“Тырышһаң, һәр эште атҡарырға була” йәки Осраҡлы һайланған һөнәр » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Новости » Мәҙәниәт » “Тырышһаң, һәр эште атҡарырға була” йәки Осраҡлы һайланған һөнәр\n– Вадим, һин артислыҡҡа аңлап килдеңме әллә был һөнәрҙе берәйһенең кәңәше менән генә һайланыңмы?\n– Аңламайынса килгәнмендер, тип уйлайым. 90-сы йылдар аҙағы, илдә ниндәйҙер билдәһеҙлек хөкөм һөрә, иртәгә нимә булырын да белмәгән саҡ. Чечняла һуғыш бара, егеттәргә унан ҡотолор өсөн бер генә юл: юғары уҡыу йортонда белем алыу. Ҡайҙа уҡырға инә алам, шунда уҡырмын, тигән уйҙа йөрөнөм. Түләп уҡыу ул саҡта юҡ кимәлендә, хәйер, булған хәлдә лә түләргә мөмкинлек таба алмаҫ инек. Эш хаҡы тотҡарланған саҡта икмәк алырға аҡса булмағаны хәтерҙә ҡалған. Әсәйем, журналист һәм телережиссер булараҡ (шағирә, “Илһам шишмәләре” фестивале лауреаты Тәнзилә Кейекбаева – авт.), миңә, үҙенең юлын дауам итеп, Башҡорт дәүләт университетының филология факультетына йәки Өфө дәүләт сәнғәт институтының театр бүлегенә уҡырға барырға тәҡдим итте. Уның кәңәшен тоттом. Бала саҡта сәхнә тураһында хыялланманым, билдәле булырға ынтылманым. Шуғалыр ҙа тәү осорҙа үҙемде сәнғәт донъяһында осраҡлы кеше кеүек хис итә инем. Аптыранып: “Ҡайҙа килеп эләктем мин?” – тип йөрөгәнем һаман да хәтерҙә.\n– Ә сәхнәгә һөйөү хистәре ҡасан барлыҡҡа килде? Уҡый башлағасмы?\n– Юҡ, шул аптыранған саҡтарым студент йылдарында булды ла инде. Театр факультетында уҡыу процесы бик ҡыҙыҡ ҡоролған. Сәхнә хәрәкәте, теле, техникаһы, актер оҫталығы кеүек дәрестәр бер тапҡыр ҙа сығыш яһап ҡарамаған бала өсөн шаҡ ҡатырғыс ине. Икенсе курсты тамамлағас, уҡыуҙы ташларға ла уйланым. Дуҫтарға әйләнгән курсташтарымдан айырылғы килмәү генә мине был аҙымдан ҡурсалап ҡалды.\nТеатрға һөйөү яйлап, уҡыуҙың һуңғы курсында спектаклдәр ҡуя башлағас барлыҡҡа килде һәм эшләй-эшләй был тойғо нығынды.\n– Хеҙмәт юлыңды ҡайһы театрҙа башланың?\n– Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма театрында. Сибай “Сулпан” балалар театры өсөн махсус уҡытылған курс булһаҡ та, ике егеткә Өфөлә эшкә ҡалырға тәҡдим булды Һәм бындай мөмкинлекте ҡулдан ысҡындырманым. Тап шул саҡта әсәйем, ниһайәт, фатир һатып алды һәм ғүмер буйы йәшәгән дөйөм ятаҡ бүлмәһенән ҡотолдоҡ. Үҙ өйөң, тәүге эш хаҡы, мәшһүр театрҙа эшләү – быларҙың барыһы ла минең өсөн ул саҡта иң ҙур бәхет ине. Иң тәүҙә Зәйнәб Биишеваның “Мөхәббәт һәм нәфрәт” спектаклендә ишкәксе ролен уйнаным. Репетициялар, бейеү дәрестәре, киске тамаша, уның араһында тексты ятлау – ҡайһы саҡта, арып-талып, грим бүлмәһендә йоҡлап ҡала торғайным. Дүрт йыл эшләнем бында, тәүге ижад миҙгелендә үк “Өмөт” премияһы тапшырҙылар.\n– Кеше бәләкәй ҡаланан ҙур ҡалаға күсеүҙе үҫеш тип һанай, шуға ынтыла. Ә һин, киреһенсә, академтеатрҙы Сибай театрына алмаштырғанһың. Нисек булды был?\n– Һөнәремә һөйөү барлыҡҡа килһә лә, театрҙа күңелем ҡабул итә алмаған осраҡтар күп булды. Мәҫәлән, сәхнәлә утыҙлап актер уйнай, ә залда тамашасы унан да әҙерәк. Икенсенән, эш күп: гастролдәр, тамашалар, репетициялар, эш хаҡының үтә лә бәләкәй булыуы теңкәгә тейҙе. Түҙемлектең тамам сигенә еткәс, барыһына ла ҡул һелтәп, театрҙан сығып киттем. Сибай ул саҡта уйҙа ла юҡ ине, Өфөлә, бөтөнләй икенсе юҫыҡта эш эҙләнем. Һатыусы-консультант, экспедитор һәм башҡалар... Әммә күңелемдә маяҡ булып һаман да театрға һөйөү уты яна, тынғы бирмәй. Сибай театрында минең менән бергә уҡыған егеттәр – Илгиз Әбдрәшитов, Урал Зәйнуллин, Салауат Вәлиев эшләй, улар менән аралашҡандан һуң унда барырға теләк уянды. Ә бында инде бөтөнләй икенсе донъя, хатта тамашасылар ҙа башҡаса. Ҡаланың үҙенән үк ябайлыҡ, ихласлыҡ бөркөлә. Дөйөм ятаҡтан бүлмә бирелде, ролдәр өҫтөндә эш башланым, дуҫлашып йөрөгән Гүзәл исемле ҡыҙ ҙа бында күсеп килде, ғаилә ҡорҙоҡ. Шулай итеп, күңелем үҙ урынын тапты, буғай. Ғәзим Шафиҡовтың “Мөхәббәттән ҡөҙрәтлерәк” спектаклендә Кирилл роле менән Сибай сәхнәһенә аяҡ баҫтым.\n– Режиссер эшенә нисек тотоноп киттең?\n– Һәр һалдат генерал булырға теләгән кеүек, һәр актер ҙа режиссер булырға хыяллана. Театрҙа эшкә тотонғас та режиссерлыҡ тураһында уйлана башланым. Сибайға килеп эш башлауыма бер ни тиклем ваҡыт үткәс, Дамир Мәжит улы Ғәлимов, миңә ышаныс күрһәтеп, уҡырға инергә тәҡдим итте. Өфө дәүләт сәнғәт институтының режиссерҙар әҙерләү бүлеген ситтән тороп тамамланым. Ә тәүге тапҡыр Илшат Йомағоловтың “Мөхәббәт ҡоштары”н сәхнәләштерҙем. Миңә ҡалһа, халыҡ спектаклде йылы ғына ҡабул итте, әммә үҙемдең байтаҡ хатамды күрҙем. Икенсе эшем Флорид Бүләковтың “Ҡатын-ҡыҙҙың ҡырҡ сырағы” булды. Мине режиссер булараҡ үҫтергән театрға, актерҙарға һәм кәңәшсем булған Дамир Мәжит улына рәхмәтлемен. Һәр ижад миҙгеле һайын бер спектакль сығарырға тура килә. Быйыл диплом спектакле итеп Аяз Ғиләжевтың “Ҡар аҫтында ҡайнар шишмә” әҫәрен сығарҙым.\n– Күп кенә пьеса төрлө театрҙарҙың сәхнәһендә параллель сәхнәләштерелә. Режиссер булараҡ, сағыштырыуҙан ҡурҡмайһыңмы? Мәҫәлән, һин ҡуйған Эсфир Йәһүҙиндың “Эт саба тип” спектакле академтеатрҙа “Йүгер, Харис, йүгер” исеме аҫтында бара. Алмас Әмиров менән тиңләшеүе, ай-һай, ауырҙыр ул?..\n– Уның бөтә ҡыҙығы шунда ла инде. Айырылып торор өсөн төрлө алым, идея эҙләйһең, бар оҫталығыңды эшкә егәһең. Бындай сәм актерҙарҙа ла уяна, ҡыҙығып китәләр. Үҙең сағыштырып ҡараһаң, хаталарың да, өҫтөнлөктәр ҙә күҙгә салына. Бер һүҙ менән әйткәндә, ҡурҡмайым. Шуны ла айырым әйтеп үтер инем: һәр пьесаны тиерлек беҙҙең театр беренсе булып сәхнәгә сығара. Унан һуң ғына башҡа театрҙар сәхнәләштерә башлай. Быға миҫалдар бик күп.\n– Әсәйең Тәнзилә апай – шағирә, ҡәләм оҫтаһы, китаптар авторы. Һиндә яҙыуға талант бармы? Пьеса яҙып ҡарағың килмәйме?\n– Талант нимә ул? 99% процент тырышлыҡ. Үҙемдә көс табып ултырһам, яҙа алыр инем, моғайын. Идеяларым да бар, сәхнәгә сығарырлыҡ әҫәр таба алмаһам – яҙырға йәки яҙыусыларҙың шәп романын, повесын уҡыһам, уны сәхнә әҫәре итеп үҙгәртергә ине, тип ҡыҙығып китәм. Тик әлегә тырышлыҡ һәм ваҡыт таба алмайым. Икенсенән, миңә әле режиссер булараҡ та үҫергә, өлгөрөргә, өйрәнергә кәрәк. Бөтәһен дә бер юлы алып барып булмай. Мин сәхнәнән китмәнем бит, режиссерлыҡтан тыш, һаман да актер булып уйнап йөрөйөм. Шуға күрә ашыҡмайынса, һәр нәмәне еренә еткереп эшләргә тырышам.\n– Киләсәккә ниндәй уй-ниәттәрең бар? Ниндәй спектаклде сәхнәләштерергә теләйһең?\n– Беҙҙең Сибай театры халыҡсан театр, шуның менән дан ҡаҙанған. Тик шулай ҙа, миңә ҡалһа, беҙҙең мөмкинлектәребеҙ киңерәк, ҙурыраҡ. Киләсәктә театрыбыҙҙың сиктәрен бер аҙ киңәйткем килә. Сәхнәбеҙҙә рус һәм сит ил классиктарының әҫәрҙәре лә ҡуйылырға тейеш. Әлбиттә, был эш ауыр, ҡатмарлы, тамашасы йыя алырмы, тигән һорау ҙа тыуыуы мөмкин. Нисек кенә булмаһын, бындай спектаклдәр һәр театр өсөн мөһим. Актерға ла, режиссерға ла, тамашасыға ла кәрәк. Хатта рәссам, костюмер, композитор өсөн дә. Шунһыҙ үҫеш булмаясаҡ. Бәлки, ауыл ерендә “Гамлет”ты аңлап та етмәҫтәр, ә сибайҙар араһында уны үҙ итеүселәр табыласаҡ. Беҙҙә Ромеоны уйнарлыҡ егеттәр, Джульеттаны уйнарлыҡ ҡыҙҙар бар. Булған мөмкинлектәрҙе тормошҡа ашырырға кәрәк.\n– Режиссер булараҡ, актерҙарҙың уйнауы менән риза булмаған осраҡтар бармы? Ғөмүмән, һин талапсан кешеме?\n– Эш булғас, төрлө саҡ була. Бер тапҡыр тәжрибәле генә актрисаға премьерала уйнарға рөхсәт итмәнем. Сөнки ул әҙер түгел ине. Ундай аҙымдарға барыуы ауыр, аңлашылмаусанлыҡтар ҙа була. Тик мин спектакль өсөн коллектив алдында ла, тамашасы алдында ла, үҙем алдында ла яуаплымын һәм уның насар ҡуйылыуына юл ҡуя алмайым. Күп осраҡта үҙ фекеремде яҡлап, ҡәтғи һәм талапсан булырға ла тура килә.\nШул уҡ ваҡытта әле сағыштырмаса йәш режиссермын, тәжрибәм юҡ. Ә беҙҙә бөйөк режиссерҙар менән эшләгән талантлы актерҙар күп. Мин уларҙың талаптарына яуап бирәмме? Шул турала ла уйланам. Үҙемә эшләргә, үҫергә тигән маҡсат ҡуйғанмын.\n– Әңгәмә өсөн ҙур рәхмәт, Вадим! Яңы ижад миҙгелендә яңы идеялар, уңышлы спектаклдәр теләйбеҙ!\nСығыу ваҡыты 1-09-2016, 15:18 | Ҡаранылар: 806


Социаль торлаҡ төҙөлөшөнә ерҙе бушлай бүләсәктәр // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nСоциаль торлаҡ төҙөлөшөнә ерҙе бушлай бүләсәктәр\n16:20, 24 февраля 2011 Сәйәсәт\nБашҡортостанда социаль торлаҡ төҙөүсе ойошмаларға ер участкаларын бушлай бүлеүҙе ғәмәлгә индерергә планлаштырыла. Ярашлы закон проекты кесе йома көнө БР Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай депутаттары тарафынан беренсе уҡыуҙа ҡабул ителде.\nРеспубликаның ер һәм милек мөнәсәбәттәре министры Юлай Ильясов хәбәр итеүенсә, социаль торлаҡ төҙөлөшөнә дәүләт һәм муниципаль милектәге ер участкаларын биреүҙең ғәмәлдәге тәртибе торлаҡ төҙөлөшөн үҫтереүҙе тотҡарлай. Әлегә тиклем закон менән шәхси кешеләргә генә йорт төҙөү өсөн ерҙе бушлай бүлеү ҡаралды. Социаль торлаҡ төҙөүсе юридик шәхестәр участкаларҙы сауҙалашыу һөҙөмтәләре буйынса алырға мәжбүр булды.\nБындай система квадрат метрҙың үҙҡиммәтен арттыра һәм бөтә ил буйлап тормошҡа ашырылған социаль торлаҡ төҙөлөшөн әүҙемләштереүгә йүнәлтелгән сәйәсәткә ҡаршы килә.\nРеспублика депутаттары «БР-ҙа ер мөнәсәбәттәрен көйләү тураһында» республика законына үҙгәрештәр индереүҙе маҡсатҡа ярашлы тип тапты. Был республиканың дәүләт унитар предприятиелары тарафынан төҙөлгән социаль йүнәлештәге коммерция булмаған ойошмаларға йорттар төҙөүгә участкаларҙы бушлай алырға мөмкинлек бирәсәк. Һөҙөмтәлә бөтә республика буйлап торлаҡтың үҙҡиммәтен ярайһы уҡ кәметергә һәм төҙөлөштө киң йәйелдерергә мөмкин буласаҡ.


Республикала башҡорт телендә интернет-радио асылды // Мәҙәниәт | новости башинформ.рф\nРеспубликала башҡорт телендә интернет-радио асылды\n8:30, 13 октября 2017 Мәҙәниәт\nӨФӨ, 2017 йыл, 13 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Дарья Петрова/.\n11 октябрҙә, Республика көнөндә, башҡорт телендә яңы интернет-радиостанция үҙ эшен башланы. Әлегә ул һынау үтә. «Ватан» музыка һәм мәғлүмәт радиоһы тәүлек әйләнәһенә эшләй, эфирҙы Dj Fatikh – билдәле музыкант Фәтих Муллахмәтов тултыра.\n«Ватан»ды йәштәр аудиторияһы өсөн туған телде һаҡлау һәм популярлаштырыу маҡсатында ойошторҙоҡ. Эфирҙа яңылыҡтар һәм сифатлы музыка, башҡорт эстрадаһы хиттары, хәҙерге башҡарыусыларҙың яңы йырҙары ла яңғыраясаҡ», — тип һөйләне «Башҡортостан» дәүләт телерадиокомпанияһының милли тапшырыуҙар бүлеге етәксеһе Вилдан Ғәлин.\nРадиостанция етәкселәренең һүҙҙәренсә, яңы формат республика халҡына ғына ҡыҙыҡлы түгел – сәхифәне Ямал-Ненец автономиялы округында һәм Америка Ҡушма Штаттарында ла ҡарағандар. Интернет-радионы рәсми рәүештә 20 октябрҙә эшләтеп ебәреү күҙаллана.\nТеги: радио, башҡорт теле


