«Киске Өфө» гәзитенең сайты - МИНЕҢ ШӘЖӘРӘМ БАР ҠАЯ ШИКЕЛЛЕ УЛ - 2020 - Мәҡәләләр\nФәһемле әңгәмәбеҙҙә Туймазы ҡалаһы ҡунаҡтары - "Родина" мәҙәниәт һарайының музыкаль бүлеге мөдире Альберт ИСМАИЛ үҙенең хәләл ефете Хаят менән ҡатнашты. Татарстанда рок-музыкант булараҡ танылған ошо ир-уҙаман үҙенең аҫаба башҡорттар нәҫеле вариҫы булыуын шәжәрәһен өйрәнгәс кенә белеүе хаҡында белдергәйне. Әңгәмәлә ул үҙенең шәхси тормош юлы, ижады һәм кешегә этник берҙәйлектең ни өсөн үтә мөһим булыуы хаҡындағы уйланыуҙары менән бүлеште.\nҺүҙ башында үҙегеҙ менән таныштырып китһәгеҙ ине, Альберт Әҙип улы.\n- Мин 1974 йылда Нефтекама ҡалаһында тыуғанмын, ул саҡта атайым, инәйем Ҡарман ГРЭС-ында эшләгән була. Улар үҙҙәре Шаран районынан: атайым - Сыуаш-Тамъян ауылынын булһа, инәйем Күгәрсен-Бүләк ауылында тыуып үҫкән. Миңә 4 йәш тулғас, Туймазы ҡалаһына күскәнбеҙ. Шунда мәктәпкә барҙым, һөнәрселек училищеһын тамамланым. Тәүге һөнәрем - станоксы: токарь, фрезерлаусы, шымартыусы, унан һуң крансы һөнәренә ла уҡып сыҡтым. Шунан Татарстан яҡтарына сығып киттем инде. Тәүҙә Бөгөлмәлә бер нисә ай эшләнем, шунан Ҡаҙанға юл тоттом. Унда рабфакта ярты йыл уҡып, университетҡа имтихандар биреп ҡараһам да, конкурстан үтеп булманы. Әммә тап шул ваҡытта бында Татар дәүләт гуманитар институты асылғайны, әле аттестация-аккредитацияһы ла булмаған вузға уҡырға индем. Бында шул уҡ Ҡаҙан дәүләт университеты профессорҙары уҡыта ине, заманында ошо институт яңы Татар милли университетына нигеҙ булыр, тип уйланылған. Тәүге йылда татар теле факультетында уҡыным, икенсе курста сит телдәр факультетына күстем. Бында инглиз, ғәрәп, фарсы, төрөк телдәрен өйрәнеү өсөн мөмкинлектәр, уңайлы шарттар булдырылғайны.\nҺеҙҙең башҡа телдәргә ҡарата ҡыҙыҡһыныуығыҙ тап ошо саҡта уяндымы?\n- Юҡ, телдәр менән унан алдараҡ та ҡыҙыҡһына инем, әммә тап институтта яңы телдәр үҙләштереү, уларҙы камиллаштырыу мөмкинлеге асылды. Ә төрөк телен мин 90-сы йылдар башында уҡ өйрәнә башлағайным. Ул заманда мәсеттәр күпләп асыла башланы, Төркиәнән килгән дин белгестәре лә күп ине. Тап ошо ваҡытта төрөктәр менән танышып киттем, Ислам диненә ҡарата ҡыҙыҡһыныуым да көсәйҙе. Дин менән бергә туған телгә, мәҙәниәткә яңыса ҡарай башланым - беҙ бит, ул саҡтағыса әйткәндә, "гурыт балаһы" булып, урыҫ мөхитендә үҫтек. Шулай ҙа бала сағымда йыл һайын йәйге каникулдарҙы Күгәрсен-Бүләктә, ҡарт инәйем өйөндә үткәрә инем. Миңә уның йоғонтоһо көслө булғандыр, тим. Хәҙер ҙә ошо бала саҡ йылдары иҫкә төшә, ҡарт инәйем әкиәттәр һөйләр ине, унан ошо ауыл мөхитендәге хәл-ваҡиғаларҙы, ололарҙың "ураҙа", "намаҙ", "ифтар" тигәндәрен, аңлап етмәһәк тә, ишетеп-күреп үҫтек. Ҡалала йәшәгәндә ошо хаҡта иҫкә төшһә, күңелдә ниндәйҙер бер йылылыҡ тойор инем. Ошо йылылыҡ туған телде ныҡлабыраҡ өйрәнеүгә, дин менән ҡыҙыҡһыныуға этәргес булғандыр. Дин ғәрәп телен өйрәнергә ынтылыш бирһә, тажик кешеләре менән танышып китеү фарсы теленә лә иғтибарымды көсәйтте. Ә институтта, булғас булһын инде, тип, инглиз телен дә өйрәнергә йөрьәт иттем. Шулай итеп, барлығы 6 тел буйынса белемем бар. Шуларҙың өсәүһе институттан алған дипломымда рәсми белгеслек сифатында күрһәтелгән. Башҡалары буйынса айырым курстарҙан бирелгән шәһәҙәтнамәләрем бар. Институт тамамлағас, 2 йыл мәктәптә эшләнем, 1 йыл институтта көнсығыш телдәрен уҡыттым.\nҺеҙҙе Татарстанда әүҙем йәмәғәт эшмәкәре, музыкант булараҡ та яҡшы беләләр. Ошо хаҡта ниҙәр әйтер инегеҙ?\n- Ул саҡта Ҡаҙанда татар теле мөхитен булдырыу, татар телен уҡытыу мәсьәләләре үтә актуаль булды. Ошо йәһәттән йәмәғәт ойошмаларының эшендә ҡатнашып йәшәлде. Музыка өлкәһенә килгәндә, мин ҡала йәштәре өсөн ҡыҙыҡлы рок, рэп жанрҙары буйынса эшләнем, ғөмүмән, заманса ҡала темаһы минең музыкаль ижадымда сағылыш таба ине. Ҡала мөхитендә йәшәгән йәштәр, заманса музыка менән ҡыҙыҡһынып, ойоша башлай, уларҙың, русса әйткәндә, үҙ "тусовка"һы барлыҡҡа килә.\nМиллилекте заманса, йәштәр өсөн хобби булырлыҡ саралар менән бәйләп, ҡайтарып булырмы һуң?\n- Беҙҙең халыҡтарыбыҙҙың әҙәбиәте, музыкаһы, мәҙәниәтенең тамырҙары - ауылда. Ул шулай булырға тейеш тә. Быға ҡаршы барып булмай, беҙ ошоно бер нисек тә инҡар итмәйбеҙ, шуға ҡарамаҫтан, заманса ҡала мәҙәниәтен үҫтереү, уның милли йөҙөн булдырыуға иғтибарыбыҙ ҙур булды. Ҡала мөхитендә йәшәйеш темпы, уның ритмы икенсерәк бит, шуға ярашлы ҡала мәҙәниәтенең яңы формалары, яңы образдары тыуа. Шаяртыбыраҡ әйткәндә, ауыл кешеһен һандуғас хисләндерһә, ҡалала йәшәүсе трамвай тәгәрмәстәре тауышынан да яңы музыкаль образ тыуҙыра ала. Шул уҡ Ҡаҙанда ҡала мөхите лә талантлы шағир-шағирәләр, музыканттар тыуҙыра алды, уларҙың унда үҙ майҙаны бар.\nКеше ҡайҙа ғына йәшәмәһен, ул һәр саҡта ла мәҙәнилеккә мохтаж, тиһегеҙ инде?\n- Мин быны рухи асығыу, тип әйтер инем. Уны рухи аҙыҡ менән генә ҡәнәғәтләндереп була. Ас булмаған кеше ризыҡҡа мохтаж түгел, уны эҙләмәй ҙә. Шәхсән үҙемдә шундай "аслыҡ" тойоп йәшәнем. Әгәр мөхиттә ниндәйҙер хәл-ваҡиғалар бара икән, ниндәйҙер бер хәрәкәт башлана икән, уның мәҙәни сағылышы ла барлыҡҡа килә. Ул шиғырҙарҙа, йырҙарҙа бигерәк тә асыҡ сағыла. Бына мине, тыуған яҡтан ситтә йәшәһәм дә, Башҡортостан һәр саҡ үҙенә тартты. Рухи тамырҙарым ошонда минең.\nТөрки халыҡтарында һәр кемдең үҙенең ете быуынын белергә тейешлеге яҙылмаған ҡанун булып, быуындан-быуынға тапшырыла килгән. Һеҙ үҙегеҙҙең нәҫел-нәсәбегеҙ менән ҡасан ҡыҙыҡһына башланығыҙ?\n- Бик күптән, тип әйтә алам. Мәрхүм атайым бабаларыбыҙ хаҡында һөйләргә әүәҫ булды. Мәҫәлән, ҡышҡы һыуыҡтарҙа туңмаҫ өсөн бабаларыбыҙ йылҡы майын ашаған, тип һөйләр ине. Йәш бала сырхаулап китһә, мунсаға алып барып дауалағандар, хатта мылтыҡ дарыһын да дарыу итеп ҡуллана белгәндәр, тип, ғорурланып һөйләр булды ул. Граждандар һуғышы хаҡындағы кинофильмда аттарҙа сабып килеүсе баҫмасыларҙы күрһә, ана, беҙҙекеләр килә, тиер ине. Ата-бабалар менән үтә ныҡ ғорурланып йәшәне ул, үҙе лә ғорур кеше ине.\nМузыкаға әүәҫлек тә ғаиләнән, нәҫелдән бирелә: атайым баянда уйнай, инәйем йырлай торғандар ине. Ғаиләбеҙҙә бөтәбеҙ ҙә йырларға яраттыҡ. Апайым педагогия училищеһында уҡып сыҡты, бер нисә музыка ҡоралында уйнай. Ә ҡыҙыҡһыныуға килгәндә - тирә-яғыбыҙҙа, йәшәгән мөхитебеҙҙә мәғлүмәт шул тиклем күп, уны аңлап, ҡабул итеп, билдәле бер тәртипкә һалыу фарыз. Шәхсән үҙемде электән үк оло төрки донъяһының бер өлөшө итеп күрә инем, ошо юҫыҡтағы ҡараштарым төрөктәр менән танышҡас, төрөк телен өйрәнә башлағас, дөрөҫкә сыҡты. Һәр бер тел аша донъяны өйрәнеп була. Мөхәммәт бәйғәмбәребеҙ (саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләм) ҙә: "Бер тел - бер кеше кеүек", - тигән. Шулай булғас, минең аңымда 6 кеше йәшәгәнгә тиңдер инде.\nШуға күрә 90-сы йылдарҙың башында уҡ миңә ғөмүми төркилек тойғоһо ят булманы. Бер заман М. Ҡашғариҙың төркисә яҙылған китабын табып уҡыным, унда 20-ләп төрки халыҡтарының телдәре хаҡында бәйән ителә. Был да беҙҙең өсөн дөйөм тарихи мәғлүмәт. Ә беҙҙең аныҡ, ғәмәли тарихыбыҙ булмағанмы ни? Беҙгә башҡа халыҡтарҙың тарихын өйрәттеләр, боронғо гректар, Рим тарихын да уҡып белдек. Ә беҙҙең аныҡ тарихыбыҙ, әйтәйек, Туймазы районы ауылдарының тарихы билдәһеҙ булып ҡала бирҙе. Ул ерҙәрҙә боронораҡ ниндәй халыҡ йәшәгән дә, кемдәр ошондағы ауылдарға нигеҙ һалған? Бына нимә үтә мөһим ауылда йәшәүсе ябай кешегә.\nЗаманында СССР тарихы китабында беҙҙең төбәктә йәшәүсе халыҡтар тарихы буйынса тик бер генә тема бар ине: Иван Грозныйҙың Ҡаҙанды яулап алыуы һәм Волга буйында, Көньяҡ Уралда, Себерҙә йәшәүсе ҡәүемдәрҙең Рус дәүләтенә үҙ ирке менән ҡушылыуы. Был ни өсөн шулай булған, һеҙ ниндәй фекерҙәһегеҙ?\n- Асыҡтан-асыҡ әйтә алам: был сәйәсәтте дөрөҫ аңлата белергә кәрәк. 1917 йылға тиклемге китаптарҙа рус тарихсылары йыш ҡына башҡорттарҙы буйһондороу сәйәсәте, уларҙың ҡаршы тороу хәрәкәтен баҫтырыу хаҡында яҙа. Ысынбарлыҡта Волга буйы, Урал һәм Себер халыҡтары колонизацияға дусар ителә. Бына беҙҙең башҡорт ата-бабаларыбыҙ заманында барыбер ҡаршылыҡ күрһәткән бит. Уларға барыбер ҡан түгергә тура килә: башҡорт нисек итеп үҙ ирке менән сит-ят ерҙәрҙән килгән кешеләргә, тулайым ризалыҡ биреп, үҙенең аҫаба ерҙәрен биреп ҡуйһын инде? Шулай уйлау әкиәткә тиң ул. Тарихыбыҙ - Америка индеецтары тарихына оҡшаш. Ер хужаларын ҡыҫырыҡлау быуаттар дауамында алып барыла. Күпме башҡорт, еренән яҙҙырылып, типтәрлеккә күсерелгән, быны тарих үҙе генә белә. Типтәр сословиеһына ҡараусыларҙың күбәйеүе 1859 йылғы ревиз мәғлүмәттәренән яҡшы күренә. 1917 йылғы революциянан һуң, бигерәк тә большевиктарҙың "Ер тураһындағы декрет"ынан һуң типтәрлек аҡрынлап юғала бара: башҡорттарҙан булған типтәрҙәр яңынан башҡорт булып яҙыла башлай, ә яһаҡ түләүсе типтәрҙәрҙең ҡайһы бере башҡорт, ҡайһыһы татар милләтенә күсә. Типтәрҙәр араһында мишәр, нуғай сығышлылар ҙа була, әммә революциянан һуң был этник төркөмдәр ҙә юғала, бының билдәле сәбәптәре бар.\nТағы ла бер күренеш: XX быуат башындағы революцияға тиклем Рәсәй төркиҙәренең бер уртаҡ яҙма теле була - уны иҫке төрки тел, Волга төркиҙәре теле, тип тә атайҙар. Беҙҙең уҡымышлы ата-бабаларыбыҙ шул телдә уҡыған һәм яҙған, әммә ерле һөйләш телдәре һәр саҡта ла айырым, үҙаллы булған. Ошо хаҡта ни әйтер инегеҙ?\n- Һеҙҙең менән килешәм, әммә ошо Сыңғыҙ хан заманында уҡ рәсми тел рәүешендә формалаша башлаған яҙма тел урындағы һөйләштәр лексикаһы менән дә тулылана бара. Ошо яҙма телде ғалимдарыбыҙ ҙа шартлы рәүештә төрлө төркөмдәргә бүлеп ҡарай: Төньяҡ Кавказ төркие, Сығатай (Урта Азия) төркие, Иҙел-Урал төркие, Ҡырым төркие. XIX быуатҡа ҡараған төрки китаптарында ошо ерле айырмалыҡтар яҡшы күренә. Мәҫәлән, бер үк һүҙ йә "з", йә иһә "ҙ" хәрефе менән яҙыла. Кеше исемдәрен миҫал итеп килтереп була.\nАтайығыҙҙың исемен миҫалға алырға булалыр?\n- Эйе, тап шулай. Әдип, Әҙип һәм Әжип варианттары бар атайым исеменең, Баҡалылар һөйләшендә "ж" ҡулланыла. Ҡатыным Борайҙан, унда беҙҙәгесә "кәжә" түгел - "кәзә". Ғәрәпсә Дилара исеме Зилараға ла әйләнеп китә - былар ҡәҙимге тел күренештәре.\nЯҙма телебеҙҙең ғәрәп графикаһынан яңы графикаға күсерелеүенә ниндәй баһа бирергә була?\n- Ата-бабаларыбыҙ Ислам динен ҡабул иткәндән бирле иң кәмендә 1000 йыл ваҡыт уҙған. Ислам дине менән бергә ғәрәп графикаһы ла яҙма телебеҙҙә нығынып ҡала, ул мәҙәниәтебеҙҙең күнегелгән бер күренешенә әйләнә. Әле алдараҡ иҫкә алған революциянан һуң яҙма телдәребеҙ тәүҙә латин графикаһына, унан һуң кириллицаға күсерелә. Мин быны быуаттар дауамында тупланған яҙма мәҙәни мираҫыбыҙҙан мәхрүм итеү маҡсатында эшләнгән яһалма барьер итеп ҡабул итәм. Беҙ хәҙер хатта заманында ауыл мәсеттәрендә яҙма рәүештә теркәп ҡалдырылған метрика мәғлүмәттәрен дә уҡый алмайбыҙ бит. Бының өсөн махсус әҙерлек, йә булмаһа, элекке графиканы үҙаллы өйрәнеү талап ителә.\nБатша Рәсәйендә 1897 йылда ғилми нигеҙҙә әҙерләнеп, империяла йәшәүсе барса халыҡтарҙың иҫәбен алыу ойошторола. Бында беҙҙе ҡыҙыҡһындырған бер нәмә бар: кешеләрҙең милләте түгел, ә туған телдәре яҙып алына. Өфө губернаһында йәшәгән барса халыҡтың 41 проценты (күпселеге) тиерлек туған телен башҡорт теле итеп күрһәтә. Минзәлә өйәҙендә йәшәүселәрҙең 32 проценты шулай уҡ башҡорт телле. Бәғзе берәүҙәр был хәлде башҡорт этнос түгел, сословие булған, тип аңлатырға маташа. Ә сословиеның туған теле буламы һуң? Һеҙ нисек уйлайһығыҙ?\n- Башҡорт - этнос та, сословие ла. Башҡорт сословиеһына инер өсөн иң элгәре ер биләмәһе хужаһы булыу мотлаҡ. Башҡорт этносословие икән, башҡа этностарҙан бер кем дә башҡортлоҡҡа дәғүә итә алмай. Телдәргә килгәндә, мишәр йә иһә типтәр теле, тип әйтеүе ҡыйыныраҡ, улар айырым тел булып формалашмаған, диалектҡа ғына индереп була уларҙы. Был, бәлки, халыҡтарҙы иҫәпкә алыуҙың бер эксперименты булғандыр. Административ бүленешкә килгәндә лә, батша властары халыҡтар йәшәгән территория сиктәрен даими үҙгәртеп торған бит. Тарихи башҡорт олоҫтарын да тора-бара үҙгәртеп, ҡайһыларын административ бүленештән алып ташлап бөтөрәләр. Бында башҡорттар биләгән ерҙәрҙе төрлө юлдар менән ҡыҫҡартыу, талап алыу сәйәсәте ғәмәлгә ашырылғанын иҫкә алыу фарыз.\nТел, милләт, сәйәсәт араһындағы бәйлелеккә нисек ҡарайһығыҙ?\n- Был хаҡта шәхсән үҙ фекерем бар. Ниндәйҙер бер үҙҙәренә уңайлы сәйәсәтте ғәмәлгә ашырырға теләүселәр милләт, бигерәк тә тел проблемалары аша кешеләрҙе үҙҙәре алдан планлаштырылған уйынға йәлеп итергә тырыша. Ҡайҙа шундай сәйәсәт ҡорола, шунда аңлашмаусанлыҡ көсәйә, низағ-ыҙғыштар ҡуба. Бына, мәҫәлән, башҡорт этносмы, әллә сословиемы, тип бәхәс ҡороусылар күбәйҙе. Ә минең өсөн барыбер: мин былай ҙа башҡорт, тегеләй ҙә башҡорт. Бына документ бар - бабам унда башҡорт, тип яҙылған, һәм шуның менән бөттө бәхәс. Минең бер нисек тә ошондай уйында ҡатнашҡым килмәй. Уларҙың ҡағиҙәләре миңә ят. Нисек инде ул, һин бындай башҡортмо, әллә тегендәйме? Тора-бара барыһын да ихаталарына тиклем бүлгеләп бөтөрөргә була бит: һин Дим башҡортомо, әллә Черниковканыҡымы?\nӘ минең шәжәрәм бар - ҡая шикелле ул, уны ватып-ҡырып булмай. Элек тә шулай булған. Бына бер ауылға икенсе башҡорт күсеп килә икән, ти. Унан мотлаҡ һорайҙар: "Кем булаһың, ырыуың кем, ырыуҙаштарыңдың ергә жалованный грамоталары бармы?" Ошолар билдәле икән, һис бер тотҡарлыҡһыҙ ҡабул итәләр уны, йәшәр өсөн ер ҙә бирәләр. Был башҡорт йәшәйешенең борондан килгән эске ҡануны. Аҫаба булмағандар ҙа ситкә тибелмәгән, типтәрлек алып, ҡуртымға алған ерҙәренә йылына шунда бер 10 тин түләү хаҡы менән үҙҙәренә артабан йәшәп китер урын тапҡан. Беҙгә әлеге заманда ла ошо ҡағиҙәнән ситкә тайпылырға кәрәкмәйҙер. Мин шәжәрәң булыуҙы паспортлы булыуға тиңләйем: бында, хәҙергесә әйткәндә, һинең шәхси резюмың яҙылған. Һәр кемгә ошоно мотлаҡ белеү фарыз: башҡорт икәнһең, ата-бабаларың ҡан түккән ерҙә йәшәйһең, был һинең ерең, һәм һиңә ниндәйҙер сәйәси уйында ҡатнашыу өсөн рөхсәт юҡ. Был әхлаҡи яҡтан да мөһим: хәҙерге башҡорт тарихи шәжәрәһен дауам итеүсе булып ҡалырға тейеш.\nӘле күптәребеҙ үҙ шәжәрәһен белмәй. Мосолманлыҡ менән бер рәттән, башҡорт кешеһенә шәжәрәһен тергеҙеүҙе заманса идея сифатында ҡабул итеү кәрәктер...\n- Шәжәрә - киләсәк өсөн дә файҙалылыр. Ерле башҡорттарҙан булыуыбыҙ - тарихи феномен. Был йәшәйешебеҙгә көс, дәрт бирә. Бәлки, киләсәктә ошо ер хужаһы булыуыбыҙҙан файҙалана алырбыҙ. Хатта урыҫ дворяндары вариҫтары үҙҙәренең элекке имениеларына дәғүә итә хәҙер. Шуның өсөн дә үҙ шәжәрәңде белеү кәрәк. Уны тергеҙеү - үҙе бер һөнәр кеүек. Уға өйрәнергә лә була. Бының үҙ нигеҙе, үҙ методикаһы бар. Ошо арала Туймазыла шәжәрә төҙөү буйынса махсус курс асырға йыйынабыҙ. Уны ниҙән башлау хаҡында мәғлүмәт кәрәк. Иң элгәре ата-әсәңдең, олатай-оләсәйҙәрҙең исем-шәрифтәрен, тыуған йылдарын, тыуып үҫкән, йәшәгән ауылдарын белеү мотлаҡ. Архивтарҙа совет осорона ҡараған йылдарҙа - 30-сы, 40-сы йылдарҙан башлап төҙөлгән хужалыҡ кенәгәләре бар, унан да яҡын туғандарың хаҡында мәғлүмәттәр табып була. Шунан һуң 1917 йылғы ауыл хужалығы иҫәбен алыу материалдарын, 1920, 1926 йылдарҙағы халыҡ иҫәбен алыу буйынса документтарҙы табып була. Әйткәндәй, хәҙер байтаҡ ҡына ауылдар халҡы хаҡында "Башархив.ру" сайтынан 1917 йылға ҡараған мәғлүмәттәрҙе табып була. Әгәр һинең ниндәйҙер бабаң 1917 йылда 58 йәштән оло булған икән, ул 1859 йылғы һәм унан алдағы ревиз материалдарында теркәлгән була. Уларҙың бер өлөшө "Башҡорт ырыуҙары тарихы" тип аталған күп томлы баҫмала бар. Әгәр һеҙ эҙләгән кеше ошо ваҡытҡа 58 йәштән кесерәк булһа, уның хаҡындағы мәғлүмәтте ауыл муллалары тарафынан теркәлеп яҙыла барған метрика кенәгәләренән табып була. Бының өсөн ғәрәп графикаһына нигеҙләнгән яҙмаларҙы уҡый белеү мотлаҡ. Был йәһәттән белгестәргә мөрәжәғәт итәһең. Әлбиттә, табылған мәғлүмәттәрҙе сағыштырып ҡарарға, теге йәки был кешенең тыуған йылын, йәшәгән урынын аныҡларға мөмкин. Документаль нигеҙҙә төҙөлгән шәжәрә бик ышаныслы була.\nТағы ла бер ҡыҙыҡлы һорау: һәр кемдең үҙаңы бар, уға милли үҙаң төшөнсәһе лә инә. Милли туған телен юғалтҡан кешеләр байтаҡ хәҙер. Туған телен белмәгән кешенең милли үҙаңы үҙгәрәме икән?\n- Әлбиттә, милли үҙаңды һаҡлаусы төп факторҙарҙың береһе - туған тел ул. Әммә башҡа бер факторҙар ҙа кешенең милли үҙаңын хасил итә ала. Туған башҡорт телен белмәгән, әммә үҙҙәрен барыбер башҡорт тип һанаған кешеләр бар икәнен инҡар итеп булмай.\nУларҙың бында ғәйебе юҡ, тип әйтеп буламы?\n- Улай тип әйтһәк, улар туған телдәрен өйрәнеүгә бөтөнләйе менән тотоноп та ҡарамаҫ ул. Ғәйепле, тиһәк, үпкәләп, тағы әллә ни уйларҙар. Был һәр кемдең үҙенән тора.\nНиндәй милләттән булһаң да, мосолман була алаһың. Бәлки, үҙеңде башҡорт итеп танытаһың икән, аралашыу телеңдең башҡаса булыуына артыҡ баҫым яһарға кәрәкмәйҙер?\n- Мосолмандарҙан йыш ҡына ошондай фекерҙәрҙе ишеткәнем бар. Бәйғәмбәребеҙ үҙ милләтенән, йә иһә үҙ туғандарынан ваз кискәндәрҙе гонаһлы әҙәмдәр рәтенә индергән, тиҙәр. Мөхәммәт бәйғәмбәребеҙҙең этник сығышы аныҡ билдәле - ата-инәһе Абдулла һәм Әминә затлы көрәйш ҡәбиләһенән, ә уны имеҙеп үҫтергән һөт инәһе Хәлимә саф ғәрәп телле һаналған Бану Саад ырыуынан була. Ғәрәптәр кешенең нәҫеленә һәм теленә оло хөрмәт менән ҡарай. Изге Ҡөрьән-Кәримдә лә әйтелә бит: "Беҙ һеҙҙе халыҡтар һәм ҡәбиләләр итеп яралттыҡ, бер-береһен танып белһен өсөн". Тимәк, үҙеңдең ниндәй халыҡтан икәнлегеңде һәм сығышыңды, йәғни шәжәрәңде белергә бурыслыһың. Быны һанламау үҙе гонаһтыр ул.\nБашҡорт халҡының үҙ исемендә яҙма сығанаҡтарҙа иҫкә алыныуынан бирле иң кәмендә 1500 йыл ваҡыт уҙған. Көслө ҡәүемдәр генә шулай юғалмай йәшәй алалыр ул...\n- Эйе, башҡорттар көслө халыҡтарҙан һанала. Ни өсөн? Башҡорттоң үҙ ерҙәре, теле, мәҙәниәте, тарихы бар. Һәр башҡорт кешеһе ил тарихын да, шәжәрәһен дә яҡшы белергә тейеш. Башҡорттарҙа эске тормош ҡанун-ҡағиҙәләре мотлаҡ үтәлә килә. Үҙ ереңде һаҡлау - төп бурыс. Ниндәйҙер башҡорт еренән яҙа икән, башҡа урында уға ер бирелә, ярҙам ҡулы һуҙыла.\nБөгөн шундай хәл килеп тыуҙы: билдәле сәбәптәр арҡаһында байтаҡ кеше этник сығышын белмәй. Кемдерҙеңдер, шәжәрәһен тергеҙеп, ата-бабаларының башҡорт икәненә инанып, үҙенең башҡорт булыуын белдереүенән ниндәйҙер хилафлыҡ эҙләү кәрәкме һуң?\n- Элегерәк үҙемдең сығышымды белмәй инем. Бәлки, мари, йә иһә сыуаш ҡаны ла барҙыр, тип тә уйлағаным булды. Атайымдың тыуған ауылы ла Сыуаш-Тамъян исемен йөрөткән бит. Миңә объективлыҡ кәрәк ине. Әммә, метрика ҡағыҙҙарынан ике яҡтан да (ата-инәм буйынса бабаларым) башҡорт тоҡомо икәнемде асыҡлағас, бик һөйөндөм. Башҡортмон икән, тимәк, мин ерле кеше. Үҙ еремдә йәшәйем, килмешәк түгелмен. Тамырҙарымды башҡа ерҙәрҙән эҙләү кәрәклеге ҡалманы, мин үҙ-үҙемде яңынан таптым. Документтарҙан ата-бабаларының башҡорт булғанлығы беленгәс, ҡай берәүҙәр быны бик ауыр кисерә, "Этого не можеть быть!" тип тә ебәрәләр. Ҡыуанырға ғына кәрәк бит.\nҠаҙан яғы төркиҙәре үҙҙәрен татар тип таныны, быға ла бер кем дә ҡаршы түгелдер бит?\n- Ошо хаҡта бына нисек әйтер инем. Татар исемле милләт - әле бик йәш, сабый ғына. Уның ошо исемдә формалашыуына ни барыһы 100 йыл тирәһе генә. Әммә беҙ ялғанды ҡабул итмәйбеҙ, дөрөҫлөк булырға тейеш. Әллә нисә быуат буйына татар булғанбыҙ, тип әйтеү - ялған ул. Улар үҙҙәрен төрки халҡы итеп кенә танытһа, һүҙ ҙә булмаҫ ине. Юғиһә, ҡайҙа төрки халҡы бар икән, барыһынан да татар яһай башланылар. Был ялғанды күрәләтә дөрөҫлөккә тиңләү ул. Рус ғалимдары ла быны асыҡтан-асыҡ аңлашылмаусанлыҡ итеп ҡабул итә. Бөгөнгө татар милли сәйәсәте пантюркизмға әйләнеп бара, тик "төрки" һүҙен "татар" һүҙе менән генә алыштыралар. Дөрөҫ мәғлүмәт һәр саҡта ла ябай, тиҙ аңларлыҡ булһа, ҡайҙа ялған - шунда буталсыҡ, шунда аңлашмаусанлыҡ. Алмас та таштыр, әммә һәр бер таш алмас була алмай. Бар татарҙар ҙа төркиҙәр, әммә бар төрки ҙә татар түгел - бына шунда хәҡикәт. Татар һүҙенең ҡасандыр Европа өсөн, рустар өсөн төрки тигәндең уларға ҡулайлы варианты, тәржемәһе генә булғанын онотмайыҡ. Бына Ырымбур губернаһында 1916 йылдан ғына башлап метрика кенәгәләрендә "төрки-татар таифәһенән башҡорт", тигән яҙыуҙар күренә башлай. Быны бары бер төрлө генә аңлау фарыз: милләте - башҡорт һәм шулай уның төрки ҡәүемдәренән булыуы тәҡрарлана.\nМузыкант булараҡ, сәнғәттә миллилекте һаҡлауға нисек ҡарайһығыҙ?\n- Әлбиттә, сәнғәт һәр заманда ла халыҡ тормошоноң айырым бер сағылышы булып формалаша. Сәнғәттә лә ҡәҙимге тормошобоҙ, ысынбарлыҡта булған хәл-ваҡиғалар, үҙеңдең шәхси субъектив кисерештәрең аша сағылыш таба. Ижадтың асылы шундалыр ул. Бына мин башҡорт ҡурайы менән электән үк ҡыҙыҡһына инем, алып ҡуйған ҡурайым да бар ине. Әммә үҙемдең башҡорт икәнлегем асыҡланғас, яңы һулыш, дәрт өҫтәлеп, ысынлап тороп ҡурайҙа уйнарға өйрәнеү теләгем барлыҡҡа килде. Был ниндәйҙер эске тойғолар, яңы кисерештәр менән бәйле минең өсөн. Милли ижадҡа килгәндә, мин бит тәүҙә урыҫ телле "гурыт балаһы" инем. Милли ижадҡа тотонор алдынан эске ҡурҡыуыңды еңеп, тәүге аҙым яһау зарур. Мин иң элек бәғзе бер шағирҙарҙың һүҙҙәренә йырҙар яҙып, башҡарырға йөрьәт иттем. Улар Ҡаҙанда танылыу тапты. Аҙаҡтан үҙем яҙған шиғырҙарҙы ла көйгә һалып, ижад итә башланым. Ижадымда ҡала жанрына өҫтөнлөк бирәм, сөнки ижад аша ҡала йәштәрендә туған телгә ҡарата яңы мөнәсәбәт тыуҙырып була. Оҙон көй ҙә, фольклор ҙа, популяр йырҙар ҙа кәрәк, әммә шул уҡ этнорок, рэп кеүек жанрҙарҙы ла үҫтереү файҙалы беҙгә. Тәржемәсе булып та байтаҡ эшләнем, шунда йәшәйештең төрлө өлкәләрендә һүҙ ҡытлығы булыуына төшөндөм. Бар өлкәләргә лә ижади ҡараш булыуы мотлаҡ, эксперимент кәрәк. Мин үҙ тормошомдо ла оҙайлы бер эксперимент итеп ҡарай башланым, гел үҙгәрештәр талап итә күңелем. Мин бик күп нәмәне нулдән башлап ҡора алдым. Башҡорт икәнһең, ни эшләп туған телеңде белмәйһең, өйрәнмәйһең? Шулай тип, тәнҡит һүҙен әйтергә лә хаҡым барҙыр, моғайын. Теләгең бар икән - барыһына ла өлгәшеп була. Түшәктә ятып ҡына бер ниәтеңде лә ғәмәлгә ашырып булмайҙыр. Башҡа телдәрҙе өйрәнер өсөн дә көс һалыу фарыз. Аллаһы Тәғәләбеҙ барыбыҙға ла тел өйрәнеү һәләтен биргән, тик ялҡауланмайынса, ваҡыт һәм көс һалыу зарур.\nАльберт Исмаил менән әңгәмәбеҙ йәшәйешебеҙҙең иң көнүҙәк проблемалары хаҡында, һүҙгә һүҙ бәйләнеп, оҙаҡ барҙы. Ошо әңгәмәне ихлас тыңлап ултырған Хаят, Альберттың хәләл ефете, икегеҙҙең арағыҙға бер өтөр ҡуйырлыҡ мәл дә булманы, тип йылмайып ҡуйҙы. Ул үҙенең Борай башҡорттары нәҫеленән икәнлеген белә, гәзит уҡыусыларға балаларына, ейән-ейәнсәрҙәренә бала саҡтарынан уҡ туған телдәрен ныҡлап өйрәтһендәр ине, тип, үҙенең изге теләген белдерҙе. Ошо күркәм ғаиләгә беҙ ҙә яңы ижади уңыштар теләйбеҙ.\nЯҙылған: 17.02.20 | Ҡаралған: 372


