Алексей ЛЕОНОВ: “Юраның үлеме тураһындағы дөрөҫлөктө яҡлап сирек быуат көрәштем” » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке\nБашҡортостан гәзите » Йәмғиәт » Алексей ЛЕОНОВ: “Юраның үлеме тураһындағы дөрөҫлөктө яҡлап сирек быуат көрәштем”\nАлексей ЛЕОНОВ: “Юраның үлеме тураһындағы дөрөҫлөктө яҡлап сирек быуат көрәштем” 12.04.2013 // Йәмғиәт\nТеүәл 52 йыл элек совет космонавы Юрий Гагарин, “Байконур” космодромынан старт алып, “Восток” йыһан карабында Ер шарын урап сыға. 27 мартта иһә уның вафатына 45 йыл тулды. Ошо ваҡиғалар уңайынан ике тапҡыр Советтар Союзы Геройы, осоусы-космонавт Алексей ЛЕОНОВ менән “Культура” гәзите (2013 йыл, 22 – 28 март) хәбәрсеһе Елена Федоренконың әңгәмәһенән өҙөк тәҡдим итәбеҙ.\n– Дуҫығыҙ Юрий Гагаринға бәйле хәтирәләрҙең ҡайһылары йышыраҡ иҫегеҙгә төшә?\n– 1959 йылдың 4 октябрендә Мәскәү госпиталендәге осрашыуҙың тәүге минуттары. Унда медкомиссия үтә инек. Ҙур булмаған бүлмә ныҡ итеп йылытылған – мейес сауҙагәрҙәр заманынан һаҡланып ҡалған. Аҡ яғалы ҡара көрән пижамала берәү Хемингуэйҙың “Ҡарт һәм диңгеҙ” китабын уҡып ултыра. Был повесты күптән ҡулға төшөрөргә хыяллана инем, ә бында берәү уны уҡый ҙа башлаған. Шунда уҡ был егеткә ҡарата ихтирамым уянды. Ярты сәғәттән яңы танышым тураһында күпте — төньяҡта осоуын, унда поляр төн башланғас, Поляр түңәрәге аръяғына күсергә теләүен; Лена исемле бәләкәй ҡыҙы барлығын, фин йортонда тороуҙарын һәм уның насар йылытылыуын белә инем инде. Күпселек йәштәр кеүек ауыҙ эсенән мыңғырламайынса һәм ыҡ-мыҡ итмәйенсә, барыһын да асыҡ һәм аңлайышлы һөйләне.\nБеҙҙе Йыһандағы эштәр өсөн тикшергәндәр, әммә был хаҡта белмәнек, һынаусы летчик булараҡ ҡарайҙарҙыр, тип уйланыҡ. Юра менән бер ай Сокольникиҙағы госпиталдә яттыҡ, көн дә паркка сығып йөрөнөк. Хәйер, был хаҡта күп һөйләгәнем булды...\n– Һөйләнелмәгән хәтирәләрегеҙ ҡалмағандыр ҙа инде?\n– Ҡалды. Күптән түгел Циолковскийҙың (Константин Циолковский – космонавтикаға нигеҙ һалыусыларҙың береһе. – “Башҡортостан”) 1935 йылдағы мәҡәләһен табып алдым. Унда беренсе булып Йыһанға осасаҡ кешене нисек итеп күҙаллауын һүрәтләй. Ул мотлаҡ урыҫ, ҡаһарман совет кешеһе, асыҡ изге сырайлы һәм зәңгәр күҙле летчик буласаҡ, тигән. Юраға саҡ бер йәш тулған, ә Циолковский уның буласаҡ портретын яҙған да биргән. Гагариндың йөҙө, ысынлап та, изгелек бөркөп торҙо, күҙҙәре зәп-зәңгәр ине – ундайҙарҙы башҡа берәүҙә лә осратҡаным юҡ.\nСергей Павлович Королевтың Циолковский яҙған мәҡәләне күргәне лә булманы, әммә шунда уҡ Гагариндың аҡылын һәм һөйкөмлөлөгөн билдәләне.\n– Гагарин башҡаларҙан ниндәй сифаттары менән айырылып торҙо?\n– Уға тәбиғәттән аҡыл ҡеүәһе һәм иҫ киткес егәрлелек бирелгән. Мәктәп, һөнәрселек училищеһы, техникум, авиаклуб, хәрби авиация училищеһы – барыһында ла тик “яҡшы” билдәләргә өлгәшкән. Ҡалғандар, шул иҫәптән мин дә, баҫҡыс буйлап ҡына йөрөнөк – мәктәп, училище... Ул иһә һәр ваҡыт яңылыҡҡа ынтылды, замандан алдараҡ барҙы. Жуковский исемендәге академияла йәнәш ултырҙыҡ. Командировкалар арҡаһында Юра лекцияларҙы йыш ҡалдырҙы, ҡайтҡас, йыйнаҡ ҡына яҙыуы менән конспекттарҙы күсереп алыр ине. Уҡыуҙы, әлбиттә, “отлично”ға тамамланы.\n...Ул ихлас дуҫлаша һәм ярҙамлаша белде, үлеме лә намыҫлылығынан булды.\n– Быны нимәнән алып әйтәһегеҙ?\n– Беләһегеҙме, 27 мартта Гагарин ни өсөн самолетта осто? Уға Космонавтар әҙерләү үҙәге начальнигы вазифаһын тәҡдим иттеләр. Сафҡа летчик булараҡ баҫырға тейешмен, тигән шарт ҡуйҙы: “Осмайынса тороп, летчиктарға идара итергә намыҫым ҡушмай”. Бәхетһеҙ осош ваҡытында ул алама һауа шарттарында беренсе класс талаптарын үтәргә тейеш ине.\n– Гагариндың үлемен төрлөсә фаразлайҙар: билдәһеҙ осоусы объектҡа юлыҡҡан, экипаж ағзалары иҫерек булған, самолет ватыҡ, диспетчер эшенә яуапһыҙ ҡараған һәм башҡалар. Асылда сәбәп ниҙә?\n– Әлеге көндә дөрөҫлөктө һөйләргә рөхсәт бирелде. Һәләкәттең сәбәбе – беҙҙең илдәге илке-һалҡылыҡ, аҙғынлыҡ һәм башбаштаҡлыҡ. Һынау осоштары барған ерҙә Гагариндың “МиГ-17” самолеты эргәһенән, ҡағиҙәне боҙоп, икенсе самолет осоп үтә. Гагарин сәғәтенә 750 километр тиҙлектә осҡан, ә икенсе пилот унан 10 — 15 метр алыҫлыҡта тауыш тиҙлегендә тиерлек (1170 — 1200 км/сәғ.) үтеп киткән. Ҡуҙғыған һауа ағымы арҡаһында машина әйләнгән һәм һауа өйөрмәһенә эләккән. Әйткәндәй, самолетта 260-ар литрлыҡ бактар ҙа булған. Самолеттың етәксе һынаусыһы Владимир Серегин: “Юғары һәм ҡатмарлы пилотаждар тыйыла”, тип яҙған. Экипаж да быны планлаштырмаған. 4200 метр бейеклектә Юрий: “Мин, 625-се, осоштарҙы һынау районындағы эште үтәнем, рубежға (аҫҡа төшөү линияһы) юлланам”. Был һуңғы доклад була. 55 секундтан – беҙгә теүәл ваҡыт билдәле, сөнки ул борттағы сәғәттә күрһәтелеп ҡалған – самолет ергә килеп төшә... Миндә фажиғә урынында төшөрөлгән фотоһүрәттәр бар. Әгәр самолет мороно менән төшһә, ике-өс кенә ағасҡа тейер ине, ә унда әллә күпме ағастың башы һынған.\n– Тимәк, пилоттар самолетты һауа өйөрмәһенән сығарырға тырышҡан?\n– Ағастар төшкән был һүрәт – экипаждың аҙаҡҡы секундҡа тиклем иҫән булыуын дәлилләүсе документ.\n– Ни өсөн дөрөҫлөктө шулай оҙаҡ йәшереп килделәр?\n– Эште яптылар. Хөкүмәт машинаһы йәмәғәтселектең тыныслығын һаҡланы. Генерал Каманин да, конструктор Туполев та ваҡиғаның нисек булғанын белде, әммә был мәсьәләне ҡуҙғатмауҙы һораны. Дөрөҫлөк өсөн яңғыҙым көрәштем, Президентҡа ла мөрәжәғәт иттем. Һәләкәттең санкцияланмаған самолет арҡаһында булыуы яңыраҡ ҡына фаш ителде. Осоу ҡағиҙәһен боҙған летчиктың фамилияһы һуңғараҡ әйтеләсәк.\n– Ул сер итеп һаҡланамы?\n– Әхлаҡи күҙлектән сығып, әйтмәй торорға ҡарар ителде – ул күптән һикһәнде уҙған, ҡаты сирләй.\n– Билдәле шәхесме?\n– Бик күренекле кеше. Һәйбәт летчик-һынаусы, Советтар Союзы Геройы. Эргәмә килеп китте...\n– Кем ғәйепле – летчикмы, уны осошҡа ебәргән кешеләрме?\n– Әлбиттә, летчик. Ул 10 000 метр бейеклектә осорға тейеш булған, әммә болоттар аҫтына, яҡынса 400 метр бейеклеккә төшкән һәм Гагариндың самолеты эргәһенән генә тауыштан юғары тиҙлектә кире өҫкә менеп киткән. Һуңғараҡ генерал Запольскийға: “Нимәлер булғандай тойолғайны”, – тигән.\n– Был фаразды фотоһүрәттән тыш тағы ниндәй факттар дәлилләй?\n– Жуковский академияһы ҡеүәтле ғилми үҙәк булған саҡта фән докторы Сергей Белоцерковский менән самолеттың 55 секундта үткән юлын төрлөсә күҙаллап, иҫәпләп ҡараныҡ. Был ваҡыт арауығына тура килгән берҙән-бер фараз – “МиГ”-тың икенсе самолет хасил иткән тәрән һауа өйөрмәһенә эләгеүе.\nМин ул ваҡытта фажиғә урынынан 13 километр алыҫлыҡта инем һәм ике тапҡыр көслө тауыш ишеттем – береһе шартлау булһа, икенсеһе самолет тауыш барьерын үткән саҡтағы гөрһөлдәүгә оҡшағайны, йәғни ул ҡапыл тиҙлекте арттырып өҫкә күтәрелгән. Тауыштарҙың аралығы 1,5 секунд булды. Уларҙы мин генә ишетмәнем, был хаҡта 1968 йылдағы документтарҙа ла яҙҙым. 90-сы йылдар башында йәнә Гагаринға ҡарата ҡыҙыҡһыныу артты, летчиктар иҫерек булған, һунарға сыҡҡан тигәнерәк йәмһеҙ хәбәрҙәр баҫылды...\nЕгерме йылдан ашыу ваҡыт үткәс, беҙгә комиссия документтарын ҡарарға рөхсәт иттеләр. Минең отчет ҡабаттан күсерелгәйне – яҙыу икенсе кешенеке, яңғыраған тауыштар араһындағы ваҡыт та ун тапҡырға оҙайтылған. Шул саҡ, дөрөҫлөк асыҡтан-асыҡ әйтелһен өсөн бар көсөмдө һаласаҡмын, тип үҙемә һүҙ бирҙем. Ваҡыт етте. Ялғанлыҡҡа ҡаршы 25 йыл көрәштем.\n– Имеш-мимештәр арҡаһында Гагариндың ҡапма-ҡаршылыҡлы ике образы барлыҡҡа килде: тел тейҙергеһеҙ герой һәм йыш байрам итергә яратҡан, ҡатын-ҡыҙға битараф булмаған ир...\n– Эшләгән саҡта алкоголь тураһында уйларға ла хоҡуғыбыҙ юҡ ине. Шулай ҙа үҙебеҙсә байрамдар ойоштора, табын ҡора торғайныҡ. 1964 йылдағы тыуған көнөм хәтергә уйылған, Юра менән икебеҙгә ул йылда утыҙар йәш тулғайны. Дуҫтар йыйылды, Гагарин бер ҡосаҡ сирен сәскәһе тотоп килде. Ашап-эстек, күңел астыҡ. Беҙ иҫереп йөрөгән тиһегеҙме?\nҺәр Яңы йылды бергә ҡаршыланыҡ. Барыбыҙ ҙа күңелле сығыштар әҙерләп, йырлап, уйнап-көлөп үткәрҙек байрамдарҙы. Командир булараҡ, отряд ағзалары һәм уларҙың ҡатындары, балалары – бер ғаилә, тип ҡарай торғайным. Эсеп иҫерергә түгел, ә бергәләп күңел асырға яраттыҡ. Бер ҡасан да Гагариндың иҫергәнен күрмәнем, хатта һунар ваҡытында ла.\nҠатын-ҡыҙға битараф булмаған, тиеүҙәре лә туҙға яҙмаған хәбәр. Әйтеп бөтөлмәгән дөрөҫлөк ялғандан да насарыраҡ. Беләһегеҙме, бындай ғәйбәт ҡайҙан килеп сыҡҡан? Көньяҡтан. Форос. Ямғырлы көн. Кәрт уйнайбыҙ. Тәнәфес яһап алырға булдыҡ. Юра үҙенең номерына китте. Инглиз йоҙаҡлы ишеге бикләнгән дә ҡуйған. Бүлмәлә – шәфҡәт туташы (һәр космонавҡа шәфҡәт туташы беркетелгәйне), йәш кенә ҡыҙ. Улар ике-өс минуттай һөйләшкәс, берәү ишек шаҡый – Валя, Гагариндың ҡатыны. Нимә көткәнен Юра яҡшы аңлай – мөнәсәбәттәрҙе асыҡларға тура киләсәк, сөнки Валя бигерәк көнсөл. Ҡалайтырға белмәйенсә, тәҙрәнән һикерә. Этаж ярымлыҡ бейеклек, бер ниндәй ҙә хәүеф юҡ. Шулай ҙа ботинкаһының башы тәҙрә аҫтында үрмәләп үҫкән ҡытай глицинияһының ботағына эләгә лә, әйләнеп китеп, башы менән бордюрға барып төшә. “Валяла берәй төрлө шик тыуыуын теләмәнем”, – тип аңлатты һуңынан был ҡылығын. Йүләрлекме? Әлбиттә.\n...Беләһегеҙме, уны йыш иҫкә алам: кәмәлә йөҙгәнде, бер табында ултырғанды, усаҡ эргәһендә пограничниктар менән гәпләшкәнде һәм сәйнүк ҡайнағанды. Барыбыҙ ҙа күптәнге таныштар кеүек ихласлап, иркенләп һөйләшә инек. Һаман да иҫән кеүек ул минең өсөн...


«Торос» клубы етәкселеге бөгөн баш тренер Руслан Сөләймәновты отставкаға ебәрҙе\nУның менән бергә шулай уҡ баш тренер Николай Заварухин да китте.\nКоманданың баш тренеры итеп «Батыр» йәштәр клубынан Константин Полозов тәғәйенләнде. Уға Павел Лазарев ярҙам итәсәк. Тренерҙар штабындағы үҙгәрештәр «Торос» клубының уңышһыҙ уйындары менән аңлатырға мөмкиндер. Ысынлап та, ике тапҡыр Братина кубогы хужалары быйылғы миҙгелдә әллә ни алдыра алмай. Әйтәйек, улар үҙ майҙанында үткән һуңғы ике уйынды ла отолорға мәжбүр булды. Әле Нефтекамалар 66 мәрәй менән туғыҙынса баҫҡысты биләй.


Бөгөн Өфө күҙ ауырыуҙары ғилми-тикшеренеү институты белгестәре Ишембай районында йәшәүселәргә бушлай консультация ойошторҙо. Ҡабул итеү барышында алтмышҡа яҡын кеше баш ҡалала күҙҙәренә операция яһатырға йүнәлтмә алды. Халыҡтың сәләмәтлеген яҡшыртыуға йүнәлтелгән акция хаҡында беҙҙең сайтта уҡығыҙ.\nИке йыл элек Рәхимә Вәлитованың күреү һәләте ҡапыл насарая. Күҙ яҫмығы тоноҡлана, диагноз аяуһыҙ - катаракта. Хәйер, ваҡытында табипҡа бара. Быйыл йәй ҡатындың һул күҙенә Өфө күҙ ауырыуҙары ғилми-тикшеренеү институтында операция яһайҙар. Әмәлиәт уңышлы үтә.\nРәхимә Сабир ҡыҙы икенсе күҙен дә һауыҡтырырға теләй.\nБәхетенә, әмәлиәт өсөн йүнәлтмә алырға Ишембайҙан Өфөгә йөрөргә кәрәкмәй. Баш ҡала табиптары район үҙәк дауаханаһы поликлиникаһында ҡабул итеүҙе даими ойоштора.\n(ц:Рәхимә Вәлитова, Ишембай районында йәшәүсе: “Әйтәбеҙ 40 йәштән һуң катаракта башлана. Күҙ яҫмағы тоноҡлана башлай. Кемдең иртәрәк, кемдең һуңыраҡ. Етмеш йәш тулғас операция барҙым. Хәҙер икенсе күҙемә операция эшләтергә ноябрға яҙылам. Ике күҙемдә лә 100 процентлыҡ күреү һәләте булыуын теләйем”.\nӨфө күҙ ауырыуҙары ғилми-тикшеренеү институты белгестәре быйыл ун бишенсе тапҡыр Ишембай районы халҡына бушлай консультация ойоштора. Был хаҡта төпкөл ауылдарға ла хәбәр ителә. Медицина фәндәре кандидаттары, докторҙары менән тығыҙ хеҙмәттәшлектә булыу - поликлиника табиптары өсөн дә оло мәртәбә.\nӨфө табиптарына күренергә теләүселәр күп. Ишембайҙа йәшәүселәр таңғы сәғәт алтыла уҡ поликлиника алдында сират алған. Барлығы ике йөҙҙән ашыу кеше белгес кәңәшен алырға теләй.\n"Иң мөһиме бер кем дә консультацияһыҙ тороп ҡалмаясаҡ. Һуңғы пациент ҡабул ителмәйенсә - баш ҡалаға юлланмайбыҙ,"- ти медицина фәндәре докторы Гүзәл Зәйнетдинова. Диагностика үтергә башлыса оло йәштәгеләр яҙылған.\nЙыл башынан Ишембайҙа ғына 1200 кешегә консультация үткәрҙеләр. Уларҙың 400-ән ашыуына операцияға йүнәлтмә бирелде. Күбеһе катарактанан яфалана.\nГүзәл Зәйнетдинова, Медицина фәндәре докторы, Өфө күҙ ауырыуҙары ғилми-тикшеренеү институтының өлкән ғилми хеҙмәткәре\nАуылда йәшәүселәргә был бик уңайлы. Өфөгә йөрөргә кәрәкмәй. Диагноз урында уҡ ҡуйыла. кәрәкле йүнәлтмәләр ҡулдарына бирәбеҙ.\nДилә Арыҫланова, Ишембай районы үҙәк дауаханаһының күҙ микрохирургияһы бүлеге мөдире\nИшембайҙан Зәкиә Хужахмәтова ун дүрт йәштән күҙлек кейгән, Өфөлә операция яһатҡандан һуң күҙҙәре яҡшырыуын билдәләй. Бөгөн ул баш ҡаланан килгән белгестәргә рәхмәт һүҙҙәрен еткерергә килгән.\nЗәкиә Хужахмәтова, Ишембай ҡалаһында йәшәүсе: “54 йыл буйы күҙлек кейҙем. Миңә әле 68 йәш. Операциянан һуң яҡшы күрә башланым. Институт белгестәренә ҙур рәхмәт. Ауырымаһындар”.\nӨфө күҙ ауырыуҙары ғилми-тикшеннеү институты белгестәре Ишембайҙан тыш, республиканың башҡа район-ҡалаларында йәшәүселәргә лә офтальмологик тикшеренеүҙәр ойоштора. Табиптар йыл башынан ғына ун меңдән ашыу кеше ҡабул иткән. Шулай уҡ институттың күсмә бригадаһы Салауат һәм Стәрлетамаҡ ҡалалары дауаханаларында пациенттарға хирургик ярҙам да күрһәткән.\nАвтор: Гөлназ Хәйбуллина


