Меренге — Башҡорт Википедияһы\nМере́нге (исп. merengue) — Доминика Республикаһының музыкаль стиле һәм бейеүе, Кариб байссейнындағы Латин Америкаһы илдәрендә лә, АҠШ-тағы был илдәрҙән сыҡҡан кешеләрҙән торған общиналарҙа ла киң таралған.\n1 Меренге музыкаһы\n1.1 Фольклор меренгеһы (merengue típico)\n1.2 Классик һәм хәҙерге меренге\n2 Меренге тарихы\n2.1 Музыкаль жанрҙың тыуыуы\n2.2 1930 йылға тиклем меренгеның үҫеше\n2.3 Меренге Трухильо осоронда (1930—1961)\n2.4 Меренге беҙҙең көндәрҙә\nМеренге музыкаһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nМеренге музыкаһына етеҙ темп хас, шартлы рәүештә ул өс өлөштән тора: ритмик өлөш, мелодик өлөш, вокал. Меренгены башҡарыу өсөн кәм тигәндә өс музыка ҡоралы кәрәк, уларҙың икеһе — Антиль утрауҙары өсөн традицион ҡоралдар: гуиро (йәки гуира) һәм тамбора. Тамбора — Африка сығышлы һуҡма музыка ҡоралы, кәзә тиреһе тарттырып яһалған ағас барабан. Тамборҙа уйнар өсөн уның бер яғына — ус менән, икенсе яғына һәм тирәсенә ағас таяҡса менә һуғалар. Гуиро — киптерелгән ҡабаҡтан эшләнгән музыка ҡоралы, ҡабаҡҡа горизонталь киртектәр яһайҙар һәм шулар буйлап ағас таяҡсаны йөрөтөп, тауышын сығаралар. Хәҙерге заман меренгеһында ҡалай гуиро ла ҡулланыла, ул гофрелатылған тышлы көпшә рәүешендә эшләнә. Был музыка ҡоралдарының икеһе лә меренгеның ритмик өлөшөн башҡара, улар фольклор вариантта ла, популяр варианттарҙа ла ҡулланыла.\nФольклор меренгеһы (merengue típico)[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\n«Типико»-ансамблдә төймәле аккордеон төп ҡорал булып тора. Аккордеон сағыу, һутлы тауыш өҫтәй һәм импровизациялау өсөн киң мөмкинлектәр аса. Аккордеонда соло — фольклор композицияларының мотлаҡ өлөшө. Аккордеонсы башлыса төркөмдөң етәксеһе һәм ойоштороусыһы ла булып тора.\nФольклор меренгеһында йәнә мара́ка менән телле маримба (marimba de lengüetas) йыш ҡулланыла. Һуңғыһы ағас йәшниктән тора, уның алғы яғында тишеге бар һәм ул тишек өлөшләтә металл пластиналар менән ҡапланған. Телле маримбела ошо пластиналарға ҡул менән һуғып йә уларҙы тартып уйнайҙар.\nКлассик һәм хәҙерге меренге[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\n«Los Hermanos Rosario» меренге төркөмө (Доминика Республикаһы) концертта\nХәҙерге заман меренгеһында аккордеон ҡатнашмай тиерлек. Уны клавишалы — фортепиано һәм тынлы — торба, тромбон, саксофон музыка ҡоралдары алмаштырҙы. Торба менән тромбон, «тропик» йүнәлешендәге музыка киң ҡулланылып, көйҙө дәртле һәм тантаналы итә. Атап әйткәндә, Пуэрто-Рико утрауында меренге өсөн торбаларҙың шаңҡытҡыс партиялары хас. Доминика музыканттары йыш ҡына оркестрға бер йә ике саксофон индерә; был осраҡта көйҙөң һүрәте бер аҙ тигеҙләнгәндәй була. Фольклор ансамблдәре лә ҡайһы берҙә саксофон ҡуллана.\nМеренге тарихы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nМузыкаль жанрҙың тыуыуы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nМеренгеның килеп сығыуы буйынса һаман бәхәстәр бара. Был жанрҙың барлыҡҡа килеүенә ҡағылышлы бер нисә версия йәшәп килә:\nБеренсе меренгены доминика композиторы, хәрби оркестрҙар етәксеһе Хуан-Баутиста Альфонсека (Alfonseca Juan Bautista, 1810—1875) ижад иткән һәм башҡарған. Әйткәндәй, ул Доминика Республикиаһының беренсе гимнының да (Flérida de Nolasco) авторы.\nБеренсе меренге, Таланкера эргәһендәге алышта (1844) доминика ғәскәрҙәре гаитиҙарҙы (Rafael Vidal) еңгәс, триумф көйө булараҡ яңғыраған.\nМеренге ул замандарҙа киң таралған упа (upa habanera) тигән куба көйөнән башланғыс алған. Доминика Республикаһына упа Пуэрто-Рико ярҙарынан үткән быуаттың уртаһында килгән (Fradique Lizardo).\nТарих яҙыусылар фекеренсә, меренге барлыҡҡа килеүҙең өсөнсө версияһы ысынбарлыҡҡа нығыраҡ тап килә кеүек. Әйтәйек, 1838—1849 йылдарҙа упа абанера (upa habanera) бейеүе киң таралыу ала, ул тәүҙә Пуэрто-Рикола, шунан Санто-Домингола модаға керә. Был бейеүҙең бер хәрәкәте «меренге» тип атала. Полковник Альфонсека был популяр көйҙөң фрагменттарын үҙ әҫәрҙәренә индерә башлағансы уның исемен бер кем дә хатта иҫкә лә алмағандыр.\nТәүҙә меренге киң ҡулланыла торған трес, куатро ( кариб гитараһы төрҙәре), доминика бандуррияһы кеүек халыҡ музыка ҡоралдары ярҙамында башҡарыла. Үткән быуаттың аҙағында Доминика Республикаһына Европанан диатоник аккордеон индерелә, был бик уңайлы музыка ҡоралы бандуррияны һәм гитараларҙы алмаштыра. Әммә шул уҡ ваҡытта аккордеондың көй мөмкинлектәре музыкаға бер аҙ сикләү барлыҡҡа килтерә, шунлыҡтан меренге шул замандан бирле ғәмәлдә бер үҙгәреш тә кисермәй.\n1930 йылға тиклем меренгеның үҫеше[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nМеренгеның бик тиҙ арала халыҡ һөйөүен яулап алыуына ҡарамаҫтан, юғары ҡатлам бик оҙаҡ ваҡыт буйы яңы жанрҙы ҡабул итмәй, бының сәбәбе меренгеның Африка тамырҙарына бәйле була. Шундай уҡ сығышлы башҡа доминика ритмдары аҡһөйәктәрҙең ул тиклем ҡаршылығына осрап тормай, сөнки улар ауыл ерендә йәшәп килгән йола бейеүҙәре була, аҡһөйәктәр йәмғиәтенән алыҫта башҡарыла, ә меренгены хатта бал салондарында бүтән классик бейеүҙәр менән тиң ҡуйып башҡара башлаған булалар. Меренгены юғары ҡатламдарҙың оҙаҡ ҡабул итмәүенең тағы бер сәбәбе йырҙарҙың текстарына бәйле. Улар нигеҙҙә вульгар, һүгенеү һүҙҙәренә бай була һәм бындай текстарға мәҙәниәтле бейеү салонында урын табылмай.\n1875 йылда президент Улисес Франсиско Эспайльят (Espaillat, Ulises Francisco) меренгены тыйыу кампанияһын башлап ебәрә. Был сараның кәрәге лә булмай, сөнки ул заманға меренге ҙур ҡалаларҙан китеп, ауыл төбәктәренә барып инеп таралыу тапҡан була. Ул айырыуса Сибао төбәгендә киң тарала (бәлки, шунлыҡтан был төбәк меренгеның тыуған ере тип һаналалыр).\nXX быуат башында меренгены тергеҙеү хәрәкәте башлана. Ул замандың билдәле музыканттары меренгеның ҡабат салондарҙа яңғырай башлауын теләй. Бының өсөн текстарҙы вульгар һүҙҙәрҙән азат итергә кәрәк була. Байтаҡ ваҡыт меренгеның абруйын таҙарта алмайҙар. Хәл 1930 йылда ҡырҡа үҙгәрә, президентлыҡҡа кандидат Рафаэль Леонидас Трухильо үҙенең һайлау алды кампанияһына традицион меренге, «perico ripiao» башҡарған халыҡ оркестрын (conjuntos) саҡыра. Радионың киң таралыуы ла меренгены популярлаштырыуға үҙ өлөшөн индерә.\n1910—1930 йылдарҙа билдәле меренге башҡарыусылар: Франсиско «Ньико» Лора (Francisco «Ñico» Lora), Антонио Абреу (Antonio Abreu).\nМеренге Трухильо осоронда (1930—1961)[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nДиктатор Трухильо ғаиләһе халыҡ доминика музыкаһын таратыуға ҙур өлөш индерә. Был осорҙа меренге илдән ситтә лә таралыу таба башлай, был Доминик Республикаһында һәм бөтә Кариб төбәгендә радиостанциялар һаны артыуға бәйле була. 30-сы йылдарҙа Венесуэлала, Колумбияла, АҠШ-та, Кубала меренге клубтары барлыҡҡа килгәнлеге билдәле. Был ваҡытта Альберто Бельтран (Alberto Beltrán), Анхель Вилория (Ángel Viloria), Луис Калаф (Luis Kalaff), Хосеито Матео (Joseíto Mateo) кеүек башҡарыусылар киң танылыу яулай.\nМеренге беҙҙең көндәрҙә[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\n1961 йылда Трухильо диктатураһы ҡолатылғас, меренге яңыса үҫеш ала. Доминика йәмғиәтенең демократлашыуы музыкаль коллективтарға ҙур ижади мөмкинлектәр аса, ҙур иректәр бирә. Шуның һөҙөмтәһе булараҡ, меренге көйҙәре лә төрлөләнә һәм байый. Бығаса артыҡ сәйәсиләштерелгән текстар көндәлек тормош-йәшәйеш темаларына яҙылғандарға алмашына. 60-сы йылдарҙа Джонни Вентураның «Комбо Шоу» (El Combo Show de Johnny Ventura) төркөмө кеүек колллективтар, Куко Валойҙың (Cuco Valoy), Феликс дель Росарио (Félix del Rosario) оркестрҙары барлыҡҡа килә.\n70-се йылдарҙа бик йылдам үҫкән Санто-Доминго һәм Нью-Йорк кеүек доминика эмиграцияһы үҙәгенә әйләнгән ҡалаларҙа меренге популяр музыка статусын ала. Шулай уҡ музыкаль коллективтарҙың концепцияһы ла үҙгәрә, хәҙер инде улар төркөм тип атала (элекке оркестр урынына), улар араһында Milly y Los Vecinos, Conjunto Quisqueya, Wilfrido Vargas y Los Beduinos, Los Hijos del Rey иң билдәлеләргә әүерелә.\n80-се йылдарҙа доминика музыкаһына төрлө-төрлө сит ил музыкаль стилдәре, атап әйткәндә, рок һәм джаз ҙур йоғонто яһай. Был меренге көйҙәренең тағы ла нығыраҡ төрләнеүенә килтерә. Меренгены аранжировкалаусылар эшкәртмәләргә яңы музыка ҡоралдары (скрипка, виолончель, синтезатор һәм башҡалар) индерә. Башҡарыусылар араһында Хуан-Луис Герра һәм уның «4.40» (Juan Luis Guerra y 440) тигән оркестры, Диони Фернандес (Dioni Fernández), Алекс Буэно (Alex Bueno), Рамон-Орландо Валой (Ramón Orlando Valoy), Фернандо Вильялона (Fernando Villalona), Серхио Варгас (Sergio Vargas), Рубби Перес (Rubby Pérez), «Бер туған Росариолар» (Los Hermanos Rosario), аранжировкалаусыларҙан Мануэль Техада (Manuel Tejada) киң билдәлелек ала.\n80-се йылдар аҙағы — 90-сы йылдар башында башлыса ике музыкант — доминикалы Джоси Эстебана (Jossie Esteban) һәм пуэрто-риколы Альберто «Ринго» Мартинес (Alberto «Ringo» Martínez) — эшмәкәрлеге һөҙөмтәһендә меренге Пуэрто-Рикола бик ныҡ популярлаша. Эстебан һәм Мартинес, La Patrulla 15 тигән үҙ төркөмдәрен генә төҙөп ҡалмайынса, бик күп йәштәр төркөмдәре лә ойошторалар, мәҫәлән, Caña Brava, Zona Roja, Las Nenas de Jossie y Ringo; бик күп йәш таланттарҙы асалар — мәҫәлән, Ольга Таньон һәм Селинес (Celinés) тигән популяр йырсыларҙы улар әҙерләй. Был музыкаль жанрҙың Пуэрто-Рикола ла, Доминика Республикаһында ла үҫеше ғәмәлдә параллель рәүештә бара. Был осорҙа меренге коммерция музыкаһы статусын ала — күп башҡарыусыларҙың альбомдары Американың, Европаның һәм Азияның музыкаль баҙарҙарына сыға. Ләкин 90-сы йылдар уртаһында Пуэрто-Рико меренгеһы бик ҙур үҙгәреш кисерә, уның ритмы һәм көйө үтә ябайлаша. 90-сы йылдар аҙағында тағы бер ағым хасил була — Нью-Йорк меренгеһы тип аталған был ағымдың текстары һәм көйө тағы ла нығыраҡ примитивлаша.\nШулай уҡ 90-сы йылдар аҙағында Доминика Республикаһында һәм Нью-Йорктың доминика общиналарында «меренге типико» тигән фольклор музыкаһы популярлаша. 1997 йылда Fulanito тигән Нью-Йорк төркөмө «Guallando» сенсацион альбомын сығара, ул типико меренгеһының хәҙерге заман ҡала ритмдары (рэп) менән ҡатнашмаһы булып тора.\nМузыкаль тәнҡитселәр фекеренсә, 2000 йылдан алып меренге кризис кисерә. Меренгеның коммерциялашыуы жанрҙың үҙсәнлегенә кире йоғонто яһай: күп һанлы бер көнлөк төркөмдәр баҙарҙы насар сифатлы альбомдар менән тултыра. Шуға ҡарамаҫтан, «жанр ветерандары», мәҫәлән, Хуан-Луис Герра (Juan Luis Guerra), Милли Кесада (Milly Quezada), Джоси Эстебан, Вильфридо Варгас, яңы альбомдар сығарыуын һәм меренгеның терелеүенә өмөтләнеүен дауам итә.\nTambora y Güira (инг.) (исп.)\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Меренге&oldid=926037 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 16:37 24 декабрь 2019 үҙгәртелгән.


Бөйөк Ватан һуғышында Ҡыҙыл Армия сафтарында ирҙәр менән бер рәттән 6 йөҙ меңдән ашыу ҡатын-ҡыҙ һуғышҡан\nШымсылыр, партизан отрядтары, санитарҙар, элемтәселәр, зенитсылар перҙар, летчиктар һәм башҡалар. Һуғыш-ҡатын-ҡыҙ эше түгел тиһәләр ҙә яугир-ҡыҙҙарҙы һәр ғәскәрҙә осратырға мөмкин булған.\nСаҡмағош районы ҡыҙы Фәғилә Ғайсина фронтҡа 19 йәшендә үҙ теләге менән китә. Үҙенән ике тапҡырға ауырыраҡ яралы һалдаттарҙы елкәһендә күтәрергә тура килә. Дошман пулялары аша үтеп, операция яһап әллә күпме ғүмерҙәрҙе ҡотҡарып ҡала. Һуғыш йылдарында бинт, шприцтарҙың һанаулы булыуын, дарыу артынан «ҡыҙыу нөктә» аша үтергә тура килеүен бөгөнгөләй хәтерләй.\nЕңеүҙән һуң да Фәғилә Фәтҡулла ҡыҙы һаулыҡ һаҡлау тармағында хеҙмәт итә. 83 йәшендә ейәненең кендек инәһе була. Әле 92 йәштә булыуына ҡарамаҫтан күҙлекһеҙ китап, гәзиттәр уҡый. Көн дә гимнастика эшләргә лә онотмай. Статистика мәғлүмәттәренән күренеүенсә, Бөйөк Ватан һуғышында аҡ халатлы хәрбиҙәр 10 миллионлап Ватан һаҡсыһын ҡотҡара. Яраланған һалдаттарҙы дауалап ҡабат сафҡа баҫтыра.\nШәфҡәт туташы, элемтәсе, летчик, разведчик, ә берәүҙәр зенит артиллерияһында булған. Тарихи яҙмаларҙа әйтелгәнсә, фашистар һуғышта ҡатнашҡан гүзәл заттарҙы фанатиктар тип йөрөтә. Уларҙы әсирлеккә алмай, күпселек өлөштә атҡандар. Шуға ла Совет ҡатын-ҡыҙы һуңғы патронын үҙендә тотҡан, бары тик дошман ҡулына эләкмәҫ өсөн...\nСтатистик мәғлүмәттәрҙән күренеүенсә, Бөйөк Ватан һуғышы осоронда Ҡыҙыл Армияға 980 меңләп ҡатын-ҡыҙ алына. Фронтта тик гүзәл заттар ғына айырым ғәскәри частар һәм подразделениелар ойошторола. Госпиталдәрҙә 61, элемтә һәм юл ғәскәрендә 80 процент гүзәл зат хеҙмәт иткән. Һуғышта айырыуса төнгө авиация полкы киң билдәлелек яулай. Дошмандар уларҙы «төнгө убырҙар» тип йөрөткән, сөнки унда күпселекте әлеге лә баяғы ҡатын-ҡыҙ тәшкил итә һәм улар хәрби осоштарҙы төндә башҡарыр булған. Фашистарҙы иң дер ҡалтыратҡаны - самолеттар, двигателдәрен һүндереп, төнгө ҡараңғылыҡта шым ғына ҡайҙандыр килеп сыға ла, ҡапыл бар донъяны утҡа тота башлай.\n«Төнгө убырҙар» исемлегендә данлыҡлы осоусы Мәғүбә Сыртланова ла була. Бәләбәй ҡыҙы 700-ҙән ашыу хәрби осош яһай. Яуҙа күрһәткән батырлығы өсөн ул Советтар Союзы Геройы исеменә лайыҡ була.\nХәйбулла районында йәшәүсе Зәйтүнә Нуриева ҡәһәрле һуғыш осорон эҙмә-эҙлекле хәтерләй. Ниндәй фронтта алышҡанын, ай-көндәренә тиклем һөйләп бирергә әҙер. 18 йәше тулғас ул үҙ теләге менән һуғышҡа китә. Ә бәлиғ булғанға тиклем ул һалдаттарға тип көндәрен колхозда, төндәрен бәйләм бәйләү менән уҙғарыр булған.\nтип һуғышта башын һалған ағаһы өсөн дошмандан үсен алыу ниәтендә фронтҡа китә. Тыуған яҡтарына 1946-сы йылда әйләнеп ҡайта.\nҺуғышта күрһәткән батырлыҡтары өсөн 95 ҡатын-ҡыҙ Советтар Союзы Геройы исеменә лайыҡ була. Светлана Савицкая был юғары награда менән ике тапҡыр баһалана. Герой исемен йөрөткән яугир яҡташтарыбыҙ араһында Наталья Ковшова ла бар. Өфө ҡыҙы дошманға ҡаршы снайпер булараҡ алыша. Уның иҫәбендә 130-ҙан ашыу фашист ғүмере. Ҡыҙғанысҡа уға еңеү яҙын күрергә насип булмай. Алыштарҙың береһендә ул әхирәте Мария Поливанова менән дошман ҡамауында ҡала һәм илбаҫарҙар менән бергә үҙ-үҙҙәрен граната менән шартлата. Ҡыҙҙарға үҙҙәре һәләк булғандан һуң Советтар Союзы Геройы исеме бирелә...\nҺуғыш йөҙө - гүзәл зат йөҙө булмаһа ла, бик күп ҡатын-ҡыҙҙар ир егеттәр менән бер тиң тыуған иле өсөн йәнен аямайынса батырҙарса көрәшә. Бөйөк Еңеү яҙын яҡынайтыуға тос өлөш индергән гүзәл заттар һәр йыл оло байрамын тулҡынланып көтөп ала. Ә шулай ҙа иң ҡәҙерлеһе 1945-се йылдың май айы әле булһа күңел түрендә, ти яугир яҡташтарыбыҙ .


