлға сығыу ниәте менән Ҡәғбәтулланы йәнә тәүәф ҡылыу.\n5)Ҡорбан ғәйете көнөндә, фарыҙ тәүәфте ҡылғандан һуң, сәсте алдырыу йәки ҡыҫҡартыу.\n1. Хажиҙәр Мәккәй Мөкәррәмәгә китеп барышлай «Миҡат» тип аталған ерҙәрҙең береһенә туҡтап, мыйыктарын ҡыҫҡартыр, тырнаҡтарын ҡырҡыр, артыҡ төктәрен йолҡор, ғәҙәттә кейә торған кейемдәрен сисеп, ғөсөл ҡойоноп, ихрам (изар исемле бер киң алъяпҡыс менән ридә исемле киң йәймәнән ғибрәт) кейер. Изар кендек тәңғәленән билгә урала, ридә яурынға һәм арҡаға һалына кейер.\n2.'''Унан һуң ике рәҡәғәт нәфел намаҙы уҡып''': «Аллааһүммә иннии үриидүл-хәжжә фәйәссирһү лии үә тәҡәббәлһү миннии»,-тип Хажға ниәт ҡылыныр.\n'''Мәғәнәһе:''' Йә,Рабби,тәхҡиҡ, мин Хаж ҡылыуҙы ниәт ҡыламын, инде һин уны минән ҡабул ҡыл.\n3.'''Ниәт ҡылғандан һуң ҡысҡырып ошо талбийәне уҡырҙар:'''\n'''«'''Ләббәйкәл-лааһүммә ләббәйк, ләббәйкә ләә шәриикә ләкә ләббәйк, иннәл-әмдә үән-ниғмәтә ләкә үәл-мүлк, ләә шәриикә ләк».\n'''Мәғәнәһе:''' Йә, Рабби, һинең ғибәҙәтеңде камил итәғәт менән ҡыламын, һинең һис шәрикең юҡтыр. Тәхҡиҡ, барса маҡтау үә барса ниғмәт һиңә хастыр. Үә хужалыҡ та һиңә хастыр, һинең һис шәрикең юҡтыр.\n4.Ниәт ҡылып, ошо тәлбийәне уҡығандан һуң, хажиҙәр «мөхрим», йәғни, «ихрамлы» тип аталырҙар.\n5. Хажиҙәргә ихрамлы ваҡыттарында әҙәпһеҙ һүҙҙәр һөйләү, яҡынлыҡ үә ҡатындарҙың тәненә ҡул тейҙереү, кеше менән низағлашыу, кейек хайуандарҙы үлтереү, энә менән тегелгән кейем кейеү, баштарына сәллә, бүрек йә фәс кейеү, аяҡтарынка ситек, итек, кәүеш һәм йөҙлөклө мынаят кейеү, баштарына һәм йөҙҙәрен бер нәмә менән ҡаплау, хуш исле май һөртөү, сәстәрен үә башҡа төктәрен киҫеү һәм тарау, тырнаҡтарын кисеү, һаҡал-мыйыҡтарын майлау, баштарын һабынлап йыуыу дөрөҫ булмаҫ.\n6.Әгәр ошо эштәрҙең береһен генә ҡылһалар, уларға йә ҡорбан салыу йә саҙаҡа биреү лазым булыр.\n7.Хажиҙәр шулай Ҡорбан ғәйете көндәрендә ихрамдары тамам булғансы яланаяҡ, яланбаш аҡ ихрам кейемдәренә уранып дәрүиш хәлендә йөрөрҙәр.\n8.Ихрамлы кешеләргә өйгә инеү, ашау-эсеү, йоҡлау, ғибәҙәт ҡылыу, тәһәрәт алыу, ғөсөл ҡойоноу, мунсаЛа йыуыныу, билдәренә аҡсалы билбау быуыу, сәтер йә ҡояшлыҡ (зонт) менән күләгәләнеү, аяҡтарына ҡыҫҡа йөҙлөклө күн йә ағас мынаят кейеү тыйылмаҫ.\n'''9.Ҡатын хажжәләрҙең 6 ғәмәлдә хилафтары булыр:'''\n1) улар ихрам кеймәйенсә, үҙҙәренең кейемдәрендә йөрөрҙәр;\n2) энә менән тегелгән кейемдә лә йөрөй алалар;\n3) баштарын асыҡ йөрөтмәҫтәр;\n4) талибәне ҡысҡырып уҡымаҫтар;\n5) ихрам ваҡыты бөткәндә сәстәрен ҡыҫҡартмаҫтар;\n6) хәйез сәбәбенән ғөҙөрлө булһалар, фарыҙ тәүәфен ҡазаға ҡалдырырҙар.\n10.Мәккәй Мөкәррәмәгә барып еткәс тә хажиҙәр иң тәүҙә туп-тура «Ҡәғбәи Мөғәззәмә» мәсетенә йүнәлерҙәр. Ҡәғбәне күргәс тә тәкбирә тәһлил әйтеп, маҡсаттарын һорап доғалар ҡылырҙар.\n11.Мәсеткә инеп, Ҡәғбә диуарындағы «Хәжәре Әсүәд» исемле мөбәрәк ташты күргәс намаҙҙағы һымаҡ ҡулдарын ҡолаҡ тәңгәленә күтәреп йәнә тәҡбир үә тәһлил әйтерҙәр. Мөмкин булһа ул ташты үберҙәр.\n12.Унан һуң Ҡәғбәне ете тапҡыр әйләнеп сығып, сөннәт булған тәүәфте ҡылырҙар. «Мәҡам Ибраһим» тигән ерҙә Ҡәғбәгә ҡарап ике рәҡәғәт намаҙ уҡырҙар, аҙаҡ шул мәсеттең эсендәге Зәмзәм ҡойоһо эргәһенә барып, һыуын эсеп, йөҙҙәренә һәм баштарына һиберҙәр.\n13.Мәсеттән сыҡҡас, Сафа һәм Мәрүә исемле ике кескәй тау араһында йөрөп, сәғи ҡылырҙар.\n14.Унан һуң теләгән ҡәҙәр тәүәф һәм сәғи ҡылып 8-се зөлхизәгә тиклем Мәккәлә йәшәрҙәр.\n15.8-се зөлхиҙәлә хажиҙәр күмәкләшеп иртә таң менән Мәккәнән сығып, Мина исемлә ауыл янындағы мәсет тирәһенә барырҙар.\n16.Унда бер кис ҡунғас, 9-сы зөлхиҙәлә иртә намаҙҙы уҡығас, Ғәрәфәт тауына китерҙәр, өйлә ваҡыты кергәс йәмәғәт булып өйләне, уның артынса икенде намаҙын уҡырҙар.\n17.Унан һуң ғөсөл ҡойоноп, Ғәрәфәттә үәҡыф ҡылырҙар, йәғни, Ҡиблаға ҡарап зикер әйтеп,, теләктәрен теләп, ҡабул булуын һорап доғалар ҡылырҙар.\n18.Ҡояш байығас, ахшамды уҡымайынса «Мөҙдәлифә» исемле ергә китерҙәр. Иәсих ваҡыты кергәс, йәмәғәт булып тәүҙә ахшамды, уның артынса йәсих намаҙын уҡырҙар.\n19.Кисте «Мөҙдәлифә»лә үткәреп, иртәнге намаҙҙы уҡығандан һуң, унда йәнә үәҡыф ҡылырҙар. Бында улар тауҙар араһында 49-ар ваҡ таш йыйып алырҙар.\n20.Унан hyң тағы Минаға барып, унда махсус урында ете мәртәбә, тәкбир әйтә-әйтә, имра таштарын ташларҙар. Аҙағынан, ите исраф ҡылынырлыҡ булмаһа, Минала ҡорбан салып, саҙаҡа ҡылырҙар.\n21.Шунан аҙаҡ ирҙәр сәстәрен йә алдырырҙар йә ҡыҫҡартырҙар.\n22.10-сы, 11-се, 12-се зөлхиҙәлә Мәккәй Мөкәррәмәгә ҡайтып, фарыҙ булған тәүәфте үтәп, ихрамдарын тамамларҙар.\n23. Ихрамҙары тамам булғас та, уларға ихрамлы саҡтарындағы -харам эштәренең гонаһһыҙҙарын ҡылыу дөрөҫ булыр.\n24.Мосафир булған хажиҙарға ғәйет намаҙы уҡыу үәжиб түгел, шуның өсөн уларҙың күбеһе ул намаҙҙы уҡый алмаҫ. Әгәр ваҡыттары етһә Мәккәлә йә Минала уҡырҙар.\n25.Хажиҙар илдәренә ҡайтып китәр алдынан Ҡәғбә мәсетенә барып, йәнә тәүәф ҡылырҙар, Ҡәғбә ишегенең тупһаһын үберҙәр, Ҡәғбәнең «Мөлтәзәм» исемле урынына һәм уның шаршауына йөҙҙәрен тейҙерерҙәр,\nЗәмзәм һыуын эсеп, «Ҡәғбәи Мөғәззәмә»нән үә изге ерҙәрҙән айырыласаҡтарын уйлап, илай-илай донъя һәм әхирәт теләктәрен теләп, күп доға ҡылырҙар, Мәсеттән сыҡҡанда йөҙҙәре менән Ҡәғбәгә ҡарап, арт менән сигенеп сығырҙар.\n26.Хажиҙарға шулай уҡ Мәдинәи Мөнәүүәрәгә барып, бәйғәмбәребеҙ Мөхәммәт ғәләйҺиссәләмдән ҡәбер шәрифе булған Раузаи Мотаһһәрәне зыярат ҡылыу бик оло мөстәхәбтер.\n27.Зәмзәм һыуын Ҡиблаға ҡаршы тороп, өс йотом эсеү тейеш.\n'''Уны эскәндән һуң ошо доға уҡылыр''':\n«Аллааһүммә иннии әс, әлүкә риҙҡау үәәсиғән үә ғилмән нәәфиғәү үә шифаа, ән мин күлли да, ин».\n'''Мәғәнәһе:''' Йә,Рабби, тәхҡиҡ, мин һинән һорайым: киң ризыҡты үә файҙалы ғилемлекте үә һәр бер ауырыуҙан шифаны.\nСығанағы — «https://ba.wikibooks.org/wiki/Махсус:Сравнение_версий/24212»


Автобустарҙа хәүефһеҙлек ҡағиҙәләре - GTRK.TV — Новости Уфы и РБ\nТранспорт өлкәһен күҙәтеү федераль хеҙмәтенең Башҡортостандағы идаралығы белгестәре юл хәрәкәте хәүефһеҙлеге дәүләт инспекторҙары менән берлектә автобустарҙа хәүефһеҙлек ҡағиҙәләрен тикшерә. 220 федераль закон үҙ көсөнә инеү менән пассажирҙар ташыусыларға ҡарата талаптар ҙа ҡәтғиләшә. Унда транспорт сараһының техник торошона ғына түгел, хәүефһеҙлеккә лә ҙур иғтибаор бүленә. Мәҫәлән пассажирҙы туҡталыш булмаған урында төшөргән өсөн беренсе тапҡыр 3 мең штраф булҫа ҡабаттан эләккән осраҡта 5 мең һум түләргә тура киләсәк. Айырым категориялар буйынса штраф күләме юридик шәхестәр өсөн 300 мең һумға барып етә.\n17 февраля Өфө ҡала хакимиәтендә быйыл яҙғы ташҡын ваҡытында һыу баҫыу ихтималлығы булған биләмәләрҙе атанылар\n17 февраля Рәсәй һәм донъя хәбәрҙәре


Тел һағында – телһөйәрҙәр » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Новости » Мәғариф » Тел һағында – телһөйәрҙәр\nТел һағында – телһөйәрҙәр\nБөрйән районының мәғариф бүлеге Халыҡ-ара туған тел көнөнә арналған «Туған телен ҡәҙерләгән халыҡ ҡәҙерле булыр» тип аталған бәйге ойошторҙо\n– Дәрт һалдылар күңелгә! Ышаныс бирҙеләр беҙгә! Башҡорт рухы бар балалар күңелендә! – тип һоҡланыуын йәшермәне Бөрйән районының мәғариф бүлеге етәксеһе Ришат Шәрипов Халыҡ-ара туған тел көнөнә арналған сара барышында. – Рәхмәт һеҙгә, балалар!\nҺоҡланырлыҡ та шул: телһөйәрҙәр бәйгеһендә ҡатнашҡан һәр уҡыусы хазина йомғағы, һәләттәр сорналышы ине. Мәҫәлән, Иҫке Собханғол мәктәбенең данын яҡлаған Айһылыу Ибраһимова менән Ләйсән Байморатова – республика олимпиадалары призерҙары. Ә Ғәзинур Ямғурсин – «Йыл уҡыусыһы – 2014» район конкурсында гран-при яулаған егет. Ҡәҙим Ишкинин уҡыуҙа ла, спортта ла алдынғылар рәтендә. Айҙар Толомғужин – йәш шағир, Самат Ғәбиҙуллин исемендәге премия лауреаты. Байназар урта мәктәбе уҡыусылары Айгиз Буранғолов, Лилиә Ҡаһарманова, Роза Ишбулатова, Буранбай Сөләймәнов, Гүзәлиә Ишҡыуатова ла шулай уҡ һүҙ ҡәҙерен белгән, телде ҡәҙерләгән затлы заттар. Хәйер, Иҫке Монасип, Ағиҙел, Аҫҡар, Ырғыҙлы, Килдеғол мәктәптәре командалары ағзалары ла төшөп ҡалғандарҙан түгел ине: үҙҙәре менән таныштырғанда ла, шиғырҙарҙы тасуири ятлауҙа ла, әйтештә лә, викторина һорауҙарына яуап биргәндә лә юғалып ҡалмай, ижади мөмкинлектәрҙең сикһеҙлеген, еңеүгә ынтылыштарын, телгә ихтирамдарын күрһәтте. Сәхнәнән ҡат-ҡат телебеҙгә гимн – Рәми Ғариповтың «Туған тел» шиғыры яңғыраны:\nБал ҡортондай, ынйы йыямын…\n«Ынйылар йыйған» командалар араһында беренсе урынға Иҫке Собханғол мәктәбе сыҡты. Байназар мәктәбе командаһы өлөшөндә – икенсе урын. Өсөнсө урынды Әбделмәмбәт мәктәбенең Килдеғол филиалы уҡыусылары алды. Башҡа командалар ҙа төрлө номинацияларҙа билдәләнде. Бөрйәндәге матур йолаға ярашлы, был юлы ла етәкселәр «иң-иң»дәргә үҙ премияһын тапшырҙы: Ришат Булат улы сатнатып башҡортса һөйләшкән рус милләтле Вилена Калеганованың күңелен күрҙе, Иҫке Собханғол мәктәбе директоры Гәрәй Йомағолов йәш шағир Айҙар Толомғужинды бүләкләне, ә район башҡорттары ҡоролтайы башҡарма комитетының премияһы заман башҡорто – аҡыллы, батыр, сәмле Алмас Теләүембәтовҡа бирелде.\n– Юҡ, бөтмәй башҡорт теле, уның киләсәге бар, ошондай һәләтле, аҡыллы, шәп балаларыбыҙ булғанда! – тип һөйөндө район башҡорттары ҡоролтайы башҡарма комитеты рәйесе урынбаҫары Сабир Көҫәпҡолов. – Бик шәп сара булды был! Сәхнәгә сығыу ҙа батырлыҡ, ә үҙ телендә оялмай, ҡурҡмай, киреһенсә, ғорурланып сығыш яһауҙары бигерәк шәп!\nБатыр ҙа, матур ҙа, маһир ҙа балаларҙың ҡанаттарын ҡайырмай, уларҙы үҫтерергә, күтәрергә кәрәк ул беҙгә, өлкәндәргә. Ә улар халҡыбыҙҙы күтәрәсәк! Ошоно Бөрйән районында бик яҡшы аңлайҙар, ә һеҙҙә нисек?\nСығыу ваҡыты 28-02-2014, 13:31 | Ҡаранылар: 1369\nЙәш сәсәндәр сәхнә түрендә – Изге Бөрйән ерендә\nБөрйәндә һәләтле балалар форумы үтте\n«Йондоҙ»ҙар Бөрйәндә ҡабына\nБАШҠОРТ ТЕЛЕН БЕЛЕҮ – МӘРТӘБӘ\nӘ һин “Минең Рәми” марафонына әҙерһеңме?