“Ҡәләмеңдән, шағир, аһ, бал түгел, Тантаналар өсөн... ҡан тама…” (№ 1, 2018)\n12 Ғинуар 2018, 22:11\nҮтә күндәм дә, үтә баҙнатһыҙ ҙа, үтә сабыр ҙа түгел уның шиғырҙары. Киреһенсә, үтә сая, үтә ихлас, үтә Ғәлиәсә... Йөрәкте өтөп алырлыҡ тойғолар ҙа, әрнеү вә ғазап та, көтөлмәгән боролоштар ҙа етәһе унда.Рубрикабыҙ ҡунағы – Ишембай ҡалаһында йәшәп ижад итеүсе шағирә, мөғәллимә Ғәлиә Миҙхәт ҡыҙы ФӘЙЗУЛЛИНА (КӘЛИМУЛЛИНА).\n– Үҙемде ижадҡа бағышлай алмаһам да, күңелгә йыуаныс, ижад ҡыуаныстары кисерерлек шөғөлөм булды һәр ваҡыт. Булмаһа, юҡ ерҙән эш табып, ижад атмосфераһын үҙем тыуҙырҙым.Мәктәптә эшләй башлағаны бирле, ижадҡа бәләкәй генә ынтылышы булған баланы һиҙемләп, күреп ҡалдыммы, улар менән шөғөлләнеүҙән ҙур йыуаныс табам. Һәр хәлдә, улар менән бергәләп ултырып шиғыр яҙып, уларға нимәлер аңлата алыуым менән йәки баланың әйтергә теләгән фекерен матур образға һалып шиғыр тыуҙырыуҙан бәхетле мәлдәр кисерәм. Байтаҡ йылдар мәғариф бүлегендә эшләнем. Мәғариф бүлегенең төрлө йөкләмәләр, пландар, отчеттар менән тултырылған ялҡытҡыс ҡағыҙҙары араһында ла күңелемә йыуаныс табып эшләү сараһын эҙләнем. Таптым. Яҙыусы-шағирҙар менән осрашыуҙар, уларҙың ижадына арналған ижади эштәр конкурстары, шиғыр һөйләүселәр бәйгеһе, фәнни-ғәмәли конференциялар, йә булмаһа, яҙышҡан уҡытыусылар һәм уҡыусыларҙың ижадтарын бергә туплап, уларҙы китап итеп баҫтырып сығарыу кеүек әллә күпме эштәр менән мәшғүл булдым. Ул эштәрҙе уҡыусылар өсөн дә, уҡытыусылар өсөн дә кәрәк эш тип ниндәйҙер бер энтузиазм, рухи күтәренкелек менән башҡарҙым. Шуға үҙем, ижадым тураһында уйларға ваҡыт та булманы. Яҙылғанда – яҙҙым, яҙылмағанда – юҡ. Үҙем өсөн түгел, яҙышырға һәләте булып та, башҡа һөнәр һайлаған уҡыусының яҙмышы өсөн нығыраҡ көйәләнгәнмендер әле, бәлки. Бер килке хатта эстән генә үҙ-үҙем менән ризаһыҙлыҡ тойғоһо кисерһәм дә, яҙышыуҙан бөтөнләй төңөлөп, аҡылым менән шул йәшәү рәүешемә риза булып та ҡуйғайным. Тынғыһыҙ эшем, ғаилә, ижад араһында бүлгеләнеүҙе ғаилә һәм эш файҙаһына хәл итеү иң тәүҙә әсә, ир ҡатыны булыу кеүек мөһим бурысымды үтәргә тейеш икәнлегемде аңлауҙан тыуған кисектергеһеҙ ҡарар ҙа булғандыр. · Шул йылдарҙа шиғырҙарым теркәлгән блокнотта ла әрнеү һәм ғазап менән яҙылған юлдар бар:


Республика йәйгеһен балаларҙы сәләмәтләндереүгә 1,5 миллиард һум тотонған // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nРеспублика йәйгеһен балаларҙы сәләмәтләндереүгә 1,5 миллиард һум тотонған\n11:00, 27 сентября 2017 Йәмғиәт\nБашҡортостанда сәләмәтләндереү кампанияһы яҡынса 1,5 миллиард һумға төшкән һәм 210 мең ҡыҙ һәм малайҙы йәлеп иткән. Улар иҫәбендә ауыр тормош хәлендә булған, ата-әсә ҡарауынан мәхрүм ҡалған, инвалид, шулай уҡ аҙ тәьмин ителгән, ҡасаҡ һәм мәжбүри күсенгән ғаиләләрҙәге балалар. Бынан тыш, төбәк уҡыусыларының бер өлөшө республиканан ситтә: Ҡара диңгеҙ буйында, Ҡырым Республикаһында, Бөйөк Британия һәм Болгарияның халыҡ-ара үҙәктәрендә ял итте. Йәйге кампанияның йомғаҡтары буйынса ял иткәндәрҙең 91 процентында сәләмәтләнеү һөҙөмтәһе асыҡ күренә.\nБыл мәғлүмәт Волга буйы федераль округындағы округ кәңәшмәһендә килтерелде. Балалар ялын ойоштороу – Волга буйы федераль округындағы Тулы хоҡуҡлы вәкилдең айырым контролендә.\nКәңәшмәлә тейешле эшмәкәрлек өлкәһен контролдә тотоусы төбәк башҡарма власть органдары етәкселәре, территориаль Роспотребназор, Рәсәй Эске эштәр министрлығы һәм Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы органдары вәкилдәре ҡатнашты.\nБашҡортостан Мәғариф министрлығы хәбәр итеүенсә, йәйге осорҙа төп эш йүнәлештәренең береһе булып үҫмерҙәрҙе ижтимағи-файҙалы эшмәкәрлеккә йәлеп итеү тора. Быйыл йәйгеһен 183 мең ҡыҙ һәм егет хеҙмәт эшмәкәрлегенә йәлеп ителде.\nКәңәшмә йомғаҡтары буйынса төбәк башҡарма власть органдары етәкселәренә 2018 йылғы йәйге сәләмәтләндереү кампанияһы барышында балаларҙың шифахана-курорт учреждениеларында, ҡала һәм ҡала эргәһе лагерҙарында булыу осорон хәүефһеҙ һәм уңайлы итеп ойоштороу буйынса кәрәкле саралар ҡабул итергә йөкмәтелде.


Башҡортостандың йәш эшҡыуарҙары конкурста ҡатнашыуға саҡырыла // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nБашҡортостандың йәш эшҡыуарҙары конкурста ҡатнашыуға саҡырыла\n13:02, 1 августа 2013 Йәмғиәт\n1 августа Башҡортостанда «Рәсәйҙең йәш эшҡыуары» бөтә Рәсәй конкурсының төбәк этабында ҡатнашыу өсөн заявкалар ҡабул ителә башланы.\nБәйгелә 14-30 йәштәрҙәге бизнесмендар ҡатнаша ала. Еңеүселәр түбәндәге номинациялар буйынса билдәләнәсәк: «Уңышлы старт», «Социаль яуаплы бизнес», «Студенттар бизнесы», «Инновацион бизнес», «Ауыл хужалығы», «Производство» һәм башҡалар.\nЗаявкаларҙы 20 сентябргә тиклем Өфө ҡалаһы, Ленин урамы, 10 адресы буйынса БР Йәштәр сәйәсәте һәм спорт министрлығына ебәрергә кәрәк. Телефондар: 8(347)251-57-11, 251-14-75. Шулай уҡ бәйгенең интернет-сайтында электрон төрҙә заявкалар ҡабул ителә.\nКонкурс тураһында положение БР Йәштәр сәйәсәте һәм спорт министрлығының рәсми сайтында урынлаштырылған.\nЕңеүселәр ҡиммәтле бүләктәр һәм дипломдар менән бүләкләнәсәк. Бынан тыш, иң яҡшы проекттар авторҙары Бөтә Рәсәй конкурсына Мәскәүгә барасаҡ. Федераль кимәлдәге сара ноябрҙә үтә.\nТеги: конкурстар,йәш эшҡыуарҙар


Материалы за Август 2013 года » Страница 2 » Архив газеты "Йәшлек"\nЯу булып килә саранча Яңылыҡтар\nҠоро көн торошо үҙенекен итә – урмандарҙы, ауыл хужалығы ерҙәрен ҡоротҡостар баҫа. Республиканың 11 районы – Хәйбулла, Стәрлебаш, Учалы, Әлшәй, Мәләүез, Бәләбәй, Баймаҡ, Йылайыр, Әбйәлил, Көйөргәҙе, Федоровка халҡы саранчаға ҡаршы көрәш башлаған.\nБР Ауыл хужалығы белгестәре 810 гектар ерҙе тикшергәндән һуң шуның 13 мең гектарында саранча булыуын асыҡлаған. Ҡоротҡос сиңерткә Көньяҡ Урал райондарында һәм Башҡортостандың көньяғында теркәлгән. Ул айырыуса бесәнлектәргә һәм ауыл хужалығы ерҙәренә ныҡ зыян килтергән.\nТиҙҙән дачала теркәлергә мөмкин буласаҡ, автоматтар бөтөр Яңылыҡтар\n“Граждандарҙың коммерция булмаған баҡса һәм дача берләшмәләре” федераль законына индереләсәк төҙәтмәләр, ниһайәт, баҡса йорттарында йәшәү урынын теркәтергә мөмкинлек бирәсәк.\nБыға тиклем РФ Конституция суды судьялары баҡсасыларҙың был хоҡуғын ике тапҡыр яҡлап сыҡҡайны. Йәғни формаль рәүештә дачаға бөгөн дә “прописка”ға тора алабыҙ. Әммә уны эшләүе бик ауыр: әгәр ҙә ер ауыл хужалығы менән шөғөлләнеү өсөн тәғәйенләнгән булһа, суд аша хоҡуҡтарыңды дауларға тейешһең. Башҡаса мөмкин түгел. Сөнки әлегә бөтә баҡса йорттары теркәү хоҡуғы булмаған шәхси төҙөлөш категорияһына индерелгән. Хөкүмәт әҙерләгән закон проекты күптәрҙе борсоған мәсьәләне хәл итергә тейеш. Тик әле уға РФ Дәүләт Думаһы, Федерация Советы аша үтәһе, РФ Президентының фатихаһын алаһы бар.


Алһыу Минәзева ишкәкле слалом буйынса Олимпия уйындарының ярымфиналына сыҡты // Хәл-ваҡиғалар | новости башинформ.рф\n13:16, 28 июля 2021 Хәл-ваҡиғалар\nФото: Алһыу Минәзеваның инстаграмы\nАлһыу Минәзева ишкәкле слалом буйынса Олимпия уйындарының ярымфиналына сыҡты Фото: Алһыу Минәзеваның инстаграмы\nЯҡташыбыҙ Алһыу Минәзева ишкәкле слалом буйынса йәйге Олимпия уйындарының ярымфиналына сыҡты. Спортсы 14-се һөҙөмтә күрһәтте. Икенсе тапҡыр уның һөҙөмтәһе яҡшыраҡ булды: 1.58,45, шул иҫәптән дүрт секунд штраф, тип хәбәр итте Чемпионат.ру.\nТәүге һөҙөмтәне Британиянан Мэллори Франклин күрһәтте: 1.05,06, шул иҫәптән ике секунд штраф.\nКаноэла ишкәкле слалом буйынса ярымфиналдар һәм финал иртәгә, 29 июлдә, була.\nХәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, кисә Алһыу Минәзева ишкәкле слалом буйынса турнирҙың финалы сыға алманы. Ул 120,66 һөҙөмтәһе менән 17-се урынды алды. Финалда иң шәп 10 спортсы ғына ҡатнаша.\nАлһыу Минәзева — Илеш районы Илеш ауылы ҡыҙы. Ишкәкле слалом менән 2011 йылдың майынан шөғөлләнә. Республиканың байдаркала һәм каноэла ишеү буйынса олимпия резервындағы мәктәбе тәрбиәләнеүсеһе. Беренсе тренерҙары – Валентина Егорова һәм Николай Волков. Башҡортостан һәм Мәскәү өсөн сығыш яһай. Алһыу Олимпиадаға 2019 йылда уҙған донъя чемпионатында һайлап алынғайны.\nТеги: Токиолағы Олимпиада


Ҡасандыр беҙ барыбыҙ ҙа балалар баҡсаһында, мәктәптә тәрбиә һәм белем алдыҡ. Мәктәпкәсә йәштәге учреждениеларҙың матурлығына, уңайлы булыуына иҫ китерлек. Зауыҡ менән биҙәлгән уйын һәм йоҡо бүлмәләре, музыка һәм спорт залдары әллә ҡайҙан балаларҙы әйҙәп, саҡырып тора. Ә ихаталарында үҫкән мең төрлө сәскәләрҙән күҙҙәр ҡамаша.\nБыл матурлыҡ батшалығының үҙ хужабикәһе бар. Ул—балалар баҡсаһы мөдиренең хужалыҡ эштәре буйынса урынбаҫары. Баҡсалағы таҙалыҡ, йылылыҡ, биләмәнең бөхтәлеге, техник хеҙмәткәрҙәрҙең эшмәкәрлеге тап уның иңенә йөкмәтелгән. Мәҡәләмдең геройы Гөлнур Абдулла ҡыҙы Сәғитова ла ваҡытында ошо яуаплы вазифаны намыҫлы үтәп, хаҡлы ялға сыҡҡан кеше.\nГөлнур Абдулла ҡыҙы 1948 йылда Баймаҡ районының Манһыр (Бәхтигәрәй) ауылында тыуып үҫкән. Атаһы Абдулла Ҡорбанғәле улы Сәғитов Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашҡан. Әсәһе күрше Байыш ауылынан, олоғайған көнөндә Гөлнур ҡыҙының ғаиләһендә бәхетле ғүмер кисереп, 95 йәшендә баҡыйлыҡҡа күсте.\nБайыш мәктәбендә белем алған Гөлнур 6-сы кластан һуң Баймаҡ ҡалаһының 1-се мәктәбенә уҡырға бара. Уны тамамлағас нефть базаһына яғыулыҡ ҡойоусы булып эшкә төшә. Йәш ҡыҙҙың эшкә әрһеҙ һәм тырыш булыуын етәксе лә шәйләп ҡала һәм Саратов ҡалаһына уҡырға ебәрә. «Нефть продукттары буйынса тауар белгесе» һөнәрен үҙләштереп диплом алған белгесте Сибай нефтебазаһының өлкән операторы итеп тәғәйенләйҙәр.\nОҙаҡламай Гөлнур кейәүгә сыға, балалары тыуа. Ул яңы ғына асылған «Баҙлауыҡ» балалар баҡсаһына кесе тәрбиәсе булып эшкә төшә. 35 йыл эшләү дәүерендә ул кесе тәрбиәсенән склад мөдире, хужалыҡ бүлеге мөдире вазифаларына күтәрелә. Гөлнур Сәғитова әле лә үҙе менән бергә эшләгән балалар баҡсаһы мөдир-ҙәрен һәм методистарын хөрмәтләп иҫкә ала. Ул төрлө яҡлап ярҙам күрһәткәндәре өсөн С.F. Рысмөхәмәтоваға, Л.Ф.Биктимероваға, А.П.Осиповаға, Н.Ә.Гәрәеваға, Т.С.Кармановаға рәхмәтле. Ул ваҡытта ҡаланың төп предприятиелары: «Башмедьстрой» тресы һәм уның бүлексәләре, УМ, СУ-2, етәкселәр А.Х. Байназаров, Ф.Ф.Фәтхилисламов, Н.А.Тажетдинов, Р.Х.Дәүләткилдиндарҙың да ярҙамы ҙур була.\nЯуаплы, талапсан етәкселәр Гөлнур Абдулла ҡыҙын документтар менән дөрөҫ эш итергә, мөлкәтте иҫәпләү һәм һаҡлау, техперсонал менән идара итеү эштәренә өйрәткән.\nТормош иптәшен бик иртә юғалтҡан Гөлнур яңғыҙы ике баланы аяҡҡа баҫтырҙы. Ҡыҙы Гөлназ социаль педагог һөнәрен алған. Улар иптәше Риф менән Алина исемле ҡыҙҙарын үҫтереп оло тормош юлына сығарған. Гөлнур апай ейәнсәре Алина һәм кейәүе Динислам бүләк иткән бүләсәләре Кәримә менән Нәҡиәгә һөйөнөп бөтә алмай. Хаҡлы ялда булыуына ҡарамаҫтан Гөлнур Абдулла ҡыҙы әүҙем тормош алып бара, коллегалары, туғандары менән тығыҙ аралашып йәшәй, гәзит-журналдар уҡый, шиғырҙар яҙа.\nФәниә Хәмитова, мәғариф ветераны.


