11 июнь — Башҡорт Википедияһы\n11 июнь Викимилектә\n11 июнь — григориан стиле буйынса йылдың 162-се (кәбисә йылында 163-сө) көнө. Йыл аҙағына тиклем 203 көн ҡала.\nЕр: Жак-Ив Кусто көнө.\nАргентина: Күршеләр көнө.\nГондурас: Студенттар көнө.\nАҠШ: Никах теркәүҙәр көнө.\nБразилия: Хәрби-диңгеҙ көстәре көнө.\n1742: АҠШ-та аш (кухня) плитаһы уйлап сығарыла.\n1826: Мәскәүҙә 1-се күҙ дауаханаһы асыла.\n1930: АҠШ зоологы Уильям Биб һәм инженер Отис Бартон үҙҙәре эшләгән батисферала океан төбөнә 400 метр тәрәнлеккә төшә.\n1930: Башҡортостан дәүләт тәбиғи ҡурсаулығы эшләй башлай.\n1975: Төньяҡ диңгеҙҙә нефть сығарыу башлана.\n1992: Рәсәйҙә ваучерҙар ярҙамында хосусилаштырыу программаһы ғәмәлгә инә.\n2010: Көньяҡ Африка Республикаһында футбол буйынса донъя чемпионаты тантаналы асыла.\nСтулова Ольга Петровна (1915—11.03.1995), ғалим-морфолог. 1978 йылдан Башҡорт дәүләт университеты уҡытыусыһы, шул иҫәптән 1980—1985 йылдарҙа зоология кафедраһы мөдире. Биология фәндәре докторы (1969), профессор (1971). Сығышы менән хәҙерге Әстерхан өлкәһенең Үрге Баҫҡынсаҡ станцияһы ҡасабаһынан.\nСәмиғуллин Сәйфулла Нурулла улы (1940), ғалим-селекционер. 1993—2012 йылдарҙа Башҡорт дәүләт аграр университеты уҡытыусыһы, шул иҫәптән 2005 йылға тиклем селекция һәм орлоҡсолоҡ кафедраһы мөдире. Биология фәндәре докторы (1995), профессор (1995). Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған фән эшмәкәре (1999). Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Туймазы районы Ҡарамалы ауылынан.\nӘбдрәшитов Рифҡәт Сөләймән улы (1940), хеҙмәт ветераны, 2005 йылға тиклем Көйөргәҙе районы Яңы Мораптал ауылы киномеханигы. Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1979), СССР-ҙың кинематография отличнигы. Сығышы менән ошо ауылдан.\nВәлиәхмәтов Рим Марс улы (1960), социолог, ғалим, юғары мәктәп уҡытыусыһы. Социология фәндәре кандидаты (1993). Башҡорт дәүләт университетының философия һәм социология факультеты деканы (2020). Сығышы менән Миәкә районыны Сәтәй-Бөрйән ауылынан.\nЕремеев Пётр Васильевич (1911—2.10.1941), Бөйөк Ватан һуғышы тарихында тәүге төнгө таран яһап, батырҙарса һәләк булған летчик- истребитель, эскадрилья командиры урынбаҫары, өлкән лейтенант. Рәсәй Федерацияһы Геройы (1995, үлгәндән һуң).\nВаршавская Хана Леопольдовна (1921—5.09.2006), театр актёры, 1965—1985 йылдарҙа Республика рус драма театры актрисаһы. Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы. 1950 йылдан СССР Театр эшмәкәрҙәре союзы ағзаһы. Башҡорт АССР-ының халыҡ артисы (1981). 2-се дәрәжә Ватан һуғышы (1985) һәм «Почёт Билдәһе» (1975) ордендары кавалеры. СССР-ҙа ГДР драма сәнғәте фестивале дипломанты (Мәскәү, 1975).\nПашин Сергей Тимофеевич (1946), нефть һәм газ сәнәғәте ветераны, тау инженеры, ғалим-иҡтисадсы, йәмәғәтсе. 2003—2012 йылдарҙа «Газпром трансгаз Өфө» предприятиеһының генераль директоры. Башҡортостан Республикаһының өсөнсө һәм дүртенсе саҡырылыш Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай депутаты. Иҡтисад фәндәре докторы (2001), профессор (2005). Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған нефтсеһе (2004), Рәсәй Федерацияһы яғыулыҡ-энергетика комплексының почётлы хеҙмәткәре (2000), Рәсәйҙең почётлы төҙөүсеһе (2001). Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ (1986), «Почёт Билдәһе» (1980), Дуҫлыҡ (2007) һәм 3‑сө дәрәжә преподопный Сергий Радонежский (2000) ордендары кавалеры.\nБуранғолова Рәмилә Мөнәүәр ҡыҙы (1961), ветеран-спортсы. Еңел атлетика буйынса 1987—1991 йылдарҙа СССР, 1992 йылдан БДБ һәм 1993—1996 йылдарҙа Рәсәй йыйылма командалары ағзаһы. 1992 һәм 1996 йылдарҙағы Олимпия уйындарында ҡатнашыусы. СССР-ҙың халыҡ-ара класлы спорт мастеры (1990). Башҡортостан Республикаһының күренекле спортсыһы (1994).\nВоронинский Сергей Сергеевич (1919—3.06.2006), СССР-ҙың хужалыҡ, дәүләт һәм партия эшмәкәре. 1961—1969 йылдарҙа халыҡ депутаттарының Өфө ҡала Советы башҡарма комитеты рәйесе, 1969—1975 йылдарҙа КПСС-тың Өфө ҡала комитетының 1-се секретары. РСФСР-ҙың алтынсы—туғыҙынсы саҡырылыш Юғары Советы, Башҡорт АССР-ының бишенсе саҡырылыш Юғары Советы депутаты. КПСС-тың XXII—XXIV съездары делегаты. Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ һәм ике «Почёт Билдәһе» ордены кавалеры. Өфө ҡалаһының почётлы гражданы (1999).\nШәрәфетдинов Виктор Хөсәйен улы (1944), рәссам-монументалист, юғары мәктәп уҡытыусыһы, доцент. 1987 йылдан СССР Рәссамдар союзы ағзаһы. Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған рәссамы (1988).\nГөлдәр Ильясова (1954), театр режиссёры. 1990—2008 йылдарҙа Стәрлетамаҡ башҡорт дәүләт драма театрының художество етәксеһе һәм баш режиссёры. 1989 йылдан СССР Театр эшмәкәрҙәре союзы ағзаһы. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре (1994) һәм Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһы лауреаты (1994).\n11 июндә тыуғандар\n1845: Эжен Мюнц, Францияның сәнғәт тарихсыһы.\n1864: Рихард Штраус, Германия композиторы.\n1895: Николай Булганин, СССР-ҙың сәйәси һәм хәрби эшмәкәре.\n1910: Жак-Ив Кусто, Донъя океанын өйрәнгән Франция тикшеренеүсеһе, аквалангты уйлап табыусы.\n1925: Уильям Стайрон, АҠШ яҙыусыһы, Пулитцер премияһы лауреаты (1968).\n1935: Нина Тимофеева, балет артисы, педагог, СССР-ҙың халыҡ артисы (1969).\n1955: Юрий Седых, СССР спортсыһы, сүкеш ырғытыусы, ике тапҡыр олимпия чемпионы.\n1970: Веня Д’ркин (тулы исеме Александр Литвинов), СССР һәм Украина музыканты, автор-башҡарыусы һәм шағир.\n1985: Дмитрий Колдун, Белоруссия йырсыһы, композитор, «Евровидение—2007» конкурсында ҡатнашыусы.\n11 июндә вафат булғандар\n1990: Мырҙағәлимов Ғәзис Ғәбиҙулла улы, Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы, Советтар Союзы Геройы (1944).\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=11_июнь&oldid=1040829 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 17:08 9 июнь 2021 үҙгәртелгән.


Текст 2017 | Региональный диктант по башкирскому языку\nӘсәм теле – сәсән теле\nДонъяла һәр кемгә ҡәҙерлеһе – үҙ туған теле. Үҙ туған теле барҙың үҙ туған рухы бар.\nӘсәм теле – сәсән теле, ти шағир Рәми Ғарипов туған башҡорт теле хаҡында.\nӘсә телендә кеше донъяны, донъя матурлығын белә башлай. Уның шул телдә фекерләү культураһы, зауығы формалаша. Уй күрке тел икән, тел күрке – һүҙ. Һүҙе яғымлының үҙе лә яғымлы, теле матурҙың күңеле лә матур.\nМинең туған башҡорт телем – әсә һөтө менән ҡаныма һеңгән башҡорт телем – донъяны танытҡан, кешеләр менән аралаштырған, белем, ғилем биргән ғәзиз телем. Шул телем мине киң донъяға алып сыҡҡан, бүтән телдәрҙе белергә, рус телен икенсе туған телдәй итергә юл асҡан. Бөйөк рус теле мине бөтә кешелек ғилеменә, культура донъяһына алып инде, бүтән халыҡтар менән уртаҡ телдә аралашырға мөмкинлек бирҙе.\nҮҙен аңлар һәм үҙе тураһында һөйләр өсөн халыҡ үҙ ул-ҡыҙҙарын – сәсәндәрен, йырсыларын, аҡыл эйәләрен, яҙыусыларын тыуҙыра. Һабрау йырау ҡобайырҙары менән хан замандарының ыҙа-яфаһын һөйләй. Байыҡ сәсән Салауаттай ир-егеттәрҙең ирек яулар батырлыҡтарын ололай. Салауат Юлаев үҙе, халыҡтың батыры һәм сәсәне булып, яуҙарға оран һала, батырлыҡ, дуҫлыҡ үрнәктәрен сағылдыра. Париждарҙы урап ҡайтҡан Буранбай ише ҡурайсылар Рәсәй илен һаҡлаған улдарының дан азаматы һәм йырсыһы булып алға баҫа. Өмөтбай, Аҡмулла үҙ шиғырҙары аша ғилем, мәғрифәт нуры сәсә... Мостай Кәримдең дуҫлыҡ, туғанлыҡ тауышы булып, ил-ҡитғаларға шиғри моңон ишеттерә.\nСағыштырмаса йәшерәк телдәрҙән һаналған башҡорт теленең мең йылдан ашыу йәшәү тарихы бар. Туған телебеҙ – йөҙәрләгән һәләтле сәсәндәрҙең теле, халыҡтың әкиәт, легенда, йыр теле, “Урал”, “Аҡбуҙат”, “Күҫәк бей”, “Алдар менән Зөһрә” һәм башҡа эпостарҙың, ҡобайырҙарҙың теле булып, ҙур сәнғәт – ижад теле юғарылығынаса күтәрелгән. Ул тел, халҡыбыҙҙың көндәлек һөйләшеү теле булып, уның көнкүрешен, ғәҙәт-йолаларын, тарихын, фәлсәфәһен, аңын һәм аҡылын сағылдырған иң ғәзиз мираҫ, ата-бабаларыбыҙҙың рухи аманат һүҙе булып беҙгә тапшырылған. Телебеҙҙе ҡәҙерләү, уны боҙмау һәм йәмһеҙләмәү – үҙ халҡын, милләтен, туған телен ҡәҙерләгән, үҙ ҡәҙерен белгән һәр кемдең выждан һәм намыҫ эше.


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - №22, 31 май - 6 июнь, 2014 - Информационные страницы\n№22, 31 май - 6 июнь, 2014\nЗАМАНДАШЫБЫҘ ИТЕП КҮРӘБЕҘ\n"Киске Өфө" гәзитен беҙҙең театр тәүге һандарынан алдыра һәм бөтөн коллективыбыҙ менән уҡыйбыҙ. Был баҫма заман һулышы менән йәшәүе, көнүҙәк мәсьәләләрҙе күтәреп сығыуы менән әһәмиәтле. Гәзитте ысын мәғәнәһендә зыялылар уҡый, тип уйлайым, сөнки ул халҡыбыҙҙың рухи ҡиммәттәрен барлауҙы, берҙәмлек булдырыуҙы, аңды, сәмде күтәреүҙе маҡсат итеп ҡуйған.\n"Киске Өфө"нө милләтебеҙҙең олоһо ла, кесеһе лә уҡыһын ине, тип теләйбеҙ. Сөнки ул йәштәр өсөн ил-тел тәрбиәһе биреүсе, аҡыллы фекер йөрөтөргә өйрәтеүсе дуҫ, кәңәшсе булһа, аяҡтарында ныҡлы баҫып торғандарға иһә бөгөнгө көндә барыбыҙҙы ла борсоған һорауҙарға яуап табышҡан, төрлө хәлдәрҙән сығыу юлдарын эҙләшкән замандаш булып тора. Бигерәк тә тарихи хәтер ебе өҙөлмәүгә, асылыбыҙға ҡайтырға өндәгән мәҡәләләр оло ҡиммәткә эйә. Үткәндәрҙе байҡап, тарихыбыҙға таянып, фәһем, үрнәк алыу һәм шул уҡ ваҡытта заман менән бергә атлау, алдынғы ҡарашлы булыу - ошондай бер-береһенә оҡшамаған мәсьәләләрҙе хәл итеүсе гәзиттең һәр һаны үҙе бер хазина. Уҡыйһың, уҡыған һайын уйланаһың, нимә йәки кем менәндер килешәһең, кемгәлер ҡаршы киләһең - "Киске Өфө"нөң фекер алышыу майҙаны һәр ваҡыт геүләп тора, унда сығыш яһаусылар башлап ебәргән бәхәс ҡорон башта әйләндереп-тулғандыраһың, үҙеңсә һығымталар яһайһың, шунан халыҡ ғәме һинең күңелеңә күсә. Ошо түгелме тулы ҡанлы йәшәү, йәшнәү өлгөһө? Дөрөҫөн әйткәндә, "Киске Өфө"нөң яңы һанын алыу менән: "Ҡайҙа, әҙерәк ял итеп алайым әле", - тип уйлағаным хәтеремдә юҡ. Сөнки матур, бай, ҡомарлы туған телемдә яҙылған мәҡәләләрҙе уҡыған һайын халҡымдың тәрән фекер йөрөтөп, уйҙарын тос итеп ярып һала белгән уҡымышлы кешеләре менән ғорурланам, күпте күргән ағай-апайҙарҙың тел төбөн аңларға тырышам, йәштәштәремдең донъяға ҡараштарын уртаҡлашам. Бер һүҙ менән әйткәндә, бөгөнгө көндә милләтебеҙҙең киләсәк яҙмышы өсөн борсолған баҫма үҙенең изге маҡсатына өлкәшкән замандашыбыҙ булып тора һәм беҙ уға оҙон-оҙаҡ йылдар илһамланып ижад итеүен теләйбеҙ! Хеҙмәт юлың яҡты булһын, "Киске Өфө"!\nМ. Кәрим исемендәге Милли йәштәр театры артисы.\nМилләт киләсәге, яҙмышы тураһында күп һөйләйбеҙ, борсолабыҙ, ҡайһы саҡ ошонан ары уҙа алмайбыҙ. Ҡайһы бер мәсьәләләрҙе "юҡ-бар" тип һанайбыҙ. Эй, ҡуйсы, ваҡланмайыҡ, тибеҙ. Әммә, уйлап ҡараһаң, милләткә ҡағылған мәсьәләләрҙә ваҡ нәмә юҡ.\nАРАЛАШЫУ ЗАРУРЛЫҒЫ БАР\nМай уртаһында баш ҡалала VI Бөтә Рәсәй "Урал-Алтай: быуаттар аша киләсәккә" тип аталған ғилми конференция булып үтте. Быйыл сара "Сармат археологияһы һәм тарихы проблемалары" халыҡ-ара конференцияһы менән бергә ойошторолдо.\nБЛОГЕРҘАРҒА КӨН БӨТӘМЕ,\nәллә уларға ла тыйыуҙар кәрәкме?\nБлогерҙар өсөн ҡуйылған талапты боҙған осраҡта граждандарға - 10 меңдән 30 меңгәсә, ойошма-предприятиеларға 50 меңдән 300 меңгә тиклем штраф һалынасаҡ.\nБашҡорттарҙың ҡайһы берәүҙәре биләмәләрен үҙҙәре осһоҙға ғына һата, бер аҙҙан иһә ситтән күсеп килгән халыҡҡа үҙҙәре үк ҡол булып эшләй башлайҙар. Был йәһәттән ҡарағанда, үткән быуат менән беҙҙең быуат ауаздаш түгелме?\nБеҙ нәҫелдән күсеүсе 30 сирҙе өйрәндек, гендарҙа улар өсөн яуап биргән мутацияларҙы таптыҡ һәм һөҙөмтәләрҙе "Республика перинаталь үҙәге"нең медик-генетик консультацияһы эшмәкәрлегенә индерҙек. Әлеге ваҡытта Башҡортостанда яралғыға ошо 30 ауырыу буйынса ДНК-диагностикаһы уҙғарыла. Бигерәк тә ғаиләлә ниндәйҙер сирле кеше булып, ата-әсә тыуасаҡ балаһының сәләмәтлеген белергә теләһә, ошо үҙәктә тикшереү үтә ала.\nбалаларға матур бүләк булды\n"Ҡурҡҡанда ла кеше булып ҡалырға, хайуанға әйләнмәҫкә кәрәк, ҡурҡыуҙы еңеп була ул", тип дәртләндерә яратҡан ейәнен. Бына барып ҡына етһендәр әле, күрһәтер Урал Ҡусҡарға ҡурҡаҡты!


