Инфоурок / Начальные классы / Рабочие программы / Рабочая программа по Культуре Башкортостана (2 класс)\nУҡыу предметына дөйөм характеристика.............................................................................................................................................4.\nПредметының уҡыу планындағы урыны............................................................................................................................................... 4.\nУҡыу предметының төп ҡиммәттәрен һүрәтләү.....................................................................................................................................5\nУҡыу предметының йөкмәткеһе...............................................................................................................................................................6\nПредметты өйрәнеү һөҙөмтәләре.............................................................................................................................................................6\nКалендарь-тематик планлаштырыу.......................................................................................................................................................... 9\nМатериаль-техник ҡулланмалар…………………………………………………………………………………………………….….. 16\nУҡытыу башҡорт телендә алып барылған мәктәптәрҙең 2-се класы өсөн Тормош һабаҡтары дәресенән эш программаһы.\nЭш программаһы 35 сәғәткә бүленгән (аҙнаға 1 сәғәт)\nДәреслек: Тормош Һабаҡтары 2-се класс өсөн дәреслек : / И.Д.Бураҡаев, М.С.Бураҡаева, М.Б. Юлмөхәмәтов- Өфө:Китап, 2013.\nЭш программаһы Башҡортостан Республикаһы Мәғариф министрлығы тарафынан раҫланған «Башҡорт мәҙәниәтенән программа» Төҙөүселәре Д.Бураҡаев. – Өфө: Китап, 2010\nБашҡортостан Республикаһы Мәғариф министрлығы тарафынан тәҡдим ителгән программа муниципаль бюджет дөйөм белем биреү учреждениеhы Красноусол башорт гимназия-интернатының уҡыу планына ярашлы рәүештә тормошҡа ашырыла.\nБыл эш программаһында федераль һәм республика закондары талаптарына ярашлы төҙөлгән:\nНимә ул тәрбиә, нимә ул тәрбиә мәктәбе? Был тормошта, кешеләр араһында, дуҫтарың менән үҙеңде нисек тоторға, нисек һөйләшергә, ҡайһылайыраҡ бәхәс-әңгәмә алып барырға, ҡайһылай кейенһәң, матур була, иң ҙур матурлыҡ булған һаулыҡты нисек һаҡларға? Башҡорт улы-ҡыҙы булараҡ, үҙ милләтеңә хас нәмәләрҙе белергә тейешһең. Ул мәғлүмәттәргә ниндәй юлдар менән эйә булырға? Был донъялағы башҡа бик күп халыҡтарҙың йәшәйеше менән танышырға?\nОшо һорауҙарҙың бөтәһенә лә «Тормош һабаҡтары» тигән дәрестән яуап алырға була.\nТормош һабаҡтарын башланғыс класс өсөн өләсәй һабаҡтары тип атарға була, сөнки тормош, йәшәйеш ҡанундарын һәр быуын үҙе уйлап сығармай. Ул беҙгә быуындан быуынға, быуаттан быуатҡа күсеп килә. Кемдәр аша күсә 8у4 ул? Хәҙер, әлбиттә, китаптар, дәреслектәр аша. ( борон-борондан ул беҙҙең өлкән быуын аша күсә килгән. Тағы ла шуныһы бар: тормошта булған бөтә хәл-ваҡиғаларҙы ла китапҡа һыйҙырып булмай. ( өләсәйҙәр һәр саҡ ейәндәре менән бергә була: өйрәтә, әүрәтә, хаталарын төҙәтә, һәр ваҡыт бергә йөрөй. Шуның өсөн дә өләсәй һабаҡтары тип атарға була.\nУларҙың тормош һабаҡтары бик тә үҙенсәлекле. ҡобайыр, әкиәт, мәҡәлдәр аша ла, шаян йырҙар, төртмә таҡмаҡтар әйтеп тә, йомаҡ ҡойоп та, мәғәнәле әйтештәр менән дә, төрлө уйындар йәки сәмле ярыштар үткәреп тә һабаҡ биргәндәр. Тәрбиәләү һабаҡының иң үтемлеһе – мәҡәлдәр. өләсәйҙәребеҙ яҡшы эшкә лә, яңылыш эшкә лә йәһәт кенә үҙ мәҡәлдәрен әйтеп ебәрә. ә мәҡәлдәр бик фәһемле. Шуға ла халҡыбыҙ бик тапҡыр итеп:\nАҡылың булһа, аҡылыға эйәр,\nАҡылың булмаһа, мәҡәлгә эйәр, - тигән.\n(әлбиттә, тормош һабаҡтары дәрестәрендә ғаилә темаһы, туғанлыҡ атамалары, өй, баҡса, тирмә, башҡорттарҙың хужалығы, милли аштар, ауыл, ҡала тормошо, дуҫлыҡ- туғанлыҡ, туғанлыҡ мөнәсәбәттәре, беҙҙең заттың хөрмәтле кешеләре, башҡа яҡтарҙа йәшәүсе туғандар, ҡунаҡҡа йөрөшөү, класташтар, ҡыҙҙар, малайҙар һәм башҡа шундай матур-матур темалар бирелә. һабаҡ алырлыҡ дәрестәр күп .\nПредметтың уҡыу планындағы урыны\nИкенсе класс өсөн “Тормош һабаҡтары”предметынан эш программаһы И.Д.Бураҡаев, М.С.Бураҡаева, М.Б. Юлмөхәмәтов дәреслегенә таянып төҙөлдө. Базис уҡыу уҡытыу пландарына ярашлы, Рәсәй Федерацияһының дөйөм белем биреү мәктәптәрендә “Тормош һабаҡтары” предметын өйрәнеүгә 2-се кластарҙа йылына 35 –әр сәғәт (аҙнаға 1 сәғәт) бүленә.\nУҡыу планында башланғыс мәктәптә Тормош һабаҡтары предметын уҡытыуға 2, 3 кластарҙа барлығы 70 сәғәт бүленгән (аҙнаһына 1 сәғәт, һәр класта 35 уҡыу аҙнаһы).\nУҡыу предметының төп ҡиммәттәрен һүрәтләү.\nтуған телендә иркен һөйләшкән кешеләр менән аралашыу мәҙәниәтенә эйә булған;\nмәктәптә алған белемдә тормош ситуацияларына сығарыуға һәләтле булған;\nалған белемде стандарт булмаған ситуацияларҙа ҡуллана белеүсе;\nсоциаль әхлаҡи ҡанундарға эйә булыусы; кеше ҡайғыһын, зарын аңлай белеүсе;\nтотороҡло рухлы, матур эске мәҙәниәтле, алдынғы ҡарашлы кеше.\nмораль тәртип ҡағиҙәләрен көйләүсе этик тойғолар – намыҫлана, ояла белеү, ғәйебеңде танып ғәфү үтенеү.\nТуғандарым– күңел нурҙарым.\nТуғандар һәм дуҫтар.\nУйын һәм уның әһәмиәте.\n«Тормрош һабаҡтары” фәнен өйрәнеү һөҙөмтәләре\nБашланғыс мәктәпте тамамлап сығыусы уҡыусыларҙың «Тормрош һабаҡтары” фәнен өйрәнеү һөҙөмтәһендә алған шәхси һөҙөмтәләре булып уҡыусыларҙа формалаштырылған түбәндәге сифаттар тора:\nтөрлө ситуацияларҙа йәштәштәре һәм ололар менән хеҙмәттәшлек күнекмәһе, конфликтлы һәм бәхәсле ситуацияларҙан\nсығыу юлын белеү, толерантлыҡ;\nШәхестең рухи-әхлак сифаттарын камиллаштырыу, күп милләтле Ватанға һөйөү тойғолары, башҡорт һәм башҡа халыҡтарҙың традицияларына, әҙәбиәтенә ихтирам тәрбиәләү.\nБашҡорт халыҡ ижадында һәм башҡа халыҡтарҙың фольклорында, боронғо әҙәбиәт вәкилдәренең, башҡорт яҙыусыларының әҫәрҙәрендә күтәрелгән төп проблемаларҙы аңлау..\nБашҡорт әҙәбиәте һәм мәҙәниәтенең рухи-әхлаҡи ҡиммәттәре менән таныштырыу, уларҙы башҡа халыҡтарҙың рухи әхлаҡи ҡиммәттәре менән сағыштырыу.\nҮтелгән темаларҙың тематикаһы, проблематикаһы менән бәйле инша яҙыу, класта һәм өйҙә ижади эштәр, әҙәби һәм дөйөм мәҙәниәт темаларына рефераттар яҙыу, китапсыҡтар эшләү.\n«Тормош һабаҡтары» предметының дөйөм (метапредмет) һөҙөмтәләре булып универсаль уҡыу эшмәкәрлеген (УУЭ) формалаштырыу тора.\n«Башҡортостан тарихы һәм мәҙәниәте» курсын өйрәнеү һөҙөмтәһендә уҡыусы белергә тейеш:\n1. Шәхси сифаттар:\n1) Үҙ милләтен, Ватанын, тыуған яғын яратыу.\n2) Этник һәм милли сағылышын таныу:\n- Үҙаллылыҡҡа, белем алыуға етди һәм яуаплы ҡарау.\n- Мәктәп һәм кабинет йыһаздарына, уҡыу әсбаптарына һаҡсыл ҡарау.\n- Һаулыҡты нығытырға һәм һаҡларға.\n- Атай-әсәйгә, тиҫтерҙәренә ихтибарлы һәм ихтирамлы булырға.\n3) Ғаилә һәм йәмғиәт ҡиммәттәрен ихтирам итеү, үҙ аллы эшләү һәм үҙ эштәренә яуап бирергә әҙер булыу.\n5) Динамик үҙгәреүсән һәм үҫтерешле донъяла үҙенең социаль ролен аңлау.\n6) Әхлаҡ, социаль ғәҙеллек һәм ирек хаҡындағы ҡараштар нигеҙендә үҙ аллы үҫешкә һәләтле булыу.\n7) Һәр саҡ этик тойғолар, ихтирамлылыҡ һәм эмоциональ-әхлаҡ һәм икенсе кешеләрҙең тойғоларын уртаҡлаша алыу.\n8) Өлкәндәр һәм тиңдәштәре менән төрлө социаль хәлдәрҙә аҡыллы хеҙмәттәшлектең кәрәклеген аңлау һәм бәхәсле хәлдәрҙән сыға белеү.\n9) Сәләмәт булыу һәм төрлө шарттарҙан хәүефһеҙ сығыу ҡағиҙәләрен үтәү.\n2. Предмет һәләттәре:\n1) Телде милли үҙаң нигеҙе булараҡ аңлау.\n2) Башҡорт теле Башҡортостандың, рус теле Рәсәй Федерацияһының дәүләт һәм аралашыу теле булараҡ мәғәнәһен аңлау.\n3) Дөйөм мәҙәниәт күрһәткесе, кешенең гражданлыҡ позицияһы булараҡ норматив телмәр һәм яҙма рус телен белеү.\n4) Телмәр этикетына, аралашыуҙа төрлө тасуири тел сараларына эйә булыу.\n5) Уҡыу өсөн үҙ аллы әҙәбиәт һайлап ала белеү, өҫтәлмә мәғлүмәт алыу өсөн мәғлүмәт сығанаҡтары менән файҙаланыу.\nТормош Һабаҡтары курсында ҙур темаларҙан һуң йомғаҡлау тикшереү эштәре үткәрелә. Ағымдағы тикшереү эштәре программаның өйрәнелгән материалын үҙләштереүҙе тикшереү маҡсатында уҙғарыла. Уларҙың төрө һәм үткәреү йышлығы өйрәнелә торған материалдың ҡатмарлылығынан, уҡыусыларҙың белем кимәленән сығып билдәләнә. Ағымдағы тикшереү эштәре өсөн уҡытыусы йә тотош дәресте, йә уның бер өлөшөн генә файҙалана ала.\nУҡыу йылы башында инеү , сирек һәм йыл аҙағында йомғаҡлау контроль эштәре үткәрелә. Тикшереү эштәрен сиректең беренсе көнөндә һәм дүшәмбелә үткәреү тәҡдим ителмәй.\nПрограмма материалының үҙләштереү кимәле уҡыусыларҙың дәрестәрҙә телдән биргән яуаптарына һәм яҙма эштәренә ҡарап баһалана. Бының өсөн башҡорт мәҙәниәтенән һәр класта тикшереү эштәре, яҙма эштәр үткәреү ҡарала.\nТормош һабаҡтары. 2-се класс (аҙнаһына 1 сәғәт, бөтәһе 35 сәғәт)\nПлан буйынса үткәреү\nФакт буйынса үткәреү датаһы\nЙәйҙе иҫкә алыу.\nТуғанлыҡ атамаларын.өйрәнеү Үҙ фекереңде дөрөҫ төҙөп әйтеү. Хеҙмәттәшлек итергә өйрәнеү.\nДәреслектәге шартлы тамғалар һәм шрифт нимә һөйләүен төшөнөү.\nҮҙ аллы эш итергә, белем алыу процесына етди һәм яуаплы ҡарау.\nЭш проекты ҡорорға, уны планлаштырырға, эш күләмен билдәләп, бүле1шеп алырға өйрәнеү. Парлап, төркөмләшеп эшләргә күнегеү. Эш буйынса партнерыңды тыңларға һәм эшмәкәрлегеңде уның менән килешеп көйләргә тырышыу.\nТуғандар һәм дуҫтар. Шатмораттың туғандары.\nҮҙ затыңдың тарихын өйрәнеү.Туғанлыҡ атамаларын.өйрәнеү. Кәрәкле информацияны эҙләй таба белеү\nМаҡсатҡа ирешеү өсөн тырыш, ныҡышмал булырға кәрәклеген төшөнөү; тирә-яҡҡа, ер-һыуға ҡарата йылы хистәр тәрбиәләү\nТуғандарҙың дуҫ булыуы.\nҮҙ затыңдың тарихын өйрәнеү.Туғанлыҡ атамаларын.өйрәнеү. Шартлы тамғалар ҡулланып теләгән информацияны ҡағыҙға теркәргә өйрәнеү\nФактик материалға нигеҙләнеп һығымта яһау..\nБеҙҙең заттың хөрмәтле кешеләре.\nТуғанлыҡ атамаларын.өйрәнеү. Үҙ затыңдың тарихын өйрәнеү.Кәрәкле информацияны эҙләй таба белеү\nМоделдәр, схемалар менән эшләргә күнегеү. Эш буйынса партнерыңды тыңларға һәм эшмәкәрлегеңде уның менән килешеп көйләргә тырышыу.\nИсемеңде ташҡа яҙма, ил йөрәгенә яҙ.\nҮҙ фекереңде дөрөҫ төҙөп әйтеү.\nКәрәкле информацияны эҙләй таба белеү.\nПарлап, төркөмләшеп эшләргә күнегеү. Эш буйынса партнерыңды тыңларға һәм эшмәкәрлегеңде уның менән килешеп көйләргә тырышыу.\nТема буйынса һығымта яһай белеү\nҮҙ затыңдың тарихын өйрәнеү.Проблемалы ситуацияны табып унан сығыу юлдарын өйрәнеү Кәрәкле информацияны эҙләй таба белеү. Үҙ фекереңде дөрөҫ төҙөп әйтеү.\nЭшләгән эште анализлау, тикшереү, хаталарын табыу, төҙәтеү.\nТөркөмләп эшләү процесында иптәштәреңдең фекерен тыңлай белеү, башҡаларҙың уй-фекерен үҙеңдеке менән сағыштырыу, килешмәгән осраҡта бәхәскә инеп, үҙ фекереңде дәлилләй белеү,.\nАтай кеше бурыстарын белергә.Кәрәкле информацияны эҙләй таба белеү Шартлы тамғалар ҡулланып теләгән информацияны ҡағыҙға теркәргә өйрәнеү\nАтай кеше бурыстарын белергә.Үҙ эшеңде дөрөҫ баһалай белергә өйрәнеү\nПарлашып йәки төркөмдә бер-бере4 мен9н килешеп хе2м9тт9шлек итерг9.\nБашҡа яҡтарҙа й йәшәүсе туғандар.