Кама буйы халҡы ҡарыулы » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Йәмғиәт » Кама буйы халҡы ҡарыулы\nКама буйы халҡы ҡарыулы 30.05.2018 // Йәмғиәт\nБашҡортостан – үҙенсәлекле төбәк. Республикабыҙҙың тәбиғәте һәм халыҡтың көнитмеше – быға асыҡ дәлил. Ҡайҙалыр уңғандар сәсеүгә төшкәндә, икенсе яҡта баҫыуҙа һаман да ҡар иремәй ята. Мәҫәлән, республикабыҙҙың төньяҡ-көнбайыш райондары халҡы ҡырыҫ тәбиғәт шарттарында йәшәй. Шулай булыуға ҡарамаҫтан, малдары ишле, йәшелсәселектә лә, иген үҫтереүҙә лә һынатмайҙар.\nДөрөҫ, республикабыҙҙа һәр райондың үҙенә генә хас эш үҙенсәлектәре бар, һәр береһе ниндәй ҙә уңышҡа өлгәшә, ҡаҙаныштары менән маҡтана ала. Краснокама уңғандары тураһында ла шулай маҡтау һүҙҙәрен еткерге килә.\nРайон хакимиәте башлығы Рәзиф Ғилмуллиндың һүҙҙәренә ҡарағанда, төбәктең социаль-иҡтисади хәле тотороҡло, һәр йәһәттән дә үҫеш күҙәтелә. Заман башҡа – заң башҡа тигәндәй, хәҙерге тормошто элекке йылдарҙағы менән сағыштырырмын тимә. Әйтәйек, бынан бер нисә йыл элек ниндәйҙер мәсьәләне хәл итеүгә аҙна ваҡыт үтһә, әле уны бер көн эсендә асыҡларға мөмкин.\nШуныһы иғтибарға лайыҡ: бәләкәй эшҡыуарлыҡты үҫтереүгә баҫым яһау, ауыл хужалығы кооперативтарын һаҡлап ҡалыу төньяҡ-көнбайыш төбәкте иҡтисади йәһәттән һауыҡтырыуҙың бер эш ысулы икәнен аңлап, уй-ниәттәрҙе бойомға ашыра етәкселек.\nМәғлүм булыуынса, төньяҡ-көнбайыш – өлөшләтә аграр биләмә. Шуның өсөн иң беренсе сиратта ауыл хужалығына йөҙ менән боролоу зарур. Үҫемлекселеккә килгәндә, яңы технологияларҙы индереү, уңышҡа көслө тәьҫир иткән мелиорацияны әүҙем ҡулланыу, сәсеү әйләнешен боҙмау отошло, тигән фекерҙе яҡлайҙар бында.\nИт һәм һөт етештереү – ауыл хужалығының төп тармаҡтары. Бының өсөн бөтә мөмкинлектәр ҙә етерлек: сәсеүлек майҙансыҡтары йәйелеп ята, мал аҙығын етерлек әҙерләргә мөмкин. Әйткәндәй, сәсеүҙе уңышлы тамамлағандар.\n– Төп бурыс – халыҡҡа эш урындары булдырыу, уңайлы көнкүреш шарттары тыуҙырыу, – ти Рәзиф Мөхәмәтнур улы.


