Дыорес | Образовательный портал EduContest.Net — библиотека учебно-методических материалов\nОлимпиадные задания по русскому 3 класс. Олимпиада по русскому языку с ответами\nОлимпиадные задания по русскому 3 класс.\nВ каждой группе слов найди «лишнее».\nЗапиши к прилагательным противоположные по смыслу слова:\nКот, дама, мак, карман, дамка, ад, мандат, дно, ода, мода, дан, анаконда.Задание 8.\nЗапиши слова по группам:\nа) слова, родственные слову «нос»,б) слова, родственные слову «носить: поднос, носорог, носилки, носик, утконос, носильщик, переносица, носитель, вынос, носатый.Задание 10.\nВ каких из перечисленных ниже глаголах можно по-разному поставить ударение?\n6. Теплое утро; черствая булка; тухлая (испорченная) рыба; вчерашняя (давнишняя) газета; несвежая (грязная) блузка.7. Лишние слова: карман, мандат, анаконда.\n10. Вычитать, рассыпать, выкупать, вырезать, отрезать\nТема: Айнурҙың дуҫтары\nМаҡсат: 1) В.Исхаковтың “Айнурҙың дуҫтары” хикәйәһенең йөкмәткеһе менән танышыу һәм уның йөкмәткеһенә таянып китап, уның кеше тормошондағы роле тураһында әңгәмә ҡороу, фекерҙәр менән уртаҡлашыу, уйланыу һәм һығымталар яһау.\n2) Уҡыусыларҙың етеҙ, дөрөҫ, аңлы, интонация менән уҡыу күнекмәләрен, фекерләү аша телмәрҙәрен, үҙ фекерҙәрен әйтә һәм яҡлау белеү, ижади һәләттәрен үҫтереү.\n3) Китапҡа һөйөү һәм һаҡсыл ҡараш тәрбиәләү\nЙыһазландырыу:интерактив таҡта, компьютер, индивидуаль карточкалар, рефлексия карточкаһы\n-Һаумыһығыҙ! Дәресебеҙҙе ошо матур шиғыр менән башлап ебәрәйек (слайд 1)\nҺаулашабыҙ, сәләм бирәбеҙ\nҺаумыһығыҙ тигән матур һүҙҙе\nБар доньяға ебәрәбеҙ\n-Рәхмәт, ултырығыҙ. Мин Ләлә Рәисовна булам. Ғәлиәкбәр мәктәбендә һеҙҙең кеүек балаларҙы уҡытам. Һеҙҙең менән танышыуыма мин бик шатмын. Дәрестә бер-беребеҙ менән уртаҡ тел табырбыҙ тигән изге ниәт менән килдем.Минең кәйефем бик һәйбәт, ә һеҙең? (яуаптар)\n2. Психологик комфорт ойоштороу\n- Кәйефебеҙҙе тағы ла нығыраҡ күтәреү өсөн,әйҙәгеҙ бер уйын уйнап алайыҡ.Уңайлы итеп ултырҙыҡ. Ҡулдарыбыҙға көҙгө алайыҡ.Үҙегеҙҙе күрәһегеҙме?Сәсегеҙҙе ҡарағыҙ һәм һыпап алығыҙ. Хәҙер күҙҙәрегеҙгә ҡарағыҙ, улар янып йәки дәртләнеп китһен.\n-Хәҙер йөҙөгөҙгә ҡарағыҙ һәм экранға ҡарап мине ҡабатлағыҙ (слайд 2)\n* Мин атайым һәм әсәйемә оҡшап матурмын!\n* Минең йөҙөм йылмая!\n* Мин үҙемде яратам!\n* Мин бәхетле!\n- Рәхмәт, көҙгөләрҙе һалдыҡ. Был күнегеүҙән һуң ниндәй һығымта яһарһығыҙ? (яуаптар)\n- Эйе, һеҙ бәхетле, матур, аҡыллыһығыҙ. Йылмайып ҡына дәресте дауам итәйек.\n3. Өйгә эште тикшереү\n- Ниндәй хикәйә уҡынығыҙ?\n- Кем яҙған?\n- Томбойоҡтар ҡайҙа үҫә?\n- Томбойоҡтарға ҡарап нимәне белеп була?\n4. Тема, маҡсат билдәләү.\n- Ә беҙ ҡасан йылмаябыҙ һуң? (яуаптар)\n- Эйе, ҡыуанғанда. Ә нимәләргә ҡыуанаһығыҙ һуң һеҙ? (яуаптар)\n- Байрамдарҙа ҡыуанабыҙ. Ғаиләгеҙҙә ниндәй байрамдар үткәрергә яратаһығыҙ? (яуаптар)\n-Тыуған көн байрамдарын яратаһығыҙ икән, ә ни өсөн? (яуаптар)\n- Мин дә тыуған көнөмә саҡырырға бик яратам. Ни өсөн икән? (яуаптар)\n- Эйе, тыуған көн байрамының йолаһы – бүләк биреү (слайд 3)\n- Мин хәҙер һеҙҙе тыуған көнөмә саҡырам. Кем минең яратҡан бүләгемде килтерер икән? Бүләктәрегеҙҙе ҡысҡырып әйтегеҙ. Кем минең яратҡан бүләгемде әйтә, мин ныҡ ҡыуанып “Рәхмәт!” тип ҡысҡырырмын. (яуаптар)\n- Рәхмәт, китап яратам шул мин. (Әйтмәһәләр слайд 4)\n- Үҙем ярҙам итәйем әле. Ошо йомаҡты сисһәгеҙ, белерһегеҙ.Тағы бер йомаҡ килеп сыҡты. (яуаптар)\n- Әлбиттә, китап. Ә һеҙгә китап бүләк иткәндәре бармы? (яуаптар)\n- Тимәк, бөгөн дәрестә нимә тураһында һөйләшәсәкбеҙ?\n- Хәҙер маҡсаттар билдәләп алайыҡ (яуаптар)\n* Маҡсаттар слайдта сығып тора (слайд 5)\n- Ә был маҡсаттарҙы тормошҡа ашырыр өсөн, үҙебеҙгә ниндәй бурыстар ҡуябыҙ? (яуаптар)\n-Дәрестә (ҡатнашып ултырабыҙ)\n- Тулы (һөйләмдәр менән яуап бирәбеҙ)\n- Нисек уҡыйбыҙ? (етеҙ, аңлап, интонация менән)\n- Үҙ фекеребеҙҙе (әйтә һәм яҡлай беләбеҙ)\n5. Тел шымартыуға күнегеүҙәр. (слайд 6)\n- Экрандан ошо һөйләмде эстән генә уҡыйыҡ. Хәҙер яй ғына, шәберәк, шәп итеп.\n- Артабанғы һөйләмде уҡыйыҡ. Был һөйләмдәрҙе ниндәйҙер тойғо йәк кәйеф менән һәм берәй ролгә инеп уҡыйбыҙ. Мәҫәлән, мин уҡып күрһәтәм. Мин ниндәй тойғо менән уҡыным? (маҡтанып)\n- Эйе, дөрөҫ. Кем тағы шулай итеп уҡып күрһәтә? (төрлөсә уҡыйҙар)\n- Ә хәҙер мин бер ролгә инеп уҡыйым. Танырһығыҙ микән? (төлкө ролендә)\n- Һеҙ уҡып күрһәтегеҙ. (төрлө ролдәргә инеп уҡыйҙар һәм бер-береһенекен таныйҙар)\n- Һығымта яһап китәйек. (яаптар)\n6. Уҡыу минуты.\n- Уҡыу тиҙлеген арттырыу өсөн, әйҙәгеҙ, алдарығыҙҙа ятҡан шиғырҙы геүләп ҡысҡырып уҡып сығайыҡ.\n- Шиғыр нимә тураһында? Малай ни өсөн ҡыуана? Был шиғырҙы ҡасан уҡығанығыҙҙы иҫләйһегеҙме? (яуаптар)\n- Һығымта яһайыҡ (яуаптар)\n7. Тема өҫтөндә эш\nА) Дәреслек буйынса эш. (слайд 7)\n- Хәҙер китаптарығыҙҙың 122-се битен асайыҡ. Венер исхаковтың “Айнурҙың дуҫтары” тигән хикәйәһе менән танышасаҡбыҙ. Был хикәйә нимә тураһында тип уйлайһығыҙ? Дуҫтар тигәне кемдәр йәки нимәләр икән? (яуап-фараздар)\n- Фараздарығыҙ дөрөҫ булдымы икән, уҡып күрһәтәйем. Ә һеҙ уйлап ултырығыҙ, ни өсөн Айнур күпте белә икән һәм хикәйә нимәгә өйрәтә икән?\n(Мин уҡып бөткәс, яуап бирәләр)\n- Ниндәй һүҙҙәр аңлашылмай? (слайд 8)\n- Был һүҙҙәр менән һөйләмдәр төҙөп ҡарайыҡ.\nВ) Уҡыу төрҙәре\n- Эстафета формаһында уҡыйыҡ. Бындай уҡыу нимәгә өйрәтә? (иғтибарлылыҡҡа)\n- Нисекуйлайһығыҙ, Айнур ниндәй китаптар уҡыны икән?\nГ) Энциклопедиялар тураһында әңгәмә, күрһәтеү\n8. Ял минуты (слайд 9)\n“Гөләлә” көйөнә йәнһүрәт геройҙарының хәрәкәттәрен ҡабатлайҙар, мин йырлайым\nУлар менән бик рәхәт\nБиг(е)рәк күңелле беҙгә\nКитап беҙгә белем\nКүп нәмәгә өйрәтә\nҠояш нуры тарата\nУларҙы беҙ һаҡлайыҡ\nКүб(е)рәк итеп уҡыйыҡ\n9. Теманы дауам итеү\nД) Ролдәргә бүлеп уҡыйыҡ. Был ни өсөн кәрәк? (интонация менән уҡыр өсөн)\n-Хикәйәнең төп фекерен табып уҡып күрһәтегеҙ\n- Айнурҙың һүҙҙәрен дауам итеп уҡыйыҡ (аҙағын уйлау)\nЕ) Парҙар менән эш: һәр пар берәр һорау әҙерләй һәм бирә, башҡалар яуап бирә\n10. Теманы нығытыу\nА) - Китаптар ҡайҙайәшәй? (слайд 10)\n- Һеҙ китапханаларға йөрөйһөгөҙмө?\n- Әле ниндәй китаптар уҡып йөрөйһөгөҙ?\n- “Аҡбуҙат” журналын алдыраһығыҙмы?\n- Китап тураһында ниндәй мәҡәлдәр беләһегеҙ? (слайд 11)\n- Экрандан уҡыйыҡ әле, ниндәй мәҡәл оҡшаны? (оҡшағанын аңлаталар)\n- Мәҡәлдәр ни өсөн кәрәк? Һығымта яһайыҡ.\n- Китап беҙҙе нимәгә өйрәтә? (яуаптар) (слайд 12)\n- Уҡыйыҡ һәм һығымта яһайыҡ.\n- Кем китап булып һөйләп ҡарай? (һөйләйҙәр) (слайд 13)\n- Китапты рекламалап ҡарайыҡ\nБ) Ижади эш\n- Алдарығыҙҙа ятҡан карточкаларҙа шиғырҙың төшөп ҡалған һүҙҙәрен уйлап сығарайыҡ. Шағир була алырбыҙмы икән? Һығымта яһайыҡ\nВ) Экрандағы матур шиғыр менән дәресебеҙҙе тамамларбыҙ. Хор менән уҡыйыҡ (слайд14)\n- Дәрес буйынса ниндәй һығымтаға килербеҙ? (яуаптар)\n- Һеҙҙең алдарығыҙҙа “Уңыш баҫҡыстары “ ята. (слайд 15)\n- Әгәр ҙә дәрес оҡшаһа, күп белемдәр, яңы мәғлүмәттәр алһағыҙ, иң өҫтәге кешене буяғыҙ\n- Дәрес оҡшап етмәһә, етерлек белем алмаһағыҙ, урталағы кешене буяғыҙ\n- Дәрес оҡшамаһа, бер ниндәй ҙә яңы нәмә алмаһағыҙ, иң аҫтағы кешене буяғыҙ\n11. Өйгә эш: хикәйәнең йөкмәткеһен һөйләргә\n12. Йомғаҡлау, анкеталар таратыу.\nДәрестәрҙә компьютер, йәғни презентациялар ҡулланыу.\nХәҙерге заманда башланғыс синыф балалары ла кәрәкле мәғлүмәтте китаптан уҡып белеүгә ҡарағанда интернет аша алыуҙы өҫтөнөрәк күрә. Шуға ла дәрестәрҙә яңы метод һәм алымдарҙы, заманса технологияларҙы ҡулланырға кәрәк. Компьютер технологияһы дәрестәрҙе күпкә һөҙөмтәлерәк үткәреү, уҡыу-уҡытыуҙың сифатын күтәреү мөмкинлеге бирә. Уны төрлө йүнәлештә ҡулланырға була: дәрескә ыңғай мотивация тыуҙырыу, дәрескә ҡыҙыҡһыныу уятыу, дәрес ваҡытында актив ҡатнашыуҙарын булдырыу мөмкин. Бының өсөн презентация алымын ҡулланыу отошло. Презентацияны дәрестең һәр этабында ҡулланырға мөмкин. Тик балаларға ҡыҙыҡ өсөн түгел, ә дәрестең сифатын, һөҙөмтәһен , уҡыусыларҙың эшмәкәрлеген күтәреү һәм ваҡытты экономиялау маҡсатында ҡулланырға кәрәк. Слайдтар төп теманан ситләшергә тейеш түгел.\nМәҫәлән, дәрестең башында уянып китеү өсөн башланғыс синыфта хор менән шиғырҙар уҡыу оҡшай.(слайд 1). Проблемалы эштәр, уйындар аша тема, маҡсат билдәләп, йәки уҡыясаҡ хикәйәне фаразлап , аҙаҡ үҙҙәре әйткән тема, маҡсат, фараздары килеп сыҡһа уларға ҡыҙыҡ. (слайд 2) Ял минуттарында музыка аҫтында йәнһүрәт персонаждарын ҡабатлап хәрәкәттәр яһайҙар. (слайд 3) Математика дәрестәрендә телдән иҫәп үткәреүҙә, таблицалар бирелә һәм уның буйынса төрлө эштәр бирелә.(слайд 4) Ғәмәли эштәр өсөн күнегеүҙәр өҙерләргә мөмкин. Улар өҫтәндә эш барышында уҡыусылар үҙҙәре ҡағиҙә сығара һәм экрандағы менән сағыштыра. (слайд 5) Орфограммалар өҫтөндә эш үткәрелә, аҙаҡ тикшерәләр һәм хаталар өҫтөндә эш үткәрелә. (слайд 6)\nТөрлө һүрәттәр менән телмәр, ижади һәләттәрен, фекер ҡеүәләрен үҫтерергә мөмкин. Мәҫәлән, бер һүрәт буйынса ғына егерме төрлө эш бирергә мөмкин.(слайд 7) Һөйләм сиктәрен билдәләү баш хәреф йәки һөйләм төрҙәрен үткәндә файҙалы. (слайд 8) Дәрес аҙағында смайликтар, төрлө һүрәттәр менән баһалау уүышлы. Рефлексия төрҙәре лә бик күп.\nКластан тыш эштә лә презентацияны уңышлы файҙаланырға мөмкин. “Атай, әсәй – изге һүҙҙәр” тигән кисә үткәрҙек һәм балалар менән атай-әсәйҙәре тураһында презентация эшләнек. (слайд 9) Бындай эштәр кисә-байрамдарға йәм өҫтәй. Кластан тыш эшмәкәрлек дәресендә яйлап өйрәнәбеҙ һәм эҙләнеү эше буйынса проекттар яҡлайбыҙ, конкурстарҙа ҡатнашабыҙ.\nӘлбиттә, презентациялар әҙерләү күп ваҡыт талап итә, әммә бер нисә дәресте әҙерләп алһаң, ҡалған дәрестәрҙе ошо шаблондар нигеҙендә эшләп була.\n*Кем урманды һаҡламай, шул тәбиғәттең дошманы.\n*Бер ағас ҡырҡһаң,икене ултырт.\nЙыр “Шатлыҡ” Ярамай\nДуҫтар булғанға ҡыуанып Өлкәндәр гел ярамай ти\nЙөрәк шатлыҡлы тибә Өлкәндәр менән ҡыйын\nЙылмайһа яҡын дуҫым Ҡарап ҡына торалар шул\nХатта күҙ йәше кибә Торалар гелән тыйып\nШатлана бар ғаләм Донъя ҙурҙар ҡулында шул\nЙондоҙ-ҡарға ҡушып Беҙҙеңсә генә булмай\nЕбәрә ергә сәләм Ярамайҙы тыңлай-тыңлай\nШатлыҡ ебәрә ергә сәләм Үҫәбеҙ,үҫәбеҙ инде шулай\nГәүһәр төҫлө йәйғор ҙа Шырпыға тейеү ярамай\nКөмөш сыңлы ямғыр ҙа Ҡайсыһы ла ҡот осҡос\nҠар өҫтө мамыҡ юрған Улар уйынсыҡ түгелдәр\nЮрған өҫтөндә юрға Улар бары ҡотортҡос\nБына шундай тылсымға Яй атлама, шәп йүгермә\nТик дуҫлыҡ ҡына эйә Ишетелмәй ҡысҡырма\nБурандарҙы йырлатып Матур ғына итеп һөйлә\nЙөрәккә шатлыҡ өйә Һаҡау һүҙҙәр ҡыҫтырма\nТыңлағас тыңлайыҡ инде\nУлар беҙ тип йәшәйҙәр\nТор-тор Беҙ хәҙер уҡыусылар\nҠояш сыҡты ла инде Уйын бүтән күп эләкмәҫ\nТор-торҙан хәбәр килде Беҙ хәҙер уҡыусылар\nЕлдәр ҡыуа болотто Беренсе сентябрь менән\nМин йоҡомдо оноттом Ҡотлай уҡытыусылар\nМәктәп беҙгә ишек аса\nӘтәс һайлай кәртәне Көтәлер ҡыҙыҡ дәрес\nСәләмләргә иртәне Көтәләрҙер ҡыңғырауҙар\nТурғайҙар эй ҡойона Көтә оҙон тәнәфес\nЙылы ямғыр һыуына\nАстым инде күҙемде Бүтән беҙҙең уйҙарыбыҙ\nТоттом әйткән һүҙемде Икенсерәк хәстәрҙәр\nӘсәй уятҡас торам Хәҙер беҙҙең биштәр менән\nМин бит мәктәпкә барам Китап, ҡәләм, дәфтәрҙәр\nКүмәкләшеп беҙ мәктәптә\nҮтһәк ун бер баҫҡысты\nСикһеҙ донъяның серҙәрен\nАсыр белем асҡысы\nҺәр партала иң уртала Иркен беҙҙең мәктәбебеҙ\nӘлифба тигән китап Бәләкәй генә дәүләт\nҺүрәттәре бигерәк күп Уҡытыусы апайыбыҙ\nАсып ҡарайбыҙ ҡат-ҡат Уҡыта беҙҙе һәйбәт\nБелем донъяһына ишек Яйлап тормошҡа әҙерләй\nӘлифба тигән китап Бәхетле киләсәккә\nРәхмәт әйтеп йыр йырлайбыҙ Беҙҙең икенсе әсәй ул\nОшо китапҡа атап Рәхмәтебеҙ ҙур уға\nУҡытыусы әлифбанан Тыңлаһаҡ-тыңламаһаҡ та\nБеҙгә хәреф өйрәтә Апай беҙҙе ярата\nТаҡтаға яҙып күрһәтә Ҡыҙыҡ әкиәттәр һөйләп\nШунан ҡабат һөйләтә Ауыҙына ҡарата\nҺыҙыҡтарҙан, ырғаҡтарҙан Уҡытыусы апайыбыҙ\nТора икән хәрефтәр Гел генә беҙҙең янда\nХәрефтәрҙән һүҙ төҙөргә Матур үтә көндәребеҙ\nӨйрәнәбеҙ дәрестә Уҡытыусы булғанға\nКәрәк ти бит һәр эштә\nӘлифбаны ҡыйыу асҡас\nСерен сисә хәрефтәр\nБеҙ икәү бергәләп\nКитап –дәфтәрҙәр ҙә\nЯныма ул килә\nУл беҙгә күрһәтә\nБар булған һөйөүен\nТема:Йәнле тәбиғәттең бер-береһе менән бәйләнеше\nМаҡсат: 1) Тәбиғәттәге бәйләнеште эҙләү һәм күҙәтеү.\n2) Фекерләү ҡеүәләрен, телмәрҙәрен,күҙәтеүсәнлек һәм үҙҙәренең\nбулған белемдәренә таянып яңы белемдәр эҙләү һәләттәрен\n3)Тәбиғәткә ҡарата һаҡсыл ҡараш тәрбиәләү\nЙыһазландырыу: компьютер,телевизор,презентация, ағас һүрәттәре, дарыу\nХәйерле иртә, балалар! Ҡунаҡтар менән иҫәнләшеп алайыҡ\nҺаулашабыҙ, сәләм бирәбеҙ.\nБар донъяға ебәрәбеҙ (слайд 1)\n-Кластан тыш эшмәкәрлек дәресен башлайыҡ. Кәйефтәр нисек? Шәпме? Шәп булғас, эштәребеҙ ҙә шәп барыр тип уйлайым. Ә инде дәрестә уйларбыҙ, һөйләрбеҙ, булған белемдәребеҙгә таянып эҙләнербеҙ.\n2. Тема, маҡсат билдәләү.\n- Эште йомаҡтан башлайыҡ.\n*Ҡарап торһаң, йәне юҡ, тупраҡ ашай, һыу эсә, үҙе юғары үҫә.\n- Дөрөҫ, ағас. Ағас тигәс һеҙҙең күҙ алдығыҙға нимә килеп баҫа?Күҙҙәрҙе йомдоҡ та күҙ алдына килтерәйек. (уҡыусыларҙың яуаптары)\n- Тимәк, дәрестең проблемаһы ниндәй буласаҡ? (Урман тормошон күҙәтеү, өйрәнеү)\n-Беҙҙең Башҡортостаныбыҙҙа урмандар бик күп. Ниндәй урмандар була? (япраҡлы, ылыҫлы, ҡатнаш – слайд 2,3)\n-Урман – ерҙең үпкәһе тиҙәр. Ни өсөн? (слайд 4)\n-Беләһегеҙме, бер рәссам (слайд 5) урман һүрәтен төшөрөргә уйлаған. Урман-ул ағастар, ҡыуаҡтар тип фекер йөрөткән дә ағастар эшләгән. Бына ошолай итеп (слайд 6). Үҙ эшенә һоҡланып ҡарап торған да ҡайҙалыр сығып киткән. (слайд 7)\n-Рәссам килгәнсе ағастан нимәләр эшләп була икәнен һөйләй торайыҡ. (слайд 8- уҡыусыларҙың һөйләүҙәре)\n- Рәссам ҡайтып ингән һәм үҙ күҙҙәренә ышанмаған.Ағастар ҡороған, ҡарағыҙ әле. (слайд 9) Урманға нимә булғанын аңламай рәссам һеҙҙән кәңәш һорай. (Унда үҫемлектәр, сәскәләр юҡ бит)\n-Рәссам уларҙы эшләгәнсе ошо һүрәттәр араһынан үҙегеҙгә бирелгән ағасты алығыҙ һәм әҙерләп килгән мәғлүмәттәрегеҙ менән беҙҙе таныштырып китегеҙ (һәр уҡыусы бер ағас тураһында һөйләй)\n-Хәҙер фаразлап алайыҡ әле. Дөрөҫ яуапты табырһығыҙмы икән? (слайд 10- бер нисә яуап бирелгән, дөрөҫөн табалар)\n*Ниндәй ағастан музыка ҡоралдары яһайҙар? (саған)\n*Шырпыны ниндәй ағастан эшләйҙәр икән? (уҫаҡ)\n*Беҙҙең яҡтарҙа иң оҙаҡ йәшәгән ағас? (имән)\n*Беҙҙә ниндәй ағас һуң ғына сәскә ата? (йүкә)\n*Һуйыр ҡыш көнө ниндәй ағастың ылыҫы менән туҡлана? (ҡарағай)\n- Рәссам төшөрөп бөткән. Матурмы хәҙер? (слайд 11) Ә һеҙ ниндәй үҫемлектәр беләһегеҙ? (Туп менән уйын, һелтәһәм үҫемлек әйтеп кире бирәләр)\n-Һеҙгә дарыу үләндәре килтерергә ҡушҡайным. Үләндәрегеҙҙе күрһәтеп алға сығып һөйләгеҙ (үҙҙәре килтергән дарыу үләненең файҙаһы, ҡулланылышы тураһында һөйләйҙәр)\n-Беҙ һөйләшкәнсе урманыбыҙ тағы ҡороған бит. Ни өсөн һуң? (слайд 12)\n(Бәшмәктәр юҡ бит) Слайд 13\n-Бәшмәктәр ни өсөн кәрәк?\n- Мин бәшмәктәрҙе күрһәтә барам, ә һеҙ ашай торған булһа баҫаһығыҙ, ағыулы булһа сүкәйәһегеҙ.\n-Беҙ уйнағансы урманыбыҙ тағы ҡороған бит.(слайд 14) Хәҙер нимә эшләйбеҙ? (бөжәктәр булмағанға)\nБәжәктәрҙе эшләгәнсе, берегеҙ берәй бөжәкте һүрәтләй, ә ҡалғандарығыҙ уны танырға тырышығыҙ (Слайд 15 – күрһәтеп барыла)\n-Урманыбыҙ барыбер ҡорой бит. Нимә эшләйбеҙ? (бөжәктәр ағастарҙы ашап бөткән бит, ҡоштар кәрәк) слайд 16\n- Ике рәт ярышып ҡош исемдәрен әйтегеҙ. (Таҡтала билдәләп барыла һәм еңеүсе рәт билдәләнә)\n-Ҡоштар ни өсөн кәрәк? (яуаптар һәм хор менән “Ҡоштар-беҙҙең дуҫтар”)\n- Нисек ярҙам итәбеҙ? (слайд 17)\n-Урманыбыҙ тағы ҡороно. Тағы нимә етмәй һуң? (йәнлектәр кәрәк бит)\n-Хәҙер “Тирмәкәй” әкиәтен сәхнәләштереп ҡарайыҡ.(ролдәрҙе бүлеп алыу) Өйгә индергәндә һәр йәнлек үҙе менән таныштырырға тейеш\n-Ни өсөн рәссамдың һүрәте ыңғай ғына килеп сыҡманы?\n(уҡыусылар һәр береһе үҙ фекерен әйтәләр)\n-Эйе, тәбиғәт ул беҙҙең организм кеүек. Бөтә нәмә бер-береһенә бәйләнгән (слайд 18- бәйләнеште бергәләп күҙәтеү)\n-Ниндәй һығымта яһайбыҙ?\n(Тәбиғәттә беҙгә күренмәгән ептәр бик күп. Уларҙың береһен генә өҙһәк тә тәбиғәт юҡҡа сыға)\n-Юҡҡа сыға тигәс,әйтегеҙ әле бөтөп барған үҫемлек, йәнлектәрнимәгә яҙыла?\n-Эйе, Ҡыҙыл китап (слайд 19)\n-Ошо урманға нимә әйтерһегеҙ? Слайд 20-сүп-сар ташланған урман)\n-Үҙебеҙ ҡағиҙәләр төҙөйөк (уйлап сығара баралар, слайдта 21 күренеп бара)\n- Дәресебеҙ аҙағына яҡынлашты. Нимә алдығыҙ был дәрестән?Дәрес оҡшаһа, һеҙгә файҙалы булһа ҡояш һүрәте,ә инде бер нәмә лә алманым, үҙем белә инем тип уйлаһағыҙ болот һүрәте эшләгеҙ (эшләйҙәр һәм һәр уҡыусы үҙ фекерен әйтә)\n- Икенсе эҙләнеү дәресенә нимә әҙерләйәсәгегеҙҙе белер өсөн ошо пазлды төҙөп ҡарағыҙ. (һәр уҡыусыға ниндәй үҫемлек эләгә, шул турала проект эшен әҙерләйҙәр)\nИҫке Собханғол мәктәбенең Ғәлиәкбәр филиалы\n2-се синыфта әҙәби уҡыу дәресе\nТема: В.Исхаков. Айнурҙың дуҫтары\n«Слова, которые отвечают на вопросы\n“Что делает?, Что делал?, Что сделал?»\n(Методическая неделя по русскому языку)\nВыполнила: Сатвалова Л.Р.\nКүпме дәрес тәнәфестәр\nКөндәлек өйгә эштәр\nҠуйылмай ҡалған биштәр\nБарыһы ла артта ҡалды\nОнотмағыҙ тиеп зыңлай\nБулған төрлө осраҡтар\nТәүге тапҡыр ғашиҡ булып\nЯнып йөрөгән саҡтар\nТағы бер йыл үтеп китте\nБелем мәңгегә ҡала\nУҡытыусы моңһоу ҡарай\nЯлға оҙата мәктәп\nКөҙөн ҡыңғырау зыңлаһа\nКилегеҙ ти йәһәтләп\nБөгөн байрам барыбыҙ өсөн\nХушлашыу мәле етте\nҺеҙгә артабан уҡырға\nВаҡыт та килеп етте\nЕрҙә, күктә, диңгеҙҙәрҙә\nБыл доньяла юлдар тулы\nТик барынан яҡыныраҡ\nҠәҙерлерәк мәктәп юлы\nҮҫеп тә киткәнһегеҙ\nБуйға ла еткәнһегеҙ\nАпайҙар һәм ағайҙар\nБулып та киткәнһегеҙ\nКисә генә әле һеҙ\nБик бәләкәй инегеҙ\nӘ бөгөн ҡыңғырау һуға\nСаҡырып оло юлға\nӘ хәҙер һеҙҙең алда\nҘур имтихандар тора\nТик еңә ала уны\nКем яҡшы ниәт ҡора\nТөрлө һөнәр кәрәк илгә\nТырыш хеҙмәт итегеҙ\nҠайҙа ғына булһағыҙ ҙа\nХәйерле юл, ағайҙар!\nХәйерле юл, апайҙар!\nЮлдарығыҙ уң булһын,\nКүгебеҙ яҡты булһын.\nБеҙҙән һеҙгә теләктәр шул\nБик тырышып уҡығыҙ\nҺеҙгә һаулыҡ, уңыш теләп\nҘур юлға оҙатабыҙ Аҡ юл, һеҙгә!\n← Подмосковные вечера Обработка Натальи Ишковой для струнного секстета Дырки в хлебе →


