Етем хаҡы Зөлфиә Муллағолова-Сәлихова\nТас Әҙеһәмовтар! Егеттең артынан ишек ябылғас та, Мәрғиәнең беренсе уйы шул булды. Иренең дә, Илфат ҡәйнешенең дә сәстәре бөҙрә генә ине. Быныҡы ла шулай. Күҙенең зәңгәрлеге, танауының ҡырлас булыуы ла, хатта ҡаштарының ҡушылып үҫеүенә тиклем оҡшаш. Әҙеһәмовтар ғошап, кәүҙәгә лә мыҡты бит әле. Зат затҡа тартмаһа, арты ҡыйыш була тигәндәре шулдыр инде. Ирғәлегә кейәүгә сыҡҡас, Илфат ҡәйнешенең һөйгәненә ике тамсы һыу кеүек оҡшаш булыуына бер гилке аптырап йөрөгәйне Мәрғиә. Мәрхүм ҡайныһының фотоһын күргәс, бөтөнләй телһеҙ ҡалды. “Минең бер ҡыҫылыш та юҡ, атаһы тапты уларҙы!” Килененең нимә әйтергә белмәй аптырап тороуон күреп, шулай тип мәрәкәләгәйне асыҡ-ярыҡ ҡына холоҡло ҡәйнәһе.\nТас Әҙеһәмовтар! Егеттең артынан ишек ябылғас та, Мәрғиәнең беренсе уйы шул булды. Иренең дә, Илфат ҡәйнешенең дә сәстәре бөҙрә генә ине. Быныҡы ла шулай. Күҙенең зәңгәрлеге, танауының ҡырлас булыуы ла, хатта ҡаштарының ҡушылып үҫеүенә тиклем оҡшаш. Әҙеһәмовтар ғошап, кәүҙәгә лә мыҡты бит әле. Зат затҡа тартмаһа, арты ҡыйыш була тигәндәре шулдыр инде. Ирғәлегә кейәүгә сыҡҡас, Илфат ҡәйнешенең һөйгәненә ике тамсы һыу кеүек оҡшаш булыуына бер гилке аптырап йөрөгәйне Мәрғиә. Мәрхүм ҡайныһының фотоһын күргәс, бөтөнләй телһеҙ ҡалды. “Минең бер ҡыҫылыш та юҡ, атаһы тапты уларҙы!” Килененең нимә әйтергә белмәй аптырап тороуон күреп, шулай тип мәрәкәләгәйне асыҡ-ярыҡ ҡына холоҡло ҡәйнәһе. Әле килеп Нурғәленең дә улар яғына тартыуына иҫе китеп ултырыуы. Уныһынан да бигерәк, егеттең дауаханаға хәл белергә килеүенә ғәжәпләнде. Пакет тултырып, күстәнәсенә тиклем алған бит әле. “Тағы кереп сығам әле, инәй”, − тип тороп сығып китте, етмәһә. Берәү булһа, хәл белеү түгел, юлында осраҡлы ғына тап итһә лә, урап үтер ине. Эйе, яҡын да юламаҫ ине. Үткәндәрҙә ҡалған бер ҡылығын ғәфү итерлек түгел шул Мәрғиәнең, ай-һай, ғәфү итерлек түгел... . Илай-илай күҙ йәштәрем ҡороп, күңелем ташҡа әйләнеп бөткәндер, тиһә лә, аҙ-маҙ ҡалған икән әле улары ла. Ҡатындың төпкә батҡан күҙҙәренән ике шишмә урғылып сыҡты ла түбәнгә ҡарай юрғаланы... .\nЙәше утыҙға етһә лә Илфат өйләнергә ашыҡманы. Тотлоғоуынан оялып, кеше менән әллә ни аралашып та барманы шул. Баш баҫып, эш менән булып тик йөрөнө. Ҡәйнәһе мәрхүмә тәүҙәрәк, кинйәкәйе өсөн борсолоп, уға үҙе кәләш күҙләп тә маташты. Тик, ҡайҙан, Илфатты, арҡанлап һөйрәһәң дә, кис урамға сығарырлыҡ түгел ине. Башҡалар клуб тапап, ҡыҙҙар артынан сапҡанда, ул өйҙә китап уҡып, телевизор ҡарап ваҡыт үткәрҙе. Эшенән ҡайтыуына ашарға әҙер – әсәһе бешерә, өҫ-башы таҙа – әсәһе йыуа. Кәләш алырға кәрәк икән, тип уйламаны ла ул, ахыры. Тик берҙән-бер көндө һин дә мин йөрөгән ҡәйнәһе ҡапыл үлде лә китте. Әсәйһеҙ тормошто Илфат ауыр кисерҙе. Былай ҙа йомоҡ кеше, бөтөнләй үҙенә бикләнде. Ирғәле уны йәлләп, ҡалаға эшкә саҡырып та ҡараны. Ул тиклем баҙнатһыҙлығы менән, ҡала тормошон үҙ итә алмаҫын аңлаған Илфат ағаһының тәҡдименә ҡырҡа ҡаршы булды. Тиҙҙән, ҡалала йәшәгән таныш ауылдаштары аша, уның эсештергеләй башлағанын ишеттеләр. Ирғәле һаман ҡустыһы өсөн өҙгөләнде. Ялы етһә, тотор ҙа ауыл тип сабыр ине. Ҡайтып, тегене юхалап-юмалап айыҡтырып, донъяһын ҡарашып килеүҙе ғәҙәт итеп алды. Тәүҙәрәк өндәшмәһә лә, тора-бара Мәрғиәнең быға йәне көйә башланы. “Ике көн ялыңды ҡыҙың менән миңә бүләһе урынға, эскеһенә баш була алмаған Илфат өсөн район ашаһына аҙна һайын машина ҡыуаһың! Бала-саға түгел дәһә ул, кеше ҡасан да булһа үҙ алдына йәшәп өйрәнергә тейеш инде!” – тип әрләп тороп ҡалыр ине ирен. “Әйҙә, һеҙ ҙә барығыҙ һуң” – тиеүгә ҡыҙҙарының ауырыуына һылтанды. Ысынлап та, Ҡәҙриәһе биш йәшенә тиклем үтә сибек булды, йыш сирләне шул. Оҙон юлға йөрөтөү түгел, ҡышҡы айҙарҙа урамға алып сығырға ла ҡурҡып ултыра торғайны балаҡайын. Мәрғиәнең ризаһыҙлығынан биҙрәпме, әллә бушҡа йөрөүенән ялҡыпмы (эскесегә нотоҡ уҡының ни ҙә, стенаға борсаҡ бәрҙең ни!), әкренләп Ирғәле лә ауыл яғына юлын һирәгәйтте. Йылына ике-өстө генә ҡайтып ураһа урағандыр. Унда ла ата-әсәһенең заманында балҡып ултырған донъяһының ҡотон ебәргән ҡустыһы өсөн йәне көйөп килер ине. Шулай биш йыл самаһы ваҡыт уҙып киткәндер. Бер көндө, апрель баштары ине шикелле, ауыл хакимиәте башлығы шылтыратты. Ул йәйгелек “Һаумыһығыҙ, ауылдаштар!” байрамы үткәрергә йыйыныуҙарын, Илфаттан фәтеүә булмағас, Ирғәле үҙе булһа ла өйҙәрен рәткә килтереп – буяй торғанын буяп, төҙәтерлеген төҙәтеп китеүен үтенде. Атай йортоноң ҡарауһыҙ торғанына былай ҙа эсе бошоп йөрөгән ире күп уйлап торманы – ял алып, тыуған ауылына юлланды. Рәшәткә булһа ла буяшырмын тигән булып, Мәрғиә лә ҡыҙы менән уға эйәрҙе. Ваҡытында ауылдың йәме булып, күкрәк киреп ултырған алты мөйөшлө ҙур матур өй, хакимиәт башлығы әйткәнсә, ысынлап та, әҙәм күргеһеҙ хәлгә төшкәйне шул. Буяуы уңып, төҫһөҙләнеп ҡалған ҡапҡа бер яҡҡа ыҡҡан. Рәшәткәһе серегән алғы баҡсаға ваҡ мал ингән. Ҡәйнәһенең йыл да емерелеп уңған ағас еләге, ҡарағатынан бер нәмә лә ҡалмағанын күреп, Мәрғиәнең, эй, эсе бошҡайны шунда. Ә өй эсе тышына ҡарағанда ла ҡотһоҙораҡ булып сыҡты. Күптән йыуғыс күрмәгәнгән иҙән, берҙән, бысраҡ булһа, икенсенән, нигеҙе төйөлмәгәс, аяҡ баҫҡыһыҙ һыуыҡ ине. Сервант, шкаф кәштәләрҙә бер иле саң. Ҡәйнәһе тере саҡта селт аҡ ғына булып көлөп ултырған мейес тә, тыштан бысранып ингән бала шикелле, ғәйепле генә ҡиәфәттә ултырған кеүек тойолдо. Ирғәлеһе ең һыҙғанып эшкә тотондо: ҡапҡа, баҡса рәшәткәләү өсөн таҡта бысты, шымартты, йышты... Көтөлмәгән ҡунаҡтар килеп төшкәс, эскеһенән бер аҙ айнып ҡалған Илфат та баш баҫып ағаһына ярҙамға ҡушылды. Мәрғиә өй эсен таҙалап, йыуып-һөртөп бөткәс, яңы ҡапҡаны, рәшәткәләрҙе, тәҙрә ҡапҡастарын шаллап сыҡты. Етемһерәп ултырған атай йортон бер аҙна эсендә буйтым рәтләп ҡайтып киткәйне улар...\nЙәйгеһен “Һаумыһығыҙ, ауылдаштар!” байрамына юлландылар. Эскән булһа, Илфатта байрам ҡайғыһы юҡтыр инде, үҙ йүнебеҙҙе үҙебеҙ күрербеҙ ҙә кисенә үк кире ҡуҙғалырбыҙ тип, бешеренеп-төшөрөнөп, етмәгәнен магазиндан алып, тейәнеп барып төшһәләр, “ах” иттеләр. Ҡәйнеше эскеһен ташлаған! Хатта ташлап ҡына ҡалмаған, ә өндәшмәй-нитмәй генә өйләнеп, һәүетемсә генә йәшәп ята, имеш. Гөлниса исемле төҫкә сибәр, егәрле кәләште күрше райондан алып ҡайтҡан икән. Эйәреп килгән ике бәләкәй ҡыҙсыҡтары ла бар ине уның. Улары килеп тороп илгәҙәктәр, Ҡәҙриә менән уртаҡ тел таба һалып, мәж килеп уйнарға ла керештеләр. Ә Илфатты алыштырып ҡуйғандармы ни?! Өлтөрәп йүгереп йөрөй кәләше эргәһендә. Тормош йөгөн икең бер булып тартһаң ғына алға китә тигәндәре шулдыр инде. Ҡыҫҡа ғына ваҡытта донъяларын да ярайһы ғына бөтәйтеп ташлағандар: ҡәйнәһе вафат булғаны биреле буш торған һарайҙа йәш тана, игеҙ бәрәсле кәзә пәйҙә булған, ихата эсендәге йәшел сиҙәмдә ҡаҙ бәпкәләре сипылдашып йүгереп йөрөй. “Үәт, Илфат партизан! Партизан тиһәң дә, партизан инде! Беҙгә өндәшмәй генә кәләш алған да, ана, ҡалай ғына йәшәп ята!?.” – тип, аптырап та, ҡыуанып та бөтә алманы ҡустыһы өсөн Ирғәле. Кисен тыуған-тыумасалар йыйылған табын артында ла һүҙ шул юҫыҡтараҡ барҙы: яңы ҡауышҡан бәхетле парға атай нигеҙен ҡоротмайса тигеҙ һәм бәрәкәтле ғүмер итергә, итәк тулы бала үҫтерергә тигән ихлас теләктәр яуҙы. Илфаттың ялт итеп торған донъяһын күреп ҡыуанған, унан да бигерәк ҙурҙан ҡубып мәжлес ойоштороуҙарына ҡәнәғәт ҡалған ҡунаҡтарҙың килендәшен үтә ныҡ маҡтағандарын ғына оҡшатманы Мәрғиә. Әйтерһең, бер Гөлниса ғына йән өргән ҡуйған ҡайны-ҡәйнәһенең һүнеп барған нигеҙенә?! Ирғәле менән Мәрғиәнең, иртә яҙҙан килеп, аҙна-ун көн буйы тир түгеп йөрөгәнен берәү ҙә иҫкә алманы... “Йүнле бисә булһа, тәүге ире менән эшкиндереп йәшәр ине. Егәрле булыу менәнме ни, бәлки, холҡо юҡтыр, кем белә?” – тип уйланы ул эстән генә.\nБишектәге бала бишкә төрләнә тигәндәре дөп-дөрөҫ икән. Нурғәлене ул ошоға тиклем икене генә күрҙе. Унда ла сабый сағында ғына. Теге “Һаумыһығыҙ, ауылдаштар!” байрамынан һуң ниңәлер ауылға юлдары төшмәне шул уларҙың. Киләһе йылына, Яңы йыл байрамынан һуң, бәпес күрергә генә ҡайта алдылар. Сәңгелдәктә уймаҡтай ғына иренен супылдатып, мыш-мыш килеп йоҡлаған Нурғәлене ул ҡапылғара кемгә оҡшатырға ла белмәгәйне. Ә янында бөтөрөлгән Илфат ҡәйнешенә, Гөлниса килендәшенә ҡарап, бер ҡыуанһа, икенсе яҡтан, йәне өҙгөләнде Мәрғиәнең. Ирғәлеһенә ул табырға күпме генә хыялланһа ла, Аллаһы Тәғәлә уға ҡабат әсә булыу бәхете насип итмәне шул. Етмәһә, ире лә, уны үртәгәндәй, Илфаттың улын күреп донъяһын онотто – ҡайтҡансы сабыйҙы ҡулынан төшөрмәне. “Беҙҙең нәҫелде дауам иттереүсе бит ул! Минән бүләк – улыма велосипед һәм ҡышҡы куртка алырһығыҙ!” – тип, ҡайтыр саҡта Илфаттың ҡулына биш мең аҡса сығарып тотторғас, Мәрғиә саҡ шартламаны. Машинаға инеп ултырыу менән иренә ябырылды: “Ипотека түләргә саҡ-саҡ еткерәбеҙ, ә һин шунсама аҡсаны уңлы-һуллы һелтәйһең!” “Ирҙән иргә йөрөгән бисәнең балаһы әллә Илфаттыҡы, әллә икенсе берәүҙеке? Туғыҙ ай ҙа булмай ҡалды бит йәшәүҙәренә!” − тип, күңелендәге икеле-микеле уйын да ҡыҙған баштан әйтеп ысҡындырғайны.\nИкенсе тапҡыр күреүе тап ярты йылдан һуң, Илфатты ерләгәндә булды. Урманда бура бурағанда, өҫтөнә бүрәнә төшөп, ҡәйнешенең үле кәүҙәһен генә тейәп алып ҡайттылар. Йыназа ваҡытында бер нәмә лә аңламаған алты айлыҡ сабыйҙың, атаһын һуңғы юлға оҙатышырға килгән кешеләрҙе аптырап күҙәткәне, ҡайғынан һеңгәҙәгән килендәше балаһын имеҙә алмағас, күрше-тирәнән ингән ҡатындарҙың асығып илаған Нурғәлегә шешәнән кәзә һөтө эсереп маташҡаны ныҡ иҫендә ҡалған... Шунан аҙаҡ Мәрғиә Нурғәлене лә, килендәшен дә күрмәне. Бер аҙҙан Гөлнисаның, балаларын алып, үҙенең районына ҡайтып китеүен ишеттерҙеләр. “Нурғәле улым беҙҙең нәҫелде дауам итеүсе, ауылдағы өй уға тейеш”, − тип, тәүҙәрәк Ирғәлеһе һөйләнеп-һөйләнеп алһа ла, Гөлниса килендәштәре килеп донъяға дәғәүәләшеп йөрөмәгәс, милеккә кем хужа булырға тейешлеге тураһында башҡа һүҙ ҡуҙғатманы. Уның байы Мәрғиә, яйы сыҡҡан һайын, бер нәмәне тыҡыны: “Илфаттыҡы түгелдер бала! Шулай булмаһа, Гөлниса ҡайтып китмәҫ ине әле, өй минеке тип, йәбешеп ятыр ине”. Йорттоң барыбер буш торғанына ишара яһаған булып, яйлап-яйлап машина яңыртыу тураһында ла иҫкәртә башланы. Тамсы тама-тама таш тишә – Мәрғиә лә, ахыр сиктә, ирен күндерҙе. Документ йүнләргә тип, ауылға ҡайтып әйләнгәндәрендә, ҡәйнәһенең әхирәте Сәйҙә апайҙың ғына ризаһыҙыраҡ хәбәр һөйләүен иҫәпкә алмағанда, өйҙө һатҡан өсөн береһе лә ҡаршы булманы. Дөрөҫөрәге, белмәй ҙә ҡалдылар. Сөнки Илфат менән Гөлниса законлы никахҡа тороп өлгөрмәгәндәр ине, шуға күрә милеккә документ эшләү әллә ни ҙур ҡыйынлыҡ тыуҙырманы. Бер-ике айҙан ауылдағы бер йәш ғаилә әсәлек капиталына өйлө булып, ә улар өр-яңы тимер ат алып ҡыуандылар. Тик ҡыуаныстары оҙаҡҡа барманы... Эштән ҡайтып килгәндә, машинаһы менән фура аҫтына барып инеп ғүмере ҡыйылған Ирғәлеһенең йәнселеп бөткән йәнһеҙ кәүҙәһен ҡосаҡлап, аҡылынан яҙыр сиккә етеп иланы Мәрғиә. Ике һүҙенең береһендә “Ҡайҙан ғына алдыҡ шул машинаны, ҡайҙан ғына?..” – тип һамаҡланы. Сәйҙә апайҙың өйҙө һатҡан саҡтағы әйткән хәбәренең айышына ла шунда ғына төшөнөндө Мәрғиә. “Етем хаҡына керәһегеҙ, балалар. Ебәрмәй бит ул, ебәрмәй... Аҙағы хәйерле булһын инде”, − тигәйне ул...\n− Әсәй, Илфат ағайҙың улы ҙурайғандыр инде? Улар ҡайҙа икән хәҙер?\nЙән тартмаһа ла, ҡан тарталыр күрәһең, Ҡәҙриәһе бер ваҡыт үҙенең зат-ырыуы менән ҡыҙыҡһына башланы. Ҡыҙы әлеге һорауҙы бирмәһә, Мәрғиә тол ҡалған килендәше һәм Нурғәле тураһында бөтөнләй иҫләмәҫ тә ине. Иҫләүенән дә ни фәтеүә?! “Үгеҙ үлде – уртаҡ айырылды, туғанлыҡ ептәрен бәйләр кешеләр, ағайлы-ҡустылы Ирғәле менән Илфат, күптән гүр эйәһе. Гөлниса килендәше, йәш кеше, моғайын, кейәүгә лә сыҡҡандыр әле”, − тип уйлай ине ул ошоғаса. Ҡыҙы һорағас, Мәрғиә килендәшенең артабанғы яҙмышын белешергә уҡталып-уҡталып ҡуйһа ла, милек менән бәйле хәлдәге ғәйебен иҫенә төшөрөп, уңайһыҙланды. Улар ҡырға күсеп киткәндәр тип, ҡыҙын да алдарға мәжбүр булды. Ә ҡара тырыш Ҡәҙриәһе әсәһенең яуабы менән ҡәнәғәт булмаған икән, баҡтиһәң. Шым ғына эҙләнеп, осона сыҡҡан барыбер. Ҡустыһы менән бер йыл тирәһе телефондан аралашып торғандар икән. Быларҙы уға Нурғәле һөйләне. Эх, күрешеп кенә өлгөрмәнеләр... Бәләкәй генә нәмәнән дә ҙур ҡыуаныс, йәм табып йәшәй белгән Ҡәҙриәһе өсөн ул осрашыу иң ҙур бәхет булыр ине, моғайын...\nУйҙары ошо тирәгә еткәс, Мәрғиәнең йөрәге сәнсеп-сәнсеп ҡуйҙы. Бәләкәйҙән уҡытыусы булырға хыялланған ҡыҙы, университеттың һуңғы курсына аяҡ баҫтым ғына тигәндә, һыуға батып барған баланы ҡотҡарам тип, үҙе һәләк булып ҡуйҙы шул бахыр. Ирғәлеһен юғалтҡанда ла ул тиклем бөтөрөнмәгән Мәрғиәне күҙ терәп торған берҙән-бер балаһының үлеме аяҡтан йыҡты. Ярай күршеләре ваҡытында килтереп өлгөргән дауаханаға. Юғиһә, инсульт аямаҫ ине. Шөкөр, хәҙер буйтым шәбәйеп килә, шикелле. Тик табиптар тыныслыҡ кәрәк тиһәләр ҙә, йөрәгеңде ярып сыҡҡан ҡәҙерле балаңды ҡалайтып ҡына онотмаҡ кәрәк?.. Ҡыҙы менән бәйле хәтирәләре иҫенә төшә лә, ҡан баҫымы күтәрелеп, тағы йығыла... Етмәһә, Нурғәлене күргәс, әллә ҡасан гүр әйәһе булған ҡәйнәһе, ҡәйнеше, Ирғәлеһе иҫенә төшә лә тора. Көндөҙ, ярай, палаталаш ҡатындарҙың хәбәренә әүрәй, ә төнөн уйҙарынан уйылып китерҙәй була. Ә Нурғәлеләр теге юлы, ысынлап та, әсәһенең ауылына, яңғыҙ йәшәгән өләсәһе эргәһенә, ҡайтып төпләнгән булғандар. Гөлниса килендәше башҡаса кейәүгә сыҡмаған, өс балаһын яңғыҙы аяҡҡа баҫтырған. Ҡыҙҙарын күптән башлы-күҙле итеп, хәҙер ейәндәр һөйөп ултыра икән. Туғыҙынсы класты тамамлаған Нурғәле, быйыл сәнғәт училищеһына уҡырға ингән дә, Ҡәҙриә менән алдан килешкәнсә, осрашыу өсөн уларға ашыҡҡан. Килһә ишек бикле, ә апайының телефоны һүнгән. Нимә эшләргә белмәй аптырап торғанында, ярай ҙа, тағы шул мәрхәмәтле күршеләре тап булған. Бына шулай дауаханала осрашты ла инде Мәрғиә Нурғәле менән.\n“Йүнәлеп сыҡһам, иң тәүҙә Нурғәле улымды әсәһе менән ҡунаҡҡа саҡырып алам. Сәйҙә апайҙы хәҙер бындағы кесе ҡыҙында йәшәй тиҙәр ине, ауырып-фәлән китмәгән булһа, уға ла әйтермен. Бер юлы ҡайны-ҡәйнәм, Илфат ҡәйнешем, Ирғәлем һәм Ҡәҙриәм рухына аят бағышлатырмын. Гөлниса килендәшем тыңлаһа, Нурғәлене үҙемдә йәшәргә күндерер кәрәк әле. Ятаҡта аслы-туҡлы йөрөмәҫ, исмаһам, өҫ-башы ла ҡараулы булыр. Яйлап квартираны ла уның исеменә күсерермен... Әҙеһәмовтарҙың нәҫелен дауам итеүсе бит ул!” Шундай уйҙар менән мендәренә башын терәне Мәрғиә. Дауаханаға килеп эләккәндән биреле бөгөнгөләй тыныс күңел менән йоҡоға талғаны юҡ ине әле уның...