9. Тәүбә (Тәүбә)\n(Тәүбә сүрәһе 129 аяттан тора. Был — бисмиллаһыҙ башлана торған сүрә. Ҡайһы берәүҙәр: был Ғәнимәт-Әнфәл сүрәһенең дауамы; айырым, мөстәҡийл сүрә түгел, тип бәхәсләшәләр. Шуға курә, уның башында бисмилла уҡылмай, тип әйтәләр.\nМөшриктәр менән булған килешеүҙәрегеҙ Аллаһ менән Рәсүлүллаһ тарафынан ҡәтғи киҫәтелә.\n(Әй, мәжүсиләр) Ер йөҙөндә дүрт ай буйы (теләгәнегеҙсә) йөрөп тороғоҙ. Тик аң булығыҙ, һеҙ Аллаһты сараһыҙ ҡалдыра ала торғандарҙан түгел. Хаҡтыр, Аллаһ үҙе кәферҙәрҙе тар-мар килтерәсәк.\nХаж-и Әкбәр көнөндә Аллаһ менән Рәсүлүлланың кешеләргә белдереүе:\n— Аллаһ һәм уның илсеһе мөшриктәр менән араны өҙә. Әгәр тәүбә итһәгеҙ, һеҙҙең өсөн иң хәйерлеһе булыр. Йөҙ сөйөрһәгеҙ, белеп тороғоҙ, һеҙ Аллаһты сараһыҙ хәлдә ҡалдыра аласаҡ түгел. (Эй, Мөхәммәд) ул кәферҙәргә биреләсәк яза барлығы тураһында әйтеп, «һөйөнсө» ал.\nҺеҙҙең менән килешеү ҡорған мөшриктәр һеҙгә яманлыҡ ҡылмаһа, һеҙҙең мәнфәғәттәрегеҙгә ҡаршы ғәмәлдә булмағандар был хөкөмгә кермәй. Килешеүҙе аҙағынаса боҙмағыҙ. Аллаһ ғәҙелһеҙлек эшләүҙән һаҡланғандарҙы ярата.\nХарам айҙар үткәс, (хыянат иткән, ант боҙған һәм һеҙгә өҙлөкһөҙ зыян һалған) мөшриктәрҙе ҡайҙа күрһәгеҙ, шунда юҡ итегеҙ. Уларҙы әсирлеккә алығыҙ, йәшенеп тороп, уларҙы һағалап тороғоҙ; тәүбә итһәләр, намаҙҙарын дөрөҫ уҡыһалар, зәкәт бирһәләр, уларҙы үҙ иректәренә ҡуйығыҙ. Аллаһ ярлыҡаусы, ғәфү итеүсе.\nБерәй мөшрик килеп, һинән һыйыныр урын һораһа — һыйындыр. (Һинең янда, һинең ауыҙҙан) Аллаһтың һүҙен тыңлаһын. Һуңынан (иман килтермәһә лә) уны ҡурҡыныс булмаған ергә илтеп ҡуй. Шундай хәбәрһеҙ (наҙан) ҡәүем булғандарына күрә, шулай эшләү кәрәк.\nМәсжед-и Харам янында һеҙҙең менән килешеү төҙөгән мөшриктәрҙән башҡа, Аллаһ һәм уның Рәсүле янында ниндәй ант-вәғәҙә бирешеү булһын, ти? Улар ант боҙмаһа, һеҙ ҙә боҙмағыҙ. Аллаһ (ант боҙоуҙан) һаҡланғандарҙы ярата.\n(«Ҡурайш һәм улар менән бергә башҡа мөшриктәр килешеүҙе боҙҙолар. Мосолмандар һөжүмгә күсте һәм Мәккәне яулап алды. Килешеүҙәрен боҙмаған мөшриктәргә ҡағылманылар».Садретдин Ғүмүш тәфсиренән.)\nНисек була инде ул? Улар һеҙҙе еңһә, анттарын да, вәғәҙәләрен дә үтәмәйҙәр. Ауыҙҙары менән ризалыҡ белдерәләр ҙә, күңелдәре менән ҡаршы торалар. Уларҙың күбеһе юлдан яҙған.\nАллаһтың аяттарын донъя малына һатып, тура юлдан сыҡтылар. Ысынлап та, уларҙың ҡылғандары ни ҡәҙәр насар ғәмәлдер.\nУлар мосолмандар менән булған анттарын да, килешеүҙе лә танымай. Улар сиктәрҙе уҙған халыҡ.\nБары тик тәүбә итһәләр генә, намаҙ уҡыр булһалар ғына, улар һеҙҙең дин ҡәрҙәштәрегеҙ булып китер. Аңлы ҡәүемгә Беҙ аяттарыбыҙҙы шулай асыҡлап бирәбеҙ.\nКилешеү төҙөгәс, һуңынан анттарын боҙһалар, динегеҙгә һөжүм итһәләр, кәферҙәрҙең етәкселәренә ҡаршы һуғышығыҙ. Сөнки улар — вәғәҙәһеҙ кешеләр. Бәлки улар хыянаттан тыйылыр!\nВәғәҙәләрен боҙған (мөьминдәргә) Пәйғәмбәрҙе (йортонан) ҡыуып сығарырға теләгән һәм һеҙҙең менән башлап һуғышыусы бер ҡәүемгә ҡаршы һуғышмаҫһығыҙмы ни? Әллә һеҙ уларҙан ҡурҡаһығыҙмы? Әгәр ысын мосолман икәнһегеҙ, белегеҙ, һеҙ уларҙан ҡурҡырға тейеш түгелһегеҙ, бәлки Аллаһтың язаһынан ҡурҡырға тейеш.\nУлар менән һуғышығыҙ, һеҙҙең ҡулдарығыҙ менән Аллаһ уларға яза бирер; уларҙы хур итер, һеҙҙе еңеүсе ҡылыр, һеҙ — мөьминдәрҙең күңеленә дауа бирер.\nМөьминдәрҙең күңеленән ризаһыҙлыҡ нәфрәтен йыуар, Аллаһ тәүәккәл кешенең тәүбәһен ҡабул итер. Аллаһ — белеүсе һәм хикмәт эйәһеҙер.\nЮҡһа, Жиһадта ҡатнашҡандарҙы Аллаһ белмәй, тип уйлайһығыҙмы? Аллаһтан, уның Рәсүленән, хаҡ мөьминдәрҙән башҡаны серҙәш итмәгәндәрҙе белмәй һәм уларҙы Аллаһ ташлап ҡалдырасаҡ, тип уйлайһығыҙмы? Һеҙҙең ҡылғандарығыҙ тураһында Аллаһ хәбәрҙар.\nАллаһтан башҡа тәңре эҙләүселәр үҙҙәренең кәфер булғанлығына үҙҙәре шаһитлыҡ иткәнгә күрә, Аллаһтың йорто — мәсетте торғоҙорға йөрөүҙәренең файҙаһы теймәҫ. Уларҙың бөтөн был эштәре заяға китер, һәм улар мәңгегә ут эсендә ҡаласаҡ.\nАллаһҡа иман килтергәндәр, Әхирәт көнөнә инанғандар, намаҙ ҡалдырмағандар, зәкәт биргәндәр һәм Аллаһтан башҡа берәүҙән дә ҡурҡмағандар ғына мәсет ҡорҙорорға тейеш. Уларҙың тура юлда буласағына өмөт бар.\n(Әй, мөшриктәр!) һеҙ хажиларға һыу биреп тороуҙы, Мәсжид-и Харамды төҙөткәнегеҙҙе, Әхирәт көнөнә иман килтереп, Аллаһ юлында Жиһадта һуғышҡан мосолмандарҙың ҡылған ғәмәле менән тигеҙ, тип уйлайһығыҙмы? Хаҡтыр, Аллаһ ҡатында улар бер тигеҙ түгел. Аллаһ залим халыҡтарҙы тура юлға күндермәҫ.\nИман килтереп, һижрәт иткәндәр, Аллаһ юлында малдары менән, йәндәре менән Жиһадта ҡатнашҡандар дәрәжә яғынан Аллаһ ҡаршыһында бик тә өҫтөндәр. Киләсәктә ҡотолоусылар шулар булыр.\nРаббы уларҙы рәхмәте, ризалығы менән, эсендә бөтмәҫ-төкәнмәҫ ниғмәттәр булған йәннәте менән ҡыуандырыр.\nУлар шунда мәңгегә ҡаласаҡ. Шик юҡ, Аллаһ ҡатында ҙур бүләктәр бар.\nӘй, иманлы кешеләр! Әгәр аталарығыҙ, ҡәрҙәштәрегеҙ кәферлекте имандан артыҡ күрһәләр, уларҙы дуҫ итмәгеҙ. Уларҙы дуҫ иткән кеше үҙе залим булыр.\n— Әгәр аталарығыҙ, улдарығыҙ, ҡәрҙәштәрегеҙ, ҡатындарығыҙ, яҡын туғандарығыҙ, йыйған байлығығыҙ, туҡтап ҡалыуынан ҡурҡҡан сауҙағыҙ, ҡәнәғәтләндергән йорттарығыҙ һеҙгә Аллаһтан һәм уның Рәсүленән, Аллаһ юлындағы Жиһадтан дә ҡәҙерлерәк икән, Аллаһтың хөкөмөн көтөгөҙ. Аллаһ боҙоҡ кешеләр тоҡомон тура юлға сығармаҫ.\n(«Мөхөммәд Рәсүлүллаһ (с.г.с.) Мәккәне яулап алғандан һуң, ун ике мең кешелек ғәскәре менән Таифтәге Һәүәзин һәм Саҡиф ҡәбиләләренә ҡаршы китте. Ислам ғәскәренең, күплеген күреп, ҡайһы бер мосолман һуғышсылары: был ғәскәр бер ҡасан да еңеләсәк түгел, тинеләр. Һәм тәкәменәннеп киттеләр. Хөнәйен үҙәненә еткәс, улар мөшриктәрҙең әҙ һанлы төркөмө менән осрашты. Мосолмандар ҡаушап ҡалды. Килаһе аят шул ваҡиғаға ишара яһай».Садретдин Ғүмүш тәфсиренән.)\nӘйе, Аллаһ байтаҡ урындарҙа һәм Хөнәйен һуғышында ла һеҙгә ярҙам итте. Күп һанлы ғәскәр булыуығыҙ менән маһайҙығыҙ. Ләкин һеҙҙең күп булыуығыҙ файҙа килтермәне. Киң ялан һеҙгә тарайҙы (дошмандар ҡаты ҡыҫа башлағас), һеҙ боролоп ҡасырға мәжбүр булдығыҙ.\nҺуңынан Аллаһ Рәсүленә һәм мөьминдәргә тыныслыҡ килтерҙе, һеҙҙең күҙгә күренмәй торған ғәскәрҙәр (фәрештәләр) төшөрҙө лә, кәферҙәрҙе язаланы. Кәферҙәр өсөн бына шундай ғазап.\nАллаһ тәүбә иткәндәрҙең тәүбәһен ҡабул итә. Аллаһ ярлыҡаусы, ғәфү итә белеүсеҙер.\nӘй, иманлы кешеләр! Мөшриктәр — яманлыҡтың үҙеҙер. Шуға күрә, был йылдан һуң улар Мәсжед-и Харам янына килмәһендәр. Фәҡирлектән ҡурҡһағыҙ, Аллаһ ихтыяр итһә, һеҙҙе үҙ мәрхәмәте менән байытасаҡ. Шик юҡ, Аллаһтың ғилеме сикһеҙ, Ул хикмәт эйәһе.\nАллаһҡа һәм Әхирәт көнөнә инанмаған, Аллаһ һәм уның илсеһе харам иткән нәмәләрҙең харам икәнлегенә ышанмаған, хаҡ дингә буйһонмаған китап әһелдәре рисуай булып, һеҙгә баш эйеп, һалымдарын үҙ ҡулдары менән килтереп, һеҙгә тапшырғандарына саҡлы улар менән һуғышығыҙ.\n— Ғөзәйер — Аллаһтың улы, — тинеләр. Христиандар ҙа:\n— Мәсих (Ғайса) — Аллаһтың улы, - тинеләр.\nБыл уларҙың ауыҙы менән әйтелә торған элеккеге кәферҙәрҙең һүҙенә бик тә оҡшаған. Аллаһ уларҙы Үҙе ҡәһәрләйәсәк. (Ғәжәп!) Нисек итеп, улар паҡтан нәжескә керәләр?\nУлар Аллаһтан баш тартып, үҙҙәренең ғалимдарын, руханиҙарын һәм Мәрйәм улы Мәсихте (Ғайсаны) Илаһ итеп табына башланылар. Гәрсә, уларға: бары тик бер Аллаһҡа ғына ғибәҙәт ҡылығыҙ, тип әйтелде. Унан башҡа (Илаһи ҡөҙрәткә эйә һәм) тәңре булырҙай һис бер кем юҡ! Ул Үҙенә тиң һанағандарҙан юғары тора.\nАллаһтың нурын (улар) ауыҙҙары менән (өрөп) һүндерергә булалар. Ләкин, иманһыҙҙарға был оҡшамаһа ла, Аллаһ нур (Ҡөръән) индереүен туҡтатмаҫ.\n(Был эш) мөшриктәргә оҡшамаһа ла, Ул динен бөтөн диндәрҙән өҫтөн ҡуйыр өсөн, һидәйәт һәм хаҡ дин менән Рәсүлен юлланы.\nӘй, иман килтергән әҙәмдәр! (Кәфер) руханиҙары, ғалимдарының күбеһе әҙәмдәрҙең малдарын хаҡһыҙ юлдар менән ашайҙар һәм уларҙы Аллаһ юлынан яҙҙыралар. Алтын-көмөш йыйып та, Аллаһ юлында сарыф итмәгәндәр арағыҙҙа юҡмы ни? Бына, һин шундайҙарҙан «һөйөнсө» ал: уларға хәтәр яза биреләсәк.\n(Йәһүд равиндары менән христиан руханиҙары Мөҡәтдәс китаптарҙағы: Иңжил, Тәүрәттәге аяттарҙы дөнъя рәхәте өсөн, ришвәт алыр өсөн үҙгәрттеләр. Бигрәк тә, хәҙрәти Мөхәммәдтең Пәйғәмбәр булып киләсәгенә бәйле аяттарҙы боҙҙолар. Юғарылағы аят бына шуларҙың ерәнгес эштәренә ишара яһай. Аяттың икенсе өлөшө иһә алтын-көмөшө, туплаған аҡсаһы, малы булып та, мохтаждарға, изгелекле ғәмәлдәргә, халыҡ өсөн кәрәкле эштәргә сарыф итмәгән, йәғни, зәкәт бирмәгәндәрҙең Әхирәттә дәһшәтле яза күрәсәктәре тураһында хәбәр итә».Садретдин Ғүмүш тәфсиренән.)\n(Был алтын-көмөш аҡсалар) йәһәннәм утында ҡыҙҙырылып, маңғайҙарына, янбаштарына һәм арҡаларына йәбештереләсәк Көндө:\n— Бына был (туймаҫ) нәфсегеҙ туплаған әйберҙәрегеҙ. Инде туплағанығыҙға күрә, тәмен дә татығыҙ, — тип әйтеләсәк.\nКүктәрҙе һәм Ерҙе яралтҡан көндән алып, Аллаһтың хисабына күрә, айҙарҙың һуны ун ике; уларҙың дүртеһе (һуғышыу) харам айҙар булып иҫәпләнә, диндең дөрөҫ хисабы шулдыр. Ул айҙарҙа (харам айҙарҙа) үҙегеҙгә золом итмәгеҙ, мөшриктәр үҙ-ара берләшеп, һеҙгә ҡаршы һуғыш башлаһа, һеҙ ҙә берләшеп уларға ҡаршы һуғышығыҙ. Белеп тороғоҙ, Аллаһ (яманлыҡ ҡылыуҙан) һаҡланғандар менән бергә.\n(Харам айҙарҙың) урындарын күсереү кәферлекте арттырыу, тигән һүҙ. Был ғәмәл кәферҙәрҙең аҙғынлығын арттырыр; Аллаһ харам ҡылғанды боҙоу һәм Уның харам ҡылғанын хәләл ҡылыу өсөн (харам айҙы) улар бер йылды хәләл, икенсе йылды харам айға һананылар. (Шулай итеп), уларҙың яман эштәре үҙҙәренә яҡшы булып күренде. Аллаһ кәфер халыҡты тура юлға күндермәҫ.\nӘй, иманлы кешеләр, һеҙгә нимә булды? —Аллаһ юлында һуғышырға сығығыҙ, — тип әйтелгәс, ауырайып, ергә һыйынаһығыҙ. Фани донъялағы был тормошто һеҙ Әхирәттәге мәңге тормошҡа алмаштығыҙмы ни? Ләкин фани донъя тормошоның файҙаһы, Әхирәт донъяһыныҡына ҡарағанда бик тә әҙҙер.\n(«Тәбүк һуғышына сығырға әмер килгәс, йәйҙең бик тә эҫе ваҡыты булғанға күрә, сәхәбәләр һуғышҡа сығырға ҡыйынһындылар».Шәйх Ноғмани тәфсиренән.)\nӘгәр ҙә һеҙ (кәрәк саҡта дин өсөн) һуғышҡа сыҡмаһағыҙ, (Аллаһ) һеҙҙе һыҙландырыусы ғазапҡа дусар итәсәк һәм һеҙҙең урынға башҡа бер ҡәүемде килтерәсәк; һеҙ һуғышҡа сыҡманы, тип кенә Аллаһҡа зарар килмәҫ. Аллаһ бар нәмәнән дә ҡөҙрәтлеҙер.\nҺеҙ уға (Рәсүлүллаға) ярҙам итмәһәгеҙ ҙә, уға Аллаһ ярҙам иткән ине бит инде. Мөшриктәр уны (Мәккәнән) ҡыуып сығарҙы, ҡыуылғандар икәү ине, берһе ул (Рәсүлүлла) ине. Бына улар мәмерйәгә кереп ҡасты. Ул юлдашына:\n— Ҡайғырма, Аллаһ беҙҙең менән, — тине.\nАллаһ уға Үҙе тарафынан сабырлыҡ һәм күҙгә күренмәҫ ғәскәр индерҙе, кәферҙәрҙең һүҙҙәрен юҡҡа сығарҙы, Аллаһтың һүҙе иһә бөйөктер. Аллаһ өҫтөндер һәм Ул хикмәт эйәһеҙер.\n(«Һижрәт заманаһында мөшриктәрҙең иҙеүенә сыҙай алмайынса, хәҙрәти Әбү Бәкер менән хәҙрәти Пәйғәмбәребеҙ Сәүер тауындағы мәмерйәгә кереп ҡаса. Ҡыуа килеүсе мөшриктәрҙең аяҡ тауыштарын ишеткәс, Әбү Бәкер бик ныҡ ҡурҡа. Аллаһ Тәғәлә мәмерйә ауыҙын ҡаплап ҡуя. Ҡыуа килеүселәр бында үлән һырған, күптән кеше кермәгән ҡыуыш икән, тип, мәмерйә эсенә кермәй китә».Садретдин Ғүмүш тәфсиренән )\n(Әй, мөьминдәр) еңел булһа ла, ауыр булһа ла, малдарығыҙ, йәндәрегеҙ менән Аллаһ юлында Жиһад итегеҙ. Шулай ғәмәл ҡылһағыҙ, белеп тороғоҙ, һеҙгә бик тә хәйерле булыр.\nҺуғышта табыш алыу форсаты мәғлүм булһа, барасаҡ яу юлы яҡын булһа, һис шикһеҙ, улар һинең менән яуға сығыр ине. Ләкин мәшәҡәтле юл йыраҡ ине шул. Шуға күрә, улар яуға барманы. Аллаһ исеме менән ант итеп улар:\n— Их, көсөбөҙ булһа, беҙ ҙә һинең менән яуға барыр инек, — тип үҙҙәрен үҙҙәре һәләк итте. Гәрсә, Аллаһ уларҙың ялғансы икәнен теүәл белә ине.\nАллаһ һине ғәфү итте. Тура кешене һынап, уның тура икәнлегенә ышанмайынса, ни өсөн һин уларға һуғыштан ҡалырға рөхсәт иттең?\nАллаһҡа һәм Әхирәт көнөнә инанғандар малдары, йәндәре менән һуғышыр өсөн һинән рөхсәт һорамаҫ. Аллаһ тәҡүә (ысын) мосолмандарҙы бик тә яҡшы белеп тора.\nБары тик Аллаһҡа һәм Әхирәт көнөнә ышанмағандар һуғыштан ҡалырға һинән рөхсәт һорарҙар һәм уларҙың күңелдәрен шом баҫыр, Улар шуға аптырап йөрөр.\nҺуғышта ҡатнашырға теләгән булһалар, улар, һис шикһеҙ, алдан уҡ әҙерләнгән булыр ине. Ләкин Аллаһ уларҙың был ҡылғандарын (йәғни, ихлас түгеллектәрен) оҡшатманы, уларҙың һуғышҡа барыуҙарын теләмәне. Уларға:\n— Өйөгөҙҙәгеләр менән бергә ҡалығыҙ, — тине.\nУлар һеҙҙең менән бергә һуғышҡа сыҡҡан булһалар ҙа, арағыҙҙы боҙоуҙан һәм фетнә сығарыуҙан башҡа нәмә эшләмәгән булырҙар ине. Уларҙың (фетнәүи) һүҙенә ҡолаҡ һалыусылар ҙа арағыҙҙа табылыр ине. Аллаһ гөнаһлыларҙы ғәйәт яҡшы белә.\nХаҡтыр, улар элек тә фетнә сығарырға йөрөнөләр һәм һиңә күпме мәкер ҡорҙолар. Ниһайәт, дөрөҫлөк инде, уларҙың көйөнөсөнә, Аллаһтың әмере еренә еткерелде.\nУларҙың шундайҙары ла бар:\n— (Һуғышҡа бармаҫҡа) миңә рөхсәт бир, мине фетнәгә (вәсүәсәгә, йәғни мал талау, әсир ҡатындар менән зина ҡылыуға) юлыҡтырма, — тип хәйлә ҡорғандары ла. Белеп тороғоҙ, улар ысынлыҡта үҙҙәре фетнәселәрҙер. Кәферҙәрҙе, һис шикһеҙ, йәһәннәм уты солғаясаҡ.\nҺиңә бер изгелек (еңеү, ғәнимәт малы) килһә, улар асыуҙан ҡайғырыр. Башыңа берәй бәлә (еңелеү, таланыу) килһә, улар:\n— Ярай әле, беҙ алдан әмәлен күрҙек (һуғышҡа барманыҡ), — тип, танауҙарын сөйөп, һөйөнә-һөйөнә китәләр.\n— Аллаһ яҙғандан башҡа нәмә беҙҙең өҫкә килмәҫ. Ул— беҙҙең ярҙамсыбыҙ. Шуға күрә, һеҙ — мосолмандар, бары тик Аллаһҡа инанығыҙ, — тип.\n— Һеҙ: беҙгә ике изгелектең береһе килер, тип көтәһегеҙме? Беҙ ҙә: һеҙҙең башығыҙға ике яманлыҡтың береһе килер, тип көтәбеҙ. Һеҙгә Аллаһтан яза килер йәки Аллаһ һеҙҙе беҙҙең ҡулдар менән һәләк итер, тип. Һеҙ ҙә көтөгөҙ, беҙ ҙә көтәбеҙ, — тип.\nӘйт һин (монафиҡтарға):\n— Үҙ теләгегеҙ менән биргән сығымдарғыҙ (саҙаҡағыҙ) ҙа, ирекһеҙҙән биргәнегеҙ ҙә ҡабул ителмәҫ, сөнки һеҙ юлдан яҙған тоҡом, — тип.\nАллаһҡа һәм уның Рәсүленә ышанмауҙары арҡаһында, намаҙҙы теләр-теләмәҫ уҡығанға күрә, саҙаҡаны рия менән, (ауырыһынып) биргәнгә күрә, уларҙың саҙаҡалары ҡабул булманы.\n(Эй, Мөхәммәд) уларҙың (кәферҙәрҙең) байлығы һәм балаларының күплеге һине ҡыҙыҡтырмаһын, Аллаһ фани донъяла уҡ уларҙың ғазаптарын күбәйтеп, уларҙың кәфер булараҡ йән биреүҙәрен теләй.\n(Монафиҡтар) беҙ ҙә һеҙҙең кеүек (мосолманбыҙ), тип Аллаһ исеме менән ант итә. Гәрсә, улар һеҙҙең кеүек (мосолман) түгел, улар бары тик (һеҙҙең ҡылыстан) ҡурҡҡан бер ҡәүемдер.\nҺыйыныр урын йәки ҡасырлыҡ мәмерйә йәки кереп ҡотолорлоҡ бер тишек тапһалар, улар (һеҙҙән, диндән ҡасып) шул тарафҡа йүнәлерҙәр ине.\nСаҙаҡалар хаҡында уларҙың һине ғәйепләгәндәре лә бар. Саҙаҡаларҙан уларға ла (бер өлөш) бирелһә, риза булалар, ә инде, уларға саҙаҡаларҙан (өлөш) бирелмәһә, асыуланалар.\nӘгәр улар Аллаһ менән Рәсүле биргәндәргә риза булып:\n— Аллаһ беҙгә етә, оҙаҡламай Аллаһ ниғмәтен бирәсәк, Рәсүлебеҙ ҙә беҙгә изгелекле буласаҡ; беҙ бары тик Аллаһтан ғына өмөт итәбеҙ, — тип әйтһәләр, бик яҡшы булыр ине лә һуң.\nСаҙаҡа (зәкәт) Аллаһтан бер фарыз булараҡ, бары тик фәҡирҙәргә, меҫкендәргә, (зәкәт эштәрен башҡарыусы) йомошсоларға, күңелдәре (Исламға) ятҡандарға, (иреккә сығыу өсөн йән атҡан) ҡолдарға, бурысҡа батҡандарға, Аллаһ юлында көс сарыф итеп, Жиһадта ҡатнашҡандарға, юлсыларға бирелергә тейеш. Аллаһ барыһын да бик яҡшы белеп тороусы һәм хикмәттәр эйәһеҙер.\n(Монафиҡтар) араһында Пәйғәмбәрҙе кәмһетеп һөйләүселәр ҙә бар, улар:\n— Ул — ҡолаҡ (йәғни бөтөн нәмәне тыңлап-ишетеп тороусы), — тинеләр.\n— Ул һеҙҙең өсөн яҡшылыҡтың ҡолағы, — тип әйт.\nУл Аллаһҡа иман килтерә һәм иман килтергән кешеләргә ышана; арағыҙҙан иман килтергән кешеләргә рәхмәт, Аллаһтың илсеһен рәнйеткәндәргә хәтәр яза булыр, — тип әйт.\nҺеҙҙең ризалығығыҙҙы алыу өсөн, улар Аллаһ исеме менән ант итә. Әгәр улар ысындан да мосолман булһалар, Аллаһ менән Рәсүлүлланың ризалығын ҡаҙанһындар.\nУлар шуны ла белмәйҙәрме икән һуң, кем дә кем Аллаһ менән Рәсүлүллаға ҡаршы ғәмәл ҡыла, шул йәһәннәм утында мәңге ҡаласаҡ. Бына ошо була инде рисуайға ҡалыу.\nМонафиҡтар күңелдәрендә булған (мәкерҙе) асып һала торған аят индерелеүенән ҡурҡалар. Әйт:\n— Һеҙ көлөгөҙ, Аллаһ эсегеҙҙәге яманлыҡты асып һаласаҡ, — тип.\nӘгәр уларҙан (мыҫҡыллы көлөүҙәре тураһында) һораһаң, шик юҡ:\n— Беҙ бары тик шаяртабыҙ ғына, — тип әйтәсәктәр. Әйт һин:\n— Аллаһтан, Уның аяттарынан, Уның Пәйғәмбәренән көлөргә баҙнат итәһегеҙме? — тип.\nАҡланырға тырышмағыҙ, сөнки һеҙ иман килтереп тә һуңынан кәферлеккә күскән затһыҙҙар булдығыҙ. Тәүбә иткәндәрегеҙҙе ярлыҡаһаҡ та, гөнаһтарына күрә, башҡаларына яза бирәсәкбеҙ.\nМонафиҡ ирҙәр менән монафиҡ ҡатындарҙың барыһы ла бер сыбыҡтан үрелгән; улар боҙоҡлоҡҡа йөҙ тотоусылар, изгелектән баш тартыусылар, һарандар. Улар Аллаһты онотто. Аллаһ та уларҙы онотто. Сөнки монафиҡтар нәжеслектең үҙеҙер.\nАллаһ ике йөҙлө ирҙәрҙе лә, ике йөҙлө ҡатындарҙы ла, кәферҙәрҙе лә йәһәннәм утында мәңге яндырырға вәғәҙә итте. Аллаһ уларға етәр, Аллаһ уларға ләғнәт ебәрҙе. Уларға бөтмәҫ-төкәнмәҫ яза әҙерләп ҡуйҙы.\n(Әй, монафиҡтар, кәферҙәр) һеҙҙән элек йәшәгәндәр кеүек, һеҙ ҙә кәферлек ҡылдығыҙ. Һеҙҙең менән сағыштырғанда, улар ҡеүәтлерәк тә, байырак та, балалары ла күберәк ине, рәхәт йәшәйҙәр ине. Элек йәшәгәндәр кеүек, һеҙ ҙә үҙ өлөшөгөҙҙән рәхәт күрҙегеҙ, улар кеүек, һеҙ ҙә аҙғынлыҡҡа сумдығыҙ. Быларҙың ғәмәлдәре фани донъяла ла, Әхирәттә лә файҙа бирмәҫ. Улар ҙур юғалтыуҙарға дусар.\nӘллә һуң уларға әүәл йәшәгәндәр(ҙең гөнаһтары) тураһындағы хәбәр барып ирешмәнеме? Нух, Ғәд һәм Сәмүд халыҡтары, Ибраһим ҡәүеме, Мәдйән кешеләре, аҫты өҫкә килгән шәһәрҙәр тураһында хәбәр уларға ишетелмәнеме икән ни? Уларға пәйғәмбәрҙәр асыҡ мәғәнәле аяттар алып килде. Аллаһ уларға йәбер бирмәгән дә булыр ине, ләкин улар үҙҙәренә үҙҙәре яза алды.\n(«Пәйғәмбәрҙәр алып килгән ул аяттарҙы тегеләр ялғанға сығарҙы. Нух пәйғәмбәр үҙ халҡына күндерелде, үҙ халҡы уны инҡар итте, Аллаһ илсеһе булараҡ таныманы, Аллаһты бер тип һанаманы. Һәм Нухтың халҡы һыуға батып һәләк булды. Ғәд ҡәүеменә иһә Һуд пәйғәмбәр ебәрелгән ине. Гөнаһтары өсөн уларҙы Аллаһ дәһшәтле ел-дауылда һәләк итте. Хәҙрәти Салихты үҙ халҡына пәйғәмбәр итеп юлланы. Уның халҡы ла ер тетрәүендә юҡҡа сыҡты. Хәҙрәти Ибраһим ҡәүеме әшәке себен һөжүменән үлеп бөттө. Мәдйән халҡына Шөғәйеп илсе булып килде. Гөнаһлы халҡы утта янып һәләк булды. Лут пәйғәмбәрҙең халҡы ҡала харабалары аҫтында юҡ булды».Садретдин Ғүмүш тәфсиренән.)\nМөьмин ирҙәр менән мөьминә ҡатындар бер-береһенең дуҫылыр. Улар изгелек юлына өндәй, яманлыҡтарҙан баш тартырға өгөтләйҙәр, намаҙ ҡалдырмайҙар, зәкәт бирәләр, Аллаһҡа һәм Уның Рәсүленә итәғәт итәләр. Бына быларға Аллаһ рәхмәтен бирер. Шик юҡ, Аллаһ бөйөк һәм хикмәт эйәһелер.\nАллаһ мосолман ирҙәренә, мөслимә ҡатындарға мәңге йәшәү өсөн аҫтында йылғалар ағып торған йәннәттәр һәм Ғәден ожмахтарында яҡшы урындар әҙерләп ҡуйҙы. Аллаһтың ризалығы һәр нәмәнән дә өҫтөндөр. Бына бөйөк ҡотолоу ошо булыр.\nИй, Пәйғәмбәр! Кәферҙәргә һәм монафиҡтарға ҡаршы Жиһад ит. Уларға ҡырыҫ бул. Уларҙың барыр ере - йәһәннәм. Бик тә хәтәр ул — Улар барасаҡ ер.\n(Ий, Мөхәммәд) улар:\n— Валлаһи, көфөр һүҙ әйтмәнек, — тип, Аллаһ исеме менән ант итә.\nГәрсә, көфөр һөйләнеләр һәм мосолман булғандан һуң йәнә кәферлеккә ҡайттылар. Ҡулдарынан килмәгән эшкә алындылар. Аллаһ менән Рәсүл уларҙы (мосолмандарҙы) үҙ ниғмәттәре менән байытҡаны өсөн үс алырға тырышалар. Әгәр улар (был эштән) тәүбә итһәләр ине, үҙҙәренә яҡшыраҡ булыр ине. Имандан йөҙ сөйөрһәләр, Аллаһ уларҙы фани донъяла ла, Әхирәттә лә әрнеүле яза биреүсе, ғазапҡа дусар итеүсе булыр. Ер йөҙөндә уларҙың ярҙамсыһы ла, дуҫтары ла юҡ.\n— Әгәр Аллаһ беҙгә байлыҡ бирһә, һис шикһеҙ, саҙаҡа бирер инек һәм, әлбиттә, беҙ ҙә изгеләрҙән булыр инек, — тип Аллаһ ҡаршыһында ант итеүселәр ҙә бар.\nЛәкин Аллаһ хазинаһынан уларға байлыҡ бирелгәс, һаранланып (Аллаһ әмеренән) баш тартып, биргән анттарын боҙҙолар.\nНиһайәт, Аллаһҡа биргән вәғәҙәләре һәм ялған таратыуҙары арҡаһында, Аллаһ Тәғәлә уларҙың күңеленә Әхирәткә хәтле эйәреп бара торған нифак-монафиҡлыҡ (фетнәсе һәм ике йөҙлөлөк) ғәҙәтен һалды.\nАллаһ уларҙың (монафиҡтарҙың) серен, йәшерен һөйләшкәндәрен һәм гөнаһ ҡылғандарын бик яҡшы белеп торғанын (монафиҡтар үҙҙәре) белмәйҙәрме икән ни һуң?\nҮҙ теләге менән саҙаҡа биргән мосолман кешеһенән һәм үҙ тырышлыҡтары менән генә тапҡан малынан әҙ генә саҙаҡа биргәндәрҙән (монафиҡтар) мыҫҡыл итеп көләләр. Аллаһ уларҙың үҙҙәрен мәсхәрә итәсәк. Һәм уларҙы әрнеткес ғазапҡа һаласаҡ.\n(Ий, Мөхәммәд) улар өсөн ғәфү һораһаң да, һорамаһаң ла, уларҙы ярлыҡа тип, етмеш тапҡыр ялбарһаң да, Аллаһ уларҙы ғәфү итмәй. Аллаһты һәм уның илсеһен инҡар иткәндәренә күрә, шулай мәғҡуль. Аллаһ боҙоҡ кешеләрҙе тура юлға ирештермәҫ.\nАллаһтың Рәсүленә ҡарышып, һуғышҡа бармайынса ҡалғандар (монафиҡтар) ҡыуаныштылар. Аллаһ юлында малдары, йәндәре менән һуғышыуҙы хуп күрмәнеләр:\n— Был эҫҫелә яуға баралармы ни? — тип, бер-береһен ҡоторттолар.\n— Тамуҡ уты бынан да хәтәр эҫе буласаҡ, — тип. Их, улар шуны аңлаһалар ине.\nӘйҙә! (Монафиҡтар) бер аҙ көлһөндәр, ҡылғандарына күрә (ике йөҙлөлөк өсөн) күп иларҙар.\nӘгәр Аллаһ һине уларҙың төркөмөнә кире ҡайтарһа, улар һинән (һинең менән бергә яуға) сығырға рөхсәт һораһа, уларға әйт:\n— Һис бер ваҡытта ла һеҙ минең менән (яуға) сыҡмаясаҡһығыҙ һәм һис бер ваҡыт һеҙ минең менән дошманға ҡаршы һуғышмаясаҡһығыҙ. Һеҙ уҙғанында ла өйөгөҙҙә ултырырға риза булдығыҙ, өйҙәгеләрегеҙ менән рәхәтләнеп ултырығыҙ, — тип әйт.\nУларҙың бер генә мәрхүменә лә намаҙ уҡыма; уларҙың ҡәбере осонда торма; сөнки улар Аллаһ менән Рәсүлде инҡар иттеләр һәм көфөр булып үлделәр.\nУларҙың байлығы һәм балаларының күплеге һине хайранға ҡалдырмаһын. Сөнки Аллаһ уларҙы ошо донъя байлығы менән (һынап) язаларын күбәйтә һәм көфөр булараҡ йәндәрен алырға теләй.\n—Аллаһҡа иман килтерегеҙ, Рәсүле менән бергә Жиһадта ҡатнашығыҙ, — тип бер сүрә индерелгәс, улар араһындағы байҙар:\n— Зинһар, беҙҙе өйҙәгеләребеҙ янында ҡалдыр, — тип үтенделәр.\nУлар ҡатындары янында, өйҙә ҡалғандарына ҡыуанды. Уларҙың күңелдәренә (яҙмыштарына «монафиҡтар» тип) мөһөр һуғылды. Ләкин улар быны аңламай.\nӘммә Пәйғәмбәр менән бергә иман килтергәндәргә, малдары менән дә, йәндәре менән дә Жиһадта ҡатнашҡандарға бөтөн ниғмәттәр биреләсәк һәм улар ғына бәхет тантанаһында буласаҡ.\nАллаһ уларға мәңге йәшәр өсөн арыҡтарынан шишмәләр ағып тороусы йәннәттәр әҙерләп ҡуйҙы. Бына, бөйөк ҡаҙаныш ошо булыр.\nБаш эйеп, һинең янға килгән бәҙәүи ғәрәптәре һуғышҡа бармаҫ өсөн һинән рөхсәт һоранылар. Аллаһ тураһында, Рәсүл хаҡында ялған таратыусылар ҙа (һуғышҡа бармайынса) ултырып ҡалды. Шулар араһындағы кәферҙәргә әрнеүле яза һәм ғазап биреләсәк.\nАллаһҡа һәм уның Рәсүленә ихлас иман килтергәндәр араһында зәғифтәргә, сирлеләргә, һуғыш ҡоралдары һатып алырга хәле булмағандарға (һуғышта ҡатнашмаһалар ҙа) гөнаһ юҡ. Изгелек ҡылғандарға шелтә юҡ. Аллаһ ярлыҡаусы, кисереүселер.\n(Һинең менән бергә һуғышҡа барырга ат, дөйә һатып алырға аҡһалары булмағандар) килгәс:\n— Һеҙҙе атландырып һуғышҡа ебәрергә мөмкинлегем юҡ, — тип әйттең. Улар (һуғышта ҡатнаша алмаған ҡайғынан) күҙ йәштәре менән илап, өйҙәренә ҡайтып китте. Уларға ла (һуғышта ҡатнашмағандары өсөн) гөнаһ юҡ.\nБай булып та (һуғышҡа бармаҫҡа) рөхсәт һорағандарҙы язаға тарттырырға юл бар. Улар өйҙәгеләре янында ҡалғанға ҡыуандылар. Уларҙың күңеленә (ҡара) мөһөр һалынды, ләкин улар быны белмәй.\nҺеҙ һуғыштан ҡайтҡас, улар ғәфү үтенер. Әйт:\n— Ғәфү үтенмәгеҙ; беҙ һеҙгә ышанмайбыҙ. Аллаһ һеҙҙең (кем икәнлегегеҙ) тураһында беҙгә хәбәр итте инде. Аллаһ та, илсеһе лә һеҙҙең ғәмәлдәрегеҙҙе күрер. Унан һуң һеҙ йәшеренде лә, асыҡты ла белеүсе Аллаһ хозурына ҡайтарыласаҡһығыҙ. Шул саҡ Ул һеҙҙең ҡылғандарығыҙҙы фаш итер.\n(Һеҙ һуғыштан ҡайтҡас) улар: беҙгә ҡағылмағыҙ, тип Аллаһ исеме менән һеҙҙе ҡарғаясаҡ. Уларҙан ваз кисегеҙ, ҡағылмағыҙ. Сөнки улар — нәжес кешеләр. Уларҙың ятағы —йәһәннәм. (Яман) ғәмәлдәренә күрә уларға шул тейеш.\nҮҙҙәренән риза булыуығыҙҙы теләп, улар ант итәсәк. Һеҙ уларҙан риза булһағыҙ: Хаҡтыр, Аллаһ ямандарҙы хуп күрмәй.\nБәҙәүиҙәр (сүл ғәрәптәре) кәферлектә, икейөҙлөлөктә тағын да хәтәрерәк, Аллаһтың Рәсүле аша индергән (хөкөмдәр) сиген белмәйенсә йәшәү уларға хас. Аллаһ бөтөн нәмәнең асылын белеүсе, хикмәт эйәһелер.\nБәҙәүиҙәрҙең бер ҡәүеме: (Аллаһ юлында) сарыф ителгән малдарыбыҙ әрәмгә китте, тип уйлай; һеҙҙең башҡа бәлә килеүен көтә. Уларҙың үҙ башына бәлә төшәсәк. Аллаһ ысынын ишетеп, ысынын күреп тороусы.\nБәҙәүиҙәрҙең бер төрлөһө иһә, Аллаһҡа, Әхирәт көнөнә иман килтергәндәренә күрә, (Аллаһ юлында) сарыф иткәндәре арҡаһында, Аллаһҡа яҡынаябыҙ, Пәйғәмбәрҙең доғаларына лайыҡ булабыҙ, тип өмөтләнә. Шуныһы хаҡтыр, сарыф иткәндәре үҙҙәре өсөн яҡынлыҡтыр. Аллаһ уларҙы рәхмәтендә йөҙҙөрәсәктер. Аллаһ ярлыҡаусы, сикһеҙ мәрхәмәтлелер.\nМөһәжирҙәрҙән (ватандарын ташлап күсенергә мәжбүр булғандарҙан) һәм әнсарҙарҙан (Ислам юлында Мөһәжирҙәргә ярҙам итеүселәр) элек килгән һәм уларға эйәреүселәрҙән Аллаһ ҡәнәғәт ҡалды; улар ҙа Аллаһтан риза булды. Аллаһ уларға мәңге йәшәр өсөн бәреп сыҡҡан шишмәләре булған йәннәттәр вәғәҙә итә. Бына, был — иң бөйөк ҡотолош буласаҡ.\n(Әнсарҙар - Исламды ҡабул иткәндәргә, һижрәт иткәндәргә ярҙам итеүселәр.)\nТирә-яғығыҙҙағы бәҙәүиҙәрҙең һәм Мәҙинәлә йәшәүсе халыҡтың бер ҡәүеме монафиҡ һәм ике йөҙлө халыҡ. Һеҙ уларҙы белмәйһегеҙ, бары тик Беҙ беләбеҙ. Уларға икеләтә яза бирәсәкбеҙ. Ахырҙа ла ҙур ғазаптарға дусар итәсәкбеҙ.\nБүтән бер ҡәүемдәре лә бар, улар гөнаһтарынан ваз кисеп, тәүбә итеп, ҡылған яман эштәрен яҡшы эштәре менән аралаштырҙы. Ихтимал, Аллаһ Тәғәлә уларҙың тәүбәләрен ҡабул да итер. Аллаһ сикһеҙ мәрхәмәтле ярлыҡаусы.\n(Ий, Мөхәммәд) мосолмандарҙың малдарынан (мәғлүм бер күләмдә) саҙаҡа ал. Шуның менән улар пакланыр, ҡәнәғәт ҡалыр. Уларҙы доғаңдан ташлама, сөнки һинең доғаларың уларға йыуаныс ләззәте бирә. Аллаһ барыһын да ишетеп, белеп тороусы.\nКешеләрҙең тәүбәһен ҡабул итеүсе, саҙаҡаларҙы алыусы Аллаһ икәнен улар белмәйме ни? Шик юҡ, тәүбәләрҙе ҡабул итеүсе, сикһеҙ мәрхәмәтле бер — Аллаһ.\n— Теләгәнегеҙсә ғәмәл ҡылығыҙ. Аллаһ та, Рәсүлүлла ла, мосолмандар ҙа ҡылғандарығыҙҙы күрәсәк. Йәшеренде лә, асыҡты ла белеүсе Аллаһ хозурына ҡайтарыласаҡһығыҙ. Ул һеҙҙең нимәләр ҡылғанығыҙ тураһында хәбәр бирәсәк, — тип.\nУларҙың бүтән бер ҡәүеме иһә Аллаһтың хөкөмөнә ҡалдырылды. Аллаһ уларға яза бирер йәки уларҙың тәүбәһен ҡабул итер. Аллаһ барыһын да белеүсе хикмәт эйәһелер.\n(Мосолмандарға) зарар эшләмәү, кәферлекте арттырмау, мосолмандарҙың араһын боҙмау һәм тағын, элеке заманда һуғышҡан кеүек, Аллаһҡа һәм уның илсеһенә ҡаршы һуғышҡанды (Әбү Ғәмирҙең килгәнен) күреү өсөн, мәсет ҡорҙолар һәм:\n— Изгелектән башҡа бер нимә лә ҡылманыҡ, — тип ант иткәндәр ҙә монафиҡтар араһында бар. Гәрсә, уларҙың ялғансы икәненә Аллаһ ҡәтғи шаһитлыҡ итә.\n(«Монафиҡтар мәкер менән бер мәсет бина ҡылдылар. Әбү Ғәмир исемле бер монафиҡты Рум ҡайсарына, мосолмандарға ҡаршы һуғышыр өсөн, ғәскәр һорарға юлланылар. Шул ике йөҙлө Ғәмирҙең, ғәскәр менән килеүен монафиҡтар үҙҙәре төҙөгән мәсет манараһынан биш күҙ менән көтә ине. Был аят иңгәс, Мөхәммәд ул мәсетте емертте».\n(Ул мәсет эсендә) зинһар, (намаҙҙа) баҫып торма (ғибәҙәт ҡылма). Беренсе көнөндән тәҡүәлек менән ҡоролған мәсеттә намаҙ уҡыу мең өлөш артыҡ. Шунда пакланырға теләгән әҙәмдәр генә керә. Аллаһ та пакланғандарҙы ярата.\nАллаһ ҡаршыһында гөнаһ эшләүҙән ҡурҡыуы арҡаһында бина ҡорған кешеме изгелекле, әллә бинаһын ишелергә торған яр ҡырына ҡороп, бинаһы менән бергә йәһәннәм утына емерелеп төшкән кешеме изгелекле булыр? Аллаһ изгелекһеҙҙәрҙе тура юлға күндермәҫ.\nУлар (монафиҡтар) төҙөгән ул мәсет бинаһы йөрәктәре ярылып үлгәнсегә саҡлы күңелдәрендә шом булып торасаҡ. Аллаһ барыһын да бик яҡшы белеп тороусы хикмәт эйәһеҙер.\nАллаһ мөьминдәрҙең малдарын, йәндәрен (үҙҙәренә биреләсәк) йәннәт биреп һатып алды. Сөнки улар Аллаһ юлында һуғышыр, үлтерерҙәр, үлерҙәр. Тәүрәттә, Инжилдә һәм Ҡөръәндә Аллаһ шулай вәғәҙә иткән ине. Аллаһтан башҡа үҙ һүҙендә ныҡ тороусы тағын башҡа бер зат бармы? Шуға күрә, Уның менән алыш-бирешегеҙгә һөйөнөгөҙ. Бына был бөйөк бер ҡаҙаныш буласаҡ.\nТәүбә итеүселәр, ғибәҙәт ҡылыусылар, ғибәҙәттәрендә Аллаһты маҡтаусылар, (Аллаһ юлында ураҙа тотоусы) сәйәхәт итеүсе (ғалимдарҙы), рөкүғҡа эйелгәндәр, сәждәгә йығылғандар, изгелеккә өндәп, яманлыҡтан тыйғандар һәм Аллаһ бойорған сиктәрҙе боҙмаусылар — мосолмандар. Шуларҙан (һеҙ йәннәткә керәсәкһегеҙ, тип) һөйөнсө ал.\nМөшриктәр өсөн, хатта ҡәрҙәшегеҙ булһа ла, уларҙың йәһәннәмгә керәһе мәғлүм булғас та, уларҙың гөнаһтарын ғәфү иттерер өсөн Аллаһҡа ялбарып доға ҡылыу пәйғәмбәрҙәргә лә, башҡа иманлы кешеләргә лә ярай торған эш түгел.\nАтаһына вәғәҙә биргәнгә генә Ибраһим атаһы өсөн Аллаһтан ғәфү һорап, доға ҡылырға ниәтләне. Атаһының Аллаһ дошманы икәнлеге беленгәс, ул доғанан баш тартты. Шик юҡ, Ибраһим бик йомшаҡ холоҡло, бик тә сабыр бер әҙәм ине.\nАллаһ бер халыҡты тура юлға баҫтырғандан һуң, һаҡланырға кәрәкле нәмәләр тураһында үҙҙәренә хәбәр иткәненә ҡәҙәр, уларҙы юлдан яҙҙырасаҡ түгел. Аллаһ һәр нәмәне үтә күреп тороусы.\nКүктәрҙең һәм Ерҙең хужаһы бер Аллаһтыр. Ул терелтер һәм үлтерер. Һеҙҙең Аллаһтан башҡа ярҙамсығыҙ ҙа, яҡлаусығыҙ ҙа юҡ.\nКүңелдәре боҙоҡлоҡҡа табан кәкерәйгәс, Пәйғәмбәрҙе һәм ҡыйын ваҡыттарҙа (Тәбүк һуғышына барғанда) уға эйәргән мөһәжирҙәр менән әнсәрҙәрҙең бер төркөмөн Аллаһ ғәфү итте. Сөнки Ул уларға сикһеҙ шәфҡәтле, хәтһеҙ мәрхәмәтле.\nҺәм (һуғыштан) ҡалдырылған өс кешенең тәүбәһен дә ҡабул итте. Ер йөҙө ни ҡәҙәр киң булыуына ҡарамаҫтан, уларға тар кеүек тойола башланы, улар выждан ғазабында интегә башланы һәм, ниһайәт, улар Аллаһтың ғазабынан бары тик Аллаһтың Үҙенә һыйынып ҡына ҡотолоп була икәнен аңланы. Һуңынан Аллаһ уларҙың тәүбәһен ҡабул итте. Аллаһ тәүбәләрҙе күпләп ҡабул итеүсе, ярлыҡаусы.\nӘй, иман килтергән кешеләр, Аллаһ ҡаршыһында гөнаһ ҡылыуҙан ҡурҡығыҙ һәм тура юлдағылар (иманында, ғәмәлендә, антында, һүҙендә, Үҙенә тура булғандар) менән бергә булығыҙ.\nМәҙинә халҡына һәм уларҙың әйләнә-тирәһендәге бәҙәүи ғәрәптәренә Аллаһтың илсеһе — Рәсүлдән айырылып (һуғыштан) ҡалмаҫҡа, уны һаҡлауҙан башҡа үҙ-үҙҙәрен генә ҡайғыртмаҫҡа кәрәк ине. Улар Аллаһ юлында һыуһау, яфа, аслыҡҡа дусар булып, кәферҙәрҙең асыуын килтерерлек ергә баҫып керһә һәм еңһә, был изге ғәмәлдәре өсөн уларға сауап яҙылған булыр ине. Хаҡтыр, Аллаһ изгелек ҡылғандарҙың әжерен юҡҡа сығармаҫ.\nАллаһ уларҙы иң гүзәл ғәмәлдәренә күрә бүләктәр, әҙ генә һәм оло сығымдары, ҡыйын юлдар уҙғандары өсөн сауап яҙыр.\nМосолмандарҙың бөтөнөһө бер юлы яу сәфәренә сығыуҙары мәжбүри түгел, һәр төркөмөндән бер нисәһе дин ғилеме алыр өсөн, һуғыштан ҡайтҡан туғандарына дин өйрәтер өсөн өйҙә ҡалды. Шунан һуң, моғайын, улар һаҡ булыр.\nӘй, иман килтереүсе халыҡ, яҡынығыҙға булған (һөжүмгә әҙер тороусы) кәферҙәр менән һуғышығыҙ һәм улар һеҙҙең ҡөҙрәтегеҙҙе татыһын. Белеп тороғоҙ, Аллаһ (гөнаһтан) һаҡланғандар менән бергәлер.\n(«Ислам диненең маҡсаттарының береһе — солох (килешеү), тыныслыҡ һаҡлау. Ниса сүрәһенең 128 -се аятында, солох (килешеү) тағын да яҡшыраҡ, тип бойоролдо. Ләкин юғарылағы аят иһә, диндең һәм дәүләттең ышаныслы мөхиттә йәшәйешен һаҡлар өсөн, мосолман булмаған башҡа күршеләр һуғыш башларға баҙнат итмәҫ дәрәжәлә уларға ҡаршы торорлоҡ ҡөҙрәтле һәм ҡырыҫ булырға кәрәклеге иҫкәртелә».\nБерәй сүрә индерелгән һайын, уларҙың бер ҡәүеме:\n— Был (сүрә) ҡайһығыҙҙың иманын арттырҙы һуң? — тигән булалар. Иман килтергәндәрҙең иманын арттырыр һәм уларға ҡыуаныс бирер.\nЭстәрендә сир (кәферлек, монафиҡлыҡ сире) булғандарҙың да (был сүрә) инҡарҙарын арттырыр һәм улар ысын кәфер булып үләсәк.\nЙыл һайын бер-ике тапҡыр (төрлө бәләләргә дусар булып) һынау уҙып торғандарын улар аңламайҙармы ни? Һуңынан тәүбә итмәйҙәр, ғибрәт алмайҙар.\nБерәй сүрә индерелгәс, улар бер-берһенә ҡарашып:\n— Һеҙҙе кем дә булһа күрмәйме? — тип әйтәләр һәм (мәкерҙәре асылып, рисуай булыуҙан ҡурҡып) боролоп китәләр. Аңламай торған бер ҡәүем булғандарына күрә, Аллаһ уларҙың күңелдәрен (имандан) ситләштерҙе.\n(Ий, мосолмандар) хаҡтыр, һеҙгә үҙ арағыҙҙан сыҡҡан Пәйғәмбәр килде; һеҙ бәләгә тарыһағыҙ, ул хәсрәтләнә. Ул һеҙҙең өсөн йән ата, тәҡүәләргә ул сикһеҙ шәфҡәтле, мәрхәмәтле.\n(Ий, Мөхәммәд) йөҙ сөйөргәндәргә әйт:\n— Аллаһ миңә етәр (миңә башҡа — уйҙырма Илаһ кәрәк түгел), Унан башҡа Илаһи ҡөҙрәткә эйә һәм тәңре булырлыҡ һис бер кем юҡ. Мин бары тик Уға ғына инанып һыйынам, Ул мөһабәт Ғәрештең (Күктәге тәхеттең) хужаһы, — тип әйт.