Өфөлә йәштәр өсөн вакансиялар йәрминкәһе үтәсәк // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nӨфөлә йәштәр өсөн вакансиялар йәрминкәһе үтәсәк\n15:51, 14 ноября 2011 Иҡтисад\nКесе йома, 22 ноябрҙә, Өфөлә йәштәр өсөн сираттағы вакансиялар йәрминкәһе үтәсәк. Йәштәргә эшкә урынлашыуҙа ярҙам итеү, хеҙмәт баҙарының бөгөнгө шарттарына йәштәрҙең яраҡлашыуы сараның төп маҡсаттары булып тора.\nНоябрҙә үтәсәк йәрминкә йәштәргә эш эҙләүҙә ярҙам итеүгә йүнәлтелгән быйылғы күп һанлы акцияларҙың һуңғыһы буласаҡ. Үткәрелгән саралар араһында — «Йәштәргә эш!», «Карьера көнө» акциялары һәм ваҡытлыса мәшғүллек буйынса йәрминкә.\nСараны ойоштороусылар булып Өфө хакимиәтенең йәштәр сәйәсәте буйынса комитеты һәм ҡаланың йәштәр мәшғүллегенә булышлыҡ итеү үҙәге сығыш яһай. Йәрминкә Өфөнөң халыҡ мәшғүллеге үҙәгендә үтәсәк. Башлана – 15 сәғәттә.\nТеги: вакансиялар йәрминкәһе, халыҡтың мәшғүллеге, йәштәр


Башҡортостан-Ляонин. Хеҙмәттәшлек йүнәлештәре | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n11 ноября 2015 — 15:47\nДиктор Башҡортостанда ауыр быраулау ҡоролмалары сығарыу заводы төҙөлөүе ихтимал. Ҡытай халыҡ республикаһы Ляонин провинцияһы рәсми делегацияһының был тәҡдимен Республика башлығы Рөстәм Хәмитов хупланы. Ляонин провинцияһындағы Хайченнефтемаш компанияһы менән Башҡортостан үҫеш корпорацияһы акционерҙар йәмғиәте араһында килешеү төҙөлдө. Компаниялар төбәктәрҙең нефтехимия тармағын үҫтереү өлкәһендә хеҙмәттәшлек итергә ниәтләй. Киләсәктә машиналар төҙөү һәм нефтехимиянан тыш, Ляонин провинцияһы менән Башҡортостан араһында туризм, мәҙәниәт һәм башҡа өлкәләрҙә лә хеҙмәттәшлекте дауам итеү күҙ уңында тотола.


Имеш-мимеш һөйләгәнсе, «Йәшлек»кә яҙылығыҙ! » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Конкурстар » Имеш-мимеш һөйләгәнсе, «Йәшлек»кә яҙылығыҙ!\nГәзитебеҙ редакцияһы ағымдағы йылдың икенсе ярты йыллығына баҫмабыҙға яҙылыусылар араһында ойошторған «Йәшлек»-фараз» конкурсының еңеүсеһе – Бөрйән районының Байназар ауылында йәшәүсе Малаҡаевтар ғаиләһен тәбрикләне һәм ауыл халҡы менән осрашыу ойошторҙо.\nБыл донъяла бер ни ҙә осраҡлы булмай, тиҙәр. Яҙған икән, ҡарышыу файҙаһыҙ, яҙған мал ҡапҡаңды ҡайырып булһа ла килеп инәсәк. Бер нәмәгә ҡарамаҫтан. Матбуғатҡа яҙылыу кампанияһы башланған һайын инде бер нисә йыл дауамында гәзитебеҙ тарафынан ойошторолған был конкурстың әлеге еңеүсеһе – Бөрйән районының Байназар ауылында йәшәүсе Малаҡаевтарға китеп барышлай шундай уйҙар тынғылыҡ бирмәне. Сөнки уларға, республиканың ғына түгел, үҙәк баҫмаларға күпләп яҙылыусы ғаиләгә беренсе тапҡыр ғына барыуыбыҙ түгел ине. Бынан бер нисә йыл элек «Йәшлек» гәзитенә яҙылыусылар араһында лототрондан квитанцияларҙы тартып сығарыу уйынында ла тап улар бүләк отҡайны.\nБыға тиклем «Йәшлек»-фараз» конкурсы еңеүселәренә гәзитебеҙ хеҙмәткәрҙәре бер көнөн бағышланы: былтырғы ҡоролоҡ йылында Әбйәлил районының Яңы Балапан ауылынан еңеүсебеҙ Клара Зәйтүноваға миндек әҙерләргә барҙы, унан һуң ҡышын Стәрлебаш районының Түбәнге Аллағыуат ауылында йәшәүсе Рафаэль Ишһариндар ҡар тотто. Быйыл иһә конкурс еңеүсеһенә, бүләктән тыш, ауылда редакция коллективы менән осрашыу һәм матур концерт вәғәҙә ителгәйне.\nОсрашыу көнөн төрлө сәбәптәр арҡаһында өс тапҡыр күсерергә тура килһә лә, унан ғына сараның бәҫе кәмемәне, киреһенсә, ике яҡ та телефон аша аралаша торғас, аралар тағы ла яҡынайҙы, осрашыуға әҙерлек артты ғына, тип билдәләргә кәрәк. Бигерәк тә ғаилә башлығының, районда ғына түгел, республикала хөрмәт һәм шөһрәт ҡаҙанған ветеринар Азат ағайҙың, ҡунаҡтар килә, тип өсөнсөгә ҡаҙы әҙерләүе, уны эшләгән һайын тәмлерәк була бара, тигәне лә күпте һөйләй.\nКөн һалҡынсараҡ булһа ла, иң мөһиме – күңелдәрҙә йылы. Кәйефтәр шәп. Баш мөхәррир Артур Дәүләтбәков етәкселегендәге делегациябыҙ – гәзитебеҙҙең дуҫы, уҡыусыларыбыҙҙың баштарын төрлө сканвордтар менән «ҡатырыусы» Илдар Ғәбитов, «Гәлсәр һандуғас» телефестивале лауреаты, йәш йырсы Зилиә Бәхтиева, водителебеҙ Руслан Ғәйнетдинов һәм ошо юлдарҙы яҙыусы, ҡар-бурандар өйрөлтөп, «тимер ат»ыбыҙҙа «һә» тигәнсе Байназар ауылына килеп тә еттек.\nБыл ғаиләгә юлдар тапалғанлыҡтан, кәрәкле йортто табыуы ҡыйын булманы. Хужалар – Фәриха һәм Азат Малаҡаевтар, ошо ваҡиға айҡанлы йыйылған туғандары ҡунаҡтарҙы бик йылы ҡаршы алды һәм юлдан килеүселәрҙе йола буйынса табын артына саҡырҙы.\nӨйҙә төрлө баҫмаларҙың күплеге хайран итте.\n– Гәзит-журналдарҙан ҡалғаныбыҙ юҡ, башҡортсаһын-руссаһын да һәр ваҡыт алдырҙыҡ, – тип ҡыҙыҡһыныуыбыҙҙы бүлде хужабикә Фәриха апай. – Элек күберәк яҙыла торғайныҡ, хәҙер баҫмаларҙың күбеһенә хаҡ артты һәм олоғая килә, барыһын да уҡырға ваҡыт та етмәй – ауыл кешеһенең тауыҡ сүпләһә лә эше бөтмәй, үҙегеҙ беләһегеҙ.\nБыныһы шулай, әммә, нимә-нимә, гәзитебеҙҙең тоғро дуҫтары «Йәшлек»тән айырылғаны юҡ.\n– Почтальон, «Йәшлек» – йәштәр гәзите, ти ҙә, йәнде көйҙөрә, ә мин аптырап тормайым, күңелем һаман йәш бит, «Йәшлек»те һорай, тимен. Башҡаларҙы ла гәзиткә яҙылырға өгөтләйем: әллә ҡайҙа ләстит, имеш-мимештәр һөйләп йөрөгәнсе, «Йәшлек»те алдырығыҙ, тим, унда бөтә нәмә лә көнүҙәк, хаҡ һәм урынлы сағыла, – ти хужабикә, йортҡа беҙҙән алдараҡ килеп етеүсе «Йәшлек»тең һуңғы һанын тотоп. Әйткәндәй, шуныһын да билдәләргә кәрәк, матбуғат баҫмалары Байназарҙа ваҡытында таратыла, ә был мәғлүмәт заманында бик мөһим. Азат ағай ҙа был һүҙҙәр менән килешә.\n– Нисек кенә сәйер яңғырамаһын, кем-кем, ә беҙ гәзиттәрҙе көтөп алабыҙ, берәй сәбәптән килмәй ҡалһа, ҡаңғырыша башлайбыҙ. Гәзиттәрҙән иң тәүҙә «Йәшлек»те уҡыйым. Апайығыҙ күреп, гәзиткә талашмаһын тип, уны йәшерешеп тә бөтәбеҙ, – ти ул.\nМалаҡаевтар баҫмаларҙы алдырып ҡына ҡалмай, ундағы конкурстарҙа ла даими һәм әүҙем ҡатнаша. Һуңғыһы, баҡтиһәң, бишенсе тапҡыр еңеү булыуы ла беҙҙе ғәжәпләндерҙе. «Аҙна» гәзитенән отолған диван өйҙәрен күркәмләп ултырһа, «Комсомольская правда» гәзитенән Азат ағай аҡсалата бүләк ота. «Йәшлек»тән тәүге отҡан бүләк кеҫә телефоны була, әле килеп, икенсегә бәхет йылмайыуы ғаиләнең ырыҫлы булыуын тағы ла дәлилләне.\n– «Блат»ығыҙ барҙыр, тигән кешеләр ҙә булды. Әммә гәзит менән тығыҙ бәйләнештә йәшәһәң, уның һулышын тойһаң, күҙаллауы еңелерәк. Тормош тәжрибәһенән тыш, шулай уҡ ҡомар тигән нәмә лә бар бит әле, – тип тәжрибәһе менән уртаҡлашты Азат ағай.\nҠомар тигәндән, Малаҡаевтарға был һүҙ төптән тура килә.\n– Бер ниндәй насар ғәҙәтем, яҙыҡ юлдан йөрөгәнем булманы, Аллам һаҡлаһын. Әммә бер тапҡыр бәләкәй генә гонаһ ҡылырға тура килде. Бер ваҡыт тимер биш һум һалып уйнай торған лототрон менән мауығып киттем. Ҡомарым шул тиклем артты, бармайынса бер көн дә тора алмай башланым, һуңынан шунда биш тәңкә төшөрөр өсөн хатта алдашырға ла тура килде, – ти Фәриха апай. – «Урал лото» менән дә ҡыҙыҡһынабыҙ, әммә ҡомарыбыҙҙы йүгәнләп, уйлап, кәңәшләшеп эш итәбеҙ.\nАзат ағай ҙа, Фәриха апай ҙа башҡаларға өлгө булырлыҡ: ярҙамсылдар, тынғыһыҙҙар, тырыштар. Донъялары ҡотло, тиҙәр ундайҙар хаҡында. Ысынлап та, бәхет ҡошо тик уңғандарға, ҡотлоларға йылмайыуын бер нисек тә инҡар итеп булмай.\nКөн кисләтә тағы ла һалҡынайтты, әммә Байназар ауылының мәҙәниәт йортонда ысын мәғәнәһендә эҫе һәм күңелле. Ауыл халҡы – эреһе-вағы – барыһы ла тамаша ҡылырға осрашыуға килгәйне. Ауылда гәзитебеҙҙе яратып алдырыусы уҡыусыларыбыҙ бихисап. Ҡунаҡтарын ололап, беҙҙе мәҙәниәт йортоноң ишек төбөнән үк йыр-моңға сорналған тамаша менән ҡаршы алдылар. Зал, хатта балкон халыҡ менән тулы. «Отчет йыйылыштарына был тиклем халыҡ йыйылмай, бына бит «Йәшлек» тигәс, кеше эркелеп килгән», – райондың «Таң» гәзитенең баш мөхәррире Рафаэль Шәмиғоловтың һүҙҙәре күңелгә балдай яғылды. Әйткәндәй, осрашыу район гәзите редакцияһы, район мәҙәниәт бүлеге менән бергәләп ойошторолдо һәм был тамашаны сағыуыраҡ итте.\nРайон гәзите етәксеһе, форсаттан файҙаланып, залдағыларҙы подписка барышы менән таныштырҙы һәм байназарҙарҙы ла гәзиттәргә яҙылырға өгөтләне. Ауылда район гәзитенә яҙышып тороусылар ҙа бихисап икән, уларға баҫманың баш мөхәррире Маҡтау грамоталары тапшырҙы. Грамотаға лайыҡ булыусы Фәнүзә Ишбаева, гәзитһеҙ йәшәй алмайым, эшләй башлағанымдан алып «Йәшлек»те, «Таң»ды һ.б. алдырам, ғөмүмән, гәзит һәр өйгә лә, һыйыр йортҡа ҡайтҡан кеүек, килеп торорға тейеш, тине. Сәйҙә Сәйәхова, ни өсөн һәр кем гәзит уҡырға тейешлеген әйтеп, өйҙәребеҙгә байрам яһайыҡ, баҫмаларға яҙылайыҡ, тип өндәне ауылдаштарын. Көнһылыу Ҡотлобаева гәзиттең мәғлүмәт сараһы ғына түгел, уларҙың халыҡҡа ярҙам итеүен дә билдәләп үтте һәм киләсәктә һәр ауыл кешеһен борсоған пай ерҙәрен хосусилаштырыу мәсьәләһен тағы ла ентекләберәк, эҙмә-эҙлекле яҙыуыбыҙҙы һораны.\nСәхнәнән яңғыраған шиғырҙар, балалар ансамбленең бейеүе, Бөрйән былбылдары – Гүзәл Сырлыбаева һәм Миләүшә Ҡасимованың йырҙары күңелдәребеҙҙе тағы ла күтәрҙе.\n– Байназар ауылында бик дәртле халыҡ йәшәй икән, бар нәмәгә лә дәртле булыуығыҙға «Афарин!» тип кенә әйтерлек. Шундай дәртле кешеләрҙең береһе – һеҙҙең ауылдашығыҙ – Азат ағай Малаҡаев, – тине баш мөхәрриребеҙ Артур Дәүләтбәков, осрашыуҙың сәбәпсеһен билдәләп һәм конкурста еңеүсегә гәзит-журналдарҙы уҡырға уңайлы булһын өсөн һауа тултырмалы матрац бүләк итте. Үҙ сиратында, Азат ағай ауылдаштарына ла уңыштар йылмайыуын теләне, тик бының өсөн «Йәшлек»кә яҙылырға кәрәклекте һыҙыҡ өҫтөнә алды. Абруйлы, тәжрибәле кешенең һүҙҙәренә күптәр ҡолаҡ һалыр, моғайын.\nУникум, донъя сканвордсылары исемлегенә ингән Илдар Ғәбитов залдағыларҙы йомаҡтары, фокустары, көләмәстәре, башватҡыстары менән һынаны, зирәктәр бүләкһеҙ ҡалманы, еңеүселәргә китаптар, календарҙар, «фирменный» футболкаларыбыҙ тапшырылды. Гәлсәр моңло йырсыбыҙ Зилиә Бәхтиеваны тамашасы бик ихлас ҡабул итте. Байназарҙарҙың викторина һорауҙарына шартлатып яуап биреүе гәзитебеҙҙең мәртәбәһен арттырҙы ғына.\nОсрашыу һуңында, бындай сараны йышыраҡ ойошторһағыҙ ине, тигән теләк тә яңғыраны. Бик яҡшы теләк, гәзиткә яҙылып, бүләктәр отоп тороғоҙ, беҙ ҙә килеп торорбоҙ.\nБайназар ауыл биләмәһе хакимиәте етәксеһе Мәүлит Мөхәмәтйәновтың һәм ауыл мәҙәниәт йорто етәксеһе Сәғит Алтынбаевтың һүҙҙәре буйынса, Бөрйән районы хакимиәте етәксеһе Динир Әхмәтйәновтың матбуғатҡа яҙылыу кампанияһына ҙур иғтибар бүлеүе, йыйылыштарҙа был хаҡта айырым билдәләп үтеүе хуплауға лайыҡ. Һүҙ бар икән, тимәк, һөҙөмтә лә көттөрмәҫ.\nИх, Бөрйәндең һулап туймаҫлыҡ һауаһы! Хет банкаға консервалап алып ҡайт, тип шаяртышып, Азат ағай һәм Фәриха апай Малаҡаевтар менән хушлаштыҡ. «Оҙаҡҡа түгел һаубуллашыу. Юлығыҙ, көттөрмәй, йәнә беҙҙең яҡтарға төшөр, ахырыһы. Әле тағы ла ошо конкурсҡа тиражды фаразлап ебәрҙем», – шундай дәртле, ҡомарлы, ихлас дуҫтарыбыҙ булғанда йәшәүе лә күңелле бит!\nСығыу ваҡыты 20-12-2011, 10:11 | Ҡаранылар: 1147\nКиленем «Йәшлек» алдыра, тип маҡтанырлыҡ булһын!