Страховка Ерләнгән: әгәр страховка түләүҙән баш тарта - Франция онлайн юристар!\nСтраховка Ерләнгән: әгәр страховка түләүҙән баш тарта\nҮлгәндән һуң, бәлки, һеҙ страховка компенсация түләүҙән баш тарта икәнБаш тартыуҙың сәбәптәре булыу-булмауға ҡарамаҫтан, һеҙ эшләргә тейеш, тиҙ арала хәл итеү өсөн страховка компанияһының һеҙҙең менән бәхәс. Белмәйем, ниндәй сәбәп булыуы мөмкин, тип аңлата алабыҙ, тип, һеҙ страховка түләүҙән баш тартһа, был закондар нисек эшләй һәм был турала һөйләне. Беләһеңме, нимә етмәй гарантияларҙан баш тарта, һеҙ страховка килешеүгә ҡул ҡуйҙы. Әлбиттә, уларға һәр ваҡыт бик асыҡ түгел, йәки страховка компанияһы һеҙгә алдына ҡуйҙы, әммә улар бар, һәм һеҙ белергә тейеш, ҡул ҡуйыр алдынан.\nБыл осраҡта түләүҙән баш тартып, беренсенән, был һезгә эшләргә кәрәк, был уны тартып ҡарарға була өсөн нигеҙе, һәм тикшереү, йәки ҡулланыу осраҡтары һәм улар һеҙ юҡ икән, тимәк, лайыҡлы булып тора.\nЙыш ҡына, һеҙ страховка компанияһы һеҙгә ҡарата булған түләүҙән баш тартыу проблемаһы хәл аңлатма яҙыу.\nБыл осраҡта, бәлки, һеҙ, ҡағиҙә булараҡ, хәл итәһе мәсьәләләр полюбовно.\nӘммә, икенсе осраҡта компенсация уларҙы тулыһынса сығарыу мөмкинлеге, шул иҫәптән: ҡоралдары яҡшы, һеҙ нисек эйә, әгәр һеҙгә страховканы үҙ хоҡуҡтарығыҙҙы белеү һеҙгә, һеҙ страховка түләүҙән баш тарта ҡалаһында ерләнгән.\nБыл закон ғәмәлгә ысынлап кодты страховка килешеүҙәр, страховкалау. Әгәр һеҙ үҙ йөкләмәләрен үткәрелә (контракт буйынса атҡара, страховкалау компанияһы һеҙҙең ҡул менән), һуңғы һайлауҙар түгел, башҡа булған, тәүлек кеүек түләү, тулы хоҡуҡҡа эйә булыуын талап итә һәм һеҙҙе, һеҙ булған өсөн бөтә пособие түләнә, страховка ерләнгәнен күрһәтте. Әгәр ҙә һеҙгә ҡағыла, мәҫәлән, килешеүҙән баш тартыу йәки юҡҡа сығарған да, ялған ғариза һөҙөмтәлә, ул үҙ бурысын үтәргә тейеш булған, кодексы статьяларына ярашлы, граждандарға 1134. Гарантияһы түгел, әммә һеҙ шулай уҡ страховка килешеүен ҡарарға (мәҫәлән, ғүмерегеҙҙе страховкаларға йәки үлгән). Был осраҡта икенсе, өсөнсө зат, ул сумма аласаҡ, контракт ҡаралған, страховка менән һеҙ запрос алған мәлдән бер ай эсендә. Был срок бер ай эсендә (L132 мәҡәләһендә аныҡ күрһәткән-23-1), залогҡа алыу йәки рента ала һәм уны һаман әгәр түгел, һеҙ страховка компенсация түләргә мәжбүр булған һеҙ тотҡарланыуы, норма бирелмәгән, ике ай дауамында беренсе яртыһында плюс, ә һуңынан тиклем страховка буйынса ерләп ҡайтҡан ике ставка. Хатта һеҙ яуаплы кисереү мөмкинселегебеҙ бар, һәм хөкөм ителгән һеҙгә страховка түләй ала һәм зыян процентҡа (зыян нигеҙендә, кисереү арҡаһында тотҡарланыуы). Донъя һәр ваҡыт мөһим килешеүҙәр, беренсе сиратта Ләкин, әгәр был мөмкин түгел, һеҙгә ҡарата суд тикшереүе страховка хәбәрләшеп алабыҙ, суд (000 евро өсөн ғариза биреү өсөн кәмендә ун) йәки инстанция (сумма).\nБеренсе, был һезгә эшләргә кәрәк, судҡа тиклем барып, оҙатып өсөн « » һеҙ страховка компанияһы (инеү бушлай).\nБыл хат полюбовно ярашыу, бәхәс характерын күрһәтергә кәрәк уларға, һеҙҙең запрос һәм (йәки һеҙ ҡайтарыуға гарантия бирә. аннуитет осраҡта) Һеҙ шулай уҡ аласыз һайларға өсөн аралашсы аша үтә, башҡа полюбовно хәл итеү өсөн, һеҙ страховка тип ҡаршы килә. Был процедура түгел, әммә, бәлки, бөтә саралар әгәр башҡа яҡлаусы, дуҫ булмаҫ, һәм, әгәр сездә юҡ п, судта ла тикшерәләр.\nСтраховка компанияһы һеҙ ебәргән һорауҙарға тура: курьер, страховка менән һеҙ улар тураһында хәбәрҙәр һәм хеҙмәттәр тәҡдим ителә.\nҡатнашлығында тапшырыуҙар тейеш, омбудсмены итеп тәғәйенләү өсөн, уларҙың эшкәртеү булыуы бәхәс һеҙ. Был сервис шулай булһа, ул аралашсыһыҙ һеҙ ғариза тапшырғандан: кеше, компетентлы, нейтраль һәм бойондороҡһоҙ, страховка менән һеҙ бер ниндәй ҙә бәйләнеш булмаған эйә булды.\nҮҙ көйҙәрен әгәр башҡа мөмкин түгел, макет ебәрергә кәрәк. һеҙ страховка компанияһы ҡала Хоҡуҡи менән аҡлай, сөнки секретары һәм ғариза менән бергә, уның ҡарауы һеҙгә беренсе страховкалау мөмкинлеге иҫкәртеү ебәрә.\nКөн дауамында һигеҙ әгәр ҙә ул яуап бирә, суд эштәрен индерергә була француз, компетентлығын (аннуитет суммаһына бәйле.\nAnsyen avoka nan Trump admèt li te gen bay manti non a bay Kongrè a sou lyen ki genyen ant Larisi ak li ansyen-tèt


Айғыр ҡаяһында туристар аҙашҡан\n31 Июль 2021, 23:29\nАйғыр ҡаялары һуңғы йылдарҙа туристар араһында ҙур популярлыҡ яуланы. Был хозур урынға хәҙер электропоезд менән дә килергә була. Миҙгелендә маршрут яҡынса 50 мең кешене хеҙмәтләндерә. Әммә уның хәүефле булыуын, ҡуйы урман һәм тауҙар аша үтеүен ҡайһы берәүҙәр иҫәпкә алмай, ахыры.\nАйғыр ҡаяларында ике турист юғалған. Ҡая башына менеп төшкән мәлдә ҡара урманда аҙашалар. Юлды таба алмағас, ҡотҡарыусыларға шылтыраталар. Белорет ҡотҡарыусылары туристарға йүнәлеште табырға ярҙам итә, билдәләргә ҡарап улар тимер юл станцияһына үҙҙәре килеп сыға.\nБашҡортостан буйынса Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы тәбиғәткә сыҡҡанда абай булырға һәм хәүефле, белмәгән урындарға яңғыҙ йөрөмәҫкә кәңәш итә. Бер-бер хәл булһа, кеҫә телефоны аша 112 һандарын йыйырға кәрәк. Бәйләнеш булмаһа ла, ҡотҡарыусылар менән һөйләшеп буласаҡ.


Башҡортостанда педагогтарҙың йәмәғәт ойошмаһы // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nБашҡортостанда педагогтарҙың йәмәғәт ойошмаһы\n10:13, 13 мая 2010 Йәмғиәт\nБашҡортостанда яңы йәмәғәт ойошмаһы — «Бөтә Рәсәй педагогик йыйылышы» дөйөм Рәсәй ойошмаһының Төбәк бүлексәһе ойошторолдо. Уны ойоштороу тураһында ҡарар 12 майҙа Өфө Конгресс-холында үткән конференцияла ҡабул ителде.\n«Бөтә Рәсәй педагогик йыйылышы» 2006 йылда ойошторола. Әлеге көндә ул Рәсәйҙең 69 төбәгенән 270 меңдән ашыу кешене — мәктәп, юғары уҡыу йорттары, профтехучилищелар уҡытыусылары һәм директорҙарын, эш биреүселәр, йәмәғәт ойошмалары һәм власть органдары вәкилдәрен берләштерә. Башҡортостан был ойошманың 70-се төбәге булды.\nФорумда ҡатнашыусыларҙы тәбрикләп, БР Президенты ҡарамағындағы Дәүләт советнигы Сергей Лаврентьев, республика бүлексәһен ойоштороу – актуаль, мөһим һәм кәрәкле аҙым, тип белдерҙе.\n—Башҡортостанда бик күп инициативалы уҡытыусылар эшләй, — тине Сергей Лаврентьев. — Шуға күрә мин, яҡын арала төбәк бүлексәһе әүҙем эшмәкәрлеген башлар һәм республиканың иң абруйлы йәмәғәт ойошмаларының береһенә әйләнер, тип ышанам.\nАртабан ул БР Президенты Мортаза Рәхимовтың конференцияла ҡатнашыусыларға тәбрикләү хатын уҡып ишеттерҙе. Унда, атап әйткәндә, шулай тиелә: «Беҙ үҙебеҙҙә Рәсәй педагогик йәмәғәтселегенең был мөһим форумын ҡабул итеүебеҙгә шатбыҙ. «Берҙәм Рәсәй» партияһы, шулай уҡ Рәсәй сәнәғәтселәр һәм эшҡыуарҙар союзы башланғысында һәм ярҙамында ойошторолған йәмәғәт ойошмаһы биш йыл инде ил мәғариф берләшмәһенең дәүләт, бизнес менән менән берләшеүен тәьмин итә. Хәҙер был йәмәғәт ойошмаһының бүлексәһе Башҡортостанда ла төҙөлә”.\n— Рәсәй Федерацияһы Президенты иғлан иткән «Беҙҙең яңы мәктәп» башланғысы сиктәрендә мәғариф өлкәһендә институттар төҙөү һәм граждандар йәмғиәте институтын үҫтереү ҙурыраҡ әһәмиәткә эйә була бара, — тине «Бөтә Рәсәй педагогик йыйылышы» дөйөм Рәсәй йәмәғәт ойошмаһының Үҙәк башҡарма комитеты етәксеһе Михаил Иванов. — Рәсәй мәғариф системаһын камиллаштырыу һәм модернизациялау буйынса һәр башланғысты, уларға граждандар йәмғиәте институты ҡушылмайынса тороп, тормошҡа ашырып булмаясаҡ. Сөнки ул педагогик берләшмә менән власть араһында диалог алып барыу өсөн төп компонент булып тора.\nБашҡортостан Республикаһы мәғариф системаһы тураһында һөйләп, Михаил Иванов, ул Рәсәй Федерацияһында иң камил һәм алдынғыларҙың береһе, тип һыҙыҡ өҫтөнә алды.\nБР Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары, мәҙәниәт һәм милли сәйәсәт министры Илдус Илешев, был йәмәғәт ойошмаһы уҡытыусылар менән дәүләт власы органдары араһында диалогка булышлыҡ итәсәк, тигән ышаныс белдерҙе.\n— Педагогтар, берҙәм йәмәғәт ойошмаһына берләшеп, педагогтар берләшмәһе мәнфәғәттәрен төрлө кимәлдәрҙә яҡлау мөмкинлеге аласаҡ, — тине Илдус Ғөбәйҙулла улы.\nОйошманың төбәк бүлексәһе рәйесе итеп БР Дәүләт Йыйылышы-Ҡоролтай депутаты, БР Мәғарифты үҫтереү институты ректоры Рөстәм Ишмөхәмәтов һайланды.


Цюйфу — Башҡорт Википедияһы\n35°36′00″ с. ш. 116°59′00″ в. д.\n640 000 кеше\nЦюйфу (ҡыт. упр. 曲阜, пиньинь: Qūfù, палл.: Цюйфу) — Шаньдун (ҠХР) провинцияһы Цзинин ҡала округының ҡала өйәҙе. Ҡала өйәҙенең исеме «Бөгөлгән уба» аңлата.\n3 Цюйфу Конфуцианлыҡ үҙәге булараҡ\nШан дәүерендә был урындар Янь (奄国) биләмәләре составына инә. Чжоу дәүерендә улар Лу батшалығы составына эләгә. Һуңынан Чу батшалығы Лу батшалығын яулап алғас, бында Лусянь өйәҙе барлыҡҡа килә (鲁县).\nЦинь батшалығы тәүге тапҡыр Ҡытайҙы берҙәм дәүләткә берләштергән һуң, илде цзюнь-округтарына бүлә, бында Лусюэ округы ойошторола (鲁薛郡), уның идараһы Цюйфуҙа урынлаша.\nБ.э.т. 154 йылда Көнбайыш Хань империяһы дәүерендә Лю Юй «Луский кенәз » титулын (鲁王) тала һәм Цюйфуҙы үҙенең биләмәләренең баш ҡалаһы итә.\n584 йылда Суй династияһы осоронда Лусянь өйәҙе Вэньян (汶阳县) исеменә үҙгәртелә, ә 598 йылда — Цюйфу (曲阜县) исемен ала. 627 йылда Тан династияһы ваҡытында Сышуй өйәҙенә ҡушыла , әммә 634 йылда кире тергеҙелә.\n1012 йылда Сун империяһы ваҡытында Цюйфу өйәҙе Сяньюань (仙源县) исеменә итеп үҙгәртелгән. Был ерҙәрҙе чжурчжән Цзинь империяһы яулағандан һуң, 1129 йылда уға Цюйфу өйәҙе исемен ҡайтара.\n1511 йылда Мин империяһы заманында Лю-алтынсы һәм Лю-етенсе етәкселегендәге крәҫтиәндәр ихтилалылында Цюйфу емерелә. Ихтилал баҫтырылғандан һуң, Шаньдун провинцияһы губернаторына Конфуцмй кумирниһы тирәләй яңы үҙәк өйәҙе төҙөргә бойорола.\n1945 йылда Цюйфу Сышуй өйәҙе берҙәм Цюйсы (曲泗县) өйәҙенә менән берләштерелә, ләкин берҙәм 1948 йылда ике өйәҙ тағы бүленә.\n1950 йылда Шаньдун провинцияһы составында Тэнсянь (滕县专区) Махсус районы ойошторола, һәм өйәҙ уның составына инә. 1952 йылда Пинъюань провинцияһы тарҡатыла, уның составына ингән Махсус Хуси районы (湖西专区) Шаньдун провинцияһы составында тапшырыла. 1953 йылдың июлендә Махсус Хуси районы тарҡатыла; уның 4 өйәҙе Махсус Хэцзэ район составына тапшырыла, ҡалған райондар Махсус Тэнсянь районы менән бергә Махсус Цзинин (济宁专区) районына ҡушыла. 1958 йылда Цюйфу өйәҙе Цзыянин өйәҙенә ҡушыла.\n1962 йылда Цзыян өйәҙе ҡабаттан Цюйфу өйәҙенән айырылып, «Яньчжоу» исемен ала. 1967 йылда Цзинин махсус районы Цзинин округы исеменә үҙгәртелә (济宁地区).\n1983 йылдың 30 авгусында ҠЫТАЙ-ҙың Ҡала советы ҡарары буйынса Цзинин округы Цзинин ҡала округы итеп үҙгәртелә.\n1986 йылдың июнендә Цюйфу өйәҙе Цюйфу ҡала өйәҙе булып үҙргәртелә.\nҠала өйәҙе 4 урам комитетына, 6 ҡасабаға һәм 2 волосҡа бүленә.\nЦюйфу Конфуцианлыҡ үҙәге булараҡ[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nЦюйфу — Египетта һәм Америкла Конфуций кеүек билдәле булған философ Кун-цзының тыуған ере. Цюйфуҙа Уҡытыусы Кундың өс иң мөҡәддәс нәмәһе: Конфуций һарайы йәки Яньшэнгун һарайы, Конфуций ғибәҙәтханаһы һәм Конфуций үҙе һәм уның мең нәҫеле ерләнгән Кунлинь ҡәберлеғе бар. Был объекттар ЮНЕСКО-ның Бөтә Донъя мираҫы исемлегенә инә.\nQufu Normal University 2007 йылдың 9 ғинуар көнөндә архивланған.\norientalarchitecture.com: Confucius Temple\nqufu.pomosa.com: Extensive photos from 2004 2018 йылдың 15 декабрь көнөндә архивланған.\nConfucian website 2001 йылдың 5 апрель көнөндә архивланған.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Цюйфу&oldid=1059098 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 02:16 12 август 2021 үҙгәртелгән.