"Бөгөн кемде булһа ла үтерергә тура килеүенә һин һәр ваҡ ыт әҙер булырға тейеш", - скинхедтарҙың төп лозунгыларының береһе ошолайыраҡ яңғырай. Башҡортостан Республикаһының Эске эштәр министрлығы эргәһендәге ойошҡан енәйәтселеккә ҡаршы көрәш идаралығы хеҙмәткәрҙәре асыҡлауынса, "иң юғары р асаның" таҡыр башлы вәкилдәре Өфөлә лә барлыҡҡа килгән. БР Эске эштәр министрлығының матбуғат хеҙмәтендә хәбәр итеүҙәренсә, баш ҡалабыҙҙа таҡыр итеп ҡырылған баштарҙың барлыҡҡа килеүе тураһында тәүге мәғлүмәт милицияға быйылғы й ыл башында килә. Февраль айында скинхедтарҙың беренсе\nҡорбаны - нефть университетының дүртенсе курс студенты, Ангола Республикаһы гражданины. Егеттәр уны студенттар ҡаласығында тотоп туҡмай һәм курткаһын һәм документтарын талап ала. Бер аҙнанан һуң ошондай хәл тағы ҡабатлана - 26 йәшлек Вьетнам егете туҡмалыуға дусар була. Был енәйәттәр буйынса Орджоникидзе районының эске эштәр идаралығында талау һәм хулиганлыҡ өсөн енәйәт эштәре асыла. Әммә тикшереү\nбарышында ҡулға алынған өфөлөләр үҙ ҡылыҡтарының сәбәбе тураһында һөйләгәс, эштең күпкә етди булыуы аңлашыла.\nБөгөнгө көндә енәйәтсел төркөмдөң һигеҙ ағзаһы билдәле. Фашист хәрәкәтендә ҡатнашыусының иң йәшенә ун дүрт тулған. У лар аҡ расаның өҫтөнлөгө идеяһын күтәрә: фашистар\nсимволикаһы төшөрөлгән кейем кейә, Гитлерҙың тыуған көнөн\nбилдәләй һәм сит ил, башлыса Азия һәм Африканан сыҡҡан студенттарға көс төшөрә. Хәрәкәт идеологтарының береһенең фатирында оперативниктар антисемитизм тураһында дәреслектәр, фашист символикаһы төшөрөлгән листовкалар һәм с кинхедтар әҙәбиәте таба.\nМилиция хеҙмәткәрҙәренең һүҙҙәренә ҡарағанда, скинхедтар\nбынан тыш күмәк саралар, байрам, спорт ярыштары ваҡытында тәртипһеҙлек, һуғыш ойоштороу менән дә шөғөлләнгән.\nРеспублика прокуратураһында "Милли, раса һәм дин - ара дошманлыҡ мөнәсәбәте булдырған өсөн" енәйәт эше асылған.\nОперативниктар бөгөн Өфө таҡыр баштарының "эшлекле контакттарын" асыҡлау өҫтөндә эшләй. Мәғлүмәттәр буйынса, улар Рәсәйҙең башҡа төбәктәрендәге фашистар менән әүҙем хеҙмәттәшлек булдырған. Тикшереү сиктәрендә, Дүртенсе рейх һалдаттары (скинхедтар үҙҙәрен шулай тип атай) һаны бер нисә тиҫтәгә етеүе мөмкин.\nСкинхедтар хәрәкәте СССР тарҡалғандан һуң, ауыр заманда барлыҡҡа килде. Һәм уны андеграунд күренеш, үҙ ваҡытындағы\nрок, битломания кеүек, йәштәрҙең ижтимағи - сәйәси\nүҙгәрештәргә реакцияһын белдереүе тип әйтеп булмай. Скинхедтар - ксенофобия, расистлыҡ, милләтселек күренеше. Таҡыр баштарҙың күпселеге - кистәрен нимә менән шөғөлләнергә белмәгән маргиналдар. Ҡайһы бер идеологик рухландырыусылар уларҙы үҙ мәнфәғәтендә файҙалана ла инде. " Холокост" фондынан алынған мәғлүмәттәр буйынса, бөгөн Рәсәйҙә ошондай әтрәгәләмдәр 50 меңдән артыҡ иҫәпләнә.


Ул һәм ул (хикәйә) — Башҡорт Википедияһы\nУл һәм ул (хикәйә)\nУл һәм ул\nУл һәм ул — хикәйә. Антон Павлович Чехов 1882 йылда яҙған, тәүге тапҡыр 1884 йылдың 23 июлендә «Мирской толк» журналында А. Чехонте ҡултамғаһы менән баҫылып сыға.\nА. П. Чеховтың «Ул һәм ул» хикәйәһе 1882 йылда яҙылған, тәүге тапҡыр 1884 йылдың 23 июлендә «Мирской толк» журналында А. Чехонте ҡултамғаһы менән баҫылып сыға. 1884 йылда «Сказки Мельпомены» йыйынтығында баҫыла.\nХикәйәне йыйынтыҡҡа индерер алдынан Чехов ирҙең хатындағы йырсы ҡатыны тураһындағы ҡайһы бер һүҙҙәрен алып ташлай. Ире тураһында һөйләгән ерҙә Чехов һүҙҙәрҙе ҡуйырта биреп яҙып ҡуя, артистар тормошоноң ҡайһы бер күренештәрен өҫтәй.\n«Ул һәм ул» хикәйәһендә театраль фельетон һәм очерк элементтары бар. Репортерҙар, рецензия яҙыусылар, театрҙағы төшкө аштар һәм уларҙа ҡунаҡтарҙы ҡабул итеү Чеховтың театр менән ныҡ ҡыҙыҡһыныуы, уны яҡшы белеүе тураһында һөйләй.\n«Ул һәм ул» хикәйәһендә А. П. Чехов Европа буйынса сәйәхәт итеүсе пар кешене күрһәтә. Автор билдәле йырсы ҡатынды һәм уның ирен һүрәтләй, улар тураһында халыҡтың фекерен һәм ҡатын менән ирҙең хаттарында үҙ йәмәғәте тураһында яҙғанын күрһәтә. Барлыҡ һүрәтләүҙәр ҙә бер-береһенән ныҡ айырылып тора.\nУл йырсыны карточкала һәм сәхнәлә күргәндәр һәр саҡ һылыуҡай тиҙәр, ә автор ул «бер ваҡытта ла ул һылыу булманы», «ул нишана», — ти. Ире уны мегеранан һалдыра: «Ул йәмһеҙ. Мин уға өйләнгән саҡта ул нишана ине, хәҙер инде унан да яманыраҡ. Уның маңғайы юҡ; ике күҙе өҫтөндә ҡаш урынына саҡ ҡына һиҙелеп торған ике һыҙыҡ; күҙҙәре урынында ике һай ғына ярыҡ. Ул ярыҡта аҡыл да, яратыу ҙа, теләк тә юҡ. Танауы — картуф кеүек. Ауыҙы бәләкәй, матур ғына, ләкин тештәре ҡот осҡос. Уның түштәре лә, биле лә юҡ».\nЙырсы ирен былай һүрәтләй: «Ул матур ҙа, яғымлы ла түгел. Ундайҙар өҙөлөп яратылыуға хаҡлы түгел. Улар мөхәббәтте бары тик һатып ҡына ала торғандар. Үҙегеҙ уйлап ҡарағыҙ. Ул көнө-төнө итек тегеүсе кеүек иҫерек. Иҫереклектән ҡулдары дерелдәй, үҙе тиргәшә һәм һуғыша. Ул мине лә туҡмай. Айныҡ сағында теләһә ниндәй урында тик ята һәм өндәшмәй». Ул ир тураһында сит кешеләрҙең фекере: «Йырсыға кассир, антрепренерҙар, контракттар, килешеүҙәр алып бара торған кеше кәрәк… Ә ул ҡатын бары тик ҡул сабыусы тамашасыларҙы ғына күрә, ә касса һәм шуның кеүек донъяның прозаик яҡтарын бөтөнләй белмәй һәм белергә теләмәй ҙә. Тимәк, уға был ир ҡойроҡ һәм хеҙмәтсе кеүек кәрәк».\nШул арала автор был парлы ир менән ҡатындың ниндәй йорттарҙа ҡунаҡ булыуы һәм ундағыларҙың тәртибен дә яҙып ҡуя.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Ул_һәм_ул_(хикәйә)&oldid=756976 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 09:33 7 ноябрь 2017 үҙгәртелгән.


Рөстәм Хәмитов: «Беҙ Ғаилә министрлығын булдырыуға яҡынаябыҙ»\nБашҡортостанда Ғаилә министрлығы булдырылыуы ихтимал. Был турала республика башлығы Рөстәм Хәмитов I Республика ата-әсәләр форумында сығыш яһағанда белдерҙе.\n– Беҙ Хөкүмәттә бөгөн Рәсәй ғаиләһенең проблемаһын йәмәғәтселек ярҙамы менән генә хәл итә алмайбыҙ тигән фекергә килдек. Беҙгә көн һайын ғаилә, әсәлек һәм балалыҡ мәсьәләләрен хәл итеү менән шөғөлләнгән махсус дәүләт структураһы кәрәк, – тине төбәк етәксеһе. – Яңыраҡ әлегә шартлы – Ғаилә министрлығын булдырыуға яҡынайыуыбыҙ хаҡында әйткәйнем инде. Республика кимәлендә тейешле хоҡуҡи документтарҙы ҡабул итергә һәм ошондай структура ойоштороуға яҡынбыҙ.\nРөстәм Хәмитов һүҙҙәренсә, бындай структураның кәрәклеге бөгөн әсәлек, балалыҡ, ғаилә мөнәсәбәттәре мәсьәләләре һаулыҡ һаҡлау, хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау, йәштәр сәйәсәте һәм спорт министрлыҡтарына, башҡа ведомстволарға бүлеп биреү менән бәйле.\n– Беҙгә ошоларҙың барыһын бергә йыйырға, белемле кешеләрҙе тупларға, әгәр улар етмәй икән, уҡытырға кәрәк. Артабан алдыбыҙҙа торған мәсьәләләрҙе хәл итә башлау зарур, – тип һыҙыҡ өҫтөнә алды республика башлығы. – Ошондай министрлыҡ, дәүләт комитеты йәки агентлыҡ был өлкәлә икенсе төрлө, башҡа принциптарҙан сығып эшләргә мөмкин икәнлеген күрһәтәсәк. Финанс ресурстарын бүлеү, отчёттар яҙыу менән шөғөлләнергә түгел, ә ысындан да ғаилә мөнәсәбәттәре йәһәтенән иҡтисадтағы тәртипһеҙлекте бөтөрөргә. Беҙҙә ғаилә темаһы менән профессиональ шөғөлләнгән, һәр тораҡ пунктта, муниципалитетта йәки ҡала округында нимә барғанын белгән кешеләр буласаҡ.


Сосновкала хоккей ҡабы асылды » "Урал" гәзите\nСосновкала хоккей ҡабы асылды\nСермән, Абҙаҡ, Инйәр, Тирлән, Ломовка, Тимер юл ауылдарында хоккей ҡаптары (коробка) эшләүе, хоккей командалары булыуы һәр кемебеҙгә мәғлүм. Ошо кѳндәрҙә был исемлеккә Сосновка ауылы ла ѳҫтәлде - үткән шәмбелә ауыл хакимиәте бинаһы алдында хаккей ҡабы асыу тантанаһы үтте. Сара ҙур байрамға әйләнде, мәҙәниәт хеҙмәткәрҙәре концерт бүләк итте.\nХоккей ҡабын асыу тантанаһында муниципаль район хакимиәте башлығы урынбаҫары И.В. Пинящук, район депутаты А.Р. Мырҙагилдин, Сермән ауылы хакимиәте башлығы А.З. Әйүпов, Сосновка ауыл хакимиәте башлығы А.Д. Мусин һәм башҡа ҡунаҡтар ҡатнашты.\n- Хоккей ҡабы тѳҙѳү хыялы менән күптән янып йѳрѳй инем, тик мѳмкинлек кенә булманы. Хакимиәт башлығы итеп һайланғас, эшҡыуарҙар ҡатнашлығында ултырышта был теләкте бѳтәһе лә күтәреп алды, хоккей ҡабы тѳҙѳргә ҡарар иттек, - ти Айгиз Динислам улы.\nСпорт майҙансығы тѳҙѳлѳшѳнә эшҡыуар Ғаян Латипов, крәҫтиән-фермер хужалыҡтары башлыҡтары Дамир Мохтаров, Зәит Әҡсәнов, Мәжит Әҡсәнов, Дмитрий Игунин таҡта кеүек кәрәк-яраҡтар менән дә, аҡсалата ла ярҙам күрһәтә. Ә инде хоккей ҡабын тѳҙѳү ѳмәһендә ауыл халҡы дәррәү ҡатнаша. Һыу ҡойоу эшендә Ғаян Латипов, водитель Рәмис Йомабаев, йәш егет Станислав Подшивалов әүҙемлек күрһәтә. Ауыл хакимиәте хеҙмәткәрҙәре был эштәрҙе матди һәм ойоштороу йәһәтенән үҙ ѳҫтѳнә ала.\nТантанала ҡатнашыусы ҡунаҡ Айытбай Зәбир улы Әйүпов түбәндәге фекерен белдерҙе:\n- Беҙ Сермәндән балалар һәм ололар командаларын алып барҙыҡ. Улар үҙ-ара уйнаны, күрһәтеү уйыны булды инде. Йәш булһа ла, Айгиз Динислам улы байрамды юғары кимәлдә ойошторҙо. Хоккей ҡабы майҙаны эргәһен дә тѳҙѳкләндергәндәр: Яңы йыл шыршыһы ултыртҡандар, балаларға шыуыу ѳсѳн ике тау эшләнгән. Байрамға йыйылған халыҡты урамда самауыр ҡуйып, сәй менән дә һыйланылар. Байрам күңелле үтте. Киләсәктә лә хоккей ҡабы буш тормаҫ, ата-әсәләр балаларына конькиҙар алып бирер, йәш быуын боҙ майҙанында һаулығын нығытыр, тип ышанабыҙ.\nЯңы йыл менән барыһын да ҡотлайым! Яңы йыл һәр йортҡа, ауылға бәхет һәм ырыҫ алып килһен!


Егерме беренсе быуат үҙенең өр - яңы технологиялары менән би лдәле булһа ла, ун өсөнсө быуат та үҙе тураһында иҫкә төшөрө п алырға онотмай. Минең һүҙем почта хаҡында. Тәүге почта, ха т ташыуҙар тап ошо быуатта барлыҡҡа килгән, әле лә беҙ башҡа\nаралашыу төрҙәре булыуға ҡарамаҫтан хат яҙыу ғәҙәтен ташла й алмайбыҙ.\nҠағыҙға уй - тойғоларыбыҙҙы төшөрөп, уны адресатҡа ебәрәб еҙ. Кемгә нисектер, әммә мин үҙем почта буйынса хат алырға я ратам. Яҡын кешеңдән булһа, бигерәк тә. Уның кәйефен, ҡулдар ының йылыһын тояһың. Хатты үҙең менән йөрөтөргә, ҡабат - ҡаб ат уҡырға мөмкин, күңелеңә ятмаһа, йыртып ташлап оноторға ла\nБыл йәһәттән таныштарым да үҙ фекерҙәре менән бүлеш те:\nТатьяна, 54 йәш.\n- Мин хат алырға ла, яҙырға ла яратам. Бер тапҡыр 20 битл ек хат яҙғайным, апайым уны "роиан - эпопея" тип атаны, Мин уны өс аҙна буйы яҙҙым. Әлеге ваҡытта әсәйем менән хат алыша быҙ, ул Урта Азияла йәшәй. Дөрөҫ, хаттар йыш ҡына урынына ба рып етмәй, юғалған осраҡтары була. Әсәйемдең хаттарын мин һа ҡлайым.\nЕкатерина, 23 йәш.\n- Хат алырға яратам. Көткән кешеңдән килһә, бигерәк тә кү ңелле була. Бер ваҡыт бик күп хат алырға тура килде миңә: Мә скәүҙәән бер малай көн һайын открытка ебәрә торғайны.\nДмитрий, 23 йәш.\n- Мин Интернетты һайлайым: тиҙлеге күңелемә ята. Ваҡыты е ткәс электрон почта адреслы почтаны тулыһынса алыштырасағына\nиманым камил. Һуңғы тапҡыр ҡасан хат алғанымды хәтерләмәйем\nдә инде. Сергей, 46 йәш.\n- Пушкин ваҡыттарынан уҡ йәшәп килгән стиль юҡҡа сыҡмайас аҡ, әлбиттә. Иң мөһиме, минеңсә, аралашыу. Шулай ҙа почта йә шнигенә хат ырғытыу кисәге көндөр, моғайын. Беҙҙең мәғлүмәт осоронда ваҡиғалар бик тиҙ үҙгәреш кисерә бит, шуға күрә мәғ лүмәт тапшырыу алымдары ла камиллашырға тейеш.\nХаттарға килгәндә инде, яҙырға яратам тип әйтә алам, тик һирәк яҙам. Хат алыу һәр ваҡыт ыңғай эмоциялар бүләк итә.\nАльбина, 20 йәш.\n- Әгәр тиҙ арала яуап алырға кәрәк түгел икән, рәхим ит, почта менән файҙалан, киреһенсә икән, электрон йәшниккә мөрә жәғәт итергә лә була. Тиҙ ҙә, ҡайҙалыр алып барып һалырға ла , барып етәме, юҡмы тип борсолорға ла кәрәкмәй. Мин интернет  почтаны һайлайым. Ябай почтаға ла хөрмәтем ҙур. Мин бер һ алдаттың хаттарын әле лә ҡәҙерләп һаҡлайым.