Өфөлә ашнаҡсылар һәм кулинарҙар һөнәри байрамдарын билдәләй // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nӨфөлә ашнаҡсылар һәм кулинарҙар һөнәри байрамдарын билдәләй\n17:07, 21 октября 2013 Йәмғиәт\nБөгөн Өфөлә ашнаҡсылар һәм кулинарҙар үҙҙәренең һөнәри байрамдарын билдәләй. Төп тантана Ҡала Мәҙәниәт һарайында уҙа.\nБөтә донъяла Ашнаҡсылар көнө бер көн алда – 20 октябрҙә билдәләнде. Халыҡ-ара дата 2004 йылда Бөтә донъя кулинарҙар йәмғиәте ассоциацияһының инициативаһы менән булдырыла. Был ойошма составына төрлө илдәрҙән һигеҙ миллион ашнаҡсы һөнәре вәкилдәре инә. Халыҡ-ара ашнаҡсылар көнө 70 илдә киң күләмле байрам сараһына әүерелгән.\nРәсәйҙә кулинария фән булараҡ 18-се быуатта үҫешә башлай. Был туҡланыу предприятиеларының таралыуы менән бәйләнгән. Тәүҙә корчма, һуңынан трактирҙар һәм ресторандар. Беҙҙең илебеҙҙә беренсе кулинария кухняһы 1888 йылда Петербургта асыла.\nБашҡортостанда бындай ҙур күләмле байрам беренсе тапҡыр уҙғарыла. Киләһе йылдарҙа байрамды йыл һайын үткәрергә планлаштыралар.\nСара программаһына профессиональ һәм һәүәҫкәр мастер-кластар үткәреү, стратегик инициативалар директоры Джозеф Монастеронан (Joseph Monastero) CendallCollege уҡытыу программаһын (Чикаго, АҠШ) презентациялау, сәй клубының өлгө эше, профессиональ хеҙмәткәрҙәр араһында ҡунаҡсыллыҡ өлкәһендә конкурстар, сағыу шоу-программа, күргәҙмәләр инә.\nБайрам концерт менән тамамланасаҡ, унда йәмәғәт туҡланыуы хеҙмәткәрҙәре үҙҙәре сығыш яһаясаҡ.


Селфи, һыуфи, гөлфи… Атаҡ! Уныһы нимә була тағы!?\nМоғайын, селфи тураһында белмәгән кеше бик һирәктер. Бәғзеләребеҙ телефон һатып алғанда иң беренсе уның фотокамераһының сифатына ҡарай – селфи эшләрлекме-юҡмы? Ә һеҙ уның төрҙәре тураһында хәбәрҙармы? Түбәндә беҙ селфиҙың иң популяр 11 төрө менән таныштырабыҙ.\nМоғайын, селфи тураһында белмәгән кеше бик һирәктер. Бәғзеләребеҙ телефон һатып алғанда иң беренсе уның фотокамераһының сифатына ҡарай – селфи эшләрлекме-юҡмы?\nӘ һеҙ уның төрҙәре тураһында хәбәрҙармы? Түбәндә беҙ селфиҙың иң популяр 11 төрө менән таныштырабыҙ.\nМелфи – ул ир-егеттәр селфиһы. Әлбиттә, ҡыҙҙарға ҡарағанда, егеттәр был шөғөлдө һирәгерәк үҙ итә. АҠШ ғалимдары үҙ-үҙен йыш фотоға төшөрөүсе ир-егеттәрҙе психик яҡтан сирле тип таныған.\nӘгәр ҙә үҙ-үҙен фотоға төшөрөүсе камераға берәй хайуанды ла эләктерһә, был төр селфи фелфи тип атала икән. Был йәһәттән, эт, йәки бесәй ҡосаҡлап төшөүселәрҙең фотолары интернет тулы.\nУсси тип күмәкләп фотоға төшөү атала. Йәғни бер кеше ҡулын һуҙып фотоға төшөрә, а ҡалғандары уның артында тора.\nКөҙгөлө лифтта фотоға төшөү ҙә айырым бер атамаға эйә икән. Лифтолук тип атала ул. 10-сы ҡаттан 1-сегә төшөп еткәнсе ҡыҙҙар 30–35 фото төшөрөп өлгөрә, ти, хатта.\nИң күп селфи ҡайҙа эшләнелә тип уйлайһығыҙ? Әлбиттә, спорт залында! Тап шуның өсөн уның исеме лә фитнесселфи.\nӘ инде һөйгәнең менән парлашып фотоға төшөү – релфи тип атала. Тик бындай фотоны интернет селтәренә һалырға ашыҡмағыҙ, “дуҫтар” араһында көнсөлдәре лә осрауы бар. Мөнәсәбәттәргә күҙ теймәһен тиһәгеҙ, релфины сәхифәнән юйып ташлауығыҙ хәйерлерәк булыр.\nӘЙТКӘНДӘЙ, “Аманат” журналына бер ай эсендә генә әллә күпме фото килә. Шулар араһында ҡыҙыҡлы селфиҙар ҙа бар. Ҡыҙыҡ булһын әйҙә, тинек тә, уларҙы ла бер нисә төргә бүлеп сыҡтыҡ. Шуға, ауыҙ тултырып, хәҙер башҡорт селфиһы ла бар, тип әйтә алабыҙ!\nҠЫМЫҘФИ – хуш еҫле эсемлек тотоп төшөүҙе беҙ шулай тип атарға булдыҡ. Үҙенсәлекле яңғырай, шулай бит?!\nАуылда кем дә кем бер йәй булһа ла ял иткән, ул кеше бесәнгә йөрөүҙең нимә икәнлеген белә инде ул. Йәйге сәхрәлә фотоға\nтөшмәй ҡалыу мөмкинме һуң? БЕСӘНФИ бына ошонан килеп сыға ла инде.\nӘ бына ҺЫУФИ – тимәк, һыу эсендә, йәки һыу фонында, яр башында тороп фотоға төшөү.\nГӨЛФИны Гөлфиә исеме менән бутап ҡуймағыҙ! Сәскә яратҡан ҡыҙҙарҙың иң яратҡан селфи төрө ул. Айырыуса, йәй көнө баҡсала төшкән гөлфиҙар матур була.\nОшоноң менән селфиҙар исемлеген ослап торайыҡ. Әлеге ваҡытта беҙҙең “Бәйләнештә” сайтындағы төркөмөбөҙҙә “Селфилы каникул” тигән фотоконкурс бара. Һеҙ унда үҙегеҙҙең ҡыҙыҡлы фотоһүрәттәрегеҙҙе ебәрә алаһығыҙ. Еңеүсене беҙ йәйҙең аҙаҡҡы көнөндә билдәләйбеҙ һәм уға иҫтәлекле бүләк тапшырыласаҡ.\nҺүрәттә: "Аманат"тың йәш хәбәрсеһе, Әбйәлил районы Ҡаҙмаш ауылы ҡыҙы Заһиҙә Рәжәпованан ҡымыҙфи.


Archives for Апрель 12th, 2018 | Йәншишмә\nАрхив записей за 12 апреля 2018\nНаписал в 12 апреля 2018, 22:55\nАтайымдың исеме – Илһам. Ул 1977 йылдың 19 ғинуарында Бишҡурай ауылында Фина һәм Әхмәт олатайымдарҙың ишле, татыу, эшһөйәр ғаиләһендә донъяға килгән. Ауыл мәктәбендә һигеҙенсе синыфты тамамлағас, район үҙәге Үрге Йәркәйҙәге һөнәрселек училищеһында белем ала. Техниканы бик ярата, теләп өйрәнә. Практика үткәндә үҙебеҙҙең ауылға ҡайтып, ырҙын табағында ашлыҡ таҙартыу машиналарын хеҙмәтләндерә. Эш ваҡытында бармаҡтарын ҡыҫтыра, уны …\nContinue reading ‘Чечен һуғышында ҡатнашҡан’ »\nБерәү ҙә уҡыуҙан арымағайны\nНаписал в 12 апреля 2018, 22:18\nЯҙғы каникул мәлендә Өфөләге 102-се башҡорт гимназияһында Балалар китабы аҙналығы уҙғарылды. Уҡыуҙан арығандарҙыр, мәктәпте күргеләре лә килмәйҙер инде, тип уйлаһам, яңылышҡанмын икән. Ҡыҙҙар, малайҙар саҡырыуҙы ҙур теләк менән ҡабул итеп, ихлас ҡатнашты.\nНаписал в 12 апреля 2018, 22:06\nӘкиәт Борон-борон заманда йәшәгән, ти, Көҙһылыу исемле ҡыҙ. Уның Һыуыҡбай исемле ағаһы, Яҙбикә исемле апаһы һәм Йәйкәй исемле һеңлеһе булған. Улар үҙҙәре бер айырым планетала ғүмер иткән. Өс ай һайын быларҙың берәүһе Ергә ҡунаҡҡа барып килгән. Тәүгеләрҙән булып Һыуыҡбай юлланған. Ул күренеү менән ап-аҡ ҡар бөртөктәре яуа башлаған. Ыжғыр бурандар ҡоторған. Кешеләр өшөп, мамыҡ шәл …\nContinue reading ‘Йыл миҙгелдәре нисек барлыҡҡа килгән?’ »


