Дарыуҙар юҡ был сирҙән\n2 Апрель 2020, 11:58\nАутизм. Был ауырыуҙан беҙ күнеккән ҡәҙимге алымдар менән дауаламайҙар. Ғөмүмән, уны дарыу төймәләре эсеп кенә бөтөрөү мөмкин түгел.\nУл – шулай булып тыуған баланың үҙе һәм ғаиләһе өсөн ифрат ауыр һынау.\nАутизм тигән һүҙ кешенең үҙен уратып алған тормоштан етди ситләшеп, эске донъяһына ныҡ итеп сумыуын аңлата. Ата-әсә сабыйында аутизм билдәләрен тәүге айҙарҙа уҡ күрергә мөмкин. Бәпес, ҡағиҙә булараҡ, ятҡылыҡҡа, тауышҡа насар иғтибар итә. Исемен әйткәндә ҡарамай, күҙҙәрен ситкә йүнәлтә. Үҫә бара ундай балаларҙың тирә-яҡҡа битарафлығы күренә. Улар тура ҡараштан ҡаса, үҙҙәре уйлап сығарған ҡағиҙәләр буйынса йәшәй, үҙгәрештәрҙән ситләшә. Зиһен үҫеше, телмәре артта ҡала. Башлыса улар яңғыҙ, гаджеттар менән дуҫ. Ләкин аутизм билдәләре был ғына түгел, ул һәр осраҡта төрлөсә сағыла.\nҠыҙғанысҡа ҡаршы, аутизм менән тыуған балалар һаны арта. Иң ҡурҡынысы шул – сәбәбен берәү ҙә атап ҡына әйтә алмай. Сир кешеләрҙең 1 процентында осрай. Рәсәйҙә ундай балалар 300 меңдән ашыу.\nАта-әсәгә был һынау социаль дәрәжәһе, тормош хәле, белеме кимәле ниндәй булыуға ҡарап бирелмәй – аутизм билдәләре булған бала теләһә ниндәй ғаиләлә тыуырға мөмкин. Бында берәүҙең дә ғәйебе юҡ. Донъяға шулай булып килгән балаларға иртә һәм дөрөҫ диагноз ҡуйыу мөһим. Тейешле психологик, педагогик, медицина ярҙамы булғанда, аутистар йәмғиәттә яраҡлашып, үҙ урынын табып йәшәй.\nУл балаларҙың ҡайһы береһе иҫ киткес шәп хәтерле, математикала һәм башҡа фәндәрҙә ғәжәйеп һәләттәргә эйә, музыканы нескә тоя. Тап донъяға ғәҙәти булмаған ҡарашы һөҙөмтәһендә улар сәнғәттә, башҡа өлкәлә танылыуға өлгәшә.\nАутизмлы кешеләрҙең бөтәһе лә гел үҙ донъяһында бикләнеп йәшәргә ынтыла, тип әйтеп булмай. Күптәре башҡалар менән аралашырға, үҙҙәре өсөн мөһим кешеләр менән тәрән мөнәсәбәттәр ҡорорға теләй. Ләкин бүтәндәр кеүек аралаша белмәүҙәре кәртә булып тора.\nБөгөн Рәсәйҙә ундай күп балаларҙа диагноз ваҡытында асыҡланмай. Аутизмлы сабыйҙарға һәм уларҙың ғаиләләренә ярҙам юҡ кимәлдә. Йәмғиәттә уларҙы аңламайҙар һәм ҡабул итмәйҙәр. Дәүләт структураларының һәм шул йүнәлештә эшләүсе йәмәғәт ойошмаларының бурысы – аутизм проблемаһына иғтибарҙы йәлеп итеү, сирҙе диагностикалау һәм аутизмлы кешеләргә ярҙам системаһын булдырыу. Йәмғиәттә уларға ҡарата шәфҡәтле мөхит тыуҙырыу үтә лә мөһим. Аутизм хөкөм ҡарары булырға тейеш түгел.\nШуға күрә лә Берләшкән Милләттәр Ойошмаһының Генераль Ассамблеяһы 2 апрелде Халыҡ-ара аутизм хаҡында мәғлүмәт таратыу көнө тип иғлан итте. Һәм был көн генә түгел, тотош апрель аутизм проблемаларына иғтибарҙы йәлеп итеү айы булараҡ үтә.


Рөстәм Хәмитов: «Беҙгә күберәк һөт кәрәк» // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nРөстәм Хәмитов: «Беҙгә күберәк һөт кәрәк»\n10:09, 5 сентября 2016 Иҡтисад\nРөстәм Хәмитов: «Беҙгә күберәк һөт кәрәк» Фото: Олег Яровиков\nБашҡортостанға һөт етештереүҙе арттырырға кәрәк, сөнки әлеге күләм республиканың һөт заводтарын тәьмин итеү өсөн етмәй. Төбәк Башлығы Рөстәм Хәмитов «Һөт иле» фестивале барышында ошо хаҡта белдерҙе.\n– Беҙгә һөттө күп етештергән кеүек тойола. Асылда иһә эшкәртеүсе предприятиеларҙы тәьмин итеү өсөн сеймал, һөт етмәй. Бөгөн уртаса тәьмин ителеш 70 процент самаһы. Был һөттөң юҡлығы хаҡында һөйләй. Һөттө Татарстандан, Удмуртиянан, Ырымбур өлкәһенән килтергән предприятиелар бар, – тине Рөстәм Хәмитов. – Беҙгә күберәк һөт кәрәк. Көнөнә тиҫтәләрсә тонна һөт етештергән ҙур производстволар, мега-фермалар төҙөү зарур. Ысынында иһә шундай мөмкинлектәр бар.\nИҡтисади көрсөк арҡаһында Бүздәк районында 6,5 мең башҡа иҫәпләнгән мега-комплекс төҙөлөшө туҡтатылды, тип хәбәр итте республика етәксеһе. Әлеге ваҡытта ошо проектты тормошҡа ашырырҙай яңы инвесторҙар талап ителә.\nТөбәк Башлығы фекеренсә, һорау һәм тәҡдим араһындағы айырма етди проблема булып тора.\n– Әле балалар аҙығы һатылған кәштәләрҙе ҡарап сыҡтыҡ. Йәш әсәләрҙең бөгөн балалар аҙығы юҡ, аҙ тәьмин ителгән ғаиләләргә ярҙамды онтаҡ рәүешендә бирәләр тип зарланғанын күп тапҡыр ишеткәнем булды. Ошо онтаҡты балаға биреп булмай. Шул уҡ ваҡытта бөгөн һәйбәт балалар аҙығы етештергән предприятиелар көнөнә ни бары бер-ике тонна һөт эшкәртә, – тине Рөстәм Хәмитов. – 20, иң яҡшыһы – 120 тонна кәрәк. Ул саҡта республикабыҙ сабыйҙары яҡшы сифатлы аҙыҡ ҡуллана алыр ине. Һорау бар, тәҡдим юҡ. Беҙ һәйбәт, сифатлы балалар аҙығы етештереүҙе ойошторорбоҙ, тип ышанам. Ваҡыт кәрәк.\nТеги: һөт иле,бр башлығы


Еңеүҙең 65 йыллығын байрам итеү программаһы раҫланды // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nЕңеүҙең 65 йыллығын байрам итеү программаһы раҫланды\n15:21, 19 апреля 2010 Сәйәсәт\nБөгөн Премьер-министр Раил Сарбаев үткәргән Башҡортостан Хөкүмәте ултырышында Бөйөк Ватан һуғышында еңеүҙең 65 йыллығын байрам итеү программаһы раҫланды. Был мөһим дата алдынан республика министрлыҡтары һәм ведомстволары Еңеү көнөн лайыҡлы ҡаршылау өсөн ҙур эштәр башҡарҙы.\nБөгөн республикала 12 мең генә һуғыш ветераны ҡалған, шул иҫәптән 3,6 мең һуғыш инвалиды, элекке фашистик концлагерҙарҙың 287 балиғ булмаған тотҡоно, Ленинград блокадаһын үткән 250 кеше. Еңеү юбилейын 79398 тыл хеҙмәткәре лә ҡаршылаясаҡ.\nБашҡортостанда ветерандарҙың тормошон яҡшыртыу өсөн нимәләр эшләнеүе хаҡында ултырышта БР Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары, хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министры Фидус Ямалетдинов һөйләне. Ул, федераль һәм республика закондары менән ҡаралған бөтә социаль ярҙам саралары ветерандарыбыҙға тулы күләмдә күрһәтелә, тип һыҙыҡ өҫтөнә алды.\nРеспублика кимәлендә ветерандарҙы лайыҡлы торлаҡ менән тәьмин итеү буйынса эш күптән алып барыла.\n— 2005 — 2009 йылдарҙа 332 һуғыш ветераны урындағы бюджет средстволары иҫәбенә үҙ торлаҡ шарттарын яҡшыртты. Һуғыш афәттәрен кисергән тағы 502 ветеран федераль средстволар иҫәбенә яңы фатирҙар алды, — тип билдәләне вице-премьер. Өҫтөнлөклө бурыстар иҫәбендә ул 2005 йылдың 1 мартынан һуң иҫәпкә торған ветерандарҙы торлаҡ менән тәьмин итеүҙе атаны. Һуңғы мәғлүмәттәр буйынса бындай граждандар Башҡортостанда 1553.\nБынан тыш, бөгөнгө көнгә республикала йәшәүсе бөтә һуғышта ҡатнашыусыларҙың торлаҡ шарттары тикшерелгән. Муниципаль властар ике мең кешенең торлағын, йорт алды ҡаралтыларын ремонтланы, хужалығын төҙөкләндерҙе.\nФидус Ямалетдинов ветерандарға социаль ярҙамдың башҡа саралары хаҡында: өйөнә барып хеҙмәтләндереү, стационар һәм курорт дауалауы, медикаменттар менән тәьмин итеү тураһында ентекләп һөйләне.\nБыйылғы юбилей сараларында республика баш ҡалаһында республиканың бөтә мөйөштәренән 270 ветеран ҡатнашасаҡ. Улар Өфөгә байрам алдынан,7 майҙа киләсәк һәм баш ҡала санаторийы базаһында санатор-курорт хеҙмәтләндереүе аласаҡ. 8 майҙа ветерандар сәскәләр һалыу тантанаһында, күренекле башҡорт полководецтары Күсемов менән Шайморатовҡа бюст асыу тантанаһында ҡатнашасаҡ һәм Конгресс-холда байрам концертын ҡараясаҡ. Ә 9 майҙа ҡала Советы алдындағы майҙанда хәрби парадта ҡатнашасаҡ. Байрам программаһы Еңеү салюты менән тамамланасаҡ.\nВетерандарҙың тағы бер делегацияһы медицина хеҙмәткәрҙәре оҙатыуында байрам сараларында ҡатнашыу өсөн Рәсәйҙең дүрт ҡалаһына: Мәскәүгә, Санкт-Петербургка, Курскиға һәм Волгоградҡа китәсәк.\nБыйыл Еңеү көнөн байрам итеүҙең айырым бер үҙенсәлеге булып хәрби парад торасаҡ. Ултырышта әйтелеүенсә, унда 2000-дән ашыу кеше һәм 40 хәрби техника берәмеге ҡатнашасаҡ. Республика территорияһында урынлашҡан дүрт хәрби часть хәрби хеҙмәткәрҙәре, төбәктең көс структуралары хеҙмәткәрҙәре, кадеттар хәрби ыҫпайлыҡтарын, оҫталыҡтарын күрһәтәсәк. Күнекмәләр үткәрелде лә инде, 4 һәм 7 майҙа генераль репетициялар үткәреләсәк. Парадта ретротехника ла ҡатнашыуы иғтибарға лайыҡ. Өфөгә легендар Т-34 танкы килтерелде, ул да Ленин исемендәге майҙандан үтәсәк.\nЕңеү көнөнөң мәҙәни программаһы тураһында ентекләп БР Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары, мәҙәниәт һәм милли сәйәсәт министры Илдус Илешев һөйләне.\nБР Хөкүмәте Премьер-министры Раил Сарбаев, юбилей тантаналарына бөтә обелискылар һәм иҫтәлекле урындар тулы тәртипкә килтерелергә тейеш, тип һыҙыҡ өҫтөнә алды. Иҫтәлекле урындар реестрында 1846 объект билдәләнә. 9 майҙы республика байрамса биҙәлештә һәм кәйефтә ҡаршылаясаҡ.\nБайрам саралары тураһында ентекле мәғлүмәт менән ошонда танышырға мөмкин.\nТеги: Еңеү юбилейы, БР Хөкүмәте


Күренекле журналист, яҙыусы һәм әҙип Рәсих Ханнанов 85 йәшен билдәләй\nИжадсының оло юбилейына бәйле тантаналы саралар уның тыуған Ҡырмыҫҡалы ерендә үтте.\nРәсих Нурғале улы Башҡортостан журналистикаһын үҫтереүгә тос өлөш индергән шәхестәрҙең береһе. Тәү башлап ҡәләмен ул Ҡырмыҫҡалы район гәзитендә тибрәтә башлай, артабан оҙаҡ йылдар «Ҡыҙыл таң»да мөхәррир була. Рәсих Ханнанов етәкләгән ваҡытта баҫманың тиражы бермә-бер арта. Журналистиканан тыш, үҙен әҙәбиәттә лә уңышлы һанай замандашыбыҙ. Рәсих Нурғале улының бик күп шиғырҙарына йыр яҙылған.\nРәсих Ханнанов милли театрҙы үҫтереүгә лә көс һала. Уның авторлығындағы 20-нән ашыу пьеса Башҡортостан, Татарстан, Ҡырғыҙстан һәм Үзбәкстан сәхнәләрендә танылыу яулай. Рәсих Нурғәле улы композитор Рим Хәсәнов менән берлектә музыкаль комедиялар ҙа ижад иткән, уларҙы оҙаҡ йылдар Сибай театры ҡуйған. Бөтәһе ул 3 тиҫтәнән ашыу китап авторы. Күркәм юбилейы менән ижадсыны дуҫтары, ҡәләмдәштәре, коллегалары ҡотланы. Оҙаҡ йылдар дауам иткән ижади ғүмеренә баһа биреп, юбиляр бөтә нәмә менән дә ҡәнәғәт булыуын билдәләне.\nРәсих Ханнанов яҙыусы, Ш. Хоҙайбирҙин исемендәге республика хөкүмәт премияһы лауреаты: «Оҙаҡ йылдар инде композитов Рим Хәсәнов менән һөҙөмтәле эшләп киләбеҙ. Быйыл ғына 8 йыр сығарҙыҡ. Әле робағилар йыйынтығын баҫтырырға торам, ижади пландар етерлек».


Республика етәксеһе Яңауыл ҡалаһы һәм районы активы менән территорияны үҫтереү мөмкинлектәрен тикшерҙе // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nРеспублика етәксеһе Яңауыл ҡалаһы һәм районы активы менән территорияны үҫтереү мөмкинлектәрен тикшерҙе\n14:53, 8 апреля 2013 Йәмғиәт\nШәмбе, 6 апрелдә, Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов Яңауыл ҡалаһы һәм районы активы менән осрашты. 2012 йылға йомғаҡ яһап, Президент республика өсөн йылдың имен булыуын билдәләне.\nЯңауыл районының иҡтисади хәле тураһында һүҙ йөрөтөп, төбәк башлығы түбәндәге мәғлүмәт менән таныштырҙы. Үткән йылда ике миллиард һумдан ашыу суммаға тауар етештерелгән. Үҫеш өс процент тәшкил иткән. Әммә сеймал табыу сәнәғәте өлөшө 60 процентҡа тиклем кәмегән. Эшкәртеүсе предприятиеларҙың күрһәткестәре, киреһенсә, 40 процентҡа артҡан.\nОсрашыу барышында шулай уҡ инвестиция проекттары тикшерелде. Уларҙың береһе – Башҡортостан торба заводы. Ул өҫтөнлөклө проекттар иҫәбенә индерелгән һәм мотлаҡ тормошҡа ашырылырға тейеш.\nЯңауыл халҡы менән осрашыу барышында социаль мәсьәләләр, шул иҫәптән демографик хәл тикшерелде. Рөстәм Хәмитов хәбәр итеүенсә, 2012 йылда республикала яҡынса 59 мең сабый донъяға килгән.\nАртабан һаулыҡ һаҡлау мәсьәләләре тикшерелде. Районда был йүнәлештә етди проблемалар бар. Тәү сиратта был тар белгеслектәге табиптар етешмәү. Республика буйынса уртаса күрһәткестәр менән сағыштырғанда, бында табиптар менән тәьмин ителеш 10 мең кешегә кәмерәк. Районда 886 медицина хеҙмәткәре эшләй, уларҙың 96-һы – табиптар. Халыҡ шулай уҡ медицина хеҙмәтләндереүе сифатынан ҡәнәғәт булмауын билдәләне.\nАта-әсә ҡарауынан мәхрүм ҡалған балалар мәсьәләһе лә иғтибарҙан ситтә ҡалманы. Республикала 17,5 мең етем бала йәшәй, уларҙың 90 процентының тере ата-әсәһе бар. Шулай уҡ был балалар торлаҡ менән тәьмин ителергә тейеш. Президент һүҙҙәренсә, Яңауылда әлеге ваҡытта 58 етем бала сиратта тора.\n— Былтыр ете кеше торлаҡ алды, был маҡсаттарға дүрт миллион һумдан ашыу аҡса бүленде. Быйыл 3,5 миллион һум йүнәлтелә, — тип билдәләне республика етәксеһе.