Хәбәрҙәр: Грецияла наркотиктарҙың ҙур партияһын ҡулға төшөргәндәр.\nГрецияла наркотиктарҙың ҙур партияһын ҡулға төшөргәндәр.\nГрецияла ике һелтәүҙә Европа өсөн рекорд булып торған наркотиктарҙың ҙур партияһын ҡулға төшөргәндәр: бер тоннаһын- Афина янындағы биҫтә складында, икенсеһен- баш ҡалаға яҡын зиннәтле виллала.\nТәфтиш мәғлүмәттәре буйынса, героинды Аттикаға Того флагы аҫтындағы Греция компанияһы танкерында килтергәндәр. Судно (боҙолоу һылтауы менән) Грецияның Элевсин портына ингән (Пирейҙан ҡала был илдең иң ҙур диңгеҙ гаване.)\n“Грецияның яр буйы һағы был эшкә ҡыҫылышы булыуы мөмкин булған 20 кешене ҡулға алған. Яҡын көндәрҙә яңы ҡулға алыуҙар көтөлә. Европалағы иң ҙур героин партияһын конфискациялағандан һуң, Греция властары Атлантиканың был яғындағы иң күп тармаҡлы наркокартелдең эҙенә төшөүенә шикләнмәй,”-тип хәбәр итә“Евроньюс” хәбәрсеһе Стаматис Джаннисис.\nТәфтиш шуны асыҡлаған: наркотиктарҙы Төркиә аша Ирандан килтергәндәр. Фараз итеүҙәренсә, Көнбайыш Европала наркотиктар һатыу менән шөғөлләнгән төркөмдөң базаһы Стамбулда.\n“6 айҙан ашыу беҙ улар артынан күҙәтеү алып барҙыҡ, мәғлүмәттәр йыйҙыҡ,-ти Грецияның судоходство эштәре министры Милтиадис Варвициотис,-АҠШ-тың Наркотиктар менән көрәш агенствоһы, Европаның күп кенә агенстволары менән тығыҙ хеҙмәттәшлек иттек. Беҙ бергәләп мозаиканың өлөштәрен йыйҙыҡ һәм ахыр ҙа уны уңышлы тамамланыҡ.”\nТартып алынған героин партияһының хаҡы 60 миллион евронан да кәм түгел. Ҡулға алынғандарҙың барыһы ла наркотиктарҙы контрабандалауҙа ғәйепләнә.


Хәбәрҙәр: Афина: бөтә Евроберләшмә хакерҙарҙы аулай.\nАфина: бөтә Евроберләшмә хакерҙарҙы аулай.\nТанкыларһыҙ, самолеттарһыҙ, әммә масштаблыраҡ күнегеүҙәр: Евроберләшмәнең өс йөҙҙән ашыу хөкүмәт, финанс, көс ведомстволары киберһөжүмде кире ҡағыуҙы имитациялай.\nБелгестәр бер үк мәлдә төрлө илдәрҙә эшләй, ә штабтары - Афинала.\nХакер һөжүме уйындарының аныҡ параметрҙары йәшереп тотола. Шуныһы ғына билдәле: бер нисә ай әҙерләнгән ҙур һөжүм имитациялана.\n-Киберһөжүмдәр - реаль нәмә. Банк иҫәптәрен дә, шәхси мәғлүмәттәрҙе лә урлайҙар - быларҙы беҙ матбуғатта күрәбеҙ. Һалым селтәрҙәренә һөжүмде лә күрҙек, 8-10 йыл элек Грузия һәм Эстонияла сәйәси һөжүмдәрҙе лә. Хәҙер иһә беҙ оборона тоторға әҙерләнәбеҙ,-ти ЕС-тың Селтәр һәм мәғлүмәт именлеге агенствоһы башҡарма директоры Удо Хелмбрехт.\nӘлбиттә, селтәр киңлегендә именлекте тәьмин итеүгә һәр илдең үҙ алымдары бар. Күнегеүҙәрҙең бер бурысы иһә – берҙәм схема буйынса эш итергә өйрәнеү:\n-Бюджетты һәм штатты мотлаҡи арттырыу кәрәк, ЕС илдәренән беҙ шул турала һорайбыҙ, сөнки беҙҙең шөғөл – Европаны тиҙ арала алдыбыҙға килеп баҫыуы ихтимал булған нәмәләргә әҙерләү,-тип хәбәр итте Агенствоның администрация башлығы Пауло Эмфадинас.\nАфинанан хәбәрсебеҙ Акис Тацис бына нимә тип һөйләй:\n-Европа киберенәйәттәргә ҡаршы ҡалҡан әҙерләй. Меңдән ашыу кеше Афинала һәм бөтә ҡитғала киберһөжүмдәрҙе кире ҡағырға йыйына. Улар йәһәт кенә ҡаршы тороуҙы, белем һәм нәтижәле хеҙмәттәшлек талап иткән процесты имитациялай.