Йөрәк — Башҡорт Википедияһы\nправая коронарная артерия[d] һәм левая коронарная артерия[d]\nверхняя полая вена[d]\nартерия һәм Вена (анатомия)\nКешенең эшләп торған йөрәге\nКеше йөрәге 1. Уң йөрәк алды бүлексәһе. 2. Һул йөрәк алды бүлексәһе. 3. Өҫкө эсе ҡыуыш вена (Vena cava superior). 4. Аорта дуғаһы (Aort). 5. Үпкә артерияһы. 6. Үпкә венаһы. 7. Япраҡлы клапандар. 8. Ярым ай һымаҡ клапандар. 9. Йөрәктең һул ҡарынсығы. 10. Йөрәктең уң ҡарынсаңңығы. 11. Аҫҡы вена (Vena cava inferior). 12. Өс ҡапҡаслы клапан. 13. Үпкә клапаны\nКеше йөрәге моделе тәбиғи ҙурлыҡта\nЙөрәк (лат. соr, грек. καρδιά, рус. сердце) — мускулдарҙан торған эсе ҡыуыш ағза. Умыртҡалы йән эйәләре, шул иҫәптән кеше организмында туҡтауһыҙ ритмик ҡыҫҡарыу ярҙамында ҡан әйләнешен тәьмин итеүсе мөһим тән ағзаһы. Ул күкрәк ҡыуышлығында урта һыҙыҡтан һулдараҡ урынлашҡан.\n2 Кеше йөрәге\n3 Кеше йөрәгенең төҙөлөшө\n4 Йөрәктең эше\n«Йөрәк» һүҙе (урыҫ телендәге «сердце» үҙенең сығышы менән боронғо славян теленә барып тоташа: праслав. *sьrdьko, башҡа телдәрҙә: ибһе теле *ḱērd (шул уҡ тамырҙан лит. širdìs, бор. грек. καρδία, лат. cor, ингл. heart).\nЙөрәк тик унда ғына булған үҙенсәлекле мускулдарҙан: арҡыры һыҙатлы йөрәк мускулдары туҡымаһынан төҙөлгән. Бындай мускул туҡымаһында мускул сүстәре (оҙон еп һымаҡ күҙәнәктәр) үҙ-ара үрелеп үҫкән була. Был йөрәк ҡыҫҡарғанда ҡуҙғыуҙың тигеҙ таралып, сүстәрҙең берҙәм ҡыҫҡарыуын тәьмин итә.\nУл тоташтырғыс туҡыманан барлыҡҡа килгән йөрәк ҡабында (перикард) ята. Йөрәк ҡабының эске йөҙө йөрәкте еүешләп тороусы һәм ҡыҫҡарғанда ышҡылыуҙы кәметеүсе шыйыҡса бүлеп сығара.\nЙөрәк, ҡанды тамырҙарға ҡыуып, умартҡалылар организмы өсөн бик мөһим булған ҡан әйләнешен тыуҙыра. Даими хәрәкәтләнеп торһа ғына, ҡан үҙ бурысын үтәй ала. Шулай итеп, йөрәк һәм ҡан тамырҙары ҡан әйләнеше системаһын тәшкил итә.\nЙөрәктең тибеүҙән туҡтауы организмдың үлеменә килтерә, сөнки туҡымаларға кислород менән йәшәү өсөн мотлаҡ булған матдәләр килмәй. Һәм бер үк ваҡытта уларҙан тарҡалыу продукттары сығарылмай, һөҙөмтәлә организм ағыулана.\nКеше йөрәге[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nЙөрәктең ауырлығы, кешенең енесенә ҡарап уртаса, оло ирҙәрҙә 332 г (274—385 г), ҡатын-ҡыҙҙарҙа 253 (203—302 г) грамм була.\nБер минут арауығында уртаса 72 тапҡыр ҡыҫылып типкән был тән ағзаһы тыныс хәлдә тәүлегенә 100 000 самаһы тапҡыр ҡыҫҡара. Уның аша был ваҡыт эсендә 7 000 — дән 10 000 литрға тиклем, йыл эсендә 3 150 0000 литрға яҡын ҡан үтә.\nКеше йөрәгенең төҙөлөшө[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nЙөрәктең төҙөлөшө был ағза башҡарған эш менән туранан-тура бәйле. Йөрәк тоташ бүлге менән ике өлөшкә — бер-береһенән тулыһынса айырылған һул һәм уң өлөштәргә бүленгән. Шуның һөҙөмтәһендә йөрәктә артериаль һәм веноз ҡан ҡушылмай. Йөрәктең һул өлөшөндә тик артериаль ҡан, ә уң яғында веноз ҡан ғына була.\nБыл ике өлөш үҙ сиратында бер-береһенә тоташҡан ике бүлеккә бүленә: өҫкөһө — йөрәк алды, аҫҡы бүлек — ҡарынсаҡ тип йөрөтөлә. Шулай итеп, барлыҡ имеҙеүсе хайуандарҙыҡы кеүек, кеше йөрәге лә дүрт камералы: ул ике йөрәк алдынан һәм ике ҡарынсыҡтан тора.\nЙөрәк алдарының көбө ҡарынсыҡтар көбөнә ҡарағанда байтаҡҡа йоҡараҡ. Был йөрәк алдары башҡарған эштең сағыштырмаса ҙур булмауына бәйләнгән. Улар ҡыҫҡарғанда, ҡан ҡарынсыҡтарға инә.\nАртабан ҡарынсыҡтар байтаҡҡа күберәк эш башҡара: ҡанды тамырҙарҙың организм буйлап һуҙылған бар оҙонлоғо буйынса ҡыуа. Һул ҡарынсыҡтың мускул көбө уң ҡарынсыҡтыҡына ҡарағанда ҡалыныраҡ. Сөнки уң ҡарынсыҡ ҡанды упкәләргә ҡыуа (кесе ҡан әйләнеше түңәрәге). Ә һул ҡарынсыҡ ҡанды ҡан тамырҙары буйлап бөтөн организмға(ҙур ҡан әйләнеше түңәрәге) тарата. Һул ҡарынсыҡ күпкә ҙурыраҡ күләмдә эш башҡара.\nҺәр йөрәк алды менән ҡарынсыҡ араһындағы сиктә ҡапҡас һымаҡ ике яҡҡа асыла торған клапандар бар. Улар тарамыш ептәре менән йөрәк көптәренә беркетелгән. Был — япраҡлы клапандар.\nЙөрәктең эше[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nЙөрәк эшмәкәрлеге йөрәк циклының өс фазаһының ритмлы алмашыныуынан:\nйөрәк алдарының ҡыҫҡарыуынан,\nһәм йөрәктең дөйөм йомшарыуынан тора.\nБөтә йөрәк циклының дауамлығы яҡынса 0,8 секундҡа тиң. Йөрәктең дөйөм йомшарыуы фазаһына яҡынса 0,4 секунд тура килә. Ике ҡыҫҡарыу араһындағы бындай ял йөрәк мускулының эшкә һәләтлеген тулыһынса элекке хәленә ҡайтарыу өсөн етерлек була.\nЙөрәк мускулының үҙендә тыуыусы импульстар тәьҫирендә йөрәктең ритмлы ҡыҫҡарыуға һәләтле булыуы йөрәк автоматияһы тигән атама алған.\nАвтоматия йөрәктең нервы системаһына сағыштырмаса бәйләнешһеҙ эшләүен тәьмин итә. Йөрәк ритмлы ҡыҫҡара. Сағыштырмаса тыныс хәлдә йөрәк минутына сама менән 70 — 75 тапҡыр ҡыҫҡара.\nЙөрәк алдары ҡыҫҡарғанда, клапандарҙың япраҡтары ҡарынсыҡтар эсенә һалынып төшә, һәм ҡан йөрәк алдарынан ҡарынсыҡтарға иркен үтә. Ҡарынсыҡтар ҡыҫҡарғанда, япраҡтарҙың клапандары ябыла һәм йөрәк алдарына инеү юлын томалай. Был ҡандың тик бары бер йүнәлештә генә — йөрәк алдарынан ҡарынсыҡтарға табан ғына хәрәкәтләнеүен тәьмин итә. Йөрәктең ҡыҫҡарыуын йөрәк мускулы тәьмин итә, ул һөлдәнең арҡыры һыҙатлы мускулына оҡшаш. Йөрәк мускулында айырым күҙәнәктәр бар, уларҙа ваҡыт-ваҡыт (периодик) рәүештә ярһыуҙар тыуа, һәм улар ике йөрәк алды һәм ҡарынсыҡтарҙың мускуллы көптәренә тапшырылып тора. Шға күрә йөрәктең бүлектәре бер-бер артлы: тәүҙә йөрәк алдары, унан һуң ҡарынсыҡтар ҡыҫҡара. Йөрәк алдарының икеһенең дә 0,1 секунд самаһы дауам иткән ҡыҫҡарыуы ваҡытында бөтә ҡан ҡарынсыҡтарға килеп инә. Унан һуң йөрәк алдары йомшара, ә ике ҡарынсыҡ та ҡыҫҡарып, ҡанды аортаға һәм үпкә артерияһына этеп сығара. Ҡарынсыҡтарҙың ҡыҫҡарыуы 0,3 секунд самаһы дауам итә, ә унан һуң улар йомшара һәм артабанғы 0,4 секунд эсендә бөтә йөрәк мускулы тыныс йәки дөйөм йомшарған хәлдә ҡала.\n↑ McGuinness H. (unspecified title) — ISBN 978-1-4441-0923-8\n↑ Heart. SeymourSimon.com. Тәүге сығанаҡтан архивланған 27 март 2013.\n↑ Kumar. Robbins and Cotran Pathologic Basis of Disease. — 7th. — Philadelphia: Elsevier Saunders, 2005. — P. 523. — ISBN 0721601871.\nНаучно-познавательная коллекция «Маршалл Кавендиш». Универсальный иллюстрированный справочник для всей семьи. Организам человека / № 21: Сердце (с. 47 — 50) — М., Алмаз-пресс, 2002. — 162 с. — (Древо познания). ISSN 1684-582X (рус.)\nКровь, сердце и сосуды человека (рус.)\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Йөрәк&oldid=896761 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 10:51 6 июль 2019 үҙгәртелгән.


Баш ҡалала арыҫландар арта | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n18 июня 2020 — 12:14 ГТРК «Башкортостан»\nУларҙы оҙайлы карантиндан һуң эшләй башлаған Өфө зоопаркында күрергә мөмкин. Ике ай карантинда булған арала ҡайһы бер арыҫландар иғтибар һағынып өлгөргән. Ә Зита исемле был инә арыҫлан, киреһенсә, беҙ килеүгә ризаһыҙлыҡ белдерә. Кешеләргә һыуынып өлгөргән тиерһең. Ә ысынында иһә инә йыртҡыстың борсолоу сәбәбе бөтөнләй башҡа — ул 23 майҙа беренсегә әсәй булған. Зоопарк Өфөлә төпләнгәндән һуң арыҫландарҙың икенсе быуын балалары тыуған. Уларға исем табырға һәм бер аҙ үҫә төшкәс яңы хужалар ҡулына тапшыраһы ғына ҡалды, тип ҡыуана зоопарк хужалары һәм хайуандарҙы ситлектәрҙән иркен вольерҙарға күсереү тураһында хыяллана. Тар вагондарҙа йыртҡыстар үҙен яҡшы тойһон өсөн бар көстәренә тырыша улар. Алдарында һәр ваҡыт таҙа һыу, көн дә ит. Зоопарк менән танышырға килеүселәр шаяртып хайуандарҙы мосолман тип йөрөтә. Баҡтиһәң сусҡа итенә улар ас булғанда ла ҡағылмай икән. Һеләүһендәр, айыу, бүре, пума  — күмәкләшеп көнөнә бер баш эре малдың итен ашап бөтә. Йәш леопардтар ҙа улар рәтендә. Юлбарыҫтарҙың да өс быуыны йәшәй бында. Иң ололары Гоша һәм Симона. Улар Өфөгә биш йыл элек күсмә зоопарк менән килгән. Шул арауыҡ эсендә Симона дүрт тапҡыр көсөкләгән. Улар хәҙер бер нисә юлбарыҫҡа олатай һәм өләсәй. Карантин осоронда Саванна зоопаркында ҡуяндар йылдам үрсегән. Йыртҡыс ситлектәре янынан ҡурҡыбыраҡ үткән балаларға йомшаҡ бәләкәстәрҙе тотоп ҡарарға ла рөхсәт итәләр.


07:22, 7 май 2017 версияһы\n1 байт алынған , 5 лет назад\n23:07, 28 март 2017 версияһы (төҙәтеү)\n07:22, 7 май 2017 версияһы (төҙәтеү) (кире алырға)\n'''Маврикий Республикаһы''' —- Көнсығыш Африкалағы утрау дәүләт.\nI Донъя һуғышы 1914-енсе йылдың августындаавгусында башланған. Күп кенә Маврикий үҙ ихтыяры менән Европала немецтарға ҡаршы һәм Месопотамияла төрөктәргә ҡаршы һуғышырға киткән. Ләкин был һуғыш Маврикийға унһигеҙҙә быуат һуғыштарынан аҙыраҡ тәьҫир иткән. Киреһенсә, 1914-1918-енсе йылдар шәкәр бәләре бумы сәбәпле оло табыш дәүере булған. 1919 йылда Маврикий Шәкәр Синдикаты барлыҡҡа килгән, ул шәкәр етештереүселәрҙең 70%-ын үҙ эсенә алған.\n[[Категория:Илдәр буйынса тораҡ пункттар]]\nhttps://ba.wikipedia.org/wiki/Махсус:Сравнение_версий/685606 ҡабул ителгән


Сабит Суфияновтың тыуыуына 105 йыл тула // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nСабит Суфияновтың тыуыуына 105 йыл тула\n13:30, 28 декабря 2009 Йәмғиәт\nБөгөн башҡорт шағиры Сабит Суфияновтың тыуыуына 105 йыл тула. Ул Әбүс әҙәби ҡушаматы менән замандаштар хәтерендә ҡалған.\nСабит Суфиянов 1904 йылда Учалы районы Сәфәр ауылында тыуа. Бик иртә етем ҡалып, Сәрмән балалар йортонда тәрбиәләнә. Әбүс 1924-29 йылдарҙа Ырымбур педагогик техникумында белем ала. Техникумды тамамлағандан һуң йәш шағир “Ударник” Учалы район гәзитенең мөхәррире, “Башҡортостан” гәзитенең үҙ хәбәрсеһе булып эшләй. 1933 йылда Әбүс Өфөгә күсеп килә һәм “Һәнәк” журналында яуаплы сәркәтип булып эшләй башлай. 1934-1935 йылдарҙа Сабит Суфияновты дәүләт идеологияһына тап килмәүсе мәҡәләләре өсөн фашлайҙар. Шағир эшһеҙ ҡала һәм Ҡазанға күсеп китергә мәжбүр була. Ләкин Әбүсте 1936 йылда ҡулға алалар һәм өс йылға хөкөм итәләр. 1949 йылдың октябрендә ҡабат ҡулға алына һәм ғүмерлеккә хөкөм ителә. 1957 йылдың декабрендә реабилитацияланғандан һуң шағир Өфөгә ҡайта, әммә эшкә төшә алмай. Ғүмеренең һуңғы йылдарында ул Мосолман зыяратында ҡәбер ҡаҙыусы булып эшләй.\nСабит Суфияновтың әҙәби эшмәкәрлеге балалар йортонда һәм педагогик техникумда уҡыған ваҡытта уҡ башлана. Үҙенең тәүге “Дауыл йыры” (1931) поэмаһында ул Уралын һәм халҡын хәстәрләүсе патриот булараҡ сығыш яһай. Ауыл, тәбиғәт темаһы, пейзаж лирикаһы шағир ижадында үҙәк урынды биләй.\nТөрмәлә яҙылған шиғырҙарында ул хөкөм итеүселәрҙе фаш итә, тыуған яғын, иректе һағына. Әбүс ғүмеренең аҙаҡҡы көнөнә тиклем яҡшы киләсәккә ышана һәм шиғыр йыйынтыҡтарын сығарырға әҙерләнә. Тик уларҙың берәүһе генә, “Урал мөхәббәте” исеме аҫтында, үҙе үлгәндән һуң, 1998 йылда ғына сығарыла.\n2007 йылда Башҡортостан “Китап” нәшриәте Сабит Суфияновтың “Яҙмалар. (Хикәйәләр, көндәлектәр, хаттар)” китабын баҫып сығара.


17 Октябрь 2019, 17:17\nКис менән атаһы, килеп кергәс тә: – Барҙығыҙмы? – тип ҡаты өндәште. – Ана ята, такси менән саҡ алып ҡайттым. Таһир ышанмаған һымаҡ, үрелеп, ҡыҙҙы ҡараны һәм тынысланғандай булды...\nАтаһы Таһир эргәнән генә шатыр-шотор үтеп китте. Зөлфиә, уның таң менән ҡарайған йөҙөн күреп, йөрәге “ыңҡ” итеп ҡалды. Башы әйләнде, күңеле болғанды. Йөҙөн йәшереп, әсәһе йоҡо бүлмәһенә үтте. Кисә атайың менән һөйләшеп ҡарармын, тигәйне, күрәһең, ипкә килмәгәндер. Ана бит, туҙынып йөрөй. Уф, нимә була инде.Өҫтәлгә ултырҙылар. Зөлфиә күреп-һиҙеп тора, атаһы асыуҙан шартларҙай булған, үҙен саҡ тотоп тора.\n– Уйнаштан тыуған балаға минең өйөмдә урын юҡ! – тип һөрәнләне һәм ауыр йоҙороғо менән өҫтәлгә һуҡты, аш түгелде, иҙәнгә ҡалаҡ шалтырап төштө. – Ҡара, тип күпме әйттем мин һиңә. Аҡса тап, дауаханаға үҙең алып бар! Һин мине әллә эштән ҡыуҙыртырға итәһеңме? Ул бит беҙҙең барыбыҙҙы ла тырнаҡ менән себен һытҡан һымаҡ иҙеп ҡуясаҡ. Смотри! Үҙенә лә, бисәһенә лә өндәшмә! Малайҙарын яҡлаясаҡтар.\nТимурҙы әйтә инде, Тимерйәнде. Яңы йылдан дуҫлашып йөрөйҙәр ине. Үҙе быйыл ауыл хужалығы институтына уҡырға инде, Зөлфиәгә – техникумда тағы ике йыл уҡырға...\n– Таһир, ҡабаланмайыҡ, саҡ ҡына көтәйек, – әсәһе инәлде, инәлмәне, ҡыҙғаныс тауыш менән иламһыраны.\n– Нимәһен көтәһегеҙ? Туй машиналары менән килеп төшөүҙәренме? Шатлыҡтарынан ҡосаҡлап алыуҙарынмы? Булмаясаҡ! Мин уларҙы беләм, боролоп та ҡарамаясаҡтар. Әле нисә аҙна? – Атай кеше саҡ ҡына тынысланғандай итте.\n– Өс аҙна... – Тине әсәһе ҡалтыранған тауыш менән.\n– Өс аҙна?.. Как раз өлгөрәһегеҙ. Бөгөн үк алып бар, юғиһә, үҙем тотонам. Бәйләп алып барып һалам. Һеҙҙең арҡала мәсхәрәгә ҡалып, эшһеҙ ҡалаһым юҡ.\nТимурҙың атаһы район хакимиәтендә башлыҡ урынбаҫары булып эшләй. Тура килеүен әйт, Зөлфиәнең атаһы бер бүлектә төҙөлөш өсөн яуап бирә. Эш буйынса йыш ҡына бәхәсләшеп алырға тура килә икән. Атаһының эше ауыр, үҙе лә ауыр кеше, юҡҡа ғына ҡыҙып бара, вазифаһын юғалтыуҙан да ҡурҡа.\nТаһир ишекте шартлата ябып сығып китте. Зөлфиә тамам шаңҡыны, үкереп илап ебәрҙе. Әсәһе ҡыҙын ҡосағына алды:\n– Уф, ҡыҙым, Тимур менән һөйләшеп ҡараныңмы һуң? Мин бит уны ипле генә егеткә оҡшатҡайным. Әсәһенә-атаһына әйтеп ҡарамағанмы? – тине иламһырап.\n– Әсәһенә әйтергә ҡурҡа...\n– Башҡа әмәл юҡ, ҡыҙым, әйҙә, ҡуҙғалайыҡ, һиңә уҡып бөтөргә кәрәк. Атайың былай ҙа туҙынды. Кискә ҡалмайыҡ.\n– Әсәй, әсәкәйем! Минең барғым килмәй!\n– Әйтте бит, нимә көтәһең? – Әсәһенең тауышы ҡатыланды. – Тиҙ бул, кейен! Борсолма, тәүге тапҡыр ғына ҡыйын була ул.\nОҙаҡ кейенделәр, ҡыҙ язаға барған хөкөм ителеүсе һымаҡ тағы бер тартылды, уҡшып алды, илап ебәрҙе.\nКис менән атаһы, килеп кергәс тә:\n– Барҙығыҙмы? – тип ҡаты өндәште.\n– Ана ята, такси менән саҡ алып ҡайттым.\nТаһир ышанмаған һымаҡ, үрелеп, ҡыҙҙы ҡараны һәм тынысланғандай булды.\nШул ваҡыт баҙнатһыҙ ғына итеп ишек ҡыңғырауы зыңғырланы. Ипле генә шаҡып та алдылар. Таһир ауыр атлап тимер ишекте асты.\n– Һеҙгә мөмкинме, Таһир Ғимранович? – тине ышаныслы һәм ипле тауыш. – Ғәфү итегеҙ, алдан әйтеп торманыҡ инде.\nИшектә Тимурҙың атаһы һәм әсәһе күренде.\n– Һаумыһығыҙ, хәйерле кистәр булһын! – Тимурҙың әсәһенең тауышы йомшаҡ ҡына икән.\n– Үтегеҙ, үт!.. Әсәһе, сыҡһаңсы... Беҙгә ҡунаҡтар килгән.\n– Ҡунаҡ, тип инде... Йәштәр мәшәҡәте менән йөрөп ятабыҙ. – Тимурҙың атаһы күңелле генә итеп көлөп ебәрҙе. – Көтмәйҙәрҙер, тинем дә.\n– Тимурҙың атаһы менән әсәһе булабыҙ беҙ, – тип әсәһе ҡушылып көлдө. – Мәшәҡәт, тип өркөтмә әле, ул да булған мәшәҡәт. Тормош бит, төрлө саҡтар була. Һәр нәмәнең үҙ ваҡыты. Әгәр йәштәр ҡушылған икән, беҙ ҡаршы түгел.\n– Әллә ҡаршы булыр инеңме? Һинән һорап торҙолар, ти. – Тимурҙың атаһы һис икеләнеүһеҙ тунын сисеп элде, ботинкаларын һалды. – Эйе, бәлиғ булғандар, яҙмыштарын хәл итеп ҡуяйыҡ. Тимерйән улым, ҡайҙа сәскәләр?\n– Атай, бына... – Тимерйән йәлп итеп, ҙур ғына гөлләмә килтереп сығарҙы.\n– Бәй, ниңә миңә һонаһың? Зөлфиәнең әсәһенә тоттор. Ә Зөлфиә үҙе ҡайҙа? Әллә дәрестән ҡайтып өлгөрмәнеме?\nТаһир өтәләнде, ҡайҙа баҫырға белмәне, Зөлфиә яғына үрелеп ҡараны.\n– Ҡайҙа, беҙҙең киленде күрһәтегеҙ әле... Фотоһын күргәнебеҙ бар. Бөгөн Тимерйән әйткәс, тәүҙә шаңғыным да ҡалдым. Өндәшмәй йөрөгән бит әле хәйләкәр малай. Әйҙә, һөйләшеп-килешеп, мәлендә туйын үткәреп ҡуяйыҡ. Булмаһа, Зөлфиәнең үҙен саҡырығыҙ.\nҠыҙҙың әсәһе өтәләнеп, Зөлфиә эргәһенә килде.\n– Зөлфиә, ҡыҙым, ишетәһеңме? Беҙгә килгәндәр...\nКарауатта ятҡан ҡыҙ саҡ ҡына ҡыймылданы, ҡалҡынырға иткәндәй булды һәм көс-хәл менән тороп ултырҙы.\nАтаһы үҙ алдына һөйләнгәндәй:\n– Зөлфиә, тор, ана һиңә килгәндәр, – тип мығырҙаны.\nҠыҙ аҡырын ғына торҙо, ике ҡуллап карауаттың башына йәбеште һәм ҡып-ҡыҙыл булып шешенгән йәнһеҙ, битараф күҙҙәрен Тимурҙың атаһы менән әсәһенә төбәне, бер ҡулы менән сәстәрен йыйырға теләгәйне, улары, туҙылып, тағы битен ҡапланы.\n– Уф, Хоҙайым, әллә Зөлфиә сирләйме? – Тимурҙың әсәһенең тауышы ҡалтыранды. – Врач саҡырманығыҙмы?\n– Саҡырманыҡ, – тине Зөлфиәнең әсәһе, – һеҙ – һуңланығыҙ, беҙ – ҡабаландыҡ, шикелле...\nКарауат башына ҡуш ҡуллап йәбешеп торған ҡыҙ икегә һынғандай булды һәм урынға яңынан ауҙы.\n– Әсәй, минең башым әйләнә.\nҠунаҡтар нимә эшләргә белмәгән һымаҡ, урындарында тапанды.\n– Юҡҡа ашыҡҡанһығыҙ... – Тимурҙың атаһының үкенесле тауышы ҡалтыранды, ярҙам көткәндәй, бер ҡатынына, бер улына ҡараны. – Ярай, ҡайтайыҡ булмаһа. Ғәфү итегеҙ, һеҙҙе юҡҡа борсоноҡ, шикелле.