Төбәктә легаль булмаған пассажирҙар ташыусылар эшмәкәрлеге туҡтатылды\nБашҡортостан Башлығы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы Радий Хәбиров республикала легаль булмаған ташыусылар эшмәкәрлеге туҡтатылыуы тураһында хәбәр итте. Төбәк Башлығы был йүнәлештә эште дауам итеүҙе һорап , Транспорт һәм юл хужалығы дәүләт комитеты рәйесе Тимур Мөхәмәтйәновҡа мөрәжәғәт итте.\n04 фев, 16:55\nӨфөлә берҙәм транспорт картаһын индереү проектын тормошҡа ашырыу буйынса мәғлүмәт бирҙеләр\nӨфөлә берҙәм транспорт картаһы булдырыласаҡ.Республика Хөкүмәтендә уҙған кәңәшмәлә Транспорт һәм юл хужалығы дәүләт комитеты рәйесе Тимур Мөхәмәтйәнов проектты тормошҡа ашырыу буйынса мәғлүмәт бирҙе.\nРадий Хәбиров һәләк булған шахтер ғаиләһенә ярҙам күрһәтергә бойорҙо\nДүшәмбе, 4 февралдә, оператив кәңәшмә барышында Башҡортостан Башлығы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы Радий Хәбиров һәләк булған шахтер ғаиләһенең ҡайғыһын уртаҡлашты. Республика Башлығы тейешле хеҙмәттәргә ғаиләгә ярҙам күрһәтергә бойорҙо.\nБашҡортостан юлдарында бер аҙна эсендә 62 кеше зыян күрә\nРеспублика Хөкүмәтендә барған оператив кәңәшмә барышында уҙған аҙнаға юл-транспорт ваҡиғалары һаны килтерелә. Транспорт һәм юл хужалығы дәүләт комитеты рәйесе мәғлүмәттәре буйынса, 28 ғинуарҙан 3 февралгә тиклем, республикала 51 юл-транспорт ваҡиғаһы теркәлгән.\nТөбәктә балалар баҡсаһы төҙөлөшө эшендә етешһеҙлектәр асыҡлана\nСтәрлетамаҡ районында 139 урынға тәғәйенләнгән балалар баҡсаһы төҙөлөшө эшендә етешһеҙлектәр асыҡлана. Тикшереү республиканың Торлаҡ һәм төҙөлөш күҙәтеүе дәүләт комитеты тарафынан ойошторола. Был хаҡта ведомствоның матбуғат хеҙмәте хәбәр итә.\n04 фев, 14:23\nРеспубликала балыҡтарҙы һаҡлап ҡалыу буйынса акция старт алды\nРеспубликаның Ауырғазы районында ҡышҡы осорҙа балыҡтарҙы һаҡлап ҡалыу буйынса акция старт алды. Сараға тәү башлап мәкеләр уйыу проекты менән мәктәп уҡыусылары ҡушылды. Был хаҡта район хакимиәтенең мәғлүмәт-аналитика бүлеге хәбәр итә.\nАғымдағы йылдан диспансеризация үтеү өсөн өҫтәлмә ял көнө бирелә\nРәсәй Хеҙмәт министрлығы белдереүенсә, ағымдағы йыл башынан алып илдә йәшәүселәргә өҫтәлмә рәүештә ял алыу мөмкинлеге бар. Был көндө хеҙмәткәр диспансериция үтергә бурыслы. Эш биреүсе, үҙ сиратында, белешмә талап итергә хоҡуҡлы.\nРеспубликала «Урал легендаһы» туристик поездының хәрәкәт итеү ваҡыты үҙгәрә\nӨфө-Яңы Абҙаҡ йүнәлешендәге «Урал легендаһы» туристик поезды 1 февралдән алып 31 мартҡа тиклем хәрәкәт итеү ваҡытын үҙгәртә. Хәрәкәт итеү ваҡыты пассажирҙар һорауы буйынса үҙгәртелә. Был хаҡта республиканың Транспорт һәм юл хужалығы буйынса дәүләт комитеты хәбәр итә.\n04 фев, 10:11\nБашҡортостан буйынса Эске эштәр министрлығы ваҡытлыса сит ил паспорттарын юллауҙы туҡтатты\nБашҡортостандың Эске эштәр министрлығының Миграция һорауҙары буйынса идаралығында биш йылға иҫәпләнгән сит ил паспорттарын юллау һәм биреү эше ваҡытлыса туҡтатыла. Был хаҡта Эске эштәр министрлығының матбуғат хеҙмәте хәбәр итә.\n04 фев, 09:43\nМәскәүҙән килгән эксперт «Торатау» геопаркына юғары баһа бирҙе\nТоратауҙы бөтә донъяға билдәле Фудзияма менән тиңләне. Мәскәү дәүләт университеты белгесе Сергей Капков әйтеүенсә, Торатау - Рәсәй һәм тотош донъяла уникаль урын, көс-ҡеүәт үҙәге. Япониялағы Фудзияма вулканы атамаһына бәйле төрлө фараздар бар. Фудзи һүҙен тиңе булмаған, үлемһеҙ, һалдат шикелле тура баҫып тороусы тип тә аңлаталар. Ә бына Торатауҙың атамаһы аныҡ. Миллиондарса йыл элек барлыҡҡа килгән тау мәңге ғорур торасаҡ тигәнде лә аңлата.\n02 фев, 23:51\nРәсәйҙә руль артында тәмәке тартыуҙы тыйыу буйынса законопроект әҙерләнә\nҠаптан тәмәке сығарыу һәм шырпы алып тоҡандырғанда бер секундҡа булһа ла юл иғтибарҙан ысҡына. Бер секунд. Был ваҡытта бер ни ҙә үҙгәрмәҫ төҫлө. Әммә руль артында китеп барғанда был секунд та мәңгелеккә тиң. Күҙ асып йомғансы ғына төҙәтә алмаҫлыҡ хаталар яһалыуы, кешенең яҙмышы селпәрәмә килеүе ихтимал.\n02 фев, 23:35\nӨфөнөң Кузнецов Затоны биҫтәһендә яңы үҫмерҙәр клубы асылды\nДәүләт учреждениеһында балалар, үҫмерҙәр өсөн бушлай ижади түңәрәктәр һәм спорт дәрестәре эшләй. Малай-ҡыҙҙар бөгөндән үк ҡул эштәренә, һүрәт төшөрөргә өйрәнеп үҫә. Еҙемдә футбол, теннис, хоккей уйындарына өйрәтеү дәрестәре лә индереләсәк.\n02 фев, 21:06\n02 фев, 21:01\nСтәрлетамаҡ ҡалаһында өсөнсө «РобоПром-2019» робототехника фестивале бара\nКонкурста республика төбәктәренән 600-гә яҡын уҡыусы ҡатнаша. Фестиваль өс турҙан тора, уҡыусылар үҙ проекттарын яҡлай. Ойоштороусылар билдәләүенсә, иң ауыр тур – Микромаус. Робот лабиринт аша үтеп сығырға тейеш. Әммә был мәсьәләне күбеһе үтәй алмай. Ярышыусы роботтар ике төргә бүленә.\nМамай ҡурғанында Сталинград алышында фашистарҙы еңеүгә 76 йыл тулыу айҡанлы тантаны саралар үтте\n2 февраль Рәсәйҙә Хәрби дан көнө. 1943 йылдың был көнөндә Совет ғәскәрҙәре Сталинград һуғышында фашистарҙы тар-мар итә. Ҡаланы азат итеүҙең 76 йыллығына арналған тантаналар Мамай ҡурғанында үтте. 200 көнлөк оборонала тап ошо бейеклек өсөн һуғыш 135 көн бара.\n02 фев, 20:54\nМәҙәни мираҫ объектын һүткән эшҡыуарҙың енәйәт яуаплылығына тарттырылыуы ихтимал\nОсраҡ буйынса тикшереү башланған. Асыҡланыуынса, объект тәүҙә православ сиркәүе булараҡ, һуңынан сәнәғәт тармағында файҙаланылған. Халыҡта ул Симонов тирмәне булараҡ билдәле. Ошоға оҡшаш бина Стәрлетамаҡта икәү булған. Береһе 2004 йылда ер менән тигеҙләнгән. Был юлы сираттағыһы.\n01 фев, 22:31\n01 фев, 22:28


Шиғриәт балы » Всемирный Курултай (конгресс) башкир\nВсемирный Курултай (конгресс) башкир » Новости » В Башкортостане » Шиғриәт балы\nавтор: 147258951 | Просмотров: 716\nӨйрәнелгән джинсы һәм футболка урынына матур киске күлдәк – Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт академия драма театрында уникаль проект – шиғриәт балы. Театр фойеһында оркестр вальс, мазурка көйҙәрен уйнай, өҫтәлдә – гәлсәр бокалдар... Әҙәбиәт һөйөүселәр бер кискә тынсыу һәм шаулы ҡала мөхитенән арынып, күҙҙең яуын алырлыҡ XIX быуат балына килеп эләккәндәй тойолдо. «Рәсәй – Башҡортостан» телеэфирында йыл буйына уңышлы барған «Әйтер һүҙем бар...» телепроектының йомғаҡлау кисәһе Шиғриәт балы форматында үтте.\nӘ сәхнәлә иһә ысын дуэль – шиғриәт дуэле барҙы. Атыш ҡоралдары урынына микрофон, пулялар урынына – йөрәктәрҙән урғылып сыҡҡан, тормошсан да, рухлы ла, күңелдәрҙең иң нескә ҡылдарын тибрәткән, үҙе яҙған йә билдәле шағирҙарҙың әҫәре, ниндәй генә булмаһын, йөрәккә үтеп ингән шиғырҙар. Кешегә, донъяға әйтер һүҙҙәрен музыкант, джазмен Олег Киреев, Башҡортостан ҡатын-ҡыҙҙар союзы рәйесе Рәшиҙә Солтанова, актерҙар Эльвира Юнысова һәм Александр Федеряев, республика Хөкүмәте Премьер-министр урынбаҫары Салауат Сәғитов, Башҡорт дәүләт опера һәм балет театры режиссеры Рөстәм Ғәлиев, студентка Алина Ғәлиева, шағирәләр Марианна Плотникова, Зөһрә Фәйзуллина, Эвита Гайнет, «Башҡортостан» гәзите директоры Азамат Юлдашбаев, Рәсәй Дәүләт Думаһы депутаты Зөһрә Рәхмәтуллиналар яңғыратты.\nСәғәт ярым барған алышты (ә ул өс тиҫтәгә яҡын шиғыр тыңлау тигән һүҙ) тамашасы бер тында ҡараны. Иң ауыры, әлбиттә, баһалама ағзаларына булғандыр. Билдәле сәнғәт һәм мәҙәниәт эшмәкәрҙәре – театрҙың художество етәскеһе Олег Ханов, диктор Наилә Ғәләүетдинова, Башҡортостандың халыҡ шағиры Рауиль Бикбаев бер һүҙҙән еңеүсе тип йәш талантлы шағирә Эвита Гайнетты таныны. Еңеүсене шиғриәт һүҙе магистрына ҡабул итеп, көмөш шпага-пероһын бүләк иттеләр.\nБыл күркәм сарала Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт академия драма театры саҡырыуы буйынса Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы рәйесе Әмир Ишемғолов та ҡатнашты.\nМәжит Ғафури исемендәге Башҡорт академия драма театры матбуғат хеҙмәте


18 Сентябрь 2010, 19:35\nИке мең һум ришүәт – иң уңайлыһы?!Беренсе тапҡыр тотолдоңмо? Борсолма, ултыртмаясаҡтар. Ил депутаттарының Енәйәт кодексына төҙәтмәләр индереү буйынса проекты ришүәтселәргә ошондайыраҡ «яуап» бирә. Бер генә «әтнәкә»һе бар – ришүәттең күләме өс мең һумдан артмаһа ғына кеше иректә ҡаласаҡ. Үәт, баш закон сығарыусыларҙа! Әйткәндәй, депутаттар үҙҙәре аңлатыуынса, «ошо күләмгә бюджет хеҙмәткәрҙәре – уҡытыусылар, табиптар тура килә». Шундай ваҡ-төйәк суммала ришүәт ала алалар, ә төрмәнән ҡасып ҡалырға мөмкинлектәре юҡ. Миллион һумдар менән «уйнаған» ысын ришүәтселәр иһә иректә рәхәтләнә.\nИке мең һум ришүәт – иң уңайлыһы?!\nБеренсе тапҡыр тотолдоңмо? Борсолма, ултыртмаясаҡтар. Ил депутаттарының Енәйәт кодексына төҙәтмәләр индереү буйынса проекты ришүәтселәргә ошондайыраҡ «яуап» бирә. Бер генә «әтнәкә»һе бар – ришүәттең күләме өс мең һумдан артмаһа ғына кеше иректә ҡаласаҡ. Үәт, баш закон сығарыусыларҙа! Әйткәндәй, депутаттар үҙҙәре аңлатыуынса, «ошо күләмгә бюджет хеҙмәткәрҙәре – уҡытыусылар, табиптар тура килә». Шундай ваҡ-төйәк суммала ришүәт ала алалар, ә төрмәнән ҡасып ҡалырға мөмкинлектәре юҡ. Миллион һумдар менән «уйнаған» ысын ришүәтселәр иһә иректә рәхәтләнә.\nШулай ҙа йәш (беҙҙеңсә, яңы башлаусы) коррупционерҙар тынысланмаһын – депутаттар штраф күләмен «елле» итеп билдәләмәксе: 250 меңдән ярты миллион һумға саҡлы. Ә инде «ата» ришүәтселәргә (тота алһалар) язаны ҡатыландырабыҙ, тиҙәр. Элек эре сумма ришүәт 150 мең һум тип иҫәпләнһә, хәҙер – 100 мең һум. Хоҡуҡ һаҡлау органдары тарафынан тотолоп, ғәйебең раҫланһа, 7 – 15 йылға (быға тиклем 5 – 12 йыл ине) «рәшәткә артына» китеүең ихтимал. Шуныһы ҡыҙыҡ – бәләкәй күләмдә, әммә йыш ришүәт алыусылар нимә эшләр һуң?\nИл депутаттарының яңы закон проектына ҡағылышлы, гәзит уҡыусыларға ошо һорау менән мөрәжәғәт иттек.\nҒәлим ТҮЛӘБАЕВ, эшҡыуар, Стәрлетамаҡ ҡалаһы:\n– Коррупция беҙҙең тормошҡа ныҡлы үтеп ингән һәм уны тамырынан юҡ итеү килеп сыға торған эшме икән? Иң тәүҙә шул, ришүәтселекте бөтөрәйек, тип ҡысҡырған түрәләр үҙҙәре ҡотолһон ине. Ғөмүмән, беҙҙең илдә был мөмкинме? Мәҫәлән, минең эшемдә юғары торғандарға бер нисә тәңкә булһа ла өлөш сығармаһам, бер ҡасан да уңа алмаясаҡмын.\nӘ депутаттар күрһәткән 3 мең һум күләм хатта кешенең яҙмышын хәл итә торған суммалыр, бәлки. Әгәр табипҡа ошо сама аҡса бирелмәһә, ҡайһылыр пациент ғүмерҙә лә һауыға алмаҫ. Коррупцияны еңер өсөн йөҙәр йыллап ваҡыт үтер әле. Ниндәй генә закондар сыҡмаһын...\nСамат БАСИРОВ, уҡытыусы:\n– Беренсенән, үҙемде ысын педагог тип иҫәпләйем. Шуға ришүәтселек менән бер ваҡытта ла, бер ниндәй шарттарҙа ла шөғөлләнмәйәсәкмен. Уҡыусыларымдан, ата-әсәләренән өс мең һумға тиклем түгел, өс тинлек тә аҡса талап итмәйәсәкмен. Үкенескә күрә, һөнәребеҙгә тап төшөрөүселәр бар. Минең фекерем шул: коррупционерҙарҙы, енәйәте ниндәйҙер суммаға етмәй, тип язаға тарттырмау, йә уны йомшартыу төптө дөрөҫ түгел. Депутаттарыбыҙҙың фантазияһы бөтә башланы, буғай.\nҒ. АТАУЛЛИН, «бәләкәй генә бер түрә»:\n– Донъя шулай ҡоролған бит – ҡул ҡулды йыуа. Ә төптәнерәк уйлап ҡараһаң, беҙ нәфсебеҙҙе тыя белмәйбеҙ. Һай, насар нәмә ул – нәфсе. Бына мин ришүәтсе түгелмен. Шулай ҙа бер шәп эш өсөн бер тапҡыр ғына аҡса алдым. ҡәһәре шундуҡ төштө. Хәҙер үҙем генә түләйем. Депутаттарҙың проектына килгәндә, көлкө тыуҙыра. Ваҡ-төйәк һумдар менән «шаярған»дар өсөн ниндәйҙер ташламалар яһап ултырмаһалар. Миллиондар йөрөй әҙәм балалары араһында.\nРоберт, III курс студенты:\n– Бөгөнгө заманда ришүәтһеҙ әллә ни аҙымдар яһап булмай. Уҡырға ингәндә түләнек, һәр сессия һайын аҡса меңәр һумлап сығып тора. Юғары белем алыу хаҡы, ай-һай, ныҡ ҡиммәткә төшә. Шунһыҙ сара юҡ. Ришүәт алыусыны барыһы ла белә, шул уҡ ваҡытта белмәмеш тә булалар. Ә кем тотола? Асыҡ ауыҙ коррупционер һәм ҡомһоҙҙары, бүлешә белмәгәндәре. Депутаттар, уҡытыусы менән табиптарҙы телгә алып уларҙы бер аҙ мыҫҡыл да иткән кеүек, йәнәһе, бюджетта эшләүселәр шунан да (өс мең һумдан) күберәк аҡса һорай алмай. Нисегерәк тә һорайҙар әле. Әҙләп, әммә йыш-йыш.


2014 йылда Өфөлә 76 йорт янындағы территория төҙөкләндерелгән // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\n2014 йылда Өфөлә 76 йорт янындағы территория төҙөкләндерелгән\n15:26, 15 сентября 2014 Йәмғиәт\nӨфөлә 2014 йылға планлаштырылған күп фатирлы йорттарҙа йорт янындағы территорияларҙы, юлдарҙы капиталь ремонтлау буйынса республика адреслы программаһы аҙағына яҡынлаша, тип хәбәр иттеләр Өфө хакимиәтенең матбуғат хеҙмәтенән.\n2014 йылда Өфөлә 76 йорт янындағы территория төҙөкләндерелгән.\nИхаталарҙа асфальт-бетон түшәлгән юлдарҙы йүнәткәндәр, ихата эсендәге юлдарҙы киңәйткәндәр, автомобилдәр өсөн яңы туҡталҡа урындары барлыҡҡа килгән, сәскә түтәлдәрен эшләү өсөн тупраҡ килтерелгән, эскәмйәләр ҡуйылған. Яҡын ваҡыт эсендә балалар өсөн яңы заманса спорт һәм уйын комплекстары эшләнәсәк.\nМаксим Рыльский урамы, 30 йорто эргәһендә спорт уйындары комплексы төҙөлөп бөтөп килә. Бында спорт һөйөүселәр өсөн хоккей майҙансығы, гандбол ҡапҡалары, баскетбол селтәрҙәре ҡуйылған.\nИхаталарҙы капиталь төҙөкләндереү буйынса программалар Өфөлә дүртенсе йыл бара. 2011-2012 йылдарҙа 973 объект ремонтланған, 115 ихата территорияһы 2013 йылда тәртипкә килтерелгән. 2015 йылда йорт янындағы территорияларҙы төҙөкләндереү буйынса эштәр Өфөлә дауам итәсәк.\nТеги: ихаталарҙы төҙөкләндереү


Башҡортостанда майҙандарҙың 20 процентына элиталы орлоҡтар сәселәсәк — Ауыл хужалығы министрлығы // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nБашҡортостанда майҙандарҙың 20 процентына элиталы орлоҡтар сәселәсәк — Ауыл хужалығы министрлығы\n16:55, 16 марта 2015 Иҡтисад\nБашҡортостанда майҙандарҙың 20 процентына элиталы орлоҡтар сәселәсәк — Ауыл хужалығы министрлығы Фото: Андрей Старостин\nӨФӨ, 2015 йыл, 16 март. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Юлия Антипина/.\nБашҡортостанда майҙандарҙың 20 процентына элиталы орлоҡ сәсеү планлаштырыла, тип хәбәр иттеләр республиканың Ауыл хужалығы министрлығынан. Был орлоҡ фондын яңыртырға һәм уңдырышлылыҡ күрһәткестәрен яҡшыртырға мөмкинлек бирәсәк. Бөгөнгө көндә яҙғы сәсеүгә 35 тонна элиталы орлоҡ һалынған. Ошо йүнәлештә эш дауам итә. Элиталы орлоҡтарҙың күбеһе Саҡмағош (7,01 мең тонна), Илеш (5,77), Ауырғазы (4,96) райондарында тупланған.\nБашҡортостанда яҙғы сәсеүгә 296 мең тонна орлоҡ һалынған.\nСтраховкалау фондына 29 мең тонна орлоҡ һалынған, был пландың 64 проценты, күсмә фондҡа — 77 мең тонна ужым культуралары орлоғо, йәки пландың 70 проценты. Күп йыллыҡ үләндәр буйынса план 5 процентҡа арттырып үтәлгән — 2203 тонна орлоҡ һалынған.\nТеги: ауыл хужалығы,яҙғы баҫыу эштәре,сәсеү кампанияһы