Видеочить теркәлгән рулетка - Видео чат - таныштырыу лайф - стрим тере!\nҠайҙа табып була ир-аттар, улар менән етди мөнәсәбәттәр никах эҙләп потенциаль\nУңыш Эйе, әгәр һеҙ бай\nИнтернетСиркәүе дин тураһында һеҙ уларҙың һеҙгә таба алмай. Әйткәндәй, уның"да"күпкә артыҡ үҙенсәлекле һәм һеҙгә ҡарап, уны башҡа ҡатын-ҡыҙға ҡарағанда ҡарау, иғтибарлы булыу теләге һеҙҙә, һәм был тәжрибә минең, тип яратып, ир-аттың күпселеге мөнәсәбәт контролдә тота. Улар, ҡағиҙә булараҡ, йә ҡыҫҡыс менән янай, ҡатын-ҡыҙ яуаплылыҡты үҙ өҫтөнә алырға тырыша.\nИң яҡшы дуҫ булды\nКүпселек ир-егет, бер ниндәй ҙә етди проблема булып сма мөнәсәбәткә әҙер булыуын, үҙ ниәте эшләй. Әгәр һеҙ етди ир-егет бер ҡабым да ишара, аҙғын икән, бындай бурыстар уны әле әҙер түгел. Бынан тыш, был йыш ҡына көтөп яҡшы, әлегә ул эшләй әҙер, тип вәғәҙә бирҙе половинчатый сөнки әгәр уның ҡыҫҡыс, һуңыраҡ обидно күп булды. Һәм, ҡайһы яҡтан баҫым яһай ала, алыр ине ул, бәлки, шифалыға әүерелә. вянуть һәм күберәк ваҡыт үтеү менән үлә, сөнки спешно эшкәртеү булған. Әгәр һеҙ ҙә теләйбеҙ һәм көтәбеҙ кеше булыуына ышанғандар 'шашып', һәм ул, күрәһең, һәр ваҡыт яҡын киләсәктә ҡылырға теләүселәр түгел, бөтә обреченный тигеҙ мөнәсәбәттә булды.\nӘгәр кеше даими ҡарап йылмая һәм ҡатын-ҡыҙ һәр тапҡыр, ҡасан ул, уны күреп булһа ла, уны белеп, ул үҙенең бер танышына менән етди мөнәсәбәттә булған, тимәк, ул уны яратмаған.\nШунда бер нисә билдәләре булыуы мөмкин түгел, кеше үҙен никахта тип белдерҙе.\nҺеҙ булған өсөн секс уның преследовать. Сәбәп табырға мөмкин, уның өсөн өйгә лә килде. Һеҙ һәр ваҡыт тәриҡәтебеҙҙең-пустяк. Һин быны бел һәм ул һиңә ят булһа, тик ваҡыт яҡшы булғас, ул бер ҡасан да алдай. Бәлки, уның һөйәркәһе булып ҡуҙғатылды. Аҙ күберәк эсә ала һәм ул һеҙҙең менән һөйләшеп. Был бары тик бер нисә миҫал, һеҙ үҙ судья булырға тейеш. Эйе, әгәр һеҙ бай. Йәғни барлыҡ ҡатын-ҡыҙы, уның ауырлығы йәки әҙерәк аҡса кәрәклеген, а эҙләп изгелек, юмор, интеллект, этика, сәйәсәт, ТВ-шоу өҫтөнлөк бирелгән, яуаплы, совместимость сексуаль, һәм уның булыу йәки туңдырма ванильный клубничный өҫтөнлөк бирә. Ҡыҙ эҙләү өсөн яҡшы һеҙ нисек етди кешеләргә яҡшы мөнәсәбәттә, бер йәки аба табырға тейеш. һеҙ бар, ә һуңынан уның менән осраша. Мин эҙләгән аҡш гражданы (кеше), кем өсөн мин кейәүгә бирергә теләп, мин эҙләйем түгел секс йәки ниндәй ҙә булһа мөнәсәбәт, әгәр шуға күрә мин ярҙам итә алам икән, был шәп булды, эйе, мин һеҙгә доллар тәҡдим ителгән, һис шикһеҙ буласаҡ. барыһы да һезгә эшләргә кәрәк, был алырға китап менән гадалка (Дик)Смит, ти һәм ул, кем атҡаҙанған кеше, йәнәһе, никахҡа етди мөнәсәбәт килтерергә тейеш, ләкин был мәңгегә түгел. Ҡайһы бер альтернатива, улар ала урын бар. Был һеҙгә киләһе аҙымдарға әҙерләү һәм ҡыҙҙар өсөн мөмкин булһа, бәлки, әкренләп уны алырға теләмәй. Шулай уҡ парҙар күп булған, ала торған бергә булыу, бергә йәшәү, шулай уҡ эш, ғаилә тип, бер ҡасан да булһа тантана ойошторола. Буласаҡ бындай тәртип бик күп сәбәптәре булырға мөмкин. Бәлки, тағы ла бер сәбәп булғандыр, тип, һеҙ ҡыҙҙар, һеҙ шулай булды, һеҙҙең кеүек тойола. Сөнки ул мәңгелек түгел, әммә мөмкин булыр. бындай ваҡытта бөтә әйберҙәрҙе лә була, әммә был бик ауыр саҡта бер ҡасан да һәм әгәр һеҙ ҡарағыҙ булһа, һеҙҙең көткән был аҙ бара, мөйөш уның өсөн мөмкин була, бындай кеше мөнәсәбәттәрен бик күп эләгә, бик ҡәнәғәт була һәм улар оҙайлы ваҡыт дауам итә. тимәк, улар туҡтап ябай булған, улар эшләй ала. Әгәр сездә бар, дустар, һеҙҙең менән һөйләшеү күңелле һәм ҙур, һеҙ, моғайын, кеше бәхетле, етеш һәм йөкмәткеһенә ҡарағанда, никах йәки мөнәсәбәттәре. йәйенке ҡушыла. ул әйтә, әгәр һеҙ һөйләп ташлау һәм уны тотоу һәм уны алыу өсөн уның нормаль, тик уны ебәрмәне, һин уға лайыҡ. әгәр һеҙ уны ебәрергә теләмәй һәм был сәпкә түгел, шуға ла е ул белер, тип, уны ярата һәм уның был яратыу түгел. Һеҙҙең тирәләй кешеләр менән һөйләшеп, уның ышанысын күрһәтеп, көлөп һәм уның өҫтөндә анекдоттар.\nВыпрямлять һәм һәр ваҡыт ап-һүрәт\nБулмауға ҡарамаҫтан, һеҙ иң матур һүрәт эшләп коллаж йәки журнал, дизайн һәр бер мөһим аспектЯҡшы һөҙөмтәгә ирешер өсөн һәр деталде иҫәпкә алыу: Һеҙ күрергә, был дизайн, кернинг, һүрәттәр һәм туранан-тура. Фотография менән бороу бик еңел туҡыманан горизонт ярҙам итергә, уларға идеаль тап килгән һүрәттәрен ҡарау (кем әйтә"притягательный"?). Шуға ҡарамаҫтан, ул, күрәһең, әгәр булһа фотоларҙы контекста йәки эшләгән спешка идеаль түгел, бороу бик еңел инструмент ярҙамында һүрәт төшөрөү. Һеҙҙең мобиль ҡоролмалары проекттары һәм фотоһүрәттәр менән төҙәтергә кәрәк? Беҙҙең өсөн бушлай скачать өҫтәмә iPhone, iPad, программа android-айланмалар йәки Store app store йә иһә google уйнарға. Ни өсөн иң яҡшы картина һындырып, шулай тип? Штамп буйынса сәбәптәре күп фотоһүрәтен ҡалдыра ала. Бәлки, һеҙ иҫке фотоһүрәттәр анализлау, быяла отрегулировать н яҡшылыҡ түгел, ә бәлки, һеҙ бер нисә туристик атаһының һүрәтен эшләй. Бер ниндәй ҙә сәбәп булмаһа, беҙ һеҙгә ярҙам итә ала. Беҙгә уңайлы һәм файҙалы һәм етәкселеге менән верктиг ҡағиҙәгә әйләнгән, һеҙ күргән фотола менән бергә иҫ киткес башҡа фотографияларҙы, текст һәм дизайн элементтары.\nВыпрямление һүрәт ябай булырға мөмкин түгел.\nСкачать фотоһүрәттәре, улар һеҙ телисез-се выпрямлять, дизайн һәм уны ташларға. Һүрәт һайлай, ә һуңынан, төрткө төймәһенә тотоп, якорь перетаскивать фотоһүрәт аҫтында әйләнә. Перетаскивать дауам итә, һеҙҙән фотоларығыҙҙы әлегә тигеҙ була алмай. Беҙ һеҙҙең күрһәтеүенсә, һеҙ күпме градусҡа бороп.\nТеүәл тел әйләнмәй? Теләһә ниндәй боролош дәрәжәһе) фотоһы ла ваҡытлыса теркәлгән булыу өсөн, уның идеаль һәр ваҡыт фокус.\nАныҡлыҡ теләй? Табыуҙы"ҡағиҙә"беҙҙең китапхананың һәм киңәйтеү һәм рулетка менән һүрәт перетаскивать масштаблы шкалаһы дизайн һеҙҙең өсөн. Һүрәт төшөрөү өсөн ҡулланылған йәки контроль өсөн линейка менән тигеҙләп элементы башҡа дизайн һүрәт линияһы башҡа. Аҙаҡ нөктә перетаскивать бәйләп, фото өсөн бороп-шул тиклем чико лә, әлегә ул дөрөҫ буласаҡ. Һеҙ ҡасан тамамланыуы, киләһе һүрәттә һеҙ бөтөрә аласыз, һәм, ҡағиҙә тапҡыр китапханаға көтөү, ул ҡасан һезгә кәрәк буласаҡ. Һуң, һеҙ нисек һүрәтләр ҡый өйрәнеү, башҡа ысулдар ҡулланыу верктигет әйләнеп ҡараны. Верктигт выпрямление һүрәт әйләнеп өсөн ҡулланыу, әммә һеҙ шулай уҡ улар әҙәби борола. Күңел, голланд һәм типик ни Vinkelfilms һүрәт бар. Нетипичный был шокирующий һәм һайлау, ул итә, тамашасы иғтибарын йәлеп итә.\nҺынауҙар үткәреүгә һәм төрлө мөйөшөндә атыу менән, һәм күңелемдең бер мөйөшө ала алмай әлегә.\nВыпрямление фотоһүрәттәр боҙған һуң, һеҙгә ҡайтты һәм тағы бер раунд һәр ваҡыт эшләй ала. Әммә, әгәр һөҙөмтәлә даими телисез икән, алырға, һеҙ фото выпрямлять ғына кәрәк, ә һуңынан скачать ҡаралама. Беренсенән, ҡалыплашмаған ижад менән ҡайһы бер яңы дизайн күләмен, ҙурлығын фантастик картинаһы оҡшаны.\nАртабан был фотоһүрәттәр ебәргән һәм дизайн ҡулланып верктигт әйләнһен өсөн, уны выпрямлять.\nШулай фотоһүрәттәр үлсәмдәрен үҙгәртеү өсөн, һеҙ дүрт сиге була, дизайн һәм pdf форматында яҙҙырыу өсөн уны скачать, уның өсөн тамамланмай. Хәҙер һеҙҙе фотоға һәм яңы версияһы һеҙгә сөннәт выпрямлять булһа, ҡуллана аласыз, уның теләсә ҡайһы урында.\nDating brez registracije z telefone z fotografij\nрулетка видео чат скайп танышыу бушлай видео егет менән видеочивать 18 башҡа видеочивать башҡа ҡыҙҙар менән теркәлгән видео чат фото теркәлгән бушлай таныша 18 рулетка видео чат видео менән танышыу сайты башҡа ҡыҙҙар менән танышып теркәлгән видео чат 18 ч башҡа рулетка


Йәш быуынға өлгө | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n20 февраля 2020 — 16:16 ГТРК «Башкортостан»\n84 йәш булыуына ҡарамаҫтан, Өфө ҡалаһында йәшәүсе Наил Яушев әлегә тиклем саңғыла йөрөй һәм саңғы ярыштарында ҡатнаша. Үҙенең балаларында ла спортҡа һөйөү уята.\nНаил Яушев өсөн был кубок “Рәсәй саңғыһы” ярышынан иң ҡәҙерлеләренең береһе. Уның коллекцияһында бүләктәр, грамота-дипломдар күп. Ә саңғының беренсе тапҡыр күргәнен әлегеләй хәтерләй, 70 йылдан ашыу ваҡыт үтеп тә киткән, ти ул.\nБәләкәй сағынан күнеккән ғәҙәт уның йәшәү рәүешенә әйләнә. Наил Яушев Өфө приборҙар эшләү заводында программист, инженер булып 40 йылдан ашыу эшләй. Заводтың мәҙәни сараларында әүҙем ҡатнаша, йыш ҡына ойошмалар араһында саңғысылар турнирында завод командаһы алдынғы урындарҙы яулай. Үҙенең хеҙмәттәштәрен спорт менән ҡыҙыҡһындырыу маҡсатында сәләмәт йәшәү рәүеше тураһында завод гәзиттәрендә статьялар баҫтыра һәм уның байтаҡ шиғырҙары ла гәзит биттәрендә урын ала.\nНаил Яушев ейәнсәренә спорт уңыш яулау өсөн түгел, ә сәләмәт йәшәү өсөн кәрәклеген аңлата. Софьяны 6 йәшендә үҙе менән саңғыла бергә йөрөргә алып сыға башлай.\nОҙаҡ паркка барып саңғыла шыумай торһаң, күңелгә ҡыйын булып тора, ти Наил Ғәни улы. Ниндәй генә һауа торошо булмаһын саңғы шыуыҙан бер ҡасан да баш тартмай. Наил Ғәни улының хәләл ефете Гөлсира Мөбәрәк ҡыҙы ла саңғыла 75 йәшкә тиклем йөрөй, һуңғы йылдарҙа ғына ҡатмарлашты, ти ул.\nСпорттың был төрө менән шөғөлләнеүселәрҙең кәүҙәһе һәр саҡ формала, шулай уҡ саңғы шыуыу – тын юлдары өсөн дә файҙалы, аяҡ һәм ҡулдар ҙа көслө була, ти Наил Ғәни улы. 84 йәшлек саңғысы артынан ҡыуып етерлек түгел. Көнөнә ул 15 км арауыҡты үтә ала..\nЙыл һайын саңғысылар ярышында ҡатнашыу Наил Яушев өсөн йолаға әүерелгән. Быйыл Бөйөк Еңеүҙең 75 йыллығына арналған “Рәсәй саңғыһы” ярышында саңғысылар менән осрашып, аралашып үҙенә тағы ла дәрт алып ҡайтты. 38-се уҙышта бөтә республикананан 10 меңдән ашыу мәктәп, юғары уҡыу йорто, спорт секциялары тәрбиәләнеүселәре һәм сәләмәт йәшәү рәүешен үҙ иткән йәше лә, олоһо ла ҡатнашты. Ә Наил Яушев улар араһында иң өлкән саңғысыларҙың береһе һәм йәш-елкенсәк өсөн өлгө булып тора.


Ауылда йәшәүселәрҙең пенсияһы арта\n10 Ғинуар 2019, 14:50\n2019 йылдың 1 ғинуарынан ауыл хужалығында 30 йыл хеҙмәт стажына эйә эшләмәгән пенсионерҙар өсөн страховка пенсияһына билдәләнгән түләү 25% арттырылды.\n«Башҡортостанда тейешле стажға эйә булған һәм әлеге ваҡытта эшләмәгән 51 мең ауыл кешеһенә билдәләнгән түләү арттырылды. Ағымдағы йылдың ғинуарынан ауыл халҡына айлыҡ арттырыу 1333 һумдан ашыу тәшкил итә. Бының өсөн бер ниндәй ҙә ғариза яҙыу талап ителмәне, был пенсия (түләү) эше мәғлүмәттәре буйынса башҡарылды», — тип хәбәр итте Пенсия фондының Башҡортостан буйынса бүлексәһе идарасыһы Фоат Хантимеров.\nУның һүҙҙәренсә, ауыл хужалығындағы эш стажын иҫәпләү өсөн Рәсәй Хөкүмәте ҡарары менән раҫланған Эштәр, производстволар, һөнәрҙәр, вазифалар, белгеслектәр исемлеге файҙаланылған.\nАуыл ерендә төп эшмәкәрлеге ауыл хужалығы менән бәйле булмаған ойошмаларҙа һәм учреждениеларҙа (мәктәптә, ауыл советында, фельдшер һәм медицина пунктында) эшләгәндәр өсөн билдәләнгән түләү арттырылмай.\nАуыл хужалығында (үҫемлекселек, малсылыҡ, балыҡсылыҡ) 30 йыл эш стажы хеҙмәт кенәгәһендәге яҙмалар менән раҫланмаған пенсионерҙар пенсияны яңынан иҫәпләтеү өсөн теләгән ваҡытта Пенсия фондына өҫтәмә документтар тапшырырға хоҡуҡлы.\n1 ғинуарҙан 31 декабргә тиклем мөрәжәғәт иткән осраҡта пенсия 2019 йылдың башынан тейешле суммаларҙы юғалтыуһыҙ ҡабаттан иҫәпләнә.\n2019 йылдың 31 декабренән һуң иһә страховка пенсияһына билдәләнгән түләүҙе яңынан иҫәпләү тураһында ғариза бирелгән айҙан һуң икенсе айҙың 1-енән иҫәпләнә.