Бөгөн Өфөлә йәштәр инновация форумы асылды\nАбруйлы сарала Шанхай хеҙмәттәшлек ойошмаһына ингән илдәрҙең йәш фән эшмәкәрҙәре ҡатнаша.\nБында Башҡортостандан тыш, Ҡаҙағстан, Ҡырғыҙстан, Үзбәкстан, Тажикстан, Ҡытай вәкилдәренең фәнни асыштары күрһәтелә. Еңеүселәр өс номинация буйынса билдәләнә. Форумды йәштәр эштәре буйынса федераль агентлыҡ, Башҡортостан Хөкүмәте ойошторған.\nӨс төҫтәге яҡтыртыу ҡоролмаһы - үҫемлектәр донъяһы өсөн ысын мөғжизә, тип иҫәпләй йәш ғалим Илшат Кәримов. Әле теплицаларҙа 500-600 ваттлыҡ юғары баҫымлы натрий лампалары ҡулланыла, был ҡайһы бер үҫемлектәр өсөн ҡулай түгел. Ә диод ярҙамында яҡтыртыусы яңы ҡоролма бөтә йәшелсә-емешкә лә ярай, ул өлгөрөү ваҡытын ҡыҫҡартырға ла, уңышты арттырға ла булышлыҡ итә, электр энергияһы ла әҙ сарыф ителә.\nЙәштәр форумында төрлө тармаҡтарҙы үҫтереүгә йүнәлтелгән ошондай 5 тиҫтәнән ашыу инновация проекты тәҡдим ителә. Берәүҙәр виртуаль донъяға сәйәхәт ҡылһа, икенселәре сәнәғәт тармағына яңылыҡтар индереүҙе маҡсат итеп ҡуйған. Башҡортостан Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары Салауат Сәғитов форумда ҡатнашыусыларға республика Президентының ҡотлау сәләмен һәм теләктәрен еткерҙе. Бөгөн йәш ғалимдар алдында иҡтисадты, нанотехнологияларҙы, энергетиканы һәм башҡа тармаҡтарҙы яңы баҫҡысҡа күтәреү бурысы тора, тиелә унда. Сара сиктәрендә түңәрәк өҫтәлдәр, кәңәшмәләр, оҫталыҡ дәрестәре үтте.\nФорум сиктәрендә республиканың барлыҡ юғары уҡыу йорттарында ла фәнни асыштар экспозицияһы әҙерләнде. Мәҫәлән, Өфө дәүләт авиация техник университеты ҡунаҡтарға осоштар менән идара итеү үҙәген, 3Д технологияларҙы күрһәтһә, Башҡорт дәүләт университетының йәш ғалимдары төҙөлөш һәм медицина өлкәһендә ҡулланыла торған инновация проекттары тәҡдим итә. Улар араһында утта янмай торған еңел блоктарҙы билдәләргә мөмкин. Фитозан ярҙамында эшләнгән пленканы иһә медицинала яраларҙы бөтәштереү өсөн ҡулланырға мөмкин, уны нанобинт тип атарға ла була.\nЙәштәрҙең инновация форумы өс көн дауам итә. Ошо ваҡыт эсендә төрлө төбәктәрҙән килгән ғалимдар бер-береһенең инновация проекттарын өйрәнә, тәжрибә уртаҡлаша, ҡунаҡтар өсөн бай мәҙәни программа ла ҡаралған.


Бергәләп яҡшыраҡ булдырасаҡбыҙ\n8 Апрель 2019, 11:37\nБилдәле бер арауыҡтан һуң, үтелгән юлдарҙы, башҡарылған эштәрҙе барлау ғәҙәте бар. Әле беренсе квартал тамам. Башҡортостандың 100 йыллығына әҙерләнеү, уны лайыҡлы билдәләү шауҡымы менән үткәне һиҙелмәй ҙә ҡалды.\nБилдәле бер арауыҡтан һуң, үтелгән юлдарҙы, башҡарылған эштәрҙе барлау ғәҙәте бар. Әле беренсе квартал тамам. Башҡортостандың 100 йыллығына әҙерләнеү, уны лайыҡлы билдәләү шауҡымы менән үткәне һиҙелмәй ҙә ҡалды. Төп эшебеҙ араһында оло юбилейға арнап китап сығарыуға өлгәштек. «Иңдәрендә – ил яҙмышы» тип исемләнгән китапҡа башлыса «Ейәнсура таңдары» гәзите тарафынан иғлан ителгән конкурсҡа килгән мәҡәләләр тупланды. Гәзит уҡыусыларыбыҙ, бәйге шарттарына ярашлы, бығаса исемдәре киң йәмәғәтселеккә әллә ни билдәле булмаған, онотола башлаған шәхестәребеҙҙе асыҡларға ярҙам итте. Ҙур рәхмәт уларға! Район хакимиәте призына үткәрелгән был бәйге еңеүселәре район мәҙәниәт йорто сәхнәһендә ҡотланды. Әллә ниндәй ҙур бүләк әҙерләй алмаһаҡ та, тәбрикләнеүселәрҙең береһе – Юлай ағай Солтанбаев әйтмешләй, маллығынан бигерәк данлығы: район етәксеһе Дәмин Юлановтан ҡотлау һүҙҙәре ишетеү, диплом алыу – үҙе бер мәртәбә. Әйткәндәй, һуңғы йылдарҙа редакция үҙе ойошторған бәйгеләр еңеүселәрен халыҡ алдында бүләкләүҙе ғәҙәт итеп алды. 2015 – Әҙәбиәт йылы уңайынан майҙан тотҡан бәйгеселәребеҙ, «Беҙ – Ерәнсә вариҫтары» конкурсы еңеүселәре, моғайын, күңелдәрендә матур тәьҫораттар һаҡлайҙыр. Былтыр Ғаилә йылы айҡанлы иғлан ителгән «Матур ғаилә – ил терәге» бәйгеһе шарттары буйынса еңеүсе мәҡәлә авторы ла, уның геройҙары ла тәбрикләнергә тейеш ине. Ғинуарҙа «Уңған килен – өй күрке» мәҡәләһе авторы Ғәзимә Йәркәева һәм Раушания менән Азат Мөхәмәтйәновтарҙы (Байыш ауылынан) район мәҙәниәт йорто сәхнәһендә сәләмләнек. Уңғанлығын дәлилләп, Раушания бер өйөм бауырһаҡ бешереп тә килтергәйне. Һуң булһа ла уң булһын, тип редакция коллективы уға рәхмәтен еткерә.\nБеҙ гәзит уҡыусылар менән араларҙы яҡынайтыусы – «Ейәнсура таңдары»н таратыуға ярҙам итеүсе почтальондарыбыҙҙы ла онотмайбыҙ, иң күп «районка»ға яҙҙырғандарын йыл да билдәләп торабыҙ. Йыл йомғаҡтары буйынса был юлы Абзан почта бүлексәһенән Әхәт Бикбулатов, Үрге Муйнаҡ почта бүлексәһенән Әсҡәт Абдуллин редакция әҙерләгән бүләктәргә лайыҡ булды.\nГәзиттә бәйгеләр, акциялар, «түңәрәк өҫтәл»дәр, төрлө осрашыуҙар артабан да дауам итәсәк. «Белмәй ҡалдыҡ» тиеүселәргә кәңәшебеҙ: гәзиткә яҙылығыҙ, «Вконтакте» сайтындағы беҙҙең «Ейәнсура таңдары» төркөмөнә ҡушылығыҙ. Хәбәрҙар булырһығыҙ! Әйткәндәй, апрелдең икенсе яртыһында штаттан тыш авторыбыҙ, халыҡ медицинаһы буйынса ла байтаҡ мәҡәләләр яҙған Татарстанда йәшәүсе яҡташыбыҙ Зәүхиә Ҡәҙербәкова менән осрашыу көтә.\nБергә ҡалайыҡ! Бергә булһаҡ, яҡшыраҡ булдырырбыҙ!