Буталсыҡ һәм хаталы фекерҙәр менән мөьминдәрҙең аңын бутау – үҙе ҙур гонаһ » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Новости » Иман » Буталсыҡ һәм хаталы фекерҙәр менән мөьминдәрҙең аңын бутау – үҙе ҙур гонаһ\nБуталсыҡ һәм хаталы фекерҙәр менән мөьминдәрҙең аңын бутау – үҙе ҙур гонаһ\n«Йәшлек»тә баҫылған «Алла» тиҙәр, «Алла» тиҙәр, ул Аллаһы ҡайҙа, ти?» исемле мәҡәләне уҡып, бик ныҡ ғәжәпләндем Һәм борсолдом. Мәҡәләнең аталышы мыҫҡыллы таҡмаҡ формаһында булыуы уҡ шөбһәле шик тыуҙырҙы.\nБеренсенән, мәҡәлә үтә лә буталсыҡ, дин ғилеменә ҡағылышлы төшөнсәләр төптө яңылыш. Икенсенән, ныҡлы әҙерлекһеҙ, Аллаһы Тәғәлә һәм ислам хаҡында бәхәс ҡуҙғатыу – үҙе бер дыуамаллыҡ, хатта оло гонаһтарға батыу ҡурҡынысы янаған эш.\nМәҡәләнең ҡалын хәрефтәр менән яҙылған беренсе юлдарын уҡығас та, авторҙың ислам дине ҡанундарынан алыҫлығы аңлашылды. Ул былай тип яҙа: «Ерҙә фекерле кеше барлыҡҡа килгәндән һуң билдәле ғөрәфәттәр /хөрәфәттәр тип аңларға кәрәктер – Т. Л./ тыуа башлай, шулай итеп, төрлө ырымдар, һуңынан дин барлыҡҡа килә…» Был һүҙҙәр дәһрилек менән һуғарылған булһа ла, мәҡәләне ентекләп уҡып сыҡтым. Әгәр ҙә беҙ автор яҙғандар менән килешһәк, Ч. Дарвин һәм марксизм-ленинизм тәғлимәттәренә таянып фекер йөрөтһәк, динде яңы ҡырағайлыҡтан ҡотолған кешеләр уйлап тапҡан булып сыға. Ә бит ысынында ислам дине – Аллаһы Тәғәләнең үҙе тарафынан барлыҡ кешелек һәм ендәр донъяһы өсөн, улар был фани донъяла йәшәгәндә гонаһтарынан арынһын, күп изге эштәр эшләп, Аллаһтың үҙенә ғибәҙәттәр ҡылып, сауаптар туплап, мәңгелек /баҡый/ донъяға әҙерләнһен өсөн ебәрелгән инаныу төшөнсәһе. Шуға күрә авторҙан мәҡәләһенең дауамында ошондайыраҡ һүҙҙәр көткәйнем: «Ҡөрьәнде һәм башҡа дини китаптарҙы уҡып, исламды нығыраҡ өйрәнгәс, минең юғарыла әйтеп кителгән фекерҙәрем хата икәнен аңланым. Сөнки беренсе кешеләр – атабыҙ Әҙәм менән инәбеҙ Һауа ожмахтан ҡылған гонаһтары – шайтан ҡотҡоһона бирелеп, үҙҙәренә рөхсәт ителмәгән емеште ашаған өсөн Аллаһы Тәғәлә тарафынан ергә күсерелгәндәр…»\nӘйтергә кәрәк, Әҙәм ғәләйһиссәләмдән алып Ғайса /Иисус/ ғәләйһиссәләмгә тиклем килеп киткән бәйғәмбәрҙәр барыһы ла үҙ ҡәүемдәрен ислам диненә, йәғни бер Аллаға ғына инанырға саҡырған, өндәгән. Улар үҙҙәренең бәйғәмбәрлек эшмәкәрлегендә һәр төрлө эҙәрлекләү, йәбер кисергән. Сөнки бер Аллаға табыныуҙан тайпылыуҙар булып торған.\nБәйғәмбәрҙәрҙең һаны аныҡ ҡына билдәле түгел, 120 меңдән 220 меңгәсә, тигән фараз бар. Әммә Ҡөрьән Кәримдә бәйғәмбәрҙәрҙең 28-е генә телгә алына.\nҠәүемдәрҙе, халыҡтарҙы дөрөҫ, бер Аллалыҡ, йәғни ислам юлына баҫтырыу өсөн бәйғәмбәрҙәргә Аллаһ тарафынан яҙыуҙар һәм китаптар бирелгән. Хәҙерге терминология менән әйтһәк, Әҙәм ғәләйһиссәләмгә – 10 бит, Шис ғәләйһиссәләмгә – 50, Иҙрис ғәләйһиссәләмгә – 30, Ибраһим ғәләйһиссәләмгә 10 бит күләмендә яҙыуҙар ебәрелгән.\nБыл яҙыуҙарҙан тыш, Аллаһ тарафынан ебәрелгән Бөйөк китаптар түбәндәгеләр:\n1. Тәүрат /Тора/ Муса /Моисей/ бәйғәмбәргә бирелгән;\n2. Зәбур /«Псалтырь»/ Дауыт /Давид/ бәйғәмбәргә;\n3. Инжил /«Евангелие»/ Ғайса /Иисус/ бәйғәмбәргә;\n4. Ҡөрьән Кәрим Мөхәммәт Сәлләлаһу ғәләйһиссәләмгә ебәрелгән.\nБөйөк изге китабыбыҙ Ҡөрьән Аллаһ тарафынан ебәрелгән яҙыуҙарҙың һәм китаптарҙың барыһын да таный. Әммә ул яҙыуҙар һәм китаптар һәр төрлө батшалар бойороғо менән дә, күсереп яҙыусыларҙың үҙ белдеге менән дә, бигерәк тә бәйғәмбәрҙәр килеп киткәс, ҙур үҙгәрештәргә дусар ителгән. Мөхәммәт /с. ғ. ү. с./ бәйғәмбәр килгәс, ул китаптар ғәмәлдән сыҡҡан тип иҫәпләнә. Ҡөрьән Кәримгә килгәндә инде, Мөхәммәт /с. ғ. ү. с./ үҙе тере саҡта уҡ Жабраил фәрештә аша Аллаһ тарафынан уға ебәрелгән сүрәләрҙең аяттарын айырым тәртиптә күп һанлы яҙыусылар /ҙур комиссия/ ярҙамында яҙҙыра барған. Шуға күрә шул замандарҙан бирле Ҡөрьән Кәримдең бер генә хәрефе лә үҙгәрмәй, беҙҙең көндәргәсә килеп еткән һәм Әхирәт көнөнә ҡәҙәр ул шулай һаҡланасаҡ.\nНи өсөн бер Аллалыҡ ҡанундарын бигерәк тә ҡәүем һәм ил башлыҡтары, һәр төрлө батшалар инҡар итергә тырышҡан? Сөнки улар үҙҙәрен Алланың ерҙәге вәкиле /наместнигы/ итеп күрергә теләгән, хатта улар был турала иғлан да иткән. Улар үҙ хакимлыҡтарын фани донъяла ғына түгел, баҡыйлыҡта ла дауам итергә теләгән. Ошо маҡсаттан сығып, улар үҙҙәренә мәңгелек йорттар, йәғни пирамидалар төҙөткән, һындарын /һәйкәлдәрен/ эшләткән. Ҡәүемдәрен шул һындарға табынырға мәжбүр иткәндәр. Ошоларҙы иҫәпләп фекер йөрөтһәк, бер Аллалыҡ улар өсөн файҙаһыҙ ғына түгел, зыянлы булып сыға шул. Сөнки ислам, йәғни бер Аллаға ғына инаныу – бөтә кешеләрҙең дә бер хоҡуҡта, бер тигеҙ булыуы тигән һүҙ / үҙегеҙ уйлап ҡарағыҙ, ҡайһы заманда, ниндәй батшаның ябай халыҡ вәкиле менән бер тигеҙ булғыһы килгән?/\nӘйткәндәй, фирғәүендәр заманы, фарс формаһында ғына булһа ла, ХХ быуатта ла ҡабатланып алды бит. Фирғәүендәрҙең ҡайһы берҙәре әле һаман хәҙерге заман пирамидалары булған мавзолейҙарҙа һаҡлана.\nИнде авторҙың мәҡәләһенә әйләнеп ҡайтайыҡ. Ул үҙенең төшөнәме, әллә уйлап сығарған уйҙырмаһынамы беҙҙе ышандырмаҡсы. Төшөндә булһа ла ул Аллаһ образын йәмһеҙ бер ҡурсаҡ рәүешендә күрһәтә. Ә аңлы рәүештә Аллаһы Тәғәләне кем менәндер, нимә менәндер сағыштырыу ‒ ширеҡ, йәғни ғәфү ителмәҫлек гонаһ һанала.\nКесе Табынлы аңын юғалтҡан осорҙа, төшөндә ниндәйҙер торба аша үтеүе тураһында яҙа. Эйе, үткән быуаттың 80-се йылдары аҙағында АҠШ философы һәм психологы, табип Рэймонд Моуди «Үлгәндән һуң йәшәү» /«Жизнь после смерти»/ тигән яҙмаһында, клиник үлем кисереп терелтелгән 150 кешенән һорашып, уларҙың шул үлем моментында ниндәйҙер туннель аша үтеүҙәре хаҡында һөйләгәндәрен асыҡлауын яҙып сыҡҡайны. Был хеҙмәтте уҡығас, оҙаҡ йылдар анестезиолог-реаниматолог хеҙмәтен башҡарған табип булараҡ, мин дә клиник үлем кисергән унлаған кешенән уларҙың иҫһеҙ ваҡытта нимәлер күргәнме-юҡмы икәнлеге тураһында белештем. Улар барыһы ла бер нәмә лә күрмәүҙәре, аңдарына килгәс кенә үҙҙәренең ҡайҙа икәнен белеүҙәре тураһында хәбәр итте. Әлбиттә, Моуди кеүек фәнни эш менән шөғөлләнмәгәс, күп һанлы пациенттарҙан һорау алманым. Аллаһ ҡөҙрәте менән, кешеләргә ғибрәт өсөн генә булһа ла, ундай хәлдәрҙең күрһәтелеүе мөмкиндер тип уйлайым. Ә тулыһынса яңынан терелтелгәндәр күргәндәрҙе иҫбатлай ҙа, инҡар итә лә алмайым.\nЯҡташым булған мәҡәлә авторының урыны менән дөрөҫ фекерләү юлына баҫып та, яңынан тайпылып яңылышыуы йәл. Мәҫәлән, йыһан менән кешелектең айырылғыһыҙ берлеге, ДНК тураһында ул дөрөҫ фекер йөрөтә, әммә, Аллаһы Тәғәлә – Бөйөк йыһан ул, тип яңылыш һығымта яһай. Ә уның иң ҙур хатаһы гәзит тарафынан ни өсөндөр эре хәрефтәр менән баҫылып, рамкаға алынған. Унда: «Изге китаптарҙа яҙылғанса, кеше – Аллаһы Тәғәләнең тап үҙенә оҡшаш итеп яралтылған зат, тип аталыуы ла дәлилләй», – тип яҙылған. Был ялғанды автор ҡайҙан алды икән? Бәлки, бүтән диндә ундай һүҙҙәр барҙыр, бәхәсләшә алмайым. Ә беҙ бит бында ислам дине ҡанундары хаҡында һүҙ алып барабыҙ. Ҡөрьәндә лә, хәҙистәрҙә лә, ислам диненә ҡағылышлы бүтән китаптарҙа ла һәр ваҡыт бының нәҡ киреһе ҡыҙыл еп булып һуҙыла. Сөнки ислам ҡанундары буйынса, Аллаһының һис бер тиңдәше юҡ.\nАллаһ арауыҡ /пространство/, ваҡыт төшөнсәләрен, кешеләр үҙ зиһендәре аша үткәреп, уларҙың ни тиклем ҙур /грандиоз/ төшөнсәләр икәнен аңлап, үҙенең Бөйөклөгөнөң тағы ла олораҡ, икһеҙ-сикһеҙ икәненә инанһындар өсөн бар иткәндер, тип фараз ҡылып булыр ине.\nАллаһы Тәғәлә белгәндәр менән кеше зиһене һыйҙыра алғандарҙы һис тә сағыштырып булмай. Аллаһ ошо ваҡытта ла, алда ла нимә буласағын белә һәм күрә. Ә кеше зиһене Аллаһ сикләгәндән артығына дәғүә итә алмай.\nЮғарыла әйтелгәндәргә ҡағылышлы үҙем студент ваҡытта кисергән бер ваҡиғаны иҫкә төшөрөп китмәксе булдым. Марксизм-ленинизм философияһының атеизм курсын үткәндә Маркстың: «Человек создал бога себе подобным», – тигән һүҙҙәре ныҡ иҫтә ҡалған. Бәлки, беҙҙең яҡташ автор шул терминды иҫенә төшөргәндер ҙә, уны киреһенсә яҙалыр, йәғни: «Бог создал человека себе подобным», – тип һығымта яһайҙыр.\nДәрестән һуң мин уҡытыусыға, үҙем генә эргәһенә барып:\n– Карл Маркстың был һүҙҙәре мосолман диненә ҡағылмай, ул ялған, – тинем. – Ҡөрьәндә яҙылғанса, Аллаһ кешегә лә, бүтән тереклектәргә лә, һәр төрлө предметтарға ла оҡшамаған. Маркс һүҙҙәрендәге ҡапма-ҡаршылыҡты һеҙ нисек аңлатырһығыҙ? Маркс Ҡөрьәнде белмәгәнме икән ни?\nУҡытыусы аптырабыраҡ китте лә:\n– Ҡөрьәнде белгәндер ҙә ул, ә бына һин быларҙы ҡайҙан ишеттең? – тип һораны.\n– Минең атайым – дини кеше, унан ишеттем.\n– Ә ниңә һорауыңды курсташтарың алдында бирмәнең?\n– Эҙәрлекләүҙәрҙән ҡурҡтым.\n– Дөрөҫ эшләгәнһең. Тик мин ислам дине буйынса белгес түгелмен. Шулай ҙа төрлө сығанаҡтарҙан эҙләп, был турала белешермен, яуап тапһам, әйтермен, – тине.\nУҡытыусыбыҙ өлкән йәштәрҙәге йәһүд ҡатыны ине. Уның мине әрләмәүе, ҡаты бәрелмәүе бер аҙ ғәжәпләндергәйне. Тағы ла нығыраҡ ғәжәпләндергәне ‒ уның бер аҙнанан яуап әҙерләп килтергәне булды. Ул миңә:\n– Ысынлап та, Ҡөрьәндә Аллаһ тураһында һин әйткәндәр дөрөҫ икән, – тине.\nАвторҙың ауылдашым булыуы ла эсте бошорҙо. Ысынлап та, шулай шул, сөнки Сәйетбаба борондан дини ауыл иҫәпләнгән. Уның изге кешеләре, хәҙрәттәре, хатта әүлиәләре лә булған. Шуның өсөн дә ауылыбыҙ үҫкән, алға барған. Иң ауыр ваҡыттарҙы ла ҡорбандарһыҙ тиерлек үткәреп ебәргән. Сөнки ошаҡсылар булмаған. Халыҡ берҙәм йәшәгән. Әле лә ауылдаштарым, әлхәмдүлиллә, күркәм холоҡло, изге теләкле, иманлы халыҡ. Иншалла, алдағы көндәрҙә лә шулай булыр, булһын!\nШуға күрә авторға, күрһәтелгән хаталарынан ваз кисеп, белмәгәндәрен ауылыбыҙ муллаларынан һорашып, аңлап, кәрәк булһа, Диниә назаратындағы дин буйынса белгестәрҙән белешеп, тәүбәгә килеп, хаҡ иман юлына баҫыуын теләр инем.\nСығыу ваҡыты 31-07-2012, 12:45 | Ҡаранылар: 1660


Заводтың мөлкәтен һатмайҙар\n26 Ноябрь 2021, 13:30\nИнвалидтар заводта күпләп ҡыҫҡартыуҙар көтөлөүе тураһында белдергәйне...\nБашҡортостандың Сәнәғәт, энергетика һәм инновациялар министрлығында ведомство башлығы Александр Шельдяев етәкселегендә “Белавтодеталь” заводының эшен ойоштороу мәсьәләһе буйынса кәңәшмә булды. Унда ғаилә, хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министры Ленара Иванова, Дөйөм Рәсәй инвалидтар йәмәғәт ойошмаһының Башҡортостан республика ойошмаһы вәкилдәре, “Белавтодеталь” һәм “Белорет УПП ВОС” предприятиелары етәкселәре ҡатнашты.\n– “Белавтодеталь” – комплектлау өлөштәре етештереү буйынса уникаль завод. Унда 100-ҙән ашыу инвалид эшләй. Беҙ заводты үҫтереү юлдарын ҡарарбыҙ. Быйыл етештереүҙе техник тәьмин итеүгә сығымдың бер өлөшөн 80 процентҡа субсидияларға ҡарар ителде. Хөкүмәт был маҡсатҡа 20 миллион һум аҡса бүлде, – тине министр Александр Шельдяев.\nСубсидия инвалидтарҙың дөйөм Рәсәй ойошмалары берҙән-бер ойоштороусыһы булған предприятиеларға сығарылған продукция күләмен арттырыу, шулай уҡ Бөтә Рәсәй һуҡырҙар йәмғиәте предприятиеларының етештереү ҡеүәтен, инвалидтар өсөн эш урындарын һаҡлап ҡалыу өсөн бирелә.\nЛенара Иванова әйтеүенсә, “Белавтодеталь” заводының инвалидтар өсөн эш урындары һаҡлап ҡалынасаҡ.\n– 28 октябрҙә Башҡортостандың Ғаилә, хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығына “Автодеталь” йәмғиәтенең Өфө филиалындағы инвалид хеҙмәткәрҙәрҙән эштә күпләп ҡыҫҡартыуҙар көтөлөүе тураһындағы мөрәжәғәте килде. Унда билдәләнеүенсә, бының сәбәбе – Бөтә Рәсәй һуҡырҙар ойошмаһы милкендәге предприятиены һатыу. Шул уҡ ваҡытта хеҙмәткәрҙәргә Рәсәй Хеҙмәт кодексының 180-се статьяһына ярашлы эштән бушатыу тураһында белдереү ҡағыҙы ебәрелмәгән, – тип хәлгә аңлатма бирҙе Ленара Иванова.\nАлександр Шельдяев Хөкүмәт менән завод араһында әүҙем бәйләнеш булдырылыуы хаҡында белдерҙе.\n– Беҙ заводта етештереү күләмен арттырыу мөмкинлеген ҡарарбыҙ, хеҙмәткәрҙәргә ярҙам күрһәтербеҙ – заказдар менән тәьмин итербеҙ, – тине ул.\nБынан тыш, былтыр Башҡортостандың Сәнәғәтте үҫтереү фонды заводты яңыртыуға 15 миллион һум йүнәлткән. Ике берәмек ҡорамал һатып алынған, һөҙөмтәлә ғәмәлдәрҙе башҡарыуға түгелгән көс 10 тапҡырға кәмегән.\nМәғлүм булыуынса, Рәсәй Йәмәғәт палатаһының асыҡ мөхит һәм инклюзив практикаларҙы үҫтереү комиссияһы рәйесе Диана Гурцкая Генераль прокуратураға предприятиены һатыу арҡаһында күреү һәләте буйынса инвалидтарҙан торған завод коллективын күпләп ҡыҫҡартыуға бәйле хәлде тикшереүҙе һорап мөрәжәғәт иткәйне. 25 ноябрҙә Бөтә Рәсәй һуҡырҙар йәмғиәте идараһы “Белавтодеталь” заводының Өфөләге филиалы мөлкәтен һатыу ниәтенән баш тартты.