Башҡортостан етәксеһе Нуриман районында бер нисә социаль объекттар төҙөлөшөн тикшерҙе // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nБашҡортостан етәксеһе Нуриман районында бер нисә социаль объекттар төҙөлөшөн тикшерҙе\n15:19, 10 февраля 2014 Сәйәсәт\nНуриман районы буйынса эш сәфәрендә йөрөгәндә, Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов бер нисә социаль объекттың төҙөлөш барышын һәм сафҡа индерелеүен тикшерҙе.\nШулай, республика етәксеһе үҙәк район дауаханаһының яңы корпусын ҡараны. Уның төҙөлөшө 2002 йылда башлана, әммә 2006 йылда оҙаҡ төҙөлөш категорияһына күсеп уны һалыу туҡтатыла. 2011 йылда ошоға оҡшаш эш сәфәре барышында Рөстәм Хәмитов корпусты төҙөп бөтөргә ҡуша.\nХәҙер эштәр тулыһынса тамамланған һәм бина файҙаланыуға тапшырылған. Бында лабаратория, аҙыҡ-түлек блогы, конференциялар залы, дауахана хакимиәте урынлашҡан.\nШулай уҡ Красная Горка ауылында Рөстәм Хәмитов физкультура-сәләмәтләндереү комплексын ҡараны. Дөйөм 916 квадрат метрлыҡ ҡоролманы 2010 йылда уҡ төҙөй башлайҙар, әммә финанслау һәм подрядсыны һайлау проблемаһы арҡаһында ул 2013 йылдың декабрендә генә файҙаланыуға тапшырылды. Төҙөлөштөң хаҡы – 38 миллион һумдан ашыу. Комплекс менән файҙаланыуға тотоноуҙар йыл һайын 3,5 миллион һум тәшкил итәсәк. Комплекс коллективы 11 хеҙмәткәрҙән тора. Бинала балалар-үҫмерҙәр спорт мәктәбе урынлашҡан, 40 секция эшләй, шул иҫәптән уйын спорт төрҙәре (волейбол, баскетбол, бадминтон һәм башҡалар) буйынса ла. Шулай уҡ спорт комплексында ауыл мәктәбе уҡыусылары өсөн физкультура дәрестәре уҙғарыла.\n— Мин республикала ошондай спорт объекттары күберәк булһын яҡлы, – тине Рөстәм Хәмитов. – Район яҡшы спорт комплекслы булды, тик уны төҙөүгә средстволар бюджет сәйәсәте ҡарашынан һөҙөмтәле файҙаланылды тип әйтә алмайым. Проект ныҡ ҡиммәт, спорт залды дүрт йыл самаһы төҙөнөләр, был 40 миллион һумға ике ошондай уҡ бинаны ҡыҫҡа ваҡыт эсендә төҙөргә була ине. Бөтә республика буйынса үҫмер спортсылар өсөн спорт комплекстары күберәк төҙөлөүе менән ҡыҙыҡһынам. Әммә ул бюджет тотоноуҙары ҡарашынан аҡыллы, ҡулайлы варианттар булырға тейеш.\nРеспублика Президенты Төҙөлөш һәм архитектура буйынса дәүләт комитеты рәйесе Камил Мансуровҡа мәктәп, спорт комплексы, балалар майҙансығы һәм башҡа социаль-мәҙәни көнкүреш объекттары төҙөлөшөнөң һәр проекты буйынса бюджет средстволарын һөҙөмтәле файҙаланыуҙы баһалау буйынса ведомствола махсус комиссия төҙөргә ҡушты. Бынан тыш, Башҡортостан етәксеһе тиҙ төҙөү конструкцияларын ҡулланып, ҡиммәт булмаған спорт комплекстары төҙөлөшөнөң типовой проекттарын эшләргә талап итте.\nШулай уҡ Рөстәм Хәмитов 139 урынлыҡ балалар баҡсаһы төҙөү барышы менән танышты. Был мәктәпкәсә белем биреү учреждениеһының төҙөлөшө Республика адреслы инвестиция программаһы сиктәрендә Красная Горка ауылында 2013 йылдың ноябрендә башланды. Төҙөлөш-монтажлау эштәренең, шул иҫәптән блоклы ҡаҙанлыҡ, трансформатор һәм дизелле подстанция урынлаштырыу, инженер селтәрҙәрен һалыу, территорияны төҙөкләндереүҙең, дөйөм хаҡы 84 миллион һум тәшкил итә. Буласаҡ балалар баҡсаһының майҙаны – 3,7 мең квадрат метр. Объектты 2015 йылда тапшырыу планлаштырылған.\n— Мин технологияларҙы теүәл үтәүҙәрен, айырыуса үтә һыуыҡ көндәрҙә, һәм төҙөлөш-монтажлау эштәрен башҡарыуҙың юғары сифатын талап итәм, – тине Рөстәм Хәмитов. – Әгәр сифат булмаһа, бындай төҙөүсе ойошмалар менән артабан уртаҡ эш тә булмаясаҡ.\nКрасный Ключ ауылында республика етәксеһе, бассейны менән 260 уҡыусылыҡ урта мәктәбе һәм 110 урынлыҡ балалар баҡсаһы ингән, белем биреү комплексы төҙөлөшөн тикшерҙе. Бинаның дөйөм майҙаны – 10 мең квадрат метр. Төҙөлөштөң хаҡы – 302 миллион һум. Төҙөлөш башланғандан алып (2012 йыл) 180 миллион һум үҙләштерелгән, тип хәбәр иттеләр Башҡортостан Президентының матбуғат хеҙмәтенән.


Күңелдәренә ни сәсһәң... » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Белем һәм тәрбиә » Күңелдәренә ни сәсһәң...\nКүңелдәренә ни сәсһәң... 10.07.2018 // Белем һәм тәрбиә\nБалаларға сирек быуаттан ашыу белем биргән Айгөл Ҡырғыҙбаева – хеҙмәтенә күрә ҙур хөрмәт, ихтирам ҡаҙанған абруйлы уҡытыусыларҙың береһе.\nОло Әбеш ауылы ҡыҙы, Сибай педагогия училищеһын тамамлап ҡайтып, тыуған төйәгендәге мәктәптә эш башлай. Бер аҙҙан, ошондағы фельдшер-акушерлыҡ пунктында теш табибы хеҙмәтен күрһәткән Айбулат Ҡырғыҙбаевҡа кейәүгә сыҡҡас, йәштәр ғаилә башлығының тыуған төйәге Бәләкәй Арыҫланғолда төпләнергә ҡарар ҡыла. Айгөл Сәғәҙи ҡыҙын урындағы белем усағына эшкә ихлас ҡабул итәләр.\n– Башланғыс мәктәптә иң мөһиме – балаларҙы ысын күңелдән яратыу, хөрмәт итеү. Яһалмалыҡты улар ғәжәп тиҙ тоя, – ти уҡытыусы. – Белемгә нигеҙ тап башланғыс кластарҙа һалынғанлыҡтан, һүҙ юҡ, беҙгә икеләтә тырыш, хәстәрлекле булыу талап ителә. Эшебеҙҙе мөкиббән яратыу зарур. Ни сәсһәң, шуны урырһың, тигәндәй, күңелдәргә ғилем орлоғон нисек һалыуыңа ҡарап, артабанғы яҙмыш хәл ителә бит. Дөрөҫ, бөгөн балалар мәктәпкә күпмелер кимәлдә әҙерлек менән килә. Интернеттың, заман технологияларының һәләтте төрлө яҡлап асыу мөмкинлеге лә ҙур. Уҡыусылар дистанцияла үткәрелгән олимпиадаларҙа, конкурстарҙа ҡатнаша, үҙ эштәрен тәҡдим итә, урын яулай ала. Шулай ҙа баланың эргәһендә тәү сиратта уҡытыусы, ата-әсә булыуы мөһим.\nЙыр-бейеүме, һүрәт төшөрөүме, “Оҫта ҡулдар” ярышымы – һәр сарала беренсе Айгөл Ҡырғыҙбаеваның уҡыусылары. Мәҫәлән, “Урал батыр” эпосын яттан һөйләүселәр конкурсында, әҫәрҙән өҙөктө өс телдә һөйләп, Искәндәр Байгилдин ҙур еңеү менән ҡыуандырған. Уҡытыусы үҙе лә белемен даими камиллаштыра, төрлө яҡлап үҫешкә ынтыла. Әйтәйек, 2008 һәм 2013 йылдарҙа районда уҙғарылған “Йыл уҡытыусыһы” конкурсында беренсе урынды, төп бүләкте яулаған, республика кимәлендә лауреат булған.\nБашҡортостандың мәғариф алдынғыһы, юғары категориялы педагог – ғаиләһендә бәхетле әсәй, һөйөклө ҡатын. Ире менән өс ул үҫтерә, ҡайны-ҡәйнәһен хәстәрлектән айырмай.\n– Ауылыбыҙҙа балалар арта барғанына һөйөнөп бөтә алмайым, – ти алдынғы уҡытыусы. – Рухлы, илһөйәр йәштәребеҙ барҙа, төйәгебеҙ йәшәр, мәктәбебеҙ артабан да гөрләп эшләр.


Өфө вольер хужалығында айыуҙар йоҡонан уянды | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n28 марта 2017 — 16:25 ГТРК «Башкортостан»\nӨфө вольер хужалығында айыуҙар йоҡонан уянды.\nУрман хужалары был ҡышты тынысһыҙ үткәрҙе. Шуға ла тәүге ҡояш нурҙары менән өңөнән сығырға ашыҡты. Әле улар аҙыҡҡа өсләтә баҫым яһай. Бындағы йәнлектәр өсөн йылдың еңел йә көсөргәнешле мәле юҡ. Көндәлек мул аҙыҡ, ситлектәге тотҡонлоҡ үҙенекен итә. Әммә был шулай тойола ғына. Хайуандарҙың холҡо тәбиғәттәге кеүек – улар һиҙгер һәм киҫкен. Яҙын иһә, айырыуса, теремеклек күрһәтә.Тайыш табандар йоҡо аралаш әкрен хәрәкәт итһә, ерән ҡойроҡтар йылғырлыҡта уҙыша. Был төлкө көсөктәренә бер йәш тирәһе. Әле уларҙың шаян һәм матур сағы. Йәшкә генә түгел, миҙгелгә лә бәйле был сағыулыҡ. Бер-ике аҙнанан йәнлектәр йөнөн ҡоя башлай. Уларҙың йонсоу тиреһен күреп халыҡ вольер хеҙмәткәрҙәрен хайуандарҙы насар ҡарауҙа ғәйепләргә тотона. Баҡһаң, был йыл да ҡабатланыр тәбиғи күренеш, ә малсылар йәнлектәрҙе тәүлек әйләнәһенә хәстәрләп тора. Йыртҡыстар иттән, көйшәүселәр бесәндән өҙөлмәй. Ышыҡ-оялар ҙа даими төҙөкләндерелә. Ҡыйыҡтан ҡар ташлаған тауыштың яҙ мәшәҡәте генә икәнен серемгә талған ҡабандар ҙа аңлаған кеүек. Вольер хеҙмәткәрҙәре һаҡсыл эш итә. Ситлектә улар йәнлектәр тәртибенә буйһонорға мәжбүр. Бүреләргә ҡотҡо һалмаҫ өсөн ике кеше бер яҡлап атлай. Тыумыштан иректе белмәүенә ҡарамаҫтан, был хайуандарҙың йыртҡыс ҡаны көслө.Яҙҙың хайуандар донъяһында яңы быуын өмөтөн бүләк иткәне билдәле. Вольерҙа йыллыҡ үрсем ғәҙәти күренеш. Ирекмәндәр урмандан инәһеҙ ҡалған кейектәрҙе табып та килтерә. Һәр осраҡта ла, һөйөнсөһөн генә алдан күҙалларлыҡ түгел. Был ситлектәге өңдән тауыш-тын сыҡмай. Инә айыу көндөҙ ара-тирә күренеп ала. Вольер хеҙмәткәрҙәре унда айыу балалары булыуын иҫәптән сығармай. Вольер хужалығы өсөн был тәбиғилек бер яҡтан һөйөнөс килтерһә, икенсенән былай ҙа сикле сығымдарҙы арттыра. Ҡырағайҙарҙың яңы ғаилә ағзаларының киләсәген хәстәрләү өсөн хужалыҡҡа махсус дәрәжә етмәй.


Татарстанда - Башҡортостан мәҙәниәте көндәре // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nТатарстанда - Башҡортостан мәҙәниәте көндәре\n13:43, 20 сентября 2011 Йәмғиәт\n22 — 30 сентябрҙә Татарстанда Башҡортостан Республикаһы мәҙәниәте көндәре үткәрелә. Мәҙәниәт көндәрен асыу тантанаһы кесаҙна, 22 сентябрҙә, М.Йәлил исемендәге Татар дәүләт академия опера һәм балет театрында үтәсәк.\n«Башинформ» агентлығына БР Мәҙәниәт министрлығынан хәбәр итеүҙәренсә, был көндө унда республиканың ижад оҫталарының концерты үтәсәк. Бынан тыш, театр фойеһында Милли музей фондынан «Башҡорт халҡының матди мәҙәниәте» күргәҙмәһе һәм «Башҡортостан – Евразия ынйыһы» фотокүргәҙмәһе ойоштороласаҡ. Шулай уҡ башҡорт милли аш-һыуҙарының презентацияһы һәм дегустацияһы, Башҡортостан нәшриәттәрендә сығарылған китаптарҙың, декоратив-ҡулланма сәнғәт һәм халыҡ кәсептәре изделиеларының күргәҙмә-сауҙаһы үткәреләсәк.\nИртәгәһенә, 23 сентябрҙә, Ҡаҙандың опера һәм балет театры сәхнәһендә Ф.Ғәскәров исемендәге дәүләт академия халыҡ бейеүҙәре ансамбле сығыш яһаясаҡ.\n24 сентябрҙә мәҙәни эстафета театр эшмәкәрҙәренә тапшырыла. Уны «Ҡыҙ урлау» комедияһы менән Стәрлетамаҡ дәүләт башҡорт драма театры асасаҡ. Спектакль Ғ.Камал исемендәге Татар дәүләт академия драма театрында ҡуйыласаҡ.\n27 -30 сентябрҙә К.Тинчурин исемендәге Татар дәүләт драма һәм комедия театрында Салауат дәүләт башҡорт драма театрының гастролдәре үтәсәк.\nМәҙәниәт көндәрен үткәреү сиктәрендә был арала Татарстан ҡалаларында һәм район үҙәктәрендә лә Башҡортостандың ижади коллективтарының концерттары һәм тамашалары планлаштырылған.


Ишембайҙың 20 һайлау округында ҡала Советы депутаттары һайланасаҡ // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\n14:30, 16 февраля 2012 Сәйәсәт\n4 мартта Ишембай халҡы 20 һайлау округында Рәсәй Президентынан тыш ҡала Советы депутаттарын да һайлаясаҡ. Ҡала Советына депутатлыҡҡа 51 кандидат дәғүә итә, уларҙан 20 кеше — «Берҙәм Рәсәй»ҙән, 12 кеше – КПРФ-тан, 2 кеше – ЛДПР-ҙан һәм 17 кеше үҙ-үҙен тәҡдим итте, тип хәбәр итте «Башинформ» агентлығына территориаль һайлау комиссияһы рәйесе Ринат Шәймөхәмәтов.\n— Беҙҙең ҡалала әүҙем агитация алып барыла, һайлаусылар менән осрашыуҙар үткәрелә, — тип һөйләне Ринат Шәймөхәмәтов. – Тауыш биреү өсөн бүлмәләр әҙерләнә, веб-камералар урынлаштырылды һәм тикшерелде.\nТеги: рф президенты һайлауҙары


Дмитрий Медведев муниципалитеттарҙы «таҙартыуға» саҡырҙы // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nДмитрий Медведев муниципалитеттарҙы «таҙартыуға» саҡырҙы\n17:50, 24 декабря 2010 Сәйәсәт\nРәсәй Президенты Дмитрий Медведев Яңы йыл алдынан биргән интервьюһында муниципалитеттар араһында «таҙартыу» үткәрергә саҡырҙы. Уның фекеренсә, был түрәлектең коррупцияға иң ныҡ бирелгән секторы.\n— Федераль властар был йәһәттән таҙараҡ, — тине дәүләт башлығы. – Төбәк властары араһында ла лайыҡһыҙ кешеләр һирәк осрай. Ә бына урындағы власть вәкилдәре араһында, дәүләт хеҙмәткәре үтәргә тейешле кодекс урынына, икенсе төрлө кодекс буйынса йәшәгәндәр күп. Шуға күрә урындағы властарҙа «таҙартыуҙар» үткәрергә кәрәк. Шул уҡ мәлдә ҡулға таҙа булмаған чиновниктарҙа бик йыш илебеҙҙең төп сәйәси көсө значоктары һәм билеттары булыу мөмкинлеген иҫтә тотоу зарур. Был уларҙың эштәренә күҙ йоморға тейешлекте аңлатмай. Киреһенсә, уларҙы фаш итергә һәм партия рәтенән ҡыуырға кәрәк.\nТеги: Рәсәй президенты, урындағы власть