Бөйөк Еңеү күмәк көс менән яуланды: яу яланында батыр һуғышсыларыбыҙ дошман менән алышһа, тылда балалар, ҡатын-ҡыҙҙар һәм ҡарттар әсе тирен түгеп, яҡты көндәрҙе яҡынайтыуға күп көс һалды. 67 йыл эсендә һуғыш һәм унан һуңғы йылдарҙағы ауырлыҡтарҙы күргәндәр бармаҡ менән генә һанарлыҡ ҡалған.\n3 майҙа халыҡ ижады үҙәгендә тыл хеҙмәтсәндәрен тәбрикләү тантанаһы үтте. Унда районыбыҙҙа төрлө сәбәптәр арҡаһында үҙҙәренең эшләгән ойошмалары юҡҡа сығып, ҡурсалауһыҙ ҡалған 152 тыл ветераны саҡырылды, күстәнәстәр таратылды. Байрам кисәһендә ҡала биләмәһе башлығы Исмәғил Бураншин, хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау идаралығы начальнигы Татьяна Денисова, район ветерандар советы рәйесе Төхвәт Бикҡолов, Пенсия фонды идаралығының бүлек начальнигы Роза Мараканова ҡотлау һүҙҙәре әйтте, күстәнәстәр таратылды.\nБайрам тантанаһы Ғ.Сөләймәнов исемендәге сәнғәт мәктәбе тәрбиәләнеүселәре һәм халыҡ ижады үҙәге артистары ҡатнашлығында бик матур концерт менән үрелеп барҙы.\nБаймаҡ ҡалаһына 75 йыл тулыуға ҡарата\nТехникум юбилейға әҙерләнә\nМәғлүм булыуынса, киләһе йыл Баймаҡ ҡалаһының 75 йыллығын билдәләйәсәкбеҙ. Был тантанаға әҙерлек алып барыу маҡсатында башҡарыласаҡ саралар планы ҡабул ителде. Шуларҙың береһе – Баймаҡ тау-металлургия техникумы булараҡ быйыл 80 йыллығын билдәләйәсәк Өфө яғыулыҡ-энергетика колледжының Баймаҡ филиалында бөтә яҡлап та әҙерлек алып барыу.\n3 майҙа был уҡыу йортонда муниципаль район хакимиәте башлығы И.Х. Ситдыҡов етәкселегендә күсмә кәңәшмә үтте. Унда ҡалалағы учреждение, ойошма, предприятие етәкселәре ҡатнашты. Колледж филиалы директоры Т.Н. Сәйғәфәрова тәүге һүҙҙе алып:\n– Беҙҙең уҡыу йорто урынлашҡан бина ҡалалағы иң иҫке объекттарҙың береһе, 1932 йылда төҙөлгән, – тине ул. – Төрлө йылдарҙа үҙгәртеүҙәргә дусар булып, Баймаҡ тау-металлургия техникумы 2004 йылдан Өфө яғыулыҡ-энергетика колледжының Баймаҡ филиалы булараҡ эшләй. Уҙған йылда колледжда Баймаҡ юл ремонт-төҙөлөш идаралығы, Баймаҡ ПМК-һы ярҙамы менән байтаҡ төҙөкләндереү саралары атҡарылды, уның өсөн уларға ҙур рәхмәт. Ләкин башҡарыласаҡ эштәр ҙә бихисап, – тине.\nСубсидия юлларға ашығығыҙ\nБаймаҡ субсидия биреү бүлеге халыҡҡа торлаҡ йортҡа һәм коммуналь хеҙмәт өсөн субсидия биреү буйынса әүҙем эш алып бара.\nСубсидия ул – аҙ тәьмин ителгән ғаиләләргә торлаҡ-коммуналь хеҙмәттәргә түләү өсөн бюджет иҫәбенән бирелгән дәүләт ярҙамы. Аҡса алты ай буйына ҡулланыусының иҫәбенә күсеп бара.\nСубсидия күп ҡатлы фатирҙарҙа, шулай уҡ шәхси йорттарҙа йәшәүселәргә лә бирелә. Уның күләме һәр ғаиләгә, торлаҡ-коммуналь хеҙмәт өсөн түләнгән суммаға ҡарап, айырым билдәләнә. 2012 йылдың 1 мартына ҡарата йәшәү минимумы хеҙмәткә яраҡлыларға – 5781 һум, балаларға – 5292 һум, пенсионерҙарға 4410 һум тәшкил итә.\nТулыраҡ мәғлүмәт алыу һәм талап ителгән документтарҙы тапшырыу өсөн түбәндәге адрес буйынса мөрәжәғәт итергә: Баймаҡ ҡалаһы, Пименов урамы, 81. Иртәнге сәғәт 9-сы яртынан киске 6-ға тиклем. Төшкө тәнәфес: 1-се яртынан 2-гә тиклем. Телефон: 2-26-11.\nБаймаҡ районы субсидиялар биреү бүлеге начальнигы.\nКүсмә вымпел – Таулыҡайҙа\nАуыл биләмәләре араһында төҙөклән-дереү буйынса иғлан ителгән экологик өмәләргә ай һайын йомғаҡ яһаласаҡ. Апрель айы өсөн муниципаль район хакимиәте башлығының төҙөкләндереү буйынса Күсмә вымпелына Таулыҡай ауыл биләмәһе лайыҡ булды.\n– Беҙ был һөҙөмтәгә даими экологик өмәләр ойоштороу арҡаһында өлгәштек, – тине биләмә башлығы М.С. Сәғәҙәтова. – Премия төҙөкләндереү буйынса яҡшы күрһәткескә өлгәшкән ойошмаларға бүлеп биреләсәк. Күсмә вымпелды артабан да үҙебеҙҙең ҡулда алып ҡалыр өсөн тағы ла тырышып эшләйәсәкбеҙ.\nМәхмүзә Сөнғәт ҡыҙы шул уҡ ваҡытта проблемалары, киләсәккә пландары менән дә таныштырып үтте. Һәр кем тәбиғәткә, Ер-Әсәгә ҡарата ҡарашын үҙгәртһен, яҡшы мөнәсәбәттә булһын ине, тине ул. Аҙна һайын “Таҙа кесаҙна”лар ойошторола, ләкин шул уҡ көндә кискә юл буйҙары, тирә-яҡ ҡайтанан сүп-сарға күмелә башлай. Бәғзеләр үҙ ихатаһындағы ҡыйҙы, үлгән мал емтектәрен тоҡтарға тултырып, юл буйҙарына ташлап китергә лә тартынмай. Яҡын арала Һаҡмар, Ярмайылға, Күсәбә йылғалары буйын таҙартыу буйынса тағы ла өмәләр ойоштороу күҙаллана.\nТаҙартҡанға түгел, ҡыйламаған өсөн таҙа, тиҙәр. Муниципаль район хакимиәте башлығының Күсмә вымпелын яулау өсөн бөтә ауылдар ҙа ҙур тырышлыҡ һалырға тейеш. Май айында уға ниндәй ауыл биләмәһе лайыҡ булыр?\nАвтор фотоһында: М. Сәғәҙәтова: “Күсмә вымпел – беҙҙә!”\nВетерандарға ишектәр һәр саҡ асыҡ\nБашҡортостан Республикаһы буйынса Росреестр идаралығы бүлектәренең барыһында ла ветерандар өсөн “Асыҡ ишектәр көнө” акцияһы дауам итә. Әйткәндәй, был акция 2010 йылдың 14 апрелендә Еңеүҙең 65 йыллығы уңайынан иғлан ителде һәм уның ваҡыты сикләнмәгән.\n“Асыҡ ишектәр көнө” – һәр шаршамбы (техник көндә) уҙғарыла. Идаралыҡ белгестәре бар иғтибарын һәм ихтирамын Бөйөк Ватан һуғышы геройҙарына йүнәлтәсәк һәм уларҙың хоҡуҡтарҙы дәүләт теркәүе буйынса барлыҡ һорауҙарына яуап бирәсәк.\nАкция барышында ветерандарға, уларҙың мәнфәғәттәрен күҙәтеүселәргә документтарҙы әҙерләп биреү ваҡыты ла ҡыҫҡартыла. Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыуын раҫлаған документтар күсермәһе булһа, күсемһеҙ милеккә дәүләт теркәүе үткәреү 7 көн эсендә башҡарыла, Хоҡуҡтарҙың берҙәм дәүләт реестрынан күсемһеҙ милек һәм уның менән алыш-биреү итеү тураһында мәғлүмәт 2 көн эсендә бирелә.\nГраждандар Баймаҡ районы, Баймаҡ, Сибай ҡалалары буйынса бүлектәргә (Баймаҡ ҡалаһы, С.Юлаев проспекты, 9; Сибай ҡалаһы, Ленин урамы, 12) мөрәжәғәт итә ала.\nБерҙәм социаль юл йөрөү билеттары хаҡында\nБашҡортостан Республикаһы Хөкүмәтенең 2012 йылдың 20 ғинуарындағы 29(р)-сы ҡарары менән Башҡортостан Республикаһының транспорт һәм юл хужалығы буйынса дәүләт комитетына, “Башҡортостандың социаль карталар регистры” асыҡ акционерҙар йәмғиәтенә транспорт ойошмалары менән берлектә 2012 йылдың 1 ноябренә тиклем Башҡортостандың социаль картаһын ҡулланып, берҙәм социаль юл йөрөү билеттарының электрон формаһына тулыһынса күсереүҙе тәьмин итергә ҡушылды.\nӘгәр берҙәм социаль юл йөрөү билеты һатып алғанһығыҙ һәм һеҙҙә Башҡортостандың социаль картаһы юҡ икән, ошо картаны алыр өсөн йәшәгән урынығыҙ буйынса Башҡортостан Республикаһы хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығы идаралығына йәки идаралыҡ бүлегенә ғариза менән мөрәжәғәт итә алаһығыҙ.\nБашҡортостандың социаль картаһын ҡулланып берҙәм социаль юл йөрөү билетын ағымдағы айҙың 20-һенән түләгән айҙың 10-ына тиклем “Башҡортостандың социаль карталар регистры” асыҡ акционерҙар йәмғиәте һәм транспорт ойошмалары тарафынан ойошторолған пункттарҙа тулыландырырға мөмкин.\nӨҫтәмә мәғлүмәтте 8-800-100-8180 телефоны аша (шылтыратыу бушлай) алырға була.\n“Башҡортостандың социаль карталар регистры” ААЙ-һы.\nБаймаҡ ҡалаһы һәм районы биләмәһендә 2011 йылда 65 янғын һәм 30 ут сығыу осрағы теркәлгән. Ул 3025100 һумлыҡ матди зыян килтергән. Утта 7 кеше һәләк булған, 5 кеше төрлө дәрәжәлә тән йәрәхәттәре алған (шул иҫәптән 1 бала).\n2012 йылдың 1 кварталында район биләмәһендә 15 янғын һәм 1 ут сығыу осрағы теркәлеп, 1216500 һумлыҡ матди зыян килгән. 5 кеше, шул иҫәптән 1 бала, төрлө дәрәжәләге тән йәрәхәте алған. Утта 10 торлаҡ йорт һәм 3 йорт-ҡураға зыян килгән.\nЯнғын сығыуҙың төп сәбәптәре: ут менән һаҡһыҙ ҡыланыу, электр ҡоролмаларын урынлаштырыу һәм эксплуатациялау ҡағиҙәләрен боҙоу, мейес һалғанда һәм уны яҡҡанда янғын хәүефһеҙлеге ҡағиҙәләрен үтәмәү.\nБулған янғындарҙы анализлау һәм утта һәләк булған кешеләрҙең һаны шуны күрһәтә: янғындар башлыса янғын хәүефһеҙлеге күҙәтелмәгән ауылдарҙа, баҡсаларҙа, урманда, торф ятҡылыҡтарында, баҫыуҙарҙа йышыраҡ була. “Торлаҡ“ операцияһы һәм уға бәйле башҡа саралар үткәреү ҙә тейешле һөҙөмтә бирмәй.\nАвтор: Һаҡмар | Ваҡыты: 09:40 Комментариев нет:\nБөйөк еңеүгә 67 йыл\n“Башҡорттар – ҡыйыу халыҡ” , – тине Жуков...”\nУсман олатай Арыҫлановты Байымда ғына түгел, районда ла бик яҡшы беләләр. Был ветерандың тормош юлынан һабаҡ алырлыҡ.\n1943 йылдың октябрендә Усман олатай Арыҫланов һуғышта һәләк булған Әҙеһәм менән Исмәғил ағаларына алмашҡа баҫа. Өфө янындағы “Цыганская поляна”ла 32-се уҡсылар полкында ҡыҫҡа ваҡыт эсендә хәрби белемгә өйрәнгәндән һуң, декабрь башында ефрейтор званиеһында фронтҡа оҙатыла. Ул 1-се Белоруссия фронты ғәскәрҙәре составындағы 1-се Гвардия мотоуҡсылар бригадаһының һәләк булып ҡалған һалдаттары урынына килгән йәш өҫтәлмә көс составында автоматсы булып һуғышҡа инә.\nҠурҡыу белмәҫ талантлы полководец Георгий Жуков етәкселегендәге фронтта ҡатнашыуын ветеран ғорурланып иҫкә ала. Алғы һыҙыҡтағы траншеяла Жуковтың үҙе менән осрашҡанын былай тип хәтерләй: ”Һалдаттар араһында иң йәше булып күренгәнмендер, күрәһең (мин ул саҡта кәүҙәгә лә үҫеп етмәгәйнем), һуғышсыларҙы дәртләндереү ниәте менән килгән Жуков иң тәүҙә миңә иғтибар итте. “Ҡайһы яҡтан һин, улым?” – тип һораны. Мин: “Башҡортостандан”, – тигәс, “Афарин, башҡорттар – ҡыйыу халыҡ”, – тип арҡамдан һөйөп китте. Фронт командующийының шулай алғы һыҙыҡҡа килеп, траншеяға төшөүе беҙгә лә көс, ҡыйыулыҡ өҫтәгәндәй булды”.\nАвтор: Һаҡмар | Ваҡыты: 09:35 Комментариев нет:\nХәл итәһе мәсьәләләр бар әле\nКүптән түгел муниципаль район хакимиәте ҡарамағындағы “Башҡортостан Республикаһы халыҡтары телдәре тураһында”ғы БР Законын тормошҡа ашырыу буйынса комиссияның сираттағы ултырышы булды һәм унда барлығы алты мәсьәлә ҡаралды.\nКомиссия рәйесе урынбаҫары, муниципаль район хакимиәтенең мәғлүмәт-аналитика һәм кадрҙар менән эшләү бүлеге начальнигы Р.В. Ишембәтов Моҡас ауыл биләмәһе башлығы М.С. Солтанғазиндың юлламаһын уҡып ишеттерҙе. Ауыл биләмәһе башлығы һорауы буйынса ағымдағы йылдың 16 февралендә уҙған ултырышта Моҡас ауыл биләмәһе буйынса атап үтелгән етешһеҙлектәрҙе бөтөрөү 28 майға тиклем кисектерелде.\nПрограммалар – тармаҡты\nүҫтереүҙең һөҙөмтәле юлы\nАуыл хужалығын яңы кимәлгә күтәреүгә дәүләт ҙур иғтибар бүлә\nҺуңғы йылдарҙа Рәсәй һәм Башҡортостан Хөкүмәте тарафынан агросәнәғәт комплексын яңы кимәлгә күтәреү, тармаҡҡа даими дәүләт ярҙамы күрһәтеү, ошо нигеҙҙә ауыл хужалығы тауары етештереүселәренә субсидиялар бүлеү йүнәлешендә маҡсатлы эш алып барыла. Әленән-әле төрлө кимәлдәге дәүләт программаларының булдырылыуы һәм уларҙы тормошҡа ашырыу өсөн ғәйәт ҙур күләмдәге финанс саралары бүленеүе ил етәкселегенең, ниһайәт, ауыл хужалығына йөҙ менән боролоуы тураһында һөйләй, иртәнге көнгә өмөт уята. Айырыуса беҙҙең республикала был йүнәлештәге маҡсатлы эш әүҙем дауам итә, Башҡортостан етәкселеге, Хөкүмәте тарафынан ауыл хужалығы тауары етештереүселәренә ең һыҙғанып эшләү өсөн барлыҡ мөмкинлектәр тыуҙырыла. Һуңғы осорҙа ғына “2011-2013 йылдарҙа КФХ базаһында ғаилә һөт фермаларын үҫтереү”, “2012-2016 йылдарҙа Башҡортостан Республикаһында 500 һөт-тауар фермаһын комплекслы модернизациялау”, “2012-2014 йылдарҙа эш башлаусы фермерҙарға ярҙам күрһәтеү” кеүек программалар, яңы эш башлаусы бәләкәй һәм урта эшҡыуарлыҡ субъекттарына субсидиялар бүлеү, яңы эш асыусы фермерҙарға гранттар биреү кеүек дәүләт ярҙамы ғәмәлгә индерелде.\nДәүләт ярҙамына кем өмөт итә ала? Ауыл хужалығының ниндәй өлкәләре бөгөн иң өҫтөнлөклө булып һанала? Бөгөн ошо һәм башҡа һорауҙарға ентекле яуап бирәйек.\n2012 йылда дәүләт ярҙамы кемдәргә эләгәсәк?\nАвтор: Һаҡмар | Ваҡыты: 09:25 Комментариев нет:\nБейеүсе Рәшиҙә Туйсинаға – 70 йәш\nМәңгелек матурлыҡ һәм йәшлек символы\nМәшһүр бейеүсе яҡташыбыҙ Рәшиҙә Туйсинаның 65 йәше уңайынан халыҡ ижады үҙәгендәге концертынан һуң әңгәмәлә: “Әгәр һеҙ бейеүсе һөнәрен һайламаһағыҙ, кем булыр инегеҙ?” – тигән һорауға уның: “Бейеүсе булмаһам, иҙән йыуыусы булып булһа ла “атҡаҙанған” исеме алыр инем. Сөнки мин һәр эште еренә еткереп башҡарырға яратам”, – тигән яуабы әле һаман ҡолаҡ осонда сыңлап тора. Был, ысынлап та, шулайҙыр. Сөнки тырышлыҡһыҙ шул тиклем ҡаҙаныштарға эйә булып булыр инеме икән?.. Беҙ уны Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған артисы, Башҡортостан Республикаһының халыҡ артисы, Фәйзи Ғәскәров исемендәге дәүләт академия халыҡ бейеүҙәре ансамбле солисы, Салауат Юлаев һәм Ғәлимов Сәләм исемендәге дәүләт премиялары лауреаты тип кенә түгел, ә бейеү алиһәһе, мәңгелек матурлыҡ һәм йәшлек символы тип тә беләбеҙ. Сөнки, ғәфү итегеҙ, ҡатын-ҡыҙҙарҙың йәшен әйтеү әҙәпһеҙлек һанала, әммә Сыңғыҙ һылыуы Рәшиҙә Ғилметдин ҡыҙының ғүмер оҙонлоғон билдәләүсе һандарҙы иғлан итеү – үҙе бер ғорурлыҡ. 70 йәштә лә төҫ ташламаған яҡташыбыҙҙың зыялылар, сәнғәт әһелдәре араһында ҡайнауына һоҡланмау мөмкин түгел! Ә нисек бейеүсе булып китте икән ул?\nРәшиҙә Туйсина 1960 йылда Баймаҡта пионервожатый булып эшләгән сағында Башҡорт дәүләт халыҡ бейеүҙәре ансамбленә бейеүселәр йыйыу тураһында иғланды ишетеп ҡала. Конкурста ул үҙе яратып бейегән «Заһиҙә»не башҡара. Ансамбль етәксеһе Фәйзи Ғәскәров тал сыбығындай нәҙек, һомғол буйлы йәш ҡыҙҙың киләсәктә башҡорт бейеүе сәнғәтенең ынйыһы буласағын төҫмөрләй һәм ансамблгә саҡыра.\n1968 йылда Рәшиҙә Туйсина ире Әнүәр Ишбирҙин һәм Салауат Дәүләтбаев менән Софияла Йәштәр һәм студенттарҙың IX Бөтә донъя фестивалендә ҡатнаша. Фестивалдән Рәшиҙә Туйсина алтын миҙал алып ҡайта. Шул уҡ йылда Ғәлимов Сәләм исемендәге премия бирелә. Артабан бейеүсене Мәскәүҙең Кремль һарайы, Франция, Һиндостан, Испания, Германия, Швеция, Пакистан, Финляндия һ.б. илдәр тамашасылары алҡышлай. Башҡорт бейеү сәнғәтен юғары кимәлгә күтәргәне өсөн Рәшиҙә Туйсинаға Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһы бирелә.\n– Һеҙ төрлө илдәрҙең сәхнәләрендә бейегән кеше. Тыуған яҡта сығыш яһауы нисек? – тигән һорауға бейеү алиһәһе:\n– Иң көслө алҡыштар – тыуған ерҙә генә! – тип яуап биргәйне. Ошо һөйләмгә сит илдәрҙең тамашасыһын хайран иткән Бейеүсенең тыуған ергә булған бар һөйөүе, тоғролоғо һыйған.\nКүркәм юбилейын ҙур ҡаҙаныштар менән ҡаршылаған гүзәл ханымға ҡаҡшамаҫ һаулыҡ, тағы ла оҙон ғүмер, ғаилә именлеге һәм киләсәктә лә йәш, матур булып ҡалыуын теләйбеҙ!\nБыл һүҙҙәрҙе әйтеү менән йәшел ҡалҡан – урман хаҡында яҙған Ноғман Мусин кеүек әҙип күҙ алдына килә. Минең яҙасаҡ геройым булмышы менән яҙыусылыҡтан йыраҡ торһа ла, уға ла ошо һүҙбәйләнеш тура килә кеүек. Сөнки урман хужалығына 40 йыл ғүмерен арнаған кешене башҡаса атап та булмайҙыр.\nУҙған быуаттың 70-се йылдарында Урал аръяғында яңы төрлө хужалыҡ барлыҡҡа килә – баш предприятиеһы Баймаҡта урынлашҡан производство урман хужалығы берекмәһе ойоша. Берекмә коллективының иң төп эшмәкәрлегенең береһе район үҙәге тирәләй йәшел зона төҙөү була. Ҡоролоҡло 1975 йылда урман ултыртыу эшендә Баймаҡ урман хужалығы хеҙмәткәрҙәре генә түгел, ҡала халҡы ла әүҙем ҡатнаша. Ошо эштә үрҙә телгә ала биреп ҡуйған геройым – Билал ауылы егете Ғариф Ҡаһарманов та бар көсөн һалып ерҙә үҙенең тәрән эҙен ҡалдыра, коллективтың алтын фондын тәшкил итә.


Яҡут — Башҡорт Википедияһы\n52°25′42″ с. ш. 55°45′20″ в. д.HGЯO\n80 239 835 009\n80 639 435 106\nЯҡут (рус. Якутово) — Башҡортостандың Көйөргәҙе районындағы ауыл. 2009 йылдың 1 ғинуарына ҡарата халыҡ һаны 364 кеше. Почта индексы — 453365, ОКАТО коды — 80239835009.\nЯҡындағы тимер юл станцияһы (Мурапталово): 6 км\nЯҡут ауылы Ташлытау итәгендә урынлашҡан. Ташлытау Яҡуттың кешеләренә оҡшай, сөнки ҡышын балалар тау шыуа, ә йәйен бында аттарын ебәрәләр. Тау янында Юшатыр йылғаһы ағып ята. Был тауҙа таштар күп булған өсөн уны Ташлытау тип атағандар. Шулай уҡ Әүлиә тауы ла бар. Ул тауға кешеләрҙе дауалап йөрөүсе әүлиә ерләнгән, тиҙәр. Ҡуянтау тауында ҡуяндар күп булғанға шулай аталған, тиҙәр.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Яҡут&oldid=671756 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 20:49 5 апрель 2017 үҙгәртелгән.


Ат егеү кәрәк-ярағы — Башҡорт Википедияһы\nАт егеү кәрәк-яраҡтары\nАт егеү кәрәк-ярағы — һыбай йөрөгәндә йәки йөк ташығанда атты егеү өсөн кәрәкле ҡорамалдар тупланмаһы.\n1 Башҡорттарҙа ат егеү кәрәк-ярағы яһау традициялары\n2 Һыбай йөрөү өсөн\n3 Йөк ташыу өсөн\nБашҡорттарҙа ат егеү кәрәк-ярағы яһау традициялары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nБашҡорттарҙа ат егеү кәрәк-ярағы яһау традициялары күсмә хужалыҡ ( Күсмә тормош) ихтыяждарына, яу сәнғәте ( хәрби хеҙмәт) барлыҡҡа килеү һәм үҫешеүгә бәйле була. Ат егеү кәрәк-ярағы яһау өсөн ағас, күн, металл киң файҙаланылған.\nҺыбай йөрөү өсөн ат егеү кәрәк-ярағы төп өлөштәрен башлыҡтан, моронһалыҡтан һәм оҙон теҙгендән торған нуҡта, ауыҙлыҡ менән йүгән, эйәр, сергеһе (туҡым) менән үңлек, айыл (тартма), өҙәңге, күмелдерек һәм ҡойошҡан, ҡанъяға, ҡамсы тәшкил иткән. Нуҡта һәм йүгәндәр Башҡортостандың дала райондарында, нигеҙҙә, ҡайыштан йәки ишелгән ат ҡылынан, тау-урман райондарында йүкәнән эшләнгән. Ике ҡушма ауыҙлыҡтан һәм шыуып йөрөүсе балдаҡтарҙан торған йүгәндәр киң таралған, S рәүешендәге йәки үҙәк кеүек псалийлы ауыҙлыҡтар осраған. Йүгәнде һырлап һәм семәр баҫып, көмөш йүгертелгән металл өҫтәмәләр, ҡайһы ваҡыт төҫлө быяла һәм таш ҡаштар ҡуйылған, нәҙек ҡайыштан суҡтар тағылған айылдар (көмбәҙ рәүешендәге айылдар айырылып торған) менән биҙәгәндәр. Эйәр ҡапталы һәм ҡашағаһын (ҡашын) яһау өсөн башлыса ҡайын ороһон файҙаланғандар; бөтөн үҙағастан эшләнгән эйәрҙәр осраған. Эйәрҙәр ҡашаға, ҡаптал формаһы һәм биҙәлеше менән айырылған: алғы ҡашын бейегерәк эшләгәндәр, ҡайһы ваҡыт ҡош, йәнлек йәки йылан башы рәүешендә юнғандар, йыш ҡына уны вертикаль рәүештә, артҡыһын тәпәшерәк һәм ауышыраҡ ҡуйғандар.Ир‑егеттәр, ҡатын-ҡыҙҙар һәм балаларға тәғәйенләнгән эйәрҙәр булған. Ҡатын-ҡыҙ эйәренең алғы ҡашы киң һәм бейек (нигеҙҙә ярым түңәрәк), артҡыһы ныҡ ауышлыҡ м‑н тәпәш итеп яһалған.\nҺыбай йөрөү өсөн[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nБер ат егеү кәрәк-яраҡтары:дуға (өҫтә) һәм ҡамыт (елкәгә кейҙерелә), аҫта ҡамытта тамаҡ бауы һәм ҡолаҡ бауы (дуға менән ҡамытты тәртәгә тоташтыра)\nИнйәр-ҡатайҙарҙың йылан башлы эш эйәре. 1930-сы йй\nЭйәрҙең алғы ҡашағаһы геометрик орнаментлы семәр, ярым ай рәүешендәге металл өҫтәмәләр менән, көмөш йүгертеп, сәскә-үҫемлек орнаменты, ҡусҡар биҙәге төшөрөп биҙәлгән. Өҙәңге тимерҙән эшләнгән, ҡайһы ваҡыт көмөш һыр менән биҙәкләнгән; оронан ҡырҡып яһалғандары осраған (йөрәк рәүешендә бөтөн йәки аҫҡы мөйөштәре түңәрәкләтелеп өсмөйөшләп бөгөлгән). Үңлек һәм серге (туҡым) эшләгәндә кейеҙ, күн, йөн һ.б. ҡулланылған. Үңлекте ғәҙәттә кәзә дебетенән баҫылған ҡалын кейеҙҙән, сергене сергетыш йәки буҫтау менән тышланған кейеҙҙән яһағандар. Ҡатын-ҡыҙ эйәренең сергеһен аппликация, сигеү һ.б. менән биҙәгәндәр, туй тантанаһы өсөн бай итеп биҙәлгән сергеләр бик затлы күренгән. Айыл, күмелдерек, ҡойошҡан, ҡамсыны ҡайыштан яһағандар, киндер йәки йүкәнән ишкәндәр.\nЙөк ташыу өсөн[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nЙөк ташыу өсөн ҙурлығы менән айырылып торған махсус артмаҡ эйәрен файҙаланғандар. Егеү төрөнә ҡарап, ҡамыт-дуғаны бер ат һәм пар ат өсөн, ш. уҡ дуғалы һәм дуғаһыҙ төрҙәргә бүлеп йөрөткәндәр. Бер атты дуға менән егеү өсөн ҡолаҡбаулы (ҡамыт баулы) һәм тамаҡбаулы ҡамыт, айыллы ыңғырсаҡ, арҡалыҡ, бауырлыҡ, дуға, ышлыя, ауыҙлыҡ һәм теҙген менән йүгән, дилбегә, дуғаһыҙ егеүгә ҡамыт, мисәү, ҡолаҡһа кәрәк. Пар атты һыңар тәртә менән егеү өсөн ҡамыттар, күмелдерек, мисәүҙәр, ышлыялар, ауыҙлыҡтар м‑н йүгәндәр һәм пар дилбегә ҡулланылған. Һөйрәткеле пар ат еккәндә ағас ҡамытты аттың муйынына кейҙереп, һыңар тәртәгә беркеткәндәр.\n↑ Военная энциклопедия 2014 йылдың 14 август көнөндә архивланған.\nАт егеү кәрәк-ярағы // Башҡорт энциклопедияһы. — Өфө: «Башҡорт энциклопедияһы» ғилми-нәшриәт комплексы, 2015—2020. — ISBN 978-5-88185-143-9.\nАт егергә онотмайыҡ(недоступная ссылка)\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Ат_егеү_кәрәк-ярағы&oldid=1050342 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 02:21 9 август 2021 үҙгәртелгән.