Төбәк даны халыҡҡа бәйле » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Сәйәсәт » Төбәк даны халыҡҡа бәйле\nТөбәк даны халыҡҡа бәйле 23.11.2011 // Сәйәсәт\nОлпат тауҙар, зәңгәр күлдәр иле Әбйәлилдә уңған, тырыш халыҡ йәшәй. Төрлө яҡлап үҫешкән, бай тарихлы төбәктәрҙең береһе ул. Хозур тәбиғәте, ҡабатланмаҫ шәхестәре, дәртле һәм сәмле халҡы менән дан тотҡан әбйәлилдәрҙең бөгөнгөһө ниндәй? Районда ниндәй тармаҡтар айырыуса уңышлы үҫешә? Киләсәккә ниндәй уй-хыялдар менән яна урындағы етәкселәр? Ошо һәм башҡа һорауҙарға яуап алыу маҡсатында район хакимиәте башлығы Рим СЫҢҒЫҘОВҠА мөрәжәғәт иттек.\n— Рим Һатыбал улы, Әбйәлил ауыл хужалығы районы булғас, һүҙебеҙҙе ошо өлкәнән башлайыҡ. Быйылғы уңышты түкмәй-сәсмәй йыйып ала алдығыҙмы, ураҡ һөҙөмтәләре ҡәнәғәтләндерәме, ғөмүмән, игенселәрҙең кәйефе нисек?\n— Ниһайәт, быйылғы йыл ауыл хужалығы эшсәндәре өсөн яҡшы булды. Йыл да ҡабатланып килгән аяуһыҙ ҡоролоҡтан һуң күпселек предприятиелар тамам йонсоғайны. Ваҡытында яуған ямғырҙар хәлде бер аҙ яҡшыртты, хужалыҡтар мал аҙығын етерлек кимәлдә әҙерләне. Район буйынса шартлы һәр баш малға 34 центнер аҙыҡ берәмеге тупланған. Нисек кенә булмаһын, республиканың көньяҡ-көнсығыш райондарының агросәнәғәт тармағы тәбиғәт шарттарына ныҡ бәйле. Шуға күрә бөгөн ерҙең ысын хужаһы булыу өсөн, уны тейешенсә тәрбиәләү, ваҡытында сәсеү генә аҙ. Алдынғы технологияларҙы тормошҡа ашырыу, беҙҙең төбәк өсөн отошло иген һәм мал аҙығы культураларының яңы сорттарын сәсеү, күп йыллыҡ үләндәрҙең баҫыуҙарын яңыртыу кеүек бурыстарҙы атҡарып сығыу ҙа үҙ һөҙөмтәһен бирмәй ҡалманы. Һүҙ юҡ, йылдар дауамында ҡоролоҡтан яфа сиккән ауыл хужалығын яңы кимәлгә күтәреү еңелдән түгел. Әммә уға тейешле иғтибар һәм ергә ҡарата хужаларса ҡараш булғанда, уңышҡа өлгәшергә мөмкин, тип иҫәпләйем. Мәҫәлән, райондың иң алдынғы “Красная Башкирия” ауыл хужалығы кооперативын ғына алайыҡ. Кооператив, иген һәм мал аҙығы культураларының уңышын күтәреү өсөн алдынғы илдәрҙең тәжрибәһен ҡулланып, донъя практикаһындағы алымдарҙы өйрәнеп, фанаттарса эшләй. Улар ҡулланған нуль технологияһы беҙҙең төбәк өсөн үтә лә отошло. Райондың күп кенә хужалыҡтары уларҙан күреп, өйрәнеп, алдағы йылдарҙа тап ошо алымды үҙләштерергә әҙерләнә.\nМалсылыҡ буйынса ла ҙур эш башҡарыла. Тоҡомло мал ишәйтеү, уның һанын һаҡлап алып ҡалыу, таналарҙы арттырыу мәсьәләләрен хәл итмәй тороп, был тармаҡты килемле итеү мөмкин түгел. Билдәле булыуынса, малсылыҡ — табышлы өлкә, әммә беҙ һаман уны тейешле кимәлдә файҙалана алмайбыҙ. Ауыл хужалығы продукцияһын урында эшкәртеү — заман талабы, уны республика етәкселеге лә талап итә, әммә районда эшкәртеү производстволары бик аҙ, сеймал базаһы булып та, райондың һөтө, ите күрше Силәбе халҡына күберәк хеҙмәт итә. Киләсәктә беҙ был проблемаларҙы урында хәл итеү юлдарын табырға тейешбеҙ.\n— Эшҡыуарлыҡ үҫешәме?\n— Әлегә район буйынса 1100 эшҡыуар иҫәпләнә, төбәк ҡаҙнаһының 26 проценты улар иҫәбенә тулыландырыла. Бөгөн үҙ эшен асҡан йүнселдәр, юҡты бар итеп тырышып ятҡан егәрлеләр, эшҡыуарлыҡты йәшәү маҡсаты итеп алғандар районда бихисап. Элекке кеүек эш юҡ тип ҡул ҡаушырып ятыуҙың йүнһеҙлек һәм ялҡаулыҡ икәнен әбйәлилдәр яҡшы аңлай, шуға күрә уларҙың күбеһенең үҙ эшен булдырыуы хуплауға лайыҡ. Урман зонаһына ҡараған ауылдарҙа ағас, таҡта ярыу цехтарын асыу алға китһә, ялан яҡтары игенселек, малсылыҡ һәм күпләп ҡош-ҡорт аҫрау менән шөғөлләнә. Үҙ эше булған эшҡыуарҙарға мөмкин тиклем ярҙам күрһәтеү, төрлө субсидиялар юллау мәсьәләләрендә район хакимиәте белгестәре ҙур ярҙам күрһәтә. Бөгөн шәхси эшҡыуарҙар араһында айырым хужалыҡтарҙан да яҡшыраҡ һәм табышлыраҡ эшләгәндәре осрай. Тимәк, теләк менән дәрт булғанда, барыһы ла мөмкин. Икенсенән, Магнитогорск ҡалаһының йәнәш булыуы ла әбйәлилдәр өсөн отошло. Йыбанмаған кеше үҙе етештергән бар продукцияны аҡсаға әйләндерә ала.\n— Төбәктең социаль-иҡтисади хәленә килгәндә...\n— Һуңғы йылдарҙа социаль өлкәгә иғтибар артты. Яңы уҡыу йылына ике мәктәп сафҡа инде: 130 урынға иҫәпләнгән Байым мәктәбе — республика ҡаҙнаһынан, 30 урынлыҡ Йәлембәт башланғыс мәктәбе район ҡаҙнаһы иҫәбенә тиҙ арала төҙөлөп тапшырылды. Шулай уҡ Аһылай һәм Рауил мәктәптәренә капиталь ремонт үткәрелде. Асҡар ауылындағы балалар йорто Рауил мәктәбенә күсерелеп төҙөкләндерелде, ҡайтанан балалар баҡсаһы итеп тергеҙелде. Федераль ҡаҙна иҫәбенә төҙөлгән дүрт фельдшер-акушерлыҡ пунктының береһе Республика көнө алдынан асылды, ҡалғандарын да йыл аҙағынаса тапшырырбыҙ, тигән ышаныстабыҙ. Красная Башкирия ауылындағы һигеҙ йыл дауамында ер аҫтында файҙаланылмай ятҡан һыу торбаларын ҡайтанан алмаштырып, халыҡ эсәр һыулы булды.\nРеспублика Президенты Рөстәм Хәмитовтың Әбйәлилгә эш сәфәренең һөҙөмтәләре күҙгә күренеп тормошҡа аша: Аһылай ауылындағы клуб, фельдшер-акушерлыҡ пункты ремонт эштәренән һуң файҙаланыуға тапшырыласаҡ, шулай уҡ ауылға газ үткәреү планы тормошҡа ашыу өҫтөндә. Көнсығыш-2 биҫтәһенә һигеҙ саҡрым оҙонлоҡта газ торбаһы һуҙылды, электр уты биреү ҙә — күптән өлгөрөп еткән мәсьәлә.\n— Рим Һатыбал улы, һәр райондың иң ҙур байлығы — уның халҡы. Йыр-моңға бай әбйәлилдәрҙең төрлө конкурстарҙа, бәйгеләрҙә ҡатнашып, призлы урындарҙы яулауы бер кемгә лә сер түгел.\n— Ысынлап та, Әбйәлилдә мәҙәниәткә ғашиҡ, сәнғәтте үҙ иткән, әҙәбиәтте яратҡан кешеләр йәшәй. Халыҡ йолаларын тергеҙеп, ағинәйҙәрҙең һүҙен тотоп, аҡһаҡалдарҙың кәңәшенә ҡолаҡ һалып, уларҙың тәрбиәһендә үҫкән кешенең эске донъяһы, йәшәүгә ынтылышы, матурлыҡты яратыуы шул тиклем көслө. Халыҡ бында сәмле һәм дәртле, бер-береһе менән ярышып донъя көтә. Мәҫәлән, айыҡ тормош алып барыуҙары менән билдәле һәйетҡолдар үрнәгенә бер нисә ауылдың ҡушылыуын нисек хупламайһың?! Райондың йөҙөк ҡашы булған “Йәшлек” бейеү ансамбле ниндәй генә илдәрҙә сығыш яһаманы?! Һәр ауылда тиерлек фольклор түңәрәктәре эшләй. Таланттарҙы табыу, үҫтереү маҡсатында аныҡ эш алып барыла, йәш башҡарыусыларҙы төрлө республика бәйгеләренә ебәрәбеҙ, яңы исемдәр асыу, таланттар табыу — мәҙәниәт өлкәһендәге төп бурыстарҙың береһе.\n— Район етәкселеге киләсәккә ниндәй уй-ниәттәр менән йәшәй?\n— Иң төп бурыстарҙың береһе — ауыл хужалығын үҫтереү, яңы технологиялар ҡулланып, уңышты мөмкин тиклем юғары күләмдә алыу. Икенсенән, малсылыҡты табышлы тармаҡтарҙың береһенә әйләндереү. “Һигеҙ һыйыр аҫрағансы, һимеҙ һыйыр аҫра” тигән халыҡ мәҡәленә таянып эш итеү күпкә отошлораҡ буласаҡ. Өсөнсөнән, ауыл эшсәндәре өсөн кәрәкле техника һатып алыу юлдарын табыу, сөнки быйылғы ураҡ осоро тап ауыл хужалығы предприятиеларының техник базаһының ярлы булыуын күрһәтте. Бөгөн бер комбайнға 800 гектар тирәһе ерҙәге ашлыҡты йыйып алырға тура килә, ә уны 150–200 гектарға ҡалдырғанда, күпкә еңелерәккә тура килер ине.\nБеҙҙе иң борсоған проблемаларҙың береһе — ауыл мәктәптәрен ҡулайлаштырыу һөҙөмтәһендә уларҙы ябыу йәки төп белем биреү мәктәбенә әйләндереү. Бөгөн ауылды фельдшер-акушерлыҡ пункттары ла, клуб та, китапхана ла һаҡлап ҡала алмаясаҡ, уны белем усағы ғына тотоп тора. Шуға күрә ҡасандыр “перспективаһыҙ” тип аталған ауылдар яҙмышы ҡайтанан ҡабатланмаһын өсөн, беҙгә белем усаҡтарын нисек тә һаҡлап алып ҡалыу зарур. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, Северный ауылындағы һәм “Әлмөхәмәт” станцияһындағы мәктәптәр бөгөн башланғыс статусында ҡалды.\nКиләһе йылдан Ҡаҙмаш ауылында социаль үҙәк төҙөү, Көнсығыш-2 биҫтәһендә 150 урынлыҡ балалар баҡсаһы асыу планлаштырыла. Яҡтыкүл янында селбәрә үрсетеү заводы төҙөү ҙә район халҡына эш урындары булдырыр тигән ышаныстабыҙ. “Халыҡ бюджеты” аҡсаһына Асҡарҙа ябыҡ боҙ һарайы төҙөү өсөн проект эштәре башланған. Шулай уҡ күптәрҙе борсоған Асҡар — Сибай юлына асфальт түшәү алдағы йылдан башланасаҡ. Хәл итәһе проблемалар, башҡараһы эш күп. Иң мөһиме — уларҙы атҡарып сығырға ышаныс ҙур.


Бөгөн Өфөнөң 102-се башҡорт гимназияһында спорт-һауыҡтырыу комплексы асылды | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\nБөгөн Өфөнөң 102-се башҡорт гимназияһында спорт-һауыҡтырыу комплексы асылды\n11 июня 2015 — 17:43\nУнда хоккей, баскетбол, волейбол, мини-футбол уйнау өсөн бөтә уңайлыҡтар булдырылған. Бынан тыш, тренажерҙарҙа шөғөлләнергә мөмкин. Спорт комплексы бағыусылар иҫәбенә төҙөлгән. Инвестиция күләме 8 миллион һумдан ашыу.Кешеләр күберәк спорт менән шөғөлләнһен өсөн ҡала-ауылдарҙа төрлө майҙансыҡтар сафҡа инә. Был эш инвесторҙарһыҙ тормошҡа ашмай. Дим районындағы майҙансыҡты төҙөү ҙә бағыусылар ярҙамында башҡарылған. Спорт комплексы күп тәғәйенләнештәге итеп эшләнгән. Ҡырҡҡа һикһән метр майҙанда волейбол, баскетбол, мини-футбол уйнарға мөмкин. Ә ҡышын иһә хоккей менән шөғөлләнергә була.Спорт-һауыҡтырыу комплексында уҡыусыларҙан тыш, яҡын тирәлә йәшәүсе кешеләр ҙә шөғөлләнә ала. Шулай уҡ, Дим районының башҡа мәктәптәренән дә уҡыусылар киләсәк. Майҙансыҡ ҡойма менән уратып алынған. Бынан тыш, кейем алыштырыу, спорт инвентары һаҡлау өсөн бүлмәләр булдырылған. Шулай уҡ, балаларҙы һаҡлау өсөн именлек саралары күрелгән.Спорт-һауыҡтырыу-комплексында тәүлек әйләнәһенә спорт менән шөғөлләнергә мөмкин. Төҙөүселәр бында электр лампалары ҡуйған. Комплекс йыл дауамында эшләйәсәк, уҡыусылар яҙын-көҙөн тайып йығылмаһын өсөн махсус япма йәйгәндәр. Өфөнөң Дим районында был алтынсы спорт майҙансығы. Ошондай спорт комплексттары тиҙҙән Орджоникидзе һәм Октябрь райондарында ла барлыҡҡа киләсәк.


"Йондоҙло табын" - Гүзәлиә ХӘКИМЙӘНОВА\n«Йәшлек» гәзите » Махсус биттәр » "Йондоҙло табын" - Гүзәлиә ХӘКИМЙӘНОВА\n14.07.2019 "Йондоҙло табын" - Гүзәлиә ХӘКИМЙӘНОВА\nБыл аҙнала үҙенең аш-һыу серҙәрен Дүртөйлө ҡалаһында йәшәп ижад итеүсе йырсы, автор-башҡарыусы, халыҡ-ара конкурстар лауреаты Гүзәлиә ХӘКИМЙӘНОВА бәйән итә.\n100 грамм маргаринды иретеп, бер стакан йылымыс һөт, ярты ҡалаҡ аш содаһы, самалап тоҙ һалып бутарға. Аҙлап ҡына он ( 2 стакан тирәһе) өҫтәй-өҫтәй ҡамыр баҫырға. Эслек әҙерләгәнсе уны бер аҙ йылы урынға ултыртып торорға була.\n3 – 4 картуфты, 200 грамм тирәһе итте (майлыраҡ булһа, бәлеште һутлы итә), 1 – 2 һуғанды шаҡмаҡлап турарға. Тәменә ҡарап, тоҙ, борос, укроп ҡушып бутарға.\nҠамырҙы тигеҙ булмаған ике өлөшкә бүлеп, йәймәләр йәйергә. Ҙурын майланған табаға йәйгәс, өҫтөнә эслекте һалырға. Икенсе йәймә менән бәлештең өҫтөн ҡаплап, ситтәрен йәбештереп сығырға. Уртаһында бәләкәй генә уйымлы тишек ҡалдырырға кәрәк. Бешкән саҡта ҡоро булмаһын өсөн тап шунан һурпа ҡойорға мөмкин. Ә өҫтөнә туҡылған йомортҡа һылаһаң, ул алтынһыу төҫкә инеп бешәсәк.\nБәлеште 180 градусҡа тиклем йылытылған мейестә 40 – 45 минут тирәһе бешереп алырға.\nЯрты стакандан аҙ ғына күберәк йылы һөткә бер ҡап (7– 10 г) ҡоро сүпрә һалып ебетергә. 2 ҡалаҡ шәкәр, 50 г иретелгән май, 1 йомортҡа һалып ныҡлап туҡырға. 1,5 – 2 стакан он ҡушып, йомшаҡ ҡамыр баҫырға. Бер сәғәт тирәһе ҡабартып алғас, уны дүрткел формаға тап килерлек итеп (шаҡмаҡ) йәйергә. Уртаһына эслекте тигеҙләп һалырға ла, ике яҡ ситен үткер бысаҡ менән тигеҙ яҫылыҡтағы өлөштәргә бүлергә. Ул өлөштәрҙән урталағы эслек ҡапланырлыҡ итеп толом үрергә кәрәк. Тамамланған өлөшө матур булһын өсөн артыҡ ҡамырҙы ҡырҡып алырға мөмкин. Иң мөһиме – ҡамыр толомдары эслекте тулыһынса ҡаплап торһон.\nӘҙер толомдарҙы 10 минут тирәһе ҡабартҡандан һуң, эҫе мейестә ярты сәғәт бешерергә.\n3 – 4 йомортҡаны бешереп, әрсергә лә, 8-әр өлөшкә турарға.\n2 – 3 артыҡ эре булмаған ҡыярҙы йоҡа ғына телемдәргә ҡырҡып сығырға.\n200 грамм тирәһе йәш кесерткән япрағын дуршлагҡа һалып, ҡайнар һыу менән бешекләргә. Һыуын һарҡытҡас, ваҡлап турарға.\nЙәшел һуған менән укропты ла турарға.\nБарлыҡ ризыҡты ҙур һауытҡа һалып, тәменә ҡарап тоҙ, 150 – 200 г ҡаймаҡ өҫтәп, яҡшылап бутарға. Йәй көндәрендә мотлаҡ ашарға тейешле витаминлы салат әҙер!\nБер стакан тулыр-тулмаҫ йылымыс һөткә самалап тоҙ, бер ҡалаҡ ҡоро сүпрә, бер йомортҡа, 3 ҡалаҡ үҫемлек майы һалып бутарға. 2,5 стакан тирәһе он өҫтәп, ҡамыр баҫырға ла, бер аҙ ултыртып торорға кәрәк. 2 – 3 тапҡыр артып ҡабара икән, тимәк, ул әҙер.\n300 грамм һөйәгенән айырылған тауыҡ итен, 2 картуфты, 1-әр кишер менән һуғанды ваҡ итеп турарға. Кишерҙе ҡырғыс аша үткәрергә лә мөмкин. Самалап тоҙ, укроп ҡушып, бутарға.\nҠамырҙы 8 – 9 өлөшкә бүлеп, йәйергә. Эслекте һалып, йомро курниктар эшләргә лә, майланған табаға теҙеп, бер аҙ ҡабартырға. 220 градуслы мейестә 45 минут тирәһе бешерергә.