Ауыл биләмәләре башлыҡтары семинары\nҺабыр ауыл Советы ауыл биләмәһе базаһында райондың ауыл биләмәләре башлыҡтарының семинары булып үтте. Уның эшендә район хакимиәте башлығы И.Л.Фәтҡуллин ҡатнашты.\nСеминар Ҡаҙырша ауылы менән танышыуҙан башланды. Бында сарала ҡатнашыусыларҙы Һабыр ауыл биләмәһен хакимиәте башлығы И.С.Солтанов сәләмләп ҡаршы алды. Башта ул йыйылыусыларға Ҡаҙырша ауылының ҡыҫҡаса тарихы тураһында һөйләне.\n– Райондың иң төпкөл ауылы Ҡаҙырша Йылайыр менән Хәйбулла райондарының сигендә ята. Бөгөн бында 35 йортта 99 кеше йәшәй. Һуңғы биш йылда бынан күсеп китеүсе булманы. Магазин юҡ, айына ике тапҡыр эшҡыуарҙар килеп һатыу итеп китә. Ауыл халҡы үҙе йома һайын район үҙәгенә баҙарға йөрөй. Буш ҡул менән бармайҙар, әлбиттә. Һатыуға һөт, ҡаймаҡ, ҡорот, ит, май, йомортҡа һәм үҙ хужалыҡтарында етештерелгән башҡа төр продукцияны алып баралар. Сауҙалары уңһа, бер шәхси хужалыҡ аҙнаһына 7-8 мең һум аҡса эшләй ала.\nРайон хакимиәте башлығы семинарҙа ҡатнашыусыларҙан был ыңғай тәжрибәгә иғтибар итеүҙәрен һораны, уны башҡа ауыл биләмәләрендә лә киңерәк таратыу кәрәклеген билдәләне.\nШунан семинарҙа ҡатна-шыусылар ҡаҙыршаларҙың иҫтәлекле урыны – Урал аръяғы төбәгенең ете мөғжизәһе исемлегенә индерелгән Пәйғәмбәр ташын барып ҡаранылар.\nАртабан семинарҙа ҡатна-шыусылар Ашҡаҙар ауылына юл тотто, унда ауылды төҙөкләндереү эштәре менән танышты, төпкөлдә ятҡан ауылдың шундай төҙөк, урамдарының таҙа, матур итеп буялған йорттарҙың һәм ҡоймаларҙың килгән кешеләрҙә яҡшы тәьҫораттар ҡалдырыуын билдәләне.\nСеминарҙың көн тәр-тибендәге сираттағы сара – Һабыр ауылында “Ауыл биләмәһенең социаль тормошо” тигән темаға “түңәрәк өҫтәл” ултырышын үткәреү ине.\nМәҙәниәт һәм ял үҙәгендә семинарҙа ҡатнашыусыларҙы “Душауай” халыҡ фольклор ансамбле ағзалары ауыл тормошондағы ҡайһы бер проблемаларға төрттөрөп үҙҙәре сығарған шаян таҡмаҡтар менән сәләмләп ҡаршы алды. Һәүәҫкәр артистарға ихлас рәхмәт белдереп, ауыл биләмәләре башлыҡтары биләмәләрҙең тормош эшмәкәрлегенә һәм хакимиәттәрҙең йәмәғәт ойошмалары менән эшләүенә ҡағылышлы мәсьәләләрҙең киң даирәһен тикшереү өсөн “түңәрәк өҫтәл” ултырышына йыйылды.\nБашта Һабыр ауыл биләмәһе хакимиәте башлығы И.С.Солтанов үҙе етәкләгән биләмәнең социаль-иҡтисади хәле менән таныштырҙы. Ауыл биләмәһендә 845 кеше йәшәй, шуларҙың 563-ө – Һабырҙа. 18 һәм унан өлкән йәштәге хеҙмәткә яраҡлы кешеләр – 490, пенсионерҙар – 170 кеше. Мәктәптә 101 уҡыусы уҡый, балалар баҡсаһында 30 бала тәрбиәләнә.\nБиләмә территорияһында эшҡыуарлыҡ менән шөғөлләнеүселәр күп түгел: Ҡаҙыршала ағас әҙерләү һәм эшкәртеү менән шөғөлләнгән шәхси предприятие, Ашҡаҙарҙа крәҫтиән (фермер) хужалығы һәм Һабырҙа өс шәхси магазин эшләп килә әлегә. Урмансылыҡта, мәктәптә, балалар баҡсаһында, ауыл биләмәһе хакимиәтендә, мәҙәниәт һәм ял үҙәгендә, почта бүлексәһендә, фельдшер-акушер пунктында, ветеринария участкаһында бөтәһе 61 кеше эшләй. Ауыл биләмәһенән ситтә рәсми эшләп йөрөүселәр – 30 кеше, рәсми шөғөлдәре булмағандар – 150 самаһы.\nАуыл биләмәһендә 22 ишле ғаилә бар, 6 әсә “Әсәлек даны” миҙалы менән бүләкләнгән, опекунлыҡҡа бала алған ғаиләләр – 7.\nАуыл биләмәһе хакимиәте башлығы шулай уҡ төрлө байрамдар айҡанлы саралар ойошторғанда, имен булмаған ғаиләләр менән профилактика эше үткәргәндә, эскелеккә ҡаршы көрәшкәндә, халыҡҡа күмәкләп матур ял итеү өсөн шарттар булдырғанда ҡатын-ҡыҙҙар советы, ветерандар советы менән нисек килешеп эшләүҙәре тураһында һөйләне. Ул башлаған теманы үҙенең сығышында ҡатын-ҡыҙҙар советы рәйесе Г.И.Таһирова ла дауам итте.\nРайон башлығы И.Л.Фәт-ҡуллин, Һабыр ауыл билә-мәһенең эшенә баһа биреп, был биләмәләге төп проблемаларҙы билдәләне. Шуларҙың береһе – халыҡтың мәшғүллеге. Ауылда йәшәү өсөн бөтә социаль шарттар булдырылыуға ҡарамаҫтан, халыҡтың эшҡыуарлыҡ менән шөғөлләнеү буйынса әүҙемлеге бик түбән. Ә бит бының өсөн мөмкинлектәр күп. Ауыл биләмәләре хакимиәттәре башлыҡтарына мөрәжәғәт итеп, И.Л.Фәтҡуллин ҙур иғтибар биреүҙе талап иткән төп проблемаларҙы һыҙыҡ өҫтөнә алды. Мәҫәлән, ауылда эшләүгә йәш белгестәрҙе, уҡытыусыларҙы, табиптарҙы йәлеп итергә, уларға йәшәү өсөн шарттар булдырырға, фермер хужалыҡтарын үҫтереү өсөн федераль һәм республика программалары буйынса бүленгән аҡсаны һөҙөмтәле тотонорға, был мәсьәләләрҙә урындағы властың яуаплылығын һәм контролен көсәйтергә, отчет биреүҙә тәртип булдырырға кәрәк. “Һаумыһығыҙ, ауылдаштар!” байрамдарын үткәреү форматын да эшләп еткерергә кәрәк. Был сараны үткәреү инициативаһы менән район Советына сығырға кәрәк. Ул саҡта алдағы йылға бюджет ҡабул иткәндә теге йәки был ауылда әлеге байрамды үткәреүгә аҙмы-күпме аҡса бүлеүҙе күҙ уңында тоторға, шуның иҫәбенә ауылдарҙы төҙөкләндереү буйынса күберәк эштәр башҡарырға була.\nАуыл биләмәләре башлыҡ-тары – районда муниципаль властың төп таянысы.Үҙенең эшендә ул иң элек кешеләрҙең әүҙем өлөшө эшләгән мәктәп коллективына таяна ала һәм таянырға тейеш. Ә улар, үҙ сиратында, теге йәки был мәсьәләне хәл иткәндә биләмә башлығының беренсе ярҙамсылары булырға тейеш. Уҡыусыларҙың ата-әсәләре менән уртаҡ тел табырға, ветерандар, йәштәр менән эшләргә, ауылдарҙы төҙөкләндереүгә, һәр төрлө саралар ойоштороуға һәм үткәреүгә бөтәһен дә йәлеп итергә кәрәк. Бындай эш үрнәктәре аҙ түгел. Фәҡәт эшкә теләк һәм ижади ҡараш ҡына кәрәк. Ауыл биләмәһе башлығының эшендә бик мөһим нәмә – биләмә территорияһын үҫтереү өсөн инвестициялар йәлеп итеү. Өҫтәмә килем сығанаҡтарын эҙләргә кәрәк.\nАртабан семинарҙа ҡатна-шыусылар “Ләйсән” балалар баҡсаһына юл тотто. Бында уларҙы 6 йәшлек кенә Асия Ҡадаеваның “Урал батыр” эпосынан ҙур ғына өҙөктө өс телдә – башҡортса, русса һәм инглизсә һөйләп ҡаршы алыуы таң ҡалдырҙы. Балалар баҡсаһында кескәйҙәр өсөн булдырылған шарттар менән һоҡланыуҙарын да йәшермәне ауыл биләмәләре башлыҡтары.\nСеминар Һабыр урта мәк-тәбенә экскурсия менән тамамланды. Мәктәп директоры И.И.Билалов мәктәптең тарихы, уҡытыусылары, уҡытыу эшенең нисек ойошторолоуы, уҡыусыларҙың ҡаҙаныштары тураһында һөйләне.\nСеминарға йомғаҡ яһа-ғанда бындай сараларҙың кәрәклеге һәм файҙалы булыуы билдәләнде. Сөнки биләмә башлыҡтары башҡа урындарҙа коллегаларының нисек эшләүҙәре менән яҡындан таныша, нимәгәлер өйрәнә, теге йәки был мәсьәләне хәл итеү буйынса үҙ идеялары менән уртаҡлаша ала.


Медиа » Страница 5 » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Медиа » Страница 5\nМедиа // 23-10-2017, 07:00\nКөндәр һалҡынайыу менән киҙеү миҙгеле етеүе борсоуға һала. Сөнки грипп йылдан-йыл көслө, хроник ауырыуҙарға юлыҡтырған эҙемтәләре менән бергә килә. Прививка эшләтергәме, юҡмы? Сирҙән вакцинаһыҙ ҡотолоу юлы бармы? Бөгөн ҡайһы бер ата-әсә балаһына прививка эшләтеүгә ҡырҡа ҡаршы. Медицина алға киткән заманда күп кенә ҡурҡыныс сир юҡҡа сыҡты. Шулай ҙа прививкалар булмаған заманда кешеләрҙең төрлө ауырыуҙан күпләп ҡырылыуы тураһында оноторға ярамай. Был сирҙәрҙең юҡлығы сабыйҙарҙы тәүге көнөнән вакцинациялауға бәйле бит. Урамда ишеткән уйҙырмаларға ышанып, үҙебеҙҙең, балаларыбыҙҙың ғүмерен хәүеф аҫтына ҡуйырға ашыҡмайыҡ....\nМедиа // 19-10-2017, 07:00\nБындай кешеләр тураһында һөйләр булһалар, һөнәрҙәштәрем, ғәҙәттә, “көслө рухлы” тигән һүҙбәйләнеште ҡуллана. Башҡаларҙан айырылам, тиеберәк уйланғанда, эҙләнгәндә, тапшырыу геройы менән таныштырыуҙы ни рәүешле башларға тигәндә лә, әллә күпме вариант барланды. Әммә башта әлеге лә баяғы тик ошо ике һүҙ генә уралды: “көслө рухлы...”...\n“Нимә оҡшамай, Рафиҡ?”\nМедиа // 13-10-2017, 08:00\n«Юлдаш» радиоһының тапшырыу яҙҙырыу студияһы. Пультта режиссер Гөлнур Моталлапова эшләй.\n– Зөһрә, ошо урында етеҙерәк уҡы. Ә бында ҡатыраҡ әйтергә кәрәк. Рафиҡ, ә һин яңылыҡтар форматын онотоп тор. Ябайыраҡ, тормошта нисек һөйләшәһең, шулайыраҡ уҡы. Яраймы!...\nМедиа // 27-09-2017, 11:13\nҺыйламаға һыйың булмаһа ла, һыйпамаға телең булһын, ти халыҡ мәҡәле. Беҙҙең быуын ризыҡ мул, үҙ телебеҙҙә аралашып, радио тыңлап, театр-кино ҡарап, ҡыҫҡаһы, йөҙөп йөрөп эшләгән-йәшәгән дәүер тура килеүе менән бәхетле. Балалар, ейәндәребеҙгә лә шундай яҙмыш яҙһын. Телебеҙҙең күркәмлеге, һүҙ бәҫе, фекер үткерлеге «Юлдаш» каналы тәҡдим иткән әҙәби әҫәрҙәрҙә асыҡ күренә. Мәҫәлән, сентябрь башында ғалим һәм яҙыусы Әлфис Ғаязовтың «Яңғыҙҙар ташы» драмаһы М. Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма театры артистары башҡарыуында тәүге тапҡыр эфирға сыҡты. Алдағы көндәрҙә лә халыҡ күңеленә ятыр әҫәрҙәр даими яңғырап торасаҡ. Тиҙҙән яҙыусы һәм драматург, С. Юлаев исемендәге дәүләт премияһы лауреаты Таңсулпан Ғариповаға 70 йәш тула. Ошо уңайҙан «Бөйрәкәй» романынан өҙөктө автор уҡыуында тапшырабыҙ....\nМедиа // 19-09-2017, 10:00\nРәми Ғарипов үҙенең шағирлыҡ тәғәйенләнешен шулай билдәләгән. Булмыштарына шиғри моң һалынған талант эйәләре рух илселәре миссияһын үтәй: шиғриәт, бәҫле һүҙ осҡоно менән тормошобоҙҙо яҡтырта, йөрәктәребеҙҙе сафлыҡ нурына һуғара. Заман заңын үтә лә нескә тойған, йөрәк һыҙланыуҙары аша үткәргән шағирҙар ижады күңелдәрҙә ауаздашлыҡ таба, иң тәрән эске донъябыҙ сөңгөлөнә үтеп инә. Һәм был “Юлдаш” радиоһында ла сағылыш тапмай ҡалмай....\nМедиа // 13-09-2017, 08:30\nСәй – һыуҙан ҡала иң күп ҡулланылған эсемлек. Был берәүҙә лә бәхәс уятмай. Шуға ла ҡытайҙар ҙың: “Бөтә донъя сәйнүк эсенә һыя” тигәне менән\nнисек килешмәйһең инде?! Тик был әйтемде бер аҙ үҙгәртеп: “Бөтә донъя бер самауырға һыя”, – тип әйтергә йөрьәт итәбеҙ.\nБеҙҙең халыҡта сәйләү йолаһы күптән йәшәй. Сәй табыны артындағы матур әңгәмә лә – күптәнге йола.\n“Юлдаш” радиоһы эфирында төш ваҡытында эфирға сыҡҡан интерактив тапшырыу тап “Самауыр янында” тип атала. Ялға туҡтаған, эш-мәшәҡәттән бер ни тиклем ял иткән арала тыңлаусыларыбыҙ менән төрлө темаға әңгәмә ҡорабыҙ, бәхәсләшәбеҙ, фекер уртаҡлашабыҙ. Тормош, йәшәйеш, йәмғиәт, тәрбиә, әхлаҡ, кеше яҙмыштары, тәбиғәт, һаулыҡ, социаль мәсьәләләр – төшкө ҡорҙа күтәрелгән темалар төрлөлөгө менән айырылып тора. Самауыр сәйенә ҡунаҡтар ҙа йыш саҡырыла. Билдәле йырсылар, артистар, әҙиптәр йырлы табында ҙур ихласлыҡ менән беҙҙең һәм тыңлаусыларҙың һорауҙарына яуап бирә. Әйткәндәй, хөрмәтле дуҫтар, “Самауыр янында” киләсәктә ҡунаҡ сифатында кемдәрҙе күрергә теләүегеҙ тураһында хәбәр итә алаһығыҙ. Ҡыҙыҡлы темалар буйынса ла теләк-тәҡдимдәрҙе еткерергә мөмкин. Электрон почта: guzelzaripova79@mail.ru. Рәхим итегеҙ.\nДүшәмбенән йомаға тиклем “Самауыр” ҡайнай. Икенсе ун минутта беҙ тыңлаусыларыбыҙҙы йырлы табынға саҡырабыҙ.


Яңғыҙнарат ауыл Советы (Тәтешле районы) — Башҡорт Википедияһы\nЯңғыҙнарат ауыл Советы (Тәтешле районы)\nЯңғыҙнарат ауыл Советы\nЯңғыҙнарат (Тәтешле районы)\n765 кеше (1 ғинуар 2018)\nЯңғыҙнарат ауыл Советы —Башҡортостан Республикаһының Тәтешле районындағы муниципаль берәмек.\nАдминистратив үҙәге — Яңғыҙнарат ауылы.\nЯңғыҙнарат ауыл Советы — Рәсәй Федерацияһы Башҡортостан Республикаһы Тәтешле районы муниципаль районының муниципаль берәмеге. «Башҡортостан Республикаһы муниципаль берәмектәренең сиктәре, статусы һәм административ үҙәктәре тураһындағы Законына» ярашлы ауыл биләмәһе статусына эйә.\n1139 ↘1070 ↘940 ↘927 ↘901 ↘882 ↘857\n1 Яңғыҙнарат ауыл, административ үҙәк ↘462\n2 Башҡыбаш ауыл ↘252\n3 Иҫке Һикәяҙ ауыл ↘226\n4 Яңы Ҡоҙаш ауыл ↘0\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Яңғыҙнарат_ауыл_Советы_(Тәтешле_районы)&oldid=830755 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 14:04 14 сентябрь 2018 үҙгәртелгән.


Юлдарҙа үлем осрағы кәмерме? » «Йәшлек» гәзите | Газета «Йәшлек» | Официальный сайт газеты Йэшлек\nГазета "Йәшлек" » Яңылыҡтар таҫмаһы » Юлдарҙа үлем осрағы кәмерме?\n11.07.2019 Юлдарҙа үлем осрағы кәмерме?\nБР Финанс министрлығы машина йөрөтөү мәҙәниәтен үҫтереүгә 10 миллион һум аҡса бүләсәк. Ул телеэфир роликтары, уҡыу ҡоролмалары, мәктәптәргә магнит-маркер таҡта, стенд-тренажер, яҡтыртҡыс беләҙектәр һатып алыу өсөн тотоноласаҡ. Бирелгән сумманың күп өлөшөн автоҡаласыҡтар төҙөү өсөн файҙаланыласаҡ.\nИҫегеҙгә төшөрәбеҙ, Республика Хөкүмәтендә уҙған оператив кәңәшмәлә ”машина йөрөтөүҙең яңы мәҙәниәте” хаҡында һүҙ барҙы. БР Дәүләт транспорт һәм юл хужалығы комиссияһы һәм ЮХХДИ бының өҫтөндә эшләргә тейеш.\n“Яңы күҙәтеү ҡорамалдарын урынлаштырыу машина йөрөтөү мәҙәниәтен барлыҡҡа килтереү өсөн, ә штрафтар йыйыу өсөн түгел,— тине республика етәксеһе. — Юлдарҙы ремонтлау аварияларҙың артыуына килтерә. Сөнки водитель тигеҙ юлдан юғары тиҙлектә ҡыуырға ынтыла. Юл ҡағиҙәләрен һәм тиҙлек режимын боҙмағыҙ. Зинһар, быны миссия кеүек ҡабул итегеҙ”.\n2024 йылда республика юлдарындағы үлем күрһәткесе өс тапҡырға кәмергә тейеш, бының өсөн планлаштырылған эш башланды.