Гүзәл заттың тәүәккәл бер вәкиле - GTRK.TV — Новости Уфы и РБ\n07 марта 2017 — 16:13 ГТРК «Башкортостан»\nФеминизм түгел, ә ҡыҙыҡһыныу. Бөгөн хоҡуҡтар өсөн көрәш талап ителмәй, замана ҡатын-ҡыҙы өсөн сиктәр юҡ. Хыялдар, һөнәр, мауығыуҙар барыһы ла беҙҙең теләккә буйһона. Был ҡыҙ самолет штурвалы артына тәүге тапҡыр бынан ике йыл элек ултырған. Туғандарым араһында осоусылар юҡ, барыһы ла ерҙәге һөнәр эйәләре, ти ул. Самолет йөрөтөү Оксананың бала-саҡ хыялы ла түгел. Ә етди уйланылған, ныҡлап әҙерләнгән һәм өс яҡлап этәргес бирелгән оло аҙымы. Юридик белем алғас Өфө кадет корпусында эш башлай, кадеттарҙы осорға өйрәтеү дәрестәрен индереү тураһында һүҙ сыҡҡас та уйланып ҡуя. Икенсе тапҡыр ҡыҙҙы юл ыңғайы үткән “Үҙең өсөн күкте ас” тип яҙылған машина дәртләндерә. Уны ҡыуып етеп руль артында ултырған кесе авиация инструкторы менән таныша. Өсөнсө саҡырыуҙы иһә бәләкәй ҡустыһы менән Первушино аэродромына тамаша ҡылырға килгәс ала. Тәүәккәлләп, Оксана Тимофеева еңел самолет йөрөтөү дәрестәренә яҙыла һәм 2015 йылдың йәйендә осоусы танытмаһына имтихан тота. Хәҙер ҡыйыу ҡыҙҙың күңелендә самолеттар түрге урынды биләй. Ул Рәсәй кимәлендәге авиация слеттарында ярышып ауырлығы 495 килограмлыҡ иң еңел самолетта ябай пилотаж фигуралары менән күрһәтмә сығыштар яһай. Первушин аэродромында уның тәжрибәһенә ҡарап гүзәл заттың йәнә ике вәкиле осоусы һөнәрен үҙләштерә. Оксана иһә осоусы-инструктор булыу хыялын да ғәмәлгә ашырырға ниәтләй. Күкте ерҙә лә тойоу өсөн Оксана ошо бүлмәлә хыялындағы донъяны һүрәтләгән. Бында барыһы ла самолет, осоусы, авиацияны хәтерләтә. Китап кәштәләре, сәғәт, яҡтыртҡыстар. Мауығыуымды белеп дуҫтарым алыҫтарҙан ошондай бүләк алып ҡайта, ти осоусы ҡыҙ.Беҙҙең героиняның мауығыуҙары самолет менән генә сикләнмәй. Уның ҡатын-ҡыҙға хас һөнәрҙәре лә етерлек. Бына ошо открыткаларҙы Оксана үҙе яһай. 8-се март байрамына арналғандарында тик гүзәл затты танытыр кескәй деталдәр бар.Открыткалағы төймә, ҡайсы, теген машинаһы осраҡлы һайланмаған. Оксананың ерҙәге һөнәре тегеү эшенә бәйле. Етмеш төрлө һөнәр ҙә аҙ тип хәҙер егет кеше генә түгел, ҡыҙҙар ҙа тырыша. Сөнки беҙҙең дәүерҙә кем уңған — шул уңышлы, кем ҡыҙыҡһыныусан – шуның тормошо ҡыҙыҡтырырлыҡ.


Юмор » Страница 10 » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Әҙәбиәт » Юмор » Страница 10\nҮәт, ҡыҙыҡ! (25.08.2017)\nӘҙәбиәт / Юмор // 28-08-2017, 12:45\nИке йөҙлө кешенең ҡайһы маңлайына тондорорға тип аптырап та ҡалына…...\nҮәт, ҡыҙыҡ! (18.08.2017)\nӘҙәбиәт / Юмор // 21-08-2017, 15:31\nЕйәне өләсәһенән ҡыҙыҡһына:\n– Өләсәй, ниңә “Класташтар”ҙан сығып киттең ул?\n– Эй, класташтар ҡалманы, кисә һуңғыһы гүр эйәһе булды.\n– Әйт, ҡайҙа йөрөнөң?\n– Эштә тотҡарланырға тура килде, ҡәҙерлем.\n– Ярай, алдашмайынса яуап бирәм: эштә тотҡарланырға тура килде, аждаһа!\nҮәт, ҡыҙыҡ! (11.08.2017)\nӘҙәбиәт / Юмор // 11-08-2017, 11:33\nЮХХДИ хеҙмәткәре бер машинаны туҡтата ла аҡыра башлай:\n– Һеҙ ни өсөн рулгә этте ултырттығыҙ?\n– Был машина ла, эт тә минеке түгел, мин пассажир булып китеп барам…...\nӘҙәбиәт / Юмор // 9-08-2017, 10:00\nБыныһы инде үҙем менән булған мәрәкә хәл. Ғаилә менән ауылға ҡайтырға булдыҡ. Тормош иптәшемә дарыухана янында туҡталырға ҡуштым. Үҙем дарыуҙар артынан инеп киттем. Ҡабалана-ҡабалана сыҡтым да, машинаға инеп ултырҙым. Ирем руль артында ниңәлер юҡ ине. Эй ултырам, эй ултырам, кеҫә телефонымда соҡоноп. Артҡы ултырғыстарҙа сит тауыш ишетелгәндәй булды. Әйләнеп ҡараһам, миңә бөтөнләй ят кешеләр. Бер ни төшөнә алмайым. Шунан руль артына сит ир инеп ултырмаһынмы? Саҡ иҫемә килгәндәй булдым. Сығып тайҙым был машинанан. Аҙаҡ, билдәле булыуынса, дарыухана янында бер үк моделле, бер үк төҫтә ике машина торған икән. Мин ни, уны-быны уйламай, номерын ҡарап та тормай, сит автомобилгә ултырғанмын. Аҙаҡ ирем – минән, мин үҙемдән көлөп хәл бөттө.\nХыялый иткән бәшмәк\nӘҙәбиәт / Юмор // 8-08-2017, 10:41\nИшембай районында булған хәл. Бейек тауҙары, ҡуйы урмандары менән дан тотҡан ауылда Урал исемле ир бәшмәккә барып килергә булған. Иртүк кәрзинен тотоп юлға сыҡҡан. Бәхеткә күрә, ямғырҙан һуң бәшмәк күп. Ә бына ҡайһыһы ашарға яраҡлы икәнен белмәгән. Буш ҡул менән ҡайтып булмай бит инде. Ниндәйе бар – барыһын да кәрзиненә тултырған да ҡайтып киткән. Үҙенең булдыҡлылығын күрһәтәм тип, бәшмәкте йыуып, бәрәңге менән ҡыҙҙырырға булған. Бер нисәһен тәмләп тә ҡараған. Хатта был аҙыҡ үҙенә оҡшаған.\nБалалары уйнап, өйөнә ҡайтһа, аталарының тәҙрәнән сығып, ишек аша инеп йөрөгәнен күреп, шаҡ ҡатҡан. Фермаға һыйыр һауырға киткән әсәһен саҡыртып алғандар. Ул, иренең хыялыйға әйләнеүенә аптырап, “Тиҙ ярҙам” саҡыртҡан. Ярты сәғәттән һуң аҡ халатлылар килеп, Уралдың аяҡ-ҡулдарын бығаулап, машинаға тейәп алып та киткән.\nИке көндән һуң ир өйөнә әйләнеп ҡайтҡан. Баҡтиһәң, ул ағыулы бәшмәк ашаған икән. Ауылда был хәл тураһында бик оҙаҡ һөйләнеләр, ә Урал башҡа бер ҡасан да бәшмәк ашамаған.\nӘҙәбиәт / Юмор // 4-08-2017, 13:36\nБер егет шәп тиҙлектә мотоциклда китеп бара. Ҡапыл шлемына турғай килеп бәрелә. Ҡошсоҡ шунда уҡ иҫен юғалта. Йомшаҡ күңелле егет уны өйөнә алып ҡайтырға була. Турғайҙы ситлеккә урынлаштыра, эргәһенә икмәк, һыу ҡуйып, өйҙән сығып китә.\nТурғай иҫенә килә һәм тирә-яғына ҡарай.\n– Тәк-тәк… Икмәк, һыу, ситлек. Йә, Хоҙай, мин бит теге егетте үлтергәнмен!\nНиндәй йәшелсә йәки емеш-еләк яратаһығыҙ?\nӘҙәбиәт / Юмор // 1-08-2017, 08:00\nБоронғо эскулаптарҙың тәжрибәһенән сығып, психологтар, кеше менән ул яратҡан емеш-еләк араһында бәйләнеш бар, тигән һығымта яһай. Баҡһаң, кешенең ниндәй емеш-еләк яратҡанына ҡарап холоҡ-фиғелен билдәләп була икән. Әйҙәгеҙ, бының ысынбарлыҡҡа тура килеү-килмәүен тикшереп ҡарайыҡ....\nҮәт, ҡыҙыҡ! (28.07.2017)\nӘҙәбиәт / Юмор // 31-07-2017, 15:47\nБер ир күршеһенең ҡоймаһы янына килә лә, әкрен генә шаҡый башлай. Бер тауыш та юҡ. Нығыраҡ шаҡый – тынлыҡ. Ҡойманың теге яғынан эт килеп сыға ла:\n– Нимә шаҡыйһың, өйҙә берәү ҙә юҡ, – ти.\nИр иҫтән яҙып ҡолай. Бер ни тиклем ваҡыттан иҫенә килһә, эт һаман уға ҡарап тора.\n– Һин нәмә, өрә белмәйһеңме әллә? – тип һорай аптыраған ир.\n– Беләм, әммә һине ҡурҡытҡым килмәгәйне.\nҮәт, ҡыҙыҡ! (21.07.2017)\nӘҙәбиәт / Юмор // 21-07-2017, 11:34\nАтаһы – улына:\n– Мәктәпте тамамлағас, һин, улым, табип һөнәренә уҡырһың инде…\n– Атай, һин нимә? Мин бит себенде лә үлтерә алмайым…\nҮәт, ҡыҙыҡ! (14.07.2017)\nӘҙәбиәт / Юмор // 18-07-2017, 14:01\nБер ир гел эскән һайын айнытҡыста уяна икән. Шуға өйөндә юрған аҫтында ғына эсмәксе булған. Иртән уянһа, айнытҡыста ята. Аптырап:\n– Мин бында нисек килеп эләктем? Юрған аҫтында ғына шешәне бушатҡайным бит! – тип һорай икән.\n– Бына шул юрған аҫтына ҡасып, икенсе шешәне алырға китеп барғанда тоттоҡ та инде беҙ һине! – тип яуаплаған айнытҡысҡа ябыусылар....\nАртҡа 1 ... 6 7 8 9 10 11 12 13 14 ... 48 Алға


Өфө балансында иҫәпләнгән муниципаль унитар предприятиеларҙы төркөмдәргә төрлөсә бүлергә мөмкин. Мәҫәлән, теге йәки был был предприятие эшләгән тармаҡ буйынса. Йәки улар урынлашҡан райондарға ҡарап бүлергә була.\nӘммә килем алыу принцибы буйынса бүлеп ҡарауы ҡыҙыҡлыраҡ.\nӨфө ҡалаһы ҡала округы хакимиәтендә үткән матбуғат конференцияһында хакимиәт башлығы урынбаҫары Рәмил Дилмөхәмәтов сығыш яһаны, ул муниципаль унитар предприятиелар һәм учреждениеларҙың 2006 йылға эш йомғаҡтары менән уртаҡлашты. Бөгөн Өфөнөң муниципаль милкенә 111 предприятие ҡарай. Уларҙың 87 - һе табышлы эшләй . Туғыҙ ай йомғаҡтары буйынса иң һөҙөмтәле эшләүсе тип "Уфаводоканал" муниципаль унитар предприятиеһы һанала, уның саф табыш күләме 102 миллион һумдан ашыу тәшкил иткән. "Өфө инвестиция - төҙөлөш комитеты" муниципаль унитар предприятиеһы унан байтаҡҡа ҡалышһа ла килемен тиҫтәләрсә миллионлап иҫәпләй ( 16, 6 миллион). "Өфө торлаҡ хужалығы идаралығы" ун миллионға саҡ ҡына барып етмәгән. "Көньяҡ" баҙары, "Өфө - матбуғат", "Аҡтау" һәм "Ағиҙел" ҡунаҡханалары икешәр миллион һум алған. Килемдең дөйөм күләме 147 миллион һумдан ашыу тәшкил итә.\nӘммә күп кенә табышлы эшләүсе предприятиеларҙың да эшмәкәрлеге уртасанан түбәнерәк иҫәпләнә. 16 муниципаль предприятие ғына 400 меңдән ашыу килем алған.\nМУПтарҙың саф табышының ун проценты Өфө бюджетына иҫәпләнә. Бөгөнгө көнгә ул 32 миллион һумға яҡын тәшкил итә һәм план арттырып үтәлгән, тип әйтергә була.\nӘ бына 24 предприятие быйыл "минуста" ҡала, һәм был минус\n24 миллион тәшкил иткән. Килемһеҙ эшләүселәр араһында - "Өфө электр транспорты идаралығы", "Уфагортранс" һәм "Ҡашҡаҙан" мәҙәниәт һәм ял паркы ла бар. Ҡала транспорты уның менән ғәмәлдә пенсионерҙар һәм "льготниктар" файҙаланыуы сәбәпле килемһеҙ эшләй. Әммә унда нәҡ ошо категориялар йөрөүе транспортты эшләтеү өсөн сәбәп булып тора ла инде. Һәм "Ҡашҡаҙан" да әлегә табыш килтермәй, сөнки\nунда ял итеүселәр аҡсаларын сарыф итерлек аттракциондар, кафелар аҙыраҡ.\nХәҙер бәләкәй һәм урта эшҡыуарлыҡ вәкилдәре араһында килемһеҙ эшләүсе торлаҡ хужалығын үҙ ҡулдарына алырға теләк белдереүселәр етерлек. Шулай уҡ табыш бирмәгән мунсаларҙы һатып алырға теләүселәр күп. Әммә ҡала әлегә мунсаларға дәғү ә итеүселәрҙең теләген кире ҡаға, сөнки ҡала мунсалары ҡала транспорты кеүек үк - уларға шулай уҡ йышыраҡ пенсионерҙар һәм льгота менән файҙаланыусылар йөрөй, һәм был структура шәхси эшҡыуарҙар ҡулына күсһә, уларға ярыҡ ялғаш эргәһендә ултырып ҡалыу янай.\nДилмөхәмәтов билдәләүенсә, күп кенә предприятиеларҙың килемһеҙ эшләүендә етәкселек ғәйепле. Уларҙың эш формалары ә легә ҡала күрергә теләгән һөҙөмтәне бирмәй. Шуға күрә киләсәктә мотлаҡ рәүештә мониторинг һәм предприятиелар\nэшмәкәрлеге буйынса аудитор тикшереүҙәр үткәрергә планлаштырыла. Етәкселәрҙең һөҙөмтә өсөн яуаплылығын бермә - бер арттырырға кәрәк.\nРәмил Хөрмәт улы шулай уҡ балалар баҡсаларының элекке биналары муниципаль милеккә ҡайтарылыуы тураһында һөйләне. У ларҙың бик күптәре үҙ ваҡытында башҡа ойошмаларға тапшырылып, профилдәрен үҙгәрткәйне. Хәҙер иһә Өфөлә яңы мәктәпкәсә учреждениелар төҙөү өсөн урын ҡалманы тип әйтергә була, сөнки бинанан тыш балаларға ял итеү территориялары өсөн дә урын кәрәк. Бөгөнгө көндә балаларын баҡсаға урынлаштырырға теләүсе 16 мең ғаилә сиратта тора, хатта Мәскәүҙә лә сират аҙыраҡ, тиҙәр. Шуға күрә әлеге ваҡыт та элекке балалар баҡсалары әүҙем рәүештә үҙҙәренең элекке эшмәкәрлегенә әйләнеп ҡайта. 2004 йылдан башлап ошондай биш балалар баҡсаһы иҫәпләнә - Орджоникидзе һәм Калинин райондарында 5 - се, 9 - сы, 58 - се, 264 - се һәм 187 - се балалар баҡсалары кире ҡайтарылған, шулай уҡ Октябрь һәм Кир ов районында ике баҡса ( 55 - се һәм 35 - се) төҙөлгән.\n2010 йылға тиклем ике мең урынлыҡ 14 балалар баҡсаһын муниципаль милеккә ҡайтарыу һәм мең ярым урынлыҡ ун балалар баҡсаһы төҙөү панлаштырыла. "Урал", "Ҡариҙел", "Көньяҡ", "Колгуев", "Йондоҙ", "Глумилино", "Затон" һәм "Сипайлово"\nбиҫтәләренә берәр балалар баҡсаһы тура киләсәк.


Баҡтыбай-айыҡ ауыл | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n10 февраля 2021 — 13:13 ГТРК «Башкортостан»\nБашҡортостандың 2 мең 114 ауылын берләштергән һәм сәләмәт йәшәү рәүешенә әйҙәгән сара. Республикала “Айыҡ ауыл” конкурсы дауам итә. Финалға 54 ауыл сыҡҡан. Улар араһында Бөрө районының Баҡтыбай ауылы ла бар. Унда “Айыҡ ауыл” конкурсының республика этабы сиктәрендә “Берҙәмлектә – көс” тигән байрам ойошторолдо. “Айыҡ ауыл” конкурсының район этабында еңеү яулаған Баҡтыбайҙар башҡа конкурсант-ауылдарҙа йәшәүселәрҙе байрамға йыйҙы. Ғөмүмән, Баҡтыбайҙар ҡунаҡсыл һәм татыу. Урындағы халыҡтың күп өлөшө марыйҙар булһа ла, бында иңгә-иң терәшеп башҡа милләт вәкилдәре лә йәшәй. Урамдар буйлап үткән милли костюмдар парады ла быға дәлил. Мәҫәлән, Довлатовтар ғаиләһе тажиҡ диаспораһынан. Ысынлап та, һәр милләт вәкиле үҙ мәҙәниәтен сағылдырған концерт номерҙары тәҡдим итте.Бахтыбайҙа ауылдың тарихын ҡәҙерләп һаҡлаған этнография музейы ла эшләп килә. Унда марый халҡының мәҙәниәтен саҡылдырған үҙенсәлекле экспонттар менән танышырға мөмкин.Ялан-урмандар, йылға-күлдәр уратып алған, хозур тәбиғәтле ауылға 1735 йылда нигеҙ һалынған. Ауылдың тарихы 300 йыллыҡ имән менән бәйле. Баҡтыбайға нигеҙ һалыусы Пиктыбай тап ошо урында тәүге йортон төҙөгән. Әле лә урындағы халыҡ был ағасты ҡәҙерләп һаҡлай. Әйткәндәй, унда теләктәр ҙә тормошҡа аша тиҙәр. Конкурсҡа ҡушылғансы ла ауыл халҡы айыҡ һәм сәләмәт йәшәү рәүешен алып барған. Демография хәле лә яҡшыра, уҙған йылда ғына 18 бала донъяға килгән. Йәштәр ауылға ҡайтып, яңы йорттар һалып инә, ауыл ҙурая һәм матурая, ти хакимиәт башлығы.Баҡтыбайҙарҙың айырыуса спортҡа ҡарата ҡыҙыҡһыныуы ҙур. Олоһонан кесеһенә тиклем саңғыла шыуа белә.Шуға байрам сиктәрендә саңғы эстафетаһының уҙғарылыуы ла осраҡлы түгел. Ир-егеттәр ҡышын да футбол уйынын ташламай. Ҡарҙа булһа ла туп тибә.Байрамға баш ҡаланан мәртәбәле ҡунаҡтар, сығышы менән ошо ауылдан һәм ҡасандыр бында эшләп киткән билдәле шәхестәр ҙә саҡырылғайны.2114 ауыл – был ҙур һан. Тимәк, айыҡ тормош алып барырға теләгән ауылдарҙың һаны йылдан-йыл арта ғына. Финалға 54 ауыл сыҡҡан. Һөҙөмтәләр март айында билдәле буласаҡ. Әйткәндәй, төбәк башлығы Радий Хәбиров ҡушыуы буйынса еңеүселәргә тапшырылған аҡсалата приздың күләме 10 тапҡырға арттырылып, 40 млн һум тәшкил итә. Айыҡ тормоштоң бөтә кешелек өсөн баһалап бөткөһөҙ әһәмиәткә эйә булыуын аңлатаһы ла түгел, был йәһәттән республикала “Айыҡ ауыл” конкурсы сиктәрендә байтаҡ эштәр башҡарыла. Ошондай күңелле лә, файҙалы ла саралар уҙғарылғанда, халыҡтың эске тураһында уйларға ваҡыттары ла, теләктәре лә ҡалмай тигән ышаныс бар. Баҡтыбайҙар һәм ғөмүмән, “Айыҡ” ауыл конкурсында ҡатнашҡан башҡа ауылдар хәмерһеҙ ҙә йәшәп була икәнен күрһәтеүсе өлгө булып тора.