Бабич эҙҙәре буйлап » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Әҙәбиәт » Бабич эҙҙәре буйлап\nБабич эҙҙәре буйлап 11.11.2015 // Әҙәбиәт\nМилли әҙәбиәт музейы Шәйехзада Бабичтың биографияһындағы аҡ таптарҙы бөтөрөү, уның ижадын барлау йәһәтенән күп көс һала. Үткән йыл музей директоры Гөлдәр Моратова етәкселегендә бер төркөм хеҙмәткәрҙәр Силәбе өлкәһенең Троицк ҡалаһында ғилми экспедицияла булды. Был ерҙәрҙә Мифтахетдин Аҡмулла, Мәжит Ғафури, Ғабдулла Туҡай, Шәйехзада Бабич йәшәп киткән, ижад иткән.\nШундай һорау тыуа: юғары интеллектлы шағир, йәш кенә егет, виртуоз мандолинасы, етмәһә, шәп декламатор Шәйехзада Бабич, уҡыуын бөтөргәс, ни өсөн зыялылар, заманса ҡарашлылар менән аралашыу мөмкинлеге киң һәм әҙип өсөн мөһим булған төрлө матбуғат баҫмалары, китаптар нәшер ителгән Өфөлә ҡалмай, Ҡазанға, Ырымбурға бармай, ҡаҙаҡ далаһы менән сиктәш бәләкәй генә Троицк ҡалаһына китә? Өфөлә уның ынтылышын аңларға теләгән, ижадына төплө баһа бирерлек дуҫ-иштәре юҡ кимәлендә булдымы икән әллә? Быға асыҡ дәлил – шағирҙың “Көтәм” тигән шиғыры тураһында “Тормош” гәзите мөхәрририәтендә фекер алышыу. Был әҫәр Мәжит Ғафуриҙы, Сәғит Рәмиевте, Нәжип Думаиҙы, Сәғит Сүнчәләйҙе тетрәндерҙе, тип яҙа үҙенең хәтерләүҙәрендә Зариф Бәшири.\nЙәнем әллә ҡайҙа елкенә,\nМеҫкен башҡорт ауылын\nРомантик характерлы, йөрәге халыҡ яҙмышы хаҡында әрнегән кешегә фекерҙәш табыу ауыр шул. Уны Өфөлә аңламайҙар. Шиғыр ул саҡта баҫылмай. Шәйехзада Бабич фекерҙәштәрҙе Троицкиҙа таба. Шағир шуларҙың бер нисәһен Троицкиҙың 3-сө мәсете янындағы мәҙрәсәһенә уҡытырға килә. Тарихи документтарҙан күренеүенсә, ул йорт 1863 йылда һалынған. Финанс яғынан тәүҙә сауҙагәр Абдулла Бакиров ярҙам иткән. Унан һуң – Яуышевтар. Мәсеттең тәүге имамы һәм мәҙрәсәнең мөҙәрисе итеп Шәрәфетдин Мәһәҙиев хәҙрәт тәғәйенләнгән, ләкин ул күберәк сауҙа менән шөғөлләнеп, үҙ бурысын үтәмәгән. 1872 йылда Троицкиҙың 3-сө мәхәлләһе мосолмандары йыйылыш үткәреп, Мөхәмәтйән Рахманғоловты икенсе мулла итеп һайлап ҡуйған, губерна идаралығы быны указ менән раҫлаған.\nБында тағы шуны әйтеп үтеү кәрәктер: Мөхәмәтйән хәҙрәт, уның ҡустыһы Әхмәт ахун хәҙрәт Рахманғоловтар һәм Зәйнулла Рәсүлев — бөйөк Аҡмулланың дуҫтары — уға һәр саҡ ярҙам иткән, аралашып йәшәгән.\nМөхәмәтйән хәҙрәттең Ғабдрахман, Зыяитдин, Шаһиәхмәт исемле өс улы һәм Зыяи исемле ҡыҙы булғаны билдәле. Улдары Мысыр, Сәғүд Ғәрәбстаны, Төркиә университеттарын тамамлап ҡайтып, Троицкиҙа эш башлаған.\nМөхәмәтйән хәҙрәт Рахманғолов 1900 йылда гүр эйәһе булғас, Ғабдрахман хәҙрәт 3-сө мәсеттең имамы һәм мөҙәрисе итеп тәғәйенләнә. Ул Шәйехзада Бабичты Троицк ҡалаһына саҡыртып килтерә лә инде. Ғабдрахман үҙенсәлекле шағир ҙа булған. Шиғырҙары төрлө псевдоним менән матбуғатта йыш баҫылған.\nУл йәмәғәт эшмәкәрлеге менән дә әүҙем шөғөлләнгән. Бөтә Рәсәй мосолмандары съездарында делегат булып ҡатнашып, мосолман балалары ла белем алыуға, төрлө һөнәр үҙләштереүгә тиң хоҡуҡлы булырға тейеш, тип етди мәсьәләләрҙе күтәргән. Фарсы, ғәрәп, төрөк, урыҫ шағирҙарының әҫәрҙәрен тәржемә иткән. Хатта Шәйехзада Бабичтың поезд вагонында бер ҡыҙға ғашиҡ булып яҙған шиғырын тиҙ генә урыҫсаға ауҙарып, ялҡынлы уҡып, һылыуҙың йөрәгендә мөхәббәт уты ҡабыҙған. Был хәл улар икәүләп Өфөгә “Ғәлиә” мәҙрәсәһенең 10 йыллығын байрам итергә китеп барғанда булған.\nАлға китеп, тағы шуны өҫтәйек: Ғабдрахман хәҙрәт 1912 йылдың май-июнь айҙарында бөйөк татар шағиры Ғабдулла Туҡайҙы Троицк ҡалаһына саҡырып, дачаһында башҡорт ҡымыҙы менән дауалай, бер нисә айға булһа ла уның ғүмерен оҙайта. Шуныһы үкенесле: Ғабдрахман хәҙрәттең тормош юлы фажиғәле тамамлана. Ул граждандар һуғышы мәлендә башҡорттарҙың милли азатлыҡ көрәшендә ҡатнаша. 1920 йылда Урта Азияға китеп, өс йыл тирәһе юғалып тора. 1924 йылда Троицкиға ҡайта, ә 1925 йылда уны һайлау хоҡуғынан мәхрүм итәләр, 1928 йылда иһә йортон конфискациялайҙар. Хәҙрәт төрлө кешеләрҙә, подвалдарҙа, землянкаларҙа йәшәргә мәжбүр була. 1937 йылда уны ҡулға алалар һәм репрессияға дусар итәләр.\nЗыяитдин мулла Рахманғолов 1906 — 1920 йылдарҙа 3-сө мәсет ҡарамағындағы мәҙрәсәнең мөҙәрисе вазифаһын үтәй, Шәйехзада Бабич менән бергә балаларға белем бирә. Тарихи документтарға таянып, шуны әйтәйек: мәҙрәсәлә башланғыс (иптадан) класс ҡына була. 1913/14 уҡыу йылында 86 шәкерт белем ала. К. Вәлиуллин, Ш.Жаһалетдинов, С. Фәйзуллин, Ғ.Вилданов мөғәллим була. Ғәрәп, иҫке төрки телдәре, ислам дине нигеҙҙәре, тарих, арифметика, география фәндәре уҡытыла.\nЗыяитдин мулла — дин нигеҙҙәрен, Шәйехзада Бабич ислам тарихын, география дәрестәрен алып барған, Шаһиәхмәт Рахманғолов иҫке төрки теленән дәрес биргән. Зыяитдин хәҙрәт Рахманғолов урыҫ, ғәрәп, фарсы, төрөк, француз, немец, инглиз телдәрен һәйбәт белгән. Революциянан һуң ике йыл Ташкентта дәүләт ойошмаларында тәржемәсе булып эшләгән. Аҙаҡ Троицкиға ҡайтып, эшһеҙ була, балалары ҡарамағында йәшәй. Өс улы ла 1941—1945 йылдарҙағы Бөйөк Ватан һуғышында һәләк була. Зыяитдин хәҙрәтте 1947 йылда Ырымбурҙағы йәмиғ мәсете имам-хатибы һәм Ырымбур өлкәһе мөхтәсибәте етәксеһе итеп тәғәйенләйҙәр. 1952 йылда вафат була.\nМөхәмәтйән хәҙрәттең өсөнсө улы Шаһиәхмәт Рахманғолов проза әҫәрҙәре һәм пьесалар яҙа. Уның “Сыңғыҙхан” (1914), “Упҡын” (1925), “Һыу аҫтында тулҡын” (1926), “Йыһан тетрәгәндә” (1926), “Дегәнәк”, “Килмешәк” (1927), “Сафура”, “Шомло шәүләләр” (1928), “Ҡара күләгәләр” (1931) һәм башҡа пьесалары Троицк, Ырымбур, Ҡазан, Әстрхан ҡалаларында ҡуйылған. Әҙәби псевдонимы тәүҙә — Әхмәт-әл-Тажетдин, революциянан һуң Әхмәт Рахманҡолой була.\nУл да ағаһы Ғабдрахман менән бергә репрессияға эләгә. 1955 йылда төрмәнән сығып, күп тә үтмәҫтән мәрхүм була. Драматург Шаһиәхмәт Рахманғолов тураһында Башҡортостанда мәғлүмәт юҡ, ә Татарстанда бер аҙ беләләр.\nҒабдрахман, Зыяитдин һәм Шаһиәхмәттең әсәһе – Фәрзәнә абыстай. Ул — Минзәлә башҡорттары Мостафа Ғәбделкәрим һәм Дөлшат Тажетдин Иштирәкиҙең ҡыҙы. Тажетдин Иштирәки – мосолман донъяһында данлыҡлы имам, мөғәллим. Риза Фәхретдиновтың яҙмаларына күҙ һалһаҡ, уның үҙе яҙған 40-тан артыҡ китабы һәм шунса китаптарҙы күсереп яҙғаны билдәле. Риза Фәхретдинов, Тажетдин Иштирәкиҙең хеҙмәттәрен бергә йыйһаң, ҙур кәбән булыр ине, тип һоҡланған. Үҙ мәктәбендә Фәрзәнә абыстай Аҡмулла шиғырҙарынан һәр саҡ өҙөктәр әйтеп, йор һүҙ менән ҡыҙ балаларға белем биргән. Үҙе лә бәйеттәр сығарған. Шаһиәхмәт тә тәүге псевдоним итеп олатаһының исемен алған — Әхмәт-әл-Тажетдин.\nБөйөк шағирыбыҙ Мифтахетдин Аҡмулла ла был ғаиләлә иң ҡәҙерле ҡунаҡтарҙың береһе булған. Уның хөрмәтенә өйҙәрендә һәр саҡ оло шиғыр байрамы ойошторғандар.\nШәйехзада Бабич Троицкиҙа йәшәгән осорҙа Силәбе өйәҙенең Әлмән ауылынан зәңгәр күҙле, бик сибәр, белемле шағир, тәржемәсе Ямалетдин Йомаев, журналист, тарихсы Ғәбделбарый Баттал, журналист, йәмәғәт эшмәкәре Мәхмәт Бөдәйле, ҡаҙаҡ әҙәбиәте классигы, “Айҡап” журналын ойоштороусы һәм уның тәүге мөхәррире Мөхәметжан Сералин, ҡаҙаҡ халҡын белемгә, мәҙәниәткә ылыҡтырыу өсөн көнө-төнө хеҙмәт иткән Жиһанша һәм Жансултан Сейдалиндар — уның серҙәштәре.\nСейдалиндар тураһында һүҙ сыҡҡас, тағы шуны өҫтәп ҡуяйыҡ: Сыңғыҙхан нәҫеленән, ҡаҙаҡтың бөйөк улы Абулхайыр хан тармағы, Нурали хандың бүләләре улар. Жиһаншаның атаһы Әлмөхәмәт солтан — Рәсәй империяһының статский советнигы, генерал-майор дәрәжәһендәге шәхес. Ҡустанай, Ырғыҙ, Аҡтүбә өйәҙҙәрендә хеҙмәт итә. Аҡмулланың дуҫы. Бөйөк шағирыбыҙ уларға бағышлап “Ибрай Теләүгә” тигән шиғыр яҙған. Жиһанша Сейдалин Санкт-Петербург университетының юридик факультетын Керенский менән бер партала уҡып тамамлаған. Шәйехзада Бабич Троицкиҙа йәшәгән йылдарҙа Жиһанша Сейдалин округ судында присяжный адвокат булып хеҙмәт иткән. Карл Маркс хеҙмәттәрен ҡаҙаҡ теленә тәржемә иткән. Троицкиҙа нәшерләнгән “Айҡап” журналында төрлө темаларға байтаҡ мәҡәләһе сыҡҡан. Граждандар һуғышы мәлендә ҡыҙылдар яғында булған.\nЖансолтан Сейдалин статский советник дәрәжәһендә генерал-майор була, Троицк округ суды ағзаһы һәм бер үк ваҡытта Троицк ҡалаһында урынлашҡан Ҡустанай өйәҙе мировой суды ағзаһы хеҙмәтен башҡара. “Айҡап” журналында мәҡәләләре йыш күренә.\nЖансолтандың Мәрйәм исемле ҡыҙы – шағирә. Шиғырҙары Троицкиҙа “Айҡап” журналында баҫыла. Ул Ш.Бабичҡа ғашиҡ булған. Граждандар һуғышы ваҡытында улар ҡыҙылдар яғында разведкала йөрөгән. З.Вәлидиҙең “Хәтирәләр”ендә был хаҡта яҙылған.\nСейдалиндар — бөтәһе лә Ғабдрахман хәҙрәт Рахманғоловтың мәсетенә, өйөнә килеп йөрөгән зыялылар.\nТимәк, Шәйехзада Бабич Троицкиҙа йәшәгәндә сәйәсәт менән ҡыҙыҡһынған, әҙәбиәт һәм сәнғәткә яҡын кешеләр менән аралашып йәшәгән, тип әйтә алабыҙ.\nҺҮРӘТТӘ: Шәйехзада Бабич замандаштары менән.\nТотош уҡырға 1 123\nТотош уҡырға 1 024


Благовещен судно төҙөү һәм ремонтлау заводында яңы баржаны һыуға төшөрөү тантанаһы үтте | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n02 октября 2015 — 15:45\nБындай төрҙәге суднолар нефть продукттарын ташыу өсөн ҡулланыла. Ҡыҫҡа ваҡыт эсендә Благовещен оҫталары яңы быуын баржаларын төҙөп өлгөргөн. Аполлинария исемле баржаның һыуға төшөрөлөүе ысынлап та тарихи ваҡиға. Бындай күп тонналыҡ кораблдәр Рәсәйҙә бармаҡ менән генә һанарлыҡ. 5 мең тонна йөк һыйҙырышлы баржаны төҙөүҙә заводтың 100-ләгән эшсеһе ҡатнашҡан. Баржа Рәсәй һәм донъя стандарттарына тулыһынса тап килә. Төп иғтибар уның экологик яҡтан хәүефһеҙ булыуына йүнәлтелгән. Танкерҙың борттары һәм төбө ике ҡатлы, янғын һүндереү системаһы ла автоматлаштырылған. Йөк менән тулы осраҡта ла ул 3 метрлыҡ тулҡындарға бирешмәйәсәк. Быға тиклем заводтың хәле насар, судно эшләү урындары буш торһа, бындай күп тонналыҡ баржалар төҙөү Башҡортостан судно төҙөүселәрен алдағы бер нисә йылға эш менән тәъмин итте.Киләсәктә ошондай тағы 10 судно төҙөү планлаштырыла. Быға тиклем Башҡортостанда тик йылға флотына ярашлы баржалар, буксирҙар төҙөлһә, хәҙер Благовещен судно төҙөүселәре уларҙың диңгеҙгә яраҡлыларын да сафҡа индерә башланы. 5 мең тонна йөк һыйҙырышлы танкер бөгөндән диңгеҙгә юллана ла. Ҙур кораблгә ҙур һыуҙар кәрәк. Киләсәктә уның юлы Волга, Дон йылғалары, Фин ҡултығы аша, диңгеҙгә төшәсәк. Әлегә киләһе яҙға тиклем инженерҙар уны кәрәкле техник ҡорамалдар менән йыһазландырыу менән шөғөлләнәсәк.


Рөстәм Хәмитов Рәсәй Федерацияһының дәүләт наградаларын тапшырҙы // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\n16:25, 4 мая 2012 Йәмғиәт\nБашҡортостан Хөкүмәтендә Рәсәй Федерацияһының дәүләт наградаларын тапшырыу тантанаһы үтте. Бүләкләнеүселәр исемлегендә республика һәм ил үҫешенә үҙ өлөшөн индергән 28 кеше. Улар иҫәбендә кешеләрҙе ҡотҡарғанда фиҙаҡәрлек һәм батырлыҡ күрһәткәндәр ҙә бар. Миҙалдар һәм маҡтаулы исемдәр бирелеүе тураһындағы таныҡлыҡтарҙы республика Президенты Рөстәм Хәмитов тапшырҙы.\nРеспублика башлығы бөгөн Башҡортостандың ғорурлығы булған кешеләрҙең тәбрикләнеүен билдәләне.\n— Бүләкләнеүселәр араһында был юғары наградаларға, исемдәргә үҙенең хеҙмәте арҡаһында лайыҡ булған эш кешеләре. Һеҙҙең ғәҙел, фиҙаҡәр хеҙмәтегеҙ башҡаларға өлгө булып тора һәм йәмғиәт өсөн бик кәрәк, — тип билдәләне Президент. — Бөгөн төрлө сәбәптәр арҡаһында башҡа төрлө ҡиммәттәр: байығыу, бизнес өҫтөнлөк итә, ә хеҙмәт кешеһе икенсе планда ҡала.\nЛәкин, Рөстәм Хәмитов билдәләүенсә, был — ваҡытлыса күренеш.\n— Хеҙмәткә бәйле ысын ҡиммәттәрҙең йәмғиәтебеҙгә кире ҡайтарылырына бер ҙә шикләнмәйем, — тип өҫтәне Президент.\n«Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған табибы» кеүек юғары исемгә Күмертауҙың Үҙәк ҡала дауаханаһында 23 йыл травматолог булып эшләгән Владимир Войткевич лайыҡ булған.\n— Профессиональ эшмәкәрлегемде дәүләттең шулай юғары баһалауы менән ныҡ ғорурланам һәм бәхетлемен. Беҙ — табиптар ғаиләһе, ҡатыным табип-стоматолог. Бер ҡасан да ошо һөнәрҙе һайлағаныбыҙға үкенмәнек. Уның ҡатмарлы булыуына, бөтөн ваҡытыбыҙҙы эштә үткәреүебеҙгә ҡарамаҫтан, һәр ваҡыт медицинаға тоғро ҡалдыҡ. Мин дауахана коллективына һәм минең альма-матер – Башҡорт дәүләт медицина университетына рәхмәтлемен.\nРәсәй фәндәр академияһы ағза-корреспонденты, Рәсәй фәндәр академияһы Өфө ғилми үҙәгенең Геология институты директоры Виктор Пучков бөгөн Президент ҡулынан I дәрәжә «Ватан алдындағы хеҙмәттәре өсөн» орден миҙалын алды.\n— Был награда – минең генә түгел, иң ауыр 90-сы йылдар башынан алып үҙем етәкселек иткән бөтә Институттың ҡаҙаныштарын таныу ул, — тине Виктор Пучков.\nОшондай уҡ миҙалдар Рәсәй Фәндәр академияһы Учреждениеһы — Рәсәй Фәндәр академияһының Нефть химияһы һәм катализ институты директоры Усеин Джемилевҡа, Өфө агрегат производство берекмәһенең коммерция директоры Сергей Баженовҡа, 18-се олимпия резервындағы махсус балалар-үҫмерҙәр спорт мәктәбенең спорт буйынса инструкторы Вадим Боровикҡа, Башҡортостан Республикаһы Юғары спорт оҫталығы әҙерләү үҙәге тренер-уҡытыусыһы Валентина Ивановаға һәм башҡаларға тапшырылды.\nДуҫлыҡ Орденын пинжәк ҡайтармаһына БР Юғары суды рәйесе урынбаҫары Рафат Юлдашев таҡты.\n«Намыҫлы хеҙмәте өсөн» XXX йыл отличие билдәһе менән БР Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай рәйесе ярҙамсыһы Наил Фәррәхов наградланды.\n«Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре» исемдәре яҙыусы, БР һәм РФ-тың Яҙыусылар союзы идараһы ағзаһы Наил Ғәйетбаевҡа, яҙыусы, БР Яҙыусылар союзы идараһы ағзаһы Камил Йыһаншинға бирелде, ә күренекле рәссам, график, «Рәсәй Рәссамдар союзы» төбәк бүлексәһе ағзаһы Виктор Суздальцев «Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған рәссамы» исеменә лайыҡ булды.\n— Был наградалар һеҙ башҡарған эштәр өсөн лайыҡлы бүләк һәм тағы ла әүҙемерәк, йылдамыраҡ эшләүгә этәргес булыр, тип ышанам, — тине Рөстәм Хәмитов.\nБөгөн ғәҙәттән тыш хәлдәрҙе бөтөрөү барышында, фажиғәгә тарығандарҙы ҡотҡарғанда батырлыҡ, ҡаһарманлыҡ күрһәткән кешеләр ҙә тәбрикләнде.\n— Был кешеләргә лә беҙ ихтирам күрһәтәбеҙ, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Президент. — Сөнки сәләмәтлеген, ғүмерен хәүеф аҫтына ҡуйып, улар йәмғиәт осраған ауырлыҡтарҙы бөтөрә алды.\n«Һәләкәткә осраусыларҙы ҡотҡарған өсөн» миҙалын Рөстәм Хәмитов Стәрлетамаҡтан Наил һәм Әсимә Мусиндарға тапшырҙы. Улдары Линар миҙал менән үлгәндән һуң наградланған.\n— Фажиғә ике йыл элек — 2010 йылғы эҫе йәйҙә булды, — тип һөйләй егеттең ата-әсәһе. – Линар менән курсташтары, Стәрлетамаҡ станоктар эшләү техникумы студенттары, бөтә имтихандарҙы ла тапшырып, Ағиҙел буйында ял итергә ҡарар итә. Хәлдәрҙең артабан нисек булғанын берәү ҙә хәҙер аныҡ ҡына хәтерләмәй. Линар батып барған күрше ҡыҙҙы күрә, уйлап та тормай, ярҙамға ташлана. Уны ҡотҡара, ә үҙе һәләк була. Ул бер ваҡытта ла битараф ҡала белмәне һәм беҙгә һәр ваҡыт: «Һеҙ минең менән ғорурланырһығыҙ әле», — тиер ине. Уға ни бары 17 йәш ине, — тип хәтерләй ата-әсәһе.\nОшондай уҡ миҙалдарҙы Чернобыль АЭС-ындағы авария эҙемтәләрен бөтөрөүҙә ҡатнашҡан Александр Апкаликов, Ҡәҙим Әхкәмов, Фәнил Ғәҙелшин һәм башҡалар алды.\n— Был ҡаһарманлыҡ түгел, ғәҙәти эш булды. Беҙҙе, белгестәрҙе, Чернобыль атом станцияһы белгестәренә ярҙамға ебәрҙеләр, — тип хәтерләй Ҡәҙим Әхкәмов.\nТантана һуңында Рөстәм Хәмитов барыһын да Еңеү көнө менән ҡотланы.\n— Сәйәси ҡараштарына, кешенең ҡайҙа эшләүенә, кем булыуына ҡарамаҫтан, был көн илебеҙ, халҡыбыҙ өсөн айырыуса мөһим, һис шикһеҙ, уны һәр беребеҙ айырыуса әһәмиәтле, ҡиммәтле көн булараҡ, дәүләтебеҙҙең тарихын дауам итеүсе кешеләр тураһындағы хәтер булараҡ билдәләй.\nТеги: бр президенты,наградлауҙар