\nҮҙ затыңдың тарихын өйрәнеү. Туғанлыҡ атамаларын.өйрәнеү. Кәрәкле информацияны эҙләй таба белеү\nҮҙ фекереңде ҡыҫҡа һәм а4лайышлы итеп еткере7, уны яҡлай беле7.\nХалыҡ традицияларын өйрәнеү. Үҙ затыңдың тарихын өйрәнеү. Бирелгән критерийҙар буйынса сағыштырырға, классификацияларға өйрәнеү\nФекереңде асыҡ һәм аныҡ әйтергә өйрәнеү, кәрәк икән һорауҙар бирә белеү.\nӘсәй яғынан туғандар\nХалыҡ традицияларын өйрәнеү Үҙ затыңдың тарихын өйрәнеү. Килеп тыуған поблеманы хәл итеү өсөн мәғлүмәттәрҙе табырға өйрәнеү.\nМинең дуҫ-иштерәм. Шатморат ни өсөн кәйефһеҙ?\nДуҫтар менән дөрөҫ мөнәсәбәт ҡорорға өйрәнеү.Үҙ фекереңде дөрөҫ төҙөп әйтеү, яҙыу.\nӘңгәмәсең менән яҡшы мөғәлләмә итергә өйрәнеү, диалогта ҡатнашыу, уны тыңлай белеү, дөрөҫ йүнәлештә эш итеү, кәрәк икән, ярҙам итеү, бәхәс ҡороу, ләкин бушҡа үпкәләмәү. Йәнле һөйләшеү йөкмәткеһенә ярашлы фекер алышырға күнегеү.\nҮҙ аллы эш итергә, белем алыу процесына етди һәм яуаплы ҡарау. Маҡсатҡа ирешеү өсөн тырыш, ныҡышмал булырға кәрәклеген төшөнөү; тирә-яҡҡа, ер-һыуға ҡарата йылы хистәр тәрбиәләү\nХалыҡ традицияларын өйрәнеү Үҙ эшеңде дөрөҫ баһалай белергә өйрәнеү\nЭште уның шартына ярашлы эҙмә-эҙлекле итеп үтәү,үҙ фекереңде иҫбат итеп; уның дөрөҫлөгөн тикшерергә, баһаларға күнегеү. Кәрәк икән, үҙ проектыңды тәҡдим итеү.\nДуҫтар менән дөрөҫ мөнәсәбәт ҡорорға өйрәнеү.Дуҫлыҡ ҡағиҙәләрен өйрәнеү. Килеп тыуған поблеманы хәл итеү өсөн мәғлүмәттәрҙе табырға өйрәнеү\nБашҡаларға ҡарата иғтибарлылыҡ, үҙ-үҙеңә ышаныс тәрбиәләү.\nШатморат менән Айнур.\nДуҫтар менән дөрөҫ мөнәсәбәт ҡорорға өйрәнеү..Үҙ эшеңде дөрөҫ баһалай белергә өйрәнеү\nЫсын дуҫлыҡ. Атай-әсәйҙәр йыйылышы.\nДуҫлыҡ ҡағиҙәләрен төҙөү өйрәнеү. Үҙ фекереңде дөрөҫ төҙөп әйтеү, яҙыу.\nДәрестең темаһын, маҡсатын билдәләргә күнегеү, диалогта ҡатнашыу, йәнле һөйләшеү йөкмәткеһенә ярашлы фекер алышырға өйрәнеү.\nДуҫлыҡ ҡағиҙәләрен төҙөү өйрәнеү. Дуҫтар менән дөрөҫ мөнәсәбәт ҡорорға өйрәнеү.Үҙ эшеңде дөрөҫ баһалай белергә өйрәнеү\nХалыҡ традицияларын өйрәнеү. Шартлы тамғаларҙыбелеү.\nМинең яратҡан уйындарым.\nХалыҡ традицияларын өйрәнеү\nХалыҡ уйындары менән танышыу.\nМаҡсатҡа ирешеү өсөн тырыш, ныҡышмал булырға кәрәклеген төшөнөү; тирә-яҡҡа, ер-һыуға ҡарата йылы хистәр тәрбиәләү.\nДуҫлыҡ ҡағиҙәләрен өйрәнеү. Дуҫтар менән дөрөҫ мөнәсәбәт ҡорорға өйрәнеү.Үҙ фекереңде дөрөҫ төҙөп әйтеү, яҙыу. Үҙ эшеңде дөрөҫ баһалай белергә өйрәнеү\nИғтибарлы булырға өйрәнеү, үҙеңдә тырышлыҡ, ныҡышмалылыҡ, яуаплылыҡ сифаттарын үҫтереү.\nНимә ул ярҙам итеү?\nДуҫтар менән дөрөҫ мөнәсәбәт ҡорорға өйрәнеү. Шартлы тамғаларҙы белеү.\nКилеп тыуған проблеманы күреп, дәрескә маҡсат ҡуйырға өйрәнеү.\nСағыштырыу, эҙләнеү, мәғлүмәттәрҙе эшкәртеү ярҙамында проблеманан сығыу юлдарын эҙләү. Һығымта яһарға өйрәнеү.\nМалайҙар. Ярамһаҡланыу нимә ул?\nМалайҙар ниндәй булырға тейеш темаһына төркөмдәрҙә әңгәмә ҡороу. Һығымта яһау. Үҙ фекереңде дөрөҫ төҙөп әйтеү, яҙыу. Үҙ эшеңде дөрөҫ баһалай белергә өйрәнеү\nҠыҙҙар ниндәй булырға тейеш темаһына төркөмдәрҙә әңгәмә ҡороу. Һығымта яһау. Сағыштырыу, эҙләнеү, мәғлүмәттәрҙе эшкәртеү ярҙамында проблеманан сығыу юлдарын эҙләү. Үҙ фекереңде дөрөҫ төҙөп әйтеү, яҙыу.\nӘсәй кеше бурыстарын белергә.Сағыштырыу, эҙләнеү, мәғлүмәттәрҙе эшкәртеү ярҙамында проблеманан сығыу юлдарын эҙләү. Һығымта яһарға өйрәнеү.\nМинең әсәйем – иң матуры.\nҮҙ эшеңде дөрөҫ баһалай белергә өйрәнеү\nТема буйынса фекереңде дәлилләү, иҫбатлау күнекмәһе алыу; уңғанлыҡ, тырышлыҡ кеүек ыңғай сифаттың әһәмиәтен күрһәтеү; эшлекле, эшсән кешеләргә ҡарата ихтирамлы ҡараш тәрбиәләү\nӘсәйҙәр менән бергә.\nКилеп тыуған поблеманы хәл итеү өсөн мәғлүмәттәрҙе табырға өйрәнеү\nКласташтарыңа иғтибарлы булыу, уларҙың фекерен тыңлай, хуплай белеү, иптәшең менән килешмәгән осраҡта бәхәскә кереп, үҙ фекереңде әйтә белеү.\nҮҙ фекереңде дөрөҫ төҙөп әйтеү, яҙыу.\nБороңғо биҙәнеү ысулдары.\nСағыштырыу, эҙләнеү, мәғлүмәттәрҙе эшкәртеү ярҙамында проблеманан сығыу юлдарын эҙләү.\nЭш шартының асылын аңлау, уны планлаштырыу, һығымта яһарға, эштең һөҙөмтәһен баһаларға күнегеү.\nБирелгән критерийҙар буйынса сағыштырырға, классификацияларға өйрәнеү.Үҙ эшеңде дөрөҫ баһалай белергә өйрәнеү\nКешеләр, күршеләр менән аралашыу.\nЛогик бәйләнешле телмәр төҙөй белеү.\nКәрәкле информацияны эҙләй таба белеү. Үҙ затыңдың тарихын өйрәнеү.\nТыуған республиканың билдәле урындарын белеү; Һығымта яһарға өйрәнеү.\nЭш шартын асыҡлау, уны дөрөҫ планлаштырыу, һығымта яһарға һәм эштең һөҙөмтәһен билдәләргә күнегеү.\n1.Башҡортостан тарихы һәм мәҙәниәтенән программа. Төҙөүселәре: Д.Бураҡаев. – Өфө: Китап, 2010\n2.Электрон дәреслек. Башҡорт мәҙәниәте – Өфө: Мәғариф министрлығы, 2010.\n3. Тормош Һабаҡтары 2-се класс өсөн дәреслек : / И.Д.Бураҡаев, М.С.Бураҡаева, М.Б. Юлмөхәмәтов- Өфө:Китап, 2013.\n4. Тел төҙәткестәр, тиҙәйткестәр, һанамыштар. Төҙөүселәр: Иҫәнғолова Ә.Ф., Дәүләтҡолова Г.Ш. – Өфө: Эшлекле династия, 2008.\n5. «Башҡортостан уҡытыусыһы», «Йәншишмә», «Аҡбуҙат», «Аманат», «Йәшлек» гәзит-журналдары.\n6. Ял минуттары өсөн күнегеүҙәр. Методик ҡулланма. Төҙөүселәр: Иҫәнғолова Ә.Ф., Дәүләтҡолова Г.Ш. – Өфө: Эшлекле династия, 2008\nНомер материала: ДВ-052193


Өфөлә йәшәүсе ғаиләнең түләнмәгән кредиты өсөн балаһын тартып алырға теләйҙәр - GTRK.TV — Новости Уфы и РБ\nӨфөлә йәшәүсе ғаиләнең түләнмәгән кредиты өсөн балаһын тартып алырға теләйҙәр.\nКоллекторҙар бурыслыларҙы ҡурҡытыуҙың яңынан-яңы ысулдарын уйлап таба. Шылтыратыу, социаль селтәрҙәрҙә ялған мәғлүмәт таратыу менән генә сикләнмәй, бурыс хаҡын бала яҙмышына алмашырға тәҡдим итәләр. Ниғмәтуллиндар ғаиләһе бер нисә ай инде балаларын юғалтыу ҡурҡынысы менән йәшәй. Коллекторҙар көн дә янауҙар менән йөҙәтә: сумманы тиҙ арала ҡайтармаһағыҙ балаларығыҙ менән хушлашығыҙ. Микрофинанс ойошмаһынан үтескә алынған сумма әле 45 мең һумға еткән. Хужабикә һүҙҙәренә ҡарағанда, тәүҙә улар ваҡытында түләп бара, әммә сентябрҙә аҡса етешмәй башлай һәм… Шылтыратыуҙар оҙаҡ көттөрмәй.Янауҙар менән шылтыртаусы коллекторҙар ғәйепләү менән килешмәй. Беҙ уларҙы Өфөләге офистарҙың береһендә барып таптыҡ. Камера алдында йәш кеше үҙен итәғәтле тоторға тырыша.Әммә клиент менән аралашҡанда ул күпкә ҡыйыуыраҡ ине. Бурыслыға даими янай һәм балалары менән ҡыҙыҡһына.Ниғмәтуллиндар үҙ хоҡуҡтарын яҡлауҙы һорап прокуратураға һәм полицияға мөрәжәғәт иткән. Тик әлегә уларҙан яуап юҡ, ә бына бәлиғ булмағандар эштәре буйынса идаралыҡ белгестәре был ваҡиға менән ҡыҙыҡһынып та өлгөргән.Рәсәйҙә яуыз коллекторҙарҙан яҡлаусы закон ниһәйәт барлыҡҡа килде. Ул өлөшләтә быйыл йәйҙән ғәмәлгә инһә, 2017 йылдан ул тулыһынса эшләй башлаясаҡ.Яңы закон коллекторҙар башбаштаҡлығына етди генә сикләүҙәр ҡуя. Хәҙер бурыслыға киске 8-ҙән һуң шылтыратыу тыйыла, ә шәхси осрашыуҙар аҙнаһына 1 тапҡырҙан да артмаҫҡа тейеш. Кире осраҡта ойошма лицензияһыҙ ҡаласаҡ. Тимәк, бурысын ваҡытында түләй алмағандарға хәҙер барыһын да аллаға тапшырып көтөп ятырға кәрәкмәй. Коллекторҙар янай икән шунда уҡ үҙәк банкка һәм хоҡуҡ һаҡлау органдарына ғариза яҙып үҙ хоҡуғыңды яҡларға кәрәк. Был осраҡта коллекторҙы яуапҡа тапңрттырып әхлаҡи зыянды түләтеп алырҡңға мөмкин буласаҡ.\n15 ноября Бөгөн иртән Ҡырмыҫҡалы районы Салйоғот ауылында 4 йорт янды


Суртан – үҙ мөхитендә солтан » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Эй ултыра балыҡсы... » Суртан – үҙ мөхитендә солтан\nСуртан – үҙ мөхитендә солтан 22.11.2014 // Эй ултыра балыҡсы...\nҒүмерендә суртан менән осрашырға насип булған балыҡсыларҙы ихлас күңелдән сәләмләйбеҙ! Белеүегеҙсә, был йән эйәһенең йылғырлығын, йыртҡыслығын тышҡы ҡиәфәте үк әйтеп тора. Осло мороно, бихисап үткер теше лә – ошоға дәлил.\nСуртан – илебеҙҙә киң таралған балыҡтарҙың береһе. ХIХ быуатта 58 – 80 килограмлыҡтарын тотоу ғәҙәти күренеш һаналған. Суртан 150 – 200 йыл да йәшәй ала. Һыуҙың ниндәй булыуына ҡарап төҫө үҙгәрә, оҙонлоғоноң ике метрға етеүе ихтимал. Ҡартайған һайын тиреһе ағара бара. Йәшенә ҡарап, уны “шүкә”, “сурағай” тип тә йөрөтәләр. Беҙ бала саҡта һатыуҙа ырғаҡ та, ҡармаҡ ебе лә булмағанлыҡтан, суртанды мәскәүләп тота торғайныҡ. Хәҙер эреләре Себер яҡтарындағы ҙур йылғаларҙа йыш осрай. 12-14 килограмлыҡтарын беҙҙә лә тоторға мөмкин.\nҠомһоҙлоғо арҡаһында суртан шәп үҫә, шуның өсөн нисә йәштә икәнен аныҡ ҡына билдәләү ҡыйын. Тыныс ҡына аҡҡан йылғаларҙы, ҡамышлы быуа-күлдәрҙе үҙ итә. Шаршыларҙа, һалҡын һыу ятҡылыҡтарында йәшәмәй тиерлек. Суртанды “һыу бүреһе” йәки “һыу санитары” тип атарға ла мөмкин, сөнки ул ауырыу йәки яралы балыҡтар менән дә туҡлана, ҡәрҙәштәрен ашауҙан да тартынмай. Томбаш, сабаҡ, тәлмәрйен, бәләкәй ҡоштар – төп аҙығы. Уның йыртҡыслығы, ҡомһоҙлоғо хаҡында балыҡсылар яҡшы белә. Бындайҙарҙың бармағы үҙенә кәкре тигәндәй, тештәре ауыҙының эсенә ҡарай бөгөлөп тора. Тимәк, ҡорбандың ысҡынырға маташыуы файҙаһыҙ. Был тештәр тәжрибәле балыҡсыларға ла күп мәшәҡәт тыуҙыра. Ҡармаҡты ысҡындырам тип ауыҙына тығылдыңмы — бөттө, бармаҡтарыңды ҡара ҡанға батырмайынса ҡотола алмаҫһың.\nСуртан ҡармаҡҡа ҡапҡан үле балыҡты ла йота. Шул уҡ ваҡытта әгәр уныһы түше менән салҡан әйләнгән булһа йәки һыу төбөнә ятһа, уға яҡын да килмәй. Ошондай осраҡта һәүәҫкәр балыҡсыларға түбәндәге ысулды ҡулланырға мөмкин. Үле ташбашты йәки сабаҡты ике асалы ҡармаҡҡа эләктереп, ятыуға ырғытырға һәм ағымдың ҡаршыһына ҡарай уйнатырға кәрәк. Уңыш оҙаҡ көттөрмәҫ.\nСуртан йәй баштарында сәнскеле балыҡтарҙы тотоу менән ашамай, ә үлгәнен көтә, сөнки уның май айында ғына алмаштырған тештәре йомшаҡ, һунар өсөн яраҡһыҙ була. Шуға ла ошо осорҙа яралы ваҡ балыҡтар күбәйә.\nСуртан иртәле-кисле яҡшы ҡаба. Көндөҙ йотҡан балыҡтарын эшкәртеү менән мәшғүл. Ҡамыш араһында, ҡояш төшкән йылы ерҙә йоҡларға ярата. Асыҡһа, уны балыҡ баҫтырыуҙан бер нәмә лә туҡтата алмай, табышына ҡоторған бүре һымаҡ ташлана.\nБалыҡсыларҙың күҙәткәне барҙыр: суртандар ыуылдырыҡ сәскән ваҡытта өйөр менән йөрөмәй, ә бәләкәй генә төркөмдәргә бүленеп уйнай. Орлоҡто яҙғыһын йылы күләүектәргә сәсәләр. Ләкин ыуылдырыҡтарының күбеһе һыу ҡороу сәбәпле юҡҡа сыға, өҫтәүенә уларҙы алабуға, йырт балыҡ та тәмләп ҡарауҙан тартынмай. Шул мәсьәлә лә борсой: ҙур быуаларҙа ваҡ балыҡтар күпләп үрсей, ә суртан бөтөнләй юҡ. Киләсәктә ошондай ятҡылыҡтарға “һыу бүреһе” ебәрелһә, отошло булыр ине. Яй үрсегәнлектән, суртан һатыуға ла һирәк сығарыла. Уны күберәк ау менән ҡороталар.\nСуртанды ҡалҡыуыслы ҡармаҡҡа тотоуҙың үҙ серҙәре бар. Ырғаҡҡа тере селбәрә кейҙереп, уны һыуға ипләп кенә ебәрергә кәрәк. Ҡармаҡ ебе 0,4 – 0,5 миллиметрҙан нәҙек булмаҫҡа тейеш, 8-се, 11-се ырғаҡ алына. Әгәр тымыҡ урында ҡармаҡлайһың икән, ырғаҡты селбәрәнең арҡа йөҙгөсөнә эләктерергә кәрәк. Ағын һыуҙа иһә – өҫкө ирененә. Икенсе бер ысул: ҡармаҡ ебе селбәрәнең ауыҙынан индерелеп, айғолағынан сығарылып, арҡа йөҙгөсөнә ҡаҙап ҡуйыла.\nЙылтырмаға эләктереү – һәр балыҡсының хыялы. Суртан уға айырыуса көҙ айҙарында һәйбәт ҡабыусан.