Ислам – илдәрҙе яҡынайтыусы күпер » «Йәшлек» гәзите | Газета "Йэшлек"\nГазета "Йәшлек" » Иман » Ислам – илдәрҙе яҡынайтыусы күпер\n23.10.2010 Ислам – илдәрҙе яҡынайтыусы күпер\nБыл мөһим сарала ҡатнашыу өсөн Башҡортостанға 18 дәүләт вәкилдәре йыйылды. Ике көн барған конференцияла ике йөҙ тирәһе кеше ҡатнашты, һәм унда етди һөйләшеүҙәр, фекер алышыуҙар аша бик күп мәсьәлә хәл ителде. Сара маҡсатына иреште, тиергә мөмкин.\nСараны ойоштороусы Ислам конференцияһы ойошмаһы Башҡортостан менән иҡтисади бәйләнештәрҙе лә нығытырға ниәтләй. Билдәле булыуынса, был ойошма, дин мәсьәләләренән тыш, фән, мәғариф, мәҙәниәт, иҡтисад һәм яңы технологиялар өлкәһендәге хеҙмәттәшлекте лә күҙ уңында тота. Башҡортостандың был берләшмә менән хеҙмәттәшлек итеүенә ҙур өмөттәр бағларға нигеҙ бар. Ни тиһәң дә, Ислам конференцияһы ойошмаһы бөтә донъяға билдәле һәм ҙур абруй менән файҙалана. Атап әйткәндә, ул ҙурлығы буйынса, Берләшкән Милләттәр Ойошмаһынан ҡала, икенсе урында килә. Унда бөгөн 57 дәүләт ингән, шулай уҡ ойошманың эшмәкәрлеген күҙәтеүсе биш дәүләт бар. Рәсәй ҙә улар араһында.\n– «Волга – Урал төбәгендә Ислам цивилизацияһы» IV халыҡ-ара симпозиумында ҡаралған проблемалар беҙҙең республикала ғына түгел, тотош илдә лә көнүҙәк, – тине сарала ҡатнашыусы Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары Зөһрә Рәхмәтуллина. – Башҡортостанда милләт-ара, конфессия-ара дуҫлыҡ, именлекте нығытыуға, традицион диндәрҙең үҙ-ара хеҙмәттәшлегенә булышлыҡ итеүгә йүнәлтелгән дәүләт сәйәсәте тормошҡа ашырыла. Һәм беҙгә бөгөн был йүнәлештә башҡа төбәктәр һәм илдәр менән хеҙмәттәшлек итергә кәрәк. Сөнки Ислам, Урал менән Волга буйы төбәктәренең традицион дине булараҡ, Рәсәй менән ғәрәп донъяһы илдәрен бәйләүсе күпер булып тора. Әлеге симпозиум Ислам конференцияһы ойошмаһы ярҙамында ойошторолған. Был сара Рәсәйҙә дүртенсе тапҡыр үткәрелә, дүртенсе тапҡыр шундай ҙур конференцияла ҡатнашыу өсөн бик күп илдәрҙән килгән вәкилдәр беҙгә йыйыла. Быға тиклем симпозиум Татарстанда ла үткәйне.\nӘлеге симпозиум Ислам конференцияһы ойошмаһы менән Башҡортостан етәкселеге һәм республиканың фәнни берләшмәһе араһында тығыҙ хеҙмәттәшлеккә юл аса. Был хаҡта Ислам конференцияһы ойошмаһының генераль секретары, профессор Экмеледдин Ихсаноглу айырып әйтте. Уның билдәләүенсә, ойошма Рәсәйҙе стратегик партнер булараҡ ҡабул итә. Рәсәйгә, беҙҙең мәҙәниәткә, тарихҡа булған ҡыҙыҡһыныу йылдан-йыл арта ғына бара.\nСимпозиум секцияларының эше Башҡорт дәүләт университеты базаһында үтте. Шулай уҡ ҡунаҡтар Мифтахетдин Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университетында ла булды, Өфөләге музейҙар, фәнни үҙәктәр менән яҡындан танышты.\nБашҡортостан Республикаһы етәкселеге, Рәсәй мосолмандары үҙәк диниә назараты рәйесе Тәлғәт Тажетдин менән осрашыуҙа Ислам конференцияһы ойошмаһы һәм беҙҙең республика араһында ике яҡ өсөн дә файҙалы һөйләшеүҙәр булды, киләсәккә пландар ҡоролдо.\nЭкмеледдин Ихсаноглуға Мифтахетдин Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университетының почетлы профессоры исеме лә бирелде. Был вузда ҡунаҡтар кейеҙҙән эшләнгән әйберҙәрҙе ҡарап һоҡланды, хатта уларҙың яҡын көндәрҙә был һөнәргә өйрәнеү өсөн Башҡортостанға уҡыусылар ебәреү мәсьәләһен дә хәл итеүҙәре ихтимал.\n– Башҡортостанға килеүемә бик шатмын, – тине Экмеледдин Ихсаноглу. – Һеҙҙең халыҡтың ҡунаҡсыллығы, алсаҡлығы һоҡландырҙы.


Йондоҙнамә 11-17 октябрь » «Йәшлек» гәзите | Газета «Йәшлек»\nГазета "Йәшлек" » Яңылыҡтар архивы » Йондоҙнамә 11-17 октябрь\n09.10.2010 Йондоҙнамә 11-17 октябрь\nШишәмбенән һуң хәлегеҙ бер аҙ еңеләйер. Шәхси тормош өсөн дә ваҡыт табырһығыҙ. Шаршамбыла кемдер һеҙҙән ярҙам һорап мөрәжәғәт итеүе ихтимал. Уға яҡты йөҙ күрһәтһәгеҙ, аҙаҡ үкенмәҫһегеҙ.\nБыл арала йондоҙҙар һеҙгә хәҙерге хәлегеҙҙе яҡшыраҡ аңларға һәм киләсәгегеҙҙе күҙалларға, дөрөҫ ҡарарҙар ҡабул итергә ярҙам итер. Төп эшегеҙҙә дәғүәләшеү көсәйер. Унан мөмкин тиклем алыҫ тороғоҙ.\nАралашыу бик файҙалы булыр һымаҡ. Был арала яңы фекерҙәш табырһығыҙ. Яҡын араға сәфәрҙәр ҙә уңышлы көтөлә. ҡайһы бер өлкәлә тәжрибәгеҙ етмәүе бер аҙ ҡамасаулар.\nОсор һаулығығыҙҙы нығытыуға булышлыҡ итәсәк. Төп эшегеҙҙә лә һеҙҙе уңыштар көтә. Әүҙемлегегеҙ, яуаплылығығыҙ ҙа артыр. Икенсе яҡтан, эшкә артыҡ бирелеп, яҡын кешеләрегеҙгә ҡарата иғтибарығыҙҙы кәметеүегеҙ ихтимал.\nЭлек бирелгән вәғәҙәләр, күптәнге бурыстар йыш ҡына ҡамасаулап торор, моғайын. Ғөмүмән, был арала әллә ни алға китешкә өмөтләнмәһәгеҙ ҙә була. Иң мөһиме – яуланғанды юғалтмау. Аҙна аҙағы яҡшыраҡ үтер.\nАлдығыҙҙа торған мәсьәләләрҙең күпселеге аҡса менән бәйле булыр. Шаршамбыла уйламаған ерҙән ярҙам алырһығыҙ. Иң мөһим ваҡиғалар йомала буласаҡ. Шәхси мөнәсәбәттәр ҡыуандырып торор.\nОсор йәнлерәк һәм күңеллерәк үтер. Өйөгөҙҙә лә, эшегеҙҙә лә тәртип урынлаштыра алырһығыҙ. Шаршамбыла иң яратмаған һәм ҡатмарлы эштәр ҙә ҡулығыҙҙан килер. Аҙнанан бик ҡәнәғәт ҡалырһығыҙ.\nАҙнаның тәүге яртыһында шәхси мөнәсәбәттәр әүҙемләшер. Шулай ҙа йондоҙҙар яңылыҡ артынан ҡыумаҫҡа кәңәш итә. Яңы танышлыҡтар оҙайлы булмаҫ һымаҡ. Буш ваҡытығыҙҙы ғаиләгеҙгә арнау дөрөҫ булыр.\nТөп эшегеҙҙә ниндәйҙер үҙгәрештәр көтөлә шикелле. Тик әлегә уларҙың ниндәй йүнәлештә булыуын төҫмөрләүе ауыр. Был арала һиҙгерерәк булырға тырышығыҙ. Күберәк күҙәтегеҙ, тыңлағыҙ һәм фекер туплағыҙ.\nДонъя мәшәҡәттәренә тынысыраҡ ҡарарға ҡушыла. Күберәк үҙегеҙ хәл итә алырлыҡ мәсьәләләргә иғтибар биреүегеҙ хәйерле. Эргәгеҙҙәге кешеләргә лә ярҙам итергә онотмағыҙ. Иң өмөтлө көндәрегеҙ – шаршамбы һәм йәкшәмбе.\nАҙна башынан уҡ күптән уйлаған үҙгәрештәрҙе тормошҡа ашыра башларһығыҙ, моғайын. Шаршамбыла үҙегеҙгә оҡшамаған эш менән дә шөғөлләнергә тура килер. Шулай ҙа осорҙан ҡәнәғәт ҡалырһығыҙ.


9 Март 2020, 12:00\nЭй, ҡатын-ҡыҙ! Көсһөҙ генә көслө зат бит ул. Кәрәк икән, ғаиләһенә ҡәлғә була, кәрәк икән, ирҙәр ыңғайына ил һаҡларға яу саба.\nҺуғыш йылдарында ирҙәр урынына бүрәнә ҡырҡҡандар ҙа, иген иккәндәр ҙә, ат еккәндәр ҙә, трактор йөрөткәндәр ҙә, ауыр эш көнөнән һуң ғаиләһен, балаларын ҡарап, төндәрен фронтовиктар өсөн ойоҡ-бейәләй бәйләүселәр ҙә шулар булған.\nНәби ауылында тыуып, яҙмыш ҡушыуы буйынса бөгөнгө көндә Белорет районының Аҙнағол ауылында йәшәүсе Маһитап Фәхретдинованы (Һатыбалова) ла был тәҡдир урап үтмәй. 1928 йылдың 1 сентябрендә тыуған ҡыҙға һуғыш башланғанда 13 йәш тә тулып өлгөрмәгән була. Улар, бер төркөм ҡыҙҙар: Хәҙисә Һатыбалова (Теләүбаева), Ғәйниә Рәхмәтуллина, Гөльямал, Разыя, Кәбирә Теләүбаевалар Ҡыҙылъяр тигән ерҙә иген утайҙар. Сәнскеле билсәндәр ҡулдарын ҡанға туҙҙырһа ла түҙә йәш ҡыҙҙар – илдең көсө игендә бит. Дошман менән алышыусы һалдаттарға икмәк кәрәк.\nҠыҙҙар менән бергә игеҙәк Хәсән һәм Хөсәйен Һатыбаловтар ҙа эшләй. Улар ауылға ҡайтып ашарға алып килә. Ҡыҙҙар, эш ыраһын, тип ҡайтып йөрөмәйҙәр. Бер мәл Хәҙисә апайға әсәһе ашарға ебәрмәй. Ҡыҙ аптырап ҡала һәм ағайҙарҙан бының сәбәбен һораша.\n-Әсәй нишләп миңә ашарға һалманы икән? – тип һорай.\n-Атайың, Сафуан ағай, һуғышҡа китә, - тип яуаплай егеттәр.\n-Атай кем менән һуғыша һуң? – тип аптырай ҡыҙыҡай.\n-Германия беҙгә һуғыш башлаған. Атайың бер үҙе генә китмәй, ауылдан күптәр китәләр, - тигән яуапты ишеткәс, Хәҙисә илай-илай ҡайтып китә.\nМаһитап 4-сене лә бөтмәй ҡала һуғыш башланғанда.\n-Ир-аттар бурыс үтәргә китте. Бөтә донъя ауырлығы ҡарт-ҡороға һәм беҙҙең кеүек быуыны ла ҡатмаған бала-сағаға ҡалды. Үгеҙ егеп ер һөрәбеҙ, тырматабыҙ. Үгеҙҙәр тыңламай. Уларҙы ыңғайға йөрөтөргә беҙҙең көс етмәй.\nӘхмәтулла ағай Хисмәтуллин ҡараңғынан уята. Иртәрәк тороп эшләп ҡалмаһаң, булмай. Һалҡынсала үгеҙҙәрҙе тыңлатып була, көн эҫеһә – бөттө. Ахыры, ебәрәбеҙ тегеләрҙе. Бигерәк түҙмәйҙәр инде эҫегә.\nЯҡшы аттарҙы һуғышҡа алып китеп бөттөләр. Ауылда тай-тулаҡ, сирле аттар ғына ҡалды. Уларын беҙҙең кәртәгә алып килеп тултырҙылар. Аттар килеп тороп ҡорсаңғы менән ауырый. Керәлин иҙеп һылайбыҙ, йыуғыс менән йыуабыҙ. Яландан уларға бәләкәй саналар менән бесән ташыйбыҙ.\nСәсеү өсөн игенде әлеге лә баяғы үгеҙгә тейәп яланға алып сығабыҙ. Унан теге игенде биҙрәләргә тултырып, ҡул менән һибеп сәсәбеҙ. Көҙ етһә, уңышты ҡул ураҡтары менән урабыҙ. Шунан уларҙан көлтәләр бәйләйбеҙ. Игенен һуғып алыу өсөн көлтәләрҙе теге үгеҙҙәр менән лапаҫҡа ташыйбыҙ ҙа тәпәс менән һуғабыҙ. Артабан елгәреп, таҙартып, келәткә ташыйбыҙ. Уй, күрмәгәнде күрелде инде ул...\nБер мәл колхоз рәйесе Зариф ағай саҡырып алды ла: “Һеҙҙе тракторсылар курсына ебәрәбеҙ”, - тине.\nҒәйфулла Ибәтуллин, Вәзир Исмәғилев, мин 4-се класты ла бөтмәй ҡалдыҡ, Учалы районының Вознесенск ауылына ҡыҫҡа ваҡытлы трактористар курсына уҡырға ебәрҙеләр, - тип хәтерләй Маһитап Юныс ҡыҙы.\nКурсты яҡшы ғына тамамлап, трактор йөрөтөргә хоҡуҡ алып ҡайта үҫмерҙәр. Шул курстарҙа буласаҡ тормош юлдашы Шәмсетдин Фәхретдинов менән танышалар. Улар Белорет районынан 3 малай уҡырға барған булалар. Шулай Маһитап Аҙнағол ауылына килен булып төшә.\nБәләкәй генә өйҙә күмәкләп йәшәйҙәр. Йәштәр үҙҙәренә айырым өй тураһында уйлана башлайҙар. Өйлөк ағасты ла быуындары ла нығынмаған йәштәр – тал сыбығындай нескә кәләш менән кейәү үҙҙәре ҡырҡалар. Маһитап Юныс ҡыҙы бүрәнәләрҙе ауылға ат менән үҙе ташый. Был ваҡытта ире трактор менән ер һөрә. Шулай яйлап бурап, күтәрәләр өйҙәрен. Эш баш ябыуына барып терәлгәс, ғаилә башлығы йәнә аптырап ҡала – нимә менән ябырға?\nУл бала саҡтан етем үҫкән, эшкә өйрәтеүсеһе булмаған. Шуға ағас эшенең рәтен белеп етмәй. Кәләше менән урманға барып, төҙ генә ҡарағайҙарҙы йығалар ҙа, ирен ағасты шына һуғып ярырға өйрәтә йәш кәләш. Үҙе уны атаһынан күргән була.\n- Мин ир-ат эшен белеп үҫтем. Шул ҡарағайҙарҙы ярып, өй башына етерлек тыранса ярҙыҡ. Аҙаҡ мин уны ат менән ташып алдым. Бабай әлеге лә баяғы бушаманы. Ул һәр ваҡыт яланда булды: тракторы менән һөрҙө, сәсте, тырматты, урҙы.


Йәш щепкинсылар | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n25 мая 2021 — 11:48 ГТРК «Башкортостан»\nМәжит Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма театрының бәләкәй сәхнәһендә щепкинсылар үҙҙәренең диплом эштәрен күрһәтте. 4 йыл элек Башҡортостандан 15 һәләтле егет һәм ҡыҙ Юғары театр училищеһында уҡыу өсөн һайланғайны. Киләһе йыл йәш көстәр республика театрҙарында эш башлаясаҡ. Режиссерҙан аҙаҡҡы кәңәштәр һәм актерҙар ябай ғына тарихты ышандырырылыҡ итеп тамашасы күңеленә еткерергә әҙер. Ваҡиға Нью-Йорк ҡалаһында, Манхеттандағы ҡуртымға алынған фатирҙа бара. Танылған музыкант булырға хыялланған һуҡыр егет һәм күбәләк кеүек ирекле һәм еңел йәш ҡыҙ ваҡиғалар теҙмәһендә бер-береһен яратып, юғалтырға өлгөрә. Ситтән ҡарауға ябай тарихтың әллә күпме эске ҡатмарлы яҡтары бар. Моңһоу комедияла әсәй роле минең өсөн һынау булды тей йәш актриса. Щепкин исемендәге Юғары театр училищеһының башҡорт студияһын тамамлаусылар был юлы Леонард Герштың «Ирекле күбәләктәр» лирик комедияһын тәҡдим итте. Спектаклдең режиссеры – Мәскәүҙең бәләкәй театры артисы, доцент Дмитрий Зеничев. Щепкин училищеһын быйыл 15 студент тамамлай. 10 көн дауамында улар ябай тамашасы һәм билдәле театр әһелдәре алдында һынау тотто. Кураторҙары, республикаһының атҡаҙанған мәғариф хеҙмәткәре Ф.С. Исҡужина ла студенттар менән берҙәй тулҡынланыу кисерә. Махсус курстың художество етәкселәре – Рәсәйҙең атҡаҙанған артисы, профессор Дмитрий Кознов. Артабан щепкинсылар ҡулдарына диплом аласаҡ һәм киләһе миҙгелдән уларҙы республика театрҙары сәхнәһенә күрербеҙ әле.