Һөйөнсө! "Шоңҡар"ҙың яңы һаны донъя күрҙе!\n25 Март 2020, 15:40\nҺөйөнсө! “Шоңҡар”ҙың яңы һаны донъя күрҙе. Был һаныбыҙ ҙа уҡымлы мәҡәләләргә, әңгәмәләргә, сәсмә һәм шиғри әҫәрҙәргә бай! Бына уларҙың ҡайһы берҙәре:1 . “Шоңҡар" журналы үҙенең һәр һанында тиерлек иҫбатлай килгән "Яңғыҙ ҡарға яҙ килтермәй" тигән мәҡәлдең иҫкелеген, актуаль түгеллеген бына йәнә лә бер миҫал менән нығыта, дуҫтар! Миҫалдың да аҫылы бит әле – Регина доктор. Инстадонъяла ул Өфөнөң иң билдәле кешеһе тип һанала. Регина әйткән һүҙ – хаҡ, Регина тәҡдим иткән тауар – хит, Регина ҡул тейҙергән йүнәлеш – тренд! Тәжрибәле терапевт, нефролог, диетолог, ISD халыҡ-ара диетологтар ассоциацияһы ағзаһы, үҙ исеме менән аталған билдәле һаулыҡ мәктәбенә нигеҙ һалыусы, Инстаграмда миллион ярым яҙылыусыһы булған битләү хужабикәһе, "Ҙур ҡалала туҡланыу" һәм "Мин татлыны яратмайым" исемле бестселлер китаптар авторы, өс бала әсәһе Белорет ҡыҙы Регина Ахунйәнова менән әңгәмә һәммәһе өсөн дә фәһемле булыр.2. Доцент, Косой, Хмырь, Василий Алибабаевич... Ошо ҡушаматтарҙы телгә алғас, кем хаҡында һүҙ барғанын, моғайын, шәйләгәнһегеҙҙер. Эйе, былар барыһы ла — беҙ яратып ҡараған “Уңыш джентльмендары” (“Джентльмены удачи”) комедияһы геройҙары. Төрлө мутлыҡ ҡылып, төрмәгә эләккән Василий Алибабаевичтың образы бигерәк тә ҡыҙыҡ килеп сыҡҡан. Ә шул ролде башҡарған актер Раднэр Моратовтың беҙҙең яҡташ булыуы хаҡында күптәр белмәйҙер әле. Уның атаһы Зиннәт Моратов – Саҡмағош районының Яңы Ҡалмаш ауылынан. Журналда ошо билдәле актер хаҡында ла бик ҡыҙыҡлы мәҡәлә бар.3. Яҙғыһын кешелә гормондар менән бәйле холоҡ үҙгәреше күҙәтелә. Әйтәйек, ғашиҡ булыу, ҡапыл енси дәрт уяныу. Был күбеһенсә йәштәргә ҡағылһа ла, йыш ҡына өлкәнерәк кешеләрҙе лә урап үтмәй. Тик, гормондар шауҡымы һөҙөмтәһендә, аҡылыңды юғалтып, ашҡыныуға бирелмәү мөһим. Юғиһә ахыры хәйерһеҙ булыуы ихтимал. Ана шул хәйерһеҙ осраҡтарҙың береһе – венерик сирҙәр йоҡтороу ихитмаллығы. Был йәһәттән табип-дерматовенеролог Ғәлиә Төхвәтуллинаның кәңәштәре йәштәр өсөн фәһемле булыр тигән фекерҙәбеҙ.4. Лира Яҡшыбаеваның дин ғилеме эйәһе Ғабдрахман Рәсүлев хаҡында яҙмаһын да күптәр мауығып уҡыр. 5. Үҫмер сағында мунсала аңғармаҫтан түшен ҡайнар һыуға бешергән ҡыҙ баланың яҙмышы нисек булып бөтөр? Ул үҙен нисек бар шулай ҡабул итә алған мәңгелек йәрен осратырмы? Таңһылыу Вәлиеваның “Йән яраһы” тип исемләнгән хикәйәһе берәүҙе лә битараф ҡалдырмаҫ.Бынан тыш төрлө өлкәлә уңыш ҡаҙанған йәш замандаштарыбыҙ менән әңгәмәләр ҙә, төрлө сетерекле мәсьәләләрҙе күтәргән яҙмалар ҙа, ауыл ипотекаһы хаҡында бик ентекле мәғлүмәт тә, тормошсан тарихтар ҙа, файҙалы кәңәштәр ҙә бар яңы һаныбыҙҙа.Ҡыҫҡаһы, кинәнеп уҡырлыҡ мәҡәләләр етәһе “Шоңҡар”ҙа. Яҙҙырығыҙ, алдырығыҙ, уҡығыҙ!\nҺөйөнсө! “Шоңҡар”ҙың яңы һаны донъя күрҙе. Был һаныбыҙ ҙа уҡымлы мәҡәләләргә, әңгәмәләргә, сәсмә һәм шиғри әҫәрҙәргә бай! Бына уларҙың ҡайһы берҙәре:\n1 . “Шоңҡар" журналы үҙенең һәр һанында тиерлек иҫбатлай килгән "Яңғыҙ ҡарға яҙ килтермәй" тигән мәҡәлдең иҫкелеген, актуаль түгеллеген бына йәнә лә бер миҫал менән нығыта, дуҫтар! Миҫалдың да аҫылы бит әле – Регина доктор. Инстадонъяла ул Өфөнөң иң билдәле кешеһе тип һанала. Регина әйткән һүҙ – хаҡ, Регина тәҡдим иткән тауар – хит, Регина ҡул тейҙергән йүнәлеш – тренд! Тәжрибәле терапевт, нефролог, диетолог, ISD халыҡ-ара диетологтар ассоциацияһы ағзаһы, үҙ исеме менән аталған билдәле һаулыҡ мәктәбенә нигеҙ һалыусы, Инстаграмда миллион ярым яҙылыусыһы булған битләү хужабикәһе, "Ҙур ҡалала туҡланыу" һәм "Мин татлыны яратмайым" исемле бестселлер китаптар авторы, өс бала әсәһе Белорет ҡыҙы Регина Ахунйәнова менән әңгәмә һәммәһе өсөн дә фәһемле булыр.\n2. Доцент, Косой, Хмырь, Василий Алибабаевич... Ошо ҡушаматтарҙы телгә алғас, кем хаҡында һүҙ барғанын, моғайын, шәйләгәнһегеҙҙер. Эйе, былар барыһы ла — беҙ яратып ҡараған “Уңыш джентльмендары” (“Джентльмены удачи”) комедияһы геройҙары. Төрлө мутлыҡ ҡылып, төрмәгә эләккән Василий Алибабаевичтың образы бигерәк тә ҡыҙыҡ килеп сыҡҡан. Ә шул ролде башҡарған актер Раднэр Моратовтың беҙҙең яҡташ булыуы хаҡында күптәр белмәйҙер әле. Уның атаһы Зиннәт Моратов – Саҡмағош районының Яңы Ҡалмаш ауылынан. Журналда ошо билдәле актер хаҡында ла бик ҡыҙыҡлы мәҡәлә бар.\n3. Яҙғыһын кешелә гормондар менән бәйле холоҡ үҙгәреше күҙәтелә. Әйтәйек, ғашиҡ булыу, ҡапыл енси дәрт уяныу. Был күбеһенсә йәштәргә ҡағылһа ла, йыш ҡына өлкәнерәк кешеләрҙе лә урап үтмәй. Тик, гормондар шауҡымы һөҙөмтәһендә, аҡылыңды юғалтып, ашҡыныуға бирелмәү мөһим. Юғиһә ахыры хәйерһеҙ булыуы ихтимал. Ана шул хәйерһеҙ осраҡтарҙың береһе – венерик сирҙәр йоҡтороу ихитмаллығы. Был йәһәттән табип-дерматовенеролог Ғәлиә Төхвәтуллинаның кәңәштәре йәштәр өсөн фәһемле булыр тигән фекерҙәбеҙ.\n4. Лира Яҡшыбаеваның дин ғилеме эйәһе Ғабдрахман Рәсүлев хаҡында яҙмаһын да күптәр мауығып уҡыр.\n5. Үҫмер сағында мунсала аңғармаҫтан түшен ҡайнар һыуға бешергән ҡыҙ баланың яҙмышы нисек булып бөтөр? Ул үҙен нисек бар шулай ҡабул итә алған мәңгелек йәрен осратырмы? Таңһылыу Вәлиеваның “Йән яраһы” тип исемләнгән хикәйәһе берәүҙе лә битараф ҡалдырмаҫ.\nБынан тыш төрлө өлкәлә уңыш ҡаҙанған йәш замандаштарыбыҙ менән әңгәмәләр ҙә, төрлө сетерекле мәсьәләләрҙе күтәргән яҙмалар ҙа, ауыл ипотекаһы хаҡында бик ентекле мәғлүмәт тә, тормошсан тарихтар ҙа, файҙалы кәңәштәр ҙә бар яңы һаныбыҙҙа.\nҠыҫҡаһы, кинәнеп уҡырлыҡ мәҡәләләр етәһе “Шоңҡар”ҙа. Яҙҙырығыҙ, алдырығыҙ, уҡығыҙ!


Йәштәр театры "Йәш көндәр" халыҡ-ара фестивалендә ҡатнаша // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nЙәштәр театры "Йәш көндәр" халыҡ-ара фестивалендә ҡатнаша\n17:33, 15 мая 2009 Йәмғиәт\nМостай Кәрим исемендәге БР Милли йәштәр театры "Йәш көндәр" халыҡ-ара фестивалендә ҡатнаша. Йәштәр театраль форумы быйыл Истанбулда (Төркиә) 25-се тапҡырына үткәрелә.\nХәбәр итеүебеҙсә, Йәштәр театры Төркиәлә режиссер Илнур Муллабаев ҡуйған "Диләфрүзгә дүрт кейәү" спектаклен күрһәтәсәк. Театрҙа, был яҡты, эскерһеҙ юмор менән һуғарылған, матур музыкаһы һәм йырҙары менән спектакль барыһына ла аңлайышлы булыр, тип иҫәпләйҙәр.\nФестиваль программаһы сиктәрендә беҙҙең артистар бөгөн, 15 майҙа, сығыш яһаясаҡ.\nТуфан Миңнуллиндың пьесаһы буйынса "Диләфрүзгә дүрт кейәү" спектакле премьераһы Йәштәр театрында уҙған миҙгелдә үк үткәйне. Шул ваҡыттан алып ул тамашасыларҙа ҙур популярлыҡ менән файҙалана. Комедияның сюжеты ябай: ауыл егеттәре Йәмил, Ғәлим, Исмәғил һәм Шәкүр сибәр ҡыҙ Диләфрүзгә ғашиҡ. Егеттәрҙең һәр береһе был тәкәббер ҡыҙҙың йөрәген яуларға һәм үҙенә ҡаратырға маташа. Ләкин Диләфрүз уйламай эш итә торған ҡыҙҙарҙан түгел, ул кейәү егете булырға дәғүә итеүселәрҙең һәр береһенә диҡҡәт менән күҙ һала.\nСпектаклдә ролдәрҙе театрҙың төп актерҙары Нәғим Нурғәлин, Альбина Кашанова, Венер Камалов, Мәғәфүр Усманов, Гөлшат Ғайсина, Зөлфәр Әхмәтов, Рәмзил Сәлмәнов, Радмир Абдуллин, Илнур Лоҡманов башҡара.\nТеги: фестиваль, Төркиә, Йәштәр театры


Үҙебеҙҙе, еребеҙҙе яратайыҡ! » "Урал" гәзите\nҠуртымсыларҙың урманға һаҡсыл ҡарамауы борсоуға һала\n2013 йылды Тирә-яҡ мѳхитте һаҡлау йылы тип иғлан итеү илебеҙҙәге һәр яуаплы кешенең иғтибарын экология мәсьәләләренә йүнәлтергә мәжбүр иткәндер. Ошо хаҡта һәм экологтарҙың эше, бурыстары менән яҡындан танышыу маҡсатында, Башҡортостан Республикаһының Тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министрлығының Белорет территориаль комитеты рәйесе\nРәшит Рәис улы Килдейәров менән әңгәмә ҡорҙоҡ.\nтерриториаль комитеттың тѳп бурыстарының береһе - Тәбиғәтте һаҡлау ҡануниәтенең үтәлешенә контроллек итеү. Был йүнәлештә быйыл ниндәй эштәр башҡарҙығыҙ?\n- Белорет территориаль комитетының һигеҙ ке-шенән торған коллективы Белорет, Бѳрйән, Учалы, Әбйәлил райондарын һәм Белорет, Учалы, Межгорье ҡалаларын хеҙмәтләндерә.\nКомитет инспекторҙары тәбиғәтте һаҡлау ҡа-нундарын боҙоусыларҙы асыҡлар ѳсѳн даими рәүештә рейдҡа сыға. Эко-логия айлығы ваҡытында 144 объект тикшерелде.\n2013 йылдың туғыҙ айында беҙҙең инспекторҙар планға ярашлы 97, пландан тыш 27 тикшереү үткәрҙе, шул иҫәптән, 175 протокол тѳҙѳнѳ, административ хо-ҡуҡ боҙоуҙар тураһында килгән 50 административ эште ҡараны. Алдан үт-кәрелгән тикшереүҙәр буйынса яҙылған бо-йороҡтоң үтәлешен кон-тролдә тотабыҙ. Беҙҙең хеҙмәткәрҙәр эксперт си-фатында прокуратура ме-нән 52 тикшереүгә сыҡты, шулай уҡ прокуратура һорауы буйынса 4 тик-шереү үткәрҙек. Планлы тикшереүҙәр ваҡытында - 103, планһыҙ тикшереү үткәргәндә 91 ҡанун боҙоу осрағы теркәлде.\n192 административ эш ҡаралғандан һуң 52 физик шәхескә, 127 вазифалы кешегә, 13 юридик шәхескә бѳтәһе 3 млн. 86 мең һум күләмендә штраф һалыу тураһында ҡарар сығарылды.\n- Был һандар теле менән булды. Бер нисә осраҡты миҫалдарҙа һүрәтләп үтһәгеҙ ине...\n- Тикшереүҙәр ваҡы-тында белгестәр Белорет ҡалаһында, райондың Ти-мер юл, Инйәр ауыл хакимиәттәре биләмәлә-рендә рѳхсәтһеҙ барлыҡҡа килгән сүплектәр барлығын, Белорет ҡалаһында, Аб-ҙаҡ ауыл хакимиәтендә контейнерҙар майҙансығын файҙаланыуҙа санитар нор-маларҙың күҙәтелмәүен, Учалы районының Миндәк ҡасабаһында сүплекте фай-ҙаланыу ҡағиҙәләренең боҙолоуын, Бѳрйән ра-йонының Иҫке Собханғол ауылында Ағиҙел йылғаһы буйындағы һаҡланған зо-нала рѳхсәтһеҙ сүп-сар түгеү факттарын асыҡланы.\nБелорет ҡалаһының Тимер юл ауылы эргәһендәге ҡаты ҡалдыҡтар полигоны 1971 йылдан эшләп килә, ул күптән тулһа ла, әле һаман файҙаланыла. Сүп-сарҙы яндырғандары ѳсѳн 2012 йылда уны хеҙмәтләндергән Авария-диспетчер хеҙмәтенә 100 мең һум штраф һалдыҡ. Яңы полигон тѳҙѳлһә лә,\nСүплектәр кѳнүҙәк про-блема булып тора. Кешеләр матур йәшәргә теләй, әммә үҙҙәре тырышмай. Ҡайһы берәүҙәр йортонан сыҡҡан сүп-сарын да ҡайҙа етте шунда ташлап китә. Рѳхсәтһеҙ барлыҡҡа килгән сүплектәрҙә янғындар сығып тора.\nҒѳмүмән, хакимиәттәрҙең аҡсаһы юҡ, ә халыҡ был мәсьәләгә аңлы ҡарамай. Быйыл ғына беҙгә ҡараған дүрт районда рѳхсәтһеҙ барлыҡҡа килгән 36 сүплектең барлығын асыҡланыҡ. Уларҙың хужаһын тапҡандан һуң сүплектәрҙе бѳтѳрѳү сараһын күрәбеҙ.\n- Ҡаланың иң ҙур предприятиеһы - Белорет металлургия комбинаты. Унда тәбиғәтте һаҡлау буйынса ҡанундар күҙәтеләме?\n- Эйе, тип әйтеп булмай. Быйыл апрель-майҙа үткән административ тикшереү ва-ҡытында комбинаттың 3-сѳ һыу сығарыу урынында һыу составында тимер һәм баҡырҙың норманан күпкә артыҡ булыуы асыҡланды. Юридик шәхескә 20 мең һум штраф һалынды.\nКомбинаттың һыу объект-тарына кире тәьҫир итеүҙе кәметеү буйынса планы бар. Шул пландың һуңғы пункттарының береһендә 2015-16 йылдарҙа таҙартыу ҡорамалдарын яңыртыу-ре-конструкциялау ҡаралған. Әм-мә бѳгѳнгѳ кѳндә комбинат түккән һыуҙың сифаты яҡшырыуы күҙәтелмәй. Бысраҡ һыу ташланыуы һѳҙѳмтәһендә быуа тѳбѳнә ләм ултыра. Һыу объектын бысратҡан һәм тәбиғәткә зыян килтергән ѳсѳн БМК-нан 5 700 240 һум штраф түләттереүҙе юллаған дәғүә судҡа ебәрелде.\n- Урман ҡуртымсылары тәбиғәтте һаҡлау ҡағиҙәләрен үтәйме?\n- Ҡуртымсыларҙың урманға һаҡсыл ҡарамауы борсоуға һала. Ағасты ҡырҡыу ме-нән генә сикләнмәйҙәр, ә башҡа ҡырын эштәрен дә ҡылалар. Мәҫәлән, Тирлән урмансылығына ҡараған һәм “Башлеспром” йәмғиәте ҡуртымға алған урманда карь-ер барлыҡҡа килеүе тураһында мәғлүмәт булды. Беҙ был факт буйынса урынға сыҡтыҡ. Тик-шереүҙән шул асыҡланды: “Башлеспром”дың “Белорет урманы” предприятиеһының эшмәкәрлеге һѳҙѳмтәһендә карьер барлыҡҡа килгән. 1 октябргә тиклем карьерҙы рекультивацияларға тигән күрһәтмә бирҙек, әммә был етешһеҙлек бѳтѳрѳлмәне. Әле материалдар йыйып, тәбиғәткә килтерелгән 130 мең һум күләмендәге зыянды ҡайтартыу маҡсатында пред-приятиены судҡа бирҙек.\n“Селена” йәмғиәте буйынса былтыр шундай уҡ хәл булғайны. Улар склад урынын тигеҙләр ѳсѳн рѳхсәтһеҙ таш алған. Уларға 800 мең һумлыҡ штраф һалынды. Бер аҙҙан, суд ҡарарын үтәмәгән ѳсѳн, штраф ике тапҡырға арттырылды.\n- Карьер тигәндәй, Асы ауылы хакимиәтенә ҡараған ауыл халҡы законһыҙ рәүештә таш сығарыусыларға ри-заһыҙлығын белдерә, са-бынлыҡтары тапалыуына зарлана...\n- Карьерҙар буйынса рейд-тарға сығабыҙ. Законһыҙ эш итеүселәргә штраф һалабыҙ. Әбйәлил районы Ташбулат ауылы эргәһендә Әбйәлил юл тѳҙѳү-ремонтлау идаралығы рѳхсәтһеҙ ер ҡаҙып, шундағы тѳҙѳлѳштѳң автомобилдәр туҡталышы ѳсѳн таш түшәй ине. Вазифалы шәхескә - мастерға 40 мең һум штраф һалынды.\nУчалы районы Мансур ауылынан 800 метр алыҫ-лыҡта “Санғалыҡ диорит карьеры” йәмғиәте руда булмаған файҙалы ҡаҙылмалар сығарыу, эшкәртеү һәм һатыу менән шѳғѳлләнә. Асыҡ ысул менән эшләгән карьерҙың саңы ауылға килә. Башҡортостандың тә-биғәтте һаҡлау район-ара прокуратураһы ҡушыуы буйынса февралдә “СДК” йәмғиәтен тикшереү һѳ-ҙѳмтәһендә, органик булмаған саңдың рѳхсәт ителгәндән күпкә артыуы, саң таҙартыу ҡорамалдары проектта ҡа-ралғандан түбән ҡеүәтле булыуы, шулай уҡ хужалыҡ иткән объектта санитар-һаҡлау режимы күҙәтелмәүе асыҡланды. Санитар-һаҡ-лау зонаһында саң нор-манан ѳс тапҡырға күп. Һауаға ташланған зарарлы матдәләр инвентаризация ва-ҡытында иҫәпкә алғандағына ҡарағанда 20 тапҡырға артыҡ. Саң аҙыҡ-түлеккә, баҡсалағы йәшелсә-емешкә, үпкәгә ултыра. Санитар-һаҡлау ре-жимын күҙәтмәгән ѳсѳн юридик шәхескә бер нисә тапҡыр штраф һалынды.\n- Тѳп эшегеҙҙән тыш район-ҡала тормошонда ла әүҙем ҡатнашаһығыҙ. Ошо эшмәкәрлегегеҙ тураһында ла һѳйләп үтһәгеҙ ине...\n- Комитет ҙур территорияны хеҙмәтләндереүгә ҡарамаҫ-тан, тәжрибәле хеҙмәткәрҙәр үҙ бурыстарын лайыҡлы атҡара, йәмәғәт эштәрендә лә әүҙем ҡатнаша.\nБыйыл беҙ ҡала-ауыл биләмәләрен таҙартыу, тѳ-ҙѳкләндереү һәм йә-шелләндереү буйынса эко-логик айлыҡтарҙа, ѳмәләрҙә актив ҡатнаштыҡ.\nЭкологик йүнәлештәге са-раларҙа предприятие, бюджет ойошмалары, уҡыу йорттары актив ҡатнаша. Ағас ултыртыу кѳнѳндә Белорет ҡалаһының “Йәш натуралистар стан-цияһы” педагогтары һәм тәрбиәләнеүселәр Белорет металлургия колледжы сту-денттары менән берлектә, Тирә-яҡ мѳхитте һаҡлау йылы һәм Рәсәйҙә ѳҫтәлмә белем биреү системаһының барлыҡҡа килеүенә 95 йыл тулыу айҡанлы, экологик акцияға сыҡты. 11 йәш натуралист, туғыҙ студент һәм туғыҙ педагог Ағиҙел йылғаһы һәм Бельский шишмәһе буйҙарын таҙартты. Ике сәғәттә 35 тоҡ сүп-сар йыйҙылар, шул иҫәптән 5 ток пластик шешә ҡабаттан эшкәртеүгә ебәрелде. Та-ҙартылған территорияларға 50 ағас ултыртылды. Ағас үҫентеләрен йәш натуралистар үҫтергән, улар ағастарҙы артабан да тәрбиәләп торасаҡ.\nЙәш быуында яуаплылыҡ, ватансылыҡ тойғолары тәр-биәләү маҡсатында ЭКА йәшелдәр хәрәкәте “Ергә бүләк - 2013” экологик акцияға сыҡты. Ағиҙел һәм Гумен шишмәһе ярҙарын таҙартып, 6 тоҡ быяла шешә йыйып тапшырҙы, ҡалған сүп-сар сүплеккә сығарылды.\n“Таҙа республика ѳсѳн” республика акцияһына ҡала Үҙәк китапханаһының бѳтә хеҙмәткәрҙәре лә ҡушылды. Улар Белорет - Магнитогорск юлы буйындағы сүп-сарҙы йыйҙы.\nКомитет белгестәре лә ҡала-район сараларынан ситтә ҡалманы.\nЭш буйынса тѳрлѳ ра-йондарға сығып йѳрѳгәс, кешеләрҙең тәбиғәткә ни-ндәй ҡарашта булыуын сағыштырып ҡарағанда, Бѳрйән районы халҡы тирә-яҡ мѳхитебеҙгә һаҡсыл ҡарауын билдәләп үтер инем. Бѳрйәндәрҙең тә-биғәткә булған мѳнәсәбәтен башҡаларға үрнәк итеп ҡу-йырға була.\n- Рәшит Рәис улы, әңгәмәгеҙ ѳсѳн рәхмәт.\nҺѳйләшеүҙе йомғаҡлап, шундай һығымта яһарға була - тирә-яҡ мѳхиттең бысраныуында кеше үҙе ғәйепле һәм Рәсәй халҡы экологик мәҙәниәтле булмайынса, был хәл ыңғай яҡҡа үҙгәрмәйәсәк. Шуның ѳсѳн, әгәр ҙә тирә-яҡ мѳхитебеҙ таҙа булһын тиһәк, һәр беребеҙ ѳлѳш индерергә тейеш. Ситтән кемдер килеп, беҙҙең ѳсѳн урамдарыбыҙҙы, ауылыбыҙҙы, ҡалабыҙҙы таҙартып йѳрѳмәйәсәк. Үҙебеҙҙе, еребеҙҙе, урмандарыбыҙҙы яратайыҡ һәм башҡаларҙан да шуны талап итәйек!