Ғаилә - ил тотҡаһы\n13 Июль 2018, 12:14\nРәсәйҙә 2008 йылдан алып 8 июлдә Ғаилә, мөхәббәт һәм тоғролоҡ көнө билдәләнә. Ошо уңайҙан уҙған йомала ЗАГС залында матур байрам сараһы үтте. Күркәм кисәгә тормош юлын 50 йыл иңгә-иң терәп уҙған – алтын туйҙарын билдәләгән – Фәриҙә Ғәбделхәй ҡыҙы менән Рафаил Фәтҡолислам улы Саттаровтар, Зәйтүнә Әбделғәлим ҡыҙы һәм Миңлеғәле Хажғәле улы Мәрҙәновтар ғаиләһе саҡырылды.\nТеүәл 50 йыл элек Рафаил атлы егет Фәриҙә исемле ҡыҙға өйләнә һәм шул көндән башлап улар Саттаровтар тигән бер фамилияны йөрөтә башлай. Ярты быуат ғүмер үткән һәм хәҙер был татыу ғаилә бер ҡыҙ тәрбиәләп үҫтереп, бер ейәнгә олатай-өләсәй булғандар. Рафаил Фәтҡолислам улы район газ хеҙмәтендә – мастер, артабан һалым инспекцияһында инспектор, Фәриҙә Ғәбделхәй ҡыҙы почтала бухгалтер булып эшләп, икеһе лә хеҙмәт ветераны булып, хаҡлы ялға туҡтағандар.\nКрасноусолда йәшәүсе бер-береһенә тамсы һыу кеүек оҡшаған Зәйтүнә һәм Миңлеғәле Мәрҙәновтар ҙа мөхәббәтле ғүмер юлы үтеп, алтын туйға килеп еткәндәр. Ғаилә башлығы ПУЖКХ-ла водитель булып хеҙмәт юлын үткән, ә хужабикә леспромхозда эшләгән, хеҙмәт ветерандары. 4 балалары һәм 9 ейән-ейәнсәрҙәре, бер бүләләре – ғаиләнең төп байлығы.\nЮбилярҙарҙы ЗАГС бүлеге мөдире Зәлифә Сәйфуллина ҡотланы. Район ветерандар советы рәйесе Эльвира Мөлөкова тәбрик һүҙҙәрен әйтеп, Башҡортостан Республикаһы Башлығының Ҡотлауын уҡып ишеттерҙе һәм иҫтәлекле бүләктәрен тапшырҙы. Ҡотлауҙарға район ҡатын-ҡыҙҙар советы рәйесе Фәүзиә Зәйнуллина ла ҡушылып, юбилярҙарға сәскә гөлләмәләре бүләк итте.\nКисәлә йәнә бер ғаилә пары – быйыл ынйы туйҙарын – бергә йәшәүҙәренең 30 йыллығын билдәләйәсәк Татьяна Алексеевна менән Марс Мөхәмәт улы Хәйруллиндар тәбрикләнде. Улар Рәсәй Президенты Указы нигеҙендә булдырылған “Мөхәббәт һәм тоғролоҡ өсөн” үҙенсәлекле миҙалы менән бүләкләнде. 25 йыл эшҡыуарлыҡ менән шөғөлләнгән Хәйруллиндарҙы район хакимиәте исеменән Альбина Ғәзизова ҡотлап, был үҙенсәлекле миҙалды һәм хакимиәттең Маҡтау грамотаһын тапшырҙы. Хәйруллиндар ике ҡыҙ тәрбиәләп үҫтергән, бер ейәнсәрҙәре – ҙур ҡыуаныстары.\nТантана барышында юбилярҙар хөрмәтенә мәҙәниәт һарайы һандуғасы Рәзилә Хәбибуллина, “Землячки” йырсылары башҡарыуында йырҙар, Сергей Князевтың саксофон моңдары яңғыраны. Йыр-моң оҫтаһы Марс Хәйруллин да йыр башҡарҙы. Ғаилә парҙарына Ғаилә, мөхәббәт һәм тоғролоҡ көнөнөң билдәһе – аҡсәскә гөлләмәләре бүләк ителде. Юбилярҙарҙы балалары,туғандары, дуҫтары ҡотланы.\nБайрам сараһы хужалары – ғаилә парҙарының һәр ҡайһыһы ЗАГС бүлегенең “Почет кенәгәһе”нә ҡултамғаларын ҡуйҙы. Бәхетле парҙар йәшлектәрен иҫтәренә төшөрөп вальс та әйләнде.\nҒаилә – ил тотҡаһы, тип юҡҡа ғына әйтмәгәндәр. Ошондай ныҡлы, татыу, өлгөлө ғаиләләр күберәк булһын, һеҙҙәй ғаиләләрҙең мөхәббәтле тормош юлы быуындан-быуынға күсә килһен һәм 10 йылдан һуң 60 йыллыҡ гәүһәр (бриллиант) туйығыҙҙы билдәләргә көтөп ҡалабыҙ, тигән теләктә ҡалды байрам сараһын уҙғарыусылар.


Последние публикации на сайте » Страница 1315 » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Последние публикации на сайте » Страница 1315\nЯңылыҡтар таҫмаһы // 1-12-2010, 17:59\nБашҡортостанда эскелекккә ҡаршы етди кампания башланмаҡсы. 4 декабрҙән беҙҙә «Айыҡ Башҡортостан» тип аталған йәмәғәтселек хәрәкәте старт алырға тейеш. Уны ойоштороуға Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайының башҡарма комитеты, Башҡортостан урыҫтары соборының башҡарма комитеты һәм башҡа бик күп ойошмалар булышлыҡ иткән....\nРәсәй аҡыллы баштарынан яҙа\nЯңылыҡтар таҫмаһы // 1-12-2010, 15:42\nРәсәйҙең талантлы йәш ғалимдары, ғилми белгестәре һәм уйлап табыусылар күпләп сит илгә китеү яғын ҡарай. Инновациялар һәм мәғлүмәти технологиялар үҫеше буйынса милли ассоциация мәғлүмәттәренә ҡарағанда, 2009 йылда, мәҫәлән, АҠШ-ҡа - 56 мең, Израилгә - 13 мең тирәһе, Австралияға - 12 мең, Германияға - 9 мең, Канадаға 8 мең кеше киткән. Ә 1992 йылдан алып Рәсәйҙән 3 миллиондан артығыраҡ белгес үҙ иленән ситкә сығып киткән. Иң ҡыҙығы - революцион идеяларҙы һәм технологияларҙы бойомға ашырырға һәләтле йәш быуын.\nПассажирҙар хәүефһеҙлеге кем ҡулында?\nЯңылыҡтар таҫмаһы // 1-12-2010, 14:11\nБаш ҡалабыҙҙың Октябрь проспекты - иң «тере», иң шаулы, халыҡтан бигерәк, транспорт иң күп йөрөгән генә тип әйтеү әҙ булыр, мыжғып торған урамы. Бында хәҙер, элекке кеүек, үҙеңә кәрәк маршрут буйлап йөрөгән автобусты йәиһә троллейбусты көтөп, оҙаҡ торорға түгел: туҡталышҡа килеп ет кенә - ултырып та китәһең. Өҫтө-өҫтөнә ПАЗ-иктар, НефАЗ-дар, «Мерседес»тар, «Газель»дар, ҡытай автобустары һәм башҡалар килеп-китеп кенә тора. Кеҫәң тәрәнлегенә һәм ваҡытың мөмкинлегенә ҡарап, теләгәнеңә ултыр.\n"Салауат Юлаев"ҡа ҡаршы торорлоҡ әлегә команда юҡ...\nЯңылыҡтар таҫмаһы // 1-12-2010, 09:58\n"Салауат Юлаев" командаһы сираттағы турҙа дәғүәсеһенә бер ниндәй еңеүгә өмөт ҡалдырмай, үргә үрмәләүен дауам итә. Был юлы Вячеслав Быков тәрбиәләнеүселәре Силәбелә урындағы "Трактор"ҙы 4:0 иҫәбенә отто. Ә бит хужалар быға тиклем биш уйын рәттән еңелеү кисергәне булмай. Шуға ла боҙ майҙаны тулы булып, көйәрмәндәре күпме генә командаһын алға ҡыуаламаһын, Валерий Белоусовтың хоккейсылары ҡунаҡтарға ҡаршы бер ни ҡыла алманы. Шулай итеп был уңышлы осрашыуҙан һуң өфөләр 58 мәрәй менән турнир таблицаһынын икенсе урынына барып сыҡты....\nЯҡташыбыҙ Өфөгә эш сәфәре менән килеп ҡайтты\nНовости / Башҡортостан // 30-11-2010, 20:32\nРәсәй Федерацияһының иҡтисади үҫеш министры Эльвира Нәбиуллина эш сәфәре менән Өфөлә булды.\nРеспублика башлығы менән бергә ул «Өфө моторҙар эшләү производство берекмәһе» асыҡ акционерҙар йәмғиәтендә предприятиеның производство потенциалы менән танышҡас, уның инвестициялар йәлеп итерлек шарттары булыуын билдәләне. Рөстәм Хәмитов республика етәкселеге яғынан предприятиеға ярҙам күрһәтелеүенә, атап әйткәндә, социаль йәһәттән ярҙам булыуы хаҡында белдерҙе.\nЯҡташыбыҙ предприятиела РФ субъекттарының инвестиция йәлеп итеү мөмкинлеген күтәреү мәсьәләләре буйынса кәңәшмә үткәрҙе. Һуңынан БР Иҡтисади үҫеш министрлығы менән Калуга һәм Ульяновск өлкәләренең ошондай уҡ министрлыҡтары араһында инвестицион эшмәкәрлек йәһәтенән үҙ-ара хеҙмәттәшлек тураһындағы килешеүгә ҡул ҡуйылды....\nНефтекамала – яңы башлыҡ\nНовости / Башҡортостан // 30-11-2010, 20:31\nНефтекама ҡала советы үҙенең сираттағы ултырышында ҡала хакимиәте башлығы вазифаһына Владимир Громовты раҫланы. Был вазифаға ул конкурс һөҙөмтәләре буйынса тәғәйенләнде.\nВладимир Борисович Громов 1961 йылда Ырымбур өлкәһе Илек районының Илек ауылында тыуған. Ырымбур политехник институтын тамамлаған. 1983 йылдан мастерҙан башлап «БНПС» тресының 5-се төҙөлөш идаралығы начальнигына тиклем хеҙмәт юлы үткән. Нефтекама ҡала советы башҡарма комитеты капиталь төҙөлөш идаралығының баш инженеры булып эшләгән. 1998 йылдан әлегә тиклем «Нефтекамскстройзаказчик» муниципаль унитар предприятиеһы директоры вазифаһын биләгән....\nАуыл юлдары ла көҙгөләй\nНовости // 30-11-2010, 20:30\nРеспубликала ауыл юлдарын төҙөү буйынса өҫтөнлөклө маҡсатлы программа әҙерләнә. Әле «Ауыл юлдары» тигән федераль маҡсатлы программала ҡатнашыу өсөн әҙерлек эштәре алып барыла. 2011 йылда был программа буйынса Башҡортостан тәүге 500 миллион һум грантҡа эйә буласаҡ.\nБР Президенты Р. Хәмитов һүҙҙәренсә, беҙҙең ғалимдар юл грунтын нығытыусы һәм уны тарҡатмаусы махсус химик состав уйлап сығарған. Әйткәндәй, ул Ҡаҙағстанда, Краснодар крайында уңышлы файҙаланыла. «Республикала меңләгән ауыл юл магистралдәренән ситтә ята һәм унда йәшәүселәр ҡалаларға һәм район үҙәктәренә сыға алмай йөҙәй», – тине Рөстәм Хәмитов.\nҠоролоҡтан зыян күргән төбәктәр ярҙамһыҙ ҡалмаясаҡ\nНовости / Рәсәй // 30-11-2010, 20:30\nРәсәй Хөкүмәтенең беренсе вице-премьеры Виктор Зубков, Рәсәй Федерацияһы субъекттары етәкселәре менән малсылыҡҡа ярҙам һәм миҙгелле баҫыу эштәрен үткәреү буйынса саралар тураһындағы мәсьәлә буйынса селектор кәңәшмәһендә быйыл аграрийҙар өсөн ҡатмарлы йыл булыуын һыҙыҡ өҫтөнә алып, ил хөкүмәте ҡоролоҡтан зыян күргән төбәктәргә 20 миллиард һум күләмендә транш йүнәлтеүе, декабрҙә тағы ла 15 миллиард һум аҡса йүнәлтеләсәге тураһында хәбәр итте....\nТөбәк артистарын мәскәүҙәр шефлыҡҡа аласаҡ\nНовости / Мәҙәниәт // 30-11-2010, 20:29\nРеспубликала ижади проекттарҙы бойомға ашырыу өсөн грант төрөндә 5 миллион һум тирәһе аҡса бүленәсәк. Был хаҡта БР Президенты Р. Хәмитов театр сәнғәтен үҫтереү мәсьәләләре буйынса Волга буйы федераль округында Рәсәй Президентының тулы хоҡуҡлы вәкиле Григорий Рапота үткәргән видеоселектор кәңәшмәһендә белдерҙе.\nКәңәшмә субъекттар етәкселәре, федераль ведомстволар һәм театр берләшмәләре вәкилдәре ҡатнашлығында үтте. Рөстәм Хәмитов әйтеүенсә, тиҙҙән Башҡортостан Хөкүмәте менән Рәсәй Театр эшмәкәрҙәре союзы араһында хеҙмәттәшлек тураһында килешеү төҙөләсәк һәм документ ике яҡлап тәжрибә уртаҡлашыуға килтерәсәк. Союз республикаға үҙ белгестәрен – тәнҡитселәрен, режиссерҙарын ебәрәсәк, мастер-кластар, сәхнә телмәре, сәхнәлә хәрәкәт итеү һәм башҡа актер дисциплиналары буйынса уҡыуҙар, шулай уҡ Башҡортостанға «Et cetera» театры гастроле ойоштороласаҡ....\nЯңы эш урындары буласаҡ\nНовости // 30-11-2010, 20:28\n«Башҡортостан баҡыры» предприятиеһы 2006 йылдың яҙынан Учалы тау-металлургия комбинаты структураһына инә һәм уның «Юбилейное» һәм Подольск ятҡылыҡтарын эшкәртеүгә лицензияһы бар.\nУл баҡыр һәм баҡыр-цинк запастары буйынса төбәктә әйҙәүсе урынды биләй. Әле предприятие етәкселеге алдында тау сеймалын табыу һәм эшкәртеү буйынса өр-яңы технологиялар индерелгән заманса комбинат булдырыу маҡсаты тора. Бында 2007 йылда башланған байыҡтырыу фабрикаһын төҙөү бер аҙға туҡталып ҡалғайны. Былтыр йыл аҙағында төҙөлөш эштәре тергеҙелде һәм әле планға ярашлы алып барыла. Фабриканы сафҡа индереү етештерелгән продукцияның үҙҡиммәтен кәметеү, шулай уҡ 350-нән ашыу кешегә эш урыны булдырыу мөмкинлеген бирәсәк....\nАртҡа 1 ... 1311 1312 1313 1314 1315 1316 1317 1318 1319 ... 1419 Алға\nРЕСПУБЛИКА КӨНӨ МЕНӘН, ВАТАНДАШТАР!!!\nӘрем – бик көслө дауа