Башҡортостан удмурттарының төп ойошмаһы рәйесе итеп ҡайтанан Ренат Ғәләмшин һайланды // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nБашҡортостан удмурттарының төп ойошмаһы рәйесе итеп ҡайтанан Ренат Ғәләмшин һайланды\n17:51, 28 октября 2011 Сәйәсәт\nТәтешле районының Яңы Тәтешле ауылында Башҡортостан удмурттарының IV конференцияһы эшен тамамланы. Башҡортостан удмурттарының республика милли-мәҙәни үҙәге рәйесе итеп ҡайтанан Ренат Ғәләмшин һайланды. Шулай уҡ 29 делегаттан торған үҙәк Советы һәм 3 кешенән торған Ревизия комиссияһы һайланды. Был хаҡта «Башинформ» агентлығына «Яңы Тәтешле» удмурт тарихи-мәҙәни үҙәге методисы Ксения Милиятова хәбәр итте.\n— Конференция бик йөкмәткеле булды, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Ксения Милиятова. – Унда ҡатнашыусылар милли мәҙәниәтте һәм удмурттар тарихын һаҡлап ҡалыу һәм тергеҙеү мөһимлеген күрһәтте. Бөгөн тәҡдим ителгән башланғыстар яҡын арала тормошҡа ашырылыр, тип ышанам.\nКонференция сиктәрендә унда ҡатнашыусылар «Яңы Тәтешле» тарихи-мәҙәни үҙәгендә булды. Форумды үҙешмәкәр художестволы коллективтар тарафынан әҙерләнгән концерт номерҙары тамамланы.\nТеги: милли сәйәсәт, конференциялар, йәмәғәт ойошмалары