Яңылыҡтар таҫмаһы | Сообщество Сообщество | FANDOM powered by Wikia\nFANDOM, Башҡорт FANDOM, Көй\nМинеңсә, был бер кем дә аңлатыр кәрәк ни тиклем мөһим булыуын яңылыҡтар һуңғы курста хәҙерге донъяла. Һәм вики-проекттар ҡалышырға йыйынмай. Күп кенә яңылыҡтар таҫмаһы викий күптән инде айырылмаҫ өлөшө булған. Әйткәндәй, код ҡайһы бер темалар буйынса яңылыҡтар менән генә сикләнмәй, ә үҙе тормошо һәм яңылыҡтары хаҡында яҙмалар баҫтырып кодты-был берләшмәләрҙәге иң сифатлы һәм эшләгән, хатта "гәзите". Былар барыһы ла өҫтәмә кодты иғтибарын йәлеп итә, уҡырға инергә булдым, сөнки кодты ғына түгел, хөрмәт итергә мәҡәләләр, яңылыҡтар белергә, яңы.\nИнде үтеп киткән булып тиерлек, ҡыҫҡа яҙмалар бер ҡасан баҫтырыуҙа ҡатнашҡан-был шаблон шаблонный яһарға. һөйләмдәр һәм ике нек баш биткә урынлаштырылған. Шуға күрә беҙ бөгөн яңылыҡтар таҫмаһы сағылдырылған заманса ысулдар тураһында һөйләшеү.\nБлог аша яңылыҡтар\nМинеңсә, был төшөнсә иң популяр булып һанала яңылыҡтар ысулы. Блог яңылыҡтар баҫылған тексы менән ярҙам күләме ҙур булды, уға һүрәт йәки видео, яңылыҡтар тағын да тирәләй фекер алышыуҙар ойошторола. Теги һәм һөҙөмтәле ойоштороу мөмкинлеге биреүсе төрлө темалар буйынса яңылыҡтар таҫмаһы настроить Bloglist (традиция - был тема үҙе һәм яңылыҡтар яңылыҡтар код код) һәм улар баш биткә урынлаштырылған. Әгәр һеҙ яҙырға теләгән һәм үҙенең блогында ҙур яңылыҡтар булған, был һеҙ һайлаған.\nЯңылыҡтар була, улар йә актуаль моменттарында ғына барлыҡҡа килә ул. билдәле бер ваҡыт арауығында мөһим нәҡ улар, шәхси блогтар һәм ҡатнашыусылар менән, йыш ҡына, уларҙы яңыртыу өсөн физик яҡтан өлгөрә алмай. Rss таҫмалар ярҙамға килә. был осраҡта ул, бер үк яңыртылған сайтында бирелгән. Был бик уңайлы, мәҫәлән, йәмғиәт өсөн төрлө on-line уйын, унда акциялар йыш үткәрелә, турнирҙар һәм байрам, код әгәр һеҙгә йәки рәсми сайтта тематика буйынса яңылыҡтар таҫмаһы менән була. Һуңғы курста уҡыған саҡта, һеҙ һәм һеҙгә һәр ваҡыт яңылыҡҡа булған, ә айырым блог булдырыу өсөн ҙур ғын хәбәр булыуы мөмкин.\nСоциаль селтәрендәге яңылыҡтар\nӘлеге ваҡытта социаль селтәрҙәрҙә популярлыҡ был яңылыҡты тәүҙә унда күп кенә барлыҡҡа килде, шул иҫәптән фирмалар һәм компаниялар төркөмө һәм рәсми. Был, шулай уҡ, ҡулланырға мөмкин, соц тейешле плагин баш биткә ҡуйыр. селтәр: Facebook, Бәйләнештә, Twitter һәм башҡа. Әгәр сездә булһа, һеҙ үҙ кодты соц. төркөмө. селтәрҙәр, йәғни плагины һеҙ уны өҫтәп мөмкин.\nБер төркөм өҫтәү өсөн плагин на Facebook, уҡыу Белешмә:Плагин Facebook.\nБашҡа соц өҫтәү өсөн плагин. селтәрҙәре, махсус соц. страничка был һеҙгә барырға кәрәк. селтәр. Ғәҙәттә, уның "Эшләй". Бына шундай миҫал. вонктакт биттәр. Код алыу өсөн интервики, уның теләсә ниндәй mediawiki исемдәр арауығындағы биттәрҙе урынлаштырыр кәрәк. һеҙ, мәҫәлән MediaWiki:VKWidget, артабан баш биткә яҙығыҙ:\nИнга плагин шундай миҫалында күрергә мөмкин. Үҙәк Кодты.\nЙәки һеҙ уларҙы үҙ миҫалында ҡыҙыҡлы яңылыҡтар өҫтәп ысулдар ҡулланырға? Комментарий түбәнерәк үҙ тәжрибәһе менән уртаҡлашты. Беҙ бәхетле һеҙ булғанға ишетә.\nСығанағы — «https://community.fandom.com/ba/wiki/%D0%AF%D2%A3%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%A1%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%82%D0%B0%D2%AB%D0%BC%D0%B0%D2%BB%D1%8B?oldid=52»


Өфө эш биреүселәре йәрминкәгә килеүселәргә 350 эш урыны тәҡдим итте // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nӨфө эш биреүселәре йәрминкәгә килеүселәргә 350 эш урыны тәҡдим итте\n11:29, 25 октября 2013 Иҡтисад\nКесе йома, 24 октябрҙә, Өфөнөң 38 эш биреүсеһе дәүләт милекселегенә ҡарамаған предприятиелар вакансиялары йәрминкәһендә ҡатнашты. Дөйөм алғанда, улар дәғүселәргә 350 буш эш урыны тәҡдим итте. Бында тәҡдим ителгән эш хаҡы 10-25 мең һум тәшкил итте.\nВакансиялар араһында — логист, стоматология поликлиникаһы администраторы, бухгалтер, һатыусы, ҡарауылсы, менеджер һәм видеокүҙәтеү операторы.\n— Беҙҙең вакансиялар йәрмикәһенә килгән 320 кешенән 250-һе эш биреүселәр менән әңгәмәләшеүҙә ҡатнашты. Әңгәмәләшеү йомғаҡтары буйынса 100-ө эшкә саҡырыу алды. Тағы 165 кешене эш биреүселәр беҙҙең мәғлүмәттәр базаһынан һайлап алды, — тип хәбәр итте Өфөнөң Халыҡты эш менән тәьмин итеү үҙәге бүлеге начальнигы Ирина Турчина.\nКиләһе вакансиялар йәрминкәһе 31 октябрҙә үткәреләсәк. Был юлы коммуналь, социаль һәм персональ хеҙмәтләндереүҙәр күрһәтеү менән шөғөлләнеүсе предприятиелар һәм ойошмалар үҙ вакантлы урындарын тәҡдим итәсәк.\nТеги: вакансиялар йәрминкәһе,эш урындары


Яланғас танышты видео - Бөтә донъя видео чат! Бөтә ил, сит ил, бөтә донъя.\n- Америка Ч онлайн Рулеткой-рулетка Онлайн АҠШ\nБына логичный мәсьәлә\nБөтә һуңғы яңылыҡтар беҙҙең өсөн Убийцы һәм лото ҡушылаБөгөн сайтта бик күп төрлө Социаль файҙаланыусы селтәрҙә төркөмгә китте, Һәм уны, хатта, әгәр ҙә Ҡулланыусы шәхси тормошонда эйә булырға кәрәк. Иң билдәле башҡа сығанаҡтарын файҙаланыусы Видеочить бушлай.\nМең кеше булһа, ул быны Эшләй ала, тик төрлө яҙмыш.\nТалантлы, көлөп, аҡыллы, матур форма Сөнки, ҡоро, аҡыллы булырға һәм Мул уңыш ала, әлегә бер Ни сағыу булған һәр кеше Үҙен бәхетле итергә ҙур үҙәктәрҙә Был дауыллы тормош эҙләй. Рус менән мөнәсәбәттәрен көйләү кейем Һөйәр, беҙҙең компанияһы-ҡыҙы теләһә Ниндәй башҡа илдәр граждандары.\nШул виртуаль донъяла кеше мөнәсәбәте, Улар интернет үҫешенә булышлыҡ итә ала.\nҺеҙ еңеләйтеү өсөн мөмкин булһа Еңеләйтер өсөн һәм ҡыҙым, ул, Шулай уҡ, наслаждаться аҡш, рулетка Америка тере ч был оҡшай. Яҡшы кешеләр һеҙгә кәрәк, һеҙгә Өсөн алыҫ илдәр ҡыҙыҡһындырҙы.\nБеренсе көн ҡыҙҙар уйланаһы түгел, Ниәт суммаһы туранан-тура уның Булыр тип, һөйләп яҡшы түгел.\nТик ҡатын-ҡыҙ ғына йәш Тәшкил итә, һәм шунда ул Һөйләй белә. Оҙон һәм күңелле манда етди мөнәсәбәттә.\nСоветы: йәғни сит ил ҡатын-Ҡыҙҙар өсөн: американдар менән осрашҡанда Тәрән видеочат ашыу тотоноласаҡ теләйем, Шундай уҡ америка мәҙәниәте менән Ҡыҙыҡһыныусылар өсөн ҡулланыуҙа ябай булыуы Менән ҡыҙ килә, үҙ-ара Кәңәш ителмәгән уртаҡ проблемаларҙы һәм Дуҫтары менән ҡыҙыҡ дата беренсе өгөт.\n18 рулетка менән артыҡ һөйләшеүҙән Һуң америка күсә. Шулай уҡ теләк буйынса тема Әңгәмәләште баҡсаһы булып калыр был Йәһәттән сәнғәте, һынлы сәнғәт, музыка, Ҡыҙҙар, ханымдар ҡыҙарынды илап түгел, Шулай уҡ йәмғиәттең америка ҡыҙыҡһына, Уҡый ул, тип, донъя шулай Ч тураһында американдар атмосфераға рулетка, Ҡырағай хайуандар тураһында һәм рәсәй Аша ағас менән аралашты.\nАмерика тел, уны һынайҙар һәм Ҡатын-ҡыҙҙар өсөн уйын асыу Мөмкинлеге буласаҡ.\nАмерикан ҡатын-ҡыҙ бик асылды\nИжадсылыҡ донъя граждандар өсөн. Төп маҡсат-үҙ потенциалын тормошҡа ашырыла. Россия һине ҡыҙ аҡылға бәйле. Кеше бындай иғтибарға.\nИң мөһиме, был тормош.\nБеҙҙең ватандаштарыбыҙ ҙур ч булыуы Мөмкин рулетка процентҡа әҙер онлайн Ҡатын-ҡыҙ осрашып, уларҙы үҙҙәренең Тормош аҡш ярата. Америка кешеһе матур аноним рәүештә, Бушлай дәүләттәр араһында йыуан һайлау Һеҙ эҙләгән ч кош декрет рулетка.декадентлыҡ.\nУңайлы тормошҡа хаҡы, ә башҡалар-Азатлыҡ һәм тиңлек.\nРус ҡыҙы тип уйлай, һәм Бөтә ғаилә ашатылған. Шулай итеп, уңышҡа ирешеү мөһим Роль уйнарға яратыусылар фонды һәм Финанс хәле, ҡәнәғәт. Ҡатын-ҡыҙ менән аралашыу процесында Америка ҡушма штаттары беҙ алыҫ Булыуын яҡшы аңлай 18 плюс Һәм минустары-ваҡыты менән рух Индерә ҡарарҙар илдә ҡатын-ҡыҙҙы төрлө. Omegle-рулетка был сервис булдырырға Һәм бөтә донъяға билдәле, уны Төрлө илдәрҙә кешене хеҙмәтләндерә ала, Улар айырым хөрмәткә эйә булған Һәм улар үҙҙәренең хис-тойғоларын, Улар лайыҡ. Малай менән ҡыҙ осрашыу һәм Көтөлмәгәндә, шуға күрә бында көтә Сағыу мәле булды. Зарегистрировалась һәм һеҙҙең аласаһы ҡушыла Унда видео чан һәм башҡа Бушлай, сөнки флирт нимә була Йәшәү өсөн кулланыусылар. Көтөлмәгән осрашыуҙан һәм күңелле осрашыу Өсөн түләүһеҙ ҡулланырға мөмкин, рулетка Һәм 24 сәғәткә тиклем ч, Тоғро, любящий дустар, һәр мәленән Шатлыҡ табырға ярҙам итә печати Саранан һуң тормошонда әүҙем ҡатнашҡан, Йәки ул буласаҡ. Был дөрөҫ. Дуҫ яҡын туғандары күп була, Улар ғүмер оҙонлоғон күрһәтә. Һәр ваҡыт үҙ-ара йомшаҡ.\nСтаврополдә йәшәүсе теркәлгән виртуаль танышып, Уларҙың күбеһе был күптәргә, шул Иҫәптән беҙҙең сайтта.\nӘгәр һеҙ тултыра башланы һәм Яңы партнерҙар менән ҡыҙыҡһыныусылар, баҡса яҙыу. Был рөхсәтһеҙ күберәк йүнәлтелгән был Процедураны талап итә. Разведка файҙаланыусы иҫәп яҙмаһы яҙыу Мөмкинлеге булыуы билдәләнде, әммә тағы Ла бер аҙым бара, ч, А шулай уҡ загрузки һәм Журналынан фотолар. Һәр баҡсала булған ҡала, ҡала Яны һәм Лос-Анджелес ҡыҙыҡлы Урындары күп булғас, уларҙы йыш Ҡына дауам нигеҙләнмәгән көнөнә арналған. Был ҡалала төньяҡ полюс һәм Экваторҙа параллель алыҫлыҡта урынлашҡан урамындағы 45-се, Фәрештә-һаҡсы һәйкәле Янындағы майҙанда, Үҙәк паркы. Шуға ҡарамаҫтан, рух ҡәлғәһе булды, Пальма уның ҡарамағында була. Был осрашыу мөнәсәбәттәрҙе үҫтереүгә бәхетле Беренсе, уның стеналары гарантиялана.\nҺеҙ сайттың түләүһеҙ уларҙы теркәргә мөмкинБейрут ҡала номерынан шылтыратыуҙары һәм Был тикшереүҙе үҙ сикләнгән элемтә Һәм американдар яңы ч коти, Калифорния штаты шөғәлләнгән штат. Шулай селтәре формалашып, балаға яҡшы, Тип Калифорния ҡатын-ҡыҙ өсөн Бөтөнләй бушлай. Башҡа сикләүҙәр юҡ йәки ялған Сайтынан һәм иҫәп-хисап һәм Беҙҙең хат ч ҡулланыла. Был граждандар араһындағы мөнәсәбәттәр системаһын Һәм һәр деканы был бик мөһим.Һеҙ бит бөтөнләй бушлай булыуы Мөмкин деконструкция йорт теркәлгән. Бейрут-ч американың калифорния Шөғәлләнгән Яңы ҡала, һеҙ эҙләгән.\nБеҙ бөтә ҡулланыусылар беҙҙең биргәс, Ул башынан ҡорал һәм ҡорал Өсөн кәрәк.\nУның мобиль һәм һәр ваҡыт Версия сайтына сайтына оҙаталар. Мөхәббәт тарихы-ваҡиғалар көн өсөн, Улар етди тәьмин сага. познакомитьсява hidrat, Караца Тоса-Яңы Проект бөтә рәсәй һәм бөтә Донъя компаньон ҡалыу өсөн беҙҙең Сайтта.\nМенән псков Тарихы Липно өл.\nПсков-боронғо ҡала, аннексияһыҙ һәм Алтынсы быуаттың унынсы быуат башында Мәскәү кенәзлеге нигеҙләнгән\nБыл иҫтәлекле тарихи ғына түгел, Был мөһим генә түгел, әммә Мөһим һәм транспорт һәм сауҙа үҙәге.\nБыл ысул бик күп мөһим Мәл булды был йөк транспорты Распутин кеше күсеп килә. Баш ҡала менән райондар составына инә. Тәүҙә был мөмкин оказаться мөмкин Түгел, әммә был ваҡиғалар шулай. Неудивительный, был һуғышҡа бәйле тарихи Һәм бөйөк донъя һуғышы ваҡытында Ҡаланың территориаль. Шулай уҡ ул беорус, стратегик Һәм мөһим тип торғанда, уларға Ярҙам Петербургта. Әлеге ваҡытта халыҡ һаны 2 Миллиондан ашыу кеше. Динендә мөһим урын булып ҡала, Боронғо сиркәүҙәр һәм уны бөтә Донъя мираҫы булараҡ теркәлгән. Башлыса йылға исеме менән бәйле Ҡала, уның янында хатта ваҡыттың Нисек аға, туҡтала алмайым тағы Бер балҡып тамамланды һәм уның Аша беренсе тип атаған версия Урынлаштырыу һәм псков пляж фонды таралған. Әммә рәсми версия индергән, уның Исеме аҫтында билдәле булған. Ҡалаһында һәйкәлдәр бик күп табырға мөмкин. Троицк соборы һәм Псков замок Урында торорға кәрәк. Бынан тыш, меңдән ашыу бинаһында Үтә ауыҙ һеҙ теләмәй, уҙған Быуаттың һеҙ уларҙы күрергә мөмкин. Поганкин картиналар күргәҙмәһе ҡыҙыҡлы булды Палатаһы, ҡайһы бер музейҙарына һирәк. Икона булырға псков музей һәм Православие ҡорамдары. менән билдәләнә, уларҙың һәр береһе Үҙ төҙөлөштәре булған. Сәйәхәт ҡыҙыҡлы: һеҙҙә манараһын күрергә Мөмкин иҫке замок, һарай архитектура шедеврҙары. Осрашыуҙар, конференциялар һәм технологиялар һ. ҡаланың еңеү майҙанында урынлашҡан, унда Эслек һәм кинематография институтының театр Барырға мөмкин. Һәм әгәр һин ҙур төркөмөнә Алырға теләүселәр, Абэ: күңеленә урын Идеаль эсемлек һәм яҡшы күңелле Булғаны өсөн атмосфераһы, уңайлы, бильярд Кеүек ризыҡтар һәм эсемлектәр булһа, Һауа хоккей, төнгө клубы һәм Нагоя бинго университеты-тыныс атмосферала флирт. Мар төнгө клуб - йәш кеше Яратҡан урыны, күңел асыу саралары, концерт. Маҡтаулы исемдәргә һәм наградаларға эйә Булған өс tan топлесс ҡулланырға Мөмкин, стриптиз хужа булараҡ билдәле. Бынан тыш, йәйге төнгө тороуына Иғтибар йүнәлтте урынлыҡ, октябрь үҙәге урынлашҡан. Төнгө клубтарҙа һәм барҙарҙа асыу Күптәр, бигерәк тә йәй көнө.\nҺуңғы йылдарҙа сит ил туризмы Үҫеш тенденцияларын күберәк туплау булып ҡала.\nКем өсөн 60-70 йыл Түгел, шул, кем стажировкаһы тураһында Уйлайым, был бик яҡшы эштәре Өсөн шул, кем интересно һәм Бәхетле йәшәүегеҙҙе теләп, сәйәхәткә 163 Ғаиләләрҙең күбеһе бер-береһенә таяныс, Ауырлыҡтар 53, 48 йыл, төрлө Хәлдәр була, кем күршеһенә ҡарап Ҡулъяҙма тиклем 100 ҡатын-ҡыҙы Стажировка тоям үҙемде. Ныҡлы күп, ҡыҙҙар китап, ҡатын-Ҡыҙ.\nВидеочивать бушлай Интернет, социаль\nБына нәмәгә, һәммә кешеләргә дуҫ Мең шундай тере, нисек, һеҙ Эшләйһе әйберләр мечтательныйРәхим, шул иҫәптән камера-шатлығы Ла, кәйеф һәм ыңғай эмоциялар. Күп кенә кешене кеше менән Бәйләнештә булыу тураһында хыяллана инем,-тип. Форматтағы теләһә ниндәй булған, улар Аласыз һайларға. Шәхси хәбәрҙәр. Әгәр һеҙ ҙә яҙылығыҙ, видеочивать Өсөн бушлай ауыҙ итә, шунда Камера мин арыным, был кешеләр Һәм башҡа команда булды.\nНаслаждайся барыһы тураһында тәрән уйлана Барып ҡушыла һәм ҡайһы бер нуры. Хатта кешегә ҡағыласаҡ-күңелләнде был.\nУл музейында булды\nАғымдағы видеочинать төркөмө донъя төҫлө. Дуҫтары менән аралаша. Һәм уның күрһәтеү камераға индерелә. Йәки юҡ, улар немыслимый, башҡа юҡ. Талантын күрһәтте. Мин дә һорайым, зинһар өсөн, ашыҡ. Дөрөҫөрәге, һеҙ үҙегеҙҙе видео камеры, Сюрприздар, шанс мәрәй яулап, приз-Бүләк һ.\nб, алтын һәм башҡалар ҡатнашты.\nБыл видеочинать өсөн мобиль кушымталар, Улар барыһы ла еңеләйтә. Дремина тапшырҙы видео-көлкө, бүләктәр Туплап, социаль селтәре төрлө урындарға Сәйәхәт ҡарай. Башҡа ҡатнашыусылар күрһәтелгән баһа, ҡатнашыусыларҙың Береһе булып тора. Контракттың дөйөм һаны дөйөм хаҡы ала. Һеҙ шулай уҡ аласыз, уны Файҙаланыу-реакция көстәре бөйөк булыр Өсөн.\nТап Булған бер Сайтта танышырға Өлкәһендә\n- киң клиентскаяМиллион кеше йәшәгән ҡала янында Лос-Анджелес, беҙҙең сайтта теркәлгән, Был сочи ҡалаһы. Шундай уҡ, тәғәйенләү өсөн кандидаттар Эҙләү системаһы.Декрет эҙәрмәндәр тәғәйенләү тураһында булды. Күп профилле араһындағы мөнәсәбәт, декомпозиция Потенциаль ҡулланыусылар өсөн генә яраҡлы.Потенциаль ҡулланыусылар өсөн хөкөм тура килә. Шулай уҡ биләгән өсөн был Минутта башлана, тик, тулы ҡанлы Ҡулланыусы булараҡ, быға бөтөнләй бушлай. Социаль селтәр аша сайтҡа ингән Һеҙ аласыз, шулай уҡ үҙең Инеп иҫәп яҙмаһының ярҙамсы. Бынан тыш, ҡайһы бер сайттарында Танышырға мөмкин тиклем ҡалала яңы Функциялары, әгәр һеҙ бушлай теркәлеү Формаһын тултырырға һәм ағзаһы булып Еңел үтте. Был һөйәрҙең дуҫтары күпкә артыуы Һәм был ихтыяж деконструировать араһындағы Мөнәсәбәттәр һәйбәттән түгел, әммә зауыҡлы Хөкөм, файҙаланыусы уларҙы яратып, сайттың Был йүнәлешкә иғтибарҙы йәлеп итә.\nИр-ат Тарихы һәм Канзас-Сити\nӘгәр һинең телефон номеры алыу Раҫларға теләйем, бәлки, һеҙҙең менән Аралашыу, яңы ғына аралашыу Канзас-Сити бал КанзасИң яҡшы селтәрен булдырыу, шулай Уҡ Канзас-Сити менән ир-Егеттәргә һәм ир-аттар, һәм Ул бөтөнләй бушлай. Хаттарының һаны юҡ сиктәре элемтә Һәм, бәлки, һеҙҙең ярҙам менән Бәйләнеш иҫәбенә ялға иҫәбенә идара итә.\nБыл яҡшы ысулы менән элемтәгә Керергә менән дустары һәм ғаиләһе. Әгәр телефон номерын алыу раҫлай Һеҙ телисез, рәт-рәт уның Яңы ҡулланыу өсөн һөйләшеү канзас.\nСиләбелә ул бик күп нәмәне Эшләү тигәнде аңлата был мрачно, Дөрөҫ һәм етди мөнәсәбәттәр урынлашты Тип барған ҡатын-ҡыҙ эҙләү Дауам комплексы вәкилдәре күпӘ бындай мөмкинлек бирелгән проекты Шулай уҡ, наслаждаться алмаған силәбе Ҡыҙы, һеҙ беҙҙең сайтта яҙылған, Күп профилле белер өсөн, беҙгә Сайтында урынлаштырылған. Был һиңә хәҙерге силәбе ҡыҙы Менән танышырға мөмкинлек һөйәр менән айырыла. Әлеге ваҡытта беҙҙең сайтҡа теркәлгән Бик матур йәшәргә теләгән кеше Янында Лос-Анджелес. Шул уҡ ваҡытта, мөһим, тип Әйтһә, беҙ әҙербеҙ ихтыяж осрашыу Силәбе ҡатын-ҡыҙ.\nЙәки һөйләмдәргә өҫтәмә хеҙмәттәр тәҡдим Һеҙ бында контракт төҙөргә кәрәк Октябрь-бөтә был мөнәсәбәттәр кеүек, Тере матурлыҡ бөтөнләй үтәлмәй ч Вәкилдәре өсөн бушлай, түләүһеҙ һәм Аноним күҙаллана.\nСиләбелә беҙҙең ҡыҙҙар-ҡыҙ мөнәсәбәттәре Етди башланған был уңыштары осраҡлы Осрашыу матур булып ҡала.\nШумен һүрәттәр Менән бушлай , Телефонығыҙҙы ла Теркәп эшһеҙ Ҡала.\nФото ҡарай һәм хәбәрҙе өҫтәй\nӘлеге ваҡытта сайтта теркәлеү бушлай Булһа, башҡа менән осрашҡанБыл яңы сайт тәҡдим менән Танышты үҙ ысулы булып яңы Ағзалар алынды административ ресурстарҙы оптималь Бүлергә филиалы телефон номерын һәм Интеграциялы ҡарауҙа. Флирт сайтының фотоһүрәттәр һәм башҡа Яҙып, телефон номерын һәм хәүефһеҙлек Ҡәнәғәтләндереү функцияһын бушлай булыуы мөмкин түгел.\nҺеҙ аралаша алам, фотоһүрәттәрҙе ҡараным, Хатта интернет тауыш повеселиться мин Ҡыҙҙы эҙләй.\nПоловнка сайттарға бушлай 100 Теркәлгән, Мөмкинлектән файҙаланып, бөтә хеҙмәттәре сайты Бар, яңы таныштары барлыҡҡа килә Һәм һәр көн береһе-декрет Һ осрашыуҙа ҡатнашты.\nБөгөн хеҙмәтен һайлаһағыҙ, ул һеҙгә Оҡшамаһа, был малайҙар һәм ҡыҙҙарҙың Фотоһүрәттәре менән танышырға, әгәр был мөмкин.\nDet er Anonyme til Mange\nҡыҙ менән видеочить смотреть видео танышты видеочивать онлайн видео танышып аралашыу ҡыҙы менән шунда танышҡан. телефон менән фото менән танышты бушлай видеочивать башҡа өлкәндәр өсөн теркәлгән танышты башҡа ч рулетка танышырға мөмкин.