«ТУҒАНЛЫҠ»: dOM Бойондороҡһоҙ театры (Баҡы, Әзербайжан)\ndOM БОЙОНДОРОҠҺОҘ ТЕАТРЫ «ЛИМБО» спектаклен күрһәтә. Спектаклдең авторы – Тарлан РАСУЛОВ.\nМ.Ғафури ис. БАДТ бәләкәй сәхнәһендә 25 майҙа 16:00 сәғәттә башлана\n«Лимбо» спектаклен актерҙар тамашасылар араһына сығып уйнай, тамашасылар һәм сәхнә араһында бер ниндәй сикләүҙәр юҡ, шуға күрә һәр кем әҫәрҙең эсенә инеп китеп, уның тәъҫирен «эстән тоя». Актерҙарҙың уйындары ла башлыса импровизацияға ҡоролған, хәрәкәт күп булғанлыҡтан һәм дә тамашасылар уйынға йәлеп ителгәнлектән тамашасылар өсөн ултырғыстар ҡулланылмай.\ndOM театры 2016 – сы йылда Тарлан Расулов тарафынан яңыса һәм альтернатив ысул һәм алымдарҙы алға ебәреү өсөн ойошторолған булһа ла, әммә бөгөнгө көндә ул Әзербайжанда берҙән-бер интерактив театр булараҡ та урын алып тора. Ошо йылдар эсендә Театр мөмкинлектәре сикләнгәндәр өсөн Йәмәғәтселек Театры, «Лимбо» иммерсив спектакле, «Полигон» ижади платформаһы һәм башҡа проекттарҙы тормошҡа ашырған. Әлеге ваҡытта Әзербайжан Театр эшмәкәрҙәре союзы нигеҙендә театр эксперименталь режиссура буйынса курс асҡан.


“Сәләмәт булайыҡ” йәғни сирҙе дауалауға ҡарағанда иҫкәртеү отошло! » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Медиа » “Сәләмәт булайыҡ” йәғни сирҙе дауалауға ҡарағанда иҫкәртеү отошло!\nҺаулыҡ – ҙур байлыҡ, тип бушҡа әйтмәйҙәр. Уны һатып алып та, бүләк итеп тә булмай. Һау-сәләмәт булыу иң элек кешенең үҙенә бәйле. Ә һалҡын тейеүҙе, киҙеүҙе алдан иҫкәртеп буламы? Ошо һәм сәләмәтлеккә ҡағылышлы башҡа мәсьәләләрҙе күҙ уңында тотоп, тыңлаусыларыбыҙҙы сәләмәтлек серҙәре менән таныштырыу, уларға табип-белгес кәңәштәрен еткереү, сирҙәрҙе иҫкәртеү маҡсатында "Юлдаш" радиоһында "Сәләмәт булайыҡ" проекты ойошторолдо. Ул эфир тулҡындарына йома көн "Иртәнсәккәй тороп" проектында сыға, тулыраҡ тапшырыу булып һәр икенсе дүшәмбе көндөҙгө 11 сәғәт 15 минутта һәм киске 8 сәғәт 15 минутта донъя күрә.\nҺаулығыбыҙҙы нисек кенә һаҡларға тырышһаҡ та, барыбер табиптарға һәм аҙым һайын теҙелеп торған дарыуханаларға мөрәжәғәт итмәйенсә йәшәй алмайбыҙ. Дарыуҙарға көндән-көн хаҡтар арта, уларҙың арзан аналогтары бармы? Ниндәй дарыуҙарға өҫтөнлөк бирергә? Киҙеүҙе ни өсөн табиптар антибиотиктар менән дауаларға кәңәш итмәй? Сығарылыштарҙа ошондай көнүҙәк мәсьәләләр күтәрелеп, өлкәне яҡшы белгән табиптар ярҙамында бергәләп яуаптар эҙләйбеҙ. Төшөнкөлөккә бирелеүҙән, стрестан һәм хәүефләнеүҙән дарыу төймәһе йәки башҡа дауа ярҙамында ғына түгел, ә күңелде күтәрерлек, йылылыҡ өҫтәүсе төрлө ысулдар менән дә ҡотолорға мөмкин. Сырхауҙың сәбәбе – хәрәкәт һәм кәрәкле витаминдар етмәү. "Сәләмәт булайыҡ" рубрикаһының алдағы сығарылыштарында ошо хаҡта ла ишетербеҙ.\nӘҙәм балаһы сирләгәндә генә һаулыҡтың иң ҙур байлыҡ икәнен хәтергә төшөрөүсән. Табип сирҙе дауалай, ә сәләмәтлекте һәр кем үҙе булдыра. Сәләмәт кеше – матур кеше. Әгәр инде күңелебеҙ "ауырый" икән – тәнебеҙ ҙә интегә. Һәр яҡлап сәләмәт булайыҡ! Һеҙҙән һорауҙар менән хаттар көтәбеҙ. Тапшырыуҙарҙы uldashfm.ru адресы буйынса беҙҙең рәсми сайтта ла тыңларға мөмкин.\nСығыу ваҡыты 23-01-2017, 12:24 | Ҡаранылар: 616\nМин сәләмәт тормош яҡлы!\n“Һаулығыңды йәштән ҡайғыртырға кәрәк”


Өфө спорт ҡоролмалары иҫәбе буйынса артта ҡалған // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nӨфө спорт ҡоролмалары иҫәбе буйынса артта ҡалған\n17:11, 18 января 2011 Йәмғиәт\nӨфөлә спорт ҡоролмалары менән тәьмин итеү буйынса федераль нормаларҙан артта ҡалыу күҙәтелә. Мәҫәлән, бассейндар менән ҡала бөгөн нормала ҡаралғандың ни бары ете процентына ғына комплектланған. Был турала шишәмбе көндө Өфө хакимиәтендә үткән кәңәшмәлә физкультура һәм спорт буйынса ҡала комитеты рәйесе Сергей Степанов хәбәр итте.\nУның һүҙҙәренсә, бөгөн ҡалала мең ярым самаһы спорт ҡоролмалары иҫәпләнә. Өфөнөң Киров районы – был күрһәткес буйынса алдынғы урында – 57 процентҡа тәьмин ителгән, иң насары – Калинин районы – 20%.\nТеги: урындағы власть, спорт ҡоролмалары


Һыйланғанда сама белегеҙ » "Урал" гәзите\nЯңы йылда һый-ниғмәткә тулы ѳҫтәл әҙерләргә күнеккәнбеҙ. Нисәмә тѳрлѳ ризыҡ әҙерләп тә, нисек һыйланмайһың! Әммә икенсе кѳнѳнә майонезлы салаттарҙы, майлы итте, татлы торттарҙы күпләп ашағандан һуң ашҡаҙандың ауыртыуына һәм, әлбиттә, спиртлы эсемлектәрҙе саманан тыш күпләп ҡулланғандан һуң баштың сатнауына түҙерлек тә әмәл булмай.\n31 декабрҙә иртән һәм кѳндѳҙ ауыр ризыҡтар ашауҙан баш тартырға кәрәк. Күберәк йәшелсәләрҙән эшләнгән салаттар менән туҡланығыҙ. Бик булмаһа, тѳшкѳ ашҡа һыуҙа бешерелгән бутҡа, сәтләүек, кѳнбағыш ашарға була.\nБайрам ѳҫтәлендә, ғәҙәттә, беҙ ауыр үҙләштерелә торған ҡабымлыҡтарҙы ѳҫтѳнѳрәк күрәбеҙ. Майонезлы, балыҡтан эшләнгән салаттар, тоҙло, ыҫланған әйберҙәрҙе йәшелсәнән зәйтүн майы йәки лимон һуты ҡушып эшләнгән салаттар менән алмаштырырға була. Ҡабымлыҡ ни тиклем еңел әҙерләнә һәм аҙ калориялы компоненттарҙан торһа, ул шул тиклем еңел үҙләштереләсәк. Әлбиттә, маринадланған, ыҫланған итте һеҙ барыбер ашаясаҡһығыҙ, ләкин уларҙы йышыраҡ укроп, петрушка, салат япраҡтары менән ҡулланығыҙ. Табындың түренә менеп ҡунаҡлаған спиртлы эсемлектәрҙең тѳп дозаһын ҡайнар ашты ашағанда эсәләр. Беренсенән, тиҙ иҫермәйәсәкһегеҙ, икенсенән, май араҡыны еңел үҙләштерергә ярҙам итә. Тәм-томдан байрам ѳҫтәленә пудинг, мусс, туңдырма әҙерләгеҙ. Бәлеш, торттарҙы бѳтнѳктән (мята) әҙерләнгән сәй менән эсергә тырышығыҙ. Шулай итһәгеҙ, татлы ризыҡты күп ашауҙан күңел болғанмаҫ. Әгәр ҙә ҡунаҡ саҡырһағыҙ, ѳҫтәл әҙерләгеҙ. Табынға биргәндә тәрилкәләрҙең тауышы сыҡмаһын ѳсѳн ашъяулыҡ аҫтына ҡалын ғына тауар йәйергә кәрәк. Әгәр ҙә ѳҫтәлегеҙҙе бәләкәйерәк тип иҫәпләһәгеҙ, фуршет ойоштороғоҙ. Фуршет ѳсѳн ѳҫтәл бүлмәнең бер яҡ ситенәрәк әҙерләнә. Ѳҫтәлгә киң, иҙәнгә тѳшѳп торған япма йәйелә. Ѳҫтәлдең ситенә закускалар, уртаһына тәм-том, емеш, шәрбәтле ризыҡтар теҙелә. Таҙа һауыт-һаба һәм салфеткалар ѳҫтәлдең бер яҡ башына ҡуйыла. Фуршетҡа ҡағыҙ салфеткалар, бындай табынға сепрәк салфеткалар бирегеҙ. Ниндәй Яңы йыл мѳғжизәһеҙ, уйын-кѳлкѳһѳҙ үтһен инде. Бының ѳсѳн махсус бәлеш бешерергә мѳмкин. Һәр береһенең эсенә кәнфит, сәтләүек, арахис һ.б. ризыҡтар һалып сығырға кәрәк. Ҡунаҡтар бәлештәрҙе үҙе һайлап ала һәм юрайһың, мәҫәлән, кәнфит - татлы тормош, асҡыс - машина...\nЭсә белеп эсегеҙ\n* Байрамда иҫергәнсе эсеү әҙәпһеҙлек. Эскән саҡта ас ҡарынға эсмәгеҙ. Башта майлы ризыҡ ашағыҙ. Бер аш ҡалағы үҫемлек майы ҡабырға ла мѳмкин. Был организмдан алкоголде тиҙерәк сығарасаҡ. Алдан бер стакан ҡаты сәй йә лимонлы кофе эсеү, тәүге рюмкаға тиклем 10-15 минут элек бер нисә тѳймә активлаштырылған күмер (артабан һәр ике сәғәт һайын) ашаһағыҙ ҙа иҫермәйәсәкһегеҙ.\n* Бутамағыҙ! Яңы йылды, ғәҙәттә, шампандан башлайҙар. Уны эскәндән һуң икенсе рюмкаға шунда уҡ үрелмәгеҙ. Картуф, майлы һәм әсе ризыҡтар алкоголде тиҙерәк бѳтѳрә. С витамины, гѳлйемеш, лимон, грейпфрут ашарға тырышығыҙ.\n* Яңы йыл тѳнѳндә тѳрлѳ уйындар ойоштороғоҙ. Ҡыҫҡаһы, рәхәтләнеп күңел асығыҙ.\nЯңы йылды нисек үткәрәһең - йыл шулай үтә, тигәнде онотмағыҙ. Йѳҙѳгѳҙҙән шат йылмайыу, күҙегеҙҙән нур китмәһен, йортоғоҙ шат тауыштарға күмелһен. Яңы йыл менән!


22 сентябрь — Башҡорт Википедияһы\n22 сентябрь — григориан стиле буйынса йылдың 265-се көнө (кәбисә йылында 266-сы). Йыл аҙағына тиклем 100 көн ҡала.\n22 сентябрь Викимилектә\nЕр: Көн менән төндөң көҙгө тигеҙләнеше.\nАҠШ: Оҙон ғүмерлеләр көнө.\nБолгария: Бойондороҡһоҙлоҡ көнө.\nКанада: Ағастар көнө.\nМали: Бойондороҡһоҙлоҡ көнө.\nРәсәй: «Эшкә — велосипедта» Бөтә Рәсәй акцияһы.\nУкраина: Партизан даны көнө.\nУругвай: Уҡытыусылар көнө.\n1792: Француз Республикаһы иғлан ителә.\n1935: СССР Халыҡ Комиссарҙары Советы Ҡарары менән Ҡыҙыл Армияла хәрби званиелар индерелә.\n1989: Ҡаҙаҡ теле Ҡаҙағстанда дәүләт теле тип иғлан ителә.\nБеленький Константин Рувимович (1920—22.06.1981), ғалим-офтальмолог, хәрби хеҙмәткәр. 1942—1958 йылдарҙа Совет Армияһы хәрби табибы, 1958—1979 йылдарҙа Өфө күҙ ауырыуҙары ғилми-тикшеренеү институтының лаборатория етәксеһе. Ике Ҡыҙыл Йондоҙ ордены кавалеры (1944, 1954). Сығышы менән Одесса ҡалаһынан.\nҠудашева Флорида Хөсәйен ҡыҙы (1940—10.10.2016), ғалим-химик. 1963 йылдан Башҡорт дәүләт университеты уҡытыусыһы, 1978—1986 йылдарҙа химия факультеты деканы, 1987 йылдан дөйөм химия технологияһы һәм аналитик химия кафедраһы мөдире, 2004—2012 йылдар аналитик химия кафедраһы мөдире. Химия фәндәре докторы һәм профессор (1994). Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған фән эшмәкәре (2001), Рәсәй Федерацияһының халыҡ мәғарифы отличнигы (1990) һәм почётлы юғары һөнәри белем биреү хеҙмәткәре (1996). Ҡудашевтар нәҫеленән, театр актёрҙары Хөсәйен Ҡудашевтың менән Фәриҙә Камалетдинованың ҡыҙы. Сығышы менән Өфө ҡалаһынан.\nПензин Юрий Гаврилович (1940), тау инженеры, хужалыҡ эшмәкәре. 1989—2005 йылдарҙа «Краснохолмскнефть» нефть һәм газ сығарыу идаралығы начальнигы. Рәсәй Федерацияһы нефть һәм газ сәнәғәтенең атҡаҙанған хеҙмәткәре (1999), Рәсәй Федерацияһы Йылылыҡ һәм энергетика министрлығының атҡаҙанған хеҙмәткәре, Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған һәм Төмән өлкәһенең почётлы нефтсеһе, Нефть сәнәғәте отличнигы, Почётлы нефтсе. Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ һәм «Почёт Билдәһе» ордендары кавалеры, Яңауыл районының почётлы гражданы. Сығышы менән Бөрө ҡалаһынан.\nДворник Александр Александрович (1950—4.09.2020), рәссам, педагог, йәмәғәтсе. 1991 йылдан СССР Рәссамдар союзы ағзаһы. М. В. Нестеров исемендәге Башҡорт дәүләт художество музейы рәссамы. 1974—1999 йылдарҙа Өфөләге 3-сө балалар художество мәктәбе директоры. 1998—2000 йылдарҙа Башҡортостан Республикаһы Рәссамдар союзы идараһы рәйесе. Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1990).\nСәйетова Зилә Һаҙый ҡыҙы (1970), театр актёры, 1994 йылдан Мостай Кәрим исемендәге Милли йәштәр театры актрисаһы, Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған артисы. Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Белорет районы Әзекәй ауылынан.\nПаллас Пётр Симон (1741—8.09.1811), Германия һәм Рәсәй империяһының энциклопедист ғалимы, тәбиғәтте өйрәнеүсеһе, географ һәм сәйәхәтсе. 1767—1810 йылдарҙа Рәсәйҙә йәшәй. Илдең көньяҡ-көнсығыш төбәктәрен тикшереү буйынса Академик экспедициялар етәксеһе. Ботаника, геология, шулай уҡ Уралда йәшәгән башҡорт һәм башҡа халыҡтар тарихы һәм этнографияһына арналған ғилми хеҙмәттәр авторы.\nМолодцов Геннадий Порфирьевич (1926—8.09.1983), уҡытыусы, шағир, тәржемәсе. 1948 йылдан Ғафури районының Ҡормантау тулы булмаған урта мәктәбе уҡытыусыһы, 1954—1968 йылдарҙа Софья тулы булмаған урта мәктәбе директоры. 1966 йылдан СССР Яҙыусылар союзы ағзаһы.\nХизбуллин Фәйез Фәрүәз улы (1956), ғалим-физик. 1994 йылдан Башҡортостан Республикаһының Йәшәйеш хәүефһеҙлеге ғилми-тикшеренеү институтының аналитик химия бүлеге мөдире, 2009—2011 йылдарҙа институт директоры; 2012 йылдан Өфө дәүләт иҡтисад һәм сервис университетының транспорт системалары сервисы кафедраһы, 2016 йылдан – Өфө дәүләт нефть техник университетының идара итеү һәм техник системаларҙағы сервис кафедраһы мөдире. Химия фәндәре докторы (2006). Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Дыуан районы Мәсәғүт ауылынан.\nМатвей Нагаев (1892—28.02.1984), Башҡортостанда йәшәп ижад иткән рус яҙыусыһы. 1938 йылдан СССР Яҙыусылар союзы ағзаһы. Беренсе донъя һәм Граждандар һуғыштарында ҡатнашыусы.\nВасильев Григорий Семенович (1897—28.01.1943), Бөйөк Ватан һуғышында һәләк булған совет хәрби хеҙмәткәре, уҡсылар полкы командиры, подполковник (1942). Советтар Союзы Геройы (1943). Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһы Ҡырмыҫҡалы районының Ефремкин ауылынан.\nХәмитов Эдуард Шәйхулла улы (1937), педагог-ғалим, юғары мәктәп эшмәкәре. ғалим-педагог, юғары мәктәп эшмәкәре. 1983—2005 йылдарҙа Башҡорт дәүләт педагогия институты һәм М. Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университеты ректоры. Башҡортостан Республикаһы Фәндәр Академияһының почетлы академигы (1998), педагогия фәндәре докторы (2000), профессор (1991), Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған фән эшмәкәре (1977), Рәсәй Федерацияһы юғары мәктәбенең атҡаҙанған хеҙмәткәре (1998).\nТаңсулпан Ғарипова (1937), прозаик һәм драматург. 1986 йылдан СССР Яҙыусылар союзы ағзаһы. Башҡортостан Республикаһының Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһы лауреаты (2006), Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1994).\nГөлшат Зыязитдинова (1947), театр һәм кино актёры, 1982 йылдан СССР Театр эшмәкәрҙәре союзы ағзаһы. Башҡортостан Республикаһының халыҡ артисы (2003).\nГрязнов Владимир Иванович (1918—19.08.2002), режиссёр. 1952—1979 йылдарҙа «Стерлитамакстрой» тресының «Төҙөүсе» мәҙәниәт һарайы директоры. Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы. РСФСР‑ҙың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1969). II дәрәжә Ватан һуғышы ордены кавалеры. Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Бәләбәй ҡалаһынан.\nӘбхәлимов Владилен Васильевич (1958), хәрби хеҙмәткәр, дәүләт эшмәкәре. 1-се ранг капитаны. «К—131» атом һыу аҫты кәмәһе командиры. Сығышы менән Мәсетле районының Оло Ыҡтамаҡ ауылынан.\nВатолин Иван Вениаминович (1929), хеҙмәт ветераны. 1958–1989 йылдарҙа Ҡариҙел районы «Урғыш» совхозы водителе. Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған ауыл хужалығы хеҙмәткәре. Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены кавалеры. Сығышы менән ошо райондан.\nРөстәм Асанбаев (1954—26.05.2016), СССР һәм Рәсәй музыканты, йырҙар авторы. DDT төркөмөнөң беренсе составы гитарасыһы. Башҡортостандың халыҡ яҙыусыһы Нәжиб Асанбаевтың улы.\nГолдобин Сергей Анатольевич (1954—21.01.2011), архитектор. 1990—2011 йылдарҙа Өфө дәүләт нефть техник университеты уҡытыусыһы. 1985 йылдан СССР Архитекторҙар союзы ағзаһы. Рәсәй Федерацияһының почётлы (2005) һәм Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған (1992) архитекторы, Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһы лауреаты (2000).\n22 сентябрҙә тыуғандар\n1791: Майкл Фарадей, Англия физигы.\n1900: Сергей Ожегов, СССР-ҙың тел ғалимы.\n2013: Бикҡолова Әлмира Талха ҡыҙы, химия фәндәре докторы (1991), Салауат Юлаев ордены кавалеры (2009).\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=22_сентябрь&oldid=1075506 ҡабул ителгән\nПоследний раз редактировалась 24 сентябрь 2021 в 17:07\nБыл бит һуңғы тапҡыр 17:07 24 сентябрь 2021 үҙгәртелгән.