Райондың төп шыршыһында\n29 Декабрь 2018, 18:29\nРайон мәктәптәрендә белем алыусылар өсөн икенсе сирек шыршы байрамдары менән тамамланды. Шуларҙың иң һуңғыһы – район шыршыһы –һәләтле уҡыусылар, ишле һәм аҙ тәьмин ителгән ғаиләләрҙә тәрбиәләнеүселәр өсөн ойошторолған байрам булғандыр. Йылдағыса, был байрам сараһы райондың мәҙәниәт һәм ял үҙәгендә уҙғарылды.\nБыйыл был матур байрамға райондың бөтә мәктәптәренән 73 уҡыу алдынғыһы саҡырыу алды. Барыһының да тиерлек байрамға ярашлы кейенеп килеүенә тамашасылар шунда уҡ иғтибар итте: балаларҙың сағыу бал-маскарад костюмдарына көнләшерлек ине.\nЗалда балаларҙы төрлө уттар менән балҡыған ҡупшыҡай ҡаршы алды. Тамаша башында бөтә байрамда ҡатнашыусыларға район хакимиәте башлығы И.Л.Фәтҡуллин ҡотлау телмәре менән мөрәжәғәт итеп, уҡыуҙарында һәм спортта ҡаҙаныштар, яҡшы кәйеф, хыялдарының тормошҡа ашыуын теләне.\nИлгиз Лирман улы төрлө олимпиадаларҙа, конкурстарҙа, спорт бәйгеләрендә ҡаҙаныштар яулаған уҡыусыларға Яңы йыл бүләктәре тапшырҙы. Улар араһында Шәүрә Аҡҡужина, Есения Соколова, Алтынай Атанғолова, Иҙел Аҡҡужин, Заһир Баязитовтар бар.\nАртабан район мәҙәниәт йорто хеҙмәткәрҙәре балаларға театрлаштырылған тамаша күрһәттеләр. Сәхнәләге әкиәт геройҙарының мажараларын уҡыусылар тын да алмай ҡаранылар, тиһәк, һис тә арттырыу булмаҫ.\nШунан һуң “Ҡыш Бабайға хат” тип аталған район хәйриә конкурсына йомғаҡ яһалды.\nАкция барышында уҡыусылар бик күп яҡшы эштәр башҡарған һәм улар тураһында “Яҡшы эштәр көндәлеге”нә яҙып барған. Бына шул изге эштәр баһаланды ла инде хәйриә акцияһына йомғаҡ яһағанда.\nБыл балалар проектының еңеүселәре тип Егор Горшенин, Софья Даренских һәм Ульяна Пряхина танылды һәм Ҡыш бабай менән Ҡарһылыу ҡулынан лайыҡлы бүләктәр алды.\nБайрам шыршы тирәләй әйлән-бәйлән уйыны менән тамамланды.


«Көмөш Аҡбуҙат» кино фестиваленә Рәсәй киноһы йондоҙҙары һәм 10 илдән ҡатнашыусылар килә // Мәҙәниәт | новости башинформ.рф\n«Көмөш Аҡбуҙат» кино фестиваленә Рәсәй киноһы йондоҙҙары һәм 10 илдән ҡатнашыусылар килә\n17:15, 6 ноября 2015 Мәҙәниәт\nӨФӨ, 2015 йыл, 6 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.\n«Көмөш Аҡбуҙат» II Халыҡ-ара милли һәм этник кино фестивалендә ҡатнашыу өсөн 36 фильм һайлап алынған. Бөгөн «Башинформ» агентлығында уҙған матбуғат конференцияһында фестивалде ойоштороусылар ошо хаҡта белдерҙе. Рәсәй, Тажикстан, Азербайжан, Ҡырғыҙстан, Мысыр, Эстония, Бангладеш, Әрмәнстан, Иран, Һиндостан һәм Рәсәйҙең 11 төбәге үҙҙәренең эштәрен тәҡдим иткән. 9-12 декабрҙә Евразия гуманистик форумы сиктәрендә Өфөлә «Көмөш Аҡбуҙат» Халыҡ-ара милли һәм этник кино фестивале үтә.\nХалыҡ-ара жюриҙы кинорежиссер, сценарист һәм оператор Ходжакули Нарлиев (Төркмәнстан) етәкләй, шулай уҡ уның составына Дәүләтназар Худоназаров (Тажикстан), кино белгесе һәм кино тәнҡитсеһе Гөлбара Толомушева (Ҡырғыҙстан), режиссер һәм сценарист Виктор Лисакович, актер, кинорежиссер, кинодраматург, продюсер Владимир Грамматиков (Рәсәй) инә.\nФильмдарҙы Актерҙар йортонда һәм «Родина» кинотеатрында бушлай ҡарарға мөмкин. Фестивалде асыу һәм ябыу тантанаһы Конгресс-холда үтәсәк. Кинофестивалдең презентацияһынан һуң ҡунаҡтар «Родина» кинотеатрында шау-шыу тыуҙырған «Батальон» фильмын ҡараясаҡ. Шуға бәйле кинотаҫманың генераль продюсеры Игорь Угольниковтың һәм төп ролде башҡарыусы Мария Кожевникованың килеүе көтөлә. Тантананы алып барыусыларҙың береһе — билдәле актер Александр Белый.\n«Беҙҙә шундай сара уҙғарылыуы бик һәйбәт. Мин бик күп фестивалдәрҙә булдым. Ханты-Мансиҙа — экологик, Пермдә — хәрби, Ҡазанда мосолман киноһы. Хәҙер этник һәм милли кино Башҡортостанда төпләнде. Беҙҙә төп халыҡтың ғына түгел, республикабыҙҙа йәшәүсе башҡа халыҡтарҙың да мәҙәниәтен һәм ғөрөф-ғәҙәттәрен үҫтереүгә иғтибар бүленә», — тип иҫәпләй фестивалдең йәмәғәтселек менән бәйләнеш хеҙмәте етәксеһе Гәүһәр Батталова.\nБашҡортостандан фестиваль программаһы өсөн биш фильм һайлап алынған. Бына улар: Вилүрә Иҫәндәүләтованың «Тәүбә» документаль таҫмаһы һәм Айнур Асҡаровтың «Әсә», Руслан Юлтаевтың «Өс хат», Таңсулпан Бураҡаеваның «Ике күрше», Айсыуаҡ Йомағоловтың «Бибигөл һәм Сәйфелмөлөк» фильмдары.\nФестиваль йомғаҡтары буйынса 10 еңеүсе билдәләнәсәк. Гран-приҙан тыш, туғыҙ номинацияла приздар тапшырыласаҡ.\nТеги: халыҡ-ара кино фестивале,көмөш аҡбуҙат


9 Май , 11:00\nБөйөк Еңеү уңайынан телевизорҙан күрһәтелгән һуғыш киноларын ҡараған, гәзит-журналдарҙан һуғышта ҡатнашҡан ветерандар тураһында уҡыған һайын олатайымды иҫкә алам, уны ниндәйерәк булған икән, тип күҙ алдына килтерергә тырышам.Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, мин уны күрмәнем, ул 89 йәшендә вафат булған. Әммә барлыҡ туғандары уның яҡты иҫтәлеген бөгөн дә онотмай, йөрәгебеҙҙең иң түрендә һаҡлайбыҙ.\n"Олатайым менән ғорурланам"\nҺуғыш... Ҡыҫҡа ғына һүҙ, ә мәғәнәһе бик ҡурҡыныс! Был хәбәр бөтә совет халҡын тетрәндерә. Бөйөк Ватан һуғышы тамамланыуға күп ваҡыт үтһә лә, уның аяныс хәтирәләре күңелдәргә тәрән һеңеп ҡалған. Яҙҙар етеү менән Еңеү байрамын билдәләп үткәндә был ваҡиғалар ҡабат иҫкә төшә...\nБөйөк Еңеү уңайынан телевизорҙан күрһәтелгән һуғыш киноларын ҡараған, гәзит-журналдарҙан һуғышта ҡатнашҡан ветерандар тураһында уҡыған һайын олатайымды иҫкә алам, уны ниндәйерәк булған икән, тип күҙ алдына килтерергә тырышам.\nҠыҙғанысҡа ҡаршы, мин уны күрмәнем, ул 89 йәшендә вафат булған. Әммә барлыҡ туғандары уның яҡты иҫтәлеген бөгөн дә онотмай, йөрәгебеҙҙең иң түрендә һаҡлайбыҙ. Мин олатайым тураһында туғандарҙың, таныш-белештәрҙең һөйләүенән генә беләм.\nОлатайым Муллағәле Вәлиәхмәт улы Ғүмәров 1899 йылда Ишбулды ауылында донъяға килә. Ул һуғышҡа 1941 йылда һуғыш бащланыу менән китә һәм Украина фронтында һуғыша. Олатайым Венгрияны, Чехославакияны азат итеүҙә ҡатнаша. Олатайымдың Венгрияла аяғы яралана һәм Еңәү яҙын госпиталдә ҡаршылай. Һуғышта күрһәткән ҡаһарманлыҡтары өсөн күп кенә миҙалдар менән бүләкләнә: «За боевую заслугу», «За победу над Германией», «За взятие Будапешта» (Венгрия), «Первая степень. Отечественная война». Һуғыштан һуң да юбилей миҙалдары менән бүләкләнеп тора. 1945 йылда тыуған яғына ҡайта. Ҡайтҡас та арыу-талыу белмәй эшләй. Олатайым оҫта ҡуллы була: колхозға сана, арба, дуға, ҡамыт кеүек әйберҙәр, ауыл халҡына тәҙрә яҡтауҙары, ҡапҡастары, рамдар эшләй. Кискеһен буш ваҡыттарында итек теккән. Хатта кантораға дивандар ҙа эшләп ултырта. Ул бик алсаҡ, ихлас күңелле, эшлекле, ярҙамсыл кеше булған. Тормошта яҡшы эҙ ҡалдырған, еңеүҙе яҡынайтыу өсөн фронтта ла, тылда ла хәленән килгәндең барыһын да эшләгән.\nМуллағәле олатай 1988 йылда үлеп ҡала. Ул үҙе үлһә лә уның миҙалдарын, эщләгән әйберҙәрен һаман да ҡәҙерләп һаҡлайбыҙ. Беҙ олатайым менән ғорурланабыҙ, уның хаҡында күңелдәребеҙҙә тик матур хәтирәләр генә һаҡлайбыҙ.\nБөйөк Ватан һуғышының дәһшәтле һәм фәжиғәле көндәре йылдан-йыл йыраҡлаша бара. Ләкин халҡыбыҙ кисергән ҡайғы-хәсрәттәр бер ҡасан да онотолмаҫ. Миллион ғаиләләр өсөн һуғышта һәләк булған, хәбәрһеҙ юғалғандарҙың яҙмышы әле лә билдәһеҙ. Ил азатлығы өсөн изге һуғышта һәләк булғандарҙың исемдәрен мәңгеләштереү эше бөгөн дә дауам итә. Был эштә һәр кем үҙ өлөшөн индерергә тейеш. Бөгөнгө көндә иҫән булған һуғыш һәм тыл ветерандары йәш быуындың тейешле ихтирамын, иғтибарын тойоп йәшәһен ине. Сөнки бөгөнгө тыныс тормошта йәшәүебеҙ өсөн беҙ уларға бурыслы. Өлкән быуындың һуғыш һәм һуғыштан һуңғы героик тормошо беҙҙең өсөн һәр саҡ өлгө. Илебеҙ күге тыныс, аяҙ булһын, һуғыш афәте киләсәк быуындарға ҡағылмаһын!


Башҡорт әҙәбиәте һәм фольклор кафедраһы | Башҡорт дәуләт университеты\nҺеҙ бында: БДУ » Баш Бит » Университет тураһында » Институттар һәм факультеттар » Башҡорт филологияһы һәм журналистика факультеты » Кафедралар » Башҡорт әҙәбиәте һәм фольклор кафедраһы\nБашҡорт әҙәбиәте һәм фольклор кафедраһы\nКафедра мөдире в.б. – Янбаев Илшат Камил улы, филология фәндәре кандидаты, доцент.\nҠыҫҡаса тарихи белешмә: университеттың үҙ аллы уҡыу-уҡытыу берәмеге булараҡ башҡорт әҙәбиәте һәм фольклоры кафедраһы 1957 йылдан бирле эшләп килә. Әммә тамырҙары менән уның тарихы үткән быуаттың баштарына барып ялғана (“Ғәлиә” мәҙрәсәһе, Өфө практик мәғариф институты, К.А. Тимирязев ис. БДПИ). 1930 йылдың октябрендә пединститутта яңы берәмектәр, шул иҫәптән башҡорт теле һәм әҙәбиәте кафедраһы, барлыҡҡа килә.\n50-60-сы йылдарҙа кафедрала Ә.Чаныш кеүек яҙыусылар, Б.Мәғәсүмова, М.Минһажетдинов, Ә.Вахитов кеүек әҙәбиәт ғилеме белгестәре эшләй. Был йылдарҙа кафедра менән талантлы фән һәм уҡыу процесы ойоштороусыһы доцент Х.Зиннәтуллина етәкселек итә. 60-сы йылдар уртаһынан 80-се йылдар башына тиклем күренекле яҙыусы, профессор Ә.Н.Кирәев (Кирәй Мәргән) кафедра мөдире булып эшләй. Уның тарафынан башҡорт фольклористикаһы һәм әҙәбиәт ғилеменә арналған 300 самаһы ғилми хеҙмәт яҙыла, башҡорт, рус, татар, ҡаҙаҡ һ.б. телдәрҙә 50 художестволы китап баҫтырыла. 1982 йылдан 2010 йылдың апрель айына саҡлы кафедра менән филология фәндәре докторы, профессор, БР ФА-ның ағза-корреспонденты Р.Байымов етәкселек итте.\nКафедра республиканың ғилми һәм әҙәби-ижади потенциалы үҫешенә ҙур өлөш индерә. Әле 30-сы йылдар башында уҡ кафедра янында “Шоңҡар” исемле әҙәби түңәрәк ойошторола. Әҙәби кадрҙар әҙерләүгә ҙур өлөш индергәне өсөн һәм ойошторолоуына 50 йыл тулыу айҡанлы студент йәштәрҙең “Шоңҡар” әҙәби-ижади берекмәһе БАССР Юғары Советы Президиумының Почет грамотаһы менән бүләкләнә (1984). 30-сы йылдар аҙағында шоңҡарсылар сафында Башҡортостандың Халыҡ шағиры, Социалистик Хеҙмәт Геройы, Ленин һәм СССР, РСФСР, БАССР-ҙың Дәүләт премиялары лауреаты Мостай Кәрим тәрбиәләнде, Советтар Союзы Геройы Зөбәй Үтәғолов белем алды.\nҒилми-тикшеренеү эшенең төп йүнәлештәре. Кафедраның ғилми-тикшеренеү эштәре түбәндәге йүнәлештәр буйынса алып барыла: 1. Башҡорт әҙәбиәтенең боронғо дәүерҙәрҙән алып бөгөнгө көнгә тиклемге үҫеш тарихы һәм теорияһы. 2. Шәреҡ халыҡтары әҙәбиәттәренең үҙ-ара бәйләнеше һәм йоғонтоһо. 3. Европа мәҙәни системаһында башҡорт әҙәбиәте.\nПрофессор Р.Н.Байымов тарафынан был йүнәлештә бер нисә уҡыу ҡулланмаһы һәм дәреслектәр яҙылды: «Восточная литература. Материалы по истории индийской, иранской, арабской литератур с древнейших времен до середины XVII века» (165 б.); «Литература Востока» (324 б.); «Великие лики и литературные памятники Востока» (Өфө: «Ғилем», 2005, 495 б.).\nБөгөн кафедрала 1 филология фәндәре докторы, профессор (Шәрипова З.Я.), 1 филология фәндәре докторы, доцент (Гәрәева Г.Н.), 4 филология фәндәре кандидаты, доцент (Әлибаев З.А., Мостафина Р.Д., Сибәғәтов Ф.Ш., Янбаев И.К.) һәм 1 өлкән уҡытыусы (Сәфиуллин А.Н.) эшләй. Бер нисә уҡытыусы юғары исемдәргә һәм дәүләт наградаларына лайыҡ булды: З.Шәрипова – Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре, Г.Гәрәева – Башҡортостандың атҡаҙанған мәғариф хеҙмәткәре, З.Әлибаев – Башҡортостандың мәғариф отличнигы.\nКафедра янында башҡорт әҙәбиәте, Рәсәй халыҡтары әҙәбиәттәре буйынса аспирантура һәм докторонтура уңышлы эшләп килә. Кафедра Яҡут-Саха, Бүрәт, Тыва, Хаҡас республикалары һ.б. төбәк ғилми-тикшеренеү үҙәктәре, вуздары менән тығыҙ хеҙмәттәшлек итә, юғары квалификациялы кадрҙар – фән докторҙары һәм кандидаттары әҙерләүгә ҙур өлөш индерә.\nАвторҙаш һәм мөхәрририәт ағзаһы сифатында кафедра уҡытыусылары 6 томлыҡ “Башҡорт әҙәбиәте таприхы”н яҙыуҙа (1991-1996), ҡыҫҡаса һәм күп томлы “Башҡортостан энциклопедияһы”н әҙерләүҙә актив ҡатнашты. Һуңғы ун йыллыҡтар эсендә кафедра ағзалары тарафынан байтаҡ ғилми монографиялар, вуз һәм мәктәп дәреслектәре, уҡыу әсбаптары яҙылды, ғилми-популяр китаптар сығарылды.\nУҡыу-уҡытыу эшенең төп йүнәлештәре. Башҡорт әҙәбиәте һәм фольклоры кафедраһы уҡытыусылары факультеттың көндөҙгө һәм ситтән тороп уҡыу бүлектәрендә түбәндәге фундаменталь курстарҙы алып бара: “Башҡорт фольклоры” (өл. уҡ. Сәфиуллин А.Н.), “ХХ быуат башы-20-се йылдар башҡорт әҙәбиәте” (доц. Гәрәева Г.Н., Янбаев И.К., Сибәғәтов Ф.Ш.), “30-сы йылдар башҡорт әҙәбиәте” (проф. Шәрипова З.Я., доц. Гәрәева Г.Н., Мостафина Р.Д.), “40-50-се йылдар башҡорт әҙәбиәте” (доц. Янбаев И.К., Мостафина Р.Д., өл. уҡ. Сәфиуллин А.Н.), “60-70-се йылдар башҡорт әҙәбиәте” (доц. Сибәғәтов Ф.Ш.), “Хәҙерге башҡорт әҙәбиәте” (доц. Әлибаев З.А.), “Башҡорт әҙәби тәнҡите тарихы” (доц. Мостафина Р.Д.), “Әҙәбиәт ғилеменә инеш” (доц. Гәрәева Г.Н., Әлибаев З.А.), “Әҙәбиәт теорияһы” (проф. Шәрипова З.Я., доц. Әлибаев З.А.), “Шәреҡ әҙәбиәте” (доц. Сибәғәтов Ф.Ш., Янбаев И.К.), шулай уҡ филология факультетында “Башҡорт әҙәбиәте тарихы” курсы (доц. Янбаев И.К.). Факультеттың бөтә бүлектәрендә лә кафедра уҡытыусылары әҙәбиәт буйынса махсус курстар уҡый. 2002 йылда коллектив юғары уҡыу йорттары өсөн “ХХ быуат башҡорт әҙәбиәте” (30 т.б.) дәреслеген әҙерләп баҫтырҙы. Бөгөнгө көндә авторҙар коллективы тағы ла бер мөһим хеҙмәт – “Боронғо һәм урта быуаттарҙа башҡорт художестволы фекере эволюцияһы” дәреслеген төҙөү өҫтөндә эшләй.