Өфөлә “Балалар – балаларға” хәйриә акцияһы үтте // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nӨфөлә “Балалар – балаларға” хәйриә акцияһы үтте\n10:57, 23 ноября 2009 Йәмғиәт\nӨфө ҡалаһы иппотерапия үҙәгендә “Балалар – балаларға” хәйриә акцияһы үтте. Уның ойоштороусылары – СПИД һәм зарарлы ауырыуҙар менән көрәшеү һәм профилактикалау үҙәге, Иппотерапия үҙәге, Бөтә Рәсәй инвалидтар йәмғиәтенең республика ойошмаһы “Башинтерконтракт” хәйриә ойошмаһы. Акция “Иртәгәһе көн өсөн” проекты сиктәрендә уҙғарылды.\nСара барышында мөмкинлектәре сикләнгән балаларҙың ижади эштәренән күргәҙмә ойошторолдо. Бынан тыш, ағасты соҡоп һырлау буйынса оҫталыҡ дәрестәре үткәрелде. “Берендей” ағастан ижад итеү студияһы етәксеһе Владимир Савельев һәм уның тәрбиәләнеүселәре ағас материалды эшкәртеүҙең яңы ысулдарын күрһәтте, соҡоп һырлауҙың тәүге этаптары менән таныштырҙы.


Башҡортостан кадет корпусына быйыл уҡырға килгән йәштәр тантаналы ант бирҙе | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n14 октября 2015 — 15:37\nТантанала хәрби йолаларҙың һәммәһе лә ентекләп үтәлде. Алдынғы кадеттар белем биреү йортоноң байрағын алып сыҡты, Рәсәй Федерацияһы һәм Башҡортостандың әләмдәре күтәрелде, Рәсәй һәм Башҡортостан дәүләт гимндары башҡарылды. Йәш десантсылар һәм ҡотҡарыусылар күрһәтмә сығыштар яһаны. Кадет корпусы етәкселеге белдереүенсә, тантаналы ант биреү буласаҡ офицер тормошонда иң мөһим ваҡиғаларҙың береһе. Хәрби ант — кадет бурысын үтәүгә этәргес менән дәрт биреү һәм офицерға хас әхләҡи һыҙаттар тәрбиәләү сараһы.


Дөйөм Рәсәй халыҡ фронты әсәлек капиталын инвалид балаларҙы дауалау өсөн файҙаланырға рөхсәт итеүҙе тәҡдим итә // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nДөйөм Рәсәй халыҡ фронты әсәлек капиталын инвалид балаларҙы дауалау өсөн файҙаланырға рөхсәт итеүҙе тәҡдим итә\n11:36, 27 февраля 2015 Йәмғиәт\nДөйөм Рәсәй халыҡ фронтының әүҙем ағзалары әсәлек капиталын ҡулланыуҙы киңәйтеү башланғысы менән сығыш яһаны. Улар дәүләт ярҙамы сараларын инвалид балаларҙы дауалау өсөн файҙаланыу мөмкинлеген күҙ уңында тота.\n— Был бик ваҡытлы башланғыс, әгәр ҙә ул яҡлау тапһа, яҡшы буласаҡ, — тип билдәләне Дөйөм Рәсәй халыҡ фронтының төбәк штабы рәйестәше, Халыҡ фронтының Үҙәк штабы ағзаһы Эльвира Айытҡолова. — Шундай ҡарар ҡабул итеүгә йоғонто яһарлыҡ төп мәсьәлә — аҡсаны файҙаланыу механизмы. Ул, бер яҡтан, уңайлы, икенсенән, ғаиләләрҙе мутлашыусыларҙан һәм ялған медицина хеҙмәттәренән һаҡлау өсөн хәүефһеҙ булырға тейеш. Бәлки, быны йәмәғәтселек кимәлендә лә, мәҫәлән, балалары дауалауға мохтаж ата-әсәләр берләшмәһендә тикшерергә кәрәктер.\nСтатистика буйынса, бөгөн ғаиләләрҙең 96,8 проценты әсәлек капиталын торлаҡ һатып алыу өсөн файҙалана. Әммә әсәләр власть органдарына дәүләт ярҙамы сараларын инвалид балаларҙы дауалауға йүнәлтергә рөхсәт итеүҙе һорап күп тапҡыр мөрәжәт иткән.\nТеги: дөйөм рәсәй халыҡ фронты,һаулыҡ һаҡлау,әсәлек капиталы


УҢҒАН ҒАИЛӘ – ИЛ КҮРКЕ\n17 Ғинуар 2018, 16:16\n“Аллаға шөкөр, уңдым тормошомдан, – ти Рәйсә Аҡбашева. – Ваҡытында ҡыйынлыҡтар ҙа булғандыр, онотолған инде улар. Киләһе тормошто матур үткәрергә насип булһын”.\nКешегә бәхет өсөн әллә ни күп тә кәрәк түгел кеүек. Шулай ҙа һәр кешенең бәхете ғаиләһенә, яҡындарына бәйле. Ни сәсһәң, шуны урырһың, ти халыҡ. Сәстәрен сәскә бәйләгән көндән алып матур донъя көтөп, ғүмер буйы ҡулға-ҡул тотоношоп, берҙәмлектә ғүмер кисереүсе парҙарҙы бәхетле тип нисек әйтмәйһең инде?!\nБаймаҡ районы Аҡморон ауылы ҡыҙы Рәйсә Оморҙаҡ ҡыҙы Аҡбашева 1964 йылда ғаиләлә өсөнсө бала булып донъяға килә. Эшселәр ғаиләһендә тыуған ҡыҙ, үҙе егәрле, уҡыуға маһир, йыр-моңға ғашиҡ кеше булып үҫә. Мәктәпте уңышлы тамамлаған ҡыҙ Өфөгә БДУ-ның тарих факультетына уҡырға инә. Уҡыуға ҙур теләктәр менән килһә лә, төрлө сәбәптәр арҡаһында уға уны ҡалдырырға тура килә. Эшкә төшә. Шул ваҡытта Ейәнсура районы Малай Муйнаҡ ауылы егете Камил Мортаза улы менән таныша һәм сәстәрен-сәскә бәйләйҙәр. Мөхәббәт емеше булып тәүге ҡыҙҙары тыуа. Ул ваҡыттағы күпселек йәш ғаиләләр кеүек, 1986 йылда бәхеттәрен һынап ҡарау маҡсатында, БАМ төҙөлөшөнә эшкә баралар. Унда апаһына иптәш булып икенсе ҡыҙҙары донъяға килә. Сит ерҙе маҡта ла илеңдә тор, тип әйткән бит боронғолар, тыуған яҡ та үҙенә тартҡандыр инде, 7 йыл Себер яҡтарында йөрөгәндән һуң, кәңәшләшеп, Малай Муйнаҡҡа ҡайтып төпләнә йәш ғаилә. Улар ҡайтҡанда колхоздың тарҡалған ваҡыты була, эш булмағанлыҡтан, сауҙа эше менән дә, һөт йыйып тапшырыу кеүек эштәр менән дә шөғөлләнеп ҡарайҙар. Тағы ла иш янына ҡуш булһын тип ҡорт та үрсетәләр, барыһы ла ҡулдарынан килә, барыһына ла өлгөрә улар. Үҙҙәренең тырышлыҡтары менән матур итеп өй һалып сығалар. Ә өйҙө уратып йәмләп балҡып ултырған сәскәләр, баҡса тулы еләк-емеш, йәшелсәләр – Рәйсә апайҙың уңғанлығы һөҙөмтәһе. Өйө тирәләй генә түгел, клуб тирә-яғы ла иртә яҙҙан ҡара көҙгә тиклем шау сәскәгә күмелеп ултыра. Хаҡлы ялда булыуына ҡарамаҫтан, үҙенең әүҙемлеге, кешеләр менән уртаҡ тел таба белеү һәләте арҡаһында Малай Муйнаҡ ауылы клубында мәҙәни сараларҙы ойоштороусы булып эшләй. Төрлө тематик саралар, каникул ваҡытында балаларҙың ялдарын ҡыҙыҡлы, мауыҡтырғыс итеп ойоштора. Ауыл халҡы уның эшенән ҡәнәғәт. Рәйсә апай тимер атты ла йүгәнләгән, 3 йыл стажы бар. Кәрәк ергә елдереп кенә машинала барып килә. Камил ағай Себер тарафтарында эшләп йөрөй.\nХәҙерге ваҡытта улар – 5 балаһына, 3 ейән-ейәнсәргә иң ҙур терәк-таяныс, кәңәшсе, ярҙамсы. Ҙур ҡыҙҙары Ләйсән БДУ-ны тамамлап, Өфөнөң 11-се мәктәбендә эш башлаған. Тормош иптәше Рөстәм менән ике ҡыҙ тәрбиәләйҙәр. Икенсе ҡыҙҙары Гөлнара БДПУ бөтөрөп, Яңыбай ауылы егете Илфат менән Өфө ҡалаһында өй һалып ингәндәр, бер улдары бар. Йәмил улдары Өфөләге автотранспорт колледжында белем алғас, әрмегә барып ҡайта, әлеге көндә ситтән тороп аграр университетта уҡый, эшләй. Гөлназдары ла башҡалаға, туғандары янына бара, педколледжға уҡырға инә. Төпсөктәре Фәнил өсөнсө йыл инде Рәми Ғарипов исемендәге 1-се һанлы башҡорт гимназияһында уҡып йөрөй. Бөтә балалары ла уҡыуҙа ла, спортта ла, мәҙәни сараларҙа ла тырыштар, әүҙемдәр. Гөлназдары гимназияла уҡыған осорҙа, олимпиада еңеүсеһе булараҡ, Мәскәүгә президент шыршыһына барып ҡайтҡан. Былар бөтәһе лә ата-әсәнең балаларына һалған көс, биргән тәрбиә һөҙөмтәһе. Рәйсә апай 2006 йылда “Әсәле даны” миҙалы менән бүләкләнгән. Ата-әсәһенә ҡарап балалары ла тырыша. Йәй ҡайтып бесән-утын әҙерләшәләр, еләк-емеш йыйып һаталар.\nшөкөр, уңдым тормошомдан, – ти Рәйсә апай. – Ваҡытында ҡыйынлыҡтар ҙа\nбулғандыр, онотолған инде улар. Киләһе тормошто матур үткәрергә насип булһын”.


Башҡортостан Башлығы Радий Хәбиров республика халҡын изге Рамаҙан айының тамамланыуы һәм Ураҙа ғәйете уңайынан тәбрикләне.\n“Башҡортостан Республикаһының хөрмәтле мосолмандары!Һеҙҙе изге Рамаҙан айының тамамланыуы һәм Ураҙа ғәйете менән ысын йөрәктән ҡотлайым, – тине республика етәксеһе. – Быйыл тантаналар, сикләүҙәргә бәйле, айырым форматта үтә, аныҡ тәртип талап итә. Барыһын да аңлап ҡабул иткәндәре, сабыр булыуҙары, халыҡтың хәүефһеҙлеген хәстәрләгәндәре өсөн дин тотҡандарға һәм дин әһелдәренә ихлас рәхмәтемде белдерәм...\n“Башҡортостан Республикаһының хөрмәтле мосолмандары!\nҺеҙҙе изге Рамаҙан айының тамамланыуы һәм Ураҙа ғәйете менән ысын йөрәктән ҡотлайым, – тине республика етәксеһе. – Быйыл тантаналар, сикләүҙәргә бәйле, айырым форматта үтә, аныҡ тәртип талап итә. Барыһын да аңлап ҡабул иткәндәре, сабыр булыуҙары, халыҡтың хәүефһеҙлеген хәстәрләгәндәре өсөн дин тотҡандарға һәм дин әһелдәренә ихлас рәхмәтемде белдерәм.\nБарлыҡ кешелеккә ҙур хәүеф менән янаған яңы коронавирус пандемияһына ҡаршы көсөргәнешле көрәш көндәрендә беҙ һеҙҙең менән үҙебеҙҙең миһырбанлыҡҡа, мохтаждарға ярҙам итергә, иң яҡшы сифаттарыбыҙҙы күрһәтергә әҙерлегебеҙҙе ысынбарлыҡта баһалай алдыҡ. Рухи асылыбыҙға таянып, һынауҙарҙы түҙемле менән лайыҡлы үтәбеҙ, берҙәмлек, ихтыяр көсө, яуаплылыҡ күрһәтәбеҙ.\nБашҡортостандың мосолман өммәте заман йәмғиәтенең әхлаҡи нигеҙҙәрен, диндәр араһындағы берҙәмлекте нығытыуға ҙур өлөш индерә, хәйриә, мәғрифәт, социаль поекттарҙа әүҙем ҡатнаша.\nИхлас күңелдән һәр беребеҙгә ныҡлы һаулыҡ, именлек һәм уңыштар теләйем. Изге Ураҙа байрамы йорттарыбыҙға йылылыҡ, уңайлылыҡ килтерһен, күңелдәргә тыныслыҡ, иман нуры өҫтәһен!\nҮҙегеҙҙе һәм яҡындарығыҙҙы һаҡлағыҙ,"-тип әйтелә республика етәксеһе ҡотлауында.


Башҡортостан митрополияһы башлығы митрополит Никон епархияның барлыҡ хеҙмәттәрендә лә ямғырҙы туҡтатыу хаҡында ғибәҙәт ҡылырға тәҡдим итте\nҠойма ямғырҙарҙы туҡтатыу хаҡында көндәлек дини ғәмәл Өфөнөң Сергиев соборында үтте\nНикита Жданов, Өфөнөң Сергиев Соборының штаттағы клиригы, иерей: «Православ сиркәүе йәмғиәт тормошонда ҡатнашырға, халыҡҡа ярҙам итергә тырыша. Нисек кенә булмаһын, яҡшы һауа торошо төбәктең иҡтисади үҫшен лә йоғонто яһай».\nҠоро килгән йылдарҙа ямғыр яуҙырыу беҙҙең төбәктә киң таралған. Башҡортостандың георафик үҙәге булған Ерек ауылында рухи яҡтан көслө кешеләр йәй таштарын йыуып махсус доға уҡыған. Тирә-яҡта абруй һәм хөрмәт ҡаҙанған ағинәй Хәлиҙә Борханованың да теләктәре һәр ваҡыт ҡабул булыр ине, ти, ауылдаштары. Ә быйылғы ҡойма ямғырлы йәйҙә яҙыусы Лира Яҡшыбаева Ҡөръәндең "Ер һәм күк асҡыстары "сүрәһен уҡырға тәҡдим итә.


