Башҡортостандың айырым һаҡланған тәбиғәт биләмәләре буйынса дирекцияһында «Ирәмәл» паркында ҡаргиҙәрҙә йөрөүҙе тыйыуға аңлатма бирҙеләр // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nБашҡортостандың айырым һаҡланған тәбиғәт биләмәләре буйынса дирекцияһында «Ирәмәл» паркында ҡаргиҙәрҙә йөрөүҙе тыйыуға аңлатма бирҙеләр\n10:45, 7 марта 2018 Йәмғиәт\nФото: Сергей Сиротин\nБашҡортостандың айырым һаҡланған тәбиғәт биләмәләре буйынса дирекцияһында «Ирәмәл» паркында ҡаргиҙәрҙә йөрөүҙе тыйыуға аңлатма бирҙеләр Фото: Сергей Сиротин\nӨФӨ, 2018 йыл, 7 март. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ксения Калинина/.\nБашҡортостандың тәбиғәтте һаҡлау район-ара прокуратураһы «Ирәмәл» тәбиғәт паркы биләмәһендә ҡаргиҙәрҙә йөрөүҙе тыйҙы. Бындай ҡарар социаль селтәрҙә көслө фекер алышыу тыуҙырҙы. Алдан хәбәр ителгәнсә, блогерҙар һәм туристик индустрия вәкилдәре ҡаргиҙәрҙә йөрөүҙе тыйыу Ирәмәл тауының туристик йәлеп итеүсәнлегенә етди зыян килтерер тип хәүефләнә. Улар туристар ағымы Башҡортостандан тиҙ арала күрше төбәккә күсер тип иҫәпләй. Бынан тыш, бындай ҡарар изге урынға өлкән кешеләргә, балаларға һәм инвалидтарға юлды япты.\n«Башинформ» агентлығына Башҡортостандың айырым һаҡланған тәбиғәт биләмәләре буйынса дирекцияһы директоры Марат Хәсәнов аңлатыуынса, дирекция ошо һорау өҫтөндә эшләй – тәбиғәтте һаҡлау прокуратураһы менән хеҙмәттәшлектә килеп сыҡҡан хәлдән законлы юл эҙләй.\n«Ирәмәл» тәбиғәт паркы ҡағиҙәләренә һәм Рәсәй Федерацияһының тәбиғәтте һаҡлау ҡануниәтенә ярашлы, парктың эше менән бәйле булмаған механик транспот сараларының хәрәкәте тыйылған – был беренсе. Икенсенән, тәбиғәтте һаҡлау прокуратураһының был сәбәп буйынса ҡарашы бик ҡаты. Шуға беҙ ошолай фекерләйбеҙ: туристарҙың уңайлығы өсөн дә ҡарарҙар эҙләргә кәрәк, әммә тәбиғәтте һаҡлау ҡануниәтен үтәү сиктәрендә», — тип комментарий бирҙе ведомство директоры.\nУның һүҙҙәренсә, парк уникаль тәбиғәтте һаҡлау өсөн булдырылған.\n«Кешеләр бында матур тәбиғәт менән һоҡланыр өсөн килә, уларға ошо урындарҙың тыныслығы күңелгә йәм өҫтәй. Күҙ алдына килтерегеҙ, әгәр бында үтә йөрөмәле урын эшләргә юл ҡуйһаҡ, Ирәмәл үҙенең ошо матурлығында оҙаҡ һаҡланырмы? Беҙ бына тыйҙыҡ та эш бөттө тип, был мәсьәләгә нөктә ҡуймайбыҙ. Беҙ аҙ хәрәкәт иткән граждандар ҙа тәбиғәт паркында була алһын һәм ҡануниәт тә боҙолмаһын өсөн мәсьәләне хәл итеү юлдарын эҙләйбеҙ», — тип өҫтәне Марат Хәсәнов.\nТеги: тәбиғәтте һаҡлау, тәбиғәтте һаҡлау прокуратураһы


Башҡарҙы: Мәҡсүт урта мәктәбенең 3 класс уҡыусыһы Кәримова Зәлиә Етәксеһе: — презентация на Slide-Share.ru 🎓\nПрезентация на тему: Башҡарҙы: Мәҡсүт урта мәктәбенең 3 класс уҡыусыһы Кәримова Зәлиә Етәксеһе:\n
Больше презентаций на Slide-Share.ru
\nБашҡарҙы: Мәҡсүт урта мәктәбенең 3 класс уҡыусыһы Кәримова Зәлиә Етәксеһе: Сафина Гүзәл Ишбулды ҡыҙы « Көршәк тау атамаһының килеп сығышы » темаһы буйынса эҙләнеү эше\nБеҙҙең эҙләнеү эшенең темаһы : « Көршәк тау» атамаһының килеп сығышы. Эҙләнеү эшенең актуаллеге: һәр бала тыуған ауылының ер-һыу атамаларының килеп сығышын белергә тейеш. Эҙләнеү эшенең маҡсаты: Көршәк тау атамаһының килеп сығышын өйрәнеү, иптәштәремдә ер-һыу атамаларына ҡыҙыҡһыныу уятыу. Бурыстары: Тауға экскурсияға барыу. Атаманың килеп сығышы тураһында ололарҙан һорашыу. Тема буйынса гәзит, журналдарҙағы материал менән танышыу. Эҙләнеү объекты: Туйөмбәт ауылы эргәһендәге «Көршәк тау». Эҙләнеү методтары : Экскурсияға барыу, гәзиттәрҙән материалдар менән танышыу, оло кешеләрҙән тема буйынса һөйләшеү. Эҙләнеү предметы: был тауға бәйле материалдар. Актуаллеге: һәр бала тыуған ауылының ер-һыу атамаларының килеп сығышын белергә тейеш.\nСлайд 8: Көршәк тауҙа ҡунаҡта\nПоследний слайд презентации: Башҡарҙы: Мәҡсүт урта мәктәбенең 3 класс уҡыусыһы Кәримова Зәлиә Етәксеһе:: Иғтибарығыҙ өсөн ҙур рәхмәт!


КҮПТӘРГӘ ҠАНАТ ҠУЙЫУСЫ БЕЛЕМ УСАҒЫ\n1963 йылдың 15 июнендә РСФСР Мәғариф министрлығының бойороғо менән Сибай педагогия училищеһы үҙенең тәүге студенттарын ҡабул итеү хоҡуғы ала, ә 1994 йылдан колледж статусына эйә була. Киләһе йылда бай тарихҡа эйә уҡыу йорто үҙенең 50 йыллыҡ юбилейын билдәләйәсәк.\nЯрты быуатлыҡ ғүмер эсендә был уҡыу йорто юғары күрһәткестәргә һәм ҡаҙаныштарға ѳлгәшә. Был йәһәттән ул тѳрлѳ йылдарҙа етәкселек иткән директорҙары Б.М.Мәмбәтҡолов (1963-1972), Х.Х.Хәмитов (1972-1998) һәм Т.М.Ваһаповтарға (1998-2003) рәхмәтле. 2003 йылдың апреленән Сибай педагогия колледжы директоры вазифаһын педагогия фәндәре кандидаты Зәйтүнә Рәхмәт ҡыҙы Йәнбәкова башҡара. Ул—киң эрудициялы, ойоштороу һәләтенә эйә, заман менән бергә атлаусы етәксе.\nУрал аръяғы тѳбәгендәге уҡыу йорттары араһында Сибай педагогия колледжының үҙ йѳҙѳ, тотҡан урыны бар. Уҡыу йортонда белгестәр әҙерләү 7 йүнәлештә алып барыла. Улар заман талаптарына ярашлы үҙгәрә. Киң профилле белем усағы булараҡ бында башланғыс класс, сит телдәр, музыка, информатика һәм технология уҡытыусылары әҙерләнә. 2009 йылдан «Мәктәпкәсә йәштәге балаларҙы тәрбиәләү» бүлеге үҙ ишектәрен ҡабаттан асһа, 2011 йылдан «Ғәмәли информатика» тигән яңы бүлектә техник-программист һѳнәренә эйә булалар. Заман техникаһы үҫешкән, мәктәптәрҙе компьютерлаштырыу кѳсәйгән осорҙа компьютер белгестәренә талап ҙур. Бынан тыш, студенттар ѳҫтәлмә рәүештә туҡыманы художестволы эшкәртеү технологияһы, компьютер графикаһы, декоратив-һынлы сәнғәт, рәсем, тегеү, физик культура буйынса һабаҡ үҙләштереү мѳмкинлегенә эйә. Уҡыу йортон тамамлаған егет һәм ҡыҙҙар һѳнәре буйынса эшләп, тәжрибә туплай, бер юлы белемдәрен юғары уҡыу йорттарында камиллаштырырға ла ѳлгѳрә.\nКолледж коллективы ижади эшләү менән бергә, студенттар тәрбиәләүҙә йылдан-йыл яңы инновацион технологиялар ҡулланып, алдынғы педагогик тәжрибә туплап, фәнни-ғәмәли конференцияларҙа ҡатнашып, юғары уңыштарға ѳлгәшә. Студенттар тѳрлѳ олимпиада һәм конкурстарҙа еңеүҙәр яулар тора: республика кимәлендә колледждар араһында I спорт фестивалендә—1-се, Рәсәй халыҡтары һәм сит телдәрҙә «Урал батыр» эпосын яттан һѳй-ләү республика конкурсында—3-сѳ, педагогия һәм психология фәндәре буйынса педагогия колледжы студенттары араһында—3-сѳ, «Позитив» командаһы ике йыл рәттән Халыҡ-ара Интернет-олимпиадала—1-се, «Студенттар осрашыуы—дуҫлыҡ юлы» һәм «Студенттар осрашыуы—татыу ғаилә традициялары» республика фестивалдәрендә Гран-приға лайыҡ булды. Был коллективта үҙ эшенә ижади, яуаплы ҡараған уҡытыусылар эшләүе хаҡында һѳйләй. Һуңғы йылдарҙа респуб лика кимәлендә уҙғарылған «Йыл уҡытыусыһы-2006» конкурсында Г.Ш.Баянова—Гран-при эйәһе булһа, Г.М.Шәкирова урта махсус уҡыу йорттары араһында үткәрелгән «Башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы-2008» бәйгеһендә призлы урын яуланы. Е.В.Батанина «Иң яҡшы уҡытыусы-2011», М.Карманова «Иң яҡшы уҡытыусы-2012» тѳбәк-ара республика конкурстарында еңеүсе булды.\nМәҡәләнең тулы вариантын гәзитебеҙҙең 50-се һанында уҡығыҙ.


Стәрлетамаҡта яңы ядро медицина үҙәге барлыҡҡа киләсәк - Bash.News\nСтәрлетамаҡта яңы ядро медицина үҙәге барлыҡҡа киләсәк\nСтәрлетамаҡта яңы ядро медицина үҙәге барлыҡҡа киләсәк https://bash.news/news/101902_strletamata_yay_yadro_medicina_ge_barlya_kilsk\nБыл хаҡта бөгөн ПЭТ-технолоджи клиникаһына барғанда Радий Хәбиров хәбәр итте. Бында яман шеш һәм йөрәк -ҡан тамырҙары сирҙәрен тикшереү буйынса сканер файҙаланыуға тапшырылды. Был сканер пациенттарҙы ике тапҡырға күберәк ҡабул итеү мөмкинлеге бирәсәк. Башҡортостанда диагностикалау һәм дауалауҙа ниндәй ысулдар ҡулланылыуы хаҡында БСТ каналы хәбәрсеһе Гүзәл Борханова һөйләй.\nБыл аппаратты медицина белгестәре кибер бысаҡ тип атай. Ул баш мейеһенең кәрәкле урынына башҡа һау туҡымаларҙы зарарламай әмәлиәт яһай.Әлегә илдең ун өс дауаханаһында ғына ошондай уникаль техника эшләй. Бындай система Өфөлә биш йыл эсендә 1700 кеше дауалау мөмкиелеге биргән.\nРадий Хәбиров бөгөн Өфөлә ядро медицина үҙәгендә булды. Башҡортостан етәксеһен, республика халҡына социаль гарантиялар буйынса онкологик сирҙәрҙе дауалау һәм диагностикалауға квоталар етәме тигән һорау ҡыҙыҡһындырҙы. Пациенттар ҙа күрһәтелгән медицина хеҙмәттәренән ҡәнәғәт икәнлеген раҫланы.\nИлүзә Мансурова: “Бында ҡорамалдар бик яҡшы, өсөнсөгә килеп дауаланам, айырыуса бөгөн табибтарҙың пациенттарға яҡшы мөнөсөбәте аптыратты”.\nИлүзә Мансурова бөгөн иң яңы ПЭТ-сканерҙа тикшереү үтте. Сканер ошо көндәрҙә генә файҙаланыуға тапшырылған. Уның ярҙамында тиҙ арала донъя медицинаһында ҡулланылған заманса тикшереүҙәрҙе башҡарырға мөмкин. Үҙәктә шулай уҡ ауырыуҙарҙы сканер аша тикшереү өсөн махсус препараттар етештереү эше лә көйләнгән. Пэт үҙәктә баш мейеһен, кәүҙәне,һөт биҙҙәрен тикшереүгә өс төрлө радиафарм препараттар эшләнелә.\nӨфөнән был дарыуҙар Рәсәйҙең бер нисә төбәгенә лә ебәрелә. Логистика хеҙмәте медикаменттарҙы автомобиль һәм һауа транспорты ярҙамында оҙата.\nСергей Нотов, медицина ҡорамалдары етештереү ойошмаһы етәксеһе: “Эксперт класлы был үҙәктә беҙ республика менән килешеү нигеҙендә яман шеште дауалауҙа аратабан да хеҙмәттәшлекте үҫтерергә ниәтләйбеҙ”.\nИнвесторҙар һәм республика араһында хеҙмәттәшлек хаҡында килешеүгә Сочи ҡалаһында иҡтисади форум барышында февралдә ҡул ҡуйылған. Маҡсаты – яман шеш диагнозы булған пациенттарға донъя кимәлендәге медицина ярҙамын күрһәтеү.\nБынан тыш Өфө онкология диспансеры эргәһендә ҡунаҡхана тибында ятаҡ төҙөү ҙә ҡаралған. Тикшереү үтергә килгән һәр кешегә ятаҡтан урын бүленәсәк


Сәнәғәт альпинисы Артем Савиновтың ҡолап төшөүендә ғәйепләнеүсе ҡулға алынды\nХәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, баш ҡалалағы йорттарҙың береһенең фасадын ремонтлап йөрөгән саҡта юғары ҡатта йәшәүсе эшсенең хәүефһеҙлек арҡанын ҡырҡа. Һөҙөмтәлә ул дауаханаға эләгә. Осраҡ буйынса тикшереү дауам итә.\nӘлбиттә, был ни бары шаярыу ғына. Ҡыҙғанысҡа, йәнһүрәткә оҡшаш аяныслы хәл баш ҡалала теркәлде. Өфөнөң Аксаков урамындағы 7-се йортта ремонт эштәре ваҡытында Артем Савинов өсөнсө ҡаттан ҡолап төштө.\nҺөҙөмтәлә арҡанды ҡырҡыусы фатирында йәшенә. Тиҙ ярҙамды хеҙмәттәштәре саҡырта. Ир госпиталгә оҙатыла. Медицина тикшереүе уның имгәнеүен, умыртҡа һөйәге һыныуын дәлилләй.\nСәнәғәт альпинистары өсөн баш ҡалала махсус үҙәк тә бар. Бейектә эшләүселәр 11 сәғәтлек теоретик һәм практик белем ала. Улар һөнәрҙең бар нескәлеген өйрәнә. Юғарыла иҫен юғалтҡан кешене аҫҡа төшөрөү, арҡан менән эш итә белеү һәм башҡалар... Әммә көндәлек тормошта йыш ҡына ҡағиҙәлә яҙылғанса килеп сыҡмай. Сәнәғәт альпинисы һөнәре хәүеф буйынса өсөнсө урынды биләй. Сөнки эш мәлендә бәхетһеҙ осраҡтар ысынлап та, йыш теркәлә.\nБелгестәр альпинистарҙы юҡҡа ғына каскадер, цирк акробаттары менән сағыштырмай. Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы мәғлүмәттәренә ярашлы, бәхетһеҙ осраҡтар яҙ айҙарында күп күҙәтелә. Ғәҙәттә, ҡазаланыуға бейектә эшләүселәрҙең хәүефһеҙлек техникаһын теүәл үтәмәүе, эш биреүселәрҙең хеҙмәткәрҙәренең именлегенә яуапһыҙ ҡарауы сәбәпсе.\nСветлана Черкасова, «Профсервис» уҡыу үҙәге директоры: «Яуаплы кешеләр йыш ҡына хеҙмәткәрҙәренә хәүефһеҙ эш шарттары булдырыу, уларҙы һаҡланыу саралары менән тәьмин итеү кәрәклеге хаҡында онота. Эш биреүсе хеҙмәткәрҙе лицензияһы булған махсус үҙәктә уҡытырға бурыслы. Әлбиттә, ул теориянан тыш, практик тәжрибә лә алырға тейеш».\nНи тиһәң дә, бейеклеккә үрмәләү арҡан тарттың да мендең дә киттең тигәнде аңлатмай. Ә һәр сәнәғәт алпинисы махсус әҙерлек дәресе үтә. Хәүефһеҙлек ҡағиҙәләренән башта каска һәм ике арҡан: береһе хәрәкәт итеүгә, икенсеһе хәүефһеҙлек өсөн.\nСәнәғәт альпинисының арҡанын өҙөүҙә ғәйепләнеүсе ҡулға алынды. Осраҡ буйынса тикшереү бара. Хоҡуҡ һағындағылар фекеренсә, ир был ҡылығы өсөн яуап бирәсәк. Зыян күреүсе сығымдарын ҡайтарыу өсөн судҡа мөрәжәғәт итә ала. Әммә Артем Савиновтың хөкөм ҡарарын, компенсация түләнә башлауын көтөргә ваҡыты юҡ. Сөнки ғаилә башлығы яңғыҙы эшләй, ҡатыны, ике йәшлек балаһы бар. Әле уға Өфөнөң Киров районына ҡараған идарасы компания ярҙам вәғәҙә итә. Шулай ҙа Артем Савинов дауаханан тиҙерәк сығып тиҙерәк эшкә сығырға уйлай.