Студенттар өсөн яңы уҡыу йорто\nБашҡорт дәүләт университеты бүләккә яңы к орпус алды, ул элекке "БЭТО" асыҡ акционерҙа р йәмғиәтенең бинаһында урынлашҡан, К. Маркс\nЯңы корпус проектын "Башнефтепроект" инсти туты әҙерләгән, генераль подрядсыһы - "Башҡо ртостандың мәғарифты һәм төҙөлөштө үҫтереү и нвестиция компанияһы" асыҡ акционерҙар йәмғи әте.\nҺигеҙ мең квадрат метр майҙанды биләгән би наны реконструкциялау үткән йылдың декабренд ә тамамланған ине. Реконструкциялау хаҡы, ҡо рамалдар хаҡын индереп, 219 миллион һум тәшк ил итте. Финанслау федераль һәм республика б юджеты, шулай уҡ бюджеттан тыш средстволар и ҫәбенә алып барылды. Атап әйткәндә, БДУ яңы бинаға 33 миллион 331 мең һум аҡса һалды.\nХәҙерге ваҡытта яңы корпуста иҡтисад, геог рафия, психология факультеттары эшләй, техно парк урынлашҡан. Бинаның өсөнсө ҡатында уҡыу\nзалдары һәм китап һаҡлау урыны менән китапх ана урын алған. Етенсе ҡатта 50 урынға иҫәпл әнгән буфет эшләй.\n- Бында ҡасандыр завод ине, ә хәҙер мөһим учреждение асыла. Башҡортостандың үҙ ирке ме нән Рәсәй дәүләтенә ҡушылыуының 450 йыллыҡ б айрамы йылында 900 студент һәм 150 уҡытыусы бына тигән бүләк алды, - тине Башҡортостан П резиденты Мортаза Рәхимов корпус асыу тантан аһында.\nЮғары уҡыу йортоноң студенттарына һәм проф ессор-уҡытыусылар составына мөрәжәғәт итеп, Президент БДУ-ны "республика йөҙө" тип атаны\nһәм Башҡортостанда мәғариф һәм мәҙәниәт мәс ьәләләренә ҙур иғтибар бүленеүен һыҙыҡ өҫтөн ә алды: театрҙар, китапхана, мәктәптәр, юғар ы уҡыу йорттары асыла. Республикала һәр йыл 40-ҡа яҡын белем биреү объекты төҙөлә.\n- Һуңғы йыдарҙа Башҡорт дәүләт университет ы үҫешенә матди ресурстар һалына, вуз яҡшы я ҡҡа үҙгәрә, һәм был беҙҙең ҡаҙаныш. Башҡа тө бәктәрҙә бер-бер артлы уҡыу йорттары ябылған\nваҡытта, беҙ яңыларын төҙөүҙе дауам иттек, - тине республика башлығы.\nУниверситеттың яңы бинаһын асыу тантанаһын ан һуң Мортаза Рәхимов һәм уны оҙатып йөрөүс еләр БР Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары\nИлдус Илешев, мәғариф министры Зиннәт Аллая ров, баш ҡаланың Киров районы хакимиәте башл ығы Азамат Сәғитов, Башҡорт дәүләт университ еты ректоры Мөхәммәт Харрасов һәм башҡалар р еконструкция барышы менән танышты, гуманитар\nкорпустың уҡыу аудиторияларын, технопарк ка бинеттарын ҡараны.\nФойела Мортаза Рәхимов уҡытыусылар һәм сту денттар менән әңгәмәләште, уҡыуҙары, киләсәк\nпландары менән ҡыҙыҡһынды.\nРеспублика башлығы күргәндәре менән ҡәнәғә т ҡалды һәм студенттарҙың тырышлығын телгә а лды. Мортаза Рәхимов, юғары уҡыу йортон тама млаусыларҙың күбеһе, юғары белем тураһында диплом була тороп, үҙ специальностары буйынс а эшләмәй, был юҫыҡта вуздар эш биреүселәр м енән һөҙөмтәле бәйләнештә булырға тейеш, тин е.


Мысырҙа Рәсәй самолетының һәләкәте сәбәбе-яғыулыҡ йәки бомба шартлауы. Был турала ҡара ҡумталарҙағы яҙыуҙар менән танышыусыға һылтанап мәғлүмәт агентлыҡтары хәбәр итә. Шарм-Эш-Шейтан осоусы самолет 31-се октябрь фажиғәгә осрағайны. Барлыҡ пассажирҙар ҙа һәләк булды.\nРумыния халҡы урамдарға сыҡты. Ҡайһы бер политологтар быны революция тип тә баһалай. Румындар илдә коррупцияны туҡтатыуҙы һәм премьер-министрғың вазифаһынан китеүен талап итә.\nТөркиәнең Сиде ҡалаһында диңгеҙ төбөндә тәүге музей асылды. 110 скульптура 5 тематик экспозицияға бүленгән. Улар 9 метрҙан 25 метрҙа тиклем тәрәнлектә урынлашҡан.\nИндонезия хакимиәттәре Ринджани вулканы атыла башлау сәбәпле Бали утрауындағы халыҡ-ара аэропортты япҡан. 700 самаһы рейс тотҡарлана. Именлек тәьмин итеү маҡсатында бына ошондай саралар күрелә. Йөҙләгән турист эвакуацияланған.\n05 ноября Рәсәй Үҙәк банкы Уралсибтың бөлгөнлөккә төшөүенә ҡаршы саралар күрә\n05 ноября Рәсәйҙең именлеге һәм уның көслөлөгө – халыҡтар берҙәмлегендә


Иртәнге аш зарарлымы?\n26 Ноябрь 2019, 16:15\nДиетологтар һәм сәләмәт туҡланыу яҡлылар быға саҡлы иң мөһиме - иртәнге аш, тиҙәр ине. Иртән мөмкин тиклем туҡлыҡлыраҡ ризыҡҡа өҫтөнлөк бирергә тәҡдим итеүселәр ҙә булды. Әммә Австралия диетологтарының яңы тикшеренеүе был мәсьәләне шик аҫтына ҡуйҙы.\n13 этаптан торған тикшеренеү үтә ябай әммә бик һөҙөмтәле булып сыға. Һәр этапта бер төркөм кешеләр иртәнге аштан баш тарта, ә ҡайһы брҙәре, киреһенсә, мотлаҡ ашай. Һуңынан улар үҙ эштәре буйынса китә. Шул уҡ ваҡытта көнө буйына күпме ашағандарын иҫәпләргә тейеш була. Асыҡланыуынса, иртәнге ашҡа өҫтөнлөк биргәндәр тәүгеләренә ҡрағанда көн дауамында 260 калорийға күберәк ашаған. Иртән ашау йәки ашамау аппетитҡа әллә ни ҙур йоғонто яһамаған. Уның ҡарауы иртән ашамағандар тиҙерәк ябыҡҡан.\nИртән ашау йәки ашамау артыҡ ҙур әһәмиәткә эйә түгел, тип иҫәпләй белгестәр. Энергияны дөрөҫ бүлеүҙә йәки ябығыуҙа ла әллә ни айырма юҡ, тиҙәр. Барыһының да организмы бер төрлө түгел бит. Кем теләй - ашаһын, ашамаһаң да һис ниндәй ҡурҡынысы юҡлығын билдәләй.


Башҡортостанда эҙәрмәндәр һәләк булған ҡыҙылармеец Павел Сухихтың туғандарын эҙләй\nБашҡортостан эҙәрмәндәре һәләк булған ҡыҙылармеецтың туғандарын эҙләй. Республикала йәшәүселәр тағы бер яҡташыбыҙға һуғыштан әйләнеп ҡайтырға ярҙам итә ала.\n17:48, 31 октябрь 2017 Йәмғиәт\nҒәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы: 1 ноябрҙә республикала көслө дауыл күҙаллана\nБашҡортостандың Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы елдең көсәйеүе хаҡында хәбәр таратты. Иртәгә, 1 ноябрҙә, республикала елдең тиҙлеге секундына 23 метрға тиклем етеүе ихтимал.\n17:09, 31 октябрь 2017 Йәмғиәт\nБашҡортостанда этнографик диктанттың майҙансыҡтары билдәле булды\n3 ноябрҙә Рәсәйҙең бөтә төбәктәрендә, шул иҫәптән Башҡортостанда Халыҡтар берҙәмлеге көнөнә ҡарата «Ҙур этнографик диктант» акцияһы уҙа. Республика ошо акцияға икенсе тапҡыр ҡушыла.\n15:34, 31 октябрь 2017 Йәмғиәт\nБашҡортостандың Бөрйән районында бүреләр шәхси ихаталарҙа һөжүм итә башлаған\nБашҡортостандың Бөрйән районында урындағы халыҡ бүреләрҙең һөжүм итеүенә зарлана, йыртҡыстар хатта шәхси ихаталарға инеүҙән ҡурҡмай. Мәҫәлән, Килдеғол ауылында бүреләр бер нисә һарыҡтың башына еткән.\n14:13, 31 октябрь 2017 Йәмғиәт\nБашҡортостанда «Еҙем» тәбиғәт паркы булдырыла\nБашҡортостандың күркәм урындарының береһе булып танылған Ғафури районында «Еҙем» тәбиғәт паркын булдырыу хаҡында ҡарар ҡабул ителде. Урындағы мәмерйәләр һәм Еҙем йылғаһы бик күп туристарҙы йәлеп итә.\n12:51, 31 октябрь 2017 Йәмғиәт\nРеспубликала «МИР премияһы» конкурсына ғаризалар ҡабул ителә\n10 ноябргә тиклем киң мәғлүмәт саралары вәкилдәре һәм блогерҙар Рәсәйҙә йәшәүселәрҙең изге эштәрен яҡтыртыу өсөн «МИР премияһы»на дәғүә итә ала. Ғаризаларҙы «Йәштәр-Инициатива-Үҫеш» («Молодежь-Инициатива-Развитие») йәштәр йәмәғәт ойошмаһы 10 ноябргә тиклем ҡабул итә.\n12:00, 31 октябрь 2017 Йәмғиәт\nТөбәктә ҡырағай бал ҡорттары хаҡында уникаль китапты инглиз теленән тәржемә итеүселәрҙе эҙләйҙәр\n«Шүлгәнташ» ҡурсаулығы хакимиәте бал ҡорттарының тәртибе хаҡында «Following the Wild Bees» китабын инглиз теленән руссаға техник тәржемә итеү өсөн инглиз телен белгән волонтерҙы эҙләй.\n11:00, 31 октябрь 2017 Йәмғиәт\nВладимир Путин йәйәүлеләрҙе һәм велосипедсыларҙы үткәрмәгән өсөн штрафты арттырҙы\nРәсәй Президенты Владимир Путин йәйәүлене үткәреүҙән баш тартҡан өсөн автомобилселәргә штраф күләмен 2,5 мең һумға тиклем арттырыу тураһындағы ҡарарға ҡул ҡуйҙы.\n9:30, 31 октябрь 2017 Йәмғиәт\nТөбәктә бөгөн 8 градусҡаса йылы, ә иртәгә ҡар яуасаҡ\nБашҡортостандың баш ҡалаһында хәҙер термометр бағанаһы +6 градус билдәһендә туҡтап ҡалды. Атмосфера баҫымы терегөмөш бағанаһы буйынса 731 миллиметр. Синоптиктарҙың фараздары буйынса, кискә табан баҫым түбәнәйәсәк.\n8:02, 31 октябрь 2017 Йәмғиәт\nБашҡортостанда Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы елдең көсәйеүе хаҡында иҫкәртте\nБашҡортостанда Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы елдең көсәйеүе хаҡында хәбәр таратты. Ведомствонан хәбәр итеүҙәренсә, төбәктең гидрометеорология һәм тирә-яҡ мөхитте күҙәтеү идаралығы мәғлүмәттәре буйынса, 30, 31 октябрҙә елдең тиҙлеге урыны менән секундына 17-22 метрға тиклем етеүе көтөлә.\n15:57, 30 октябрь 2017 Йәмғиәт\nБашҡортостандың баш ҡалаһында киң мәғлүмәт сараларында Экология йылын иң яҡшы яҡтыртыу конкурсына ғаризалар ҡабул ителә\n1 ноябрҙә Башҡортостан Республикаһының Матбуғат һәм киң мәғлүмәт саралары агентлығында киң мәғлүмәт сараларында Экология йылын яң яҡшы яҡтыртыу конкурсында ҡатнашыу өсөн ғаризалар ҡабул итеү башлана.\n14:44, 30 октябрь 2017 Йәмғиәт\nӨфөлә «Иғтибар — балалар!» иҫкәртеү операцияһы бара\nӨфөлә бәлиғ булмағандар ҡатнашлығындағы юл һәләкәттәренең артыуына юл ҡуймау өсөн «Иғтибар — балалар!» иҫкәртеү операцияһы уҙғарыла.\n«Балаларҙың күбеһе күп ваҡытын тышта үткәрәсәк, сөнки уҡыусыларҙың көҙгө каникулдары башланды!\n13:31, 30 октябрь 2017 Йәмғиәт\nИлсур Сөләймәновтан яңы видео: Манчестер университетына нисек уҡырға инергә\nБлогер Илсур Сөләймәнов үҙенең башҡорт телендәге YouTube каналында икенсе видеосерияһын яҙҙырған. Икенсе сығыштың темаһы — «Өфөнән Манчестерға, йәки магистратураға нисек уҡырға инергә».\n11:24, 30 октябрь 2017 Йәмғиәт\nНоябрҙең тәүге аҙнаһында республика халҡын өс ял көнө көтә\nХалыҡтар берҙәмлеге көнөн байрам итеү менән бәйле Башҡортостанда йәшәүселәрҙе, шул иҫәптән бөтә Рәсәй халҡын, өс көнлөк ял көндәре көтә.\nБыйыл Халыҡтар берҙәмлеге көнө аҙналыҡ ял көнөнә – шәмбегә тура килә.\n11:00, 30 октябрь 2017 Йәмғиәт\nБеҙгә башҡорт телен өйрәнеүҙе мауыҡтырғыс, заманса форматта ойоштороу мөһим – Рөстәм Хәмитов\nЯңы уҡыу йылы башынан «Халыҡ-ара башҡорт телен дистанцияла уҡытыу системаһы» электрон белем биреү курсы эшләй башланы. Ошо платформаны әҙерләү өҫтөндә М.\n10:40, 30 октябрь 2017 Йәмғиәт\nҠышҡыһын Башҡортостан юлдары тәүлек әйләнәһенә патруллек ителә\nБашҡортостандың юл хеҙмәттәре ҡышҡы осорҙа эшләргә әҙерләнә. Республика Хөкүмәтенең тейешле бойороғо Башҡортостандың рәсми интернет-порталында баҫылған.\n9:30, 30 октябрь 2017 Йәмғиәт\nРеспублика халҡының 37 проценты киҙеүгә ҡаршы прививка яһатҡан\nТөбәк «Роспотребнадзор» идаралығының мәғлүмәттәре буйынса, Башҡортостанда 1 505 368 кеше киҙеүгә ҡаршы прививка яһатҡан – ул республика халҡының 37 проценты.\n8:30, 30 октябрь 2017 Йәмғиәт\nБашҡортостанда алтынсы класс уҡыусыһы ике йәшлек ҡыҙҙы ҡотҡарған\nБашҡортостан буйынса Эске эштәр министрлығы етәкселеге уҙған йылдың март айында ике йәшлек ҡыҙҙы ҡотҡарған алтынсы класс уҡыусыһы Ярослав Адоньевты бүләкләне.