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - ЙӨРӘКТӘРЕНДӘ БӘНДӘБИКӘЛӘРЕБЕҘ ТОҠАНДЫРҒАН ҠУҘ БАҘЛАЙ - 2021 - Мәҡәләләр\nЙӨРӘКТӘРЕНДӘ БӘНДӘБИКӘЛӘРЕБЕҘ ТОҠАНДЫРҒАН ҠУҘ БАҘЛАЙ\nФольклориаданы иң ныҡ көткән һәм иң ныҡ әҙерләнгәндәр - улар ағинәйҙәр, тиһәк, бер ҙә арттырыу түгел һымаҡ. Эйе, ошо бер тиҫтә йыл эсендә "Ағинәй" йәмәғәт ойошмаһы ағзалары булған энтузиаст, вайымлы, зыялы ҡатын-ҡыҙҙарыбыҙ башҡорт мәҙәниәтенең "Фольклор" тигән майҙанына йән өрҙө, милли кейемдең ырыу, төбәккә хас өлгөләрен, һаҡал, яға, селтәр, хәситә, алмиҙеү кеүек биҙәүестәрҙе, ҡашмау, ҡалфаҡ, таҡыя кеүек баш кейемдәрен, ситек, ҡата, сарыҡ кеүек аяҡ кейемдәрен тергеҙеп, был матурлыҡҡа бар гүзәл заттарҙың иғтибарын йәлеп иттерҙе. Бөгөн улар үҙҙәре лә ошо матурлыҡҡа төрөнөп, ауыл, район, ҡала кимәлендә байрамдар ойоштора, йолалар үткәрә, кәсептәргә яңы һулыш өрә, республикала үткән бар мәҙәни сараларҙың уртаһында йөрөй. Әйҙәгеҙ, республика ағинәйҙәренең үҙҙәрен тыңлайыҡ әле.\nБеҙҙең ағинәйҙәр ысынлап та "Фольклор" тигән майҙанды йәнләндереп, терелтеп, мәҙәниәтебеҙҙең үҫешен алға әйҙәүселәр бит...\nРәшиҙә Ғиззәтуллина, Бөрйән районының "Ағинәй" йәмәғәт ойошмаһы етәксеһе: Атҡарған эштәребеҙ быға яуап, әлбиттә. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, бынау тажлы зәхмәт арҡаһында Фольклориада сараларының уртаһында була алмаясаҡбыҙ. Ләкин беҙҙең ошо ун йыл буйы эшләгән эштәребеҙ һөҙөмтәһе барыбер ҙә был донъя кимәлендәге байрамды биҙәйәсәк, сөнки тап "Ағинәй" йәмәғәт ойошмаһы ағзалары беҙҙең мәҙәниәт хеҙмәткәрҙәренә онотола яҙған фольклор өлгөләрен тергеҙергә ярҙам итте, күп ағинәйҙәр мәҙәниәт йорттары эргәһендәге фольклор төркөмдәренә йәлеп ителеп, уларҙың эшен күтәрмәләне. Бөгөнгө сараларҙың бер өлөшө булған күргәҙмәләрҙә лә ошо ойошма ағзалары тергеҙгән йә тергеҙеүгә булышлыҡ иткән кәсепселек өлгөләре ҡуйыласаҡ бит. Мәҫәлән, Бөрйән районына киләсәк сит ил ҡунаҡтары ағинәйҙәрҙең ҡорамаларынан, сергетыштарынан торған күргәҙмәләр менән танышасаҡ. Хәҙер инде Бөрйән сергетышы Эксперт советының ҡарары менән Башҡортостан Республикаһы халыҡтарының матди булмаған мәҙәни мираҫы Берҙәм реестрында ла теркәлде. Тимәк, был кәсепте киң йәйелдереүҙе дауам итәсәкбеҙ. Ул киләсәктә беҙҙең Бөрйәндәге этнотуризм сараларының бер биҙәгенә әүереләсәк.\n"Ағинәй" йәмәғәт ойошмаһы ағзалары халҡыбыҙҙың милли һәм мәҙәни рухы һағында. Рух йәшәһә, халыҡ йәшәйәсәк. Милли рухты, асылында тәрбиә ҡанундары ятҡан матур йолаларыбыҙҙы һаҡлау йәһәтенән ауыл ағинәйҙәре ифрат та ҙур эштәр башҡара. Мәҫәлән, әле ошо арала ғына Брәтәк ауылының "Айсулпан" ағинәйҙәр ҡоро йәш киленгә һыу юлы күрһәтеү йолаһын үҙ асылына бороп, уны тотош ауыл байрамына әйләндерҙе. Йолалар - ул күңел асыр тамаша ғына түгел, ул аңыбыҙҙа, булмышыбыҙҙа урын алыр көнитмеш, йәшәйеш ҡағиҙәһе. Шуға ла бала тыуғанда, йәштәр яңы тормош башлағанда, ғаилә ҡорғанда, ғөмүмән, кеше тормошоноң һәр ошондай иҫтәлекле осоронда ата-бабаларҙан ҡалған йолаларҙы үтәү - ул һинең булмышыңа ырыҫ, тоҡомоңа ҡот һалыу тигәнде аңлатҡан. Ағинәйҙәребеҙҙең "Йолалы булайыҡ!" тигән саҡырыуы бушҡа түгел, тимәк.\nМәрзиә Солтанбаева, Учалы районының "Ағинәй" йәмәғәт ойошмаһы етәксеһе: Эйе, республика ағинәйҙәре бик күп эштәргә башланғыс һалды. Улар тергеҙгән рухи һәм матди ҡомартҡыларыбыҙҙы һанап тормайым. Ә бына беҙҙең ағинәйҙәрҙең балалар баҡсаларындағы, мәктәптәрҙәге өләсәй ролендә башҡарған эштәрен нисек баһаламаҫһың! "Ауылпиада" тигән сарала иһә улар ҡышын да, йәйен дә балалар менән бергә төрлө уйындар ойоштороп, уларҙы самауыр сәйе, ҡоймаҡ менән һыйлап, шулай уҡ күмәк аралашыуҙарға йәлеп итәләр. Бындай эштәре менән улар балалар аңына халҡыбыҙҙың тәрбиә мәктәбе һабаҡтарын һеңдерәләр икәне бәхәсһеҙ.\nБашҡорт халыҡ аш-һыуҙарын тергеҙеүҙе лә ошо ойошма ағзалары башламанымы ни? Быға саҡлы сауҙа нөктәләрендә һатылған ризыҡтарға ғына мөрхәтһенеп, анһатҡа һалышҡайны бит халыҡ. Беҙҙең ағинәйҙәр иһә йә буҙа ҡойоу, йә талҡан эшләү, йә һыйыр ағынан әҙерләнгән ризыҡтар әҙерләү серҙәре менән уртаҡлашып, күргәҙмәләр ойоштороп, барыһында ла был файҙалы ризыҡтарыбыҙға ҡыҙыҡһыныу уятты. "Үҙ ризыҡтарыбыҙҙан яҙмайыҡ, беләктәрегеҙгә, йөрәктәрегеҙгә көстө үҙ ризыҡтарығыҙҙан ғына ала алаһығыҙ, магазин кәштәһендәге файҙаһыҙ тәм-томға алданмағыҙ", - тигән өгөт-нәсихәтен бирә йөрөй улар һәр ерҙә, һәр кемгә.\nБына әле тағы бер инициативаға юл башлап тора учалылар: ер-һыу атамаларын өйрәнәләр. Был бик тә көнүҙәк проблема, сөнки ер-һыу атамаларыбыҙ күҙ алдында боҙола ғына түгел, урыҫлаштырыла. Хатта вағыраҡ, ауылдар кимәлендәге атамалар ҙа үҙгәргәненә шаһит булабыҙ. Шуның менән тарихи хәтер ҙә юғала. Бына шуға ла Учалы "Ағинәй" йәмәғәт ойошмаһы ағзалары бынан бер нисә йыл элек үк бик ваҡытлы тәҡдим күтәрҙе: ауылдарыбыҙ тирәһендәге барлыҡ атамаларҙың исемлеген төҙөйөк, легендаларын да иҫкә төшөрәйек.\nНурия Ҡунысбаева, Ейәнсура районының "Ағинәй" йәмәғәт ойошмаһы етәксеһе: Халҡыбыҙҙың күҙ ҡараһылай һаҡлап килгән бик күп йола-ғәҙәттәре, традициялары онотолоп бөтөп бара ине. Шуларҙы тергеҙеүҙә, йәш быуынға түкмәй-сәсмәй еткереүҙә ағинәйҙәрҙең роле баһалап бөткөһөҙ. Сөнки халҡыбыҙҙы милли йолаларыбыҙ, ғөрөф-ғәҙәттәребеҙ, Исламдың әхлаҡи ҡиммәттәре, иман нигеҙҙәре һаҡлап килгән. Быуындан-быуынға күсә килгән нәсихәттәр, иман доғалары, мөнәжәттәр аша килгән аҡыл йөрәккә бер тәғлимәт-ҡағиҙә булып уйылған. Аллаға шөкөр, иман тәрбиәләүсе мөнәжәттәребеҙ яңынан тергеҙелде. Уларҙы йыйыу, табыу, башҡарыусыларҙы туплауҙы маҡсат итеп ҡуйған төбәк-ара конкурстарҙы ла башлыса ағинәйҙәр ойошторҙо. Район мәҙәниәт бүлеге, мәҙәниәт йорто хеҙмәткәрҙәре ошондай осраҡтарҙа, мәҫәлән, мөнәжәт, сәсәндәр бәйгеләре ойошторғанда ағинәйҙәргә мөрәжәғәт итә, милли биҙәүестәрҙе, кейемдәрҙе тергеҙеүҙә ярҙам һорай, уҡытыусыларыбыҙ ҙа һөнәри бәйгеләрҙә ҡатнашҡанда милли кейем, һәр ерлектең үҙенсәлектәре буйынса кәңәш-төңәш итә - был беҙҙең эшебеҙгә оло мәртәбә.\nМин үҙебеҙҙең район мәҙәниәт бүлегенә рәхмәтлемен: бергә эшләйбеҙ. Районда үткән һәр төрлө конкурстар, шәл байрамдары ағинәйҙәрһеҙ үтмәй. Йыл һайын үткән "Һылыуҡай" бәйгеһендә ағинәйҙәр үҙ һылыуҡайын һайлай, инсафлығы, күркәмлеге, тәбиғилеге менән айырылып торған һылыуҡайға бүләк тапшыра. Милләт бишеген тирбәтер йәш ҡыҙҙарыбыҙға ағинәй нәсихәте еткерелә: "Намыҫлы бул, гонаһтан ҡурҡ, ояла бел. Ҡыҙ байлығы - күркәм холоҡ, ти халҡыбыҙ. Йөрәгеңдә Бәндәбикәләребеҙ яҡҡан милләт усағының ҡуҙы баҙлаһын, милләт сәңгелдәгенең йылыһы күңелеңде йылытһын, бәпләһен, рух көсө булмышыңа ҡот өҫтәһен. Ҡыҙ бала булып тыуғанһың икән, сабыр бул, инсафлы, әҙәпле, мәрхәмәтле бул!" "Ағинәй" йәмәғәт ойошмаһы ағзаларының төп бурысы ла - кескәй генә, бала ғына ҡыҙсыҡтарға, балиғ булған ҡыҙҙарыбыҙға, йәш ҡатын-ҡыҙҙарға бына ошо "Милләт бишеген лайыҡлы тирбәтер әсәй бул!" тигән нәсихәтте еткереү бит.\nЙолаларҙың йәнгә - сихәт, тәнгә - дауа бирә торғандары бөгөн, тажзәхмәт ҡоторғанда, бигерәк тә актуаль бит инде. Ошо йәһәттән үткәрелгән ҡайһы бер сараларға туҡталғанда...\nЙәриә Йәләлетдинова, Асҡын районының "Ағинәй" йәмәғәт ойошмаһы етәксеһе: Беҙ яңыраҡ райондың Яңы Ҡара ауылы эргәһендәге хозур тәбиғәт ҡосағында "Миндек шифалары" йолаһын башҡарҙыҡ. Йолала ҡатнашыусы Ҡаҙансы төбәге ағинәйҙәре ҡайын япрағынан ғына түгел, башҡа ағастарҙан да миндек әҙерләгәйне һәм улар һәр миндектең шифалы үҙенсәлектәрен айырым-айырым атап китте. Мәҫәлән, аҡ шыршы (пихта) һәм артыш миндеге һауаны таҙарта, ларингит, бронхит, гриптан ҡотҡара. Был үҫемлектәр бүлеп сығарған ыҫмалалы матдә мускулдарҙа ҡан әйләнешен яҡшырта, невроз, невралгик ауыртыу һәм радикулиттан ярҙам итә. Яңы йыйылған ҡарағай тубырсығының төнәтмәһе бөйөр сирҙәре һәм яман шештән файҙалы. Ҡарағай тубырсығы ваннаһы баш ауыртҡанда, нервылар көсөргәнешлеге ваҡытында файҙалы. Уны көҙөн һәм ҡышын йыйырға кәрәк, сөнки был ваҡытта ул аскорбин кислотаһы, эфир майҙарына байыраҡ була. "Имән миндеге тире майлы булғанда бигерәк тә файҙалы. Был миндек сабыртмаларҙы бөтөрә, биткә матур төҫ бирә. Еҫе сабынғанда ҡан баҫымы күтәрелеүен тотҡарлай. Ҡайһы бер тире ауырыуҙарын дауалау, аяҡ тирләүен кәметеү өсөн ҡулланыла. Имән миндеге көс бирә", - тип, уның файҙаһы тураһында ла һөйләнеләр. Имән япраҡтарының хуш еҫе ҡан баҫымының юғары күтәрелмәүенә булышлыҡ иткәнгә спорт менән шөғөлләнеүселәргә, ҡан баҫымы юғары кешеләргә тәҡдим ителә. Йәнә ул нервылар системаһын тынысландыра, стрестан арындыра. Йүкә миндеген һыуыҡ тейгәндә ҡулланыу яҡшы һөҙөмтә бирә, баш ауыртыуы баҫыла, тән температураһы төшә, ул бөйөрҙәр эшмәкәрлеген дә яҡшырта. Яраларҙы тиҙ уңалта, тәндән һыуыҡты ҡыуа, ҡаҡырыҡты сығара. Йүкә миндеген йышыраҡ һалҡын тейгәндә, баш, бөйөр ауыртҡанда файҙаланалар. Ҡайын миндеге ауыр эштән һуң арыу-талсығыуҙан, быуындар һыҙлауынан, мускулдар ауыртыуынан арындыра. Һытҡы йәки эрен сығыусан тирене һәйбәт таҙарта, яраны, сыйылған-киҫелгән урындың уңалыуын тиҙләтә, тынысландыра, кәйефте күтәрә, ҡурылдайҙы киңәйтә. Һөҙөмтәлә үпкә эшмәкәрлеге яҡшыра. Шуға ла ҡайын миндеге менән сабынғандан һуң тын алыуы еңеләйә. Астма сиренән яфаланыусылар, тәмәке тартыусылар өсөн ул иң һәйбәте. Бына күпме мәғлүмәт алдыҡ был йола байрамында.\nРәмзиә Монасипова, Ғафури районының "Ағинәй" йәмәғәт ойошмаһы етәксеһе: Беҙҙең район ағинәйҙәренең дә егәрлегенә, энтузиазмына, фантазияһына иҫ-аҡыл китә. Улар ҡулы, ҡатнашлығы теймәгән берәй өлкә ҡалдымы икән? Район ағинәйҙәренең әүҙемлегенә, бер төптән эшләүенә ике йыл элек Ташаҫты ауылы янында Уҡлағая итәгендә ойошторолған республика ағинәйҙәр йыйынында ҡатнашыусылар ҙа шаһит булды, төрлө тарафтарҙан килгән ҡунаҡтар сараның юғары кимәлдә үтеүен раҫланы, рәхмәт һүҙҙәрен еткерҙе. Иң мөһиме, башҡа район ағинәйҙәре беҙҙең ойошма ағзаларының яҡты ниәттәрен ауылдарыбыҙ, районыбыҙ хакимиәттәре етәкселәре хуплай, ярҙам итә икәнен күреп һоҡланды. Ысынында, беҙ бит етәкселәребеҙҙең ҡулы етмәгән эштәрҙе башҡарабыҙ, йәғни, халыҡтың рухи донъяһын тәртипкә килтереү, әҙәп-әхлаҡ юҫығын сәләмәтләндереү - ул шул уҡ иҡтисади һәм социаль мәсьәләләрҙе хәл итеүҙең нигеҙе икәнен раҫлайбыҙ. Бына шул маҡсатыбыҙ-ниәтебеҙҙе аңлай, баһалай ҙа инде районыбыҙ хакимиәте етәкселәре.\nЭйе, тәнгә сихәт, йәнгә дауа бирер эштәре лә бихисап ойошмабыҙ ағзаларының. Ысынында, "Ағинәй" йәмәғәт ойошмаһы ағзаларының бер-береһе менән аралашыуы, бергәләп аш-һыу, самауыр артында гөрләшеп осрашыуҙары үҙе үк йәнгә дауа бит инде ул. Һуңғы арала ағинәйҙәребеҙ халыҡ медицинаһына ҡағылышлы факттар, шифалы үләндәр, башҡа һауыҡтырыу алымдары тураһындағы мәғлүмәттәр эҙләү буйынса ла әүҙемләште. Күптән түгел Мәрхәбә Собханғолова етәкселегендәге Красноусол ауылы ағинәйҙәре райондың бар ағинәйҙәрен йыйып, тап кеше һаулығына ҡағылышлы "Биртек йыйыу" йолаһын күрһәтте. Биртек йыйыу йолаһының әһәмиәте шунда: бер биләмәлә йәшәгән халыҡтың берҙәмлеге, татыулығы, бер-береһенә ярҙамы, ауырыған кешегә ихлас күңелдән бирелгән ризыҡтың сихәтле булыуы тураһында иҫкә төшөрөү. Ихлас теләктәрҙең тормошҡа ашыуын, матдиләшеүен хәҙер ғалимдар ҙа раҫлай бит. Был "Биртек йыйыу" йолаһында ла биле биртенгән ауырыуға балаларҙың өйҙән-өйгә йөрөп биртек йыйыуы, ауылдаштарҙың тәмле ризыҡтары менән ихлас уртаҡлашыуы һүрәтләнә. Тәнде лә, йәнде лә дауалауҙа изге уй-теләктәрҙең көсө, ыңғай йоғонтоһо тураһында иҫкәртә был йола.\nЭйе, бөгөн ҡайҙа ҡарама - ағинәйҙәр! Һуңғы ваҡытта үткәрелгән сараларын ғына һанап киткәндә лә...\nЗөбәржәт Суфиянова, Белорет районының "Ағинәй" йәмәғәт ойошмаһы етәксеһе: Белоретта, мәҫәлән, Сосновка ауылы ағинәйҙәре халҡыбыҙҙың һарыҡ йөнөн һәм тиреһен файҙаланыу буйынса шөғөлөн иҫкә төшөрөп, "Йөн байрамы" үткәрҙеләр. Эйе, иҫкә төшөрҙөләр, сөнки һуңғы йылдарҙа кейендергән дә, йылытҡан да, хатта дауалаған да һарыҡ йөнө кәрәкһеҙгә әйләнгәйне. Хатта ҡасандыр бик ҡиммәтле тун тегеү сеймалы булған һарыҡ тиреһе лә, тунап алынғас та, ергә күмеп ҡуйыла бит. Ә әле Сосновка ағинәйҙәре һарыҡ йөнөн ҡырҡыуҙан башлап, уны тетеү, аялау, иләү, ойоҡ бәйләүгә тиклемге юлын сәхнәләштереп күрһәтеп, ошо кәсептең нервыларҙы тынысландырыусы дауа һымаҡ та булыуын күҙ алдына баҫтырҙы. Бик ҡыҙыҡ тамаша килеп сыҡты, мәғлүмәткә байылды, һабаҡ алынды. Ошо сараны күтәрмәләп килеүсе район хакимиәте башлығы урынбаҫары Илгиз Сафа улы Теләүбаевтың: "Ағинәйҙәр ҡорғаҡһыған ергә яуған ямғыр менән бергә төшкән орлоҡ кеүек булды..."- тигән һүҙҙәрен беҙҙең эшкә баһалау һәм фатиха тип ҡабул иттек.\nӘле генә Баймаҡ районының Ишмырҙа, Икенсе Этҡол, Иҫке Сибай ауылдарындағы сараларҙа ҡатнашып, аптырап ҡайтып, "Аптыранығыҙмы? Аптыраманыҡ!" тип мәҡәлә баҫтырғайныҡ "Киске Өфө"лә. Баймаҡтар, ысынлап та аптырата. Ул районда һәр ауыл ағинәйҙәре береһенән-береһе уҙҙырып, төрлө саралар үткәрә, аралашыу бәхетен кисерә. "Бәйләнештә"ге "Ағинәй" төркөмөндә лә күберәк Баймаҡ ағинәйҙәренең байрамдары тураһында бәйән ителә. "Ағинәй" йәмәғәт ойошмаһы эшмәкәрлеге Баймаҡта үткән йыйындан баш алғайны, шөкөр, юл башлаусылар, өлгө күрһәтеүселәр һаман әүҙемлектәрен һүрелтмәй, ағинәй мәктәбе традицияларын бар ҡатын-ҡыҙҙарыбыҙҙың да йөрәгенә ғәм, сәм итеп күсерергә ынтыла. Белорет районы хакимиәте башлығы урынбаҫары Илгиз Теләүбаев әйткәнсә, ағинәйҙәргә артабан да "ҡорғаҡһыған ергә яуған ямғыр менән бергә төшкән орлоҡ" булыуҙарын теләйек.\nӘйткәндәй, күп, бик күп республика ағинәйҙәренең осрашыу сәбәптәре лә, уртаҡлашыр тәжрибәләре лә, күтәрер темалары ла. Уларҙың үҙебеҙ ҡатнашыу бәхете тәтегәндәре тураһында бына шулай ҡыҫҡаса ғына таныштырғылайбыҙ. Ә уларҙың һәр үткәргән сараһы тураһында яҙа башлаһаң... гәзит биттәре етмәҫ. Ә беҙ яҙырға бурыслы, сөнки шул ойошма ағзалары - беҙҙең гәзитте алдырып уҡыусылар ҙа бит инде...\nГөлфиә ЯНБАЕВА әҙерләне.\nЯҙылған: 02.07.21 | Ҡаралған: 155