Аҙағы. Башы 20-се һанда.Ҡарт ҡапылда яуап бирә алманы. Ирекһеҙҙән күҙҙәренә тулған йәштәрен һөртөргә уңайһыҙланып тора бирҙе. Уның хәлен аңлаған хужа ла ҡамасауламаны:—Ҡапылда алып китә алмаһағыҙ, йөрөһөн ошонда,—тине лә машинаһы янында булышҡан улы эргәһенә китте.Бер килке торҙо Рамаҙан аттарға төбәлеп. Үҙенә тәғәйенләнгән йәш бейәне ҡарашы менән иркәләне. Юҡ, алмаясаҡ ул был малҡайҙы, һуғым да итмәйәсәк, ҡулға ла өйрәтмәйәсәк. Йөрөһөн ул ошонда, иректә. Әйҙә, ҡолонлаһын, үрсеһен. Уға хәҙер ҡайҙалыр бер ерҙә аты барлығын, атлы булыуын белеү ҙә етә. Ошо фекергә килгәс доктор арттағыларға боролдо:—Рәхмәт, ҡустылар. Ҡанаттарым үҫеп сыҡҡандай булды.Унан үҙе барып иргә ҡулын һуҙҙы:—Танышманыҡ та бит, ҡустым. Исемеңде лә белмәйем. Мин Рамаҙан ағайың булам.Теге лә ҡулын ҡыҫты:—Райман.\nАҙағы. Башы 20-се һанда.\n—Ҡапылда алып китә алмаһағыҙ, йөрөһөн ошонда,—тине лә машинаһы янында булышҡан улы эргәһенә китте.\nБер килке торҙо Рамаҙан аттарға төбәлеп. Үҙенә тәғәйенләнгән йәш бейәне ҡарашы менән иркәләне. Юҡ, алмаясаҡ ул был малҡайҙы, һуғым да итмәйәсәк, ҡулға ла өйрәтмәйәсәк. Йөрөһөн ул ошонда, иректә. Әйҙә, ҡолонлаһын, үрсеһен. Уға хәҙер ҡайҙалыр бер ерҙә аты барлығын, атлы булыуын белеү ҙә етә. Ошо фекергә килгәс доктор арттағыларға боролдо:\n—Рәхмәт, ҡустылар. Ҡанаттарым үҫеп сыҡҡандай булды.\n—Танышманыҡ та бит, ҡустым. Исемеңде лә белмәйем. Мин Рамаҙан ағайың булам.\n—Ат һынлы атты йәлләмәнең миңә, Райман ҡусты, бигерәк киң күңелле кеше икәнһең. Ҡайһы ауылдан?\n—Унан кемдең улы?Атайың кем?\n—Атайым... Нәфисәнең улы мин.\n—Ҡайтыуға машина көтә һеҙҙе. Ат буйынса нимә хәл итһәгеҙ ҙә егеттәр башҡарыр,—тине лә фермаларына ҡарай юлланды.\nҠарт баҫҡан урынында ҡаҙаҡланған ише тороп ҡалды. Нәфисәнең улы... Нәфисә... Ат хаҡындағы бала саҡ хыялын да бары тик ул ғына белә ине. Нәфисәгә генә һөйләгәйне... ҡасандыр. Унан башҡа бер тере йәнгә лә был хаҡта билдәле түгел. Шаярып һөйләгәйне, уйын итеп. Ул, тимәк, нисә йылдар был тарихты күңелендә йөрөткән, онотмаған. Уның бала аҡылы менән генә уйланған әкиәти хыялын да хәтерәнән юймаған... Ә Рамаҙан... уны онотто.\nРайманды һоло үлсәгән келәттә барып тапты ҡарт. Тегеһе бер генә һирпелеп ҡарап алды ла, эше менән булды. Уның тилбер ҡыланыштарын күҙәтеп ишек яҡтауына һөйәлде Рамаҙан.\n—Үлсәйһеңме?—күреп торһа ла һораны.\n—Эйе, ҡолонло бейәләрҙе айырым ашатам.\n—Ҡолонло бейәләрҙе?.. Әсәйең һөйләнеме... ат тураһында?\n—Эйе. Ул—мәрхүм, беләһегеҙҙер?\n—Йыл булды инде.\nТағы һүҙһеҙ ҡалдылар. Ул арала тоҡтар үлсәнеп бөттө. Уларҙы бер урынға өйгәс Райман һаман ишек уйымында торған Рамаҙандың яурыны аша тышҡа ҡарап дауам итте:\n—Атайһыҙ үҫтем... Атайым үлгән тип белеп... Әсәй атайыңдың бала саҡ хыялы шулай булған, сүс йүгән тотоп өйөргә барып йөрөгән... ултырып илаған... хыялланған тип йыш һөйләне бала саҡта. Ә мин шул ваҡыт «Их, атайым тере булһа, мин ҙурайып күп аттар көтөр ҙә, уны өйөргә алып килеп теләгән атын һайлатыр инем» тип ярһып әйтә инем...\n—Мин дә ат яраттым. Атайлы малайҙарға ялланып йөрөп һыбай атланырға өйрәндем. Йылҡы аҫырарға хыялландым. Тәүге ҡолондо әсәй алып бирҙе... шунан үрсеттем. Түшәккә ятҡас... әсәй һеҙгә ат бирергә ҡушты. Йүгән менән үҙе килеп һайлап алһын тине. Мин... һеҙҙе... бер ваҡытта ла күрмәҫмен тигәйнем башта... Әммә... әсәй ғүмер буйы яратып һөйләп ныҡ һеңдергәнме... Юйылды ул нәфрәт тә... Бына, шулай...\nДауамын гәзитебеҙҙең 21-се һанында уҡығыҙ.


Ауылды кем яҡлар?\nКем белмәй икән Ленинград блокадаһын, һәр төшөн үлем шәүләһе ҡаплаған 900 көнлөк тамуҡтан тере йән ҡалыуына хайран-вайран булырһың. Ә бит ауылдың хәле блокаданыҡынан һис тә кәм булмаған, һуғыш менән башланып, 1418 көндә генә лә тамамланмаған.\nОсор бер кемде лә аямаған. Шулай ҙа, ҡалала һәр кемгә тәғәйен норма, һәр көнгә талон булған. Нимә ҡушып бирһәләр ҙә, ул норманың икмәк тип атарлыҡ ерлеге булған. Ҡала кешеһенең әҙме-күпме баш терәр, серем итер форсаты булған.\nЛенинград блокадаһы икмәге рецебын күптәребеҙ белә лә ул, ауыл икмәгенекен кем белһә икән? Ул «икмәктә» нимә булһа булған, тик он әҫәре генә булмаған, һәм норма итеп тә бирелмәгән. Эш менән эш араһында, йәйен үлән эҙләп йән аҫраһалар, ҡыш бит аслыҡ тотош ғаиләләрҙе салғылай сапҡан.\nТамаҡ ялһыҙ эшләү — таяҡтың бер осо ғына. Икенсеһе, ит, май, йомортҡа тапшырыу йөкләмәһе. Мал көтәһеңме, юҡмы, тыумы, һауҙырғанмы-тапшыраһың. Үтәмәһәң-төрмә. Ерҙә ятҡан бер бөртөк иген ҡапҡан өсөн дә нәҫелеңде ҡоротоу янай.\nҮгеҙ, һыйыр йәнәшәһендә екке булып йөрөгән ҡыҙ-ҡырҡын төнөн генә үҙ донъяһын хәстәрләп, малына аҙыҡ әҙерләһен, ҡышҡы төндәрҙә йөн иләп, фронт өсөн ойоҡ-бейәләйҙәр бәйләһен, аҙыҡ-түлек киптерһен. Шунан ни саҡлыһы ҡырылды ла, ҡалғандары ни мөғжизә менән иҫән ҡалды икән?\nТыл ҡорбандарын ниңә һуғыш ҡорбандары иҫәбенә индермәйҙәр икән? Бөтә ил йыл һайын Еңеү көнөн билдәләгәндә, ниңә 1947 йыл фәжиғәһен иҫләүсе лә юҡ?\nАуылға баш эйеп, рәхмәтен әйтеүсе булырмы берәй ҡасан? Яғыулыҡһыҙ танк, самолет-бары металл өйөмө генә. Икмәкһеҙ һалдат та Еңеү килтерә алмаҫ ине.\nБары һуғыш йылдары өсөн генә лә ауыл компенсация һораһа, түләп бөтөргөһөҙ бурысың бар, Рәсәй, елкәңдә. Ауыл һеңеренә балта сабыр алдынан, ауылдарҙы бөтөрөү сәйәсәтен алға һөргәндә, иҫеңә төшөрһәңсе: бары китеп бөтөп, һуңғы ҡарт-ҡоро ҡалғанда ла, ул кеше алдында, ул ауыл алдында бурысың барлығын.\nҠотлобаева К. З. Бөрйән районы, Байназар ауылы.\nСығанағы — «https://ba.wikibooks.org/w/index.php?title=Ауылды_кем_яҡлар%3F&oldid=5441»\nБыл бит һуңғы тапҡыр 02:30 24 август 2017 үҙгәртелгән.


Телде тыйыу - изге эш | Әбйәлил - Абзелил\nӘбйәлил - Абзелил > вәғәздәр > Телде тыйыу\n« Хәтерҙәге хикмәттәр\nЗина – ҙур гонаһ »\nТелде тыйыу — изге эш\nАллаһ Раббыбыҙ Ҡөръән Кәримдең 49-сы «Әл-Худжурат»(«Бүлмәләр») сүрәһендә (10-сы аят):\n— «Иннәмәл-мүәминүүнә ихүәтүн фә әсълихүү бәйнә әхаүәйкүм үә- ттәҡуу-лл-ааһә ләғәлләкүм түрхәмүүүн» — Бөтә мосолмандарҙы бер-береһенә туған, тип иғлан итте. Тимәк, «ләәә иләәһә илләллаааһ Мүхәммәдүр Расүүлүллаааһ», — тигән мосолмандар бер-береһенә туған була. Аллаһ Раббыбыҙ беҙгә бойорҙо: бер-берегеҙ менән арағыҙҙы төҙәтегеҙ, тип. Берүк араларығыҙҙы боҙа күрмәгеҙ, дуҫ йәшәгеҙ, — тине. Беҙ Аллаһтың ошо аяаттарына муафиҡ ғәмәлдәр менән йәшәргә тейешбеҙ. Изге йома көндәрендә, ике ғәйеттән оло булған йома көндәрендә, ошонда йыйылып, иңдәребеҙҙе иңгә терәп, бер сафтарҙа намаҙ уҡыуҙарыбыҙ ҙа арабыҙҙы төҙәтеүҙең бер миҫалы булып тора. Был да Аллаһ Тәғәлә ҡушҡанды үтәү. Беҙ — төрлө кешеләр, үҙебеҙҙең төрлө ғәҙәттәр бар, һәр ҡайһыбыҙ үҙенсә уйлай, һәр кем үҙенсә фекерләй. Әммә барыбыҙҙа Аллаһтың фарызын үтергә тип, мәсеттәргә килеп, төрлө кешеләр бер сафҡа баҫып, бер Аллаһты ғына ҙурлап, сәждәгә баш эйәбеҙ. Был да Аллаһтың ҡушҡандарын үтәү. Шуға күрә йәмәғәт намаҙын уҡығанда 27 дәрәжәлә сауап та бар.\nӘлбиттә, кеше тормошта хатаһыҙ була алмай. Ниндәй генә кешене алһаҡ та, уның хатаһы бар. Сөнки әҙәм балаһының хайуани асылы ла бар, фәрештә асылы ла. Ул һәр ваҡыт аҡылы ҡушҡанса ғына йәшәй алмай, ул нәфсеһенә лә бойһона, нәфсе артынан да ҡыуа.\nШундай бер риүәйәт йәшәй. Ике фәрештә Аллаһ Раббыбыҙға әйтә: ни өсөн кешене шуның хәтле бейеккә күтәрҙең? Кеше бит гонаһтар эшләй, боҙоҡлоҡтар. Бына беҙ, фәрештәләр, һәр ваҡыт Һиңә ғибәҙәт генә ҡылабыҙ, Һиңә доғала ғына торабыҙ, тиҙәр. Фәрештәләрҙә нәфсе тигән нәмә юҡ, улар йоҡламайҙар, ашамайҙар, эсмәйҙәр. Аллаһ Тәғәлә шул ике фәрештәгә, нәфсе биреп, ер өҫтөнә ебәреп ҡарай. Был ике фәрештә кешеләргә ҡарағанда ла боҙоҡлоҡты күберәк эшләйҙәр. Аллаһ Тәғәлә әйтә: әҙәм балаһы, — ти, — гонаһ эшләгәндә лә нәфсе менән көрәшеп эшләй ул уны, үҙ ирке менән генә түгел. Уның ҡылған ғәмәлдәре лә нәфсене еңеп яһала. Һеҙҙең ғибәҙәттәр, әҙәм балаһының үҙ-үҙе менән көрәшкәндә яһалған гонаһтарына ҡарағанда, миңә кескенә күренә, — ти Аллаһ Тәғәлә.\nТимәк, беҙ — әҙәм балалары араһынан фәрештә эҙләргә тейеш түгел. Берәүҙе лә бик ҡаты хурларға ла ярамай. Сөнки, әйткәнемсә, һәр ҡайһыбыҙҙа ла кәмселек бар, һәр ҡайһыбыҙҙа ла гонаһ бар. Һәм ҡайһы ваҡыт үҙ-ара бәхәс сыҡҡанда унда ҡатнашыусы кешене лә аңларға тейешбеҙ. Үҙебеҙҙен дә яман яҡтар бар бит. Онотабыҙ ғына. Әҙәм балаһының шундай бер ғәҙәте бар: һәр кем үҙен ҙурға һанай, дөрөҫкә һанай, хаҡлы һанай. Был — тәбиғи хәл. Беҙ кем менәндер бәхәскә инәбеҙ икән, онотмаҫҡа кәрәк: беҙҙең ҡаршыла баҫып торған кеше лә үҙен хаҡлыға һанай.\nПәйғәмбәребеҙ Мөхәммәд ﷺ: кем көслө? Майҙан уртаһында батыр булып ҡалған көслөмө, ҙур-ҙур таштарҙы урынынан күсергәнме? — тип һорау ҡуйҙы һәм әйтте: асыуын тыйып ҡала алған көслө кеше, — тине. Тимәк, бәхәскә ҡатнашмайынса ҡалған кеше көслө була. Ике кеше бәхәсләшергә, һуғышырға мөмкин. Һуғышта береһе еңергә, төрмәгә ултырырға мөмкин. Әммә был — еңеү түгел. Уның еңелгәне үҙен еңелдем, мин дөрөҫ булмаған булғанмын, тип һанамай, үлгәнсе нисек бынан үсен ҡайтарайым икән, тип йәшәй. Аллаһ Раббыбыҙ әйтте: һәр бер мосолман — бер-береһенә туған, — тине. Әммә берәү гел насар ғына, берәү гел яҡшы ғына ла түгел. Һәр кешелә лә бик күп яҡшы ғәҙәттәр менән бергә бер насар ғәҙәт тә булыуы мөмкин. Һәм беҙ уның яҡшы яғын, үҙебеҙҙең насар яғыбыҙҙы ла күрә белергә тейешбеҙ. Сөнки дошманлыҡ башланды иһә, кеше бер-береһенә асыу һаҡлап йөрөй башланы иһә, сәләмәтлектә китә. Әҙәм балаһының Аллаһы Тәғәлә ҡаршыһында дәрәжәһе бөтә. Кешеләр тураһында нихәтле күркәмерәк, яҡшыраҡ итеп уйлаһа, ул Аллаһ Тәғәлә шул хәтлем яҡыныраҡ. Үҙенең кәмселекле яҡтарын уйлап, тәүбәгә килеп, үҙен нихәтле кескенә итеп уйлаһа, Аллаһ Тәғәлә ҡаршыһында дәрәжәһе тағы ла ҙурыраҡ.\nБер тәҡәбер, бай, түрә кеше егеүле атта ултырып бара икән. Быға бөтөн кеше сәләм бирә, ти. Ислам дине буйынса, ултырып барған, ат өҫтөндә барған кеше йәйәүлегә беренсе сәләм бирергә тейеш. Бер дәрүиш быға сәләм бирмәгән. Теге кеше: һин минең кем икәнде белмәйһеңме? — тигән. Дәрүиш әйткән: мин беләм һинең кем икәнеңде, һин оят ерҙән донъяға килдең, — тигән. — Нәжес тултырған мискә һин, — тигән. Тегенең дәрәжәһен әйтеп биргән шулай иттереп. Тимәк уның ни тип әйтәһе килгән? Аллаһ Тәғәлә ҡаршыһында бөтөнөбөҙ ҙә бер беҙ. Донъяға килә торған урыныбыҙ ҙа, ашаған ризығыбыҙ ҙа бер, бүлеп сығара торған әйберебеҙ ҙә бер, эсебеҙҙә йөрөй торған нәмә лә бер үк. «Әл-Хүджүрәт» сүрәһендә әйтә (49:11):\n- «Йәәәә әййү-һә-лләҙиинә әәмәнүү ләә йәсхар ҡаумүм — миң ҡаумин ғәсәә әййәкүүнүү хайрам-минһүм үә ләә нисәәә — үммин нисәәәин ғәсәә әййәкүннә хайрам-минһүннә үә ләә тәлмизүү әңфүсәкүм үә ләә исмүл-фүсүүҡу бәғҙәл-иимәәән үә-ләм йәтүбе фәүүләәәәикә һүмү-ззаалимүүүн» — Бер ҡәүемде — икенсе ҡәүемдән, бер кешене икенсе кешенән өҫтөн ҡуймағыҙ. Һеҙ түбәнһеткән, һеҙ кәмһеткән кешеләр, бәлки Аллаһ Тәғәләгә яҡыныраҡтыр — беҙ уны белмәйбеҙ. Кеше үҙе юҡ ваҡытта ғәйбәтен һөйләп, насар эштәр эшләмәгеҙ. Беребеҙ үлгәндән уның итен ашарға ҡушһаҡ, әлбиттә ерәнер инегеҙ, һеҙҙең, кеше юҡ ваҡытта, уның хаҡында ғәйбәт һөйләүегеҙ, үлгәндән һуң уның итен ашауға бәрәбәр, — тип әйтә Аллаһ Тәғәлә. Был сүрәлә әйтелгән һүҙҙәр беҙҙе бик күп фекерҙәргә өндәй.\nБер кешенең малайы 30 йәшендә университетта ректор булып эшләй башлаған. Быға килеп әйткәндәр кешеләр: һинең малай ректор инде, белемле кеше булды, ҙур урынға күтәрелде, әммә ул кешелә насар ғәҙәттәр күп. Уның тураһында былай тип әйтәләр, тегеләй тип әйтәләр, --тип атаһына һөйләйҙәр. Аллаһҡа шөкөр, — тигән атай кеше. — Малайымдың дәрәжәһе бик ҙур икән, — тигән. Ни өсөн шулай әйттең? — тигәндәр. Ул дәрәжәгә ирешмәгән булһа, берәй нәмә эшләмәһә, уны тикшергән кеше булмаҫ ине. Үлгән этте бер кем дә ҡыйнамай, — тигән. Беҙҙең кешеләрҙе һөйләүебеҙ, уларҙың бәләкәй ғәйептәрен ҙурайтып күрһәтеүҙәребеҙ, ғәйбәтенә кереүҙәребеҙ күп ваҡыт көнләшеүҙән килә. Беҙ белмәйбеҙ, Аллаһ Тәғәлә һынар өсөн биргәнме был дәрәжәне? Ҡөръән Кәримдә Аллаһ Тәғәлә: «Ҡайһы берегеҙҙең дәрәжәһен күтәреп ҡайһы берегеҙҙекен төшөрөп һынармын», — тине «Әл-Әнғәм» сүрәһендә (6:165).\n- «Джәғәләкүм халәәәәифәл-ардый үә рафәғә бәғдакүм фәүҡа бәғдыйң дәрәджәәтиллийәблү үәкүм фии мәә әәтәәкүм» — Кешегә яҡшылыҡ өсөн бирелгәнме был дәрәжә, әллә булмаһа, Аллаһ Тәғәлә ваҡытлыса һынап, шуның менән тамуҡҡа инергә тип бирелгәнме был дәрәжә? Белмәйбеҙ. Шуға күрә көнләшмәҫкә кәрәк. Көнсөллөк, беренсенән, ғүмерҙе ҡыҫҡарта. Икенсенән, ғәмәлде юҡҡа сығара. Был — ярай торған хәл түгел. Намаҙ уҡыйбыҙ, саҙаҡа бирәбеҙ, изге эштәр эшләйбеҙ, һуңынан бер кешенең ғәйбәтен һатабыҙ, көнләшәбеҙ ҙә ғәмәлебеҙҙе юҡҡа сығарыбыҙ. Пәйғәмбәребеҙ Мөхәммәд әйтте ﷺ: һүҙгә, — тине, — ауыҙҙа ваҡытта һин хужа, ауыҙыңдан сығып киткәс, ул һүҙ һиңә хужа, — тине. Әгәр һүҙебеҙҙе тыйып тора алһаҡ, уны әйтмәһәк, тимәк, беҙ хужа булабыҙ ул һүҙгә. Ә яман һүҙҙе бер кешегә әйтһәк, беҙгә ул хужа була инде, үҙебеҙгә уның артынан йөрөргә ҡала. Ислам дине буйынса, ғаиләнең, илдең бөтөнлөгөн һаҡлап ҡалғанда, ике кешене килештергәндә, хатта, ялған да ярай. Аллаһ Тәғәлә беҙҙе аҡыл менән зиннәтләнгән. Беҙ иһә, берәүҙе хурлап, кәмһетеп дәрәжә яһарға теләйбеҙ. Сөнки һәр бер әйткән һүҙ, хат ташыусы күгәрсен кеүек, үҙебеҙгә кире ҡайта. Насар һүҙ әйтһәк, насар хәбәр ебәрһәк, ул да беҙгә насар һүҙ булып әйләнеп ҡайта. Бышылдап ҡына әйтәһеңме, әйтә күрмә, тип әйтәһеңме — барыбер ҡайтмай ҡалмай. Эшләгән изгелектең был донъяла нәтижәһен дә күрә алмаҫһың, насарҙыңдың был донъяла яманлығын да күрә алмаҫһың, әммә әйткән насар һүҙ урынына насар һүҙ ишетмәйсә был донъянан китмәйһең. Ул шул арала уҡ әйләнеп ҡайта.\nБеҙҙең иң ҙур әфәтебеҙ — телебеҙ. Телебеҙгә хужа булып, араларыбыҙҙы төҙөк тоторға, бер-беребеҙҙе юҡҡа тәнҡитләмәҫкә, бәхәскә кермәҫкә кәрәк. Йәнебеҙ һөймәй торған күршебеҙҙең дә яҡшы яҡтары бар. Был яҡшы яғын күрергә, кешене хөрмәт итә белергә кәрәк. Ошолай иттереп йәшәһәк, тормошобоҙ күңелле, араларыбыҙ ҙа төҙөк, үҙебеҙ ҙә иҫән-һау булырбыҙ.\n«Йөҙ ҙә бер вәғәҙ» Йәлил хәҙрәт Фазлыев\nЭта запись написана автором Назир Сабитов, 04.08.2018 в 02:17, и размещена в категории вәғәздәр. Следите за ответами на эту запись с помощью RSS 2.0. Вы можете написать комментарий или разместить обратную ссылку на своем сайте.\nСАЙТТЫҢ ЙӨКМӘТКЕҺЕ - 20 445 views