Ч танышты рулетка - ВИДЕО Ч. Онлайн танышыу!\nМенән аралашыуы башҡа ҡыҙҙарға теркәлгән\nБеҙ беләһегеҙме, нисек ауыр тәьҫир итеүен интернет ҡыҙыТәьҫир һин тейешһең, һин көлкө булырға тейеш. Ниндәй генә яҙыу мөмкин түгел, һин-булды яуап көтә һәм хәшәрәт. Беҙгә ҡыуаныс бүләк иткән иң яҡшы дизайнер менән таныша башлаған, ҡыҙҙарҙың был аҙымға мотлаҡ баһалаясаҡ. Шул саҡта ғына һеҙ әңгәмәләште ала һәм матур түгел, ләкин дәртле һәм яңы мөнәсәбәттәргә нигеҙ һала ала. Беҙ беләбеҙ, был бик утомительно клавиатура ҡайһы берҙәрен баҫтырып булыр, ә кеҫә телефон йәки планшет тыш артыҡ булды. Сөнки һин шунда күп нәмә һөйләргә теләйем. Ҡыҙғылт - кисереш эмоция һәм был громовая. Был проблема түгел. Эйе, беҙҙең сат өсөн камера менән аралашты. Тере ҡасан һеҙҙең видео булыуы мөмкин тиклем үк ваҡытта бүлмәлә урынлашҡан. Үҙе кеүек үк малай һәм ҡыҙ шөғөлләнгән дүрт видео, фекер алышыу, ниндәй ҙә булһа йәки чатта үткәргән ваҡытын күңеллерәк сара. Иң кеүек эштәр уларҙың бүлмәһе бинаһында булды. Улар йөҙҙәрсә һәм тамашасылар чатта яҙа, уларҙы уҡып барам. Беҙгә бындай мөмкинлек булһа ғына түгел, ә башҡа в у ч. Программаһының мөмкинлектәрен, уның ҡарауы, хатта башҡа яҙмалары. Беренсе - теркәлгән ч тора. Әммә һеҙҙең аккаунт теркәлгән булдырыуҙа ярҙам, һеҙҙең социаль селтәрендә йәки сайтта электрон почта менән бәйле. Әлбиттә, был мәғлүмәттәрҙе башҡа файҙаланыусылар ч күрә алмай, һәр саҡ һеҙҙең аккаунт һәм аноним булып ҡала.\nҺәм бөгөн тв программа: сәғәт\nПрограмма уңайлы табылды\nтв обзор һеҙ бушлай movie tv телетапшырыуҙар программаһы бар\nБында һеҙҙе күрер, бөгөн нимә ТВ-программаның төп ваҡыты аҙағында.\nСәғәт эшләүсе шулай уҡ, көн һәм төн буйы телевизор буйынса бөтөн булған.\nҺеҙ, бөгөн нимә булғанын белә программа эфирға: TV-ТВ һиҙелерлек Movie-советы, бөгөн ул транслит ТВ-программа.\nСәхнә өсөн был һурәттәре, телевизорҙан һәм трейлер нескәлектәре тураһында, актер һәм серияһы Stars. Телевизион программаларын ҡарау мөмкинлегенә һаҡлау һуң шулай еңел булды.\nШулай итеп, һәр серия үҙен табыу, йә үҙең һайлаған dokusoap нәфис фильм.\nТулы метражлы фильмдар булғаны юҡ, йәки криминал журнал, Асыҡ-хоҡуҡи, movie tv каналында һеҙҙең шәхси йәки сигарет тв тв программа нәмә түләүле. Уҡыу бушлай, ағымдағы йылда беҙҙең телевидениеһы телеканалында программаһы менән бөтә. Барыһы ла, барабыҙ, тип телевизор буйынса бөгөн, йәки иртәгә. телевизион программа яҡын көндәрҙә, аныҡлап, ижадсы һәм әлеге ваҡытта эшкәртелә. Бөгөн беҙ һеҙҙең телевидение уңыштар теләйем.\nНисек һәм башҡа күп кенә"технологиялар һәм интернет"тармаҡ хеҙмәттәре, интернет беҙҙең тормошҡа күптән таныш индеҺеҙ тарихы тураһында күп ишеттем, күңел яҡынлығы ярҙам интернет аша табырға һәм ҡәрҙәш ғаилә ныҡлы киләсәген булдыра, әммә тенденция һәм башҡалар булды. Статистика буйынса, процент нисбәте тигеҙ булһа айырылышыу айырылышыу, никахты түгел, шул уҡ ваҡытта йылдан ашыу дауам итә. Был проблемалар булмағандыр? Совместимость буйынса партнер мөһим роль уйнай. Сайтта"фекерҙәш"һәм етди мөнәсәбәт булдырғанда ғына был проблеманы хәл итеү өсөн өсөн тәғәйенләнгән. "Яртыһы"табырға ярҙам һеҙ, кешеләр, мөнәсәбәттәр, һеҙҙең менән уларҙы һеҙҙең өсөн иң уңайлы формаларын ҡабул итә. Совместимость һеҙҙең менән тикшереүҙе күрһәтте, һәр кеше уникаль системаһын баһалау проценты, йәғни һеҙгә мөмкинлектәрегеҙҙе күрһәтергә һәм ауырлыҡтар, уларҙы нисек еңеп сыға ала икән. Бынан тыш, сайттар был сайт борсоған яҡтан берләштереүҙә көслө, татыу интерфейс менән башланды, һәм функциональ етештереүсәнлеген файҙалы. Әлеге ваҡытта улар системаһын контролдә тота ала: Совместимость һәм исемдәр буйынса дата рождения Совместимость йылда тыуған өҫтәрәк Совместимость реактив двигателдәр менән реакцияға тотҡарланыуы совместимость буйынса дата рождения нумерология Заявка на Был беҙҙең ғаилә ағзалары менән идара итеү ысулдары хәрәкәт үҫеше тағы ла бер кеше. Һәм сер түгел, социаль селтәрҙәрҙә был осрашыу өсөн йыш ҡулланыла.\nҺеҙ беҙҙең яңы алыу менән өҫтәмә бурыстар, совместимость кеүек тикшерелде. Сайт тағы бер тапҡыр төп айырмаһы: "Яртыһы"сервис танышырға уникаль онлайн: тиҙ, уңайлы, функциональ. Совместимость өсөн беҙ ике уникаль системаһын эшләгән кеше тикшерелде. Беҙ уйлап, мөхәббәт тип табыу - иң ҙур бәхет, ә етди мөнәсәбәт сайты өсөн генә тәғәйенләнгән. Бөгөнгө көндә беҙгә инде тиҫтә кеше булыуын раҫлай, әммә теләге уйһыулығына сайтҡа күсерә, бының өсөн ошо сайтының мобиль версияһы эшләргә тейеш.\nЫсынлап популяр сайты эшләй ҙур теләк һәм ойоштороусылар ҡатнашлығында тиҫтәләгән, йөҙләгән, меңләгән кеше битараф.\nХайуандар бушлай таныша сайтында\nТик һеҙҙең профиль профилендә тома (эт, бесәй һб.) ҡатын-ҡыҙ йәки ир-ат эҙләү һәм һеҙ, һеҙҙең өсөн тома тура килә. Артабан сәфәр һеҙ был сайтта, һәм һеҙ ҡуллана ала cookies Реклама өсөн персонализированная контент, Социаль-медиа трафик һәм беҙҙең бурыс анализлау. Файл өсөн тәғәйенләнгән был эште мотлаҡ түгел petz менән танышырға, әгәр был һеҙҙең менән риза булһа, зинһар, был битте ҡалдырыу.\nАраһында айырма: беҙ осраштыҡ, беҙ теләгән ҡаршы ала\nМин уйлайым, был яҡшы\nНиндәй айырма, ҡыҙ смс ебәргәндән һуң, ул үҙ-үҙенә ышанған тойола, тап һәм ниндәй айырма, ҡыҙы уҡыта башлайШуға күрә мин, ҡыҙ булараҡ, бик яҡшы булыр ине ул, әгәр ҙә һин ҡунаҡ сифатында: мөмкин булһа, теләйһеңме һин, һин һәм мин). Башҡа әйбер, мин уны табып, бер ниндәй ҙә айырма юҡ. Әгәр ҙә шиғарығыҙ әммә был ғына һинең булып, мин күргән ине, Беҙ осрашырға теләй. Smart S D Fonic китап хаҡы буйынса мин теләр инем"эсенә бара". Йәки банк тәржемә текст хәбәрҙе мин генә түләй ала. Әгәр ярҙамы менән SMS, мин тейеш тип яҙылған.\nМин һиңә ярҙам итә ала\nнисек аласыз уҡып сыҡҡас, мин эҙләгән өҫтәмә Android өсөн, алдан яҙылыу мөмкинлеге бирә алдан сысҡаны бәйләнештәрҙә бер sms яҙыу сиртеүҙән яһалған. Уйлайһығыҙ, күрһәтелгән мин, тип, мин эш өҫтәле тоташыу тибы була, һәм мин уның сиртеү бер генә бирелә, ә ҡала үҙе бара. Тарихы түбәндәге һорау: Мин дуҫ ҡыҙҙары кейә. Йөклө ҡатын-ҡыҙҙар, ә ҡасан ул да шулай артабан, смс ебәрә ир-ат-сысҡан сиртеү бер куат. Улар кеҫә телефоны өсөн ҡумтаға хәүеф баһаланмай смс (СМС өсөн өҫтәмә янғын сигнализацияһы) һәм башҡортостанды тиҙ кеше ала.\nҺәм шулай уҡ башҡа бик күп өлкәләрҙә, мәҫәлән, кеше менән, тәрбиәгә мохтаж.\nЭй) кемдер шиғырҙары араһында айырма белеү һәм теүәл әсегән иретмәлә. мин әле лә шулай тип табылды, кислоталы иретмәләрҙә ярҙамы менән ябай һыу разбавляться сүрәһе - был дөрөҫ. әммә ҡыҙыҡлы ла, тоҙ кеүек әсе күренә (һәм шулай уҡ формула нисек) ваҡыт һәм төрлө реакция. Мин ышанам ни, кем алдан рәхмәт, мин алмай, беҙ башҡалар өсөн түгел, тип тураһында ла уйланырға тура килә.\nНисек теләй йәки һин яҙа тип яҙа ул.\nФабиа арҡаһында, ҡушылмай instagram күптән түгел мин, ләкин быны мин саҡ-саҡ беләм, сөнки мин бер ҡасан (һирәк) һәм ул компьютерҙа ғына түгел, һәр ваҡыт интернет менән файҙалана.\nМин унда булды һәм һуңынан ҡыҙы үҙе табыу"өсөн Кәрәк".\nМин уны баҫабыҙ, ә һуңынан перепрыгивать логинов була.\nЯҙылған, мин бер ни белмәй, Jmd өсөн уединиться менән.'.\nДуҫтарым, хәбәре е. т, улар кем булып һәм нимә күренә-шул ырыуҙың. Мин тел, уның ҡарауы, һуңынан яҙылып китеп следуйте һәм мин кире ҡайттым. Хәҙер минең һорау: ниндәй осраҡтарҙа следуйте һәм instagram менән яҙылыусылар араһында айырма.\n(Мин әлегә ул ғына белә һәм күҙәтеп барыу тураһында яҙылған.) Мин ҡыҙҙарҙы яратмайым, тел һәм sms аша мин, мин һәм һин нимә тип яҙа мин яратам өсөн мөһим булған.\nӘгәр һеҙ яуап бирмәй, мин нимә теләйем, сеанстан һуң мәсьәлә. Һәм мин, ысынлап та минең өсөн мөһим булған яҙырға кәрәк, һәм, йәғни, яратам мин, мин булдым, йәки мин шул яҙырға кәрәк, тип, уны икенсе төрлө була. Һеҙ аласыз ебәрергә хәбәрҙәре"изге валентина көнөнә менән"ҡыҙ, ул ҡушыла изге валентина көнөнә. Нисек өлгөргәндер инде, тип яҙған. ә һин защелкивать Йәки һуңынан тора-башҡа объекттар. минең буйынса партнерҙары менән мин уның фәҡирлеген белә. СМС буйынса. ябай сөнки беҙ осраша алманыҡ. һәм мин һораны, мин, бәлки, һиңә ярҙам итә. һәм мин әйтәм, тип смс яҙған. ысынлап та, мин бер ниндәй ҙә пландары юҡ. мин кисә бер дискотекаға ҡыҙҙы осратып, уның тел менән бәйләнеше буйынса СМС ә хәҙер миңә, өсөн, менән осрашты. Мин нимә яҙа? бөгөн уның буйынса бер йәки почта йәки хат яҙырға йөрөй әлегә тиклем ҡулъяҙма баҫмалар, телефон һәм СМС. Ҡасан (ниндәй сәбәп буйынса) яҙып ала телисез икән, мин уларҙы ҡул аҫтында булырға тырышығыҙ. Әгәр шулай булмаһа, баптистар тәрбиәләү, ғаилә һәм бала була, һәм телевизор юҡ, кәрәк түгел һеҙгә машиналар һәм травмалары булған өсөн, ябай ғына эшкә бара. Мин аңлайым, был реаль түгел тип, ҡайҙа библияла яҙылғанса, тип энергияһы булыуы мөмкин түгел. Вешалка һәм бөтә ҡатын-ҡыҙ ни өсөн йөрөй. Мин ишетмәй һәм, әгәр ҡыҙҙың дуҫы янында булам, улар менән мөрәжәғәт белмәгән эт алмаҫ, әгәр күрә был ғаиләлә ир бала, ул ҡасан булыр, уны табынға саҡырылды, уны һәм уның менән осраша алмай, янына ултырып, ул саҡта ғына түгел, уның ҡасан һәм уның дустары дустар. Был ысынлап та шулай. Бәлки, мин һиңә һөйләүенсә, был бөтә подоплека ниндәй? Ә, никахҡа тиклем билдәһеҙ секс, һәм шулай булырға тейеш, әммә, моғайын, был хаҡта уйлап бармайбыҙ. Зи мин яҙа Зи ҡыҙ менән осрашыу өсөн яҡын арала беҙ тел һәм whatsapp. Һәм мин белергә теләр инем, тип ул тауыш яңғыраны, һәм, һеҙ фекер буйынса, беҙ үҙебеҙ тойоп, дөрестен, ҡасан һуң мин хәбәрҙәр вокал һорау килде. Шулай уҡ, мин уны һиңә бирәбеҙ, ул уны ебәрмәне инде, ул мине эштән ебәрә лә ышанам.\nӘммә был эш түгел.\nЯрай, мин бәхетле егет булһа, улар менән осрашыуҙар, башҡа таныштар бар ине, һәм мин уның йыйылышы һуң яҙылыу мәсьәләһе.\nШатлыҡ менән әйтер инем мин, нимә, уны ярата, әммә быны ҡабул итә алмайбыҙ беҙ, беҙ генә яҙа ала.\nӘгәр ҙә мин уның буйынса ебәрелгән смс йылмайликтар, ул ғына һорау билдәһе күрһәтеү булыр ине, әммә йылмайликтар түгел, ул ысынлап та ебәрә ине. Бада мин быға тиклем тураһында яҙа. SMS-ҙә бәйләнеш булмай. Әлеге осрашыу ойошторола, йәмәғәт урындарында, дуҫтары һәм башҡа мәктәп менән, минең менән булған был. Тел улар өсөн, трусики ебәрәм мин уны. Дуҫтар, һорауы була, ҡыҙ һәм минең менән һөйләшеү түгел, әлегә улар һораны. Мин уны бик тиҙ барып бәҙрәф буласаҡ. Сөнки мин килеүен түгел, ә ҡабат. Мин өйгә ҡайтҡас, мин һаман да насар аша үтеп, эйе, улар уйлап, был яҡшы, ә унан яуап булманы. Шул һорауҙарға минең, һеҙҙең әйтә алмаҫ инем, тип, мин, дөрөҫөн күп ваҡыт, дуҫтар менән яҙған өсөн түгел, ә ҡыҙ менән, бәйләнеш бар. Сөнки"реаль тормош Бада"осрашыу бик етди, һәм башҡа идеялар бар ине. Шулай уҡ мин бындай тәжрибә бар.\nСкачать бушлай пошлый раздевать чатрулетка видеочить ҡыҙы\nтаныш булмаған теркәлгән онлайн видео чат ч видеочивать кейәүгә теләп таныштырҙы. ҡыҙының сайты менән танышып видео секс видео танышты ҡыҙ менән чатрулетка видео менән танышыу сайты таныш булмаған теркәлгән видео онлайн яланғас танышты видео видео трансляции онлайн без чатта теркәлергә


танышыу сайты түләүһеҙ - Бөтә донъя видео чат! Бөтә ил, сит ил, бөтә донъя.\nУңыш булырға тейеш\nДин, тигән фекер славян ҡатын ҡыҙы- донъяла иң матур ҡалаларҙың береһеМудреный түгел, ир-егеттәргә һәм шулай эшләй, тип Һеҙгә засматриваться.\nНи өсөн Һеҙ шулай уҡ бәхетле, ә яртылаш; риза, әммә бөтөнләйгә түгел; һәр ваҡыт һәм ни өсөн һеҙгә ни етмәй.\nОглядеться серле һағыш күңел тултырып.\nһеҙҙең тирәләй күп ҡыҙыҡлы әйберҙәр; уйлау һеҙ үткер түгел.\nБыл тәүге аҙымды яһар өсөн бер мәшәҡәт самоосвобождение капкан. Сит илдә бушлай таныша, улар һеҙ беҙҙең сайттан таба, ғәйәт киң була.Юҡһа, һеҙ үҙегеҙ һәм һөҙөмтә менән ҡәнәғәт ҡалыр, тип, ысын тормош шундай. Вслепую испуга һеҙҙе таныштырам. Шәхси тормошонда уңышһыҙлыҡ һәм яңғыҙлыҡ арының һин. Беҙҙең өсөн һеҙгә мотлаҡ ярҙам менән бушлай таныша ҡыҙыҡлы табыр сикте. Сит илдә ир-егет менән бушлай таныша Иғтибар итергә кәрәк, ир-егет менән йыйылған сит илгә йыйыныуын ҡасан таныштығыҙ. Кеше ваҡыты етмәй беҙҙе бик ихлас һәм дружелюбие, шуға күрә, хаттары буйынса партнерҙар табырға, ҡыҙыҡлы, онотмағыҙ, был кеше менән аралашҡанда иғтибар йүнәлтеүсе алыҫтағы йылы тип хатта.\nБыл сит илдәр менән танышыу, күрше йә урамда, йә ватандаштар менән таныштырҙы, сит ил кешеләре менән буштан теләү һәм ихлас ҡыҙыҡһыныу менән ҡараған мөһим әңгәмәләште.\nһеҙ ышанды, һәм һеҙ уңышһыҙлыҡҡа юлында әрнеү менән бәреп төшөрөүе ихтимал тейеш түгел. Ни тикшкренеүҙәр, сабырлыҡ яҡшы яҡҡа үҙгәрә һәм һеҙҙең тормош.Фекер,"мин һәм минең яҙмышы өсөн һауыттар табылған", сабата, ҡыҙғанысҡа ҡаршы, һәр ваҡыт түгел. Ҡулында үҫһә лә, әгәр бер нәмә лә килеп сыҡманы, тағы бер ҡат һынап ҡарай, һәм уны табыу һәм һеҙ мотлаҡ уңышҡа ирешерһегеҙ ир-егеттең хыялы. Бушлай таныша, ир-егеттәр араһында Европа Бөтә донъяла ир-ат менән танышырға бушлай европала иң ҙур популярлыҡ менән файҙалана. Көнбайыш европа беҙҙең сайтта бик күп ир-егеттәр килде, улар араһында мотлаҡ ҡушылдығы шул, Һеҙҙең кем половинка икенсе роленә дәғүә итә алмай. Ә был буласаҡ австрийҙар, итальяндар йәки башҡа милләт вәкилдәре яҙмышын хәл итергә һәм, әлбиттә, Һеҙгә.\nТөркиә сайтында танышырға\n분석의 중국인 여자'데이트 사이트의 의견의 중국 소녀는 온라인 데이트 사이트\nчатта теркәлергә рулетка менән бушлай онлайн теркәү телефоны таныш булмаған менән триллерҙар видеочивать башҡа ҡыҙҙар менән бушлай теркәү ч рулетка ҡыҙы менән һәм бушлай теркәү видеочивать ҡатын-ҡыҙ өлкәндәр өсөн бушлай таныша интим танышты видео сайтында танышырға юллау өсөн таныштырҙы.