10 Март 2020, 16:44\nТуҙан баҫҡан архив кәштәләрендә һаҡланған рәүиз яҙмалары (ревизские сказки) уның өсөн, әйтерһең, әлмисаҡҡа алып ҡайтыусы ваҡыт машинаһы. Сал дәүерҙәрҙе байҡап, шул заманда йәшәгән ата-бабаларҙың яҙмышын киләсәккә еткереү тарихтан йыраҡ һөнәр эйәһе, полковник Рифҡәт Шәйәхмәт улы Ғәбитов тормошоноң айырылғыһыҙ өлөшөнә әйләнгән.\nРеспубликабыҙҙың иң боронғо башҡорт ауылдарының береһе – Әлшәй районының Ҡыпсаҡ-Асҡар ауылы егете ул. Ғәййәр ҡыпсаҡ ырыуы улы.\n«Беҙ – сапҡындар!» – нәҫелдәре тураһында һүҙ сыҡҡанда олатаһының да, атаһының да гел шулай тип ҡабатлауы бәләкәйҙән хәтеренә уйылып ҡала. «Кем ул сапҡындар?» Бала саҡтан бар күңелен биләп, йылдар буйы тынғы бирмәгән һорауға яуапты ул ир уртаһын уҙғас табасаҡ...\nЮғары белемле хәрби кеше булараҡ, Ғәбитов Тыуған ил алдындағы бурысын үтәүҙе бар нәмәнән өҫтөн ҡуя. Сибай ҡалаһының граждандар оборонаһы штабында өлкән офицер дәрәжәһендә хеҙмәт итә. Чернобыль атом станцияһындағы һәләкәт эҙемтәләрен бөтөрөүҙә ҡатнаша. Артабан Владивосток ҡалаһында граждандар оборонаһы штабында бүлек етәксеһе була. Ил алдындағы фиҙакәрлеге ун ике миҙал, шул иҫәптән «Ватан алдындағы ҡаҙаныштары өсөн» орденының II дәрәжә миҙалы һәм «Хәрби ҡаҙаныштары өсөн» миҙалы менән билдәләнгән.\n1993 йылда Рифҡәт Шәйәхмәт улы, тыуған яғына ҡайтып, БАССР Граждандар оборонаһы штабында (аҙаҡ – БР Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы) бүлек етәксеһе вазифаһында хеҙмәтен дауам итә. Һәм тап ошо йылда Фәндәр академияһы Тарих, тел һәм әҙәбиәт институтының архив фондын һәм БР Үҙәк дәүләт тарих архивы документтарын ең һыҙғанып өйрәнергә тотона. «Сөнки рус тарихсыларының, үҙебеҙҙең ғалимдарҙың башҡорт халҡы, ҡыпсаҡ ырыуы тураһында хеҙмәттәрен энәһенән ебенә тиклем өйрәнеүем һәм аҡһаҡалдарҙан алған мәғлүмәттәрем үткәндәрҙе бер епкә теҙеү өсөн аҙ булыуын аңланым, – ти ул. – Бөгөн генә ул тамырҙарын эҙләүсе кешегә шәжәрә төҙөү әллә ни ҡыйынлыҡ тыуҙырмай – республика архивы мәғлүмәттәре интернетта дөйөм ҡулланыуға ҡуйылған».\nПолковникка, ҡулына ҙур лупа алып, бер нисә быуат элек яҙылған ҡулъяҙмаларҙы танырға өйрәнергә тура килә. Бер бит өҫтөндә әллә нисә көн ултырған саҡтары ла була. Уның ҡарауы, саңлы архив һаҡлағыстарында ниндәй асыштарға тап була! Уларҙы иғтибарһыҙ ҡалдырыу хилафлыҡ булыр тип, үҙ ата-бабаһының ғына түгел, бөтә ауыл мәғлүмәттәрен күсерә башлай.\nРифҡәт ағай айырыуса 1859 йылғы рәүиз яҙмалары өҫтөндә илһамланып эшләгән. «Мәғлүмәттәр ауыл йыйынында өс тапҡыр уҡып сыҡҡандан һуң раҫланған. Ул заманда Ҡыпсаҡ-Асҡарҙа 960 кеше – 486 ир-ат, 474 ҡатын-ҡыҙ йәшәгән. Кешеләрҙең тулы йәше, фамилияһы, шулай уҡ улдарының, ҡыҙҙарының, үлгән туғандарының, тәрбиәгә алған балаларының йәштәре, исемдәре күрһәтелгән. Ауылда бөтәһе 76 хужалыҡ булған. Ғаиләләр өс быуындан, 12-15 кешенән торған. Балаларҙы башҡа сығарыу, айырым хужалыҡ алып барыу ул шарттарҙа ғаиләнең көсһөҙләнеүенә килтерер ине – шуға күрә еңел булмаған донъя йөгөн бергәләшеп тартҡандар», – тип һөйләй ул.\n1917 йылда Ваҡытлы хөкүмәт үткәргән хужалыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәттәре лә бик ҡыҙыҡлы булып сыға. Улар халыҡтың донъяуи хәлен тулыһынса асып һала. Ауылда барлығы 257 хужалыҡ була, 671 ир-ат, 642 ҡатын-ҡыҙ ғүмер итә. Документтарҙа ғаиләнең нисә кешенән тороуы, туғанлыҡ мөнәсәбәттәре, күпме мал тотоуы, биләгән ере, унда нимә сәсеүе, хатта умарталары, башҡа мөлкәте тураһында ентекле мәғлүмәт бирелгән.\n…Ул артабан һәр йәй отпускыларын Әлшәй районы архивында 38-39-сы, 42-се, 50-се, 60-сы йылдарҙағы хужалыҡ иҫәбен алыу һөҙөмтәләрен, 70-се, 80-се йылдарҙа колхозда төҙөлгән халыҡ исемлеген өйрәнеп үткәрә, тетелеп һарғайған ҡағыҙҙарҙағы мәғлүмәтте бөртөкләп үҙенә күсерә. Ҡайһыһын алһаң да, бик ҡиммәтле хазина.\n1812, 1816, 1834, 1850, 1859 йылдарҙағы рәүиз яҙмаларындағы табыштары уның өсөн – ат башылай алтындан да ҙур байлыҡ. Сөнки олатаһы менән атаһының ни өсөн «Беҙ – сапҡындар!» тип әйтеүен тап шул яҙмалар асып бирә, 12 быуындан торған, Петр I заманынан башланған шәжәрәһен тергеҙергә ярҙам итә. Рәсми яҙмаларҙа теркәлгән иң боронғо олатаһының Ишем тигән уҙаман булыуын, уның 1710 йылда тыуыуын асыҡлағас, бала һымаҡ шатлана! Ә исеме нәҫеленә ҡушамат итеп тағылып, быуаттар аша ла телдә һаҡланған Сапҡын – Ишемдең улы. Ул 1740 йылда донъяға килгән һәм дәүеренә күрә (хәйер, бөгөнгө заман өсөн дә) ярайһы уҡ оҙон ғүмер кисергән, 77 йәшендә, йәғни 1817 йылда үлгән. Тимәк, уртаса ғүмер оҙонлоғо 40 йылдан артмаған заманда шул хәтлем йәшәгәс, һаулыҡҡа зарланмаған, шыңғырҙап торған ҡарағай һымаҡ булған, тип күҙ алдына баҫтыра уны Рифҡәт ағай. 1816 йылғы йәниҫәп үткәндә уға тулы 76 йәш, ә бисәһе Байрамбикәгә 55 йәш, тип яҙыла. Үҙенән 19 йәшкә кесерәк Байрамбикә уның икенсе ҡатынылыр, тип фараз итә әңгәмәсем. Ни өсөн тигәндә, ул ваҡытта Сапҡындың өлкән улдары Байрамбикәнән бер нисә йәшкә генә кесерәк була: Буҡасҡа (Бүләкбай) 51 йәш, Һунарбайға – 48, Бурасҡа (Буранбай) – 47 йәш, тип теркәлә. Ә бына Муҡай (Муллабай) тигән улына – 31, Таңатарға 24 йәш тулған була. Һуғышсан ҡәүемдән сыҡҡан ҡыпсаҡ-асҡарҙарҙың байтағы батша хөкүмәтендә абруйлы хәрби вазифалар биләй. Мәҫәлән, Бурас, Муҡай – сотник (йөҙ башы – атлы ғәскәрҙә йөҙ һыбайлы башлығы), ә Таңатар хатта яҫауыл (заманса әйткәндә, офицер) дәрәжәһенә тиклем үҫә. Улар бик күп йылдарын хәрби хеҙмәткә арнай.\n«Артабан шәжәрәбеҙ Һунарбайҙан тармаҡлана. Ул ҡатыны Именбикә менән биш балаға: игеҙәктәр Рәхимғол менән Мөхәмәҙи (14 йәш), Мөхтәрулла (10 йәш), Ибниәмин (8 йәш), Алмашәкәргә (1 ай) ғүмер бирә, – тип дауам итә Рифҡәт ағай. – 1850 йылғы рәүиз яҙмаһы Һунарбайҙың, уның йәмәғәтенең дә инде донъя ҡуйыуы, беҙҙең ҡарт олатай булаһы 48 йәшлек Рәхимғолдың 44 йәшлек ҡатыны Йомабикә менән 15 йәшлек Рәхмәтулла, һигеҙ йәшлек Хәбибулла тигән улдар, 18 йәшлек Йәмилә тигән ҡыҙ үҫтереүен бәйән итә. Рәхимғол 51 йәштә йән бирә һәм йорт хужаһы булып оло улы Рәхмәтулла ҡала – ул хаҡта 1859 йылғы йәниҫәптән беләбеҙ. Рәхмәтулланың улы Ғәбиҙулла – беҙҙең олатайҙың атаһы, фамилиябыҙ уның ҡыҫҡартылған исеменән киткән. Олатайыбыҙ Миңлеәхмәт Беренсе донъя һуғышында ҡатнашҡан, әсирлеккә эләккән. Ике ауылдашы менән немец байы хужалығында эшләргә тура килгән. Ғорур ҡыпсаҡ вариҫтары ҡасып киткән, алты ай буйы ҡайтҡан улар тыуған еренә. Ашлыҡ бешкән саҡта килеп индек ауылға, тип һөйләй торғайны олатайым. Бөйөк Ватан һуғышы осоронда, йәше оло булғас, хеҙмәт армияһына алына – Түбәнге Тагилда 185-се Урал танк заводында эшләй. Тик фронтҡа ынтыла: «Йә атығыҙ, йә фронтҡа ебәрегеҙ!» – ти. Олатайҙы НКВД-ның эске ғәскәрҙәренә әсир немецтарҙы һаҡларға ебәрәләр. Өләсәйем Ғәйниямал менән улар биш балаһына ла заманына күрә яҡшы белем бирергә тырыша», – тип тамамлай һүҙен әңгәмәсем.\n…Мәңгелеккә күскән быуындар хаҡында хәтерҙе тергеҙеүҙе мөҡәддәс эше тип алған ғәжәйеп яҙмышлы уҙамандың ауылдашым икәнен әйтеп үткем килә. Уның күп табыштары Ҡыпсаҡ-Асҡар тарихы хаҡында Таһинур Бәҙретдинова менән Мөнир Шәйхетдинов сығарған китапҡа ингән.\nЫнйы ла мәрйен булып теҙелеп киткән\nҠыпсаҡ-Асҡарҙың да урамы.\nЭскән һыуы уның йәмле Димкәй,\n«Туҡсаба» ла булыр ораны.\nБыуаттар аша килеп еткән был гәүһәр юлдар «Туҡсаба!» тип яу сапҡан бабаларыбыҙҙың батыр яугир ҙә, шағир ҙа булыуын дәлилләй. Аҡ балсыҡ менән аҡланған өйҙәрҙең тигеҙ урамға һуҙылыуын ынйы-мәрйенгә тиңләүҙәре ни тора! «Ата-бабалар хаҡында тәүге мәғлүмәт иң боронғо шәжәрәлә 1426 йылда теркәлгән», – ти Рифҡәт Шәйәхмәт улы. Был уны дәүерҙәр буйлап «сәйәхәтен» дауам итергә саҡыра.


Башҡортостанда 1,5 миллион тоннанан ашыу ашлыҡ йыйып алынған // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nБашҡортостанда 1,5 миллион тоннанан ашыу ашлыҡ йыйып алынған\n14:36, 1 сентября 2015 Иҡтисад\nБашҡортостанда 1,5 миллион тоннанан ашыу ашлыҡ йыйып алынған Фото: Олег Яровиков\nӨФӨ, 2015 йыл, 1 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Розалиә Вәлиева/.\nБашҡортостанда 951 мең гектар майҙанда иген һәм ҡуҙаҡлы культуралар сабылған (53 процент), 902 мең гектарҙа — һуғылған (51 процент). Был хаҡта, төбәктең Ауыл хужалығын консультациялау үҙәге мәғлүмәттәренә һылтанып, Башҡортостан Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәте хәбәр итә.\nИң юғары эш темптары Архангел һәм Стәрлебаш райондарында күҙәтелә. Был райондарҙа майҙандың 70 процентында иген сабылған, 68 һәм 67 процентында һуғылған.\nГектарҙан уртаса уңыш 17,6 центнер булғанда 1583 мең тонна ашлыҡ һуғылған. Бөгөн иң күп ашлыҡты (28 центнерҙан ашыу) Саҡмағош районы игенселәре ала. Иген һуғыу буйынса Стәрлетамаҡ районы хужалыҡтары алда бара, улар 78,75 мең тонна ашлыҡ йыйған. Шулай уҡ илештәр (73,96), мәләүездәр (76,58) һәм саҡмағоштар (70,29) 70 мең тоннанан ашыу иген йыйып алған.


Газета "Йәшлек" » Новости » Страница 475\nНовости // 9-10-2010, 10:54\nАмерика Ҡушма Штаттары хакимиәте Гуантамо базаһында төҙөлгән төрмәне ябыу тураһындағы ҡарарҙы һаман да үтәй алмай. Шунлыҡтан хәҙер ундағы йәшәү шарттарын булһа ла яҡшыртмаҡсылар. Күңелһеҙ ваҡиғалары менән билдәлелек яулаған был төрмә 2002 йылда асылғайны. Унда Ираҡ һәм Афғанстанда ҡулға алынған боевиктарҙы тоталар. Иң йәнде әрнеткәне шул – Гуантамо әсирҙәренең күбеһенә аныҡ ҡына енәйәт эше аса алмайҙар.\nУрындағы халыҡ та ҡәнәғәт түгел – улар тотҡондарҙы ашатыу өсөн йыл һайын 3,1 миллион доллар һалым аҡсаһын тотона. Гуантамо төрмәһендә тотҡондар ҡос осҡос шарттарҙа йәшәй, уларҙы язалайҙар, төрлөсә кәмһетәләр, тигән мәғлүмәт бар....\nНовости / Башҡортостан // 9-10-2010, 10:52\nӨфө һынлы сәнғәт галереяһында «Ҡояшлы юл» төбәк-ара күргәҙмәһе асылды. Уның авторҙары һәм ойоштороусылары – Өфө рәссамдары Салауат Ғиләжетдинов менән Вәсил Ханнанов. Был күргәҙмә ҡул менән һәм туҡыу станогында туҡыусылыҡ алымдарын өйрәнеүгә арналған өс йыллыҡ проекттың һөҙөмтәһе булып тора....\n«Китап» Ашхабадты таң ҡалдырҙы\nНовости // 9-10-2010, 10:47\nСалауат һәйкәле майҙанында митинг\nНовости / Башҡортостан // 9-10-2010, 10:46\n11 октябрҙә Башҡортостан Республикаһының үҙаллылығы тураһында декларация ҡабул ителеүгә 20 йыл тула, ошо уңайҙан милли батырыбыҙ һәйкәле янындағы майҙанда митинг үтә.\nЙәмәғәт ойошмалары сараға республика район-ҡалаларынан да вәкилдәр саҡырған, шулай уҡ студенттар, милли интеллигенция ҡатнашырға теләк белдергән.\nОйоштороусылар әйтеүенсә, митингыға меңдән ашыу кеше йыйылыуы көтөлә. Ул 15.00 сәғәттә башлана.\nҠоролтайҙа – яңы етәксе\nНовости / Башҡортостан // 9-10-2010, 10:45\nБөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы башҡарма комитетының сираттағы ултырышында яңы рәйес һайлау мәсьәләһе ҡаралды.\nБашҡарма комитет быға тиклемге етәксе Азамат Ғәлинға ике тапҡыр ышаныс күрһәтеп, рәйес итеп һайлағайны: тәүгеһе 2009 йылдың декабрендә һәм быйыл июндә – Өсөнсө Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайында.\nБыл юлы күпселек тауыш менән Азамат Зәки улы рәйеслектән бушатылды. Ошо уҡ ултырышта башҡарма комитетҡа яңы башлыҡ һайланды. Ул – БР Фәндәр академияһының Гуманитар тикшеренеүҙәр институты директоры, социологик фәндәр кандидаты Илгиз Солтанморатов....\nЭкранда – «Елғыуар»!\nНовости / Мәҙәниәт // 9-10-2010, 10:43\nРеспублика көнө алдынан кино сәнғәтен һөйөүсе тамашасылар оло ҡыуаныс кисерҙе. Ниһайәт, талантлы режиссер Айсыуаҡ Йомағоловтың «Елғыуар» тип исемләнгән нәфис фильмы экранға сыҡты. Төп ролде Рәсәй тамашасыһына яҡшы таныш актер Марат Бәшәровтың уйнауы – фильмдың айырым бер үҙенсәлеге. Билдәле актер «Елғыуар»ҙа Руслан исемле һигеҙ йәшлек улы өсөн ваҡыт таба алмаған банкир ролен башҡара....\nМилли эшмәкәрлекте онотмау – байлыҡҡа\nНовости / Башҡортостан // 9-10-2010, 10:41\nБашҡортостандан да ауыл хужалығы продукцияһы тейәгән 10 йөк машинаһы Мәскәүгә юлланды. Республика хужалыҡтары халыҡ-ара форумда ойошторолған конкурстарҙа ҡатнашыу өсөн 477 ғариза бирҙе. Былтыр, мәҫәлән, беҙҙең республиканан «һөтсөлөк фермаһы» тип аталған номинацияла көс һынашырға бер кем дә йөрьәт итмәгәйне. Быйыл Башҡортостандан алты ферма хужаһы ил кимәлендә ойошторолған ярышта ҡатнашып, үҙҙәренең ғаилә эшҡыуарлығын күрһәтергә булды....\nНовости / Сәйәсәт // 9-10-2010, 10:37\nБөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу көнө яҡынлаша. Иҫәп алыусы ҡыҙыҡһынасаҡ мәғлүмәттәр араһында иҡтисадҡа ҡағылған «Йәшәү сығанаҡтары» тигән төркөм һорауҙары 10-сы булып биреләсәк. «Эшләйһегеҙме?», «Шәхси ярҙамсы хужалығығыҙ бармы?», «Стипендия йәки пенсия алаһығыҙмы?» кеүек аныҡлаусы һорауҙар менән бергә «эшһеҙлек буйынса пособие», «дәүләттең башҡа тәьминәте», «һаҡлыҡ аҡса, дивидендтар», «күсмәҫ милекте ҡуртымға биреү», «патент килеме» һ.б. кеүектәре лә байтаҡ. Әгәр ҙә килемегеҙ бер нисә икән, ҡайһыһын иң мөһиме тип иҫәпләйһегеҙ, тип тә ҡыҙыҡһынасаҡтар....\nАртҡа 1 ... 471 472 473 474 475 476 477 478 479 ... 505 Алға


Юл хәрәкәте хәүефһеҙлеге дәүләт инспецияһы хатаһы\nӨфөлә йәшәүсе Мария Чечерова үткән ай башында үҙенең еңел автомобиле өсөн 100 мең өс йөҙ һум күләмендә һалым түләргә тейешлеге хаҡында белеп хайран ҡала. Тейешле күләмдәге һалым суммаһын үҙгәртер өсөн ул бер ай дауамында һалым һәм юл хәрәкәте хәүефһеҙлеге инспекциялары араһында дөрөҫлөк эҙләргә мәжбүр.\nМария Чичерова һалым квитанцияларына ҡабат-ҡабат тикшерә. Урта класслы автомобиленә элиталы внедорожник һалымынан да күберәк квитанция алған. 80 ат көсө урынына һигеҙ меңлек двигатель өсөн аҡса түләргә кәрәк. Билдәһеҙлектә ҡалған ханым һалым һәм юл хәрәкәте хәүефһеҙлеге инспекциялары араһында ғәҙеллек юллау менән мәшғүл.\nМария Чечерова, автотранспорт хужаһы: «Бер ай үткәндән һуң 100 мең һум күләмендә күрһәтелгән түләү ҡағыҙы алдым. Һалым инспекцияһына сумманы үҙгәреүгә ҡарата мөрәжәғәтем бер ниндәй ҙә һөҙөмтә бирмәне».\nМария һалымдың күләмен яңынан ҡарау өсөн ғариза яҙған. Уның үтенесе Юл хәрәкәте хәүефһеҙлеге дәүләт инспекцияһына ебәреләгән. Бер ай ваҡыт үтһә лә, хәл үҙгәрмәгән. Мария Чечерованың һалым түләү өсөн ике ай ваҡыты ҡалған. Бөтә бәлә тыныш билдәһе, йәғни нөктәнең тейешле урында ҡуйылмауы арҡаһында тыуа.\nАлексей Булатов, водителдәр хоҡуҡтарын яҡлау йәмғиәте етәксеһе: «Һалым органдарына шәхси мөрәжәғәт һәм сайт ярҙамында сығырға, йә булмаһа заказлы хат ебәрергә мөмкин. Мөрәжәғәттәр бөтәһе лә ике дана булырға тейеш».\nЮл ҡағиҙәләрен боҙған өсөн ҡайһы бер автомобиль хужаларының ғәжәп штрафтар алыуы ла аптырашта ҡалдыра. Мәҫәлән, ике тура һыҙыҡты машинаның шәүләһе киҫкән осраҡ, йәки эвакуатор платформаһында ултырған автомобилдең сәғәтенә 22 километрҙан ашыу хәрәкәт итеүе, был ваҡытта видеокамера эвакуаторҙың тиҙлеген теркәгән булып сыға бит. Хаталар арҡаһында ҙур күләмдәге штрафтар йәмәғәтселектән тыш, илдең юғары етәкселеген дә иғтибар үҙәгендә. Орлов өлкәһендә урынлаштырылған видеокамераларҙың береһе автомобилдең сәғәтенә 1418 километр тиҙлек менән елдергәнен теркәй. Штрафтар автоматик рәүештә баҫтырыла, әммә ябай кешеләргә уларҙың раҫмы-түгелме икәнен иҫбатлау өсөн бер-нисә дәүләт органы араһында дөрөҫлөк юлларға тура килә. Рәсәй Хөкүмәте рәйесе Дмитрий Медведев фекеренсә бындай кәртәләр дөрөҫ түгел. Өфөлә йәшәүсе Мария Чечерова йөҙ меңләгән хатаны мөлкәткә һалым түләү мөҙҙәте еткәнсе төҙөтәргә ниәтләй. Юғиһә был ваҡиғаның суд аша хәл ителеүе лә ихтимал.


31 августа 2016 — 15:53 ГТРК «Башкортостан»\nБразилия президенты вазифаһынан ваҡытлыса ситләтелгән Дилма Русефф үҙенең көндәштәрен илдәге хәлде ҡаҡшатыуҙа ғәйепләне һәм ғәҙеллек өсөн көрәште дауам итергә вәғәҙәләне. Импичментҡа ҡаршы тауыш бирегеҙ, фетнәселәрҙе яҡламағыҙ тигән ул милли парламенттың юғары палатаһында сығыш яһап.\nТажикстандағы 201-се хәрби базаның мотоуҡсылар бүлексәләре хәрбиҙәре яңы БТР-82А-ла экстремаль йөрөү серҙәренә төшөнә башланы. Ауыр һауа шарттарында 3 саҡырым алыҫлыҡта ла сәпте таба алған яңы техниканы тикшереү октябргә тиклем дауам итәсәк.\nМексикала Юкатан ярымутрауында квадрокоптер ярҙамында алһыуланған диңгеҙ ҡултығы видеоға төшөрөлгән. Һыуҙың ошонда төҫкә инеүе диүгеҙҙә йәшәгән ҡыҙыл планктон һәм артемиялар бңлеп сығарған химик матдәләргә бәйле.\nМилли хоккей лигаһы мельдонийҙы допинг тип иҫәпләмәй һәм хоккейсыларға уны ҡулланырға рөхсәт биргән. Был хаҡта Континенталь хоккей лигаһының элекке президенты Александр Медведев белдергән. Был препаратты уйлап табыусы Иварс Кальвинш мельдоний тыйылған препараттар исемлегенән алыныр тип ышана. Был мәсьәләне ул Кандала ВАДА вәкилдәре менән тикшерергә ниәтләй.