Республиканың баш таможнясыһы Нәжип Ғәлекәевҡа алмаш таптылар\nБашҡортостан буйынса федераль таможня хеҙмәтендә яңы етәксе. Был вазифаға Валерий Бышовец тәғәйенләнде.\nУл 1972 йылда Киевта тыуған, Мәскәү халыҡ-ара мөнәсәбәттәр институтын тамамлағандан һуң быға тиклем таможняла төрлө вазифалар башҡара. Башҡортостан таможняһына күсерелгәнгә тиклем Рәсәй таможня хеҙмәте етәксеһе урынбаҫары ярҙамыһы булып эшләй.\nПрезидент Мортаза Рәхимов Республика йортонда Валерий Бышовецты ҡабул итеп уға яңы урында емешле эшкә фитихаһын бирҙе. Валерий Бышовец менән таныштырыу өсөн Өфөгә Федераль таможня хеҙмәте етәксеһе урынбаҫары Сергей Шохин килде. Федераль үҙәк вәкиле әйтеүенсә, 2009 йыл йомғаҡтары буйынса Башҡортостан таможняһы Волга буйы федераль округында беренсе урынға лайыҡ булған.\nУҙған йыл республика таможнясылары федераль ҡаҙнаға 12 миллиард 80 миллион һум аҡса күсергән. Башҡортостан таможняһында быға тиклем 8 йыл етәкселек иткән Нәжип Ғәлекәев күптән түгел Төнъяҡ-көнбайыш таможня идаралығы етәксеһе итеп күсерелде.


Башҡортостанда бер генә коллектор ойошмаһы эшмәкәрлегенә лә рөхсәт бирелмәне\nБыл иҫкәрмә республика биләмәләрендә эшләүсе федераль компанияларына ғына ҡағылмай. 1 ғинуарҙан Рәсәйҙә бурыстарҙы йыйыусылар хаҡында ҡанун ҡәтғиләште.\nБурыстар менән шөғөлләнеүсе коллекторҙар дәүләт реестрына инергә тейеш. Был реестрға инмәгән компанияларға илдә эшләү хоҡуғы бирелмәй. Белгестәр билдәләүенсә, бындай аҙым коллекторҙарҙың эшмәкәрлеген тәртипкә килтерәсәк. Бурыслыларҙы туҡтауһыҙ телефондан һәм осрашыуҙар менән маҙалаусы, янаусы коллекторҙарға ҡарата енәйәт эше ҡуҙғатыласаҡ. .Хәҙер граждандар ғариза яҙып коллекторҙар менән хеҙмәттәшлек итеүҙән бөтөнләй баш тарта ала. Бурыс йыйыусылар бурысы булғандарға хәҙер бик йыш шылтыратыу хоҡуғын кәметелә һәм осрашыуҙар аҙнаһына бер генә тапҡыр рөхсәт ителә.\nРуслан Шерстнев, Башҡортостандың баш суд приставы урынбаҫары: «Бурыстар теүәл билдәләнгән: шылтыратыуҙар көнөнә ике, аҙнаға дүрт, айына 16 тапҡырҙан артмаҫҡа тейеш».


Байрамды еңеү менән ҡаршыланыҡ\n4 Декабрь 2021, 15:04\nФото:“Салауат Юлаев” хоккей клубы.\n1 декабрҙә Бөтә Рәсәй хоккей көнөн билдәләнек. Тап ошо байрам алдынан “Салауат Юлаев” хоккейсылары “Адмирал” менән уйнаны. Хоккейсыларыбыҙ көйәрмәндәрҙе, спорт һөйөүселәрҙе тос еңеүе менән ҡыуандырҙы.\nӘйткәндәй, “Адмирал” өсөн һуңғы ике матч уңышһыҙ булһа, “Салауат Юлаев”ҡа һуңғы дүрт уйын еңеү килтермәне. “Адмирал” етәкселеге, үҙ командаһының хәлен яҡшыртам тип, Олег Горбенко урынына Леонид Тамбиевты баш тренер вазифаһын башҡарыусы тип ҡуйғайны. Тик был файҙа килтермәне.\nБөгөнгө матч, ысынлап та, еңел булманы. Ә юлаевсыларҙан Юха Метсола бик шәп уйын күрһәтте. Өфөләр икенсе осорҙа иҫәпте аса алды. Данил Башкиров менән Николай Кулемин “Адмирал” ҡапҡаһына берәр шайба сәпәне. Һөҙөмтәлә беҙҙең команда 2 : 0 иҫәбе менән еңеү яуланы.\nКонтиненталь хоккей лигаһында “Адмирал”ға ҡаршы уйын һаҡсыбыҙ Филип Ларсен өсөн 350-се матч булды.\n4 декабрҙә, “Салауат Юлаев” Континенталь хоккей лигаһына ярашлы, “Динамо” менән уйнаясаҡ.


Изге китап – шиғыр юлдарында - GTRK.TV — Новости Уфы и РБ\nИзге китап – шиғыр юлдарында\nИзге китап – шиғыр юлдарында. Ошо көндәрҙә «Башҡорт энциклопедияһы» нәшриәтендә, «Ҡөрьән Кәрим сүрәләренә шиғри аңлатма» һы донъя күрҙе. Сүрәләрҙе шиғри юлдарға күренекле шағир, йыраусы, ҡурайсы, Муса Мортазин исемендәге премия лауреаты Мәүлит Ямалетдинов һалған. Мәжит Ғафури исемендәге башҡорт дәүләт академия драма театрында китаптың исем туйы үтте.\n“Ҡөрьән Кәрим сүрәләренә шиғри аңлатма” китабының исем туйы ҡабатланмаҫ, изге рухта үтте. Сараға килеүселәр ҙур экранда китаптың тәүге битен күрҙе, башҡорт теленә тәржемә ителгән сүрәләрҙе тыңланы.\nБыл хеҙмәт Мәүлит Ямалетдиновтың 23 йыл буйына шөғөлләнгән ҙур эш һөҙөмтәһе. Автор үҙенең ижадында йыш ҡына Ҡөрьәнгә мөрәжәғәт итә, изге китапҡа шиғри тәржемәләр эшләй. Шағир шиғыр ижад иткәндә уның рифмаһына ҙур өҫтөнлөк бирә. Ә бында рифма ғына түгел, сүрәләрҙең мәғәнәһе лә юғалмаҫҡа тейеш.\n“Ҡөрьән Кәрим сүрәләренә шиғри аңлатма” китабында 76 сүрәгә аңлатма бирелгән. Тимәк, Ҡөрьәндең яртыһынан күберәк өлөшө башҡорт телендә шиғри формала яңғырай. Һәр сүрә ҡыҫҡа, әммә шул уҡ ваҡытта бик мәғәнәле итеп бирелгән. Был тәржемә сүрәләрҙең мәғәнәһен нығыраҡ аңларға ярҙам итә. Бирелгән мәғлүмәттәр ҙә ябай, аныҡ, шуның өсөн һәр сүрә шунда уҡ күңелгә һеңә. Китапты сығарыуға ҙур көс һалған замандаштарыбыҙ әйтеүенсә,был изге эштең ни тиклем яуаплы булыуын яҡшы аңлап ихлас күңелдән башҡарған.\nМәүлит Ямалетдинов тәржемәһендә 2002 һәм 2016 йылдарҙа «Китап» нәшриәтендә “Ҡөрьән Кәрим сүрәләренә шиғри аңлатма” тигән ике китабы баҫылып сыҡты. Тиҙҙән өсөнсө китап өҫтөндә эшемде башлаясаҡмын, ти ул.\nШағир күңеле – шиғырҙа. Мәүлит Ямалетдиновтың Ҡөрьән Кәрим сүрәләрен шиғри юлдарға һалыу шағирҙың әҙәби ижадына айырыуса баһа бирә. Ҡөрьән Кәрим сүрәләрен шиғыр аша халыҡҡа еткереү әҙәби тәжрибә түгел, ул китап уҡыусыларҙы дини яҡтан тәрбиәләү, уларҙың рухи һәм әхлаҡи сифаттарын байытыу булып тора.


Балғажы — Башҡорт Википедияһы\n53°50′06″ с. ш. 54°50′27″ в. д.\nБалғажы (рус. Балгазы) — Башҡортостандың Әлшәй районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 95 кеше. Почта индексы — 452131, ОКАТО коды — 80202849005.\nБөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу (2002) мәғлүмәттәре буйынса башҡорттар 99 % тәшкил итә.\n1906 йыл 584\n1920 йыл 26 август 430\n1939 йыл 17 ғинуар 426\n1959 йыл 15 ғинуар 251\n1989 йыл 12 ғинуар 96\n2002 йыл 9 октябрь 129\n2010 йыл 14 октябрь 95 48 47 50,5 49,5\nРайон үҙәгенә тиклем (Раевка): 57 км\nАуыл Советы үҙәгенә тиклем (Никифар): 12 км\nБалғажы ауылына Илекәй-Мең улусының аҫаба поход яҫауылы Балғажы Ҡайғолов нигеҙ һала. Уның исеме тәүге тапҡыр Балтай Алдаров менән бергә 1746 йылғы сығанаҡтарҙа телгә алына. 1763 йылда улустың аҫаба ерҙәренә ғәйнәләрҙе керҙәшлеккә индереүҙә ҡатнаша. 1776 йылда Балғажы Ҡайғолов улустың ышаныслы кешеһе булып сығыш яһай. 1808 йылғы бер үтенестә уның улдары Ғәлиулла, Рәй, Ибраһим һәм Рәкәй (Рәхмәтулланың улы) Балғазиндар телгә алына.\nИҫәпкә алыу — рәүиз материалдары Балғажы улдарының исемдәрен генә түгел, ейәндәрен, бүләләрен дә һанап китә, уларҙың йәше күрһәтелгән. 1834 йылда Ибраһим Балғазинға 66 йәш тула, уның улдары Динмөхәмәт, 43 йәш; Баймөхәмәт, 29 йәш; Әлмөхәмәт, 29 йәш; Йәрмөхәмәт, 23 йәш; Сәфәрғәли, 26 йәш; Тимерғәли, 15 йәш; Ҡорманғәле, 11 йәш. Хәсән Балғазинға 56 йәш, уның улы — 28 йәшлек Шәфей. Ғәлиулла Балғазин (1765—1828), уның улдары: Әбушахман (уның Фәтҡулла), Шәйәхмәт, Шәймәрҙән, Төхвәтулла.\n1795 йылда ауылдың 22 йортонда 160, 1816 йылда — 168, 1834 йылда — 210, 1859 йылда — 344, 1870 йылда — 331, 1917 йылда — 435, 1920 йылда 430 башҡорт иҫәпкә алынған. Уларҙың береһе — Мөхәмәтсадиҡ Хәйбуллин — керҙәш.\n1843 йылда 210 кешегә 776 бот яҙғы иген сәселгән. 1917 йылда 87 йорттоң 625 дисәтинә һөрөнтө ере була, шул иҫәптән 23 йорт — 4 дисәтинәгә тиклем, 33 — 10 , 18 — 15 , 7 — 15-кә тиклем.\n4 хужалыҡ иген сәсмәгән. Башҡорттарҙан 7 типтәрҙең (Мөхәмәтсадиҡ Хәйбуллиндың бүләләре) сәсеүлектәре булмаған.\nӘлшәй хәбәрҙәре. 29 декабрь 2020, Балғажы оҫтаһы Яңы йыл кәйефе бүләк итә\nБалгажы ауылында һабантуй. 27 июнь 2018 йыл Видео\nЙомағужа Ҡотлоғошов (1787—?) — хәрби эшмәкәр. 1812 йылғы Ватан һуғышында һәм Рус армияһының сит илгә 1813—1814 йылдарҙағы походтарында ҡатнашыусы.\nБалғажы // Башҡорт энциклопедияһы. — Өфө: «Башҡорт энциклопедияһы» ғилми-нәшриәт комплексы, 2015—2020. — ISBN 978-5-88185-143-9. (Тикшерелеү көнө: 8 февраль 2019)\nБалгазы на портале «Генеалогия и Архивы»\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Балғажы&oldid=1144434 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 19:21 28 июнь 2022 үҙгәртелгән.


Матди зыян күләме арта | ГТРК «Башкортостан» - Хәбәрҙәр | 129635\n21 марта 2019 — 14:23 ГТРК «Башкортостан»\nУҙған йылда Михайловка ауылында йөк машинаһы аҫтында һәләк булған ҡыҙҙың ата-әсәһе водителдән 1 миллион һум матди зыян күләмен ҡаплауҙы талап итә. Өфө районы судында сентябрь айында булған юл-транспорт ваҡиғаһы буйынса икенсе ултырыш үтте. Бында Шакман машинаһы водителенән һорау алынды. Ул ҡыҙ-баланы ҡотҡара алмағанына үкенде. 11 йәшлек ҡыҙын юғалтҡан ғаилә йөк машинаһы хужаларын да яуапҡа тарттырыуҙарын һорай, сөнки, улар суд эшендә шаһит булып ҡала. Юл-транспорт ваҡиғаһы Өфө районының Михайловка ауылында уҙған йылдың сентябрь айында теркәлде. Тормозо эшләмәү сәбәпле ҡом-таш ҡатнашмаһы тейәгән йөк машинаһы туҡталышҡа барып ауа һәм ҡыҙ баланы бәрҙерә. Водителгә 7 йылға тиклем иркенән мәхрүм итеү янай. Аварияла башҡа зыян күреүселәр ҙә бар.


Өфөлә «Башҡортостандың йыл уҡытыусыһы» республика конкурсының абсолют еңеүсеһе иғлан ителде\n2 Апрель 2018, 13:43\nМарттың һуңғы көнөндә, Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт академия драма театрында республиканың бөтә уҡытыусылары берләшмәһенең байрамы үтте. Бында, төбәктең төп мәғариф конкурсының бүләкләү тантанаһына, Башҡортостандың иң яҡшы уҡытыусылары йыйылды.\nКонкурс һынауҙарынан һуң тынысланып өлгөрмәгән бәйгеселәргә һәм номинанттарға дипломдар, сәскәләр, ҡотлауҙар, бүләктәр – һәр ҡайһыһына икеләтә ҡыуаныслы һәм мөһим булып тойолдо.\nӨфөләге 39-сы гимназияның инглиз теле уҡытыусыһы Эмма Сәфиуллина көн геройы булды. Шуныһы иғтибарға лайыҡ, педагог быйыл ике тапҡыр йыл уҡытыусыһы тип танылды. «Башҡортостандың йыл уҡытыусыһы» конкурсының абсолют еңеүсеһе исеменән тыш, ул баш ҡаланың иң яҡшы уҡытыусыһы булды. Шулай уҡ уға күкрәккә таға торған «Башҡортостандың мәғариф отличнигы» билдәһен тапшырҙылар.\n«Башҡортостандың йыл уҡытыусыһы» республика конкурсы лауреаттары: Любовь Александрова (Өфөнөң 110-сы мәктәбе); Артем Баянов (Өфөнөң 130-сы мәктәбенең математика уҡытыусыһы). Ул шулай уҡ тамашасыларҙың онлайн-тауыш биреү йомғаҡтары буйынса еңеүсе тип танылды; Миләүшә Кашапова (Туймазы районының 1-се дөйөм белем биреү мәктәп-интернаты); Евгения Рощупкина (Өфөнөң 60-сы лицейы).\nБаш ҡаланың 5-се лицейы уҡытыусыһы Нурзилә Нәҙерғолова иң яҡшы башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы булды. Лауреаттар: Ләйсән Хәсәнова (Өфөнөң 10-сы мәғариф үҙәге); Йәғәфәр Нәҙершин (Сибайҙың 5-се урта дөйөм белем биреү мәктәбе); Гөлфирә Миңлеәхмәтова (Өфөнөң 95-сы урта дөйөм белем биреү мәктәбе); Лиза Ниғмәтуллина (Баймаҡтың 3-сө урта дөйөм белем биреү мәктәбе).\nТатар теле һәм әҙәбиәте уҡытыусылары араһында лауреаттар: Әлфиә Әсләмова (Борай ауылының 2-се гимназияһы); Линара Сәлимова (Краснокама районының Яңы Ҡабан ауылы урта (тулы) дөйөм белем биреү мәктәп-интернаты); Ирина Сәмиғуллина (Өфөнөң 98-се мәктәбе); Миләүшә Хәйбунасова (Бәләбәйҙең сәнғәт бүлеге менән татар гимназияһы). Стәрлетамаҡтың 20-се урта дөйөм белем биреү мәктәбе уҡытыусыһы Римма Ғәлиева был конкурс еңеүсеһе булды.\nЙылдың иң яҡшы «Рус теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы» конкурсы лауреаттары: Елена Держинская (Туймазы районының Собханғол ауылының урта дөйөм белем биреү мәктәбе); Елена Исакова (Өфөнөң 51-се мәктәбе); Регина Мөхәмәтйәнова (Өфөнөң 127-се мәктәбе). Еңеүсе – Әлшәй районы Раевка ауылының 4-се урта дөйөм белем биреү мәктәбе телсеһе Эльза Шевяхова. Ул да күкрәккә таға торған «Башҡортостандың мәғариф отличнигы» билдәһе менән бүләкләнде.\nШулай уҡ В.А. Сухомлинский исемендәге «Йөрәгемде балаларға бирәм» миҙалын Ауырғазы районының Талбазы ауылы башҡорт лицейы уҡытыусыһы Рәйсә Исламғоловаға һәм Өфөнөң 110-сы мәктәбенең физика уҡытыусыһы Любовь Александроваға тапшырҙылар.