Дәрттәренә иҫең китер! » Башҡортостан гәзите\nДәрттәренә иҫең китер!\n25-07-2014, 05:00 // Пенсионер // Баҫып сығарырға\nБашҡортостан һәм Свердловск өлкәһенең ветеран ойошмаларын эшлекле дуҫлыҡ ептәре бәйләй. Былтыр республикабыҙҙың ошо хәрәкәт вәкилдәре Екатеринбургта булғайны, әле күршеләрҙең 25 кешенән торған делегацияһы беҙгә килде. Нефтекама ҡалаһында ике төбәктең ветеран ойошмалары етәкселәре ҡатнашлығында күсмә кәңәшмә уҙғарылды. Тәжрибә уртаҡлашыу менән бер рәттән, Бөйөк Еңеүҙең 70 йыллығына әҙерлек мәсьәләләре лә ҡаралды.\n...Оло йәштәгеләргә күп кәрәкме ни?! “Яңауыл” тимер юл вокзалында тынлы оркестр менән тантаналы ҡаршы алыу, көндөң болотло, йонсоу булыуына ҡарамаҫтан, ҡунаҡтарҙың күңелен һиҙелерлек күтәреп ебәрҙе. Улар, хужалар менән ихлас күрешеп, хәл-әхүәл һорашты. Вокзал алдында тимер юлсылар хөрмәтенә ҡуйылған тарихи паровоз янында фотоға төшкәндән һуң, ҡунаҡтар тарих-тыуған яҡты өйрәнеү музейында булды. Бында уларҙы Яңауыл районы хакимиәте башлығы Илшат Вәзиғәтов йылы тәбрикләне, райондың тарихы һәм бөгөнгө хәле менән ҡыҫҡаса таныштырҙы.\nНефтекамалағы музейҙа, библиоүҙәктә булыу ҙа ветерандарҙың ҡыҙыҡһыныуын арттырҙы. Компьютер технологиялары үҙләштерелгән “Өсөнсө быуын университеты” эшенең яҡшы ойошторолғанын барыһы ла билдәләп үтте. Ике төбәктең ветеран ойошмалары етәкселәре Еңеү скверындағы Мәңгелек ут монументына сәскә һалды, илебеҙ азатлығы өсөн һәләк булғандарҙы бер минутҡа тын ҡалып иҫкә алды.\nКәңәшмәнең икенсе көнөндәге пленар ултырыш та бик йөкмәткеле булды. Башҡортостандың хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министры Ленара Иванова ветерандар тураһында хәстәрлектең сағыу миҫалы булараҡ республикала 2011 йылдан тормошҡа ашырылған “Өсөнсө быуын университеты” һәм “Социаль туризм” программалары тураһында ентекле һөйләне. Был саралар өлкәндәрҙе үҙ донъяһында ғына сикләнеп йәшәүҙән арындыра, төрлө яҡлы мөмкинлектәрен тормошҡа ашырырға булышлыҡ итә. Ошо өс йыл эсендә 52 мең пенсионер компьютер серҙәрен өйрәнһә, 12 меңдән ашыу ветеран арзаныраҡ хаҡҡа туристик путевка алған.\nНефтекама ҡалаһы хакимиәте башлығы Рәшит Дәүләтов, ике төбәктең ветерандар советы рәйестәре Марат Муллағәлләмов менән Юрий Судаков һәм башҡалар ветерандарҙы торлаҡ менән тәьмин итеү, уларҙы дауалау һәм һауыҡтырыу, йәш быуынды тәрбиәләүҙә өлкәндәрҙең лайыҡлы өлөшө тураһында һөйләне.\nЕңеүҙең 70 йыллығы айҡанлы үткәреләсәк саралар, әлбиттә, ҡорҙа ҡатнашыусыларҙың иғтибар үҙәгендә булды. Ветеран ойошмаларының төрлө кимәлдәге етәкселәре билдәләүенсә, һөйләшеү барыһы өсөн дә бик файҙалы. Кәңәшмәлә ҡатнашыусылар Башҡортостанда һәм Свердловск өлкәһендә йәшәүселәргә мөрәжәғәт ҡабул итте һәм төрлө кимәлдәге власть органдарын, йәмәғәтселекте, тәү сиратта йәштәрҙе Бөйөк Еңеүҙең 70 йыллығын лайыҡлы ҡаршылау өсөн бар тырышлыҡты һалырға саҡырҙы.\nБөтөн илгә билдәле Нефтекама автозаводына ойошторолған экскурсияла, Краснокама районы үҙәге Николо-Березовка ауылындағы Никола ҡорамында булғандан һуң ветеран ойошмалары етәкселәре, аралашыуҙан дәрт һәм дарман алып, яңы йүнәлештәр асыҡлап, үҙ төбәктәренә юлланды.


Һандарҙа – кешеләр яҙмышы » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Махсус бит » Проблема » Һандарҙа – кешеләр яҙмышы\nӘбейҙең улы араҡы еҫе аңҡытып килеп инде лә, үҙенең эскелеге арҡаһында ғаиләһеҙ, эшһеҙ ҡалыуын һөйләне, әсәһенә һуғып ебәреүенә бик үкенеүен әйтте, биргән ҡағыҙҙарға ҡултамғаһын ҡуйып, йәһәт кенә сығып олаҡты.\nКоллегам был “ир уҙаманы”ның йыш ҡына әсәһенә ҡул күтәреүен, бер ҙә генә эскелеген ташларға теләмәгәнен һөйләне. Йәл. Әсәй кеше ошо тормош тураһында хыялланғанмы ни?\nТап ошондай боласылар менән эшләй ҙә инде Өфө ҡалаһының йәмәғәт именлеген һаҡлаусы инспекторҙар. Үткән туғыҙ айҙа ғына 2584 низағ ҡуптарыусыға ҡарата административ хоҡуҡ боҙған өсөн протоколдар төҙөлөп, улар яуапҡа тарттырылған. Уйлап ҡараһаң, миллионлы ҡала өсөн был күп тә түгел кеүек, тик ошо һан тирәләй нисәмә әсәй, ҡатын, бала әсе күҙ йәшен түгәлер – әйтеүе ауыр.\nЙәмәғәт именлеген һаҡлаусы инспекторҙар төнгө тынлыҡты боҙған, башҡаларға ҡамасаулаған өсөн 1800 кешене яуаплылыҡҡа тарттырған. Уларҙың бөтәһе лә хакимиәттең административ комиссияларында тикшерелеп, законға ярашлы, штраф түләүгә мәжбүр ителгән. Үҙәктә ҡала буйынса таралған алыпһатарҙар менән эш бик ҡәтғи ҡуйылған. Хәҙер кем, нисек, ҡайҙа һәм нимә менән һатыу итергә тейеш – аныҡ ҡына билдәләнгән. Әлбиттә, һалым түләүҙән ҡотолорға маташып, хакимиәттең рөхсәтенән тыш ҡасып-боҫоп һатып итеүселәр етерлек. Тик был тағы ла административ хоҡуҡ боҙоу булып сыға. Хөрмәтле өфөләргә, нимәнелер һатыуға сығарыр алдынан, иң тәүҙә бөтә нескәлеген еренә еткереп, кәрәкле документтар йыйығыҙ, зинһар, тип әйтер инем.\nБалалар, уларҙың ғаиләлә тәрбиәләнеүе үҙәктә айырым иғтибарҙа тотола. Ошо көнгә тиклем бәлиғ булмағандар эше буйынса инспекторҙар төрлө профилактик органда иҫәптә торған 2370 бала менән эшләгән. Индивидуаль һөйләшеү, йәшәгән һәм уҡыған ерҙәрендә күрешеү үҫмерҙәргә артабан хоҡуҡ боҙоу юлынан сығырға ярҙам итә. Асоциаль тормош алып барған 1734 ата-әсә асыҡланған. Был ғаиләләр ҙа йәшәү урыны буйынса иҫәпкә ҡуйылып, күҙәтеүгә алынған.\nҮтеп барған йылдың туғыҙ айына йәмәғәт именлеген һаҡлаусылар ошо рәүешле йомғаҡ яһаны. Үҙәктә эш гөрләй. Һандар бермә-бер арта. Ә уларҙа – кешеләр яҙмышы... Ғазраилдан да ҡурҡыныс атай... Туҡмалған әбей... Әсәһен бер көн айныҡ күрмәгән ас балалар...\nАҙғынлыҡтан араласы, иман насип итсе, Хоҙай!\nӨфө ҡалаһы хакимиәтенең Йәмәғәт именлеген һаҡлау үҙәге белгесе, психолог.\nСығыу ваҡыты 16-11-2017, 09:00 | Ҡаранылар: 670\nЭскелек яҡшыға алып бармай\nАта-әсә, «комендант сәғәте» тураһында онотма!


Сәйләндәргә йән өрә » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Йәмғиәт » Сәйләндәргә йән өрә\nСәйләндәргә йән өрә 30.11.2013 // Йәмғиәт\nАлма ағасынан йыраҡ төшмәй, тиҙәр. Ҡыҙҙың ата-әсәһе лә ауылда алтын ҡуллыларҙан һанала. Әсәһе — тирә-яҡта танылған тегеүсе, ә атаһы — колхоздың, райондың алдынғы комбайнсыһы. Бынан тыш, Үзбәк ағай балта оҫтаһы ла була. Өҫтәүенә, улар иртәнән кискә тиклем колхоз эшенән ҡайтмай. “Ауылда һәләтемде үҫтерерлек, дөрөҫ йүнәлеш алырлыҡ мөмкинлек булһа, бәлки, икенсе һөнәр һайлар инем. Бәхетемә, һуңлап булһа ла, яратҡан эшемде таптым. Шуға күрә атай-әсәйҙәргә балаларына ҡарата бик иғтибарлы булырға кәңәш итәм: уларҙың нимәгә әүәҫлеген ваҡытында асыҡлаһындар, һәләтен үҫтерһендәр һәм ынтылышына ҡаршы килмәһендәр ине”, — ти әңгәмәләшсем.\nҺөнәр һайлау ваҡыты еткәс, Нәзирә Башҡорт дәүләт педагогия институтының физика-математика факультетына юл тота. Дүртенсе курста уҡығанда яҙмышын күптән дуҫлашып йөрөгән егете Илдар менән бәйләй. Ә диплом алғас, үҙенең белем алған усағына – Үрге Йәркәйҙең 1-се мәктәбенә – эшкә ҡайта.\nКурсташтары уҡыған ваҡытта һәр саҡ ҡыҙҙың ыҫпай, зауыҡ менән кейенеп йөрөүенә ҡыҙыға. Кибеттәрҙә лә тауарға ҡытлыҡ ваҡыт бит, Нәзирә уларҙы ҡайҙан таба һуң? Баҡһаң, ул матурҙан-матур күлдәктәрҙе үҙе тегә икән. Әсә булғас, балалары Эльвина менән Русланды ла яңы комбинезон, курткалар тегеп һөйөндөрә, йылы кейемдәр бәйләп кейҙерә.\n1988 йылда ғаилә башлығы, бөйөк төҙөлөш тураһында ишетеп, Ағиҙел ҡалаһына сығып китә. Бер йылдан ғаиләһе лә бында килеп төпләнә. Тик Нәзирәгә һөнәре буйынса эш табылмай. Сараһыҙлыҡтан төрлө шөғөлдө үҙ итергә, эшһеҙ ултырырға ла, икенсе ҡалаға күсенеп торорға ла, “Савитар” балаларға өҫтәмә белем биреү үҙәгендә түңәрәктәр алып барырға ла тура килә.\nБер мәл ауыр сир уны аяҡтан йыға. Табиптар ниндәй генә яман диагноз ҡуйып бөтмәй. Бәхеткә, улар раҫланмай. Өйҙә ултырғанда Нәзирә: “Эшһеҙ нишләрмен?” – тип ҡайғыра. Ә башына көн дә “сәйлән” тигән һүҙ инә. Ни өсөн сәйлән һуң әле, ғүмергә ҡулына алған әйбере түгел дәһә?! Ә шулай ҙа бер көндә сәйлән һатып алып, “бонсай ағасы” эшләргә ниәт итә.\nНәзирәнең тәүге ижад емеше бик матур килеп сыға. Туғандары, яҡындары шаҡ ҡата. Ошо миҙгелдән башлап гүзәл ханымда, әйтерһең, икенсе һулыш асыла. Хәҙер ул үҙенең тормошон сәйләнһеҙ күҙ алдына ла килтермәй.\n— Бер күрәҙәсе: “Һине сәйлән Хоҙай менән бәйләйәсәк”, — тигәйне. Бөгөн килеп, был һүҙҙәргә ышанып та ҡуям, сөнки эш кабинетыма инеү менән рәхәтлек, иркенлек тоям. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, һуңғы араларҙа ҡағыҙ мәшәҡәте күбәйеп китте, ә көнө буйы яҙып ултырғансы, балаларға яңы әйберҙәр эшләргә өйрәтергә булыр ине. Ғәҙәттә, беҙ 8 Мартҡа тиклем сәскәләр, төрлө композициялар эшләйбеҙ, ә һуңынан биҙәнеү әйберҙәренә тотонабыҙ. Беләҙектәр, алҡалар, сәйләндәрҙең үрнәктәрен барлағанда ла модала булғандарын, Голливуд артистары, билдәле йырсылар таҡҡандарын ғына һайларға тырышам, шуға күрә мин телевизор ҡарағанда кешенең йөҙөнә иғтибар иткәнсе, башта уның биҙәүестәренә күҙ ташлайым. Ваҡыт булғанда “Модный приговор” тапшырыуын, Надежда Бабкинаның ынйы-мәрйендәрен ҡыҙыҡһынып күҙәтәм. Бөгөн, мәҫәлән, шамбала стилендәге биҙәүестәр модала, пандора беләҙектәрен, Америка бауын яратып тағалар.\nӘйберҙәремде еренә еткереп, бер йөйөн дә ҡалдырмайынса әҙерләргә күнеккәнмен, уҡыусыларҙан да шуны талап итәм. Сифат менән бөхтәлек — ижадыбыҙҙа төп төшөнсәләр.\nТағы ла мин балаларҙы тәбиғәткә яҡыныраҡ булырға саҡырам. Урамда йөрөгәндә һәр япраҡҡа, ағас һәм сәскәгә иғтибар итергә ҡушам, сөнки һуңынан уларҙы ижадыбыҙға күсерәбеҙ. Ҡыҙҙар бигерәк тә биҙәүес әйберҙәр үрергә ярата. Был тәбиғи ҙә, сөнки һәр ҡатын-ҡыҙ үҙенең тышҡы ҡиәфәтенә, аксессуарҙарына иғтибар бирергә тейеш. Миңә Коко Шанелдең “Кем биҙәүес әйберҙәр йөрөтә белмәй, шул ғына алтын таға” тигән һүҙҙәре оҡшай. Тимәк, төҙәнеү-биҙәнеү ҙә үҙе бер сәнғәт икән.\nТүңәрәктә беҙ бик күп эште күмәкләп башҡарабыҙ. Һуңынан ҡыҙ һәм малайҙар теге йәки был композицияны үҙҙәре яһай. Сәйлән ҡулдарҙың, бармаҡтарҙың йүгереклеген генә үҫтереп ҡалмай, ә баланы уйланырға, иғтибарлыҡҡа, сабырлыҡҡа ла өйрәтә. Әлеге шөғөл артыҡ күп сығым талап итмәй, бары теләк кәрәк. Сәйлән, ҡармаҡ ебе, тимер сым – беҙҙең төп эш материалдары.\nӘлбиттә, ҡала кибеттәре фурнитураға бай түгел. Күберәк ҡытай сәйләнен һатып алабыҙ. Чех сәйләне сифатлыларҙан һанала, тик улар беҙҙә юҡ. Ярай, вахта ысулы менән эшкә йөрөүсе тормош иптәшем Мәскәүҙә осратһа, алып ҡайта. Әле түҙемһеҙләнеп һеңлемдең Америкала һатып алған сәйләндәрен көтәм. Ҡыҫҡаһы, туғандарым һәр яҡлап ярҙам итергә тырыша. Улым да, телефон аша ебәргән фотоларҙы баһалап: “Әсәй, әйберҙәрең иҫ китмәле, һиндә сағыу талант бар”, — тип күңелемде үҫтереп ебәрә.\nШәхсән үҙем сәскәләр яһарға яратам. Ә уларҙы һөйөү, әлбиттә, әсәйҙән киләлер, сөнки уның баҡсаһы яҙлы-көҙлө шау сәскәлә ултыра. Үҙебеҙ баҡса тотҡанда ла сәскәне күп итеп үҫтерә инем. Хәҙер иһә был матурлыҡты ижадымда сағылдырам. Бына был раузаларҙың да (иң яратҡан сәскәләрем) үҙ тарихы бар. Иптәшемдең 8 Мартҡа вахтанан ҡайтып етмәйәсәген белгәс, үҙемә үҙем бүләк яһарға булдым, сөнки Илдар байрамда һис сәскәһеҙ ҡалдырмай ине. Сәскәләрен эшләргә, әле япраҡтарын иҫәпкә алмайынса, берәр килограмлап сәйлән киткәндер. Ваҡыт булған һайын тырыштым һәм 8 Мартҡа бүләгемде өлгөрттөм, — ти Нәзирә Үзбәк ҡыҙы, ялҡын сәсеп торған рауза гөлләмәһен күрһәтеп.\nҠараһаң, уның һәр эше янып, балҡып тора. Ә Нәзирә Нуретдинованың бер эше хатта “Золотая крона-2013” Бөтә Рәсәй дистанцион ижад конкурсында беренсе урынды алған! Афарин!\n— Уҡыусыларымдың уңыштарын күреп һөйөнәм. Киләсәктә балалар менән Рәсәй һәм Башҡортостан флагын эшләргә, ә үҙем ҙур картина сигергә хыялланам, — ти етәксе.\nНәзирә Үзбәк ҡыҙы осрашыуға килгәндә әңгәмәләшсемдең костюмына тап килгән бик матур беләҙектәренә, төймәләренә иғтибар иттем. Баҡһаң, һәр күлдәгенә тәғәйен биҙәүестәре бар икән. Бәлки, муйындарыбыҙға ҡатлы-ҡатлы алтын сылбыр уратҡансы, геройым кеүек, килешле генә төймә тағып ҡуйһаҡ, тағы ла күркәмерәк күренербеҙ, ә?!\nАвтор: Г. ҒҮМӘРОВА.\nРайон: Ағиҙел ҡалаһы.