Йөк ташыу ҡағиҙәләрен"хаво Узбекистон йуллари" - Бөтә донъя юристар! Интернет-кафе адвокат менән юридик.\nЙөк ташыу ҡағиҙәләрен"хаво Узбекистон йуллари"\nКоммуникация селтәрен үҫтереү, донъя баҙарында үзбәкстан ҡыҙыу барып ингәс, шул иҫәптән авиацияҮҙәк азияла иң ҙур геосәйәси хәлдең илдәге тулыһынса файҙаланырға тырыша. Узбекистон авиакомпанияһы йуллари хаво отошло юл сатында, Европа менән бәйле Көньяҡ-көнсығыш азия. Ул. Ташкентта булыуымды ике узел һәм фронттың иң ҙур аэропорт аэропорт узбекистон хаво йуллари ҡушыла.\nБеҙ тәҡдим пассажир самолеты йөк ташыған йөк отсектары, оса нигеҙендә даими һәм чартер рейстарына бер төрлө йүнәлештә Boeing-767-йөк самолеты авиакомпания 300ER.\nБеҙ даими рейстар шулай уҡ йөк ташыу н Боинг-767-фронт аша йөк 300er авиакомпанияһы самолеты, Аэропорт, ул. мира бизнес 2009 йылда үҙ ишектәрен аса халыҡ-ара интермодальный логистик үҙәге булараҡ, төп логистика үҙәктәре тоташтырылған Азия һәм европа. Йөк өсөн оптималь файҙаланыу өсөн ваҡытында тәьмин итеү ҡеүәте бронирование төркөмө булдырылған.\nХәүефле йөк-был матдәләр һәм аҙыҡ-түлек, һаулыҡ өсөн ҙур ҡурҡыныс тыуҙырыуы мөмкин, хәүефле йөк ташыусы транспорт хәүефһеҙлеге буйынса классификацияһы буйынса һауа менән көйләнә һәм уның мөлкәтен йәки iata.\nМәҫәлән, буяу, ҡоро, һалҡынса, аккумулятор, автомобилде һ. б, тауар ташыу өсөн хәүефле һауа нисек көйләнә Һауа юлдары хәүефһеҙлеге буйынса, грузоотправитель тейеш гарантиялана, йәки матдәләрҙе продукт тип дөрөҫ билдәләү, айырыу, упаковывать, техник һәм инструкцияға ярашлы һәм экспедиций икао маркировать ДГР ИАТА. Авиакомпания ҡағиҙәләренә ярашлы үтәргә тейеш булған бронирование элек йөк булһа ла, көн аша түгел ҡарағанда һуңыраҡ, 14, 3 көн эсендә тиклем осош планлаштыра.\nТЕЛЕФОНЫ БУЙЫНСА БУШЛАЙ ЮРИДИК КОНСУЛЬТАЦИЯ\nPagtantiya, pagbanabana sa bayad alang sa pagtapos


Ташҡабаҡ икраһы2 кг ташҡабаҡты һәм 2 баш һарымһаҡты ит турағыс аша үткәрергә, 350 г томат пастаһы, бер стакан көнбағыш майы, тулы булмаған бер стакан шәкәр, 1 аш ҡалағы тоҙ (өймәйенсә) өҫтәргә. 30 минут бешерергә, 100 г уксус һәм 1 сәй ҡалағы әсе ҡыҙыл борос һалырға. Банкаларға тултырғас ҡапҡастарын ябырға.Корейса ташҡабаҡ2,5 кг ташҡабаҡты, яртышар килограмм һуған менән кишерҙе турарға, 5 татлы борос, 200 г һарымһаҡ, тәменә ҡарап йәшел тәмләткестәр (һуған, петрушка, укроп) өҫтәргә. Бер стакан көнбағыш майы, бер стакан шәкәр, 150 мл аш һеркәһе, 2 аш ҡалағы тоҙ, корейса кишер өсөн тәғәйенләнгән тәмләткестәрҙе һалырға. Бөтәһен бергә бутап, ике сәғәткә ҡалдырып торорға. Банкаларға тултырырға һәм ҡайнап сыҡҡандан һуң 15 минут духовкала стерилләргә.\n2 кг ташҡабаҡты һәм 2 баш һарымһаҡты ит турағыс аша үткәрергә, 350 г томат пастаһы, бер стакан көнбағыш майы, тулы булмаған бер стакан шәкәр, 1 аш ҡалағы тоҙ (өймәйенсә) өҫтәргә. 30 минут бешерергә, 100 г уксус һәм 1 сәй ҡалағы әсе ҡыҙыл борос һалырға. Банкаларға тултырғас ҡапҡастарын ябырға.\n2,5 кг ташҡабаҡты, яртышар килограмм һуған менән кишерҙе турарға, 5 татлы борос, 200 г һарымһаҡ, тәменә ҡарап йәшел тәмләткестәр (һуған, петрушка, укроп) өҫтәргә. Бер стакан көнбағыш майы, бер стакан шәкәр, 150 мл аш һеркәһе, 2 аш ҡалағы тоҙ, корейса кишер өсөн тәғәйенләнгән тәмләткестәрҙе һалырға. Бөтәһен бергә бутап, ике сәғәткә ҡалдырып торорға. Банкаларға тултырырға һәм ҡайнап сыҡҡандан һуң 15 минут духовкала стерилләргә.


Легенда — Башҡорт Википедияһы\nЛегенда (лат. legenda «уҡыу», «уҡымлы») — әкиәт булмаған сәсмә фольклорҙың бер төрө. Ниндәй ҙә булһа тарихи ваҡиға йәки шәхес тураһындағы яҙма риүәйәт.\nКиң мәғәнәлә — ысынбарлыҡтағы факттар тураһында дөрөҫлөккә тап килеүе икеле булған хикәйәләү.\nКүсмә мәғәнәлә дан менән уратып алынған, әкиәттәрҙә, хикәйәләрҙә һ.б. һүрәтләнеп, һоҡланыу тыуҙырған үткән заман ваҡиғалары. Ҡағиҙә булараҡ, ул өҫтәмә рәүештә, дини һәм ижтимағи пафосҡа эйә.\nЛегенда — миф төшөнсәһенә яҡын торған синоним; хикәйәнең төп геройҙары — тулы мәғәнәһендә,ҡәҙимге кешеләр, йыш ҡына ваҡиғаларҙа аллалар йәки башҡа юғары көстәр туранан-тура ҡатнаша. Легенда ваҡиғалары йыш ҡына арттырып, ҡабартып күрһәтелә, ундә уйҙырмалар өҫтөнләк ала. Шуға күрә ғалимдар легендаларҙы тарихи ысынбарлыҡ итеп ҡабул итмәйҙәр, шул уҡ ваҡытта, уларҙың күпселеге реаль ваҡиғаларға нигеҙләнгән икәнлеген дә инҡар итмәйҙәр.\nЛегендаларҙың мифтарҙан айырмалы яҡтары:\nлегенда — ысынбарлыҡта булған ваҡиғалар, әммә ваҡыт үтеү менән, уларҙа үҙгәртеүҙәргә юл ҡуйыла. Йыш ҡына легендаларҙа бер геройҙың исеменә икенсе геройҙың исеме өҫтәлә (Илья Муромец), йәки геройҙың портреты танымаҫлыҡ итеп үҙгәртелә (Крали Марко).\nмиф — тулыһынса уйлап сығарылған сюжеттар һәм персонаждар (Прометей; Пандор). Әммә мифҡа әхлаҡи мәғәнә һалынырға мөмкин, шуның менән миф хикмәттәргә һәм мәҫәлдәргә әйләнеп китә ала (Мидас һәм алтын).\nЛегендалар дини һәм ижтимағи булырға мөмкин.\nЛегендалар, ҡағиҙә булараҡ, телдән һөйләнелгән хикәйәләр рәүешендә йәшәп килгән, йыш ҡына көйгә һалынып, күсенеп йөрөүсе сәсәндәр тарарфынан телдән-телгә тапшырылыр булған. Һуңынан күп легендаларҙың яҙма формалары барлыҡҡа килә.\nБилдәле булыуынса, кем дә булһа берәү тураһында легенда барлыҡҡа килә икән, был йәмғиәт тарафынан уның эшмәкәрлеген ҡабул ителеүен аңлатҡан, һәм һүҙ көсө яңы мәғәнәгә эйә булған: танылыу һәм ихтирам яулаған ваҡиға һәм эшмәкәрҙәрҙе шулай атағандар (мәҫәлән, «Рок легендалары»).\nBNE: XX4349724 · BNF: 119322386 · GND: 4035028-9 · LCCN: sh2014002741 · NDL: 00561420 · NKC: ph124458\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Легенда&oldid=1130248 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 07:34 27 апрель 2022 үҙгәртелгән.


Өфөлә ИКЕА компанияһының вакансиялар йәрминкәһе асылды // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nӨфөлә ИКЕА компанияһының вакансиялар йәрминкәһе асылды\n15:42, 14 апреля 2010 Иҡтисад\nӨфөлә ИКЕА компанияһының вакансиялар йәрминкәһе эшләй башланы. Хәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, билдәле швед компанияһының сауҙа комплексын асыу көҙгә планлаштырыла. Әлеге ваҡытта компания сауҙа үҙәгендә эшләү өсөн персонал йыя. Аҙна дауамында, 20 апрелгә ҡәҙәр, теләге булғандарҙың барыһы ла халыҡ-ара компания эшмәкәрлеге менән таныша ала. Эш урындарына дәғүә итеүселәр анкета тултырырға һәм ИКЕА вәкилдәре менән әңгәмәләшеү үтергә тейеш. Артабан перспективалы кандидаттар өҫтәмә әңгәмәләшеүгә саҡырыласаҡ.\nКомпания вәкилдәре әйтеүенсә, вакансиялар йәрминкәһе һөҙөмтәһендә 200-ҙән ашыу яңы хеҙмәткәрҙе эшкә алыу планлаштырыла. Магазинға һәр төрлө профессиялы хеҙмәткәрҙәр — һатыусылар, кассирҙар, визуаль мерчендайзерҙар, декораторҙар, ашнаҡсылар талап ителә. Йәрминкәлә һайлап алынған хеҙмәткәрҙәр магазин асылғанға тиклем компанияның әлеге ваҡытта эшләп килгән икенсе сауҙа комплекстарында уҡыу һәм стажировка үтәсәк.\nҺайлап алыуҙың төп критерийҙары иҫәбендә — алсаҡлыҡ, эшһөйәрлек, яуаплылыҡ, белемеңде арттырыуға ынтылыш. Хеҙмәткәрҙәр тулы һәм өлөшләтә эш көнөнә алынасаҡ. Йәш буйынса сикләүҙәр юҡ.\nБелешмә. ИКЕА — үҙенең дизайны буйынса 60 йылдан ашыу мебель һәм интерьер әйберҙәре етештереүсе швед компанияһы. Рәсәйҙә ИКЕА магазиндары МЕГА ғаилә сауҙа үҙәктәре составында асыла. Бөгөнгө көндә Рәсәй ҡалаларында ошондай 12 комплекс уңышлы эшләй.\nТеги: сауҙа, мәшғүллек, вакансиялар йәрминкәһе


Белоретта урындағы власть вәкилдәре өсөн семинар үткәрелде // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nБелоретта урындағы власть вәкилдәре өсөн семинар үткәрелде\n16:33, 3 июня 2010 Сәйәсәт\nБелорет районының муниципаль хеҙмәткәрҙәре өсөн урындағы үҙидараны үҫтереү мәсьәләләре буйынса семинар-кәңәшмә ойошторолдо.\nУнда Белорет ҡалаһы хакимиәте һәм райондың 19 ауыл биләмәһе вәкилдәре ҡатнашты.\nТыңлаусыларҙы ҡала һәм райондың хәҙерге иҡтисади һәм социаль хәле менән таныштырҙылар, «ауыртҡан нөктәләрен» билдәләнеләр.\nСеминар сиктәрендә түңәрәк өҫтәл ойошторолдо, унда ауыл биләмәләренең ер-мөлкәт комплексы менән идара итеүҙең һөҙөмтәле ысулдары тураһында һүҙ алып барылды.\nМуниципалитеттар вәкилдәре Әзекәй һәм Сермән ауыл Советтары биләмәләрендә булды, ундағы ҡайһы бер крәҫтиән-фермер хужалыҡтарына һәм Сермән ауыл Советының Ҡаҙыш ауылынан алыҫ түгел урынлашҡан ҡара мәрмәрле эзбиз сығарыу карьерына барҙы.\nБынан тыш, яңы тораҡ пункты – Ағиҙел ауылында беренсе йортҡа нигеҙ ташы һалыу тантанаһы үткәрелде. Бында йөҙәрләгән торлаҡ йорт һалыу һәм социаль инфраструктураны үҫтереү планлаштырыла.\nТәүге тапҡыр бындай семинар 1997 йылда Абҙаҡ ауылында үткәрелгәйне. Традиция буйынса урындарҙа был яуаплы сараға бик ентекле әҙерләнәләр — ауылдар территорияһын тәртипкә килтерәләр, мөһим социаль объекттарҙы ремонтлайҙар, эш документацияһын нормаға килтерәләр.\nҠағиҙә булараҡ, семинар-кәңәшмәләр уларҙа ҡатнашыусылар өсөн яҡшы мәктәп булып тора.\nАлександр Урцев, Сергей Захаров автор: Александр Урцев, Сергей Захаров


«Бәхетленең ҡунағы бер көндә!»\nШулай тип ҡаршыланы беҙҙе Ғафури районының Сәйетбаба ауылында йәшәүсе ҡартөләсәйем Мөнирә Кинйәғол ҡыҙы Ғәзизова. Бөйөк Еңеү байрамы алдынан уға ҡыуаныстар өйөлөп килде: 9 Май айҡанлы төрлө тарафтан ҡотлауҙар, мәҙәниәт йортондағы тантанаға саҡырыу ҡағыҙы алыуы; “Аманат” журналы редакцияһының “Аҙна һайын – бүләк!” уйынынан бүләк отоуы; балалары, ейән-ейәнсәрҙәре һәм бүлә-бүләсәләренең йыраҡтан ҡунаҡҡа ҡайтыуы...\nҠартөләсәйем – тыл ветераны. Уға 90 йәш. “Аманат” журналының тиҫтере, тиһәң дә була. Оло йәштә булһа ла, һәр өлкәләге хәлдәр менән ҡыҙыҡһына. Телевизорҙан үҙенең яратҡан тапшырыуҙарын ҡарай. Аяттар, доғалар уҡый, дини китаптар ярата. Республикала сыҡҡан гәзит-журналдарҙың күбеһенә яҙыла. “Аманат” журналы редакцияһы үткәргән “Аҙна һайын – бүләк!” уйынында ҡатнашыу өсөн яңыраҡ почта квитанцияһын редакцияға ебәргән икән. Бүләге оҙаҡ көттөрмәне. Бөгөн өләсәйемдең шатлығы сикһеҙ.\n– Үҫмер сағым ауыр һуғыш йылдарына тура килде. 14 йәшем тулыр-тулмаҫтан колхоз баҫыуында эшләнем. Хәтеремдә, дүрт ҡыҙ берәр гектар – дүрт йөҙ сутый – ер ҡаҙҙыҡ. Ҡатын-ҡыҙ, бала саға, ҡарт-ҡоро ғына тороп ҡалған ине ауылда. Ир-ат – һуғышта. Иң ауыр йөк тылдағылар иңендә ине шикелле. Ҡартолатайығыҙ беренсе төркөм инвалиды булып ҡайтты һуғыштан. Мин ғәрип, тип, өйҙә ултырманы. Илде аяҡҡа баҫтырырға кәрәк: ғүмер буйы колхода эшләне. Алдынғы ҡортсо булды, ҡулы оҫта ине. Ауылда мин белгәндән генә лә утыҙ йорт төҙөштө. Балалар үҫтерҙек. Ил иңенә төшкән ауырлыҡты бергә күтәрҙек. Тик яугир-ветерандарҙың күпселеге әлеге матур тормошто күрә алмай үлеп китте. Үҫмер саҡта бындай ҙа сағыу һүрәтле, һәр битен уҡып туйғыһыҙ журналдарҙы төштә лә күрмәй торғайныҡ. Хәҙерге заман балалары бик бәхетле. Аҡыл менән һуғарылған журналды ҡулға тотоп уҡыу – үҙе әйтеп бөткөһөҙ ҡыуаныс. Оло улым Дәүләтбай дүртенсе синыфта сағында (1955 йыл) ҙур-ҙур романдар уҡый ине. Шул мәлдәрҙән өйгә яҙылып алдыра башлағанбыҙҙыр “Пионер” журналын. Туғыҙ балам да мәктәпте тамамлап, таралғансы "Пионер"ҙы уҡыны. Почтальонды көтөп тора инеләр. Хәҙер "Аманат”ты бүлә-бүләсәләрем менән ҡушарлап уҡыйбыҙ, – тип һөйләне Мөнирә Кинйәғол ҡыҙы.\nЫсынлап та, ҡартөләсәйемдең һандыҡ төбөнән атайым тыуған 1989 йылда сыҡҡан “Пионер”ҙы табып алдым. Ҡартөләсәйемә – 90, “Аманат”ҡа 89 йәш. Икеһендә лә – ил тарихы. Кешелек тарихы. Ҡәҙерләйек. Ҡартөләсәйле-ҡартолатайлы, өләсәйле-олатайлы, "Аманат"лы булайыҡ! Уларҙан айырылыуҙан аралаһын Аллаһ Тәғәлә.\nҒафури районының Красноусол 3-сө мәктәбе уҡыусыһы.