\n7:30, 30 октябрь 2017 Йәмғиәт\nБашҡортостандың ЮХХДИ республика юлдарында тикшереүҙе көсәйтә\nҺауа торошоноң боҙолоуы арҡаһында Башҡортостан юлдарында транспорт хәрәкәте ҡатмарлашты. Шуға бәйле республиканың ЮХДДИ автомобиль юлдарында тикшереүҙе көсәйтеүе хаҡында хәбәр итә.\n17:22, 27 октябрь 2017 Йәмғиәт\nБашҡортостанда киң таралған экологик боҙоуҙар — законһыҙ сүплектәр\nБашҡортостанда киң таралған экологик боҙоуҙар — законһыҙ сүплектәр. Шундай 400-гә яҡын осраҡ теркәлгән. Башҡортостандың Тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министрлығында быйыл хоҡуҡ ҡулланыу тәжрибәһе һөҙөмтәләрен асыҡ тикшереүҙә ошо хаҡта хәбәр иттеләр.\n16:51, 27 октябрь 2017 Йәмғиәт\nЮғары уҡыу йортон һайлайбыҙ: Башҡорт дәүләт университеты Асыҡ ишектәр көнөнә саҡыра\nКөҙгө каникулдар ваҡытында Башҡорт дәүләт университеты вуз менән таныштырыу өсөн абитуриенттарҙы көтә.\nЮғары уҡыу йорто берләшмәһе билдәләүенсә, уҡыусылар Асыҡ ишектәр көнөндә генә университеттарҙың мөмкинлектәрен тулыһынса баһалай, студент тормошо менән таныша, үҙҙәренә оҡшаған белем алыу программаһын һайлай һәм ҡыҙыҡһындырған һорауҙарына яуап алыу мөмкинлегенә эйә.\n14:00, 27 октябрь 2017 Йәмғиәт\n«Роспотребнадзор»ҙың Башҡортостан идаралығы башлығы киҫкен респиратор вирус инфекцияһы менән сирләү буйынса мәғлүмәттәрҙе иғлан итте\nАҙна һайын Башҡортостанда 16-20 мең кешегә киҫкен респиратор вирус инфекцияһы диагнозы ҡуйыла. Уҙған аҙнала төбәктә 16 300 кеше сирләгән. Эпидемик сик артмаған.\n13:23, 27 октябрь 2017 Йәмғиәт\nБашҡортостандан дизайнер Мәскәүҙә Mercedez-Benz Fashion Week Мода аҙналығында ҡатнашты\nМәскәүҙә Mercedez-Benz Fashion Week — Көнсығыш Европаның абруйлы Мода аҙналығы барышында Рәсәй дизайнерҙарының 2018 йылдың яҙ, йәй миҙгелдәрендә модалы кейем-һалымдар коллекцияһы күрһәтелде.\n11:58, 27 октябрь 2017 Йәмғиәт\nТөбәктә бешмә вирусы табылған урындарҙа һуңғы дезинфекция үткәрелде\nОктябрь башында бешмә вирусы табылған Башҡортостандың тораҡ пункттарында һуңғы дезинфекцияны үткәрҙеләр. Атап әйткәндә, Ҡандра, Йәрмөхмәт, Үрмәкәй һәм Түбәнге Ҡаранйылға ауылдарында аҙбарҙарҙы һәм мал аҙығын һуңғы тапҡыр дезинфекцияланылар.\n8:50, 27 октябрь 2017 Йәмғиәт\nБиатлонсы Антон Бабиков «Шәкәр урынына балалар» төбәк проектын хупланы\nБашҡортостанды тыуып үҫкән танылған биатлонсы Антон Бабиков «Шәкәр урынына балалар» төбәк проектын хупланы.\n«@nashidetiufa #шәкәр урынынабалаларҙан (детивместосахара) изге эстафетаны ҡабул итәм.\n14:49, 26 октябрь 2017 Йәмғиәт\nРеспубликала «Алтын ҡулдар» индустриаль мәктәбе барлыҡҡа киләсәк\nБашҡортостанда «Алтын ҡулдар» селтәр индустриаль мәктәбе ойошторола. Яңы уҡыу йортоноң программаһы проектын белгестәр «Киләсәк мәғарифы» Өфө халыҡ-ара мәғариф салонында тикшерҙе.\n11:15, 26 октябрь 2017 Йәмғиәт\nЙомағужа һыу һаҡлағысы төбөндә табылған һуҡыр ҡыҫалалар уникаль булып сыҡты\nҺыу аҫты мәмерйәһе белгестәренең Һаҡаҫҡы мәмерйәһендәге сенсациялы табышы ғилми рәүештә раҫланды. Йомағужа һыу һаҡлағысы төбөндә табылған һуҡыр ҡыҫалалар – донъяла башҡа бер ерҙә лә осрамаған ҡыҫалаларҙың уникаль төрө, тип хәбәр итә Башҡортостан юлдаш телевидениеһы.\n10:40, 26 октябрь 2017 Йәмғиәт\nБашҡортостан дәүләт хеҙмәте һәм идара итеү академияһы үҙгәртеп ҡороласаҡ\nБашҡортостан дәүләт хеҙмәте һәм идара итеү академияһы үҙгәртеп ҡороласаҡ, тип хәбәр итә РБК-Өфө Рөстәм Хәмитовтың электрон белем биреүҙе үҫтереү буйынса ултырышындағы белдереүенә һылтанып.\n9:00, 26 октябрь 2017 Йәмғиәт\nИндонезияның Тенгаронг ҡалаһында 2020 йылғы Бөтә донъя Фольклориадаһы менән таныштырҙылар\n25 октябрҙә Индонезияла Халыҡ-ара фольклор һәм традицион сәнғәт фестивалдәре советы Генераль ассамблеяһы (CIOFF) ултырышында 2020 йылғы Бөтә донъя Фольклориадаһы менән таныштырыу үтте.\n8:20, 26 октябрь 2017 Йәмғиәт\nӨфөлә башҡорт теле буйынса ҡыҙыҡлы дәреслектәр сығарыуға яңы алымдар тикшерелде\nӨфөлә «Киләсәк мәғарифы» халыҡ-ара салоны сиктәрендә Башҡортостан Республикаһы Мәғарифты үҫтереү институтының башҡорт һәм башҡа туған телдәрҙе үҫтереү кафедраһы туған телдәрҙе өйрәнеүҙе камиллаштырыу һорауҙары буйынса һүҙ көрәштереү майҙансығын уҙғарҙы.\n7:40, 26 октябрь 2017 Йәмғиәт\nБашҡортостан Фәндәр академияһында «Умник»тарҙы һайлайҙар\nКесе йома, 26 октябрҙә, Башҡортостан Фәндәр академияһында «Умник» республика конкурсының финалы башлана. Башҡортостан Республикаһы Фәндәр академияһының матбуғат хеҙмәтендә хәбәр итеүҙәренсә, йәш уйлап сығарыусылар үҙ проекттары менән таныштыра, һөҙөмтәлә улар 500 мең һум грант ала.\n19:00, 25 октябрь 2017 Йәмғиәт\nТөбәктең Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы юлдарҙа күреү мөмкинлегенең кәмеүе хаҡында иҫкәртә: синоптиктар ҡар яуыуын һәм еңелсә буран сығыуын фаразлай\nБашҡортостандың Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы иҫкәртә: төндә һәм иртән автомобиль юлдарының ҡайһы бер участкаларында томан төшөүе, көндөҙ республиканың көньяҡ өлөшөндә яуым-төшөм арҡаһында 1-2 саҡрымға тиклем күреү мөмкинлегенең кәмеүе ихтимал.\n18:00, 25 октябрь 2017 Йәмғиәт\nЭльвира Ҡарамышева «Рәсәй студенттары һылыуҡайы - 2017» бөтә Рәсәй конкурсында Башҡортостан исеменән сығыш яһай\nЭльвира Ҡарамышева «Рәсәй студенттары һылыуҡайы — 2017» бөтә Рәсәй конкурсында Башҡортостан исеменән сығыш яһай\n1-6 ноябрҙә Владивостокта «Рәсәй студенттары һылыуҡайы — 2017» бөтә Рәсәй конкурсы уҙғарыла.\n17:45, 25 октябрь 2017 Йәмғиәт\nТөбәктә йыл һайын шәкәр диабеты менән сирләүҙең 9 мең осрағы теркәлә\nБөгөн Башҡортостанда 100 меңдән ашыу кеше шәкәр диабеты менән яфалана. Был хаҡта республиканың Дәүләт Йыйылышы ултырышында «Диабетты еңеп йәшәргә!» мәғлүмәт-иҫкәртеү акцияһы барышында төбәктең баш диабетологы Полина Гусева белдерҙе.\n13:52, 25 октябрь 2017 Йәмғиәт\nРеспубликала йәшәүселәр башҡорт телен дистанцияла өйрәнә ала\nТиҙҙән теләгән һәр кем «Электрон белем биреү» порталы ярҙамында башҡорт телен дистанцияла өйрәнә ала. Дәүләт хеҙмәткәрҙәрен әҙерләү мәсьәләләренә арналған электрон белем биреүҙе үҫтереү буйынса Совет ултырышында Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов тейешле бүлек булдырырға ҡушты.\n12:07, 25 октябрь 2017 Йәмғиәт\nӨфө властары Революция урамындағы скверҙың исеме өсөн тауыш биреүҙе туҡтатты\nӨфө хакимиәтендә Революция урамындағы скверҙың исеме өсөн тауыш биреүҙе туҡтаттылар. Һорау алыу «Бәйләнештә» социаль селтәрендәге «Өфөнөң Ленин районы» төркөмөндә алып барылды.\n11:36, 25 октябрь 2017 Йәмғиәт\nБашҡортостанда инсультҡа ҡаршы көрәшкә арналған саралар бара\n23-27 октябрҙә Өфөлә һәм республикала Бөтә донъя инсультҡа ҡаршы көрәш көнөнә бағышланған саралар уҙғарыла, тип хәбәр иттеләр мэриянан. Иҫкәртеү саралары инсультты һәм унан үлеү осраҡтарын кәметеү проблемаһын хәл итеүҙә ҙур әһәмиәткә эйә, шуға күрә Башҡортостанда ошо дата алдынан һаулыҡ һаҡлау белгестәре халыҡ өсөн профилактик саралар ойошторҙо.\n11:03, 25 октябрь 2017 Йәмғиәт\nБашҡортостан йылғалары ғәҙәттәгенән иртәрәк туңасаҡ - синоптиктар\nРеспублика йылғалары температураһы 0 градусҡа еткәс 10-15 көн дауамында туңа. Быйыл Башҡортостандың һыу ятҡылыҡтары күп йыллыҡ уртаса күрһәткестәрҙән иртәрәк туңа, тип хәбәр итте синоптиктар.\n9:20, 25 октябрь 2017 Йәмғиәт\nФедераль дәүләт теркәүе, кадастр һәм картография хеҙмәтенең Башҡортостан буйынса идаралығында яңы етәксе\nФедераль дәүләт теркәүе, кадастр һәм картография хеҙмәтенең Башҡортостан буйынса идаралығы етәксеһе итеп Пётр Клец тәғәйенләнде. Рәсәй Федерацияһы иҡтисади үҫеш министры Максим Орешкин тейешле бойороҡҡа ҡул ҡуйған.\n8:30, 25 октябрь 2017 Йәмғиәт\nЭлектрон белем биреүҙе үҫтереү буйынса Советта дәүләт хеҙмәткәрҙәрен әҙерләү мәсьәләләрен тикшерҙеләр\nБөгөн Башҡортостандың дәүләт хеҙмәте һәм идара итеү академияһында Рөстәм Хәмитов Башҡортостан Республикаһы Башлығы ҡарамағындағы электрон белем биреүҙе үҫтереү буйынса Советтың күсмә ултырышын үткәрҙе.\n17:34, 24 октябрь 2017 Йәмғиәт\n24-27 октябрҙә Ерҙә магнит дауылы көтөлә – киң мәғлүмәт саралары\n24-27 октябрҙә Ерҙә сираттағы магнит дауылы көтөлә. Ошо хаҡта, Рәсәй Фәндәр академияһы Лебедев исемендәге Физика институтының Ҡояш рентген астрономияһы лабораторияһы белгестәренең фаразына һылтанма яһап, киң мәғлүмәт саралары хәбәр итә.\n16:51, 24 октябрь 2017 Йәмғиәт\nӨфөләр автомобилдәрен эвакуациялау хаҡында SMS ярҙамында белә ала\nБаш ҡалала автомобиль хужаларына яңы хеҙмәт менән файҙаланыу мөмкинлеге бар: ufa-parkovka.ru сайтында теркәлеп, автомобилде эвакуациялау осрағы хаҡында SMS-хәбәр алырға була.\n15:36, 24 октябрь 2017 Йәмғиәт\nБашҡортостандың баш ҡалаһында 23 октябрҙән 24-нә ҡарай төндә ваҡытлыса ҡар ятты. Автоһәүәҫкәрҙәрҙең иртәһе машинаны йылытыуҙан һәм уны ҡарҙан таҙартыуҙан башланды.\n11:00, 24 октябрь 2017 Йәмғиәт\n9:40, 24 октябрь 2017 Йәмғиәт\n15:35, 23 октябрь 2017 Йәмғиәт\nРеспублика биләмәһенә Арктика һалҡындарының үтеп инеүе көсәйә\nБашҡортостан биләмәһенә Арктика һалҡынының үтеп инеүе көсәйә. Автомобиль хужаларын йәйге тәгәрмәстәрҙе ҡышҡыға алмаштырырға саҡыралар, тип хәбәр итә «Башҡортостан» дәүләт телерадиокомпанияһы.\n15:12, 23 октябрь 2017 Йәмғиәт\n14:40, 23 октябрь 2017 Йәмғиәт\n11:30, 23 октябрь 2017 Йәмғиәт\nБашҡортостанда яман шеш менән сирләү кимәле юғары булған райондар аталды\nБашҡортостандың Һаулыҡ һаҡлау министрлығы яман шеш менән сирләү кимәле юғары булған райондарҙы иғлан итте. Ведомство яман шештең төрҙәре буйынса рейтинг төҙөнө.\n10:46, 23 октябрь 2017 Йәмғиәт\nӨфөлә «морждар» һыу инеү миҙгелен аса\n1 ноябрҙә Өфө «морждары» Яҡутов исемендәге паркта урынлашҡан Һалдат күлендә ҡышҡы һыу инеү миҙгелен аса. Улар аҙнаһына өс тапҡыр – шаршамбы, шәмбе һәм йәкшәмбе йөҙәсәк.\n10:15, 23 октябрь 2017 Йәмғиәт\n10:00, 23 октябрь 2017 Йәмғиәт\nМифтахетдин Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия универеситеты командаһы (BSPU_Team) «Голдберг кубогы 2017» бөтә Рәсәй командалы инженер ярышында абсолют I урынды яулап, 50 000 һум күләмендә төп бүләкте отто һәм 2018 йылда Тулузда (Франция) Fab14 халыҡ-ара форумына барыу мөмкинлегенә эйә булды.\n8:20, 23 октябрь 2017 Йәмғиәт\nРеспубликаның гидрометеорология һәм тирә-яҡ мөхит мониторингы идаралығы мәғлүмәттәре буйынса, 23 октябрҙә урыны менән бер аҙ ҡар, республиканың көньяғы буйынса епшек ҡар яуасаҡ, сымдарға һәм ағастарға епшек ҡар йәбешеүе, ҡайһы бер юл участкаларында боҙлауыҡ булыуы күҙәтеләсәк.