Башҡортостан - беҙҙең тыуған еребеҙ. Һан.\nИнфоурок › Другое ›Конспекты›Башҡортостан - беҙҙең тыуған еребеҙ. Һан.\nМуниципаль дөйөм белем биреү бюджет учреждениеһы\nБашҡортостан Республикаһы муниципаль районының Благовещен районы\nУдельно-Дыуанай ауылы дөйөм белем биреү мәктәбе\nТема: «Башҡортостан - беҙҙең тыуған еребеҙ. Һан».\nТөҙөүсеһе: башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы\nЛуговая Альфира Амировна\nТөҙөлгән йылы: 2019\nТема: Башҡортостан - беҙҙең тыуған еребеҙ. Һан.\n1) Белем биреү: Башҡортостан тураһындағы текстарҙың төп йөкмәткеһен үҙләштереү; үтелгәнде иҫкә төшөрөү, өҫтәлмә мәғлүмәттәр биреү. Уҡыусыларҙың һүҙлек, телмәр һәләтен байытыу һәм арттырыу. Һан тураһында төшөнсә биреү, белгәндәрҙе иҫкә төшөрөү.\n2) Үҫтереү: уҡыусыларҙың логик фекерләүенә иғтибар итеп, хикәйәләү-тасуирлау мөмкинлектәрен киңәйтеү. Уҡыусыларҙың һүҙлек, телмәр һәләтен байытыу һәм арттырыу, уҡыу, һөйләү һәм яҙыу телмәрен, һүҙлек эше аша башҡорт һүҙҙәренең мәғәнәләренә иғтибарын, ҡыҙыҡһыныуын үҫтереү.\n3) Тәрбиәүи: Башҡортостанға һөйөү тәрбиәләү, матурлығына һоҡланыу, башҡорт теле аша, төп милләт булған, башҡорт халҡының тарихы, мәҙәниәтенә ихтирам тәрбиәләү, башҡорт халҡының киң күңелле булыуын һыҙыҡ өҫтөнә алыу.\nЙыһызландырыу: Компьютер, медиопроектор, дәреслек, дәрестең\nпрезентацияһы, Башҡортостан картаһы, һүрәттәр, ҡайын япрағы, телефон,\nтуп, карточкалар, тестар.\nҺаумыһығыҙ, уҡыусылар! Хәйерле көн!\nӘйҙәгеҙ, бер-беребеҙ менән йылмайып, иҫәнләшеп\nалайыҡ! (слайд 1)\nХәйерле көн теләп, ҡояш ҡалҡа,\nУяналар ауыл, ҡалалар.\nҮҙ телемдә һеҙҙе сәләмләйем:\nХәйерле көн һеҙгә, балалар!\nБашҡорттар элек-электән бер-берһенә ихтирам\nйөҙөнән ҡул бирешеп иҫәнләшкәндәр, бының өсөн мин беренсе уҡыусыға ҡулдан-ҡулға сәләм тапшырам,һәм һеҙ сылбыр буйынса ебәрегеҙ, иң һуңғы уҡыусы сәләмде миңә тапшырһын.\nШулай итеп, беҙ беребеҙгә ярҙам итеп, фекерҙәребеҙ менән уртаҡлашып эшләрбеҙ, тип уйлайым.\nПарталарҙа үҙбаһа ҡағыҙҙары ята. Дәрес буйына, һәр эштән һуң үҙегеҙгә баһа ҡуя барығыҙ.\nII. Артикуляцион күнегеү\nТиҙәйткесте тыңлағыҙ. (Слайд 2)\nХәҙер минең арттан уҡып сығабыҙ.\nАлина тағы берҙе дөрөҫ һәм тиҙ уҡып сыға (тағы 2-3 уҡырға теләгән уҡыусыларҙан уҡытырға).\nМейес башында биш бесәй,\nБиш бесәйҙең биш башы.\nБиш бесәйҙең биш башына\nЕмерелмәһен мейес башы.\nБыл тиҙәйткестә ниндәй һүҙҙәр ҡара хәреф менән яҙылған?\nУлар ниндәй һүҙ төркөмөнә ҡарай?\nIII. Уҡыу-уҡытыу маҡсатын ҡуйыу.\nУкыусылар, иғтибар менән мине тыңлағыҙ әле. Мин һеҙҙең һәр берегеҙгә бишкә ҡырҡылған һүрәттәр таратып бирмәксемен, һеҙ тиҙ генә уларҙы тоташтырып сығығыҙ ҙа,артына яҙылған шиғырҙы уҡый һалығыҙ. (япраҡтар таратыла).\nНиндәй һүрәт килеп сыҡты?\nБыл һүрәткә ҡарап һеҙ нимә әйтә алаһығыҙ? (ҡайын япрағы - березовый лист).\nШиғырҙы ике бала ҡысҡырып уҡый.\nЕр шарының картаһына\nБер япраҡ саҡлы ғына,\nЭйе, япраҡ, аҡ ҡайындың\nБер япрағы ни бары.\nӘ ҡайыны – бөйөк Рәсәй-\nШундай йәшел, юғары.\nШиғырҙа нимә тураһында һүҙ бара?\nТәржемәһен тыңлап үтегеҙ (Слайд 3):\nВзгляни на глобус:\nВот он - шар земной,\nНа нём Башкирия\nС берёзовый листок величиной.\nВсего лишь навсего\nБерёза же - великая Россия -\nТак зелена, так высока!\nIV. Белемдәрҙе актуалләштереү.\nБашҡортостандың физик картаһына ҡарағыҙ әле, балалар! Тәбиғәте иҫ киткес бик матур. Унда бейек-бейек тауҙар, зәңгәр һыулы йылғалар, күлдәр, иркен яландар, ҡуйы урмандар бар. Башҡортостан башҡорт балы, тәбиғәте, файҙалы ҡаҙылмалары, күп милләтле татыу халҡы менән дан тота.\nКарта нимә һүрәтенә оҡшаған?\nЭйе, япраҡ һүрәтенә.\nАңланығыҙмы инде ни өсөн һеҙгә япраҡтар\nтаратҡанымды? (Картаға ҙур ҡайын япрағын\nБашҡа шағирҙар ҙа Башҡортостанды үҙҙәренсә күҙ\nалдына килтерәләр: Ҡәҙим Аралбай Башҡортостанды «Башҡортостан – аҡ тирмәләр иле” тип атаһа, Назар Нәжми “эшсән егет” менән сағыштыра, Рауил Бикбаев “Ер йөрәгенә” тиңләй.\nТимәк, бөгөн беҙ нимө тураһында һөйләшәсәкбеҙ?\nТөп темабыҙ Башҡортостанға арналһа, грамматик тема буйынса нимә әйтерһегеҙ? (Дәрес башы һандарҙан торған тиҙәйткес менән башланып китте, грамматик тема «Һандар»). Бөгөнгө датаны һәм теманы яҙып ҡуяйыҡ. Тема: Башҡортостан – тыуған ерем. Һан.\nТаҡтаға ҡарағыҙ. Бөгөнгө яңы һүҙҙәр менән танышып алайыҡ. (Слайд 4)\nУҡыусыларҙың уҡытыусы артынан башҡортса ғына уҡыуҙары.\nБер уҡыусы уҡып сыға һәм һүҙлек дәфтәрҙәренә күсереп яҙалар.\nТыуған ерем – родная земля\nбай ерем – богатая земля\nматур илем – красивая страна\nысын күңелдән яратҡан ерем -\nйәшәйем – живу\nтыуғанмын – родился (-ась)\nкүп халыҡтар йәшәгән ил – страна, в котором живут разные национальности\nборон-борондан - издавна\nмилләт – национальность\nнарод - халыҡ\nйомарт ил – щедрая страна\nВатан - Отечество\nдәүләт – государство\nмайҙан - площадь\nV. Уҡыу-уҡытыу мәсьәләһен сисеү\nӘ һеҙ үҙегеҙ Башҡортостан тураһында нимәләр әйтер инегеҙ? Башҡортостан - беҙҙең тыуған илебеҙ, әйҙәгеҙ әле тыуған еребеҙгә маҡтау һүҙҙәре әйтәйек. Башҡортостан тураһында белемдәребеҙҙе байытырбыҙ, һөйләү телмәрен үҫтерербеҙ һәм һүҙлек запасы ла киңәйер.\nМин һеҙгә туп ырғытам, ә һеҙ Башҡортостан тураһында\nматур һүҙҙәрҙе әйтегеҙ.(Туп ырғытыш уйыны).\n- Тыуған ерем;\n- Бай ерем;\n- Матур илем;\n- Ысын күңелдән яратҡан ерем;\n- Күп халыҡтар йәшәгән ил;\n- Йомарт ил;\n- Башҡортостанда йәшәйем\nБыл һүҙҙәр - ҙур көскә эйә һүҙҙәр. Изге һүҙҙәр, ҡәҙерле һүҙҙәр. Тыуған илен һөйгән, ихтирам иткән, әҙәп белгән һәр кеше был һүҙҙәрҙе белергә тейеш.\nҮҙбаһа ҡағыҙҙарын алып, үҙебеҙгә баһа ла ҡуябыҙ.\nУҡыусылар, хәҙер һеҙҙең Башҡортостан тураһында белемегеҙҙе һынап ҡарайым әле. Мин һеҙгә һорауҙар тәҡдим итәм, ә һеҙ дөрөҫ яуабын билдәләгеҙ. (Слайд 5)\nБашҡортостан ҡайҙа урынлашҡан?\nБашҡортостандың милли уйын ҡоралы?\nБашҡортостандың баш ҡалаһы?\nБашҡортостандың иң оҙон йылғаһы?\nБашҡортостандың беренсе Президенты кем?\nБашҡортостандың милли геройы?\nСлайдтан дөрөҫ яуапты тикшереп билдәләгеҙ.\nБашҡортостан тураһында белемебеҙҙе тикшерҙек. Үҙегеҙгә баһа ла ҡуйып китегеҙ.\nVII. Яңы материалды аңлау кимәлен тикшереү\nIX. Өйрәнелгән материалды нығытыу. Белемдәрҙе дөйөмләштереү һәм системалаштырыу.\nХәҙер,әйҙәгеҙ әле, күҙ алдына килтерәйек, сит илдә\nһеҙҙең дуҫығыҙ бар, ти. Дуҫыбыҙҙы Башҡортостанға\nҡунаҡҡа саҡырайыҡ. Ниндәй юлдар менән саҡырып була? (Интернет аша,смс хәбәр, телефон аша).\nУл бында килһен өсөн уны ҡыҙыҡһындырайыҡ.Тыуған илебеҙ тураһында матур итеп һөйләргә кәрәк.\nТелефондан ике уҡыусы һөйләшә, диалог төҙөү.\nҺеҙҙең белемдәрегеҙгә өҫтәп, мин дә Башҡортостан\nтураһында аҙыраҡ һөйләп китәйем: Беҙҙең республикабыҙ башта Башҡорт Автономиялы Совет республикаһы тип аталған, ә 1992 йылдың февраленән Башҡортостан Республикаһы тип атала башлай. Уның майҙаны 143 мең квадрат километр. Башҡортостандың баш ҡалаһы – Өфө, унда 1 миллиондан артыҡ кеше йәшәй. Башҡортостанда 54 район, 21 ҡала, 40 ҡала тибындағы ҡасаба (поселок) бар.\nМин һөйләгәндә һандарҙы ҡулланырға мәжбүр булдым. Башҡорт телендә лә һандар мөһим роль уйнайҙар. Нимә ул һан? (Слайд 6).\nДәфтәрҙәргә яҙып куяйыҡ: Һан - предметтың иҫәбен, уның һаналыу тәртибен белдергән һүҙ. Нисә, күпме һорауҙарына яуап бирә.\nКитап буйынса эш.\nДәреслектең 71-се битен асайыҡ. Һандарҙы хәтергә төшөрөп үтәйек.\n13-сө күнегеү. Өлгө буйынса дауам итегеҙ.\nДәреслектең 73-сө битен асығыҙ. Унда нимә\nкүрәһегеҙ?(Флаг, герб). (Слайд 7).\nФлаг менән гербты, гимнды икенсе төрлө нисек атайбыҙ? (Символдар).\nСимволдар ҡайҙан килеп сыҡҡан икән, кем белә?\nЭйе, символдарҙың килеп сығышы бик боронға барып\nтоташа. Бик борон заманда кешеләр кешеләрҙән дә көслөрәк рухтар бар тип уйлағандар. Уларҙың һүрәттәрен эшләгәндәр һәм табынғандар.\nӘ бына беренсе гербтар 11-12-се быуаттарҙа тәреле(крестлы) походтар ваҡытында барлыҡҡа килгән.Һуғышҡан һалдаттар- ңрыцарҙәр өҫтәренә баштан аяҡҡа тиклем ҡаплап торған тимер шлемдар кейгәндәр. Был шлемдарға һәм ҡалҡандарға (щиты) тәре һүрәте төшөрөлгән булған.Һуғыш туҙанындаулар бер-береһен йыраҡтан ошо һүрәткә ҡарап таный алған.\nТаҡтаға флаг һәм гербты элеү.\nVIII. Ял минуттары\nУҡыусылар, хәҙер һеҙҙең менән Швейцарияға барып\nҡайтабыҙ. Ни өсөн Швейцарияғамы? Сөнки, беҙҙең\nБашҡортотсаныбыҙҙы икенсе Швейцария менән\nсағыштыралар. Сөнки Швейцарияның тәбиғәте лә\nбеҙҙең Башҡортостаныбыҙҙың тәбиғәте кеүек бик\nматур икән.Унда йәшәгән ҡоштар, йәнлектәр булып\nуйнап алайыҡ. (Слайд 8). (Музыка аҫтында эшләнелә,\nуҡыусылар уҡытыусының хәрәкәттәрен ҡабатлай).\nБөркөт кеүек осайыҡ.\nҠуян кеүек һикерәйек,\nАйыу кеүек атлайыҡ,\nБолан кеүек еләйек,\nҺәм урынға ултырайыҡ.\nДәреслектең 71-се битен асып 14-се күнегеүҙе табығыҙ. Текстағы һандарҙы дөрөҫ итеп Миша уҡый башлай.\nҺорауҙарға яуап бирегеҙ:\nБашҡортостан Республикаһының Дәүләт гимны һәм дәүләт гербы ҡасан ҡабул ителгән?\nГимдың авторы кем?\nТекст авторҙары Рәшит Шәкүр, Рауил Бикбаев (башҡортса), Светлана Чураева (урыҫса). (гимнды баҫып тыңлау).\nГербтың авторы кем?\nГерб милли биҙәк менән уратып алынған түңәрәк\nэсендәге Салауат Юлаев һәйкәле һүрәтенән тора.\nҺәйкәлде сығып килгән ҡояш нурҙары балҡыта.\nҺәйкәлдең аҫтында — ҡурай сәскәһе, флаг төҫтәренә\nбуялған таҫма, уның аҡ төҫлөһөнә «Башҡортостан» тип\nяҙылған. Һәйкәл яугир егеттең, азатлыҡ һәм ғәҙеллек\nөсөн көрәшсенең дөйөмләштерелгән образын\nФлаг ҡасан ҡабул ителгән? Ниндәй төҫтәрҙән тора?\nФлагтың авторҙары кем?\nЗәңгәр төҫ күк йөҙөн, ғәҙеллекте һәм уй-ниәттәренең\nсафлығын аңлата. Аҡ төҫ — республика халыҡтарының тыныслыҡты һәм татыулыҡты һөйөүен белдерә. Йәшел төҫ — азатлыҡ һәм тормоштоң мәңгелеген билдәләй. Ҡурай сәскәһе — дуҫлыҡ символы.\nТекстҡа исем бирәйек.\nIX. Контроль һәм үҙконтроль (үҙ аллы эш, йомғаҡлау контроле).\nУҡыусылар, хәҙер әйҙәгеҙ үҙебеҙҙе тикшереп\nҡарайыҡ әле.(карточкалар таратыла, уҡыусылар\nэшләйҙәр). (Слайд 9). Карточка буйынса эш. Текстан һандар булған һөйләмдәрҙе күсереп яҙырға. Приложение №2\nДәрестең маҡсаты ниндәй ине?\nҮҙегеҙгә ниндәй яңылыҡ алдығыҙ?\nКемдәр бик һәйбәт эшләне?\nКемдәр үҙҙәрен маҡтай алалар?\nКем иптәшен маҡтарға теләй? Ни өсөн?\nКем бөгөн аңлаған, яҡшы эшләгән, йәшел түңәрәк күрһәтегеҙ. Кемдәр аңлаған, әммә әҙ эшләгән һәм белемдәрен нығытырға кәрәк һары түңәрәк күрһәтәбеҙ. Кемдәр аңламаған, шуға күрә эшләмәгән, кемгә ярҙам кәрәк ҡыҙыл түңәрәк күрһәтегеҙ. Уҡыусыларҙы баһалау.\nXI. Өйгә эш биреү.\nКемдең беренсе төрөндә плюс күберәк 1-се төр өй эшенә яҙығыҙ, кемдең икенсе - 2 төр, өсөнсө – 3.\nБашҡортостан тураһында проект эше башлайыҡ. Өйҙә Башҡортостан тураһында бөтә мәғлүмәттәрҙе йыйығыҙ: шиғырҙар, йырҙар, әҫәрҙәр, үҙегеҙҙә һүрәттәр төшөрөгөҙ, шиғыр яҙып ҡарағыҙ. Иң отошлоларын республикабыҙҙың гәзит- журналдарына ебәрерһегеҙ.\n12-се күнегеү, 70-се бит.Диалогты артабан дауам итегеҙ.\nБашҡортостан тураһында текст төҙөргә.\nАғасты япраҡ биҙәй, кешене хеҙмәт биҙәй. Һеҙҙең\nтырышлығығыҙ юҡҡа булманы. Дәресебеҙ бик матур\nүтте. Ҙур рәхмәт һеҙгә! Һау булығыҙ!\nНомер материала: ДБ-655613\nРазработка олимпиады по инженерной графике\nПамятка для родителей "Профилактика девиантного поведения детей"\nРеферат "Коррекция агрессивного поведения детей"\nСценарий на 1 сентября "День знаний"\nКонспект внеклассного мероприятия "Битва хоров", посвященного Дню России\nРабочая программа профессионального модуля ПМ 04 Оформление и реализация готовой продукции «0508000 - Организация питания» (квалификация 0508012 Повар)


Башҡортостанда «Министр менән асыҡ дәрестәр» проекты башланды // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\n17:28, 17 сентября 2019 Йәмғиәт\nБашҡортостанда «Министр менән асыҡ дәрестәр» проекты башланды Фото: Олег Яровиков\nӨФӨ, 2019 йыл, 17 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Галина Бахшиева/.\nӨфөлә өлкән класс уҡыусылары өсөн «Министр менән асыҡ дәрестәр» проекты башланды. Ойоштороусыһы — Башҡортостан Республикаһының Эшҡыуарлыҡ һәм туризм буйынса дәүләт комитеты.\nУҡыусыларҙың министрлыҡ һәм ведомство етәкселәре, бизнес-берләшмә вәкилдәре менән осрашыуҙарын йыл дауамында аҙна һайын уҙғарыу күҙаллана.\n«Университет ҡайнау нөктәһе» Тыныслыҡ урамындағы 14-се бинала, «Киләсәк фабрикаһы» коворкинг үҙәгендә урынлашҡан. Өлкән класс уҡыусыларының аҙна һайын министрҙар, эшҡыуарҙар менән осрашып, үҙҙәрен ҡыҙыҡһындырған һорауҙарын биреү мөмкинлеге бар.\n«Программа 9-11 класс уҡыусылары өсөн иҫәпләнгән. Уның төп маҡсаты — уҡыусыларҙа эшҡыуарлыҡ эшмәкәрлегенә ҡыҙыҡһыныу тыуҙырыу. Бурысы — донъяға һәм уның мөмкинлектәренә ҡарашты үҙгәртеү, — тип билдәләне Башҡортостан Республикаһы Эшҡыуарлыҡ һәм туризм буйынса дәүләт комитетының матбуғат секретары Анастасия Сарбашева. — Башланғыс иҡтисади белемгә эйә булған үҫмерҙәр ғаилә, мәктәп, республика алдында торған проблемаларҙы ҡулланыусы күҙлегенән генә түгел, ә новатор күҙлеген дә күреп баһалай, үҙҙәренең хәл итеү юлын тәҡдим итә ала».\nБер «Министр менән асыҡ дәрес» программаһы ике академик сәғәткә иҫәпләнгән. «Университет ҡайнау нөктәһе»ндә өлкән класс уҡыусылары өсөн ошондай тәүге дәрес 14 сентябрҙә уҙҙы.\nӨфө мәктәптәренең һәм Ҡырмыҫҡалы районының 9-11 класс уҡыусыларының һорауҙарына Башҡортостан Республикаһының Эшҡыуарлыҡ һәм туризм буйынса дүәләт комитеты башлығы Римма Бойцова, Өфө дәүләт нефть техник университетының уҡыу-методика эше буйынса проректоры Олег Баулин һәм «Киләсәк фабрикаһы» коворкинг үҙәге етәксеһе Александр Черников яуап бирҙе. Өлкән класс уҡыусылары өсөн беренсе дәрес программаһында шулай уҡ оҫталыҡ дәресе һәм коворкинг үҙәк буйлап экскурсия бар ине.\nБашҡортостан райондарынан саҡырылған 10-11 класс уҡыусылары өсөн икенсе «Министр менән асыҡ дәрес» 21 сентябрҙә була.\nТеги: мәғариф, мәғариф проекты


Белорус ҡауҙыһынан башҡорт батыры Ҡаһым түрәгә тиклем\n3 Июнь , 12:08\nБелорет ҡалаһының һыу һурҙырғыс башняһын, Белоруссия символы - ҡауҙыны һәм башҡорт батыры Ҡаһым түрәне нимә берләштерә тиһегеҙме? Сибай ҡалаһында уҙған “Урал аръяғы - 2022” инвестһабантуй сиктәрендә ойошторолған дөйөм майҙансыҡ! Милли сатырҙарға бәйле программа арҡылы ҡунаҡтар Башҡортостан территорияһында йәшәүсе башҡорт, татар, урыҫ, мари, белорус, сыуаш халҡының мәҙәни мозаикаһын күҙҙән уҙғара алды.\nМишкә районының 70 проценты - мариҙар. Мари тарихи-мәҙәни үҙәктең баш белгесе Алексей Ибулаев һөйләүенсә, Башҡортостан Республикаһында йәшәүсе мариҙар боронғо йола һәм мәҙәниәтте һаҡлап ҡалыуы менән билдәле. Әйткәндәй, башҡорт һәм татар һабантуйҙарына оҡшаш байрам - “Кугу шелык кумалтыш” та тап яҙғы баҫыу эштәренән һуң уҙғарыла икән. Мишкә районының сатырында көнсығыш мариҙарҙың йорт йыһаздары, көнкүреш кәрәк-яраҡтары ҡуйылған.\nБелорус ихатаһында ҡунаҡтарҙы белорустарҙың аҡыл һәм тыныслыҡ ҡошо - ҡауҙы ҡаршылай. Бында һаламдан үрелгән әйберҙәрҙе, милли ҡурсаҡ, сигеүле таҫтамалдарҙы, йорт кәрәк-ярағын күрергә мөмкин.\nСтәрлетамаҡ районының грант арҡылы булдырылған мобиль башҡорт тирмәһе лә әллә ҡайҙан күҙҙең яуын алып тора. Тирмәлә башҡорт батыры Ҡаһым түрәгә арналған музей булдырылған.\nҺыу һурҙырғыс башня - Белорет ҡалаһының визит карточкаһы. Уның кесерәйтелгән күсермәһе Иҙел башының башҡорт тирмәһе янына ҡуйылған. Был мәҙәни һәм тарихи ҡомартҡы 1916 йылда төҙөлгән. Ул ҡаланы һыу менән тәьмин итеп кенә ҡалмаған, янғын ҡалансаһы сифатында ла ҡулланылған. Бөгөнгө көндә һыу һурҙырғыс башняла экскурсиялар уҙғарыла.