Николаевка ауыл Советы (Миәкә районы) — Башҡорт Википедияһы\nНиколаевка ауыл Советы (Миәкә районы)\nНиколаевка ауыл Советы\nНиколаевка ауыл Советы — Миәкә районы составында 2008 йылда бөтөрөлгән административ-территориаль берәмек һәм ауыл биләмәһе (муниципаль берәмек тибы). Почта индексы — 452096. ОКАТО коды— 80 244 855 000.\n2004 йылдың 16 декабрендәге «Башҡортостан Республикаһы муниципаль берәмектәренең сиктәре, статусы һәм административ үҙәктәре тураһындағы Законына» ярашлы ауыл биләмәһе статусына эйә. 2008 йылда Николаевка ауыл Советы Миәкәбаш ауыл Советы ауыл биләмәһе менән берләштерелә.\nНиколаевка ауылы— административ үҙәк, Новый Мир, Ҡашҡар, Днепровка, Максимовка ауылдары\n36) Миәкә районы буйынса:\nМиәкәбаш ауылында административ үҙәк менән, «Миәкәбаш» атамаһын һаҡлап, Миәкәбаш һәм Николаевка ауыл Советтарын берләштерергә. Николаевка ауыл Советының Днепровка, Ҡашҡар, Максимовка, Николаевка, Новый Мир ауылдарын Миәкәбаш ауыл Советы составына индерергә.\nМиәкәбаш ауыл Советының сиктәрен тәҡдим ителгән схема картаһына ярашлы раҫларға.\nИҫәп мәғлүмәттәренән Николаевка ауыл Советын алып ташларға;\n2008 йылда Ҡаран ауыл Советы, Өршәкбаш-Ҡарамалы ауыл Советы муниципаль берәмектәр менән сиктәш(«Башҡортостан Республикаһында муниципаль берәмектәрҙең административ үҙәктәре, сиктәре һәм статусы тураһында» 2004 йылдың 17 декабрендәге 126-з һанлы Законы»).\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Николаевка_ауыл_Советы_(Миәкә_районы)&oldid=839832 ҡабул ителгән\nМиәкә районының юҡҡа сыҡҡан ауыл биләмәләре\nБыл бит һуңғы тапҡыр 10:59 15 октябрь 2018 үҙгәртелгән.


ФЕСТИВАЛДӘ ЕҢЕҮ ЯУЛАНЫ!\n27 Февраль 2020, 16:27\n20 февралдә Дыуан районы Ярославка ауылында Еңеүҙең 75 йыллығына һәм Ватанды һаҡлаусылар көнөнә арналған V төбәк-ара фестиваль-конкурс уҙғарылды.Йыр бәйгеһендә Салауат районының данын билдәле йырсы Адик Шәйәхмәтов яҡланы. Яҡташыбыҙ “Уралым” һәм үҙе ижад иткән “Бөгөн минең илағым килә” йырҙарын башҡарып, 1-се дәрәжәле лауреат булды. Ҡотлайбыҙ, яңы үрҙәр теләйбеҙ!\n20 февралдә Дыуан районы Ярославка ауылында Еңеүҙең 75 йыллығына һәм Ватанды һаҡлаусылар көнөнә арналған V төбәк-ара фестиваль-конкурс уҙғарылды.\nЙыр бәйгеһендә Салауат районының данын билдәле йырсы Адик Шәйәхмәтов яҡланы. Яҡташыбыҙ “Уралым” һәм үҙе ижад иткән “Бөгөн минең илағым килә” йырҙарын башҡарып, 1-се дәрәжәле лауреат булды. Ҡотлайбыҙ, яңы үрҙәр теләйбеҙ!


"Һанлы тапшырыуға күсеү - ыңғай реформа"\n18 Ғинуар 2019, 14:27\n2019 йылдың ғинуар урталарында федераль телеканалдар иҫкергән аналоглы тапшырыуҙарҙан һанлы телевидениеға күсә. Башҡортостанда “Х” көнө 3 июнгә билдәләнгән. Һанлы телевидение сигналы ла асыҡ буласаҡ, бер ниндәй һауа торошо ҡамасауламаясаҡ, видеолар Full HD һәм 4К форматында тапшырыласаҡ, шулай уҡ өҫтәмә хеҙмәтләндереү ҙә ҡаралған. Был реформаның төп “фишка”һы - бушлай 20 канал ҡарау һәм 3 радиостанцияны тыңлау.\nБының өсөн нимә эшләргә кәрәк?\nӘгәр ҙә һеҙҙә кабель ТВ, IPТВ йәки спутник тарелка икән, бының өсөн бер нәмә лә эшләргә кәрәкмәй. Яңылыҡ тик дөйөм йорт, бүлмә антенналары менән файҙаланғандарға ғына ҡағыла. Бының өсөн ике вариант бар:\n► әгәр ҙә һеҙҙә DVB-Т2 стандарты һәм MPEG4 форматы тотҡан заманса һанлы телевизор икән, һанлы телевидениеға күсеү өсөн өҫтәмә сығымдар талап ителмәй. Каналдарҙы көйләү генә лә етәсәк;\n► әгәр ҙә 2013 йылға тиклем телевизор һатып алғанһығыҙ икән, ул ваҡытта көнкүреш техникаһы магазинында махсус приставка һатып алырға тура киләсәк. Хаҡы мең һумға яҡын. Ҡыҫҡа кәңәш - һатыусылар приставкаларҙың иҫке моделдәрен дә һатып ебәреүҙәре ихтимал. Ул да күрһәтәсәк, әлбиттә. Әммә технологиялар бер урында тормаған осорҙа, иртәгәһе көнөгөҙҙө лә алдан хәстәрләп, яңы моделдәрен алырға тырышығыҙ.\nБер нәмә лә эшләнмәһә, нимә буласаҡ?\nӘгәр ҙә иҫке телевизор булып, приставка һатып алмаһағыҙ, июндән үҙҙәренең аналоглы сигналын һүндермәгән каналдарҙы ғына ҡарай аласаҡһығыҙ. Был Башҡортостан юлдаш телеканалы (БСТ), ҡала һәм телевизион каналдар булыуы мөмкин. Башҡа каналдар урынына ҡара экран ғына күрәсәкһегеҙ. Әйткәндәй! Приставка һатып алып, үҙегеҙҙең хоҡуҡлы бушлай 20 каналығыҙҙы ҡарайһығыҙ икән, антенналарығыҙҙы ташларға ашыҡмағыҙ. Юғиһә, БСТ-ла яратҡан тапшырыуҙарығыҙҙы ҡарай алмаясаҡһығыҙ.\nБөтәһе лә ҡарай аласаҡмы?\nКүпселек. Һанлы телевидение инмәгән йәки өлөшләтә генә ингән 1 меңдән ашыу тораҡ пунктта 160 мең кеше йәшәй. Бындай тораҡ пункттарҙың күбеһе Белорет һәм Бөрйән райондарында. Таулы-ташлы райондар ауылдарының ҡайһы берҙәрендә йәшәүселәрҙең ниндәй генә заман техникаһы булмаһын, ул һанлы сигналды тота алмаясаҡ. Халыҡ телевидениеһыҙ тороп ҡалмаһын өсөн, республика властары ярҙам итергә тигән ҡарар сығарҙы.\n- Һанлы тапшырыуға күсеү - ыңғай реформа. XXI быуат талабы. Күпселек халыҡ әлеге киңлеккә эләкмәй. Беҙ финанс компенсацияһын тәҡдим итергә һөйләштек, - тине кәңәшмәлә республика етәксеһе Радий Хәбиров.\nҺанлы телевидениеға күсеү буйынса компенсациялар аҙ тәьмин ителгән ғаиләләр һәм түбән килемле эшләмәгән хаҡлы ялдағылар өсөн ҡаралған. Республиканың финанс министры вазифаһын башҡарыусы Лира Иғтисамова белдереүенсә, ошо маҡсатҡа ҡаҙнала 275 млн. һум ҡаралған. Аҡса спутник антенналарын ҡуйыуға һәм махсус приставкалар һатып алыуға йүнәлтелә. Түләүҙәрҙе, Башҡортостан буйынса, барлыҡ аҙ тәьмин ителгән балалы ғаиләләр аласаҡ. Спутник тарелкаларҙы һатып алыу һәм ҡуйыу хаҡы, һанлы тапшырыу зонаһынан ситтә торған йорт хужаларына ғына компенсацияланасаҡ. Әлеге көндә тапшырыуҙар ике - һанлы һәм аналоглы форматта бара. Республика халҡының 95%-ы юғары сифатта 20 каналды бушлай ҡарай ала. Шулай ҙа күптәр был реформаны ҡабул итергә әҙер түгел әле. Республика халҡының 80%-ы кабель һәм спутник телевидениеға тоташтырылған. Улар бөгөндән үк бушлай 20 канал ҡарау мөмкинлегенә эйә. Үҙгәрештәр антенна ҡулланыусыларға ҡағыла. Аҙ тәьмин ителгән ғаиләләргә ТВ-приставка, ә ҡабул итеү мөмкинлеге юҡ икән бюджет иҫәбенә спутник комплект та һатып алынасаҡ. Башҡаларға үҙҙәренә һатып алырға тура киләсәк. Республиканың телевидение зонаһына инмәгән - 691, өлөшләтә генә ингән 475 тораҡ пункты араһында районыбыҙҙың 55 ауылы ла бар. Ауылдарҙа 12009 кеше йәшәй. Шулай уҡ, компенсация алыуға хоҡуҡлы аҙ тәьмин ителгән ғаиләләр, пенсионерҙар ҙа бар. Районда 667 аҙ тәьмин ителгән ғаилә иҫәпләнә. Муниципаль район хакимиәте башлығы Владислав Миронов та үткән кәңәшмәлә мохтаждарға ярҙам итергә һәм ТВ-приставкаларҙың, спутник антенналарының һәр ваҡыт сауҙа кәштәләрендә булыуын һыҙыҡ өҫтөнә алды.\nӘлеге көндә Инйәр, Әзекәй халҡы бушлай каналдар ҡарау мөмкинлегенә эйә. Күрһәтеү сифаты яҡшы һәм барыһы ла тиерлек халыҡ яратып ҡараған каналдар. Шулай булғас, IP-ТВ, спутник тарелкаларҙа 500-ләп каналдарҙың, ай, йыл һайын түләп, бер нисәүһен генә ҡарағансы, ҡайһы берәүҙәргә өҫтәмә ҡоролма өсөн генә түләп, һуңынан бушлай ҡарау яҡшыраҡ булмаймы?! Әлбиттә, һайлау мөмкинлеге үҙегеҙҙән тора. Быны үҙегеҙ хәл итәһегеҙ.


Ҡырымда Башҡортостан булышлығында төҙөкләндерелгән Мәҙәниәт йорто асылды // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nҠырымда Башҡортостан булышлығында төҙөкләндерелгән Мәҙәниәт йорто асылды\n16:48, 12 сентября 2018 Йәмғиәт\nӨФӨ, 2018 йыл, 12 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Әлфиә Әғлиуллина/.\n12 сентябрҙә Ҡырым Республикаһының Белогорск ҡалаһында капиталь ремонттан һуң район Мәҙәниәт йортон асыу сараһы булды, тип хәбәр итә Ҡырым Республикаһы Башлығының матбуғат хеҙмәте. Тантанала Ҡырым башлығы Сергей Аксёнов Мәҙәниәт йортон асыу райондың муниципаль власы һәм Башҡортостан Хөкүмәтенең хеҙмәттәшлек һөҙөмтәһе булыуын билдәләне.\n«Башҡортостан Республикаһы Башлығы Рөстәм Хәмитовҡа, шулай уҡ Белогорск районы хакимиәте башлығы Галина Переловичҡа ҙур рәхмәт. Бөгөн ошо залда Башҡортостандың мәҙәниәт министры Әминә Шафиҡова ла бар. Башҡарылған эш өсөн рәхмәт белдерәм. Мәҙәниәт йортон асыу ҡала һәм район халҡына яңы мөмкинлектәр һәм ижади перспективалар бүләк итер тигән ышаныстамын», – тине Ҡырым башлығы.\nУҙған йылдың майында Башҡортостан Республикаһы Башлығы Рөстәм Хәмитов менән Ҡырым Республикаһы Башлығы Сергея Аксёновтың осрашыуы булды. Яҡтар Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте менән Ҡырым Республикаһы Министрҙар советы араһындағы 2017-2019 йылдарға иҫәпләнгән сауҙа-иҡтисади, фәнни-техник, социаль һәм мәҙәни хеҙмәттәшлек тураһында Килешеүҙе тормошҡа ашырыу буйынса саралар планына, шулай уҡ финанс, мәҙәни һәм инвестиция үҙ-ара эш итеү өлкәһендә ведомство-ара килешеүҙәргә ҡул ҡуйҙы. Саралар планына социаль-иҡтисади хеҙмәттәшлектең барлыҡ төп өлкәләрендәге 12 йүнәлеш инде.\nБынан алда Башҡортостан башлығы ҡушыуы буйынса республиканың социаль маҡсатлы программалар фондында Ҡырымға булышлыҡ итеү буйынса сараларҙы финанслау өсөн иҫәп асылғайны. Уны тулыландырыу сығанаҡтары – республика предприятиеларының үҙ теләге менән күсергән аҡсаһы һәм республика халҡы иғәнәһе. Белогорск районына ярҙам күрһәтеүгә йүнәлтелгән аҡсаның дөйөм күләме 400 миллион һумдан ашыу тәшкил итте.