1 сентябрҙән - мәктәп партаһы артына\n19 Август 2020, 17:00\nБашҡортостан Башлығы Радий Хәбиров социаль селтәр сәхифәләрендә хәбәр итеүенсә, яңы уҡыу йылы мәктәп парталары артында башлана. Әммә коронавирус инфекцияһы таралыуға юл ҡуймау ѳсѳн дѳйѳм белем биреү учреждениеларында мѳһим саралар күреләсәк.Белем кѳнѳ уңайынан I, IX, XI класс уҡыусылары ѳсѳн ойошторолған тантаналы линейкалар һәр параллель ѳсѳн тѳрлѳ ваҡытта уҙа. II-VIII һәм X кластар иһә 1 сентябрҙе дистанцион форматта түбәндәгесә ҡаршылаясаҡ:\nБашҡортостан Башлығы Радий Хәбиров социаль селтәр сәхифәләрендә хәбәр итеүенсә, яңы уҡыу йылы мәктәп парталары артында башлана. Әммә коронавирус инфекцияһы таралыуға юл ҡуймау ѳсѳн дѳйѳм белем биреү учреждениеларында мѳһим саралар күреләсәк.\nБелем кѳнѳ уңайынан I, IX, XI класс уҡыусылары ѳсѳн ойошторолған тантаналы линейкалар һәр параллель ѳсѳн тѳрлѳ ваҡытта уҙа. II-VIII һәм X кластар иһә 1 сентябрҙе дистанцион форматта түбәндәгесә ҡаршылаясаҡ:\n- Башҡортостан Республикаһы Башлығы Радий Хәбиров менән “Асыҡ дәрес” (10.00 сәғәттә);\n- Бѳйѳк Еңеүҙең 75 йыллығына арналған Бѳтѳн Рәсәй асыҡ онлайн-дәресе;\n- уҡыусылар һәм класс етәксеһе ҡатнашлығында онлайн-класс сәғәте.\nБыйылғы уҡыу йылында мәктәптә кабинет системаһы булдырыла - физкультура, физика, химия, информатика һәм технологиянан тыш барлыҡ дәрестәр бер кабинетта ғына үтәсәк. Дәрес ваҡыты 5 минутҡа ҡыҫҡартыла.\nҺәр иртә һайын мәктәп ишеге янында барыһының да тән температураһын үлсәү, хәл-торошон билдәләү зарур. Мәктәп автобустарында йѳрѳүсе уҡыусылар ѳсѳн был процедура транспортҡа инер алдынан башҡарыла. Дѳйѳм белем биреү учреждениеһында эшләүселәрҙең тән температураһы кѳнѳнә ике тапҡыр - мәктәп бинаһына инер алдынан һәм кѳн уртаһында үлсәнә. Ѳлкәндәр мотлаҡ рәүештә битлектә йѳрѳргә тейеш.\nМәктәптә тѳп ишектәрҙән тыш, эвакуация урындары ла асыҡ торасаҡ. Мәҫәлән, үҙәк ишек I-V кластар ѳсѳн ҡулланылһа, запас ишектәр - VI-XI класс уҡыусылары ѳсѳн. Бинаға ингән урында антисептик шыйыҡса менән дозаторҙар ҡуйыла.\nКабинеттар һәм коридорҙар график буйынса елләтелеп һәм дезинфекцияланып торасаҡ. Ашхана, спорт залы, коридорҙар һауа рециркуляторҙары менән тәьмин ителергә тейеш. Социаль дистанциялар ҙа күҙ уңында тотола.\nМәктәп хеҙмәткәрҙәре атай-әсәйҙәр менән бары тик телефон бәйләнеше, видеоконференция һәм башҡа дистанцион формалар ярҙамында ғына аралаша ала.\nШулай итеп, COVID-19 инфекцияһының таралыуына юл ҡуймаҫ ѳсѳн, мәктәп тупһаһын ашатлағанда түбәндәге ҡағиҙәләрҙе күҙ уңынан ысҡындырмау зарур:\n1. “Битлек кей”;\n2. “Ҡулдарҙы даими рәүештә антисептик сара менән эшкәрт”;\n3. “Дистанция тот”;\n4. “Ауырыҡһынып торғанда, ѳйҙә ҡал”.\nСикләүҙәрҙең үтәлеше махсус мединспекторҙар тарафынан тикшерелә. Быға Башҡорт дәүләт медицина университетының һәм республиканың һигеҙ медицина колледжының ѳлкән курс студентары йәлеп ителә.


Милләт бәҫен ҡайғыртыусылар » Башҡортостан гәзите\nИрекле интернет-энциклопедияның тарихы 2001 йылдың 15 ғинуарынан башлана. Нәҡ шул көндә инглиз телендә ойошторолған Википедияның бөгөн 288 үҙаллы бүлеге бар. Башҡорт телендәгеһенә быйыл 11 йыл тулды. Ошо ваҡыт эсендә уның үҫешенә теге йәки был кимәлдә йоғонто яһаған меңәрләгән ирекмәндең һаны көндән-көн арта бара. Мөхәррирҙәр араһында төрлө һөнәр вәкилдәренең булыуы ыңғай күренеш. Бигерәк тә педагогия училищеларын, юғары уҡыу йорттарының башҡорт теле һәм әҙәбиәте факультеттарын тамамлаусылар мәғлүмәт туплауға ҙур өлөш индерә. Республика гәзит һәм журналдарында, ҡала һәм район баҫмаларында, урындағы телевидение редакцияларында хеҙмәт һалған журналистарҙың да һуңғы ваҡытта был эшкә әүҙем ылығыуы ҡыуаныслы.\nВикипедия мөхәррирҙәре бер ниндәй түләү ҡаралмаған мәҡәлә яҙыу менән бары тик күңел ҡушыуы буйынса шөғөлләнә. Ирекмәндәрҙең күбеһе быға төп эштәренән, төрлө тормош һәм йорт-хужалыҡ мәшәҡәттәренән буш ваҡытын арнай. Йәмәғәт башланғысына нигеҙләнгән был эшмәкәрлекте дөрөҫөрәк баһалап, милләт бәҫен ҡайғыртыу тип әйтеү бер ҙә арттырыу булмаҫ.\nДөйөм ҡағиҙәләр буйынса, ирекле энциклопедияны төҙөүҙә ҡатнашыусылар барыһы ла тигеҙ хоҡуҡлы. Улар араһында махсус билдәләнгән етәкселәр юҡ. Бары тик күберәк тәжрибә туплаған айырым мөхәррирҙәргә тотош эште күҙәтеү, башҡаларға һүҙ менән һәм ғәмәли ярҙам күрһәтеү бурыстары йөкмәтелгән. Уларға “администратор”, икенсе төрлө әйткәндә, “хаким” вазифалары бирелгән.\nБашҡорт Википедияһы администраторы Рөстәм Нурыев — билдәле шәхес. Ул сығышы менән Мәсетле районынан, республика кимәлендәге ойошмала етәксе урынбаҫары, Башҡортостандың атҡаҙанған иҡтисадсыһы. “Милләтем” тип янып йөрөгән әүҙем ир-уҙаман, башҡа йәмәғәт эштәре менән бер рәттән, бына тиҫтә йылдан артыҡ бик тә файҙалы шөғөл менән мәшғүл. Интернет-энциклопедияны сифатлы һәм йөкмәткеле мәҡәләләр менән тулыландырыу өҫтөнә ул ирекмәндәрҙе Википедияға йәлеп итеү, фекерҙәштәре менән төрлө саралар ойоштороу мәшәҡәттәренә төптән егелгән. Башҡа телдәрҙәге бүлектәр, тәү сиратта “РусВики” вәкилдәре менән бәйләнештәрҙе лә ул тормошҡа ашыра. Хакимдың арҡаҙаштары хөкөмөнә ниндәйҙер яңы саралар һәм идеялар тәҡдим итмәгән көндәре бик һирәк. Рөстәм Шакирйән улының дәүләт эшендә абруйлы хеҙмәткәр, ғаиләһендә хәстәрлекле ир, атай, олатай булыуын да иҫкә төшөрһәң, милләттәшебеҙгә ысын күңелдән һоҡланырға ғына ҡала.\n2007 йылдан Википедияла шөғөлләнеп, тырыш әйҙәүсегә һәм Рөстәм Нурыевтың уң ҡулына әйләнгән Зөфәр Сәлихов та тик маҡтауға лайыҡ. Уның емешле йәмәғәт эшмәкәрлегенең Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы Башҡарма комитетының “Ал да нур сәс халҡыңа!” миҙалы менән билдәләнеүе генә лә күп нәмә хаҡында һөйләй. Ирекмәндәр араһынан бындай мәртәбәле бүләкте тәүге алыусы булды ул. Ғафури районында тыуып үҫеп, бөгөн баш ҡалабыҙҙа йәшәгән Зөфәр Ғәбделәхәт улы — күп йылдар нефть химияһы сәнәғәтендә тырыш хеҙмәт һалған, бихисап маҡтауҙарға лайыҡ булып, үҙ коллективында оло ихтирам һәм абруй яулаған шәхес.\nБыл ике “хаким”дың Башҡорт Википедияһы ирекмәндәрен бер маҡсатҡа ынтылған коллектив итеп туплау йәһәтенән башҡарған эше айырым маҡтауға лайыҡ. Етерлек дәрәжәлә ойоштороу һәләтенә эйә булып, улар фекерҙәштәрен үҙ артынан еңел эйәртә, бар йүнәлештә лә үрнәк булып тора. Афарин, егеттәр, эшегеҙҙе шулай дауам итегеҙ!\n“Хаким”дың өҫтәмә вазифаларын иңенә үҙе теләп йөкмәгән Раян атлы ирекмәндең Википедияға килеүенә тиҙҙән дүрт йыл тула. Ырымбур өлкәһенең Орск ҡалаһында йәшәгән милләттәшебеҙ төҫлө металлургия тармағындағы мәшәҡәтле төп эшенән буш ваҡытын тулыһынса виртуаль энциклопедияға арнай, төрлө йүнәлештәге мәҡәләләр яҙыу өҫтөнә техник биҙәлеш мәсьәләләрен үҙ өҫтөнә алған. Бер үк ваҡытта халҡыбыҙҙың шанлы һәм данлы тарихына, арҙаҡлы ерҙәштәребеҙгә арналған мәғлүмәттәр менән урыҫ телендәге бүлекте лә тулыландыра.\nНиндәй генә эшмәкәрлек даирәһен алһаң да, унда әүҙемлеге менән айырылып торғандарҙы мотлаҡ табырға була. Бындайҙар, әлбиттә, Башҡорт Википедияһында ла аҙ түгел. Улар араһынан кемдер күләмле һәм сифатлы мәҡәләләр яҙыу йәһәтенән айырылып тора, икенселәрҙең тәржемә кимәле һоҡланырлыҡ һәм өлгө алырлыҡ, өсөнсөләр төрлө бәйгеләргә шунда уҡ ҡушылып, юғары һөҙөмтәләргә өлгәшә. Нисек кенә булмаһын, был әүҙемдәрҙең һәр ҡайһыһы дөйөм күрһәткестәрҙе юғары күтәрә.\nИрекмәндәр араһында республикабыҙҙа танылған зыялыларҙың булыуы айырыуса ҡыуаныслы. Шуларҙың береһе – йәмәғәт эшмәкәре, шағир һәм журналист Гүзәл Ситдиҡова. Ул Википедияла 2012 йылдың мартында эш башлаған, “Фиҙакәр хеҙмәт өсөн” тигән виртуаль миҙал менән бүләкләнгән, мәҡәләләре “һайланған” һәм “яҡшы” исемлектәренә ингән.\nБашҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре, Шәһит Хоҙайбирҙин исемендәге премия лауреаты Әлфиә Аҡбутинаны ла күптәр яҡшы белә. Ижад эшен тормош маҡсаты итеп һайлаған тәжрибәле журналист һәм тәржемәсе — иң әүҙем ирекмәндәрҙең береһе, уның стажы 2013 йылдың октябрь айынан иҫәпләнә. Ошо ваҡыттан бирле ул 200-гә яҡын күләмле мәҡәлә яҙған йә урыҫ һәм башҡа телдәрҙән тәржемә иткән, шуларҙың өс тиҫтәнән артығы сифаты һәм күләме яғынан юғары баһаға лайыҡ булған. Әлфиә Носрат ҡыҙы Википедияның бер нисә виртуаль орден һәм миҙалын алған. Материалдары сифаты һәм телде тойомлауы йәһәтенән тәжрибәле һөнәрҙәшебеҙ бар ирекмәндәргә лайыҡлы өлгө күрһәтә.\nЯуаплы дәүләт вазифаһында хеҙмәт һалыусы Ләйсән Аралбаева Википедияны 2012 йылдан үҙ иткән. Йәмәғәт эшмәкәрлегенә бар буш ваҡытын арнай, мәҡәләләр яҙыу буйынса үткәрелгән бәйге-конкурстарҙың береһенән дә ситтә ҡалмай, уларҙа һиҙелерлек уңыштарға өлгәшә. Мәҫәлән, “Азия айлығы-2015” марафонындағы ҡаҙаныштары өсөн виртуаль орден таҡтылар үҙенә. Был ғына түгел, үҙе йәшәгән Сибайҙа виртуаль энциклопедияға яңы ирекмәндәр йәлеп итеү буйынса ла әүҙемлек күрһәтә, әле төбәгенең йәмәғәт ойошмалары менән берлектә махсус вики-сара үткәреү теләге менән янып йөрөй.\nЭшмәкәрлеген 2010 йылдың мартында башлаған ирекмән Азат Хәлилов ир-ат араһында әүҙемлеге менән айырылып тора. Башҡорт Википедияһында шөғөлләнеүселәр бармаҡ менән генә һанарлыҡ булғанда, нәҡ ул Рөстәм Нурыев һәм Зөфәр Сәлихов менән туған телебеҙҙәге бүлектең өҙлөкһөҙ тулыланыуын тәьмин иткән. Азат Насретдин улы бөгөн дә дөйөм эштәрҙең уртаһында ҡайнай, сифатлы мәҡәләләр яҙа, “1000 исемлеге” буйынса ныҡышмалы эшләй. Ҡаҙаныштары өсөн бирелгән виртуаль бүләктәренән яңы дәрт алып, урыҫ һәм татар телендәге бүлектәрҙе республикабыҙ хаҡында мәғлүмәттәр менән тулыландырыу йәһәтенән күптәргә өлгө. Уның үҙенә төп һөнәре уҡытыусылыҡҡа өҫтәп егелгән барлыҡ йәмәғәт эштәрендә лә тик уңыштар юлдаш булһын, тип теләйек.\nЯҙма әүҙем ир-аттарҙан башланһа ла, был бүлекте тағы ла гүзәл заттарға бағышларға тура килә. Нисек кенә булмаһын, Башҡорт Википедияһында төп көстө нәҡ улар тәшкил итә. Был, әлбиттә, бер ҙә егеттәрҙең яҙыу эшенән йыраҡ тороуын аңлатмай, тик күптәренең әлегә Башҡорт Википедияһына килеү юлында ғына булыуына ишаралыр.\n2015 йылдың ноябрендә “Азия айлығы-2015” викимарафонына килеп ҡушылған билдәле журналист З. Әйле шунда уҡ юғары һәм сифатлы һөҙөмтәләргө өлгәшеп кенә ҡалманы, декабрҙә ирекмәндәр араһында бөтә донъя виртуаль энциклопедияның 15 йыллығына һәм Рәсәй матбуғаты көнөнә арналған “БашВикимарафон 2015-2016” исеме аҫтында махсус бәйге ойоштороу инициаторы ла булды. Республикалағы һөнәрҙәштәрен виртуаль энциклопедияны тулыландырыуҙа әүҙем ҡатнашырға саҡырҙы. Уның оранын тәүгеләрҙән булып Учалы районы һылыуы, бөгөн Белорет районы һәм ҡалаһының “Урал” гәзитендә хеҙмәт һалыусы Эльза Мөхәмәҙиева күтәреп алды.\nМилли батырыбыҙ Салауат, халыҡ шағиры Рәми һәм башҡа арҙаҡлы ерҙәштәренең бай һәм көслө рухтарын күңеленә күптән һәм ныҡлап һеңдергән әүҙем яҡташым З. Әйле “Йәшлек” һәм “Киске Өфө” гәзите биттәрендәге көнүҙәк һәм үткер мәҡәләләре менән “журналист-егет” булып танылған. Тырыш һөнәрҙәшебеҙ Эльзаның да тыуған төбәгенә, заман проблемаларына арналған уҡымлы материалдары “Башҡортостан” гәзитендә һәм республиканың башҡа баҫмаларында йыш донъя күрә, тынғыһыҙ ижадсы үҙ яҡтарындағы яңылыҡтарҙы “Юлдаш” радиоһынан да даими яңғыратып тора.\nҠыҫҡаһы, үҙҙәренең төп шөғөлдәренә бар күңелдәрен биргән журналистар ярты йыл арауығында Башҡорт Википедияһында ла үҙ урынын табып өлгөрҙө. Был йәмәғәт ойошмаһының бар йүнәлештәге эштәренә лә “төптән егелде” уңған ҡыҙҙар, хәҙер бер вики-сара ла уларҙан башҡа үтмәй. Ул ғына түгел, әүҙем замандаштарыбыҙ үҙҙәренең төплө тәҡдимдәре менән күптәрҙе үҙ артынан эйәртә, “хаким”дар ҙа уларҙың фекерҙәренә көндән-көн нығыраҡ ҡолаҡ һала. Милләттәштәребеҙгә ”Афарин!” тип кенә әйтәһе ҡала. Киләсәктә лә уларҙың ижад ҡомары һәм ир-егеттәр көнләшерлек маҡсатҡа ынтылыу көсө кәмемәһен!\nЯлда булыу буш ултырыуҙы аңлатмай\nҺуңғы тиҫтә йылда йәмғиәттә хаҡлы ялда булғандарға ҡараш ыңғай яҡҡа һиҙелерлек үҙгәрҙе. Бының аныҡ миҫалдарын күргән оло йәштәгеләр, башҡаларға кәрәклеген тойоп, үҙҙәре лә әүҙемләште. Башҡорт Википедияһы ирекмәндәре менән яҡындан аралашыу был йәмәғәт майҙансығының бай тормош һәм һөнәри тәжрибәгә эйә булған ололар өсөн файҙалы эшмәкәрлек өлкәһе икәнлегенә ныҡлап инандырҙы.\nВиртуаль энциклопедияның башҡорт телендәге бүлегенә һуңғы ярты йылда килгән ирекмәндәрҙең тос ҡына өлөшө – хаҡлы ялдағы уҡытыусылар. Уларҙы был йәмәғәт эшмәкәрлегенә йәлеп итеүгә тәү сиратта алда телгә алынған Гүзәл апай Ситдиҡова булышлыҡ иткән. “Бәйләнештә” социаль селтәрендәге үҙенең “Башҡорт ҡатын-ҡыҙы” төркөмө аша милләт яҙмышына битараф булмағандарҙы Башҡорт Википедияһына әйҙәгән ул. Шулай итеп, тиҫтәгә яҡын өлкән йәштәге ҡатын-ҡыҙ күңеленә ятҡан шөғөл тапҡан. Совет осоронда бер ни хаҡ һорамай дөйөм мәнфәғәт өсөн янып йөрөргә күнеккән, хаҡлы ялға сыҡҡас, төрлө сәбәптәр арҡаһында бынан ситләшкәндәр өсөн ошо эштең ысын мәғәнәһендә күңел дауаһы икәнен артыҡ аңлатып торорға кәрәкмәйҙер. Бер-береһе менән яҡындан танышып-аралашыуҙан башлап, үҙҙәренән күпкә кесерәктәр менән ярышып, бәйгеләргә ҡушылыу һәм күп осраҡта бик тә ыңғай баһаланған мәҡәләләр яҙыу һәм тәржемә итеү уларҙы хатта йәшәртеп ебәргән һымаҡ. Үҙҙәре ылыҡҡан дөйөм эш мәсьәләләрен уртаға һалып тикшергәндә ололарҙың йөҙҙәрендә нурҙар балҡығанын күреү генә ни тора! Йәшерәк ирекмәндәр был хаҡта һоҡланып бәйән итте.\nОлоларҙың эш һөҙөмтәләренә килгәндә, улар күптәр өсөн үрнәк булырлыҡ. Был бигерәк тә март-май айҙарында үткәрелгән “Вики яҙ-2016” халыҡ-ара бәйге барышында асыҡ күренде. Виртуаль энциклопедияның йөҙгә яҡын тел бүлеге вәкилдәре ҡатнашҡан был конкурстың төп маҡсаты Үҙәк һәм Көнсығыш Европа илдәре тураһында мәҡәләләр яҙыу ине. Бына ошо ярышта йәше яғынан иң оло ирекмәндәрҙең береһе булған Банат апай Вәлиева, 60 мәҡәлә әҙерләп, күптәрҙе шаҡ ҡатырҙы. 46 йыл педагогик хеҙмәт стажы булған мәғариф ветераны башҡаса булдыра ла алмайҙыр ул! Йәш быуынға тәү сиратта үҙенең ыңғай үрнәге менән  итеү буйынса бай тәжрибә туплаған уҡытыусыға халҡыбыҙҙың тырышлыҡ һәм хеҙмәт һөйөүсәнлек кеүек матур сифаттары хас. Сығышы менән Ейәнсура районының Әбүләйес ауылынан булған Банат Хәсән ҡыҙы эшмәкәрлегенең һуңғы өс тиҫтә йылға яҡынын Ҡырмыҫҡалы районы Ҡабаҡ ауылындағы 2-се мәктәпкә арнаған. Хаҡлы ялға сыҡҡас, Башҡорт Википедияһында күңеленә яҡын шөғөл тапҡан.\nӘйтелгән бәйгенең икенсе еңеүсеһе лә оло быуын вәкиле булды. Ҡырҡ йылға яҡын ғүмерен мәғарифҡа бағышлаған Гөлшат апай Сөләймәнова виртуаль энциклопедияны 50-нән артыҡ ижад емеше менән тулыландырҙы. Баймаҡ районы Иҫке Сибай ауылында тыуып, бөгөн Стәрлетамаҡ ҡалаһында ғүмер иткән ветеран-уҡытыусы Википедия ирекмәндәре араһында яңы фекерҙәштәр табыуына ҡыуанып бөтә алмай. Һөнәрҙәштәре менән аралашыуҙан да күңеленә йәм ала ул.\nҒүмерҙәрен балаларға белем биреүгә бағышлаған Миңһылыу Фәссәхетдинова (Абдуллина), Көнһылыу Ҡотлобаева, Таңһылыу Ҡыуандыҡовалар ҙа үҙҙәре тотонған яңы шөғөлдәрен һоҡланырлыҡ тырышлыҡ һәм әүҙемлек менән башҡара. Әйткәндәй, Көнһылыу Зәки ҡыҙы милләтебеҙ бәҫен күтәреү йәһәтенән кәрәкле эшкә Башҡорт дәүләт университетының география факультетында уҡып йөрөгән ҡыҙы Зөлхизәне лә “етәкләп алып килгән”. Быны Совет осороноң матур йолаларын әле лә онотмаған оло йәштәгеләрҙең быуындар күсәгилешлелеген Башҡорт Википедияһы майҙансығында ла тормошҡа ашырыу йәһәтенән бик күркәм миҫал итеп ҡабул итергә кәрәктер. Башҡа ирекмәндәрҙең дә был шәп өлгөгә эйәреүе үҙен оҙаҡ көттөрмәһен ине.\nБашҡортостандың һәм Рәсәйҙең Яҙыусылар һәм Журналистар союздары ағзаһы Лилиә Һаҡмар, үҙенең ижад емештәрен татып өлгөргән уҡытыусы Лилиә Мусина ла виртауаль энциклопедияға тос өлөш индереү маҡсаты менән был шөғөлгә тотонған.\nБашҡорт Википедияһы ирекмәндәре менән яҡындан танышып-аралашыу тик ыңғай тойғолар ғына уятты. Уларҙың телебеҙҙе һәм халҡыбыҙҙы донъя кимәлендә ныҡлап танытыуға йүнәлтелгән йәмәғәт башланғысындағы эшмәкәрлеге ысын мәғәнәлә һоҡландыра. “Әгәр мин дә эшләмәһәм, кем эшләр” тигәндән сығып башҡарған шөғөлдәре, бер яҡтан, маҡтауға, икенсе яҡтан, оло иғтибарға лайыҡ тип уйлайым. Ил төкөрһә, күл була тигән тапҡыр һүҙҙәрҙе ижад ҡомары булған төрлө йәштәге ир-ат һәм гүзәл зат йышыраҡ иҫкә төшөрһөн ине. Бәлки, был уларға бөгөн һан йәһәтенән бигүк күкрәк һуға алмаған Башҡорт Википедияһы ирекмәндәре янына илткән киң юлды булмаһа ла, инде арыу уҡ тапалған һуҡмаҡты күрһәтер ине.\n29 июль 2016 17:31 // цитировать\nТыуған теленә, тыуған иленә битараф булмаған википедиясылар булғанға Википедия үҫеш юлында. Артабан да викины байытайыҡ, матур-матур саралар үткәрәйек.\nБеҙҙең төркөмгә ҡушылырға теләүселәр булһа, беҙгә яҙығыҙ, үҙегеҙ тураһында белдерегеҙ.\n30 июль 2016 13:02 // цитировать\nАлда төркөмөбеҙ ҙурайып, тос, ырамлы итеп эшләргә яҙһын!Башҡортостаныбыҙ балҡып торорлоҡ итеп. Именлек-сәләмәтлек насип булһын һәммәбеҙгә лә. Ошолай ныҡлы таяныс булып, өйрәтеп, әйҙәп тороусы ир-егеттәребеҙ тағы ла күберәк булһын!\nЯҙҙы: Минсулу Абдуллина\n3 август 2016 21:02 // цитировать\nАнсарға рәхмәт! Милләтебеҙҙе донъяла танытыу буйынса, ысынлап та, бик файҙалы эш башҡара викимедиясылар менән википедиясылар. Был эштә ҡатнашҡандар күңел ҡушыуы буйынса яҙалар, тырышлыҡ һалалар! Википедист исеменә лайыҡ булыр өсөн грамоталы яҙыу ғына түгел, күп белергә, уҡырға кәрәк! Йәш егет-ҡыҙҙар, теркәлегеҙ беҙҙең сафтарға, бик мөһим эшкә егелегеҙ!\n18 август 2016 13:46 // цитировать\nӘлбиттә шәп эш. Бында бит ирекмәндәр эшләй! Башҡорт теленең киләсәктә лә йәшәүен теләгән һәр кем ярҙам итә ала. Шуға күрә лә, милләттәштәр, битараф булмайыҡ. Күп кенә һүҙҙәр онотола бара. Ҡала мөхитендә йәшәгән милләтәштәр телебеҙҙең ун прцентын ғына үҙләштерә ала. Әйҙгеҙ, ала ине тиәйек. Сөнки, ошондай ирекмәндәр барҙа, моғайын, телде өйрәнеү тәрәнәйер. Иншаллаһ.