“Цифр” барып етмәй торған биләмәлә йәшәгәндәргә компенсация буласаҡ » «Йәшлек» гәзите | Газета "Йэшлек"\nГазета "Йәшлек" » Яңылыҡтар таҫмаһы » “Цифр” барып етмәй торған биләмәлә йәшәгәндәргә компенсация буласаҡ\n14.01.2019 “Цифр” барып етмәй торған биләмәлә йәшәгәндәргә компенсация буласаҡ\nБеләһегеҙ, был йыл башында Башҡортостан халҡы телевидение тапшырыуҙарын һанлы форматта ҡарарға күсте. БР Хөкүмәтендәге оператив кәңәшмәлә ошо турала һүҙ барҙы һәм ҡайһы бер төбәктәрҙәге халыҡҡа “цифрлы ТВ” ҡарау өсөн ярҙам тураһында ла һөйләштеләр.\nРеспубликаның Нәшриәт һәм киң мәғлүмәт саралары буйынса агентлығы етәксеһе Борис Мелкоедов яңы реформа хаҡында аңлатма бирҙе.\nБаҡһаң, беҙҙә әле цифрлы телевидение барып етә алмаған райондар бар икән. 1166 тораҡ пункт (163 558 кеше) өлөшләтә йәки бөтөнләй мәхрүм. “Ҡыҙыл зона”ла – Белорет, Бөрйән, Баймаҡ, Ейәнсура, Йылайыр райондарының ҡайһы бер ауылдары. Әлбиттә, замана телевидениеһы бөтәһенә лә “күренергә” тейеш. Әле был мәсьәлә буйынса эштәр бара. Шул уҡ ваҡытта юлдаш ҡорамалдарымы йә приставкамы алырға аҡсалары етмәгән әҙ тәьмин ителгән граждандарға дәүләт ярҙамы ла ҡарала.\n“Цифр”ға күсеү буйынса һорау булһа, вәкәләтле органдар:\n1) БР Нәшриәт һәм киң мәғлүмәт саралары агентлығы. Ул ярҙамға мохтаждарҙың ғаризаларын йыйырға булышлыҡ итә, Ярҙам тураһында мәғлүмәт бирә.\n2) “Спутник телеком” йәмғиәте (операторы). Ғаризаларҙы ҡарай, ҡорамалдар ҡуйыуҙы контролләй, юлдаш ҡорамалын ҡуйыуҙы ойоштора.\nӘ был реформа тураһында, йәғни һанлы телевидениеға күсеүҙе, уның шәп нәмә икәнен ололарға нисек аңлатырға һуң? Башҡортостан Башлығы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы Радий Хәбиров был мәсьәләгә лә иғтибар итте. Борис Мелкоедов әйтеүенсә, ҡарттар йәшәгән һәр йортҡа инеп аңлатырға мөмкин. Бәлки, был эш ирекмәндәргә ҡушылыр.


Мең дә бер кисәнән кәм түгел (Булған хәл) » «Йәшлек» гәзите | Газета "Йэшлек"\nГазета "Йәшлек" » Әҙәбиәт » Мең дә бер кисәнән кәм түгел (Булған хәл)\n04.11.2018 Мең дә бер кисәнән кәм түгел (Булған хәл)\nЮл оҙон, бер башҡа Өфөнән 3 мең саҡрымдан ашыу. Себер далалары буйлап ел дә ел генә! Өсөнсө тәүлеккә килеп еттем ҡалаға. Ҙур тарихи ҡала, матур ерҙәре лә барҙыр, тик ҡарап йөрөргә ваҡыт юҡ. Маршрут документтарында күрһәтелгән фирманан тауарҙы тейәргә лә, тиҙерәк кирегә һыпыртырға. Ләкин мин уйлағанса эш улай ыңғай барып сыҡманы. Ике көндән генә әҙер була һеҙгә кәрәк продукция, тинеләр заводта. Сара юҡ, машинаны завод туҡталҡаһына ҡуйып, киттем ҡала ҡыҙырып.\nИң башта ҡунаҡханаға барып, люкс бүлмәнән урын алдым. Аллаға шөкөр, конторала аҡсаны мул бирәләр беҙҙең. Дальнобойщиктарҙы трассала юл хәүефһеҙлеге хеҙмәткәрҙәре лә аңдып ҡына тора, уларҙан башҡа ла төрлө хәлгә тарырға тура килә.\nКискә ҡәҙәре телевизор ҡарап, бүлмәмдең йомшаҡ карауатында аунаным. Душта йыуынып, йоҡлап та алдым. Күҙ бәйләнгәс, күңел мажара талап итә башланы. Туҡта, ҡаланы ҡарап киләйем әле, нисәмә йыл ил буйлап сәйәхәт итһәм дә, Иркутскиҙа тәүге тапҡырмын. Үҙем ауыл малайы булһам да, ҡала тормошон яратам мин. Айырыуса ҡараңғыла матур була ул, бөтә күркәм урыны ялт итеп яҡтыртыла!\nБотаника баҡсаһын, адмирал Колчак, Александр III батша һәйкәлдәрен ҡарап йөрөй торғас, Хеҙмәт майҙанына барып еттем. Бындағы скульптураларға, фонтанға һоҡланып ҡарап торҙом. Дә, эшләй беләләр ҙә инде, әй! Беҙҙең ҡалалар менән сағыштырғанда, валлаһи, ер менән күк араһы.\nБайтаҡ йөрөлгән, асыҡтырып та киткән икән. Әмәлгә ҡалғандай, эргәлә генә ресторан бар. Керҙем шунда, мул ғына итеп ашарға заказ бирҙем. Аҡса етерлек, абзыйығыҙ бер күңел асып алһын әле, йәнәһе. Заказым килгәнсе залды күҙәтәм. Бында минең кеүектәр юҡ икән, барыһы ла парлылар, компаниялар, күңел асалар, көлөшәләр, бейешәләр...\nТуҡта! Анау сибәр ҡыҙ бер үҙе генә ултыра түгелме? Яңғыҙы ғына шул, эргәһендә берәү ҙә юҡ. Берәйһен көтәлер, моғайын. Күҙемде шул ҡараҡайҙан алмай башланым. Көткәне килмәгән, ахырыһы. Ана бит минең яҡҡа ҡарап алғанда күҙҙәре ниндәй моңһоу. О, ул күҙҙәр! Көйәнтәләнеп торған оҙон керпектәре менән бер һирпелеп ҡарауы ғына ла, тотһа, нәҫел үгеҙенең билен һындыра алырҙай егеттәрҙең һушын алырлыҡ.\nШул ваҡыт, ниһайәт, минең заказ килеп етте. Теге сибәрҙе күҙ уңынан ысҡындырып, һоғона башланым. Асыҡтырған, шайтан алғыры. Шайтан тигәндән, эскә төйөр төшөрөп, уймаҡ ҡына гәлсәр рюмкаға ҡойоп йөҙ грамм да ебәргәс, күңелгә инеп ояланы был ҡотортҡос. Шалт итеп теге ҡыҙ иҫкә килеп төштө. Ә ул һаман яңғыҙ ултыра! Миңә ҡарап тәүфиҡлы ғына итеп йылмайған да кеүек етмәһә. Әлеге шайтан ҡотҡоһомо, йөҙ грамм шауҡымымы, мөйөштәге өҫтәлдән миңә ҡарап серле йылмайған сибәркәйҙең наҙлы ҡараштарымы, кем белһен, әммә киләһе минутта мин ҡараҡайҙың өҫтәле эргәһендә инем.\n– Ниңә яңғыҙ ғына ултыраһығыҙ, әйҙәгеҙ, минең өҫтәлгә рәхим итегеҙ, – тип ебәргән булдым мин ҡыйыу ғына. – Беҙҙең кеүек егеттәр буш кеҫә менән йөрөмәй, һинең кеүек хур ҡыҙын ғына һыйлай алам.\nҠатын-ҡыҙҙы арбар өсөн тәбиғәт биргән бөтә һәләтемде эшкә егеп, был һылыуҙы үҙемдең өҫтәлгә күсерҙем бит, егеттәр! Танышып киттек. Исеме лә яғымлы үҙенең – Будур! Ул шундай “Аладдиндың тылсымлы шәме” әкиәтендәге һылыуҙың исемен әйтеп ултырғанда, мин Вәлиәхмәт, тип ултырмаҫмын бит инде, Васяға әйләндем.\nЕгете килмәгән икән Будурҙың, шуға кәйефһеҙ булған. Бармағымды бер генә шартлатып сиртеп ебәреүемә официант өҫтәлгә зиннәтле шарапты килтереп тә ултыртты. Минең тел-телгә йоҡмай. Шулай булмай ни, собханалла, алдымда хур ҡыҙы үҙе ултыра ла баһа. Ҡайтып, егеттәргә һөйләһәм, берәү ҙә ышанмаясаҡ. Һәй, берәүһе лә юҡ бит эргәмдә, исмаһам, күрерҙәр ине Вася ағаларының нисек типтергәнен! Булған-булмағанды һөйләп, сәпсим ауҙарҙым бит һылыуҙы үҙ арбама, ауыҙыма ғына ҡарап ултыра. Их-ма!\n– Нишләп бында ултырабыҙ, Вася, мин бер әбейҙә фатирҙа йәшәйем, ашарға, эсергә ал да әйҙә миңә! – ти бит, шайтан алғыры!\nНиндәй ир ҡаршы булһын бындай саҡта, әлбиттә, риза булдым. Официант менән иҫәпләштем дә, хур ҡыҙы артынан эйәрҙем. Ә үҙемдең башта – шундай ләззәтле уйҙар! Такси тотоп киттек Будур йәшәгән йортҡа. Шәхси секторҙа төшөрөп ҡалдырҙы таксист, урын шомлораҡ һымаҡ күренһә лә, ирмен тигән ир ҡурҡып тормай инде был ваҡытта.\nАшын ашаған, йәшен йәшәгән әбей асты ишекте. Тишә яҙырҙай булып текләберәк ҡарап торҙо. Ҡолаҡҡа ҡатыраҡ, ахырыһы, Будур ҡолағына терәлеп ниҙер әйткәс, шымыраҡ йөрөгөҙ тигәндәй, быуыны һайын йөҙөк таҡҡан кәкре бармағын ауыҙына ҡуйып, тысылданы ла, үҙ бүлмәһенә инеп китте. Беҙ бесәй шикелле һаҡ ҡына баҫып, Будурҙың бүлмәһенә юлландыҡ. Ай, Хоҙайым, шартлайым инде хәҙер, хатта теге һаңғырау ҡортҡа ла ишетәлер минең йөрәгемдең тибешен.\nИнгәс тә утты яҡтыртманы был ҡыҙ. Нәзәкәтле хушбуйының еҫе менән иркәләп кенә ҡолаҡ осомдан үпте лә, карауатҡа һөйрәй башланы. Юл ыңғайы алған ризыҡтарҙы өҫтәлгә ҡуйып та өлгөрмәнем, был мине түшәккә йығып, сисендерә лә башланы. Һай, кино инде, торғаны менән кино! Онотолмаҫлыҡ буласаҡ был төн! Хәҙер күрһәтәсәк был сибәркәйгә Вася ағайығыҙ башҡорт егеттәренең ғәйрәтен! Был һөйөүгә һыуһаған һылыуҡайҙың аҡылын юйҙырам хәҙер, тип уйлай-уйлай ашыҡ-бошоҡ сисенеп бөтөп, ҡуйынына ғына сумғайным, арттағы шкаф ишеге шағырлаған тауыш сыҡты...\nУй, Аллам, нимә булды был? Ниндәйҙер көслө ҡулдар арттан ҡармап тотмаһынмы... Ысҡынып булмай, ҡәһәрең, ғорланы ҡыҫҡандан-ҡыҫа был ғифрит! Әллә... Үҙемдең уйымдан үҙем ҡурҡып киттем. Дә-ә, бөттө баш былай булғас, үле кәүҙәмде Ангараға ырғытһалар, этем дә таба алмаясаҡ. Ҡот осто, тыным ҡыҫылып сәбәләнгәндә ҡулыма өҫтәлдәге шарап шешәһе эләкте. Аҡтыҡ көсөмдө йыйып, йән асыуым менән һелтәнеп ебәргәйнем, теге ғифриттең ҡаҡ маңлайына эләкте. Шешә ватылыу менән ҡыпһыуыр һымаҡ ҡулдарҙың көсө һиҙелерлек кәмене. Шунан файҙаланып, бөтә ҡалған көстө йыйып, мин тәҙрәгә һикерҙем. Ярай, ҡарсыҡтың иҫке генә өйөнөң тәҙрәләре лә үҙе кеүек ҡорғаҡһыған икән. Тәүге һелтәнеүҙә бирешмәһә лә, икенсе ынтылыуҙа ҡойолоп төштө. Ҡойманы бер һикереүҙә үтеп, күҙемә аҡ-ҡара күренмәй саптым да саптым. Ауыҙымдан күперектәр ағып, мышнап ергә сүгәләгәндә бер-ике саҡырым китеп өлгөргән булғанмындыр, моғайын. Хоҙайым шомлоғо! Мин инәнән тыума торам да баһа Иркутск урамында! Күҙемдән һығылып әсе йәштәр ҡойола, үҙем айға ҡарап иңрәгән бүре шикелле олойом.\nҠайҙа торам мин, был ниндәй урам? Документтарым да, аҡсам да юҡ, етмәһә, ыстағы, шәрәмен... Шул мәлдә үҙемдең донъяның иң меҫкен мәхлүге икәнемде аңланым.\nНишләргә? Ҡараңғы урамдан ҡаса-боҫа бара торғас, бер сепрәк киҫәге табып, ғәүрәтемде ҡаплап алдым. Ошолай таныш булмаған урамдар ҡыҙырған ваҡытта бәхетемдән полиция машинаһы туҡтаны яныма. Берәй изге бәндә тәҙрәнән мине шәйләп шылтыратҡан, ахырыһы, хоҡуҡ һаҡлау органдарына. Иркутск урамы буйлап Маугли йөрөй тигәндәрҙер.\nДежур бүлектә минең хәлде һорашып, башта һындары ҡатҡансы көлдөләр, шунан тегенән-бынан кейем табып, кейендерҙеләр.\nҠалған төндө полиция бүлегендә үткәрҙем. Иртән начальство килгәс, ике полиция хеҙмәткәре мине машинаға ултыртып, теге өйҙө эҙләргә киттек. Ярайһы ғына эҙләй торғас, таптыҡ бит нәкәнис. Ишекте шул уҡ әбей асты. миндә берәү ҙә юҡ, булғаны ла юҡ, тип тик тора эт талағыры ҡарсыҡ. Әммә, погонлылар нығыраҡ ҡыҫҡас, сиселде. “Кавказ кешеләреме, сиғандармы, яңыраҡ бүлмә алғайнылар. Хаҡын алдан түләп ҡуйҙылар. Ирле-бисәле улар. Ҡайһы ваҡыт, ире өйҙә булмағанда, бисәһе ят йәрҙәр килтерә ине, әммә быға ҡәҙәре тегеләй-былай тауыштары булманы”, – тип теҙеп алып китте ҡортҡа.\nМин күрһәткән бүлмәгә инһәк, тәҙрә ватыҡ, бөтә әйбер туҙышып ята. Минең документтар ҙа, хатта аҡса ла шул килеш. Күрәһең, тегеләр ҡоттары осоп, шундуҡ сығып һыпыртҡандыр.\n– Ну, Вася, уголовное дело открывать будем? – ти өлкән лейтенант, миңә ҡарап. Үҙе хәйләкәр йылмая.\n– Юҡ, егеттәр, рәхмәт. Мөмкин булһа, ҡайтарығыҙ мине. Хәҙер эш ҙурға китһә, еңгәгеҙ аҫып ҡуясаҡ бит, ярлыҡағыҙ. Бында мине кем белә. Булған – бөткән. – Полиция хеҙмәткәрҙәренә мөлдөрәп ҡарайым – миңә ҡайтырға кәрәк.\nЕгеттәр хәлемде аңланы. Бүлеккә алып барып, тағы ниндәйҙер документтарға ҡул ҡуйҙырҙылар ҙа, дүрт яғың ҡибла, тинеләр.\nЗаводҡа килһәм, минең тауар әҙер икән. Йөктө тейәнем дә елдем Уралыма. Артҡа ҡарау юҡ, һыҙырам ғына. Алда Башҡортостаным, өйөмдә яратҡан Бибиғәйшәм көтә.


ДОНЪЯ ЯҢЫЛЫҠТАРЫ - 27.03.2017\nБөгөндән водитель таныҡлығын күп функциялы үҙәктәрҙә алмаштырырға мөмкин. Был туралағы документ Рәсәй Хөкүмәтенең рәсми сайтында донъя күрҙе. Әлегә тиклем таныҡлыҡ дәүләт автоинспекцияһы бүлексәләрендә генә бирелә ине. Бынан тыш, тәжрибәһе булмаған водителдәр өсөн яңы төр сикләүҙәр ғәмәлгә инде. Уға ярашлы, руль артында ике йылдан аҙыраҡ ултырған автоһәүәҫкәрҙәргә башҡа автомобилде буксирға алыу рөхсәт ителмәй.\nАнкара властары Рәсәй туристарын паспортһыҙ ҙа ҡабул итергә әҙер. Был турала Төркиәнең сит ил эштәре министры Мәүлит Сыуаш оғлы белдергән. Уның фекеренсә, әле дәүләт етәкселәре араһында һөйләшеүҙәр үткәрелмәгән. Шулай ҙа бындай тәҡдим ике яҡ өсөн дә отошло булмаҡсы. Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, 2015 йылдың көҙөндә төрөк истребителе Рәсәйҙең "Су-24" самолётын бәреп төшөрҙө. Был хәлдән һуң Мәскәү менән Анкара араһындағы мөнәсәбәттәр һыуынды. 2016 йылдан Рәсәй төрөк граждандары өсөн визаһыҙ инеү мөмкинлеген туҡтатты.\nБерлиндағы музейҙарҙың береһенән "Ҙур саған япрағы" тип аталған алтын тәңкә урланған. Ауырлығы 100 килограмм тартҡан аҡсаның номиналы 1 миллион доллар. Унда Бөйөк Британия королеваһы Елизавета Икенсенең һүрәте төшөрөлгән. Ғәҙәти булмаған тәңкәне баҫтырыу өсөн яҡынса 3 миллион ярым доллар сарыф ителгән. Полиция хеҙмәткәрҙәре енәйәтселәр музейға тәҙрә аша ингән тигән һығымтаға килгән.\nҠырғыҙстанда мал һарайын йәшен атҡан. Бесән янып китеп, ут ағас ҡаралтыларҙы ялмап алған. Хужаларҙың бикле торған мал-тыуары - 30 һарыҡ һәм кәзәһе, бер һыйыры янып үлгән. Урындағы халыҡ һуңғы йылдарҙа төбәктә йәшен атыу осраҡтарының йышайыуын белдергән. Былтыр йәй тәбиғәт ғәрәсәте бер юлы 120 һарыҡты юҡ иткән, тағы ла 150-ләп ваҡ мал ҡурҡышынан текә ҡаянан һикергән.\nКерлинг буйынса Рәсәй ҡатын-ҡыҙҙар йыйылма командаһы үҙ тарихында тәүге тапҡыр донъя чемпионатында икенсе урынға сыҡты. Пекинда үткән ярыштың финалында ватандаштарыбыҙ һигеҙ эндта Канада вәкилдәренән генә отолдо. Ә инде өсөнсө баҫҡысҡа Шотландия керлингистары күтәрелде. Быға тиклем Рәсәй спортсылары донъя кимәлендәге бәйгеләрҙә өс йыл рәттән бронза миҙалдарға эйә булды.