16 Февраль 2021, 17:30\nҺЫУ ҠЫҘЫ (ӘКИӘТ)Бер ваҡыт кинйә малай һыу буйында йөрөп ятһа, һыу ситендә ултырған бер ҡыҙға тап була. Былар икәүләп үҙ-ара һөйләшеп китәләр. Егет:– Һин кем булаһың? – тип һорай.– Мин һыу ҡыҙы булам, – ти ҡыҙ.– Миңә кәләшкә киләһеңме?– һинең кемдәрең бар?– Әсәйем менән ике ағайым бар.\nБорон-борон заманда булған, ти, бер бабай менән бер әбей. Быларҙың ир еткән өс улы булған, ти. Улар байман көн иткәндәр. Өлкән улы менән уртансы улына кәләш әйттергәс, аталары үлеп киткән, кинйә улына кәләш алып бирергә өлгөрә алмай ҡалған. Ағалары, донъя үҙҙәренә ҡалғас, ҡустыларын күҙле-башлы иттереү яғын уйлап та бирмәгәндәр.\nБер ваҡыт кинйә малай һыу буйында йөрөп ятһа, һыу ситендә ултырған бер ҡыҙға тап була. Былар икәүләп үҙ-ара һөйләшеп китәләр. Егет:\n– Һин кем булаһың? – тип һорай.\n– Мин һыу ҡыҙы булам, – ти ҡыҙ.\n– Миңә кәләшкә киләһеңме?\n– һинең кемдәрең бар?\n– Әсәйем менән ике ағайым бар.\n– Ағайҙарың байҙыр, мин ярлы. Ҡайһылай мин һиңә кейәүгә барайым, ғәрләнмәйенсә.\nҠыҙ үҙе бик һылыу, ти. Эй һөйләшәләр былар, эй һөйләшәләр, һөйләшә торғас, ирле-ҡатынлы булырға һүҙ ҡуйыштылар, ти.\nЕгет, ҡайтып, бисәләр кейеме алып килә. Һыу ҡыҙын кейендереп, өйөнә алып ҡайтып китә. Бергә тора башлайҙар. Был киленде ҡәйнәһе маҡтап бөтөрә алмай.\n– Киленем бигерәк уңған инде! – ти. – Ун һыйырҙы һә тигәнсе һауып ҡуя, өлкән килендәрем ише генәме һуң! Ҡулы-\nнан килмәгән эше юҡ, – ти.\nБерҙән-бер көндө йәш килен үҙенең әрмәнде ярыһынан эшләнгән кейемен һалып ҡаҙауға элеп ҡуя ла һыйыр һауырға ултыра. Ире:\n– Бында ниндәй сүп эленеп тора? – ти ҙә, шул кейемде алып, утҡа ташлай. Кейем яна, бәләкәй бер киҫәге генә тороп ҡала. Һыу ҡыҙы, быны күреп:\n– Ни эшләнең һин? Харап ҡына иттең! – ти. Үҙе шунда уҡ ҡош булып оса ла китә.\nИре илап тороп ҡала. Ни эшләргә белмәй уйланып ултыра-ултыра ла ҡатынын эҙләп сығып китмәксе була.\nҮҙе менән күп итеп аҙыҡ алып, көньяҡҡа ҡарап, эй китте, эйкитте, ти, был, бик күп тауҙарҙы, йылғаларҙы үтте, ашар аҙығы ла ҡалманы, өҫтө-башы ла өҙгөләнеп бөттө, ти. Рунда бер иҫке тирмә кейеҙе табып, сәкмән менән эшләпә тегеп кейҙе лә йәнә алға китте, ти.\nБара торғас, алыҫта уймаҡ кеүек кенә бер өй күрә был.\nӨйҙән ҡармаҡ ебе кеүек кенә төтөн сығып тора, ти. Кинйә шунда бара. Ишеген асып инһә, бер әбей ултыра.\n– Әбей, иҫән генә тораһыңмы? – ти егет.\n– Сыҡмаған йән бар әле. Ҡайҙан килеп ятаһың? – ти әбей.\n– Ҡатыным осоп киткәйне, шуны эҙләп йөрөйөм. Бик асыҡтым, берәй нәмә ашатыр инең, әбей! – ти.\n– Мин үҙем дә аслы-туҡлы ғына торам шул, улым, ашатыр нәмәм юҡ, – тип, әсе ҡатыҡ менән бер телем ҡатҡан икмәк кенә бирә.\nЕгет шуны ҡапҡылай ҙа үҙ юлы менән китеп бара. Бара торғас, йәнә уймаҡ һымаҡ ҡына бер өй күрә ул. Был өйҙән дә ҡармаҡ ебе кеүек кенә төтөн сығып тора, ти. Ул шунда бара. Ишекте асып инһә, бер әбей ултыра. Иҫәнлек-һаулыҡ һорашҡас, егет:\n– Ҡатынымды юғалтҡайным, шуны эҙләп йөрөйөм. Бик асыҡтым, берәй нәмә ашатыр инең, әбей! – ти.\n– Мин һинең ҡатыныңды беләм, минең апайымдың ҡыҙы ул, – ти. Иллә-мәгәр уның йортона үтеп инерлек түгел: бөтә ере бикле. Бына мин һиңә бер асҡыс бирәм, шуны ҡойма башына ырғытырһың.\nКинйә асҡысты алып китә. Барып етеп өйҙө таба. Асҡысты ҡойма башына ырғытыу менән ҡапҡа асылып китә. Өйҙән бер әбей ҡаршы сығып:\n– Әйҙә өйгә ин, ни йомошоң бар? – ти.\n– Ҡатыным юғалғайны... – ти егет.\n– Ул минең ҡыҙым дабаһа, – ти әбей.\n– Уны нисек күрергә һуң?\n– Бына минең кейәүем ни өсөн килгән икән!.. Ҡыҙым хәҙер ҡайтыр, үҙеңде үлтереп тә ҡуйыр! – ти әбей.\nӘбей кейәүен тотоп һелкеткеләй башлай. Егет шунда уҡ энә кеүек кенә булды ла ҡалды, ти. Рунан әбей уны бүрәнә мүгенә ҡаҙап ҡуя. Рулай ҙа ул өй эсендәге бөтә нәмәне күреп, белеп тора. Бына өйгә туғыҙ ҡаҙ осоп инә, ҡанаттары менән елпенәләр ҙә туғыҙ ҡыҙ булалар. Үҙҙәре еҫкәнәләр.\n– Бында кем бар? Хәҙер үҙен үлтерәбеҙ! – тиҙәр.\n– Юҡ, үлтерергә ярамай, – ти әсәләре.\n– Ул һинең артыңдан килгән, дуҫлашырға кәрәк!–ти үҙенең бер ҡыҙына.\nҠыҙы риза була. Әсәһе бик үк ышанып бөтмәй. Руның өсөн ул ҡыҙынан:\n– Әйткән һүҙемдә торормон, – тип, ант иттерә. Рунан әбей, энәне мүктән алып, һелкеп-һелкеп ҡуя – энә үҙе бысраҡ, үҙе ҡысыулы ла ҡутырлы бер кешегә әйләнә.– Мин уның менән йоҡламайым! – ти әбейҙең ҡыҙы, үҙенә айырым урын йәйеп ята. Егет тырнаша ла ҡашына, ҡашына ла тырнаша. Башы ауырта башлай бының. Тора-бара бөтөнләй ауырыуға һабыша.\nЕгет йоҡлап киткәс, әбейҙең ҡыҙы уны икмәк көрәгенә һалып, дөрләп янған мейескә ырғыта ла ҡуя, унан бер ус көл генә тороп ҡала. Рунан әбейҙең ҡыҙы шул көлдө тап-таҙа яулыҡҡа төрөп ала ла, ҡапыл һауаға һибеп, борҡотоп ебәрә, шунда уҡ ҡаршыһына ап-аҡ итеп йыуынған, матур итеп кейенгән ире килеп баҫа.\nИртән торғас, әбей кейәүенән:\n– Төшөңдә нимә күрҙең? – тип һорай.\n– Төнө буйы тынғы булманы: утҡа тотоп ташланылар, иҙмәләй иҙҙеләр, сепрәккә һалдылар, ҡаҡҡыланылар, һуҡҡыланылар, – ти. Бары ла хәтерендә. Тик төш түгел икәнен генә белмәй икән был. Рунан ул ҡатынына:\n– Йә, үҙебеҙгә ҡайтайыҡ инде! – ти.\n– Мин ҡайтмайым әле, һин үҙең генә ҡайта тор, юлда икмәгең етмәһә, бына был тоҡсайҙы ал, һелккән һайын аҡса ҡойолор. Иллә-мәгәр ул аҡсаға икмәктән башҡа нәмә һатып алма! – ти ҡатыны.\nИре тоҡсайҙы алып ҡайтып китә. Эй китте, ти, эй китте, ти, был, китеп ултырһа, алыҫта уймаҡ кеүек кенә бер өй күренә, ә өйҙөң мөрйәһенән ҡармаҡ ебе кеүек кенә төтөн сығып тора, ти. Ул шунда барып, ишеген асып инһә, бер бабай менән бер әбей ултыра, ти.\n– Хужа өйҙәме? – ти егет.\n– Өйҙә, һин кем булаһың? – ти бабай.\n– һат миңә йортоңдо, бөтә ҡаралтыһы менән алам да ҡуям! – ти егет.\n– Һатам. Хаҡы өс һауыт алтын булыр, – ти бабай. Кинйә тоҡсайын өс тапҡыр һелккәйне – бабай тотоп торған өс һауыт алтын менән тулды ла ҡуйҙы, ти.\nБабай менән әбей, алтындарын алып, аяҡ тартҡан яҡҡа сығып китә, егет бөтә йортҡа хужа булып ҡала. Рунда тора башлай был. Күп тә үтмәй, ҡатыны быны белеп, артынан килеп етә.\n– Ниңә мин әйткәнде тыңламай, йорт һатып алдың? – тип, ирен әрләй.– Бер юлға ҡалдырам, икенсе улай ҡыланаһы булма! – ти. Өйгә ут төртөп, көлөн күккә осора ла ҡуя.\nИкәүләп ҡайтып китәләр. Ҡайтһалар, ауыл юҡ, ауыл урыныңда тип-тигеҙ ер, ти. Кешеләр ҙә ҡалмаған. Йөрөй торғас, бер баҙ өйгә тап булалар. Эсенә инһәләр, ике бабай, бер әбей ултыра, ти, унда. Ҡолаҡтары ишетмәй, күҙҙәре күрмәй. Абайлабыраҡ ҡараһалар: ике бабай тигәне – үҙенең ике ағаһы, әбей тигәне үҙенең әсәһе икән.\nШунан һыу ҡыҙы баҙ өй алдына ут яға ла иренең әсәһен дә, ике ағаһын да шул утҡа ырғыта. Тегеләр янып бөтәләр. Көлдәре генә ҡала. Ҡатын көлдө яулығына төрөп ала ла тирә-яғына һибеп ебәрә – ҡаршыға элеккесә һап-һау ҡәйнәһе менән ике ҡайнағаһы килеп баҫа.\nШунан улар бергә-бергә донъя көтөп алып китәләр.


Күңелле бала саҡ илендә тынмаһын шат тауыштар » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Новости » Мәғариф » Күңелле бала саҡ илендә тынмаһын шат тауыштар\nӘбйәлил районында урынлашҡан “Ирәндек” балалар ял лагерында меңдән ашыу уҡыусы ял итәсәк.\n– Уҡыусыларҙың ялын ҡыҙыҡлы һәм файҙалы уҙғарыу өсөн бар мөмкинлектәр булдырылған, – тип ҡаршы алды лагерь начальнигы Айгөл Бәшәрова. – Быйылғы йәйҙә дүрт заезда республиканың төрлө район-ҡалаларынан меңдән ашыу бала ял итәсәк. Республика һәм район хакимиәте етәкселегенә ҙур рәхмәтлебеҙ. Уларҙың оло хәстәрлеге менән йәйге ял кампанияһы юғары кимәлдә ойошторола.\nТәбиғәттең хозур төбәгендә – урман-тауҙарға һыйынған “Ирәндек” лагеры үҙ эшмәкәрлеген ни бары дүрт йыл элек кенә башлаған. Ҡыҫҡа ваҡыт эсендә учреждениеның әлеге кимәлгә етеүенә һоҡланып ҡуяһың. Ни тиһәң дә, элекке лагерҙан ҡалған корпусты тергеҙеү һәм яңыларын төҙөү ваҡыт ҡына түгел, ныҡышмалылыҡ һәм тынғыһыҙлыҡ та талап итә.\n“Ирәндек” балалар ял лагеры етәксеһенән уңған. Балалар-спорт мәктәбе системаһына (директоры – Ласын Усманов) ҡараған учреждениеға Айгөл Бәшәрова тәүге көндәрҙән етәкселек итә. Уҡыу йылы дауамында Асҡарҙағы Таһир Күсимов исемендәге гимназияла тарих фәненән белем бирә. Май айы тамамланыу менән лагерға эшкә килә. Йылдың бер көнөндә лә буш ултырмаған педагог төрлө конкурстарҙа көсөн һынарға ла ваҡыт таба. “Эшсе ҡатын-ҡыҙ”, нәфис һүҙ оҫталары конкурстарында еңеү яулаған, былтыр “Йыл уҡытыусыһы” район конкурсында гран-при яулап, республика кимәленә сығыуға ирешкән.\nЛагерҙың һәр минутын фәһемле итеп үткәреү маҡсатында дәртле һәм йәш вожатыйҙар йәлеп ителгән. Уларҙың араһында уҡыу йорттарында белем алыусылар ҙа, хеҙмәт юлын башлаған йәш белгестәр ҙә бар. Асылғандан алып эшләгән Нәркәс Хөснитдинова, Илгиз Әбделғазин, Азат Мортазин, Рәйлә Собханғолова, Айгөл Бәйғалина бөгөн лагерҙың төп көсөн тәшкил итә.\nБалалар көндө нисек башлай тиһегеҙме? Иртәнге зарядканан, тиерһегеҙ. Уныһы ла хаҡ. Шулай ҙа лагерҙың күркәм үҙенсәлеге – ул да булһа – уҡыусылар һәр көн иртәнсәк бер рәткә теҙелеп, Зөһрә Кашапова һәм Мәүлит Ямалетдинов ижад иткән лагерь гимнын башҡара.\nКөнөнә бер нисә сараның үтеп тороуы уҡыусыларҙың һәләтен асып ҡына ҡалмай, уларҙы дуҫлаштыра, берләштерә. Баҡтиһәң, бөтөнләй йомоҡ балалар ҙа асылып ҡайтып китә икән. Бөгөнгә тиклем “Йондоҙҙар ҡабыҙабыҙ”, “Ирәндек бөркөтө” менән “Ирәндек гүзәле”, “Алтын тирмә”, “Байыҡ” конкурстары шаулап-гөрләп уҙып киткән.\nСаралар уйын-көлкөгә генә ҡорола, тип уйлай күрмәгеҙ. Уларҙың һәр береһенең нигеҙендә заманға яраҡлашыу, илһөйәрлек тәрбиәләү, тыуған еребеҙ тарихын өйрәнеү, сәләмәт тормош алып барыу идеяһы ята. 10 отрядтың барыһы ла тиерлек “Салауат тоҡомдары”, “Илһөйәрҙәр”, “Аманат” кеүек яңғырауыҡлы исемдәр йөрөтә. Ә бына уҡыусыларҙы динопарк, аквапарк, планетарийға алып йөрөү, күңелле минуттар бүләк итеүҙән тыш, уларҙың аң-белемен үҫтерә.\nШул арала яныбыҙға йыйылып киткән уҡыусылар менән дә аралашабыҙ.\n– “Ирәндек”кә тәүге тапҡыр килдем. Бер нисә көн эсендә яңы дуҫтар таптым. Әбйәлилдең тәбиғәте лә матур. Экскурсияларға йөрөү оҡшай, – тип фекере менән бүлешә Көйөргәҙе районынан килгән Илнур Айҙаров.\nБер нисә аҙым атлауым булды – иғтибарымды ҡулдарына Башҡортостан әләме тотҡан, туған телебеҙҙә йыр башҡарған уҡыусылар йәлеп итте. Бәй, былар – күренекле шәхесебеҙ Мәрйәм Бураҡаеваның “Йәйләү” программаһы буйынса “Арғымаҡ” лагерында ял итеүселәр бит. Республиканың “иң-иң”, башҡорт теле һәм әҙәбиәте олимпиадаһында, “Урал батыр” һәм “Һаумы, һаумы, әкиәт” конкурстарында алдынғылыҡ бирмәгән 105 уҡыусы йыйылған. Малай-ҡыҙҙар отрядтарға түгел, ә Үҫәргән, Тамъян, Ҡыпсаҡ, Мең ырыуҙарына бүленгән. Мәғариф ветераны, тәрбиәсе Илүзә Яхина әйтеүенсә, “Арғымаҡ”тар яҙыусы Мәрйәм Бураҡаева, сәсәниә Гөлнур Мамлеева менән осрашҡан, ҡурайсы Дәүләт Ҡадиров, ҡумыҙсы Миңлеғәфүр Зәйнетдиновты оҫталыҡ дәрестәренә саҡырып, фекер алышҡан, ҡыҙыҡһындырған һорауҙарына яуаптар тапҡан. Бынан тыш, бейеүселәр Рәшиҙә Туйсина, Мөхәммәт Иҙрисов, йырсылар Мәғәфүр Хисмәтуллин, Мәғәфүрә Сәлиғәскәрова исемендәге приздарға көс һынашҡан. Инша яҙыу, матурлыҡ һәм батырлыҡ бәйгеләрендә еңеүсене асыҡлағандар.\nӘлбиттә, “Арғымаҡ” үҙенә һыйындырған “Ирәндек”тәр менән барлыҡ сараларҙы тиерлек берлектә уҙғара.\nКиләсәк быуын аң-белемле, рухлы, сәләмәт булып үҫергә тейеш, тигән һүҙҙәрҙе йыш телгә алабыҙ. Бөгөн балаларҙың ялын дөрөҫ һәм файҙалы уҙғарыуға иғтибар биреү бының бер өлгөһө түгелме ни?\nСығыу ваҡыты 10-07-2015, 15:29 | Ҡаранылар: 1294\n«Дуҫлыҡ»ҡа гел килге килеп тора», – ти Йылайыр районында урынлашҡан балалар лагерында ял итеүселәр\nХеҙмәт семестрын уңышлы үткәрәсәктәр!


Гүзәл затҡа ихтирам билдәһе » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Йәмғиәт » Гүзәл затҡа ихтирам билдәһе\nГүзәл затҡа ихтирам билдәһе 26.12.2014 // Йәмғиәт\nБыйыл республика кимәлендә тәүге тапҡыр “Ҡатын-ҡыҙ — милләт әсәһе” тигән конкурс үткәрелде. Башҡортостандың Башҡорт ҡатын-ҡыҙҙары йәмғиәте һәм “Башҡортостан ҡыҙы” журналы редакцияһы тарафынан ойошторолған сара йәмғиәттә ҙур ҡыҙыҡһыныу уятты.\n— Башланғысыбыҙҙы ниндәйҙер кимәлдә ҡатын-ҡыҙға, тәү сиратта ергә ерегеп йәшәгән һәм эшләгән гүзәл заттарыбыҙға ихтирам һәм иғтибар билдәһе тип аңларға кәрәк, — ти проекттың авторы, Башҡорт ҡатын-ҡыҙҙары йәмғиәте рәйесенең беренсе урынбаҫары, филология фәндәре кандидаты Гөлнур Ҡолһарина. — Ауылда былай ҙа тормош еңел түгел: үҙ хужалығыңды алып барыу, ғаиләңде ҡарау, йәмәғәт тормошонда ҡатнашыу... Ҡыҫҡаһы, эш етерлек. Шул уҡ ваҡытта, ошо тауыҡ сүпләһә лә бөтмәҫ мәшәҡәттәр менән бер рәттән, ижтимағи эшен дә алып бара алған, халыҡты туплап, берләштереп, төрлө ярҙам күрһәтеп, янып йәшәгән бөтмөр ҡатындарыбыҙ ҙа күп. Ошондай гүзәл заттарыбыҙҙы күрһәтергә, уларҙың өлгөһөн таратырға ине. Конкурстың асылы ана шул теләктән яралды ла инде.\nБәйгенең тәүге этабы ҡала һәм район хакимиәттәре, Башҡорт ҡатын-ҡыҙҙары йәмғиәтенең филиалдары һәм конкурсҡа битараф булмаған әүҙемселәр тарафынан ойошторолдо. Комиссия ағзалары тәүге этап еңеүселәренең — 150-гә яҡын ҡатын-ҡыҙҙың — портфолиоһын ҡарағандан һуң, ун номинация буйынса еңеүселәр билдәләнде.\nӘйткәндәй, конкурс Рәсәйҙең Дәүләт Думаһы депутаты Марсель Йосопов ярҙамында ойошторолдо. Марсель Харис улы спортты, атап әйткәндә, милли көрәште үҫтереүҙә, ошо йүнәлештә төрлө кимәлдәге турнирҙар үткәреүҙә һәр саҡ ныҡлы терәк булып тора. Бөгөн милләттәшебеҙҙең “Ҡатын-ҡыҙ — милләт әсәһе” I республика конкурсына тос ярҙам күрһәтеүе лә осраҡлы түгел.\nТантана әллә күпме һөнәр эйәһен, бер нисә быуын вәкилдәрен берләштерҙе. Гүйә, ҡатын-ҡыҙға хына хас саялыҡ, тәүәккәллек, зиһен уларҙы бер бөтөн итте, йөрәктәренән урғылып сыҡҡан дәрт-дарман яҡынайтты, илгә, телгә, милләткә булған һөйөү дуҫлаштырҙы. Иң мөһиме – “Ҡатын-ҡыҙ — милләт әсәһе” конкурсы киләсәктә лә дауам итәсәк.