Дәреслектәргә экспертиза үткәреүҙең яңы тәртибе раҫланған // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nДәреслектәргә экспертиза үткәреүҙең яңы тәртибе раҫланған\n16:56, 6 июля 2010 Йәмғиәт\nРаҫланған положениеға ярашлы дәреслектәргә экспертиза үткәреү педагогик һәм фәнни экспертизаны үҙ эсенә ала. Экспертиза үткәреүҙә Рәсәй фәндәр академияһы, Рәсәй мәғариф академияһы, шулай уҡ РФ Хөкүмәте менән раҫланған, тейешле вәкәләттәр нығытылған уставтар нигеҙендә башҡа төрлө ойошмалар ҡатнаша. Элекке кеүек әсбаптарға экспертиза заказсы – юридик һәм физик шәхестәр инициативаһы буйынса үткәрелә. Хәҙер экспертиза үткәреү буйынса ғаризаны ағымдағы йылдың 1 ғинуарынан 1 авгусына ҡәҙәр тапшырырға мөмкин (элек 1 мартҡа тиклем генә ине).\nБынан тыш, яңы Положениела эксперт һығымтаһы эстәлегенә ҡарата талаптарға ентекле аңлатма бирелгән. Ошонда уҡ кире баһа алған дәреслектең ағымдағы йылда икенсегә экспертизаға ҡабул ителмәүе билдәләнгән. РФ Мәғариф һәм фән министрлығының 2007 йылдың 11 ғинуарындағы 4-се “Дәреслектәр экспертизаһы тураһындағы” приказы ғәмәлдән сығарылған.\nТеги: уҡыу әсбаптары, экспертиза


Инвалидтар эштәре буйынса координация советының киңәйтелгән ултырышы\n7 июлдә Республика Башлығы Радий Хәбиров Башҡортостан Хөкүмәте ҡарамағындағы Инвалидтар эштәре буйынса координация советының киңәйтелгән ултырышын үткәрҙе. Унда ҡатнашыусылар һаулыҡ мөмкинлектәре сикләнгән балаларҙы һәм үҫмерҙәрҙе реабилитациялау, инвалидтарға уңайлы мөхит тыуҙырыу мәсьәләләре буйынса фекер алышты.\nТөбәк етәксеһе эштең төп йүнәлештәрен билдәләне. Улар иҫәбенә реабилитация үҙәктәре ҡарамағында һаулығында кәмселектәре булған балалар һәм үҫмерҙәр өсөн ярҙам хеҙмәттәрен ойоштороу, адаптив физкультураны үҫтереү, уңайлы мөхит булдырыу инә.\nВице-премьер – Ғаилә, хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министры Ленара Иванова әйтеүенсә, республикала инвалид балалар һаны арта. Ваҡытында реабилитация саралары күреү бындай граждандарҙың байтаҡ проблемаларын хәл итер ине.\nРадий Хәбиров мәсьәләне ентекле тикшерергә, төбәктәге һаулыҡ һаҡлау, мәғариф, халыҡты социаль яҡлау тармағының тырышлығын берләштерергә тәҡдим итте.\nЙәштәр сәйәсәте һәм спорт министры Руслан Хәбибов адаптив физик культураны үҫтереү тураһында һөйләне, тармаҡтағы проблемаларҙы билдәләне. Вице-премьер – Торлаҡ-коммуналь хужалыҡ министры Борис Беляев инвалидтар өсөн уңайлы мөхит булдырыу тураһында хәбәр итте.\nРеспублика Башлығы күрһәтмәһенә ярашлы, Инвалидтарҙың эштәре буйынса координация советы квартал һайын йыйыласаҡ.


Кәсеп - айыҡлыҡ нигеҙе - МБУК РДК муниципального района Хайбуллинский район\n/ Новости / Кәсеп - айыҡлыҡ нигеҙе\nКәсеп – айыҡлыҡ нигеҙе\n«Кәсеп-айыҡлыҡ нигеҙе». Ошондай исем аҫтында Бәләкәй Арыҫланғол ауылында беренсе төбәк-ара кәсепселәр форумы үтте. Уның эшендә өс тиҫтәнән ашыу Хәйбулла районы һәм шулай уҡ Урал аръяғы райондары, Ырымбур өлкәһенән килгән оҫталар ҡатнашты. Өфө ҡалаһынан килгән «Айыҡ ауыл” конкурсының ойоштороу комитеты ағзаһы, яҡташыбыҙ Хөрмәтулла Үтәшев, журналист, яҙыусы, шағир һәм драматург, Вәзәм ауылы килене Сәрүәр Сурина, Ырымбур өлкәһе башҡорттары ҡоролтайы рәйесе Йәғәфәр Яманһарин, хакимиәт башлығы Рөстәм Шәрипов, райондың имам-мөхтәсибе Рәсүл хәҙрәт сараға мәртәбә өҫтәне.\nАуыл урамы ҙур бер күргәҙмәгә әүерелде. Вәзәмдең үҙендә генә өс тиҫтәгә яҡын кәсепсе йәшәй. Ағас, умарта, станоктар эшләү менән бер рәттән септә һуғыу, мурҙа үреү, сыбыртҡы үреү кеүек боронғо кәсеп төрҙәрен дә тергеҙәләр улар. Унан тыш үҙ ҡулдары менән төрлө ҡоролмалар, техника төҙөп алыусылар ҙа бихисап. Ҡатын-ҡыҙҙарының оҫталыҡ даны күптән инде таралған. Ун йыл дауамында һуҡма шәлдәр эшен йәнләндереп, кейеҙ баҫыу кеүек эштәргә лә тотоноп киткән улар. Быларҙың барыһы ла килгән ҡунаҡтарға тәҡдим ителде. Райондың башҡа ауылдарынан, күрше өлкә-райондарҙан килгән оҫталар ҙа үҙ ижад өлгөләре менән таныштырҙы.\nТүңәрәк өҫтәл барышында һүҙ ата-бабаларыбыҙҙан мираҫ булып ҡалған, әммә онотолған шөғөлдәрҙе артабан тергеҙеү, үҫтереү, камиллаштырыу хаҡында барҙы. Хәйбулла районында кәсепселәр берекмәһен ойоштороу тигән уртаҡ фекергә килде ҡатнашыусылар. Артабан районда йәшәүсе оҫталар реестырын төҙөү, барлыҡҡа килгән ойошмаға булышлыҡ итеп, һөнәрсенең эшен йәйелдереү, ярҙам итеү, эштәрҙе республика кимәленә сығарыу, ярашлы бәйгеләрҙә ҡатнаштырыу, белем усаҡтарында боронғо кәсеп төрҙәрен өйрәнеү, тергеҙеү буйынса класс сәғәттәре һәм саралар ойоштороу, халыҡта ҡыҙыҡһыныу уятыу, эшҡыуарлыҡҡа өндәү, яңы, үҙенсәлекле таланттарҙы асыу, уларҙы халыҡҡа танытыу, бөгөнгө заманға ярашлы итеп үҙгәртеү, зауыҡ менән биҙәп стилләштереү һ.б маҡсаттар ҡуйылды.


Транспорт хәрәкәтен контролдә тотоусы үҙенсәлекле ысул\nРәсәйҙең ҡайһы бер төбәктәрендә ғәмәлгә ашырыла башлаған «Йәшерен патруль» республикаға ла килеп етте. Көн һайын инспекторҙар ғәҙәттәгесә, юл ҡағиҙәләрен инҡар итеүсе водителдәрҙе асыҡлай. Әммә был юлы улар танытыу билдәләре булмаған автомобилдәргә күсеп ултырған. Шулай итеп хоҡуҡ һағында тороусылар салондан юл йөрөү ҡағиҙәһен боҙоусыларҙы видеокамераға төшөрә. Артабан эргәләге экипаж рация аша алынған мәғлүмәт буйынса водителде туҡтарға мәжбүр итә.\nМ-7 федераль трассаһында күҙгә салынып бармаған автомобиль: башҡа транспорттарға ҡамасауламай һәм иң мөһиме, уға бер кем дә иғтибар итмәй. Ә быныһы инде юҡҡа. Сөнки махсус билдәләре булмаған автомобилдә ултырған инспектор юл ҡағиҙәһе боҙолған осраҡтарҙы видеокамераға теркәп бара. Һуңынан был водитель тураһында мәғлүмәт яҡындағы юл-патруль хеҙмәтенең рәсми патруленә хәбәр ителә.\nӘ был «Рено» автомобиле инспекторҙарҙың иғтибарын дәүләт номерының бысраҡ булыуы менән йәлеп итте. Камерға төшөргән ваҡытта уның башҡа юл ҡағиҙәһен боҙоуы ла асыҡланды. Атап әйткәндә, ул бер һыҙаттан икенсеһенә күскәндә боролош утын яндырыуҙы кәрәк тип тапмай.\nМәскәүҙә ғәмәлгә ашырыла башлаған проект бөгөн үҙенең һөҙөмтәле булыуын күрһәтте. Шуға ла хәҙер ул\nилдең барлыҡ төбәктәрендә лә күренә башланы. Әммә йәшерен патрулдең төп бурысы күберәк штрафтар йыйыу түгел, ә юл хәрәкәтендә ҡатнашыусыларҙың именлеген тәьмин итеү, ти республиканың баш автоинспекторы.\nДинар Ғилметдинов Башҡортостан буйынса эске эштәр министрлығының юххди идаралығы етәксеһе: «Йәшерен патруль» республикала бер ай самаһы эшләй башланы. Әлегә уларҙың һаны тиҫтәгә яҡын. Бындай автомобилдәр кәрәкле барлыҡ ҡорамалдар менән дә йыһазландырылған. Шуға ла бынан ары юл ҡағиҙәһен боҙған водителдәргә үҙ хатаһын таныуҙан башҡа сара ҡалмай.\nВодителдәрҙең күбеһе ғәҙәттә, инспекторҙар алдында тәртипле йөрөргә күнеккән. Ә инде экипаж күренмәгән осраҡта юлдарҙа гонаһ ҡылыусылар бермә-бер арта. Шуға ла «Йәшерен патруль» ҡағиҙә боҙоусыларҙы кәметергә һәм юлдарҙа фажиғәле осраҡтарҙы иҫкәртергә булышлыҡ итер тип көтөлә.


Материалы за Май 2008 года » Страница 9 » Архив газеты "Йәшлек"\nЯҙыусылар ҙа «тос өлөш» индерә Яңылыҡтар » Хаттар яҙҙым\nӘхмәтгәрәй Йәнғәлиндың мәҡәләләрен hәр ваҡыт ҡыҙыҡhыныу менән уҡып киләм. Ул актуаль, бигерәк тә тарихыбыҙға ҡағылған темаларҙы күтәреп сыға. Былтыр «Ағиҙел» журналында «Ҡан тамырҙарыбыҙ ҡайҙан? Ҡасандан?» тип аталған тәрән мәғәнәле мәҡәләhен уҡып кинәндек.\n«Йәшлек» гәзите биттәрендә былтыр Ҡыпсаҡ ырыуы тарихы тураhындағы мәҡәләhен дә ҙур ҡыҙыҡhыныу менән уҡып сыҡҡайным. Күптән түгел ғалимдың бөгөн милләтебеҙгә ҡурҡыныс менән янаған, халҡыбыҙға бөтөнләй ят булған мәғәнәhеҙ исемдәрҙең киң таралыуы хаҡында әсенеп яҙған мәҡәләhен уҡып, уйландым. Быға тиклем мәғәнәhеҙ исемдәрҙең киң таралып китеүенә бик иғтибар итмәгәйнем. Бер яҡтан ҡараhаң, сәнғәтебеҙ, мәҙәниәтебеҙ алға барған кеүек: ахыр сиктә ҡурайыбыҙ үҙ урынын алды, йәш йырсылар күбәйҙе, төрлө ижади төркөмдәр барлыҡҡа килде, фестивалдәр үтеп тора.\nҮҙ телемде яҡлар көсөм бар Яңылыҡтар » Хаттар яҙҙым\nҒәҙәттәгесә, ҡыҙымды балалар майҙансығына уйнарға алып сыҡтым. Ул уйнай, үҙем майҙансыҡ ситендәге эскәмйәлә ултырам. Яныма ейәнен эйәрткән апай килеп ултырҙы. Бала-саға сыр-сыу килә, ҡыҙым минең яныма килеп хәбәрен hөйләй ҙә балалар араhына йүгерә.\nШулай бер аҙ ултырғас, баяғы апайым, миңә аптыраулы ҡараш ташлап: «Башҡортса hөйләшәhегеҙме? Балағыҙ ҙа тик башҡортса ғына hөйләй әллә?» – тип һорап ҡуйҙы.\nСалауатты мәңгеләштереүсенең йортонда Мәҙәниәт\nВиктор Сидоровтың «Салауат батыр ир ине!» тигән китабынан кескәй генә өҙөк килтерәм: «... Тавасиевтар ғаиләhе 1904 йылға тиклем Осетияның Дигор районы Фиснал ауылында көн күрә. Аҙаҡ улар таулы төбәккә – Синдазинау ауылына күсенә. Ошонда үтә бала сағы Сосланбәктең. Йылғыр, ыҡсым кәүҙәле, осҡон сәсеп торған ҡуңыр күҙле, ҡарсыға танаулы малай отҡор була, hыбай елдерергә, көрәшергә ярата. Владикавказдағы реаль училищела бик тырышып уҡый. Рус теле генә ифрат ауыр бирелә. Юғалып ҡалмай үҫмер, Баталкашы гимназияhына инә, рус телен ныҡышып өйрәнә. Уны тәүге йылда уҡ өсөнсө синыфҡа күсерәләр.\nИртәнге көндәлек мәшәҡәттәрҙән арып киткән кеүек, hис ғәҙәтендә булмағанса, бер нөктәгә төбәлеп, Зөhрә үҙенең ҡайҙа икәнлеген дә онотоп ултыра ине. Вагон-бүлмә ишегенең асылып-ябылыуын да шәйләмәгән. Тәнендәге hәр күҙәнәктең үҙәгенә үтеп инерлек итеп төбәлгән ҡарашты тойоп, ҡапыл башын күтәрҙе. Әле генә тикшерелеп сығып киткән шофер асҡан ишектән килеп ингән, күрәhең, Зөhрә ҡаршыhында буйы ике метрға яҡын, hылашып торған килешле ҡыҫҡа туны аша спортсы икәнен иҫбатлап торған тығыҙ кәүҙәле бәhлеүәнде күргәс, бер, юҡ, биш биҙрә hыу hипкәндәрме ни, ҡойолдо ла төштө. Үҙе лә hиҙмәҫтән, ҡапыл hикереп торҙо. Марттың сағыу нуры менән ҡойонған күк йөҙөндәй, асыҡ зәңгәр күҙҙәр, ҡаҡҡан бағаналай ҡымшанмай торған ҡыҙҙы, энә күҙәүендәй, hынаулы ҡараш менән баштан-аяҡ тикшереп сыҡты. Fалимдар hуңғы йылдарҙа билдәләгәнсә, яҡшы-яман күҙҙәрҙән hаҡлап тороусы аураhы – үтә күренмәле япҡыны ҡайҙа булған hуң Зөhрәнең? Ниңә үткәрә икән ул был ҡарашты? Ниңә хужаhын hаҡламай? Әллә ул да марттың зәhәр нурҙарында тишкеләнеп, иләккә әйләнгәнме?\nавторы: Нур | 24 мая 2008 | Фекерҙәр (3) | Тотош уҡырға\nҠытай кешеhе Мәскәүҙән командировканан ҡайта. Унан:\n– Шунан, Мәскәүҙә нисек? – тип hорайҙар икән.\n– Унда яҡшы. Халыҡ шул тиклем аҙ. Метролары ярым буш.\nХөрмәтле дуҫтар! Яңылыҡтар » Иғтибар\nБер тамсы дымға интизар булып ҡорғаҡhыған ер кеүек, шифалы ямғыр, ҡөҙрәтле ҡояш нуры, еләҫ ел рәүешендә килеп инер рухи аҙыҡтың – «Йәшлек» гәзитенең сираттағы hанын көтөп зарыҡтығыҙмы? Баҡса мәшәҡәттәренә сумып, донъя ығы-зығыhына батып, үҙегеҙҙе киләhе йылға ошо бәхеттән мәхрүм итмәгеҙ. Әле йылдың икенсе яртыhына гәзитебеҙгә яҙылыу дауам итә.\n6 айға яҙылыу хаҡы – 270 hум. Индексыбыҙ – 80148.\n«Йәшлек» менән бергә ҡалып, hыуhынығыҙҙы ҡандырығыҙ, зиhенегеҙҙе яҡтыртығыҙ, рухығыҙҙы байытығыҙ!\nҺабантуйҙар башлана! Яңылыҡтар\nБашҡортостан Президенты Мортаза Рәхимов яҙғы сәсеү эштәре тамамланыуға арналған һабантуйҙар үткәреү тураһындағы указға ҡул ҡуйҙы.\n24 майҙа – Әлшәй һәм Благовещен райондарында, Стәрлетамаҡ ҡалаһында,\n30 майҙа – Баймаҡ районында,\n31 майҙа – Әбйәлил, Архангел, Асҡын, Ауырғазы, Балтас, Бишбүләк, Бөрө, Благовар, Бүздәк, Ғафури, Дәүләкән, Дүртөйлө, Йәрмәкәй, Йылайыр, Ишембай, Ҡариҙел, Ҡырмыҫҡалы, Краснокама, Мәләүез, Миәкә, Нуриман, Стәрлебаш, Тәтешле, Туймазы, Шаран һәм Яңауыл райондарында, Күмертау һәм Салауат ҡалаларында,\n1 июндә – Бөрйән, Көйөргәҙе райондарында, Ағиҙел ҡалаһында,\n7 июндә – Иглин, Илеш райондарында,\n8 июндә – Белорет, Ейәнсура, Ҡалтасы, Күгәрсен, Кушнаренко, Мәсетле, Мишкә, Өфө, Федоровка, Хәйбулла һәм Шишмә райондарында,\n12 июндә – Бәләбәй, Балаҡатай, Борай, Ҡыйғы, Салауат, Стәрлетамаҡ, Саҡмағош райондарында, Өфөлә һәм Нефтекамала,\n13 июндә – Дыуан районында,\n14 июндә – Учалы районында,\n21 июндә – Октябрьский ҡалаһында,\n31 июндә – Баҡалы районында,\n23 июлдә – Сибайҙа үткәрелә.\n«Полиэф» ҡеүәтен арттыра\n20 майҙа Башҡортостан Президенты Мортаза Рәхимов «Полиэф» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең эшмәкәрлеге менән танышты.\nУнда республика башлығы ҡеүәте йылына 120 мең тонна тәшкил иткән полиэтилентерефталат етештереү буйынса комплексты сафҡа индереү сараһында ҡатнашты.\nПолиэфир комплексын үҫтереүҙең инвестиция программаhына ярашлы, 2011 йылға ТФК етештереү буйынса ҡеүәтте йылына 400 мең тоннаға тиклем арттырыу планлаштырыла. 2011 йылға предприятие 3,5 меңдән ашыу кешене яңы эш урыны менән тәьмин итәсәк.