Бойҙай сәсеүгә төштөләр (Баймаҡ районы) | Министерство сельского хозяйства Республики Башкортостан\n» Бойҙай сәсеүгә төштөләр (Баймаҡ районы)\nБойҙай сәсеүгә төштөләр (Баймаҡ районы)\nРәсәй агросәнәғәтенең почетлы, Башҡортостандың атҡаҙанған ауыл хужалығы хеҙмәткәре Ғәлим Булат улы Сәлимовтың уңған һәм оҫта етәкселегендә Ленин исемендәге АХК Урал аръяғы төбәгендә генә түгел, ә республика кимәлендә лә иң һөҙөмтәле эшләгән предприятиеларҙың береһе булып танылды. Бына оҙаҡ йылдар инде хужалыҡ ошо дәрәжәгә тап төшөрмәй эшләй, ауыл хужалығы производствоһын ойоштороуҙа берәүгә лә алдынғылыҡты бирмәй, үҫемлекселек һәм малсылыҡ тармаҡтарын үҫтереү буйынса йылдың-йылы юғары күрһәткестәргә өлгәшә. Әлеге миҙгелде лә лениндар юғары әҙерлек менән ҡаршылап, дәррәү темп менән алып бара, башҡаларға үрнәк булып тора.\nБыйыл Ленин исемендәге АХК-ға 2496 гектарҙа яҙғы сәсеүҙе атҡарыу бурысы тора, шуның 1850-һен иген культуралары тәшкил итә. Атап әйткәндә, 650 гектарҙа арпа, 500 гектарҙа бойҙай, 700 гектарҙа һоло, 350 гектарҙа рапс, 200 гектарҙа судан үләне, шулай уҡ рапс менән судан үләне ҡатнашмаһы, донник сәселәсәк. Страховка культураһы булараҡ, был юлы ла хужалыҡ ужым арышынан баш тартманы – ул былтыр көҙ 150 гектарҙа сәсеп ҡалдырылды һәм яҡшы ҡышланы.\nӘйтергә кәрәк, яҙғы баҫыу эштәренә әҙерлекте хужалыҡ үткән көҙ үк башланы һәм ваҡытында сәскестәр, башҡа ауыл хужалығы машиналары ремонтланды. 600 гектарҙа ер туңға һөрөлдө, тағы ла 400 гектарҙа эшкәртелде. Орлоҡ фонды мәлендә әҙерләп һалынды, ул яңы сорттар менән тулыланды. Хужалыҡтың инженерия, агрономия хеҙмәттәре, бригадалар урындарҙағы эште оҫта ойошторҙо. Быларҙың барыһы ла яңы миҙгелде яҡшы әҙерлек һәм көр кәйеф менән башларға мөмкинлек бирҙе.\nЯҙғы баҫыу эштәренә К-700 һәм Т-150К тракторҙары менән 3 берәмек ҡамыл сәскестәре йәлеп ителде. Тәжрибәле механизаторҙар, Башҡортостандың атҡаҙанған ауыл хужалығы хеҙмәткәрҙәре Айрат Бүкәнбаев менән Наил Солтанов, Айрат Туйсин агрегаттары һоло сәсеүҙе тамамлап, әле төп көстө төп аҙыҡ-түлек культураһы – бойҙайға йүнәлтте.Орлоҡ ташыуҙа механизаторҙар Самат Сәйетов, Салауат һәм Ҡәнзәфәр Гөлбәйетовтар, водитель Дамир Үҙәнбаев, сәсеүселәр Илгиз Әсмәндиәров, Мөҙәрис Хәсәнов, Рәмил Солтанов, Алмас Сәйетов, Илдар Гөлбәйетов, Илнар Туйсиндар маҡтауға лайыҡ. Урал аръяғы агросәнәғәт колледжы студенттарының да ярҙамы ҙур. Әйткәндәй, ошо арала мал аҙығы һәм техник культуралар сәсеүгә рәт сәскестәре йәлеп ителәсәк.\nЙәмил Үҙәнбаев етәкләгән ырҙын табағы коллективы үҙ иңенә йөкмәтелгән бурыстарҙы намыҫ менән атҡара, ашхана коллективы баҫыу батырҙарын тәмле ашһыуы менән һөйөндөрә.\nЯҙғы баҫыу эштәренең ойошҡанлы барыуында ошо осорға иғлан ителгән хеҙмәт ярышы ла ҙур роль уйнай. Уның шарттарына ярашлы, әле хужалыҡта удар 1, 3, 5 көнлөктәр ойошторола, уларҙа еңеүселәргә аҡсалата премиялар бирелә. Сәсеү йомғаҡтары буйынса иң яҡшы звенолар, механизаторҙар билдәләнәсәк.\nБер үк ваҡытта предприятиеның башҡа өлкәләрендә лә эш гөрләп тора, малсылыҡты иһә йәйләүҙәргә күсереү эштәре тамамланды. Бөгөн лениндар йәйге осорҙо мөмкин тиклем тулыраҡ файҙаланыу өсөн маҡсатлы эш алып бара. Бер үк ваҡытта фермаларҙы ремонтлау башланды.\nТөбәк агросәнәғәтенең лайыҡлы лидеры – Ленин исемендәге АХК һәр ваҡыттағыса яңы миҙгелде алдынғы технологиялар нигеҙендә, ойошҡанлы һәм сифатлы итеп алып бара, башҡаларға үрнәк булып тора. Уларҙан өлгө алайыҡ!


Өфөнән пассажир микроавтобусы Татарстанда юл фажиғәһенә осраған: ҡорбандар бар // Хәл-ваҡиғалар | новости башинформ.рф\nӨфөнән пассажир микроавтобусы Татарстанда юл фажиғәһенә осраған: ҡорбандар бар\n12:01, 20 марта 2018 Хәл-ваҡиғалар\nӨФӨ, 2018 йыл, 20 март. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Әлфиә Әғлиуллина/.\nБөгөн иртән Татарстанда М7 трассаһында Өфөнән Ҡазанға китеп барған «Форд» микроавтобусы ҡатнашлығында үлемесле авария булған. «Татар-информ» мәғлүмәт агентлығы хәбәр итеүенсә, Мәскәү — Өфө автомобиль юлының 1016-сы саҡрымында, кафеның парковкаһына сыҡҡанда Өфөнән Ҡазанға пассажирҙар илткән «Форд Транзит» микроавтобусы менән «Валдай» автомобиле бәрелешкән.\nРәсәй Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы Татарстан буйынса баш идаралығының матбуғат хеҙмәте мәғлүмәттәре буйынса, микроавтобус водителе һәм «Валдай» пассажиры фажиғә урынында йән биргән. Төрлө йәрәхәттәр алған алты кеше дауаханаға оҙатылған, уларҙың икәүһе ауыр хәлдә.\nВаҡиға урынында оператив төркөм эшләй.\nҺәләк булған һәм зыян күргән кешеләрҙең шәхестәре асыҡлана.


Сит ил паспортын алырға йәки алмаштырырға йыйынғанһығыҙ икән, ҡабаланырға тура килер: һуңыраҡ ул күпкә ҡиммәтерәккә төшәсәк. Бер нисә көндән паспорттың яңы төрө ике ярым тапҡырға ҡиммәтәйеп, әлеге мең тәңкә урынына 2,5 мең түләргә тура килер.\nРәсәй Һалым кодексындағы үҙгәрештәр 29 ғинуарҙан көсөнә инә. Рәсәй федераль миграция хеҙмәтенең Башҡортостан Республикаһы буйынса идаралығы начальнигы урынбаҫары Шамил Ханов әйтеүенсә, миграция хеҙмәте өлкәһенә ҡараған дәүләт пошлиналарының барыһына ла тиерлек хаҡтар күтәреләсәк.\nШулай итеп, Рәсәй Федерацияһы гражданы паспортын алыу 100 һум урынына 200-гә етә. Юғалған йәки яраҡһыҙ хәлгә килгән паспортты алмаштырғанда яңыһы өсөн 150 һум түгел, ә 500 һумды сығарып һалырға тура киләсәк.\nИҫке өлгөләге сит ил паспортын алыуға дәүләт пошлинаһы ололар өсөн 400-ҙән бер меңгә тиклем арттырылһа, 14 йәшкә тиклемге балаларға 200-ҙән 300-гә тиклем артҡан. Биометрик сит ил паспорты 2,5 тапҡырға арта һәм ололар өсөн - 2,5 мең, балаларға 1,2 мең түләргә кәрәк буласаҡ (элек 500 һум ине).\nРәсәйгә инеү һәм сығыу өсөн виза сит ил гражданына - 600 һумға (элек 300 һум ине), әгәр сикте күп таҡыр үтергә кәрәк булһа - бер меңгә төшә (400 ине).\nСит ил гражданын "ҡунаҡҡа" саҡырған рәсәйлегә бер кеше өсөн элекке 200 урынына 500 һум түләргә кәрәк буласаҡ. Әгәр рәсәйле сит ил кешеһен эшсе көс булараҡ саҡыра икән, элекке өс мең урынына бер кешегә рөхсәт алыуға кеҫәнән алты мең сығарып һалырға тура килер. Саҡырыуһыҙ эш эҙләп килгән сит ил халҡына рөхсәтнамәне ике меңгә алыу ҡаралған.\nРәсәй Федерацияһы гражданлығына ҡабул итеү йәки унан баш тартыуға дәүләт һалымы, шулай уҡ РФ гражданлығын кире ҡайтарыу һәм был гражданлыҡтың булыу-булмауын билдәләүсе мәғлүмәттәрҙе таныҡлау өсөн пошлина бер мең һумдан ике меңгә тиклем арттырыла. Сит ил гражданына һәм гражданлығы булмағандарға Рәсәйҙә йәшәүгә паспорт алыу (вид на жительство) йәки уны оҙайтыуға шул уҡ сама түләргә кәрәк буласаҡ. Рәсәйҙә ваҡытлыса йәшәүгә рөхсәтнамә алыу иһә сит ил граждандары һәм гражданлығы булмағандарға элекке 400 һум урынына бер меңгә төшәсәк.\nРФ Федераль миграция хеҙмәтенең БР буйынса идаралығы матбуғат секретаре Салауат Хилалов билдәләүенсә, документтарын 29 ғинуарға тиклем биреп өлгөргәндәр әлеге, түбән хаҡтар буйынса иҫәпләшәсәк.\nУл, шулай уҡ, 2010 йылдан башлап сит ил паспортының хеҙмәт итеү ваҡыты биш йылдан ун йылға ҡәҙәр оҙайтылыуы тураһында ла әйтеп үтте. Был үҙгәреш биометрик паспорттарға ғына ҡағыла, был ун йыл хеҙмәт итәсәк биопаспорттарға документтарҙы март айында ғына ҡабул итә башлаясаҡтар. Бөгөн Башҡортостанда яңы төр паспортты миграция хеҙмәтенең 14 бүлексәһендә бирәләр - Өфөлә, Бәләбәйҙә, Белорет, Бөрө, Межгорье, Нефтекама, Октябрьский, Салауат, Стәрлетамаҡ, Сибай һәм Ҡыйғы районында. Был бүлексәләрҙә генә биопаспортҡа фото төшөрөү өсөн махсус ҡорамалдар бар. Яңы өлгөләге паспорттың үҙенсәлеге фотоһүрәт ҡуйылған биттә электрон ҡултамға менән һаҡланған микрочип урынлаштырылған булыуында.\nКешенең цифрлы фотоһүрәте - был, дөрөҫөн әйткәндә, паспортта күрһәтелгән берҙән-бер биометрик параметр. Яңы документта бармаҡ эҙҙәре, күҙҙәге селтәрле шекәрәнең күсермәһе һәм кешенең башҡа төрлө шәхси һыҙаттары тураһындағы мәғлүмәт ҡаралмаған. Биометрик мәғлүмәтле булыуын күрһәтеүсе билдәне иҫәпкә алмағанда, яңыһының тышлығы иҫке сит ил паспортынан әллә ни айырылмай. Ун йылға иҫәпләнгән биометрик паспорт йәнә биттәр һаны буйынса айырыла - элекке 36 битле булыу урынына яңыһы 46 битле.\nСалауат Хилалов, шулай уҡ, эшләнгән ваҡытында пспорттың блокка ҡуйылған булыуын, һәм уны эйәһенә тапшырғанда ғына блоктан алыныуын билдәләне, шуғаса паспорт менән ҡулланып булмаясаҡ - микрочиптың мәғлүмәте уҡылмай. Ялған документ яһау мөмкин түгел, тип иҫәпләй етәксе, һәр хәлдә әлегә тиклем хоҡуҡ һаҡлау органдарының ялған биопаспорттарҙы осратҡаны юҡ, шулай уҡ бер кеше икенсеһенекен ҡуллана алмаясағы ла билдәле. Бынан тыш, биометрик паспорттар бөгөн донъяуи стандарттарға яуап бирә, тимәк, сит ил паспорт-виза органдарынан уның эйәһенә ышаныс та күберәк буласаҡ, был, үҙ сиратында, рәсәйлеләргә сик аша еңел һәм тиҙерәк үтергә мөмкинлек бирәсәк. Яңы өлгөләге паспорт һайларғамы, иҫкеһенме - быны һәр кем үҙе хәл итә. Ә миңә 2009 йылда Башҡортостанда бирелгән паспорттарҙың яртыһы яңы өлгөләге булыуын ғына билдәләргә ҡалды, дөйөм иҫәбе 80242 булһа, биометрик паспорттар һаны 40249-гә тиң.


Өфөлә пенсионерҙар өсөн курстар эшләй. Компьютер серҙәренә төшөнгән өлкән йәштәгеләр артабан интернет донъяһын да байҡай аласаҡ. Курстар 10 көнгә иҫәпләнгән. Ошо ваҡыт арауығында өсөнсө быуын вәкилдәре компьютер менән ҡулланыу нескәлектәре буйынса теоретик һәм практик дәрестәр ала. Заман гаджеттары менән танышырға теләүселәр 30-ға яҡын. Уларҙың һәр береһенә курстарҙы тамамлау хаҡында сертификат тапшырыла.\nПенсионерҙарҙы уҡытыу кадрҙар әҙерләү үҙәге базаһында үтә. Курстарҙан һуң өлкән йәштәгеләрҙең, теләктәре буйынса эшкә урынлашыу мөмкинлеге лә бар. Үҙәк белгестәре әйтеүенсә, быға тиклем улар тиҫтәләрсә пенсионерға эшкә урынлаштырырға ярҙам иткән. Предприятелар тормош тәжрибәһе булған кешеләрҙе ҙур теләк менән эшкә ала. Шуға ҡарамаҫтан, курста уҡыу һәр кемгә лә эш гарантияламай, ә тәү сиратта өҫтәмә белем биреүҙе маҡсат итеп ҡуя. Тиҙҙән ошондай уҡ курстар Дыуан районы менән Стәрлетамаҡ ҡалаһында ла үтә.


"Һүҙ сығыр шағирҙарҙан хикмәт илә..." » Башҡортостан гәзите\n"Башҡортостан гәзите" » Мәҙәниәт һәм әҙәбиәт » "Һүҙ сығыр шағирҙарҙан хикмәт илә..."\n"Һүҙ сығыр шағирҙарҙан хикмәт илә..." 21.12.2013 // Мәҙәниәт һәм әҙәбиәт\nХалыҡ-ара Аҡмулла көндәре йылдағыса бөйөк башҡорт шағир-мәғрифәтсеһе һәм фекер эйәһенең тыуған төйәге Миәкә районында тамамланды. Унда Башҡортостандың Яҙыусылар союзы идараһы рәйесе, шағир, республиканың һәм Рәсәйҙең атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре Риф Тойғонов, Башҡортостандың халыҡ шағиры Марат Кәримов, фольклорсы, филология фәндәре докторы, профессор, Салауат Юлаев исемендәге, М. Аҡмулла исемендәге премиялар лауреаты Әхмәт Сөләймәнов, М. Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университеты уҡытыусылары — философия фәндәре докторы, профессор Әхмәт Дәүләтҡолов, педагогия фәндәре кандидаты Мәрхәбә Дәүләтшина һәм филология фәндәре кандидаты Зәки Әлибаев, Башҡортостан Мәҙәниәт министрлығының бүлек етәксеһе Алһыу Сирғәлина һәм башҡалар ҡатнашты.\nКөн буранлап тороуға ҡарамаҫтан, шағирҙың кендек ҡаны тамған ергә аяҡ баҫҡас та улар Аҡмулла шишмәһенә ашыҡты. Ҡышҡы сатлама һыуыҡта ла тау битләүенән сылтыр-сылтыр ағып ятыусы көмөштәй саф шишмә һыуынан ауыҙ иткәс, Өфө ҡунаҡтарын музейға саҡырҙылар. Уның директоры, яҙыусы, М. Аҡмулла исемендәге премия лауреаты Фәнис Янышев һуңғы йылдарҙа ҡуйылған ҡомартҡылар менән таныштырҙы, һорауҙарға яуап бирҙе.\nТуҡһанбайға килеүселәр Сафар мәктәбенә һуғылмай үтмәй. Әҙиптәрҙең күбеһе менән уҡыусылар бер нисә мәртәбә осрашҡан булһа ла, был юлы ла Аҡмулла вариҫтары ҡунаҡтарҙың сығышын тын да алмай йотлоғоп тыңланы. Шағирҙар яңы әҫәрҙәре менән таныштырһа, уҡытыусылар Халыҡ-ара Аҡмулла көндәрендә баш ҡалабыҙ Өфөлә булып үткән саралар тураһында һөйләне. Бына уларҙың ҡайһы берҙәре: М. Аҡмулла исемендәге премия лауреаттарының галереяһы асылған; мәғрифәтсе исемендәге премияға лайыҡ булғандар гуманитар фәндәр буйынса оҫталыҡ дәрестәре үткәргән; Фәнис Янышевтың урыҫ, башҡорт һәм татар телдәрендә нәшер ителгән "Аҡмулла аманаты" китабының исем туйы булған; "Шиғриәт ҡанаттары" кисәһендә мәғрифәтсенең шиғырҙарын донъя халыҡтары телдәренә тәржемә итеүселәрҙең конкурсына йомғаҡ яһалған; "Этнофест-2013" халыҡ-ара йәштәр фестивалендә ҡатнашыусыларҙың гала-концерты бик күп тамашасы йыйған; халыҡ-ара фәнни-ғәмәли конференцияла Рәсәйҙең төрлө төбәгенән генә түгел, Ҡытай, Һиндостан, Төркиә, Ҡаҙағстан, Азербайжан, Ҡырғыҙстан һәм башҡа илдәрҙең ғалимдары ла ҡатнашҡан. Ғөмүмән, республикабыҙҙа йыл да йөҙҙән ашыу сара үткәрелә.\nСафар мәктәбендә мәшһүр яҡташтарының ижадын өйрәнеүгә иғтибар ҙур. Уҡыусылар араһында йылдың-йылы шиғыр ятлаусыларҙың бәйгеһе ойошторола. Мәктәп директоры Фәйрүзә Абдулова әйтеүенсә, VI класс уҡыусылары Гөлсәсәк Йосопова менән Гүзәл Ибраһимова Аҡмулланың — утыҙар, VII кластан Лиана Абайдуллина егерме алты шиғырын яттан белә. Мәғрифәтсенең портретын ағаста көйҙөрөп яһау буйынса районда иғлан ителгән ярышта VIII класс уҡыусыһы Дилә Миңләхмәтова беренсе урынды алған, Регина Иҙиәтуллина — икенсе урында.\nРайон мәҙәниәт һарайында Мифтахетдин Аҡмулла исемендәге премияның быйылғы лауреаты иғлан ителде. Ул — Башҡортостандың ТӨРКСОЙ-ҙағы вәкиле, тарих фәндәре кандидаты Әхәт Ғөбәй улы Сәлихов. Күгәрсен районының Бикеш ауылында тыуып үҫкән, Стәрлетамаҡ дәүләт педагогия институтын тамамлағас, Тарих, тел һәм әҙәбиәт институтында эшләгән. Төркиәнең Истанбул ҡалаһында Мимар Синан исемендәге университеттың Социаль фәндәр институтында стажировка үтеп, магистр диссертацияһын яҡлаған. Мәжит Ғафури исемендәге премия лауреаты, төрлө иҫтәлекле миҙалдары һәм почет грамоталары бар.\n— Әхәт Сәлихов премияға Мифтахетдин Аҡмулланың "Башҡорттарым, уҡыу кәрәк!" тигән китабын башҡорт һәм төрөк телдәрендә сығарыуға индергән өлөшө өсөн лайыҡ булды, — тине үҙ сығышында Миәкә районы хакимиәте башлығы Зәйнулла Насиров. — Ул беҙҙең әҙәбиәтебеҙ һәм мәҙәниәтебеҙ донъя уҡыусыларына барып етһен өсөн ең һыҙғанып эшләй, классиктарыбыҙҙың әҫәрҙәрен төрөк һәм инглиз телдәрендә нәшер итеүҙә ярҙамлаша.\n"Ғалимдарын танымаған халыҡтың зиһене томаланыр, йырсыларын тыңламаған халыҡтың ҡолағы һаҡбайланыр, рәссамдарын тамаша ҡылмаған халыҡтың күҙе һуҡырайыр, ә шағирҙарын һанға һуҡмаған халыҡтың зиһене лә томаланыр, ҡолағы ла һаҡбайланыр, күҙе лә һуҡырайыр һәм өҫтәүенә йөрәге туңып боҙға әйләнер", — тип яҙа Башҡортостандың халыҡ шағиры Мостай Кәрим көндәлектәрендә (22. Х. 1995).\nАллаға шөкөр, ХIХ быуаттың икенсе яртыһында ижад майҙанына сыҡҡан М. Аҡмулла бындай аяныслы яҙмышҡа дусар булманы. Ул халҡыбыҙҙы аң-белемгә әйҙәүсе, ғәҙеллеккә, яҡтылыҡҡа, сафлыҡҡа өндәүсе, башҡорт әҙәбиәте тарихында юйылмаҫ эҙ ҡалдырған сәсән-шағир булып йәшәне, йәшәй һәм йәшәйәсәк. 2007 йылдан бирле үткәрелеп килгән Халыҡ-ара Аҡмулла көндәре — быға асыҡ дәлил.