\n7:00, 23 октябрь 2017 Йәмғиәт\n16:30, 20 октябрь 2017 Йәмғиәт\n14:24, 20 октябрь 2017 Йәмғиәт\nБашгидрометүҙәк фараздары буйынса, шәмбе, 21 октябрҙә, республикала урыны менән бер аҙ епшек ҡар яуасаҡ.\n12:28, 20 октябрь 2017 Йәмғиәт\n11:41, 20 октябрь 2017 Йәмғиәт\n9:30, 20 октябрь 2017 Йәмғиәт\nӨфөлә Мостай Кәримдең исемен йөрөткән самолетты ҡаршы алдылар\nКесе йома, 19 октябрҙә, «Өфө» халыҡ-ара аэропортына Мостай Кәримдең хөрмәтенә аталған самолет осоп килде. «Аэрофлот» авиакомпанияһының пассажирҙар ташыусы Sukhoi Superjet 100 самолеты сентябрь һуңында Башҡортостандың халыҡ шағиры исемен алды.\n8:40, 20 октябрь 2017 Йәмғиәт\n7:40, 20 октябрь 2017 Йәмғиәт\n17:47, 19 октябрь 2017 Йәмғиәт\nЙыл башынан Башҡортостанда 795 кеше геморрагик биҙгәк менән сирләгән, улар араһында 17 йәшкәсә 33 бала бар. Башҡортостандағы 41 районда һәм алты ҡалала сысҡан ауырыуы менән зарарланыу осраҡтары теркәлгән.\n13:42, 19 октябрь 2017 Йәмғиәт\nӨфөлә «XXI быуаттың мәғариф киңлегендә исламдың идеалдары һәм ҡиммәттәре» халыҡ-ара ғилми-ғәмәли конференцияһы эш башланы. Башҡортостандың баш ҡалаһында форум унынсы тапҡыр уҙа.\n12:05, 19 октябрь 2017 Йәмғиәт\n11:34, 19 октябрь 2017 Йәмғиәт\nАтаҡлы яҙыусының 100 йыллығына Рус география йәмғиәтенең Башҡортостандағы төбәк бүлексәһе әҙерләгән ҙур акция күҙаллана.\n10:30, 19 октябрь 2017 Йәмғиәт\nБашҡортостанда республиканың 100 йыллығына объекттар исемлеген булдырыу процесын көйләү буйынса ведомство-ара эшсе төркөм ойошторолдо\nБашҡортостан Хөкүмәтенең бойороғо менән республиканың 100 йыллығына объекттар исемлеген булдырыу һәм тормошҡа ашырыу процесын көйләү буйынса ведомство-ара эшсе төркөм ойошторолдо.\n9:05, 19 октябрь 2017 Йәмғиәт\nАлдағы ял көндәрендә республикала һауа температураһы төндә -1,-6, аяҙытҡанда -11, көндөҙ -2,+3 градус буласаҡ.\n8:50, 19 октябрь 2017 Йәмғиәт\n8:35, 19 октябрь 2017 Йәмғиәт


"Был һайлауҙа эшләүе ҡыҙығыраҡ" » "Урал" гәзите\n"Был һайлауҙа эшләүе ҡыҙығыраҡ"\n- Хәйҙәр Арыҫлан улы, “йәйге” һайлау кампанияһы нисек үтә? Урындағы комиссиялар бөгөнгәсә ниндәй эш башҡарҙы?\n- Башҡортостандың Дәүләт Йыйылышы - Ҡоролтай депутаты булырға теләүселәр өсөн тауыш биреү буйынса кампания ике ай самаһы элек башланды. Ә беҙҙең, ойоштороусыларҙың, был тәңгәлдә эше әллә ҡасандан - 2012 йылдың көҙөнән үк - бара. Төп һөҙөмтә - участка комиссияларының төҙөлөүе. Яңы ҡануниәткә ярашлы, уларҙың барыһы ла 1 мартҡаса формалашты һәм 28 августан эшкә тотонасаҡ. Быйыл яҙ 3452 участка һайлау комиссияһы булдырылды. Бының өсөн республика етәкселегенә рәхмәтлебеҙ, сөнки элек ауыл-ҡалаларҙа һайлауҙы ойоштороусыларға ике урында эшләргә, өҙгөләнергә тура килде. Был йәмәғәт башланғысында, йәғни түләүһеҙ башҡарылды. Хәҙер иһә һәр кемдең тәғәйен эше лә, хеҙмәт хаҡы ла бар. Бөгөнгә һайлау кампанияһының мөһим саралары үтте. Әйткәндәй, берҙәм республика округы һәм бер мандатлы округтар буйынса тауыш биреүҙә ҡатнашырға теләк белдергән 12 партияның бөтәһенең дә кандидаттары исемлеге теркәлде. Тағы алты партия кандидаттарын бер мандатлы округ буйынса ғына күрһәтте.\nБер мандатлы 55 округ буйынса 391 кандидат теркәлгәйне, ә 42 кандидатты иҫәпкә ҡуйыуҙан закон нигеҙендә баш тарттыҡ. Теркәү үткәндән һуң ике кеше үҙ теләге менән кандидатураһын алды. Шулай итеп, бөгөн бюллетендәрҙә - 389 кандидат. Уларҙың 17-һе - үҙ-үҙен күрһәтеүселәр, ҡалғандары - сәйәси партияларҙың төбәк бүлексәләре вәкилдәре.\nБөгөн һайлау бюллетендәрен баҫабыҙ. Тауыш биреү кө-нөндә үҙҙәренең һайлау участкаларына килә алмағандар өсөн ситтән тороп һайлау мөмкинлеге биргән 70 мең бланк баҫылды. Уларҙы 28 авгусҡа тиклем - территориаль һайлау комиссияларынан, ә 29 августан 7 сентябргәсә участка һайлау комиссияларынан барып алырға мөмкин.\n- 8 сентябргә тиклем беҙҙе һайлау кампанияһының тағы ниндәй мөһим этаптары көтә?\n- Яҡын көндәрҙә комиссиялар һәм һайлаусылар өсөн иң мөһиме - тауыш биреүселәр исемлеге буйынса эшләү. Территориаль һайлау комиссияларында һәр участка буйынса исемлек төҙөлөп бөтөп килә. Тәүге нөсхәләр 28 августан да һуңламай тейешле участкалағы һайлау комиссияһына тапшырылырға тейеш. Шул көндән алып һайлау хоҡуғына эйә һәр граждан, ниндәйҙер сәбәп буйынса исемлеккә инмәгән булһа, үҙен тауыш биреүселәр иҫәбенә индереүҙе һорап, участка комиссияһына ғариза менән мөрәжәғәт итергә хаҡлы. Ул шулай уҡ үҙе тураһындағы мәғлүмәттәрҙәге хата хаҡында хәбәр итә ала.\nКандидаттарға килгәндә, бөгөндән улар үҙҙәрен партия исемлегенән һыҙып ташлай алмаясаҡ. Партияларға ла ошо көндән һуң исемлектәге кандидаттарынан баш тартырға ярамай.\n- Һуңғы йылдар тарихында быйыл тәүге тапҡыр һайлауҙа 12 сәйәси партия һәм 1200-ҙән ашыу кандидат ҡатнаша. Был эште ни тиклем ауырлаштыра? Көсөргәнеш һиҙеләме, әллә барыһы ла ғәҙәттәгесәме?\n- Ғәҙәттәгесә эш, тип әйтһәм, бигүк дөрөҫ булмаҫ, сөнки партияларҙың артыуы һайлауҙы ойоштороусыларға мәшәҡәттәр өҫтәне. Был һайлауҙа эшләүе ҡыҙығыраҡ. Берҙәм тауыш биреү көнөндә әлеге Рәсәй тарихындағы иң киң ҡоласлы һайлау үтәсәк. Тауыш биреү илебеҙҙең Ингушетия, Ҡа-барҙы-Балҡар һәм Санкт-Петербургтан башҡа бөтә төбәктәрендә лә ойошторола.\nДөйөм алғанда, республикала партияларҙың әүҙемлеге юғары. Беҙ быға шатланабыҙ ғына. Һайлау комиссиялары сәйәси партияларҙың һәм кандидаттарҙың һәр береһенә демократик ҡарашта, тауыш биреүҙә ҡатнашһындар өсөн мөмкин булғандың барыһы ла эшләнә. Беҙҙең комиссияларҙың ишеге һәр кемгә асыҡ. Улар консультация үткәрҙе, документтарҙың күсермәһен эшләп бирҙе. Беҙҙең маҡсат - һәр ҡатнашыусыға ҡарата законды теүәл үтәү. Кандидаттар араһында аҡыллы, тәрән фекерле кешеләр күп. Улар менән аралашыуҙан ҡәнәғәтлек алаһың.\n- Дәғүәселек кимәле нисек?\n- Һис шикһеҙ, юғары. Депутат мандатына дүрт округта 11-әр, өс округта - 10-ар, тағы өс округта - 9-ар, туғыҙ округта - 8-әр, 14 округта - 7-шәр, 13 округта - 6-шар, алты округта 5-әр кандидат дәғүәләшә. Бер мандатлы өс округта ғына “конкурс” түбәнерәк - бер урынға дүрт кеше.\nӘлеге һайлауға ҡыҙыҡһыныу ҙур һәм Дәүләт Йыйылышы - Ҡоролтай депутаты булыу өсөн халыҡтың төрлө ҡатламдары көрәшә. Араларында хатта ваҡытлыса эшләмәгәндәр һәм хужабикәләр ҙә бар. Кандидаттар араһында - 407 ҡатын-ҡыҙ. Төрлө кимәлдәге власть органдарында эш-ләүселәр ҙә байтаҡ. Әле беҙҙең парламентҡа депутат булыу өсөн Рәсәй Дәүләт Думаһының - өс, Дәүләт Йыйылышы - Ҡоролтайҙың 36 һәм урындағы Советтарҙың 75 депутаты дәғүәләшә.\n- Тауыш биреү сентябрь башында үтә. Бик көсөргәнешле мәл: халыҡ уңыш йыя, пенсионерҙар баҡсанан ҡайтмай, уҡыу йылы башланған саҡ... Белеүебеҙсә, участка комиссиялары ағзаларының күбеһе - уҡытыусылар. Һайлауға әҙерлек уларҙың йәйге ялы осорона тура килә. Ошоға бәйле ауырлыҡтар юҡмы? Был һайлаусыларҙың әүҙемлегендә сағылыш тапмаҫмы? Ул көндө күсереү башланғысы менән сығыш яһарға уйламайһығыҙмы?\n- Ай яҡшы: көн оҙон, йылы, кешеләрҙең кәйефе лә шәп. Биналарҙы ут яғып йылытырға, юлдағы ҡарҙы көрәргә кә-рәкмәй. Уҡытыусылар зар-ланмай, сөнки әле улар бушыраҡ. Һайлау сентябрҙә тәүге тапҡыр үтә, шуға күрә әле кире йәки ыңғай эҙемтәләр тураһында әйтергә иртә.\nТауыш биреүселәрҙең әү-ҙемлегенә килгәндә, 2006 йылда федераль законға ярашлы, һайлаусыларҙың ҡатнашыу сиге бөтөрөлдө. Хәҙер төбәк һәм муниципалитет әһәмиәтендәге һайлау теләһә ниндәй хәлдә, хатта тауыш биреүселәр бик әҙ килгәндә лә ойошторолдо тип иҫәпләнә. Әлбиттә, беҙ халыҡтың күберәк килеүе яҡлы. Республиканың Үҙәк һайлау комиссияһы һәр һайлаусыға тауыш биреүҙең үҙ яҙмышыңды хәл итеү сараһы икәнен аңлатырға тырыша.\nБашҡортостан ҙур сәйәси сараға әҙерләнә: 8 сентябрҙә V саҡырылыш Дәүләт Йыйылышы - Ҡоролтайға депутаттар һайланасаҡ. Тауыш биреү быйыл үҙгәртелгән ҡануниәт нигеҙендә ойошторола, шуға бәйле, электән килгән йола буйынса, Башҡортостандың Үҙәк һайлау комиссияһы рәйесе Хәйҙәр Вәлиев менән әңгәмә үткәрелде.\nҺайлаусыларҙың килеү-килмәүе күп нәмәгә бәй-ле. Мәҫәлән, агитация ҡыҙыҡлымы, һайлаусыларҙы быға әүҙем йәлеп итәләрме икәненә һөҙөмтәләрҙе ҡарап та билдәләргә була. Бына әле Ишембай һәм Салауат ҡалаларына Лановой килеп китте, Нефтекамала - Маркова. Бик шәп реклама! Иң мөһиме - тауыш биреүсе мәғлүмәтле булырға тейеш. Был эшкә беҙҙең Үҙәк һайлау комиссияһы һәм урындағы комиссиялар ҙур иғтибар бүлә.\nӘлбиттә, төп таянысыбыҙ - өлкән быуын. Уларҙың күбеһе заманында үҙе депутат булған, яуаплы вазифа биләгән. Ғөмүмән, береһе лә һайлауға битараф ҡалмай. Ил яҙмышын уйлайҙар. Йәштәрҙең күбеһе иһә “беҙһеҙ ҙә хәл ителер” тигән ҡарашта. Шуныһын беләм: беҙҙе һайлауға йөрөмәгәндәр генә тәнҡитләй. Граждан була тороп, ил яҙмышына нисек битарафлыҡ күрһәтергә мөмкин? Был бит - һинең тыуған ерең, Ватаның! Уның киләсәген алдан ҡайғыртыуҙа ҡатнашмағас, аҙаҡ йоҙроҡ болғауҙан ни мәғәнә?\n- Физик мөмкинлектәре сикләнгән кешеләр нисек тауыш бирәсәк?\n- Беҙҙә мөмкинлектәре сикләнгән 300 меңдән ашыу граждан бар. Күп кенә райондарҙа “Асыҡ мөхит” маҡсатлы программаһы эшләй, һайлаусылар өсөн уңайлы шарттар булдырыла. Әлеге тауыш биреүҙә һуҡырҙар өсөн махсуслашҡан биш участка эшләйәсәк: Өфө, Стәрлетамаҡ һәм Белоретта берәр, Бәләбәйҙә икәү.\n900-ҙән ашыу участка пандус, рельстар, тотоноу өсөн ҡорамалдар менән йы-һазландырылған. Рәсәй Үҙәк һайлау комиссияһының “Һайлау участкаһына юл” пилот программаһына ярашлы, Башҡортостанда 1906 һайлаусы-инвалидтың паспорты төҙөлгән. Ошоноң кеүек тағы 28 мең паспорт эшләү талап ителә. Унда инвалидтың категорияһы күрһәтелә, һайлау участкаһына тиклемге юл, унда осраясаҡ ҡаршылыҡтар ҙа теркәлгән.\n- Элекке һайлауҙарҙа үткәрелгән кеүек “ҡыҙыу линия” ойоштороласаҡмы?\n- Эйе, ундай элемтә 1 июлдән үк эшләй. Был турала мәғлүмәт республика гәзиттәрендә һәм беҙҙең рәсми сайтта баҫылды. Күп каналлы 8-800-347-54-54 телефоны буйынса һайлаусы үҙен ҡыҙыҡһындырған һорауҙарҙы бирә ала. “Ҡыҙыу линия”ның эш ваҡытын иҫе-геҙгә төшөрәйек: 1 июлдән 30 авгусҡа тиклем эш көндәрендә - көндөҙгө 4-тән 6-ға тиклем, 2-7 сентябрҙә иртәнге 9-ҙан киске 6-ға тиклем, 8 сентябрҙә - иртәнге 8-ҙән киске 8-гәсә.\nТауыш биреүселәрҙе нимә борсоуын, уларҙың ниндәй кимәлдә мәғлүмәтле булыуын белгебеҙ килә.