Мәсетле районына экскурсия сәфәре\n25 Июль 2018, 12:01\nРус география йәмғиәтенең Башҡортостан бүлексәһе ағзалары экскурсия сәфәре менән Мәсетле районында булып китте.\nПрограммаға ярашлы, улар ҡумыҙ музейында булды, унда музей директоры Нәзирә Әхкәмова уларға күргәҙмә экскурсия үткәрҙе. Экскурсияла йөрөүселәрҙе бигерәк тә донъяның виртуоз ҡумыҙсыһы Роберт Заһретдинов уйлап сығар-ған ҡумыҙ ғәжәпләндерҙе.\nАртабан ҡунаҡтар “Өс изге” ғибәҙәтханаһына йүнәлде, унда өлкән священник Андрей Дмитриев менән аралашты.\nТуристарҙы үҙәк район китапханаһы эргәһендә Мостай Кәримгә ҡуйылған мәрмәр бюст та ҡыҙыҡһындырҙы.\nЙәмғиәт ағзалары ҙур теләк менән Башҡортостандың популяр шифаханаларының береһе “Ҡарағай”ҙы барып күр-ҙе. Беҙҙең яҡтың ғәжәйеп матур тәбиғәте: бейек ҡарағайҙары, саф һауаһы һәм һыуы таң ҡалдырҙы.\n2007 йылда 1773 – 1775 йылдарҙағы крәҫтиән һуғышында ҡатнашыусылар хөрмәтенә ҡуйылған пушка рәүешендәге мемориал да уларҙың иғтибарынан ситтә ҡалманы. Сәфәрҙәгеләрҙе айырыуса мауыҡтыр-ғыс панорама күренеше һоҡландырҙы.\nАртабан ҡунаҡтарҙы Әләгәҙ ауыл клубы хеҙмәткәрҙәре икмәк-тоҙ менән ҡаршы алды. Ҙур булмаған концерттан һуң, туристарҙың маршруты башҡорт милли геройы Салауат Юлаев эҙҙәре һәм мифик урындар буйлап дауам итте. Әләгәҙ ауыл кешеһе, йәмәғәт эшмәкәре Салауат Камалиев етәкселегендә делегация монах ерләнгән урынға йүнәлде. Йәмғиәт ағзалары бары тик заманында Салауат Юлаев туҡталып киткән Өнташ мәмерйәһенә генә бармай ҡалды, ләкин улар беҙҙең яҡтарға әйләнеп килергә вәғәҙә итте.\nТуристик экскурсия ҡунаҡтарҙың береһен дә битараф ҡалдырманы, күрелгәндәрҙән барыһы ла бихисап ыңғай хис-тойғолар алды. Башҡарма директор урынбаҫары Леонид Соколов менән Рус география йәмғиәтенең Башҡортостан бүлексәһе рәйесе советнигы Галина Евдищенко сығыштарында бындағы тәбиғи объекттар-ҙың уникаллеген билдәләне. Шундай матур урында булып китеү мөмкинлеге биргән өсөн улар муниципаль район хакимиәте башлығы Әнис Әсәҙуллинға рәхмәт әйтте һәм Мәсетле районында туризмды үҫтереү өлкәһендә артабанғы хеҙмәттәшлеккә теләк белдерҙе.


Әмирлекте яулаған уҙаман » Башҡортостан гәзите\nӘмирлекте яулаған уҙаман\n9-12-2016, 02:37 // Башҡорт донъяһы // Баҫып сығарырға\nБерләшкән Ғәрәп Әмирлектәрендә йәшәгән милләттәшебеҙ, йәмәғәт эшмәкәре, эшҡыуар, 11 бала атаһы Исмәғил Шәңгәрәев хаҡында һүҙебеҙ.\nБыл ғәжәп көслө, тәүәккәл ир-егет тураһында һөйләмәү мөмкин түгел. Ул Ырымбур өлкәһенең Әсәкәй ауылында тыуып үҫкән. Ғаиләһе менән Дондағы Ростов, Пермь ҡалаларында, Һамар өлкәһенең Ғәли ауылында йәшәгән. Атаһы Ҡәләметдин хәҙрәт бик уҡымышлы, зирәк аҡыллы, туған йәнле кеше була. Әсәһе Хәжәр иһә ғүмерен балалар тәрбиәләүгә бағышлаған. Ғаиләлә 12 сабый үҫкән.\n“Ни өсөн Берләшкән Ғәрәп Әмирлектәрен һайланығыҙ, ә башҡа илде түгел?” тигән һорауға ул:\n– Тәү сиратта йылы яҡта йәшәргә теләк булғандыр, шунан инде мосолман иле булыуы мөһим ине. Атайым дини кеше булғас, мин дә балаларыма дини тәрбиә бирергә тырышам, – тип аңлатты.\nИсмәғил Шәңгәрәевтең Ғәрәп Әмирлектәренә килеп төпләнеүенә лә ун йыл булып киткән. Булдыҡлы, һис бер эштән ҡурҡмаған тәүәккәлдәр ҡайҙа ла юғалып ҡалмай, теләһә ниндәй шарттарҙа ла үҙенә юл яра. Исмәғил Ҡәләметдин улын да үҙен төрлө яҡлап асҡан көслө шәхес тип һис икеләнмәй атарға мөмкин.\n– Бында килгәс, эшҡыуарлыҡҡа тотонорға йөрьәт иттем. Илдә үҙ эшен асҡан кеше һалым түләмәй. Шулай итеп, 2006 йылда “Дан” күсемһеҙ милек агентлығы, 2008 йылда “Шан Турс” турист агентлығы асып ебәрҙем, – ти ул.\nБашҡортостан һәм Татарстандан килгән туристарҙы милли ризыҡтар менән һыйлау маҡсатында бер нисә урында “Ҡазан” рестораны асып ебәрә. Унда милли аш-һыу менән һыйланырға була. Эше, шөкөр, гөрләп бара. Эшҡыуарлыҡҡа, ғәҙәттә, үҙенә маҡсат ҡуйған кеше тотона. Ә алға ынтылыу теләге һәр кемдә лә була, тип иҫәпләй ул.\nИсмәғил Шәңгәрәев эшҡыуар ғына түгел, бына тигән ғаилә башлығы ла – 11 бала атаһы, һигеҙ ейән-ейәнсәргә олатай ҙа. “Эштең һөҙөмтәһен күрһәң, хеҙмәт ҙур ҡәнәғәтлек килтерә. Ә балалар – ул ғәйәт ҙур бәхет, улар менән булыу шатлыҡ ҡына. Балалар – тормош биҙәге, Аллаһ Тәғәләнең бүләге”, – тип һанай атай кеше.\nБалалары дүрт телдә аралаша. Мәктәптә ғәрәп, инглиз телдәрен өйрәнәләр. Шуны әйтергә кәрәк, Исмәғил Ҡәләметдин улы үҙ ғаиләһе, сабыйҙары менән аралашырға һәр саҡ ваҡыт таба. Көн һайын ишек алдындағы бассейнда һыу инәләр, балыҡҡа йөрөйҙәр, уйындар ойошторалар. Балалар атай наҙын тойоп үҫә.\nҒөмүмән, Исмәғил Шәңгәрәев өсөн ғаилә – ысын мәғәнәһендә ҡәлғә. Ул – ғаилә башлығы өсөн илһам сығанағы, ҙур эштәргә ҡанатландырыусы. Ҡатыны Мәрйәмде уң ҡулы тип иҫәпләй. Дүрт балалары сит мөхиттә тыуһа ла, туған телен, халыҡтың милли ғөрөф-ғәҙәтен белеп үҫә.


Эште әүҙемлештерегә кәрәк » Архив газеты "Йәшлек"\nЭште әүҙемлештерегә кәрәк Башҡортостан\nБилдәле булыуынса, быйыл III Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы үтәсәк\nДонъяның төрлө төбәктәренән милләттәштәребеҙҙе бергә йыясаҡ мәртәбәле ҡор ентекле әҙерлек, башҡарылған эштәрҙе барлауҙы талап итә.\nII Ҡоролтайҙа ҡабул ителгән резолюция ҡарарҙары нисек үтәлгән? Киләсәктә нимәләргә күберәк иғтибарҙы йүнәлтергә кәрәк? Йәмәғәт ойошмаларының халыҡ-ара берлеге «Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы» башҡарма комитетының сираттағы ултырышында ҡоролтай комиссияларының эш һөҙөмтәләре, быйылғы йылға пландары, республиканың ҡайһы бер йәмәғәт ойошмаларын коллектив ағзалар итеп алыу мәсьәләһе ҡаралды.\nЙәмәғәт ойошмалары етәкселәре, ҡоролтай ҡанаты аҫтына берләшһәк, эште ойоштороу еңелерәк булыр ине, тигән теләктәрен еткерҙе, үҙ эшмәкәрлегенә бәйле фекерҙәрен әйтте. «Башҡортостан Республикаһының башҡорт ҡатын-ҡыҙҙары йәмғиәте» йәмәғәт ойошмаһы, «Аҡ тирмә» башҡорт милли-мәҙәни үҙәге, Башҡорт йәштәре союзы, «Мәжит Ғафури – XXI быуат» йәмәғәт мәҙәниәт фонды, «Аҡмулла» Бәләбәй башҡорт йәмғиәте, «Аҡтамыр» башҡорт халыҡ мәғарифына булышлыҡ итеү йәмәғәт ойошмаһы, «Табын» республика йәмәғәт берекмәһе ҡоролтайҙың ағзалары булараҡ ҡабул ителде. Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы башҡарма комитеты рәйесе Румил Аҙнабаевтың сығышынан күренеүенсә, II Ҡоролтайҙа ҡабул ителгән ҡарарҙарҙың үтәлмәгәндәре лә байтаҡ. Мөһим сара алдынан комиссия етәкселәрен эштәрен әүҙемләштерергә саҡырҙы ул. Һаулыҡ, экология, ғаилә, әсәлек һәм балалыҡ мәсьәләләре буйынса комиссия етәксеһе Марс Юлдашев Ғаиләгә социаль ярҙам йылында ҡоролтай исеменән БР Һаулыҡ һаҡлау министрлығы менән берлектә ирҙәрҙең репродуктив һаулығы мәсьәләләренә арналған ғилми-ғәмәли конференция үткәреү зарурлығы тураһында фекерен әйтте. Республикала был мәсьәләнең киҫкен тороуын, күп ирҙәрҙең импотенция, түлһеҙлек менән интегеүен, медицина белгестәренең ярҙамына мохтаж булыуын билдәләне. «Ғаиләгә социаль ярҙам йылында беҙ был проблеманы күтәрергә, хөкүмәткә үҙ теләктәребеҙҙе еткерергә тейешбеҙ», – тине ул.\nБәләкәй һәм урта эшҡыуарлыҡ мәсьәләләре буйынса комиссия рәйесе Иршат Аҫылғужин милләттәштәребеҙҙе эшҡыуарлыҡҡа күберәк йәлеп итеү мәсьәләһенә лә туҡталды.\nБашҡарма комитет эргәһендәге Йәштәр советы етәксеһе Тимур Лоҡманов үҙенең сығышында ҡоролтай эшендә әүҙем ҡатнашыуҙа, башҡорт йәштәрен бергә туплауҙа айырыуса Силәбе, Ырымбур өлкәләре, Мәскәү ҡалаһы йәштәренең әүҙемлеген телгә алды. Йәш лидерҙар әҙерләү маҡсатында йәштәр комиссияһының Өфөләге башҡорт мәктәптәрендә мастер-кластар үткәреүҙе дауам итәсәген белдерҙе. Баш ҡалала әлегәсә башҡорт йәштәре өсөн күңел асыу урындары юҡ. Уларҙың ялын файҙалы үткәреү өсөн Милли-мәҙәни йәштәр үҙәге булдырыу – күптән өлгөрөп еткән мәсьәлә. Ҡоролтай ағзалары бер тауыштан был проблеманы ла хәл итеү юлдарын эҙләргә кәрәклеген телгә алды.\n2007 йылдың 3 ғинуарынан РФ Президенты «Мәғариф тураһында» Законға үҙгәрештәр индергәйне. Унда төбәктәрҙә «Крайҙы өйрәнеү», «Тыуған яҡ тарихын өйрәнеү» предметтарын уҡыу программаһынан алыу тураһында әйтелә. Ошо уңайҙан Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы (конгресы) Бөтә донъя татар конгресы менән берлектә Рәсәй Федерацияһында туған телдәрҙе һәм Башҡортостан Республикаһында һәм Татарстан Республикаһында милли мәктәптәрҙе һаҡлауға өндәп яҙылған мөрәжәғәт әҙерләгән. Ултырышта ҡатнашыусылар был документты РФ Президентына ебәреүҙе хупланы, үҙ фекерҙәрен әйтте.\nКӨН ҠАҘАҒЫНДА –ХАЛЫҠ СӘЛӘМӘ ...


“Яңы дәүер яңы ҡараш, яңы эш алымдары талап итә”, – тине Данир Ғәйнуллин\n28 Июнь 2019, 19:06\nБөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы башҡарма комитеты етәксеһе Данир Ғәйнуллин сығышында милләтебеҙ алдында торған мәсьәләләрҙе күтәрҙе. “Халыҡ беҙҙән социаль, мәҙәни, иҡтисади үҫеш буйынса көнүҙәк мәсьәләләрҙең хәл ителеүен көтә. Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы башҡарма комитеты был проблемаларҙы хәл итеүҙе маҡсат итеп ҡуя”, – тине ул.\nБалаларҙың туған башҡорт телендә белем алыу мөмкинлеге, башҡорт телен цифрлаштырыу буйынса аҙ эшләнеүе, ауыл ерендә эш урындары булмауы, мәктәп һәм медицина ойошмалары ябылыуы (Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәттәре буйынса башҡорттарҙың 59 проценты ауылда йәшәй) һәм башҡа проблемаларҙы телгә алды. Шул уҡ ваҡытта ыңғай үҙгәрештәр ҙә юҡ түгел. Башҡорт кинематографияһының күтәрелеп килеүе, сәнғәт һәм халыҡ ижадының юғары кимәлдә булыуы, башҡорт этномузыкаһының популярлаша барыуын әйтеп үтергә кәрәк.\n“Яңы дәүер беҙҙән яңы ҡараш, яңы эш алымдары талап итә”, – тине Данир Ғәйнуллин һәм милләт булараҡ яңылыҡтарға яраҡлашырға, заман менән бергә атларға саҡырҙы. “V Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы һөҙөмтәһе резолюция ҡабул итеүгә генә ҡайтып ҡалмаһын, ҡабул ителгән ҡарарҙарҙың тормошҡа ашыуы өсөн яуаплылығыбыҙҙы аңларға тейешбеҙ”, – тине. V Бөтә Донъя башҡорттары ҡоролтайында 2050 йылға тиклем башҡорт халҡының үҫеш стратегияһы ҡабул ителәсәк.


Хәбәрҙәр: Миллиондарҙың“Монсанто” һәм ГМО аҙыҡ-түлеккә ҡаршы маршы.\nМиллиондарҙың“Монсанто” һәм ГМО аҙыҡ-түлеккә ҡаршы маршы.\nУҙған йәкшәмбелә донъяның 50 илендә 2 миллион самаһы кеше ген модификациялы аҙыҡ-түлеккә ҡаршы акцияла ҡатнашты. Манифестанттар донъяның үҫемлектәр биотехнологияһы лидеры -Американың “Монсанто”корпорацияһына ҡаршы сыҡты. Компанияның етештергән орлоҡтары, продукттары тирә-яҡ мөхиткә һәм кешеләр һаулығына зыян килтерә, тип иҫәпләйҙәр.\n“Кешеләрҙең нимә ашағандарын белергә хоҡуҡтары бар,-ти Канзас-Сити маршында ҡатнашыусы.-Күпселек кешеләр хоҡуҡтары бар, тип уйлай, тик корпорация һайлау һөҙөмтәләренә йоғонто яһауға ғәләмәт ҙур аҡсалар түккәндә, был хоҡуҡтар боҙоласаҡ.”\n“Уларҙың ризығыбыҙҙы боҙорға хаҡтары юҡ, аҙыҡ-түлек менән бер ниндәй ҙә эксперименттар кәрәкмәй!”\nҠаршылыҡ акцияһында ҡатнашыусылар әйтеүенсә, “Монсанто” фирмаһы АҠШ-тан Азияға орлоҡтар экспортлауға монополия булдырған. Һөҙөмтәлә, бынан тәү сиратта ваҡ ферма хужалары компания продукттарына бәйле булып ҡала. Монсанто эшләп сығарылған трансген үҫемлектәргә һәм уның варианттарына патент ала, ул үҫемлектәр етештерелә башлаһа, фирма эшмәкәрлегенә ҡаршы сығыусыларҙың уйынса, тотош илдәр бойондороҡло булып ҡаласаҡ.\nКорпорация, үҙ продукцияһын етештереүҙе дауам итеү мөмкинлеге өсөн, бөтә көсөн һала, власть органдарының улар файҙаһына ҡарарҙар ҡабул итеүенә өлгәшергә тырыша. АҠШ конгресы “Монсантоны яҡлау акты”н ҡабул иткән дә инде, был иһә компанияға ГМО аҙыҡ-түлеген тыйған хәлдә лә, үҙ эшмәкәрлеген дауам итергә мөмкинлек бирәсәк.