ИҢ ГҮЗӘЛ, ИҢ САҒЫУ МӘЛ…\n1755 йылдың 25 ғинуарында батшабикә Елизавета Петровна тарафынан Рәсәйҙә беренсе университет асыу тураһында Указға ҡул ҡуйыла. Ломоносов тѳҙѳгән проектты тормошҡа ашырыу мәғлүмәтле һәм мәҙәниәтле генерал-адъютант И.И.Шуваловҡа тапшырыла. Указға ҡул ҡуйыу кѳнѳ итеп ул юҡҡа ғына 25 ғинуарҙы һайламай. Ватанға хеҙмәт итеү менән бергә ҡәҙерле әсәһе—Татьяна Петровнаға уның тыуған кѳнѳндә бүләк яһарға ла уйлай. «Һиңә университет бүләк итәм»,—ти Шувалов әсәһенә. Заманында был кѳн бик иҫтәлекле билдәләнә. Тантаналы телмәрҙәр һѳйләнә, ғибәҙәт ҡылына, фейерверктар балҡый, һый-хѳрмәт ойошторола, театр тамашалары күрһәтелә. Йылдар үтһә лә, студенттар был кѳндѳ билдәләүҙән туҡтамай.\nСибай ҡалаһы студенттары был байрамды нисек уҙғара? Студент тормошо уларҙы ҡәнәғәтләндерәме? Студент стипендияһына йәшәп буламы? Ошондай һорауҙар менән бер нисә йәш кешегә мѳрәжәғәт иттек.\nНурия Сафина, БДУ-ның Сибай институтының филология факультеты студенткаһы:\n—Студент саҡ—кеше тормошоноң иң гүзәл, иң сағыу мәле, минеңсә. Башта тик уҡыу ғына, башҡа ҡайғы юҡ. Мин тәүге ике курсты Санкт-Петербургтағы А.Герцен исемендәге университетта уҡыным. Әйтергә кәрәк, тыуған яҡтан ситтә уҡыуы шул тиклем ауыр. Беренсенән, аҡса етмәй, икенсенән, һағындыра. Тыуған яҡҡа ҡайтып йѳрѳү үҙе бар аҙап була торғайны. Бынан ике йыл элек БДУ-ның Сибай институтына күстем һәм бер ҙә үкенмәйем. Был уҡыу йорто күңелемә ныҡ яҡын. Тик бишлегә генә ѳлгәшәм, йәмәғәт эшендә әүҙем ҡатнашам. Тыуған ауылым Хәйбулла районының Иҫәнгилде ауылына йыш ҡайтам. Стипендияға килгәндә, 1 мең 350 һумға бер ай йәшәүе, әлбиттә, мѳмкин түгел. Шул атай-әсәйемдең ярҙамы ҡотҡара ла инде. Ә стипендияны мин китап алыуға тотонам, китап ѳсѳн йәнемде бирергә әҙермен. Ҡайһы ваҡыт кейем алырға ла етеп ҡуя.\nАйгѳл Әхмәтова, БДАУ-ның Урал аръяғы филиалы студенткаһы:\n—Мин Илеш районының Тыпый ауылынанмын. Был тарафтарҙа апайым йәшәй, шуға ла уның янына уҡырға килдем. Йәшәү, ашау мәсьәләһе шулай хәл ителде. Шәхси йортта йәшәгәс, хужалыҡтарында ярҙамлашам. Уҡыуға ла ваҡытым етә, китапханаларға йѳрѳйѳм. Үҙебеҙҙең уҡыу йортонда эшләп килгән вокал ансамблендә шѳғѳлләнәм. Баш ҡала студенттарынан кәм йәшәмәйбеҙ, тип уйлайым. Театр, филармонияға йыш барабыҙ. Миңә бында оҡшай.\nСтипендия, әлбиттә, аҙ. Шулай ҙа еткерергә тырышам. Минең ул аҡсам тыуған яғыма бер мәртәбә ҡайтып килергә етә (кѳлә). Ѳсѳнсѳ курстан һуң берәй эшкә сығырмын, тип уйлап йѳрѳйѳм.\nЮнир Арыҫланов, Магнитогорск педагогия академияһы студенты:\n—Тәүге курста уҡығанда барлыҡ иғтибарҙы тик белем алыуға ғына йүнәлттем. Студент тормошона ѳйрәнеп алғас, аҡса эшләү йәһәтенең тѳрлѳ ысулдарын эҙләй башланым. Сѳнки тамаҡты алдап булмай, йәш кешегә кейем-һалым да кәрәк. Гел генә атай-әсәй елкәһендә лә ултырып булмай. Икенсе курстан эшләй башланым. Йѳк ташыусы, урам һепереүсе, тѳнгѳ һаҡсы, официант—кем генә булып эшләп ҡараманым. Әлеге кѳндә кеҫә телефондары һатыусы сауҙа нѳктәләренең береһендә эшләп йѳрѳйѳм. Эштән ҡурҡырға ярамай, тѳп һѳнәремде алғансы, кѳн итергә кәрәк. Стипендия етмәгән ергә ямау ғына. Эшләһәң, эш ҡарышмай. Уҡыуымды ла, эшемде лә бергә алып барыуыма шатмын.


Рәсәй Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығының сирек быуатлыҡ тарихы бар\nБатырлыҡ, ҡаһарманлыҡ өлгөһөндә эшләүсе ҡотҡарыусыларға үҙ хеҙмәтендә хәүеф-хәтәр аҙым һайын осрай, әммә был һөнәр абруйлы һанала. Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығының Башҡортостан буйынса баш идаралығында бер төркөм ҡотҡарыусыларға һәм тынғыһыҙ хеҙмәт эйәләренең эшмәкәрлеген яҡтыртыусы журналистарға рәхмәт хаттары, дипломдар тапшырылды. «Батырлыҡ йондоҙлоғо» 8-се Бәтә Рәсәй фестиваленең төбәк финалы еңеүселәре, үҙ һөнәренең оҫталары ла маҡтау ҡағыҙҙары һәм иҫтәлекле бүләктәр менән баһаланды.\nҒәҙәттән тыш хәлдәрҙе кеше ғүмеренә зыян килтермәйсә үткәреү -бөгөнгө заман ҡотҡарыусыһының төп маҡсаты. Уларҙың таһыллығынан, хәүефһеҙлек сараларын оҫта башҡарыуынан тора ҡотҡарыусыларҙың уңышы. Сәхнәгә күтәрелеүселәр араһында янғын һүндереүселәр, ауыр саҡта ярҙам ҡулы һуҙыусы психологтар, ғәҙәттән тыш хәлдәрҙе иҫкәртеүсе инспекторҙар, ҡотҡарыу хеҙмәте эшмәкәрлеген яҡтыртыусы журналистар... Ҡотҡарыусылар сафы йылдан-йыл йәш үҫмерҙәр менән дә тулылана. Ҡаһарманлыҡ күрһәтеүсе егеттәр киләсәктә мотлаҡ ҡотҡарыусы һөнәрен һайларға теләй.\nВалерий Алиев, рәсәй ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы «батырлыҡ йондоҙлоғо» фестиваленең төбәк этабы лауреаты: «Еләк йыйғанда атайымды бер юлы алты иңкеш тешләне. Ул аллергиянан шешенә башланы. Тора-бара тын алышы ауырлашты. Мин аптырап торманым - умрау һөйәгем һынған көйө руль артына ултырып, атайымды дауаханаға алып барҙым».\nДанил Борисов, Рәсәй ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы «Батырлыҡ йондоҙлоғо» фестиваленең төбәк этабы лауреаты: «Мин яҡшы йөҙәм. Батып барыусы ике йәшлек баланы ҡотҡарып, уға тәүге ярҙам күрһәттем. Яһалма тын алдырҙым. Бала терелде. Киләсәктә ҡотҡарыусы булырға хыялланам».\nБүләкләнеүселәр араһында Баймаҡ ҡалаһынан тәфтишсе Илдар Хәмитов та бар. Ул Башҡортостан буйынса иң яҡшы тәфтишсе номинацияһы еңеүсеһе.\nИлдар Хәмитов, Рәсәй ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы Баймаҡ район-ара тикшереү идаралығы өлкән тәфтишсеһе: «Эшем бик яуаплы. Төрлө хәлдәрҙе тикшерергә тура килә. Һәр бер осраҡты ентекле өйрәнеп, дөрөҫ ҡарар сығарырға тырышам».


“Мосолманлыҡты матур кейемдә күрә...”\n10 Июнь , 16:20\nЙәш ҡатынға ошондай дәғүә белдереү дөрөҫмө?\n“Ауылыбыҙ мәсетендәге йәш имам-хатиптың ҡатыны, иренә эйәреп, күптән түгел дин юлына баҫты. Тик ул, минеңсә, мосолманлыҡты матур кейемдә генә күрә. Һөйләгәне “күлдәк тектерҙем, яулыҡ алдым, шунда шул әйбер һатыла...” кеүек хәбәрҙәрҙән үтмәй. Ялғанлыҡ була түгелме был?”\nГәзит уҡыусыбыҙҙан килгән ошо һорауға дини остаздарыбыҙ әйткән һүҙҙәргә, дини китаптарға нигеҙләнеп яуап бирергә тырышабыҙ.\nИслам тарихынан башлайыҡ. Пәйғәмбәребеҙ Мөхәммәт ғәләйһис-сәләм Йәмәнгә үҙенең вәкиле итеп ебәргән Әбү Муса әл Әшәригә эште “Лә Иләһә Илләһ-лаһ!”тан башларға ҡуша. Әммә ғәмәлдең күпме ваҡыт алырын билдәләмәй. Был саҡырыуҙың Ҡөрьән тәғлимәте буйынса, йәғни күркәм вәғәз, ипле, мәғәнәле, ихлас һүҙ аша башҡарылырға тейешлеген әйтә. Мәғлүм ки, тап шул рәүешле генә әҙәм балаһының күңелен яуларға мөмкин.\nСаҡырыуҙы ҡабул иткән кешеләрҙе артабан намаҙға өйрәтергә ҡуша Мөхәммәт ғәләйһис-сәләм. Был эште атҡарып сығыуға ла ваҡыт ҡуймай. Унан инде кешеләргә ураҙаны, зәҡәтте һәм башҡа төшөнсәләрҙе өйрәтергә ҡуша. Береһенә лә ниндәйҙер сик, тәғәйен осор билдәләнмәй.\nОшонан күренеүенсә, дин юлына тиҙ арала баҫыу мөмкин түгел. Уны күңелең менән ҡабул итеү мөһим. Аңға барыһы ла яйлап һалына. Мәғлүм булыуынса, Исламда көслөк менән күндереү юҡ. Әгәр ҙә бәғзе берәүҙе иркенән тыш, рухи яҡтан әҙерлекһеҙ килеш дин юлына баҫтырырға тырышһаң, уның “кәртәләрҙе емереп” ҡасыуы ихтимал. Шуға ла был йәһәттән бик һаҡ, кешенең уй-кисерештәренә ҡарата иғтибарлы, ихтирамлы булыу зарур. Алда әйтелгәнсә, барыһы ла күркәм вәғәзгә, яҡшы һүҙгә, ваҡытҡа бәйле. “Ашыҡҡан – ашҡа бешкән” тигән аҡылды оноторға ярамай.\nЙәмғиәтебеҙҙә ҡабаланыу, һөҙөмтәне тиҙ күрергә ынтылыу осраҡтары булып тора. Әлеге һорауҙа ла тойола был. Ҡәрҙәшебеҙ дин юлына яңы аяҡ баҫҡан йәш ҡатынға дәғүә белдерергә теләй кеүек. Арабыҙҙан йәнә берәү Исламға яҡынайған икән, иң тәүҙә “Әл-хәмдү лил-ләһ, сөбханаллаһ!” тип әйтәйек. Тота килеп ғәйеп өйә башламайыҡ, яҡшы яҡты күрәйек. Әҙәм балалары бит бер-береһенә оҡшамаған, был дингә килеүҙә лә сағылыш таба. Әлеге йәш ҡатын өсөн был юл кейемдән башланғандыр. Ул, мосолман гүзәл затының үҙен ҡарап, матур ҡиәфәттә йөрөргә тейешлегенә, Исламда ҡатын-ҡыҙ хаҡы юғары икәненә төшөнгәс, иншаллаһ, артабан үҫешкә ынтылыр, динебеҙҙең башҡа ғәмәлдәрен үтәргә тотонор. Был йәһәттән, әлбиттә ки, уратып алған мөхиттең, яныңдағы кешеләрҙең йоғонтоһо ҙур. Ә әлеге ҡатындың ире имам-хатип икән, тимәк, үҫеш оҙаҡ көттөрмәҫ.\nҒөмүмән, барлыҡ ғаиләләрҙәге кеүек үк, хаҡ юлдағы ирҙең төп терәге – ҡатыны. Ул һәр яҡлап таяныс булғанда ғына йәмәғәтенең эше алға ыңғайлар. Урында дини тәрбиә алып барыу өсөн яуаплы имам-хатиптың ҡатынына был йәһәттән айырыуса ҙур бурыс йөкмәтелгән. Уның тормошона, йәшәү ҡағиҙәләренә ҡарап, халыҡтың Исламда гүзәл заттың баһаһы хаҡында төрлө фекергә килеүе ихтимал. Мәҫәлән, имамдың ҡатыны мосолманса кейенмәй, тупһаһы таҙа түгел икән, башҡалар ни уйлаясаҡ? Улар мәсеттә һөйләнгән хөтбәләрҙе ысын күңелдән ышанып ҡабул итерме? Һөҙөмтәлә имам халыҡты үҙ артынан эйәртә алырмы, абруй ҡаҙанырмы?\nЭйе, динебеҙ үҫешендә төп таяныс – көслө зат. Уларға иһә ҡатын-ҡыҙ һәр яҡлап терәк булырға тейеш. Яҡты йөҙ, яҡшы һүҙ, аҡыллы кәңәш, йылы өй, тәрбиәле балалар... Был теҙмәгә матурлыҡты ла индермәү мөмкин түгел. Ҡатын-ҡыҙҙың гүзәллеге, ҡупшылығы, ыҫпайлығы ғәйәт ҙур әһәмиәткә эйә. Шуға ла әгәр ҙә аранан кемдер Исламға юлды килешле күлдәк тектереүҙән, яулыҡ алыуҙан башлаған икән, һөйөнәйек, йәмәғәт. Динебеҙ матурлыҡты ярата. Алда әйтелгәнсә, әлеге ҡәрҙәшебеҙ тора-бара Исламдың төп ғәмәл-ғибәҙәттәрен дә үтәй башлар, иншаллаһ.