Филиалыбыҙҙың киләсәге бар\n2 Август 2018, 18:31\n30 йылдан ашыу 132-се һөнәрселек училищеһы тип аталған, хәҙерге Урал аръяғы агросәнәғәт колледжының Иҫке Собханғол филиалы булған уҡыу йорто 32 йылға яҡын эшләү дәүерендә 9 меңдән ашыу эшсе кадрҙар әҙерләгән. Филиал йыл һайын 100 уҡыусы ҡабул итә һәм шунса уҡ уҡыусыға һөнәр биреп сығара.\nӘлеге көндә төп һәм урта белем нигеҙендә “Ағасты һырлап эшләүселәр”, ”Тракторсы-машинист”, “Автомеханик”, “Һатыусы, контролер-кассир” һөнәрҙәренә уҡытыла. Трактор буйынса бөтә төр категориялар, бынан тыш, “В”, “С” категориялы водитель, электр-газ менән иретеп йәбештереүсе, ашнаҡсы кеүек өҫтәмә белем тураһында танытма алыу мөмкинлеге бар. “Ағасты һырлап эшләүселәр”, “Тракторсы-машинист” төркөмөнә 9-сы синыф тамамлаусы уҡыусылар ҡабул ителә һәм 3 йыл уҡый. “Автомеханик”, “Һатыусы, контролер-кассир” төркөмөнә 11-се синыфтан һуң уҡырға килеүселәр 10 ай белем ала. “4”-ле һәм “5”-ле билдәләренә өлгәшеүселәр өсөн - академик, ғаилә хәле ауыр булғандар өсөн социаль стипендиялар ҡаралған. Мохтаж студенттар өсөн заманса бөтә уңайлыҡтар булдырылған дөйөм ятаҡтан урын бирелә. Дөйөм ятаҡта студенттарға бешеренеү өсөн аш һәм дәрес әҙерләү бүлмәләре, душ, бәҙрәф булдырылған. Студенттар ваҡытын ҡыҙыҡлы, мауыҡтырғыс һәм файҙалы үткәрһендәр өсөн тәрбиәселәр С. Ғәлина менән М. Теләүбаевалар тарафынан төрлө тәрбиәүи саралар ойошторолоп тора.\nҺөнәрленең ҡулы ете, тиҙәр. Тиккә генә әйтелмәй был һүҙҙәр. Хәҙерге заманда һөнәрҙәрең ни тиклем күп булһа ла, ҡамасауламай икәнен һәр кем белә. Беҙҙең студенттар шул һөнәрҙәргә эйә булып ҡына ҡалмай, колледж, район, республика күләмендә үткәрелгән сараларҙа, конкурстарҙа актив ҡатнашып, ҙур уңыштарға өлгәшәләр, йәрминкәләрҙә, һабантуйҙарҙа, ҡар ҡаласығын биҙәүҙә ҡатнашалар, спорт өлкәһендә лә алдынғылыҡты бирмәйҙәр.\nБер нисә йыл рәттән беҙҙең филиал Башҡорт дәүләт тәбиғәт ҡурсаулығы менән тығыҙ бәйләнештә эш алып бара. студенттарыбыҙ ҡурсаулыҡта үткән “Урал батыр”, “Наурыз” кеүек байрамдарҙа әүҙем ҡатнаша, ҡурсаулыҡ хеҙмәткәрҙәре менән берлектә осрашыуҙар үткәрә.\nВаҡытыңды дөрөҫ бүлеп, һөнәрең буйынса күберәк белем алып ҡалырға тырышыу, алған белемдәреңдең файҙаһын күреү - һәр уҡыусының теләге. Теләктәрегеҙҙе тормошҡа ашырығыҙ, һөнәрегеҙгә тоғро ҡалып, илгә кәрәкле кеше булырға яҙһын. Филиалыбыҙҙың киләсәге бар.Уҡыу йортоноң ишектәре киләсәктә лә һөнәр алырға теләүсе йәштәр өсөн һәр саҡ асыҡ.


Веб ч рулетка - Видео чат №1 - егет йәки ҡыҙ менән танышып онлайн!\nВидеочивать, рулетка Ч, таныша\nАҙыҡ-түлек тулыһынса әҙер\nВидеочить тулыһынса тормошҡа ашырыла-рулеткаШулай итеп сайтында булдырылған һәм Теләгән монетизация, шаблон интерфейс, билдәләмәләрҙе Һәм билдәләү менән автоматик теленә Тәржемә ителгән телдең, илдең артабанғы Әңгәмәләште, ишектәр буйынса файҙаланыусы автоматик Түләү разблокировканы һуң, сервис түләүгә Бәйле, тәҙрә ч настроить, текстарҙы Баҫыу, шул иҫәптән автоматик камералар Билдәләп, П аҫтында яндырыу, планшет Һәм телефон булһа, барып панелдәр Продумывать етәксеһе: Ҡулланыусы, Ялыу, Бикләп Файҙаланыусылар, Статистика, яуаптары, көй йүнәлтергә Мөмкин һәм разблокировканы әһәмиәте һ. Тағы Торг.\nГермания Төньяҡ төбәк өсөн иң ҙур балыҡ башын танышты\nҺиңә булыр, һиңә булыр башы нан йөрөй һәм балыҡ event номерҙарында танышаХәҙер һеҙ был номер буйынса табырға мөмкин буласаҡ йөрөгән балыҡтар һеҙҙең номер беҙҙе тағы ла яңы һәм флирт мөрәжәғәт finder баштары һәм башҡа. Кемдер ҡыҙыҡ күреп номерҙары менән таныштырҙы. Йәки уның менән яңынан яңы flirt таба Finder-н балыҡ башын эҙләй.\nРакты еңеүсе. Бында ҡыҙҙар үҙен спасительница осрашыу - яңылыҡтар-новости сит - һүрәт\nАхырҙа: идеаль тап килә\nКардифф (Уэльс) - Германияла ҡатын-ҡыҙҙарҙың береһе Булараҡ ҡарайindia кардифф аэропортында таныш булмаған, ул бик тиҙ ҡасты, ҡулы ныҡ булды һәм ул үҙе ҡыҫылһа һыуға һикерә. Һуңынан ғәжәпләнеү, уларҙа германиянан һәм ҡатын-ҡыҙ Ата-әсә илай. Дүрт йыл элек ҡыҙҙың ата-әсәләре өсөн үҙ лейкемия ауырыуына лихорадочно indians ҡотҡарыусы эҙләй. Електәге күҙәнәктәр эҙләп ай-уңыш донор булып үтте. Проблема: донор ҡаны онкологик ауырыуының иң проценты. шул үҙенсәлеге туҡымаға тап килергә тейеш. Һәр ваҡытта юғалта, лейкемия ауырыуына ҡаршы бишенсе ярышы.\nГерманияла ҡатын-ҡыҙ буйынса исемендәге синди була.\nӘммә ата-әсәләр ғәҙәти дауаханалағы indians стиленә тоғро ҡала: бер ниндәй ҙә бәйләнеш өсөн донор ике йылдан да кәм түгел.\nЙөҙ Процентҡа Ҡатын\nӘммә уның хәҙер әҙер була. Кисә ҡыҙымдың тыуған көнө менән оса.\nсинди донор үҙ өң бишенсе уэльс һин ял итә.\n„Әҙәм аэропорт осрашыу мәлендә була. Барыһы ла илай, сөнки был һуғарыла булыр“, - тине әсәй Шелли Indians Уайт „Wales online“. Кистәрҙә ғаилә бергә ашап киткән, Синди бүләк ала: сылбыры менән Һиндостан бармаҡ эҙҙәре булһа, иң уэльс йөрәк һәүерташ, футбол Сити Джерси Кардифф. Махсус һәм бик India-Sindy-эрудит-мөхәббәт һүрәтләнә. Бишенсе көн тыуған көнөн билдәләй һәм уларҙың ғаилә ағзалары менән бергә киләһе indians дуҫтары күп.\n„Күҙ йәштәре күп булды был көндө“ әсәй әйтә Шелли.\n„Рәхмәтлемен барыһы өсөн шатлана һәм синдтар, йәғни уның ғүмерен ҡотҡарып India. “ Йәкшәмбе, һуңғы көндө, пляжға бара. Ҡабы буш өңдәре тирәләй немец һәм һиндостан һеҙ яңы подругой. Шелли Уайт: „Синди, тип әйтер ине һәм беҙ һеҙгә үҙебеҙ менән ала. упаковывать германияла чемп. Ул әйтә, улар булалар сумасшедшем уэльс ғаиләләр үҙҙәре яратып. Леди әҙәм ял көндәрендә беҙҙең менән үткәреп, хәҙер беҙгә улар өсөн һәм ғаилә сит ҡарарға була. “ Дүшәмбе иртән, һуңынан хушлашып.\nТәбиғи һәм: „Был-күп күҙ йәштәре була тағы“, - тине әсәй Уайт Шелли.\nКем нисек германия ҡыҙы. Тел һиндостан ярҙам итә, был турала мәғлүмәт белә ала. Немец һөйәк мейеһенең донорҙар (DKMS).\nСвидательный Ир-аттар. Айырыу\nРус, 30 йыл, адекват\n42 йыл малай, ирекле, рус, Тура килә\n45 йәшкә тиклем ҡыҙҙар менән Осрашып, уларҙы ғына, етди мөнәсәбәт Һәм теләк.\nФотография менән яҙып, танышырға була шатмын. Йәшерен осрашыу өсөн периодик һөйәр эҙләй. Йәшемдә һәм ғаилә хәленең әһәмиәте Юҡ, барыһы ла теүәл йәшерен. Мин матур спорт брюнетка ала, Бушлай түгел. Никах йәше һәм хәл әһәмиәткә Эйә түгел.\nБик матур ғына.\nИр-егеттәр ирекле, урта йәштәгеләр, Ауырлығы артыҡ булһа, ҡыҙ менән Танышыу өсөн. Һин дөрестен, аралашыусан. Шуға күрә беҙ булған осрашыу Барышында, киләсәккә перспективалар бармы һәм Ниндәй мөмкин. Йылдың 31 ир-ат, рус, Адекват, юмор хисе менән, мобиль, Ҡатын-ҡыҙ дуҫлығы менән осрашты Һәм осрашыу өсөн, шәхси тормошона Ҡыҫыла алмай, бәлки, хужалары менән.\nЛеди нәҙек менән таныштырҙы\nНимфоманка эҙләнем мин, ул ваҡытта Һәйбәт эшләй. Славян 190.98.37.20 мин, мин ауырыу, наркотик Ҡабул итмәҫкә, урындарҙа булды. Иң яҡшы ҡыҙҙар менән осрашыу, Танышыу өсөн нейтраль майҙанда була.\nҠайһы саҡта көндәлек тормош барыбер Монотонность килгәндә, уны мотлаҡ йәйғор Нуры тураһында һөйләне.\n40 тиклем, ғаилә һәм динендә Мөһим урын алмаған, бигерәк тә ышаныслы. Яңғыҙ ҡатын-ҡыҙ менән осрашыу, Башҡа балаларын яҡшы төбәктәренең береһе. Мин юғары, эшләй, береһендә йәшәй. Түгел, эсә, наркотик ҡабул итмәй, Барыһы менән һаулыҡ тәртип, интеллект Һәм юмор менән т һәм Яңы йыл ҡар аҙ барғас, Килгән ҡыҙ менән таныша, улар Ҡышҡы һыуыҡ кистә башҡа одессалыларҙы була. Мин урыҫ, ҡыҙыҡлы, һеҙ ҡасан осраша. 30 м, ҡатын-ҡыҙ миндә Һәр ваҡыт һәйбәт үткәрергә теләр Инем биләмәһендә шәмбе кис йәшенән Минең менән һөйләшә, эсеп ҡарай Һәм Мин, изге, күнелле егет, адекват.\nӘгәр һеҙ үҙен яңғыҙ тоя, Сөнки мин, был яҙыу Нормаль Ир-аттың 45 82 рус 178 Раҫланмаған, балалары булмаған, зарарлы Ғәҙәте булмаған, изге күңелдән, яҡшы, Порядочный, мин көньяғында йәшәй, ябай Һәм кейәүҙәге ҡатын-ҡыҙы 45 Йыл ала.\nБеҙ шикләнергә тейеш түгел мин, Мин яңы борсола, һәм мин Һеҙҙең менән бүләкләнде утешать булып, Ахырҙа, мин донъяла иң бәхетле Кеше яһаны теләйем һеҙгә, мин Һеҙгә бөтә ғүмеремде бағышланым, ҡатын-Ҡыҙ, ул ғаиләһе менән леди Төҙөү йоҡа м46 менән таныштырҙы. Сибәр брюнетка спорт минең бар. Никах йәше һәм хәл әһәмиәткә Эйә түгел. Бик матур ғына өсөн. Юғары, кеше күҙен ҡыуандырып түгел, Өйләнеп, минең өсөн ҙур биләмәләренең Береһен эҙләп ваҡытлы осрашыу.\nҺеҙгә ҙур ғаилә булып тора Хәлдәр түгел, хуплау, һәләтен һәм Яҡшы манераларҙы элек диалог алып барыу.\nөсөн даими осрашып осрай ярай, Яҡшылыҡ менән адекват потенциалы ҙур, Һәм мин һеҙҙең өсөн тормошта Иң яҡшы ярҙамсыһы булып йәки Дөйөм өлөшөндә көндәлек тормошта ҡулланылмай Башлай, биохимик белешмә материалдар сайт Өсөн - интерактив мотлаҡ булып тора.\nМенән ҡазанда Осрашыуы бушлай Ир-аттарҙың Береһе\nЯҡшы булыуына мин ышанам\nРәхмәт изге күңелле, үҙ-үҙенә Ышанған, яратам мин асыҡ, ғәҙел, Әҙерәк яҙаһың, күберәк осрашыуҙар аралашыу Өсөн яҡшы булһа, дауаханаға барығыҙМинән генә эҙләү юғары шәфҡәт Туташы һәм иренән ҡурҡып мөхәббәткә Ябай хужабикә иренең буйһоноуы мөһим, Ә финанс түгел мендәр. эште ябай сығышлы, башҡа зарарлы Ғәҙәт ирешелде.\nМин оҙаҡ ваҡыт күсеп ашыуын Теләр инем ломбардия йылы климат, Диңгеҙ һәм уның менән яҡын Йортта бөтә уңайлыҡтар булған баҡсаға.\nмин яңғыҙ ҡатын ябай һәм Оҙаҡ ваҡыт эҙләнә, тыуған ауылында Яҡшы, һының менән тығыҙ, йәки Теләк менән ослап беҙҙәрҙе бөтә Ғүмерен ауыл хужалығына һәм минең Менән бара. Тик дин менән мөнәсәбәттәргә етди, Аҡыллы ҡатын-ҡыҙ һәм женственный, Ул КВЖ алып бара, уртаса Кәүҙәле, һәм травманы эскән юҡ түгел. Һеҙ биттең онлайн-ҡазанда ир-Егет менән танышырға, Рәсәй. Бында һеҙгә анкета бушлай онлайн Танышырға мөмкин булған башҡа ҡазанда теркәлгән. Теркәлгәндән һуң, бер нисә минут Тора, һәм һеҙ аласаһы инеү Ир-егеттәр менән аралашыу, башҡа Ҡалаларҙа йәшәй. Барлыҡ, теге, кем менән осрашырға Теләп, яратып таба, таба үҙе Половинка, ҡазанда өйләнеп, яҡшы булған Осрашты.\nУны мин принциптарға аңлата\nЮҡ ябай нәмә, табырға йыйыныусы Яңы тип таныштырҙыАйырыуса, әгәр һин юмор тойғоһо Кешеләр менән аралашыусан. Мең малай һәм ҡыҙ, улар Икеһе н чатта аралашыу. Төймәгә басыгыз өсөн ябай һәм Әңгәмәләште ҡушылдығы сат башларға яңы Башлана, һеҙ түгел, беләһеңме, кем Һәм ҡайҙан ул, әммә был тоҙ. Ахырҙа, һин бер нәмә лә Белмәйһең һәм уның тураһында. Был килешеү, һеҙ тулыһынса аноним Булып ҡала. Бәлки, берәй әңгәмәләште, һеҙ ул Ҡыҙҙың хыялы булған, йәки кеше, Һеҙ уларҙы һәр ваҡыт эҙләнә, Ә эргәнән үтеп мөмкин булып Һайлана һәм уның реаль тормошо, Бында бөтәһе лә ихтимал. Ә кеше ҡарашы менән, матурлыҡ Жгучая буйһондорорға һәләтле. Эш шунда нимәлер, веб-камералар Юҡ, һәр хәлдә, классик варианты. Һәм һеҙ ҡыҙҙар ҡасырға була, Чатта булараҡ, һеҙ уны яулап Ала интеллект, ғәҙәти булмаған фекерләүе, Шаяртып, һүҙ, ни кәүҙәнән башҡа, Видео юҡ бында, тик барыбер Камераға тоташтырыла, баҫып ала һәм Уны теләһә ҡайһы ваҡытта еңел Һәм һеҙ төшөрөп ебәреү бәйләнеш Өсөн, уларҙың факттарҙы ҡалдырыу һәм Уларҙы барыһы ла фотоларын нәҡ Улар тураһында. Был ниндәйҙер дәрәжәлә һеҙҙең ялға Сыҡҡан фотоһүрәттәр һаҡлана, һәм шул Булыуы ихтимал, тип сексуаль блондинка Крокодил урынына һеҙҙең менән аралашырға Тура килә. Ауыҙ итәйек әле. Тормош яҡшы яҡҡа үҙгәртеү һәм Яңы дуҫтарын үҙе бәйләгән.\nВирт һынлы Элемтә көтә. Мәскәүҙә белеп, Ҡатын-ҡыҙ, Һин\nБер ниндәй сикләү\nЭшен яҡшыртыу өсөн беҙҙең сайт Ҡуллана cookies файлдарыС сайты эшләүен дауам итә, Һеҙ ҡулланырға рөхсәт итә. Мин һеҙгә ярҙам итеүҙе еңеләйтеү Өсөн, видеоаралашыуҙы көтә.\nБыл хат ниндәй темаға ҡағыла\nШулай уҡ интим һеҙ мин Тәҡдим иткән фотоһүрәттәр, видео өлкәндәр өсөн. Мин яҙам, һеҙҙән дә ҡәнәғәт Булып, барыһы ла һеҙҙең йәшерен Теләген үтәргә булып, минең менән.\nЗакаталь бушлай Ҡатын-ҡыҙҙар\nДөрөҫ, ҡыҙыҡ, кеше интеллектуально үҫтереүЯрата ул яңы йыл Менән Паром, йәнһүрәттәр ҡайһы берҙә. Һәм, бигерәк тә, теге, кем Һөйөү ышанам. 25 йыл, Төркиә студенттары, дәрәжә Алыу өсөн, инглиз теле уҡытыусыһы Дәрәжәһенә, фундаменталь, атаһына ҡараны. Ҡатын-ҡыҙ Закаталь һеҙ биттәре Менән таныштырҙы. Бында һеҙгә анкета бушлай онлайн Теркәлергә мөмкин булмаған ҡатын-ҡыҙ Ҡалмаҫ яңғыҙ закатать менән таныштырҙы.\nБарлыҡ, теге, кем менән осрашырға Теләп, яратып таба, үҙе икенсе Половинка таба, өйләнә Закаталь, адресы Булһа, улар тураһында һөйләшергә мөмкин.\nСайтында танышырға Иркутск, башҡа Бушлай таныша Сайтында\nЯңғыҙлыҡ - 21 быуат лозунг\nБөгөн йәш һәм урта йәштәге Кешеләрҙе компьютер һәм интернет буйынса Ла береһе лә тиерлек тап килә\nГлобаль селтәрҙә нығына тормошоноң бөтә Өлкәләрендә лә, шул иҫәптән шәхси.\nӘммә был бар етешһеҙлектәрҙең бер Хәл, һанауһыҙ яңғыҙлыҡҡа ҡыйыу кешеләрҙең Береһе булһа ул тулы, социаль Селтәрҙәренең береһе булыуына ҡарамаҫтан, бик күп. Әгәр һеҙҙе һағынып йылы һәм Яңғыҙлыҡ тойғоһо менән таныш түгел, Мөхәббәт, хәстәрлек, йәғни сайты булды, Унда улар осраша мөмкин өлкән Осрашыу 30, 40, 50-60 йыл.\nСайтында теркәлеп, анкета һәм башҡа Популяр башҡарыусылар мөмкин эҙләп ҡараныҡ Инде, яңы файҙаланыусы теркәлгән.\nӘммә яҡын һәм аралашыу өсөн, Етди танышырға, теркәргә кәрәк. Аҙашып түгел, бер осрашыу үҙе Һәм яҡындағы ҡала һәм иркутск Сайттарға бушлай половинка таба.\nвидео трансляции онлайн без чатта теркәлергә теркәлгән таныштырҙы. видео сайтында танышырға өлкәндәр өсөн бушлай таныша теркәлгән видеочивать пар ч онлайн без рулетка скайп аша танышып видео видео менән танышты ҡатын-кыҙҙар видео 18 ч бушлай рулетка