Ҡаза аяҡ аҫтында\nТрамвай урамында асыҡ люкка оло йәштәге ханым ҡолап төшә.\nӨсөнсө төркөм инвалиды Мәүлиҙә Вәлиеваның күҙҙәре бала сағынан насар күрә, тиҙ генә ҡараңғы төшөүе сәбәпле, ул асыҡ ҡалдырылған люкты аңғармай.Ул көндө Мәүлиҙә Вәлиева һеңлеһенә ҡунаҡҡа килгән була. Кисләтеп кенә үҙе йәшәгән Сипайлово биҫтәһенә ҡайтырға сыға. Мәүлиҙә Мәҡсүт ҡыҙы Өфө шоссеһы урамындағы автобус туҡталышына ашығып атлап китеп барғанында асыҡ ҡалдырылған соҡорға төшөп китә\nКөҙгө эңерҙә соҡорға йығылыусы ханым көс-хәл менән тороп өйөнә ҡайта. Бәрелгән аяҡтары оҙаҡ ҡына күгәреп ауыртып йөрөй. Ошо-тирәнән үтеп йөрөүсе халыҡ бәләгә юлыҡмаһын тигән маҡсат менән ул ҡотҡарыу хеҙмәтенә лә шылтырата. Уға был туҡталыштағы асыҡ соҡорҙарҙы ябып, кәртәләп ҡуясаҡбыҙ,тип вәғәҙәләйҙәр. Әммә ике соҡор ҙа әлегә тиклем асыҡ. Был тирәнән үтеп йөрөүсе халыҡ улар кешеләргә хәүеф тыуҙыра,тип борсола.


28 Августа , 11:35\n-Эй, бынауы ҡоҙағыйҙы. Кизе яулыҡ булһа ла килтермәгән бит хушына. Тағы үҙемдән тараттым. – Зыу килеп һандыҡҡа талашҡан ҡоҙаларға әкәмәт ҡылып ҡарап торған ҡыҙы менән кейәүен аңғармай хәбәр һалған Бибъямал телен тешләгәндә һуң ине.\n-Әсәй! Һаман да шул сепрәк. Иң бәхетле көнөмдә... – Әйтеп бөтөрә алманы, йәштәре һытылып сыҡты Нурия ҡыҙының.\nАйғырҙай дүрт еңгәһе елле хаҡҡа һатып та ебәрҙеләр бикәсенең бирнәһен. Сират ҡыпшыр тоҡҡа тултырылған ҡаралдыларға етте. Йолаларҙы арттырып үтәргәме, әллә туй форсатынан үҙҙәренең кәҫәһен ҡалынайтып ҡалырғамы тырышҡан килендәренә был юлы ихтыяр ҡуйманы Бибъямал. Күҙ нурҙарын түгеп ҡораған түшәк-юрғандарын тәләфләтеп тормаға бында! Кәбәндәй итеп сығарып өйҙөрҙө машина арбаһына. Кемдеке – шуныҡы! Өҫтөн буйлы балаҫ менән ҡаплатып ҡуйыр, уныһын үҙе сығарып бирер. Дан итә ҡыҙ оҙатыуҙы!\nИң ҡәҙерле монаятын күкрәгенә ҡыҫып ҡапҡанан сығып барғанда тағы ҡыҙы менән тап килде:\n-Әсәй! Шуныңды һалма, тинем дә. Һөйләштек бит бер тапҡыр.\nӘйткәйне шул. Нисек ысынға алмаған? Шаҡ ҡатты ла ҡалды. Балаҫын ҡосаҡлап, иҫенә килгәндә, туй машиналары ауыл осона еткән, ҡапҡа төбөндәге балалар, зыу килеп, еҙнә аҡсаһы сүпләй ине.\n“Эшем башы – эш ҡары, дошман башы – теш ҡары. Күргәндәре күреп ҡалһын, белмәгәне тороп ҡалһын – эшләгәнем мәнфәғәткә генә яҙһын.” Һамаҡлай-һамаҡлай балаҫлыҡ йөн иләргә нисә тапҡыр ынтылған Бибъямал ҡыштың үткәнен һиҙмәй ҙә ҡалды. Әсәһе теткәндәре күптән келәттәге иҫке һандыҡҡа кәлдәп һалынған. Һис ҡулы етмәй ҙә ҡуя ине, әле яйы сығып тора. Ер тырматҡанда, етәктәге ығыш үгеҙҙең ярмаһына бер төйгәк йөндө бәйләп ҡуя ла, китә ыҙан буйлап иләй-иләй. Һыуһын һайын – бер орсоҡ. Йомарлай һала ла, туҙ ҡыуышта көноҙоно талғыр йыуаһына алданып ултырған өс йәшлек Әхәт ҡустыһына бирә бара. Тәгәрәтеп, ҡыуана-ҡыуана уйнаған була уныһы.Үгеҙгә оронсоҡ яһамай ипле эшләгәс, ыҙаны ла матур, ебе лә тигеҙ. Ошо ҡиәфәттә тәл булдылар Хәҙисә дуҫы менән Бибъямал бригадирға.\n-Әһә! Үҙ донъяғыҙҙы ҡыуып ҡалыр итәгеҙме? Әйтәм, ҡарыш буйы ер үткәнһегеҙ. Көтөп тороғоҙ!\nЙөнөн дә, орсоғон да йыйып өлгөрмәне ҡыҙ – күҙенә ҡан һауған ир үгеҙҙең һыртына һыҙыра тартып ебәрҙе. Билендәткәс, ярмаһын һындырып, һалып сыҡты ла китте уныһы. Колхоз малы булһа, яндырып ҡуйыуҙан ҡурҡыр ине, Нуръямалдыҡына яуап тоторға кәрәкмәй. Елфорозланып, туҙ ҡыуышты ла емерә һуғып төшөрҙө, йомғаҡтары ышыҡта өйөлөп ятып ҡалды.\nОлоларҙың ҡауғаһынан әле генә иген сәселгән баҫыуға ҡасҡан Әхәт, тырматылған ерҙә күмелмәй ҡалған бойҙай бөртөгөн күреп ҡалып, бураҙнаға ятып сүпләй, тупрағы менән ҡуша сәйнәй башланы. Хәлдең аңын-тоңона төшөнгән Хәҙисә, йән-асыҡҡа шул яҡҡа ташланды, Әхәтте йығып ҡолатып ергә ҡуша ҡыҫты ла, арыҡ кәүҙәһе менән өҫтөн ҡапланы.\nКүктәр ярыр сыбыртҡы Хәҙисәнең күлдәген бүҫерҙе, арҡаһында ҡанлы ике юлаҡ эҙ ҡалдырҙы.\nИлай-илай үгеҙ артынан йүгергән Бибъямал ФЗО-ға ебәреү менән янаған зәһәр тауышты ғына ишетте.\nАяҡлап йыуылған йөндәрҙе буяр мәл дә етте. Ваҡытында ҡаҙып алһаң, бүре емеше ҡыуағы тамырының ут ҡыҙыл, һыуында ҡайнатһаң, саған япрағының сөм-ҡара төҫ бирер сағы. Ҡара ерлеккә ҡыҙыл юлаҡ һалынған буйлы балаҫты төштәрендә күрә башланы Бибъямал. Ҡайҙа инде үҙенә тотоноу! Төндәрен, урлап ҡына, әсәһе һуғыр.\nҮлән бешеү менән звенола ятты ауыл ҡыҙҙары. Колхоз бесәнен эш итеүгә, ураҡҡа төшөр әмер килде. Кәбән ҡойғас, төнөн тейәнешеп ҡайтҡан Бибъямал менән Хәҙисә ҡара таңдан һәр кем үҙҙәренең тармаларын йолҡа сыҡтылар. Әсәйҙәрен бушатмағастар, исраф булып, түгелеп ултыра. Күҙгә салынмаҫ өсөн, уртанан башлап, баш ҡалҡытмай сүкәйеп эшләнеләр. Ысыҡ кибеп, ураҡсылар колхоз баҫыуына килеп еткәнсе, байтаҡ ыратып ҡалдылар. Һиҙҙермәй генә ураҡсыларға ҡушылыу ниәттәре.\n-Ристандар! Төрмәлә серетәм башығыҙҙы. Бар халыҡ ураҡта, понимаешь ли. Былары үҙҙәренең тармаһын йолҡоп йөрөйҙәр. - Сыбыртҡы тауышына тертләп баш ҡалҡытҡанда һуң ине.\n-Ней.. шул тарманан киндер иләп, колхозға тоҡ та, бүлек тә тегә әсәйҙәр. Кәрәк бит. - Бибъямал турайып баҫты. Күҙ ҡырыйы менән, ялпылдап урман ситенән күренгән аҡ һынды шәйләп өлгөргәйне.\n-Кәртә башына менеп бисәләр аңдып, оҫтарып бөткәнһең. Ҡыҙҙарҙың көнөнә нисә бес иткәнен һанарға ҡалдымы? – Сәсрәтә һуғып килеп еткән Нуръямалды күреп, ситкәрәк шылып баҫты бригадир. Өндәшмәй торһаң, ауыҙыңдан инеп, артыңдан килеп сығыр ут бисә.\n-Еңгә! Ҡыҙыңдың алдынан алма. – Серт төкөрөп ҡуйҙы шулай ҙа.\n-Ней ғүмер шуларҙы күҙәтәһең? Йәй буйы колхоз малына бесән эшләп ятҡан былар түгелме? Бармаҡ араларын күрәһеңме – тысҡылдап иҙелеп бөткән. Йоҡлағанда ла силғаулы сабаталарын сисмәгәнгә шулай. – Өҫтөнә менеп бара Нуръямал.\n- Бөтәһе лә фронт өсөн эшләнә. Һин генә үҙ донъяңды хәстәрләйһең. Төрмәгә ебәрмәгәнгә рәхмәт әйтһендәр. Һуғыш яланында ундайҙарҙы… - Сыбыртҡыһын һауала уйнатырға ҡулын күтәргәйне, бишмәтенең эске түш кәҫәһенән бер шешә һөт менән ике телем аҡ икмәк килеп төштө.\n-Бының нимә икәнен звенола ятып бесән эшләп, иген урған ҡыҙҙар беләме икән? Эләкһә, һинең бисәңә лә, балаларыңа тәтейҙер. Беҙгә һөттөң сәйҙе ағартырҙайы ла ҡалмай, фронтҡа май яҙырға китеп тора. Нимә, фронт хәҙер һинең кәҫәңдәме? – Нуръямал һөтөнән бигерәк, шешәһенә хайран ҡалып ҡарап торҙо бер килке. – Талғыр менән тамаҡ ялғап, ер һөрҙөләр етәктәге мал менән, келән көпшәне ашҡа һанап, бакуй ҡалҡыттылар ошо иң менән, – тип теҙә башлауға ағарынған бригадир:\n-Бөттө еңгә, бөттө. Мир эше менән йөрөп, ҡыҙып киткәнмен, - тип артҡа сигенде.\nТәҙрәләрен юрған менән көпләп, төндәрен һуҡты балаҫты Нуръямал. Әҙер йөндө буяп, түбәлек аҫтында киптереп, әсәһенә биреп өлгөрҙө Бибъямал, ҡар төшкәс тә, ҡан илатып, ФЗО-ға ҡыуып ебәрҙеләр өс ҡыҙҙы. Эш ҡулы ауылда ла кәрәк, еңеремә барып, һүҙен һүҙ итте булды бригадир. Һау ғына булһын, бөтмөр ҡыҙы ҡара эшкә бирешә торғандан түгел. Таҡмаҡлап яҙған хатына ҡарағанда, күңеле лә көр күренә. Арттырып, карточкаға бирелгән икмәген дә ебәреп тора.\nБалаҫ ситтәрен йүрмәп ултырған Нуръямал, серемгә киткәнен аңғармай ҙа ҡалды.Ҡолағына ишек туҡылдатҡан тауыш салынғандай булғас, урын-ерен йыймай ғына ишеккә арҡыры тартҡан ағасты ысҡындырҙы. Был мәлдә кем йөрөрөн белә.\n-Ә-әй, ерле юктан әйтмиләр “Ыласын” дип. Шул бөтмерлегең, һак булыуыңа ҡушҡаннар ич. Жиде төн уртасында да эш менән! Сөенче!\nБаш төртөр урыны булмай, тупһаһына килеп йығылған татар әбейҙе һыйындырғайны Нуръямал үткән ҡыш. Бөгөн ферма өйөнөң бер мөйөшөндә көн итеп, төнгө ҡарауыл булып эшләгән йәтимә әбей ташламаны - бер һылтауын тапҡан булып, шәмгә ут алғас, хәл белешеп китә ҡай саҡта.\n- Аҡ юлдан киткән ҡыҙың ҡара юлдан ҡайтып киләдер. – Тырышып, башҡортса һөйләшергә маташыуы.\nТыныс ҡабул итте хәбәрҙе Нуръямал. Күңелен һаҡлап:\n-Кем әйтте? – тигән булды.\n- Күңелем әйтте. Юлы төшөп тора. Төшәнеп килеп тордом, аннары яныңа йөгердем. Дога-теләкләремне ишетте Раббым. Син кертмәсәң кыш сыгырга кырыгызга, күптәннән аяк суда идем. Мең рәхмәтләр үзеңә. Ятсам-торсам да төрмәләге иреңнең дә, Бибъямалның имин кайтуын сорыйым. Пешеренә тор.\nИлтифат итмәһә лә хәбәренә, яҡты һыҙат булып өмөт килеп инде күңеленә. Төн уртаһы тип, буш сығарып ебәрә алмай, ҡыҙынан кисә генә килгән кирбес икмәген тотошлайы менән инеүсенең ҡултыҡ аҫтына ҡыҫтырҙы. Төҫө үҙгәреп китте уныһының:\n-Кирәкми, Нуръямал! Үҙеңдән арткандай булса, сохари итеп киптер. Бибъямал ҡайткас та кирәгер. – Һынсыл ҡарап ҡуйҙы. – Тәккә яҙылмаган.\nҠайһылай шым инһә, шулай шыпырт сығып китте йәтимә әбей. Икмәген ҡосаҡлап торҙо ла ҡалды Нуръямал. “Нуръямал” тип һәр икмәккә әсәһенең исемен тызып яҙған ҡыҙы үҙ ризығын ауыҙынан өҙөп ебәреп ултырған буламы? Үҙе шул тызырылған валсыҡтарҙы ашап, тамағын алдаған ҡолонсағы. Уйҙарынан уйылып китерҙәй булды. Солан таҡтаһы шығырҙағас ҡына, бикһеҙ ултырғаны иҫенә төштө.\n-Ҡасып ҡайттым, әсәй! - Аҡтыҡҡы көсөнә өй ишеген тартып ингән асҡаҡһыған аҡ һын ҡосағына ауҙы.\n-Килен! Теге...иҫке буйлы балаҫын ҡайҙа итте икән әсәйем? – Шым ғына һорай ҡуйҙы Нурия.\n-Һис белмәйемсе, ҡайынбикә. Ундай нәмәне күргәнем дә юҡ. Һандығында ғына ятмаһа.- Эш боҙған кешеләй уңайһыҙланып ҡуйҙы килене.\nҺандығын аҡтарҙы инде. Ана шунда юлыҡты әсәһенең яҙмаларына. Ҡырҡына тиклем саҡ уҡып сыға алды. Ҡулына алһа, хәрефтәре тарала ла тора. ФЗО-нан ҡасып ҡайтҡанда һыуыҡ алдырған әсәһен шул өр-яңы балаҫҡа урап ҡына шәбәйтеп алған Нуръямал өләсәһе. Ҡайҙа булыуы мөмкин һуң ҡараға ҡыҙыл юлаҡ һалып һуғылған ул балаҫ? Өйөнөң түрендә ҡәҙерләп кенә тотор ине. Һуңғы йылдарҙа ҡайҙалыр күҙенә салынғандай һымаҡ. Күп юл йөрөй шул. Әллә башҡа яҡтарҙа күргәнен иҫләйме?\n...Райондың оло юбилейына саҡырылған Өфө ҡунаҡтарына тыуған яҡты өйрәнеү музейына экскурсия үткәрҙе яҡташтары. Бер түгел, әллә нисә тапҡыр булғаны бар бында Нурияның. Делегация составында тағы бер урап сыҡты был юлы ла.\nМузейҙың трансалап ябылған башҡорт өйө мөйөшөндә оҙаҡҡа туҡтап торҙо Нурия.\nБоролоп киттем тигәндә генә, ҡупшы итеп йыйыштырып ҡуйылған тартҡылы ҡаралдылағы яҙыу күҙенә салынды: “..Бибъямалдың үҙ ҡулдары менән тапшырған буйлы балаҫы”.\nҠәҙерле монаятты түшенә ҡыҫып, һығылып төштө ҡатын.