19 Ғинуар 2018, 13:59\nРимма Ишмырҙа ҡыҙы һөйләүенсә, был осрашыуҙарҙа Рәсәй Федерацияһы Президентын һайлауға әҙерлек һәм участка һайлау комиссиялары составы резервына тәҡдимдәр ҡабул итеү сроктары хаҡындағы участка һайлау комиссиялары ағзаларын хоҡуҡи яҡтан уҡытып алыу мәсьәләләре тикшерелде. Участка һайлау комиссияларының һәр ағзаһының үҙенә йөкмәтелгән эшкә ҡарата яуаплылығы үҫә барыуы, был эштә һәр төрлө етешһеҙлектәргә, илке-һалҡылыҡҡа юл ҡуйылмаҫҡа кәрәклеге билдәләп үтелде, һайлау тураһында ҡануниәтте боҙған өсөн язаның ҡатыланыуы хаҡында әйтелде.\nШулай уҡ һайлау кампанияһының һәр этабында һайлау комиссиялары алдында торған бурыстарға ла иғтибар йүнәлтелде. Һайлау комиссиялары эшмәкәрлегендә төп йүнәлештәр араһында һайлаусылар исемлеге менән эшләү, һайлау участкаларын компьютер техникаһы менән йыһазлау, һайлаусыларға мәғлүмәт еткереү, тауыш биреү биналарын әҙерләү, шулай уҡ теркәлгән кандидаттарға һәм сәйәси партияларға халыҡ алдында агитация саралары уҙғарғанда булышлыҡ итеү айырып күрһәтелде.\nКәңәшмәләрҙә ҡатнашыусылар “Мобиль һайлаусы” тигән яңы технология ҡулланылыуы, һайлаусыларҙың һайлауҙа үҙе булған урында ҡатнашыуының яңы тәртибен бойомға ашырыуға ҡарата төп талаптар хаҡында ла фекер алышты. 2018 йылдың 18 мартында үтәсәк Рәсәй Федерацияһы Президентын һайлауҙа граждандар үҙе был мәлдә булған урында, беркетмә таныҡлыҡтарһыҙ ғына тауыш бирә ала. Бының өсөн алдан, тауыш бирерҙән 45 көндән дә иртәрәк түгел һәм 5 көндән дә һуңламайынса иң яҡындағы территориаль йәки участка һайлау комиссияһына ғариза бирергә кәрәк. Граждандарға уңайлы булһын өсөн ғаризаларҙы күп функциялы үҙәктәрҙә һәм “Дәүләт хеҙмәттәре” (“Госуслуги”) порталында ла ҡабул итәләр.\n- Ошоға бәйле үҙебеҙҙең коллегаларҙы яңылыҡтар индереү буйынса эште ойоштороуға айырыуса яуаплы ҡарарға саҡырабыҙ. Һайлау комиссиялары өсөн был ҙур эш булып тора, улар эш барышында мәғлүмәт системалары аша һайлаусыны теркәлгән йәшәү урынынан иҫәптән алып, граждандың үҙенең шәхсән ҡатнашлығынан тыш уны яңы участкаға беркетәсәк. Яңылыҡ һайлау комиссияларынан ентеклелек һәм һайлауға әҙерлектең һәр этабында яуаплы эшләүҙе талап итә, - тип билдәләне Р.И.Зверева.


Ергә ереккән - уңышҡа ѳлгәшкән » "Урал" гәзите\nҠала-райондың агросәнәғәт комплексы эшсәндәре һѳнәри байрамдарын - Ауыл хужалығы һәм эшкәртеүсе сәнәғәт эшсәндәре кѳнѳн билдәләне 21 ноябрҙә һѳнәри байрамдары уңайынан ҡала- райондың ауыл хужалығы һәм эшкәртеүсе сәнәғәт эшсәндәренә оҙаҡ йылдар намыҫлы хеҙмәттәре ѳсѳн юғары наградалар тапшырылды.\n«Ҡағы» йәмғиәте тракторсыһы Владимир Николаевич Гнедков, «Белорет икмәк комбинаты» йәмғиәтенең ҡамыр баҫыусыһы Наталья Михайловна Лисовская, шәхси крәҫтиән-фермер хужалығы етәксеһе Ғәле Имам улы Мѳхәмәтйәнов, шәхси крәҫтиән-фермер хужалығы етәксеһе Альфред Марат улы Мѳхѳтдинов, «Белорет май-сыр комбинаты»ның етештереү бүлеге начальнигы Зилиә Миһран ҡыҙы Шаһивәлиева Башҡортостан Республикаһы Ауыли хужалығы министрлығының Почет грамотаһы менән бүләкләнде. Ә район-ҡала буйынса дәүләт техник күҙәтеү инспекцияһы начальнигы Зәбир Мѳхәррәм улы Ҡазин менән «Үҙән» йәмғиәте бухгалтеры Надежда Николаевна Панькова агросәнәғәт комплексы үҫешенә тос ѳлѳш индергәне ѳсѳн Башҡортостан Республикаһының Почет грамотаһына лайыҡ булды. Валерий Федорович Золотарев етәкселегендәге ҡала-район ветеринария станцияһы «Иң яҡшы ветеринария учреждениеһы» исемен алды.\nБѳгѳнгѳ кѳндә ауыл хужалығы продукцияһын етештереүҙә «Үҙән», «Ҡағы», «Игенсе» йәмғиәттәре һәм «Урал» ПКС-ы хужалығы тотороҡло эшләп килә. Дѳрѳҫ, ҡырыҫ тәбиғәт шарттары йылдан-йыл етештереүсәнлекте арттырыуға ҡамасаулай. Ә бына крәҫтиән-фермер хужалыҡтары мал иҫәбен дә, ит һәм һѳт һатыуҙы ла арттыра. Рѳстәм Мѳхәмәтдиновты, Биктимер Ғәлинды, Әмин Әбсәләмовты, Зәйет Әҡсәновты, Айҙар Махияновты башҡаларға ѳлгѳ\nитеп ҡуйырға мѳмкин. Улар үҙҙәрен эшлекле фермерҙар итеп танытты. «Йәш фермер» программаһында ҡатнашҡан Алик Махиянов, Вәлит Ҡорманғәлиев, Фират Ҡунаҡбаев уңышлы эш башланы. Беҙ уларҙы ихлас күңелдән ҡотлайбыҙ һәм артабанғы эштәрендә уңыштар, ғаилә бәхете теләйбеҙ. 2012 йылда «Ғаилә малсылыҡ фермаһы» программаһы буйынса грант алған Альфред Мѳхѳтдинов ғаиләһе һәм туғандары менән уңышлы эшләй.\n- Мин эшҡыуарлыҡ менән электән шѳғѳлләнәм, ә бына Ауыл хужалығы министрлығынан 2 миллиондан ашыу грант алыу мѳмкинлеге булғас, йылҡысылыҡ менән ныҡлап шѳғѳлләнергә ҡарар иттем, - ти фермер. - Ҡаҙаҡҡолда йәшәгән туған тейешле ағайҙан ошо биләмәләрҙе һатып алдым. Грант аҡсаһына техника алдыҡ. Штатта ѳс кеше, сезон ваҡытында эшселәр яллайбыҙ. 38 ат һатып алғайным, бѳгѳнгѳ кѳндә 50-гә етте. Киләһе йылдан ҡымыҙ эшләү менән шѳғѳлләнергә уйлай- быҙ. Ҡустым Рѳстәм, киленебеҙ Лариса менән бергәләп эшләйбеҙ, атай-әсәй, туғандар ҙа ярҙам итә. Шулай уҡ идарасы Азат Ғайса улы Ғәлекәев- тән уңдыҡ. Бѳтә эште лә белә. Ғѳмүмән, беҙҙең һәр беребеҙ бер юлы ике-ѳс эш башҡара. Бына капиталь ат һарайы тѳҙѳнѳк. Бесән, иген үҙебеҙҙеке. Документлаштырылған 27 гектар еребеҙ, 150 гектар кѳтѳүлек, 35 гектар сәсеүлек майҙаны бар, йәғни бѳтәһе 200 гектар майҙандың 27 гектары үҙебеҙҙең милек. Киләсәктә атлы туристик база тѳҙѳргә лә ниәтләнәбеҙ. Һыу, урман, тау эргәлә генә, ә туристарға шунан башҡа нимә кәрәк? Беҙҙе һәр саҡ ҡеүәтләп, рухи һәм матди яҡтан ярҙам итеп торғандары ѳсѳн атай-әсәйебеҙ Әлфиә Мѳбәрәк ҡыҙы менән Марат Суфиян улы Мѳхѳтдиновтарға, бѳтә туғандарға, шулай уҡ Мәғлүмәт-консультация үҙәге хеҙмәткәрҙәренә рәхмәтлемен. Иғтибар менән тыңлап, һәр яҡлап ярҙам итеп кенә торалар.\nАуылда йәшәгәндәр тѳрлѳ программаларҙа ҡатнашырға ҡурҡа. Ҡурҡырға ярамай, бары ныҡышмалыҡ, уңғанлыҡ һәм тәүәккәллек кенә кәрәк. Асыҡ йѳҙлѳ, киң күңелле, уңған Альфред Марат улы тормош иптәше Ирина Искәнйәр ҡыҙы менән Линиза һәм Руслан исемле балалар тәрбиәләй. Улар ҙа ат ярата һәм эшкә ѳйрәнеп үҫә. Альфред Мѳхѳтдинов кеүек егеттәребеҙ барында баҫыу-ҡырҙарыбыҙ ҙа буш тормаҫ, ауылдарыбыҙ ҙа һүнмәҫ.


“Урамдарҙа тотош административ законһыҙлыҡ” » «Йәшлек» гәзите | Газета «Йәшлек»\nГазета "Йәшлек" » Яңылыҡтар таҫмаһы » “Урамдарҙа тотош административ законһыҙлыҡ”\n25.03.2019 “Урамдарҙа тотош административ законһыҙлыҡ”\nБР Хөкүмәтенең бөгөнгө оператив кәңәшмәһендә ҡаралған байтаҡ мәсьәлә рәтендә, әлбиттә, был проблема ла булды. Нимә эшләргә? Нисек еңергә? Бөтөнләй өмөт юҡмы икән ни?\n– Айырыуса ҡалаларҙа быға ныҡ иғтибар итергә кәрәклеген әйтәм, тип һүҙ башланы Радий Хәбиров. – Ҡар ирене, шуның менән бергә урамдарҙа абсолют административ законһыҙлыҡтың бөтә “матурлығы” күренде. Мин иң тәүҙә машиналар парковкаһын күҙ уңында тотам. Был проблеманы һеҙҙең менән йә һеҙҙән башҡа ла хәл итәсәкмен. Беҙ автомобилселәрҙе юл ҡағиҙәләрен үтәргә, йәшәү ҡағиҙәләрен тоторға, халыҡ мәнфәғәттәрен ихтирам итергә мәжбүр итәсәкбеҙ.\nНиһайәт! Был проблема ла хәл ителергә уйламймы шул?! Юҡһа, руль артына ултырҙымы бәғзеләр, нимә эшләһә лә, эшләй алам, тип уйлай шикелле. Хатта Октябрь проспектының буйынан буйына газондарҙа туҡталҡа яһаусылар күбәйҙе.\nРадий Хәбиров муниципалитеттар етәкселәрен бында ике нәмәгә иғтибар итергә ҡушты. Беренсенән, административ комиссияларҙың эшен яйлау (яуаплыылыҡҡа тарттырыу өсөн), икенсенән, бағаналар, ҡоймалар ҡуйыу (исмаһам, машина үтә алмаҫ).\n– Барыбер беҙ был йәһәттә тәртип урынлаштырасаҡбыҙ, – тине республика етәксеһе.


Етмеш йыл үткәс, миҙал үҙ хужаһын тапты\nӨфөлә йәшәүсе Бөйөк Ватан һуғышы ветераны Валентин Гавриловҡа «Германияны еңгәне» өсөн миҙалы тапшырылды.\nЕңеү һалдаттарының береһе беҙҙең арала. Әлшәй районында тыуып үҫкән егет йәшләй генә һуғышҡа алына, Германияға тиклем барып етә. Үҙ бүләген уҙған быуаттың ҡырҡынсы йылдарында уҡ алырға тейеш булған. Әммә билдәһеҙ сәбәптәр арҡаһында миҙал ветеран түшенә бары тик бөгөн генә тағылды.\nУн һигеҙ йәшемдә генә һуғышҡа алындым. Венгрия, Австрияны азат итеүҙә ҡатнаштым. Механик булараҡ, самолеттарҙың һөжүмгә әҙерлеген тикшерҙем. Бер нисә тапҡыр ҡаты яраландым.\nВетеран һуғыш ваҡытында алған яраларын бөгөнгөләй хәтерләй. Фронтташ дуҫтары менән төшкән фотоларын ҡарап, бөгөнгө йәш быуынға матур тормоштлң ҡәҙерен белеп йәшәргә өндәй.\nУҡыусылар бер ваҡыт мәктәптә һорап ҡуйҙылар: ә ни өсөн ветерандың Германиялағы еңеүе өсөн миҙалы юҡ, ул бит унда булған. Беҙгә лә, ветеранға ла ҡыйын булды, ысынлап та, ә ни өсөн юҡ һуң. Ике йыл эҙләнеп, документтар йыйғас, бына миҙал үҙ хужаһына тапшырылды.\nАҡһаҡал ике ҡыҙының, ейәнсәр һәм бүләсәләренең ҡәҙер-хөрмәтен күреп йәшәй. Туҡһан өс йәшендә булһа ла, әле лә дәртле, моңайып ултырмай. Буш ваҡытында ҡулына йыш ҡына гитара ала.


Башҡортостанда айырым янғынға ҡаршы режим кәмендә йәй аҙағына тиклем ғәмәлдә буласаҡ. Был турала Рәсәй Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығының БР буйынса Баш идаралығы начальнигы урынбаҫары Марат Латипов хәбәр итте.\nБындай режим, яҙ ғәҙәттән тыш ҡоро һәм эҫе килеү арҡаһында урман янғындары менән хәл киҫкенләшеүе менән бәйле, республика хөкүмәте тарафынан апрель аҙағында индерелде. Быйыл апрель һәм майҙа БР территорияһында 1964 гектарҙан ашыу майҙанда 246 урман янғыны теркәлде, ә 2007 йылдың шул уҡ осоронда - 20,1 гектар майҙанда ни бары өсәү.\nӘлеге мәлгә хәл тотороҡланды, янғындар юҡ. Әммә айырым режимды әлегә ғәмәлдән сығарырға кәрәкмәҫ: йәйҙең ҡыҙыу мәле, ауыл хужалығы эштәре бара, алда урып йыйыу осоро.\nЛатипов, рәсми билдәләнгән айырым янғынға ҡаршы режим янғын хәүефһеҙлеге ҡағиҙәләрен боҙған өсөн ҡаты яза биреүҙе күҙ уңында тота, тип иҫкәртеп уҙҙы. Административ хоҡуҡ тәртибен боҙоуҙар тураһында РФ Кодексының 20.4.2 статьяһына (айырым янғынға ҡаршы режим шарттарында янғын хәүефһеҙлеге талаптарын боҙоу) ярашлы, граждандар өсөн - мең һумдан 1500 һумға тиклем, вазифалы кешеләр өсөн - ике меңдән өс меңгә тиклем, юридик шәхестәр өсөн 20-30 мең һум күләмендә штраф ҡаралған. Урманда янғын хәһефһеҙлеге ҡағиҙәләрен боҙған өсөн административ статья буйынса ла (Административ хоҡуҡ тәртибен боҙоуҙар тураһында РФ Кодексының 8.32 статьяһы) ошондай уҡ яза ҡарала: тик айырым режим ғәмәлдә саҡта был штрафтар ике тапҡырға арттырыла, тип билдәләне Латипов.\nБыйыл алты айҙа дәүләт янғын надзоры хеҙмәткәрҙәре алты меңгә яҡын административ протокол төҙөнө: башлыса, граждандарға һәм вазифалы кешеләргә ҡарата; практиканан күренеүенсә, юридик шәхеcтәр ҡағиҙәне һирәгерәк боҙа. Һигеҙ миллион һумдан ашыу суммаға штраф һалынды.\nУрман үҫентеләрен юҡҡа сығарған йәки уларға зыян килтергән өсөн дә енәйәти яуаплылыҡ ҡаралған. РФ Енәйәт кодексының 261-се статьяһына ярашлы, әгәр янғын һаҡһыҙлыҡ арҡаһында сыҡһа, ҡағиҙә боҙоусыға штраф, холоҡ төҙәтеү эштәре йәки ике йылға тиклем иркенән мәхрүм итеү ҡаралған. Әгәр урман үҫентеләренә яуыз ниәт менән - мәҫәлән, ут төртөү һөҙөмтәһендә - зыян килтерелһә, ете йылға тиклем иркенән мәхрүм ителергә мөмкин.\nМарат Латипов әйтеүенсә, йыл башынан алып, республикала урман янғындары факттары буйынса 48 енәйәт эше ҡуҙғатылған. Нигеҙҙә, тейешһеҙ урында усаҡ яғыу арҡаһында.\nҠалған янғындарға килгәндә, һәр икенсе осраҡта торлаҡ секторы - граждандарҙың фатирҙары һәм йорттары яна. Йышыраҡ эскелек һәм ябай ғына хәүефһеҙлек талаптарын боҙоу һөҙөмтәһендә янғын сыға. Торлаҡ йорттарҙа үткәрелгән тикшереүҙәр байтаҡ ҡағиҙә боҙоуҙарҙы асыҡланы.\nХәҙерге ваҡытта янғын һүндереүселәр мәктәптәрҙе тикшерә башланы. Матбуғат конференцияһы геройы һүҙҙәренә ҡарағанда, беренсе сиратта, инспекторҙар эвакуация юлдарына иғтибар йүнәлтә: запас сығыу юлдары билдәле булһын өсөн "сығыу урыны" тип яҙылған табличкалар яҡтыртылырға тейеш. Бер нисә көн элек кенә тап ошондай тикшереү ваҡытында Ҡыйғы районының Түбәнге Ҡыйғы ауылы мәктәбендә янғын сыҡты. 1966 йылда 550 квадрат метр майҙанда төҙөлгән П рәүешендәге кирбес бинаның ҡыйығы, түшәме янып китте. Мәктәптә йәшен атыу арҡаһында ут сыҡҡан, тигән тәүге версия раҫланды. Латипов әйтеүенсә, ошо ғәҙәттән тыш хәл алдынан ғына мәктәптә йәшен ҡайтарғыс ҡуялар - тик быны улар, белгескә мөрәжәғәт итмәй, ҡағиҙәне боҙоп, үҙҙәре урынлаштыра. Һөҙөмтә булараҡ - тап ошо йәшен ҡайтарғыс йәшенде тартҡан да инде.\nТәүге янғын хәүефһеҙлеге саралары өсөн муниципаль берәмек башлығы яуап бирә, тип айырып билдәләне Латипов. Уның бурысына биналарға, янғын һүндереү машиналары ҡаршылыҡһыҙ һыу тултырып ала алһын өсөн һыулыҡтарға үтеү юлдарын, телефон элемтәһен тәьмин итеү инә. Янғын хәүефһеҙлеге сараларына өйрәтеп, халыҡ менән профилактик әңгәмәләр үткәреү бик мөһим.\nНорматив буйынса, ауыл менән янғын часының араһы өс километрҙан ашмаҫҡа тейеш. Әммә республиканың һәр бишенсе ауылы БР Дәүләт янғынға ҡаршы хеҙмәт подразделениеларынан алыҫта урынлашҡан. Бына ни өсөн ведомство һәм муниципаль янғын һағын үҫтереү мөһим. Ә Марат Латипов фекеренсә, Башҡортостанда тиҙҙән шәхси янғын һағы ла барлыҡҡа киләсәк.