Рөстәм Хәмитов Рус география йәмғиәтенең Башҡортостан бүлексәһендәге Попечителлек советы ултырышын үткәрҙе // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nРөстәм Хәмитов Рус география йәмғиәтенең Башҡортостан бүлексәһендәге Попечителлек советы ултырышын үткәрҙе\n11:25, 21 ноября 2016 Йәмғиәт\n18 ноябрҙә республика Хөкүмәте йортонда Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов Рус география йәмғиәтенең Башҡортостан төбәк бүлексәһендәге Попечителлек советы ултырышын үткәрҙе.\n– Рус география йәмғиәтенең Башҡортостан бүлексәһе һәйбәт темптар менән үҫешә. Быйыл июнь айында Рус география йәмғиәтенең беренсе вице-президенты Артур Николаевич Чилингаров етәкселегендә Рус география йәмғиәте Төбәктәр советының тәүге ултырышын уҙғарыу урыны итеп Өфө осраҡлы һайланмаған. Былтыр республика беренсе Бөтә Рәсәй географик диктантын ойоштороуҙа иң әүҙемдәрҙең береһе булды. Быйыл иһә ошондай диктантта ҡатнашыу өсөн майҙансыҡтар һаны буйынса икенсе төбәк, – тине Рөстәм Хәмитов. – Төбәк бүлексәһенә ярҙам күрһәтеүселәрҙең барыһына ла рәхмәт әйткем килә. Аңлашыла: йыйылған мәсьәләләрҙе бер йәки ике йыл эсендә генә хәл итеп булмай. Ҡайһы бер структураларҙың эшен үҙгәртергә кәрәк. Әммә был процесс өсөн ваҡыт талап ителә.\nБашҡортостан илдә ЮНЕСКО башланғысы буйынса геологик парк асылған тәүге төбәктәрҙең береһе буласаҡ, тип билдәләне республика Башлығы. Әлеге ваҡытта уға ниндәй объекттарҙың инәсәге билдәләнә.\nРус география йәмғиәтенең Башҡортостан төбәк бүлексәһе рәйесе Камил Йыһаншин 2016 йылда башҡарылған эш тураһында отчёт тәҡдим итте.\nРеспубликаның барлыҡ муниципалитеттарында ла йәмғиәттең урындағы бүлексәләре эшләй, уларҙың күпселеге ҙур әүҙемлек күрһәтә, тип билдәләне ул. Мәҫәлән, Дәүләкәндәге бүлексәлә Рус география йәмғиәтенең музейы булдырылған, атап әйткәндә, минералдарҙың уникаль коллекцияһы урын алған. Әбйәлилдәге бүлексә биләмәне таҙартыу һәм браконьерҙарға ҡаршы көрәш менән уңышлы шөғөлләнә. Белорет бүлексәһе иһә география уҡытыусыларының беренсе республика слётын үткәреүҙә ярҙам итте. Шул уҡ ваҡытта ҡайһы бер бүлексәләр тик ҡағыҙҙа ғына. Райондарҙа эште әүҙемләштереү өсөн төбәк бүлексәһенең дөйөм йыйылышы уҙғарылған, унда төп бурыстар билдәләнгән.\nКамил Йыһаншин Башҡортостан Башлығына һәм республика Хөкүмәтенә Рус география йәмғиәтенең төбәк бүлексәһе эшмәкәрлегенә ярҙам күрһәткәне өсөн рәхмәт белдерҙе.\nРөстәм Хәмитов Рус география йәмғиәте башҡарған эштең мөһимлеген билдәләне һәм Попечителлек советының күсмә ултырышын үткәрергә тәҡдим итте.\nТеги: география,рус география йәмғиәте,бр башлығы


ural-rb.ru > Версия для печати > Балалыҡ һағында - бер быуат\nГлавная > --- > Балалыҡ һағында - бер быуат\nБалалыҡ һағында - бер быуат\n12-01-2018, 15:05. Разместил: admin\n1918 йылдың 14 ғинуарында Рәсәйҙә енәйәт ҡылған һәм ҡараусыһыҙ ҡалған үҫмерҙәр мәсьәләһен хәл итеү маҡсатында, “Бәлиғ булмағандар эштәре буйынса комиссиялар декреты”на ярашлы, бәлиғ булмағандар һәм уларҙың хоҡуҡтарын яҡлау комиссияһы ойошторола. Ошо көндән алып улар бәлиғ булмағандарҙы тәртип боҙоуҙан, енәйәт эшләүҙән ҡурсалау, иҫкәртеү эштәре башҡара.\nБәлиғ булмағандар эше һәм уларҙың хоҡуҡтарын яҡлау буйынса комиссия барлыҡҡа килеүенә ошо көндәрҙә 100 йыл тула. Бер быуатлыҡ тарихында ул байтаҡ үҙгәреш кисерһә лә, бәлиғ булмағандар араһында енәйәтселекте иҫкәртеү, улар ҡылған хоҡуҡ боҙоу эштәрен тикшереү, хоҡуҡтарын яҡлау, тәрбиә эше алып барыу кеүек маҡсаттар үҙгәрешһеҙ ҡалды. Район хакимиәтенең бәлиғ булмағандар эше һәм уларҙың хоҡуҡтарын яҡлау комиссияһына муниципаль район хакимиәте башлығының социаль мәсьәләләр буйынса урынбаҫары Илгиз Теләүбаев рәйеслек итә, уның урынбаҫары Ғәҙел Сәйетов, комиссияның яуаплы секретары Надежда Корниенко, белгестәр Юлия Васючкова һәм Эльвира Фәтҡуллина. Үҫмерҙәр тәртипһеҙлегенә юл ҡуймау - уларҙың төп бурысы. Был йәһәттән комиссия опека һәм попечителлек бүлеге, полицияның бәлиғ булмағандар эштәре инспекторҙары, мәғариф, мәҙәниәт, һаулыҡ һаҡлау һәм башҡа учреждениелар, мәшғүллек һәм Йәштәрҙең ял үҙәктәре, йәмәғәт ойошмалары менән тығыҙ бәйләнештә эшләй. Шулай уҡ ауыл биләмәләрендә бәлиғ булмағандар менән эшләү буйынса йәмәғәт инспекциялары булдырылған.\nРайон хакимиәтенең бәлиғ булмағандар һәм уларҙың хоҡуҡтарын яҡлау комиссияһы рәйесе урынбаҫары Ғәҙел Барый улы әйтеүенсә, ауыл биләмәләрендәге йәмәғәт ойошмалары эште тейешле кимәлдә алып барһа, район комиссияһына эшләүе, әлбиттә, еңелерәк. Был йәһәттән уларға зарланаһы түгел, күп кенә ауыл хакимиәттәре менән комиссия бергә эшләй. Балаларҙың иҫәптән төшөрөлөүе, ата-әсәләрҙең эскеһен ташлап, эшкә инеүҙәре улар менән бергә башҡарған эш һөҙөмтәһе ул. “Ғаилә” көнсығыш район-ара үҙәге менән дә тығыҙ бәйләнеш тота.\nЭльвира Хәмзинаның тулы материалын гәзиттең 3-4 се һанында (12.01.17) уҡығыҙ.


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - ТАҒЫ ЛА ЯҠШЫРАҠ БУЛҺЫН! - 2021 - Мәҡәләләр\nТАҒЫ ЛА ЯҠШЫРАҠ БУЛҺЫН!\nБыл көндәрҙә "Башҡортостан" дәүләт телерадиокомпанияһы үҙенең 20 йыллыҡ юбилейын байрам итте. Бөгөн уның составына Башҡортостан юлдаш телевидениеһынан тыш, тағы ла "Тамыр", "Ҡурай-ТВ", "Сәләм" каналдары һәм "Юлдаш", "Спутник ФМ" һәм "Ашҡаҙар" радиолары инә. Тәүлек әйләнәһенә башҡорт һәм урыҫ телдәрендә барған телетапшырыуҙарҙы 40 миллиондан ашыу кеше ҡарай. Радио тыңлаусылар һаны ла байтаҡ. Юбилейын билдәләүсе компания тураһында тамашасыларҙың фекере менән ҡыҙыҡһындыҡ.\nӘлиә Әмирова, "Көнгәк" гәзите баш мөхәррире: Башҡортостан юлдаш телевидениеһы каналының йылдан-йыл төрлө тапшырыу менән тулылана, яңыра барыуы оҡшай. "Яңылыҡтар", "Автограф", "Сәләм"де, балалар өсөн тапшырыуҙарҙы, ретро йырҙарҙан торған концерттарҙы яратып ҡарайым. Кескәйҙәргә арналған эфирҙарға айырым иғтибар бүләм, сөнки үҙемдең Искәндәр исемле шуҡ ҡына, йор һүҙле улым үҫеп килә. Балаларға тәғәйенләнгән туған телдә сыҡҡан тапшырыуҙар бигерәк һөйөндөрә, улар фәһемле лә, тәрбиәүи әһәмиәткә лә эйә. Заманса йырҙарҙы өнәмәйем. Һүҙҙәре мәғәнәһеҙ, көйө күңелгә ятмағандары "экрандың йәмен" ебәрә. Тәнҡитҡә күсеп киткәс, бер ыңғайҙан әйтеп үткем килә: "урыҫ теленән тәржимә ителгән һүҙҙәргә күберәк иғтибар бирһендәр ине. Ғөмүмән, зәңгәр экрандарҙа үҙ телебеҙҙә кинәнеп, рәхәтләнеп тапшырыуҙар ҡарай алыуыбыҙ үҙе ҙур бәхет.\nЛилиә Хәбибова, БР Транспорт һәм юл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәте етәксеһе: Мин, башлыса, беҙҙең эшмәкәрлекте яҡтыртҡан тапшырыуҙарҙы ҡарайым. Шулай уҡ "Республика лайф", "Дөрөҫөн әйткәндә" (Честно говоря), "Хәҡиҡәт министрлығы" кеүек мәғлүмәти-аналитик тапшырыуҙарҙың барлыҡҡа килеүе һәм уңышлы эшләүе тамашасыға ошондай форматтағы сығыштарҙың кәрәклеге тураһында асыҡ һөйләй. Ғөмүмән, миңә тура эфирҙар, теге йәки был сараны сәғәте-минуты менән сағылдырып барыуҙары оҡшай һәм шуға күрә ошо форматтағы тапшырыуҙарҙың күберәк булыуын теләр инем.\nМин, ҡалала тыуып үҫкән кеше булараҡ, республиканың төрлө төбәгендә урынлашҡан ауылдар тураһындағы "Бер ауыл тарихы" тапшырыуын ҡыҙыҡһынып ҡарайым. Шулай уҡ Өфөнөң иҫтәлекле урындары, һәр районы, халыҡ телендә бүлеп йөрөтөлгән биләмәләр, баш ҡалала йәшәүселәрҙең яҙмышы тураһында ла ҡыҙыҡлы тапшырыуҙар эшләп булыр ине, тигән уйым бар. Уҡыу йорттары тураһында мәғлүмәти тапшырыуҙар булһа, бөгөнгө мәктәп уҡыусыларына киләсәктә һөнәр һайлау еңелерәк булыр ине. Һәр уҡыу йортоноң тарихы, бөгөнгө йәшәйеше, студенттар тормошо һәм башҡа йүнәлештәре хаҡындағы тапшырыуҙар мотлаҡ үҙ тамашасыһын табасаҡ.\nСәлих Әминев, хаҡлы ялда, Бөрйән районы: Юбиляр дәүләт каналы тулҡындарында республика тормошон төрлө яҡтан сағылдырған тапшырыуҙар етерлек, шулай ҙа халыҡсанлыҡ күберәк булһа ине, тип теләге килә. Төбәк халҡы бөгөн нисек йәшәгәнен баш ҡала күҙлегенән түгел, ә урындарға сығып та белһен ине телевидение һәм радио хеҙмәткәрҙәре. Берәй төпкөл ауылға барып, урындағы халыҡты борсоған мәсьәләләр күрһәтелһә, ауыл аҡһаҡалдары һәм ағинәйҙәренең фекерҙәре ишетелһә, ауыл йәштәренең нимә менән шөғөлләнеүе һөйләнелһә, урындағы халыҡҡа ла файҙа булыр ине, шулай уҡ етәкселәр ҙә хәл ителәһе мәсьәләләр тураһында ишетеп-күрер ине.\nКүңелде өйкәгән күренештәр тураһында ла әйтеп үтһәм, үпкәләмәҫтәр, сөнки мин бары тик каналдың тағы ла яҡшыраҡ булыуын теләйем. Мәҫәлән, алып барыусылар һауа торошон күрһәткән саҡта тик кенә тороп һөйләйҙәр. Башҡа каналдарҙағы алып барыусылар күтәренке рухлылар, хатта үҙеңде улар эргәһендә тораһың тип хис итә башлайһың. Ә беҙҙекеләр тик өҫ кейеме һәм дарыу рекламалай кеүек.\nБыйыл республикала үткән фольклориаданы матур күрһәттеләр, хуплайым. Өфөнән алыҫ булһаҡ та, ҡатнашыусыларҙың һәр сығышын ҡарап ҡыуанып ултырҙыҡ. Олоғайғас, төндәрен йоҡо алмай ятыла ла, тороп телевизор тоҡандырам. Канал көнө-төнө күрһәтә, уныһы яҡшы, ләкин ни өсөн башҡортса спектаклдәр төнгө 3 тирәһенә ҡуйыла? Ғәҙәттә спектакль алдынан күрһәтелгән фильм менән урындарын алмаштырып булмаймы икән? Шулай ҙа иң яратып ҡараған тапшырыуым - "Бай" программаһы. Үҙ эшен булдырып, бер ниндәй ауырлыҡҡа ҡарамайынса алға барған кешеләрҙең күп булыуына ҡыуанып бөтә алмайым. Улар араһында ололары ла бар, йәштәр ҙә етерлек. Ниндәй генә эшмәкәрлек алып бармайҙар, әллә күпме кешегә эш урыны бирәләр, тик маҡтауға ғына лайыҡ улар. Алып барыусы Гөлдәр Ишҡыуатованың һәр бер теманы төплө өйрәнеп, бөтә нескәлегенә төшөнөп тапшырыу эшләүе "Бай"ҙы тамашасыға яҡынайта. Шулай уҡ уның камера алдында үҙен тәбиғи тотоуы, тәүге тапҡыр ишеткән мәғлүмәтте балалар һымаҡ ихлас аптырап ҡабул итеүе тапшырыуҙы ябай һәм тере итә.\nАйгөл Хәкимова, Волгоград ҡалаһы: Тыуған ерҙән алыҫта булғас, үҙ телебеҙҙе ишетеүгә һыуһап, моңобоҙға сарсап йәшәйбеҙ. Шуға күрә өйҙә тәүлек әйләнәһенә тиерлек Башҡортостан юлдаш телевидениеһы ҡабыҙылған була. Балалар ҙа ихлас ҡарай, үҙебеҙ иһә, күңелгә оҡшаған тапшырыуҙар башланһа, эштәрҙе ташлап, телевизор алдына килеп ултыра һалабыҙ. Мин "Байыҡ", "Алтын тирмә", "7 егет", "Күстәнәс", "Башҡорт йыры" кеүек тапшырыуҙарға өҫтөнлөк бирәм, ирем "Башҡорттар", "Теге өсәү"ҙе, "Яңылыҡтар"ҙы ҡарай. Иртәнге "Сәләм"де бөтә ғаиләбеҙ менән яратып ҡарайбыҙ. Алдағы көндәрҙә республикалағы экологик хәл тураһында һөйләүсе тапшырыуҙарҙы күберәк күрергә теләр инем. Шулай уҡ башҡорт телендә сәйәхәт темаһын да күтәрһәгеҙ ине, беҙ, алыҫта йәшәүселәр, үҙебеҙҙең телдә тыуған еребеҙҙең матурлығын тағы ла бер күреп ҡыуаныр инек.\nИскәндәр Ғәлимов, 7-сы синыф уҡыусыһы, Өфө ҡалаһы: "Тамыр" иң яратҡан каналдарымдың береһе. Унда күрһәтелгән яңылыҡтарҙы ла күҙәтеп барам, сөнки минең йәштәштәрем тураһында, мәктәп уҡыусыларына ҡыҙыҡлы мәғлүмәттәр менән танышырға була унда. Шулай уҡ саҡырылған ҡунаҡтың портретын эшләп, шул уҡ ваҡытта унан төрлө һорауҙарға яуап алған тапшырыу оҡшай. Беҙ, ололар һымаҡ, һорауҙарҙы оҙаҡ итеп уйлап, яйлаштырып тормайбыҙ, нисек уйлайбыҙ, шулай һорайбыҙ һәм килгән ҡунаҡтарҙы асыҡтан-асыҡ яуап бирергә "этәрәбеҙ". Бәләкәйерәк саҡта концерттарҙы яратып ҡарай инем, хәҙер, үҫкәс, күберәк "Бирешмә. Профи", "Әлләсе", "Байтус"ты үҙ итәм. Уларҙың һәр береһе үҫмерҙәргә файҙалы мәғлүмәт бирә, алып барыусылар һәйбәттәр. Яратҡан каналыма тик уңыштар теләйем.\nЯҙылған: 26.11.21 | Ҡаралған: 104


Баш ҡалала IV Бөтә Рәсәй социология конгресы асылды // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nБаш ҡалала IV Бөтә Рәсәй социология конгресы асылды\n11:10, 23 октября 2012 Йәмғиәт\nӨфөнөң Конгресс-холында IV «Социология һәм йәмғиәт: глобаль талаптар һәм төбәктәр үҫеше» Бөтә Рәсәй социология конгресының икенсе этабы эшләй башланы. Унда Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов, БР Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай рәйесе Константин Толкачев ҡатнаша.\nФорумды ойоштороусылар булып Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте, Рәсәй социологтар йәмғиәте, Рәсәй Фәндәр академияһының Социология институты, Башҡортостан Республикаһының Фәндәр академияһы, төбәктең Социаль-сәйәси һәм хоҡуҡи тикшеренеүҙәр институты сығыш яһай. Конгреста Мәскәү, Санкт-Петербург ҡалалары һәм Рәсәй Федерацияһы субъекттарының алдынғы ғилми үҙәктәренән 500-ҙән ашыу ғалим ҡатнаша. Социологтар осрашыуына сит илдәрҙән, шул иҫәптән БДБ илдәре, Һиндостан, Бразилия, Вьетнам, Көньяҡ Африка Республикаһынан 20 вәкил килде.\nӘлеге ваҡытта Конгресс-холда сараның пленар өлөшө бара. Төштән һуң форум эше сессиялар һәм түңәрәк өҫтәлдәр форматында дауам итә. 24 һәм 25 октябрҙә социологтарҙы сараларға бай эшлекле программа көтә.\nТүңәрәк өҫтәлдәр артында ғалимдар йәмғиәттәге этник, демографик факторҙарҙы тикшерәсәк, төбәктәрҙе яңыртыу процестарында кеше мөмкинлектәренә һәм капиталына баһа бирәсәк. Айырым түңәрәк өҫтәл властың граждандар йәмғиәте менән үҙ-ара килешеп эш итеү мәсьәләләренә арналасаҡ.\nФорум сиктәрендә «Рәсәйҙең һәм уның төбәктәренең социомәҙәни эволюцияһы мәсьәләләре» советы үтәсәк. Шулай уҡ Өфөнөң алдынғы юғары уҡыу йорттарында һәм ғилми-тикшеренеү институттары һәм үҙәктәрендә 20 түңәрәк өҫтәл, 11 ғилми сесия, 33 тематик секция, ике оҫталыҡ дәресе һәм инглиз телендә махус сессия ойоштороласаҡ.\nТеги: конгрестар, социология


Республика альпинистары Рәсәй кубогының бишенсе этабында көмөш миҙал яуланы // Спорт | новости башинформ.рф\n10:15, 18 июня 2018 Спорт\nРеспублика альпинистары Рәсәй кубогының бишенсе этабында көмөш миҙал яуланы Фото: БР Спорт министрлығы\nБашҡортостан альпинистары Белорет районындағы Еләкташ тауында үткән Рәсәй кубогының бишенсе этабында көмөш миҙал яуланы. Ярыштарҙа Башҡортостандан, Удмуртиянан, Пермь крайынан, Сведловск һәм Силәбе өлкәләренән 22 команда ҡатнашты.\nБашҡортостан йыйылмаһында һигеҙ альпинист сығыш яһаны. Һөҙөмтәләр буйынса республиканан Кристина Лебедева һәм Лиә Хәкимова икенсе булды, тип хәбәр иттеләр төбәк Спорт министрлығында.\nТеги: альпинизм буйынса Рәсәй кубогы этабы


21 Июнь , 18:11\nБыл яҙма “Т” хәрефенән генә тора\nТүгелмә тауын түңәрәткән туғайлыҡта төнгө тынлыҡ. Туғай томанға төрөнгән. Тик тал-тирәкле Тулыбайҙың тулҡындары, тай-тулаҡтай тулай-тулай, түбәнгә томоролалар...\nТаң тыуа... Томан тарала. Туғай таңғы тауыштарға тула. Тәүҙә таң тишегенән торған таң турғайы: “Тьюить, тьюить!” – тип туйтылданы. “Торрыйҡ! Торрыйҡ! Таң, таң тыуҙы! Таңдан торрыйҡ!” – тип,торналар торҡолданы. “Туҡ-туҡ, туҡ-туҡ!” – тип тумыртҡа, томшоғон туҡылдата-туҡылдата, тирәкте тишкеләне.\nТал-тирәктәрҙән тыпылдап тәүге таң тамсылары тамды. Таң тамсыларын туйғансы тәмләгән турғайҙар тотондо туҡтауһыҙ туйтылдарға! Тал-тирәктәр тирбәлделәр таҡмаҡ-тауышҡа. Талдар таҡмаҡланы. Тумарлыҡта тәгәрлектәр тәгәрәне, тартай тартылданы: “Тарт! Тарт!” Тауҙа, туғайлыҡта, таллыҡта – таңғы тамаша!\nТаңдан торған тейен тубырсыҡ тирергә тотонған. Тирәктә тумыртҡа тишкән түңәрәк тишеккә тултырған тәғәме – тубырсыҡтары, тиктомалдан тупырлашып, түңгәк төбөндә төшәнгән тәжрибәһеҙ тайҙаҡтың – тайыштабандың тап түбәһенә төштө.\nТертелдәгән тайыштабан тау түбәненә тәкмәсләне. Тәнтерәкләй-тәнтерәкләй, тауышлана-тауышлана торҙо тайыштабан. Тауышы тауға, туғайға, таллыҡҡа таралды. Типһәндә торған тай-тулаҡ та тертләне тайыштабандан. Типһәндән туғайға төштөләр. Туҡтап та тормайынса, туҙан туҙҙырып, Тулыбайҙың түбәненә томоролдолар. Тупылдаған тояҡ тауыштары туғайҙы тултырҙы.\nТартайҙымы, төрткөнөмө тотоп, туйғансы тәғәмләнергә темеҫкенгән төлкө, тертелдәп, тумарлыҡҡа тайшанғайны, туптай тумырайған терпегә төртөлдө. Тыпырсына-тыпырсына, терпегә төртөлгән томшоғон түңгәккә тызырға тотондо. Түңгәк төбөндә тараж тырылдарға тотондо. Төлкө, тамаҡ тамуҡҡа төшөрә тиептер, таллыҡҡа табан тоҡойтто. Тайыштабан, туйтанлай-туйтанлай, туғай төпкөлөнә тайҙы. Терпекәй таңда тыуған тырҡышҡа табан тәпәйләне.\nТуҙбаш таңдан, тәлмәрйен тәңкәһен төйәкләгән тәлмәрйенде тотоп, тамаҡ туйҙырмаҡсы. Тик типкер туҙбашҡа ташланды. Туҙбаш типкерҙән тилберерәк: түмһә төбөнә төштө. Төрткөнө тибәм тигәйне, төрткө төртөнә-төртөнә төпкә тайҙы. Тамам талсыҡҡан типкер тауға тайшанды.\nТурғайҙар тубына төйлөгән ташланды. Турғайҙар төйлөгәнде туҡманы, туҙҙырҙы. Табышһыҙ тайҙы төйлөгән...\nТаңда тыуған тауискүҙ тамшана-тамшана тәғәмләнергә теләне. Тәмлекәс тамсыларға тулышҡан тумыртҡабашты тиҙ тапты. Тәмлекәс тамсыны тәмләй-тәмләй, талпынырға тотондо. Тырышып, тырмашып, тумыртҡабашҡа тотоноп, талпынды тауискүҙ. Тормош талпыныуҙарҙан тора, тауискүҙ! Талпын, талпын!\n...Туғайлыҡта таңдан төнгәсә тыпырлаған, туйтылдаған, торҡолдаған, таптырҙаған, тыртылдаған, туптырҙаған, тыпылдаған, тартылдаған, туҡылдаған, таҡылдаған тауыштар тынмай. Тәбиғәтебеҙ тынмаһын!