Һары Эт йылын нисек ҡаршы алырға?\n29 Декабрь 2017, 16:55\nЯңы йыл – һәр кемдең киләсәккә уй-хыялдары, яҡты өмөттәре һәм яңы пландары менән бәйле тулҡынландырғыс көтөп алған байрамы. Киләһе йылдың хужалары – Һары ер Эте һәм Венера планетаһы буласаҡ. Һары эт йылы 2018 йылдың 15 февралендә Мәскәү ваҡыты менән 0 сәғәт 6 минутта башлана.\nЯңы йылды нисек ҡаршы алырға һуң? Һары эт күңелле, шау-шыулы компанияларҙы, асыҡ күңелле, йомарт кешеләрҙе яҡын күрә. Ләкин үҙ йортон һәм хужаһын нығыраҡ ярата. Шуға күрә Яңы йылды өйҙә туғандар һәм яҡын дуҫтар менән ҡаршы алыу яҡшыраҡ булыр.\nЭт һынын байрамдың төп биҙәге шыршыға элергә кәңәш ителмәй, уны шыршы аҫтына йәки өҫтәлгә ҡуйығыҙ.\nЯңы йыл өҫтәленә бәлештәр, үҙегеҙ яратҡан ризыҡтар әҙерләгеҙ. Өҫтәлдә ит, балыҡ аштары, төрлө салаттар, һалҡын һәм эҫе аштар, емеш-еләк күп булһын. Байрам өҫтәленә сағыу ҡыҙыл йәки һары төҫтәге ашъяулыҡ һәм салфеткалар, матур һауыт-һаба, һары, йәшел һәм алтын төҫөндәге 3 шәм ҡуйығыҙ.\nБайрам кисендә кейер өсөн асыҡ һары, аҡһыл-көрән, көмөшһыу-көрән, аҡ, алһыу төҫлө кейемдәргә өҫтөнлөк бирегеҙ. Киләһе йылдың Венера планетаһы йылы икәнен дә онотмағыҙ һәм асыҡ йәшел, фирүзә, күк төҫлө күлдәктәр һайлағыҙ. Ир-егеттәргә костюмдарҙа, пинжәктәрҙә һәм асыҡ төҫлө күлдәктәрҙә булырға кәңәш ителә.\nӘгәр һеҙҙең этегеҙ бар икән, уға ла байрам бүләге эшләгеҙ – ояһы тирәһен таҙартығыҙ, аҫтына бесән йәки һалам һалығыҙ, ояһын биҙәгеҙ. Йортоғоҙҙо, ғаиләгеҙҙе бәлә-ҡазаларҙан яҡшы һаҡлауын һорағыҙ.\nЯңы йылды ҡайҙа ғына ҡаршы алһағыҙ ҙа, байрам кисәһендә уҙып барған йыл хужаһы – Ҡыҙыл Әтәстең дә булыуын онотмағыҙ. Шуға күрә бар нәмәлә сама белергә, ут, шәм, фейерверк-\nтар менән бик һаҡ тотонорға кәрәк.\nҺайлаған кейемегеҙҙең төҫө ныҡ сағыу булып, ҡысҡырып тормаһын, шулай уҡ йырыҡ итәкле, тәрән декольте, үтә күренмәле материалдан тегелгән кейемдәр булмаһын, уларҙы Эт үҙһенмәй. Биҙәүестәрҙе лә зауыҡ белеп кенә өҫтөгөҙҙәге күлдәгегеҙгә тура килгәнен тағығыҙ. Гәүһәр биҙәүестәр ҡәтғи рәүештә тыйыла. Әгәр кейемегеҙҙе төрлө тиренән эшләнгән элементтар менән байытһағыҙ, бигерәк тә һәйбәт булыр. Мәҫәлән, манжеттар, яға, итәктәрҙе тире киҫәктәре менән биҙәп сығыу, өҫтәмә аксессуарҙар: шәл, яулыҡ, ҡайыш һеҙҙең кейемегеҙҙе тағы ла нәзәкәтлерәк, күркәмерәк итәсәк.\nБАЙРАМ ТАБЫНЫН НИСЕК БИҘӘРГӘ?\nЙыл хужаһы өсөн һый. Яңы йыл табынының төп һыйы булып, әлбиттә, иң беренсе сиратта йыл хужаһы яратҡан: ит, һөйәк һәм эсәк-ҡарындан әҙерләнгән ризыҡтар тора. Уларҙы матур һауыттарға һалып табын түренә урынлаштырығыҙ.\nБиҙәүестәр. Өҫтәлде ҡулдан эшләнгән эт һәм көсөк һындары менән биҙәргә тәҡдим ителә. Уларҙы эшләү өсөн ағас, пенопласт, ҡатырға, төҫлө ҡағыҙ һәм пластилин ҡулланырға була. Эшләгән һындар тәрилкәләр араһына урынлаштырылһын.\nӨЙҘӨ НИСЕК БИҘӘРГӘ?\nЙорт эсен биҙәгәндә ғаиләгеҙ өсөн ҡәҙерле әйберҙәрҙе беренсе сиратта ҡулланырға тырышығыҙ. Былар – иҫке портреттар һәм фотоһүрәттәр; хаттар һәм яҡын туғандарығыҙҙың ҡотлау открыткалары; күңелегеҙгә ятҡан ювелир биҙәүестәре, рамкалағы иҫке фотолар булырға мөмкин. Яңы 2018 йылды ҡаршылағанда декоратив биҙәү элементтары итеп СССР ваҡытындағы эшләнгән тормош-көнкүреш һәм аш-һыу кәрәк яраҡтарын ҡулланырға мөмкин. Шулай уҡ октябрят, пионер, комсомол һәм партия атрибутикаһы: значоктар, борғо, партбилет, галстук, байраҡ менән биҙәһәгеҙ, матур, иҫтәлекле буласаҡ.


2. Коринфянам Глава 1\nАлла ихтыяры менән Ғайса Мәсихтең илсеһе Павелдан һәм имандашыбыҙ Тимофейҙан Коринфтағы имандаштар берҙәмлектәренә, шулай уҡ тотош Ахаия өлкәһендәге барлыҡ изгеләргә сәләм.\nҺеҙгә Атабыҙ Алланан һәм Раббы Ғайса Мәсихтән мәрхәмәт һәм именлек булһын.\nҺәр яҡлап йыуатыусы Аллаға һәм шәфҡәтлелек күрһәтеүсе Атаға – Раббыбыҙ Ғайса Мәсихтең Аллаһы һәм Атаһына дан!\nАлла беҙҙе барлыҡ ҡайғыларыбыҙҙа йыуата. Шуға күрә Ул беҙгә биргән йыуаныс менән үҙебеҙ ҙә һәр төрлө ҡайғылары булғандарҙың күңелен күтәрә алабыҙ.\nБеҙҙә Мәсих ғазаптары арта барған һайын, Уның аша йыуанысыбыҙ ҙа арта.\nҠайғырабыҙ икән, был һеҙҙең күңелегеҙ күтәрелеүе һәм ҡотолоуығыҙ өсөн; йыуаныуыбыҙ ҙа һеҙҙең күңелегеҙ күтәрелеү хаҡына. Ә күңелегеҙ күтәрелеүе беҙ кисергән шул уҡ ғазаптарға һеҙгә лә түҙергә көс бирә.\nҺеҙгә булған өмөтөбөҙ ныҡ, сөнки Мәсих ғазаптарын нисек уртаҡлашһағыҙ, Алла йыуанысын да шулай уртаҡлашҡанығыҙҙы беләбеҙ.\nИмандаштар, Асия өлкәһендә кисергән михнәттәребеҙ тураһында белеүегеҙҙе теләйбеҙ. Беҙ түҙгәндәр көс етмәҫлек һәм сиктән тыш ауыр ине, хатта иҫән ҡалыуға ла өмөтөбөҙҙө юғалтҡайныҡ.\nҮҙебеҙгә үҙебеҙ түгел, ә үлгәндәрҙе терелтеүсе Аллаға таяныу өсөн беҙ үҙебеҙҙе үлемгә хөкөм ителгәндәр кеүек хис иттек.\nАлла беҙҙе үлем дәһшәтенән ҡотҡарҙы һәм тағы ла ҡотҡарасаҡ әле. Киләсәктә лә ҡотҡарасағына ышанып, Уға өмөт бағлайбыҙ,\nтик ҡылған доғаларығыҙ менән һеҙ ҙә беҙгә ярҙам итеп тороғоҙ. Шул саҡта күптәрҙең доғаларына яуап итеп бирелгән мәрхәмәт бүләге хаҡына күптәр беҙҙең өсөн Аллаға рәхмәт уҡыр.\nБеҙ шуның менән ғорурланабыҙ һәм быға выжданыбыҙ ҙа шаһит: беҙ был донъяла, бигерәк тә һеҙҙең арала, Алла теләгәнсә, ихлас һәм намыҫ менән эш иттек. Беҙҙе был донъя зирәклеге түгел, ә Алла мәрхәмәте оҙатып йөрөнө.\nБеҙ бит һеҙ уҡый һәм аңлай алған нәмәләрҙе генә яҙабыҙ. Беҙҙе өлөшләтә аңлайһығыҙ инде, ә мин тулыһынса аңлауығыҙға өмөт бағлайым. Шул саҡ, беҙ һеҙҙең ғорурлығығыҙ булған кеүек, Раббыбыҙ Ғайса килгән көндә һеҙ ҙә беҙҙең ғорурлығыбыҙ икәнлеген аңлаясаҡһығыҙ.\nСәйәхәтем башында янығыҙға ошондай ышаныс менән барырға теләгәйнем. Шулай Алла фатихаһын һеҙгә ҡабатлап тапшырыр инем.\nҺеҙҙең аша Македония өлкәһенә, Македониянан тағы һеҙгә килергә һәм һеҙҙең ярҙамығыҙ менән Йәһүҙиәгә барырға ниәтләнгәйнем.\nӘллә бындай ниәт ҡороп, уйламайынса эш иттемме? Йә файҙа алыу маҡсаты менән бер үк ваҡытта «эйе» һәм «юҡ» тип әйтәмме?\nАлла тоғролоғо хаҡ булған кеүек, һеҙгә тәүҙә «эйе», аҙаҡ иһә «юҡ» тип әйтмәйбеҙ.\nБеҙ, йәғни мин, Силуан һәм Тимофей һеҙгә вәғәзләгән Алла Улы Ғайса Мәсихтә бер юлы «эйе һәм юҡ»ҡа урын юҡ, Унда «эйе» генә бар.\nСөнки Алла тарафынан бирелгән бөтә вәғәҙәләр Ғайса Мәсихтә – «эйе» тип раҫлана. Шуға күрә Алланы данлау өсөн беҙ әйтә торған «амин» да Уның аша әйтелә.\nАлла, Мәсих менән берләштереп, һеҙҙе һәм беҙҙе Үҙе нығыта. Ул беҙгә зәйтүн майы һөртөп,\nҮҙ мисәте менән тамғаланы, беҙгә биреләсәк нәмәләр өсөн йөрәктәребеҙгә ышаныслы билдә булараҡ Рух бирҙе.\nӘгәр дөрөҫөн әйтмәһәм, Алла үҙемде һәләк итһен: мин Коринфҡа һеҙҙе ҡыҙғанғанға күрә бығаса барманым.\nБыл иһә иманығыҙ өҫтөнән хакимлыҡ итәбеҙ тигән һүҙ түгел, киреһенсә, беҙ шатланыуығыҙҙы теләп һеҙҙең менән бергә хеҙмәт итәбеҙ: сөнки һеҙ иманығыҙҙа ныҡ тораһығыҙ.


Ҡалабыҙҙа әлеге ваҡытта Өфөнөң ун Почетлы гражданы йәшәй. Улар араһында Заһир Исмәғилев исемендәге Өфө дәүләт сәнғәт академияһының талантлы вокал педагогы Миләүшә Ғәли ҡыҙы Мортазина ла бар.\nМинең алда Башҡортостан Республикаһы Өфө ҡала Советының 2004 йылдың 14 майындағы ҡарары. Унда, башҡорт музыка сәнғәтен үҫтереүгә ҙур өлөш индергән, профессиональ вокалсылар тәрбиәләгән, ҡаланың ижтимағи һәм мәҙәни тормошонда әүҙем ҡатнашҡан өсөн вокал сәнғәте кафедраһы профессоры, Рәсәй Федерацияһының һәм Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре, Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре Мортазина Миләүшә Ғәли ҡыҙына "Өфө ҡалаһының Почетлы гражданы" исеме бирергә ҡарар ителде, тиелгән.\nКүрәһегеҙме, Миләүшә Ғәли ҡыҙының күпме юғары наградалары. Ләкин ул Өфөнөң Почетлы гражданы исеме менән дә ғорурлана. Уның менән бергә 2004 йылдың 14 майында был исемгә Башҡортостан Республикаһы Президенты Мортаза Рәхимов, һуғыш һәм хеҙмәт ветераны, Өфө моторҙар эшләү производство берекмәһенән Социалистик Хеҙмәт Геройы Хәйернас Чикаев та лайыҡ булды.\nПланка бик юғары. М.Ғ. Мортазина:\n- Үҙ ғүмеремдә бер насар эш тә ҡылмағаным, һәр ваҡыт эскерһеҙ, ғәҙел булғаным, йәш саҡта бирелеп эшләгәнем, бик күп йәмәғәт эше менән шөғөлләнгәнем өсөн дә мин был юғары исемде шатланып ҡабул итәм. Мин тынысмын, сөнки миңә Өфөлә һәм республикала йәшәүсе һәр кешенең күҙенә тура ҡарау оят түгел, - тине.\nӘ унан ҡалабыҙ тураһында һөйләүен үтенгәс, Миләүшә Ғәли ҡыҙы үҙ хистәрен йәшермәй:\n- Мин ауылда тыуһам да, Өфөлә сабый сағымдан алып йәшәйем һәм уны тыуған ҡалам тип иҫәпләйем. Тормошомдағы иң ҡәҙерле мәлдәрем уның менән бәйләнгән. Мәҫәлән, Аксаков урамындағы бала сағымды, йәшел ихаталарҙы яҡшы хәтерләйем - ул саҡта машина йөрөгән урамда ла үлән үҫә торғайны. Ошонда утын һарайындағы импровизацияланған сәхнәлә минең тәүге сығышым үтте - үҙемде "артист" сифатында һынап ҡараным.\n...Ауыр һуғыш йылдары хәтерҙә уйылып ҡалған. 161-се хәрби заводта беҙ бөтә илдәге кеүек "Бөтәһе лә фронт өсөн, бөтәһе лә Еңеү өсөн!" тигән девиз аҫтында эшләнек. Бында беҙ, завод эшселәре, художестволы үҙешмәкәрлек тә ойошторҙоҡ, уның менән бәйле ҡыуаныслы асыштар һис онотолмай.\nҺуңынан тыныс тормош - дүрт йыллыҡ тәнәфестән һуң нисек дәртләнеп уҡығаным, нисек эшләй башлағаным, уҡыусыларымдың тәүге уңыштарына шатланғаным һәр ваҡыт хәтеремдә.\nМиңә элекке Советтар Союзы ҡалалары буйлап күп йөрөргә тура килде. Мин бөтә демократик илдәрҙә булдым, Швейцария, Италияның матур урындарына һоҡландым, бер-береһенә аҙ ғына оҡшаш булған ике генә йортто ла табыуы ауыр булған Рим архитектураһына хайран ҡалдым. Әммә һәр ваҡыт ҙур шатлыҡ менән өйөмә, Өфөгә әйләнеп ҡайттым. Был ҡаланы яратҡан өсөн генә лә түгел, ә уның көндән-көн матурайыуы сәбәпле лә.\nИке йыл элек Сәнғәт академияһы профессоры, бик яҡшы кеше М.Ғ. Мортазинаның 80 йәше билдәләнде. Юбилей кисәһе Башҡорт дәүләт опера һәм балет театрында үтте. Рәсәйҙең төрлө мөйөштәренән һәм сит илдәрҙән был көндө Өфөгә кәңәшсе-тәрбиәсеһен ҡотларға һәм рәхмәт әйтергә тип уның тәрбиәләнеүселәре йыйылды.\nЮбилей республика матбуғатында, телевидениела һәм радиола киң билдәләнде.\nШуға күрә М.Ғ. Мортазинаның тормошо тураһында гәзит материалдарын файҙаланып, бик еңел һөйләргә мөмкин. Журналист Нина Жиленконың мәҡәләһе бик ҡыҙыҡлы булды.\nМиләүшә Мортазина 1926 йылдың 27 майында хәҙерге Кушнаренко районының Баҡай ауылында тыуған. Тиҙҙән ғаилә Өфөгә күсеп килә. Миләүшә Ғәли ҡыҙының бөтә ғүмере ошонда үтә лә.\nБөйөк Ватан һуғышы ваҡытында ҡыҙ авиация заводына эшкә килә, ул саҡта уға 16 йәш тә тулмаған була. Завод өйҙән алыҫ түгел, Аксаков урамында уҡ урынлашҡан. Үҫмерҙәр 12-14-шәр сәғәт эшләй. Бигерәк тә төнгө смена ауыр була. Миләүшәне цехта художестволы үҙешмәкәрлектә әүҙем ҡатнашыусы булараҡ хәтерҙә ҡалдыралар. Ул төшкө ял ваҡытында ла, завод эргәһендә урынлашҡан госпиталдә яралы яугирҙар алдында ла сығыш яһай.\nЭшселәр һәләтле ҡыҙҙы оҙаҡ онотмай. Күп йылдар үткәс тә улар "артист" ҡыҙыҡай тураһында ул саҡтағы күп тиражлы гәзит мөхәррире Нина Жиленкоға һөйләйҙәр. Ә ул республикала билдәле журналист, музыка мәҙәниәте өлкәһендә белгес булып китә. Тыуған заводы тураһында хәтеренә төшөрөп, журналист Миләүшә Мортазина менән уның 80 йәше алдынан осрашырға килешә.\nҠатын-ҡыҙ ҡатын-ҡыҙға ғына үҙ күңелен аса ала, шуға күрә Нина Жиленконың М.Ғ. Мортазина менән осрашыуы тураһында ҡыҙыҡлы баҫмаһы менән файҙаланыу бик урынлы булыр.\n- Ни өсөн мин вокал-педагогика эшенә килдем һуң? Әсәйем әйтмешләй, балалар баҡсаһынан алып йырлауым менән. Һигеҙ-туғыҙ йәштән инде үҙем хәтерләйем. Беҙ Аксаков урамындағы 14-се йортта йәшәнек. Йәм-йәшел ихата, утын һарайындағы импровизацияланған сәхнә, "артист" сифатында тәүге сығыштарым... Күршеләребеҙ нисек түҙгәндер инде! Мин туҡтауһыҙ йырлай торғайным, ул минең тәбиғи торошом ине. Радионан йыр, опереттанан ария ишетһәм - шунда уҡ ҡабатлайым.\nҺуғыш ваҡытында Өфөлә Гоголь урамында оперетта була торғайны. Унда көн һайын бара торғайным. Сильва, Марица арияларын әкрен генә көйләйем...\nБыл заводта ла дауам итте. Цехта эшләнем, 12 сәғәтлек төнгө сменанан һуң яңынан йырларға барам.\nҺуғыш тамамланды - миңә авиация институтына йүнәлтмә бирҙеләр. Завод директоры минең уҡып сығыуымды теләне. Мин уларға кем инде? Унынсы цех контролеры. Әммә әүҙем булыуым, һәүәҫкәр үҙешмәкәрлектә ҡатнашыуым арҡаһында мине ебәргеләре килмәне. Ә бына уҡырға инде - рәхим ит. Имтиханһыҙ мине Өфөләге Рыбинск авиация институтына ҡабул иттеләр, сентябрҙән үҙеңде студент итеп иҫәпләй алаһың, тинеләр. Йәй көнө Свердловск консерваторияһы ҡарамағындағы башҡорт вокал студияһына кешеләр йыйыу иғлан ителгәнен белеп ҡалдым. Әйләндем дә шунда барҙым. Ә, бәлки, алырҙар! Мин "Сердца четырех" кинофильмынан йырҙы башҡарҙым. Мине ҡабул иттеләр!\nШулай итеп, консерваторияны тамамланым.\nУл саҡта уҡыу йортон тамамлаусыларҙы билдәле бер урынға ебәреү системаһы була торғайны. Өфөнән заявка булманы, миңә башҡа ҡалаларҙан училище, театр, филармонияларҙы тәҡдим иттеләр. Мин Иркутскиҙағы урындағы филармонияны һайланым. Музыка училищеһында педагогик эш тә алып барырға мөмкин ине.\nӨфөгә ял итергә ҡайттым, кассир булып эшләгән күрше ҡатынға Иркутскиға поезға билет алырға заказ бирҙем, китеү көнө билдәле. Көтмәгәндә урамда ул саҡтағы Композиторҙар союзы рәйесе Халик Шакир улы Заимовты осраттым. Беҙ яҡшы таныш инек, ул минән һораша башланы.\n- Ниңә Иркутскиға китергә? - тип ул асыуланып китте. - Бында кадрҙар кәрәк, училищела милли педагогтар юҡ!..\nМин тәүге милли вокал педагогы булдым...\nМинең эш алымымдың асылы нимәлә? Үҙ эшемдә мин тәбиғилектән сығып эш итергә ынтылам. Иң элек тауыштың тәбиғәтен асыҡларға, һуңынан үҙ эсебеҙҙә урынлашҡан тауыш аппараты менән тын алыу балансы булдырырға кәрәк. Аппарат менән тын алыу балансы саф, тәбиғи тон бирә. Был минең үҙемдең "ноу-хау". Мин ауыр уҡыусылар менән эшләнем, уларҙы үҙгәртеп ҡорҙом, миңә эшләүе бик ҡыҙыҡлы булды.\nТәүҙә Өфө сәнғәт училищеһында, ә 1969 йылдан Заһир Исмәғилев исемендәге Өфө дәүләт сәнғәт академияһында бер нисә тиҫтә йыл әүҙем һәм уңдырышлы эшләү осоронда М.Ғ. Мортазина бик күп уҡыусылар тәрбиәләп сығарҙы. Үҙ тәрбиәләнеүселәрен ул яҡшы хәтерләй, уларҙың уңыштарын күҙәтеп бара:\n- Сажидә Ғәлимова сирек быуат театрҙа йырланы, бик яҡшы йырсы ине...\n- Нажия Аллаярова минән һуң Гнесиндар исемендәге институтта уҡыны. Ул да сирек быуат театрҙа эшләне. Уның шундай тауыш... икенсе уның кеүек әле булһа юҡ, тип иҫәпләйем. Тау шишмәһеләй саф. Көмөш ҡыңғырау кеүек. Хатта тағы ни менән сағыштырырға ла белмәйем...\n- Илфак Смаков ысын бер самородок булды. Матур юғары баритон. Беҙ бергәләп барыһына ла өлгәштек...\n- Ә Мәжит Алкин ниндәй талантлы ине! Европа тауышлы. Ул да Гнесиндар институтын тамамланы. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, сире уға артист булырға ҡамасауланы. Уның ҡарауы, радиола күп йырланы һәм йырҙар яҙҙырҙы.\n- Радик Гәрәев - айырым бер уҡыусы. Уның хаҡында тотош китап яҙырға мөмкин. Етмәһә, ул шул тиклем кеселекле ине. "Миләүшә Ғәлиевна, һеҙ бит мине яһанығыҙ, минең тауышым юҡ ине бит!" - тип ҡабатлар ине.\nБыл исемдәр беҙҙең күптәребеҙгә таныш, Башҡортостанда, Рәсәйҙә һәм сит илдәрҙә билдәле.\nПрофессор М.Ғ. Мортазина вокал педагогикаһы мәсьәләләре буйынса 20-гә яҡын ғилми-методик эш әҙерләгән. Юғары мәҙәнилек һәм профессионализм, педагогик тәжрибә һәм оҫталыҡ Миләүшә Ғәли ҡыҙы Мортазинаның хәҙерге заман башҡарыу сәнғәтенә индергән ҙур өлөшөн билдәләне, башҡорт вокал мәктәбен формалаштырыуға булышлыҡ итте.