Республикала йәшәүсе ишле ғаиләләрҙең күбеһе Урал аръяғы төбәктәренә тура килә\nХеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығы Яңы йыл алдынан биш һәм унан да күберәк балалы ғаиләләргә бүләктәр тапшыра. Күстәнәстәрҙе Ҡыш бабай менән Ҡарһылыу тарата. Улар бөгөн Өфө районының Дмитриевка ауылында йәшәүсе Ивановтарҙың ишеген шаҡыны.\nҠыш бабай менән Ҡарһылыуҙың килгәнен Ивановтар түҙемһеҙләнеп көткән. Платон, Тимофей, Аврам шиғыр ятлаған, Максим аккордеонда, Софья скрипкала матур көй уйнап ишеттерҙе. Ә ҡунаҡтар матур-матур бүләктәр менән һөйөндөрҙө. Тәмлекәстәр һәм уйынсыҡтар алып ҡыуанған балаларҙың һәр береһе үҙенең Яңы йылға хыялы тураһында һөйләне. Шуныһы ҡыҙыҡ, бер кем дә улар араһында айпат, компьютер, телефон йә иһә башҡа шундай замана гаджеттары тураһында хыялланмай. Ә бөтә ғаиләнең уртаҡ теләге - ҙур, иркен йортта йәшәү. Уларға дәүләт ер бүлеп биргән. Киләһе йыл Ивановтар унда төҙөлөш эштәре башларға ниәтләй. Балаларҙың дүртеһе мәктәп йәшендә, ә иң өлкәндәре медицина университетында стоматолог һөнәрен үҙләштерә. Барыһы ла музыка мәктәбендә шөғөлләнә. Уҡыуҙа улар алдынғылар рәтендә. Иң кеселәренә 3 йәш ярым. Балалар бер-береһен ҡарарға ярҙам итә. Альбина Давыдовна яңыраҡ эшкә төшкән. 10 кешелек ғаиләне аҫырау өсөн Вячеслав Дмитриевичҡа өс районға йөрөп эшләргә тура килә. Саҡмағош, Благовар һәм Өфө райондарындағы теплицаларҙа ул агроном булып эшләй. Вячеслав Иванов, күп балалы атай: «Киләсәктә күмәкләп йорт һалырға уйлайбыҙ. Күп балалы ғаилә булараҡ 8 сутый ер бирҙеләр. Алыҫ түгел, Йоматауҙа. Ә балалар һәр береһе үҙ ризығы менән тыуа. Улар беҙҙең шатлығыбыҙ». Альбина Иванова, күп балалы әсәй: «Ҡайһы саҡ ирем эй, шаулайҙар ҙа инде тип әйтеп ҡуя. Мин уға, был беҙҙең ғүмеребеҙҙең алтын сағы. Шаулаһындар. Ул бер мәл генә тим. Өйҙөң сабыйҙар менән тулы булыуы ҙур бәхет. Дәүләттән дә ярҙам бар». Ҡыш бабай менән Ҡарһылыу артабан юлланды. Өфө районында йәшәүсе тағы ла ошондай өлгөлө 21 ғаилә көтә уларҙы. Ольга Кабанова, Башҡортостандың хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министры урынбаҫары: «Беҙ ғәҙәттәгесә, Яңы йыл алдынан күп балалы ғаиләләргә Президент исеменән бүләктәр тапшырабыҙ. Быйыл республикала 8 мең бала ошондай бүләк аласаҡ. Быйыл кәнфиттәргә ҡушып йомшаҡ уйынсыҡ менән ҡыҙыҡлы ғына уйын да һалынған». Һуңғы йылдарҙа республикала ишле ғаиләләр артыуы тотороҡло һаҡлана. Уларға төрлө йәһәттән дәүләт ярҙамы күрһәтелә. Быйыл ошо маҡсатта бюджеттан 8 миллиард һум аҡса бүленгән.


Оло байрамға әҙерлек дауам итә\nРеспублика район-ҡалалары мәктәптәре Бөйөк Еңеүҙең 70 йыллығына арналған концерт программаһын ҡабатлай, «Үлемһеҙ полк» акцияһына транспаранттар әҙерләй.\nТантаналар залында Рәсәй тарихы дәресе. Бөгөнгө тема Ленинград блокадаһы хаҡында. Уҡыусылар ете тиҫтә йыл элек булып үткән ваҡиғаларҙы күңеле аша үткәреп, әҫәрләнеп ҡараны. Һәр кем үҙенсә һығымта яһаны.\nЯбай дәрестәрҙән тыш, документаль әҫәр күрһәтеү идеяһын Рәсәй тарихы һәм йәмғиәтте өйрәнеү уҡытыусыһы Айҙар Йәркәев күтәреп сыға. Бар видеоматериалдар ҙа интернет селтәренән алынған.\nӘбйәлил районының Сиҙәм мәктәбе уҡыусылары ла Бөйөк Еңеүҙең 70-се яҙын тулҡынланып ҡаршылай. Уҡыусылар сафҡа теҙелеп маршты ҡабатлай.\nТормош хәүефлеге нигеҙҙәре дәресе уҡытыусыһы, бер үк ваҡытта мәктәптең баш археологы ла булған Салауат Рәжәпов юғары синыф уҡыусылары менән бергә үҙенсәлекле әйберҙәр йыйыу менән дә мәшғүл. Белем усағында уңышлы эшләп килгән «Йәш эҙәрмән» түңәрәгенә йөрөүселәр ике йыл эсендә бик күп тарихи әйберҙәр туплаған да инде.\nИнглиз патрондары, шпага былар барыһы ла Сиҙәм мәктәбе уҡыусылары тарафынан табылған. Һәр ҡайһыһының үҙенә генә хас тарихы бар. Мәҫәлән, был миҙал картуф ихатаһында табылған. 1903 йылда Санкт-Петербург ҡалаһының 200 йыллығына кемгәлер тапшырылған награда.\nЕңеүҙең 70-се яҙын ҡаршыларға һанаулы ғына көндәр ҡалды. Республика район-ҡалалары бөйөк датаны лайыҡлы ҡаршыларға теләй. Берәүҙәр олатай-өләсәйҙәренең фотоһүрәттәренән транспарант эшләһә, икенселәр байрам концертына әҙерләнә. Һәр кемдең йөрәгендә бер үк хис урғыла - тыныс тормош бүләк иткән һуғыш һәм тыл ҡаһармандарына рәхмәт һәм хөрмәт тойғоһо. Сөнки бер кем дә, бер нимә лә онотолмаған!