“Мин дә эшкә барам!”\nБалалар баҡсаһына нисек өйрәнергә?\n“Иртәгә тағы ла балалар баҡсаһына. Хәлемдән килһә, ҡыҙымды ҡосаҡлап, өйҙә генә ултырыр инем. Тағы илаш-тартыш башлана, балам миңә йәбешеп ала ла, мине ебәрмәй. Үҙемдән йолҡа тартып алып, сығып китәм...”\nОсраҡлы һөйләшеүҙең шаһиты булыу мине уйға һалды. Ысынлап та, балалар баҡсаһында эшләү дәүерендә әсәйҙәренән айырыла алмай, иҙәнгә ятып илаған кескәйҙәрҙе күҙәтергә тура килә. Был ата-әсәнең балаһын баҡсаға алдан әҙерләмәүе тураһында һөйләй. Быны нисек эшләргә һуң? Иң тәүҙә һеҙгә әкиәттәр ярҙамға киләсәк. Кескәйгә балалар баҡсаһы тураһында әкиәттәр һөйләгеҙ. Уның уйынсыҡтарын ҡулланығыҙ: бына ул баҡсаға барҙы, бына ул икенсе балалар менән уйнай. Шул уҡ ваҡытта ситтәрәк атай-әсәйҙең эшен, уларҙың яратҡан бәпесенә тәмлекәстәр, уйынсыҡтар, өйгә башҡа әйберҙәр алыу өсөн нисек аҡса эшләүен дә һынландырығыҙ. Берсә һеҙ, берсә бәпесегеҙ баҡсалағы бала йәки аҡса эшләгән ата-әсә ролендә булығыҙ.\nКескәйҙе балалар баҡсаһында ҡалдырғанда өндәшмәй, ҡасып сығып китмәгеҙ, мотлаҡ уны килеп аласағығыҙ тураһында әйтегеҙ. Был унда ышаныс тыуҙырасаҡ. Иртәнсәк: “Мин үҙ эшемә, ә һин үҙ эшеңә бараһың”, – тип әйтегеҙ. Баҡсала эшләгән һүрәттәрен һ.б. күренгән ергә ҡуйығыҙ. Балала баҡсаға барып, тағы ла матурыраҡ һүрәт эшләү тойғоһо тыуасаҡ. Балалар баҡсаһында ниҙәр эшләүе, кемдәр менән дуҫлашыуы тураһында ҡыҙыҡһынығыҙ. Тик өйгә ҡайтып барған юлда түгел. Сөнки урамда бала осраған күренештәрҙе өйрәнә.\nБәләкәстәр әсәһенә эмоциональ яҡтан нығыраҡ бәйле. Шуға күрә баҡсаға атай кеше алып барһа, бала тынысыраҡ тороп ҡала. Кескәйҙе балалар баҡсаһының режимы буйынса йәшәргә өйрәтегеҙ. Был ҡағиҙәнән ял көндәрендә лә тайпылмағыҙ. Кескәйгә баҡсаға барған өсөн тәмлекәс, уйынсыҡ биреп өйрәтмәгеҙ. Был алама ғәҙәткә әүереләсәк. Балалар менән аралашырға өйрәтегеҙ. “Балам баҡсаға йөрөй башлау менән ауырый башланы. Ауырыған балаларын алып киләләр ҙә”, – тигән фекер – хата. Баҡсаға йөрөй башлаған кескәй стресс кисерә, һөҙөмтәлә иммунитеты ҡаҡшай һәм ауырыуға тиҙ бирешә башлай. Кескәйҙәр 2-3 ай эсендә балалар баҡсаһына тулыһынса өйрәнә. Ғаиләләге яңғыҙ бала, артыҡ иркәләтелгән, тыйыуҙы белмәгән, аралашып бармаған, йыш ауырыған кескәйҙәрҙең баҡсаға ауыр өйрәнеүен хәтерегеҙҙән сығармағыҙ.


Тәүәккәллек менән яуланған баҫҡыстар\n9 Июнь 2018, 14:19\nҠала мәҙәниәт һарайында эшҡыуарҙар һөнәри байрамын билдәләне. Тантанала йыйылыусыларҙы район Хакимиәте башлығы Рөстәм Шәмсетдинов тәбрикләне. - Тормошто эшҡыуарлыҡһыҙ күҙ алдына килтереп булмай. Беҙ - илһөйәр халыҡ. Үҙебеҙҙә етештерелгән тауарҙы алырға, хеҙмәтләндереү өлкәһе менән файҙаланырға тырышабыҙ. Бөгөн эш урынының 50 процентын эшҡыуарҙар тәьмин итә, - тине ул үҙ сығышында.\nҠала мәҙәниәт һарайында эшҡыуарҙар һөнәри байрамын билдәләне. Тантанала йыйылыусыларҙы район Хакимиәте башлығы Рөстәм Шәмсетдинов тәбрикләне.\n- Тормошто эшҡыуарлыҡһыҙ күҙ алдына килтереп булмай. Беҙ - илһөйәр халыҡ. Үҙебеҙҙә етештерелгән тауарҙы алырға, хеҙмәтләндереү өлкәһе менән файҙаланырға тырышабыҙ. Бөгөн эш урынының 50 процентын эшҡыуарҙар тәьмин итә, - тине ул үҙ сығышында.\nРөстәм Наил улы бәләкәй һәм урта эшҡыуарлыҡтың үҫеше район тормошона ыңғай тәьҫир иткәненә туҡталды. Төбәк етәкселеге тарафынан эшҡыуарлыҡҡа ярҙам күрһәтелеүен билдәләне. Ул изге теләктәрен еткереп, иң әүҙем эшләгәндәргә, атап әйткәндә, Юрий Брежнев, Николай Койков, Максим Мизин, Сергей Волков, Дмитрий Барон, Сурен Пилтоян һәм Юрий Горбуновтарға Маҡтау грамоталары тапшырҙы.\n“Мәләүез эшҡыуарҙары союзы” йәмғиәте рәйесе Гүзәл Суслова ла ҡотлау сәләмдәре менән сығыш яһаны. Эшҡыуарлыҡ эшенең еңел түгеллеген, шуға күрә был өлкәлә сәмле, тәүәккәл, эшһөйәр, тырыштар ғына юғары күрһәткестәргә өлгәшә алғанын билдәләне.\nСара мәҙәниәт хеҙмәткәрҙәре әҙерләгән музыкаль программа менән үрелеп барҙы. Гүзәл Мөхтәр ҡыҙы бөтәһе 15 номинация буйынса еңеүселәрҙе билдәләп, Маҡтау грамоталары, титулдар менән бүләкләне. “Иң креатив эшҡыуар” - “Иштуған” хужалығы (Сергей Колесников), “Уңышлы старт” - “ТутБатут” үҙәге (Евгений Денисов), “Бизнес леди”- “Ваниль” косметика үҙәге (Ольга Таранова), “Төҙөлөш өлкәһендә иң яҡшы предприятие” - “Мастер-А” йәмғиәте (Максим Мизин), “Бизнес-авангард” - “Клен” йәмғиәте (Андрей Черноусов), “Ҡулланыу продукцияһын етештереүҙә иң яҡшы предприятие” - Светлана Бикбаева, “Ауыл хужалығы өлкәһендә иң яҡшы предприятие” - “Старт” хужалығы (Илдус Шәрипов), “Йәмәғәт туҡланыуы өлкәһендә иң яҡшы предприятие” - “Көнбағыш” бистроһы (Владимир Евграшин), “Хеҙмәтләндереү өлкәһендә иң яҡшыһы” - “Меридиан” йәмғиәте (Олег Моисеев), “Тотороҡлоҡ” - “Айсберг” супермаркеты (Геннадий Слободчиков), “Йыл ынтылышы” - “Аҡтирмән” йәмғиәте (Рима Күлбаева), “Һаулыҡты һаҡлау өлкәһендә иң яҡшы эшҡыуар” - “Према” йәмғиәте (Филүс Рәхмәтуллин), “Сауҙа өлкәһендә иң яҡшы эшҡыуар” - “Метелица” магазины (Михаил Шабалов), “Социаль-ориентир бизнесы” - “Тау һауаһы” (Юрий Брежнев), “Инновацияға овация” - “Ижад” үҙәге (Вәсил Исмәғилев), “Ышаныслы партнер” - “Уралсиб” банкы (Ирина Петровская), “Эшҡыуарлыҡ ветераны” - “Ликом” йәмғиәте (Владимир Мельников), “Әүҙем позиция” -“Офис-Класс” магазины (Иван Гавва), “Ғаилә бизнесы” - “Феникс”, “Абсолют”, “Према” үҙәктәре (Рәхмәтуллиндар ғаиләһе).\nТантанала иғтибарһыҙ ҡалған кеше булманы. Был көндә бөтәһенә лә рәхмәт һүҙҙәре, изге теләктәр яңғыраны.\nҺүрәттә: Һөнәренә тоғролар.


Бишкәктә Сыңғыҙ Айтматовтың 90 йыллығына һәм Мостай Кәримдең 100 йыллығы айҡанлы конференция үтте\nҠырғыҙстан башҡалаһы Бишкәктә Йосоп Баласағын исемендәге Ҡырғыҙ милли университеты ойошторған «Сыңғыҙ Айтматов менән Мостай Кәримдең рухи тамғаһы һәм Евразия донъяһы» фәнни-ғәмәли конференция үтте. Конференция Сыңғыҙ Айтматовтың тыуыуына 90 йыллығының байрам көндәрендә үтте, был юбилей, Мостай Кәримдең йөҙ йыллығы кеүек үк, ил кимәлендә үтә.\nСарала Ҡырғыҙстан, Рәсәй, Үзбәкстан вәкилдәре ҡатнашты. Университет ректоры Ҡанат Садыҡов конференцияны асҡан саҡта, был форум Ҡырғыҙстан менән Рәсәй халыҡтарын берләштергән дөйөм рухи мәҙәниәт ҡиммәттәребеҙ тураһында оло әңгәмә башы булды, уның «Евразия партнерлығы форматында ҙур киләсәге бар», тине.\n«Сыңғыҙ Айтматов менән Мостай Кәрим әҫәрҙәре үҙендә киләсәккә төбәлгән ҙур рухи көс туплаған, – тине Ҡанат Йәлил улы. – Уларҙың үҙенсәлекле, милли йөҙө бар, шуға ла улар бар донъя уҡыусылары йөрәгендә юйылмаҫ эҙ ҡалдыра, ә инде Евразия, славян һәм төрки халыҡтар уларҙы айырыуса үҙ итә».\nСәләмләү һүҙе менән конференцияла ҡатнашыусыларға Рәсәй Федерацияһының Ҡырҙыҙстан Республикаһының Вәкиллеге советнигы Андрей Сургаев мөрәжәғәт итте. «Беҙ хәҙер Евразия мәҙәниәтен Евразия киңлегендә тергеҙәбеҙ – һәм был беҙҙе берләштереүсе ролен алыусы бик ҡеүәтле өлөшөбөҙ», тигәнгә ул айырыуса баҫым яһаны. Уның һүҙҙәре буйынса, был форумда «башҡорт шағиры Мостай Кәрим шәхесенә һәм ижадына мөрәжәғәт итеүебеҙ аша Ҡырғыҙ һәм Рәсәй мәҙәниәттәре араһында үҙенсәлекле рухи күпер һалынды».\nҒалим һәм Ҡырғыҙстан Республикаһының дәүләт эшмәкәре Абдығаны Эркебаев конференцияның төп доклады менән сығыш яһаны, унда Мостай Кәрим менән Сыңғыҙ Айтматовтың яҙмыштарында тарихи һәм ижади параллелдәренә анализ бирелде. «Рәсми статус менән генә түгел, хатта төҫтәрендә лә уларҙың оҡшашлығы бар ине, – тине ул. – Икеһе лә – Социалистик Хеҙмәт геройҙары, Ленин премиялары лауреаттары, сит илдәрҙә күп баҫылдылар һәм бик яҡын дуҫ булдылар. Рәсүл Ғамзатов, Ҡайсын Күлиев, Давид Күгелтинов СССР-ҙың «бөйөк бишәүе» тип аталды, ысын мәғәнәһендә йондоҙлоҡ булды. Улар бер-береһенә гел ихлас, кешелекле мөнәсәбәттә булды, ярҙам итте. Мостай Кәрим үҙенең шиғырҙарын Сыңғыҙ Айтматовҡа бағышланы, ә Айтматов, 2005 йылда Мостай үлеме хаҡында белгәс, үҙенең иң мөһим һүҙҙәрен яҙҙы. Ә өс йылдан һуң Сыңғыҙ Түрәҡол улы үҙе лә китеп барҙы».\nАбдығаны Эркебай улы шулай уҡ уларҙың иң төп оҡшашлыҡтары араһында күп яҡлы һәм универсаль таланттарын, гуманистик башланғысын һәм тамырҙарына ҡарата һаҡсыл ҡарашын да атаны. «Айматов та, Мостай Кәрим дә үҙҙәренең халыҡтарының милли тарихын бик тәрән байҡанылар», – тине ул.\nРәсәй публицисы, Мостай Кәрим исемендәге Фонд вәкиле Шамил Вәлиев конференция ҡатнашыусыларына Кәримовтар ғаиләһе исеменән бөйөк дуҫлыҡ хаҡындағы яҡты хәтер өсөн рәхмәтен белдерҙе һәм цифра эпохаһында Рәсәйҙә дөйөм милли мәҙәни кодтарҙы килтереп сығарыу һәм һаҡлау, бөйөк шағир һәм яҙыусы ижадын өйрәнһендәр өсөн йәштәрҙе ылыҡтырыуҙың заманса алымдар ҡулланыу тәжрибәһе менән уртаҡлашты.\nИлебеҙҙә рәсми идеология юҡҡа сыҡҡас, Рәсәйҙә рухи киңлек осраҡлы рәүештә ҡулланыусы ҡиммәттәре, массалар мәҙәниәте, тиҙ эмоцияларға һәм клип рәүешендә уйлауға ҡоролған мәғлүмәти шау-шыу менән бик тиҙ арала тула башланы. Хәҙер иһә яйлап ҡына әҙәбиәтте үҙәк итеп алған рухи донъя моделенә кире ҡайтыу, бар күренештәрҙе төптән аңларға теләү һәм барыһын да берләштергән, сәйәсәт менән шәхси зауыҡтан азат булған ҡиммәттәрҙе эҙләү ынтылышы күҙәтелә. Был процесста айырым урынды Мостай Кәрим һәм Сыңғыҙ Айтматов әҫәрҙәренең образлы донъяһы сағылдырған гуманистик идеалдар, кешеләргә һөйөү айырым бер урын биләй.\nВәлиев шулай уҡ Мостай Кәримдең 100 йыллығына бағышланған юбилей саралары миҫалында «Мостай Һәм Сыңғыҙ, яҡтылыҡ һәм яҡшылыҡ территорияларына йәштәрҙе ылыҡтырыу» кеүек заман медиатехнологияларын ҡулланыу тәжрибәһе менән уртаҡлашты.\nҠырғыҙстандың экс-премьер-министры Амангилде Муралиев үҙенең сығышында «Сыңғыҙ Айтматов менән Мостай Кәрим XX быуат даһиҙары һәм шул уҡ ваҡытта ябай, баҫалҡы кешеләр булды», – тигәнде һыҙыҡ өҫтөнә алды. Шулай уҡ ул әҙиптәрҙең Рәсәйҙең генә түгел, ә донъяның дөйөм милли әҙәбиәтенә ҙур өлөш индергәненә лә баҫым яһаны. Шулай уҡ Амангилде Мурсадыҡ улы уларҙың тормошонда һәм ижадында рус теленең айырым роле тураһында әйтеп үтте.\n«Сыңғыҙ рус теле – минең икенсе телем, тине. Мостай Кәрим: «рус түгелмен, ләкин россиянмын», – тине. Был бик мөһим һәм иң башта уларҙың юғары мәҙәниәте хаҡында һөйләй. Был бит бөйөк коммуникация – рус теле, ул беҙҙе берләштерҙе. Беҙгә быны оноторға ярамай», – тине ул.\nХоҡуҡ белгесе һәм Ҡырғыҙстандың дәүләт эшмәкәре Автандил Арабаев ҡатнашыусыларға конференция резолюцияһы проектын тәҡдим итте. Сыңғыҙ Айтматов инициативаһы буйынса 1986 йылдан башлап үткәрелгән һәм бар донъя интеллектуалдарын йыйған Иссыҡ-Күл форум аналогияһы буйынса үткән форум нигеҙендә лә Евразия буйынса хеҙмәттәшлек алып барыу, рухиәт һәм мәҙәниәт буйынса төп һорауҙарға яуап биреү өсөн даими эшләгән Евразия майҙансығын булдырыу идеяһы яңғыраны.