Донъя йәмләр зат бул » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке\nБашҡортостан гәзите » Йәмғиәт » Донъя йәмләр зат бул\nДонъя йәмләр зат бул 05.06.2018 // Йәмғиәт\nҠатын-ҡыҙҙың көсө – уның көсһөҙлөгөндә, тибеҙ. Әммә шундай һорау тыуа: нисек ирҙәренә иңдәш-яуҙаш булған сая ҡыҙҙарға көсһөҙ булып өйрәнергә һуң? Уйлап ҡараһаң, был – беҙҙең халҡыбыҙ ғына түгел, ә башҡа милләт гүзәлдәре өсөн дә мөһим һорау. Ғөмүмән, ергә ҡатын-ҡыҙ итеп яратылған көсһөҙ затҡа нисек иң ҡырыҫ тормош шарттарында ла һығылмалы, нәзәкәтле, мөхәббәтле булып ҡалырға? Әгәр ҙә был юҫыҡта тәжрибә булмаған осраҡта, яңылышмай ғына ниндәй алтын урталыҡты һайларға һуң? Түбәндәге кәңәштәр ошо юлда һеҙгә ярҙам булыр тип уйлайбыҙ, әхирәттәр.\n1. Ҡатын-ҡыҙға тәү сиратта үҙенең көслө заттың яҡлауына мохтаж булыуын таныу зарур, сөнки беҙ күп осраҡта донъя ығы-зығыһы менән ҡатмарландырылған заманда көсһөҙ булып ҡалыуҙы өнәмәйбеҙ, бәлки, теләмәйбеҙ йәки эшләп ҡарамайбыҙ. Был донъяла бары көслөләр генә бирешмәй тигән фекер нығынған тормошсан аңыбыҙҙа. Әлбиттә, эшләргә, тырышырға, түҙергә, булдырырға кәрәк. Килеп сыҡмаһа, һин даланһыҙ. Донъяға көслө ҡатын-ҡыҙ идара итә, ә көсһөҙҙәре белемһеҙ, юғары эш хаҡы алып та эшләмәй, улар йә иҙән йыуа, йә өйҙә хужабикә, шулай бит? Ә тәрәндән уйлап ҡараһаң, үрҙә һаналған “эшләргә, тырышырға, түҙергә, булдырырға” кеүегерәк ҡылыҡһырламалар ғаилә башлығы булыр ир-атҡа ҡағылышлы түгелме һуң? Уларҙың был донъялағы тәбиғи тәғәйенләнешенә хас. Ә ҡатын-ҡыҙ – матурлыҡ, нәзәкәтлек өлгөһө. Ошо хаҡта ваҡыты-ваҡыты менән иҫкә төшөрөп, көсһөҙ, нескә зат булыуыбыҙҙы ҡабул итһәк һәм онотмаһаҡ ине.\n2. Ярҙам һорау сараһыҙлыҡтан булмаһын. Ниндәйҙер эште бергә башҡарыу, бергәләшеү уйы менән кемдәндер итәғәтле итеп ярҙам һорарға өйрәнеүҙең бер генә хилафлығы ла булмаясаҡ. Һеҙҙең кеүек нәфис, матур күңелле, ипле затҡа яҡынығыҙ йә танышығыҙ ихлас күңелдән ярҙам итергә риза буласаҡ. Әлбиттә, кемдер өсөн был бик ауыр һәм уның принциптарына тура килмәгән кеүек тойолор. Әммә яныңда яҡындарыңдың терәген, ярҙамын тойоу үҙеңде ҡатын-ҡыҙ булараҡ матур һәм бәхетле, наҙлы итеп тойорға мөмкинлек бирәсәк. Яҡын кешеңдән матур күлдәк алып биреүен һорау йә булмаһа үҙең булдыра алған хәлдә лә сөй ҡағыуын үтенеүе яратҡан кешеңдең күңелендә бары ярҙам итергә теләк, яҡынлыҡ тойғоһо ғына уятыр, моғайын.\n3. Үҙ-үҙеңде яратыу һәм йөҙ-ҡиәфәтеңә һәм эске торошоңа иғтибарлы булырға өйрәнеү – нескә затҡа хас сифат ул. Ҡатын-ҡыҙ булараҡ, үҙеңә даими иғтибар бүл. Һинең өсөн иң мөһиме физик көс түгел, ә матурлыҡты тыуҙырған эске көстөң булыуы. Был көс-ҡеүәтең күберәк булған һайын, ҡатын-ҡыҙ тәғәйенләнешеңде аңлау һәм бурыстарыңды үтәү, үҙең булып ҡалыу күпкә еңелерәк тойолор.\n4. Матурлыҡ донъяны ҡотҡарыр. Әҙәм күрке – сепрәк. Матур күлдәктәргә, итәктәргә өҫтөнлөк бир, сөнки гүзәл затҡа тәғәйен был кейем ысын мәғәнәһендә нәзәкәтлек, серлелек, еңеллек, бәхет өҫтәй, уның ҡатын-ҡыҙ тәбиғәтен асырға ярҙам итә. Матур күлдәк кейеп, ауыр, килбәтһеҙ сумкалар күтәреп, йәмһеҙ итеп атлау, йүгереү ҙә килешмәй. Тимәк, һин үҙеңде күбәләктәй тойоп, йөҙөп кенә атларға тейешһең. Ә был күркәм эш ғәҙәтеңә әйәләнеп китһә, һинән дә бәхетле һәм матур зат булмаҫ.\nОнотма, беҙ – матурлыҡ тыуҙырыр зат, ә уны тәү сиратта үҙебеҙҙең күңелдә һәм йөҙ-ҡиәфәтебеҙҙә булдырырға тейешбеҙ. Шул саҡта ғына йәшәү темпы үҙгәрер, ирекһеҙҙән үҙеңә ҡарата иғтибар һәм хәстәрлек тойорһоң. Ә әйләнә-тирәләгеләр, бигерәк тә көслө зат, һинең көсһөҙ матур заттан булыуыңа иғтибар итер һәм һеҙгә ҡарата булған мөғәмәләһен ыңғай яҡҡа үҙгәртер.\nӘ бит, уйлап ҡараһаң, көсһөҙ булыу өсөн әллә ни күп кәрәкмәй. Ҡайһы саҡта ярҙам алырға теләйһең икән, бары бер аҙға туҡтап ҡалырға, ир-егеттәрҙән алға сығып йүгермәҫкә кәрәк. Мәҫәлән, урамға сығыр алдынан яҡын кешеңдән алда һонолмай, бер аҙ тәртип һаҡлап, әкрен һәм ипле йөрөү йә кейемеңде алыр алдынан бер аҙға туҡтап алыу көслө затта иғтибарлылыҡ, ярҙам итеү тойғоһо уятыр. Йә булмаһа, ҡабаланып китеп, ауыр сумкаға үрелер алдынан уйланып ҡалыу, шулай уҡ ир-егеттә ярҙам итеү теләген, һис шикһеҙ, уятасаҡ һ.б.\n5. Көсһөҙлөктө кемдеңдер ҡорбаны булыуҙан, буйһоноуҙан да айырырға өйрәнер кәрәк, сөнки, башкөллө буйһоноу һәм бәйләнгәнлектән айырмалы рәүештә, гүзәл заттың көсһөҙлөгөнөң күп кенә ыңғай яҡтары бар. Нәзәкәтле ҡатын-ҡыҙ – ул үҙенең баһаһын һәм был донъялағы тәғәйенләнешен нескә тойған, хәстәргә һәм ярҙамға лайыҡ гүзәл зат. Тап ошондай көсһөҙ булыу торошо уны бәхетле һәм матур ҡатын-ҡыҙ итә. Ә кемгәлер эске бәйлелек, бәйләнгәнлек һәм буйһоноу – ул түбән үҙ баһаһы булған ҡатын-ҡыҙҙарҙың торошо. Эске инаныу, ҡатын-ҡыҙ көсө менән көслө заттың иғтибарын һәм ихтирамын тойоу күп осраҡта һәр кемдең үҙенән тора.\n6. Үҙеңде иркәләп алыу ҙа ҡатын-ҡыҙ өсөн бер ҙә артыҡ түгел. Үҙеңә ҡарата талаптарҙы ла кәметеү хилаф булмаҫ. Көн буйы ниндәйҙер һөҙөмтә артынан ҡыуып түгел, ә мәлдең матурлығын, йәмлелеген күреп, эштең барышынан йәм табырға өйрән. Был мөмкинлек, һис шикһеҙ, эске матурлығыңды күрергә һәм тойорға өйрәнгәс асылыр.\nБыл ябай ғына кәңәштәр матурлыҡҡа табан һалынған ышаныслы һәм ысын мәғәнәһендә гүзәл аҙымдар, яңы көн һулышы һәм йәшәү рәүеше булһын ине. Гүзәл зат өсөн көсһөҙ булыу – ул бәхет сығанағы. Ҡатын-ҡыҙҙың көсһөҙлөгө, наҙлылығы ир-егетте көс-ҡеүәтле итә, кемгәлер ярҙам итеү һәм хәстәрлек күреү һеҙҙең яратҡан кешегеҙгә ҡаршылыҡтарҙы йырып сығырға, эшләргә, тырышырға, булдырырға, “иң ҙур мамонттарҙы ла йығып”, һөйгәнен ҡулында күтәреп йөрөтөү өсөн нығыраҡ ышаныс өҫтәй, ныҡлыҡ бирә. Ҡатын-ҡыҙға тәғәйенләнмәгән артыҡ көс уны ир-егеттәргә хас итә, мөнәсәбәттәрҙә ҡатмарлыҡ тыуҙыра.\nАвтор: Гөлшат НУРЫЕВА.


Республика импортты алмаштырыу йүнәлешендә яңы кимәлгә сыға | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n22 January 2016 — 17:10\nСалауат ҡалаһында төҙөлгән завод сафҡа инһә, республикала акрил буяуҙар һәм дым тартыусы суперабсорбенттар етештерә башлаясаҡтар. Заводта әле ағартыу һәм ремонт эштәре бара. Барлыҡ ҡоролмалар ҙа урынлаштырылған, улар быға тиклем Башҡортостанда сығарылмаған химик матдәләр эшләү өсөн тәғәйенләнгән.Яңы сәнәғәт иң алдынғы технологияларға нигеҙләнеп төҙөлгән. Һауаға һәм һыуға зарарлы матдәләр сығарылмаясаҡ. Хәүефһеҙлекте тәъмин итер өсөн предприятие Рәсәйҙә булмаған реакторҙарға заказ биргән. Барлыҡ ҡоролмалар менән идара итеү үҙәкләштерелгән һәм автоматлаштырылған. Йәғни, етештереү процесын операторҙар күҙәтәсәк.Акрил етештереү сит илдәрҙә киң үҫешкән. Рәсәйҙә иһә Дзержинск ҡалаһында ошондай завод бар. Салауат ҡалаһындағы предприятие файҙаланыуға тапшырылғас, үҙебеҙҙә буяуҙар, дым тартҡан суперабсорбенттар эшләү башланасаҡ. Яңы предприятие бик күп кешене яңы эш урындары менән тәьмин итәсәк. Әле предприятиела һуңғы эштәр тамамлана. Ҡоролмаларҙы тикшереү апрель баштарына тәғәйенләнгән, ә продукция етештереү сентябрь айында башланасаҡ. Заводта тәүҙә 300 кеше эшләйәсәк. Ҡалған сираты файҙаланыуға тапшырылғас, хеҙмәткәрҙәр һаны 1 меңдән ашып китәсәк.


Рәсәйҙең бәләкәй һәм урта бизнесы 2010 йылда 10 миллиард һум аласаҡ // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nРәсәйҙең бәләкәй һәм урта бизнесы 2010 йылда 10 миллиард һум аласаҡ\n14:10, 4 декабря 2009 Иҡтисад\n2010 йылда бәләкәй һәм урта бизнесҡа ярҙамға федераль бюджеттан 10 миллиард һум аҡса бүлергә планлаштырыла. Был турала РФ Хөкүмәте Рәйесе Владимир Путин менән осрашыу барышында Рәсәйҙең иҡтисади үҫеш министры Эльвира Нәбиуллина хәбәр итте.\nУның һүҙҙәренә ҡарағанда, бәләкәй бизнесҡа ярҙам программаһы инновацион секторҙа бәләкәй бизнесҡа ҙурыраҡ ярҙам күрһәтеү күҙлегенән үҙгәртеп эшләнәсәк. Быйыл бәләкәй һәм урта бизнесҡа ярҙамға 18 миллиард һум аҡса йүнәлтелде. Бынан тыш, министр әйтеүенсә, “Внешэкономбанк”та бәләкәй бизнесҡа 30 миллиард һум күләмендә кредит биреү буйынса программа ғәмәлдә, тип хәбәр итә «Альянс Медиа» мәғлүмәт агентлығы.\nХәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, Башҡортостанда бәләкәй һәм урта эшҡыуарлыҡҡа дәүләт ярҙамына, федераль бюджеттан ҡушма финанслауҙы иҫәпкә алып, миллиард һумдан ашыу аҡса бүленде. Әгәр кредиттар буйынса ярҙамды ла иҫәпкә алғанда, дәүләт ярҙамы суммаһы күпкә юғарыраҡ.


Балыҡтар — версиялар араһындағы айырма — Башҡорт Википедияһы\nБалыҡтар — версиялар араһындағы айырма\n09:58, 21 май 2017 версияһы\n12 байт өҫтәлгән , 3 года назад\n09:57, 21 май 2017 версияһы (төҙәтеү)\n09:58, 21 май 2017 версияһы (төҙәтеү) (кире алырға)\nБалыҡтарға һыуҙың хәрәкәтен тойоусы, үҙенә бер төрлө һиҙеү органы — '''ян һыҙыҡ''' булыу хас. Ул ҡабырғала һәйбәт күренә һәм тәндең алғы осонан артҡы осона тиклем дауам итә. Ҙурайтып ҡарағанда, ян һыҙығы теҙелеп киткән күп һандағы тишектәрҙән тороуын күреп була. Улар барыһы ла эс яҡтан тотош бер ҡаналға асылалар. Уның эсе һиҙгер күҙәнәктәрҙән тора.\n'''Ян һыҙығы''' — ағымдың йүнәлешен һәм тиҙлеген ҡабул итеүсе үҙенсәлекле ағза.\nҺыу ағымы, һиҙгер эпителийҙың теге йәки был нөктәһен тынысһыҙлап, балыҡҡа ориентлашырға, хатта яҡынлашыусы дошманын һиҙергә лә мөмкинлек бирә. Болғансыҡ һыулыҡтарҙа, тәндең пространстволағы торошон билдәләү өсөн, ян һыҙыҡ органдары күҙгә һәм башҡа һиҙеү органдарына ҡарағанда йыш ҡына кәрәклерәк тә була.\nhttps://ba.wikipedia.org/wiki/Махсус:Сравнение_версий/689944 ҡабул ителгән


Иванчик ҡушаматлы авторитеттың уға бер ниндәй ҙә ҡыҫылышы юҡ. Президент Лукашенко Серегаға сит ил машина һы бүләк итмәгән, йырсы Одессаға күсергә йыйынмай. Кисә Өфөлә үткән концертында Бела русь егете Серега үҙе тураһында таралған ошондай һәм башҡа ғ әйбәттәрҙе елгә осорҙо.\nТап ошо хәбәрҙәр арҡаһында йырсы киң мәғлүмәт саралары вәки лдәре менән осрашыуҙан баш тартты. Хәйер, был осрашыуҙың кәр әге лә булманы инде: сығыштар араһында белорус рэпперы тамашасылар менән иркен әң гәмәләште һәм үҙе тураһында күп нимә һөйләне. Концерт майҙан ында төрлө махсус эффекттар ҙа булманы, "Черный бумер" йырын башҡарғанда сәхнә гә ялтырап торған авто ла сыҡманы. Әммә егет барыбер Өфө та машасыһын "ҡыҙҙырыуға" өлгәште - быға уның асыҡ күңеллелеге һәм мөләйемлелеге ярҙам иткәндер. Башта ярым буш "Колизео" з алы яйлап геүләп торған бейеү залында әйләнде, башта битараф\nйөҙ менән ултырыусы тамашасылар "һыуынып барған" һыраларын да уртларға онотоп, йырсыны тыңланы.\nРәсәй хит - парадтарының юғары юлдарын биләүсе был егет яб айлығы менән алдыра. Спорт костюмдары кейгән, ПТУ студенттар ын хәтерләткән командаһы ла ялтырауыҡтар менән күҙҙе сағылды рмай, ә йырҙарының төп темаһы һәр кемгә яҡын һәм аңлашылыусан - мөхәббәт.\nСереганың төп музыкаль йүнәлешен бер һүҙ менән генә әйтеп\nбиреүе ҡыйын. Әммә шуныһы асыҡ: уны барыһы ла - попса йырсылары ла,\nрэпперҙар ҙа, "братоктар" ҙа үҙ кешеһе тип ҡабул итә. Йөкмә ткеһе буйынса уның йырҙарын "ихата" ижадына индерергә булыр ине, тап ошондай кү ңел ҡылдарын сиртеүсе йырҙарҙы халыҡ яратып тыңлай ҙа инде. Иң м өһиме - белорус ҡунағының ижадында тормошсанлыҡ һәм яҡшылыҡҡа ышаныс\n"Ҡара бумерҙың" беҙҙең тормошҡа килеп инеп, миллиондарса кешенең һөйөүөн яулауына йыл да юҡ әле. Быға тиклем Белоруссия һәм У краинала күренергә өлгөргән Серега Рәсәйҙә бындай ҙур уңыш менән файҙ аланырын көтмәгән дә кеүек тойола. Ә инде аңлағас, ашығыс рәүештә "Че рный бумер" йырының ҡайһы бер урындарын төҙәткеләгән ( композицияның эле кке вариантын һәм бөгөнгөһөн сағыштырып ҡарағыҙ). Хәйер, бын һыҙ ҙа күптән түгел генә Петр Бусловтың "Бумер" киноһын ҡара Ран тамашасының Сереганың йырын яратып ҡабул итере аңлашыла ине инде. Бер нисә аҙна рәттән у л иң абруйлы "Русское радио" хит - парадында беренсе урында килде. Ә тыуған яғында, Белоруссияла, уға "Йыл кешеһе" исеме бирелгән!\nШуға ҡарамаҫтан, был егет әлегә тиклем йондоҙ ауырыуын йо ҡтормаған, буғай. Өфөлә уның концертын ойоштороусылар фекеренсә, үҙенең\nмыжыҡ коллегалары менән сағыштырғанда, Серега үҙен спартандарса то тҡан.\n- Серега үҙенең командаһы менән туҡтаған "Башҡортостан" ҡу наҡханаһы тулы булыуы сәбәпле, ҡунаҡ уға ике кешелек урында йәшәргә ту ра киләсәгенә бер һүҙһеҙ ризалашты, - тип һөйләй "Радус" про дюсерҙар үҙәгенең генераль директоры Радмир Усаев. - Бик тын ыс холоҡло кеше. Уның бөгөнгө эш ритмы тураһында уйлаһаң, быға баш етмәҫлек. Бөгөн Серега Өфө лә, кисә Питерҙа сығыш яһаған, иртәгә уны Тбилисиҙа көтәләр.\nСәләмәт тормош алып барыуы ярҙам итәлер уға, моғайын, нер вылар\nсистемаһының ныҡ булыуын башҡаса нимә менән аңлатаһың Сере га бокс менән мауыға - уның бирсәткәләре һәр ваҡыт үҙе менән булыуын\nраҫлаусы шаһиттар ҙа бар. Иң мөһиме, "ихата егетенә" оҡшап тороуына ҡарамаҫтан, Серега эсмәй ҙә, тартмай ҙа. Тимәк, уның Өфө тамашасыларын с әләмәт тормош алып барырға саҡырыуына бик тә етди ҡарашта булырға к әрәк.\nӘ ҡыҙҙарға сер итеп кенә әйтәм, тормошта Серега телевизор ҙа күренгәндән йәшерәк һәм һомғолораҡ. Хәйер, бына уның пара метрҙары: буйы 186 сантиметр, ауырлығы 92 килограмм, тыуған йылы - 1976.