Намаҙҙы ваҡытында уҡы! | Әбйәлил - Абзелил\nӘбйәлил - Абзелил > вәғәздәр > Намаҙҙы ваҡытында уҡы!\n« Еңеләйтелгән намаҙ\nҠыҙыл паша »\nНамаҙ уҡыу бер ҡасан да өҫтөбөҙҙән төшмәй. Бәлиғлыҡ йәшенә еткән, үҙ аҡылында булған һәр мосолманға намаҙ уҡыу фарыз. Уҡымаһа, ундай кеше ҙур гонаһлы буласаҡ. Намаҙҙы үҙ ваҡытында уҡырға тейешлелеге тураһында бик күп сахих хәҙистәрҙә лә әйтелә. Ғабдулла ибн Мәсгут килтергән хәҙис Имам Бохари йыйынтығында урын алған: «Мин Аллаһ илсеһенән һораным: «Аллаһы Тәғәлә иң яратҡан ғәмәл ниндәй?» – «Ваҡытында уҡылған намаҙ». «Ә унан һуң нимә?» – «Атай-әсәйеңде яратыу һәм уларға иң күркәм мөнәсәбәт».\nБиш ваҡыт фарыз намаҙ бар: иртәнге намаҙ (әл-фәджр), өйлә намаҙы (әз-зухр), икенде намаҙы (әл-ғаср), ахшам намаҙы (әл-мәғриб ) һәм йәстү намаҙы (әл-ғиша ). Һәр намаҙҙың үтәлер өсөн билдәләнгән ваҡыт аралығы бар. Намаҙҙы үҙ ваҡытында уҡыу – уның мотлаҡ шарттарының береһе. Намаҙҙы ваҡытынан алда йәки һуңыраҡ уҡырға ярамай. Намаҙ үҙ ваҡытынан алда уҡылһа, ҡабул ителмәй, намаҙ булараҡ иҫәбкә алынмай. Әгәр төрлө сәбәптәр менән намаҙ ваҡытында уҡылмай ҡалһа, уны ҡаза ҡылырға (һуңыраҡ үтәргә) кәрәк була, икенсе төрлө әйткәндә, уҡылмай ҡалған намаҙ башҡа бер ваҡытта үтәлергә тейеш. Ләкин үҙ ваҡытында уҡылмайынса, ҡазаға ҡалған намаҙ тейешле әжер сауабын килтермәй, бары тик Аллаһы Тәғәлә йөкләгән яуаплылыҡ ҡына өҫтән төшә. Шуның өсөн нисек кенә булһа ла, намаҙҙы үҙ ваҡытында уҡыу тейешле. Ҡөрьән Кәримдең «Ниса» сүрәһендәге 103-се аятта быны раҫлай:\nإِنَّ الصَّلَاةَ كَانَتْ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ كِتَابًا مَّوْقُوتًا...\n...иннәс-саләәтә кәәнәт ғәләл-мүьминиинә китәәбәм-мәүкуутәә\n"Ысынынлап та, намаҙ – билдәле ваҡыттарҙа уҡылырға фарыз ителгән ғибәҙәттер".\n«...намаҙҙарығыҙҙы ашыҡмайса, шарттарын еткереп үтәгеҙ! Ысынында намаҙ ваҡыты билдәләнгән фарыз ғәмәл итеп йөкмәтелде».\nБыл аят – намаҙҙарҙы ваҡытында уҡырға кәрәклегенә асыҡтан-асыҡ дәлил, тинек. Шуға күрә намаҙ ваҡыты үтеп китеүҙән һаҡланырға тейешбеҙ. Бер сәбәпһеҙгә ваҡытында уҡымаһаҡ, намаҙыбыҙҙың ҡабул булмауы ихтимал, ә был инде мосолман кешеһе өсөн бик ҙур юғалтыу. Тимәк, намаҙҙарҙы үтәлә торған ваҡыттарҙан һуңға ҡалдырмайынса уҡырға тейешбеҙ.\nӘйе, намаҙ, беҙ ниндәй генә хәлдә һәм хәләттә булһаҡ та, бәлә-ҡаза килгәндә лә, бола-һуғыш ваҡыттарында ла, түшәктә үлем хәлендә булғанда ла ҡылынырға тейешле ғибәҙәт. Ҡайһы бер ғибәҙәттәрҙе, ваҡытында булдыра алмаһаҡ, кисектереп тора алабыҙ йәки уны үтәү бурысы тулыһынса өҫтөбөҙҙән төшә. Мәҫәлән, байлығыбыҙ миҡдары нисабҡа тулмай икән, беҙгә зәкәт биреү фарыз түгел, йәғни зәкәт биреү бурысы өҫтөбөҙҙән төшә. Хаж ҡылыу өсөн дә аҡсабыҙ етерлек түгел йәки сәләмәтлегебеҙ сәбәпле унда бара алмайбыҙ икән, был бурыс та, шулай уҡ, беҙҙең өҫтән төшә. Рамаҙан айында юлға сығып, сәфәрҙә, ҡырҙа эштә булабыҙ икән, сәфәрҙән ҡайтҡансыға хәтле ураҙа тотоуҙы кисектереп тора алабыҙ. Шулай уҡ, ауырып китһәк, һауыҡҡанға тиклем ураҙа тотмаҫҡа рөхсәт ителә.\nӘ бына намаҙға килгәндә инде – кисектерергә йәки ҡалдырырға ярамай торған берҙән-бер ғибәҙәт, ул үҙ ваҡыты сыҡҡансы уҡылырға тейеш. Әгәр ауырып китеп, баҫып уҡый алмаһаҡ, ултырып уҡырға, ултырып та уҡый алмаһаҡ, ятып уҡырға тейешбеҙ. Әт-Тирмизи йыйынтығында хәҙис быға дәлил булып тора: «Әмр ибн Ғосман үҙенең ата-бабаһынан хәбәр итә: «Бер ваҡыт сәфәрҙә саҡта улар намаҙ уҡыу өсөн бер тарлауыҡта туҡтайҙар. Шул ваҡытта көслө ямғыр башлана һәм ер йеүешләнә (шул сәбәпле өҫтөндә намаҙ уҡып булмаҫлыҡ дәрәжәгә етә). Шунда Аллаһ илсеһе намаҙға саҡыра һәм йәмәғәт намаҙын, атланған килеш, рөҡуғ менән сәждәне ишаралар менән ҡылып, уҡый, һәм сәждәгә рөҡуғҡа ҡарағанда түбәнерәк эйелә».\n«Төхфәтул фуҡаха» китабында яҙылғанса, мосолман кешеһенә, ҡала ситендә һәм ергә төшмәү өсөн етди сәбәптәре булған осраҡта, фарыз намаҙын атланып йөрөй торған хайуан өҫтөндә лә уҡыу рөхсәт ителә. Ундай кешегә намаҙҙы ишаралар менән уҡыу, сәждәгә киткәндә рөҡуғҡа ҡарағанда түбәнерәк эйелеү тейешле.\nЙәнә Аллаһы Тәғәлә Ҡөръәндә намаҙҙарын ваҡытында уҡымаусыларҙы ҡаты киҫәтә:\nӘлләҙиинә һүм ғәң саләәтиһим сәәһүүн.\n«Ниндәй үкенес һәм һәләкәтлек ихласһыҙ намаҙ уҡыусыларға. Улар намаҙҙарынан ғафилдар, ваҡытында уҡымаҫтар һәм намаҙҙың рөҡөғөндәрен хөрмәт ҡылмаҫтар, намаҙҙарының ваҡытынан кисегеүенә ҡайғырмаҫтар». («Әл-Мәғун», 107:4-5)\nНамаҙ уҡыуға етди иғтибар бирмәһәк, ваҡыты сыҡҡас уҡыһаҡ, уның сауабы ҡалмай, бурыс булараҡ ҡына өҫтөбөҙҙән төшә. Намаҙҙы ваҡытында уҡымау дингә лә, иманға ла ҙур кәмселек килтерә, сөнки беҙ билдәле бер ваҡытта Аллаһы Тәғәләне зекер итмәйбеҙ икән, арабыҙ һыуына башлай. Намаҙ тейешле ваҡытында уҡылмағас, уның тәмен дә тойоп булмай. Эштән арып ҡайтҡас, береһе артынан береһен ихласһыҙ уҡылған ғибәҙәттең һис бер ниндәй рәхәте лә, тәме, әжере ҡалмай. Бындай намаҙ «исем» өсөн генә, бурысымды үтәнем тийеү генә була. Пәйғәмбәребеҙ заманында, уның сәхәбәләре һәм тәүге баштарҙа Ислам динен ҡабул итеп нисек намаҙ уҡығандарҙы, хәҙерге намаҙ уҡыусылар менән сағыштырып ҡарау ҙа мөмкин түгел.\nКөндәлек тормошта ла һәр нәмәнең үҙ ваҡыты бар. Миҫалға: эшкә теүәл аныҡ билдәләнгән ваҡытҡа барырға тейешбеҙ, әгәр һуңлаһаҡ, киҫәтәләр, хатта, эш хаҡын ҡырҡырға мөмкиндәр; ә инде даими һуңлай башлаһаҡ, эштән ҡыуалар бит. Әгәр ҙә инде ауырып китһәң, табибтар дауа билдәләй һәм шифаһы булһын өсөн, дарыу-уколдарҙы билдәле бер ваҡытта ҡабул ителергә, шприцтағы дарыу шыйыҡлығын шул сәғәттә тәнгә ҡаҙалырға тейешлеген иҫкәртәләр. Әгәр инде табип билдәләгән ваҡыттарҙа дарыуҙы ҡабул итмәһәң, дауаланыу процессы бик оҙаҡҡа һуҙылырға йә иһә уның нәтижәһе нимә менән бөтөүен бик яҡшы аңлайбыҙ.\nШәриғәттә лә һәр бер фарыз намаҙҙы уҡылырға тейеш ваҡытта үтәмәй ҡалдырыу ҡәтғи тыйылған. Киреһенсә, кеше, ниндәй генә шарттарҙа булһа ла, уға йөкләнелгән намаҙ ғибәҙәтен үтәргә тейеш. Тәһәрәте, тәһәрәт алыу өсөн һыуы йәки башҡа етди сәбәбе булһа ла, уға тәйәммүм эшләү менән һәм шул халәтендә намаҙ уҡыу тейешле. Хатта кешенең кейеме булмаһа ла, ул намаҙҙы ваҡытында ҡылырға тейеш. Сир арҡаһында хәле булмаған һәм намаҙҙы тулы рәүештә ҡыла алмаған кеше өсөн дә хөкөм шул уҡ. Әгәр кеше тәһәрәт алыу өсөн һыу ҙа, тәйәммүм эшләү өсөн саң-тупраҡ та тапмаһа, фәтүә биреүсе кешеләр фекеренсә, уға барыбер намаҙын уҡыу кәрәк, сөнки билдәләнелгән ваҡыт намаҙҙың бер шарты булып тора.\nНамаҙҙың ваҡыттары тураһында Аллаһы Тәғәлә Ҡөръәндә тағы шуны әйткән:\nФәсүбхәәнә-ллааһи хиинә түмсүүнә үә хиинә тусбихүүн.\nҮә ләһул-хәмдү фис-сәмәәүәәти үәлардыи үә ғәшиййәү-үә хиннә туҙһируун.\n«Аллаһты тәсбих итегеҙ һеҙ ахшамға кергәндә һәм таң атып килгәндә. Бар маҡтауҙар Уғалыр, күктәрҙә лә, ерҙә лә, өйлә ваҡытында ла, икенде ваҡыты еткәндә лә», «Әр-Рум», 30:17-18.\nҮкенескә ҡаршы, һуңғы ваҡытта үҙҙәре өйҙәрендә булһалар ла, йәғни намаҙ уҡырға бөтөн мөмкинлектәре була тороп та, бер сәбәпһеҙ бер-ниһеҙ, намаҙҙарын ваҡытында уҡымаусылар бар. Улар: «Әй, һуңынан ҡаза ҡылып ҡына уҡырмын әле», – тип, әлеге ҙур ғибаҙәткә бик еңел ҡарайҙар. Намаҙға ҡарағанда йоҡоно ҡәҙерлерәк һанап, йәстү һәм иртәнге намаҙҙарын ваҡытында уҡымайҙар. Был Ғаләмдәрҙең Хужаһы булған, беҙгә ризыҡ, ниғмәттәр биреп тороусы Раббыбыҙҙы тыңламау, уға ҡарышыу була! Ваҡытында уҡылған намаҙ өсөн Ҡиәмәт көнөндә Раббыбыҙ алдында нимә тип яуап бирербеҙ? Әлеге намаҙҙы ҡабаттан уҡыу мөмкинлегебеҙ булмаҫ. Ялҡаулығыбыҙ, Аллаһ ҡушҡандарға етди ҡарамауыбыҙ арҡаһында, әжер-сауабһыҙ ҡалабыҙ бит. Аллаһының рәхмәте үә бәрәҡәте иртәнге намаҙ ваҡытында төшә бит.\nҒалимдәрҙең әйтеүенсә, Пәйғәмбәребеҙ Мөхәммәд салләллаһу ғәләйһи үәсәлләм иртәнге намаҙға ҙур иғтибар биргән, бер ҡасан да уның сөннәтен ҡалдырмаған. Пәйғәмбәребеҙ: «Кем дә кем иртәнге намаҙҙың сөннәтен үтәмәй, шул донъя бәхетенән мәхрүм ҡалыр,» – тигән. Шуға күрә, әгәр берәү йоҡлап ҡалыпмы, йә иһә башҡа сәбәпле иртәнге намаҙҙы үҙ ваҡытында уҡый алмаған булһа, уның сөннәтен дә, фарызын ла уҡыһын, сөнки иртәнге намаҙ сөннәтендә Раббыбыҙҙың рәхмәте, бәрәкәте бар. Шулай ҙа, әгәр кеше иртәнге намаҙҙы өйлә кергәнгә тиклем үтә алмаһа, ул төшкө намаҙ башланған ваҡыттан һуң уның фарызын ғына уҡырға тейеш була.\nЙәстү намаҙы мәсеттәрҙә ваҡыты етеү менән уҡыла. Ләкин Пәйғәмбәребеҙ, ғәләйһиссәләм: «Йәстүне кисектереп уҡырға мөмкинлеген бар икән, һуңғараҡ уҡы. Бының әжер-сауабы күберәк», – тигән. Ә инде ҡалған намаҙҙарҙы, бигерәк тә ахшамды, ваҡыты етеү менән үк уҡыу хәйерлерәк, сөнки уның ваҡыты ҡыҫҡа. Башҡа намаҙҙарҙы ла үҙ ваҡытында, йәғни ваҡыты инеү менән уҡыу сауаплыраҡ.\nМәсеттәрҙә аҙан һәм ҡамәт әйтеүҙән һуң намаҙға тиклем бер аҙ ваҡыт ара ҡалдырыла. Был мәсеткә күберәк халыҡ йыйылһын өсөн шулай эшләнелә.\nШуға күрә намаҙҙарыбыҙҙы үҙ ваҡытында уҡып барырға бөтә көсөбеҙҙе йүнәлтәйек, был мәсьәләлә иғтибарлы булайыҡ һәм намаҙҙы үҙ ваҡытынан ҡалдырып уҡыуҙан бик ныҡ һаҡланайыҡ. Намаҙ – мосолмандың иң төп вазифаларының береһе. Ул – Аллаһы Тәғәлә менән бәйләнеш, Уның менән рухи яҡтан бәйләп тороусы хикмәт.\nШулай итеп, көнөнә биш мәртәбә, билдәләнгән ваҡытта намаҙ уҡыу – был донъяла ла һәм ахирәттә лә бәхеткә, сәғәҙәткә ирешеүебеҙгә бер сәбәп. Сөнки намаҙ уҡыу – иң ҙур изгелектәрҙең береһе. Ә кем Аллаһҡа иман килтереп, изге ғәмәлдәр ҡылып йәшәһә, Аллаһ Тәғәлә уны бәхетле тормошта йәшәтәсәк, быға Раббыбыҙҙың һүҙҙәре дәлил булып тора: Кем дә кем – ир кеше булһын, йәки ҡатын-ҡыҙ булһын, Аллаһыға иман килтергән хәлдә изге эш ҡылһа, уны Беҙ яҡшы тормош менән йәшәтәсәкбеҙ, һәм уларға әжерҙәрен, улар ҡыла торған ғәмәлдәренән яҡшыраҡ итеп ҡайтарасаҡбыҙ («Нәхел» сүрәһе).\nБына шулай намаҙ тураһында һөйләгәндә, Ҡөръәндә лә, пәйғәмбәребеҙ хәҙистәрендә лә, уны ҡәтғи рәүештә үҙ ваҡытында уҡыу талап ителә. Намаҙҙы нисек булһа ла үҙ ваҡытында уҡырға тырышырға кәрәк. Һәр ғәмәлебеҙҙән Аллаһ риза булһын!\nБарыбыҙға ла Аллаһ Тәғәлә тәүфиҡ, һиҙәйәт бирһә ине. Уның ҡушҡандарын үтәп, тыйғандарынан тыйылып, бәхетле, тыныс, имен тормошта йәшәп, Раббыбыҙҙың киң рәхмәте менән Йәннәттәренә инергә насип булһа ине. Әмин.\nЭта запись написана автором Назир Сабитов, 26.11.2021 в 02:34, и размещена в категории вәғәздәр. Следите за ответами на эту запись с помощью RSS 2.0. Вы можете написать комментарий или разместить обратную ссылку на своем сайте.


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - ЭСКЕЛЕККӘ ҠАРШЫ ТҮГЕЛ, АЙЫҠЛЫҠ ӨСӨН КӨРӘШЕҮ КӘРӘК - 2022 - Мәҡәләләр\nЭСКЕЛЕККӘ ҠАРШЫ ТҮГЕЛ, АЙЫҠЛЫҠ ӨСӨН КӨРӘШЕҮ КӘРӘК\nЭскең киләме, тип һорайҙар. Әлбиттә, эскем килә. Иҫергең киләме, тип һорамайҙар. Һораһалар, әлбиттә, эйе, тиер инем.\nЭйе, эскем килә. Тереһыуға бәрәбәр саф шишмә һыуы эскем килә. Иҫергем килә. Спиртһыҙ эсемлек эсеп иҫергем килә. Әммә был тормошта, ҡыҙғанысҡа ҡаршы, улай мөмкин түгел. Әҙәм балаһы ни өсөн эсә? Әлбиттә, иҫерер өсөн эсә. Әле бер кемдең дә араҡыны тәмләп эскәнен күргәнем юҡ. Сытырайып-сытырайып, уҡшыр хәлгә етеп эсәләр Иблис шыйыҡсаһын. Иҫерер өсөн йоталар. Әммә бер эскесенең дә икенсе көнөнә: "Белһәң ине, миңә кисә ни тиклем рәхәт булғанын!" - тип һөйләгәнен ишеткәнем юҡ. Алкаштар, ғәҙәттә, нисек баш төҙәтеүе тураһында гәп һата, төкөрөгөңдө йоторлоҡ итеп һөйләй. Тимәк, иҫереүҙең, йәғни, ваҡытлыса кәйефләнеүҙең һөҙөмтәһе - баш төҙәтеү. Михаил Жванецкий әйтмешләй, үҙенең нимә теләгәнен белгән берҙән-бер кеше - бахмурҙан ауырыусы.\nСамаһын белеп эскәндәр бар, самаһынан арттырып дөмөккәндәр бар. Һәр икеһе лә иҫерер өсөн эсә. Мәҙәниле эсергә кәрәк, ти, ҡай берәүҙәр, самаһын бел, ти, икенселәр. Былай уйлау, шулай аҡыл өйрәтергә маташыу аҡланыуға бәрәбәр. Үҙ-үҙеңде аҡларға тырышыу - яуапһыҙлыҡтың бер төрө генә. Иң рәхәте - аҡыл һатыу. Күпмегә алдың, шул хаҡҡа һаттың - өгөтләп, көсләп тағыу кәрәкмәй. Урыҫса әйткәндә, "За сколько купил, за столько продал".\nҮҙ ғүмерендә ауыҙына бер тамсы ла спирт йотмағандарҙың эскелеккә ҡаршы көрәшеүен бөтөнләй аңламайым. Эйе, дөрөҫ юлда улар. Изге эш башҡаралар кеүек хатта. Әммә… Нисек аңлатырға? Бындай ҡыланыштан ике йөҙлөлөк еҫе килә. Үҙең аңламағанды башҡаларға аңлатырға тырышыу һымағыраҡ. Зинһар өсөн, был, "Башта эсегеҙ, шунан көрәш юлына баҫығыҙ", тип өндәй, тип яңылыш аңлап ҡуймағыҙ. Былай ҙа күп көрәшәбеҙ!\nБер карикатура иҫкә төшә. Атаһы малайының ыштанын һыпырып, ҡайыш менән асыҡ осаһына һуғып тора. Тыйылғанды үтәмәгән өсөн язаға тарттыра. Ә улы шул мәлдә атаһының ике аяғындағы ботинка бауҙарын бер-береһенә ҡуша бәйләп тора. Йәнәһе, ысҡынһа, атаһы ҡыуып тота алмаясаҡ. Петр батша осоронда эскелек менән артыҡ мауыҡҡандарға ете килолыҡ миҙал аҫып ҡарағандар, Брежнев осоронда көсләп дауалап маташтылар, Горбачев виноград баҡсаларын ҡырҡтырып ҡараны. Һөҙөмтәһе? Бер быуын үҙ ысулы менән көрәшә, киләһе быуын яңыларын уйлап табырға тырыша, ә баяғы ыштанһыҙ малай һаман атаһын тышап маташа.\nБәлки, бөтөнләй көрәшмәҫ кәрәктер, тыймаҫ кәрәктер? Тыйылған емеш тыйған һайын тәмлерәк күренә бит ул. Етмәһә, максималист үҫмерҙәр протест йөҙөнән өлкән быуын нәсихәтен боҙорға тырышыусан була - бер бөгөн йәшәмәйбеҙ, быныһы ғына аңлашыла, әлбиттә. Әммә былай ҙа ярамай. Шулай булғас, ни эшләргә һуң? Нобель премияһы лауреаты, монах-ҡатын Тереза-Әсә нимә тигән әле? "Мин бер ваҡытта ла һуғышҡа ҡаршы хәрәкәткә ҡушылмаясаҡмын… тыныслыҡ өсөн хәрәкәт барлыҡҡа килгәс, саҡырырһығыҙ", - тигән ул. Эскелеккә ҡаршы көрәшкәнсе, бәлки, айыҡ тормош өсөн шарттар булдырыу тураһында уйларға кәрәктер, ә? Әйткәндәй, әлеге "Айыҡ ауыл" конкурсына нигеҙ һалыусы егеттәр ҙә был сараны айыҡлыҡ өсөн көрәш сараһы тип башлағайны бит. Йәштәр араһында айыҡ йәшәү рәүешен пропагандалау, уларҙы спортҡа йәлеп итеү, матур йыйындар үткәреү кеүек үтә файҙалы, һөҙөмтәле саралар, бөтә илдә билдәле медицина ғалимдарының лекция-уҡыуҙарын ойоштороуҙары хәтерҙә һаҡланып ҡалған. Аҙаҡ был конкурсты эскелеккә ҡаршы көрәш сараһына әйләндерҙеләр…\n"Изгелектең сере шунда: башта ул көсһөҙ, аҙаҡ еңелмәҫлек була. Ә яуызлыҡ башта көслө, аҙаҡ көсһөҙгә әйләнә", - был һүҙҙәрҙе лә Тереза-Әсә әйткән. Ошоноң менән тәүбәм тамамдыр… Башымдан үткәнде, күңелем менән кисергәнде яҙырға, уйҙарымды уртаҡлашырға тырыштым. Маҡтау кәрәкмәй, хөкөм итһәгеҙ - ихтыярығыҙҙа. Минең өсөн иң мөһиме - уртаҡлашыу ине.\nЯҙылған: 13.05.22 | Ҡаралған: 41