Башҡорт теленән диктант халыҡ-ара кимәлгә сығасаҡ! » «Йәшлек» гәзите | Газета «Йәшлек»\nГазета "Йәшлек" » Яңылыҡтар таҫмаһы » Башҡорт теленән диктант халыҡ-ара кимәлгә сығасаҡ!\n16.04.2019 Башҡорт теленән диктант халыҡ-ара кимәлгә сығасаҡ!\nБыйыл бишенсегә үткәреләсәк башҡорт теленән региональ диктант халыҡ-ара статусҡа эйә булды. Был тәҡдим менән Башҡорт телен һаҡлау һәм үҫтереү фонды сығыш яһаны. 4 апрелдә БР Башлығы Радий Хәбиров тейешле бойороҡҡа ҡул ҡуйҙы.\nБашҡорт теленән халыҡ-ара диктант Башҡортостан халыҡтары телдәрен һаҡлау һәм яҡлау, башҡорт халҡы милли мәҙәнилеген таратыу, халыҡтың тел кимәлен арттырыу маҡсатында үтәсәк.\nДиктант яҙыу 18 майҙа үтәсәк. Уны ғәҙәттәгесә Башҡорт дәүләт университеты әҙерләй, төп яҙыу майҙансыҡтары ла унда урынлашасаҡ. Әйткәндәй, диктант икәү - телде яҡшы белгәндәр һәм башланғыс кимәлдәгеләр өсөн буласаҡ. Әле яҙма эштең текстары һәм дикторҙарҙы һайлап алыу бара.\nӘле БР мәғариф министры Айбулат Хажин етәкселегендә ойоштороу комитеты булдырылған. Уның составына БР Башлығының Ижтимағи-сәйәси үҫеш идаралығы начальнигы Урал Килсенбаев, мәҙәниәт министры Әминә Шафиҡова, Матбуғат һәм киң мәғлүмәт саралары агентлығы етәксеһе Борис Мелкоедов, Башҡорт телен һаҡлау һәм үҫтереү фонды Гөлназ Йосопова һәм башҡа рәсми кешеләр ингән.


4. Өндәү билдәһе – Башҡорт теленән халыҡ-ара диктант\nӨндәү билдәһе үҙенсәлекле интонацияға эйә, төрлө хис-тойғоларҙы белдерә. Ул түбәндәге осраҡтарҙа, урындарҙа ҡуйыла:\n1. Өндәү билдәһе телмәрҙең хис-тойғоло, эмоциональ булыуын белдерә, шулай уҡ һөйләм аҙағында ҡуйыла. Мәҫәлән:\nТыуған ерем, тыуған Башҡортостаным! Шул тиклем ҡәҙерлеһең һәм изгеһең һин!\n2. Өндәү билдәһе йышыраҡ ябай һөйләм аҙағында ҡуйыла, һирәкләп булһа ла, ҡушма һөйләм аҙағында ла осратырға мөмкин. Юғары күтәренкелек менән әйтелгән ҡушма һөйләм өндәү билдәһе менән айырыла. Мәҫәлән: Бесән дә, һоло ла, башҡа аҙыҡ та юҡ, өҫтәүенә, иҙелгән юлда интегеүсе һалдаттарыбыҙ араһында ауырыу көсәйҙе, ә башҡорттарға һәм уларҙың аттарына бер ни түгел!\n3. Өндәү билдәһе көслө интонация менән әйтелгән бойороҡ һөйләм, өндәү һөйләмдәрҙән аҙаҡ ҡуйыла. Мәҫәлән:\n“Шыңшымағыҙ әле, егеттәр!”- тип\nТуҡтатып та ҡуя ағабыҙ (Ҡ.Аралбай. “Төш”).\n4. Өндәү билдәһе авторҙың әйтелгәнгә ҡарата мөнәсәбәтен: ғорурланыуҙы, ғәжәпләнеүҙе, һоҡланыуҙы, нәфрәтләнеүҙе, хайран ҡалыуҙы, көслө тойғо, тәрән кисереүҙе аңлата, шул һөйләмдәрҙән һуң ҡулланыла. Мәҫәлән:\nМайҙан шаулай, шатлыҡ, тантана!\nЫсын батырлыҡтар, бәлки, шулай\nТөптө көтмәгәндә башлана.\n5. Өндәү билдәһе һөйләм эсендә тейешле интонация менән бирелгән индермә конструкцияларҙа ла ҡуйыла. Мәҫәлән: 1) Әсҡәт хужалыҡты (инде нисәнсе ҡат!) еңелсә күҙҙән үткәргәйне.\n2) Туралығы килһә ихласлыҡтан,\nИхласлығы булыр әҙәптән.\n(Әҙәплектең күңел йомшаҡлығын\nҠыйырһытҡан күпме әҙәмдәр!..) (Ҡ.Аралбай “Йәйәүле Мәхмүт”).\n6. Өндәү билдәһе, һөйләм уртаһында килеп, махсус, үҙенсәлекле функция үтәп йөрөй. Был осраҡта тыныш билдәһе әйтелгән фекергә авторҙың мөнәсәбәтен, баһаһын белдерә – икеләнеү, аптырау, ирония аша ғәйепләү һ.б. Бындай тыныш билдәләре мотлаҡ йәйәләр эсендә бирелә, ғәҙәттә, һүҙ менән бирелмәгән фекерҙе белдерә. Д.С. Тикеев бындай билдәләрҙе индермә тыныш билдәләре тип атай. Мәҫәлән: Һүҙ ҙә юҡ, тема һәм әҫәрҙең камиллығы ла үҙенекен итә, әммә төп сәбәп – шиғырҙың юғары гражданлыҡ пафосы менән ихлас (!) һуғарылған булыуҙа.\n7. Күп кенә осраҡтарҙа һөйләмдең көслө интонация менән әйтелергә тейешлеген уның грамматик яҡтан формалашыуы, һөйәм эсендә махсус тойғо һүҙҙәр һәм ымлыҡтар ҡатнашыуы күрһәтә. Был осраҡта ымлыҡтар һөйләмдән өндәү билдәһе менән айырыла. Мәҫәлән: 1) Аһ!.. Һалҡын ҡар һыуы нисектер ҡайнар һәм тәнде өтөп алған төҫлө тойолдо.\nҺайрар ҡошоң тынһа,\nТаңдарыңды йәмләр моң кәмер,\nШул саҡта бер талғын тауыш килер:\nҠайттым, мин – Рәми!.. (Ҡ.Аралбай).\n8. Һөйләм башында көслө тойғо, интонация менән әйтелгән өндәш һүҙҙәр өндәү билдәһе менән айырыла. Мәҫәлән: – Рамаҙан ағай! Рамаҙан ағай! – Бер төркөм малайҙар төрлөһө-төрлө яҡтан Рамаҙанды уратып алдылар.\n9. Өндәү билдәһенең һөйләм эсендә һәр тиң киҫәктәр араһында ҡулланылыуы мөмкин. Тиң киҫәктәрҙең һәр береһенә хас булған бүлеү интонацияһы һөйләмдәрҙә типик түгел.\nӘ мин бик ышандым барлығыңа,\nБарһың! Аҡыллыһың! Матурһың!\n10. Тәрән кисерешле, көсөргәнешлекте белдергән синтаксик конструкцияларҙан һуң өс өндәү билдәһе ҡулланыла. Мәҫәлән:\n«Һин юҡ» тиеп берәү килеп әйтһә,\nУй, Хоҙайым! Юҡҡа торам юрап.\n11. Өндәү билдәһе китап, мәҡәлә, әҫәр исемдәренән һуң ҡуйыла. Мәҫәлән: 1) Эй, мөхәббәт!..\n2) Эй, кешеләр!\nБүләк иткәндә һеҙ\nЯңғыҙ сәскә бүләк итмәгеҙ,\nОшо сәскә кеүек мин дә яңғыҙ,\nБәғеремде, зинһар, өтмәгеҙ!.. (Ҡ.Аралбай “Яңғыҙ сәскә”).\n12. Һорауҙы ла, хис-тойғоно ла үҙ эсенә алған һөйләмдәрҙән аҙаҡ һорау билдәһе лә, өндәү билдәһе лә йәнәш ҡулланыла. Мәҫәлән:\nНиңә һуң мин былай ашыҡтым?!\nЫсынлап та, ниңә ярһып киттем?\nЙә, ни өсөн мәлһеҙ ашҡынам?!\nПредыдущаяПредыдущая запись:3. Һорау билдәһеСледующаяСледующая запись:5. Өтөр


Күгәрсен районында "Тере шишмәләр" республика фольклор фестивале үтте - Bash.News\nКүгәрсен районында "Тере шишмәләр" республика фольклор фестивале үтте\nКүгәрсен районында "Тере шишмәләр" республика фольклор фестивале үтте https://bash.news/news/90441_kgrsen_rajonynda_tere_shishmlr_respublika_folklor_festivale_tte\nБәйгелә утыҙҙан ашыу үҙешмәкәр коллектив ҡатнашты, улар араһында сәнғәт мәктәптәре уҡыусылары ла булды. Халыҡ ижадын өйрәнеүселәр төрлө милләттәрҙең ғөрөф-ғәҙәттәрен, боронғо йолаларын сәхнәләштерҙе.\nБоронғо музыка ҡоралдарында уйнап, йыр-бейеүгә маһирлығын күрһәтте. Хәйбулла районынан "Ҡараһыу" фольклор ансамбле сығышы айырым иғтибарға лайыҡ. Ижади коллектив тыуған яғына бәйле легендалар менән таныштырҙы.\nЗилә Байсурина, "Ҡараһыу" фольклор ансамбле солисы: “Степной тип аталһа ла, уның боронғо исеме бар. Ҡараһыу тип атала. Беҙҙең ауылдан бер нисә саҡрым урынлашҡан ерҙә Ҡайынҡабаҡ тигән уникаль урын бар. Ҡайынҡабаҡ - ҡайынлы яр тигәнде аңлата. Шул яр аҫтында йылға аға, элек диңгеҙ булған, уның төбөндә бөгөн беҙ күрһәткән барлыҡ таштар шунда табыла”.\n"Тере шишмәләр" фестивалендә Бөрйән һәм Хәйбулла райондары коллективтары еңеү яуланы. Шулай уҡ кесе төркөмдәр араһында Күгәрсен районы Мораҡ ауылы балалар ижадында шөғөлләнеүселәр уңышлы сығыш яһаны. Сибай ҡалаһынан "Яугил" фольклор ҡумыҙсылар ансамбле сығышын да жюри ағзалары юғары баһаланы. Сәхнәлә улар "Ҡымыҙлыҡта" тигән халыҡ уйынын күрһәтте.\nМиңһылыу Ҡобағошова, "Яугил" ҡумыҙсылар фольклор ансамбле солисы: “Тере шишмәләребеҙ тынмаһын, тере шишмәләребеҙ ҡоромаһын. Тере шишмәләрҙең саф һыуҙары балаларыбыҙға етһен. Саф һауаларҙа саф һыуҙарҙы эсеп, уйнап-көлөп, йәшәйек әле, дуҫтар”.\nДилара Рафиҡова, Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре: “Ер-һыуҙарыбыҙҙың атамаларын белһәк, шәжәрәләребеҙҙе белһәк, быуындар сылбыры өҙөлмәйәсәк. Быуындар сылбыры быуындан быуынға тапшырыла барасаҡ”.\nБыл минуттарҙа Баймаҡ районы Граф күле янында “Аҫылташ” башҡорт мәҙәниәте форумы башланды\n13:06, 18 июл\nҠырғыҙстандың Рәсәйҙәге ғәҙәттән тыш һәм тулы хоҡуҡлы илсеһе Мостай Кәрим һәйкәленә сәскә һалды\n23:17, 17 июл


Өфөнөң ШОС һәм БРИКС саммиттарына әҙерлеге графикка ярашлы бара // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nӨфөнөң ШОС һәм БРИКС саммиттарына әҙерлеге графикка ярашлы бара\n11:15, 29 октября 2014 Сәйәсәт\nӨФӨ, 2014 йыл, 29 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы/.\n28 октябрҙә Өфөгә тикшереү сәфәре менән Рәсәй Президенты ярҙамсыһы Юрий Ушаков етәкселегендә 2014 —2015 йылдарҙа Шанхай хеҙмәттәшлек ойошмаһында һәм 2015 йылда БРИКС берекмәһендә Рәсәйҙең рәйеслеген әҙерләү һәм тәьмин итеү буйынса федераль ойоштороу комитетының эшсе төркөмө булды.\nУның составына РФ Президенты советнигы Антон Кобяков, РФ Президентының Протокол идаралығы начальнигы Владимир Китаев инә. Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов менән бергә ойоштороу комитеты етәкселәре халыҡ-ара саммиттарын уҙғарыуҙа йәлеп ителәсәк инфраструктура объекттарын ҡараны.\n«Өфө» халыҡ-ара аэропортында халыҡ-ара терминалы төҙөлөшө тамамланыу өҫтөндә, периметр буйлап ҡойманы яңыртыу һәм аэродромдағы эштәр аҙағына яҡынлаша. Төҙөлөш-ремонт эштәре бында ағымдағы йылдың декабрендә тамамланасаҡ, аэропорт 2015 йылдың февралендә файҙаланыуға тапшырыласаҡ.\nАртабан эшсе төркөм вәкилдәре Шанхай хеҙмәттәшлек ойошмаһы ағзалары, күҙәтеүселәре булған дәүләт башлыҡтары, БРИКС илдәре лидерҙары, саҡырылған дәүләттәр, халыҡ-ара ойошмалар делегациялары етәкселәре, оҙатыусы кешеләр йәшәйәсәк төҙөлөүсе яңы ҡунаҡханаларҙы ҡараны.\nЦюрупа һәм Вәлиди урамдары киҫелешендә «Sheraton» ҡунаҡханаһы төҙөлөп бөтөп килә. Уның дөйөм майҙаны 12 мең квадрат метр. Бында 162 бүлмә файҙаланыуға тапшырыласаҡ.\n«Ҡарауанһарай» комплексы эргәһендә «Holiday Inn» ҡунаҡханаһы төҙөлә. Ете ҡатлы бинала 193 бүлмә буласаҡ. Бөтә эштәр быйыл декабрҙә тамамланырға тейеш. Әле отель персоналы тупланған, буласаҡ хеҙмәткәрҙәр ҡунаҡтарҙы юғары халыҡ-ара кимәлдә ҡабул итеү өсөн уҡыйҙар һәм квалификацияларын күтәрәләр.\nГоголь урамы, 72 адресы буйынса 90 бүлмәлек ҡунаҡхана төҙөлөшө бара. Ә «Башҡортостан» ҡунаҡханаһында төкөтмә һалынып бөтөп килә. Һигеҙ ҡатлы бинала 6,7 мең квадрат метр майҙанда 74 бүлмә буласаҡ. Бер үк ваҡытта элекке ҡунаҡхана бинаһына ремонт эшләнә. Эштәр 2015 йылдың майында тамамланырға тейеш.\nАксаков, Түбә урамдары һәм Скворцов тыҡрығы киҫелешендә Башҡорт дәүләт университеты менән йәнәш «Hilton» ҡунаҡхана комплексы төҙөлөшө тамамлана. Уның дөйөм майҙаны 47 мең квадрат метрҙан ашыу, бында 108 бүлмә урынлашасаҡ. Рөстәм Хәмитов менән Юрий Ушаков лифтта етенсе ҡатҡа күтәрелделәр. Унда саммитта ҡатнашыусы илдәрҙең береһенең делегацияһы йәшәйәсәк. Төҙөүсе ойошма вәкилдәре хәбәр итеүенсә, ҡунаҡтарҙы ҡабул итергә ҡунаҡхана тулыһынса әҙер тиерлек, бөтә эштәр быйыл декабрҙә тамамланасаҡ. Әлеге ваҡытта администрация структураһы ойошторолған, персоналды уҡытыу һәм йыйып алыу дауам итә.\nОйоштороу комитеты етәкселәре шулай уҡ Башҡорт дәүләт опера һәм балет театрын ҡараны, бында БРИКС саммиттары ҡатнашыусылары хөрмәтенә концерт программаһы менән ҡабул итеүҙе уҙғарыу планлаштырыла. Объектта бөтә эштәр ҙә тиерлек тулы күләмдә үтәлгән. Хәҙер ҡорамалдар монтажлана, эргә-тирәләге территория төҙөкләндерелә, биҙәү эштәре тамамлана.\nШОС һәм БРИКС илдәренең төп саралары уҙасаҡ Өфөнөң Конгресс-холынды бүлмәләр бүлеү, эске инженер системаларын монтажлау, бинаның алғы яғын яңыртыу, Халыҡ-ара матбуғат үҙәге өсөн тышҡы селтәрҙәр һалыу тамамлана.\nБөтә объекттарҙа ла эштәр раҫланған графикка ярашлы бара. Дөйөм алғанда Рәсәй Президенты Хакимиәте вәкилдәре күргәндән ҡәнәғәт ҡалыуҙарын белдерҙе, объекттарҙың әҙерлек кимәле көтөлгән өмөттәргә тап килә. Артабан да графикка ярашлы эшләргә һәм эштәрҙең үтәлешен ныҡ контролдә тоторға кәрәклеген билдәләне улар.\n— Рәсәйҙә ШОС һәм БРИКС халыҡ-ара саммиттарын үткәреү өсөн, моғайын, Өфөнән дә яраҡлыраҡ урын юҡтыр. Ҡатнашыусы илдәрҙең делегацияларын иң юғары кимәлдә ҡабул итәсәкбеҙ, — тине Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов.\nТеги: ШОС һәм БРИКС


Атайлыҡты экспертизанан тыш билдәләп буламы? » "Урал" гәзите\n“Апайым яңғыҙ әсә, ҡыҙына быйыл 7 йәш тула. Әлегә тиклем баланың атаһынан ярҙам һорамай, уны үҙем генә тәрбиәләйем, тип килде. Быйыл һеңлем 1 класҡа бара, тимәк, сығымдар ҙа күбәйә. Ошо уңайҙан баланың атаһына ярҙам һорап мөрәжәғәт иткәйне, ул, бала минеке түгел, тип ҡырт киҫкән һәм апайымды төрлөсә битәрләгән. Атайлыҡты иҫбат итеү өсөн судҡа бирәм тигәс: «Бир, әйҙә. Барыбер мин унда бармаясаҡмын, тимәк, минән алимент та түләтә алмаясаҡһың», - тип яуап биргән. Был ысынлап та шулаймы? Әгәр ҙә атай кеше судҡа барыуҙан йәки экспертиза үтеүҙән баш тарта икән, уның атайлығын башҡа төрлө юлдар менән билдәләп буламы? Әгәр була икән, үткән йылдар өсөн дә алимент түләтергә мөмкинме?”\nРәсәй Ғаилә кодексының 49-сы статъяһына ярашлы, әгәр никахта тормаған ата-әсәнең балаһы тыуһа һәм атай кеше атайлығын таныуҙан баш тартһа, мәсьәлә суд аша хәл ителә. Шуға ла, тәү сиратта, баланың әсәһе йәки опекуны, йәки баланы ҡарарға алаусыһы судҡа ғариза менән мөрәжәғәт итергә тейеш. Был осраҡта суд баланың сығышын күрһәтеүсе бөтә дәлилдәрҙе лә ҡабул итә. Судҡа әҙерлек һәм уның барышында баланың сығышын тулыһынса иҫбатлау өсөн йәки яҡтарҙың һорауы буйынса экспертиза билдәләнеүе ихтимал.\nАтайлыҡты билдәләүҙә экспертиза һөҙөмтәһе һәм башҡа дәлилдәр судҡа законлы ҡарар сығарырға мөмкинлек бирәсәк. Шуныһы ла мөһим, иҫбатлауҙарҙың үҙҙәре генә суд өсөн алдан билдәләнеүе ниндәйҙер көскә эйә түгел. Әгәр ҙә атай йәки әсәй кеше суд тарафынан тәғәйенләнгән экспертизанан баш тарта икән, Рәсәй граждандар процессуаль кодексының 79-сы статъяһының 3-сө өлөшө нигеҙендә суд туплаған иҫбатлауҙар, шаһиттар белдереүенә таянып, шулай уҡ был эштә махсус тикшереүҙең мөһимлеген күҙ уңында тотоп, атайлыҡ фактын таныу һәм кире ҡағыу хоҡуғына эйә. Ә инде атай кешенең ғәфү ителмәҫлек сәбәптәр менән судҡа килмәүе һәм экспертизанан баш тартыуы, был юридик мәсьәләнең элеккесә сиселешһеҙ ҡалыуы йәки бары тик ир кеше файҙаһына ғына хәл ителәсәген аңлатмай әле. Киреһенсә, был осраҡта суд ҡарары дәғүәсе, йәғни бала файҙаһына хәл ителәсәгенә өмөт ҙур.\nАлимент юллауға килгәндә, баланың атаһы билдәләнеү менән уның үҙ балаһы алдында йөкләмәләре лә тыуа. Ғәҙәттә, алимент судҡа мөрәжәғәт иткән көндән алып түләнә башлай. Алимент түләргә бурыслы кешенең үҙ ата-әсәлек бурыстарын белә тороп та унан баш тартыуы судта билдәләнһә, уҙған 3 йыл өсөн дә унан бурыстарын ҡаплатыуҙары мөмкин. Ир йәки ҡатындың ата-әсәлек бурысы рәсми күрһәтелгәс кенә уларҙан алимент түләтеү хоҡуғы тыуа. Был осраҡта, хаттан күренеүенсә, алдағы йылдар өсөн алимент түләтеү мөмкин түгел, сөнки атай кешенең атайлыҡ хоҡуғы рәсми рәүештә теркәлмәгән.