"Китап" нәшриәте бер йылда 317 төр китап продукцияһы сығарған // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\n"Китап" нәшриәте бер йылда 317 төр китап продукцияһы сығарған\n10:40, 18 января 2010 Йәмғиәт\nЗәйнәб Биишева исемендәге Башҡорт “Китап” нәшриәте өсөн уҙған йыл юбилейлы булды: нәшриәт октябрҙә үҙенең 90 йыллығын билдәләне. Юбилейға әҙерлек сиктәрендә республика райондары буйлап автойөрөү, китап продукцияһының, яңы сыҡҡан баҫмаларҙың күргәҙмәһе, “Китап” авторҙарының уҡыусылар менән осрашыуҙары һәм башҡа төрлө саралар үтте.\n2009 йылда “Китап” нәшриәте 317 төр продукция баҫтырған, шулар иҫәбендә 103 уҡыу-педагогик әсбап, 118 исемлектә художестволы әҙәбиәт, балалар әҙәбиәте – 26, фәнни-популяр әҙәбиәт – 46 һәм 24 башҡа төрҙәге баҫма нәшер ителгән. 2008 йылға ҡарағанда был 16 төргә күберәк.\n«Китап» уҡыу әсбаптарын баҫтырыу һәм республика милли мәктәптәрен тәьмин итеүҙе дауам итә. Илдәге һәм төбәктәге мөһим хәл-ваҡиғаларға, иҫтәлекле даталарға бәйле әҙәбиәт тә йыл һайын нәшер ителә. Башҡортостан Хөкүмәте ярҙамы менән “Китап” нәшритәте 2008 йылда уҡ беренселәрҙән булып Еңеүҙең 65 йыллығына ҡарата Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусыларҙың китаптарын баҫтырыу эшен башланы. 2010 йылдың май айына тиклем ошондай 40 китап сығарырға планлаштырыла.\n“Китап” нәшриәте заман менән бергә атлай, уҡыусыларҙы һәм һатып алыусыларҙы күберәк йәлеп итеү маҡсатында интернет-ресурстар ҡуллана. Яңы баҫмалар, адрес һәм телефондар, хаҡтар тураһында мәғлүмәтте www.kitap-ufa.ru сайтынан табырға мөмкин.\nТеги: китап нәшриәте


Республикала бер аҙ йылытҡандан һуң йәнә һалҡынайта // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\n9:41, 23 сентября 2021 Йәмғиәт\nРеспубликала бер аҙ йылытҡандан һуң йәнә һалҡынайта. Башгидрометүҙәк мәғлүмәттәре буйынса, 23 сентябрҙән 26-һына тиклем республикала +8,+10 градус йылы булыуы көтөлә. Һауа температураһы төндә +2,+8 градус, урыны менән 0,-5 градусҡаса һыуытып, ҡырау төшөүе ихтимал, көндөҙ 11-17 градус.\nЛәкин 26 сентябрҙән 27-һенә ҡарай төндә һалҡын атмосфера фронтының үтеүе көтөлә. Ҡар ҡатыш ямғыр яуыуы мөмкин. Һауа температураһының ҡапыл төндә -1,-6, көндөҙ +4,+9 градусҡаса түбәнәйеүе көтөлә. Башҡортостанда уртаса тәүлек температураһы +1,+6 градус була.


Башҡортостандың Хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығы бөгөн йыл йомғаҡтарын барланы\nТантанала билдәләнеүенсә, уҙып барған йылда республика халҡына төрлө ҡатмарлы мәсьәләләрҙе хәл итергә тура килде. Башҡортостандың ҡайһы бер район-ҡалалары тәбиғәт ғәрәсәтенән зыян күргәндә, республикабыҙ Украина ҡасаҡтарына һәм Ҡырымға ярҙам ҡулы һуҙғанда ла ведомство вәкилдәре был сараларҙан ситтә ҡалманы.\n2014 йыл шулай уҡ минималь эш хаҡының күтәрелеүе менән дә иҫтә ҡаласаҡ. Сара сиктәрендә республика тормошон яҡтыртҡан матбуғат һәм киң мәғлүмәт саралары хеҙмәткәрҙәре лә тәбрикләнде. Улар араһында хеҙмәттәштәребеҙ Рәмилә Исмәғилева менән Юлиә Тютина ла бар. Тырыш журналистарға министрлыҡтың Рәхмәт хаты һәм ҡиммәтле бүләктәр тапшырылды.\nЛенара Иванова, Башҡортостандың хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министры: «Уҙып барған йыл ведомство өсөн еңелдән булманы. Ҡасаҡтарға, Ҡырым республикаһы халҡына ярҙам күрһәтеү буйынса, көслө дауылдан зыян күреүселәр менән етди эш алып барҙыҡ. Был мәсьәләләрҙе уңышлы атҡарып сыҡтыҡ, тиер инем. Беҙҙең ошо йүнәлештәге эшмәкәрлектә ярҙам итеүселәргә ҙур рәхмәт».


Баш ҡалала вакансиялар һаны кәмегән // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nБаш ҡалала вакансиялар һаны кәмегән\n16:53, 3 октября 2011 Иҡтисад\nӨфөлә буш эш урындары кәмегән. Үткән аҙна һөҙөмтәләре буйынса хеҙмәт баҙарында көсөргәнешлек коэффициенты, йәғни эшһеҙ граждандар һәм вакансияларҙың нисбәте 0,76 тәшкил итә. Бер аҙна элек кенә был күрһәткес 0,6-ға тиң булған.\nӘлеге ваҡытта ҡалала 12400 буш эш урыны иҫәпләнә. Был сентябрь уртаһындағы күрһәткестәргә ҡарағанда яҡынса 3500 вакансияға кәмерәк. Ә теркәлгән эшһеҙлек кимәле Башҡортостанда үҙгәрешһеҙ ҡалған – 1,61 процент. Рәсми рәүештә теркәлгән эшһеҙҙәр һаны ла үҙгәрмәгән – яҡынса 9 мең. Өфөнөң Халыҡ мәшғүллеге үҙәгендә бөгөн йәмғеһе яҡынса 9500 кеше иҫәптә тора.


Үткәненә баҡҡан – киләсәге ишеген дә ҡаҡҡан\n– Китап һүҙҙәре тиелмәһен, ысынлап та ла шулай: уҡыусы балалар менән осрашыуҙар минең өсөн – әйтеп бөтөргөһөҙ яуаплы. Заманында, сағыштырмаса ҡыҫҡа арала, әлбиттә, мәктәптә эшләп алыуымдан – һәр дәрескә, йәшермәйем, ҡыл күперҙәй күреп, ентекле әҙерләнеүемдәнме, үҙ уҡытыусыларымдың, рәхмәттәрем сикһеҙ, тәрән ғилемле, киң даирәле, һиҙгер йөрәкле булыуынандыр ҙа, киләсәгебеҙҙең бына әле, алдыбыҙҙа, бәлки, шуҡ ҡиәфәттә лә, әммә ихлас баҫып тороуынандыр ҙа – гел тулҡынланам, гүйә – имтихандамын. Сөнки ҡайҙалыр сит мәмләкәттәрҙә иң башта, бәлки, аҡса эшләргә өйрәтелһә лә, беҙҙә тәү нәүбәттә баҡса, рухи сәскәлек яһауға өндәлеүе, ә дөйөм кешелектең бейек вә бөйөк әхләҡи, рухи сифаттарының, күңел матурлығының, тормошҡа ижади ҡарауҙың иртәме-кисме барыбер ҙә уңышҡа килтергәнен аң...\nТөшкө табында бала–сағаларҙың тапҡыр һүҙҙәре, улар менән бәйле ҡыҙыҡлы ваҡиғаларҙы иҫкә алабыҙ.\nХалҡыбыҙ элек-электән “Йорт һатып алма, күрше һатып ал” тигән. Һеҙҙең күршеләрегеҙ ниндәй, дуҫтар? Улар менән аралашаһығыҙмы?\nБеҙҙә ҡунаҡта - Риф Арыҫлан\nУның йырҙарын бик күптәр яратып тыңлай. Иҫ киткес моңло был йырҙар бихисап кешенең күңеленә ауаздаш. Ә зәңгәр күҙле ҡыҙ хаҡындағыһын халыҡ йыры тип уйлаусылар ҙа бар. Популяр йырҙар авторы, һөнәрҙәшебеҙ, “Юлдаш” радиоһының музыкаль мөхәррире, продюсер, Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре Риф Арыҫланов "Самауыр янында" ҡунаҡта.\nБеҙҙә ҡунаҡта - Тимур Рамазанов\nХөсәйен Әхмәтов исемендәге Башҡорт дәүләт филармонияһының "Карауан" төркөмө солисы Тимур Рамазанов "Урал моно-2018" фестивалендә сығыш яһап, беренсе урынға лайыҡ булды. Уны ошо еңеүе менән ҡотланыҡ, ижади тормошондағы башҡа яңылыҡтар менән таныштыҡ.\nПенсионерҙарға, инвалидтарға, аҙ тәьмин ителгән ғаиләләргә, ата-әсә ҡарауынан мәхрүм ҡалған балаларға, ауыр тормош хәлендә ҡалған кешеләргә үҙҙәрен йәмғиәттең тулы хоҡуҡлы гражданы итеп тойорға ярҙам итеүселәрҙе беҙ социаль хеҙмәткәрҙәр тип атайбыҙ. Ябай ғына тойолған эштәрҙе атҡарыу өсөн социаль хеҙмәткәр ярҙамға мохтаж кешене тыңлай белергә, уға йылы һүҙен йәлләмәҫкә тейеш. Сөнки был һөнәрҙең төп нигеҙе - кешелеклелек, итәғәтлелек һәм иплелек. Беҙ быны бер ваҡытта ла онотмайбыҙ, - ти социаль хеҙмәткәрҙәр. Был өлкәне улар ни өсөн һайлай? Социаль хеҙмәткәр булып кемдәр эшләй ала? Сығарылышта ошо темаға һөйләшәбеҙ.


'Берҙән-бер, берәү генә!'\nПресса ⇒ "Берҙән-бер, берәү генә!"\n"Берҙән-бер, берәү генә!"\nАвтор: Зөһрә ҠОТЛОГИЛДИНА/ "Башҡортостан гәзитә"\n“Башҡорт Пугачеваһы”. Үҙенән-үҙе күңелгә шундай сағыштырыу килде, республикабыҙҙың халыҡ артисы Әлфиә Юлсуринаның концертын ҡарағас. Тамаша ысын мәғәнәһендә юғары кимәлдәге йыр театрының сығышы булды. Бенефисҡа килгән зауыҡлы тамашасы үҙҙәре өсөн өр-яңы Әлфиә Юлсуринаны асты\nЗөһрә ҠОТЛОГИЛДИНА/ "Башҡортостан гәзитә". 02.12.2015


Тикшереү » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Аҡмулла » Тикшереү\nТикшереү 17.06.2016 // Аҡмулла\n– Киләләр! – тип бөтә мәктәпкә һөрән һалды, тәҙрәнән күҙен алмай, иртәнән бирле “һаҡта” торған Тәскирә апай.\nБына мәктәп директоры, таҡ-тоҡ атлап, ишек янына килеп баҫты.\n– Хуш килдегеҙ, ҡәҙерле ҡунаҡтар! – тине ул һәм күршеһе Әҡлимәнән кисә генә бешертеп алған түңәрәк икмәкте ҡунаҡтарға һуҙҙы.\nДиректор урынбаҫары, итәғәтле йылмайып, ҡунаҡтарҙы сәй табынына саҡырҙы...\n– Беҙ ашарға килмәнек, ә тикшерергә! – тине күҙлек кейгән олпат ҡына ханым. Эргәһендә торған биш-алты тикшереүсе лә етәкселәрен хуплап баш ҡаҡты.\nХәлдең бындай боролош алыуын күҙ алдына ла килтермәгән директор менән урынбаҫар баҙап ҡалды. “Бөттө баш, былай булғас” тигән уй икеһенең дә мейеһен ярып үтте, бик ҡаты тотонорға итәләр бит былар!\nКомиссия алдан уҡ махсус әҙерләп ҡуйған класс бүлмәһенә инеп урынлашҡас, мәктәп эсе тып-тын ҡалды. Уҡыусылар ҙа кластарҙа, уҡытыусыларының хәлен аңлап, китапҡа төбәлеп, шымып ҡалған. Мин дә үҙемдең сиратты мөмкин тиклем тынысыраҡ булырға тырышып көтәм. Бына аяҡ тауыштары тынлыҡты боҙҙо.\n– Гөлсөм Мирхәтовна, пландарығыҙҙы тотоп тикшереү комиссияһы алдына барығыҙ!\nМин, пландар тултырылған папкамды ҡәҙерле нәмәләй нығыраҡ ҡыҫып, тикшереүселәр алдына ғәйепле балалай килеп баҫтым. Әйтерһең дә, балаларға егерме йыл дәрес бирмәгәнмен, ата-әсәләр алдында иҫәпһеҙ-һанһыҙ йыйылыштар үткәрмәгәнмен, педсовет, методсовет һәм башҡа бик күп “совет”тарҙа сығыш яһамағанмын...\n– Тәк, тәк, ниндәй программа, ниндәй уҡытыу әсбаптары менән эшләйһегеҙ? Дәрестәрҙә нимә ҡулланаһығыҙ? Бына, мәҫәлән, “Һыу” темаһында нимә ҡулландығыҙ, бына был уҡыусыға фәлән-фәлән темала ниңә бындай билдә ҡуйҙығыҙ? – тигән һәм тағы ла бик күп һорауҙар яуҙыра башланылар.\nШул саҡ миңә ниндәйҙер көс өҫтәлгәндәй булды, бөтә һорауҙарға ла аныҡ яуап биреп, пландарым менән таныштырҙым.\n– Ә хәҙер класс бүлмәгеҙҙе һәм уҡытыу йыһаздарын күрһәтегеҙ, – тип артымдан бер нисә тикшереүсе эйәрҙе.\n...Йәйге отпускым бөтөп, эшкә сыҡҡас та класс бүлмәмде күреп эсем бошоп китте. Эй, шул аҡса етмәүҙәре! Мәктәп тигәндә һәр ваҡыт бюджетта аҡса юҡ! Балаларҙың ни ғәйебе, миллионерҙарҙың мәғариф өлкәһендә булмағанына. Бар аҡсамды йыйып, район үҙәгенә юлландым. Класс бүлмәһенең стеналарын тигеҙләргә шпаклевка, уның өҫтөнән ағартырға аҡбур, иҙәндәр, парталар, ултырғыстар, тәҙрә төптәрен, йылытыу торбалары буярға бер нисә банка буяу, щеткалар һәм башҡа хәтһеҙ әйберҙәрҙе таксиға тейәп алып ҡайттым. Бынамын тигән ремонт яһаным, хатта уҡыу әсбаптарын, балаларҙың эштәрен теҙергә тип бәләкәй генә яңы шкаф та һатып алып ҡуйҙым. Беҙҙең уҡыусылар кемдән кәм!\n...Ялт итеп торған кабинетты күргәс, тикшереүселәр ҡәнәғәт ҡалды, күрәһең, артыҡ һорау биреп торманылар. Бары тик хәүефһеҙлек сараларын үтәү тураһындағы журналдарҙы, уҡыусыларҙың ундағы ҡултамғаларын, кабинет йыһаздарын, стендтарҙы, дәрестә ҡулланыла торған заманса компьютер ҡорамалдарын ҡарап, партанан класс таҡтаһына тиклемге һәм ике йәнәш торған парталар араһын, тәҙрәгә эленгән селтәрҙең оҙонлоғон линейка менән үлсәгәс, барыһы ла санитар нормаларға тап килә, тип сығып киттеләр.\nБашҡа коллегаларым да һынауҙы минең һымаҡ уҡ уңышлы үтте. Тикшереүселәр килеп-китеп торһон, беҙ эшләйбеҙ инде, кем әйтмешләй, ойоҡ бәйләп ултырмайбыҙ!