Ултыраҡ тормош нимәгә килтерә? » «Йәшлек» гәзите | Газета «Йәшлек»\nГазета "Йәшлек" » Һаулыҡ һаҡлау » Ултыраҡ тормош нимәгә килтерә?\n13.03.2019 Ултыраҡ тормош нимәгә килтерә?\nЙөрәк, ҡан тамырҙары һәм тотош организм өсөн мускулдар хәрәкәтенән дә файҙалыраҡ нимә бар? Әммә хәҙерге заман кешеһе быға көндән-көн әҙерәк ваҡыт бүлә. Техник прогресс тормошобоҙҙо еңеләйтеп, физик әүҙемлектән арындыра бара. Белгестәр фекеренсә, был – ауырыуҙарға һәм һимереүгә килтереүсе төп сәбәптәрҙең береһе.\nКемде генә алма, хәҙерге заман кешеһенең эше күп осраҡта ултырыуға бәйле. Белгестәр иҫәпләүенсә, уртаса алғанда, беҙ көн һайын 12 – 14 сәғәт ултырабыҙ; эш өҫтәле артында (7 – 9 сәғәт), телевизор алдында ( 3 сәғәт), автомобиль руле артында (1 – 2 сәғәт). Был әле өҫтәл артына ултырып ашаған ваҡытты иҫәпкә алмай ғына. Йоҡлаған ваҡытты ла ҡушҡанда, 19 – 22 сәғәт ваҡытыбыҙ хәрәкәтһеҙ үтә, тигән һүҙ.\nЛәкин кеше был донъяға ултырып йәшәү өсөн генә килмәгән бит. Ата-бабаларыбыҙ таң менән тороп, көн буйы аяғөҫтө йөрөгән. Ҡайһы саҡта эңер төшкәс кенә ултырып ял итеү мөмкинлеге барлыҡҡа килгән. Ауыл кешеһенә был йәһәттән ҡурҡыныс янамай, уларҙың да күп ваҡыты йорт-ҡура тирәһендә эш менән йүгереп йөрөп үтә.\nКөнкүреш һәм электрон приборҙарҙың күплеге, дистанцион пульттар физик әүҙемлекте юҡҡа сығарып бара. Хәҙер беҙ көнөнә, бынан 30 йыл элеккегә ҡарағанда, 700 калорияға кәмерәк тотонабыҙ. Ә уйлап ҡараһаң, 30 йыл күп тә түгел.\nКөндәлек эштәр әҙ физик көс талап иткәнлектән, тәбиғәт тарафынан кеше организмы өсөн билдәләнгән энергияны сарыф итеү өсөн әүҙем ял, йәғни спорт менән шөғөлләнеү, күберәк саф һауала йөрөү кәрәк. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, беҙ быға ваҡыт тапмайбыҙ. Социологик һорау алыуҙар күрһәтеүенсә, ололарҙың 1/4 өлөшө, шул иҫәптән ҡатын-ҡыҙҙарҙың 1/3 өлөшө буш ваҡытын ҡыбырламай ғына тиерлек үткәрә. Әүҙем тормош алып барғандары ла сәләмәтлеген тейешле кимәлдә тоторлоҡ дәрәжәлә түгел. Шунлыҡтан замандаштарыбыҙҙың кәүҙә ауырлығы норманан күпкә артыуына, яртыһының ҡан баҫымы юғары булыуына, 1/4 өлөшөнөң хроник сирҙәр менән ауырыуына аптырарға түгел.\nФизкультураның файҙаһы хаҡында барыбыҙ ҙа беләбеҙ. Йөрәк мускулдары физик эштән, хәрәкәттән көслөрәк була һәм нығый ғына. Физик әүҙемлек ҡан тамырҙарына ла яҡшы тәьҫир итә, стенкаларын ҡатлауланыуҙан һаҡлай, һығылмалылығын көсәйтә.\nФизик эш, хәрәкәт стрестан һәм депрессиянан арынырға ярҙам итә, кәйефте күтәрә. Ул калорияларҙы яндырырға ла ярҙам итә. Кәүҙә ауырлығынан арындырмаһа ла, артыҡ килограмдар йыйылыуға юл ҡуймай.\nТик кенә ятырға яратыусыларҙың пульсының йышлығы – минутына 70 – 75. Ә физик күнекмәләр менән шөғөлләнеүселәрҙең мускулдары күпкә көслөрәк, шунлыҡтан уларҙың йөрәге артыҡ көсәнмәй генә тамырҙар буйлап ҡанды шәберәк ҡыуа. Икенсе төрлө әйткәндә, уларҙың йөрәк тибеше йылына 10 миллионға кәмерәк. Тимәк, йөрәк артыҡ көс түкмәй, үҙ яйына ғына эшләп, үҙ бурысын башҡара.\nАҙ хәрәкәт итеүебеҙҙе эш күплеккә, ваҡыт юҡлыҡҡа һылтап, аҡларға тырышабыҙ. Әммә, уйлап ҡараһаң, хәҙер тормош күпкә еңелләште. Йорт эштәренең күбеһен техника ярҙамында башҡарабыҙ. Ҡатын-ҡыҙҙарыбыҙ ҡул менән кер йыуыуҙың нимә икәнен онотоп бара бит инде. Тимәк, буш ваҡытыбыҙ ҙа күберәк, тик уны телевизор ҡарап, телефон, компьютерға текләп үткәрәбеҙ шул. Был алама ғәҙәттән арынырға ваҡыт. Үҙеңдә дивандан тороп, телевизорҙы һүндерергә көс табырға ғына кәрәк. Бер сәғәт телевизор ҡараған ваҡытты шәп итеп атлап йөрөүгә бүлһәк, һимереү хәүефе – 25 процентҡа, ә шәкәр диабеты менән ауырыу ҡурҡынысы 35 процентҡа кәмейәсәк. Был осраҡта, баҫып тора алаһың икән – ултырма, тора алаһың икән – атла, тигән принциптан сығып эш итеү дөрөҫ.\nКиске аштан һуң тышта йөрөп әйләнеү ҙә, телефондан һөйләшкәндә өйҙә генә атлап йөрөү ҙә файҙалы, теләк кенә булһын. Ә инде 16 аҙна эсендә бындай физик әүҙемлекте көн һайын әҙ-әҙләп кенә арттырғанда, кәүҙә ауырлығын биш килограмға кәметергә мөмкин. Иң мөһиме – көн һайын һәм мөмкин тиклем йышыраҡ хәрәкәт итергә.\nӘлегә табиптар тик ултырыуҙы ауырыуға иҫәпләмәй. Әммә күп кенә белгес ултыраҡ тормош алып барыуҙа сәләмәтлек өсөн ҡурҡыныс дошман йәшеренеүен таный.\nХәрәкәт итеп, физик эш менән булып, ҡандағы холестерин кимәленең һәм ҡан баҫымының юғары булыуы кеүек һәм башҡа бик күп проблеманан арынырға мөмкин. Эш махсус рәүештә спорт менән шөғөлләнеүҙә лә түгел, ә мөмкинлек булған һайын хәрәкәт итергә тырышыуҙа. Хәрәкәттә – бәрәкәт, тигән халҡыбыҙҙың алтын һүҙҙәрен онотмайыҡ.


Фокусима Осрашыу өсөн Етди мөнәсәбәттә була. - Видео чат - таныштырыу лайф - стрим тере!\nФокусима Осрашыу өсөн Етди мөнәсәбәттә була.\nИр-ат менән осрашҡанда, Фукусимала Ҡыҙ интернет аша, шулай уҡ Башҡа бик күптәр -хеҙмәтетармаҡ, күптән инде ул беҙҙең тормош. Һеҙ тарихы тураһында күп ишеткәнем Булды, интернет аша Танышыу һәм Туғандаш йәндәрҙе табып тип, ярҙам Һеҙҙең киләсәктә ныҡлы ғаилә булдырыу, Әммә тенденция һәм башҡалар булды. Статистика буйынса, 2015 йылдың 58 Һаны арта айырылышыу, никахты түгел, Ә йылдан ашыу дауам итә. Совместимость партнер мөһим роль уйнай.\nПоловинка туғандаш сайты һеҙ ярҙам Итә, сезгә табырға өсөн күңел Ысынлап фокусима н таныштырыу, уларҙы Үҫешенең иң уңайлы менән мөнәсәбәте. Совместимость өсөн рейтинг сайтында һәр Кеше беҙгә күрһәтеп, улар менән Етди мөнәсәбәттәр яңы кимәлгә сығарыу Өсөн һәм һеҙҙең фокусима онлайн Танышыу, һәм бөтә хеҙмәттәр бушлай Сайтында бирелгән. ПАВЕЛ.50 ЙЫЛ.ДАВНОЙ-КҮПТӘН, ТИП, УҢАЙҺЫҘ БУЛЫП КИТТЕ УНЫҢ ИРҘӘР ЮМОР ОЛКАС ПРИСУДОВАТЬ ЖИЗНЕРАДНЫЙ.ИҢ ЯҠШЫ ҠАТЫН-ҠЫҘ БӘХЕТ ҺӘМ ТОРМОШҠА МӨХӘББӘТ, БЕР-БЕРЕҺЕ ӨСӨН ТЕЛӘГӘН ТАБА.БАЛАЛАРЫ ЛА КӘРТӘ БУЛЫП ТОРА.\nӨҫтөнлөк: ышаныс үҙе, хеҙмәттәштәре, разведка Булып хупланманы. Иң яҡшы парҙар беҙҙә ике Ҡыҙ һәм 35 йыл 37. Беҙ 5 йыл бергә йәшәгән. Беҙ ике уйлап тапҡан. Бының өсөн эҙләп беҙ: һау-Сәләмәт, спорт, башҡа зарарлы ғәҙәттәрҙе, Интеллектуально үҫешә, йәштәргә күберәк белем Менән юғары кимәлдә. Ҡалған бөтә нескәлектәрен һәм шәхсән Хат табырға мөмкин. Порядочный кеше менән осрашырға килгән Инем, башҡа зарарлы ғәҙәттәрҙе, яҡшы Менән элекке хәрби, ғаилә өсөн булдырылған.\nСәләм барыһына ла.\nТеләге менән мин ябай кеше, ябай. Сайтта үткәреүгә ваҡыт күп түгел, мин. Мин яҙам, мин кеше мотлаҡ Яуап, һөйөү һәм ҡыҙыҡһыныу менән Үҙ-ара уртаҡ булған менән Танышыу, аралашыу совместимость һәм интернет Аша табыу мөмкинлеге иҫәпкә алып, Үҙ Фокусима половинка Половинка осрай. Абсолют беҙҙә бөтә шарттар менән Танышыу сайты түләүһеҙ буласаҡ.\nТик мөнәсәбәттәрен никах өсөн һәм Етди осрашыу.\nमध्ये. डेटिंगचा साइट- शहर आहे.\n18 йыл видеочить ч видеочивать ҡыҙының сайты менән танышып видео башҡа видеочивать теркәлгән 18 чатта теркәлергә рулетка менән бушлай онлайн 24 ч рулетка веб ч рулетка егет менән таныша. бушлай теркәү видеочивать башҡа өлкәндәр өсөн бушлай таныша теркәлгән


Башҡортостан эшҡыуары Алла Кузьмина Израилдә // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nБашҡортостан эшҡыуары Алла Кузьмина Израилдә\n11:28, 20 января 2010 Иҡтисад\nБашҡортостандың ҡатын-ҡыҙ эшҡыуарҙары ассоциацияһы рәйесе Алла Кузьмина Израилдең Сит ил эштәре министрлығы һәм Берләшкән милләттәр ойошмаһының Европа иҡтисад комиссияһы ҡатнашлығында Халыҡ-ара хеҙмәттәшлек үҙәге үткәргән “Эшҡыуар ҡатын-ҡыҙ һәм мәғлүмәт-коммуникацион технологиялар” тип аталған халыҡ-ара программала ҡатнашты.\nУҡытыу семинары Хайфа ҡалаһының Кармель тауында урынлашҡан Голда Меир исемендәге халыҡ-ара уҡыу үҙәгендә 15 көн дауамында барған. Рәсәй исеменән Өфөнән, Великий Новгород, Рыбинск, Магнитогорск һәм Якутскиҙан биш ҡатын-ҡыҙ сығыш яһаған. Уларҙан тыш, 25 кешенән торған төркөмдә СНГ дәүләттәре вәкилдәре – Белоруссиянан, Украина, Ҡырғыҙстан, Үзбәкстандан һәм башҡа илдәрҙән эшҡыуарҙар ҙа булған.\nАлла Кузьмина әйтеүенсә, хеҙмәттәшлек программаһы эшләп килеүенә 50 йыл, уҡытыуҙы лекторҙар алып бара – күпселектә элекке Советтар Союзы граждандары. Юл хаҡынан тыш, бар сығымдарҙы ла ҡаршы алыусы үҙ өҫтөнә ала. Башҡортостан эшҡыуары Израилгә семинарға тәүге тапҡыр саҡырылған. Программала лекция, тренингылар, семинар дәрестәре, кесе бизнес һәм мәғлүмәт технологиялары мәсьәләләре буйынса түңәрәк өҫтәлдәр үткәрелгән. Уҡыу аҙағында уртаҡ тырышлыҡ менән бизнес-проект әҙерләп, уны яҡларға кәрәк булған. Сара һуңында һәр ҡатнашыусыға Голда Меир исемендәге үҙәктә уҡыуы тураһында сертификат тапшырылған.\nТеги: эшҡыуарлыҡ, сит ил тәжрибәһе


Өфөлә 2 ғаилә йәшәгән авария хәлендәге йортто һүтәләр - GTRK.TV — Новости Уфы и РБ\nӨфөлә 2 ғаилә йәшәгән авария хәлендәге йортто һүтәләр\nБинаны бушатырға тигән суд ҡарары булыуға ҡарамаҫтан, кешеләр үҙ торлағын ташлап китергә теләмәй. Улар ҡала хакимиәтенән 2 бүлмәле фатир биреүҙәрен талап итә, ә закон буйынса тейешле бүлмәне улар сит кешеләргә бүләк иткән. Торлаҡ бирергә, ярамай ҡыуырға, йә торлаҡ бирергә ярамай, ҡыуырға? Баженовтар ғаиләһенең үҙ мөйөшө өсөн көрәш тарихында һүҙбәйләнештәрҙең икеһе лә дөрөҫ яңғырай кеүек. 90-сы йылдарҙа шырпы фабрикаһына ҡараған йорттар муниципалитетҡа күсерелгәс, авария хәлендәге бинанан кешеләрҙе күсереү башлана. Емерек хәлдәге бинала Баженовтар үҙҙәре генә тороп ҡала. Законлы 15 квадрат метр етмәгәс улар бушаған бүлмәләрҙе лә баҫып ала. Бер нисә йылдан фатир бирәләр тигән вәғәҙәләргә ышанып сирек быуат үтә. Был ваҡыт эсендә йорттар муниципалитетҡа күсә. Иркенерәк квадраттар өсөн бер-нисә тапҡыр судлашып та ҡарайҙар. Әммә бөтә осраҡта ла еңеләләр.Һүтелә башлаған йортта йәшәүсе ғаилә хәҙер үҙе суд ҡарарын боҙоусы, уларҙы сығарыу өсөн приставтарҙы йәлеп итергә тура килә.Ереккән ерен ташлап китергә теләмәүселәр менән көрәш хаҡында нәфис фильмдарҙан да яҡшы таныш.Әйткәндәй, Баженовтарҙың закон буйынса бирелгән ҡала үҙәгендә 18 квадрат метрлыҡ бүлмәһе бар. Тик ике бүлмәле фатирҙы элекке күршеләре менән бүлешергә теләмәйенсә, унда күсенеүҙән баш тарталар. Авариялы йорттан күсеүселәр араһында яҡшы өлөш алып ҡалырға теләүселәр юҡ түгел. Мәҫәлән, Затон күперен һалған саҡта, төҙөлөшкә ҡамасаулаған коттедж хужаһы 75 миллион һум талап иткәйне. Баженовтар ҙа элекке нормалар буйынса 2 бүлмәле фатир биреүҙәрен талап итә. Әммә бөгөнгө закондар буйынса, хатта шартлы рәүештә лә был мөмкин түгел. Шулай ҙа ғаилә утһыҙ һәм һыуһыҙ яҡшы өлөш өсөн көрәшеүен дауам итә.