Республикала ауыр тормош шарттарында ҡалған балаларға ярҙам акцияһы дауам итә.\nИртәгә Өфөлә уҙасаҡ хәйриә марафонында теләгән һәр кем ҡатнаша ала. Бының өсөн иртәнге 11-ҙән киске 10-ға тиклем баш ҡалалағы "ГАММИ" һәм “Тылсымлы донъя” парктарына мәктәп кәрәк-яраҡтары алып килергә кәрәк. Хәйриә ярҙамы күрһәтеүселәргә бушлай аттракциондарҙа йөрөү ҡаралған. Акцияны республиканың ғаиләгә һәм балаға социаль ярҙам күрһәтеү үҙәге күңел асыу парктары менән берлектә ойоштора.


Алты йәшлек сабыйҙың аҡсаһына ҡалған сауҙа үҙәге | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\nЯңыраҡ Стәрлетамаҡтағы сауҙа үҙәктәренең береһендә, алты йәшлек баланың өҫтөнә быяла ишек төшөп, сабыйҙың йәрәхәтләнеүе тураһында хәбәр иткәйнек инде. Комплекс етәкселеге ғәфү үтенер урынға, хәҙер зыян күргән ғаиләнән аҡса талап итә. 6 йәшлек Саша был ваҡиғанан һуң, ҙур магазиндарға инергә лә ҡурҡа. Сабыйҙың йәрәхәттәре яңы ғына бөтәшеп бара.Баланың әсәһе Анастасия Чахеева өсөн дә Яңы йыл байрам булмай. Тап Сашаға аяҡ кейеме алырға барған көндә, сабыйҙың өҫтөнә быяла ишек килеп төшә лә инде. Был ваҡиға полиция хеҙмәткәрҙәренең айырым тикшереүенә алынһа ла, һөҙөмтәләр ҡыуандырырлыҡ түгел. Хәҙер инде сауҙа үҙәге етәкселәре килеп тыуған хәлдә малайҙың әсәһен баланы ҡарамап еткермәүҙә ғәйепләй. Тап ошо урында 6 йәшлек балаға быяла ишек ярылып өҫтөнә ҡойолоп төшә. Әлегә уның урынына яңы ишек ҡуйылған. Хәҙер иһә сауҙа үҙәге етәкселеге малайҙың ата-әсәһенән ишектең хаҡын ҡайтарыуҙарын һорай.Эшҡыуарҙар ватыҡ ишекте 9 мең 500 һумға баһалап, тап ошо сумманы малайҙың ата-әсәһе түләргә тейеш, тип белдерә. Быға төп дәлил, тип улар видеояҙманы ла килтерә. Унан күренеүенсә, бала ишектәрҙең берәүһен яба башлай һәм шул ваҡытта быяла ҡоролма ватылып төшә. Баланың бәхетенә ишек ваҡ өлөштөргә ярыла. Директор әйтеүенсә, ишектең ярылыуының төп сәбәбе – малай ишекте үҙенә ҡарай шаҡарған. Сауҙа йорто хужалары ундай хәл килеп сыҡҡаны өсөн үкенестәрен белдерә. Тик яҡтар һаман да уртаҡ фекергә килә алмай. Анастасия Чахеева был хәлдә баланың ғәйебен күрмәй. Әсәй кеше әйтеүенсә, бәлә сәбәбе — ишектең насар сифаты, йә иһә уның дөрөҫ ҡоролмауы. Хәҙер иһә, ҡазаға тарыған ғаилә ғәйепһеҙлеген судта иҫбатларға ниәтләй.


Помидор етмәй әле » Башҡортостан гәзите\n"Башҡортостан гәзите" » Иҡтисад » Помидор етмәй әле\nПомидор етмәй әле 15.05.2018 // Иҡтисад\n2020 йылға тиклем Аҙыҡ-түлек хәүефһеҙлеге доктринаһының төп күрһәткестәренең үтәлеше хаҡында сығышта бөгөн Рәсәйҙең иген, ит, үҫемлек майы, шәкәр етештереү буйынса импорттан азат булыуы, шулай ҙа мәсьәләне тулыһынса хәл итеү өсөн шаҡтай көс һалырға кәрәклеге хаҡында әйтелде.\n“Рәсәйҙең аҙыҡ-түлек хәүефһеҙлеге күрһәткесе 2017 йыл буйынса, иген — 99,3 процент (95 проценттан кәм булмаҫҡа тейеш), шәкәр 94,3 (план — 80 процент) тәшкил итә. Әйткәндәй, ит һәм ит аҙыҡтары етештереү планы 15 процентҡа тиерлек арттырып үтәлгән. Төп мәсьәлә — быйыл да өлгәшелгән үҫеште һаҡлап ҡалыу”, — ти ведомство етәкселәре.\nШулай ҙа хәл итәһе мәсьәләләр бар әле. Һуңғы йылдарҙа теплицаларҙа йәшелсә, еләк-емеш үҫтереү йүнәлеше үҫешһә лә, халыҡ ихтыяжын тулыһынса ҡаплай алмайбыҙ. Былтыр үҙебеҙҙе тәьмин итеү ни бары 53 процент тәшкил иткән. Беҙгә йәнә кәм тигәндә бер мең ярым гектар майҙанда теплица төҙөү зарур “Рәсәй аграрийҙары помидор баҙарында өҫтөнлөк алһын өсөн тағы өс йыл кәрәк. Әйткәндәй, бөгөн беҙ импортты икеләтә ҡыҫҡарттыҡ, хәҙер үҙебеҙҙең помидор өлөшө 40 проценттан артты”, — ти белгестәр.\nБынан тыш, һөт һәм тоҙ етештереү буйынса ла доктринала ҡуйылған күрһәткескә өлгәшә алмағанбыҙ. Үҙебеҙҙең дөйөм ҡулланған һөт өлөшө 80—82 процент тирәһе (план 90 процент). Аш тоҙо йәһәтенән дә шаҡтай көс һалыу мөһим — 62 процент (85 булырға тейеш).\nТоҙ етешмәүҙең сәбәбен белгестәр тимер юл вагондарының етерлек күләмдә булмауы менән аңлата. Шуға ла был мәсьәләне хәл итеү анһат, сөнки үҙебеҙҙең предприятиелар иртәгә үк барлыҡ ихтыяжды ҡапларға мөмкинлек бирә.


Йондоҙнамә (10-16 декабрь) » «Йәшлек» гәзите | Газета "Йэшлек"\nГазета "Йәшлек" » Махсус биттәр » Йондоҙнамә (10-16 декабрь)\n09.12.2018 Йондоҙнамә (10-16 декабрь)\nӘүҙем эшмәкәрлек өсөн әлегә ваҡыт килеп етмәгән. Үткән ваҡиғаларҙы барлап сығыу зыян итмәҫ. Артабан алға барыу өсөн, һис шикһеҙ, ҡайһы бер нәмәләрҙән, ышанысһыҙ кешеләрҙән ҡотолорға кәрәк булыр. Мәл эштәге мөнәсәбәттәрҙе яйға һалыу өсөн уңайлы.\nВаҡытында хәл ителмәгән мәсьәләләр һиҙелерлек ҡамасаулар. Ҡайһы берҙәре менән ашығыс рәүештә булышырға тура килер. Тап был арала бәғзеләр оло йәштәге туғандары менән аралашыр. Бер юлы уларҙан урынлы кәңәш тә ишетерһегеҙ.\nАҙналағы хәлдәр һиҙелерлек аҡсалата сығымдар талап итер, моғайын. Был бигерәк тә шишәмбе һәм шаршамбыға ҡағыла. Янығыҙҙа пәйҙә булған шикле кешеләрҙән ары тороуығыҙ хәйерле. Йомала алыҫтан ыңғай хәбәр килер.\nТөрлө яҡтан яңылыҡтар даими килеп торор. Әйткәндәй, уларҙың күпселеге һәйбәт булыр. Шаршамбы һәм кесе йомала ниндәйҙер юғалтыу кисереүегеҙ ҙә ихтимал. Ләкин һеҙ уны ҡәнәғәтлек менән ҡабул итәсәкһегеҙ. Йомалағы хәлдәргә борсолмағыҙ, барыһы ла яҡшы тамамланыр.\nҺәйбәт аҙна. Әллә ни кире ваҡиғалар көтөлмәй. Шишәмбеләге осрашыу-һөйләшеүҙәр кәйефегеҙҙе мотлаҡ күтәрер. Кесе йомала бүләк йәки аҡса алырһығыҙ кеүек. Был арала сығымдарығыҙ артыр, ләкин килемегеҙ ҙә ҡәҙимгенән күберәк булыр.\nОсор барышында күберәк эшләргә, артығын һөйләмәҫкә кәңәш ителә. Теләһә кем менән дә уртаҡ тел табыуы еңеләйер. Ауырлыҡтарҙан, икеле хәлдәрҙән ҡурҡмағыҙ, барыһы ла яҡшы буласаҡ. Бөтә үҙгәреш һеҙҙең файҙаға тамамланасаҡ.\nАҙна һеҙҙең өсөн яҡшы килер. Шишәмбелә иң ҡатмарлы мәсьәләләрҙе лә сисеү юлдарын еңел табырһығыҙ. Шулай ҙа кесе йомала һис тә уйламаған ҡаршылыҡтар килеп сығыр. Артыҡ борсолмағыҙ, уларҙы хәл итергә көсөгөҙ етер.\nБыл арала килемегеҙ ҡәҙимгенән артыр. Ләкин был һеҙҙе артыҡ ҡыуандырмаҫ, сөнки сығымдарығыҙ ҙа һиҙелерлек булыр. Яҡын араға маҡсаттарығыҙ тураһында һөйләмәүегеҙ, яҡшы булыр ине. Һуңғы ваҡытта эргәгеҙҙә ышанысһыҙ кешеләрҙең күбәйеп киткәне һиҙелә.\nБыл аралағы ваҡиғалар тиҙ барған һымаҡ тойолор. Һис тә уйламаған осрашыуҙар булыуы ихтимал. Һуңғы ваҡыттағы тырышлығығыҙҙың ыңғай йомғаҡтары ҡәнәғәтлек килтерер. Дошмандарығыҙ ҡай саҡ һеҙҙән етеҙерәк булһа ла, үҙ көсөгөҙгә ышанысты юғалтмағыҙ.\nАҙна тыныс үтер. Төп эшегеҙҙә ниндәйҙер үҙгәрештәр булыр. Йондоҙҙар бер ниндәй мәсьәләгә лә ҡыҫылмаҫҡа, ситтән генә күҙәтергә ҡуша. Йомала уйламаған мәшәҡәттәр килеп сығыр. Борсолмағыҙ, уларҙан әллә ни ҙур зыян күрмәҫһегеҙ.\nҺеҙҙе һәйбәт көндәр көтә. Ҡайһы бер эштәрегеҙҙе тулыһынса тамамлау өсөн тырышлыҡ күрһәтегеҙ. Яҡындағылар менән кәңәшләшеү ҙә зыян итмәҫ. Ярҙамға ла һәр саҡ өмөт итә алаһығыҙ. Хата ебәреүҙән ҡурҡмағыҙ, йондоҙҙар һеҙҙе һәр саҡ ҡурсалап торор.\nБыл көндәрҙә эшегеҙҙә һәм өйөгөҙҙә бер аҙ тәртип урынлаштырһағыҙ, яҡшы булыр ине. Ҡайһы бер мөнәсәбәттәр тураһында ла ныҡлап уйларға кәңәш ителә. Уларҙан бер ниндәй ҙә файҙа юҡ һымаҡ. Шундай араларҙы өҙһәгеҙ, тормошоғоҙ шундуҡ ыңғай яҡҡа үҙгәрер.\n21.01.2019 - Махсус биттәр Мәрхәмәтле Ҡыш бабай\n21.01.2019 - Махсус биттәр Йондоҙнамә (21-27 ғинуар)\n21.01.19 Ҡырымда - башҡорт троллейбустары


Бәхетебеҙ – әсәйебеҙҙә!\n18 Октябрь 2018, 16:06\nҺәр беребеҙҙең тормошонда иң яҡын һәм алмаштыр-ғыһыҙ кеше була – ул әсәй. Яңы Мишәр ауылынан әсәйебеҙ Әминә Мәүлитйән ҡыҙы Хажиеваның бөтә ыңғай сифаттарын һанап бөтөү мөмкин түгел – ул хәстәрлекле, яратыусы, наҙлы, яғымлы һәм был исемлек сикһеҙ…\nҠыйғы районының Мәсәк ауылында Бөйөк Ватан һуғышы ветераны Мәүлитйән Зариф улы менән уҡытыусы Фәрзәнә Ғәлиәскәр ҡыҙының күп балалы ғаиләһендә тыу-ған.\nМәсәк башланғыс һәм Абзай урта мәктәптәрен тамамлағандан һуң Златоуст медицина училищеһына уҡырға инә. Шунан йүнәлтмә буйынса Силәбе өлкәһенең Бакал ҡалаһындағы бала тыуҙырыу бүлексәһенә шәфҡәт туташы булып эшкә бара. Бында ул үҙенең яҙмышын – атайыбыҙ Ғаян Шакирйән улы Хажиевты осрата. 1981 йылдың 31 декабрендә йәштәр туй яһай. Шулай итеп улар 37 йыл бергә татыулыҡта һәм тыныслыҡта ғүмер итә!\nӘсәйебеҙ бик эшсән кеше, уның хеҙмәт стажы 38 йыл тәшкил итә. Оҙаҡ йылдар ул Яңы Мишәр ауылында фельдшер булып эшләй. Үҙ эшенең ысын профессионалы күрһәтелеүсе хеҙмәттәренең сифатын, үҙ бурыстарына намыҫлы мөнәсәбәтте иң беренсе планға ҡуя. Уңышлы хеҙмәте өсөн бик күп муниципаль кимәлдәге грамоталар, шулай уҡ Башҡортостан Республикаһы Һаулыҡ һаҡлау министрлығының Рәхмәт хаты менән наградланған.\nБөгөн әсәйебеҙҙең юбилейы – 60 йәш. Беҙ уны ошо күркәм датаһы менән ҡотлайбыҙ. Беҙҙең арала булғаны, аңлағаны, беҙгә ҡарата иғтибары, гел генә ярҙам иткәне өсөн уға рәхмәттәр әйтәбеҙ. Ҡәҙерлебеҙ, беҙҙең ҡояшыбыҙ булып ҡал һәм донъялағы иң бәхетле кеше бул!\nҠотло булһын, әсәй, тыуған көнөң,\nНурҙар сәсһен һәр саҡ йөҙҙәрең.\nҠайғы-хәсрәт күрмә, шатлыҡ менән\nҮтһен һинең ғүмер юлдарың.\nҺинән килгән яҡтылыҡтан\nНур сәселә тирә-йүнгә.\nҠайғы-хәсрәт күрмәй генә\nЙәшәйек шулай бергә-бергә!\nИре, улдары Ринат, Илшат, килене Алиса, ейәндәре Рәшит һәм Ранис.