Searching:Арендаға Бирелә.Close Map\nЗаманса иркен бассейны, гаражы һәм апартаменттар менән!\n2 ирке менән зиннәтле апартаменттарында 2 һәм йоҡо бүлмәһе, ванна бүлмәһе.Ер аҫты гараждары комплексында һәм бассейн менән. Йәшәү өсөн тулыһынса йыһазландырылған һәм әҙерләнгән: – 100% кухнялары йыһазландырылған...\nСантьяго ҡалаһынан пляж апартаменттар балыҡсылар пуэрто порт!\nПуэрто-Сантьяго, Сантьяго-дель-Тейде , Тенерифе\nПуэрто иҫке фатир менән матур күренеш балыҡсылар океан порты-Сантьяго! Ҡомло пляждар Сикйылға ходьбы уларҙың бер минут! Йәшәү өсөн тулыһынса йыһазландырылған һәм әҙерләнгән: –...\nТеннис кортын һәм бассейнды диңгеҙ ярына фатир менән!\nЙоҡо килеү һәм океандарҙан бик 1 өлөшләтә яңыртылған, ҡомло пляждарҙа Ла 150 баш апартаменттарҙың метры кисеү. 1-Арена. Тулыһынса йыһазландырылған әҙерләү һәм йәшәү өсөн:...\nОкеан бассейны буйында менән двухуровневый апартаменттар!!\n2 йоҡо бүлмәләре иркен, фатир беренсе кисеү 2 океан! Йәшәү өсөн тулыһынса йыһазландырылған һәм әҙерләнгән: – 100% электр плиталары менән йыһазландырылған, аш-һыу,...\nСан хуан традицион дер. плайя матур вилла, Тенерифе! Бөтәһе 600 метр алыҫлыҡта балыҡ порт һәм ҡомло пляждар! Тулыһынса йыһазландырылған әҙерләү һәм йәшәү өсөн:...\nБыл төрөнә океан менән Менән фатир "шәхси" пляжда һыу инергә!\nДе ла тура. пляж урынлашҡан потрясающий яңы Арена Плайя киреһенсә, Тенерифе! Йәшәү өсөн тулыһынса йыһазландырылған һәм әҙерләнгән: – 100% кухнялары йыһазландырылған...\nПентхаус бассейн менән! Күптән ремонт!\nКүптән ремонт пентхаус Ла алдында матур-Арена ҡомло пляждар! Йәшәү өсөн тулыһынса йыһазландырылған һәм әҙерләнгән: – 100% аш-һыуҙы электр менән йыһазландырылған...\nОкеан ярында урынлашҡан, бик булмаһа, йоҡо 1, 1 кисеү сыҡты ла ҡомло пляждар метр фатирға 150-Арена. Йәшәү өсөн тулыһынса йыһазландырылған һәм әҙерләнгән: – 100% йыһазландырыу...\nСтильный фатир менән диңгеҙ пляжы күренеш!\nСтильный йоҡо 2, ҡомло пляждарҙа Ла фатир 150 метр алыҫлыҡта кисеү 2-Арена! Йәшәү өсөн тулыһынса йыһазландырылған һәм әҙерләнгән: – 100% аш менән йыһазландырылған...


Эштән биҙмәгәнгә уңыш үҙе килер » "Урал" гәзите\nЭштән биҙмәгәнгә уңыш үҙе килер\nҮткәл ауылында йәшәгән Хажиндар ғаиләһе эшһөйәрлеге, татыулығы менән билдәле\nҘур йорттоң ихатаһында ауыл хужалығы техникаһына ла урын етерлек, 40 сутыйлап ерҙә йәшелсә-емеште, картуфты мул итеп сәсәләр, яҡында ғына һауын һыйыр фермалары урынлашҡан. «Хажин» крәҫтиән-фермер хужалығына был ғаиләнең йәш быуын ағзаһы - Байрас Байгилде улы Хажин етәкселек итә.\nДөрөҫөрәге, етәкселек итмәй, ә көндө төнгә ялғап мал ҡарай, хәҙер ҡул аҫтына ныҡлап ингән, хеҙмәттең татлы емешен татып өйрәнгән өлкән улын - ун дүрт йәшлек Азаматын үҙенән бер тотам ҡалдырмай. Һауынсылар Зифа Сөнәғәтова, Нәзифә Мөхәмәтғәлина эш шарттарынан ҡәнәғәттәр. Ауылдарҙа ҙур хужалыҡтарҙың ябылыуын, эш урындарының етешмәүен иҫәпкә алғанда, был да матур күрһәткес. Байрас Хажиндың ҡатыны Рәмзилә йыл әйләнәһенә етештерелгән продукцияны ҡалаға алып барып һата. Шәхси фермаға нигеҙ һалған Байгилде Хажин ауыл ветеринары, балаларының ныҡлы терәге. Зәйтүнә апай Хажина элекке колхоз һыйырҙарын һауып, мең ярым һум пенсия менән хаҡлы ялға сыҡҡан. Март айында ғына 62 йәшен тултырған уңған хужабикә ергә, фермаға, ағасын-башҡаһын юллау буйынса документтар артынан Белоретҡа тик үҙе йөрөй, киленен, улын, уларҙың дүрт балаһын да йөрәк-бауырына алып хәстәрләй.\nҠайныһы һәм ҡәйнәһе, ғаиләһе, йәш фермерҙарҙың уңыш нигеҙе ҡайҙан, кемдән баш алыуы тураһында Рәмзиләнән дә матурыраҡ, тулыраҡ итеп һөйләп булмаҫ.\n- Үҙем күрше генә Рысыҡай ауылында дүрт балалы Нәфисә һәм Рәйес Ғимрановтар ғаиләһендә тыуып үҫтем. Йәшләй генә, педагогия колледжында уҡып йөрөгәндә өйләнештек Байрас менән. Оҫта ҡуллы, хәстәрлекле, гелән матур уйлы әсәйем дә матур тәрбиә бирҙе. Шулай ҙа ҡәйнәм менән ҡайныма күпме генә рәхмәттәр әйтһәм дә, аҙ һымаҡ тойола, сөнки улар кеүек оло йөрәкле, тиң ҡарашлы, сабыр, аҡыллы, иҫ китмәле эшһөйәр кешеләр донъяла бик һирәктер. Ятһам да, торһам да, ғаиләмә именлек, ҡайныма, ҡәйнәмә һаулыҡ теләйем. Үҙҙәренең үрнәгендә улар мине ныҡышмал булырға, бер эштән дә ҡурҡмаҫҡа өйрәтте. Ҡәйнәм балаларымды ҡулымдан алып ҡарашты һәм ҡараша, аш-һыу бешереү, ысын хужабикәлек серҙәренә лә сабыр ғына өйрәттеләр. Шуға ла бер-бер артлы өс балаға ғүмер бирҙек. Хәҙер, Аллаға шөкөр, улыбыҙ Азамат атаһының ише булып бара: утын да яра, фермала мал тәрбиәләй, ҡар көрәй, мәктәптә лә тырышып уҡый, Интернет селтәрен дә өйрәнә, бер минут эшһеҙ тормай. Алтынсыла уҡыған ҡыҙыбыҙ Айзиләбеҙ бик нескә күңелле, күп нәмә менән ҡыҙыҡһына, өйҙә миңә эш ҡалдырмай, уға туғаны Айзирәк ярҙам итә, бәләкәсебеҙ - 4 йәшлек Розалинаны ҡараша.\nБыл ферманы ҡайным төҙөп, малды ла ҡәйнәм менән бергә үҙҙәре үрсетеп, әҙерләп бирҙе. Ошо иркен йортто ла улар һатып алды. Уларҙың шулай эскерһеҙ ярҙамына беҙ ҙә тырышлыҡ, хеҙмәт менән яуапларға атлығып торабыҙ. Ҡәйнәмдәр үҙҙәренә иркен, заманса матур итеп йорт һалды, йәштәргә биргеһеҙ матур донъя көтәләр. Бына бит, әле лә, ҡәйнәм иртә таңдан килә һалып, тәмле бишбармаҡ бешерҙе. Ҡул эштәре менән булыша, ҡулынан бәйләм төшмәй, йорто гөл кеүек. Үҙе нимә белә, миңә лә өйрәтә, аҡыллы кәңәштәр бирә, Аллаһы Тәғәләнең барлығына күндерә. Ҡәйнәм был тормошта күпте кисергән кеше, шуға ла ул кешеләрҙе аңлай, хәлдәренә инә белә, ҡоҙағый-ҡоҙалары менән дә матур мөнәсәбәттә. Беҙ уларҙы тәрән ихтирам итәбеҙ. Байрасым дәртләнеп эшләп йөрөй, ҡайным-ҡәйнәм өҙөлөп тора, балаларым эшкә өйрәнеп, ер кешеһе булып үҫеп килә, донъябыҙ теүәл, миңә яратҡан шөғөлөм - ырғаҡ менән бәйләүгә лә, оригами менән аҡҡоштар яһап ултырырға ла мөмкинлек бирәләр - ошонан да ҙурыраҡ бәхет булмайҙыр ул!\nӨс бала әсәһе, ә ҡарап тороуға йәп-йәш Рәмзиләнең, ҡәйнәһе кеүек тыныс ҡына йылмайып, күңел иретерлек йомшаҡ тауыш менән үҙ тормошо хаҡында бәйән итеүен тыңла ла тыңла инде...\n... Кеше яҙмыштары ҡатмарлы, тип йырҙа ғына йырланһа ине лә һуң. Байгилде ағай менән Зәйтүнә апайҙың яҙмыштарында ла төрлө һынауҙары, ҡырҡа бөгөлдәре лә, ғүмерлек юғалтыуҙары ла булған. Яҙмыштары бер аҙ аҙашыбыраҡ йөрөп, һуңлабыраҡ табышһалар ҙа, бала саҡтары бер һуҡмаҡта, бер мәктәптә үткән ике тырыш, ике сәмсел бынамын тигән тормош ҡоралар, дәртләнеп колхозда эшләйҙәр, ике ул, ике ҡыҙ тәрбиәләйҙәр. Ҡыҙҙары ла ғаиләле, матур тормош ҡороп, ауылдан ситтә йәшәйҙәр.\nБынан өс йыл элгәре ауылға етәрәк урында автомобиль аварияһына осрап, биш кеше бер юлы һәләк булғайны. Бәхетһеҙлеккә күрә, унда Хажиндарҙың өлкән улдары Инсаф, килендәре Әлфиә лә була...\n«Нишләйһең, Аллаһы Тәғәләнең биргән һынауҙарын үтмәйенсә инеп булмай гүрҙәргә, тиҙәр бит. Ҡалған балаларҙы уйлап түҙҙек, һәр хәлдә тереләргә ауырлыҡ килмәһен тип, әсе йәш аша йәшәргә тырыштыҡ. Ошо балаларға бауыр баҫабыҙ, тик улар тип йәшәйбеҙ хәҙер. Аллам үҙе һаҡлаһын инде балаларҙы», - ти Зәйтүнә апай. Уның төпһөҙ, һағышлы күҙҙәре тик бер мәлгә йәшкәҙәп ала ла, болот артынан сыҡҡан ҡояштай, тағы йәнләнеп, балҡып китә.\nБашын эйеп йәшәй торған заттан түгел Зәйтүнә апай. Ауыр ҡайғыны кисереү уға еңелдән булмай, ҡаты итеп ауырып та китә. Ирҙәрсә генә бала ҡайғыһын йөрәгенә йомһа ла, Байгилде ағайҙың да һаулығы ныҡ ҡаҡшай. Ә шулай ҙа бер нәмәгә ҡарамай йәшәргә кәрәк. Ана лаһа, атаһын, әсәһен бер юлы юғалтыуҙы ауыр кисергән ейәнсәрҙәре Айзирәккә 9 йәш тә тулып килә. Уны ла аяҡҡа баҫтырышырға, Байрасының балаларына ла, ҡыҙҙарына ла арҡа булырға кәрәк. Айзирәктәре атай урынына ҡалған Байрас ағаһын, әсәй итеп күргән Рәмзиләне ярты һүҙҙән аңлап тора, мәктәптә лә тырышып уҡый.\nУт күршеләре Олеся Бадалова Хажиндар тураһында фекерен яҙыуыбыҙҙы үтенеп һораны. «Килен булып төшөүемә 12 йыл, Рәмзилә һәм Байрас Хажиндар менән күрше булып йәшәүебеҙгә 4 йыл. Күрше хаҡының тәңре хаҡылай булыуын оло быуын һәм йәш быуын Хажиндар үрнәгендә күрәм һәм инанам. Улар кеүек ихлас кешеләр башҡаса юҡтыр, тип уйлайым. Ҡәйнәле-киленле икеһе лә аш-һыуға оҫта, әсәһе Нәфисә апайға оҡшап, Рәмзилә ҡул эшенә маһир, Байрастың ҡулында бөтә төр техника уйнап ҡына тора, Байгилде ағай тырыш, ярҙамсыл. Беҙҙе тәүге көндән шефҡа алғандай булдылар: аш-һыулы өҫтәлдәре лә һәр саҡ уртаҡ, көнкүрештә хужалыҡ ярҙамынан да ҡалдырмайҙар, матур кәңәш бирәләр. Сабырлыҡтарына хайран ҡалам, балаларына тыныс ҡына, йомшаҡ ҡына тәрбиә биреүҙәренә иҫ китә. Беҙҙең сер ҙә, йомош та, хәсрәт тә һыя уларҙың киң күңеленә, шуға рәхмәтлемен яҙмышыма. Йәш Хажиндарҙың тормош көтөүенә ҡарап атай-әсәй һабағының ни ҡәҙәр көслө булыуына инанам».\nШатлыҡта ла, уңышта ла, тормош һынауҙарын үткәндә лә уҡмашып, бер-береһен тартып-күтәрмәләп, хеҙмәттең тәмен белеп йәшәй белгәндәр генә матур тормошобоҙҙоң йәмен күрә, уға үҙҙәренсә генә буяуҙар өҫтәп, тағы ла байытып-сағыуландырып ебәрә ала. Үткәл ауылында йәшәгән Хажиндар ғаиләһе бына шундайҙарҙан.\nҺүрәттә: Хажиндар ғаиләһе.