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - ИҘЕҮҘӘРҘӘ - ХАЛЫҠ ЯҘМЫШЫ - 2018 - Мәҡәләләр\nИҘЕҮҘӘРҘӘ - ХАЛЫҠ ЯҘМЫШЫ\nҺәр кемдең ниндәйҙер эшкә тотонор алдынан күңеленә илһам, йөрәгенә дәрт килеүе шарттыр ул. Бына мин дә һуңғы ваҡытта бик популярлашып киткән иҙеүҙәр (селтәр, һаҡал) эшләү менән мауығып киттем. Күңелемә ял биргән шөғөл ваҡытында башыма шундай уй килде. Бәй, һәр бер әйберҙең үҙ тарихы була ла баһа! Әлеге көндә күңел йылымды һалып, күҙ нурҙарымды түгеп эшләп ултырған ошо биҙәүестең дә тарихы буласаҡ берәй ваҡыт. Балаларым үҙ балаларына һөйләп ҡалдырырҙай ҡомартҡы тыуҙырам түгелме һуң мин? Ошо уйҙан тетрәнеп киттем.\nӘ беҙҙең ауылда булған боронғо иҙеүҙәрҙең тарихы ниндәй икән һуң? Уларҙың хужалары ла күпте күргәндер ҙә, был иҙеүҙәр ябай биҙәүес кенә түгел, тарих та һаҡлайҙыр әле! Кем, ҡасан эшләгән был биҙәүестәрҙе, беҙҙең көндәргәсә нисек килеп еткән улар? Был уйҙар мине ауылыбыҙҙа һаҡланған боронғо башҡорт ҡатын- ҡыҙҙарының биҙәүестәрен үҙ ҡулдарым менән тотоп ҡарау, тикшереү, өйрәнеү теләгенә килтерҙе. Был инде интернеттан ҡарап, йәиһә китаптарҙан уҡыу ғына түгел. Был - ваҡыт даръяһы буйлап рухи ҡомартҡылар донъяһына сәйәхәт, тамаша ине минең өсөн.\nШулай итеп, Баймаҡ районының Ярат ауылында боронғо өс иҙеү һәм бер иҙеүле күлдәк табылды. Эйе-эйе, Баймаҡтар "селтәр" тип атай тиһәләр ҙә, беҙҙең инәйҙәр иҙеү тип атаны был биҙәнеү әйберен. Иң оло йәштәге боронғо иҙеү хужаһы 77 йәшлек Мырҙабулатова Гөлсөм инәй хатта: "Хәҙер әллә ҡайҙан һаҡал, селтәр тип үҙгәртеп исем тағып бөттөләр. Минең ҡартәсәйем ғүмер буйы иҙеү тип атаны. Башҡа инәйҙәрҙең дә шулай әйткәнен хәтерләйем", - тип нығытып ҡуйҙы. Гөлсөм инәйҙең иҙеүе бик боронғо, көмөш тәңкәләрҙән һәм ысын мәрйендән эшләнгән. Түш өлөшөнөң тамамланған еренә 7 бөртөк аҡыҡ таш баҫылған. Аҫҡы өлөшө шау тәңкәнән тора. Ауырлығы 1 кг. Гөлсөм инәй әйтеүенсә, был иҙеү ҡыҫҡағыраҡ булған һәм ул аҫҡы яғына туҡыма өҫтәп, тәңкәләр тегеп оҙонайтып алған. Шуға күрә лә бында совет аҡсаларын да күрергә була икән. Иҙеүҙең артына кәзә ҡылынан эшләнгән туҡыма тегелгән. Иң боронғо тәңкә 1860 йылғы булып сыҡты. Шулай уҡ "Батырлыҡ өсөн" миҙалы ла баҫылған. Миҙалдың номеры ла асыҡ күренеп тора - 2079870. Әммә был миҙалдың кемдеке икәнен Гөлсөм инәй белмәй. Сөнки иҙеү быуындан-быуынға тапшырылып, уға 4-се быуын булып килеп эләккән. Мин "Подвиг народа" сайты аша миҙал хужаһын эҙләп ҡарағайным да, ыңғай һөҙөмтәгә юлыға алманым. Үкенес!\nГөлсөм инәйҙең ҡартәсәһе Миңлебикәнең Үмербикә исемле апаһынан тапшырылып килә икән был биҙәүес. Миңлебикә инәй (1886 йылғы) иҙеүҙе ҡыҙы Бүләкбикәгә 1936 йылда бирә. Бүләкбикә инәй Хәйбулла районы Рафиҡ ауылында йәшәй. Үҙенең ҡыҙҙары булмау сәбәпле, иҙеүҙе 2002 йылда Гөлсөм инәйгә ҡомартҡы итеп тапшыра. Килендәренең үпкәләүенә лә ҡарап тормай, сөнки өләсәләренән аманат итеп әйтелгән - ҡатын-ҡыҙ линияһына ғына тапшырырға! Аманатҡа хыянат итмәгән Бүләкбикә инәйҙең иҙеүе, шулай итеп, Яратҡа килеп юлыға. Гөлсөм инәй ҡомартҡыны бик тә ҡәҙерләп һаҡлай. Әммә артабан кемгә тәғәйенләнеп ҡуйылғанын әйтмәне, сер. Шулай ҙа боронғоноң баһаһын белгән туғанына тапшырылаһы асыҡ. Назарова Рәсимә апайҙың шау көмөш иҙеүе иһә, тап китаптарҙа һүрәтләнгән көньяҡ-көнсығыш башҡорттарыныҡы. Өҫкө яғы ысын мәрйендән тултырып, ҡыя биҙәктәр һалып тегелгән. Был мәрйендәрҙең һәр бер бөртөгө, ныҡлыҡ өсөндөр инде, айырым типселгән. Түш бүлемдәре лә айырым асыҡ күренеп тора. Ә түшенең ҡап уртаһына ҙур ғына мәрүәт беркетелгән. Мәрүәтте халыҡ ауырыуҙарҙан һаҡланыу сараһы булараҡ ҡулланған икән. Билбау өлөшөнән аҫта суҡтар менән тамамланған мәрйен селтәр, селтәр өҫтөнә сулпы беркетелгән. Иҙеүҙең артҡы өлөшөнә шулай уҡ кәзә ҡылынан һуғылған туҡыма тегелгән. Нимәһе ҡыҙыҡлы: Рәсимә апайҙың да, Гөлсөм инәйҙең дә иҙеүҙәрендә бер үк итеп эшләнгән ҡаптырма өлгөләре тағылған. Тимәк, был иҙеүҙәрҙең көмөш элементтары бер үк оҫта тарафынан һуғылған, тигән һығымта яһай алабыҙ. Тағы ла бер ҡыҙыҡлы мәғлүмәт - иҙеүҙә Рейхстаг төшөрөлгән тәңкә лә, Николай башы төшөрөлгәне лә бар. Был үҙ сиратында иһә, ир-егеттәрҙең ҡайҙа барһа ла (хатта һуғышҡа барғанда ла) ҡатын-ҡыҙҙар өсөн бүләккә тәңкәләр алып ҡайтып биреү йолаһы булғанлығы тураһында һөйләй. Халыҡ йырында ла бит ана:\nАлтын ғына тәңкә, ай, бирәйем,\nАлмиҙеүкәйеңә лә баҫырһың, - тип йырлана.\nРәсимә апай иҙеүҙе 15 йылдар элек ауылдаш ҡатындан һатып алған булып сыҡты. Үҙенең ҡартәсәләре иҙеүҙәрен һаҡлай алмаған, граждандар һуғышы йылдарында һалдаттар тәңкәләрен талап аптыратҡан, аҙаҡ Бөйөк Ватан һуғышы йылдарында танк эшләүгә тип, тағы ла хөкүмәткә тапшырғандар. Ошо хаҡта әсәһе Мәрхәбә инәй һәр ваҡыт әсенеп һөйләй торған булған. Ә был биҙәүестең төп хужаһы Баймаҡ районының 2-се Этҡол ауылынан булған икән. Рәсимә апай 4-се, йә 5-се хужаһы булырға тейеш. Был бик үҙенсәлекле, боронғо биҙәүесте һаҡлап тотҡаны өсөн Рәсимә апайға оло рәхмәттән башҡа һүҙ юҡ.\nТағы ла бер тарихи иҙеү Ғәҙелшина Хәбирә апайҙа табылды. Уның иҙеүе шау тәңкәнән тора. Өҫкө яғында бер рәт итеп 9 бөртөк мәрүәт төймә тағылған. Был иҙеүҙең яҙмышы иң аяныслыһы тойолдо миңә. "Минең өләсәйем Абдуллина Файза сығышы менән Силәбе өлкәһе Ҡыҙыл районынан. Уны 9 ғына йәшендә Йомаш ауылына кейәүгә бирәләр. Әммә ире 1914 йылғы ярман һуғышына китеп һәләк булғас, өләсәйем Батҡаҡлы ауылына Сөләймән ҡартатайыма тормошҡа сыға. Был ауыл хәҙер юҡ инде. Граждандар һуғышы ваҡытында ҡартәсәйемдең боронғо хәситәһен һалдаттар талап алып китә. Саф көмөш биҙәүестәр ҙур байлыҡ һаналған бит ул ваҡытта ла. Ҡалған тәңкәләрен йәшерер өсөн өләсәйем уларҙы ситәнгә һыйыр тиҙәге менән ҡуша һылап ҡуя. Аҙаҡтан, донъялар именләнгәс, 1931 йылда ошо иҙеүҙе эшләй. Өләсәйем 107 йәшенә етеп донъя ҡуйҙы. Ул иҙеүҙе әсәйемә тапшырҙы, унан миңә күсте. Мин тәүҙә матурлап, яңыртып эшләргә уйлағайным да, өләсәйемдең ҡул йылыһы бөркөлөп торған әйберҙе һүтергә ҡыйманым. Әйҙә, быуындан-быуынға ошо килеш тапшырылып килһен. Хәҙер инде ҡыҙым Гөлсәсәккә аманат ҡылдым", - тип һөйләне Хәбирә апай.\nДәүләтбаев Ильяс олатайҙың ҡулында тағы ла бер ҡыҙыҡлы ҡомартҡы осраны. Был - уның әсәһе Мәликә инәйҙең (1905 йылғы) иҙеүле күлдәге. Элек күлдәктәрҙе түшенә төрлө туҡыманан ошолай иҙеү һалып теккәндәр икән. Уҡа иҙеүҙәр ҙә булған. Ләү-ләү, ләү сәтин,\nКүлдәге көрән сәтин.\nУҡа икән иҙеүе лә,\nЙөрәгемдең түҙеүе, - тигән таҡмаҡ шул замандан ҡалғандыр ҙа. Иҙеүҙе тәңкәләр баҫып биҙәгәндәр. Был күлдәктең иҙеүендә лә боронғо көмөш тәңкәләр бар. Мәликә инәй һуғыш ваҡытында кашауар (ашнаҡсы) булып эшләгән ҡатын. Ире һуғышҡа киткәс, ике балаһы менән яңғыҙ ҡала. Ильяс олатай әсәһенең ошо күлдәген ҡәҙерле ҡомартҡы итеп һаҡлап, әлеге көндә ауыл музейына тапшырған. Музей эсендәге тирмәнең түрендә тап ошо күлдәк тора.\nКүрше Ғүмәр ауылында йәшәүсе Хәсәнова Айһылыу апай иҙеүен 2007 йылда уҡ дәрт итеп үҙе эшләгән. Әммә уның иҙеүендә лә ысын мәрйен ҡулланылған булып сыҡты. Айһылыу апайҙың иҙеүендә ҡортбаштар, көмбәҙле тәңкәләр, Ҡөрьән сүрәһе яҙылған тәңкә лә бар хатта. Ҡайһы берәүҙәрен ул талир тәңкәләр тип атаны. Был боронғо тәңкәләрҙе ул ҡәйнәһе Хәсәнова Сәмсиямал инәйҙең (1905 йылғы) ҡомартҡы сулпыһынан (сәсбау) алып теккән. Ҡортбашты таҡ һанда ҡуйырға кәрәклеген дә әйтте Айһылыу апай.\nБына ниндәй тарихлы иҙеүҙәрҙе күрергә, улар менән хатта күңелемдән серләшергә тура килде миңә! Аҙаҡ был башҡорт ҡатын-ҡыҙының ғорурлығы булған биҙәүестәрҙең фотоларынан ғына ла айырыла алмай һәр бер биҙәген өйрәнергә, ҡулымда саҡта күрмәгәнде күрергә тырышып ултырғанымда иҙеүҙәрҙең милли хазинабыҙ, тарихыбыҙ сығанағы икәненә ҡабат-ҡабат инандым. Ысынлап та халыҡ яҙмышы. Иҙеүҙәрҙә - халыҡ яҙмышы…\nБаймаҡ районы Ярат ауылы.\nЯҙылған: 25.04.18 | Ҡаралған: 534


"Италбашкерамика" берлектәге предприятие буласаҡ // Иҡтисад | новости башинформ.рф\n"Италбашкерамика" берлектәге предприятие буласаҡ\n16:27, 15 октября 2009 Иҡтисад\n"Италбашкерамика" берлектәге предприятие буласаҡ\nБөгөн БР Хөкүмәте Премьер-министры Раил Сарбаев Октябрьский ҡалаһының проблемалы предприятиеларының береһе – “Италбашкерамика” яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтендә булды. Эш сәфәрендә Премьерҙы уның урынбаҫары, сәнәғәт һәм тышҡы иҡтисади бәйләнештәр министры Юрий Пустовгаров, ер һәм милек мөнәсәбәттәре министры Олег Клинский оҙатып йөрөнө.\nПредприятие 2003 йылдың майында эшләй башланы. Бында төрлө ҡаплаулы керамик плиткалар етештерелә. Стеналарҙы һәм иҙәндәрҙе эске йөҙләү өсөн тәүлегенә бында 3000 квадрат метр самаһы плитка сығарылған. Әммә, беренсе сиратта, төҙөлөш комплексы тармаҡтарында сағылған донъя финанс көрсөгө был предприятие эшенә үҙ төҙәтмәләрен индергән.\nБөгөнгө көндә предприятиеның эшмәкәрлеге туҡтатылған, ул бөтә кимәлдәрҙәге бюджеттар алдында байтаҡ бурысҡа батҡан. Хәйер, бында көрсөк кенә ғәйепле түгел — “Италбашкерамика” яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте асылған көндән алып квалификацияһыҙ менеджмент һәм сит илдән килгән ҡорамалдарҙы һайлағанда ебәрелгән технологик хаталар арҡаһында тотороҡло эшләү режимына сыға алманы.\nУҙған йылдың ноябрендә “Италбашкерамика” бөлгән (банкрот) йәмғиәт тип танылды, конкурс производствоһы асылды. Предприятие һатыуға сығарыласаҡ.\nРаил Сарбаев билдәләүенсә, уны республика һатып алырға ниәтләнә.\nБер үк ваҡытта "Ласселсбергер" фирмаһы менән һөйләшеүҙәр алып барылды. Эш сәфәре менән предприятиела булған саҡта Раил Сарбаев "Ласселсбергер" холдингы директоры Йозеф Ласселсбергер менән һөйләшеү үткәрҙе. Раил Сарбаев БР Президенты Мортаза Рәхимовтың предприятиеның тулы ҡеүәтенә эшләүен бурыс итеп ҡуйыуын һыҙыҡ өҫтөнә алды. Шуға күрә лә, сауҙалашыу үткәрелгәс, предприятие республиканың һәм "Ласселсбергер" холдингының берлектәге предприятиеһы булыр, моғайын.\nЙозеф Ласселсбергер ышандырыуынса, предприятие тиҙ араларҙа сафҡа индереләсәк. Быйыл 1 ноябргә предприятиеның беренсе сираты – мейестәрҙең береһе эшләй башлаясаҡ. 2010 йылдың декабрендә декор етештереү буйынса линияны файҙаланыуға тапшырыу планлаштырыла. Ласселсбергер әфәнде әйтеүенсә, предприятиела ҡорамалдар хәҙер иҫкергән дә инде. Уны яңыртыу өсөн ике миллион евро һалырға кәрәк. Шуға ҡарамаҫтан, “Ласселсбергер” фирмаһы предприятие менән бик тә ҡыҙыҡһына. Ласселсбергер әфәнде. предприятие өҙлөкһөҙ эшләйәсәк, тип вәғәҙә итте.


Тәгәрмәс » Страница 10 » Башҡортостан гәзите\nТәгәрмәс // 30-06-2016, 19:38\nТәгәрмәс // 30-06-2016, 19:37\nТәгәрмәс // 30-06-2016, 19:35\nТәгәрмәс // 30-06-2016, 19:33\n[b]Йыш ҡына шулай була: яңы покрышка алғанда беҙ уның тыш яғына яҙылған тамғаларға иғтибар биреп тормайбыҙ. Үлсәме һәм етештергән заводы буйынса элекке туҙған алмашына тура киләме? Килә. Тимәк, алабыҙ. Ғәмәлдә тамғалар байтаҡ мәғлүмәт бирә (һүрәтте ҡарағыҙ).\nТәгәрмәс // 3-06-2016, 01:06\nАлма, беш, ауыҙға төш, тип ятмаһаң...\nТәҙрә тирләмәһен өсөн\nЮл-транспорт ваҡиғаларының сәбәптәрен тикшергәндә күп осраҡта юлды насар күреү төп сәбәптәрҙең береһе һанала. Быны томан йәки көслө ямғыр менән генә бәйләргә ярамай. Прогресс үҫешә, хәҙер яҡшы лампалар һәм “дворниктар” һатыла. Ә бына тирләгән тәҙрәләр, ысынлап та, насар эҙемтәләргә килтереүе ихтимал.\nРәмиләнең “ҙур сумка”һы\nТәү ҡарашҡа бик нәзәкәтле ҡатын-ҡыҙ: һығылмалы бил, нескә яурындар, яғымлы ҡараш. Күптәр уның ике баһадирҙай ул һәм сәскә кеүек һылыу ҡыҙ үҫтереүен белмәйҙер ҙә әле. Әҙәбиәт өлкәһендә үҙ тауышы булған, үҙенә генә хас алымдар ҡулланып ижад иткән автор Рәмилә ТОРОМТАЕВА – һөнәре буйынса башланғыс кластар уҡытыусыһы. Әммә башҡорт ҡатын-ҡыҙҙарына хас саялыҡ бар унда. Бер эшкә тотондомо – осона сыҡмайынса туҡтамай, әйттеме – уны үтәмәйенсә ҡуймай.\nХәйер, уны белеүемә лә бик күп йылдар үткәндер. Тәү осрашҡанда ҡулындағы машина асҡысына иғтибар иткәйнем-итеүен, әммә үҙенең рулгә ултырыуына бер аҙ шикләнгәйнем. Бушҡа булған икән, Рәмилә Юлай ҡыҙы “ҡорос ат”ты ысынлап та йүгәнләгән булып сыҡты.\nДвигателде йыуырға кәрәкме?\n“Ҡорос ат”ына күп иғтибар бүлгән ир-атҡа хөрмәтем шул тиклем ҙур. Әйткәндәй, “кеше шикелле машинаның да йәне бар, уға тере йән эйәһе итеп ҡарарға кәрәк” тигән һүҙҙәрҙе бер нисә водителдән ишеткәнем бар.\n…Иләүҙәге ҡырмыҫҡаларҙы хәтерләткән автомобилдәргә әллә ни иғтибар биреп бармайым. Эргәнән үтәләр икән, үтһендәр әйҙә, һәр кемдең үҙ юлы. Шулай ҙа ҡайһы берҙә тәҙрә-ишектәге яҙыуҙар күҙ һалырға мәжбүр итә.\nРеклама текстары менән танышам. “Ҡәҙерлем, улым (йәки ҡыҙым) өсөн рәхмәт”тәрҙе уҡып ҡыуанам – тыуым бар, тимәк! Башҡорт, татар йә башҡа милләт рухындағы яҙыуҙар менән биҙәлгән автомобилдәр әллә ни йыш осрап бармай. Уларҙы күргәндә лә сикһеҙ шатланам, әлбиттә, “бипелдәтмәй” үтеп китә алмайым. Был ҡысҡыртыуҙы, дөрөҫөн әйткәндә, үҙем дә аңлап бөтмәйем: әллә милләттәшем менән иҫәнләшеү ул, әллә ғорурлыҡ билдәһе.\nАртҡа 1 ... 6 7 8 9 10 11 12 13 14 ... 28 Алға Бит башына