Оҙаҡ йәшәүҙең туғыҙ сере » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Новости » Һаулыҡ һаҡлау » Оҙаҡ йәшәүҙең туғыҙ сере\nҒүмер оҙайлығына килгәндә, уның 30 проценты нәҫелгә бәйле, ә бына ҡалған 70 проценты йәшәү рәүешенән, күнегелгән ғәҙәттәрҙән һәм башҡа тышҡы факторҙарҙан тора.\n1. Кәүҙә ауырлығы нормаламы?\nТикшереүҙәр күрһәтеүенсә, янбаш тирәһендәге бер нисә артыҡ килограмдың әллә ни зыяны юҡ. Ә бына май ашҡаҙан тирәһендә туплана икән, йөрәк өйәнәге, гипертония һәм инсульт кеүек сирҙәр менән ауырыу хәүефе көсәйә. Һирәкләп кенә шоколад, бәлеш ашауҙың бер ниндәй ҡурҡынысы ла юҡ, тик сама белергә кәрәк. Шулай уҡ дөрөҫ туҡланмау ҙа – ғүмерҙең ҡыҫҡарыуына йоғонто яһаусы сәбәптәрҙең береһе.\n2. Шәп атларға өйрәнегеҙ\nКемдәр шәп итеп атлап йөрөй, улар күпкә оҙағыраҡ йәшәй. Ғалимдар быны уларҙың һығылмалылығы, хәрәкәтсәнлеге һәм, дөйөм алғанда, яҡшы физик формала булыуы менән аңлата. Көн һайын шәп итеп атлап саф һауала йөрөү ҡан әйләнешен яҡшырта, йөрәкте нығыта.\n3. Үҙһүҙлелектең дә файҙаһы бар икән…\nИталияның көньяғында Чиленто тип аталған төбәк бар. Ундағы халыҡтың оҙаҡ йәшәүе билдәле. Ғалимдар асыҡлауынса, был халыҡ әллә ни әүҙем тормош та алып бармай, туҡланыуға ла әһәмиәт бирмәй. Тикшеренеүселәр фекеренсә, улар үҙһүҙлелеге һәм хеҙмәт һөйөүсәнлеге менән генә айырыла. Был халыҡты яҡшы белгән һәр кем бер һүҙҙән уларҙы әйткәненән бер нисек тә кире ҡайтартып булмаясағын раҫлай.\n4. Дуҫтарығыҙ күп булһын\nДуҫтары күп булған ҡатын-ҡыҙ һәм ир-егет һау-сәләмәт булыуы, әүҙем тормош алып барыуы һәм оҙаҡ йәшәүе менән айырылып тора. Тикшеренеүселәр оҙон ғүмерлеләрҙең тормош юлын өйрәнгәндән һуң шундай һығымтаға килгән. Дүҫтарҙың, туғандарҙың күп булыуы көйөнөстәрҙе, ҡайғыларҙы еңелерәк үткәрергә ярҙам итә, стресты кәметә һәм тормош әүҙемлеген күтәрә.\n5. Йәмғиәттең әүҙем ағзаһымы?\nТикшеренеүҙәр күрһәтеүенсә, оло йәштәгеләр уларҙың йәшенә етмәгән ололар хаҡында нығыраҡ хәстәрлек күрә. Мохтаж кешеләргә ярҙам итеү уларға үҙҙәрен яҡшы физик формала тоторға һәм зиһен теүәллеген һаҡларға ярҙам итә. Әлбиттә, ауырыу кеше, ауыр йөк булып, оҙаҡ ятһа, ыңғай йоғонтоһо юҡҡа сығасаҡ.\n6. Йоҡларға яратыусылар\nКемдәр төшкә тиклем йоҡларға ярата, һеҙҙең йөҙйәшәрҙәр исемлегенә инеү ышанысығыҙ бермә-бер арта. Калифорнияла, Испанияла, Японияла һәм Италияның көньяғында оҙаҡ йәшәүселәрҙең көн режимында мотлаҡ көндөҙгө йоҡо ҡаралған. Бындай ял нервыларҙы тынысландырып, үҙеңде формаға килтерергә ярҙам итә.\n7. Йәшелсәне күп ашарға\nЯпонияла Окинава утрауы йөҙйәшәрҙәре менән дан тота. Был утрау халҡының диетаһы шуның менән айырыла – һәр кеше, уртаса алғанда, көнөнә бер килограмм йәшелсә ашай.\n8. Һәр нәмәгә ыңғай ҡарашта булыу\nНиндәй генә милләттән, ниндәй генә төбәктән булыуына ҡарамаҫтан, оҙаҡ йәшәүселәрҙең бер дөйөм һыҙаты бар: уларҙың барыһы ла оптимист. Тормоштан мәғәнә таба һәм һәр ваҡиғаға ла мөмкин тиклем ыңғай баһа бирә беләләр. Башҡаларҙан иҫ киткес ихтыяры һәм үҙ-үҙенә ышаныу көсө менән айырылып торалар.\n9. …һәм ҡатын-ҡыҙ затынан булыу\nСәләмәт тормош алып барыу, дөрөҫ туҡланыу, физик әүҙемлек, ыңғай хис-тойғолар йәшәү оҙайлығына ыңғай тәьҫир итһә лә, ҡатын-ҡыҙҙың ир-атҡа ҡарағанда оҙағыраҡ йәшәүен бер кем дә инҡар итә алмай. Был бөтә донъя буйынса шулай. Әлбиттә, күп осраҡта ҡыҫҡа ғүмерле булыуында көслө зат үҙе ғәйепле: тәмәке тарта, спиртлы эсемлектәр менән мауыға, йәшелсә-емеш ашамай, сәләмәтлеген йыш хәүеф аҫтына ҡуя, табиптарға һирәк мөрәжәғәт итә.\nСығыу ваҡыты 20-07-2018, 07:00 | Ҡаранылар: 377\nКәзә һөтөнөң файҙаһы нимәлә?\nСтрестан ҡотолоу өсөн күберәк йәшел һуған, укроп ашағыҙ\nНи өсөн көн дә алма ашарға кәрәк?


11 / 02 / 2018 288\n11 / 02 / 2018 305\nДОНЪЯ ЯҢЫЛЫҠТАРЫ - 09.02.2018\nПрезидент Владимир Путин эшҡыуарҙар менән осрашыуҙа санкциялар һәм илдә бизнес үҫеше тураһында фекер алышты. Рәсәй сәнәғәтселәр һәм эшҡыуарҙар берлеге съезында дәүләт башлығы көнбайыш санкциялары мәсьәләһенә туҡталды. Тыйыуҙар һәм сикләүҙәр сәйәсәте тиҙҙән уның авторҙарын ялҡыта башлаясаҡ, шуға ла ике аралағы мөнәсәббәттәр көйләнеүенә ышанам тип белдерҙе Владимир Путин.\n09 / 02 / 2018 314\nӨфөнән Артур Шайхатаров һуҡырҙар һәм һаңғырауҙар өсөн мобиль ҡушымта уйлап сығарған\nБыл асышы өсөн йәш программист 500 мең һум күләмендә грант отҡан. Аҡсаны 11-се синыф уҡыусыһы проектты артабан үҫтереүгә йүнәлтергә ниәтләй.\n09 / 02 / 2018 255\n2017 йыл һөҙөмтәләре буйынса, Рус география йәмғиәтенең Башҡортостан төбәк бүлексәһе ойошторған сараларҙа 30 меңдән ашыу кеше ҡатнашты\nГеография диктантында ҡатнашыусы 18 мең кешенең, 9-ҙы яҙма эште бишле билдәһенә яҙған. Башҡортостандың Тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министры урынбаҫары Илдус Яхин билдәләүенсә, ойошманың төбәк бүлексәһе экология йылына арналған сараларҙы тормошҡа ашырыуҙа әүҙем ҡатнашҡан.\n09 / 02 / 2018 342\n08 / 02 / 2018 329\nДОНЪЯ ЯҢЫЛЫҠТАРЫ - 08.02.2018\nРәсәйҙә ике кимәлле прогрессив һалым индерелеүе ихтимал. Был туралағы закон проекты бөгөн Дәүләт Думаһы ҡарамағына тапшырылды. Проектта 24 миллион һумға тиклемге йыллыҡ килемгә 13 процент һалым ставкаһы һаҡлана. Әммә 24 миллион һумдан күберәк табыш алыусыларға 18 процентлыҡ һалым ставкаһын индереүҙе күҙаллай.\n08 / 02 / 2018 324\nТирә-яҡ мөхите һаҡлау буйынса ҡануниәтте боҙоуҙың төп өлөшө эшкәртеү ҡалдыҡтары менән бәйле\nБыл турала бөгөн Башҡортостандың Тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министрлығында үткән йәмәғәт фекер алышыуында белдерелде.\n08 / 02 / 2018 348\n08 / 02 / 2018 379\nРәсәйҙең иң шәп аэропорты Башҡортостанда!\n«Өфө» Халыҡ-ара аэропорты йәнә «Рәсәйҙең һауа ҡапҡаһы» премияһына лайыҡ булды. Мәскәүҙә үткән граждандар авиацияһы күргәҙмәһендә аэропорт эшмәкәрлеге 2017 йыл һөҙөмтәләре буйынса ике номинацияла билдәләнде. Былтыр Өфө аэропорты Волга буйы федераль округында тәүгеләрҙән булып пассажирҙар һанын 2 миллион 800 меңдән арттырған.\n08 / 02 / 2018 327\nРәсәйҙә мөмкинлеге сикләнгәндәр үҙәге асыласаҡ\nБыл махсус үҙәк физик кәмселеге булған кешеләргә ярҙам күрһәтә. Ике йыл элек үҙ ишектәрен асҡан бина һигеҙ йыл элек барлыҡҡа килгән хыялдың һөҙөмтәһе тип әйтергә мөмкин.\nБөйөк Ватан һуғышы ветерандарына алмашҡа\nӨфөлә хәрби хәрәкәттәр ветерандары ойошмалары координация советының сираттағы ултырышы үтте. Көн тәртибенә йәмәғәтселек вәкилдәрен йәш быуынды патриотик рухта тәрбиәләү эшенә йәлеп итеү, социаль яҡлау сараларын камиллаштырыу мәсьәләһе сығарылды.\n07 / 02 / 2018 308\nҒәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы Бәләбәйҙән 8 йәшлек Фәдис Сәлимгәрәевҡа «Һыуҙа батып барыусыларҙы ҡотҡарған өсөн» почет билдәһен тапшырасаҡ.\nИкенсе синыф уҡыусыһы дуҫын бәләнән ҡотҡарған. 6 ғинуарҙа Йәрмәкәй районындағы Талдыболаҡ йылғаһы ярында йөрөгән балалар уйындан саҡ уймаҡ сығармай. Уларҙың береһе боҙ өҫтөндә һикереп, һыу аҫтына китә.\n07 / 02 / 2018 339\n07 / 02 / 2018 360\nРәсәй фәне ауыр юғалтыу кисерҙе\n74-се йәшендә билдәле ғалим, Башҡортостан фәндәр академияһы ағзаһы, химия фәндәре докторы, профессор Урал Имашев арабыҙҙан китте.\n07 / 02 / 2018 277\n«Берҙәм Рәсәй» партияһының төбәк бүлексәһе бөгөн йыл дауамында партия эшмәкәрлеген әүҙем яҡтыртҡан журналистарҙы билдәләне\nУлар араһында беҙҙең телеканал хеҙмәткәрҙәре лә бар. «Яңылыҡтар» тапшырыуының 15 журналисы төрлө номинацияларҙа еңеү яуланы. Башҡорт телендәге яңылыҡтар редакцияһынан Гүзәл Борханова, Рәмилә Исмәғилева менән Гөлназ Хәйбуллина милли телдә, ә Фәниә Юланова менән Азат Ғәлиуллин «Йәш тележурналист» номинацияһы буйынса партия эшен әүҙем яҡтыртҡаны өсөн бүләкләнде. Еңеүселәргә ҡиммәтле бүләктәр һәм Диплом тапшырылды.\n07 / 02 / 2018 324\nЙәштәрҙең электораль әүҙемлеге\nБашҡортостан башлығы ҡарамағындағы дәүләт хеҙмәте һәм идара итеү академияһында үткән фекер алышыуҙа йәш быуынды һайлауға йәлеп итеү юлдары ҡаралды.\n07 / 02 / 2018 297


Республикала аттестат тапшырыу танталары үтә | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n15 июня 2020 — 16:36 ГТРК «Башкортостан»\nБөгөн мәктәп тамамлаусыларға аттестаттар тапшырыла. Был хаҡта Рәсәй мәғариф министрлығы хәбәр итә. Быйыл уҡыусылар тәүге тапҡыр урта белем тураһында таныҡлыҡтың Дәүләт йомғаҡлау аттестацияһы һәм Берҙәм дәүләт имтихандары һөҙөмтәләренә бәйләнмәгән өлгөһөн ала. Документта 9-сы һәм 11-се класты тамамлаусыларҙың уҡыу барышында алған баһаларға ярашлы билдәләр ҡуйыла. Берҙәм дәүләт имтиханын иһә юғары белем биреү йортона уҡырға барырға йыйынғандар ғына тапшыра. Мәғариф министрлығы ҡарары менән “Имтихан биреп ҡарау” төшөнсәһе индерелә. Министрлыҡ уны Роспотребнадзор менән берлектә уҡыусылар ҡатнашлығынан тыш 29-30 июндә үткәрергә әҙерләнә.


“СҮП-САР БАТШАЛЫҒЫ” йәки Бер ҡағыҙ остоғо тураһында » "Урал" гәзите\n- Әсәй, кәнфит ҡағыҙын ҡайҙа итәйем?\n- Бәй, нимә һорап тораһың, ырғыт.\n- Тәрбиәсе апай сүп-сарҙы ергә ташларға ҡушманы...\n- Ҡағыҙ остоғонан бер нәмә лә булмаҫ, башымды ҡатырма...\nЙорт алдындағы майҙансыҡта әсә һәм 4-5 йәштәр тирәһендәге ҡыҙыҡай араһында барған һѳйләшеүгә шаһит булғас, артабан ни эшләр икән тип, бәләкәсте күҙәтә башланым. Үтә эшлекле ҡиәфәт менән телефон экранына текәлгән әсәһенең үҙенә иғтибар итмәүенән файҙаланып, ҡыҙ бала усында йомолған кәнфит ҡағыҙы менән бер аҙ ситтәрәк урынлашҡан сүп-сар бактарына ҡарай йүгерҙе. “Һай, афарин, ѳмѳт бар икән был һылыуҙа”, - бәләкәй генә булыуына ҡарамаҫтан, аҡыллы фекер йѳрѳткән сабый ѳсѳн ихлас ҡыуанып ҡуйҙым...\nӘ шулай ҙа “ҡағыҙ остоғо” уйға һалды. Ысынлап та, Ер планетаһына юл ыңғай ғына һуғылған уҙғынсы кеүек ғүмер һѳрәбеҙ түгелме? Тирә- йүндәге йәшеллеккә, хозурлыҡҡа һоҡланыр урынға, тау-тау ѳйѳлгән сүп-сар ѳйѳмдәрен байҡап, ирекһеҙҙән танау сирыла. Яҙғы ѳмәләрҙән һуң күҙгә күренеп матурайған донъяһы ла, үлән күтәрелеп, ағас-ҡыуаҡтар япраҡҡа тѳрѳнѳү менән йәнә бер ҙур сүплекте хәтерләтә: тегендә-бында шешә, ҡалай һауыттар, полиэтилен ҡапсыҡтар, ҡағыҙ киҫәктәре, иҫәпһеҙ-һанһыҙ тәмәке тѳпсѳктәре һәм башҡа ҡый “хасил” була. Әйткәндәй, ѳлкәндәр, ғәҙәттә, сүп-сар ырғытыуҙа бала-сағаны ғәйепләй. Әммә кѳпә- кѳндѳҙ кескәйҙәр уйнаған майҙансыҡтарҙа, кеше күп йѳрѳгән урындарҙа оло быуын вәкилдәренең урналарға барып етеүҙе кәрәк тапмауына шәхсән үҙем шаһит. Хәйер, кәнфит ҡағыҙын ергә ташларға ҡыймай торған сабыйға “теләһә ҡайҙа ырғыт!” тип “аҡыл” ѳйрәткәндәрҙән артығын ѳмѳт итеп була микән?!\n“Йыйыштырған ерҙә таҙа түгел, ҡыйламаған ерҙә таҙа”, тиҙәр беҙҙә. Шулайын - шулай, һүҙ юҡ. Тик бына әленге ҡағиҙәне күптәр бар тип тә белмәй бит әле. Ни ѳсѳн? Сѳнки Рәсәйҙә был йәһәттән ҡанундар үтәлмәй, тәртипһеҙҙәр язаға тарттырылмай һәм, иң мѳһиме, был мәсьәлә буйынса хѳкүмәт тарафынан ентекле уйланылған, яйға һалынған, етерлек кимәлдә финансланған йүнле система ла юҡ, дѳрѳҫѳн әйткәндә.\nСағыштырыу ѳсѳн әлеге лә баяғы сит илдәргә күҙ һалайыҡ. Беренсенән, Кѳнбайыш Европа, Тѳньяҡ Америка “Ҡыйламаған ерҙә таҙа түгел, яҡшы йыйыштырған ерҙә таҙа” принцибы менән йәшәй. Эйе, был илдәрҙәге таҙалыҡ, бѳхтәлек һоҡландыра, ҡыҙыҡтыра. Ғәмәлдә, унда ла шул яп-ябай кешеләр йәшәй, Ер шарының һәр тѳбәгенән иҫәпһеҙ-һанһыҙ туристар ағыла. Экскурсияларҙан һуң беҙҙәге кеүек тегендә-бында сүп-сар ѳйѳмдәре лә пәйҙә була. Әммә шуныһы ғәжәп - бер нисә сәғәт үтеүгә был ҡыйҙың әҫәре лә ҡалмай. Ә эш башы шунда: Кѳнбайыш Европа илдәрендә урамдарҙы таҙа тотоу - хѳкүмәт тарафынан кѳйләнгән етди система. Үҙҙәрен уратып алған мѳхит санитар- гигиена талаптарына яуап бирһен, кеше йәшәгән урындар, тәбиғәт килгән туристарҙы ѳркѳтмәһен ѳсѳн бында ҡала бюджетына етерлек кимәлдә аҡса бүленә, күпләп эш урындары булдырыла. Икенсенән, сүп-сарҙы европалылар халыҡ кѳн күргән ерҙәргә тау-тау ѳйѳп ҡуймай, ә махсус заводтарҙа эшкәртеп, икенсел сеймал ала. Ѳсѳнсѳнән, Европала был йәһәттән ҡанундарҙың ҡатылығы, уларҙың үтәлеү мотлаҡлығы ла бизмәнде ыңғай яҡҡа ауыштыра. Мәҫәлән, Калифорнияла юл ситенә ырғытылған тәмәке тѳпсѳгѳ, бушаған һыу-һут һауыттары ѳсѳн тәртипһеҙ әҙәм кеҫәһенән - 1000 долларын, Канныла (Франция) 180 евроһын сығарып бирәсәк. Ә беҙҙә нисек? Урам буйлап ашап барабыҙ - ташлап барабыҙ. Тәмәке тѳпсѳктәре тураһында әйтеп тораһы ла түгел - балкондарҙан сѳйѳлгән ул хәшәрәттән, йорт аркалары аша үткәндә, башыңа ут ҡапмаҫ тимә. Дүртенсенән, ундағы урам һепереүселәр кѳн оҙоно эш ерендә хеҙмәт итә, һәр ташланған сүп-сарҙы ваҡытында йыйып бара. Беҙ иһә урам һепереүселәрҙе алаҡ-һолаҡ иртәнге сәғәттәрҙә генә күрәбеҙ. Әйткәндәй, Амстердамда берәҙәктәр, эскеселәр тѳйәк иткән парктар ҙа үҙҙәренең таҙалығы менән хайран итә. Баҡтиһәң, бында синфи йѳҙѳн юғалтҡандарҙы ла эшкә егәләр, имеш. Рәсәй берәҙәктәре ише бушты-бушҡа ауҙарып йѳрѳр урынға, йыйыштырыу ҡорамалдарын ҡулға алып, иртә таңдан эшкә тотона улар. Хеҙмәттәре ѳсѳн ике банка һыра, бер ҡап тәмәке, 10 евро аҡса ҡаралған.\nАуыҙ һыуын ҡоротоп, был илдәрҙе әллә күпме маҡтарға була, шулай ҙа үҙебеҙҙең проблеманан ситләшмәйек әле. Күптәр ризалашыр - урамдарҙа ҡуйылған урналарҙың әҙ булыуы, йорттар янындағы сүп-сар бактарының ҡапҡасһыҙ-ниһеҙ тороуы ла бәкәлгә һуға. Мәҫәлән, Киров урамына ҡараған 68-се йорттоң бактарынан осҡан сүп-сар Ҡыҙыл урамы халҡын тамам йѳҙәткәйне. Шәхси ѳйҙәр алдын “сыбарлаған” ҡый ѳйѳмдәре, әлбиттә, ҡала йѳҙѳн бер ҙә биҙәмәй. Үҙ сиратыбыҙҙа, һорауҙар менән 68-се йортто хеҙмәтләндергән “Коммунальщик” компанияһына ла, сүп-сарҙы полигонға ташыуҙы ойошторған “Авария-диспетчер” хеҙмәтенә лә шылтыратып ҡараныҡ - аныҡ яуап ишетелмәне. Бары ҡала хакимиәтенең контроле аҫтына эләккәс кенә, мәсьәләгә асыҡлыҡ инде, буғай. “Башспецстрой” яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте арҡылы йыйыштырылған йорт алдарына, ниһайәт, йәм инеп ҡалғандай булды. Тик оҙаҡҡа микән? Был таҙалыҡтың ваҡытлыса күренеш булмауы, моғайын, етәкселәр тарафынан күҙ уңында тотолғандыр.\nНәркәс СӨЛӘЙМӘНОВАның тулы материалын гәзиттең 51-се һанында (26.06.18) уҡығыҙ.