ИЖАД ТАМЫРҘАРЫ ТЫУҒАН ЕРҘӘ...\nХәйбулла районының ун ете ауылында мәҙәниәт һәм сәнғәт әһелдәрен, төбәктән сыҡҡан атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәрҙәрен тәбрикләү кисәләре үткәйне. Мәҙәниәт йылына бағышланған был сараның, йәғни «Ижад тамырҙары тыуған ерҙә» мәҙәни-крайҙы өйрәнеү промо-акцияһының йомғаҡлау сараһы күптән түгел Аҡъяр мәҙәниәт йортонда уҙғарылды. Тантаналы сарала ошо райондан сыҡҡан арҙаҡлы шәхестәр—Рәсәй Федерацияһының һәм Башҡортостан Республикаһының халыҡ артисы, С.Юлаев исемендәге премия лауреаты Хөрмәтулла Үтәшев һәм БАССР-ҙың атҡаҙанған артисы, опера йырсыһы Зәйтүнә Fәзизова ҡатнашты.\nКүптәр өсөн был көн ҡыҙыҡлы асыш көнө булды. Тамашасылар быға ҡәҙәр әллә ни әһәмиәт бирмәгән опера сәнғәте менән танышты. Зәйтүнә Сабир ҡыҙы үҙенең һөнәре, тормошо тураһында бик матур итеп сығыш яһаны. Ул ата-әсәһенең һүҙен йыҡмай, уларҙың үтенесен үтәгән өсөн үҙен бәхетле кеше тип иҫәпләй. Лайыҡлы һөнәр һайлауы уға тормошта үҙ юлын табырға ярҙам итә. Эштән ҡәнәғәтлек табыу, хеҙмәт емештәрең менән халыҡҡа ҡыуаныс өләшеү иһә күңел тыныслығы һәм шатлыҡтар бирә.\nЗәйтүнә Сабир ҡыҙы—республикабыҙҙың музыка сәнғәте тарихында тәрән эҙ ҡалдырыусыларҙың береһе. Уға тәбиғәт моңло тауыш биргән. Был музыка донъяһында меццо-сопрано тип атала. Ул бик һирәк осрай торған бәрхәт тауыш төрө. Fәжәйеп киң тауыш диапазоны уға түбән һәм юғары партияларҙы башҡарырға булышлыҡ бирә. Йәнә йөҙ-ҡиәфәте менән дә сәхнә өсөн генә яратылғандай. Зәйтүнә Сабир ҡыҙының опера карьераһы 27 йыл дауам итә. Ҡарап тороуға йырсы эше еңел күренһә лә, уның артында фиҙакәр хеҙмәт, сикһеҙ репетициялар йәшеренгән. Рәүеф Мортазиндың «Дауыл» операһында башҡарған Хаят роле Өфөлә уҙғарылған опера фестивалендә юғары баһа ала.\nЗәйтүнә Сабир ҡыҙы тәүге гастролдәрен бик матур итеп иҫкә алды. Омск опера театры сәхнәһендә башҡорт артистары П.Чайковскийҙың «Пиковая дама» операһын ҡуя. Унда яҡташыбыҙ Полина ролен башҡара. Волгоград ҡалаһында үткән сәфәрҙе лә оноторлоҡ түгел, ти ул. Бер ниндәй репетицияһыҙ тиҙ арала Д.Вердиҙың «Дон Карлос» операһындағы принцесса Эболи партияһын сәхнәгә сығарырға ҡушалар. Был роль менән йырсы тауышының бар мөмкинлектәрен күрһәтеүгә өлгәшә. Принцесса образын ул һәр яҡлап—тауыш, йөҙ-ҡиәфәт, һәләтлелек йәһәтенән тулыһынса аса ала. Тамашасы көслө алҡыштарға күмһә, музыка тәнҡитселәре бер-бер артлы матбуғат баҫмаларында сығыш яһай. Ошо триумфтан һуң Зәйтүнә Fәзизоваға БАССР-ҙың ат-ҡаҙанған артисы тигән исем бирелә.\nХәйбулла районында үткән осрашыуҙа Зәйтүнә Сабир ҡыҙы «Ҡартаямы ни һуң йөрәк» йырын башҡарҙы. Был мәлдә тамашасылар бер юлы видеоролик аша йырсының ижад юлы менән танышты.\nШулай уҡ сара мәлендә Хөрмәтулла Үтәшевты яҡташтары күркәм юбилейы—55 йәше менән ҡотланы. Солтанғужа (Таштуғай) ауылында тыуып үҫкән Хөрмәтулла бәләкәйҙән театр донъяһы менән ҡыҙыҡһынып үҫә. Әрме хеҙмәтен тултырып ҡайтҡас, бала саҡ хыялын тормошҡа ашырып, Стәрлетамаҡ мәҙәни-ағартыу училищеһында, аҙаҡ Өфө дәүләт сәнғәт институтында уҡый. Актерлыҡтан театр директоры дәрәжәһенә тиклем үрләй. Әле ул—М.Fафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма театры директорының беренсе урынбаҫары. Үҙен режиссер булараҡ та һынап ҡарай, башҡа телдәге пьесаларҙы башҡорт теленә тәржемә итә. Хөрмәтулла Fаззали улы Башҡортостандың һәм Рәсәйҙең халыҡ артисы тигән маҡтаулы исемдәр йөрөтә, С.Юлаев исемендәге премия лауреаты. Актер хаҡында күп һөйләү ҙә кәрәкмәй. Уны һәм башҡарған иҫ киткес ролдәрен халыҡ яҡшы белә.\nПромо-акцияла халыҡ дәррәү ҡатнашты. Был проект «Мәҙәниәт йылында иң яҡшы 100 сара» республика конкурсында ҡатнаша.


Миәкә районындағы кинотеатрҙың йәштәр үҙәге итеп үҙгәртелеүе ихтимал // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nМиәкә районындағы кинотеатрҙың йәштәр үҙәге итеп үҙгәртелеүе ихтимал\n14:42, 29 августа 2011 Сәйәсәт\nМиәкә районының Ҡырғыҙ-Миәкә ауылындағы кинотеатрҙы реконструкциялап, уны йәштәр үҙәге итеп үҙгәртергә теләйҙәр. Был проект Башҡортостанда Дөйөм Рәсәй Халыҡ фронтының «Халыҡ бюджеты» проектын тормошҡа ашырыу сиктәрендә үткән муниципаль проекттарға йәмәғәт экспертизаһы конкурсында тәҡдим ителде. Дөйөм алғанда конкурста 160-тан ашыу муниципаль проект күрһәтелде.\nМиәкә районы хакимиәте башлығы урынбаҫары Зиннур Зыяҡаев уҙған быуаттың 70-се йылдарында төҙөлгән кинотеатр бинаһының бер нисә йыл буш тороуы хаҡында һөйләне. Шул уҡ ваҡытта ауылда Балалар ижад йорто, реабилитация үҙәге, спорт комплексы кеүек социаль әһәмиәттәге объеттар өсөн биналар етмәй. Белгестәр фекеренсә, майҙаны 600 квадрат метрҙы тәшкил иткән кинотеатр бинаһын реконструкциялау һәм уның профилен үҙгәртеү был проблеманы хәл итергә ярҙам итәсәк. Был маҡсатҡа районға 19 миллион һум күләмендә аҡса талап ителә.\nТеги: халыҡ фронты, проекттар, халыҡ бюджеты


Матрай (Мөхәммәтрәхим) (рус. Матраево) — Башҡортостан Республикаһының Йылайыр районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә халыҡ һаны 940 кеше булған. Почта индексы — 453694, ОКАТО коды — 80227000001.\nҮтәев Рәшит Зиннәт улы (10.01.1940—8.04.2022), журналист, йәмәғәтсе, шахматсы һәм шашкасы. 1968—2005 йылдарҙа «Баймакский вестник» гәзитенең мөхәррир урынбаҫары. 1969 йылдан СССР Журналистар союзы ағзаһы. Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1981). Башҡортостан Республикаһы Журналистар союзының Шәһит Хоҙайбирҙин исемендәге (1992) һәм Баймаҡ районының Сәғит Мифтахов исемендәге журналистар (1977) премиялары лауреаты.\nЯрлыҡапов Абрар Бәҙретдин улы (12.07.1942) — ғалим-иҡтисадсы, дәүләт һәм йәмәғәт эшмәкәре. Иҡтисад фәндәре докторы (1997), профессор (2007). 1968—1972 йылдарҙа ВЛКСМ-дың Башҡортостан өлкә комитетының беренсе секретары, Башҡорт АССР-ының 7-се һәм 8-се саҡырылыш Юғары Советтары депутаты. Халыҡтар Дуҫлығы (198) һәм «Почёт Билдәһе» (1971) ордендары кавалеры.\nЯҡшыгилдин Шәмсетдин Ғәләүетдин улы (1896—1973) — Беренсе донъя һуғышында (1915—1918), Граждандар һуғышында (1918—1922), Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы\nбашҡ. Быҙаулыҡ (урамы) — рус. Бузавлыкская (улица)\nбашҡ. Г.Насыров (урамы) — рус. Г.Насырова (улица)\nбашҡ. З. Вәлиди (урамы) — рус. З.Валиди (улица)\nбашҡ. З. Ҡаҙнабаев (урамы) — рус. З.Казнабаева (улица)\nбашҡ. 1 Май (урамы) — рус. Первомайская (улица)\nбашҡ. С. Юлаев (урам) — рус. С.Юлаева (улица)\nбашҡ. Хоҙайбирҙин урамы (урамы) — рус. Худайбердина (улица)\nбашҡ. (Ш. Бабич урамы) — рус. Ш.Бабича (улица)\nбашҡ. Шайморатов (урамы) — рус. Шаймуратова (улица)\nТүбәндәге һылтанма буйынса уҡығыҙ.\nБоронғоларҙан яҙып алған легендаға ярашлы, ауылға 1755 йылда Ишбулды ауылында тыуып үҫкән Мөхәмәтрыхим Алғышаев нигеҙ һалған. Әммә архив документтарын тикшереү легенданың теүәл булмауын күрһәтә: XVIII быуат документтарында һәм 1795—1834 йылдарҙағы ревизия материалдарында был ауылдар юҡ. Ырымбур өйәҙе Түңгәүер улусы Юлдыбай ауылы буйынса 1816 йылғы ревизия материалдарында бер йортта йәшәгән 47 йәшлек Игелек Алғышаев һәм уның ҡустыһы Мөхәмәтрәхим Алғышаев (уға 24 йәш) ҡатыны Дәүләтбикә (23 йәш) күрһәтелгән. Тимәк, Мөхәмәтрәхим ауылына нигеҙ һалыусы Юлдыбай ауылы кешеһе. Был башҡа документтар менән дә раҫлана. Туңғәүер улусы Мөхәмәтрәхим ауылы 1859 йылғы ревизия материалдарында теркәлгән. Был ваҡытта ул 4-се Башҡорт кантонының 1-се тирмәһенә ҡараған, һәм унда 21 йорт иҫәпләнгән. Ошо документтан күренеүенсә, тәүге тапҡыр Мөхәмәтрәхим ауылы 1850 йылғы IX ревизия менән теркәлгән. Унда 20 ихата булған. Әммә 1850 йылғы материалдар беҙгә барып етмәгән. Ошо уҡ документта күрһәтелгәнсә, 1855 йылда 63 йәшлек Мөхәмәтрәхим Алғышаевтың улы Сәйетов вафат була, уның исеме ауылға бирелгән. 1858 йылда Мөхәмәтрәхим ауылы халҡы формалашыуы дауам итә: Юлдыбай аулынан «башлыҡ бойороғо буйынса» бында Әбделмән Балыҡбаевтың ғаиләһе күсерелә. 1859 йылда Мөхәмәтрәхим ауылында 21 йорт һәм 162 кеше иҫәпләнә (81 ир-ат һәм 81 ҡатын-ҡыҙ). Тулыһынса һылтанма буйынса рус телендә уҡығыҙ.\nЙылайырҙа балыҡ тоторға яратыусылар йыйылды\nҺаумыһығыҙ, ауылдаштар 2021 йыл\nМөхәмәтрәхим булған исеме\nЙылайыр районы Матрай ауылы мәҙәниәт йорто «Илһам» халыҡ театры актрисаһы Нурия Мәҡсүтова\nАлтын тирмә. 17 декабрь 2021 йыл.\n↑ Тыуған яҡ: топонимдар һәм һөйләү теле. Диалектология һәм ономастика буйынса һәләтле уҡыусыларҙың III Республика ғилми-ғәмәли конференция материалдары. 23 март 2017 йыл. 3-сө йыйынтыҡ. 14 — 18-се биттәр\n↑ Из истории села Матраево Зилаирского района\n↑ Йылайыр районы Матрай ауылының ер-һыу атамалары\n↑ Йылайырҙа балыҡ тоторға яратыусылар йыйылды\n↑ Матрай встретил своих односельчан\n↑ Мөхәмәтрәхим булған исеме\n↑ Алтын тирма. Народные театры Зилаирского р-на Илхам и Краснокамского р-на Замандаш\nМатрай // Башҡорт энциклопедияһы. — Өфө: «Башҡорт энциклопедияһы» ғилми-нәшриәт комплексы, 2015—2020. — ISBN 978-5-88185-143-9. (Тикшерелеү көнө: 10 апрель 2022)\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Матрай&oldid=1135858 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 18:38 16 май 2022 үҙгәртелгән.


Бар яҡтан да килгән ул!\n“Егет кешегә етмеш төрлө һөнәр ҙә аҙ” тиһәләр ҙә, ҡатын-ҡыҙ ҙа уларҙан һис ҡалышмай. Баймаҡ ҡалаһында йәшәгән Әлиә Мөхәмәтйәрова – быға асыҡ миҫал. Ул – заман менән бергә атлаған рухлы, сая, уңған ҡатын-ҡыҙҙарыбыҙҙың береһе. Зауыҡлы итеп түшелдерек, селтәрҙәр яһай, милли кейем тегә, оҫта бейей, күңелгә үтеп инерлек шиғырҙар яҙа. Ғөмүмән, ҡулынан килмәгән һөнәре юҡ уның.\nӨфө технология һәм дизайн колледжында – тегенсе, артабан университетта технология уҡытыусыһы һөнәрҙәренә эйә булһа ла, кескәйҙәргә булған сикһеҙ һөйөүе уны балалар баҡсаһына алып килә. Баймаҡтағы “Гөрләүек” балалар баҡсаһына тәрбиәсе ярҙамсыһы булып эшкә төшә һәм шул уҡ ваҡытта ситтән тороп М.А. Шолохов исемендәге Мәскәү дәүләт гуманитар университетында тәрбиәсе һөнәрен үҙләштерә. 2013 йылда “Миләш” балалар баҡсаһы үҙ ишектәрен асҡас, Әлиә Айрат ҡыҙы тәрбиәсе булып эш башлай.\nУның төркөмөнә килеп инһәң, үҙеңде ысын башҡорттар йәшәгән йортҡа эләккәндәй хис итәһең. Ағас һауыт-һаба, сәңгелдәк, һандыҡ өҫтөнә йыйылған ҡорама ҡаралты, милли кейем кейгән ҡурсаҡтар – былар барыһы ла балаларҙа милли рух тәрбиәләүгә булышлыҡ итә. Әлиә Айрат ҡыҙының төркөмөндәге кескәйҙәр тәрбиәле, ярҙамсыл булыуы, саф башҡортса һөйләшеүе менән айырылып тора.\nӘлиә Мөхәмәтйәрова район һәм республика кимәлендә үткәрелгән конкурстарҙа әүҙем ҡатнаша. Шулай уҡ интернет киңлегендәге бәйгеләрҙән дә ситтә ҡалмай. 2017 йылда башҡорт милли кейеме республика конкурс-фестивалендә үҙе теккән заманса милли күлдәктәр менән уңышлы сығыш яһап, маҡтау грамотаһына лайыҡ булды. “Рух ҡошо” район проектында үҙе яҙған шиғырҙы улы Йәмил менән башҡарып, “Тамашасы һөйөүе” призын яуланы.\nИлем, телем тип янған, иман юлында булған уңған ханым алдынғы ҡарашлы тәрбиәсе генә түгел, яратҡан әсәй һәм ҡатын. Тормош иптәше менән иңгә-иң терәп, береһенән-береһе аҡыллы дүрт ул тәрбиәләй улар.\nӘлиә Айрат ҡыҙына киләсәктә лә ижади ҡомар, йәш быуынды тәрбиәләүҙә дәрт һәм дарман юлдаш булһын.


Уҡытыусы ла, йырсы ла\n11 Май , 14:15\nОло Аҡа ауылында ғүмер итеүсе ҡәҙерле кешебеҙ – әтейебеҙ, ҡартәтейебеҙ Ревмир Ғарифулла улы Сәғҙәтов үҙенең оло юбилейын – 70 йәшен ҡаршылай.\nУл 1952 йылдың 2 майында районыбыҙҙың иң матур тәбиғәтле Абдулла ауылында тыуа. Атаһы Ғарифулла уҡытыусы, мәктәп директоры була. 1941 – 1945 йылдарҙағы Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнаша, яраланып ҡайта.\nИнвалид абый уҡытыусылыҡ эшен дауам итә. Уның ғаиләһендә биш малай үҫә. Ревмир Сәғҙәтов шуларҙың нәҡ бишенсеһе була. Әллә әтеһенән килгән һәләт (ул йырлай һәм скрипкала уйнай), әллә ауылдың матур тәбиғәте Ревмир Ғарифулла улына иҫ киткес моң бирә. Оло Аҡа мәктәбендә уҡығанда ла, һуңыраҡ Башҡорт дәүләт педагогия институтында ла ул йырлай.\nБик күп конкурстарҙа, концерттарҙа ҡатнаша, республика радиоһынан да уның йырҙары яңғырай. Студент йылдарында ул Ғәзиз Әлмөхәмәтов исемендәге йәш йырсылар конкурсында ҡатнаша һәм лауреат исеме ала. Ул – Мәсетле районынан был конкурстың берҙән-бер лауреаты.\nИнститутты тамамлап, районға физика уҡытырға тип ҡайтҡан йәп-йәш егетте Яңы Мөслим мәктәбенә директор итеп билдәләйҙәр. Шул уҡ ваҡытта коллектив һәм уҡыусылар мәктәптең яңы төҙөлөп бөткән бинаһына күсә һәм һигеҙ йыллыҡ Яңы Мөслим мәктәбе урта мәктәпкә әйләнә. Эш тәжрибәһе булмаған йәш директор иңенә оло яуаплылыҡ төшә. Ревмир Ғарифулла улы тырышып бик матур эшләп китә, Мөслим мәктәбен 1974 йылдан 1980 йылға ҡәҙәр етәкләй.\nТыуған ере үҙенә тарта, ҡатыны ла Аҡанан булғас, йәш ғаилә уның тыуған ауылына ҡайта. Ревмир Ғарифулла улы мәктәптә уҡыу-тәрбиә эштәре буйынса директор урынбаҫары булып эшкә урынлаша, физика уҡыта. Ғаиләһенә яңы өй һалырға ла өлгөрә.\nЮбиляр әле лә йырҙан айырылмай: ауылда, районда, республикала уҙғарылған концерт, конкурстарҙа ҡатнаша. Призлы урын, диплом һәм исемдәр яулай. Ул йырлаған “Оло юлдың туҙаны”, “Әй буйҙары”, “Бәхет” йырҙарын күптәр хәтерләйҙер.\nЭшендә лә һынатмай. Ул – Рәсәй Федерацияһы мәғариф алдынғыһы, 2009 йылда “Рәсәйҙең иң яҡшы уҡытыусыһы” конкурсы грантына эйә булды, күп маҡтау грамоталары менән бүләкләнгән.\nРевмир Ғарифулла улына күпмелер ваҡытҡа мәктәпте ҡалдырырға тура килә. Ауыл халҡы, уға ҙур ышаныс белдереп, ауыл советын етәкләргә тәҡдим итә. Һәм ул бер саҡырылыш ауыл советы депутаты, ауыл советы рәйесе булып эшләй. Унда ла эшенә яуаплы ҡарап, намыҫлы хеҙмәт итә.\nЛәкин мәктәп, балалар һағындыра. Ул яңынан мәктәпкә үҙ вазифаһын үтәргә ҡайта һәм хаҡлы ялға сыҡҡансы эшләй. Ревмир Ғарифулла улының педагогик стажы 40 йылға тула. Уның уҡыусылары физика буйынса район һәм хатта республика олимпиадаларында еңеү яулай.\nҒаилә хәлендә лә ауырлыҡтарҙы еңеп сығыусы ул. Ҡатыны үлеп, ул өс балаһы менән бер үҙе ҡалғас, беҙҙең әней менән ғаиләләрҙе берләштереп (беҙҙә лә – өс бала), алты баланы, ҡарап үҫтерҙеләр. Барыбыҙға ла белем бирҙеләр, хәҙер ейәндәрен үҫтерешәләр.\nҠәҙерле тормош иптәшем, атай-олатайыбыҙ РЕВМИР ҒАРИФУЛЛА улы СӘҒҘӘТОВты ысын күңелдән күркәм юбилейы менән ҡотлайбыҙ. Беҙҙең әтей – бик тәртипле, итәғәтле кеше. Беҙҙе эшкә өйрәтеүсе лә ул. Беҙ, балалары, әтей менән әнейгә сәләмәтлек, матур ҡартлыҡ теләйбеҙ. Барыһы өсөн дә ҙур рәхмәт уларға. Беҙгә кәрәк булып, терәк булып йәшәгеҙ ҙә йәшәгеҙ әле.\nТыуған йортом алтын һарай түгел,\nЮнып һалған атай ҡулдары.\nОшо йорттоң ошо тупһаһынан\nБашландылар минең юлдарым.\nАтай-әсәй йорто, көнкүрештәр\nШундай ябай, шундай яғымлы.\nҠайтам әле, ҡайтам яндарына,\nИң изге теләктәр менән алты балаһы,\nуларҙың ғаиләләре, туғыҙ ейәне исеменән Оло Ыҡтамаҡ ауылында йәшәүсе өлкән улы Ранис һәм уның ғаиләһе.