Буйға ҡарағанда уй матур » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Новости » Мәҙәниәт » Буйға ҡарағанда уй матур\nБуйға ҡарағанда уй матур\nИнтервью алыу – журналистиканың үҙенсәлекле жанры. Башлыса публицистика өлкәһендә яҙышҡас, минең өсөн интервью – мәшәҡәтле лә, әллә ни ҡыҙыҡ та булмаған нәмә. Уның өсөн тейешле герой килеп сыҡһа ла, төрлө һылтау-сәбәп табып, баш тартам. Әммә был геройым, минән йәшерәк булһа ла, ниндәйҙер бер сихри көсө менән үҙенә тартып торҙо. Уны осратһам, гел генә бер-ике һүҙ ҡушып китә инем. Башҡаларҙан ҙур кәүҙәһе менән айырылып торған был башҡорт ир-егетенең күңелендә ниндәй уйҙар ятҡанын асыҡлау минең өсөн бик ҡыҙыҡ тойолдо.\n– Хәким, үҙең менән ҡыҫҡаса таныштырып үт әле...\n– Мин 1975 йылда Ейәнсура районының Яңыбай ауылында тыуғанмын. Шул ауылда урта мәктәпте тамамланым. Туғыҙ айлыҡ сағымда атайым инфаркттан үлгән. Беҙ алты бала ҡалдыҡ. Әсәйем ғүмер буйы колхозда һыйыр һауҙы. Махсус белеме булмаһа ла, бик мәҙәниәтле, уҡымышлы кеше, яҙыу-һыҙыуға бик оҫта. Ғаризалар, ниндәйҙер рәсми хат яҙырға кәрәк булһа, күптәр уға мөрәжәғәт итә торғайны. Әсәйем рус мәктәбен тамамлағас, был йәһәттән уның ярҙамы кешеләргә бик ныҡ тейҙе. Өҫтәүенә, ете йыл район советы, бер саҡырылыш Башҡортостан Юғары Советы депутаты булды. 1989 йылда Өфөнән уны Мәскәүгә депутатлыҡҡа “ҡоҙаларға” ике кеше килде. Аҙна тирәһе һөйләшеү алып барҙылар. Пенсияға сығырға ике йыл ғына ҡалғас, донъяла буталсыҡ башланғас, әсәйем ризалығын бирмәне. Төркмәнстандың Чарджоу өлкәһендә тыуып үҫкән әсәйем 1955 йылда Башҡортостанға – күрше Иҙелбәк ауылына күсеп ҡайта.\nАтайым тракторсы, бригадир булып эшләгән, сәнғәтте яратҡаны өсөн клуб директоры итеп ҡуялар. Ул – “Урман шаулай” тигән спектакль ҡуйып, бейеү ансамбле ойоштороп, костюмдар тектереп, агитбригадалар менән йөрөгән кеше. Клубтың дәрәжәһен ныҡ күтәргән. Шиғыр яҙырға ла оҫталығы булған. Атаһы – Хәсән ҡартатайым һуғышта Шайморатов дивизияһында хеҙмәт иткән. Хәбәрһеҙ юғалған, уны эҙләп, һаман да таба алмайбыҙ. Килештереп таҡмаҡ, һандуғас тауыштары сығарған. Әсәйемдең атаһы скрипкала үҙ аллы уйнарға өйрәнгән, 1910 йылда хеҙмәт армияһынан ҡайтып барғанда вагонда 10 миллион һум аҡсаға скрипка һатып алған. Уның бер ситендә, 1875 йылда эшләнгән, тигән яҙыуы ла бар ине.\nБына шулай, беҙҙең ғаиләлә ике яҡтан да сәнғәткә яҡынлыҡ булһа ла, мин тәүге профессиональ артист булып киттем. Мәктәптә уҡығанда бик оялсан инем. Шунлыҡтан был һөнәрҙе һайлауыма күптәр ышанманы. Хатта ҡартәсәйем дә, вафатына бер аҙ ваҡыт ҡалғас: “Улым, һөнәр һайлағанһың икән, әсәйеңдең, туғандарыңдың йөҙөнә ҡыҙыллыҡ килтерерлек булмаһын”, – тип үҙенең фатихаһын биреп ҡалдырҙы.\nСССР-ҙың халыҡ артисы Зәйтүнә Бикбулатованың өләсәйем яғынан миңә бишенсе быуын туғанлығы бар. Быны белмәҫ инем, актрисаның гәзиттә некрологы сыҡҡас, әсәйем һөйләне. Әсәйемдең өләсәһе Шәмсинур әбей сығышы буйынса Шишмә районының Сәфәр ауылынан, фамилияһы Әсәҙуллина. “Өфөгә барһағыҙ, инәйегеҙ театрҙа эшләй, шуны табығыҙ”, – тип әйтә торған булған.\n– Ағайыңдар ҙа һинең һымаҡ ҙур кәүҙәлеме?\n– Юҡ, кинйә булһам да, туғандарым араһында иң ҙуры мин. Ауырлығым 150 килограмм тирәһе, буйым ике метр. Мәктәптә Торна тип тә йөрөттөләр, Ҡолға тип тә көлдөләр. Был беҙҙең атай яғынан килә. Мине ҙур кәүҙәле Мортаза бабайыма оҡшаталар. Ул гел аҡ кейем кейеп йөрөгән, ҡорт тотҡан, зәңгәр күҙле, көрәк һаҡаллы булған.\n– Ҙур кәүҙәле кеше, ғәҙәттә, йомшаҡ, нескә күңелле, мәрхәмәтле, шәфҡәтле була торған. Һине театрҙа юҡҡа ғына Бәпес тип йөрөтмәйҙәрҙер. Ошо холҡоң актер булырға ҡамасауламаймы? Ни тиһәң дә, ижади коллективтарҙа була торған конкуренция өсөн башҡа сифаттар кәрәк…\n– Был тәбиғәт биргән һыҙатымды кәмселек итеп ҡабул итмәйем, ә, киреһенсә, тик үҙемә генә хас бүләк тип ҡарайым. Мәктәптә уҡығанда, буйсан булыу сәбәпле, кейем табыуы ла ҙур проблемаға әйләнә торғайны. Салауат театрында эшләгәндә, нәҙек оҙон булдым. Хәрби комиссариатта минең һымаҡ оҙон ун егетте теҙеп ҡуйҙылар. Шулар араһында тик мин генә кәүҙәмде тура тоттом, ә ҡалғандары көмрәйеп тора ине. Урамда ла туҡтатып, ошо һорауҙы биргәндәре булды. Был көмрәйеү үҙ кәүҙәңдән оялыуҙан килә бит. Үҙеңде бәләкәйерәк күрһәтергә тырышыу тора-бара үҙенә күрә бер комплексҡа әйләнеп китә.\nӨфөгә килгәс, үҙемә, ни өсөн оҙон кәүҙәмдән оялырға тейешмен, тигән һорау ҡуя инем. Беҙҙе сәнғәт институтында Тамара Хоҙайбирҙина, Рәйсә Хәбирова кеүек танылған шәхестәр уҡытты. Улар алдында кәкрәйеп йөрөп ҡара, кәрәкте бирәләр генә.\nИкенсе яҡтан, “башҡорт – ҡыҫыҡ күҙле, кәкре аяҡлы” тигән стереотип йәшәп килә. Был ҡайҙан килә һуң? Халҡыбыҙ төрлө булған: урман, тау, ялан башҡорттары бар. Мәҫәлән, беҙҙең Үҫәргән башҡорттары араһында буйсан, славян типтағы кешеләр йыш осрай. Шунлыҡтан беҙҙең милләттәштәрҙе бер ҡалыпҡа һалыу дөрөҫ түгел.\nБәпес ҡушаматы хаҡында ҡыҙыҡһынғаным бар. Күптәр: “Һиңә башҡаса әйтеп булмай”, – ти. Сөнки театрға килеп ингәс тә, вахтала ултырған хеҙмәткәрҙәр янында туҡтап күрешәм, хәл-әхүәлдәрен белешәм. “Күңелеңдә бер ниндәй ҙә бысраҡ юҡ, ул бәпестәрҙеке һымаҡ саф, таҙа. Һин килеп инһәң, донъя яҡтырып китә”, – ти торғайны беренсе булып әйткән Абдулла ағай. Ысынлап та, кешегә тик яҡшылыҡ теләйем. Көнләшмәйем, кешеләргә ҡулымдан килгәнсә ярҙам итергә тырышам. Кәңәш һорап киләләр. Һүҙ йөрөтмәйем. “Ағай, әйҙә, һөйләшеп алайыҡ әле”, – тип килгән коллегаларым да бар. Миңә тартылып торалар.\nДонъяла төрлө саҡ була. Берәйһе менән әрләшкән, һүҙгә килгән мәлдәр ҙә була. Әммә быны күңелемдә һаҡларға тырышмайым.\nБөгөн театрҙа Бәпес тип йөрөткән бер нисә генә кеше ҡалды. Бәғзеләр миңә Хәким тип мөрәжәғәт итә.\n– Хәким тигән исем һирәк осрай. Ул бик матур. Исемеңдең яҙмышыңда тотҡан роле нисек?\n– Күптәрҙең, һиңә берәй етәксе булырға кәрәк, тигәне булды. Етәксе булыу өсөн диплом алыу ғына етмәй шул. Ул һыҙат күңелеңдә булырға тейеш.\nИсемдең кеше өсөн әһәмиәте бик ҙур. Малайыбыҙ тыуғас, ҡатыным Ихсан тигән исемде ҡушты. Изгелек, яҡшылыҡ таратыусы тигән мәғәнә улыбыҙҙың булмышына тура килде. Уны эйәртеп сыҡһаң, бөтә проблема еңел генә хәл ителә лә ҡуя. Ҡыҙыбыҙға исемде Аҡйондоҙ тип үҙем ҡуштым. Ул үҙенең “йондоҙлоғон” белеп тора.\n– Һинең бөтә ғүмерең театр менән бәйле. Һәр ижади коллективта көнсөллөк тигән нәмә осрай. Ошо сабыйлығыңды файҙаланып, төрлөсә рәнйеткән, ситләткән осраҡтар йыш булдымы?\n– Өфөгә эшкә күскәс, коллектив йылы ҡабул итте, уйнаған ролдәрем дә күп булды. Был йәһәттән режиссерҙарыма, етәкселәремә рәхмәтлемен. Айына 30 спектакль ҡуйылһа, шуларҙың 28 – 29-ында уйнай торғайным. Көнләшеүселәр бар ине. Миңә ипләп кенә төрттөрҙөләр, тураһын да әйттеләр. Был осорҙа театрҙа уҡытыусыларым Хөрмәт Үтәшев, Рәфил Нәбиуллин, Нурия Ирсаева һәм башҡалар эшләне. Шуға әллә ни ныҡ ҡағылманылыр. Бөтәһе лә һәйбәт барһа, ҡыҙыҡ та түгел. Сөнки ҡағылып-һуғылып үҫһәң, нығыраҡ булаһың. Әллә ни ҡурҡманым, кәрәк урында “теш”емде күрһәтә инем.\n2008 йылда яман сир үткәрҙем. Үлеп терелгәндән һуң донъяға ҡарашым үҙгәрҙе. Хәҙер ундай ваҡ-төйәккә ситтән ҡарайым. Минең менән булышалар икән, тимәк, кәрәкмен. Насар итеп һөйләһәләр ҙә – реклама, яҡшы итеп һөйләһәләр ҙә – реклама.\nМөжәүир хәҙрәт: “Кешене бер ваҡытта ла ҡарғамағыҙ”, – тигән. Ҡарғыш кешенең үҙенә кире ҡайта. Кешенән рәнйеш алыуҙан ҡурҡырға кәрәк. Ҡарғышҡа ҡарағанда рәнйеш тиҙерәк төшә.\n“Нишләп бармайһың, һинең һүҙең үтә бит”, – тиһәләр ҙә, бер ҡасан да үҙем өсөн бер нәмә лә һорап йөрөмәнем. “Теге-был роль һиңә ныҡ килешә, бар, шуны инеп һорап ал әле”, – тигәндәре лә булды. Әгәр ҙә режиссер һине ул ролдә күрмәй икән (ә режиссер кеше артистың холоҡ-фиғелен күреп, белеп, ролде бирә), нишләп мин уның эшенә ҡыҫылырға тейешмен?\nРежиссерҙарҙан уңдым, Аллаға шөкөр, ролһеҙ ултырмайым. Ҙур роль бирәләрме, бәләкәйенме – айырма юҡ. Иң мөһиме, уны яҡшы итеп уйнарға тейешмен. Тимәк, режиссер мине ошо бәләкәй эпизодта күрә, уға ошондай кеше кәрәк. Йәштәргә гел әйтәм, бер ваҡытта ла юҡҡа асыуланып йөрөмәгеҙ, тип.\n– Йыш ҡына артистарҙан: “Мин шул ролде башҡарыр инем”, – тигәнде ишетергә тура килә. Һинең ошондай хыялың юҡмы ни?\n– Был үҙеңдең күңелеңдә ултырған, кешегә әйтеп еткерергә теләгән уйыңды, шул образ аша әйтә, еткерә алам, тигәнде аңлата. Халыҡҡа нығыраҡ еткерә алам, тигән һүҙ ул. Минән был турала һорағандары бар. Уларға Петр батша роле тураһында әйттем.\n– Хәким, беләһеңме, һиңә “Сүлдең аҡ ҡояшы” фильмындағы таможенник Павел Верещагин роле тап килер ине. Ул үҙ ватаны тураһында ҡайғыртҡан ябай дәүләт кешеһе булһа ла, беҙҙең күңелдә ҙур урын биләп ҡалды…\n– Артистың кинола 70 – 80 роль уйнап та кешеләр хәтерендә ҡалмауы бар, әммә ошо бер роль уны халыҡ хәтерендә мәңгелеккә ҡалдыра. Был ролде башҡарған Павел Луспекаев менән минең типаж оҡшаған. Уның ошо ролдә бөтә булмышы, эсендәге уйҙары тышҡа сыға.\nМине ғүмер буйы комедия актеры итеп ҡабул иттеләр, бынан бер ваҡытта ла оялманым. Комик образдарҙы һәр кем дә башҡара алмай. Театрҙа 23 йыл эшләп, быны ныҡлы итеп әйтә алам. Бер ролде өс актерға бир, һәр береһе үҙенсә уйнаясаҡ, сөнки образды һәр кем үҙенсә күрә.\nБынан бер нисә йыл элек Василий Шукшиндың биш хикәйәһен бер спектакль итеп ҡуйҙыҡ. Бер мәл “Ҡоҙаса” спектакленән һуң Айрат Әбүшаһманов саҡыра. Шукшиндың “Ышанам” тигән бик матур хикәйәһе бар. Туберкулез сире менән яфаланған поп төпкөл ауылда йәшәгән туғандарына бурһыҡ майы менән дауаланырға килә. Был уның өсөн һуңғы сара булып тора. Режиссер миңә ошо поп ролен бирҙе.\n“Айрат Әхтәм улы! Премьераға аҙ ғына ваҡыт ҡалған, мин быны нисек уйнайым?” – мәйтәм. Бындай ролдәрҙе, ғөмүмән, уйнағаным юҡ. Был ролде миңә бирер алдынан режиссер, тимәк, эске донъямды күргән, нисектер минең уны башҡарып сыға алыуыма ышанған. Репетицияла, нисек кенә тырышмаһам да, поптан комик килә лә сыға – егерме йыл буйына был амплуа ҡаныма һеңгән булып сыҡты. Аҙна-ун көндә үҙеңде үҙгәртеп булмай ҙа ҡуя. Айрат Әхтәм улы, ай-вайыма ҡарамай, образды талап итә. Репетициянан һуң минең менән ҡалып, өс-дүрт тапҡыр оҙаҡ ҡына һөйләшеп ултырҙы. Был хәл әлеге яман сирҙән һуң булды. Режиссер: “Һинең эсеңдә ошо образ ята бит, һин шуны халыҡҡа күрһәтергә тейешһең”, – ти. Һин, бәлки, уны миңә лә әйтә алмайһыңдыр, әммә уны халыҡҡа еткерергә тейешһең, тине.\nӘммә образ килеп сыҡмай ҙа ҡуя. Шунда режиссер миңә: “Һин бында йырларға тейешһең”, – ти. “Клен ты мой, опавший” тигән романсты. Минең, ғөмүмән, йырлағаным юҡ. “Өйрән!” – ти был.\nПремьераға бер-ике көн ҡалғас, Айрат Әхтәм улы: “Йә, күрһәт”, – тип талап итте. Бына шунда бер мөғжизә барлыҡҡа килде: режиссер, йыуғысты ныҡ итеп һыҡҡан һымаҡ, поптың образын минән һығып сығарҙы ла ҡуйҙы. “Һин тамашасыға бөтәһен дә тулыһынса сығарма, самалап ҡына сығар”, – тип кәңәш бирҙе. Роль килеп сыҡты. Спектаклдән һуң күптәр: “Хәким, һин тағы бер баҫҡысҡа күтәрелдең, хәҙер бөтә жанрҙа ла уйнай алаһың. Был карьераңдағы яңы ҙур этап булды”, – тине.\nТеатрҙа төрлө ваҡыт була. Әммә иң мөһиме – кешелек сифатын юғалтырға ярамай. Түбән кимәлгә төшөргә кәрәкмәй. Нисек кенә булмаһын, һин улар менән бер сәхнәгә сығаһың, бергә уйнайһың, уларҙың күҙенә ҡарарға, һуңынан бер табында ултырырға тура килеүе бар. Нисек итеп кеше менән этләшергә булалыр?\n– Үҙеңде, ярты етем үҫтем, тинең. Атай тәрбиәһе тураһында нимә әйтер инең?\n– Ғаиләлә атай абруйы әсәйҙекенә ҡарағанда мөһимерәк, юғарыраҡ. Минең өс ағайым булды. Үҫкән саҡта атай менән әсәй – бала өсөн ике ныҡ терәк. Ике кешенең йылыһын тойоп үҫкән бала аяғында нығыраҡ баҫып тора. Шунлыҡтан: “Нишләп мин ир ҡарап ултырырға тейешмен?” – тигән һылтау менән балаһын атайһыҙ ҡалдырған ҡатындарҙы аңлап етмәйем. Был ҡатын-ҡыҙға, бәлки, ғаилә төҙөү кәрәкмәйҙер ҙә? Ул рухи яҡтан ғаилә тормошона, әсә, ҡатын булырға әҙер түгелдер.\nСығыу ваҡыты 3-03-2018, 06:30 | Ҡаранылар: 321\n«Карьера тип, яңғыҙ ҡартайырға теләмәйем»


Башҡортостанда йәшәү минимумы арттырыласаҡ\nКиләһе йыл ул 6 мең 513 һум күләмендә билдәләнәсәк. Дәүләт Йыйылышы - Ҡоролтайҙың һаулыҡ һаҡлау, социаль сәйәсәт һәм ветерандар эштәре буйынса комитеты депутаттары ошо туралағы закон проектын сираттағы ултырышҡа сығара.\nБыға тиклем йәшәү минимумы 6 мең 70 һум ине. Пенсияһы ошо кимәлдән түбән булғандар өҫтәмә түләүҙәр ала. Уның күләме уртаса мең һумдан ашыу. Башҡортостанда айырманы йөҙ мең тирәһе кеше ала. Хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығы йәшәү минимумын йылдам үҫешкән инфляцияны, ҡулланыусылар кәрзиненә хаҡтарҙың артыуын иҫәпкә алып күтәрә. Шулай ҙа ул Рәсәйҙең уртаса күрһәткестәренән түбәнерәк.\nДепутаттар етемдәрҙе патронатҡа биреү эшендә лә үҙгәрештәр индермәксе. Ауыр енәйәт ҡылып хөкөм ителеүселәр һәм бала ҡарауға махсус әҙерлек үтмәгән ғаиләләр патронатҡа бала ала алмаясаҡ. Дөрөҫ, үҙгәрештәр ҡағыҙҙа ғына, ә енәйәтселәргә балалар быға тиклем дә бирелмәй ине.\nТатьяна Хурсан, Башҡортостан Мәғариф министрлығының бүлек етәксеһе: «Был закон федераль ҡануниәткә яраҡлашыу өсөн генә ҡабул ителә. Ауыр енәйәт ҡылыусыларға, тәрбиә буйынса әҙерлек үтмәгән кешеләргә беҙ быға тиклем дә балаларҙы патронатҡа бирмәй инек. Ниндәй статья буйынса хөкөм ителмәһен, бындай граждандар категорияһына бала тапшырыу айырым ҡарала ине».\nХалыҡ һайланыусылары баш ҡаланың һаулыҡ һаҡлау учреждениеларын республика иҫәбенә күсереүҙе күҙаллаған закон проектын да ҡараны. Был документ беренсе уҡыуға сығарыла һәм уны Һаулыҡ һаҡлау министрлығы тәҡдим итә. Ведомство белгестәре фекеренсә, был үҙгәрештәр сығымдарҙы кәметеп, берҙәм идаралыҡ системаһы булдырырға ярҙам итәсәк.