Интим танышты видео - ВИДЕО Ч. Онлайн танышыу!\nОнлайн-чатта теркәлергә булмаған\nУларҙың барыһы ла\nКүпселек кеше Интернет менән файҙалана ҡушҡанса эш итә, буш ваҡытын үткәреү барлыҡ тиерлек, һәм ул туранан-тура аралашҡан ваҡытта күңелгә генә түгел, кеше менән сәфәрҙә булмайынса урын ҡалдыраҺәм иң ҡыҙыҡ, улар башҡа нәмә түгел был хис-тойғоно. Социаль селтәр йәки икенсе сәбәп виртуаль уйын түгел тормош һәм ч. Кеше өсөн махсус чат булдырыла, уларҙың аралашыу кәрәк. Ул һәр ваҡыт тере кеше менән һөйләшеү түгел, бөтә мөмкинлек буласаҡ, бының өсөн бер нисә сәбәбе булды.\nТупаҫ шаяртыу бында урын юҡ\nӘ тәүлектең теләһә ҡайһы ваҡытында онлайн режимында аралаша алабыҙ икән.\nТөрлө кешеләр менән аралашыуҙың төп өҫтөнлөгө булып тора.\nБер-береһен белеү мотлаҡ түгел, поболтать өсөн. Бында бер кем дә белмәй, нисек һин һәм кем һин, һин ҡыҙыҡ кеше кеүек әлегә. Бында һөйләшә башлағас интернет-чат. Бер нисә сайтында табырға менән онлайн-чат яҙыу һәм уларҙы. Әммә бер шылтыратыу теркәлеп ҡатмарлы, сөнки һеҙ нимә генә түләнә"нигы"һәм пароль. Ниндәй ҡушаматы булған ине һайларға ла, кешеләр булды һәм буласаҡ. Ч туранан-тура асып теркәлгәндән һуң, һеҙ ҡайҙа яҙылырға мөмкин буласаҡ, тип теләйем (ругательство башҡа) һәм теләһә кем яҙа. Шулай уҡ форум, төрлө темалар буйынса фекер алыша ала ҡайҙа һеҙ, кешеләр тураһында була алалар торған ҡыҙыллыҡ. Күп кенә кешеләр өсөн онлайн-коммуникацияларын алмаштырыу"тере"аралашыуы. Ысынлап та, айырма шул ғына, - тип ирҙәр тауышы ч була алмай, әммә һәр осраҡта аралашыу дауам итә, хатта, әгәр беҙ һәр ваҡыт клавишаларға баҫып тейеш. Бындай менталитетлы кешеләр тиҙ арала табырға мөмкинлек биргән аралашыу, ҡәҙимге тормош ҡарағанда, кеше һәм ҡәнәғәт. Шәхсән белгән һәм киләсәктә бер-береһен яҡшы дуҫтар күп була, сөнки улар дөйөм бик күп була, һәм иң ҡыҙыҡ, сөнки мин беләм, был чатта. Башлаһа, әлбиттә, етешһеҙлектәр булды, ә уларҙың иң ҙурҙарының береһе булып тора, йәғни, кеше экрандарынан китмәй тиерлек компьютер, телефон һәм планшет. Әммә был бер ҡараһаң, күп кеше"ултыра"чатта. Бәләкәй тағы бер етешһеҙлеге - был кешеләр"йәшәй"һөйләшә. Бәлки бик ҙур етешһеҙлектәр бар, ләкин бөтәбеҙ өсөн. Хәҙер инде профессионалдар өсөн. Һәм һәр ваҡыт кем менән һөйләшә һөйләшә була. Һеҙ шулай уҡ аласыз күрһәтергә темаһы бик нескә, уларҙы яуап һеҙ мотлаҡ буласаҡ. Һеҙ бында килдең, рәт-рәт һорап йәки һөйләшеп өсөн советы, поздороваться һәм башҡа күп нәмәләр. Әгәр һеҙгә йәки һеҙ йоҡлай алмай күңелһеҙ, күп белә чатта һәм ҡыҙыҡлы барҙы.\nӘзербайжанда осрашты Сайтында\nӘзербайжан кеше өсөн етди мөнәсәбәттәрен башлайбыҙ, улар Беҙҙең сайтта ла осрауы мөмкинАтай, ир-аттың күп популяр сайты-яңғыҙ, Әсәй-одиночка осрашты. Русскоговорящий файҙаланыусы бөтә Әзербайжан сыҡты, төймәһенә баҫыуы Һәм башҡа исемдәр эҙләү бер-береһе менән Ярышып берләштергән төбәк дуҫтарса, йәки ир-ат Профиль тулыраҡ, етди мөнәсәбәт башланған, уларҙы табыу Өсөн бөтә алмай, теге Әзербайжан, сайтта кемдәр Яуап бирә ала. Атай, ир-аттың күп популяр сайты-яңғыҙ, Әсәй-одиночка осрашты. Әзербайжан русскоговорящий файҙаланыусы бер бөтөн, барыһы ла Бер-береһе менән ярышып командаларының дуҫтарса, йәки Аллаһ һеҙ ошо крайы тип исем таба Ала, ир-аттар һеҙ нажмите был төбәктә Ҡасан һылтанма буйынса.\nМоногамия - был күңелһеҙ\nӘммә был уларға бәхетле яһау өсөн бөтә мөмкинлектәр асыҡБыл агни тулы. Кем ҡасандыр бөйөк мөхәббәт булһа, күпкә яҡшыраҡ булыр са кем таба, йөрөй алмай. Яратам, ә һуңынан власты юҡҡа сығарырға, минеңсә, тағы ла ауыр. Мин уйлауымса, кеше өсөн, барыһынан да нығыраҡ ярата.\nКем белә, стресс һәм башҡа социаль баҫымы, бында килә.\nБиологик сәғәттәр тикают кешеләр түгел, йәшенеп ипотека түгел, ата-әсәһе һәм йыш ҡына насар советтарын һайлау буйынса партнеры кәм бирелгән, сөнки барыһы ла, тип уйларға булыр ине,-тип тағы. Бездеятельность был, моғайын, иң оло йәштәгеләр, йәш ныҡлы партнерлыҡ өҫтөнлөктәрҙең береһе булып тора. Шулай булғас, киләсәктә бындай һорау барлыҡҡа килгән, никах йәки бала шул тиклем тынлыҡ. Үҙе өсөн уртаҡ булды улар өсөн ваҡытын һәм мажаралар. Шунан, кем булам инде, үҙ янында ышаныслы партнерлыҡ мөнәсәбәтенә, бынын өсөн, шул табылһа, был хаҡта күп хыяллана: мөхәббәт үҙенсәлекле.\nЯлған хатта хөрәфәт был\nЭргәһендә ҡаранан: - ваҡыты менән дөрөҫ күпме кеше әйберен эҙләп, йонсоп. Кеше, уға яраҡлашыу, - был бүләк итә, ул баш тартырға ярамай. Шунан, кем булған ҡараш, мөнәсәбәт тотороҡло азатлыҡ һәм кем нигеҙ һалған, тел-береһенә ҡаршы килергә тейеш. Ни тиклем тәрән һәм тотороҡло мөнәсәбәттәр, һеҙҙең үҙ-үҙенә ышаныс шул тиклем күберәк.\nКемдәр ине һәм һеҙ ниндәй ҡыҙ булған, шулай уҡ ышанам, һеҙҙең кеүек, шулай уҡ уның настоение ҡалдыра ала (уҡыу ваҡыты менән незнакомцы индереү һәм токио).\nТәжрибә, факт, шулай уҡ һеҙ мөнәсәбәттәре өсөн ҡиммәтле. Һәм ябай.\nЙәғни, енси тәжрибә тотороҡло үҫешә ала, яҡшы сифаттар оҙайлы хеҙмәттәшлек, шулай уҡ фәнни яҡтан иҫбат ителгән.\nЕнси тәжрибә, партнер менән күпкә яҡшы, күңелле ваҡыт үткәреү ҡарағанда, ышанған һәм, иң элек, һеҙҙең одержать алдында уңайһыҙланып. Ҡырағай идеялар, бер төн секс күркәм, бәлки, Голливуд барлыҡҡа килә, әммә реаль тормошта һирәк кенә. Тотороҡло мөнәсәбәтте һәм хәүефһеҙлеген тәьмин итә, тимәк, эмоциональ тотороҡлолоҡ. Был йыл һеҙ был үҙенсәлекле һәм еңеүселәр араһында булды. Ниһайәт тормош-бик мауыҡтырғыс булды. Даими ауыртыу һәм разочарование бер кем дә кәрәкмәй. Йәш кешеләрҙең осрашыуы, бер үҙенсәлеге бар: ул элекке партнерҙары менән йәки стресс менән, ҡарашы менән.\nНасар йәки башҡа партнерҙар менән тәжрибә, шик тойғолары һәм обидно ысын мөхәббәт юҡҡа сыға.\nЙәш парҙар ҡарата ғәҙел булырға тейеш. Һәм һеҙҙең өсөн генә ике.\nОтправная нөктәһе өсөн был-иң яҡшы һәм гармониялы.\nУңыш йылдары араһында һәм башҡа. Әгәр һеҙ ошо ваҡытҡа тотороҡло партнер менән бергә йәшәй, яҡшы тормош ғына түгел, үҙ үҙеңә идара итә алмай икән, һеҙ кем булаһығыҙ һәм тик һуңыраҡ-йәғни һеҙҙең яҡтарға, һеҙҙең кем үҙ тарихы менән уртаҡлаша ала. Һәйбәт белә, кеше булам тип, һеҙ бөтә ғүмер этабын һеҙ уларҙы оҙаттығыҙ, һеҙгә аңлатырлыҡ түгел, күп кәрәк, һәм, кем белә, һеҙ шул тиклем яҡшы яҡҡа барырға сумка. Һеҙ ҡасан тормошҡа етди ҡарарға ашыҡты, ҡыҫҡа временное фактор, сөнки йыш ҡына романтик һәм ә. Иғтибарға мохтаж булған йәш кеше, ялһыҙ эшләүҙе талап итә, ғаилә һәм дуҫ даирәһе бик ҡыҫҡа түгел. Әгәр ваҡыты етерлек булды, бергә булды. Һиңә тағы егерме йыл үткәс, был бөтәһелә булманы.\nБыл уға оҡшаманы.\nҺуңыраҡ, ҡасан стресс, терпе бөтә ваҡытта, һеҙҙең хәтирәләрҙе матурыраҡ бешерә. Күктән төшкән мөхәббәт менән түгел, әммә был сәнғәте, ул эштәренә мохтаж.\nМин түбәндә тәҡдим эрих фромм интеллектуалдар өсөн китап"мөхәббәт сәнғәте".\nӘммә хат һаны аҙ булыуы аңлашыла ла, сөнки кем генә булып оҙайлы ваҡыт эсендә үҙен яуаплы, тағы бер тапҡыр ғына йәшәргә өйрәнергә тейешбеҙ башҡалар менән килешә һәм, бәлки, хатта фатир бүлде.\nВаҡыт яҡшы һәм насар.\nШаньтоу осрашыу: Барыһы танышты\nбөтә донъя буйынса ч рулетка сайтында танышырға өлкәндәр өсөн бушлай таныша пар видео чат рулетка менән ҡыҙ видеочивать дуҫлыҡ онлайн чатта теркәлергә булмаған видео трансляции таныш булмаған теркәлгән видео онлайн видеочить танышты яланғас танышты видео


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - ҠАТЫН-ҠЫҘ - МИЛЛӘТ ӘСӘҺЕ... - 2018 - Мәҡәләләр\n"Ҡатын-ҡыҙ - милләт әсәһе" II Республика конкурсының финалы йәмғиәттә ҡатын-ҡыҙҙарҙың абруйын күтәреүгә һәм уларға үҙҙәренең баһаһын аңларға, үҙ-үҙеңә генә түгел, башҡаларға ла ышаныс өҫтәргә тағы бер этәргес булды. Был көндә сара уҙған Профсоюздар йорто ысын мәғәнәһендә һоҡланып ҡарап торорлоҡ сәскәле яланды хәтерләтте - йәш ҡыҙҙарҙан алып оло йәштәге инәйҙәргә тиклем һәр кемдән йылылыҡ, нәзәкәтлек, нур бөркөлдө.\nТантананы асып, Башҡортостандың Башҡорт-ҡатын ҡыҙҙар йәмғиәте рәйесе, филология фәндәре кандидаты, проект авторы һәм уны тормошҡа ашырыусы Гөлнур Ҡолһарина конкурста ҡатнашыу өсөн 300 самаһы ғариза килеүен, республика район-ҡалаларынан ғына түгел, Рәсәй Федерацияһы төбәктәренән, хатта сит илдәрҙән дә теләк белдереүселәр булыуын билдәләне һәм бәйгенең төп маҡсатын аныҡлап китте: "Башҡорт ҡатын-ҡыҙҙары йәмғиәтенең концепцияһына әйләнгән, бер быуат элек арҙаҡлы башҡорт ҡыҙҙарының береһе, йәмәғәт эшмәкәре Рабиға Ҡушаеваның әйткән һүҙҙәре бөгөн дә актуаллеген юғалтмай. Ул заманында: "Ҡатын-ҡыҙ - милләт әсәһе. Милләтте тәрбиәләүсе лә, милләттең киләсәген билдәләүсе лә, уның бөгөнгө тормошонда ҙур роль уйнаусы ла ул - ҡатын-ҡыҙ", - тип әйтеп ҡалдырған. Шуға ла беҙ, ҡатын-ҡыҙҙарҙың йәмәғәт ойошмалары, йәштәребеҙҙе илһөйәр, телһөйәр, рухлы итеп тәрбиәләүҙе, үҙебеҙгә алмаш әҙерләүҙе бурыс итеп ҡуябыҙ..." Икенсе тапҡыр ғына уҙғарылыуға ҡарамаҫтан, конкурсты барлыҡ милли йәмәғәт ойошмалары, шул иҫәптән "Берҙәм Рәсәй" партияһының төбәк бүлексәһе, БР Профсоюздар федерацияһы, БР рустары соборы, БР Татар ҡатын-ҡыҙҙары йәмғиәте, БР Мари ҡатын-ҡыҙҙары йәмғиәте, БР Халыҡтар Дуҫлығы йорто, Бөтөн донъя башҡорттары ҡоролтайы Башҡарма комитеты күтәреп ала. Әлбиттә, еңеүселәр - тормоштары, хеҙмәттәре, фиҙаҡәрлектәре менән үҙҙәренең ошо исемдәргә лайыҡлы икәнен раҫлаған гүзәл заттар. Ләкин сараның үҙенсәлеге шунда булды - бер кем дә иғтибарҙан ситтә ҡалманы, барлыҡ ҡатнашыусылар ҙа Башҡорт ҡатын-ҡыҙҙары йәмғиәтенең Маҡтау ҡағыҙҙарын, ойоштороусыларҙың Рәхмәт хаттарын алып ҡыуанды. Ул ғына ла түгел, конкурсты үткәреүгә, ғөмүмән, ойошманың башҡа сараларын, съездарын, конференцияларын, түңәрәк ҡорҙарын ойоштороуға һәм уҙғарыуға ярҙам иткән ир аҫылдарына ла Маҡтау ҡағыҙҙары тапшырылды. Ни тиһәң дә, гүзәл зат ныҡлы терәккә, көслө яҡлауға һәм һәр саҡ ярҙам ҡулы һуҙырҙай, арҡа һөйәге булырҙай ир-азаматтарҙың булыуына мохтаж бит. Ә төрлө номинациялар буйынса еңеүселәр түбәндәгесә билдәләнде.\n"Ҡатын-ҡыҙ - әсә" номинацияһында: Рәмзиә Бәхтиева, башҡорт эстрадаһы йондоҙҙары әсәһе (Баймаҡ районы); Светлана Черных, һигеҙ бала, уңышлы спортсылар тәрбиәләүсе әсә (Туймазы районы); Гөлсәсәк Хөснөтдинова, өс бала әсәһе (Стәретамаҡ ҡалаһы); Зөлфиә Килдеғошова, "Тамыр" каналы йондоҙо Сәлимә Солтанморатова, өс баһадир малайҙың әсәһе (Өфө ҡалаһы); Мәрйәм Бураҡаева, билдәле яҙыусы һәм йәмәғәт эшмәкәре, 5 бала - билдәле яҙыусылар, сценарий аворҙары һәм режиссерҙар әсәһе (Өфө ҡалаһы).\n"Ҡатын-ҡыҙ - педагог" номинацияһында: Гүзәл Усманова (Көйөргәҙе районы); Рәйсә Күзбәкова (Өфө ҡалаһы); Ләйсән Усманова (Өфө ҡалаһы).\n"Ҡатын-ҡыҙ - ғалим" номинацияһында: Вилә Баймырҙина, педагогия фәндәре докторы (Стәрлетамаҡ ҡалаһы); Розалия Солтангәрәева, филология фәндәре докторы (Өфө ҡалаһы); Фирҙәүес Хисаметдинова, филология фәндәре докторы (Өфө ҡалаһы). "Ҡатын-ҡыҙ - оҫта" номинацияһында: Гүзәл Кәримова (Өфө ҡалаһы), Светлана Сәйетова (Әлшәй районы).\n"Ҡатын-ҡыҙ - оло быуын вәкиле" номинацияһында: Клара Абдуллина (Әбйәлил районы); Вәсилә Халиҡова (Стәрлитамаҡ ҡалаһы); Резедә Зарипова (Дүртөйлө районы); Альбина Исхаҡова (Өфө ҡалаһы); Ләлә Биишева (Өфө ҡалаһы); Азия Күсимова (Өфө ҡалаһы); Миңлевафа Зарипова (Балаҡатай районы); Роза Ғәббәсова (Архангел районы); Вәсилә Камалетдинова (Архангел районы).\n"Йәш йәмәғәтсе" номинацияһында: Гүзәлиә Тулыбаева (Баймаҡ районы); Шәүрә Йомағужина (Өфө ҡалаһы).\n"Бизнес-леди" номинацияһында: Алина Йосопова (Өфө ҡалаһы); Лилиә Хәмиҙуллина (Өфө ҡалаһы).\n"Ҡатын-ҡыҙ - мәҙәниәттә" номинацияһында: Инесса Миңнуллина (Ҡалтасы районы); Әнисә Зөбәйерова (Стәрлебаш районы); Рита Өмөтбаева (Өфө ҡалаһы).\n"Йыл өлгөһө" номинацияһында: Гөлфиә Янбаева - Башҡортостан Республикаһында ағинәйҙәр хәрәкәтен үҫтереүгә индергән өлөшө һәм этно саралар ойошторғаны өсөн (Өфө ҡалаһы); Зәйтүнә Ниғәмәтйәнова - Башҡорт Википедияһын үҫтереүгә индергән өлөшө һәм Вики-өләсәйҙәр төркөмөн ойоштороп, уны етәкләгәне өсөн (Өфө районы).\n"Ҡатын-ҡыҙ - лидер" номинацияһында: Гөлшат Әхмәтова (Стәрлетамаҡ ҡалаһы); Лариса Бауаддинова (Күгәрсен районы); Зоя Максимова (Ҡалтасы районы).\nЕнеүселәрҙе һәм конкурс финалистарын башҡорт эстрадаһы йондоҙҙары Вилдан Яруллин, Зилиә Бәхтиева, скрипкасы Илшат Мөслимов, "Арғымаҡ" этно-рок төркөмө тәбрикләне. Ә конкурста ҡатнашыусылар матур тантананан һуң һәр ҡайһыһы ҡабат көндәлек эшмәкәрлегенә тотондо: һоҡландырғыс фиҙакәрлек!\nЯҙылған: 16.03.18 | Ҡаралған: 1009


Песня «Эҙләмә аҡҡоштарҙы» исполнителя Ябай Малай. Скачать или слушать онлайн\nПесня «Эҙләмә аҡҡоштарҙы»\nАккоштар ҙа быйыл күлгә\nӘллә инде, hуӊ улар ҙа,\nУлар да һиҙгәндәр микән,\nЭҙләмә hин аҡҡоштарҙы,\nУлар яӊғыҙ тора(а)алмай.\nЯӊғыҙ ғына ул бер үҙе\nАҡҡош оя ҡора(а)лмый.\nЭҙләмә һин аҡҡоштарҙы,\nӘллә ниндəй һағыш булып,\nКүрә ҡалһам аҡҡоштарҙы ,\nПар аҡҡошлы күлдәремде,\nҚайтhындар улар күленə,\nӨмөт һалып күңелгə.\nБик ҡыйын булһа ла меӊә,\nТүҙәм әле, бөгөнгə...