Черниковка танымаҫлыҡ булып үҙгәрәсәк\nБиҫтәлә заманса йорттары менән яңы микраройондар барлыҡҡа килә. Иҫкеләре яйлап һүтелә бара. Үҙгәрештәр айырыуса Ҡулса урамында күренә. Йәшәрлеге лә ҡалмаған йорттар һүтелеп, урынына яңылары ҡалҡып сыға. Халыҡ, ниһайәт, уңайлы шарттарҙа йәшәй башлаясаҡбыҙ, тип ҡыуана.\nМайя Ильина алтмыш йылдан ашыу Черниковканың Ҡулса урамында йәшәй. Һуңғы йылдарҙа үткән быуат уртаһында төҙөлгән йорттарҙа йәшәрлек тә түгел ине, тип хәтерләй ул. Ә хәҙер ул бөтә уңайлыҡтары булған заманса фатирҙа көн итә. Исмаһам, олоғайған көндә кешесә йәшәп ҡаласаҡбыҙ, тип ҡыуана Майя Степановна.\nМайя Ильина: «Бигерәк таушалғайны шул йортобоҙ. Авария хәлендәге йорттарҙан күсереү программаһына ярашлы, яңы фатир бирҙеләр. Элек ҡояш та күренмәй ине, ә хәҙер дүртенсе ҡатта, яҡты һәм яҡшы планировкалы торлаҡта йәшәйем. Ҙур балконым бар, ҡыштарын элекке һымаҡ туңып ултырмайбыҙ. Минең бер үҙемә башҡа нимә кәрәк инде. Район да хәҙер танымаҫлыҡ булып үҙгәрҙе. Бигерәк ҡәнәғәтмен».\nАвария хәлендәге торлаҡтан халыҡты күсереү программаһына ярашлы, һуңғы йылдарҙа ғына Черниковкала 19 йорт бушатылған. Ике тиҫтәгә яҡын ғаилә яңы фатир асҡыстары алған. Әле төҙөүселәр тулыһынса бушатылған ике йортто һүтеү менән мәшғүл. Тиҙҙән уның урынына ла күп ҡатлы яңы торлаҡ ҡалҡып сығасаҡ.\nКонстантин Родионов, Өфө ҡалаһы хакмиәтенең «Күсемһеҙ милек үҙәге» предприятиһы етәксеһе урынбаҫары: «Программаға ярашлы күсерелгән хужаларҙың барыһы ла үҙенә тейешле квадрат метрҙарҙы ала. Баш ҡала хакимиәте үҙ өҫтөнә алған йөкләмәне теүәл үтәй. Яҡында яңы төҙөлгән йорттар булмағанлыҡтан, башҡа биҫтәләрҙән дә тәҡдим итәбеҙ. Фатирҙарҙың ҙурлығы инде законға һәм Торлаҡ кодексына ярашлы билдәләнә».\nТик бына кескәй Данила менән Романдың яңы фатирҙы тағы ла күпме көтөрҙәре билдәһеҙ. Яңылары араһында етемһерәп ултырып ҡалған иҫке һары йорт программаға инмәгән. Уны был урынды һатып алып, яңы йорт төҙөргә теләк белдергән предприятие һүтергә бурыслы. Программаға ярашлы, алдағы ике йылда Өфө хакимиәте 1 мең 350 торлаҡты бушатырға иҫәп тота. Һөҙөмтәлә 4 меңдән ашыу кеше яңы фатир туйлаясаҡ. Әгәр ҙә төҙөлөш тә йылдам башҡарылғанда, тиҙҙән Черниковка танымаҫлыҡ булып үҙгәрәсәк. Айнур Кәбиров


Төҙөүселәр вәғәҙәләрен үтәй - GTRK.TV — Новости Уфы и РБ\n25 апреля 2019 — 12:12 ГТРК «Башкортостан»\nМиловка паркында торлаҡ төҙөлөшө көндән-көн әүҙемләшә. Фатирҙарҙа ағартыу-биҙәү эштәре, тышта диуарҙарҙы йылытыу йылдам бара. Июль айында торлаҡ хужаларына тапшырылыр, тип көтөлә. Тик, фатирҙарҙа обой йәбештерелмәй һәм линолиум йәйелмәйәсәк. 5-се кварталдың өс торлағында эштәр ҡайнай. Төҙөлөш ойошмаһы вәғәҙә иткәнсе бригадаларҙа кешеләр артҡан. Бер йортта диуарҙарын тигеҙләп, обой йәбештерергә әҙерләйҙәр. Икенсе йортта түбәһен эшләйҙәр. Бында ла подрядсы ойошма кешеләр һанын арттырған. Төҙөлөш компанияһы бер йорттоң түбәһен тамамлаған да инде. Ҡайһы бер подъезддар йылытыла ғына башлаған. Тиҙҙән, унда ла эске биҙәү эштәре тергеҙеләсәк, тип күҙаллана. Тышта ла эш ҡайнай. Алты кешенән торған төркөм диуарҙарын йылыта. Төҙөүселәр өс подъездлы, 4 ҡатлы торлаҡты йылытыу өсөн ай ярым ваҡыт китә, тип белдерә. Быныһын иһә июлгә тамамларға самалай улар. Әммә, төҙөлөшкә аҡса индергән өлөшсөләргә фатирҙарҙы обойҙарһыҙ һәм линолиумһыҙ тапшырырға йыйыналар. Сөнки, уларҙы һатып алыу, йәбештереү һәм йәйеү өсөн өҫтәмә сығымдар китә. Ә артып ҡалған аҡсаны тағы ла бер йортто төҙөүгә йүнәлтергә уйлайҙар. 10-сы кварталға ла төҙөлөш ойошмалары ингән. Бер-нисә йыл торғандан һуң стеналарҙағы йылытыу материалдары иҫкергән. Шуға күрә лә яңыһына алмаштыралар. “Молодежный” микрорайонында йорттар ҙур тиҙлек менән күтәрелә. Бында алданған өлөшсөләргә 400-гә яҡын фатир бүленәсәк, тип күҙаллана. Миловка паркы һәм республикалағы башҡа алданған өлөшсөләрҙең мәсьәләһе һәр ваҡыт Башҡортостан етәкселеге иғтибарында. Проблеманы хәл итеү юлдарын аҙна һайын төҙөлөш сәғәтендә тикшерәләр. Әле финанс-иҡтисади схемалар өйрәнелә, уларҙы тормошҡа ашырыу өсөн ҡануни ҡатмарлыҡтар бар.


Бөрөлә мәҙәниәт эштәре буйынса республика кәңәшмәһе һәм Рәсәй киноһы йылын йомғаҡлау тантанаһы үтте | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n19 декабря 2016 — 16:14 ГТРК «Башкортостан»\nБөрөлә мәҙәниәт эштәре буйынса республика кәңәшмәһе һәм Рәсәй киноһы йылын йомғаҡлау тантанаһы үтте.\nсараларға тап килтереп ҡалала заман талаптарына яуап биргән күп йүнәлешле мәҙәниәт үҙәге асылды. Өр яңы проект буйынса төҙөлгән үҙенсәлекле бинаның әлегә Рәсәйҙә тиңе юҡ.“Умникум” үҙәгенә килеп ингән һәр кем үҙен киләсәккә барып эләккәндәй тоя. Бында роботтар һәйләшә, балалар ҡулында хатта уйынсыҡтар терелә. Белем менән мәҙәни тәрбиә биреүҙең берҙәм өлгөһө. Республика башлығы был үҙәккә шундай баһа бирҙе. Бөрөләге “Умникум” Рәсәйҙең бәләкәй ҡалаларында төҙөлөргә тейеш 29 үҙәктең беренсеһе. Башҡортостандағы үҙәк заман талаптарының һәммәһенә тулыһынса яуап бирә. Балалар бында ялын файҙалы үткәреп кенә ҡалмай, ә хыялдарын бойомға ашыра.Авиамоделдәр яһау, киберспорт, электрон китапхана, тауыш яҙҙырыу, телевидение һәм анимация студиялары. Түңәрәктәрҙең һәр ҡайһыһында һәләтле балалар шөғөлләнә. Был бүлмәлә кескәйҙәр пластилин геройҙарҙы йәнһүрәткә төшөрә, күршелә – телевидение тапшырыуҙары яҙыла. Бөрөләге “Умникумды” Рөстәм Зәки улы муниципалитеттарҙың барыһына ла өлгө итеп алырға кәңәш итте. Мәҙәниәт эштәре буйынса республика кәңәшмәһендә ҡатнашыусылар алдында сығыш яһап, ул төбәктәрҙә ошондай күп йүнәлешле үҙәктәрҙең эшен ойоштороу көнүҙәк маҡсат, тип билдәләне. Бөрөләге эш сәфәре барышында республика башлығы Рәсәй киноһы йылын йомғаҡлау тантанаһында ла булып, республиканың алдынғы мәҙәниәт хеҙмәткәрҙәре һәм танылған сәнғәт эшмәкәрҙәренә юғары наградалар тапшырҙы.


Өфөләге коммуналь хеҙмәттәргә яңы тарифтар аталды\n28 Июнь 2018, 15:00\nӨФӨ, 2018 йыл, 28 июнь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы/.1 июлдән илдә торлаҡ-коммуналь хеҙмәттәргә тарифтар арта. Өфө хакимиәтенән хәбәр итеүҙәренсә, Башҡортостандың баш ҡалаһында йәшәүселәр өсөн бер кубометр һалҡын һыуҙың хаҡы 1,23 һумға — 25 һумға тиклем ҡиммәтләнә. Канализация 5,96 һумға күтәрелә — бер кубометр өсөн 23,82-нән 29,78 һумға тиклем. Эҫе һыу һәм йылытыу өсөн хаҡ Гкал өсөн 79,13 һумға арттырыла һәм Гкал өсөн 2057,45 һум тәшкил итә.\nЭлектр плитәләре булған йорттар өсөн электр энергияһына тариф кВТ-сәғәт өсөн 2,01-ҙән 2,11 һумға, электр плитәләре булмаған йорттарға киловатт хаҡы 2,87-нән 3,01 һумға арта. Бер кубометр газдың хаҡы 6,75-тән 6,95 һумға күтәрелә.\n2018 йылдың 1 июленән торлаҡ-коммуналь хеҙмәттәр өсөн түләү фатирҙа иҫәп приборҙарының булыу-булмауына ҡарап уртаса 5-5,7% арта.


Ырымбур өлкәһенең Сурай ауылы халҡы шәжәрәһен барланы | Всемирный курултай башкир\nБашҡорт ете быуынын белергә тейеш тигән хәҡиҡәткә тоғро ҡалып, халҡыбыҙ нәҫел-ырыуын ҡыҙыҡһынып өйрәнә, документтар туплай, архивтарға мөрәжәғәт итә. Был эште Шәжәрә байрамдары айырыуса йәнләндереп ебәрә.\nЙәйҙең йәмле көнөндә, 8 июлдә, Ырымбур өлкәһенең Оло Сурай ауылында ла Шәжәрә байрамы үтте.\nСара өлкә ҡоролтайы етәксеһе Й. Яманһарин, ауыл мәҙәниәт йорто хеҙмәткәрҙәре Д. һәм З Әлибаевтар ғаиләһе башланғысы менән ойошторолдо. Йыраҡ араларҙы яҡынайтып, алыҫ яҡтарҙан ҡунаҡтар ҙа килде.\nБайрам менән ҡотлап, халыҡҡа Медногоскиҙан Х. Хәсәнов хәҙрәт, Ҡыуандыҡ ҡалаһы хакимиәте башлығы урынбаҫары А.Усанов, Ибраһим бүлеге начальнигы Р.Аликбаев, район башҡорттары ҡоролтайы ағзаһы Г. Мәрҙәмшина һәм башҡа мәртәбәле ҡунаҡтар мөрәжәғәт итте.\nОло яланды Аликбаевтар, Туктағоловтар, Исламғоловтар, Килдебаевтар, Сураевтар ҡорған тирмә һәм ихаталар биҙәне. Туҡтағоловтар ғаиләһе әҙерләгән шәжәрә ағасы күләме менән айырылып торҙо.\nБайрамды Ҡыуандыҡ районында тыуып үҫкән башҡорт артистары Артур Туҡтағолов менән Әмир Тойғоновтоң, шулай уҡ Башҡортостандың “Далан” төркөмөнөң сығыштары биҙәне. Ҡыуандыҡ районының Сурай, Оло Әбеш, Һарыбай (Первомайск) ауылдарынан, Орск һәм Медногорск ҡалаларынан килгән һәүәҫкәр артистар һәм коллективтарҙың дәртле бейеүҙәрен һәм йыр-моңон да алҡышлап ҡабул иттеләр.\nКонцерт менән бер рәттән көрәш һәм арҡан тартыу буйынса ярыштар барҙы. Сауҙа рәттәре эшләне. Күрше Ялнаир, Ишморат, Ибраһим кеүек һәм башҡа ауылдарҙан да халыҡ йыйылды.\nӘүҙем йәмәғәтселәр, спортсылар һәм артистар өлкә башҡорттары ҡоролтайының һәм Ҡыуандыҡ ҡала хакимиәтенең Рәхмәт хаттары менән бүләкләнде.\n« Сафакулевские башкиры провели фестиваль «Сыңрау торна»\nРешение расширенного заседания Исполкома Всемирного курултая башкир »


Нәфис әҙәбиәт кәштәһендә шағир Хисмәт Юлдашевтың “Һуҡмаҡ” тигән шиғырҙар китабы күптәрҙе ҡыҙыҡтырыр. Ошонда уҡ арабыҙҙан ваҡытһыҙ китеп барған шағир Рәмил Йәнбәктең “Иртә көҙ” тигән йыйынтығы төрлө йылдарҙа яҙылған әҫәрҙәренән тупланған. Тере сағында уҡ Мөхәббәт шағиры тигән дан алған шағирҙың шиғырҙарына бик күп билдәле йырҙар яҙылған, уларҙың әле лә эфирҙан төшкәне юҡ. Гөлшат Әхмәтҡужинаның “Бетеү” тигән проза китабы төрлө жанрҙағы әҫәрҙәрҙән тупланған һәм киң ҡатлам уҡыусыға тәғәйенләнгән.\nБалалар өсөн әҙәбиәт бүлегендә Фәйрүзә Фәтҡуллинаның “Урман табыны”, Рамай Ҡаһирҙың “Балыҡсы итектәр”, Кәбир Аҡбаштың “Ҡояшты кем уята?”, Фәнис Янышевтың “Көрмөт һандуғасы”, Салауат Рәхмәтулланың “Уйларға кәрәк әле” тигән китаптар бик ҡыҙыҡлы. Бигерәк тә 2018 йылға “Мәктәп календары” баҫмаһынан уҡыусылар ҙа, уҡытыусылар ҙа бик күп файҙалы һәм фәһемле мәғлүмәт таба ала. Ғөмүмән, балалар өсөн баҫмалар сағыу биҙәлеше һәм матур эстәлеге менән ҡыуандыра. Рус һәм башҡорт телдәрендә сыҡҡан “Тылсымлы әкиәттәр” (“Волшебные сказки”) китабы кескәй йәштәге балалар өсөн төрлө халыҡ әкиәттәренән тупланған.\nБелешмәләр араһында медицина фәндәре кандидаты, Башҡортостандың атҡаҙанған табибы Варис Ғүмәровтың «Тыуған яҡтың шифалы үҫемлектәре» китабы бар. Унда Башҡортостанда үҫкән һәм үҫтерелгән 150-нән ашыу шифалы үҫемлекте файҙаланыу (әҙерләү, ҡулланыу) хаҡында айырым-айырым тасуир ителгән. Был китап күптән баҫылып, бер тапҡыр тиражы таралып бөткәйне инде. Хәҙер халыҡ дарыу үләндәре, емеш-еләк йыйыу менән бик әүҙем шөғөлләнә, шуға ла был белешмә-китап оҙаҡ ятмаҫ. Шулай уҡ “Китап” нәшриәтенең фирма магазинында Рим Әхмәдовтың да “Книга откровений” китабында дарыу үләндәрен файҙаланыу тураһында белешмәләрен табырға мөмкин. 2018 йылға әҙерләнгән Башҡорт телендә йыртма календарь ҙа күптәрҙең күңеленә хуш килер.\nӘйтергә кәрәк: “Китап” нәшриәтенең кибетендә хәҙер китап, альбом, һүҙлек-белешмәләр генә түгел, республика журналдары ла һатыла. Ошонда уҡ мәктәп уҡыусылары өсөн төрлө әсбаптар, эш дәфтәрҙәре лә табырға мөмкин.