Аҙна яңылыҡтары. Дәүләт Думаһы депутаттары ипотекаһы булғандарҙы эштән бушатыуҙы закон нигеҙендә тыйырға тәҡдим итә\nДөрөҫ, штат ҡыҫҡарған йәки аттестация үтмәгән осраҡта ғына. Йәғни, эшкә йөрөмәй, хеҙмәт кодексын үтәмәй мине ҡыуырға ярамай тип ҡотолоп булмаясаҡ. Һәм ипотека тәүге тапҡыр алынған булырға тейеш.\nИлдә ҡатмарлы иҡтисади хәлде иҫәпкә алып, эш урындарынан ҡыҫҡартылыуҙар барған осорҙа банктар алдында яуаплылығы булған граждандарҙы закон нигеҙендә яҡлау урынлы булыр ине, ти закон проекты авторҙары. Айырыуса, яңы ғаилә ҡороп, ипотекаға инеп торлаҡ шарттарын яҡшыртып саҡ тормош башлаусы йәштәр эшенән ҡыҫҡартылған осраҡта ауыр хәлдә ҡала. Һөҙөмтәлә бурыс йыйыла, ғаилә тарҡала, хоҡуҡ боҙоуҙар арта.


Республикаға кисекмәҫтән Тәржемә үҙәге кәрәк » «Йәшлек» гәзите | Газета «Йәшлек» | Официальный сайт газеты Йэшлек\nГазета "Йәшлек" » Яңылыҡтар таҫмаһы » Республикаға кисекмәҫтән Тәржемә үҙәге кәрәк\n17.05.2019 Республикаға кисекмәҫтән Тәржемә үҙәге кәрәк\nУҡы, күр, фекер йөрөт! Ниңә ошондай хәлгә төштөк? Ни өсөн бындай күренеш йыш осрай?\nЯрымфабрикаттарға, консерваларға бик иҫем китеп бармай. Шулай ҙа йә арыған ваҡыттамы йә эш күберәк булып китһә, “Буздякский”ҙан берәй нәмә алам. Был юлы иһә, һыналған предприятие продукцияһына “хыянат иттем” һәм супермаркетта күреп ҡалып, Стәрлелә сығарылғанына үрелдем. Бәлки, тәғәйен генә уны алмаған да булыр инем, әгәр күҙем яҙыуына төшмәһә. Бына һиңә ғибрәт!\n“Борщ” банкаһы. Юҡ, сифатына һүҙем юҡ – тәме нисауа. Әйткәнемсә, этикеткаһындағы яҙыуҙан ни көлөргә, ни иларға белмәнем.\nХәйер, бындай хаталарға тәүгә генә осрамайым да. Матбуғат йортоноң да бер яҡ тәҙрәһенән бына күпме ваҡыт инде "ЯЙ" ("Лето") хәрефтәре аҡайып тороуын күҙәтәбеҙ (был хахта яҙҙыҡ).\nБеҙгә кисекмәҫтән этикеткаларға, алтаҡталарға, башҡа рәсми ҡағыҙҙарға башҡортсаһын хатаһыҙ яҙыу буйынса етди бер орган булдырырға кәрәк. Берҙәм. Үҙәкләштерелгән. Берәү ҙә, кемдән тәржемә иттерәйем икән, тип эҙләнеп йөрөмәһен, үҙенең фантазияһын файҙаланмаһын, белер-белмәҫ кешенән һорамаһын, ә тура ошо органға мөрәжәғәт итһен һәм сифатлы, дөрөҫ яҙыуҙар алһын! Тап шул органдан тәржемә иттерергә икәнен талап итергә.\nБөгөн туған телебеҙҙе һаҡлауға, ҡулланыуға, өйрәнеүгә бәйле проблемалар алдыбыҙҙа тора. Башҡортостанда ике тел – дәүләт теле. Иң юғары етәкселек кимәлендә беҙ бергәләп булған сетерекле мәсьәләләрҙе хәл итә алабыҙ. Бары ниәт, теләк, булышлыҡ, ойоштороу кәрәк.


Әсбап бар, өйрән генә » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Әҙәбиәт » Әсбап бар, өйрән генә\nӘсбап бар, өйрән генә 15.02.2012 // Әҙәбиәт\nКемдәрҙе генә әсир итмәй икән ҡурай моңо! Шуға ла был уйын ҡоралында уйнарға, көй сығарырға өйрәнергә, йөрәктәрҙе елкендерерлек итеп һыҙҙыртырға теләүселәрҙең арта барыуы ғәжәп түгел. Тап шундайҙар өсөн ошо көндәрҙә "Ҡурай" тигән китап донъя күрҙе.\nМоң һирпеүсе әсбапта композиторҙар эшкәрткән халыҡ көйҙәре, ҡурайҙа уйнауҙың төп принциптары – уның ҡуйылышы, тауыш сығарыу, дөрөҫ тын алыу менән бер рәттән ҡурайҙа башҡарыуға бәйле нота грамотаһы буйынса башланғыс мәғлүмәттәр алырға мөмкин. Автор үҙе йыйған һәм яҙған, һирәк ишетелгән көйҙәрҙе индерергә тырышҡан. Баҫмала билдәле ҡурайсылар хаҡында ла белешмә бирелгән.\nКитапты Мәғариф министрлығы тәҡдиме менән Өфө сәнғәт училищеһының башҡорт халыҡ уйын ҡоралдары бүлеге мөдире, сәнғәт академияһының башҡорт музыкаһы факультетындағы ҡурай класы уҡытыусыһы Ришат Рәхимов әҙерләгән.


Материалы за 16.01.2017 » "Урал" гәзите\n16-01-2017, 15:20 / ---\nБер юлы ике юбилей\nБыйыл Рәсәй Федерацияһы прокуратураһы барлыҡҡа килеүгә 295 йыл тулһа, Башҡортостан Республикаһы прокуратураһы үҙенең 95 йыллығын билдәләй. Һѳнәри байрамдары алдынан Белорет район- ара прокурор вазифаһын башҡарыусы Виктор Сергеевич ЦИВИЛЁВ менән осраштыҡ. - Виктор Сергеевич, һеҙ Белорет район-ара прокуратураһында яңы кеше. Ниндәй кәйеф менән эш башланығыҙ? - Белорет район-ара прокуратураһы менән 2016 йылдың ноябренән етәкселек итәм. Ошо ваҡыт эсендә прокуратура коллективы менән ныҡлап танышырға ѳлгѳрҙѳм. Район-ҡала етәкселеге менән дә осрашып, эш тәртибендә граждандар, дәүләт һәм йәмәғәт...\n16-01-2017, 15:18 / ---\nҒәҙеллек тантана итһен\nҺѳнәри байрамдары алдынан Рәсәй Федерацияһының Тикшереү комитетының Башҡортостан Республикаһы буйынса Тикшереү идаралығының Белорет район-ара тикшереү бүлеге етәксеһе, юстиция подполковнигы Руслан Рафаэль улы ХӨСӘЙЕНОВ менән осрашып, бүлектең эшмәкәрлеге, райондағы криминаль хәл менән таныштыҡ....\n16-01-2017, 15:17 / ---\n"Бер бала ла енәйәтсе булып тыумай"\nСовет хѳкүмәте 1918 йылдың 14 ғинуарында “Бәлиғ булмағандар ѳсѳн комиссия тураһында” Декрет ҡабул итә. Эскән, балаларын ҡарамаған ата-әсәләрҙе, илаған балаларҙы комиссия ултырыштарында күреү күңелдә һәр саҡ ауыр тәьҫораттар ҡалдыра. Шундай ауыр мѳхиттә эшләгән комиссия белгестәренә түҙемле лә, һалҡын ҡанлы ла, һәр кем менән уртаҡ тел табырлыҡ психолог та булырға кәрәк....\n16-01-2017, 15:11 / ---\nӘле генә булған кеүек\nАуылдашыбыҙ Заһир ағай Исмәғилев менән осрашыуҙар бик йылы хәтирәләр булып иҫтә ҡалған. Ололар һѳйләүе буйынса, 1955 йылда У-2 самолетында иптәштәре менән Ҡушыҡ осона килеп тѳшә. Бѳтә Ҡушыҡ халҡы йыйыла. Бигерәк тә ба- лаларға ҙур шатлыҡ була, сѳнки Заһир ағай уларға кәнфит тарата....


Материалы за Июль 2017 года » Страница 9 » Табын\nҠаранйылғала ат сабышы\n22 июлдә Ҡаранйылға ауылында Башҡортостандың 100 йыллығы һәм ауылдың барлыҡҡа килеүенең 270 йыллығына арнап ат фестивале уҙғарыла (6+).\nОшо ауыл уҙаманы, район Советы депутаты, шәхси эшҡыуар Әхмәт Аҫылбәковтың инициативаһы менән ойош-\nторола был байрам. Байрам Ҡаранйылға ауылының көнсығышында урынлашҡан Райман яланында уҙасаҡ. Бында ат сабышынан тыш төрлө халыҡ уйындары, спорт ярыштары, шул иҫәптән көрәш, ауырлыҡ күтәреп ярышыу, уҡтан атыу һәм башҡа ярыштар уҙғарыу ҡаралған. Ат сабышында ла, башҡа ярыштарҙа ла теләгән һәр кем ҡатнаша ала. Шуға ла район халҡын байрамда әүҙем ҡатнашырға саҡырабыҙ.\nЙәй һылыуҙары бәйгеһе\n19 июлдә район мәҙәниәт һарайында 13-15 йәшлек ҡыҙҙар араһында "Йәй һылыуы - 2017” конкурсы үткәрелә (12+).\nБәйгелә ҡатнашыусылар визит карточкаһы, "интервью”, ижади һынау һәм дефиле (байрам күлдәгендә сығыу) һынауҙарында ярыша. Сара 11.00 сәғәттә башлана.\nЮғары балл - ҙур стипендия\n18 июля 2017 йыл | Мәғариф\nБашҡорт дәүләт университетының Стәрлетамаҡ филиалы ҡабул итеү кампанияһы башланыуын хәбәр итеп, дөйөм белем биреү учреждениеларын тамамлаусыларҙы беҙҙең филиалға уҡырға инергә саҡыра.\nШул да мәғлүм булһын, 2017 йылдың 1 сентябренән БДИ һәм аттестат балдары юғары булғандар юғары стипендия аласаҡ. Бындай стипендияға Берҙәм дәүләт имтиханында 230 һәм унан күберәк балл йыйып, көндөҙгө уҡыу формаһына бакалавриат әҙерлеге йүнәлешенә бюджет урындарына уҡырға ингән студенттар, тағы ла мәктәп уҡыусыларының Бөтә Рәсәй олимпиадаһының йомғаҡлау этабы еңеүселәре иҫәп тота ала. Уҡыу йылының беренсе семестрында уларҙың стипендияһы айына 6700 һумдан 11700 һумғаса тәшкил итә.


Парлы үтһен ғүмер юлдары » Новости Уфы, главные новости Башкортостана / Bash-Portal.Ru\nПочему ломаются кондиционеры описал ARTcity.dp.ua.\nПарлы үтһен ғүмер юлдары\nҒәләмәт тиҙ үҙгәреп торған шаулы заманда йәшәүебеҙ арҡаһында эргә-тирәбеҙҙә булған ҡайһы бер ваҡиғаларға әллә ни иғтибар итеп бармайбыҙ, үҙ мәшәҡәтебеҙ, эшебеҙ менән сабып, башҡаларҙың тормошона ла күҙ һалмайбыҙ, ҡыҙыҡһынмайбыҙ. Кемгәлер, бәлки, бәләкәй генә ярҙам, йылы һүҙ кәрәктер, тип тә уйламайбыҙ. Шул арҡала тәү ҡарамаҡҡа ябай ғына күренгән мәсьәләләрҙең дә оло социаль проблемаға әйләнеп китеүен һиҙмәй ҙә ҡалабыҙ. Ә бына дүрт йыл элек ҡалабыҙҙа «Аулаҡ өй» клубы ойошторған Фәймә Батыр ҡыҙы Ниғмәтуллинаны, башҡалар яҙмышына битараф булмаған кешеләрҙең береһе, тип һис икеләнмәй әйтергә булыр ине. Яңғыҙҙарҙы ҡауыштырыу, үҙ ишен таба алмағандарға пар табыу буйынса ҙур эш алып бара ул. «Аулаҡ өй» клубы эшләй башлағандан алып уның ярҙамы менән 208 пар ҡауышҡан, яңғыҙҙар өсөн 219 кисә ойошторолған. Дүрт йылда 17 бәпес тыуған.\nФәймә Батыр ҡыҙы тураһында бөгөн ярты республика халҡы белә, тиһәк тә, хата булмаҫ. Әлеге ваҡытта республикала эшләп килгән 27 таныштырыу клубы араһында иң уңышлыһы һәм әүҙеме тип нәҡ ул ойошторған клуб һанала. Бер урында ғына тормаған, һәр саҡ алға ынтылған Фәймә Ниғмәтуллина үҙ эшен йылдан-йыл киңерәк йәйелдерә бара. Башта ул кисәләрен ете районда ғына ойошторһа, бөгөн Учалы, Баймаҡ, Сибай ҡалаларында клуб филиалдары уңышлы эшләй. Яңыраҡ Өфө ҡалаһында “Пар алма” тигән тағы бер филиал асҡан. Киң танылыу алған клуб етәксеһе үҙ командаһы менән Башҡортостан юлдаш телевидениеһының “Алтын тирмә”, “Бәхетнамә” тапшырыуҙарында ла йыш сығыш яһай. “Бәйләнештә” селтәрендә “Аулак ой, Айгуль” тигән төркөм асҡан. Унда кисәгә килә алмаған яңғыҙҙар таныша, танышҡандары дуҫлыҡтарын интернет селтәрендә дауам итә ала. Фәймәнең ыңғай эшен күп кенә ауыл хакимиәте башлыҡтары, клуб мөдирҙәре, китапханасылар ҙа хуплап күтәреп алған һәм һәр яҡлап ярҙам күрһәтергә әҙер. Был йәһәттән бигерәк тә Баймаҡ етәкселәре әүҙемлек күрһәтә, улар кисәләрҙең нисек уҙыуы менән яҡындан ҡыҙыҡһынып тора, күп халыҡ йыйылған урында хәүефһеҙлек ҡағиҙәләрен һаҡлау буйынса ярҙам итә, дежур патрулдәр ҡуя. Бәлки, шуғалыр ҙа иң күп сара тап ошо районда уҙа. Улар ике аҙнаға бер уҙып торһа ла, бындағы халыҡ дәртлелеге, әүҙемлеге менән башҡа төбәктәрҙә йәшәүселәрҙән айырыла һәм кисәгә 200-ләп кеше йыйыла. “Аулаҡ өй” кисәләренә йөрөүселәр үҙҙәренә мотлаҡ пар эҙләргә, ҡауышырға тейеш тигәнде аңлатмай. Бындай осрашыуҙар буш ваҡытты күңелле һәм файҙалы итеп үткәреү мөмкинлеге лә ул.\nХәҙер һәр кисәнең йөкмәткеһе, айырым темаһы бар. Байрамдар уйын-көлкө, йыр-бейеү, күңелле сәй табыны менән ойошторола. Уларҙа халҡыбыҙҙың йолаларын, ғөрөф-ғәҙәттәрен тергеҙеүгә лә ҙур иғтибар бирелә. Ә инде сараның эскеһеҙ үтеүе иһә уға айырыуса йәм өҫтәй. “Аулаҡ өй” клубының хәҙер үҙ йолалары бар һәм, һәр ҡауышҡан илленсе парға алтын балдаҡ бүләк итергә, тип ҡарар ителгән. Көҙгөһөн ике йөҙөнсө булып өйләнешкән пар – Баймаҡ районының Билал ауылынан 52 йәшлек Зифа апай менән Әбйәлил районынан Варис ағай тәүгеләрҙән булып алтын балдаҡ хужаһы булды. Уларҙың туйы, тәүге тапҡыр тормошҡа сыҡҡан Зифа апайға туй күлдәге кейҙереп, барыһы менән бергәләп, йолаларға таянып уҙғарылған.\nЗифа апай ошоға тиклем туй күлдәге, никах балдағы кеймәгән. “Үҙемде туй күлдәге кейгәнмен икән тип бик йыш төштә күрә инем. Туй күлдәге кейгән ҡатын-ҡыҙҙарға һәр ваҡыт аҡ көнләшеү менән ҡараным. Кейәүҙә тип уйлаһындар өсөн, бер ваҡыт никах балдағы ла алдым, үкенескә күрә, күп тә үтмәй, уны урлаттым. Һәр ваҡыт Хоҙайҙан үҙемә ғаилә бәхете, парлы ғүмер кисереүемде ялбарып һораным. Тормош юлым да еңелдән булманы. Аллаһы Тәғәлә яратҡан ҡолона һынауҙар аша бәхет бирә, тип ышандым. Ҡаланан ауылға күсеп ҡайтҡас, ниңә беҙҙең ауылда ла төрлө осрашыу кисәләре үткәрелмәй икән, тип уйлай инем. “Аулаҡ өй” кисәһе үткәрелгәнен ишеткәс, яңғыҙаҡтарҙы хәстәрләгән кешеләр барлығын белеп ҡыуандым. Барлыҡ ялбарыуым, хыялым Фәймә Ниғмәтуллина арҡаһында тормошҡа ашты. Ул үткәргән “Аулаҡ өй” кисәһендә табыштыҡ һәм, күп тә үтмәй, ҡауыштыҡ”, – тип шатлығы менән уртаҡлашты ул.\nКлубтың эшмәкәрлеге менән яҡындан танышыу маҡсатында беҙ ҙә “Аулаҡ өй” кисәһендә ҡатнаштыҡ. Залға килеп инеү менән урта һәм оло йәштәгеләрҙең күберәк булыуы иғтибарҙы йәлеп итте. Быға ғәжәпләнергә лә кәрәкмәйҙер, хәҙер йәштәр өсөн күңел асыу, буш ваҡытын үткәреү урындары күп. Кисәгә Магнитогорск, Учалы, Баймаҡ ҡалаларынан, Әбйәлил, Белорет райондарынан бик күп ҡунаҡ килгән. Кемдеңдер үҙенә, икенсе береһенең туғанына йәки танышына пар күҙләү уйы булһа, өсөнсөләрен иһә үҙебеҙҙең телдә йырлашып, аралашып ултырыу уйы килтергән. Сараны музыкаль яҡтан биҙәү өсөн бейеүселәр, алып барыусылар, аккомпаниатор саҡырылған. Ҡунаҡтарға әҙерләнгән самауырлы сәй табыны ла кисәгә йылылыҡ өҫтәгәндай.\nЙәшерәк ҡунаҡтар араһынан Әбйәлилдән килгән өс егет менән аралашабыҙ:\n– Белоретта бындай кисәләргә йәштәр әҙерәк килә икән, ә бына Баймаҡта халыҡ күп йыйыла, йәштәр ҙә күп. Вахта ысулы менән ситкә йөрөп эшләйбеҙ. Тик эш тип кенә йәшәп булмай, инсафлы, тәрбиәле берәй ҡыҙҙы кәләш итеп алырға ине. Шуға күрә бындай кисәләргә кәләш күҙләү уйы менән киләбеҙ. Хәҙерге ҡыҙҙар насар тип әйтеп булмай, шулай ҙа уларҙың ҡайһы саҡта артыҡ заманса булып китеүе ҡурҡыта. Ауыл клубтарында дискотекаларҙа шешәһе менән һыра тотоп эсеп йөрөгән, тәмәке тартҡан ҡыҙҙар ҙа йыш осрай. Ә “Аулаҡ өй”гә килгән ҡыҙҙар үҙҙәрен барыбер тыйнағыраҡ тота. Бында, бәлки, ололар менән бер рәттән күңел асыу, улар эргәһендә тәрбиә ҡанундарын һанлау, ололарҙы хөрмәт итеү ҙә ҙур роль уйнайҙыр.\n“Аулаҡ өй”ҙөң йыш ҡунағы булған, Магнитогорск ҡалаһынан Сәриә апай ҙа бындай кисәләрҙе ойоштороусы булыуына ҡыуаныуын йәшермәй:\n– Бөгөн “Аулаҡ өй” клубы тураһында төрлө фекер йөрөй. Берәүҙәр унда йөрөүҙе килешеп етмәгән шөғөл тип һанаһа, икенселәре, бигерәк тә яңғыҙлыҡтың әселеген үҙ иңендә татығандары, ойоштороусыларға рәхмәтен белдерә. Йәшем 68-гә етһә лә, бер кисәне лә ҡалдырмаҫҡа тырышам. Таныштарымды, хеҙмәттәштәремде лә үҙ артымдан эйәртәм. Әлбиттә, хатта туғандарым араһында ла мине аңламаусылар, оло башың менән йәштәр кеүек йөрөргә оялмайһыңмы, тиеүселәр ҙә бар. Беҙ бит ниндәйҙер яҙыҡ эш менән булышырға йыйылмайбыҙ. Бейеп-йырлап, матур итеп, үҙебеҙсә күңел асабыҙ. Магнитогорск ҡалаһында йәшәһәк тә, милли костюмдарыбыҙҙы алып, әхирәттәребеҙ менән гастролгә сыҡҡандай тейәнеп сығып китәбеҙ. Күптәр бындай таныштырыу клубтарына сәйерһенеп ҡарай. Клубҡа килгәс тә, кем менәндер ҡауышырға тигән талап юҡ бит.\nФәймә (Айгөл) Ниғмәтуллинаның әүҙемлеген, эшен ең һыҙғанып башҡарыуын уның республикалағы таныштырыу клубтары араһынан икенсе тапҡыр гран-при алыуы ла асыҡ күрһәтә. Быйыл да ул 27 алып барыусы араһынан иң яҡшыһы тип табыла һәм миҙал, 15 мең һум аҡса, 5 мең һумлыҡ сертификат менән бүләкләнә. Киләсәккә пландары ла ҙур Фәймәнең. Яҡын арала бындай кисәләрҙе райондың Инйәр ауылында ла ике аҙнаға бер тапҡыр үткәреп торорға тип планлаштырған. Шулай уҡ сәләмәтлеге буйынса мөмкинлектәре сикләнгәндәр, кем менәндер танышырға теләге булып та, кисәгә килергә уңайһыҙланғандар менән айырым эш алып барыласаҡ.\n[15 января 2016] | Просмотров: 1395 Опубликовал: admin Оцени статью!