Төбәктә эшһеҙҙәрҙең 64 проценты – ҡатын-ҡыҙҙар // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nТөбәктә эшһеҙҙәрҙең 64 проценты – ҡатын-ҡыҙҙар\n17:42, 13 декабря 2013 Иҡтисад\nБашҡортостандың Хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығы мәғлүмәттәренә ҡарағанда, эщһеҙҙәр составында 64 проценты — ҡатын-ҡыҙҙар. 20 процент — 16 йәштән 29 йәшкә тиклемге йәштәр. 12 процент — пенсия алды йәшендәгеләр, 8 процент — инвалидтар.\nХәҙер мәшғүллек хеҙмәтендә иҙәптә тороусыларҙың 51 проценты — элекке эш урынынан үҙ теләге менән эштән сығыусылар. 22 проценты ойошманы ябыу йәки хеҙмәткәрҙәр штатын ҡыҫҡартыу арҡаһында эштән сығарылған.\nРеспубликалағы эшһеҙҙәрҙең тағы 13 проценты — эшендә оҙайлы өҙөклөктән (йылдан ашыу) һуң хеҙмәт эшмәкәрлеген тергеҙергә ынтылыусылар. Биш процент — тәүге тапҡыр эш эҙләүселәр, тип аңлаттылар министрлыҡта.\n2013 йылдың ғинуар-ноябрендә төбәктә бөтәһе 49,5 мең эшһеҙ иҫәптән алынған. Уларҙың 25 меңдән ашыуы, йәғни 51 проценты, эш тапҡан. 5,9 меңдән ашыу кеше (12 процент) профессиональ уҡыу үтә. 1,5 меңдән ашыу кешегә (өс процент) хеҙмәт пенсияһы тәғәйенләнгән. 19 мең эшһеҙ, йәғни 34 проценты, башҡа сәбәптәр менән иҫәптән алынған.


Күңелдәшлек » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке\nБашҡортостан гәзите » Рухиәт » Күңелдәшлек\nКүңелдәшлек 19.06.2018 // Рухиәт\nҺәр китап уҡыусының үҙе генә яратҡан әҙиптәре була. Был, әлбиттә, күңел талабына бәйле. Яҙыусының кисерештәре, уй-фекерҙәре уҡыусыға яҡын, ҡәҙерле һәм зауҡына тап килә икән, ул үҙе яратҡан авторҙарҙың китаптарын эҙләй, уҡый һәм эстетик ләззәт кисерә йәки фәһем ала.\nМинең үҙемдең дә күңел талабыма, зауҡыма тап килгән әҙип-ҡәләмдәштәрем бар. Коллегаларымдың күбеһенең ижадына һоҡланып ҡарайым, һәммәһенең араһында, әлбиттә, мине китап уҡыусы иткән оҫталар бар. Шуларҙың бер нисәһенә генә туҡталғым килә.\nБилдәле ки, Башҡортостандың халыҡ шағиры Мостай Кәримдең ижады мәктәп программалары буйынса уҡытыла, филология факультеттарында өйрәнелә. Уның хрестоматик шиғырҙарын шул рәүешле байтаҡ кеше яттан белә. Мин иһә шағирҙың лирикаһын яратам. Әҙиптең лирикаһы, бер ҡарашҡа, хис-тойғолар даръяһы кеүек күренә, әммә бындай шиғырҙарҙы яҙыуҙың да үҙ сере бар. Мостай Кәрим әҙәм балаһының кемеһенә лә хас интим тойғолары хаҡында алабарман дыуамаллыҡ менән асыҡ-яран оран һалмай, хәл-ваҡиғаларҙы ла, күңел торошон да тәбиғи йәшәйеш, тәбиғәт манзараһы аша тасуир итә белә.\n...Һин эйелеп һөйҙөң бик һаҡ ҡына\nТулҡындарҙың туҙғаҡ тулҡынын.\nҠағылыуың булды, бар донъяны\nОфоҡҡаса алтын ялманы.\nХатта ҡояш ул көн күктә түгел,\nАлтын биҙәк ине түшеңдә.\nДонъяны мин шундай күрҙем бер ҡат\nӘллә өндә, әллә төшөмдә.\nБына бит! Күңел хәрәкәте, һарҡылып сығырҙай бөтөнлөк, мөлдөрәмә хистәр дәүмәлен бындай образдар аша тасуирлау оҫталыҡ инде ул. Шағирҙың мөхәббәтле донъяһында “зыр әйләнә планеталар. Бал ҡорттары оса, тауҙар күкрәй, күктәр семәрләнә. Юҡ нәмә юҡ бында: баш ҡалҡыта сабый үлән ҡыяҡтары. Ҡош Юлынан сапҡан боландарҙың осҡон сәсә көмөш тояҡтары”. Етмәһә, лирик геройҙың мөлдөрәмә күңеле йәре керпектәренә һарҡылған, шағир иһә ана шуның тамсыһын ғына юғалтыуҙан да ҡурҡа.\nДөрөҫ, Мостай Кәримдең хрестоматик шиғырҙары ла көсөргәнешле динамика һәм хис-тойғолар туҡымаһынан ғибәрәт. Ә бына әҙиптең уҙған быуаттың 70-се йылдарында яҙған лирикаһын тыйнаҡ та, ярһыу ҙа романтик кисерештәр өйөрмәһе тип атарға мөмкиндер. Уның киң билдәле “Өйөрөлә ап-аҡ өйөрмәләр” тип башланған шиғырын ғына алайыҡ. Ни саҡлы мөхәббәт, ни саҡлы һағыш, ни саҡлы эске һыҙланыу һәм егетлек, ни саҡлы аяулы мөнәсәбәт бөркөлә был әҫәрҙән.\nӨйөрөлә ап-аҡ өйөрмәләр...\nХушлашабыҙ. Тағы ҡалаһың.\nКүҙ алдыма килде шул күшеккән\nЯпа-яңғыҙ болан балаһы.\nАҡ буранға инеп юғалырмын,\nҠул болғама, барыбер күренмәҫ.\nДауыл барҙа әле сыҙарһың да,\nНи ҡылырһың, ул да һүрелгәс...\nМилләтебеҙҙең башҡа милләттәр араһындағы бәҫе, ғәҙәт-йолаларыбыҙҙың рәхимле ҡанундары, әҙәп-әхлағыбыҙҙың бөтөнлөгө һағында торҙо Мостай. Уның әҫәрҙәрендәге ҡатын-ҡыҙға булған мөнәсәбәт, милләтебеҙҙең ҡот-ырыҫына тоғролоҡ — халыҡ шағирының ижадындағы төп мотивтарҙы ҡыҫҡаса шулай нарыҡларға булалыр. Эйе, милләтебеҙ яҙмышы хаҡындағы бәғзе борсолоуҙарын да әйтә торҙо ул:\nКешеләргә ҡарап ҡайғым арта,\nОнотолдо әҙәп-самалар —\nОлимп тауына көтөү ебәргәндәр,\nЗыяратта бесән сабалар...\n...Бер саҡ Мостай Кәримдән ошолай тип һорарға ла йөрьәт иткәйнем: “Мостай ағай, һеҙ — бик бейек баҫҡыстарға, дәрәжәләргә күтәрелгән кеше, ни өсөн графомандарға, талантың юҡ бит, тип дөрөҫөн әйтмәйһегеҙ?” Яуабын фәһем итеп күңелемә һалып ҡуйҙым. “Талантһыҙға, — тине ул, — талантың юҡ бит тигәндән, һәләте артмай. Шағирҙың тәбиғи таланты үҙе менән бергә тыуа”.\nТыуа һәм, әлбиттә, яҙмышына әүерелә. Ә ижадсы яҙмышы ләззәтле лә, ғазаплы ла. Һәммә кешенең яҙмышы кеүек — тәҡдир. Шағирҙар хаҡлы ялға китеүҙән генә мәхрүм, сөнки “йәнә көтөп тора уны бер үтәлгән бурыс”...” көтә шул уҡ еңеү, ләғнәт, алған язалары, һул(ы)ҡ-һул(ы)ҡ ҡан ағыҙып, көтә иҫке яралары”. Шуға ла Прометейға өндәшкән әҙип үҙ-үҙен дә ҡеүәтләй төҫлө:\n...О Прометей, инде икенсе ҡат\nКөтә һине кеше менән бәхәс\nҺәм Күк менән көрәш.\nМостай Кәрим лирикаһының үтә күренмәле затлы гәлсәр кеүек сөңгөлдәре, һутлы һүҙҙәрҙән туҡылған поэтикаһы башҡорт әҙәбиәтен СССР киңлектәренә, социалистик илдәр халыҡтарының күңел даирәһенә алып сыҡты. Ә шағирҙың интим лирикаһындағы хис-тойғолар, әлбиттә, башҡорт телендә һөйләшеүселәр өсөн бигерәк тә яҡын, сөнки тойғоларҙы тик үҙ телеңдә генә тасуир итеп булалыр ул, тәржемәләр барыбер күп матурлыҡты һәм нескәлекте юғалта.\n...Ижад юлымды башлаған осорҙа минең етди әҙәбиәтсе булырыма бик ышанып бөтмәнеләр, буғай. Әллә ни иғтибар итеп барманылар, ярҙам ҡулы һуҙыусы, терәк булырҙай остазым булманы тиерлек. Әммә үҙем иһә Рәми Ғариповтың, Мостай Кәримдең, Рафаэль Сафиндың, Рауил Бикбаевтың, Әнисә Таһированың, Рәмзилә Хисаметдинованың шиғырҙарына мөккиббән ғашиҡ инем.\nБигерәк тә Рәми ағайҙың ижадына.\nЮҡ, башҡаса булмай!\nМин тупраҡтан, ерҙән яралған,\nЕрҙә тыуып үҫкән, ерҙән йыйып,\nЙәнем йыр алған!\nРәми Ғарипов башҡорт шиғриәтенә ерлекле тойғолар, һәр уҡыусыға ла яҡын булырлыҡ хис-тойғо менән һуғарылған образдар менән килеп инде. Шағир, тышауһыҙ романтик, интеллигент инсан, зирәк һәм халҡы рухына тоғро улан, бөҙрә сәсле һылыу егет, кәңәш бирерлек аҡыллы ағай булды ул. Беҙҙең, 1970 йылдар уртаһында әҙәбиәт майҙанына аяҡ баҫырға ҡыйыулыҡ иткәндәрҙең, хәтерендә һәм күңелендә ул ана шундай һындарҙа килеп инде. Шул килеш йәшәй.\nРәми Ғариповтың тәрән ижады, уның шәхсиәте хаҡында үҙе яҡты донъянан киткәс, байтаҡ матур һүҙҙәр әйтелде, үҙен белгәндәр ҙә, белмәгәндәр ҙә һоҡланыу тойғоларын һүрәтләне. Тоғро шәкерте Рауил Бикбаев талантлы шағир бейеклеген баһалауға, уны халыҡҡа бөтә тулылығында ҡайтарып биреүгә күп көс һалды. Шағирҙың ижады заманалар һынауын үтеп, мода һәм конъюнктура талаптары шау-шыуы таралғанда ла балҡышын юғалтмай торған байлыҡ ине.\nШағирҙың поэтик донъяһы башҡорт шиғриәтенә зәп-зәңгәр төҫтәр алып килде. Зәңгәрлеккә ғашиҡ итте, сөнки уның “ҡанатһыҙ ҙа осоп китерлек” киңлектәренең, күңелдең иң төбөнә йәшеренгән хыялдың тышауҙарын, йүгән-дилбегәһен ысҡындырып, үҙ артынан эйәртер ҡөҙрәте бар. Эйе шул, ысынлап баҡҡанда, зәп-зәңгәр ҙабаһа был донъя. Зәңгәр төҫ — күктең стихияһы ул. Уға үтә күренмәлелек сифаты, бөтә нәмәгә лә үтеп инерлек рух ҡөҙрәте һалынған, ул донъяның ижад көсөн тәшкил иткән ялҡынды ла үҙ туҡымаһы аша үткәреү һәләтенә эйә. Донъя, йыһан, кешелек араһындағы берҙәмлекте, аңлашыу, аралашыу мөмкинлеген нәҡ ошо зәп-зәңгәр һауа бүләк итә һәм ошондай рухташлыҡ мөнәсәбәтенә инеү талабын йәне-тәне менән теләүселәрҙең мәңгелек тоғро ярҙамсыһы булып ҡала.\nДонъя зәңгәр, донъя шундай зәңгәр,\nҠанатһыҙ ҙа осоп китерлек.\nБыл юлдарҙан тик бер үтер өсөн\nҒүмерҙәрең буйы көтөрлөк.\nӘле иҫтә тулҡын сайпылыуы,\nӘрем еҫе иҫтә тулҡындың.\nЗәңгәрлеге иҫтә күҙҙәреңдең,\nЙомшаҡлығы етен толомдоң, —\nтип һоҡлана Рәми Ғарипов. Шағирҙың күңеле үҙе лә күктәр бейеклегендә һәм уның ҡараштары яғылған һәр нәмә нәҡ ошо һауаның, күктең төҫөн үҙенең асылына ла индерә.\nТәбиғәте, булмышы менән ярайһы ябай, аралашҡанда бер сама йомоғораҡ Рәми ағай — лирик-драматик тойғоло һүҙ оҫтаһы, уның Ай, Ҡояш, Йондоҙ, болоттар сәхнәһендәге матурлыҡ та, рухи бөтөнлөк тә камил. Тәбиғәттең үҙендә лә шул уҡ камиллыҡ бит. “Күк томанда ҡояш энәләре төндө көнгә бәйләй нағышлап; ә һандуғас, талға баҫып, сихри ҡылдарын сиртә”.\nШағирҙың миләштәре, һандуғастары, йыл миҙгелдәре, мөхәббәте; ғорурлыҡ, ихласлыҡ, инсафлылыҡ, һағыш кеүек тойғолары; Пучинни, Рембранд, Шопен, Моцарт, Леонардо, Салауат Юлаев, Батырша кеүек инсандар кимәлен айҡар аҡылы мәңгелек мираҫ, баһалап бөтмәҫ ҡомартҡы булып халҡыбыҙ күңелендә йәшәйәсәк. Ә инде классика дәрәжәһендәге “Туған тел” шиғыры һәр милләттәшебеҙҙең күңеленә “Урал” йыры кеүек инеп оялаған.\nФевраль айында донъяға килгән шағир февраль айында яҡты донъя менән хушлашты. Мин ул осор Стәрлетамаҡ ҡалаһында йәшәй инем, ағайыбыҙҙы ерләүҙә ҡатнаштым. Ҡойолоп төшөрлөк ваҡиға булды ул. Һәммәбеҙ ҙә етемһерәп ҡалдыҡ. Ниндәйҙер боҙлауыҡ ҡаплап алып барған замананың ҡарҙы тишеп балҡыған умырзаяһы кеүек ижадсының һәләкәте күңел төшөнкөлөгөнә бирелдерә биреп ҡуйҙы.