Республика уҡыусылар Спартакиадаһында Өфөнөң Киров районы егеттәре футболда иң яҡшылары // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nРеспублика уҡыусылар Спартакиадаһында Өфөнөң Киров районы егеттәре футболда иң яҡшылары\n10:32, 7 июля 2010 Йәмғиәт\nӨфөлә «Ҡыҙҙар майҙаны»нда футбол буйынса Башҡортостан Республикаһы уҡыусыларының Спартакиада ярыштары тамамланды. Тренер Юрий Суренский етәкселегендәге Өфөнөң Киров районы командаһы чемпион исемен яуланы.\nИкенсе урында Стәрлетамаҡ егеттәре. Өсөнсө приз йәнә өфөлөләргә эләкте, әммә был юлы ҡаланың Орджоникидзе районы йәштәренә.\nАртабан урындары буйынса Межгорье, Ишембай, Туймазы һәм Нефтекама командалары килә.\nЕңеүсе команданың һөжүмсеһе Денис Комолов иң яҡшы бомбардир булды (10 гол).\nЯрыш йомғаҡтары буйынса республиканың йыйылма командаһы тупланасаҡ, ул артабан Рәсәй уҡыусылары Спартакиадаһында сығыш яһаясаҡ.\nТеги: футбол, БР уҡыусылар Спартакиадаһы


Бер көнлөк милиционер » Архив газеты "Йәшлек"\nБашҡортостан Республикаһы буйынса Эске эштәр министрлығының «Журналист һөнәрен алмаштыра» исеме аҫтында акция ойошторғанын белгәс тә, патруль-пост хеҙмәтендә эшләп ҡарау теләге уянды. Миңә ҡалһа, көлһыу төҫтәге махсус кейемдә йөрөүселәр – милицияның нигеҙе, уларға иң ҙур яуаплылыҡ йөкмәтелгән. Тарихҡа ла бай был тармаҡ – Рәсәйҙә патруль-пост хеҙмәте 1923 йылда ойошторолған. Шуға ла, һис тә икеләнеп тормай, бер генә эш көнөнә булһа ла, «милиционер тиреһе»нә инеп ҡарарға булдым.\nБашҡортостан Республикаһының Өфө ҡалаһы буйынса милиция эске эштәр идаралығы патруль-пост хеҙмәте полкының командиры, милиция майоры Илдар Хөрмәтуллин алдан уҡ иҫкәртеп ҡуйҙы: патруль-пост хеҙмәтендә эшләүселәр тәүгеләрҙән булып енәйәтселәр менән күҙгә-күҙ осраша, зыян күргәндәргә ярҙам итә. Шуға ла үҙеңдең хәүефһеҙлегеңде лә ҡайғыртырға тура килә. Ғөмүмән, бындағы эш бөтә донъяла иң ауыр һәм хәүефле хеҙмәттәрҙән һанала икән. Тулҡынландыра ла, ҡурҡыта ла, әлбиттә.\nӨфө ҡалаһы буйынса милиция эске эштәр идаралығының патруль-пост хеҙмәте полкы командиры урынбаҫары, милиция капитаны Наил Бирҙеғолов оҙатыуында посты ҡабул итеп алдым. Хәҙер ошо өс ҡатлы синтепон менән йылытылған ҡышҡы курткала һәм бүректә яҙ ҡояшы аҫтында баш ҡалабыҙ урамдарын гиҙергә тейеш булам. Ә милиционерҙар – миңә коллега!\nАлға ҡуйылған бурыс – милиция өлкән лейтенанты Олег Максимов, өлкән прапорщик Роберт Хәбибуллин, милиционер-кинолог, кесе сержант Ришат Бикмөхәмәтов һәм милиционерҙар яратып «Бася» тип йөрөткән бик шәп эт менән баш ҡаланың «Галле округы» туҡталышы тирәһендә тәртип урынлаштырып, урамдарҙы, подъезд тирәләрен ҡарап йөрөү. Әлбиттә, милиция формаһында булыу бер аҙ ҡыйынһындырҙы. Сөнки бөтә кеше миңә ҡараған кеүек тойола. Кешеләр, ысынлап та, көпә-көндөҙ эт эйәртеп йөрөгән милиционерҙарға иғтибарһыҙ ғына үтә алмай. Боролоп ҡарайҙар, сит илдән икәнлектәре күренеп торғандар бөтөнләй юлдың икенсе яғына сығырға тырыша. Форманы һалырға ярамаһа ла, бүректе сисергә мәжбүр булдым, юҡ, был тиклем эҫелә бер ниндәй указ да йылы башлыҡ кейҙертә алмаҫ! Коллегаларым сыҙай, ни тиһәң дә, күнеккәндәр.\nҠояш, яҙ! Күңелдә лә нурҙар ғына уйнап тора! «Бындай ваҡытта кем тәртип боҙоп йөрөһөн инде, йылмайғы ғына килә бит! Рейд тыныс ҡына үтер, әллә ниндәй ҡурҡыныс хәлдәргә тарымаҫбыҙ...» – тигәнерәк уйҙар менән, һәр бер бесәйгә өргән, урамдағы ҡайһы бер кешеләрҙе үҙе үк ҡурҡытҡан эт артынан ашыҡмай ғына атлайым. Дөрөҫөн генә әйткәндә, ул эттән үҙем дә шөрләйем. Тик кешеләргә ҡурҡыуымды һиҙҙермәҫкә кәрәк, эттән дә ҡурҡып торған милиционер буламы!\nТик беҙгә яйлап ҡына оҙаҡ урам ҡыҙырыу бәхете яҙманы – коллегаларым бер машина янына йүгереп барҙы ла, унда ултырғанмы, ултырырға маташҡан ғынамы ике егет менән бер ҡыҙҙы эләктереп тә алды. Машинаны ябай кейемдәге милиционерҙар шиккә алып, күҙәтеп ултырған икән. Хәҙер уларға оперативниктар ҙа ярҙамға ашыҡты. Эштең ниҙә икәнен аңлап та өлгөрмәнем хатта. Ҡыҙ шунда уҡ иларға кереште, егеттәр ысҡынырға маташты. Донъяла барған хәлдәрҙе кем белһә, шул подъезд төбөндәге эскәмйәлә көн буйы хәбәр һатыусы ҡарсыҡтар белә бит инде – шундуҡ яныма берәүһе килеп: «Нимә, наркомандармы әллә?» – тип ҡыҙыҡһына һалды. Үҙе нишләптер ҡыуанған төҫлө йылмая.\n– Әбей, арыраҡ китегеҙ, ысҡынып китеп, этеп йыҡмаһындар! – тим хәстәрлекле ҡиәфәт менән. Тик әбейем оторо батыр, йәне-тәне менән наркомандарҙы күрә алмаған кеше булып сыҡты.\n– Юҡ, шул әтрәгәләмдән ҡурҡып тораммы һуң, ысҡынып китһәләр, үҙем тоторға ярҙам итер инем! Ҡаҡшаттылар, подъезд тулы шприц, күҙҙәренә аҡ-ҡара күренмәй, бөтәһен дә төрмәгә тығырға кәрәк! – тип, миңә эйәреп барып, үҙ хәбәрен теҙҙе генә. Тиҙ арала милициянан эштән китеүемде талап итте, имеш, башҡалар енәйәтселәрҙе тотҡанда ситтән ҡарап торған ҡыҙҙан был эштә бер файҙа ла юҡ. Һөҙөмтәлә, уны тыңлап барып, милиционерҙарымдан тороп ҡалдым. Быныһы ла ярамаған эш икән – коллегаларым енәйәтселәр менән китте, ә мин хәбәр тыңлап, уларҙан күҙ яҙҙырҙым... Халыҡ «стаканчик» тип йөрөткән урынға барып еткәндә, егеттәрҙең ҡулына бығау һалынған, ҡағыҙҙар тултырыла башлағайны инде.\nӘбей дөрөҫ аңлаған: тотолған әҙәмдәрҙең өсөһө лә наркоман булып сыҡты, миңә яман итеп ҡарайҙар. Әйтерһең дә, рейдҡа әҙерләнгәндә: «Берәй ҡыҙыҡ ҡына ваҡиға булһын ине», – тип хыялланғанымды беләләр инде. Ҡыҙ 26 йәшлек, үҙе бик сибәр, юғары белемле, иҡтисадсы һөнәрен үҙләштергән.\n– Нимә эшләп йөрөйһөң инде был егеттәр менән? Һиңә бит кейәүгә сығып, бала бағырға кәрәк, – ти ҡыҙға олораҡ йәштәге милиционер.\n– Наркоманға ғашиҡ булдым. Ә бала табырмын әле, Алла бойорһа! Нимә, һеҙ мине һуңғы сиккә еткән наркоман тип уйлайһығыҙмы ни?!\n– Нимәһен уйлап торорға, бына бөгөн милиция ҡулына эләктең, иртәгә төрмәгә ябылыуың ихтимал бит! Бер доза табыу өсөн нимә эшләгәнегеҙҙе лә аңламайһығыҙ! Ҡана, беләгеңде ҡарайыҡ!\nБеләгендәге ҡан тамырҙарын ҡарағандан һуң ҡыҙҙың наркотиктар менән бер бөгөн генә шаярмауы асыҡланды. Беләгендә энәләрҙән «юлса» барлыҡҡа килгән.\nӘ ҡыҙҙы үҙенә ғашиҡ иттереп, энәгә ултыртҡан егетте (ул тотолғандарҙың береһе булып сыҡты) милиционерҙар нишләптер айырыуса етди күҙәтеү аҫтында тота. «Оҡшамай ул беҙгә, енәйәтсе икәнлеге йөҙөнә сыҡҡан», – тиҙәр. Миңә ҡалһа, башҡаларҙан бер ҙә айырылмаған кеүек, күҙ алмалары ғына ҙурайған – наркоман бит. Профессионалдар менән бәхәсләшеп булмай. Егет, ысынлап та, быға тиклем өс тапҡыр төрмәлә ултырып сыҡҡан. 29 йыллыҡ ғүмеренең 10 йылын төрмәлә үткәргән енәйәтсе кеше үлтергән, талаған, наркотиктар һаҡлаған өсөн язаға тарттырылған. Донъя күргән әҙәм инде. Формала булһам да, милиционер түгел икәнлегемде әллә ҡайҙан һиҙә, фотохәбәрсе минең менән һөйләшмәй генә үҙен фотоға төшөрһә лә, берәй мәсьәлә килеп сыҡһа ла, тота ла тап миңә ҡарап ҡысҡырынырға маташа. Етмәһә, күҙҙәремә туп-тура ҡарап, ҡотто ала. «Был минең йөҙҙө иҫтә ҡалдырып, туҡмап китер инде», – тип ҡайғырам. Тик ниндәй генә шарттарҙа ла эшләһәләр ҙә, йылмайырға форсат тапҡан коллегаларым: «Юҡҡа борсолма, тағы ла биш йылға төрмәгә ултырасаҡ әле ул», – ти.\nАлдан уҡ бындай фараз эшләргә нигеҙ бар. Сөнки егеттә героин (әлбиттә, аҡ төҫтәге порошоктың күпме булғанлығын, нимә икәнлеген экспертиза хәл итә, әммә йылдар буйы наркомандарҙы тотоу менән шөғөлләнгән егеттәр героинды таный – авт.) табылды. Кеҫәһендәге наркотикты ташлап өлгөрмәгән егет, ҡулын бығауҙан ысҡындырып, бәләле порошокты иҙәнгә ташларға ла тырышып ҡараны. Булдыра алманы. Ул ҡулын бығауҙан ысҡындырғас, мин, ут сыҡҡандай, ишекте лә ябып тормай, стационар постан сығып шылдым. Йәнәһе, был әҙәм сығып ҡасһа-ҡасһын, миңә генә тейә күрмәһен инде! Был ҡылығым өсөн милиционерҙарҙан әрләндем. Сөнки паникаға бирелеү тыйыла – енәйәтселәр һинең ҡурҡҡанды һиҙмәһен. Ярай, иҫтә тоторбоҙ, тырышырбыҙ. Журналистар ҙа төрлө кешеләр менән осраша бит!\nИкенсе егет тә кеше талаған өсөн эҙәрлекләнә икән. Телефон буры икәнлеге аңлашыла – кеҫәләрендә әллә күпме сим-карта. Етмәһә, ҡыҙ уның бур икәнлеген шыбырлап өлгөрҙө. Шулай, яңы ғына бергә наркотиктар ҡулланып, рәхәтлек донъяһында илергән әҙәмдәр бер-береһен һатырға, ғәйепләргә тотондо. Һәр һалдат генерал булырға хыяллана, тигәндәй, бандит үҙен енәйәт донъяһының «акула»һы итеп хис иткеһе киләлер – тотолған егеттәр ҙә, үҙҙәрен «ҙур балыҡ» тип хис итеп: «Бындай табыш өсөн премия алырһығыҙ инде», – тип коллегаларымдың йәненә тейергә тырышты. Ауыҙҙарын ябыу өсөн уларҙың «ташбаш ҡына» икәнлеген иҫтәренә төшөрөргә мәжбүр булдыҡ.\nНиһайәт, уларҙы кәрәкле урынға оҙаттылар, бының өсөн нисәмә ҡағыҙ тултырылды, баштарың әйләнер! Ҡасан һәр бер стационар посҡа ноутбук булһа ла бирелер икән? Эш күпкә яйланыр ине! Егеттәр яҙа ла яҙа, шул уҡ ваҡытта телефондан белешмә лә алалар. Яндарында өс наркоман тора, уларының йә тәмәке тартҡыһы килә, йә һыу эскеһе... Күпме сыҙамлыҡ кәрәк бында!\nШундай хәлдәр була...\nЭш көнөм башланып ҡына торған саҡта килеп сыҡҡан ваҡиғанан һуң ял итеп тә өлгөрмәнек – урамда һуғышып киткән дүрт егетте килтерҙеләр. Өсәүләп бер егетте туҡмайҙар, аҡса, телефон даулайҙар икән. Был факт буйынса ҡағыҙҙар тултыра башланыҡ, егеттәрҙең береһе үҙен айырыуса йәмһеҙ тота, мин дә оҫтарып алдым: «Тыпырсынма, хәҙер иҙәнгә һуҙып һалып ҡуябыҙ, ятырһың өшөп!» – тим тегегә. «Эйе, милицияла эшләүсе ҡатын-ҡыҙҙарҙан нығыраҡ ҡурҡам мин», – булды яуабы. Бәлки, мыҫҡыллабыраҡ та әйткәндер. Шулай ҙа телефон бурҙарына ла бирешеп тороп булмаҫ инде! Тик граждандарҙы улай ҡурҡытырға ярамай икән. Енәйәтсене иҙәнгә һалып ҡуйыу өсөн уның милиционерҙарға ҙур ҡаршылыҡ күрһәтеүе шарт. Ярай, өндәшмәй тороуың яҡшыраҡтыр.\nМин әлеге егет менән һүҙ көрәштергән арала, стационар пост янынан үтеп барыусы бер ҡыҙ шып туҡтаны ла, тәҙрәнән беҙгә ҡарап тора башланы. Үҙе йылмайғандай ҙа итә, саҡырып индерҙек. Баҡтиһәң, «клиент»ыбыҙ иртәнсәк ҡыҙҙың телефонын талап алған икән! «Стаканчик»тың эсенә ул осраҡлы ғына күҙ һалған. Ҡыҙ милицияға мөрәжәғәт итмәгән, барыбер бурҙы тапмаҫтар, тип уйлаған. Телефон егеттең кеҫәһендә ята булып сыҡты. Уны кире ҡайтарғас, ҡыҙҙың бәхетенең сиге булманы, милиционерҙарҙы ҡосаҡлап ҡына үпмәне инде!\nШулай итеп, көтмәгәндә ике енәйәт асылды. Ә егеттең бурлыҡ өлкәһендәге «йондоҙло сәғәте»нең сәбәбе бар: Мәскәү ҡалаһына эшкә урынлашҡан, унда китергә бер көн ҡалғас, рәхәтләнеп енәйәт ҡылырға булған, йәнәһе, барыбер ҙа тотолмай, ҡаса инде! Мәскәү урынына төрмәгә табан юлланасаҡ, күңелһеҙ хәл, әлбиттә.\nӘ ҡыҙҙы үҙенә ғашиҡ иттереп, энәгә ултыртҡан егетте (ул тотолғандарҙың береһе булып сыҡты) милиционерҙар нишләптер айырыуса етди күҙәтеү аҫтында тота. «Оҡшамай ул беҙгә, енәйәтсе икәнлеге йөҙөнә сыҡҡан», – тиҙәр. Миңә ҡалһа, башҡаларҙан бер ҙә айырылмаған кеүек, күҙ алмалары ғына ҙурайған – наркоман бит. Профессионалдар менән бәхәсләшеп булмай. Егет, ысынлап та, быға тиклем өс тапҡыр төрмәлә ултырып сыҡҡан. 29 йыллыҡ ғүмеренең 10 йылын төрмәлә үткәргән енәйәтсе кеше үлтергән, талаған, наркотиктар һаҡлаған өсөн язаға тарттырылған. Донъя күргән әҙәм инде.\nавторы: admin | 10 апреля 2010 | | Фекерҙәр (0)\nБер көнлөк милиционер


Өфөлә вандалдар яҡтыртыу ҡоролмаларына зыян килтергән\nКүләмле тәртипһеҙлек Башҡорт дәүләт аграр университеты менән Матбуғат йорто туҡталыштары араһында урынлашҡан скверҙа теркәлгән.\nЕңеүҙең 50 йыллығына асылған паркта төҙөкләндереү эштәре башҡарылғайны. Реконструкция барышында 200-гә яҡын яңы фонарь ҡуйылды. Әммә улар оҙаҡҡа сыҙаманы. Әле 25 яҡтыртыу ҡоролмаһы ватылған. Полиция ғәйеплеләрҙе эҙләү менән мәшғүл. Бының өсөн ҡалала урынлаштырылған күп һанлы видеокүҙәтеү ҡоролмалары ярҙам итер тип көтөлә. Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, закон буйынса вандалдарға 40 мең һумға тиклем штраф йәки уларҙы 360 сәғәткә тиклем мәжбүри эшкә йәлеп итеү ҡаралған.


Интернетта «Етегән» нәфис фильмының премьераһы буласаҡ // Мәҙәниәт | новости башинформ.рф\nИнтернетта «Етегән» нәфис фильмының премьераһы буласаҡ\n12:03, 24 декабря 2014 Мәҙәниәт\nӨФӨ, 2014 йыл, 24 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.\nИнтернетта «Етегән» нәфис фильмының премьераһы буласаҡ. Фильмды 29 декабрҙә киске сәғәт 9-ҙа «Р.И. Продакшн» киностудияһы сайтында күрһәтәсәктәр.\n«Етегән» — ете ҡыҙ хаҡында башҡорт халыҡ йырҙары һәм легендаларына нигеҙләнеп төшөрөлгән музыкаль драма. Режиссеры — Айсыуаҡ Йомағолов, идея авторы һәм проекттың продюсеры, ҡуйыусы операторы — Рияз Исхаҡов.\nФильм 2013 йылдың сентябрендә Әбйәлил районының Ташбулат ауылы эргәһендә төшөрөлгән. Унда 150-нән ашыу кеше, шул иҫәптән Фәйзи Ғәскәров исемендәге халыҡ бейеүҙәре ансамбле артистары һәм «Арғымаҡ» этно-рок төркөмө ҡатнаша. Музыкаль драмала башҡорт халҡының көнкүрешен сағылдырған 50-гә яҡын декорация ҡулланылған.\nФильм Башҡортостан Президенты гранты, Башҡортостан Республикаһы Мәҙәниәт министрлығы, Башҡортостан юлдаш телевидениеһы, «Газпром» асыҡ акционерҙар йәмғиәте, «А плюс» типографияһы, «Ҡаракүк. Продакшн» ижади берекмәһе ярҙамында төшөрөлгән.\nТеги: кино,премьера,бр президенты гранттары