Йүгерек малай яулаған үрҙәр » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Йәмғиәт » Йүгерек малай яулаған үрҙәр\nЙүгерек малай яулаған үрҙәр 24.10.2015 // Йәмғиәт\nБыл ауыл тарихы бөйөк шәхестәр исеме менән бәйле: яҙыусы Имай Насыри, рәссам Юнер Насиров. Республика ғына түгел, ил кимәлендә абруйлы спортсылар әҙерләүҙә, йәштәрҙә спортҡа һөйөү тәрбиәләүҙә ҙур көс һалған шәхес – Стәрлетамаҡ физик культура, идара итеү һәм сервис колледжы директоры, Стәрлетамаҡ район Советы рәйесе Миҙхәт Мусаҡаев та ҡасандыр ялан аяҡ Түбәнге Уҫылы ауылы урамдарынан йүгерә. Тәүәккәллек, ныҡышмалыҡ һәм үҙ-үҙенә талапсанлыҡ шул йүгерек малайҙы тормошонда ҙур үрҙәргә илтә.\nҺүҙ ауыл тарихына осраҡлы бәйләнмәне. Бөйөк ата-баба ауазы, ғәзиз тупраҡ рух һәм көс бирә бит ул. Миҙхәт Биктимер улының сәмле егет булыуында әлеге төшөнсәләр ҙә ҡатнашмай ҡалмайҙыр.\nХеҙмәт юлына ла тыуған төйәгендә һуҡмаҡ һала ул. Әрменән ҡайтҡас, Салауат исемендәге колхозда физик культура буйынса инструктор булып эш башлай. Әлбиттә, яҡшы спортсының шул йүнәлештә һөнәри белем дә алғыһы килә. Миҙхәтте теләге артабан әле үҙе етәкселек иткән техникумға алып бара. Шунан башлана ла инде ныҡлап спорт донъяһында гиҙеү. Йәнә туған мәктәптә уҡытыусылыҡ эше, юғары белем алыу, “Уңыш” спорт йәмғиәтен етәкләү – Миҙхәт Биктимер улының хеҙмәт юлындағы ҡалдырған эҙҙәре.\n1989 йылда Миҙхәт Мусаҡаев техникум директоры вазифаһына тәғәйенләнә, ә ете йылдан һуң Стәрлетамаҡ физик культура институтын етәкләй башлай (был вазифала ул 2014 йылға тиклем эшләй). Шул саҡтан алып етәксе үҙенә һүҙ бирә: “Спортты үҙ иткән йәш быуын тәрбиәләргә”.\n…Ғөмүмән, Миҙхәт Биктимер улының физик культураға үҙенсә ҡарашы бар, хәйер, ул булмай тороп, спортты үҫтереүҙә шул тиклем хеҙмәт башҡарып булыр инеме икән?\n– Донъя алға китһен өсөн, һүҙ ҙә юҡ, фән һәм белем бик мөһим. Әммә күҙ алдына килтерәйек: әгәр һаулығың булмаһа, фән менән шөғөлләнеү ҙә, белем алыу ҙа мөмкин түгел. Ә һаулыҡтың, сәләмәтлектең нигеҙе спортҡа, физик культураға, хәрәкәткә барып тоташа, – ти ул ябай ғына итеп тормош сере хаҡында. Был хаҡта һәр саҡ студенттарына ла әйтә килә. Миҙхәт Биктимер улы етәкселегендәге белем усаҡтарында уҡып, донъя кимәлендә исемдәре яңғыраған спортсылар – Рима Баталова, Ирек Зарипов, Азат Ҡарасурин, Кирилл Михайлов һәм башҡа шәхестәр миҫалы күп нәмә хаҡында һөйләй.\nАйырым шәхестәрҙе генә үҫтереүҙә көс һалмаған Миҙхәт Мусаҡаев, техникум, институт тамамлаған нисәмә егет-ҡыҙ Башҡортостанда, төбәктән ситтә спорт, физик культура, тимәк, халыҡтың сәләмәтлеге һағында хеҙмәт итә.\nМиҙхәт Биктимер улының милли көрәште үҫтереүгә индергән өлөшө баһалап бөтөрлөкмө ни? Ошо шәхестең күпме башҡорт батырына ҡанат ҡуйғанын Хоҙай үҙе генә белә. Егеттәр әле булһа килеп рәхмәттәр еткергәненә ошо юлдар авторы ла бер тапҡыр ғына шаһит булманы.\nКөрәш хаҡында һүҙ сыҡҡас, шуныһын да әйтеп үтәйек. Бөгөн республикала был спорт төрөнөң тейешле кимәлдә үҫешмәүенә йөрәге әрней педагог-спортсының. Аҡса етешмәү, секциялар эше туҡтап ҡалыу, халыҡ араһынан батырҙар эҙләмәү – һәммәһе лә сетерекле мәсьәлә.\n– Милли брендтар араһында көрәштең дә булырға тейешлеге бәхәсһеҙ, – ти Миҙхәт Биктимер улы.\nБыл тәңгәлдә шуныһын өҫтәү мотлаҡ: район кимәлендә халыҡтың сәләмәтлеген генә түгел, ғөмүмән, социаль хәлен, муниципалитеттың иҡтисади торошон аныҡ билдәләүсе, етешһеҙлектәр буйынса етеҙ һәм һөҙөмтәле эшләүсе депутат булараҡ белә уны һайлаусылар. Яҡташтары янына килеп:\n– Хәлең нисек, һеңлем? Мәсьәләңде хәл итербеҙ, ағай! – тип арҡаларынан һөйөп китеүе генә лә ни тора! Ә халыҡ һулышын тойоу һәләте депутатҡа бик мөһим.\n…Был яҙмаға Миҙхәт Мусаҡаевтың башҡарылған хеҙмәтенең әле бойҙай бөртөгөндәй генә өлөшө ингәндер. Дөрөҫөн әйткәндә, сәләмәт тәнле һәм сәләмәт рухлы киләсәк тәрбиәләүгә ҙур көс һалған, тыуған яғының яҙмышына битараф ҡала алмаған шәхес хаҡында роман яҙырлыҡ. Иң мөһиме – йәш быуын ошондай ағайҙарыбыҙҙан, апайҙарыбыҙҙан үрнәк алып йәшәһен ине. Һәр яҡлап та сәләмәтлерәк булырбыҙ.


Халыҡ контроле | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n03 июля 2019 — 14:28 ГТРК «Башкортостан»\nҮҫемлек майҙары ҡушылмаған тәбиғи һөт ризыҡтары магазиндарҙа айырылып торорға тейеш. Хөкүмәттең яңы ҡарары үтәлешен тикшереү йәһәтенән “Халыҡ контроле” активистары ҙур супермаркеттар буйлап рейдҡа сыҡты. Бындай хәл ревизорҙар булып үткән һәр бер магазинда күҙәтелә тиерлек. Ниндәй һөт продукцияһына үҫемлек майҙары ҡушылмағанын тәү ҡарауға аңлауы ҡыйын. Тәғәйен маркировкалар ҡуйылмған, хаҡтары ла икенсе төҫ менән айырып күрһәтелмәгән. Ә иң мөһиме – бөтә тәбиғи һөт ризыҡтары айырым кәштәләрҙә торорға тейеш. Тик был талаптар бөтөнләй үтәлмәгән. “Халыҡ контроле” комиссияһының иҫкәртмәһенән һуң ғына, магазин хеҙмәткәрҙәре был хәлде төҙәтә башланы.


Ҡытайҙарҙы көлдөрөп... » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Әҙәбиәт » Ҡытайҙарҙы көлдөрөп...\nҠытайҙарҙы көлдөрөп... 19.10.2018 // Әҙәбиәт\nМарсель Сәлимов Шанхайҙа халыҡ-ара әҙәби йыйында ҡатнашты.\nРәсәй яҙыусылары, шағирҙары, журналистары һәм ғалимдары төркөмө Ҡытай Халыҡ Республикаһында булды. Сәфәрҙе Рәсәй Яҙыусылар союзының Мәскәү ҡала ойошмаһы һәм Шанхай сит телдәр университетының Донъя әҙәбиәте институты ойошторҙо. Халыҡ-ара форумда төбәгебеҙҙән Рәсәйҙең һәм Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре, яҙыусы-сатирик, шағир, журналист һәм йәмәғәт эшмәкәре Марсель Сәлимов (Мар. Сәлим) ҡатнашты.\nДелегацияға Мәскәүҙән һәм Мәскәү өлкәһенән күренекле яҙыусылар һәм шағирҙар инде.\nСәфәрҙең тәүге көнөндә Рәсәй ҡунаҡтарын Донъя әҙәбиәте институты директоры, филология фәндәре докторы, профессор Чжэн Тиу ҡабул итте. Шанхай университетында Рәсәй ҡәләм оҫталарының Ҡытай студенттары, уҡытыусылары, рус тәржемәселәре һәм белгестәре менән ижади осрашыуында тормошобоҙҙа әҙәбиәттең өлөшө, тотҡан урыны, тәржемә эшендәге проблемалар, әҙәби бәйләнештәрҙе үҫтереү һәм нығытыу мөмкинлектәре тураһында һүҙ барҙы.\nӘҙәби форумға ярашлы Шанхай Әҙәбиәтселәр йортонда, Ҡытай яҙыусылары ҡулъяҙмалары китапханаһында, бөйөк ҡытай шағиры Лу Синдең йорт-музейында нәшриәтселәр, яҙыусылар һәм уҡыусылар менән ижади осрашыуҙар ойошторолдо. Марсель Сәлимов Башҡортостанда уҙғарылған халыҡ-ара әҙәби, мәҙәни саралар, республиканың Ҡытайҙағы айырым провинциялар менән ныҡлы иҡтисади бәйләнеше тураһында һөйләне. Шулай уҡ башҡорт һәм рус телендә шиғырҙар уҡыны, Шанхай китапханаларына китаптарын бүләк итте.\n“Ҡытай дуҫтарыбыҙҙың хеҙмәт уңыштары ҡыуандырҙы, — тип һөйләне Марсель Сәлимов. — Шанхай – бик матур һәм уңайлы ҡала, асылда көньяҡ-көнсығыш Азияның мәҙәни үҙәге. Беҙгә, Рәсәй халҡына, бында бик йылы һәм дуҫтарса, туғандарса ҡарайҙар. Әҙәби десанттың Шанхайға бағлаған төп маҡсаты ғәмәлгә ашты – Рәсәй һәм Ҡытай яҙыусылары араһында тығыҙ ижади бәйләнештәр булдырылды”.\nӘҙәби йыйында Мәскәүҙә өс мең дана булып сыҡҡан “Мәскәү – Шанхай. 2018” махсус йыйынтығының исем туйы уҙҙы. Унда Мар. Сәлимдең сатирик һәм юмористик хикәйәләре, шулай уҡ автор тураһында биографик мәғлүмәт баҫылған.


Медицина битлектәре етешмәү сәбәптәре | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\nКоронавирустан һаҡланыу саралары хаҡында Хөкүмәттәге брифингта ла һүҙ барҙы. Һаулыҡ һаҡлау министры дарыуханаларҙа медицина битлектәре етешмәү сәбәптәрен атаны. Максим Забелин һүҙҙәренә ҡарағанда ошондай уҡ хәл илдең бөтә төбәтәрендә тиерлек күҙәтелә. Башҡортостанға яҡын арала ҙур партия һаҡланыу саралары ҡайтарыласаҡ тип билдәләне министр.\nМәғариф министрлығы яҙғы каникулдар ваҡытында сит илдәргә барыуҙы кисектереп торорға, балаларҙы кеше күпләп йөрөгән урындарға сығарыуҙы сикләргә кәңәш итә. Эпидимиологтар тән температураһы күтәрелгән осраҡта кисекмәҫтән табипҡа мөрәжәғәт итергә ҡуша.


БР Ауыл хужалығы министрлығы: «Ураҡ эштәре ғәҙәттәгенән иртәрәк башланасаҡ» // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nБР Ауыл хужалығы министрлығы: «Ураҡ эштәре ғәҙәттәгенән иртәрәк башланасаҡ»\n14:24, 4 мая 2012 Иҡтисад\n— Яҙғы баҫыу эштәре башланғандан алып һауа шарттары уңай торҙо, — тип иҫәпләй БР Ауыл хужалығы министрлығының үҫемлекселектең прогрессив технологиялары һәм мелиорация бүлеге начальнигы Артур Ноғоманов. – Мәҫәлән, ыңғай температура туплау нормаһы дүрт тапҡырға артып китте.\nЙылы апрель үҫемлектәрҙең вегетацияһында ла сағылды. Төбәктең ауыл хужалығы министрлығы мәғлүмәттәренә ярашлы, бөгөн күп йыллыҡ үләндәр һәм ужым культуралары яҡшы үҫеш алған, яҙын сәселгән иген һәм ҡуҙаҡлы культуралар ҙа һәйбәт шытым бирә башлаған.\nИртә сәсеү — ураҡҡа иртә төшөү ул.\n— Ауыл эшсәндәре сәсеү эштәренә ике аҙна алдан сыға алды. Мәҫәлән, яҙғы культуралар — ике аҙна алдан, техник культуралар өс аҙна алдан сәселә башланы, — тип билдәләне Артур Ноғоманов. — Ужым игенен урып йыйыу эштәренең ғәҙәттәгенән иртәрәк – июль урталарында башланыры, ә техник культураларҙың сентябрь башына өлгөрөп етере бөгөндән билдәле.\nУның һүҙҙәренсә, интенсив баҫыу эштәре барышында көндәр йылы торған, әле ямғырҙар ҙа бик ваҡытлы башланған. Метеорологтар күҙаллауынса, майҙың йылы һәм ямғырлы булыуы көтөлә, был иһә үҫемлектәрҙең күтәрелеп китеүенә бик ҡулай. Июнь-июлдәге температура күп йыллыҡ күрһәткестәр кимәлендә буласаҡ.


Алға барғанда артҡа күҙ һалыу артыҡ түгел » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Новости » Сәйәсәт » Алға барғанда артҡа күҙ һалыу артыҡ түгел\nАлға барғанда артҡа күҙ һалыу артыҡ түгел\nйәки Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу демография күҙлегенән\nОшо көндәрҙә статистика органдары былтыр илебеҙҙә үткән перепистең тәүге һөҙөмтәләрен иғлан итте. Республиканың даими халҡы 4072,1 мең кеше иҫәпләнә. 2002 йылда үткәрелгән халыҡ иҫәбен алыу һөҙөмтәләренә ҡарағанда, Рәсәйҙә йәшәгән халыҡтың кәмеүе күҙәтелә (2,3 миллион), шул иҫәптән Башҡортостан буйынса 30 мең кешегә.\nИлебеҙҙең тик егерме генә төбәгендә халыҡтың артыуы күҙәтелә. Бөгөн беҙҙең республика халыҡ һаны буйынса етенсе урынды биләй, ә республиканың баш ҡалаһы Өфө Рәсәйҙең миллионлы ҡалалары иҫәбенә инә һәм илдә халыҡ һаны буйынса иң эре ҡалалар араһында 11-се урында килә. Өфөлә республика халҡының 26,3 проценты йәшәй. Ауыл ерендә халыҡтың 39,6 проценты (2002 йылда – 36 %) йәшәй. Бының сәбәбе булып 2004 һәм 2005 йылдарҙа үткәрелгән административ ғәмәл тора: 39 ҡала тибындағы ҡасабаның статусы ауылдыҡына күсерелде. Илдәге иҡдисади үҙгәрештәр ауыл халҡын бөлгөнлөккә килтереү сәбәпле ауыл кешеләренең район үҙәктәренә күпләп күсеүенә килтерә. Мәҫәлән, Аҡъяр, Иглин, Ҡариҙел халҡы уртаса 20 – 25 процентҡа артҡан. Колхоз-совхоздарҙы бөтөргәс, ауылда йәшәүе бик ауырға төшә.\nИҫәп алыу мәғлүмәттәре буйынса, ҡатын-ҡыҙҙар һанының ирҙәрҙекенән юғарыраҡ булыуы һаҡланып ҡалған: ул 2002 йылда 258 мең кеше самаһы булһа, хәҙер 260 мең кеше тәшкил итә.\nДөйөм алғанда, 2008 йылдан башлап Рәсәйҙәге халыҡ һаны тотороҡланды. Ирҙәр ғүмеренең көтөлгән оҙайлығы уртаса биш йылға артты. Был күрһәткес буйынса беҙ 1960 йылдарҙағы «алтын» совет кимәленә етә яҙҙыҡ – 64 йәш тирәһе. Абсолют рекорд Горбачевтың «ҡоро» законы йылдарына тура килә – 65 йәш. Ҡатын-ҡыҙҙарға килгәндә, һуңғы дүрт йыл эсендә уларҙың ғүмере уртаса 2,3 йәшкә оҙайҙы һәм 75 йылға етте. Ғүмерҙең оҙайыуына өс төп сәбәп алып килде – алкоголь менән ағыуланып үлеүҙең, суицидтың һәм бер-береңде үлтереүҙең кәмеүе. Һуңғы ваҡытта юл-транспорт фажиғәләрендә һәләк булыусыларҙың һаны ла кәмене.\nДемографик күрһәткестәр өсөн һигеҙенсе биш йыллыҡ (1966 – 1970) эталон булып тора. Леонид Брежнев етәкселек иткән осорҙа ҡала эшсеһенең эш хаҡы – ике, ауылда өс тапҡырға арта, 1960 йылдар уртаһынан колхозсыларға пенсия түләй башлайҙар. Шул уҡ ваҡытта хаҡтар бөгөнгө һымаҡ артмай (ошоно торғонлоҡ тип атанылар – авт.). Әммә халыҡтың килеме артыуы дефицитҡа килтерҙе. Магазиндан тик бер генә тауар – араҡы өҙөлмәне. Был хәл халыҡтың эскегә бирелеүенә булышлыҡ итте. Әйтәйек, 1960 йылда эшсе үҙенең эш хаҡына – 2,87 һумлыҡ 31, ауыл ерендә 18 шешә араҡы һатып ала алған булһа, 1985 йылда был күрһәткестәр 4,12 һум хаҡ менән 51 һәм 43 шешәгә барып етте. Бөгөн уртаса эш хаҡына 215 шешә араҡы һатып алырға була. Был ситуацияла властарҙың башына тик берҙән-бер уй ғына килә – хаҡты 400 һумға тиклем күтәрергә. Бөтә донъя һаулыҡ һаҡлау ойошмаһы (ВОЗ) алкоголизация факторының инвалидлыҡ, иртә үлеү һәм насар һаулыҡ арҡаһында ғүмерҙе ҡыҫҡартыуға булышлыҡ итеүен иҫәпләп сығарған: элекке СССР-ҙан бүленеп сыҡҡан дәүләттәрҙә был иң юғары күрһәткес булып тора. Был фактор ғүмерҙе кәм тигәндә 10 – 14 процентҡа ҡыҫҡарта.\nБаҙар иҡтисадына күсеү тағы ла бер үҙгәрешкә килтерҙе. Совет власы ваҡытында булған «бала – торлаҡ» үҙенең йүнәлешен кирегә үҙгәртте. Ҡатын-ҡыҙҙарҙың күпселеге юғары белем, торлаҡ алмайынса бала табыуҙы хуп күрмәй башланы (элек бала тапҡандарҙы торлаҡҡа иҫәпкә ҡуя инеләр).\nРәсәйҙең демографик тарихын өйрәнгән ғалимдар халыҡтың ғүмерен ҡыҫҡартыуға килтергән төп факторҙарҙы түбәндәгесә билдәләй. Бөйөк Ватан һуғышы ирҙәрҙең ғүмерен – 26,7, ҡатындарҙың 8,7 йылға ҡыҫҡартҡан. Коллективлаштырыу ирҙәр ғүмерен 8,4 йылға кәметһә, ҡатын-ҡыҙҙарҙың 6,1 йәш ғүмерен урланы. Демократтар күрә алмаған Сталин репрессиялары ил халҡы ғүмеренең 1,7 йылын алып китһә, улар шапырынған баҙар, демократик үҙгәрештәр ир-егеттәрҙең уртаса 3,9 йыл ғүмерен ҡыҫҡартты. Башҡортостанда йәшәгән дүрт миллион кешенең дөйөм 15600000 йәшен «урланылар». Был һандар тураһында уйланһаң, илебеҙҙең һуңғы ярты быуат тарихын, унда булып үткән ваҡиғаларҙы бөтөнләй икенсе итеп яҙырға кәрәк.\nСығыу ваҡыты 16-04-2011, 10:43 | Ҡаранылар: 1740\nБеҙ нисәү, нисек йәшәйбеҙ?\nБеҙ реформаға нисек яраҡлаштыҡ?\nИрҙәр өсөн талаш сыҡмағайы\nКилем – йәшәү сығанағы