\n...Бирешмәҫкә кәрәк... Февраль бурандары тыныр ҙа донъяны бер итеп аҡман-тоҡман боларыр, уның артынса ҡояшта мәрхәмәт тулышыр һәм апрель ҡарҙары ирер-иремәҫ, уйһыуҙарға күк умырзаялар һибелер. Тамыры һутлы тупраҡта, тубыҡтан көрткә батып торғанда ла күккә күҙ төбәгән булыр был сәскәләр. Күк шауҡымы тейгәндәр өсөн нимә генә инде ул битарафлыҡ боҙҙары? Ҡояш менән ерҙе тоташтырыу, һалҡындарҙы иретеп, яҡты донъя менән бик иртә хушлашыу хаҡына булһа ла, боҙҙо тишеүҙән баш тарта була тиме ни фиҙакәрҙәр.\n...Мәскәү һынлы ҡалала М. Горький исемендәге Әҙәбиәт институтында белем алып ҡайтҡандар араһында Рафаэль Сафин ағай ҙа бар ине.\nБыл икәү, Рәми ағай менән Рафаэль ағай, 60-сы йылдарҙағы башҡорт әҙәбиәтенә өр-яңы образдар менән килеп инде. Эйе, уҙған быуат уртаһында башҡорт әҙәби тәнҡите тик “гражданлыҡ шиғырҙары” тигән төшөнсә менән мауыға һәм нәҡ шул гражданлыҡ шиғырҙарын ғына ҡаҙаныш тип баһалай ине. Шиғриәттә йөрәк ауыртыуы, шәхси күңел драмаһы кеүек кисерештәр баһаланмаған, кеше фажиғәһенә ҡайғырыу тыйылған, инҡар ителгән саҡ ул.\nЕгерменсе быуат! Бөйөк быуат!\nКүплеген дә беләм эшеңдең.\nӘ шулай ҙа бүләм — һиңә өндәшәм:\nҒәмһеҙлектән һаҡла кешеңде!\nҺуҡыр тин дә тормаҫ бөйөклөгөң,\nҠалһа һиндә тупаҫ көс кенә,\nҺалһаң әгәр аҡыл һарайҙарын\nКүңел емеректәре өҫтөнә.\nДөйөм психоз хәленә еткерелгән күҙ буяуҙарҙан, алданыуҙарҙан ҡурсалауға ынтылыу, рух талабына таянырға саҡырыу күңел даирәһенә мөрәжәғәт итергә саҡырыу, киҫәтеү бит инде былай тип заманыңа өндәшеү.\nРафаэль Сафиндың шиғырҙары аулаҡта уҡығанда ла, сәхнәләрҙән яңғырағанда ла декларатив әйҙәүҙәрҙән бигерәк, ябайлыҡ менән тәрәнлекте үҙ эсенә алған игелек, әҙәп-әхлаҡ һәм инсафлыҡ, һағыш һәм һыҙланыуҙар, уйланыуҙар даирәһенә әйҙәй. Туған халыҡ, тыуған яҡтың ғәҙәти күренештәренән, тәбиғәттән, кеше яҙмышынан моң һәм буяуҙар таба. Рафаэль Сафин — алдашмай торған шағир. Был бигерәк тә интим лирикала ярылып ята. Мөхәббәт бәхетле булғанда шиғырҙар бигүк яҙылмай ул. Тотош йыйынтыҡта бер генә лә тетрәндерерлек, тертләтеп ебәрерлек мөхәббәт шиғыры булмаған китаптар осрай. Бының өсөн авторҙы хатта битәрләп тә булмай. Шундай тойғо инде ул мөхәббәт тигәнең: тәтеһә тәтей, тәтемәһә юҡ. Тәтеһә лә, шатлыҡтарҙан былай ғазаптарға тарытыусан, әммә ғазаптарҙы ирҙәрсә күтәреп, үҙ-үҙеңә тоғролоҡ һаҡлай белеү ҙә бит егетлек.\nҠуйығыҙсы! Һеҙҙән һәйбәтерәк\nБеләм дәһә мин үҙ хәлемде.\nТентемәгеҙ минең йөрәгемде,\nЙолҡмағыҙсы минең йәнемде!\nҮҙем беләм мин үҙ хәлемде.\n...Башҡорт шиғриәтенең бейеклек кредоһының аҫтын-өҫкә түңкәргән Рәми Ғариповтың быуындаштарының әҙәбиәтебеҙ майҙанындағы урынын онотмаҫҡа кәрәк. Рафаэль Сафин, Булат Рафиҡов, Миәссәр Басиров, Марат Кәримовтарҙың ижады башҡорт әҙәбиәтенең йөҙөн яңыртҡан ижад ине. Әгәр беҙ бөгөнгө цивилизация тиңендә йөҙөбөҙ ҡыҙармаҫлыҡ шиғриәтебеҙ булған халыҡтар рәтендә йөрөйбөҙ икән һәм йәш таланттарҙың тамырланыр, һутланыр мөмкинлеге бар икән, быларҙың туҡланыр тупрағы шул алтмышынсылар ижадына барып тоташа ла инде.\nАлтмышынсыларҙан йәшерәк быуын, әлбиттә, Рәми Ғариповтар миҫалына таянған, уларҙың ижади кредоһынан илһамланған шағирҙар плеядаһын үҫтерҙе. Рауил Бикбаев, Ирек Кинйәбулатов, Тимер Йосопов, Әсхәл Әхмәт-Хужа, Рәшит Шәкүр, Ҡәҙим Аралбайҙарҙың ниндәй кредо-ҡиммәттәргә йөҙ тотор өлгөләре бар ине. Рәми Ғариповтар быуыны “тәрбиәһендә” формалашты улар. Быуындың лидеры Рауил Бикбаев булды.\nШағир Рауил Бикбаев, үҙе әйтмешләй, халыҡ “яҙмышынан уның уҙмышы юҡ. Яраһы — яралары”, ерҙең ағын-ҡараһын да халҡы күҙе менән айырып, Аллаһын — Аллаһ, иманын иман тип инана. Матурлыҡҡа, изгелеккә булған шәхси мөнәсәбәтенең артынан шағир уҡыусыларын, халҡын да эйәртә:\n...Тик һаман да йәйә тартҡым килә,\nКирелеп китеп уҡтар атҡым килә,\nЯҙҙың яңғ(ы)рап торған кисендә, —\nтип романтик хис-кисерештәргә әйҙәй шағир “Уҡ” исемле бер шиғырында. Ил-төйәккә, йола-ғәҙәттәргә һоҡланыулы ҡараштары күккә төбәлгәндә ул үҙе һәм беҙ, уҡыусылар, өсөн һоҡланғыс асыш яһай: “Төнгө күккә баҡһам, уйлап ҡуям: етегән йондоҙ — ете ырыуымдың күккә тишеп һалған тамғаһы”. Ана шулай олғаштыра ул халҡы мәртәбәһен, ана шундай иркенлектәр һәм бейеклектәр инселәй, шул рәүешле милләтенең күңел һәм зиһен офоҡтарын киңәйтә. Психологтар һәм философтар ғилми күҙәтеүҙәр нигеҙендә шундай һығымта яһай ҙа ул: кешелә ыңғай эмоциялар үҙ бәҫенә ихтирам, милли үҙенсәлектәргә ҡарата ғорурлыҡ, мәртәбә тойғоһон тәрбиәләй. Шәхсән кешенең дә, тотош милләттең дә яҡшы сифаттарын иҫенә төшөрөү зарур, бахырлыҡ комплексынан азат булыусылар ғына хыял йөрөтөүгә, уны бойомға ашырыуға һәләтле була.\nТалантлы шағир Рауил Бикбаев. Ә талант үҙе кешене кеше иткән ике башланғыстың туҡымаһылыр: мөхәббәттең һәм донъяға булған ижади ҡараштың. Кеше күңелендәге һәм булмышындағы был бик киң мәғәнәләге башланғыстар бер-береһенә ныҡ бәйле лә. Әхлаҡи йүнәлеш — мөхәббәт, һыҙлана белеү; донъяға ижади ҡараш — донъяның гармонияһы һәм йәшәйеш ҡанундарының асылына төшөнөргә тырышыу ынтылышы ул.\nӘ ҡалғаны... Хеҙмәт. Талымһыҙлыҡ. Метафоралар, образлы фекер аша милләт мәртәбәһен тәшкил иткән һүҙ сәнғәтенә ҡарата ирҙәрсә етди мөнәсәбәт.\n...Минең “Яҡты күңелле шағир” тип исемләнгән мәҡәләм бар. Башҡортостандың халыҡ яҙыусыһы драматург Флорид Бүләков хаҡында ул. Шағир түгел бит, драматург, тиерһегеҙ. Минең күңелемә ул шағир образында оялаған. Драматургияһы шиғриәтле Флорид Бүләковтың.\nУҙған быуаттың 80 – 90-сы йылдарында “Ленинсы” — “Ленинец” гәзиттәрендә бер осор эшләгәнебеҙҙә журналист тип белгән Флорид Бүләков бер-бер артлы яңынан-яңы драма әҫәрҙәре яҙып, башҡорт театр сәнғәтенең айырылғыһыҙ өлөшөнә әүерелде. Нимә тураһында ине һуң уның әҫәрҙәре? Нимәләрҙе ярата, ниҙәр өсөн һыҙлана, күңелебеҙҙең ҡайһы ҡылдарын тартырға ниәт итә ине драматург?..\nУның сәхнә әҫәрҙәре беҙҙең хаҡта ине. Ҡәҙимге тормоштоң күсермәһе түгел, бер ваҡытта ла тормошта булмаған, әммә булыуы ихтимал хәл-ваҡиғалар эсендәге характерҙар бәрелеше, кемдең кемлеген асып һалған хәл-ваҡиғаларҙағы киҫкен интрига барышында асыҡланған психологик кисерештәр, бәндәнең яуызлыҡ һәм изгелек юлын һайлауҙағы хис-тойғолары ҡыҙыҡтыра булып сыҡты әҙипте. Ана шул, сират күпере кеүек, нескә ҡылдай баҫмаға ҡуя ул геройҙарын һәм, интрига тип аталған һынау аша үткәреп, тамашасы алдына сығара. Юҡ, берәүгә лә мөһөр һуҡмай автор, уйланырға ғына саҡыра кеүек: хәл бына ошолайыраҡ, үҙегеҙ баһалағыҙ, йәнәһе.\nФлорид Бүләковты ҡатын-ҡыҙ психологияһын, уның күңелен нескә белеүсе тип атар инем. Драматургтың әҫәрҙәрендәге героинялар, авторҙың уларға аяулы һәм һоҡланыулы мөнәсәбәтенә күрә, һәр ваҡыт яҡты тойғолар уята. Донъяның әҙәпһеҙлектәренә ҡатын-ҡыҙ ғәйепле, тип инандырырға тырышыусылар бар. Ә Флорид Бүләков, киреһенсә, кешеләр араһындағы аяуһыҙ мөнәсәбәттәрҙең нәҡ ҡатын-ҡыҙ яҙмышын фажиғәләргә дусар итеүенә ишара яһай.\n...Дөрөҫ, күп яҡлы, күп төрлө һәләтле яҙыусылар, шөкөр, башҡорт әҙәбиәте майҙанында етерлек. Тотош башҡорт әҙәбиәтенә баһа биреүҙе маҡсат итеп ҡуймай был яҙмаларым. Ни бары бер нисә күңелемә үтә лә ятышлы әҙиптәр ижадына мөнәсәбәт белдереүем генә.\nМилләттәр рациональ һәм художестволы фекерле булыуы менән бер-береһенән айырыла, ти социолог-аналитиктар. Беҙ, күрәһең, художестволы фекере өҫтөнлөк иткән халыҡ. Тимәк, телебеҙ, халҡыбыҙ күңеленең мөмкинлектәрен етди баһаларға, уны файҙаланырға бурыслыбыҙ.


Башҡаланың Комсомол һәм 8-се март урамдары төҙөкләндереү дауам итә | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n28 ноября 2019 — 19:20 ГТРК «Башкортостан»\nВодителдәр өсөн, әлбиттә, бер аҙ уңайһыҙлыҡтар бар. Әммә улар ваҡытлыса ғына. Тиҙҙән Октябрь проспектына йәнәшә ятҡан урам танымаҫлыҡ булып үҙгәрәсәк. Автомобиль юлдары киңәйтеләсәк, юлдың эргә-тирәһе ипкә килтереләсәк. Өфөнөң Комсомол урамында көндөң икенсе яртыһында тығындар башлана. Сәбәбе, юлдың яртыһы реконструкцияға ябылған. Ҡала халҡы өсөн был уңайһыҙ, әммә улар бөтә ҡыйынлыҡтарға ла түҙергә әҙер. Сөнки, Комсомол урамында юлды төҙөкләндереүҙе халыҡ күп йылдар дауамында көттө.Әлеге мәлдә эштәр юлдың Һәҙиә Дәүләтшина бульвары менән киҫешкән еренән СССР-ҙың 50 йыллығы урамына тиклемге өлөшөндә бара.\nЭшселәр асфалттың бер нисә ҡатын алып юлды киңәйтергә йыйына. Әммә ҡышҡы осорҙа яңы асфальт түшәмәйәсәктәр. Бынан тыш төрлө коммуникацияларҙы яңыртыу эштәре ҡаралған. Яңыртыласаҡ юлдың оҙонлоғо 5 километр. Эштәр ике этапта башҡарыла. Тәүгеһенә Һәҙиә Дәүләтшина бульвары боролошонан Лесотехникум урамына тиклемге өлөшө инһә, икенсе этапта 8 март урамын яңыртыу ҡаралған. Әйткәндәй, эштәр ике урында ла бер үк ваҡытта алып барыла. Төҙөклөндереү «Хәүефһеҙ һәм сифатлы юлдар» милли пректы сиктәрендә атҡарыла. Ремонт өсөн федераль һәм төбәк бюджетынан миллиард һумдан артыҡ аҡса бүленгән. Сығымдарҙың бер өлөшө биләмәне төҙөкләндереүгә китһә, икенсеһе юл эргәһе майҙансыҡтары, тротуарҙарҙы ипкә килтереүгә йүнәлтелә.Урамдың был өлөшөндө барған төҙөлөш киләһе йылға тамамлана. Артабан эш юлдың таҡ һанлы йорттар урынлашған яғында дауам итәсәк. Ә планға ярашлы, төҙөкләндереүҙе тулыһынса тамамлау 2021 йылдың ноябренә билдәләнгән.