Күп аҡса сарыф итмәйенсә затлыраҡ күренеү ысулдары\n27 Апрель 2020, 12:20\nҺәммәбеҙҙең дә матур кейенгебеҙ, затлыраҡ та, зауыҡлыраҡ та күренгебеҙ, башҡаларҙан нимәлер менән айырылып торғобоҙ, үҙ булмышыбыҙға, үҙ стилебеҙгә тоғро ҡалғыбыҙ килә. Әммә быға өлгәшеү өсөн мөмкинлектең самалы булыуы ла ихтимал. Мөмкинлек булғанда ла, кемдәргәлер ураған һайын үтә ҡиммәтле кейем алыу үҙен аҡламаған, мәғәнәһеҙ ғәмәл кеүек тойолоуы бар. Күп осраҡта өҫтөңдәге кейемдең хаҡын үҙеңдән башҡа берәү ҙә белмәй бит. Кемдер уны – үтә ҡиммәтле, бәғзеләр арзаныраҡ итеп ҡабул итәсәк.\nКүп аҡса сарыф итмәйенсә,\nкөндәлек образды затлыраҡ итеү ысулдары\nАлтын урталыҡты табып, артыҡ аҡса сарыф итмәйенсә, көндәлек образды нисек ҡиммәтлерәк һәм үҙенсәлеклерәк итергә? Был маҡсатта түбәндәге кәңәштәргә таяна алаһығыҙ.\nАксессуарҙар әә күп нәмәне хәл итә. Бигерәк тә һүҙ тулы образ хаҡында барғанда, стилистар һәр саҡ ошо ҡағиҙәне билдәләй. Осһоҙға алынған ябай ғына фасонлы күлдәктә булып та, ҡулығыҙға ҡиммәтле сумка тотһағыҙ, өҫтөгөҙҙәге кейемдең хаҡы тураһында берәү ҙә уйлап тормаясаҡ. Шулай итеп, бер тапҡыр затлы сумкаға аҡса сарыф итеп, тотош гардеробығыҙҙы ҡиммәтле итә алаһығыҙ. Бынан тыш сумканың фасоны үҙенсәлекле лә, һеҙҙең барлыҡ копмлекттарығыҙға тап килерлек тә булһын.\nҺуңғы йылдарҙа стилистар үтә нәҙек колготкиҙарға ҡаршы сыға. Йәйгеһен аяҡтарҙың яланғас һәм матур итеп ҡояшта янған булыуы яҡшы, тиҙәр. Ә көндәр һалҡыная төшкәс, ҡалыныраҡ колготкиҙарға өҫтөнлөк бирергә кәңәш итәләр. Улар ни тиклем ҡалыныраҡ һәм тығыҙыраҡ булһа, аяҡты шул тиклем һомғолораҡ күрһәтә, образды ла байыраҡ итә тигән фекерҙә мода белгестәре.\nҠиммәтле аяҡ кейеме\nАяҡ кейеменең ҡиммәтле һәм сифатлы булырға тейешлеге бер кем өсөн дә сер түгел. Шундай мөғжизәле бер әйбер ул. Ҡиммәтле күлдәк кейеп тә арзанлы аяҡ кейеменә өҫтөнлөк биреү кешегә һис тә зауыҡ өҫтәмәй. Хатта уны көлкөлө хәлгә ҡалдырыуы ла ихтимал. Һайлаған аяҡ кейемегеҙ ҡиммәтле икән, арзан хаҡҡа алынған кейемде лә зауыҡлы итә ала. Бынан тыш осло дағалы нәзәкәтле туфлиҙарҙың кәүҙә кәмселектәренә бәйле мәсьәләләрҙе хәл итеүе лә ихтимал. Нисек кенә булмаһын, затлы аяҡ кейеменә өҫтөнлөк биргән кеше һәр яҡтан да отасаҡ. Бигерәк тә көҙ-ҡыш айҙары өсөн ҡиммәтле лә, зауыҡлы ла, уңайлы ла итектәр һайлау мөһим.\nИдеаль тышҡы ҡиәфәт\nҺәм, ниһайәт, иң мөһиме – беҙ үҙебеҙ. Күркәм кәүҙә торошо, матур, тәрбиәле сәстәр, таҙа бит тиреһе, идеаль формалағы ҡаштар, дөрөҫ яһалған макияж, ҡупшы маникюр һ.б. Әгәр ҙә үҙебеҙҙең йән үә тән сәләмәтлегенә төкөрөп ҡарап, тышҡы матурлығыбыҙ хаҡында ла уйланмаһаҡ, бер ниндәй ҡиммәтле кейем дә ярҙам итмәйәсәк. Гүзәл зат бөхтә, тәрбиәле икән, ул арзанлы кейемдә лә үҙенең тышҡы ҡиәфәтенә әллә ни әһәмиәт бирмәгән, әммә шул уҡ ваҡытта һәр бармағына тирлек затлы алтындар таҡҡан, ҡиммәтле күлдәктәге ханымдан һөйкөмлөрәк буласаҡ.


Баҫмабыҙҙың үткән һанында беҙ күрем циклының ҡатын-ҡыҙ кәйефенә, эшкә һәләтлелегенә, тотошона ниндәй ҙур йоғонто яһауы хаҡында һөйләшкәйнек. Күрем ҡаны айлыҡ цикл ғына түгел. Ул шулай уҡ гүзәл заттың ҡасан наҙға мохтажлығын, ҡайнар йәки һалҡын, ярһыу булыуын да билдәләй. Һис шикһеҙ, беҙгә ниндәй тәрбиә һалыныуы, шәхесебеҙ үҙенсәлеге, йәшебеҙ, тормош рәүеше ныҡ тәьҫир итә, ләкин шәһүәтлелек сағылышында организмдағы гормондар кимәле ифрат әһәмиәтле. Әлбиттә, һәр ҡатын-ҡыҙҙың үҙ биологик ваҡыты. Кемдеңдер күрем циклы 21 көндән торһа, икенселәрендә ул 28 көн булыуы, хатта 36 – 40 көнгә һуҙылыуы ихтимал. Ләкин һәр гүзәл заттың айлығы шул уҡ «ҡанундар» буйынса үтә.\nКүрем циклының 1 – 5-се көндәре – ҡатын-ҡыҙҙың наҙға тулышҡан сағы. Күрем ҡаны килгән ваҡытта эстроген һәм прогестерон гормондары кимәле түбәнәйә. Был осорҙа уның түшәктә һөйөшөүгә түгел, йылылыҡҡа, иркәләнеүгә мохтажлығы, күңеле тулып, иламһырап тороуы шуның менән аңлатыла. Аналыҡтың һиҙгерлеге артыу сәбәпле, яратышыу ҙур ләззәт бирә. Ләкин бының ялҡынһыныу арҡаһында тыуған сирҙәргә, эндометриозға килтереүе мөмкин. Яҡынлыҡ ҡылынған хәлдә лә, ул бик һаҡ, йомшаҡ булырға тейеш.\n5 – 13-сө көндәрҙә, күрем циклының икенсе осоронда, шәһүәтлелек өсөн яуаплы эстрадиол гормоны күбәйә, енси дәрт арта. Ҡатын-ҡыҙ күңелендә һил ҡәнәғәтлек хакимлыҡ итә, хис-тойғолар тын диңгеҙҙе хәтерләтә.\n14 – 20-се көндәрҙә, йәғни овуляция ваҡытында, гормондар иң юғары кимәлдә. Шул осорҙа гүзәл зат мөхәббәттә иң сағыу хистәр татырға һәләтле. Балаға уҙыу өсөн был көндәр бик ҡулай. Эстроген һәм прогестерон юғары кимәлгә күтәрелә. Был осорҙа ҡатын-ҡыҙҙың зиһене үткерләнә, еҫ тойоуы арта.\nУл ошо көндәрҙә айырыуса ылыҡтырғыс, һөйкөмлө, феромондар составы үҙгәреүҙән ымһындырғыс булып күренә.\n21 – 28-се көндәр – күрем алды ваҡыты, гормондар дауыл уйнатҡан саҡ. Прогестерон ҡырҡа артыуҙан ҡатын-ҡыҙ ҡапыл ҡыҙып китергә, илап ебәрергә әҙер. Хәлһеҙлек, иғтибарһыҙлыҡ күҙәтелә, яҡынлыҡ ҡылыу теләге ныҡ кәмергә йә, киреһенсә, дәрт бик артып китергә мөмкин. Ошо мәлдә уны борсомау хәйерле. Күпселек ҡатын-ҡыҙҙың был көндәрҙәге тотошон айыҡ аҡыл менән аңлау ҡыйын, табиптар ул торошто күрем алды синдромы тип атай.\nШуны ла билдәләп үткем килә: ҡатын-ҡыҙҙың дәртлелегенә енси гормондарҙан тыш, ҡалҡан биҙе, бөйөр өҫтө биҙҙәре эшмәкәрлеге лә йоғонто яһай. Был биҙҙәрҙең насар эшләүе, ғөмүмән, һаулыҡта туранан-тура сағылыш таба: күрем циклы боҙолоуы, тән ауырлығы артыуы ихтимал, гүзәл зат түлһеҙлектән яфаланыуы мөмкин. Шуға күрә сәләмәтлеккә һәр ваҡыт иғтибарлы булырға кәрәк.\nБеҙҙең эндокрин системабыҙ бик һиҙгер һәм һығылмалы. Ул идара иткән гормондар дәрәжәһе тирә-яҡ мөхит, туҡланыуыбыҙ, кәйефебеҙ, йәш үҙенсәлектәре һәм башҡа шарттар арҡаһында үҙгәреш кисереүе бар. Насар ғәҙәттәрҙән баш тартып, сәләмәт тормош алып барыу, дөрөҫ туҡланыуҙы, эш режимын яйға һалыу, туйғансы йоҡлау, һәйбәтләп ял итеү уның эшмәкәрлегендә, һис шикһеҙ, ыңғай һөҙөмтә бирәсәк. Стрестар, бигерәк тә оҙайлылары, тәрән күңел төшөнкөлөгөнә һалғандары, гормондар кимәлендә лә кире сағылыш таба. Шуға күрә ул халәттән арынырға тырышыу, кәрәк булһа, дауаланыу зарур. Тәнебеҙҙә шатлыҡ һәм ҡәнәғәтлек гормондары – эндорфиндар арта икән, тормош сифаты ла үҙгәрә: донъя сағыуыраҡҡа әйләнә.\nӘлбиттә, наҙ һәм һөйөүҙе гормондар билдәләгән сиктәргә индерергә тырышыу мөмкин түгел, быға ынтылырға ярамай ҙа. Әммә уларҙың беҙгә ни тиклем ҙур йоғонто яһауы хаҡында иҫтә тотоу һис ҡамасау булмаҫ, асылыбыҙ нескәлеген нығыраҡ аңларға ярҙам итер.\nАҙағы. Башы 7-се һанда.


Өфө егете фатирында меңдән ашыу үрмәксе аҫрай | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n08 июня 2017 — 16:02 ГТРК «Башкортостан»\nТәү ҡарауға ғәҙәти генә күренгән шөғөл, әммә улар эргә-тирәгеләргә хәүеф тыуҙырмаймы? Фатирының бер бүлмәһен үрмәксе иленә әйләндергән Рауилдың буш ваҡыты бәләкәй дуҫтарын ашатып, уларҙы тәрбиәләп үтә. Үрмәкселәр ҙә хужаһын йыраҡтан танып торғандай, уның ҡулына эләгеү менән үҙҙәрен тыныс тота. Белгестәр билдәләүенсә, әле ер йөҙөндә үрмәксенең меңдән ашыу төрө бар. Өс йыл бындай хобби менән ҡыҙыҡһынған Рауил үрмәксе һанын меңгә еткергән. Уларҙы сит илдәрҙән һатып ала. Быуынты аяҡлы хайуандарҙың ҙурлығы бер-нисә микрондан алып бер-нисә сантиметрға тиклем етергә мөмкин. Ә Рауил аҫраған иң ҙур үрмәксе 22, ә иң бәләкәйе ни бары ике сантиметр. Әйткәндәй, һәр бер үрмәксе айырым холоҡҡа эйә. Үрмәкселәрҙең йәшәйештәре бүлмә температураһына ла ныҡ бәйле. Шуға ла хужа бүлмәне даими 25 градуста тоторға тырыша. Шулай уҡ үрмәксе бер-ике ай ашамай йәшәй ала, тик һыуҙан һәм асыҡ һауанан өҙөлдөрөргә ярамай. Тәү ҡарашҡа ябай ғына хайуан күп үҙенсәлектәргә эйә. Был үрмәксенең ҡабығы. Һауа температураһына, дымлылыҡҡа, тирә-яҡ мөхиткә ҡарап ул ҡабығын ҡалдырып китә. Үрмәксенең олоғайып тиреһен ҡалдырып китеүе – төп сәбәптәренең береһе. Бындай хәл күбеһенсә йәй миҙгелендә күҙәтелә.Үрмәкселәр эргә-тирәгеләргә хәүеф тыуҙырмай. Ҡасып китмәһен һәм оҙаҡ йәшәһен өсөн, уларҙы дөрөҫ тәрбиәләргә генә кәрәк. Рауил бындай хоббиһын ташларға йыйынмай. Үрмәксене аҫрауҙан тыш, уларҙың эске һәм тышҡы төҙөлөштәрен, холоҡ-фиғелдәрен өйрәнеү- төп маҡсаттарының береһе.