Башҡорт теле һәм әҙәбиәте йыл уҡытыусыһы – 2021 — МКУ отдел образования МР Учалинский район РБ\nHome » Рубрики » Башҡорт теле һәм әҙәбиәте йыл уҡытыусыһы – 2021\nБашҡорт теле һәм әҙәбиәте йыл уҡытыусыһы – 2021\nBy Филюз Шакиров in Рубрики on 04.03.2021 .\nБөгөн,4 март көнө, «Башҡорт теле һәм әҙәбиәте йыл уҡытыусыһы – 2021» регион-ара конкурсы старт ала.Конкурс быйыл 26-сы тапҡыр ойошторола һәм еңеүсе исеменә 53 уҡытыусы дәғүә итә. Уларҙың алтыһы күрше – Ырымбур, Силәбе, Ҡурған өлкәләренән.\nБәйгенең онлайн асыу тантанаһын 4 мартта 10 сәғәттә түбәндәге һылтанма буйынса ҡарарға мөмкин: https://youtu.be/qDDVMgo052E\nУчалы районынан Озерный урта мәктәбенең юғары категориялы башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы Зилә Рим ҡыҙы Ғибаҙуллина быйылғы конкурста һынау тота. Зилә Рим ҡыҙына һәм конкурсанттарҙың барыһына ла уңыштар, сәм, илһам, дәрт теләйбеҙ!\n← Утверждены особенности проведения государственной итоговой аттестации в 2021 году\t«Жизнь и творчество Зайнаб Биишевой» →


Яңы йылды ҡайҙа һәм нисек ҡаршы алалар?\n25 Декабрь 2010, 17:01\nИталияла Яңы йыл 6 ғинуарҙа башлана. Балалар изге Фея Бефананы түҙемһеҙләнеп көтөп ала – ул төндә тылсымлы һеперткегә атланып килеп етә лә, балалар йоҡлап ятҡан бүлмәнең ишеген алтын асҡыс менән асып инеп, бүләк менән тулы ойоҡбаштарҙы каминға элеп китә. Насар уҡыусы йәки шаярырға яратҡан балаларға бер семтем көл йәки күмер ҡалдыра.\nБаббо Натале – итальяндарҙың ҡыш бабайы.\nИталияла, Яңы йылды иҫкенән ҡотолоп ҡаршы алырға кәрәк, тип иҫәпләйҙәр. Шуға күрә Яңы йыл төнөндә бөтә иҫке-моҫҡо әйберҙәрен тәҙрәнән ырғыталар.\nУларҙың байрам өҫтәлендә сәтләүектәргә, яҫы борсаҡҡа һәм виноградҡа – оҙон ғүмер, сәләмәтлек һәм именлек символдарына өҫтөнлөк бирелә.\nЯңы йыл иртәһендә йылғанан мотлаҡ яңы һыу килтерергә кәрәк. Бер-береһенә зәйтүн ағасы ботағы менән ҡуша яңы һыу бүләк итәләр – ул бәхет килтерәсәк.\nШвецияла Яңы йыл алдынан балалар яҡтылыҡ батшабикәһен – Лючияны һайлай. Уға аҡ күлдәк, башына майшәм яғылған таж кейҙерәләр. Лючия балаларға һәм йорт йәнлектәренә күстәнәс алып килә: бесәйгә – ҡаймаҡ, эткә – һөйәк, ишәккә кишер бүләк итә.\nБайрам төнөндә йорттарҙа шәм һүнмәй, урамдар ҙа ныҡ яҡтыртыла.\nАнглияла ҡыш бабайҙы Санта Клаус тип йөрөтәләр. Байрам көндәрендә балалар боронғо инглиз әкиәттәрен сәхнәләштереп уйнай. «Лорд Беспорядок» карнавал тантанаһын алып бара, унда әкиәт геройҙары ҡатнаша. Урамдарҙа төндә һәр төрлө уйынсыҡтар, һыбыҙғылар, битлектәр, шарҙар һаталар.\nОткрыткалар бүләк итеү йолаһы нәҡ Англиянан сыҡҡан.\nЙоҡлар алдынан балалар эргәләренә тәрилкә ҡуя – йәнәһе, Санта Клаус унда бүләк һаласаҡ. Аяҡ кейемдәренә бесән тығалар – йәнәһе, ишәккә бүләк.\nБыл илдә Яңы йыл килеүе тураһында ҡыңғырау белдерә. Яңы йылға тиклем ул ныҡ яңғырамаһын өсөн юрғанға урап һуғалар, ә сәғәт 12-не һуғыу менән юрғанын асалар.\nЯңы йыл өҫтәленә күркә итен – каштан, ҡурылған картуфты соус менән, шулай уҡ брюссель кәбеҫтәһен быҡтырып, итле бәлеш менән бергә бирәләр. Сәйгә пудинг, тәм-том, емеш-еләк ҡуйыла.\nКолумбияла Яңы йыл байрамының төп геройы – Иҫке йыл. Ул оҙон ағасаяҡтарҙа халыҡ араһында йөрөй һәм балаларға мәҙәктәр һөйләй. Папа Паскуале – колумбтарҙың ҡыш бабайы. Унан да оҫтараҡ фейерверктар ойоштороусы юҡ тип һанала.\nВьетнамда Яңы йыл байрамы – иң күңелле байрамдарҙың береһе. Сәскә атҡан персик ботағы – Яңы йыл символы – һәр өйҙә булырға тейеш. Балалар Яңы йыл төнөн түҙемһеҙлек менән көтә – нәҡ ошо мәлдә һәр яҡтан бәләкәй «хлопушка»лар ата башлай.


Республикала үтә түбән инфляция билдәләнә // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nРеспубликала үтә түбән инфляция билдәләнә\n15:52, 5 сентября 2017 Иҡтисад\nРеспубликала үтә түбән инфляция билдәләнә Фото: Depositphotos.com\nБашҡортостанда аҙыҡ-түлеккә хаҡтарҙың аҡрын артыуы күҙәтелә. Башҡортостанстат мәғлүмәттәре буйынса, август аҙағына тикшерелгән социаль әһәмиәтле аҙыҡ-түлек 1,5 процентҡа ғына ҡиммәтләнгән, өҫтәүенә исемлектең яртыһы тиерлек 1-13 процентҡа арзанайған.\nҠара сәйгә (килограмы уртаса 688 һум), дөгөгә (килограмы 50 һум), ҡаймаҡҡа (килограмы 189 һум) хаҡтар 1,5 процентҡа артҡан. Сусҡа ите бөтөнләй ҡиммәтләнмәгән (234). Һыйыр ите (300) 0,7 процентҡа, көнбағыш майы (90,6), сырҙар (411) — 0,6, аҡ май (478) 0,1 процентҡа ҡыйбатланған.\nБер тиҫтә йомортҡа 0,5 процентҡа (36,8), стерилләнгән һөт — 0,3 (57), пастеризацияланған һөт — 0,1 процентҡа артҡан (45,5).\nЭремсеккә хаҡтар 0,01 процентҡа төшкән (килограмы 291 һум тора). Һыуытылған тауыҡ ите, туңдырма, ҡарабойҙай, шәкәр 1,9-0,5 процентҡа арзанайған. Миҙгелгә бәйле һуған, картуф, кишер, кәбеҫтә, алма 6-13 процентҡа осһоҙланған.\nДөйөм алғанда, йыл башынан Башҡортостанда инфляция 1 процент тәшкил иткән. Был — илдә иң һәйбәт күрһәткестәрҙең береһе. 2016 йылдың ғинуар-август айҙарында инфляция 3 процент булған.


12 Март 2011, 23:00\nБисмилләһир-рахмәнир-рахим! Аллаһү лә иләһи иллә һүәл-хәййүл-ҡаййүм. Лә тәхүҙүһү синәтү үә лә нәүм. Ләһү мә фиссәмәүәти үә мә фил-әрҙ. Мән ҙәл-ләҙи йәшфәғү ғиндәһү иллә би иҙниһ. Йәғләмү мә бәйнә әйдиһим үә мә хәлфәһүм. Үә лә йыхитүнә бишәйим мин ғилмиһи иллә бимәшә. Үәсиғә күрсиййүһүс-сәмәүәти үәл әрҙ. Үә лә йә үдүһү хифҙүһумә үә һүәл-ғәлиййүл-ғаҙим.\n«Аятел-көрси» – ҡөрьәндәге иң оло доғаларҙың береһе. Уны уҡыған кешегә шайтан яҡынлай алмаҫ. Сирләгән кешегә уҡыһаң, сихәт табыр.\nБер «Аятел-көрси»ҙе уҡыу аят уҡыу менән бер.\nБер мөьмин ошо доғаны уҡыһа, әруахтарҙың рухы шат ҡылыр, ҡәберҙәренә нур инер. Уҡыған хәрефе һайын бер фәрештә яратылыр. Ул фәрештәләр ҡиәмәт көнөнә ҡәҙәр «Аятел-көрси»ҙе уҡығанға истиғфар ҡылып торор.\nОшо доғаны өйөнән уҡып сығыусы йортона ҡабат ҡайтҡансы Аллаһ ярлыҡауында йөрөр, 30 көн буйына шайтандар яҡын килмәҫ.


Байрам менән, ҡәҙерле ветерандар!\n28 Сентябрь 2018, 14:02\nБына инде күп йылдар дауамында октябрҙең тәүге көндәрендә ике матур байрам – Оло йәштәгеләр көнө һәм Уҡытыу-сылар көнөн билдәләү яҡшы традицияға әүерелде. Ошо күркәм көҙ көндәрендә 1-се Оло Ыҡтамаҡ лицейының барлыҡ ветеран-уҡытыусыларын, техперсоналын, барлыҡ хеҙмәткәр- ҙәрен ысын күңелдән байрамдар менән ҡотлап, барыһына ла ныҡлы сәләмәтлек, изгелек, тыныслыҡ, хөрмәт һәм именлек теләге килә.\nЙыл һайын ошо байрам көндәрендә беҙ бергәләп мәктәптә осрашабыҙ, хәтирәләр менән уртаҡлашабыҙ, лицей-ҙың проблемаларын һәм киләсәккә бурыстарын уртаға һалып һөйләшәбеҙ. Беҙҙең осрашыу сәй табыны янында, яратҡан йырҙарҙы башҡарып, мәктәп тормошондағы ҡыҙыҡлы ваҡиғаларҙы иҫкә алыуҙар менән тамамлана.\nОшо байрам уңайынан бигерәк тә юбиляр ветерандарыбыҙҙы ҡотлап үтергә ине.\nБеҙҙең ауылда был һоҡланғыс ҡатын, әсәй-өләсәй, коллега һәм әхирәт – 1-се лицейҙың элекке музей директоры Нина Карпованы белмәгән һәм хөрмәт итмәгән кеше юҡтыр. Музей булдырғанда ул даими эшләһен өсөн күпме көс түккән һәм хеҙмәт һалған ул: һуғыш һәм хеҙмәт ветерандары менән осрашыуҙар, асыҡ дәрестәр, семинарҙар, эҙләнеү эштәре, экскурсиялар – быларҙың барыһын да һанап бөтөрөрлөк түгел.\nНина Александровнаның тынғыһыҙ хеҙмәте һөҙөмтәһендә лицей музейы районда ғына түгел, республикала ла иң яҡшыларҙан һанала. 85-се юбилейлы йылығыҙҙа алдығыҙҙа хөрмәт менән баш эйәбеҙ, ҡәҙерле Нина Александровна!\nОшо көндәрҙә 80 йәшлек юбилейын ҡаршылаған Валентина Серебренникова мәктәп тормошона күпме хеҙмәт бағышланы?! Валентина Андреевна һәр ваҡыт тыныс, мөләйем, уңған. Ул – яратҡан әсәй һәм өләсәй, туған һәм коллега.\nБәхет, һаулыҡ, уңыштар, шатлыҡлы көндәр Һеҙгә, ҡәҙерле ветерандар.\nИзге байрамығыҙ менән ҡотлап,\nБеҙ теләйбеҙ һаулыҡ-именлек,\nТик йәнәшә барһын түҙемлек!\n1-се Оло Ыҡтамаҡ лицейының ветерандар советы рәйесе.


Ҡондоҙ ҡойроғо(хикәйә). Тамара Ғәниева - Wikisource\nҠондоҙ ҡойроғо(хикәйә). Тамара Ғәниева\nҠондоҙ ҡойроғо ( хикәйә )\nҠарға балаһын — «аппағым», терпе балаһын «йомшағым» тип ярата, тиҙәр халыҡта. Йәнлеккә лә, кешегә лә, бала берҙәй ғәзиз. Көнгөрәләр сабыйҙарын һунарсынан яҡлап йә былай аҙашып-нитеп ҡуймаһын тип, үҙенсәлекле тоҡсайында йәшереп йөрөтә. Шул килеш алыҫ-алыҫ араларҙы йүгереп үтә. Ә пингвиндар һуң? Уларҙың да ата-әсәһенең иң йылы урынында, ҡорһаҡтарында ғына, сәңгелдәге бар. Эй, бала тигәнең, унан да ҡәҙерле хазина ерҙә юҡ, күрәһең.\nҠоро ерҙе лә, һыуҙы ла берҙәй яратыусы ҡондоҙҙар ҙа ана шулай. Күҙәткәнегеҙ бармы? Булмаһа, мотлаҡ күҙәтегеҙ. Ҡоро ерҙә хәрәкәт иткәндә, ҡондоҙҙар сабыйҙарын ҡойроғона ултырта ла һөйрәп йөрөтә. Ғәжәп ир-мәк. Тегеләре санаға ултырып баралармы ни!\nҒөмүмән ҡондоҙҙоң ҡойроғо — иң һиҙгер урыны. Һауа температураһын төрлөсә ҡабул итеү һәләте лә ҡойроҡҡа бәйле. Был ҡиммәтле тун кейеп йөрөүсе йәнлектәрҙең ҡойроғонда ҡышҡы селләлә ҡан тамырҙары ҡыҫыла төшә, һәм ҡондоҙҙоң тән температураһы күтәрелә, ә йәйге селләлә, киреһенсә, ҡан әйләнеше көсәйә һәм тәнгә һалҡынса ағым тарала.\nТағы әллә нисә төрлө үҙенсәлеге бар ҡондоҙ ҡойроғоноң. Кәйефе һәйбәт саҡта ул һыу өҫтөнә ятып, ҡойроғон һәүетемсә генә болғай. Ә инде, йә бала-сағаһы тыңламай, шаярып, эҙләүһеҙ-һорауһыҙ, башы һуҡҡан яҡҡа китеп, әсәһенең асыуын килтерһә, йә табыш насар булһа, ҡондоҙ йән асыуға ҡойроғо менән һыу өҫтөн туҡмай башлай.\nҠондоҙҙарҙың тиреһе ҡиммәтле һанала, сөнки һыу йәнлектәре бит улар. Һыуға башын сумдырып йөҙөргә яратыусы ҡондоҙҙар, ҡойроҡ ярҙамында башын һыуҙан саҡ ҡына сығара ла тирә-йүнде күҙәтә. Ә ситтән күҙәтеүселәр уның үҙен күрмәй ҡала.\nҠондоҙҙар ҡойроҡто юҡҡа тағып йөрөтмәй ул.\nRetrieved from "https://wikisource.org/w/index.php?title=Ҡондоҙ_ҡойроғо(хикәйә)._Тамара_Ғәниева&oldid=353730"\nThis page was last edited on 28 April 2013, at 12:18.


Һаҡмар: «Бәхет хат»тары таратыла\nБашҡортостан Республикаһына 2 миллиондан ашыу “Бәхет хат”ы килде, әлеге көндәрҙә уларҙы эйәләренә тапшырыу бара. Рәсәй Федерацияһының Пенсия фонды йыл да хеҙмәт пенсияһының тупланма өлөшө тураһында мәғлүмәт бирә. Унда мотлаҡ пенсия страховкаһы системаһындағы граждандың шәхси иҫәбенең торошо хәбәр ителә. Һәр белдереү ҡағыҙы шәхси иҫәптә күрһәтелгән адрес буйынса заказлы хат итеп ебәрелә.\nБыйыл белдереү ҡағыҙындағы мәғлүмәттәр һәр кемгә лә аңлайышлы булһын өсөн ябайлаштырылған. Унда 2011 йылға эш биреүсе тарафынан хеҙмәт пенсияһының страховка һәм тупланма өлөштәренә күсерелгән страховка иғәнәләре тураһында мәғлүмәттәр бирелгән. Шулай уҡ граждандың һайлап алған идарасы компанияһы тарафынан 2011 йылға тупланма өлөшөнөң инвестицияланыуы тураһында мәғлүмәт тә сағылдырыла. Пенсияны дәүләт тарафынан финанслау программаһында ҡатнашыусы граждандарҙың белдереү ҡағыҙында өҫтәмә иғәнәләр суммаһы ла күрһәтелә: 2011 йылда хеҙмәт пенсияһының тупланма өлөшөнә үҙе күсергән иғәнәләр, дәүләт тарафынан финансланған сумма һәм эш биреүсенең күсергән иғәнәһе тураһында мәғлүмәттәр. Әсәлек (ғаилә) капиталын буласаҡ пенсияһының тупланма өлөшөнә күсереүселәр ҙә ул аҡсаларҙың фондҡа күсеүе тураһында мәғлүмәт аласаҡ.\nПенсия фонды шул уҡ ваҡытта граждандарҙың шәхси иҫәбенең торошон хәбәр итеүҙең заман талаптарына яуап биргән ысулдарын үҙләштерергә тырыша. Республика халҡы үҙ иҫәбенең торошо хаҡындағы мәғлүмәтте Рәсәй Пенсия фонды килешеү төҙөгән кредит ойошмалары, шулай уҡ www.gosuslugi.ru сайтына инеп Дәүләт хеҙмәттәренең берҙәм порталы аша электрон формала белешә ала. Унан тыш, урындағы Пенсия фонды идаралығына килеп шәхси иҫәптең торошо хаҡында тулы мәғлүмәт алырға ла мөмкин. “Башҡортостандың социаль картаһы”на эйә булыусылар республиканың бөтә Пенсия фонды идаралыҡтарына урынлаштырылған инфоматтар аша белешмә ала ала.\nПенсия фонды идаралығы начальнигы вазифаһын башҡарыусы.\nАвтор: Һаҡмар | Ваҡыты: 22:51


«Самрау» Балалар театр студияһында тәүге премьера — «Ҡаҙ тәпәйе»!\n20 апрелдә Театр янында эшләп килгән «Самрау» Балалар театр студияһының тәүге премьераһы донъя күрҙе. Башҡорт халыҡ әкиәте буйынса «Ҡаҙ тәпәйе» спектакленең авторҙары — студияның педагогтары — Башҡортостандың халыҡ, Рәсәйҙең атҡаҙанған артисткаһы Суфия Ҡорбанғәлиева, Фирғәт Ғарипов, Илсур Ҡаҙаҡбаев, Урал Әминов, Зилә Баймырҙина, Руслан Хайсаров, Диләрә Иҙелбаева, рәссам — Альберт Нестеров.\nСтудияның тәүге спектакле — был бик тә тулҡынландырғыс, шатлыҡлы һәм көтөп алынған ваҡиға. Тәрбиәләнеүселәр театр артистары, режиссерҙар, музыканттар һәм башҡа сәнғәт оҫталары дәрестәрендә бик теләп шөғөлләнә, уларҙың һәр береһен көтөп ала. Ҙур сәнғәткә оло юл башы ул «Самрау».\n«Самрау» исемен телгә алыу менән беҙ, әлбиттә, башҡорт халҡынынң бөйөк эпосы “Урал батыр” ҙы хәтергә төшөрәбеҙ. Был атаманы һәр кем үҙенсә йөкмәтке менән байыта, әкиәт геройҙарын, батша һарайҙарын, һылыуҙарҙан-һылыу Һомайҙы, Айһылыуҙы күҙ алдына килтерергә тырыша һәм үҙе лә һиҙмәҫтән башкөллө үтә лә таныш “Урал батыр” эпосы донъяһына сума: Самрау ҡошто үҙенсә йәмләй, алтын ҡанаттар ҡуя, ҡойроҡ — түштәрен ебәккә төрә, бәрхәт менән биҙәй… ҡош йөҙлө был мифик образдың Күктә лә, Ер өҫтө һәм Ер аҫты хакимлығында ла иң ҙур илаһи көс булыуына балаларса ышана, Ҡояш һәм Ай Самрау батшаның ҡатындары, Һомай һәм Айһылыу уның ҡыҙҙары булыуына тамам инана.\nТәүге премьераң ҡотло булһын, «Самрау» студияһы! Ҡанаттарың ныҡ, осор күгең яҡты , йыһандай киң булып, Ҡош юлына барып тоташһын! «Самрау иле» гөрләп йәшәһен, яңы спектаклдәр тыуып торһон!