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - ТӘҮБӘ - 2016 - Мәҡәләләр\nБашҡорт кинорежиссеры яҡташым Вилүрә Иҫәндәүләтованың "Тәүбә" тип аталған документаль фильмын ҡабат-ҡабат ҡарап сыҡҡас, ошо хаҡта үҙемдең фекеремде гәзит уҡыусыларға ла еткерергә булдым. Быйылғы "Рәсәй киноһы" йылы айҡанлы күрһәтелгән фильмдар араһындағы иң ныҡ тәьҫирләндергән әҫәр тураһында өндәшмәй ҡала алмайым.\nХалҡыбыҙҙың иманға йөҙ бороуы һөйөнөслө. Тап бына шундай маҡсат менән төшөрөлгән был фильмды ла тыныс ҡына ҡарау мөмкин түгел. Ә иң мөһиме - ул берәй яҙыусы, йә иһә режиссерҙың уйлап сығарған фантазияһы түгел, ә ысынбарлыҡ! Беҙҙең дәүер кешеләре, халҡыбыҙ өсөн иң-иң кәрәк булған проблеманы алғы планға ҡуйып күтәреп сыҡҡан Вилүрә.\nНиндәйҙер бер ауыр енәйәт өсөн оҙаҡ йылдарға иркенән мәхрүм ителеп, төрмәнән сыҡҡас, ауылына ҡайтып, өр-яңынан тормош башлаған Әхәт исемле яҡташыбыҙ хаҡында был кино. Төрмәнән ҡайтҡас та, эш юҡлыҡҡа һылтанып, эскелеккә бирелеп, йә иһә һаман да енәйәт ҡылыуын дауам итеүсе ҡайһы берәүҙәрҙән ҡырҡа айырмалы, яҡташыбыҙ, ғаилә ҡороп, артабан тыуған төйәгендә йәшәргә ҡарар итә. Һәммә эштәрҙән ҡурҡмаған көслө рухлы был кеше үҙ хужалығын төҙөп, етеш кенә ғүмер итә башлай. Төрмә рәшәткәләре артында саҡта уҡ Аллаһы Тәғәлә ҡөҙрәте менән рухы нығынған була уның. Ул ошо фани донъяла Аллаһы Тәғәлә тарафынан һәммә кеше өсөн бойоролған иң тоғро юлға баҫа. Раббыбыҙ алдында тәүбә итеп, иман килтерә, йәғни Ислам динен ҡабул итә. Изге Ҡөрьән Кәрим ҡушҡанды үтәгән, һәммә кеше өсөн мотлаҡ булған намаҙ-ураҙаларын ҡалдырмаған ысын мосолман булып ҡайтып инә ул ауылға. Оҙаҡламай уның хатта ауылда имам вазифаһын да атҡара башлауы күптәрҙе ғәжәпләндерә. Тотҡонлоҡ дәүерендә дин ғилемен ныҡ ҡына өйрәнгән, уның асылына төшөнгән Әхәт һымаҡ башҡа кеше табылмай ауылда. Күп ауылдаштары баштараҡ, әлбиттә, уға ҡырын ҡарай. Әммә ҡаҡшамаҫ рухлы мосолман башҡаларҙың бындай мөнәсәбәтенә иғтибар итмәй, оло сабырлыҡ ҡыла, ул ғына ла түгел, бүтәндәрҙе иманға өндәй. Әкренләп оло хәҡиҡәтте аңлаусы кешеләр ҙә табыла, дингә килеүселәр арта төшә. Әхәттең хәләл ефете Зөлфиә ханым да дин ҡабул итеп, намаҙға баҫа. Бына шундай таң ҡалырлыҡ мосолман яҡташыбыҙға, уның ҡатынына һәм бәғзе ауылдаштарына, айырыуса ошо фильмды ҡуйған режиссерға ҡарата оло ихтирам тойғоһо уята был фильм.\nҠатмарлы яҙмышлы кешенең тормош юлын сағылдырған бындай фильмды төшөрөү режиссер өсөн һис тә еңелдән булмағандыр. Тиҫтә йылдар тирәһе тотҡонлоҡта булып, күптән түгел генә азат ителгән кешенең үҙе менән уртаҡ тел табыу ҙа уға, ай-һай, ауыр булғандыр, тип фаразлайым. Фильм геройынан уның шәхси тормошон бөтә республикаға күрһәтеүҙәренә ризалыҡ алыуға өлгәшеү генә лә үҙе ни тора. Был кинорежиссерҙың профессиональ оҫталығын, кешеләр менән аралаша белеү һәләтен дә күрһәтә. Рәшәткә артына инеп, төрмәне, шәхсән, төрмә мәсетен, Әхәт һымаҡ иманға килгән тотҡондарҙың унда намаҙға йөрөүен дә төшөрөп алыуға өлгәшкән Вилүрә һылыу, афарин! Төрмә хужалары менән килешеү өсөн дә байтаҡ көс һалырға тура килгәндер уға...\n"Тәүбә" фильмы тик бер кешенең, йәғни Әхәттең тормошон ғына һүрәтләүҙе түгел, бәлки, уның кеүек меңәрләгән яҡташтарыбыҙға дөрөҫ юл күрһәтеүҙе маҡсат итеп ҡуя. "Тәүбә" һүҙе ғәрәп теленән алынған, урыҫса - "покаяние". Йәмғиәт, йә иһә закон алдында ғына түгел, ә Аллаһы Тәғәләгә тәүбә итеү күҙ уңында тотола бында.\nБәғзеләр тик кешеләр өсөн ниндәйҙер насарлыҡ ҡылғандар ғына тәүбәгә килергә тейеш икән, тип уйлай. Мин үҙем дә бала сағымда "Нимә өсөн тәүбә итергә һуң?" тип, әсәйем мәрхүмә йырлаған ошо йырҙың мәғәнәһенә төшөнөп етә алмай аптырай инем:\nИртәнсәккәй тороп тәһәрәт алдым\nИке беләккәйемде һыҙғанып.\nЙәш ваҡыттарымдан тәүбә иттем,\nҒәзиз башҡайымды ҡыҙғанып...\nТүңәрәккәй күлдә, ай, суртан күп\nҺыуы кибеп үлеп тә бөтмәһен.\nЕгет кенә кеше йәш ваҡытта\nТәүбә итмәй үлеп тә китмәһен...\nҺағышлы көйгә ҡалып йырланған был йыр һаман да ҡолағымда сыңлай. Үҙем дингә килеп, динебеҙҙе төпләп өйрәнә башлағас ҡына, ата- бабаларыбыҙ сығарып йырлаған ошо йырҙың тулы мәғәнәһенә төшөндөм. Бәйғәмбәребеҙ ғәләйһис-сәләм һәр саҡ барлыҡ кешеләрҙе иң тәүҙә Аллаһы Тәғәлә алдында тәүбә ҡылып, унан иман килтерергә өндәгән. Эйе, тәүбә ҡылып. Ни өсөн? Ә бына ни өсөн: ошоғаса бер Аллаһты бар тип белмәй, Уға баш эймәй, Уның мотлаҡ үтәргә ҡушҡан ғәмәлдәрен үтәмәй ғәфләттә (вайымһыҙлыҡта) ғүмер иткән өсөн. Аллаһы Тәғәлә ысын күңелдән үкенгән һәм үтенгән кешенең тәүбәһен ҡабул итеүсе. Йәғни һәммәбеҙ ҙә әлегә тере сағыбыҙҙа Уның алдында тәүбә итергә тейешбеҙ. Беребеҙ ҙә гонаһһыҙ бәндәләр түгелбеҙ (фәрештәләр генә гонаһһыҙ була). Хатта Аллаһ илсеһе Бәйғәмбәр ғәләйһис-сәләм үҙе лә көнөнә етмешләгән мәртәбә Раббыбыҙҙан үҙен ғәфү итеүҙе һораған. Шуның өсөн дә "Тәүбә итерлек гонаһтар ҡылғаным юҡ әле", тип, Аллаһы Тәғәлә алдында тәкәбберләнеп йөрөү - үҙе оло яңылышыу. Сөнки тәкәбберлек көфөрлөккә алып килеүсән, Аллаһ һаҡлаһын! Ошо хәҡиҡәтте аңлап, Аллаһ Тәғәләнең язаһынан ҡурҡып, тик Уға ғына ғибәҙәттәр ҡылып, бына шундай милләттәштәребеҙҙең ахирәткә, йәғни, һәр кемебеҙ барасаҡ мәңгелек тормошҡа алдан үҙ-үҙен әҙерләп ғүмер итеүен күреп һөйөнөүҙәремдең сиге юҡ. Ә кинорежиссерыбыҙ Вилүрә Иҫәндәүләтованың ошо эшенә Аллаһ рәхмәте насип булһын, тип доға ҡылам.\nЯҙылған: 26.07.16 | Ҡаралған: 704


«Газпром» ойошмаһы Салауат ҡалаһында яңы предприятие асырға теләй\n«Газпром» ойошмаһы Салауат ҡалаһында яңы ҡеүәтле предприятие асырға теләй. Был хаҡта Башҡортостан Башлығы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы Радий Хәбиров республика Хөкүмәтендә үткән аҙналыҡ оператив кәңәшмәлә белдерҙе. Төбәк етәксеһенең «Газпром» ойошмаһы Идара Рәйесе Алексей Миллер менән осрашыуы буйынса протоколға ошо йәһәттән техник-иҡтисади тикшереү үткәреү бурысы билдәләнгәйне. Радий Хәбиров әйтеүенсә, 31 майҙа махсус кәңәшмә үтәсәк.\nЯҡтар шулай уҡ 2025 йылға тиклем Башҡортостанды зәңгәр яғыулыҡ менән тәьмин итеү буйынса килешеү төҙөү мәсьәләһен ҡараны.\n- Беҙҙең өсөн тағы ла бер мөһим һорау бар. Зәңгәр яғыулыҡ менән файҙаланған өсөн ваҡытында иҫәпләшеүҙе тәьмин итергә кәрәк, – тине Радий Хәбиров. – Был йәһәттән күрһәткестәр, әлбиттә, насар түгел. Әммә беҙ «Газпром» алдында бурыстарҙы ваҡытында үтәү буйынса ышанысты артабан да юғалтмаҫҡа тейешбеҙ.\nТөбәк етәксеһе вице-премьер вазифаһын башҡарыусы – Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте Аппараты Етәксеһе Илшат Тажитдиновҡа был эшмәкәрлекте контролдә тоторға һәм аҙна һайын эшсе төркөм ултырышын үткәрергә ҡушты.


Башҡортостан Башлығы Өфөлә Ағиҙел аша күперҙә ремонттың ҡасан тамамланыуын хәбәр итте // Иҡтисад | новости башинформ.рф\n14:00, 20 апреля 2018 Иҡтисад\nБашҡортостан Башлығы Өфөлә Ағиҙел аша күперҙә ремонттың ҡасан тамамланыуын хәбәр итте Фото: Олег Яровиков\nӨФӨ, 2018 йыл, 20 апрель. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Галина Бахшиева/.\nБашҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов Өфөләге Ағиҙел аша иҫке күперҙе быйыл йәйгә йүнәтеп бөтөргә вәғәҙәләне. Ремонтҡа республика ҡаҙнаһынан 37,5 миллион һум бүленгән.\n«Һәр проблеманың авторы була. Файҙаланыусы ойошма бар. Ул күптән Ағиҙел аша күпергә ремонт талап ителеүе хаҡында хат яҙған, ләкин шуға ҡарамаҫтан ошондай хәлгә килгән мәлде, ремонт талап ителгән ваҡытты күҙ уңынан ебәргән», — тип белдерҙе Рөстәм Хәмитов «Башҡортостан Республикаһы Башлығы менән һөйләшеү» тапшырыуында.\nУның һүҙҙәренсә, башта эштәрҙе 3 миллиард һумға баһаланылар. Ағиҙел йылғаһы күперен капиталь ремонтлауҙа киләһе проект 300 миллион һумды күҙ уңында тотто.\n«Ғинуарҙа мин унда проектсыларҙы, төҙөүселәрҙе, бойондороҡһоҙ белгестәрҙе ебәрҙем һәм улар 37,5 миллион һумға ремонт эшләргә мөмкин булыуын асыҡланы. Ул был күпер менән тағы бер нисә йыл файҙаланырға мөмкинлек бирәсәк. Нисә йыл – уны нисек тотоноуҙан сығып ҡарарға кәрәк – был да мәсьәлә, әммә уның буйлап хәрәкәтте тиҙи арала асыу күҙаллана, —тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Рөстәм Хәмитов. — Әгәр файҙаланыусы ойошма быны алдан ҡайғыртһа һәм бөгөн Рәсәйҙән ситтә етештерелгән металл конструкцияларына заказ бирһә, ремонт иң күбендә бер ай ваҡыт талап итер ине. Ә хәҙер ҡала бына инде ярты йыл тығындарҙа яфа сигә. Был ҡоролмаларҙы нисек файҙаланыуға ҡарата яңылыш алым».\nТөбәк Башлығы һүҙҙәренсә, Өфө хакимиәтенә был хәлде асыҡларға ҡушылған.\n«Мин шуны әйтәһем килә: 37 миллионға йүнәтә алғанды 300 миллионға һәм унан да бигерәк 3 миллиардға эшләргә кәрәкмәй. Йәйгә хәтлем ремонт эштәре тамамланыр, хәрәкәт тергеҙелер һәм тығындар бөтөр тип ышанам. Яңы күпер төҙөлөшө менән нимә эшләргә – был турала фекер алышырбыҙ әле. Унан бигерәк, эксперттарҙы йәлеп итеп бик ҡаты һөйләшербеҙ, — тине Рөстәм Хәмитов. — Ремонтҡа республика ҡаҙнаһынан 37,5 миллион һум бүленде. Ә республикаға был аҡсаларҙы «Өфө» аэропорты үҙ табышынан күсерҙе. Аэропортсыларға төбәк аэропорттары араһында Рәсәйҙең иң яҡшы аэропорты булараҡ илдә беренсе урын алғандары өсөн генә түгел, аҡса эшләүҙәре һәм шул табыш менән бүлешкәндәре өсөн рәхмәт әйтергә кәрәк.\nТеги: Ағиҙел аша күпер


Халыҡ һаулығы – ил байлығы » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке\nБашҡортостан гәзите » Социаль мәсьәлә » Халыҡ һаулығы – ил байлығы\nБашҡортостан Башлығы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы Радий Хәбиров республика Хөкүмәтендә оператив кәңәшмә үткәрҙе.\nУнда яңы төҙөлгән биҫтәләр халҡы өсөн социаль инфраструктура объекттары етешмәүе хаҡында ла һүҙ барҙы. Радий Фәрит улы әйтеүенсә, поликлиникалар, башҡа социаль объекттар төҙөлөшөнә инвесторҙар ҙа үҙ өлөшөн индерергә тейеш. Илдең алдынғы төбәктәрендә был – ғәҙәти ғәмәл.\nҺаулыҡ һаҡлау системаһындағы етешһеҙлектәр кәңәшмәләге төп темаларҙың береһенә әүерелде. Радий Хәбиров онкология һәм кардиология диспансерҙарының яңы корпустары төҙөлөшөн оҙаҡҡа һуҙмаҫҡа ҡушты. Шулай уҡ медицина кадрҙарына ҡытлыҡ, халыҡтың ташламалы категориялары өсөн дарыуҙар һатып алыу мәсьәләһе тикшерелде.\n– Күп кенә төбәктәр өсөн педиатрҙар, отоларингологтар, невропатологтар етешмәүе – ғәҙәти күренеш. Был аңлашыла, әммә ошо мәсьәлә менән шөғөлләнергә кәрәк, – тине Радий Фәрит улы. – Электрон почтама кешеләрҙең тәүлектәр, аҙналар буйы табипҡа эләгә алмайынса үлеүе тураһындағы хәбәрҙәр килә икән, был – енәйәтселек.\nФото: Наил Рәжәпов