Ҡайғы болоттары ҡаплаһа, ирҙәр ҙә илай икән... » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Махсус бит » Тормош юлдары ҡатмарлы » Ҡайғы болоттары ҡаплаһа, ирҙәр ҙә илай икән...\nҠайғы болоттары ҡаплаһа, ирҙәр ҙә илай икән...\nГөлсөм Бикбулатова башҡарыуында “Талым яңғыҙ” йырын тыңлап, күрше райондан ҡайтып киләм. Йыр мине һағыштарға ла һалып ебәрҙе. Исмаһам, янымда берәү ҙә юҡ. Һүҙ артында юлдың оҙонлоғо һиҙелмәй бит. Ни, берәйһе осрамай, ултыртып алыр инем, тип уйлауыма юл буйында бер ҡатын ҡул күтәреп тора. Үәт, шәп булды, миңә лә иптәш, уға ла йәтеш, тип шып туҡтаным. Ул арала оло йәштәге апай, артҡы ишекте асып, ауыр сумкаһын саҡ күтәреп ҡуйып, үҙе алдан урын алды.\n– Һаумы, балам, бер үҙең бынау һыуыҡтан ҡурҡмай юлға сығыуыңа аптырайым. Әллә ирең юҡмы?\n– Ике бала әсәһемен, бына тигән ирем бар. Тик ваҡыты тығыҙ булыу сәбәпле, үҙемә руль артына ултырырға тура килде. Һеҙҙең районға үтә лә тиҙ йомош менән килдем. Шөкөр, юлым уңды.\n– Ә мин бына һеҙҙең районға киттем. Элекке бер танышымды һуңғы юлға оҙатырға. – Ул арала ҡулъяулығын алып, бар көсөнә һемгереп алды. Унан бер осона күҙҙәренән атылып сыҡҡан йәштәрен һөртөп алды ла һүҙ башланы. – Ирҙәрҙе һәр ваҡыт көслө затҡа һанайбыҙ. Өйрәнгәнбеҙ, күнеккәнбеҙ. Ә көслө зат бар ерҙә лә көслө. Уларҙың һүҙе үткер ҡылыстай, ҡараштары йәшендәй. Ауырлыҡтарға бирешмәйҙәр, ел иҫкәнгә ҡолап бармайҙар. Иламайҙар ҙа, һыҡтамайҙар ҙа. Ә шулай ҙа бер күрҙем һынып, һығылып төшкән берәүҙе. Иңдәренә төшкән ҡайғы уны һыуыҡтарға бирешеп, өшөп бөрөшкән сәпсек рәтенә индергәйне. Әзмәүерҙәй ир бер аҙ тәпәшәйеп киткәндәй. Эш былай ине. Беҙҙең ауыл ҡыҙы һеҙҙең яҡҡа кейәүгә сыҡты. Күркәм донъяларына йәм өҫтәп, ҡыҙҙары донъяға килде. Өс-дүрт йыл үтеүгә бер-бер артлы ҡыҙ һәм малай алып ҡайттылар. Китте донъялары гөрләп. Кәртә тулы ҡош-ҡорт, мал-тыуар. Баҡсала беҙҙең яҡта үҫмәгән йәшелсә-еләк гөрләп үҫте. Алма, слива, армыт, сейә, ҡыҙыл һәм ҡара ҡарағат ағастарының иҫәбе юҡ. Бер нәмәне лә бушҡа тәләфләмәй, ҡатын банкаларҙы тултырып ҡыяр-помидор тоҙлай, ҡайнатма, һут эшләй. Шул арала урман-ялан ҡыҙырып бәшмәк йыя. Ул бәшмәктең ниндәй генәһен йыймай. Ир ҙә төшөп ҡалғандарҙан түгел – колхоз эше бөтөү менән һәр саҡ ҡатыны янында. Йүнсел ҡатын кистәрен ҡорамалар ҡораны, өйөн бөхтә тотто. Ғаилә карабы һәр саҡ алға табан йөҙҙө. Һоҡланыуҙан “афарин”дан башҡа һүҙ булманы. Балалары үҫә төшкәс, ҡатын да эшкә сыҡты. Магазинға, һатыусы булып. Ана шунда башланды ла инде караптың һикәлтәләргә осрауы. Ҡатын, көнө буйы аяҡ өҫтөндә тороуын һылтау итеп, эш һуңынан бер аҙ һалдыра башланы. Ире быны күрҙе, түҙҙе. Әммә оҙаҡҡа түгел. Ҡатын ыңғайына ул да йотҡоланы. Бер өйрәнелгән нәмәне тиҙ ташлап буламы. Байрамдар, ҡунаҡҡа йөрөү йышайҙы. Шәп ҡатын бар ерҙә лә шәплеген күрһәтеп торҙо. Аш-һыуға оҫталығын файҙаланып, ауылдаштары ҡайҙа туй, ҡайҙа байрам – шунда уны ҡаҙан янына ҡуйҙы. Иргә лә эше табылды. Ҡаҙан янына утын, һыуын килтерергә ҡушылды. Һуғым башланыуға эсәк-ҡарын айырырға, уны яраштырырға ла саҡырырға онотманылар. Ул арала балалары ла үҫеп етеп, һәр кем үҙ ояһын ҡорҙо. Хәҙер ир менән ҡатынға тыйыуҙар юҡ. Икеһе яҡта йөрөнө. Ғәйбәт тә йышайҙы, йәнәһе, ҡатын кемдеңдер ире менән, ир берәүҙең ҡатыны менән сыуалды. Шул саҡта ир ҡатынын эттән һалып һүгеп әрләне. Йәнәһе, эскегә фәҡәт ул ғына өйрәтте. “Мин эсмәй бер аҙна, бер ай йөрөй алам. Ә ул бер көн түҙә алмай. Өйгә башҡа аяғын да баҫаһы булмаһын. Бөгөн ятып үлһә, “ыһ” та тимәм. Тамсы күҙ йәшемде лә сығармам”, – тип анттар бирҙе. Ошо һүҙҙәрен ир алты-ете йыл ҡабатланы. Ул арала ҡатын бер айнығып, бер эскегә бирелеп йөрөнө. Айнығып китһә, донъяһын таҙарта, аш-һыуын хәстәрләй. Ҡыҙҙары ярҙамында өйөнә ҙур ғына ремонт та эшләп ебәрҙе. Тик бына ул эсмәй йөрөгәндә, башҡа эсмәйем, тип йөрөгән ир эсеп, бөтә пландарҙы боҙа ла ҡуя ине. Сираттағы ғауғанан һуң ирҙең туғандары килеп, ҡатынды өйҙән ҡыуып сығара. Йәнәһе, туғандарына эсмәгән ҡатын алып бирәләр. Хатта уны ҡарап, килешеп тә ҡуйғандар. Ҡатын урамда ҡышҡы һыуыҡта тороп ҡала. Ярай әле бер ҡыҙы улар йәшәгән ауылда тора. Бер нисә көн уларҙа тора ла йәнә үҙ “эш”енә тотона. Бер нисә көн ҡыҙына ла, үҙ йортона ла ҡайтмай эсеп йөрөй ул. Ҡыҙының уны, туңып ҡуймаһын тип, эҙләүе фәтүәһеҙ була. Унда, тегендә, бында күрҙек, тип кенә яурын һелкетеүҙән ары китә алмай ауылдаштары. Ә бер көн килеп ҡыҙына, әсәйең туңып үлгән, тигән хәбәрҙе еткерәләр. Үлгән – үлгән. Тик ҡайҙа табалар һуң? Күршеләренең һарайында. Өшөп, һалам араһына сумған килеш...\nМәңге иламам, тип анттар биргән ирҙе ҡатынын ерләп килеп ҡапҡа эсенә ингәс күрҙем. Бар халыҡ аят тыңларға өйгә ашыҡты. Ни сәбәп менәндер һуңға ҡалып инеп киләм. Сеү, кемдер илай түгелме? Йөрәктәргә үтерлек итеп һулҡылдап илай. Ана, теге ир ҡапҡа тотҡаһына тотоноп алған да ҡатынының исемен ҡабатлай-ҡабатлай илай. “Ниңә мине ташлап киттең, мине кемгә ҡалдырҙың? Һинһеҙ мин кемгә кәрәк? Күҙҙәремдең нурын алып киттең...” – тигән һүҙҙәрҙе ҡабат-ҡабат әйтеп илай. Ирҙәрҙең илағанын күреүе ҡыҙғаныс. Көслө зат бит йыш иламай. Ысын күҙ йәше бик зарлы саҡта ғына түгелә. Уны нисек йыуатырға ла белмәй, йонсоп торғанымда яныма танышым сығып, аяттың башланыуын иҫкәртте. Ирҙең илауын ул да күрҙе. Аят тыңлап, хәйер таратҡандан һуң тыуған яғыма ҡайтып киттем. Һуңынан танышымдың әйтеүе буйынса, ир ҡатынының ҡырҡы үткәнсе эсмәй йөрөй, аҙаҡтан эсеүен бөтөнләй ташлай, ҡатынының рәсемен ҙурайтып, өйөнөң түренә элеп ҡуя, уның ҡәберенә ҡырҡы еткәнсе барып йөрөй. Һүҙгә телсән, йөҙөнән йылмайыу төшмәгән ир ныҡ ҡына бирешә. “Их, ҡатыным янымда булһа, тегене һүтеп рәтләп ҡуйыр ине, быныһын эшләр ине”, – тип күрше-күләнгә зарланған. “Минең кәләш кеүек бер кемдә лә кәләш булманы”, – тип йәнә илап алыр була.\nБөгөн иртән танышым шылтырата. Ауылда насар хәбәр бар, тиеүен тауышынан уҡ һиҙҙем. Теге ир ҡатынының тыуған көнөндә йән биргән. Иң ҡыҙғанысы – әжәле еткәнсе ҡатынының исемен ҡабатлап, унан күҙ йәштәре аша ғәфү үтенгән. Шунда китеп барыуым. Ә беҙ ирҙәрҙе, иламай, тибеҙ. Илайҙар икән, ҡайғы болоттары ҡаплаһа...\nСығыу ваҡыты 9-11-2016, 16:57 | Ҡаранылар: 1502\nЕрҙең гүзәллеге - ҡатын-ҡыҙҙа


Азикеево! – Белорецкий историко-краеведческий музей\n/ События/ Азикеево!\nӘзекәй ауылы тарихы.\nАҡһаҡалдар һөйләүе буйынса, бынан 240-250 йылдар самаһы элек, хәҙерге Белорет территорияһының Уҡшыҡ һәм Матай йылғалары араһында бер туған Аҙналы, Изекәй, Байым йәшәгәндәр. Көньяҡ Уралда колонизация башланғас, рус сауҙәгәрҙәре тимерлек һалыу өсөн тип Изекәйҙән ер һатып һораған. Ул ваҡытта ер үлсәме булмаған һәм алыш-биреш ваҡытында территорияны үгеҙ тиреһе менән үлсәп һатҡандар.\nТвердышев был тирене нәҙек кенә таҫма рәүешендә телдергән дә уларҙың осон бер – береһенә ялғатҡан. Һуңынан ошо ҡайыш таҫма менән ҙур майҙанды уратып алған һәм уны законлаштырылтан. Был ваҡиғанан һуң әзекәйҙәрҙе Күнтәй (күндәй) тип йөрөтә башлайҙар.\nӘзекәй ауылын алты араға бүлеп йөрөткәндәр: ҡара һарыҡтар, әлмәштәр, яуымбайҙар, ҡамаштар, өсөйҙөләр, күнәктәр.\n1923-1924 йылдарҙа Әзекәйҙең ярлы-ябағалары ер алып, мал тота башлағандар. 1923 йылда бер нисә хужалыҡ берләшә.1930 йылда Әзекәйҙә колхоз ойошторола, «Ҡыҙыл йондоҙ» тип атайҙар.\nБеренсе председателе Мөхәррәм Халилов була.Ул ваҡытта был колхоз алдынғылар рәтендә була.\n1927-се йылда ауыл Советы ойошторола, 1935 йылда уҡыу өйө булдырыла (изба-читальня), 1928 йылда совет мәктәбе асыла. Мәктәп башта дүрт йыллыҡ була, 1959 йылда һигеҙ йыллыҡ итеп үҙгәртелә. Мәктәптә Аҙналы, Әхмәр, Ҡарайылға ауылдарынан балалар килеп уҡыйҙар. Килеп уҡыған балалар өсөн интернат та була. Үткән быуаттың 70-се йылдарында уҡыусылар һаны 250-нән артҡан.\n2009- сы йылда мәктәп үҙенең 50 йыллығын байрам итте. Тик ул йылдарҙа балалар һаны әҙ булғанлыҡтан башланғыс мәктәп итеп ҡалдырылды.\nӘлеге ваҡытта Әзекәй ауылында башланғыс мәктәп, ауыл хакимиәте, , почта бүлексәһе, фельдшер пункты, библиотека, мәҙәниәт йорто бар.\nӘйтергә кәрәк, 2015-се йылда “Мәргүбә” мәсете асылды.\n2019-сы йылда ауыл үҙенең 250-йыллыҡ юбилейен билдәләне, ауылда дәртләнеп, матур йорттар һалып йәшәгән йәштәр күп. Балалар һаны ла арта, шулай булғас ауылдың киләсәге бар әле.\nБеҙҙе уҡыусылар, әгәр ҙә яңы мәғлүмәттәр, колхоз осорондағы яҙмаларығыҙ булһа, ошо биттәрҙә бүлешегеҙ.


Профсоюз кәңәшмәһе (Юмористик хикәйә)\n29 Декабрь 2018, 14:17\nПредприятиебыҙҙың бухгалтерияһында профсоюз ойошмаһы (беҙҙә бар әле ул) рәйесе менән берлектә, берекмәбеҙ эшсәндәренең балаларына яңы йылға күстәнәс-бүләктәр алырға тип кәңәшмәгә йыйылдыҡ.\n– Йыл да мин, йыл да мин, башҡаса кеше юҡ, – тине Әлфис, ризаһыҙлыҡ белдереп.\n– Тәк-тәк, профсоюз аҡсалары күпме? – тип һораны Йәүҙәт, баш бухгалтер Гөлинә ханымдан. – Етәме, барсаһына ла? Үҙегеҙ беләһегеҙ бит, йыл аҙағы.\n– Бар, бар. Етергә тейеш. Артып та ҡалыуы ихтимал.\n– Яҡшы улай булғас. Ултырышайыҡ. Тәҡдимдәр индерәйек.\nКем әйтмешләй, беҙ, шаҡмаҡ өҫтәлде түңәрәк итеп, ултырыштыҡ. Иң беренсе булып үҙем һүҙ ҡуштым.\n– Шоколад-кәнфиттәр, тәм-томдар ғына түгел, цитрус емештәре күберәк булһын ине. Минекеләр уларҙы бигерәк ныҡ ярата. Өҫтәүенә С витаминының төп сығанағы. Яңы йыл табынының да төп биҙәге.\n– Алма!? Ул тимергә бай, – тине тимер ҡырыусы (токарь) Тимерша.\n– Тапҡан?.. Быйылдан башлап “йола”ны тамырынан үҙгәртәбеҙ, – тип Әлфис йоҙороғо менән өҫтәлгә еңелсә һуғып ҡуйҙы.\n– Йыл һайын шикалат, алма ла хөрмә... нимә ул? Ашайһың да... бөтәһең. Күпме була инде бала-сағаны алдарға. Тулы булмаған ғаиләләр бар, ҡайһы берҙәренең ире-ҡатыны эшһеҙ. Шулай булғас, уларға мәктәп кәрәк-яраҡтары алырға тәҡдим итәм. Мәҫәлән: буяу-ҡәләмдәр, альбом-дәфтәрҙәр, ҡулланыу әсбаптары, әҙәби китаптар, спорт кәрәк-яраҡтары. Ни өсөн тигәндә, үҙебеҙҙең телдә йүнле-рәтле һөйләшә лә, яҙа ла белмәйҙәр, милли орнаменттарҙы төшөрөү ҡайҙа инде ул. Иптәшем көн дә эшенән зарланып ҡайта. Бик актуаль тема, уйлашайыҡ, иртәгәһе өсөн, йәмәғәт. Кемдәр риза, ҡулдарын күтәрһен.\n– Шәп! Ур-р-ра! Би-и-ик кәрәк! – тип ҡыуанысын белдерҙе, эргәбеҙҙә генә йыйыштырып йөрөүсе Мәликә апай. – Беренселә уҡыған ейәнем ике көндөң берендә йә ручкаһын, йә линейкаһын юғалтып ҡайта. Кисә бөтөнләй пеналы менән менән “айыу майы” һөрттөргән. Уҡыу башланғандан бирле, егерме “штук”лап булғандыр, асыуым килмәгәйе. Ҡыҙым ала-ала йөҙәп бөттө. Бик кәрәкле эш! Башланғысыңды хуплайым, афарин! – тине Әлфистең ҡулбашынан ҡағып, “мин риза” тип ике ҡулын да өҫкә күтәрҙе.\n– Балаҡайҙарыбыҙ дәфтәр-карандаштарға ғына риза булмаҫ бит әле. Улым спортты үҙ итә, бигерәк тә һуғыш төрҙәрен. Каратэ менән шөғөлләнә. Уға алмаш кимоно алырҙар микән, йә булмаһа кирбестәрме, тибеп ватырға? – тине һораулы ҡарашы менән Радик.\nЫсынлап та, һорауҙар күбәйеп китте, бәхәскә әйләнде. Кемде нимә борсой бит әле!? Минеке балет менән мауыға, минеке тарихты ярата. Урал батыр ҡылысымы? Географияны, ҡыш бабайҙың тыуған төйәге Бөйөк Устюгҡа сәйәхәтме? Ҡыҙым бер егет менән аралаша, ноутбук микән? Электрик Егор хатта, ун алты йәшлек улына бүләк өмөт итеп микән, әллә былай, ҡыҙыҡ һорау бирҙе. Физиканы үҙ итә...амперметрмы?\n– Ниндәй тауыш был? Сиған баҙарында ат һатыулашалармы ни, бина “һелкенә” лә баһа, – тип килеп инде генераль директор. (Һәр хәлдә, үҙе кәңәшмә үткәрергә ҡушҡайны). – Аңлаштығыҙмы? Булдымы? Нисек эштәр, әҙерһегеҙме?\n– Эйе-эйе, Шифа Шәфиевич! – тине профком рәйесе. – Булды, булды!\n– Ярай, төшкөһөн бүләк-күстәнәстәр алырға юлланырһығыҙ. Автобус бүлдем.\nНиһайәт, Гөлинә апайҙан аҡса яҙҙырып алдыҡ та (әлбиттә, бөтәбеҙ ҙә түгел, һанаулы хеҙмәткәрҙәр, шул иҫәптән мин дә бар инем, ни өсөн мин тиһегеҙме, баш бухгалтерыбыҙ Гөлинә апай беҙҙең “сыбыҡ осо” туған) кибеттәргә юлландыҡ.\nЙыл тамамланыу алдында булғас, күбеһендә ташламалар ҡаралған. Аллаға шөкөр, барыһын да тейәп ҡайттыҡ. Супер!\nСәғәт ярым ваҡыт үткәндер, күп булһа, йылмайып-көлөшөп, ярты автобус тауар, кәрәк-яраҡ менән ҡайтып индек. Дәфтәр-ручкалар, юйғыс-елемдәр генә түгел, таҡтала яҙырға аҡбурҙар, атлас-карталар, буклеттар, калькуляторҙар, туптарҙың ниндәйе генә юҡ! Беренсе кластарға пластилин, төҫлө ҡағыҙҙар, ватмандар, бумала-буяуҙар, альбом-“раскраска”лар, хатта глобустар ҙа алдыҡ. Тағын, фәнгә, техникаға, мәҙәниәткә, әҙәбиәткә ҡағылышлы нәмәҫтәкәйҙәр (һанап үткәндәр, мин белгәне генә әле).\nПрофсоюз бүлгән аҡсалар, балаларға тәғәйенләнгәндәрҙән, артып ҡалды. Уға сканвордтар, төрлө башватҡыстар, гәзиттәр, көнбағыш-тәмәкеләр, коллективыбыҙҙа һанаулы ғына булған гүзәл заттарыбыҙға хушбуйҙар, яҡшы сәйҙәр, тәмлекәстәр алдыҡ.\nБылай булғас булды. Предприятиебыҙ оптимизацияға бирешмәҫ, сеймал ғына булһын. Мәктәп тә, баҡса ла ябылмаҫ, методик “база” бар. Йомарт күңелле Шифа Шәфиевич ҡына иҫән-имен булһын! Һау-сәләмәт кенә, барыһына ла шөкөр итеп (насарҙары күп уның!) йәшәргә, эшләргә кәрәк. Шулай түгелме ни? Яңы йыл менән, дуҫтар!