Башҡортостанда депутаттар 2016-2017 йылдарға республика бюджетын раҫланы // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nБашҡортостанда депутаттар 2016-2017 йылдарға республика бюджетын раҫланы\n18:04, 26 ноября 2015 Иҡтисад\nӨФӨ, 2015 йыл, 26 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Олеся Серёгина/.\nРеспубликаның Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай депутаттары 2016-2018 йылдарға Башҡортостан бюджетын раҫланы. 26 ноябрҙә пленар ултырышта төбәктең төп финанс документы һуңғы уҡыуҙа ҡабул ителде, тип хәбәр итә Башҡортостан Финанс министрлығы.\nАлдағы өс йылға бюджет 27 октябрҙә парламентта тәүге уҡыуҙа ҡаралды. 2016 йылда килем — 126,2 миллиард, сығым — 136,2 миллиард һум; 2017 йылда килем — 107,3 миллиард, сығым — 116,8 миллиард һум; 2018 йылда килем — 114,0 миллиард һәм сығым 123,0 миллиард һум тәшкил итәсәк.\nШуның менән бергә дефицит тәүҙә билдәләнгән кимәлдә һаҡланған: 2016 йылда — 10 миллиард һум, 2017 йылда — 9,5 миллиард, 2018 йылда — 9 миллиард.


Ике йылдан Башҡортостан кардиологтары ҡатмарлы операцияларҙы заманса шарттарҙа яһай башлаясаҡ. Республика кардиология диспансерының яңы бинаһына нигеҙ ташы һалынды. Ике йыл эсендә бында заман талаптарына яуап биргән майҙандар файҙаланыуға тапшырылыр, тип көтөлә. Табиптарҙың төп маҡсаты яңы урындар...\nБөрө ҡалаһы йыл да июлдең һигеҙендә ғашиҡтарҙы үҙенең күркәм Сиркәү майҙанына саҡыра. Ғаилә, мөхәббәт һәм тоғролоҡ көнө менән ҡотлап сувенир, шоколад, открытка кеүек бүләк биреү ғәҙәте юҡ. Был датаның төп йолаһы – көндө ғаиләң, яратҡан кешеләрең менән бергә үткәреү. Бүләктең иң ҡәҙерлеһе – ромашка...\nБашҡортостан етәкселеге яңы инвестор менән Өфөлә Әр-рәхим мәсете төҙөлөшөн дауам итеү тураһында һөйләшеп килеште. Был турала республика етәксеһе Радий Хәбиров белдерҙе. Иман йорто төҙөлөшөнә 100 миллион һумлыҡ инвестиция йәлеп ителә. Башҡа ҙур кампаниялар менән төҙөлөшкә ҡушылыу тураһында...\n“Башҡорт ихаталары” проектына 1 миллиард 700 миллион һум аҡса бүленә\n“Башҡорт ихаталары” проектын тормошҡа ашырыуға төбәк ҡаҙнаһынан быйыл 1 миллиард 700 миллион һум аҡса бүленә. Граждандар ихаталарҙың ниндәй ҡағиҙә буйынса һайлап алыныуын белмәй. Шуға ла торлаҡ-коммуналь хужалыҡ министрлығы айырым белешмә әҙерләйәсәк. Республика етәксеһе Радий Хәбиров әйтеүенсә,...\nБашҡортостан депутаттары яҙғы сессия ваҡытында 90-дан ашыу закон ҡабул иткән. Бынан тыш, 3 ултырыш, 13 түңәрәк өҫтәл ойошторолған һәм төрлө министрлыҡ-ведомстволар етәкселәренең 30-ҙан ашыу доклады тыңланған. Ошо турала Дәүләт Йыйылышы-Ҡоролтайҙың эшмәкәрлегенә арналған матбуғат конференцияһында...\nСтәрлетамаҡта алданған өлөшсөләрҙең бер төркөмө 1 октябрҙә яңы фатирҙарының асҡысын аласаҡ. Республика еткәсеһе Радий Хәбиров 4 йыл буйына һуҙылған ошо мәсьәләне хәл итеү юлын күрһәтте. Стәрлетамаҡҡа эш сәфәре барышында төбәк етәксеһе ҡаланың социаль-иҡтисади хәле менән дә танышты. Октябрҙең...\nИке ай элек Өфөлә Татарстан мәҙәниәте көндәре сиктәрендә ике туғандаш республиканың мәҙәниәт министрлыҡтары уҡыу йорттары араһында хеҙмәттәшлек ептәре булдырырыға килешкәйне. Ошо көндәрҙә Өфө дәүләт сәнғәт институты тәүге ҡунаҡтарҙы ҡаршыланы. Яр Саллы дәүләт педагогия университетының дизайн һәм...\nБаш федераль инспектор «Волга буйы театрҙары» конкурсының төбәк этабы призерҙары менән осрашты. Межгорье ҡалаһынан “Пауза”төркөмө мәктәп театрҙары араһында беренсе булһа, иң яҡшы студент театры исеменә Башҡорт Дәүләт педагогия университетының “Ҡорос” театры лайыҡ тип табылды. Михаил...\nҺамарҙа “Йыйын-2019” башҡорт милли байрамы үтте\nСара 15-се тапҡыр уҙғарыла. Был юлы ул Башҡортостан республикаһы ойошторолоуының 100 йыллығына арналды. Струков паркында урындағы халыҡ өсөн тирмәләр, төрлө күргәҙмәләр эшләне. Килгән һәр кем башҡорт халҡының тарихы, уның көнкүреше менән таныша, аш-һыуын тәмләп ҡарай алды. Шулай уҡ ҡунаҡтар...\nАғиҙел йылғаһы ярының тағы ла бер өлөшө сафҡа индерелде\nЯрҙы йәшелләндереү маҡсатында сит илдән килтерелгән ағастар ултыртылды. Яҡтыртҡыстар, ағастар, туҡталыштар. Ағиҙел йылғаһы яры танымаҫлыҡ булып үҙгәрә. Бындағы инфраструктура, тәү сиратта, ял итеүселәр өсөн уңайлы булырға тейеш. “Юность” бассейы яғынан Салауат Юлаев һәйкәленә табан тротуар...\nӨфөлә “Авто-шылтыратыу” системаһы эшләй башланы\nБаш ҡала урамдарындағы туҡталыш, бағанаға рөхсәтһеҙ йәбештергән реклама хужаларына робот иртәнге сәғәт туғыҙҙан киске алтыға тиклем бер туҡтауһыҙ шылтыратасаҡ. Телефон номерҙарының барыһы ла базаға теркәлеп бара. Инспекторҙар көн дә Өфө райондары буйлап рейдҡа сыға. “Авто-шылтыратыу” системаһындағы...\nИң яҡты урам\nБашҡортостанда быйыл урамдарға энергия һаҡлаусы 23 мең лампа ҡуйыласаҡ. Өфөлә Степан Злобин урамында йорттар төҙөлгән осорҙан алып яҡтыртыу бағаналары урынлаштырлмаған. Беҙҙең телеканалда сыҡҡан сюжеттан һуң ҡала хакимиәте мәсъәләне хәл итте. Ниһәйәт, Степан Злобин урамында ла фонарҙар...


Асҡар Абдразаҡов ҡустыһы Илдар Абдразаҡты Тыуған көнө менән ҡотланы // Мәҙәниәт | новости башинформ.рф\nАсҡар Абдразаҡов ҡустыһы Илдар Абдразаҡты Тыуған көнө менән ҡотланы\n7:00, 27 сентября 2017 Мәҙәниәт\nАсҡар Абдразаҡов ҡустыһы Илдар Абдразаҡты Тыуған көнө менән ҡотланы Фото: Георгий Шишкин\nӨФӨ, 2017 йыл, 27 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.\nАсҡар Абдразаҡов ҡустыһы Илдар Абдразаҡовты Тыуған көнө менән ҡотланы. Билдәле йырсы үҙенең инстаграммаһына видеоҡотлау ҡуйған һәм бер туған ҡустыһын, шулай уҡ билдәле артисты ҡотлап, ошондай йылы һүҙҙәр яҙған:\n«Тыуған көнөң менән, минең бер туған һәм яратҡан ҡустым! Һинең булыуыңа мин бик шатмын. Яҙмыш беҙгә ҙур бүләк эшләне, беҙ ошондай һөйөп-һөйөлгән һәм татыу ғаиләлә тыуғанбыҙ. Һиңә балаларыңды тәрбиләп үҫтереп, уларҙы иркәләтеп, һылыу ҡатыныңды яратып, ғаиләң өсөн терәк-таяныс һәм яҡлаусы булып тороуыңды теләйбеҙ. Ҡәҙерле туғаным, һиңә донъяның иң яҡшы сәхнәләрендә балҡып тороуыңды һәм үҙеңдең оҫталығың һәм матур тауышың менән әле күп-күп йылдар ҡыуандырыуыңды теләйем! Һаулыҡ һиңә һәм бар нәмәгә лә көсөң етһен! ».\nРәсәй басы Илдар Абдразаҡов – хәҙерге замандың иң ихтыяжлы опера бастарының береһе, «Грэмми» премияһы эйәһе, «Алтын битлек» милли театр премияһы лауреаты, Башҡортостандың һәм Татарстандың халыҡ артисы, «Донъяның иң яҡшы басы» тигән маҡтаулы исемдәр алған. Кисә уға 41 йәш тулды.\nИлдар Абдразаҡов социаль селтәрҙәге сәхифәһендә үҙ-үҙенә ҡотлау йырын урынлаштырған, уға коллегалары ла ҡушылып йырлаған.\nТеги: опера йодоҙҙары,Илдар Абдразаҡов,Асҡар Абдразаҡов


Гәзиттең номеры: 64 » Гәзиттең номеры: 64 » Яйыҡ гәзите | Газета Яик\nЯйыҡ гәзите » Гәзиттең номеры: 64\nНи өсөн намаҙ уҡыу кәрәк? Ислам динен тотоусылар өсөн намаҙ фарыз, йәғни мотлаҡ башҡарылырға тейешле ғәмәл һанала. Ҡөрьәндә Аллаһы Тәғәлә: «Мин ендәрҙе һәм кешеләрҙе Үҙемә ғибәҙәт ҡылһындар өсөн генә барлыҡҡа килтерҙем», - ти («Әҙ-Ҙәрийәт» (Елгәреүселәр) сүрәһе, 51:56). «…Ысынлап та, намаҙ - иман килтергән кешеләр өсөн ваҡыты билдәләнгән йөкләмә» («Ән-Ниса» (Ҡатындар) сүрәһе, 4:103). «Мине иҫкә алығыҙ, Мин һеҙҙе иҫкә алырмын, Миңә ышаныусыларҙан булығыҙ, Миңә шөкөр итегеҙ! Эй, һеҙ, иман килтергән кешеләр! Сабырлыҡтан һәм намаҙҙан ярҙам һорағыҙ. Ысынлап та, Алла сабыр иткәндәр менән!» - тиелә («Әл-Бәҡара» (Һыйыр) сүрәһе, 152:153). Әгәр уны ҡылмаһаҡ, беҙгә гонаһ яҙыласаҡ.\nБелеүегеҙсә, донъяла ҡылған һәр ғәмәлебеҙ, әйткән һүҙебеҙ өсөн яуап бирәсәкбеҙ, иң тәүге һорау намаҙ хаҡында буласаҡ. Шуға ла намаҙыбыҙ менән Аллаһы Тәғәлә риза булһын өсөн, уны ысын күңелдән ихлас һәм дөрөҫ итеп ҡылыу фарыз. Пәйғәмбәребеҙ хәҙрәттәре «Намаҙ - диндең терәге» тип намаҙҙың динебеҙҙәге әһәмиәтен аңлатҡан. Ул кешене тәртипкә өйрәтә, ихтыяр көсөн, һаулығын нығыта, күңелен тынысландыра, әхлаҡи яҡтан таҙарта. Намаҙыбыҙ ҡабул булһын өсөн иң элек ғөсөл һәм тәһәрәт алыуҙы тейешенсә өйрәнеү бурыс. Әгәр кеше үҙ ғүмерен намаҙ уҡып, Аллаһы Тәғәләгә ышанып, әҙәпле, иманлы итеп уҙғарһа, фани-лыҡта ла, әхирәттә лә уны бәхет көтә.\nБыл донъяға яратылы-уыбыҙҙың асыл нигеҙе - Аллаһы Тәғәләне таныу, Уға ысын күңелдән ғибәҙәт ҡылыу һәм һәр ваҡыт Уны иҫтә тотоу. Йыһанда бөтә нәмә лә Уға буйһона. Мосолман кешеһенә Раббыһына инанып, Уның ҡушҡандарын тулыһынса үтәргә тырышыу мотлаҡ. Намаҙ - ислам фарыздарының береһе.\nИюлдең һуңғы аҙнаһында Һө-йәрғол ауылында «Һаумыһығыҙ, ауылдаштар!» байрамы гөрләп уҙҙы. Был көндө байрамға тип ашҡынып, алыҫ араларҙы яҡынайтып ҡайтҡан туғандар, дуҫ-иштәр, ырыуҙаштар осрашты.\n«Һаумыһығыҙ, ауылдаштар» байрамына әзерлек йыл башынан башланды. Ойоштороу комитеты булдырылды, эш планы билдәләнде.Ауылдың иң әүҙем ҡа-тын-ҡыҙҙары - Зилиә Лоҡманова, Йәмилә Нурдәүләтова, Нилә Минабутдинова, Филү-зә Лоҡманова, Татьяна Мирхәйҙәрова эш планы менән ауыл халҡын таныштырып барҙылар. Сметалар төҙөү, проект-тарҙа ҡатнашыу, дөйөм бер фекергә килеү өсөн йыйылыштар үткәрелде. Моратҡол урамы юлына капиталь ремонт эшләнде. Байрам алдынан ауыл зыяраты ла рәтлән-де, кәртә, бағаналар яңыртылды. Был эштә әүҙем ҡатнашҡан ир-егеттәргә ҙур рәхмәт.\nХалыҡ йорт-ҡураһын ипкә килтерҙе, төҙөк-ләндерҙе, буяны. Ауыл халҡының төҙөклән-дереүгә дәррәү ҡушы-лыуы күңелде күтәрҙе. Буяуҙары яңыртылған ҡапҡалар, гөл-сәскәләр-гә күмелгән баҡсалар, төөк, йыйнаҡ йорттар ауылдың йәме булып күҙҙең яуын алып ултыралар ине.\nАуыл халҡы килгән ҡунаҡтарҙы буҙа, йыр менән ҡаршы алды. Матур башҡорт кейемендәге алып барыусылар байрамды асып ебәрҙеләр. Баш һүҙ Яңы Байрамғол ауыл хакимиәте башлығы Сажидә Шәриповаға бирелде.\nАуылдың тарихы ту-раһында һөйләргә һүҙҙе Һөйәрғол ауылында тыуып үҫеп, хәҙерге ваҡытта Учалы ҡалаһында йә-шәүсе БР Почетлы гражданы, хеҙмәт ветераны Ноғаманов Камил Шамил улына бирелде.\nҺуғыш яланында ятып ҡалған атай-олатайҙар иҫтәлегенә сәскәләр һалғандан һуң, ауылдаштар гөрләшеп, билдәләнгән урынға «Һарайса шишмәһенә» юлландылар. Ауыл урамынан үткәндә өй алдында аш-һыуға һығылып торған өҫтәл эргәһенә туҡталдыҡ. Был йортта атай нигеҙен һыуытмай Башҡортостан Респуб-ликаһының атҡаҙанған шахтеры Ғәйнетдинов Рим Мофассал улы Асия килен менән йәшәй.\nСарала ауылдың иң оло кешеләрен - Фә-ғилә Ғамированы, Мөзәйнә Хәлилованы, Венера Байегетованы, Мәстүрә Солтанованы, Мөнирә Лоҡманованы, Зәйнәб Солтанованы тәбрикләргә һүҙ Сажидә Шәүкәт ҡыҙына бирелде. Ә ауылыбыҙҙың иң йәш ғаиләләрен ҡотлау өсөн һүҙҙе Башҡортостандың халыҡ артисы, «Юлдаш» радиоһы дикторы Әхәт Мортазин алды.\nАуылыбыҙҙың иң бә-хетле парҙарын - 60 йылдан ашыу бергә ғүмер кисергән Зәйнәб һәм Хәмит Солтановтарҙы, 45 йылдан ашыу бергә иңгә-иң терәшеп йә-шәгән Роза һәм Лоҡ-ман Шаһиевтарҙы, Филүзә һәм Вәлит Солтановтарҙы ҙурла-нылар был көндә. Иң кескәй балалар - Ғә-битов Ильнар менән Ниғмәтуллина Ләйсән дә бүләкһеҙ ҡалманы.\nАуылыбыҙҙың уңған килендәрен дә онотманылар.\nСпорт уйындары күңелле үтте, милли көрәш бик сәмле барҙы. Унда беренсе урынды Рөстәм Нурдәүләтов, икенсене - Азамат Мирхәйҙәров, өсөнсөнө Вадим Мөлөков алды.\nЯлан уртаһындағы сәхнәлә йырсылар - Ирек Ноғоманов, Илдар Жамалов, Руслан Фазылитдинов, Динар Ғәниев, Ильнар Ғәниев, Диана Ғәйнетдинова моңло йырҙары менән, Руслан Фазылитдинов, Айзилә Нурдәүләтова, Заһир Ғәйнетдинов, Иҙел Бикбаев, Урал Мөлөков, Фәиз Ноғамановтарҙың дәртле бейеүҙәре там-ашасыларҙың кәйефен күтәрҙе.\nМайҙан уртаһында шау-гөр килеп уйын-конкурстар уҙған арала ауылыбыҙҙың аш-һыу оҫталары Зилиә Лоҡманова, Әнисә Изахитдинова ҡаҙан тултырып тәмле аш бешереп, килгән ҡунаҡтарҙы һыйланылар.\nОшо күркәм сараны ойошторған ауыл хакамиәте башлығы Сажидә Шәүкәт ҡыҙы-на, ярҙам ҡулы һуҙған барлыҡ ауыл халҡына, бағыусылар Гөлшат Окорачковаға, Ильдар Шәриповҡа, Аида Мөхәмәтоваға, Әнисә Сөләймән ҡыҙына ҙур рәхмәтлебеҙ.\nОшондай саралар тыуған илгә, кесе Вата-ныбыҙға һөйөү, халҡына ихтирам, туғандарына иғтибар тәрбиәләй. Ауылыбыҙҙа байрамдар уҙғарылып торһон, традициялар дауам итһен, ауылдаштар менән бергә йыйылышып осрашырға насип булһын, тип яҡты уйҙар менән таралышты халыҡ.\nБашҡорт теле бар һәм буласаҡ11.08.2017\nҺуңғы арала мәктәптәрҙә башҡорт телен уҡытыуға бәйле төрлө имеш-мимеш хәбәрҙәр ҡуйыра башланы. Туған телде теләк менән өйрәнеү тураһында ла һүҙ барҙы. Ошо көндәрҙә Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов мәктәптә туған телде өйрәнеүгә бәйле хәлгә аңлатма бирҙе.\nКүптән түгел Йошкар-Олала уҙған Милләт-ара мөнәсәбәттәр буйынса совет улты-рышында Рәсәй Пре-зиденты Владимир Путин туған телдәрҙе илебеҙ халыҡтарының байлығы тип атаны, уларҙы яҡларға һәм һаҡларға кәрәклеген, Рәсәй Федерацияһы Конституцияһы һәм закондары туған тел-дәрҙе сикләүҙәрһеҙ ту-лы күләмдә өйрәнергә хоҡуҡ биреүен бил-дәләүе хаҡында әйтте Башҡортостан Баш-лығы. Шуның менән бергә төп телдәре туған теле булмаған уҡыу-сыларҙы уларҙың телә-генә ҡаршы көсләп өй-рәтергә ярамағанын да һыҙыҡ өҫтөнә алды.\nЭлекке дан ҡайтһын!11.08.2017\nТөҙөүселәр көнөн билдәләгәндә, әлбиттә, тәү сиратта хөкүмәттән көтөп ятмай, үҙ йүндәрен үҙҙәре ҡайғыртҡан, ғаилә нигеҙе булдырыуҙы хәстәрләгән яҡташтарыбыҙҙы ҡотлау урынлы булыр. Түбәндәге һандарға иғтибар итегеҙ әле. 2016 йылда Учалы районында 34035 квадрат метр торлаҡ сафҡа индерелә. 86 проценты - шәхси йорттар. Быйыл 35 мең квадрат метр планлаштырылған, 96 проценты шәхси секторға тура килә. 2017 йылдың 6 айында 18 мең квадрат метрҙан ашыу торлаҡ сафҡа инә.\nӘүәле йылдарҙағы күләм менән сағыштырырлыҡ та түгел, әммә күп фатирлы өйҙәр төҙөү ҙә туҡтап ҡалманы. 2017 йылда хәҙер инде дүртенсе «эконом-класс» тибындағы 30 фатирлыҡ йорт төҙөп бөтөрөләсәк.\nБеҙҙә яңы цех03.06.2014\nУчалы тегеү фабрикаһында һөйөнөслө ваҡиға - 1300 квадрат метр майҙанлы тегеү цехы төҙөлдө. Тантаналы асыу сараһына район һәм һала хакимиәттәре башлыҡтары, предприятие етәкселәре, шулай уҡ Учалы тегеү фабрикаһында эшләгән хеҙмәт ветерандары саҡырылды. Ҡыҙыл таҫманы ҡырҡыу район хакимиәте башлығы Фәрит Дәүләтгәрәевҡа һәм «Өфө эш кейемдәре» йәмғиәтенең генераль директоры Михаил Цукерманға тапшырылды.\n- Инвестиция тураһында бөгөн күп һөйләнә. Был ваҡиға аҙ һөйләп, күп эшләүсе кешеләр барлығына дәлил. 50 млн һумлыҡ инвестиция һөҙөмтәһендә предприятиела өҫтәмә эш урындары булдырыла. Маәсатығыҙ уңышлы булһын, - тине Фәрит Фәтих улы.\n- Беҙ бөгөн яңы корпусҡа йән өрәбеҙ. Бында 200 кеше өсөн даими эш урындары булдырыла. Был иһә Рәсәй Федерацияһы, республика һәм урындағы ҡаҙналарҙы тулыландырыу тигән һүҙ. Артабан да заказдарҙы ваҡытында һәм сифатлы башҡарығыҙ. Заказсылар һәр саҡ һеҙҙең эш һөҙөмтәһе менән ҡәнәғәт булһын, - тигән теләктәрен белдерҙе сығышында Михаил Абрамович. Ул йәкшәмбе билдәләнәсәк еңел сәнәғәт предприятиеһы хеҙмәткәрҙәре көнө менән дә ҡотлап үтте.\n* Америкала «SETI» тигән программа тормошҡа ашырыла икән. Бар эше - сит планета цивилизацияларын эҙләү. Проекттың етәксеһе Дэн Ветаймер АҠШ конгресы алдында сығыш яһап, ғилми эшкә өҫтәмә аҡса бүлеүҙәрен һораны. Уның әйтеүенсә, беҙҙең галактикала бер нисә триллион планета иҫәпләнә, шуға ла Ерҙән ситтәге тормош формаларына тап булыу ихтималы 100 процентҡа яҡын. Киләһе 20 йыл үткәнсе контакт булдырыласаҡ, тип ышандыра.\n…Шуныһы бар инде, ғәҙәттәренә тоғро ҡалып, американдар бомба-ракета ярҙамында «йәшел кешекәйҙәр» араһында ла демократия урынлаштырырға булып китмәһендәр! Анекдот та иҫкә төшә. Бер турист аҙашҡан да, берәйһе ишетеп ярҙамлашыр тип өмөтләнеп, ныҡ һөрәнләй икән. Шул саҡ кемдер арттан иңбашына төртә: «Саҡырыуыңды ишетеп килдем. Тик ҡыуанырһыңмы икән?» Турист әйләнеп ҡараһа - ас айыу тора…\n* Сингапур - донъяла иң бай, хәүефһеҙ һәм йыйнаҡ ҡалаларҙың береһе. Иҫ киткес бысраҡ һәм тәртипһеҙ ултыраҡ ни бары 40-50 йыл эсендә мөғжизәле рәүештә үҙгәрә. Нисек быға ирештеләр һуң? Урамда төпсөк ырғытһаң, 500 доллар штраф (1 сингапур доллары беҙҙең 27 һумға тиң). Метроға аҙыҡ-түлек тотоп төшһәң - 700 доллар. Аяҡ аҫтына төкөрһәң йә берәҙәк хайуандарҙы ашатһаң - 1000 доллар. Кеше ял иткән урында артыңдан сүп-сар ҡалдырһаң, 800 доллар түләтеүҙәре етмәгән, 3 аҙна көнөнә икешәр сәғәт йыйыштырыусы итеп эшләтәсәктәр. Беҙҙең водителдәр унда әсе күҙ йәштәре менән илар ине. Руль артында кеҫә телефонынан һөйләшһәң - водитель танытмаһынан ҡолаҡ ҡағаһың. Рөхсәт ителгән тиҙлекте 10 километрға арттырһаң - 3 айға ҡулға алалар. Иҫерек водителдәрҙе 6 айға төрмәгә ултыртыуҙан тыш, осаһына таяҡ менән һуғалар. Беҙҙә лә ҡатыраҡ тотонһалар, юл-транспорт ҡорбандары күҙгә күренеп кәмер ине.