Берәҙәк эттәрҙе яҡлайыҡ!\nБөгөн Өфөлә 50-ләп кеше ошондай лозунг менән митингҡа сыҡты. Улар был үтенес менән республика етәксеһенә лә мөрәжәғәт итергә уйлай. Хәбәр итеүебеҙсә, ике аҙна элек баш ҡала ситендә 10 йәшлек малайҙың кәүҙәһе табылғайны. Уны берәҙәк эттәр талап үлтергән тигән фараздар булды. Күп ваҡыт та үтмәне, Өфөлә хужаһыҙ эттәр приютының етәксеһе Земфира Ғәлләмованың үҙ-үҙенә ҡул һалыуы мәғлүм булды.\nМитингҡа сығыусылар эттәрҙе яҡлауҙы талап итә. Барлығы 50-ләп кеше. Берәүҙәр ҡулына бәләкәй генә көсөк, икенселәр яңғырауыҡлы лозунгтар тотҡан. Улар фекеренсә, һуңғы арала Өфөлә эттәргә ҡаршы яу ҡупҡан.\nКлара Васильева, йәнлектәрҙе яҡлау ойошмаһы волонтеры: «Һуңғы аралағы ваҡиғаларҙы күҙ уңында тотоп, беҙ митингҡа сығырға булдыҡ. Республика Президентына эттәрҙе яҡлауҙы һорап мөрәжәғәт яҙырға, ҡултамғалар йыйырға уйлайбыҙ. Берәҙәк эттәр урамда йөрөргә тейеш түгел, әммә уларҙы юҡ итеүҙе ҡатилдарса атҡарырға ла ярамай, гуманлы булырға кәрәк».\nЭттәрҙе өйөрө менән аулау Черниковкалағы фажиғәнән һуң башланды. Ике аҙна элек баш ҡала ситендә, Ушаков урамында 10 йәшлек малайҙың кәүҙәһе табылғайны. Фараз буйынса уны эттәр талаған. Эргә-тирәлә йәшәүселәр әйтеүенсә, ике йыл самаһы инде бында эттәр өйөрө менән йөрөй. Һуңғараҡ хужаһыҙ хайуандар приютының хужаһы Земфира Ғәлләмованың үҙ-үҙенә ҡул һалыуы мәғлүм булды. Коллегалар уның аҫылыныуына ышанмай, ҡурҡытыу-янауҙар булыуын иҫбатлай.\nЕвгения Готовец, «Изгелек» фонды ветеринары: «Социаль селтәрҙәрҙә күп янап яҙҙылар. Шуларҙың береһендә килеп туҡмайбыҙ тигән һүҙҙәр бар ине».\nВолонтерҙар берәҙәк хайуандарҙы яҡлаған мәлдә Өфө урамдары буйлап 30 мең тирәһе хужаһыҙ эт йөрөй. Уларҙы аулау сикләнгән. Элек был эш менән Өфөләге махсус автохужалыҡ шөғөлләнһә, хәҙер эт яҡлаусыларҙың мөрәжәғәте буйынса Монополияға ҡаршы комитет тендерҙы туҡтатҡан. Эт йәнлеләр фекеренсә, хайуандарҙы үлтереүҙә ауыр адилин препарат ҡулланыла, хәҙер суд уны файҙаланыуҙы туҡтатҡан.\nКсения Шанаева, хайуандарға ярҙам итеү буйынса хәйриә фонды етәксеһе: «Күп илдәрҙә адилинды ҡулланыу тыйылған. Ә беҙҙә әлегә тиклем эттәрҙе ошо препарат меән ағыулайҙар. Бахыр хайуан яфа менән теге донъяға оҙатыла һәм беҙ нисек итеп цивилизациялы илдә йәшәйбеҙ тип әйтә алабыҙ».\nЭт йәнле волонтерҙар Өфөлә берәҙәк хайуандар өсөн дәүләт приюты асыуҙы һорай. Шулай уҡ улар фекеренсә, эттәр унда ағыуланыр алдынан алты ай тотолорға тейеш. Сөнки был мәлдә хужа табылыуы бар. Учреждение асылмаған осраҡта шәхси приюттарға ярҙам итергә кәрәк. Ә ағыулау урынына стерилләштерергә мөмкин.


Башҡортостан журналистары ТӨРКСОЙ халыҡ-ара премияһы лауреаттары булды // Мәҙәниәт | новости башинформ.рф\nБашҡортостан журналистары ТӨРКСОЙ халыҡ-ара премияһы лауреаттары булды\n10:00, 25 февраля 2015 Мәҙәниәт\nӨФӨ, 2015 йыл, 25 февраль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы/.\nТөркиәнең баш ҡалаһы Анкарала мәҙәниәт темаһын яҡтыртҡан төрки донъяһы журналистарын бүләкләү тантанаһы уҙҙы. ТӨРКСОЙ премияһын Әзербайжан, Ҡырғыҙстан, Ҡаҙағстан, Төркиә, Македония һәм Рәсәй республикалары — Башҡортостан, Татарстан, Дағстан, Хакасия вәкилдәре алды. Башҡортостандан халыҡ-ара ТӨРКСОЙ премияһына «Башинформ» мәғлүмәт агентлығының мәҙәниәт буйынса күҙәтеүсеһе Ләйлә Аралбаева (Ишморатова) менән «Башҡортостан» ТРК ДУП-һы продюсеры, алып барыусы Гөлназ Яҡупова лайыҡ булды.\nНаграданы ТӨРКСОЙ-ҙың генераль секретары Дюсен Касеинов тапшырҙы.\nТатарстан республикаһынан премияны «Татар-информ» мәғлүмәт агентлығы журналисы Люциә Камалова һәм Башҡортостанда тыуып үҫкән, хәҙерге көндә «Татмедиа» генераль директоры кәңәшсеһе Римзил Вәлиев алды.\nБүләкләү билдәле төрөк яҙыусыһы һәм драматургы Халдун Танерҙың 100 йыллығы йылын асыу сиктәрендә Анкараның Опера һәм балет театрында үтте. Тантанала Төрөк Республикаһының мәҙәниәт һәм туризм министры Омер Челик ҡатнашты. Кисәлә Халдун Танер хаҡында фильм һәм уның әҫәрҙәре буйынса ҡуйылған спектаклдәрҙән өҙөктәр күрһәтелде.\nЖурналистар Төрөк Республикаһының дәүләт һәм йәмәғәт ойошмалары — Төп матбуғат һәм мәғлүмәт идаралығы, «Афәт» көрсөк һәм ғәҙәттән тыш хәлдәр менән идара итеү буйынса деапартамент, Сит ил эштәре министрлығы етәкселәре менән осрашты. Шулай уҡ иң ҙур төрөк телерадиокомпанияларының береһе — «ТРТ-Ауаз» буйлап экскурсия, мәҙәни программа ойошторолдо.\nТеги: халыҡ-ара хеҙмәттәшлек,премиялар,төрксой


Официальный сайт органов власти Ямало-Ненецкого автономного округа 2018 йылдың 23 декабрь көнөндә архивланған.\nЗаконодательное Собрание Ямало-Ненецкого автономного округа 2010 йылдың 25 ноябрь көнөндә архивланған.\nЗаконодательство Ямало-Ненецкого автономного округа 2016 йылдың 5 март көнөндә архивланған.\nСтарая карта полуострова Ямала от 1911 года 2014 йылдың 2 апрель көнөндә архивланған.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Ямал-Ненец_автономиялы_округы&oldid=1062238 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 10:36 16 август 2021 үҙгәртелгән.


Туймазыла ҡапма-ҡаршы ике стихия – эсәр һыу менән ялҡынлы ут бергә ҡушыла - Bash.News\nТуймазыла ҡапма-ҡаршы ике стихия – эсәр һыу менән ялҡынлы ут бергә ҡушыла\nТуймазыла ҡапма-ҡаршы ике стихия – эсәр һыу менән ялҡынлы ут бергә ҡушыла https://bash.news/news/84851_tujmazyla_apmaarshy_ike_stixiya_esr_yu_menn_yalynly_ut_berg_ushyla\n24 ноя 2018, 23:54\nҺыуһыҙ интегеүселәр өсөн был күренеш иблес һынауына тиңдер,әммә уға аңлатма ябай ғына. Һыуҙа нефть ҡалдыҡтары бар. Йыраҡ түгел генә Ыҡ йылғаһы аға, күлдәр, һыуһаҡлағыстар ҙа бар, әммә халыҡ таҙа һыуға сарсап йәшәй. Нефтселәр үҙ ғәйебен таныған кеүек халыҡҡа һыу ташып эсерә лә ул. Тик йәшәү сығанағы кешенең үҙенә лә етмәй ҡала. Ауыл кешеһенә мал да тотор кәрәк. Ҡыҫҡаһы һыу бәләһе ысынлап та утлы-ялҡынлы бында.\nҺыу түгел – яғыулыҡ, шырпы төртһәң дөрләп тоҡанырға тора. Ғәфүр ауылында ҡоҙоҡтар заправкалау станцияһы һымаҡ, скважиналарҙан эсәр һыу урынынына нефть ҡалдыҡтары ҡатнашмаһы сыға. Әлбиттә, бөтә ихаталарҙа ла түгел. Әммә, экспертиза һөҙөмтәләре күрһәтеүенсә, ҡара алтын миҡдары күптәрҙең һыуында норманан юғары.\nРәшиҙә Вәлиева, Ғәфүр ауылында йәшәүсе: “Ҡоҙоҡ ҡаҙғанда уҡ ошондай һыу сыҡты. Бында нормаға ҡарағанда нефтепродукттар 72% артыҡ, нейтраттар ун тапҡырға артыҡ, һыу ҡаты. Уны эсергә лә ярамай, малға бирергә лә ярамай, баҡсаға һибергә лә ярама".\nҒәфүрҙә һыу проблемаһы 7 йыл элек башлана. 2010 йылдағы ҡоролоҡтан һуң ҡоҙоҡтарҙа һыу юғала, ҡалғанында ла тәме үҙгәрә, бензин еҫе килә башлай. Халыҡҡа эксперттар ярҙамына мөрәжәғәт итә. Тикшереүҙәр был һыу тотоноуға бөтөнләй яраҡһыҙ тигән ҡарар сығара. Ололар фекеренсә, бәлә башы 60-сы йылдарға барып тоташа, ул ваҡытта торбаларҙағы ҡалдыҡтар ергә һиптерелә, ауыл янында нефть күләүектәре барлыҡҡа килә.\nМирғәсим Төхвәтшин, Ғәфүр ауылында йәшәүсе: “Ауылда 65 йыл йәшәйем. Ауыл башында газопровод үткән ине. Унан ике торба сыға ине, шунан зарарлы матдәләр сыға ине".\nӘле ауылға нефтселәр тарафынан аҙнаһына ике тапҡыр һыу ташыу ойошторолған, тик машина эш ваҡытында килә, күптәр өйҙә булмай. Икенсенән, һыуҙы йыйып ҡына еткерерлек түгел. Бигерәк тә йәй көндәре, үҙеңә лә, малға ла, баҡсаға ла кәрәк.\nҒәфүрҙәр һыу артынан тау аҫтындағы ошо инешкә лә йөрөй. Әммә ауыл эргәһендәге бар тирә-йүн нефть ҡалдыҡтары менән һуғарылған төҫлө. Ер ҡуйынынан сыҡҡан ошо шишмә һыуынан да бензинмы, газмы еҫе килә. Ауыл халҡы әйтеүенсә, әле был һыу ҙа тикшереүгә ебәрелгән.\nЕте йыл дауамында Ғәфүрҙәр тапамаған тупһа ҡалмай, улар төрлө кимәлдәге етәкселәргә мөрәжәғәттәр яҙа, ҡабул итеү бүлмәләренә йөрөй, әммә һөҙөмтәһеҙ. Һыу проблемаһы хәл ителмәй, халыҡ яфаланып йәшәүен дауам итә.\nАуылда 500-гә яҡын йорт иҫәпләнә, мең ярым тирәһе кеше йәшәй. Сараһыҙлыҡтан Ғәфүрҙәр халыҡ иҫәбенә проект яһатырға хәл итә. Документтың хаҡы 2 миллион һумдан ашыу, әле бер миллионы түләнгән, һәр бер ғаилә 5-10 мең һум аҡса биргән. Тағы миллион тирәһе бурыс ҡалған. Ошо көндәрҙә генә боҙ урынынан ҡуҙғалды тип әйтергә була. Радий Хәбиров проблеманы шәхсән күҙәтеүгә алған.\nҺыу — йәшәү сығанағы. Киләһе йыл урамдарға һыу торбалары үтер тип көтөлә. Тик Ғәфүрҙәр һыуҙы еҫкәгәндән, тәмләгәндән һуң ғына ҡулланыу ғәҙәтен оҙаҡ ташламаясаҡ әле. Йылдар дауамында ул тормош рәүешенә әйләнгән.\nӨфөлә мөмкинлектәре сикләнгән кешеләр өсөн ҡала уңайлыҡтары тикшерелде\n23:01, 18 сен\nАлимент түләмәүсе ир 100 сәғәт мәжбүри эштәргә йәлеп ителә\n16:17, 18 сен


Атайҙар һүҙе — аҡылдың үҙе | Йәншишмә\nАтайҙар һүҙе — аҡылдың үҙе\nНаписал в 27 февраля 2017, 10:35\nБашҡортостандың халыҡ артисы, йырсы, ҡурайсы, бейеүсе Сәғиҙулла Баййегетов һәм уның ижады менән барығыҙ ҙа яҡшы таныш. Ә ул ниндәй ғаиләлә тәрбиәләнеп, хәҙер үҙе ниндәйерәк атай икән?\n– Миңә 3 – 4 йәштәр самаһы ғына ине. Ибраһим ағайым (хәҙер мәрхүм инде) патефон һәм табаҡсалар алып ҡайтты, – тип башланы артист һүҙен, нисек итеп башлап йырлаған саҡтарын иҫенә төшөрөп. – Ул ваҡытта ферма һарыҡтарын һыуға төшөрөп йыуа торғандар ине. Шунда бер ай самаһы йөрөп, ағайым бер аҙ аҡса эшләй. Ана шуға ул ошо минең өсөн үтә лә ҡәҙерле әйберҙәрҙе һатып ала ла инде. Табаҡсала Фәриҙә Ҡудашева, Рамазан Йәнбәков, Фәрит Бикбулатов, Фидан Ғафаров һәм тағы ла әллә күпме йырсыларҙың иҫ китмәле йырҙары тупланған. Шуларҙы тиҙ генә отоп ала торғайным. Аҙаҡ һуғым байрамдарында, һабантуйҙарҙа йырланым. Сығыш яһаған һайын аяҡ аҫтыма тәңкә аҡса һибәләр. Бигерәк тә ҡул сабыуҙар ныҡ дәртләндерә ине. Шул саҡта уҡ: «Артист буласаҡмын», – ти торғайным. Шөкөр, хыялым тормошҡа ашты. Ул ваҡытта минән дә бәхетлерәк кеше булмағандыр. Ни тиһәң дә, үҙем аҡса эшләп табам бит. Ашауға ла наҡыҫыраҡ ваҡыт ине. Ә мин магазиндан тәмлекәстәр һатып алып һыйланам. Хәҙерге заман теле менән әйткәндә, «текә» малай булып киттем.\n– Ауылдағы тормош ҡаланыҡынан ныҡ айырыла. Балалар эшкә иртә өйрәнә. Бигерәк тә күп балалы ғаиләләрҙә. Ағаһынан, апаһынан өлгө алып, күпте өйрәнеп, белеп үҫәләр. Ә бына атай тәрбиәһенә килгәндә, нимәләр әйтерһең?\n– Беҙҙең атай авариянан һуң бик ҡаты сирләне. Башы ауыртыуға ныҡ зарлана торғайны. Тауышты яратманы. Шуғалырмы, ҡатыраҡ холоҡло булды. Беҙ күберәк әсәй менән фермала йөрөй торғайныҡ. Уға быҙауҙар ҡараштыҡ.\nБер саҡ шулай ауылдағы музыка мәктәбендә уҡып йөрөйөм. Әһли Фазли улы Сөләймәновтан ҡурай серҙәренә өйрәнәм. Башта һыҙғырта алмайынса бер булдым. 17 көн буйына шулай ыҙаландым. Ә бер көндө кискеһен өйҙә ут һүнде лә ҡуйҙы. Дөм ҡараңғы. Минең иҫкә «келт» итеп шкаф башында ятҡан ҡурайым килеп төштө. Ҡараңғыла тиҙерәк өйрәнәһең, тип әйткәндәрен ишеткәнем бар. Гармунда ла мунсала көй сығарырға кәңәш итәләр бит. Ҡурайҙы ипләп кенә алдым да юрған аҫтына инеп яттым. Һыҙғыртып ҡарайым. Саҡ ҡына тауыш сыҡҡандай итте. Маташа торғас, теләгемә ирештем бит! Мин бар донъямды онотоп, ҡурайҙа уйнай башланым. Хатта өйҙәге атай ҙа иҫтән сыҡҡан. Шунан бер заман кемдер һаҡ ҡына юрғанды аса башламаһынмы?! Күҙҙәрҙе сытырлатып йомоп, нимә булыр икән, тип көтөп ятам. Ҡараһам, атай тора. Ут та биргәндәр. Өй эсе яп-яҡты. «Улым, мин үлгәс, уйнарһың, йәме», – тине лә атай урынына барып ятты. Ул ваҡытта үҙенә ныҡ ҡына үпкәләгәйнем. Хәҙер аңлайым инде. Сәләмәт кеше сирленең хәлен бик белеп еткермәй шул.\nҒаиләбеҙҙә атай һүҙе булды. Унан шулай әҙерәк шөрләү кәрәк булғандыр. Юғиһә, анау тиклем балаларҙы тотоп ҡара. Әлеге кеүек берәү-икәү генә түгел бит. Шуға ла барыбыҙ ҙа эшкинеп үҫкәнбеҙҙер, тим хәҙер. Ә бына әсәйебеҙ, киреһенсә, сабыр холоҡло, иҫ китмәле зирәк ҡатын. Әүлиә тип йөрөтәм мин уны. Һәр ваҡыт: «Атайығыҙ ни әйтер?», «Атайығыҙҙан һорағыҙ», – тип беҙҙең алда уның бәҫен күтәрер ине. Бәхетебеҙгә, әле лә ҡәҙерлебеҙ иҫән. Дин тота. Һаман һыйыр аҫрай. Янына һағынып, дәртләнеп ҡайтабыҙ. Бала һәр ваҡыт әсәһе янында бала булып ҡала икән ул. Өйгә ҡайтһам, уның иркәләгәнен, башымдан һыйпап яратҡанын көтөп ултырам. Башҡа ағайҙарыма күберәк иғтибар бүлһә, эстән генә хатта көнләшә башлайым әле.\n– Хәҙер һинең үҙеңдең ғаиләң бар. Балаларығыҙ нисәү?\n– Ҡатыным Айгөл менән бер ул, бер ҡыҙ тәрбиәләйбеҙ. Улыбыҙ Арыҫлан Рәми Ғарипов исемендәге 1-се республика башҡорт интернат-гимназияһында етенсе синыфта белем ала. Ҡыҙыбыҙ Наҙгөл Фатима Мостафина исемендәге 20-се башҡорт гимназияһында – дүртенсе синыфта. Аллаға шөкөр, һәйбәт уҡыйҙар. Улым төрлө спорт секцияларына йөрөй. Был йәһәттән гимназия бик көслө.\n– Һин үҙең ниндәйерәк атай?\n– Талапсан, тип әйтер инем. Тәртип яратам. Көн һайын балаларыма ваҡытымды бүлергә тырышам. Дәрестәрен ҡараштырам. Улымды ҡулымдан килгәнсе ир-егеттәр башҡара торған эшкә өйрәтеп үҫтерәм. Үҙебеҙҙең баҡсабыҙ бар. Ял һайын унда барып, мунса яғабыҙ. Өй һалғанда тотам да ҡалмайынса артымдан эйәреп йөрөнө. Бәләкәйерәк сағында мин эшләгәндә, сүкешен, ҡаҙағын биреп торҙо. Маҡтаһам, эй, күңеле күтәрелеп китә инде. Тағы ла дәртләнеберәк эшләй башлай. Шуға маҡтап алыу бер ҙә яҙыҡ түгел. Хәҙер улым бөтә нәмәне үҙе белеп башҡара. Ҡышҡыһын икәүләп ҡар көрәйбеҙ, утын ярабыҙ. Ә йәйгеһен баҡсала эш тауыҡ сүпләһә лә бөтөрлөк түгел.\n13 –14 йәштә малайҙарҙың холҡо кинәт үҙгәрә башлай. Һынылыш осорон кисерәләр. Әле Арыҫлан шул йәштә. Был ваҡытта янында атай кешенең булыуы мөһим. Беҙ уның менән йыш ҡына ултырып һөйләшеп алабыҙ. Бөтә нәмәне лә егет кеше әсәһенә һөйләй алмай бит инде.\nҠыҙыбыҙ күберәк әсәһе янында урала. Ял көндәрен бергәләп, ҡыҙыҡлы итеп үткәрергә тырышабыҙ. Өләсәйҙәре янында булырға ла яраталар.\nҺүҙемде йомғаҡлап шуны әйтәм: ғаиләлә ир ныҡлығы, атай һүҙе бар икән, тәртип тә була.\n« Ижадында – рухи тәрбиә\nИң көслөһө, иң яҡшыһы »