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - КӨМӨШКӘСЕ МОНОЛОГЫ - 2017 - Мәҡәләләр\nАй-ай-ай! Был ниндәй тәрән, ҡараңғы, бысраҡ соҡор? Эсе тулы йылан, ҡырғаяҡҡа оҡшаш бөжәктәр. Кешеләр ҙә күренгеләй шикелле. Тик бөтәһенең дә йөҙҙәре күм-күк, шешенешеп бөткәндәр. Был соҡорға нисек һәм ҡасан ҡоланым һуң әле? А-а-а! Ой-ой-ой! Теге йыландар, бөжәктәр аяҡ буйлап өҫкә күтәрелә башланылар. А-а-а!\n…Ҡапыл күҙемде асып ебәрҙем. Уф, төш кенә булған икән әле. Ҡалай ҡурҡыныс төш. Әгәр төшөңдә ҡурҡышыңдан йөрәгең ярылһа, уяна ла алмай теге донъяға осорһоң. Һуңғы осорҙа йәш саҡтағы һымаҡ матур ғына төштәр күреп, йылмайып уянған юҡ. Өшкөрһә, бәлки, бөтөр, тип муллаға ла барып ҡараным. Ул ней: "Көмөшкә һатыуыңды ташла! Намаҙ уҡый башла! Шул саҡта ғына матур төштәрең кире ҡайтыр", - тип өҙә һуҡты. Эйе, әйтеүе генә рәхәт. Артабан мин ниндәй аҡсаға йәшәргә тейеш? Астан үлерһең. Мулла ағайға ошо хаҡта ауыҙ асҡайным ғына, ҡыуҙы ла сығарҙы. Хәйергә 100 һум аҡса һонғайным, алманы. "Кешенең күҙ йәшен түктергән, балалар ауыҙынан тартып алынған, халыҡты иман юлынан яҙҙырған аҡсаң кәрәкмәй миңә. Бар, күҙемдән юғал", тине лә таяғы менән һелтәнеп үк ҡуйҙы. Эләктерә инде, тип ҡурҡтым. Бүтән бармайым уға. Яман төшкә өйрәнеп бөткәнмен, аҡса эшләргә мулла кәрәкмәй, бойҙайым булһын да шәкәрем генә өҙөлмәһен.\nТуҡта, берәү туҡылдата түгелме? Эйе, эйе, кемдер килгән. Ә, һин икән, нисә ярты алаһың? Икәү? Аҡсаң теүәлме? Мә, тот. Ҡапҡанан сыҡҡас, баҡса буйлап кит, кешегә күренмә…\nКитте. Айнып та етмәгән, үҙе, башым ауырый, тигән була. Төнгө 2-ләрҙә 3 ярты алғайны, әллә йоҡламай эсәләр инде. Аҡсаһы бар, әйҙә, эсһен генә. Яңыраҡ ҡына шабашканан ҡайтты. Аруҡ аҡса апҡайтҡан тип ишеткәйнем. Бер юлы күберәк алмай, йөрөй ботинка туҙҙырып берәү-икәү артынан. Ҡайҙа әле, аҡсаны индерә һалып, йәшереп ҡуяйым. Бөкләнеп бөткән бит әле. Бысыраҡ-һасыраҡтарын тота ла киләләр. Ҡайһы тиклем йыйылып китте хәҙер улар. Тиҙ арала район үҙәгенә барып ҡайтмай булмаҫ. Шыма ғына, ҡыштырҙап ҡына торғандарына алыштырып һалып ҡуйырға кәрәк. Тотоп һанап ултырыуы ла күңелле уларҙы. Буяуының еҫе һуң әле…\nКеләттә өр-яңы эш ҡорамалдары ла йыйылып китте. Балталарҙың ниндәйе генә юҡ: бәләкәйе лә, ҙуры ла, оҫталыҡ балтаһы ла… Ә көрәк, тырмаларҙы һанап та бөтөрлөк түгел. Магазиндан тура тигәндәй минең келәткә килеп ингән һауыт-һабаның, кейем-һалымдың да һанына сығып булмаҫ. Бик ныҡ күбәйеп китте әйберҙәр. Баҙар апайына алып барып бирергә кәрәк. Әйҙә, һатһын. Уға әҙерәк, миңә күберәк аҡса инер - ике яҡ та отолмаҫ. Симешкә майын, шәкәр, сәй кеүектәрен үҙемә ҡалдырайым. Ҡулдарында аҡсалары булмаһа, нимә генә тотоп килмәйҙәр. Эре малдың ҙур бер ботон 5 кенә яртыға алыштырғандары ла бар. Эскеләре килгәс, әйҙә, ташыһындар. Талап йәки урлап алмайым әле, үҙҙәре килтерә. Үткәндә берәүһе өр-яңы электройышҡыһына ике ярты алып киткәйне, бүтән килмәне, онотто инде. Шыр иҫереп йөрөмәһен. Айныҡҡас, ҡайҙа иттегеҙ, тип өйҙәгеләрен борҡоталыр әле. Икенсе электродреленә 3 ярты һорай. Тоттороромон өс яртыны, икәү ҙә бик еткән. Уй, ана тағы берәү инеп килә.\n- Һаумыһығыҙ! Нисәү? Берәү генә? Биш йөҙлөкмө? Минең сдача юҡ. Бар ыуаҡлат. Ҡайҙа, тиһеңме? Уны мин ҡайҙан беләйем. Улайһа, биш йөҙөңә бөткәнсе ал. Эш ҡала, тиһеңме? Эш ней ғүмере бөтмәҫ. Үлгәндән һуң да өс көнлөк эш ҡала, тиҙәр. Йә, алаңмы-юҡмы? Бына шулай. Атыу тораһың һатыулашып. Тик баҡса буйлап ҡайт!\nАйнып та етмәгән йүнләп, тағы килгән. Йә, мин саҡырып килтерәмме инде уларҙы, үҙҙәре киләләр бит. Кешенең хәленә инмәй булмай. Кисәге ҡалдырып киткән мең һум аҡсаһына аламы, тиһәм, юҡ, тағы тоттора. Онотҡан инде. Иҫе юғалғансы эскәненә мин ғәйепле түгел. Миндә ҡалдырмаһа, барыбер төшөрөп ҡалдырып юғалтыр ине. Берәй ингәнендә берәй яртыны буш тоттороп сығарырмын. Әй, юҡ, кешеләр һиҙеп ҡалыр. Юҡ, оноттоҡ ул мең һумды.\nТағы туҡылдаталар, шикелле.\n- Һаумы, һаумы! Тағы симешкә майы тотоп килдеңме? Алмайым, етте һинең майыңды йыйыу. Бар, бар, сыҡ! Башың ауырыһа, мин духтырмы ней? Юҡ, тинем бит. Ныҡ ауырыйһыңмы ней? Ай әттәгенәһе! Ярай, һуңғы тапҡыр. Нисә шешә килтерҙең? Өсәү? Бәләкәс кенә шешә бирәм. Ике өлкән элек ине, хәҙер бер бәләкәс. Алмаһаң, бар сығып кит. Ярай, тот бәләкәсеңде, бүтән май алмайым, шәкәр алып кил.\nКитте. Балалары бишәү. Ҡатыны менән икәүләп эсә торғайнылар, уныһы ташлаған, тип ишеттем. Ул ҡатын эсә башлаһа, балалары күршеләрендә. Күршеләре һәйбәт. Ә минең күршеләр, ана, урамға сыҡһам, ашарҙай булып ҡарап торалар. Мин уларҙың малына тейгәнме ней? Минең ихатаға тауыҡтары астан үлер хәлдә үҙҙәре килеп инәләр. Тәмһеҙ тауыҡтары, ҡалаҡҡа элеп алыр һөҙлөктәре лә юҡ. Ана, минекеләр һимеҙлектән арттарын һөйрәп саҡ йөрөйҙәр, текмәгә лә осоп менә алмайҙар. Уларға емде типәләп һалмайым. Тип-тип-тип тигәнде белмәй улар. Бер тоҡ бойҙайҙы ялғашҡа ауҙарам да эргәһенә һыу ғына ултыртам. Ямғыр яуып торһа, уныһы ла кәрәкмәй. Тик йомортҡаларын ғына йыйып өлгөр. Уларҙың еме лә 10 тоҡ самаһы ғына ҡалып бара, шикелле. Әйтер кәрәк әле, шешәмде бойҙайға алыштырып бирәм, тип.\nТағы ҡапҡа асылды. Әй, теге алкаш икән…\n- Нимә, аҡсаң бармы? Ҡайҙан, ҡайҙан? Ә, бәләкәй ҡыҙыңдың эсенә аҡса йыйып барған айыуын урлап "һуйҙыңмы"? Йәтеш иткәнһең, бала саҡтан аҡса йыйып өйрәнмәһен, аҡса кешене боҙа. Уй, ҡайһы тиклем мелочь. Ярай, мә, тот яртыңды. Теге һаҡаллыны күрһәң, әйт, килһен. Утынды ярып бөтмәй ҡасҡанына көймәй, тиген. Аҡсаһы булмаһа, эш бар, тән яҙыр. Яртыһы ла булыр.\nАй әттәгенәһе, быныһы сығып өлгөрмәгән, тағы берәү килә. Теге пенсионер апай икән.\n- Ниндәй мең һумлыҡ тағы. Уға алып бөттөң бит. Нисек өс тапҡыр ғына индең? Ә төнөн нисә тапҡыр индең? Ҡапҡанан сыҡҡас, ҡолап, шешәңде ярып, ярсығына ҡулыңды ҡырҡтырып, кире ингәнеңде оноттоңмо? Мин, йәлләп, бинт менән бушлай урап сығарҙым, бинт әрәм итеп. Өҫтәүенә тағы ике ярты тотторҙом. Әле аҡсаң бармы? Ә пенсияң ҡайҙа? Ярай, бирәм, бына яҙып ҡуям тағы. Бөтһә, ин. Өс көндән пенсия бирәләр бит. Яҙҙырып алып тор, әйҙә.\nСығып китте. Үҙе саҡ атлап йөрөй бит әле, үҙе һаман эсә. Барғас, әйҙә, эсһен. Бармай, тип, әллә күпме аҡсалы алыусыларым былай ҙа ташлап бөттө. Күптәре дингә ылыҡҡан - шул мулланың ғына эше.\nҺине кеше яратмай, тиҙәр. Яратмаһындар! Миңә уларҙың мөхәббәте кәрәкмәй. Тик ҡапҡама ҙур итеп самогон тип яҙыуҙары ғына йәнде үртәй. Нисә тапҡыр яҙҙылар инде. Нисә тапҡыр буяным. Ауылда бер кемдең дә ҡапҡаһы ул тиклем буяу күрмәгәндер. Буяп та өлгөрмәйһең, яҙа ла китәләр. Яңынан буяп, уныһы кибеп тә өлгөрмәй, тағы яҙалар. Ярай әле, күрше егеттәргә самогонды бушлай бирә башлағайным, яҙыуҙан да ҡотолдом. Ул егеттәр ышаныслы, "Көмөшкә" тигән рейд ойошторолһа ла, килә һалып әйтеп китәләр. Рейд килһә лә, минең йорттан бер нәмә лә таба алмайҙар. Нисә тапҡыр ихата эсен байҡап сыҡтылар инде. Теге балта оҫтаһына рәхмәт. Йәшерен бүлмә эшләп биргәйне. Уйламаған ерҙә. Ҡайһы тиклем донъямды матурланы ул. Тупрағы еңел булһын. Кешеләр генә, оҫтаны һин үлтерҙең, тип зитҡа тейәләр. Мин уның ауыҙына шаҡарып көмөшкә ҡойманым бер ҡасан да. Оҫталыҡ инструменттарын алып, үҙе килә торғайны.\n…Йәштәр инеп килә икән.\n- Һаумыһығыҙ! Урманға пикникка сығаһығыҙмы? Шашлыҡҡа итегеҙ бармы? Минеке магазиндыҡынан осһоҙ. Нисә кило? Ярай, бына алты кило. Кисә генә һыуытҡысҡа үлсәп һалғайным. Тағы алты яртымы? Алығыҙ бер юлы бер унды, күмәкһегеҙ бит, етмәй ҡалыр. Тағы килергә тура килер. Аҡсағыҙ булмаһа, ҡайтҡас түләрһегеҙ.\nКиттеләр. У-у, йәштәр генә күпме аҡса ҡалдырҙы. Уңышлы бара бөгөн көн. Яман төш күреп уяныуыма бер генә сәғәт, ә шул арала күпме аҡса йыйылды. Кем бер сәғәт эсендә ошо тиклем аҡса ала әле. Хәйер, мин генәме һуң инде ошо рәүешле аҡса эшләүсе…\nЯҙылған: 08.08.17 | Ҡаралған: 545


Витебск провинцияһы — Башҡорт Википедияһы\nВитебск провинцияһының — 1772-1776 йылдарҙа Рәсәй империяһының Могилев губернаһында административ-территориаль берәмек. Үҙәге — Витебск.\nВитебск провинцияһы Могилев губернаһы составында императрица Екатерина II 1772 йылдың 28 майындағы указы менән Речь Посполитаяла Бөйөк Литва кенәзлегенең Витебск воеводаһындағы территорияларҙың бер өлөшө, Речь Посполитаяның Беренсе бүлеүе ваҡытында Рәсәй составына инә.\n1772 йылдың авгусында Рәсәйҙә Витебск ҡалаһын ошо провинция менән күрше Псков губернаһына тапшырыу тураһында ҡарар ҡабул ителә. 1772 йылдың 23 ноябрендә Рәсәй империяһы Сенаты указы баҫылып сыға, ул Псков һәм Могилев губерналарын провинцияларға бүлеүҙе раҫлай. Һөҙөмтәлә Псков губернаһы Опочка ҡалаһында үҙәге менән 5 провинциянан тора:\n2 Рәсәй провинцияһы — Псков һәм Бөйөк Луки,\n3 белорус провинцияһы: Полоцк, Витебск һәм Двина.\n1773 йылдың 22 июлендә Витебск провинцияһын Велиж, Городок һәм Витебск ҡалаларында үҙәктәр менән өйәҙҙәргә бүлеү тураһында указ иғлан ителә.\n1775 йылдың ноябрь айында яңы «Губерналар идара итеү өсөн учреждение» сыға, уға ярашлы провинциялар бөтөрөлә. Әммә, ысынында, 1776 йылдың авгусында Полоцк губернаһын ойошторғанда провинцияларға бүлеү була. 1777 йылда Полоцк губернаһын өйәҙҙәргә бүлеү тураһындағы указ иғлан ителә, әммә Полоцк губернаһына индерелә полоцк «Губерналарына идара итеү өсөн учреждениелар» 1778 йылдың 10 ғинуар указынан һуң 1778 йылдың майында ғына була.\nПолоцк губернаһы шул ваҡытта 11 өйәҙ: Полоцк, Дриссен, Себеж, Невель, Динабург, Режица, Люцина, Витебск, Велиж, Городок һәм Сураж ойошторола. Речь Посполитаяны 3 бүлеүҙән һуң 1793 йылда Рәсәйҙең составынан ингән яңы территориялар аша 12-се Лепель өйәҙе ойошторола. 1796 йылда Витебск ҡалаһында үҙәге менән Белоруссия губернаһы барлыҡҡа килә, ә 1802 йылда Витебск ҡалаһында үҙәге менән Витебск губернаһы төҙөлә.\nМайҙаны 851 284 дисәтинә. 7 урын, 166 ауыл, 2910 бәләкәй ауылды үҙ эсенә ала, дәүләт биләмәһе булып Витебск иҡтисады һәм Бөйөк Литва кенәзлеге ваҡытынан алып 17 старосталыҡ тора, улар араһында иң эреләре Велиж, Усвят һәм Езерищен тора.\nВоевода менән идара ителә (Сологуб Юзеф Антоний), унда Витебск провинциаль канцелярия эшләй.\nПровинция хәрбиләштерелгән була, йәғни элекке хәрби бүлеү принцибы буйынса территорияларҙы полктың « хәрбиләштерелгән» комиссариаттарына бүлә (бер нисә йөҙ, рота территорияларына).\nПровинция губерна канцелярияһына һәм Опочка ҡалаһындағы губернаторға буйһона. Провинция провинциаль канцелярия менән идара ителә. Уға комиссариаттар буйһона. Комиссариаттар үҙәгендә комиссариат идаралары урынлаша. Уларға билдәле бер территорияның халҡы буйһона. Комиссариаттың Дәүләт төп берәмеге булып дәүләт хәрби биҫтәләр тора. Уларҙа башлыса ғәскәри кешеләр йәшәй.\n↑ Тархов С. А. Изменение административно-территориального деления России за последние 300 лет, 1708—1914 гг. // География : журнал. — Первое сентября, 2001. — № 15. Архивировано из первоисточника 8 июль 2018.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Витебск_провинцияһы&oldid=993481 ҡабул ителгән\nРәсәй империяһы административ-территориаль бүленеше\nБыл бит һуңғы тапҡыр 15:28 10 декабрь 2020 үҙгәртелгән.


09 октября 2019 — 19:34 ГТРК «Башкортостан»\nНуриман районы умартасыларын тап ошо һорау борсой. Баҡтиһәң, йылдар дауамында урмансылар умартасылыҡ урынлашҡан ерҙә йүкә ағасын ҡырҡалар. Ағастар киҫелеү сәбәпле, бал ҡорттары быйыл йүкә балын ике тапҡырға кәмерәк биргән. Николай Саханьков умартасылыҡ эше менән 25 йыл шөғөлләнә. Йүкә балын күптәр яратып ашай, ул тәмле, хуш еҫле һәм дауалау көсөнә эйә. Әммә алдағы йылдарҙа йүкә балы кәм тигәндә 7-8 тонналап сыҡһа, быйыл ул һиҙелерлек әҙәйҙе, тип зарлана умартасы. Киләсәк быуынға тап йүкә балы эләкмәҫ, тип ҡурҡа Николай Саханьков. Бындай мәсьәлә Нуриман районында йәшәүсе бер нисә умартасыны борсой. Асыҡланыуынса, умартасылыҡ урынлашҡан яҡта урмансылар инде бер-нисә йыл дауамында йүкә ағасын ҡырҡа.Урманда, ғәҙәттәгесә, техника, ә ерҙә ағас ҡырҡыу ҡорамалдары ята. Умартасылар менән берлектә беҙҙең ижади төркөмдө күргәс тә, эшселәр вагондарға ҡасты. Әлбиттә, улар бер кем менән дә һөйләшергә теләмәне.Бигерәк тә йәш ағастарҙың киҫелеүенә халыҡтың күңеле ҡырыла. Өҫтәүенә, киҫелеп ҡалған ботаҡтарҙы урмансылар ошо уҡ ерҙә ҡалдырып китә, тип зарлана умартсылар.Урындағы халыҡ һүҙҙәренсә, өс аҙна эсендә был урында ун гектар урманды ҡырҡып алғандар. Күренеүенсә, матур, йәш ағастар әҙер, улар тиҙҙән кәрәкле урындарына оҙатыласаҡтыр, күрәһең.Халыҡ кәрәкле инстанцияларға ла мөрәжәғәт итеп ҡарай, әммә был мәсьәлә һаман хәл ителмәй.Ағас ҡырҡыу биләмәһе умартасылыҡтан өс километр алыҫлыҡта урынлашырға тейеш. Бының өсөн умартасыларҙың ҡулдарында кәрәкле документтары булыуы мөһим. Башҡортостан урман хужалығы министрлығынан урманды законға ярашлы ҡырҡалар, тип белдерҙеләр. Урман хужалығы министрлығы билдәләүенсә, ағастар федераль ҡануниәт буйынса ҡырҡыла, шуға ла тап йүкәне киҫеүҙе туҡтатып булмай. Тороп ҡалған киҫәктәрҙе лә урмансылар көҙгөһөн яндырасаҡ, тип белдерҙеләр. Киләһе йылдарҙа йүкә балы булырмы, был һорау умартасылар ғына түгел, ә республика халҡы өсөн дә асыҡ ҡала.