Республика башлығы бер төркөм хеҙмәт алдынғыларына дәүләт наградаларын тапшырҙы | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\nРеспублика башлығы бер төркөм хеҙмәт алдынғыларына дәүләт наградаларын тапшырҙы\n04 апреля 2018 — 15:34\nЭштәге ҡаҙаныштарына юғары баһа алған биш тиҫтәгә яҡын ватандаштарыбыҙ араһында беҙҙең хеҙмәттәштәр ҙә бар. Тура эфир телефонын йыйып эфирға тура сығып була, тип уйлағандар яңылыша. “Хәйерле иртә, Республика” тамашасыһына хәйерле иртәне иң тәүҙә Рәмзит Абуляев теләй. Мөхәррир һәр кемдең исем шәрифен белешеп көндәлегенә теркәп ҡуя, тик телевидение тапшырыуы өсөн мөһим белешмәне бирә. Рәмзит Рәшит улы башҡа һөнәр менән шөғөлләнгәнеүен күҙ алдына ла килтермәй.\n“Ғүмерем яңылыҡтарға сиселмәҫлек бәйләнгән. Үҙем генә түгел яҡындарым, туғандарым, дуҫтарымдың да шулай”, - ти.\nХеҙмәт юлын радионың яңылыҡтар бүлеге хәбәрсеһе булараҡ башлаған коллегабыҙ сирек быуатҡа яҡын яңылыҡтарға сумып эшләй. Хәбәрҙәрҙең үҙе кеүек үк, хәбәрҙәрҙе тапшырыусының да һөйөнөс тә, көйөнөс тә мәлдәре осрай. Уҡытыусы, йырсы, башҡа төрлө һөнәрҙәрҙе һынап ҡарап Башҡортостан радиоһына саҡырыу алған Люциә Тимербаева 1992 йылдан тапшырыуҙарҙы музыкаль биҙәүсе эшенә бар булмышы менән бирелгән. Ул радионың алтын фондын тулыландырыуҙағы үҙ өлөшө менән ғорурлана ала. 30 йылға яҡын арауыҡта ниндәй генә төрлө тапшырыу яҙылмаған да, уға ниндәй генә хистәр һалынмаған. Люциә Хәбир ҡыҙы әҙәби-музыкаль композицияларҙы һағынып хәтергә ала. Дәүләт-ара һәм халыҡтар-ара дуҫлыҡ күперҙәрен һалыусылар араһында ойошмалар ҙа, шәхестәр ҙә бар.\nРеспублика башлығы ҡулынан Салауат Юлаев орденын бөгөн Үзбәкстан башҡорттарының мәҙәни үҙәге рәйесе Илшад Хәсәнов алды. Хеҙмәтенә күрә хөрмәт ҡаҙанған яҡташтарыбыҙ араһында иҡтисад белгестәре, юл төҙөүселәр, сәнәғәт хеҙмәткәрҙәре, мәғариф, спорт, мәҙәниәт эшмәкәрҙәре бар. Барыһы ла үҙе һайлаған хеҙмәт юлында фиҙаҡәрлек күрһәтеп республика һәм илебеҙҙең ҡеүәтен нығыта, халыҡтың тормошон яҡшыртыуға тос өлөшөн индерә, тип билдәләне Рөстәм Хәмитов. Дәүләт наградаларын тапшырыу тантанаһы һәр саҡ тулҡынланыу һәм ғорурлыҡ тойғоһо меннә һуғарыла. Хеҙмәт ҡаҙаныштарына юғары баһа алған 51 ватандашыбыҙҙың һөйөнөсөн бөгөн бергәләп уртаҡлашабыҙ.


Хәбәрҙәр: ЕС ҡасаҡтар проблемаһы тыуҙырмаған илдәргә түләргә әҙер.\nЕС ҡасаҡтар проблемаһы тыуҙырмаған илдәргә түләргә әҙер.\nМиграцияны ауыҙлыҡлар өсөн, Еврокомиссия яңы план тәҡдим итә. Ул халҡы байыраҡ Евроберләшмәгә уҡталған өсөнсө илдәр менән хеҙмәттәшлеккә һәм сауҙа бәләнешенә нигеҙләнгән. Киләһе 5 йылда үҙ халҡын үҙендә ҡалдыра алған илдәргә 8 млрд евро бүлеү күҙ уңында тотола.\n“Демографик, иҡтисади сәбәптәр, тигеҙһеҙлек, климаттың үҙгәреүе арҡаһында, төп күскенселәр тап Африканан буласаҡ,-тип аңлата Европарламентта сит ил эштәре буйынса ЕС-тың баш вәкиле Федерика Могерини.- Бөгөнгө көндө һәм киләсәкте күҙ уңында тотоп, был тигеҙһеҙлектәргә ҡаршы стратегик алымды ҡулланмаһаҡ, артабан да шулай буласаҡ.”\nҠасаҡтар көрсөгөн яйға һалыуҙа Төркиә менән генә эш итеүҙән төңөлөп, Евроберләшмә Ливан, Иордания, Сенегал һәм Нигерия кеүек илдәр менән эш алып барырға ниәтләй. Был мәсьәләне хәл итеүгә ул 62 миллиард сарыф итергә әҙер.\nЕС-тың дәүләт һәм хөкүмәт башлыҡтары июнь аҙағында ошо план хаҡында фекер алышасаҡ.


Тиреғанаттар — Башҡорт Википедияһы\nЯрғанаттар менән бутамаҫҡа\nТиреғанаттар (рус. Шерстокрылы), йәғни кагуандар (лат. Dermoptera) — Көньяҡ-Көнсығыш Азияла осраған ағас плацентар һөтимәрҙәр отряды. Хәҙерге ваҡытта ни бары ике төр иҫәпләнә: малай тиреғанаты һәм филиппин тиреғанаты. Малаккала, Зонд һәм Филиппин утрауҙарындағы урмандарҙа йәшәй.\nЕрҙә тиреғанаттар әкрен хәрәкәт итә. Планер һымаҡ осоуға яраҡлашҡандар, әммә әүҙем оса алмайҙар. Һикергәндә планер һымаҡ осоу алыҫлығы 140 метрға етә. Тиреғанаттар бөтә аяҡ-ҡулдарын, ҡойроғон һәм муйынын тоташтырған тығыҙ һәм йөнтәҫ тиреһе ярҙамында планер һымаҡ оса. Тире ярыһы алғы һәм артҡы аяҡтары араһында муйындан, ҡолаҡ артынан, кәүҙәһенең ян-яҡтарынан башлап ҡойроҡ осонда тамамланғанға тиклем һуҙылған.\nТиреғанаттың кәүҙә оҙонлоғо 36—43 см, ауырлығы 2 килограмға тиклем тәшкил итә. Башы бәләкәй, ҙур күҙле — улар бинокуляр күреү өсөн бик яҡшы яраҡлашҡан. Яланғас табандарында ҡыҫҡыс дискылар барлыҡҡа килтереүсе яҫы майҙансыҡтар бар. Һырҙар яҫы, ситкеләре тараҡ рәүешендә.\nТиреғанаттар ағастарҙың япраҡтары һәм емештәре менән туҡлана.\nХәҙерге ваҡытта дөйөм ҡабул ителгән классификацияға ярашлы, тиреғанаттар Dermoptera үҙ аллы отрядына инедерелгән, ул приматтар менән бергә Primatomorpha монофилет төркөмөнә инә.\nТиреғанаттар отрядында 2 хәҙерге заман төрө һәм 5 ҡаҙылма ырыуҙар:\nDermoptera отряды — Тиреғанаттар\n† Dermotherium ырыуы\n† Elpidophorus ырыуы\n† Plagiomene ырыуы\n† Planetetherium ырыуы\n† Worlandia ырыуы\nCynocephalidae ғаиләһе — Тиреғанаттар\nCynocephalus — Тиреғанаттар ырыуы\nCynocephalus volans — Филиппин тиреғанаты, йәки кагуан\nGaleopterus — Малай тиреғанаттары ырыуы\nGaleopterus variegates — Малай тиреғанаты\n↑ Русско-башкирский и башкирско-русский терминологический словарь по зоологии / Т Г Баишев. — Уфа, 1952.\n↑ Ҡалып:Книга:Wozencraft, W. C.: Mammal Species of the World\n↑ Ҡалып:PBDB (Тикшерелеү көнө: 12 февраль 2018).\nВикиһүҙлектә «шерстокрыл» мәҡәләһе бар\nВикиһүҙлектә «кагуан» мәҡәләһе бар\nШерстокрылы // Брокгауз һәм Ефрондың энциклопедик һүҙлеге: 86 томда (82 т. һәм 4 өҫтәмә том). — СПб., 1890—1907. (рус.)\nҠалып:Современные отряды млекопитающих\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Тиреғанаттар&oldid=1140908 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 16:13 5 июнь 2022 үҙгәртелгән.