Бөрйәндең тоғро ҡыҙы » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Башҡорт донъяһы » Бөрйәндең тоғро ҡыҙы\nБөрйәндең тоғро ҡыҙы 06.04.2018 // Башҡорт донъяһы\nБөрйән ҡаяларындай ныҡ рухлы, һыулап үҫкән Ағиҙелдәй моңло, күҙ өҫтөндә ҡаш булып ҡына йөрөрлөк талантлы, әйтер һүҙе менән халыҡты әйҙәр, бар булмышы менән ысын башҡорт, үҙенең “Башҡортлоҡ” тигән шиғырында әйткәненсә, “тәрән мәғәнәгә эйә башҡорт вәкиле булыу” тигәнде эше менән дә, һәләте менән дә аҡлаған шәхес ул Таңһылыу апай.\nКүптән түгел байназарҙар талантлы ауылдашы, билдәле шағирә, прозаик, публицист, тәржемәсе, йәмәғәт эшмәкәре, Ғ. Сәләм исемендәге республика премияһы лауреаты Таңһылыу Фаяз ҡыҙы Ҡарамышеваның 70 йәшлек күркәм юбилейын тотош ауыл байрамы итеп билдәләне.\nАтаһы яғынан нәҫел-нәсәбе Ишембай районының Маҡар ауылынан – юрматыларҙың Ҡарамыш бей нәҫеленән булһа ла, Таңһылыу апайҙың кендек ҡаны тамған, тәпәй баҫҡан, оло илгә инселәп-фатихалап, башҡорт теленең бөтә аһәңен күңеленә һеңдереп, йөрәгенә рух үреп сығарып ебәргән йәнтөйәге – эпостар иле, Урал батыр төйәге Бөрйән...\nБөгөн Таңһылыу Ҡарамышева – әйткәне йөрәк-сәптәргә тәңгәл килеп тейерлек һүҙ оҫтаһы, рух ныҡлығы менән илдең билен тотоп торорлоҡ шәхес, эше, халҡына фиҙакәр хеҙмәте менән быуындарҙы бәйләрлек, моңһоҙҙо уятырлыҡ, һерене һоҡландырырлыҡ, йөрәгендә рухы булғанды уйландырырлыҡ ил инәһе.\nЮбилярҙы район хакимиәте башлығы исеменән мәҙәниәт бүлеге начальнигы Клара Теләүбаева ҡотлап, илен күтәрмәккә тип ҡуйған нәфис иңдәренә мамыҡ шәл һалғас, сәхнәгә “Баҙал” әҙәби берекмәһе ағзалары күтәрелде.\nБерекмә етәксеһе, шағир, тәржемәсе Булат Усманов тамашасы хөкөмөнә Таңһылыу Ҡарамышеваның үҙе тәржемәһендәге шиғырҙарын тәҡдим итте, ҡәләмдәшенә тәржемәләрен һәм М. Ямалетдиндең робағиҙар китабын бүләк итте.\nБайназар мәктәбе уҡыусылары шағирәнең шиғырҙарын ятҡа һөйләгәс, мөҙҙәт ағинәйҙәргә етте. Бөрйәндең аҫыл заттарының береһе Көнһылыу Ҡотлобаеванан тапҡыр әйткән кеше булмағандыр, моғайын: “Бөгөн халҡыбыҙҙы артынан эйәртер нәфис зат вәкилдәре, ваҡытында һәм үҙ урынында аҡыллы һүҙен әйтер, милләтебеҙ авангардында барыр зыялылар өсәү: Таңһылыу Ҡарамышева, Гүзәл Ситдыҡова, Мәрйәм Бураҡаева. Таңһылыу Фаяз ҡыҙы беҙгә заман күҙе менән баға, заман теле менән әйтә, замандың үҙе булып әйҙәй; заман үҙе уның күҙе аша ҡарай, уның теле аша өндәшә”, — тине һәм ауылдашына ағинәйҙәр үҙҙәре сығарған биографик китапсыҡты тапшырҙы.\nАлыҫ араларҙы яҡын итеп килгән класташтары, бер сәхнә булып баҫып, мәктәп осоро хәтирәләре, балалыҡ шуҡлыҡтары менән уртаҡлашты. Бала саҡ дуҫы, күршеһе Мәстүрә Сөләймәнова иһә, иҫтәлектәренә ҡушып, моңло йырын да бүләк итте.\nНәзифә һеңлеһе шағирәгә ҡорама түшәк бүләк итте, Сәмиға еңгәһе халыҡ йырын арнаны. Байназар ауыл хакимиәте башлығы Айрат Салауатов, ауылдашын оло юбилейы айҡанлы тәбрикләп, изге теләктәрен юлланы, байназарҙар тотош район халҡы исеменән рәхмәт әйтте. Мәктәп коллективы иһә юбилярға түшелдерек бүләк итте, уҡытыусылар А. Мөхәмәтйәнова, Р. Баязитова шиғырҙарын уҡып ишеттерҙе.\nШағирәнең ҡыҙы Гәүһәр ҙә әсәһен ҡотларға бала саҡ эҙҙәре ҡалған Байназарға ғаиләһе менән ҡайтҡан, атай нигеҙен һыуытмайым тип, ауылына кире ҡайтып төпләнгән һеңлеһе Гөлсәсәк тә апаһына тәғәйен һүҙҙәрен ил-ғәм алдында матур итеп еткерҙе.\n– Барығыҙға ла рәхмәт. Бөрйәндә тыуыуым, ошо изге ерҙә башҡорт теленең һутын аңыма, күңелемә һеңдереп үҫеүем менән бәхетлемен. Байназар ауылы, ошо ер миңә бөйөк тел биргән. Әле булһа уның матурлығын тойоп, ғорурланып йәшәйем. Беҙҙең тел – башҡорттоң уйлау рәүеше, донъяға башҡорт күҙлегенән баға алыу алымы. Һәр һүҙебеҙҙең күсмә мәғәнәһе – үҙенсәлекле образ. Балаларға ошо телебеҙҙең гәүһәрҙәрен түкмәй-сәсмәй тапшырығыҙ. Минән һеҙгә аманат — телебеҙҙе, үҙебеҙҙе һаҡлайыҡ! – тине Таңһылыу Фаяз ҡыҙы кисәне йомғаҡлағанда.\nЭйе, үҙе әйтмешләй, ҡайҙа ла, һәр саҡта ла Байназар ҡыҙы булып ҡалған һәм ошо рух юғарылығын, аҫабалыҡ маркаһын һәр даим тотҡан ҡыҙын ҙурлап үҙе лә үҫте, бейеккә – рух асманына олғашты моңдар иле Бөрйән...


Бер нисә сәғәт элек Учалы районында юл-транспорт фажиғәһе теркәлде\nКәрим ауылы янындағы тимер юлы аша үткән урында тепловоз еңел автомобилгә бәрелә.\nШаһиттар хәбәр итеүенсә, «Opel Corsa» автомобиле семафорҙың ҡыҙыл утына үтә. Һөҙөмтәлә уға юғары тиҙлектә килеүсе поезд төкөлә. Аварияла 57 йәшлек водитель һәм уның 66 йәшлек пассажиры һәләк була. Фажиғә урынында әле авария хеҙмәттәре эшләй.


«Түрәһе ниндәй—иле шундай»\n19 Октябрь 2018, 17:19\nСибай филармонияһы һәм «Сулпан» балалар театры бына сирек быуат инде тамашасыларын үҙҙәренең сағыу, ҡабатланмаҫ тамашалары менән һөйөндөрә. Ике сәнғәт ойошмаһы берләшеп, концерт-театр берекмәһе булып эшләй башлағас, улар бер-береһен тулыландырып, тамашасы хөкөмөнә тағы ла йәнлерәк, тағы ла йөкмәткелерәк сығыштар тәҡдим итә башланы. Сирек быуатлыҡ юбилей айҡанлы сәхнәгә сығарылған бай концерт программаһы быға асыҡ миҫал.\nСибай концерт-театр берекмәһенә—25 йыл\n«Сулпан» тураһында ла, филармония хаҡында ла матбуғат биттәрендә күп яҙылды, радио-телевидение аша күп һөйләнелде. Бөтәһенә үк булмағанда ла, тамашасыларыбыҙҙың күптәре өсөн икеһенең дә йылъяҙмалары яҡшы таныш, хатта кемдәр-ҙер был хаҡта тыңлай-тыңлай, ҡат-ҡат уҡый торғас ялҡып та бөткәндер... Шуға ла бөгөн, берекмәнең юбилей миҙгеле тураһында һөйләгәндә, иғтибарҙы һуңғы йылдарҙағы эшмәкәрлек даирәһенә, өл-гәшелгән уңыштарға, урын алған проблемаларға йүнәлтмәксемен. Ни тиһәң дә, берекмәнең йәшәйеше, алға китеү-китмәүе туранан-тура уның бөгөнгө етәкселәренә, ғәмәлдәге артистар һәм хеҙмәткәрҙәрҙең нисек эшләүенә бәйләнгән. Был тәңгәлдә ауыҙ тултырып һөйләрлек, бер аҙ ғына маҡтанып алырлыҡ уңыштарыбыҙ ҙа, ғорурланырлыҡ һөҙөмтәләребеҙ ҙә бар, тип шикләнмәйенсә әйтергә була...\n«Түрәһе ниндәй—иле шундай»,—башҡорт халҡының ошо тапҡыр әйтеменә ярашлы, берекмәнең бөгөнгө һынылыш йылдарында ла тайпылышһыҙ алға атлауында, яҡшы яҡҡа табан үҙгәрештәр, юл башында алған дан-шөһрәтен ҡайтанан тергеҙеүендә, яңы һулыш алыуында, әлбиттә, күп нәмә уның етәксеһенә бәйләнгән. Сибай концерт-театр берекмәһе директоры, Башҡортостандың атҡаҙанған артисы Айбулат Минеғәле улы Ҡотошов «теҙгенде ҡулына алған» өс йыл эсендә коллективтағы хәл-торош күҙгә күренеп үҙгәрҙе. Был иң элек хеҙмәткәрҙәрҙең эшкә ҡарашында һиҙелә—хәҙер эшкә «ваҡыт уҙһын, сабата туҙһын» өсөн генә йөрөүселәр юҡ кимәлендә. Һәр хәлдә, етәксе ҡул аҫтындағы һәр кемдән теүәллек, ғәҙеллек һәм эшкә бирелгәнлек талап итә. Дөрөҫ, талапсанлыҡты үҙ итмәгәндәр, иҫәпкә бар, һанға юҡ йөрөүселәр берекмә менән араһын өҙҙө, уның ҡарауы коллектив һәләтле йәш көстәр менән тулылана.\n«Тәртип тупһанан башлана» принцыбына ла тоғролоҡ һаҡлана беҙҙә. Был йәһәттән әле филармония ваҡытлыса ҡуртымға алған бина алдына күҙ һалыу ҙа етәлер, моғайын. Иртә яҙҙан алып ҡара көҙгә тиклем килеүселәрҙең ҡарашын наҙлы сәскәләр иркәләй! Бина эсендә лә төрлө-төрлө гөл һауыттарынан матур һәм зауыҡлы зона булдырылған... Әйткәндәй, «Сулпан» театрында ла ошондай уҡ күренешкә тап булаһың...\nӘлбиттә, былар барыһы ла концерт-театр берекмәһенең тышҡы йөҙө генә. «Ә уның асылы нимәнән ғибәрәт?»—тип һораусылар ҙа булыр. Асылыбыҙ ҙа, Аллаға шөкөр, йөҙөбөҙгә ҡыҙыллыҡ килтерерлек түгел. Художество етәкселәре—Башҡортостандың халыҡ артисы Вәкил Йосопов, Башҡортостандың атҡаҙанған артисы Нәсимә Fиззәтуллина, директор урынбаҫарҙары Башҡортостандың атҡаҙанған артисы Фәнил Әсәҙуллин, Ринат Fайсин, данлыҡлы «Сибай» халыҡ бейеүҙәре ансамбленең художество етәксеһе, Башҡортостандың халыҡ артисы Айтуған Дәүләткирәев, режиссер, Башҡортостандың атҡаҙанған артисы Миңзилә Ҡотошова, ҡуйыу цехы етәксеһе Роза Әхмәтшина, реклама бүлеге етәксеһе Гөлгенә Муллахмәтова һәм башҡалар үҙ эштәрендә етәксенең урынлы күрһәтмәләренә, иҫкәрмәләренә һәм талаптарына таянып эш итә. Нәҡ шуғалыр ҙа, бәлки, ижади төркөмдәр алдарына ҡуйылған маҡсаттарға теүәл ирешә һәм уңышлы сығыш яһай.\nҮткән отчет осоронда, йәғни юбилейҙар араһындағы биш йыллыҡта, филармония һәм «Сулпан» балалар театры тарафынан иғтибарға лайыҡлы, бай йөкмәткеле, көн ҡаҙағына һуҡҡан бик күп программалар һәм тамашалар сәхнәгә сығарылды. Шулар араһында филармонияның «Һаумыһығыҙ, ауылдаштар!», «Атайсалын данлар уландар!», «Ҡунаҡ ҡыҙы Ынйы йәки «Буйҙаҡтар» операцияһы» театрлаштырылған тамашалары, «Салауаттың еттек йәштәренә...», «Аҡ бурандар аҙаштыра, тимә...», «Башҡортомдоң хазинаһы—йырлы-моңло сибайҙар», «Йәшәү һуты биргән Ер генәм», «Йырҙарымда—Ерем һулышы», «Исемеңдә һинең яҙмышың...», «Уйнаһын ғына гармуным, тынмаһын ҡурай моңо!», «Атлы халыҡ—затлы халыҡ!» программалары тамашасыларҙы халҡыбыҙҙың үткәненә алып ҡайтты, бөгөнгөһө хаҡында уйландырҙы, асылыбыҙҙың айышына төшөндөрҙө, тормошобоҙҙа урын алған, әммә күптәребеҙ һиҙмәгән күп кенә проблемаларға күҙҙәребеҙҙе асты. Әйтәйек, нәҡ беҙҙең төбәктә—Әбйәлил районында башланғыс алып, аҙаҡ республикабыҙҙың һәр бер ауылында матур йолаға әйләнгән һәм шул исемдәге «Һаумыһығыҙ, ауылдаштар!» тамашаһы ошо күңелле байрам күренештәренән тыш бөтә барыусы ауылдар яҙмышы хаҡында аяныслы уйҙарға һала һәм күптәрҙең керпектәрен йәшкә сыландыра... «Исемеңдә һинең яҙмышың» программаһы заман шауҡымына ярашлы сабыйҙарына килделе-киттеле исемдәр ҡушҡан ата-әсәләрҙе, олатай-өләсәйҙәрҙе асылыбыҙға ҡайтырға саҡырһа, «Йәшәү һуты биргән Ер генәм», «Йырҙарымда—Ерем һулышы» программаларында тыуған ер, тыуған төйәк проблемалары лейтмотив булып үтә. «Атлы халыҡ—затлы халыҡ» тип исемләнгән рухлы, милли колоритлы программа иһә халҡыбыҙҙың тоғро дуҫы, юлдашы, яуҙашы һәм дандашы булған башҡорт атына дан йырлай, уның тик беҙ-ҙең халыҡҡа ғына хас булған һыҙаттарын һыҙыҡ өҫтөнә ала...\nУҙған йылдар арауығында «Сулпан» балалар театры ла ҡул ҡаушарып ултырманы. «Йылы урын» (Салихйән Әфләтүнов инсценировкаһы), «Ҡаурыйлы өрәк» (Валентин Афонин пьесаһы), «Ауыл эте Аҡбай» (Туфан Миңнуллин), «Бот та сат» (Ксения Драгунская), «Аждаһаны еңер мөхәббәт» (Әлфис Fаязов), «Эҫе ҡар» (Сәрүәр Сурина инсценировкаһы), «Уңмаған көн» (Николай Чапайкин), «Шүрәле—йән киҫәгем!» (Туфан Миңнуллин) һәм башҡа бик күп спектаклдәр Сибай ҡалаһы һәм Урал аръяғы райондары балаларын ғына түгел, уларҙың ата-әсәләрен дә һөйөндөрҙө. Ә урындағы драматург Әминә Яхинаның «Юлда кем хужа?» пьесаһы буйынса ҡуйылған спектакль үҙенең тәрбиәүи сара булыуы менән үҙенсәлекле һәм уны балалар баҡсаларында һәм мәктәптәрҙә ҙур теләк менән ҡабул итәләр.\nҺуңғы йылдарҙа «Сулпан»дар «Берҙәм Рәсәй» партияһы йүнәлеше буйынса бер нисә спектакль сығарыуға өлгәште. Мә-ҫәлән, ағымдағы йылда ғына ла «Пираттар хазинаһы йәки Отошло эш» (Сергей Дмитриев), «Оҙон-оҙаҡ бала саҡ» (Мостай Кәрим), «Аладдин» (Ирина Казакова) спектаклдәре сәхнәгә ҡуйылды. Уларҙы кескәйҙәр ҙә, ололар ҙа берҙәй яратып ҡарай, ихлас алҡыштарға күмә, коллективҡа эскерһеҙ рәхмәт һүҙҙәре яуҙыра. Ошо арала «Ҡанифа юлы» (Сәрүәр Сурина) спектакле өҫтөндә эш башланасаҡ.\nБалалар театрының да гастролдәр географияһы йылдан-йыл киңәйә бара. «Сулпан»дарға Урал аръяғы райондарында һәм яҡын-тирә өлкәләр райондарында ғына түгел, Ҡыйғы, Мәсетле, Балаҡатай, Дыуан, Салауат, Әлшәй, Миәкә, Дәүләкән, Федоровка, Бәләбәй, Туймазы һ.б. райондарында, күрше Татарстан Республикаһы, Ырымбур , Силәбе өлкәләре һәм Пермь крайы ауыл-ҡалаларында ла дәррәү ҡул сабалар һәм тағы ла килеүҙәрен көтөп ҡалалар.\nФилармония артистары Мәскәү, Санкт-Петербург, Екатеринбург ише эре ҡалаларҙа, Һарытау, Һамар, Силәбе, Ырымбур, Ҡурған өлкәләрендә йылдың-йылы милли байрамыбыҙ—һабантуйҙар үткәреүҙә ҡатнаша һәм һәр ваҡыт урындағы халыҡтың һөйөү-ихтирамын яулап ҡайта. Быйыл иһә күп йылдарҙан һуң беҙҙең артистар, сит илгә сығып, Ҡаҙағстандың Астана ҡалаһында үткән «Башҡорт йыйыны»нда ҡатнашты. Аһәңле башҡорт моңон, милли колоритлы дәртле бейеүҙәр бүләк итеү менән бер рәттән, Ҡаҙағстан халҡына башҡорт ҡатын-ҡыҙҙарының үҙенсәлекле биҙәнеү әйберҙәрен, һоҡланғыс һәм бай орнаментлы көнкүреш кәрәк-яраҡтарын күрһәтеп, туғандаш республика халҡының һушын алып ҡайтты сибайҙар...\nКонцерт-тамашаларыбыҙға даими йөрөүселәр һуңғы йылдарҙа «Сибай» бейеү ансамбленең, вокалистарҙың һәм башҡа сәхнә кешеләренең костюмдарына ла иғтибар итмәй ҡалмайҙарҙыр, моғайын. Артистарыбыҙ әлдән-әле өр-яңы сағыу сәхнә костюмдарында тамашасы алдына сыға һәм урынлы һоҡланыуға лайыҡ була. Шуны ла әйтеп китеү кәрәктер: кейемдәр генә түгел, башҡарыусыларыбыҙ үҙҙәре лә һиҙелерлек «яңырҙы». Сәхнәгә ижад уты менән янған йәштәрҙең килеүе һәм ышаныслы урындар биләүе икеләтә ҡыуаныслы.\n...Бер мәҡәләлә генә барыһы тураһында ла тәфсирләп һөйләп үтеү мөмкин түгел, әлбиттә. Минеңсә, ул кәрәкмәй ҙә. Сибай филармонияһына һәм «Сулпан» балалар театрына һәр саҡ тоғро ҡалған тамашасыларыбыҙ, беҙҙең ижад емештәренә битараф булмағандар былай ҙа барыһын-барыһын үтә күреп тора! Ә 25-се юбилей концертына килеүселәр Сибай концерт-театр берекмәһенең эшмәкәрлек юлын тағы бер тапҡыр күҙҙән үткәреү форсатына иреште. Мәҡәләмдә артистарыбыҙҙы айырым-айырым исемләп телгә алманым, сөнки дөйөм уңышта һәр береһенең үҙ өлөшө, үҙ тырышлығы бар. Уларға бары уңышлы ижад, һүнмәҫ илһам һәм дәрт теләйһе генә килә!\nберекмәнең әҙәбиәт бүлеге етәксеһе.\nҺүрәттә: миҙгел асыу тантанаһынан күренештәр.