Башҡортостан шашкасылары Александр Георгиев һәм Тамара Танһыҡҡужина Донъя кубогын яуланы // Спорт | новости башинформ.рф\n14:02, 19 ноября 2019 Спорт\nБашҡортостан спортсылары Александр Георгиев һәм Тамара Танһыҡҡужина Кюрасаолағы этаптан һуң халыҡ-ара шашка буйынса Донъя кубогына эйә булды.\nКариб диңгеҙенең көньяғындағы дәүләттә уҙған халыҡ-ара турнирҙа 19 илдән 62 шашкасы ҡатнашты.\nУн тапҡыр донъя чемпионы Александр Георгиев, дүрт тапҡыр донъя чемпионы Анатолий Гантваргты хәл иткес турнирҙа еңеп, Кариб турнирында һәм Донъя кубогының дөйөм иҫәбендә беренсе булды. Өфө шашкасыһы 622 мәрәй йыйҙы.\nКюрасаола ҡатын-ҡыҙҙар араһында ике тапҡыр донъя чемпионы Наталья Садовска (Польша) беренсе булды. Ул Донъя кубогының икенсе баҫҡысына сыҡты. Айгөл Иҙрисова — турнирҙа өсөнсө һәм кубок иҫәбендә дүртенсе. Ә Донъя кубогының дөйөм иҫәбендә Тамара Танһыҡҡужина ваҡытынан алда еңеү яуланы. Алты тапҡыр донъя чемпионының 535 мәрәйе бар, һәм уны бер кем дә ҡыуып тота алмай.\nТеги: халыҡ-ара шашка, Тамара Танһыҡҡужина, Александр Георгиев, Донъя кубогы


Башҡортостанда мөһим дарыу препараттарына хаҡтар тотороҡло һаҡлана // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nБашҡортостанда мөһим дарыу препараттарына хаҡтар тотороҡло һаҡлана\n17:25, 29 сентября 2017 Йәмғиәт\n2017 йылдың сентябренә ҡарата иң кәрәкле һәм мөһим дарыуҙарға хаҡтар тотороҡло ҡала. Август айында Башҡортостандың дарыуханалар селтәрендә етештереүселәрҙең хаҡтарына өҫтәмәләр кимәле 24,5 процент тәшкил иткән һәм уҙған йыл менән сағыштырғанда артыу күләме бер проценттан аҙыраҡ. Башҡортостан буйынса баш федераль инспектор Михаил Закомалдин рәйеслегендәге координация кәңәшмәһендә шундай мәғлүмәттәр яңғыраны.\nТөбәктең дауалау учреждениеларында, ваҡлап һатыу селтәрендә дарыуҙарҙың арзан булыу мәсьәләһе баш федераль инспекторҙың махсус контроленә алынған.\n«Ни өсөн беҙ бөгөн ошо теманы күтәрәбеҙ? Сөнки был — кешеләрҙең тормошо һәм һаулығы. Препараттар менән тәьмин итеү мәсьәләләре ниндәйҙер ағымдағы процестарға бәйле булырға тейеш түгел», — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Михаил Закомалдин.\nКәңәшмәлә белдереүҙәренсә, Башҡортостанда иң кәрәкле һәм мөһим препараттар исемлегендәге дарыуҙарҙың ассортименты бар. Ләкин Һаулыҡ һаҡлау өлкәһенә күҙәтеү буйынса федераль хеҙмәттең (Росздравнадзор) республика идаралығы етәксеһе Динара Ғашимова былтыр шәкәр кимәлен кәметеүсе препараттарҙың етмәүе күҙәтелгән хәлде иҫкә төшөрҙө. Һаулыҡ һаҡлау министрының беренсе урынбаҫары Нәзирә Минһажева әйтеүенсә, әле бындай хәлдәргә юл ҡуймау өсөн мөмкин булғандың барыһы ла эшләнә. Быйыл тәүге тапҡыр иң кәрәкле һәм мөһим препараттар исемлегендәге дарыуҙар республика ҡаҙнаһы иҫәбенә элеккесә бер йылға түгел, ә ике йылға һатып алына.


Туҡһан йәшлек ветеран\nКүгәрсен районының Нуҡай ауылында йәшәүсе Яппарҡолой Байғүбәков үҙенең 90 йәшлек юбилейын ҡаршыланы. Һуғыш ветеранын ҡотларға уның яҡындары, туғандары һәм балалары йыйылды.\nЮбилей уңайынан ветеранға Рәсәй президентының ҡотлау хаты тапшырылды. Яппарҡолой Абдулғәни улы, 1943 йылдың көҙөндә, ун ете йәшлек сағында ағаһы артынан һуғышҡа китә. Украина, Латвия ерҙәрендә барған алыштарҙа ҡатнашып, ҡаты яралана, контузия ала. Еңеү көнөн Краков ҡалаһында ҡаршылай. Һуғыштан һуң оҙаҡ йылдар колхоз-совхозда, урман хужалығында эшләй,, үҙен балта оҫтаһы итеп тә таныта. Күпте күргән ветеран әле лә балаларына терәк-таяныс булып йәшәй.


Данлыҡлы бейеүсе генә түгел, ҡарҙан оҫта итеп төрлө һындар яһаусы ла\nАлты йыл элек Башҡортостандың халыҡ артисы Риф Ғәбитов ғаиләһе менән Өфө районының Жилин ауылына йәшәргә күсә. Бар ерҙә тәртип, таҙалыҡ яратҡан балетмейстер ауыл тормошона тиҙ күнегә. Йәйгеһен ағас эше менән булышһа, ҡышҡыһын ихата алдында ҡар көрәй, боҙ ҡаласығы төҙөй.\nРиф Ғәбитовты барыһы ла билдәле бейеүсе, балетмейстер булараҡ белә. Үксәләрендә генә түгел, ҡулдарында да осҡон уйнай уның. Ихата алды һәр саҡ бөхтә. Ҡыш ул йорт янында ҡарҙан төрлө һындар әүәләй. Был бәләкәй һырғалаҡты биҙәү үҙе бер оҫталыҡ һәм түҙемлек талап итә. Өфөгә боҙ ҡаласығына йөрөйһө түгел, яҡын-тирәлә йәшәүсе кескәйҙәр ошонда кинәнеп ял итә ала. Жилин ауылы халҡы Риф Ғәбитовтың алтын ҡуллы булыуына күптән инанған. Башҡортостандың халыҡ артисына ҡунаҡҡа килеүселәрҙең барыһын да йорт алдында әтәс ҡаршылай.\nРиф Ғәбитовтың Жилин ауылында йәшәүенә алты йыл ғына. Ошо ваҡыт эсендә ул Көнсығыш календарына ярашлы, ҡарҙан аждаһа, йылан, йылҡы, кәзә, маймыл әүәләп ҡараған. Тәүге эштәренең береһе - Мысыр пирамидалары була. Шулай ҙа ижадсының иң яратып башҡарғаны - ғәрәп арғымағы. Яҙға табан уның артынан күҙәтеү үтә лә ҡыҙыҡ була - ғорур баҫып торған һын ҡояш нурҙары аҫтында ирей башлай.\nРиф Ғәбитов ҡулынан көрәк-бысҡыһын ғына түгел, балтаһын да төшөрмәй. Йәйгеһен ул ағас эше менән булыша. Әкиәт өйөнә оҡшаған мунса күтәргән, уны эске, тышҡы яҡтан үҙе биҙәгән. Иң мөһиме, балаларҙың күңелен күрә белә ул. Кескәйҙәргә ҡарҙан уйын майҙансығы төҙөп кенә ҡыуандырмай, физик яҡтан да сыныҡтыра.


Нефтекама йыйынға әҙерләнә » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке\nБашҡортостан гәзите » Йәмғиәт » Нефтекама йыйынға әҙерләнә\nНефтекама йыйынға әҙерләнә 05.08.2015 // Йәмғиәт\nҒәҙәттәгесә, августа педагогик йәмәғәтселек мәғариф кәңәшмәһенә йыйыла. Быйылғы сара Нефтекама ҡалаһында була.\n– Йыйынға ныҡлы әҙерлек бара, – тинеләр урындағы хакимиәттең мәғариф идаралығында. – Күптән түгел ҡалала республика Мәғариф министрлығы, Башҡортостан Мәғарифты үҫтереү институты вәкилдәренән бер төркөм килеп, әҙерлек барышы менән танышты.\nКәңәшмә барышында ҡаланың төрлө уҡыу йорттарында биш майҙансыҡ эшләүе көтөлә. Уларҙа мәғарифтың көнүҙәк мәсьәләләре асыҡланасаҡ, Нефтекама педагогтарының эш тәжрибәһе күрһәтеләсәк, яңы проекттарға исем туйы уҙғарыласаҡ.\nБыйылғы кәңәшмәнең темаһы – “Өҙлөкһөҙ белем биреү һәм берҙәмлек нигеҙендә төбәкте үҫтереү стратегияһы”. Нефтекама педагогтары шулай уҡ һаулығы буйынса мөмкинлеге сикләнгән балаларҙы заманса уҡытыуға яраҡлаштырыу, мәғариф тармағын мәғлүмәтләштереү кеүек көнүҙәк мәсьәләләрҙе лә күтәрмәксе. Майҙансыҡтар эшендә уҡыусылар ҙа әүҙем ҡатнашасаҡ: авторлыҡ проекттарын күрһәтәсәк, электрон белем алыуҙағы ҡаҙаныштары хаҡында бәйән итәсәк.


Республикала, шул иҫәптән районыбыҙҙа быйылдан “Уңайлы ҡала мөхите булдырыу” дәүләт программаһын тормошҡа ашырыу дауам итә. Был өҫтөнлөклө проект сиктәрендә ниндәй эштәр башҡарылыуы, күпме аҡса бүленеүе хаҡында гәзит уҡыусыларҙы таныштырыуын һорап район хакимиәте башлығының капиталь төҙөлөш буйынса урынбаҫары Фуат Зәки улы КЕЙЕКБАЕВҡа мөрәжәғәт иттек. Һүҙ – уға:\n-Быйылғы йәй яңы “Уңайлы ҡала мөхите булдырыу” өҫтөнлөклө проекты сиктәрендә биләмәләрҙе (ихаталарҙы) төҙөкләндереү, объекттарҙы ремонтлау буйынса күләмле генә эштәр башҡарыу күҙаллана. Уның сиктәрендә беҙ ярайһы ғына аҡсаға эйә булдыҡ. Әммә программа\nайырым шарттарҙы үҙ эсенә ала. Төҙөкләндереү йүнәлешен һайлауҙың да үҙ талаптары бар.\nБыйыл был программаны тормошҡа ашырыу йәһәтенән беҙҙең районға бүленгән 6694,8 мең һум аҡсаның 5593,6 мең һумы федераль бюджеттан, 1101,2 мең һумы республика бюджетынан. Әлегә был программала Красноусол\nауылы ҡатнашасаҡ, ә киләсәктә уға билдәләнгән критерийҙарға тап килеп, халҡы 1000 кешенән күберәк тәшкил иткән Сәйетбаба, Табын, Аҡкүл ауыл биләмәләре лә ҡушыласаҡ. Был программа 2022 йылға тиклем иҫәпләнгән. Уның төп маҡсатына ярашлы, капиталь ремонт үткәрелгән күп фатирлы йорттар һанын арттырыу, күмәк халыҡ ял иткән урындарҙы – парктарҙы, яр буйҙарын төҙөкләндереү, шулай уҡ ауылдарҙың йөҙөн үҙгәртеү буйынса ла пландарыбыҙҙы тормошҡа ашырыу йәһәтенән мөмкинлектәр асыласаҡ.\nБыл өҫтөнлөклө проект сиктәрендә бар иғтибар нигеҙҙә күп ҡатлы йорт ихаталарына: яҡтыртыуға, урам инфраструктураһына (эскәмйәләр, сүп-сар һауыттары ҡуйыу һ.б.), инеү-сығыу урындарын төҙөкләндереүгә йүнәлтеләсәк. Уға ярашлы, Красно-усол ауылының ҡайһы бер күп фатирлы йорттарының ихата биләмәләре, атап әйткәндә, Кейекбаев урамының 50А, 50Б, Калмыков (5, 11, 13), Ленин урамының 10-сы, Урман урамының 14-се йорттары тирәһе, Пугачев (43, 45, 47,49, 51), Фрунзе (35/1), Свердлов (130/1, 130/3) урамдары төҙөкләндереләсәк. Был ихата биләмәләрендә планлаштырылған эштәргә килгәндә, ул минималь һәм өҫтәлмә теҙмәнән тора. Минималь теҙмәгә: инеү-сығыу урындарын ремонтлау (асфальтлау); сүп-сар һауыттары һәм эскәмйәләр урынлаштырыу; яҡтыртҡыстар ҡуйыу инә. Был эштәрҙе алда һанап үтелгән урамдарҙың барыһында ла башҡарыу күҙаллана. Өҫтәлмә теҙмәгә: ҡаты көнкүреш ҡалдыҡтары майҙансыҡтары булдырыу, ҡоймалау, балалар һәм спорт майҙансыҡтары урынлаштырыу инә. Граждандар тарафынан өҫтәлмә теҙмәгә ингән эштәрҙе башҡарыуҙы һайлауҙың айырым шарттары бар, граждандарға финанс йәһәтенән йәки был эштә үҙҙәренә туранан-тура ҡатнашырға кәрәк.\n“Уңайлы ҡала мөхите булдырыу” проекты йәмәғәт урындарын төҙөкләндереүгә лә мөмкинлектәр аса. Бүленгән аҡсаның бер өлөшө “Йәшлек” паркындағы һәм район хакимиәте алдындағы М.Ғафури исемендәге майҙансыҡтағы өҫтәлмә эштәргә йүнәлтеләсәк. Тәүгеһендә 50 һаны эргәһендәге юлға асфальт һалыу һәм яҡтыртҡыстар ҡуйыу планлаштырыла. Ә һуңғыһында брусчатка түшәү, фонарҙәр урынлаштырыу, йәшелләндереү эштәрен уҙғарыу күҙаллана.\nБыл эштәрҙең барыһына ла проект-смета документацияһы (экспертизала), дизайн-проекттары әҙерләнеп раҫланды (Красноусол ауыл биләмәһе сайтына урынлаштырылды).\nРайонда быйылға планлаштырылған төҙөлөш эштәренә килгәндә, Табын ауылындағы коррекция мәктәп-интернаты төҙөлөшөн дауам итеүгә республика адреслы инвестиция программаһы буйынса бер аҙ аҡса бүленде. Красноусолда республика маҡсатлы программалары социаль фонды иҫәбенә 1000 м3 һыйҙырышлы өҫтәлмә баҫымлы һауыт-ҡоролма төҙөү һәм “Йәштәр” биҫтәһендә 1,839 километр оҙонлоҡта һыу үткәргестәр һалыу планға ингән.\n“БР Ғафури районы муниципаль районының автомобиль юлдары үҫеше (2017-2019 йй.)” муниципаль программаһына ярашлы, быйыл территориаль заказ бу-йынса Красноусолда Свердлов урамындағы тротуарға, Урман, Дзержинский (урау юлдан Ҡыҙыл партизан урамына тик-лем), Леспромхоз урамдары (Курорт урамынан алып) автомобиль юлдары ремонтланасаҡ. Райондың муниципаль юл фонды буйынса “Һабантуй”, “Лубат”, “Йәштәр” биҫтәләре урамдарына, Леспромхоз тыҡрығына ҡырсынташ түшәү, Мостай Кәрим, Яңы тормош урамдары юлдарына, “Тирмәкәй” балалар баҡсаһына инеү-сығыу урындарына асфальт түшәү планлаштырыла.\nШулай уҡ быйыл Красноусолдағы Коммунистик урамындағы 2-се һәм 8-се авария хәлендәге йорттарҙан граждандарҙы күсереүҙе тамамлаясаҡбыҙ.\nЭлекке быяла заводы идаралығы янында Көгөш йылғаһы аша һалынасаҡ күперҙе проектлауға конкурс иғлан ителде.\nҺуңғы ике йылда “Берҙәм Рәсәй” сәйәси партияһының “Аныҡ эштәр” проекты буйынса ла байтаҡ эштәр башҡарылды. Уның буйынса ауыл биләмәләрендә ярайһы ғына мөһим проблемалар хәл ителде.\nКүреүегеҙсә, һәр төрлө проекттарҙың тормошҡа ашырылыуы бик кәрәкле һәм халыҡтың гражданлыҡ әүҙемлеген арттырыуға ыңғай йоғонто яһай, тип әйтергә кәрәк. Маҡсатлы аҡса бүленә икән, тимәк, мөмкинлектән тулыһынса файҙаланырға – һәр төрлө объекттарҙы ремонтларға, тормош кимәлен яҡшыртырға, ауылдарыбыҙҙың йөҙөн матурларға кәрәк. Был – заман талабы.