Мәрйәм БУРАҠАЕВА, яҙыусы, педагог: Беҙҙең төп йәшәйеш ҡағиҙәләребеҙ, халҡыбыҙҙы милләт итеп йәшәтеп килеүсе төп ҡиммәттәребеҙ - милли мираҫыбыҙҙа. Тамырҙары бик тәрәнгә киткән тарихыбыҙ, иңләп ҡолас етмәҫлек йолаларыбыҙ, донъя һоҡланырлыҡ моңобоҙ-йырҙарыбыҙ, һоҡланып туймаҫ шәхестәребеҙ һәм быуаттар буйы быуындан-быуынға тапшырыла килгән тәрбиә ҡанундарыбыҙ тәшкил итә милли мираҫыбыҙҙы.\nБашҡорттоң тәрбиә ҡанундары донъя һоҡланырлыҡ "Урал батыр"ҙа тупланған. Халҡыбыҙ ниндәй ауырлыҡтарҙы, ҡырылыуҙарҙы еңеп, үҙен милләт булараҡ һаҡлап ҡалған икән, Урал батыр васыятына тоғролоҡ менән еңгән һәр төрлө ҡыйралыштарҙы. Тимәк, Яҡшылыҡ ҡылыуға ынтылған халҡыбыҙға Хоҙай һәр саҡ ярҙамға килгән. Ошо ҡанундарҙан тайпылмаһаҡ, киләсәк быуынға ошо ерлектә тәрбиә бирә алһаҡ, артабан да милләт булып һаҡланырбыҙ, үҙ телебеҙҙә уҡырбыҙ, йырларбыҙ, үҙ сәнғәтебеҙҙе үҫтерербеҙ, тарихыбыҙҙы өйрәнербеҙ, шәжәрәләребеҙҙе тамырыбыҙға хилаф килтермәй дауам итербеҙ. Рухи байлығыбыҙға эйә булып, донъя кимәленә танытырбыҙ. Йәмғиәткә, халыҡҡа файҙалы кеше булып, эпоста әйтелгәнсә, онотолмаҫ зат булып, үҙебеҙҙе үҙебеҙ һаҡлап йәшәргә кәрәк. Уның өсөн Урал батыр васыятын үтәйек: ыуҙан ҡотолайыҡ, ил ташлап, сит яҡтарға олағып, башҡаларға олтан булмайыҡ, яҡшылыҡҡа ынтылайыҡ. Саф күңел менән йәшәү, таҙа намыҫлы булыу балалар тәрбиәләүҙә - иң мөһим шарт.\nХалҡыбыҙҙың ошоғаса үҙен үҙ итеп һаҡлау серҙәренә төшөнөү маҡсатында байтаҡ ғалимдарҙың хеҙмәттәрен аҡтарҙым, һуңғы илле йыл эсендә генә Ер йөҙөнән юҡ ителгән милләттәрҙең яҙмышына күҙ һалдым һәм башҡорт халҡының тәрбиә ҡанундарын - этнопедагогикаһын өйрәндем. Ошо юҫыҡта Матвей Любавскийҙың фекере иғтибарымды айырыусы йәлеп итте. 1911-1917 йылдарҙа Мәскәү дәүләт университеты ректоры булған тарихсы ғалим, билдәле академик репрессия йылдарында Өфөгә һөргөнгә ебәрелә һәм тап шул йылдарҙа Башҡортостан тарихын өйрәнә башлай. Бына ниндәй һығымта яһай ул:\n"Рәсәй халыҡтары араһында бер халыҡ та, үҙ боронғолоғон, ер һәм көтөүлектәргә үҙ хоҡуғын, үҙенең милли көнкүрешен яҡлап ҡалыу өсөн, башҡорт халҡы кеүек көс һәм ҡан түкмәне. Тиңһеҙ алышта ул һан яғынан да, матди һәм, һис шикһеҙ, рухи яҡтан да ҙур юғалтыуҙарға дусар булды, әммә үҙенең этник ҡаҡшамаҫлығын асыҡланы, быуындан-быуынға күсә килгән милли мираҫын һаҡлап алып ҡалды..."\nЛюбавскийҙың халҡыбыҙ тураһында әйткән алтын һүҙҙәренең ошо өлөшөнә айырыуса иғтибарҙы йүнәлтәйек: "...үҙенең этник ҡаҡшамаҫлығын асыҡланы, быуындан-быуынға күсә килгән милли мираҫын һаҡлап алып ҡалды". Милли мираҫыбыҙҙы түкмәй-сәсмәй балаларыбыҙға биреп ҡалдырыу - бына беҙҙең бөгөнгө бурысыбыҙ.\nНимә ул милли мираҫ? Милли мираҫ тигән төшөнсәгә бик күп ҡиммәттәрҙе индерергә була. Милләтте милләт итеп туплаусы милли мираҫ ҡиммәттәренән тағы иң һиммәтлеһен - милли ғорурлыҡты телгә алырға кәрәк. Бөгөн беҙ һәр бер ғаиләлә балала милли ғорурлыҡ тәрбиәләргә тейешбеҙ. Мин - башҡорт, тип күкрәк һуғып, өйөңдә балаларың менән башҡа телдә һөйләшеү милли ғорурлыҡҡа инмәй, ә бына баланың кескәй генә йөрәгенә үҙ милләте менән ғорурлыҡ тойғоһо һала белеү - ул ысын патриотлыҡ. Бала, мин ер шарында йәшәгән бөтөн милләттәр кеүек үк тиң хоҡуҡлы милләт вәкилемен, бер кемдән дә артыҡ та, кәм дә түгелмен; туған телем дә, булмышым да, тарихым да, йолаларым да, мәҙәниәтем дә мине донъя кимәленә сығарырлыҡ һәм һоҡланырлыҡ, тип үҫергә тейеш.\nБаланың буйын үҫтергән саҡта уйын да ошо юҫыҡта үҫтереү мотлаҡ. Иң мөһиме - туған телеңде белмәй тороп, туған халҡыңдың рухи хазинаһына эйә булып булмағанын бала күңеленә бәләкәй саҡтан һеңдерә барырға кәрәк.\nӘ был тәрбиәне фәҡәт ғаилә генә бирә. Өйҙә туған тел, туған моң яңғырап торһон, урындағы телевидение үҙәктәрендә балалар өсөн балалар ҡатнашлығында башҡортса тапшырыуҙар күрһәтелһен, һәр районда йәй көндәре балалар өсөн "Йәйләү" программаһы буйынса ял итеү үҙәктәре ойошторолһон һәм, әлбиттә, этнопедагогиканы төп нигеҙе итеп яҙылған "Башҡорт тарихы һәм мәҙәниәте" программаһы буйынса уҡытыу һис кисекмәҫтән яңынан тергеҙелһен.\nИлдар ШӘЙӘХМӘТОВ, "Любизар" Беренсе башҡорт атлы полкы"хәрби-тарихи клубының идара рәйесе, Республика дан музейы ғилми хеҙмәткәре, Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре: Борон башҡорт балаһын атлай башларҙан алда атҡа атландырған, һыбай йөрөргә, сабышырға өйрәткән. Ә бөгөнгө шарттарҙа хатта ауыл ерҙәрендә лә ат янына яҡын килергә ҡурҡып тора бала-саға, сөнки атаһы йә ҡартатаһы ат аҫрамай икән, бала уның менән аралаша алмай, ат күрмәйенсә тиерлек үҫә. Бындай шарттарҙа, әлбиттә, ата-бабаларҙың боронғо шөғөлө, йола-традициялары онотола бара, быуындар бәйләнеше юғалыуға дусар ителә. Шуға бәйле, теге йәки был быуын аңында милли рух тигән нәмәнең дә эҙе лә ҡалмауы ихтимал. Бына шуныһы хәүефле. Шуға күрә лә милли рухыбыҙ менән бәйле йолаларыбыҙҙы, боронғо шөғөл, һөнәр төрҙәрен йәш быуынға күрһәтеү, көндәлек тормошта ҡулланыу, танытыу кәрәк, тигән уйҙамын. Бына минең үҙемә, мәҫәлән, бәләкәй саҡтан "ат ене" ҡағылды, сөнки Ширияздан ҡартатайым ғүмер буйы йылҡы аҫраған. Кемдеңдер ата-олатаһы, әйтәйек, умарта тота, бал ҡорто аҫрай. Тимәк, был ғаиләлә үҫкән балалар башҡортта ҡортсолоҡтоң ни икәнен, әһәмиәтен, һөнәр серҙәрен кескәйҙән белеп, үҙләштереп үҫә. Дөрөҫ, бөгөн ауылдарҙа ла хатта һәр бер ғаилә малсылыҡ, ҡортсолоҡ менән шөғөлләнә лә алмай (ә кәрәк ине), уның ҡарауы, балаларға милли йола-традицияларыбыҙҙы, боронғо кәсеп төрҙәрен мәктәптәрҙә өйрәтеү мөмкинлеге бар, тип уйлайым. Ҡалаларҙа ла, райондарҙа ла беҙҙең башҡорт гимназиялары бар бит! Үкенескә, һуңғы осор улар үҙ йөҙҙәрен, йүнәлештәрен юғалта бара һымаҡ миңә. Уларҙың бит башҡа мәктәптәрҙән айырмаһы туған тел өйрәнеү менән генә сикләнергә тейеш түгел.\nБының икеләтә файҙаһын күрәсәк балалар, сөнки һыбай йөрөү - үҙе гимнастика. Ул арҡаны, һынды тура тоторға өйрәтә, йөҙөү мәлендәге һымаҡ уҡ, мускулдарға ял да, көсөргәнеш тә бирә, ҡан тамырҙарын киңәйтә, массаж һөҙөмтәһен бирә. Үҫмерҙәр өсөн был айырыуса файҙалы. Элек шуға ла халҡыбыҙ үрсемле, һауһаҡ, талымһыҙ булған.\n"Мәргән уҡсы" фестивален тамаша ҡылып, балалар үҙҙәре лә ана шул уҡсылар сафын тулыландырасаҡ әле, тип ышанам, сөнки был иҫ киткес мауыҡтырғыс спорт төрө.\nАсия ҒӘЙНУЛЛИНА, Сибай сәнғәт колледжы ҡарамағындағы "Урал батыр" ҡобайыр үҙәге етәксеһе, Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре: Бөгөнгө көндә ил буйынса ҡайһы бер уҡыу йорттары ҡыҫҡартылып, ябылыуға дусар ителгән бер мәлдә беҙҙең Сибай сәнғәт колледжының, киреһенсә, яңы бүлек асылып, этнохудожество ижад йүнәлеше буйынса тағы ла киңәйеүе күңелдә ҡыуаныс ҡына тыуҙыра. Тимәк, беҙгә ҡолас ташлап эшләргә юл асыла. Хәйер, был йүнәлештә беҙ эште әллә ҡасандан уҡ башлағайныҡ инде. Үткәргән һәр бер сарабыҙҙың иң башында тап ана шул тәрбиә мәсьәләһе ята ла. Сәсәндәр мәктәбе булдырып, "Урал батыр" эпосын яттан һөйләү буйынса конкурстар ғына ла күпме талантлы балаларыбыҙ барлығын асыҡларға ярҙам итте, күпме телһөйәрҙәр, илһөйәрҙәр тәрбиәләне!\nМин алып барған "Ете ҡыҙ" этностудияһына, мәҫәлән, ҡыҙҙар матурлыҡта ярышам, тип түгел, ә иң беренсе башҡорт ҡатын-ҡыҙының түшелдерек һәм селтәр-ҡашмауҙарын, күлдәк-камзулдарын үҙ ҡулдары менән эшләп, тегеп кейеү теләге менән янып килә. Тимәк, милли кейем һәм боронғо биҙәүестәр улар өсөн мәртәбә, ғорурлыҡ! Был шөғөл айҙар буйына һуҙылып, уларҙан бик ҙур түҙемлек, белем, ижад ҡомары талап итәсәген дә белеп киләләр. Әйткәндәй, унда ҡыҙҙар өлкән йәштәге ағинәйҙәр менән бергә шөғөлләнә. Был әлеге халыҡ йолалары өлгөһөндә тәрбиәүи мәсьәләләрҙе лә хәл итеүгә бик яҡшы ярҙам булып тора ла инде. Дөрөҫөн әйткәндә, баланы рухи мираҫыбыҙ өлгөләрендә тәрбиәләү сабый әсә ҡарынында, унан бишектә ятҡанда уҡ башланырға тейеш. Мин бында халҡыбыҙҙың көйләп, бала бәүетеү йолаһын күҙҙә тотоп әйтәм. Уның ябай ғына көй һәм интонация теҙмәһе түгеллегенә үҙем инанғанмын:\nБыл хаҡта әйткәнем дә бар. 2003 йылда ЮНЕСКО тарафынан Бүрәт республикаһында булып үткән "Донъя бишек йырҙары" халыҡ-ара конкурсындағы сығышым менән япондар бик ҡыҙыҡһынған һәм улар минең бишек йырын күсереп алып, уны релакс-диск составына индереп тә ебәргәндәр.\nЙә булмаһа, әкиәттәребеҙҙе алып ҡарайыҡ. Башҡорт халыҡ әкиәттәренең һәр береһе кешене изгелеккә, яҡшылыҡ хаҡына батырлыҡҡа өндәй, иллә мәгәр беҙҙең әкиәттәрҙә яуызлыҡ, хәйлә, алдаҡ юл менән кемделер төп башына ултыртыу ("һиңә - шалҡандың һабағы, миңә - тамыры" һымаҡ) тигән нәмә юҡ.\nЯҙылған: 20.03.17 | Ҡаралған: 830


Ҡояшлы матур яҙғы иртәләрҙең береһендә район Мәҙәниәт һарайында “Яратам һине, тормош!” өлкән быуын вәкилдәре ижады фестиваленең һайлап алыу туры үтте.\nҠояшлы матур яҙғы иртәләрҙең береһендә район Мәҙәниәт һарайында “Яратам һине, тормош!” өлкән быуын вәкилдәре ижады фестиваленең һайлап алыу туры үтте. Һәр ҡатнашыусының йөҙөндә борсолоу һиҙелеп торҙо. Кем еңер? Баһалама ағзаларына еңел булманы. Сөнки “артистарыбыҙ” бөтәһе лә иҫ киткес тауышлы, оҫталар. Барлығы 40 сығыш әҙерләнгән ине. Гала-концертҡа шуларҙың 18-е һайлап алынды.\nӘ кисен йәше-ҡарты яҡташта-рының сығыштарын ҡарарға Мәҙәниәт һарайына ағылды. Һәүәҫкәр артистар ауылдаштарын шат күңел менән ҡаршы алды. Өлкән йәштә булыуҙарына ҡарамаҫтан, йөҙҙәре ҡояштай балҡып торҙо. Улар сәхнә оҫталыҡтарын күрһәтте. Тамашасыларҙы сығыштары менән генә түгел, йөрәк йылылығы менән дә шатландырҙы. Ә ауылдаштары, үҙ сиратында, уларҙы ҡайнар алҡыштар менән ҡаршы алды. Башҡорт, рус, татар, сыуаш телдәрендә яңғыраған йырҙар барыһының да күңеленә хуш килде.\nМәҙәниәт, спорт һәм йәштәр сәйәсәте бүлеге начальнигы Ирина Рәхмәтуллина халыҡты сәләмләне:\n– Беҙ һеҙҙең менән ғорурланабыҙ. Һеҙҙең күңелегеҙ һәр ваҡыт йәш, йөҙөгөҙҙән йылмайыу китмәй. Һәр саҡ шулай шат күңелле булып, һәр тыуыр таңға шатланып йәшәгеҙ.\nБайрам бик күңелле, иҫтә ҡалырлыҡ булды, йәш быуын вәкилдәре өсөн ҙур үрнәк тә ул. Ләкин ярыш ярыш инде: уның еңеүсеһе һәм еңелеүсеһе була. Шулай итеп, төрлө номинацияларҙа билдәләнделәр: “Нәфис һүҙ” – Рима Мәхмүтова; “Халыҡ йырҙарын пропагандалау” – Ялаевтар, Корниловтарҙың ғаилә дуэттары, Зинаида Шпейк, Зинаида Цыганова; “Иң өлкән ҡатнашыусы” – Кәбир Юнысов, “Башҡарыу оҫталығы” Фидалия Вәлиәхмәтова; “Үҙенсәлекле башҡарыу” Зифа Хәсәнова һәм Зоя Михайлова дуэты (8-се Март исемендәге ауыл клубы). Уларға диплом һәм бүләктәр тапшырылды.\nДипломдарға лайыҡ булған айырым башҡарыусылар:\nIII дәрәжәлә – Борис Егоров (Юғары Оло Йылға), Флүзә Бикбаева (Йәрмәкәй);\nII – Рүзилә Ғәйфуллина (Тарҡазы), Ихсан Ғәзизов (Йәрмәкәй);\nI – Флүрә Низамова (Иҫке Шах).\nКоллективтар араһында бүләклә-неүселәр:\nIII дәрәжә дипломға: “Россиянка” (8-се Март исемендәге ауыл) фольклор коллективы;\nII – “Сөмбөл” башҡорт халыҡ фольклор коллективы (Йәрмәкәй), “Илем” сыуаш халыҡ фольклоры төркөмө;\nI – район Мәҙәниәт һарайының гармунсылар ансамбле.\nҠалғандарға әүҙем ҡатнашҡан өсөн дипломдар һәм иҫтәлекле бүләктәр тапшырылды.\nОсрашыу аҙағына ла яҡынлашты.\n– Һеҙ, хөрмәтле ветерандар, тағы бер тапҡыр “өлкәндәр” һүҙенең һеҙгә ҡағылмауын иҫбатланығыҙ. Тормоштан йәм табып йәшәүегеҙ беҙҙең өсөн ҙур ғорурлыҡ. Киләсәктә лә яңы үрҙәр яуларға насип итһен һеҙгә, – тип оҙатты уларҙы тамашасылар.\nМансур АРЫҪЛАНОВ фотолары.


Рәсәй Президенты Кеше хоҡуҡтары буйынса вәкилдәр менән осрашты // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nРәсәй Президенты Кеше хоҡуҡтары буйынса вәкилдәр менән осрашты\n16:46, 17 августа 2012 Сәйәсәт\nКөн элгәре Рәсәй Президенты Владимир Путин Кремлдә Рәсәй Федерацияһының 60-тан ашыу субъектынан Кеше хоҡуҡтары буйынса вәкилдәр менән осрашты. Сарала Башҡортостан Республикаһында Кеше хоҡуҡтары буйынса вәкил Рим Ҡәйүмов та ҡатнашты.\nОсрашыуҙа закон кимәлендә омбудсмендарҙың эшмәкәрлеген камиллаштырыу, граждандарҙың социаль һәм хеҙмәт хоҡуҡтарын яҡлау, выждан һәм дин тотоу иреклеге мәсьәләләре тикшерелде, тип хәбәр ителә РФ Президенты сайтында.\nКеше хоҡуҡтары буйынса вәкил институты беҙҙең илдә 15 йыл элек булдырылды. Кеше хоҡуҡтары буйынса вәкил тураһындағы Федераль закон 1997 йылда ҡабул ителде. Был ваҡыт эсендә омбудсмен институты Рәсәйҙең 67 төбәгендә булдырылды. Был институт дәүләттең сәйәси структураһында мөһим урындарҙың береһен биләй. Шул уҡ ваҡытта, Рәсәй Президенты билдәләүенсә, омбудсмен ниндәйҙер бер сәйәси партия менән бәйле булырға тейеш түгел һәм ул сәйәси эшмәкәрлек менән шөғөлләнә алмай.\n«Кеше хоҡуҡтары буйынса вәкил эшмәкәрлеге, әлбиттә, һығылмалы булырға һәм төбәк үҙенсәлеген иҫәпкә алырға тейеш, уның дөйөм Рәсәй ҡануниәтенә нигеҙләнеүе мотлаҡ. Был ҡануниәттән ситкә тайпылырға ярамай», — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Владимир Путин.\nТеги: рф президенты,кеше хоҡуҡтары буйынса вәкил


Ҡотлайбыҙ » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Юбилейҙар » Ҡотлайбыҙ\nБөгөн ҡәҙерле кешебеҙ, Мәләүез районының Антоновка ауылында йәшәгән әнейебеҙ, өләсәйебеҙ Рабиға Минһажетдин ҡыҙы Сабитова матур ғүмер байрамын – 60 йәшен билдәләй.\nӘней! Юбилейың менән ысын күңелдән ҡайнар ҡотлайбыҙ! Һин һәр ваҡыт киң күңелле, сабыр, кешелекле, оло йәнле, маҡсаттарыңа ирешеүсән, тәүәккәл, абруйлы, беҙгә өлгө булып тораһың.\nӘнейебеҙ 40 йылдан ашыу ғүмерен киләсәк быуынды тәрбиәләүгә, белем биреүгә бағышланы. Әле һаман да мәктәптә математика, физика фәндәренән уҡытып йөрөй. Төрлө йылдарҙа йәмәғәт эштәрендә уңышлы эшләп, район, ауыл халҡы араһында ҙур абруй ҡаҙанды. Ул – төрлө яҡлы талант эйәһе, киң ҡоласлы шәхес. Әле булһа йыр һәм нәфис һүҙ менән сәхнәләрҙә сығыш яһай.\nӘтейебеҙ Миңнехай Хөснулла улы менән бергә ҡулға-ҡул тотоноп матур донъя көтәләр. Беҙгә, ике ҡыҙына, юғары белем биреп, кеше араһында кәм-хур итмәйенсә, яратып-һөйөп үҫтерҙеләр, оло тормош юлына баҫтырҙылар. Барыһы өсөн дә мең рәхмәтлебеҙ һеҙгә!\nӘней, алдағы тормошоң ҡайғы-хәсрәтһеҙ үтһен, һау-сәләмәт бул, матур ғүмер кисер, балаларыңдың, ейәндәреңдең игелеген күреп йәшә, күңел тыныслығы, бәхет, шатлыҡ һәм әтейебеҙ менән күп йылдар тигеҙ йәшәүегеҙҙе теләйбеҙ.\nӘнейебеҙ – беҙҙең ҡәҙерлебеҙ,\nТөрлө саҡты күргәнһеңдер, әней,\nИң изге теләктәр менән балаларың\nРида, Рәйлә, кейәүҙәрең\nейәндәрең Илхан, Илназар, Илсур.