Еңеүселәр билдәләнде! » журнал Башкортостан кызы | Башҡортостан ҡыҙы журналы\nV Мәхмүт Ҡашғари исемендәге хикәйәләр бәйгеһенең Башҡортостан этабы буйынса еңеүселәре билдәләнде!\nI урын – “Ханбала менән Хан бала”, “Юлсы” хикәйәләре өсөн Фәрзәнә Аҡбулатоваға;\nII урын – “Вазифа” хикәйәһе өсөн Тәнзилә Дәүләтбирҙинаға;\nIII урын – “Өлөш барҙа үлеш бар” хикәйәһе өсөн Саматова Әлиәгә бирелде.\n“Ағиҙел” журналының дәртләндереү призына “Башҡорт ҡайҙа ла башҡорт инде” хикәйәһе менән Зөһрә Бәшәрова лайыҡ булды.\n“Башҡортостан ҡыҙы”ның дәртләндереү бүләге “Аждаһаның селәүсенгә әүерелгәне” хикәйәһе өсөн Гөлнур Яҡупова өлөшөнә төштө.\nЕңеүселәҙе һәм ҡатнашыусыларҙы ысын күңелдән ҡотлайбыҙ! Еңеүсе хикәйә артабанғы бәйгелә ҡатнашыу өсөн Төркиәгә ебәреләсәк. Конкурста ҡатнашҡан әҫәрҙәрҙең иң яҡшылары “Ағиҙел” һәм “Башҡортостан ҡыҙы” биттәрендә донъя күрәсәк.\nБәйгелә еңеүселәр уйҙырма исем менән билдәләнде, аҙаҡ, конверттарҙы асҡас, ысын авторҙар беленде. “Башҡортостан ҡыҙы” сайтындағы видеола тап ошо мәл яҙылды. Конкурсҡа ебәрелгән 33 хикәйә араһынан лайыҡлыларҙы һайлап алыу еңелдән булманы. Жюри ағзалары ҡуйылған бурысты намыҫ итеп һанап, лайыҡлы атҡарып сыҡты! Уларға ошо фиҙакәр хеҙмәттәре өсөн ысын күңелдән ҙур рәхмәт белдерәйек, артабанғы эштәрендә уңыштар теләйек!\nТеги: Мәхмүт Ҡашғари исемендәге хикәйәләр бәйгеһе


35. Фәтыр (Яралтыусы)\n(Фатыр сүрәһе 45 аяттан тора. Мәккәлә ингән. «Фәтыр» — юҡтан бар итеүсе, яралтыусы, булдырыусы мәғәнәһендә килә. Күп кенә тәфсирҙәрҙә был сүрә «Фәрештәләр» исеме менән дә йөрөй.)\nКүктәрҙе һәм Ерҙе яралтҡан, фәрештәләрҙе икешәр, өсәр, дүртәр ҡанатлы илселәр иткән Аллаһҡа маҡтауҙар булһын. Аллаһ яралтылыусыларҙы, үҙе теләгәнсә (гүзәл йөҙ, матур тауыш, аҡыл, һәләттәрен) арттырып яралта, үрсетә. Шик юҡтыр, Аллаһтың һәр нәмәгә ҡөҙрәте етә.\nАллаһтың кешеләргә асып һала торған рәхмәтен (ниғмәт, именлек, һаулыҡ, ғилем, ризыҡ, ямғырын) бер кем дә тотҡарлай алмаҫ. Аллаһ яҡындағыларҙы Унан башҡа берәү ҙә тәғәйенләй алмаҫ. Ул — ҡөҙрәт һәм хикмәт эйәһе.\nӘй, кешеләр, Аллаһ хозурындағы (шул ҡәҙәр) ниғмәтте хәтерләп ҡалығыҙ, онотмағыҙ. Һеҙҙе Күктән һәм Ерҙән ризыҡландырыусы Аллаһтан башҡа (шундай ниғмәттәрҙе) барлыҡҡа килтереүсе берәй зат бармы? Унан башҡа (Илаһи ҡөҙрәткә эйә һәм) Тәңре булырҙай һис бер кем юҡ. Шулай булғас, ни өсөн (Унан) йөҙ сөйөрәһегеҙ?\n(Эй, Мөхәммәд) әгәр һине ялғансы тип атаһалар (ҡаушап ҡалма, түҙ, сабыр ит), һинән алдағы пәйғәмбәрҙәрҙе лә ялғансы, тинеләр. Бөтөн эштәр Аллаһ хөкөмөнә ҡайтарыласаҡ.\nӘй, кешеләр, Аллаһ вәғәҙәһенең хаҡлығында шик юҡ. Шулай булғас, зинһар, һеҙ донъя тормошона алданмағыҙ. Ата ялғансы шайтан, ышанысығыҙға кереп, Аллаһ юлында һеҙҙе төп башына ултыртмаһын. (Һаҡ булығыҙ!)\nШайтан һеҙҙе дошман күрә. Шуның өсөн, һеҙ ҙә уны дошман күрегеҙ. Ул үҙенә эйәргәндәрҙе утлы йәһәннәмгә урынлаштырыр өсөн тырыша. (Изгелек ҡылыу, гөнаһлы эштәрҙән баш тартыу — шайтанды дошман күреү булыр.)\nКәфер ғәмәлдәр өсөн әрнетеүле ғазап әҙерләнгән. Иман килтергәндәргә, изгелек ҡылғандарға, матур йәшәгәндәргә ярлыҡау һәм бөйөк әжер буласаҡ.\nЯманлыҡ ҡылып, изгелекһеҙ булғандарға:\n— Ҡылмыштарығыҙ бик тә яҡшы (кәферҙе изгелек), — тип күрһәтеүсе (Иблис менән тура юлдағы әҙәм бер) булырмы? Шик юҡтыр, Аллаһ кемде шаштырырға теләһә, шуны шаштырыр, кемде тура юлға баҫтырырға ихтыяр итһә, шуны тура юлға баҫтырыр. (Эй, Мөхәммәд) шулай булғас, улар тураһында уйлап, хафаланма, йәнең көймәһен. Аллаһ уларҙың ниндәй яманлыҡ ҡылырға уйлағанына ҡәҙәр белеп тора.\nЕлдәрҙе иҫтереп, болоттарҙы ҡыуып йөрөтөүсе — Аллаһтыр. Беҙ уларҙы (болоттарҙы) үлгән тупраҡлы ерҙәргә ебәреп, тергеҙәбеҙ. Үлеләрҙең яңынан терелеүе лә нәҡ шулай буласаҡ.\nҮҙенә абруй-дәрәжә яуларға теләгән кеше белһен: абруй һәм дәрәжә Аллаһ хозурында. Уның янына бары тик яҡшы һүҙҙәр генә барып ирешә. Уларҙы ла Аллаһҡа изгелекле ғәмәлдәр генә еткерә ала. Мәкерле тоҙаҡтар ҡороусылар өсөн хәтәр ғазаптар бар һәм уларҙың ул тоҙаҡтары емерелер.\nАллаһ һеҙҙе (башта) тупраҡтан, һуңынан нәҫел орлоғонан яралтты. Унан һуң һеҙҙе парлы-парлы (ирле-ҡатынлы) итте. Уның әмере булмайынса, бер генә әсә лә ауырға ҡала алмаҫ, бала таба алмаҫ. Йән эйәһенә (оҙон) ғүмер бирелеүе лә, ғүмеренең ҡыҫҡартылыуы тураһында ла (Ләүхел Мәхфүзгә) Китапҡа ап-асыҡ яҙылған. Шик юҡтыр, быларҙың барыһы ла Аллаһ өсөн бик анһат башҡарыла торған эштәр.\nИке диңгеҙ бер-береһенә тиң булмаҫ. Быныһы сөсө, эсеп, һыуһынды баҫыр өсөн яраҡлы. Быныһы тоҙло, тәмһеҙҙер. Һәр икеһенән дә паҡ ит (балыҡ тотоп) ашайһығыҙ һәм кейемдәрегеҙгә тағыр өсөн биҙәнеү әйберҙәре (ынйы, мәрйен, сәйлән) табаһығыҙ. Аллаһтың ниғмәттәренән (үҙ өлөшөгөҙгә тигәнен) эҙләп табығыҙ ҙа, шөкөр итегеҙ. Шуның өсөн һеҙгә диңгеҙҙәрҙе ярып йөҙә торған кәмәләр насип ителде. Күрмәйһегеҙме ни?\nАллаһ төндө көн менән аралаштырыр, көндө иһә төн эсенә кертер. Ҡояш менән Айҙы үҙ әмере менән йөрөтөр. Уларҙың һәр береһе билгеләнгән мөддәткә (ваҡытҡа) саҡлы шулай йөрөр. Быларҙың бөтөнөһөн дә Аллаһ бер үҙе башҡара. Барса милек — Уныҡы, Уны инҡар итеп, һеҙ табынғандар (боттар, һындар) иһә хатта сәтләүек ҡабығы тиклем нәмәгә лә хужа була алмайҙар.\nӘгәр ҙә һеҙ уларҙы (доға ҡылып, Илаһҡа тиңләштергән һындарығыҙҙы, боттарығыҙҙы, һәйкәлдәрегеҙҙе ярҙам һорап) саҡырһағыҙ, улар һеҙ саҡырғанды ишетмәҫ (доғаларығыҙҙы ҡабул итмәҫ). (Сөнки улар йәнһеҙ) ишеткән һүрәттә лә, һеҙгә яуап бирмәҫтәр (ярҙам итә алмаҫтар). Ҡиәмәт көндө Аллаһҡа тиң булыуҙан ваз кисерҙәр (файҙа ла, зыян да эшләй алмаҫтар). Был Хәҡиҡәтте һиңә барса нәмәләрҙән хәбәрле булған Аллаһтан башҡа һис кем әйтмәҫ.\nӘй, кешеләр, һеҙ Аллаһҡа мохтаж. Аллаһ, (бөтөн ғәләмдәр байлығына) хужа булараҡ, бер нимәгә лә мохтаж түгел, Ул маҡтауға лайыҡ.\nАллаһ ихтыяр итһә, һеҙҙе юҡҡа сығарыр һәм һеҙҙең урынға башҡа бер халыҡты бар итер.\nБыл эштәрҙе башҡарыу Аллаһҡа бер ҙә ҡыйын нәмә түгел.\nҺис бер гөнаһлы башҡа кешенең гонахын үҙ өҫтөнә алмаҫ. (Гөнаһтары) ауыр булып, уларҙы ташышырға ҡәрҙәштәрен саҡырһа ла, кеше йөгө башҡаһына төйәлмәҫ. Һин бары тик, Үҙен күрмәгән килеш тә, Аллаһҡа инанып (гөнаһ эшләүҙән) ҡурҡҡандарҙы һәм намаҙ ҡылыусыларҙы ғына тура юлға күндерә алаһың. Пакланған кеше үҙ файҙаһына паклана. Ҡайтышығыҙ Аллаһҡа булыр.\n(Күңел күҙе) һуҡыр кеше менән (хаҡты аңлаған) күҙле кеше бер булырмы?\nҠараңғылыҡ (наҙанлыҡ) менән яҡтылыҡ (ғилем) берме?\nКүләгә (йәннәт рәхәтлеге) менән көйҙөрөүсе эҫелек (йәһәннәм) берме?\nТереләр менән үлгәндәр тиң булмаҫ. Теләгәненә Аллаһ ишеттерер. Һин ҡәберҙәгеләргә ишеттерә алмаҫһың.\n(Эй, Мөхәммәд) һин фәҡәт киҫәтеүсе генә.\nБеҙ (изгелек ҡылғандарға йәннәт тормошо буласаҡ тип) һөйөнсө алыу өсөн һәм (гөнаһ ҡылғандарға йәһәннәм уты була, тип) киҫәтеү өсөн һине юлланыҡ. Һәр халыҡ өсөн шундай киҫәтеүсе (пәйғәмбәрҙәр) күндерҙек. Үҙенә киҫәтеүсе (пәйғәмбәр) килмәгән бер генә өммәт тә юҡ.\n(Эй, Мөхәммәд) әгәр ҙә һине ялғансы, тип атаһалар, (ҡайғырма) әүәлге пәйғәмбәрҙәрҙе лә шулай мыҫҡыл иттеләр. Ул пәйғәмбәрҙәр уларға асыҡ мөғжизәләр, аяттар, ғилем нуры сәсеүсе китаптар алып килгән булһалар ҙа.\nАхырҙа мин ул инҡарсыларҙы язаланым. Күрҙеңме, Минең язам нисек булды!\nҠарап тор, нисек итеп Аллаһ Күктән һыу индерҙе! Шуның менән төрлө төҫтәге, төрлө матур емештәр өлгөрттөк. Тауҙарҙы ашҡан аҡ, ҡыҙыл, башҡа төҫтәге (ярҙар, упҡындар) һәм ҡарға ҡауырһыны кеүек ҡап-ҡара юлдар барлыҡҡа килтерҙек.\nКешеләр араһында ла, хайуандар, мал-тыуар араһында ла шундай төҫтәгеләре бар. Ғалим кеше Аллаһтың язаһынан ҡурҡа (сөнки ул — уҡыған, белемле. Наҙан кеше генә Аллаһты бар тип тә белмәй). Шик юҡ, Аллаһ һәр ваҡыт өҫтөн, сикһеҙ ярлыҡаусы.\nАллаһтың Китабын уҡығандар, намаҙ ҡылғандар һәм үҙҙәренә бирелгән ризыҡты башҡаларға күрһәтмәйенсә лә, йәшермәйенсә лә (хәйер, саҙаҡа, зәкәт) биргәндәр зыян күрмәйенсә, төкәнмәҫ ниғмәттәргә өмөт итә алалар.\nСөнки Аллаһ уларға тейешле әжерен теүәл итеп бирер, ниғмәттәрен арттырып та өләшер. Шик юҡтыр, Ул — киң рәхмәтле ярлыҡаусы, шөкөр иткәндәргә мул мөлкәт биреүсе.\n(Эй, Мөхәммәд) һиңә уахи иткән Китабыбыҙ унан әүәл индерелгәндәр (Тәурәт менән Инжил)де дөрөҫләүсе булараҡ, индерелгән хаҡ Китап. Аллаһ — бәндәләрҙең ҡылмыштарын күреп, хәбәрҙар булып тороусы.\nҺуңынан был китапты бәндәләребеҙ араһынан һайлап алынған кешегә бирҙек. Бәндәләр араһында үҙенә-үҙе зыян ҡылғандар ҙа, урталыҡты тотҡандар ҙа, Аллаһ рөхсәте менән изгелек ҡылыу юлында ярышҡандар ҙа бар. Бына изгелек ҡылыу шулай була.\nҒәден йәннәттәре уларҙың әжере булыр. Улар алтын беләҙектәр һәм ынйылар менән яһанырҙар (биҙәнерҙәр). Кейеп йөрөй торған кейемдәре лә ебәктән тегелгән булыр.\n— Өҫтөбөҙҙән ҡайғыбыҙҙы таратҡан Аллаһҡа — дан! Ысынлап та, Раббығыҙ — ярлыҡаусы, сикһеҙ ниғмәт биреүсе.\nМәрхәмәте менән беҙҙе төп йортобоҙға (йәннәткә) урынлаштырҙы. Хәҙер шунда арыу-талыу ҙа, бер ниндәй мәшәҡәт тә (эс бошоу ҙа) булмаясаҡ.\nИнҡарсыларға йәһәннәм ғазабы бар. Улар шунда үлтерелмәҫтәр ҙә, ғазаптары ла еңеләйтелмәҫ. Кәферлектә алда барғандарҙы Беҙ бына шулай итеп язалайбыҙ.\n— Раббыбыҙ, зинһар, беҙҙе сығар бынан, әүәл ҡылған (изгелекһеҙ) эштәребеҙ урынына изгелекле эштәр башҡарыр инек, — тип үкереп ялбарырҙар.\n— Һеҙгә уйлап аңларлыҡ ғүмер бирмәнекме? Һеҙгә киҫәтеүсе (Ҡөръән, Пәйғәмбәр) килмәнеме? (Ни өсөн инанманығыҙ!) Хәҙер инде (язаһын) татығыҙ! Залимдарға ярҙам итеүсе булмаҫ.\nАллаһ Күктәрҙәге һәм Ерҙәге бөтөн йәшерелгән (байлыҡ, серҙәр, әҙәмдәр йәшереп ҡуйған хазина, йәшерен ғәмәлдәр)ҙе, белеп тороусы. Күңелдәрегеҙҙә нимә бар (яҡшы-яман теләк) — барыһын да асыҡтан-асыҡ белеп тороусы — Аллаһ Тәғәлә.\nУл һеҙҙе Ер йөҙөндә мираҫсы вәриҫ хөкөмдарҙар итеп яралтты. Тик, кем кәферлекте һайлай, кәферлеге үҙ зарарына буласаҡ. Кәферҙәрҙең иманһыҙлығы Раббы ҡатындағы язаларын ғына арттырыр. Инҡарсыларҙың иманһыҙлығы үҙҙәренә зыяндан башҡа һис бер нәмә килтермәҫ.\n— Аллаһты инҡар итеп, табынған яһалма Илаһтарығыҙҙы күрҙегеҙме инде? Миңә лә күрһәтегеҙ. Ер йөҙөндә улар нимә барлыҡҡа килтерҙеләр? Күктәрҙе барлыҡҡа килтереүҙә уларҙың ҡатнашы бармы? — тип һора. Әллә һуң Беҙ уларға берәй Китап күндерҙекме? Улар шул Китаптағы дәлилдәргә таянып, ғәмәл ҡыламы? Юҡ! Ул залимдар бер-берһен алдауҙан башҡа бер нимә лә вәғәҙә итә алмай.\nШик юҡ, Аллаһ күктәрҙе һәм Ерҙе төшмәһендәр, тип әмерендә тота. Хаҡтыр, әгәр ҙә улар урынынан ҡуҙғалһа, Унан башҡа һис бер кем уларҙы тәртипкә һала алмаҫ. Шөбһәһеҙ, Аллаһ бик тә сабыр һәм ярлыҡаусы.\n(Мәккә мөшриктәре) Аллаһ исеме менән ант иттеләр:\n— Валлаһи! Беҙгә лә киҫәтеүсе пәйғәмбәр килһә, башҡа халыҡтарға (йәһүд менән христиандарға) ҡарағанда ла беҙ алданыраҡ тура юлға баҫҡан булыр инек, — тинеләр. Пәйғәмбәрҙең килеүе уларҙың тура юлдан йыраҡлашыуын арттырҙы ғына.\nСөнки улар Ер йөҙөндә тәкәббер рәүештә йәшәнеләр һәм мәкерле тоҙаҡтар ҡорҙолар. Әммә, кеше үҙе ҡаҙыған соҡорға үҙе төшә. Улар әүәлдә йәшәп (гөнаһ ҡылған) халыҡтарҙың (яман) яҙмыштарынан башҡа берәй тәҡдир көтәләрме? (Гөнаһҡа батып та, язаһын татымабыҙ, тип өмөтләнәләрме?) Аллаһтың ҡанунында һис бер үҙгәреш таба алмаҫһың. Аллаһтың ҡанунында ситкә тайпылыш күрмәҫһең.\nУлар бер ҙә ситкә сығып сәйәхәт итмәйҙәрме ни һуң? Үҙҙәренән алда йәшәп киткәндәрҙең тәҡдире (яҙмышы) нисек тамамланғанын белмәйҙәрме ни һуң? Гәрсә, улар быларынан көслөрәк ине. Күктәрҙә лә, Ерҙә лә Аллаһты меҫкен хәлдә ҡалдыра ала торған көс юҡ. Ул — барыһын да белеүсе һәм ҡөҙрәт эйәһе.\nҠылған гөнаһтарына күрә, Аллаһ кешеләрҙе язалай барһа, Ер йөҙөндә бер генә йән эйәһе лә иҫән ҡалмаған булыр ине. Ләкин Аллаһ (яза биреүҙе үҙенә генә) мәғлүм бер билгеләнгән ваҡытҡа кисектерә килә. Ваҡыты еткәс, (барыһы ла үҙ өлөшөн алыр). Ысынлап та, Аллаһ ҡолдарын күреп тора.


8 Ғинуар , 15:50\nБашҡорт Үргене ауылының төп дөйөм белем биреү мәктәбе уҡытыусыһы Динә Дамир ҡыҙы Янбаева өсөн 2021 йыл ҡаҙаныштарға бай булды. Башҡорт теле һәм әҙәбиәте дәрестәрен алып барыусы уҡытыусы "Һәләтле балалар" республика конкурсында ҡатнашып 3 урын яулап сертификат менән бүләкләнде. Ә муниципаль район сиктәрендә үткәрелгән "Йыл уҡытыусыһы" конкурсында "Башҡорт теле һәм әҙәбиәте йыл уҡытыусыһы" номинацияһында беренсе урын яулап, март айында үтәсәк республика этабында ҡатнашыу хоҡуғы алған. МР хакимиәте башлығының Рәхмәт хаты менән бүләкләнеү ҙә ҙур ҡыуаныс. Динә Дамир ҡыҙы мәктәптә башҡорт теле һәм әҙәбиәтенән уҡытыу менән бер рәттән директорҙың тәрбиәүи эштәр буйынса урынбаҫары вазифаһын да башҡара. Шулай уҡ 9 класс уҡыусыларының алыштырғыһыҙ класс етәксеһе лә ул. Динә Дамир ҡыҙына еңел булмаған эшендә тағы ла уңыштар теләйбеҙ! Республика конкурсында ла һынатмаҫ тигән ышаныста ҡалабыҙ!