Башҡорт яҙыусыһы һәм ярайһы билдәле сәйәхәтсе Камил Йыһаншин донъя буйлап сәйәхәт итеүгә ике йыл ярым самаһы, аныҡлап әйткәндә, 900 көн ваҡытын сарыф итергә ниәтләй. Ул алты кешенән торған төркөм составында үҙенсәлекле "Ерҙең утлы ҡулсаһы" Рәсәй ғилми-спорт экспедицияһында - Ер шарының Тымыҡ океандағы янартауҙар ҡулсаһы буйлап сәйәхәттә ҡатнашасаҡ. Экспедиция Аляскалағы Уэльс принцы морононан Көньяҡ ҡотопҡа һәм икенсе ярымшар буйлап йәнә төньяҡҡа юлланасаҡ. Сәфәр дауамында сәйәхәтселәр Ерҙең Утлы ҡулсаһына ингән бөтә континенттар, материк һәм утрауҙарҙағы иң бейек янартауҙар һәм һүнгән вулкандарға күтәреләсәк. Улар йәмғеһе 70 вулканға менергә иҫәп тота. Рәсәй тикшеренеүселәренең юлында боронғо цивилизациялар төйәктәре, сүллектәр, боҙлоҡтар, каньондар, Ер шарының иң оҙон тауҙар теҙмәһе, кеше ашаусылар йәшәгән утрауҙар һәм юғары цивилизациялы дәүләттәр ята.\nТөркөм етәксеһе - тәжрибәле сәйәхәтсе, вулканолог, Рәсәйҙең спорт туризмы буйынса спорт мастеры Краснодарҙан 44 йәшлек Константин Мержоев. Командаһына ул яҡташтарын, дүрт йәш егетте һайлап алған. Уларҙың барыһына ла 25-26-шар йәш. Үҙенең 60 йәшен билдәләгән Камил Йыһаншин йәше буйынса экспедициялағыларҙан айырыла, әлбиттә. Ләкин уның үҙ юбилейын сәйәхәттә - Перула, Титикака күлендә билдәләүен иҫәпкә алһаҡ, Камил Фәрухша улының тәжрибәле булыуы аңлашыла. Әгәр йәшерәк ваҡытында геология партияларында хеҙмәт итеүен, кит аулаусылар судноһында матрос булыуын, Сихотэ-Алинь армыттарында штаттағы һунарсы булып эшләүен, хәҙер Башҡортостандың Ҡырағай йәнлектәрҙе һаҡлау фондын ойоштороусы һәм уның президенты булыуын, бынан тыш, бик күп илдәр күреүен өҫтәһәк, был тәжрибә ярайһы бай, тигән һығымта яһарға мөмкин. Өҫтәүенә, Йыһаншиндың кандидатураһын Мержоевтың уҡытыусыһы, экспедицияның администраторы һәм координаторы - билдәле сәйәхәтсе, спорт туризмы буйынса Рәсәй һәм СССР-ҙың күп тапҡыр чемпионы Екатеринбургтан Николай Рундквист хуплаған.\n- Константин Мержоев менән тәүгә аралашҡас та, мин был идея менән яна башланым, - ти Камил Йыһаншин. - Бик ҙур һәм күләмле проект. 70 мең километр ара, 70 янартауға менергә! Экспедиция климат бүлкәттәре иҫәбе буйынса ла уникаль - был мәңгелек боҙлоҡтар ҙа, тропиктар ҙа, сүллектәр ҙә, ә оҙайлылығы буйынса - 900 көн самаһы. Экспедицияны Рус география йәмғиәте ойоштора һәм финанслай. 15 февралдә мин Мәскәүҙә булырға тейешмен, бөтөн төркөм шунда йыйыла. Экипировка алып, уны үлсәм буйынса таманлау кәрәк. Әлеге ваҡытта осош мәсьәләһе хәл ителә - Нью-Йорк аша йәки туранан-тура Төньяҡ Боҙло океан аша Алясканың иң ҙур ҡалаһы Анкориджға юлланасаҡбыҙ. 20 февралгә ике рейсҡа ла билеттарға бронь алынған.\nМаршрут үтә оҙон һәм ҡатмарлы булғанға күрә, ниндәйҙер участкаларҙы төшөрөп ҡалдырыу мөмкинлеге лә ҡарала. Мәҫәлән, Камил Йыһаншин былтыр һәм унан алдағы йылдарҙа Николай Рундквист менән Аргентинала, Перу, Боливия һәм Чилила булғас, уның был участканы яңынан үтмәүе лә ихтимал, шулай ҙа маршрутты тулыһынса үтеү теләге бар, ти ул.\n- Экспедиция Уэльс принцы морононан старт ала, - тип һөйләй Өфө сәйәхәтсеһе, - артабан Юкон йылғаһы буйлап Төньяҡ Американың иң бейек янартауы Мак-Кинлиға менәбеҙ. Унан һуң Кордильерҙар буйлап түбән төшәбеҙ, Колумбия яйлаһы, Колорадо яҫы таулығы аша үтәбеҙ. Был яҫы таулыҡтар оло, бейек вулкандар менән уратып алынған, ә соҡоро бер километр ҡалынлығындағы базальт менән ҡапланған. Миллионлаған йылдар эсендә һыу был базальтта йөҙәрләгән метр тәрәнлектәге каньондар яһаған. Колорадо йылғаһы бөтә донъяға билдәле 1800 метрлыҡ Оло каньонды хасил иткән. Артабан өс янартауға менеп, Мексиканы үтәбеҙ. Артынса - Гондурас, Коста-Рика, Никарагуа, Панама.\nУнан һуң Көньяҡ Америка. Колумбия - бик үк тыныс булмаған ил, урыны менән урындағы власть юҡ, шуға күрә унда вулкандарға барып тормаҫтар, моғайын. Ә бына Колумбиянан һуң бик ҡыҙыҡлы ил - Эквадор буласаҡ (испанса "экватор"). Янартауҙар иҫәбе буйынса уға еткән ил юҡ. Вулкан өҫтөнә вулкан, уларҙың араһындағы бөтөн ерҙе лава ҡаплаған. Унан һуң Перу - боронғо цивилизация - инкылар империяһы үҙәге. Унда ла бер нисә вулканға менеү, инкыларҙың боронғо баш ҡалаһы Кусконы ҡарау планлаштырыла. Артабан Чили, Утлы ер утрауы.\nГорн морононан Дрейк боғаҙы аша беҙ оҙон антарктик ярымутрауға эләгәбеҙ, - тип дауам итә Камил Йыһаншин. - Унда беҙҙе ҡатмарлы юл арауығы - 50 көн дауамында саңғыларҙа автономлы сәйәхәт көтә. Беҙ Беллинсгаузен менән Амундсен диңгеҙҙәре яры буйлап Росса боҙлоғона үтәбеҙ. Шулай уҡ Антарктиданың берҙән-бер янартауы - 3794 метрлыҡ Эребусҡа менеү планлаштырыла. Унан һуң Рәсәйҙең "Ленинградская" поляр станцияһына, артабан француздарҙың станцияһына барабыҙ. Бынан һуң катамаран тибындағы яхтаға тейәлергә тейешбеҙ, уны арендалауҙы Рәсәй география йәмғиәте үҙ өҫтөнә ала. Шул яҡтарҙа йөҙгән бихисап Рәсәй яхтсмендары бар. Шуларҙың береһе беҙҙе Папуа Яңы Гвинея утрауҙарына алып барасаҡ. Унда ла вулкандар күп, уларҙың күбеһе ХХ быуатта ла әүҙемлек күрһәткән. Артабан - Филиппиндар, унда йәмғеһе 29 вулкан иҫәпләнә, әммә беҙ бишәүһенә генә менергә йыйынабыҙ. Унан һуң велосипедтарҙа Японияны үтергә кәрәк.\nҒөмүмән, сәйәхәт ваҡытында бер нисә төрҙәге юл йөрөү саралары файҙаланыласаҡ. Үрҙә телгә алынған саңғылар, яхта һәм велосипедтарҙан тыш, мотоциклдар, катерҙар һәм катамарандар ҡулланыу ҙа планлаштырыла. Юлдың ниндәйҙер өлөшөн сәйәхәтселәр йәйәү үтәсәк. Маршрутта урындағы вулканологтар менән осрашыуҙар ҙа планлаштырылған. Экспедицияның һуңғы этабы Сахалин, Курил утрауҙары аша үтәсәк һәм Петропавловск-Камчатскиҙа тамамланасаҡ. Һөҙөмтәлә сәйәхәтселәр биш континент аша үтәсәк.\nЛюбовь Колоколова һәм Камил Йыһаншин фотолары.


Ҡар менән ҡуша асфальт та ирей\nЯҙ еттеме Рәсәйҙә юл мәсьәләһе киҫкенләшә. Интернетта был хаҡта шаяртыуҙар ҙа, көлкөлө генә түгел, аяныслы фотоһүрәттәр ҙә арта. Юл аҙабы тураһында киләһе яҙмала.\nБыл видеояҙманы беҙгә баш ҡаланың Эшсе хәбәрселәр урамында йәшәүселәр ебәргән. Бындай хәл йыл һайын ҡабатлана тип билдәләй улар. Яҙ еттеме урамдан үтеүсе автомобилдәрҙең двигателенә һыу үтеү ҡурҡынысы янай. Ә ремонт 100 мең һумға етеүе ихтимал.\nӘ бына Максимовка ҡасабаһында йәшәүселәрҙе юлдарҙың соҡор-саҡырлы булыуы борсой. Дөрөҫөн генә әйткәндә, был тик уларҙың ғына бәләһе түгел, ләкин бында йәшәүселәр үҙҙәренә бөтөнләй иғтибар бүленмәүенә зарлана.\nБынан тыш, урындағы халыҡ урамдарҙа тротуарҙарҙың булмауына зарлана. Ошо сәбәпле йәйәүлеләр ғүмерҙәрен хәүеф аҫтына ҡуйып оло юлдан йөрөргә мәжбүр.\nҠыҫҡаһы, халыҡ ахыр сиккә еткән. Ҡайҙа ғына мөрәжәғәт итмә, юл булыр, эшләрбеҙ, әле сиратығыҙ килеп етмәгән тигән яуап алабыҙ, ти улар. Ә үҙгәреш юҡ.\nҠала хакимиәте Өфөнөң төньяҡ өлөшө иғтибар үҙәгенән төшөп ҡалыуын таный, киләһе ике йылға был яҡтарҙы үҫтереү буйынса саралар планы ла ҡабул ителгән. Шул уҡ ваҡытта һирәк булһа ла юлдарҙ төҙөкләндерелә, тип билдәләй хакимиәт вәкилдәре.\nРената Сәләхова, Өфө ҡала хакимиәтенең матбуғат хеҙмәте етәксеһе: «Максимовкала һуңғы ике йылда бер нисә урамға асфальт һалынды, шулай уҡ Тбилиси һәм Яңы Максимовка урамдарына ҡом түшәлде. Соҡорҙар даими рәүештә ямала».\nӘ әлегә Максимовкала йәйәүлеләр ғүмерҙәрен хәүеф аҫтына ҡуйып юл ситенән йөрөй, улар өсөн иң ҙур бәхет тәгәрмәстәрҙән һыу сәсрәмәүе. Ә автоһәүәҫкәрҙәр тимер аттары ҡойолоп бөтмәһен ине тип борсола.\nМаксимовкала аҙыҡ-түлек һатыу менән бер рәттән шиномонтаж иң килемле кәсептәрҙең береһе. Урындағы тәгәрмәс йүнәтеүселәрҙең бокстары бер ваҡытта ла тиерлек буш тормай. Ҡар ирей башлау менән уларға мөрәжәғәт итеүселәр ҙә бермә-бер арта. Һәм яҡын арала был тенденция үҙгәрергә оҡшамай.


Материалы за Январь 2010 года » Страница 8 » Архив газеты "Йәшлек"\n«Беҙ һәр ваҡыт музыка менән бәйле» Мәҙәниәт\nБөгөнгө мәҙәниәтебеҙ киләсәге кемдәр ҡулында? Ошо һорауға бер аҙ асыҡлыҡ индереү маҡсатында, йәш кенә булыуҙарына ҡарамаҫтан, мәҙәниәт донъяһында танылыу ала барған игеҙәк егеттәр Айҙар һәм Алмас ЮНЫСОВТАР менән әңгәмә ҡорҙоҡ. Айҙар, бала сағын хәтерләп: – Тәүҙә ултырғысҡа баҫтырып, уйынсыҡтар менән әүрәтеп, йырлаталар ине. Олатайыбыҙ уйнай, беҙ йырлайбыҙ... – ти. Мәктәпкә уҡырға ингәнсе үк гармун тарта башлаған малайҙарҙың йыр-бейеү түңәрәктәре иң яратҡан шөғөлдәренә әйләнә. Айҙар менән Алмас республикабыҙға бик күп таланттар биргән Илеш районының Түбәнге Сереккүл ауылынан. Егеттәрҙең сәнғәт юлынан китеүе һис тә осраҡлы түгел. Аталары Рәшит ағай менән әсәләре Раушания апай сәнғәт кешеләре булмаһа ла, күңелдәре йыр-моңға ғашиҡ. Олатайҙары Әхнәф бабай ауылда оҫта гармунсы була. Малайҙар бәләкәй саҡтан уҡ, ата-әсәһенән йырҙар отоп алып, йырлап үҫә.\nЙәш йырсы Ирина һәр яңы көндө күтәренке кәйеф менән башлай Мәҙәниәт\nБашҡорт эстрадаһының йәш «йондоҙ»ҙары араһында балҡып килгән таланттарҙың береһе Ирина ҒӘЛИХАНОВАНЫҢ йырҙары тамашасыларҙың кәйефен күтәреү һәләтенә эйә. Үҙ маҡсаттарына ынтылыусан уңған ҡыҙ менән ҡыҫҡа ғына әңгәмәбеҙ йәш йырсының үҙе һәм ижады хаҡында.\n– Ирина, үҙең менән таныштырып үтһәңсе.\n– Өфө ҡалаһында 1992 йылдың 5 декабрендә беренсе бала булып донъяға килгәнмен. Әлеге ваҡыта Өфөнөң 51-се урта мәктәбендә белем алам. Тик «бишле» билдәләренә генә өлгәшергә тырышам. Сәнғәткә бәләкәйҙән ғашиҡмын. Дүрт йәштән башҡорт халыҡ бейеүҙәре, хореография түңәрәктәренә йөрөһәм, туғыҙ йәштән әлеге көнгә тиклем вокал менән шөғөлләнәм.\nМәғлүмәт Тормош юлдары ҡатмарлы, Хәтер\n«А-1 Кино Видео» кинокомпанияһы быйыл йәй Волгоградта тулы метражлы «Сталинград» нәфис фильмын төшөрә башлаясаҡ. Картина 20 ай буйы төшөрөләсәк һәм 2011 йылдың октябренә экранға сығарыласаҡ.\nФильмдың сценарийын Александр Самохвалов яҙған, сценарийҙың экран версияһы Денис Карасевтыҡы. Төп ролдәрҙең береһен – совет офицерын – 20 йыл буйы 40-лап ролдә уйнаған Денис Карасев үҙе башҡарасаҡ.\nФильмды төшөрөү өсөн өлкә хакимиәте ҡаланың металлургия заводтарының береһен бирмәксе. Емерек ҡала масштабтары компьютер технологиялары ярҙамында тергеҙеләсәк. Трюктарҙа Канада артистары ла ҡатнашасаҡ.\nҠыйыу осоусы Яңылыҡтар » Тормош юлдары ҡатмарлы\nЗөфәр Фәтҡулла улы Фәттәхов Бөйөк Ватан һуғышында хәрби осоусы булып ҡатнаша – Полтаванан Берлинғаса юл үтә. 1944 йылда 1-се Белоруссия фронтына ингән Польша ғәскәренең 1-се армияһы составында был илде немец-фашист илбаҫарҙарынан азат итеүҙә ҡатнаша. Һуғыштан һуң поляк летчиктарын хәрби осош оҫталығына өйрәтә.\n1955 йылда Совет Армияһы сафтарынан ҡайта. Зөфәр Фәттәхов икешәр I дәрәжә Ватан һуғышы, Ҡыҙыл Йондоҙ, Польша Халыҡ Республикаһы ордендары, төрлө миҙалдар менән бүләкләнә. Польша ғәскәрҙәрендә хеҙмәт иткән һуғыш ветерандары секцияһы ағзаһы, һуңынан рәйесе булды.\n… Хәрби авиация училищеһын тамамлаған Зөфәр Фәтҡулла улы 1943 йылдың октябрендә фронтҡа эләгә. Полтаванан Берлинға тиклем ҡалаларҙы азат итеүҙә ҡатнаша, штурмовикта йөҙ ҙә дүрт хәрби осош яһай. Йөҙ ҙә дүрт хәрби осош! Уларҙың һәр береһе хәтәр, һәр береһе хәл иткес!\nавторы: admin | 26 января 2010 | Фекерҙәр (1) | Тотош уҡырға\nҒүмер – Хоҙай аманаты Яңылыҡтар » Тормош юлдары ҡатмарлы\nКешенең ғүмере лә, тәне лә, хатта тәнендәге бер генә органы ла үҙе яулап алған байлыҡ түгел. Беҙгә ғүмерҙе лә, тәнде лә Хоҙай Тәғәлә аманат итеп биргән. Ә аманатты һаҡларға кәрәклеген бөтәбеҙ ҙә беләбеҙ.\nИСЛАМДА үҙ-үҙеңде үлтереү иң ауыр гонаһтарҙың береһе һанала. Бының сәбәптәре икәү: беренсенән, кеше үҙенең ғүмерен ҡыя, икенсенән, ҡылған гонаһы өсөн үкенергә форсат ҡалдырмай. Динебеҙ кеше ғүмерен иң ҙур ҡиммәт тип иҫәпләй, шуға күрә үҙеңдекен дә, кешенекен дә хөрмәт итергә тейешһең. Был яҙмаларҙың «һауа»нан алынмауын иҫбат итеү өсөн хәҙистәргә мөрәжәғәт итәйек.\nКандидаттар билдәле, уйындар дауам итә Яңылыҡтар » Спорт\nВячеслав Быковтың тәрбиәләнеүселәре ситтәге уңышлы сәфәренән һуң үҙ майҙанында Мәскәүҙең «Спартак» командаһын ҡабул итте. Улар быға тиклем Мәскәүҙә үҙ-ара осрашҡайны инде. Унда хужалар ҡунаҡтарҙы 4:2 иҫәбенә отто. Шуға күрә был юлы өфөләр ҡон ҡайтарыр өсөн боҙға баштан уҡ сәмләнеп сыҡты. Бәхетле осраҡ та күберәк хужаларға йылмайҙы. Юлаевсыларҙың тәүге ике шайбаһы – шулар иҫәбендә. Милош Ржиганың уйынсылары ла тырышты. Әммә уңыш майҙан хужалары яғында булды. «Салауат Юлаев» хоккейсылары, «Спартак»ты 4:3 иҫәбенә отоп, 103 мәрәй туплап, турнир таблицаһының икенсе баҫҡысында урынлашты. СКА командаһы ла алға китте. Улар сираттағы турҙа Риганың «Динамо»һын 8:1 иҫәбенә ҡыйратып, 107 мәрәй менән юғарыла нығынды. Өсөнсө баҫҡыста килеүсе «Металлург» (Мг.) уйынсылары «Себер»ҙе көскә буллит серияһында отто.\nТеленде йоторлок Сәләмәтлек


Яһалма бөйөрҙө өй шарттарында эшләтеү\n1 просмотр 17 мая 2022 г. Ҡыуатов исемендәге Республика клиник дауаханаһында йәнә перитонеаль диализ технологияһы эш башланы. Тимәк, бөйөр сире менән яфаланған пациенттар гемодиализдан еңелерәк ысулға күсә ала. Һәм ниндәйҙер медицина учреждениеһына бармайынса, өйҙә үк дауаланырға мөмкин. Тулыраҡ киләһе яҙмала.\nТатьяна Емельянова бөйөр сирен ҡан тамырҙарына планлы операция эшләүгә анализ биргәндә асыҡлай. Тик һөҙөмтәләр ҡыуандырырлыҡ булмай. Пациенттың бөйөрҙәре эшлектән сығыу сигендә торған.\nНефрологҡа мин йыл башында мөрәжәғәт иттем. Анализдар бик шәптән түгел ине. Шуға ла ашығыс рәүештә дауахананың диализ бүлегенә күсерҙеләр. Медицина персоналы эште яуаплы башҡарҙы. Бөтә белгестәргә лә күрендем.\nТабиптар пациентҡа гемодиализ урынына перитонеаль диализ эшләү тәҡдиме менән сыға. Был процедуралар араһында айырма тәүгеһендә аҙнаһына өс тапҡыр дауаханала дүрт сәғәт махсус аппарат аҫтында ятырға кәрәк. Организмдан сығарылған ҡан, һуңынан фильтр аша ҡабат тамырҙарҙарға ебәрелә. Ә перитонеаль диализда эскә урынлаштырылған катетер ярҙамында организм токсиндарҙан таҙартыла.\nЭстәге катетер аша организмға диализ ҡатнашмаһы ебәрелә. Ул тәндә өс сәғәт самаһы булғандан һуң, ҡабат алмаштырыла. Процедура көнөнә дүрт тапҡыр башҡарыла.\nТабиптар әйтеүенсә, перитонеаль диализдың тән ағзаларының эшмәкәрлеген көйләүҙә ярҙамы ҙур. Ул бөйөрҙө күсереп ултыртыр алдынан башҡарылғанда өҫтәмә мөһим роль уйнай. Шулай уҡ пациенттарға процедура артынан медицина учреждениеларына йөрөргә кәрәкмәй. өй шарттарында уҡ башҡарырға мөмкин. Кәм тигәндә сәғәт ярым самаһы ваҡыт китә.