Бер нөктә - Учалыла » Яйыҡ гәзите | Газета Яик\nЯйыҡ гәзите » Сәйәсәт, иҡтисад » Бер нөктә - Учалыла\nБыл маршрут популярға әйләнәсәге бик тә ихти-мал. Сөнки Рус география йәмғиәтенең Башҡортос-тан бүлексәһе 5 нөктә-лә лә булып фотография төшкән кешеләргә шәх-сән сертификаттар һәм «Башҡорт әйләнеше» значоктары тапшырыласаҡ. Бик шәп иҫтәлек! Тик алыуы анһат булмаҫтыр - Өфөнән сыҡҡанда 4 меңләп километр үтеү талап ителә.\nБР Башлығы Рөстәм Хәмитов һәләтле мәктәп уҡыусыларына стипендиялар билдәләү тураһында Указға ҡул ҡуйҙы. Башҡортостандың 100 ҡыҙ-егеттәре ай һайын 700... Тотош уҡырға\nЯбай атом ҡоралы менән ҡәнәғәтләнмәй, Төньяҡ Корея водород бомбаһына уңышлы һынауҙар үткәрҙе. Булмаған менән ҡур-ҡыталарҙыр, тип тынысланырлыҡ түгел... Тотош уҡырға\nӘле яңы ғына Ирәмәлгә 23 февраль байрамын билдәләргә сыҡҡан 38 йәшлек Силәбе кешеһенең ике-өс көн урманда аҙашып йөрөүе тураһында яҙғайныҡ. Ярар ҙа... Тотош уҡырға\nУчалы районында асылған тәүге белем усағы - Илтабан ауылы мәктәбенә быйыл 150 йыл тула. Үрге Урал уезынан Сибай кантон 1864 йылдың 10 ғинуарында өс... Тотош уҡырға


Инфоурок / Другое / Конспекты / Дәрес конспекты Йыһат Солтанов «Ҡурай моңо» 4-се класс\nТема: Й.Солтанов «Ҡурай моңо» 4-се класс\nМаҡсат: Уҡыусыларҙа милли музыка ҡоралы- ҡурайға ҡыҙыҡһыныу тыуҙырыу, моңға һөйөү тәрбиәләү; Ишмулла Дилмөхәмәтов менән таныштырыу; яңы һүҙҙәр белеү, телмәр, йүгерек уҡыу өҫтөндә эшләү.\nЙыһазландырыу: видеояҙма, һүрәттәр, яҙылған таблицалар, Ә.Дилмөхәмәтованың китабы «Ишмулла Дилмөхәмәтов».\n-Дөрөҫ итеп ултырабыҙ,\nДәрес башлана хәҙер\nУҡыусы һәр саҡ әҙер.\nУҙған дәрестә бирелгән өй эшен тикшереү.\nIII. Төп өлөш\n1. (Ҡурай моңо ағыла , девиз уҡыла)\n_Һыҙҙырт, ҡурай, үткән ҡайғыларҙы, өҙҙөрт ,ҡурай, йөрәккәй ҡылдарын.(Ш.Бабич)\n-Уҡыусылар, бөгөнгө дәресебеҙ нимә тураһында буласаҡ? (ҡурай).\n2. Легенда һөйләү( яуыз хан, сәс алыусы егет тураһында)\n-Егет тере ҡала,төрлө үләндәр, тамырҙар менән туҡлана, ҡорт тишкән үлән һабағынан көй сығарырға өйрәнеп китә. Тора- бара ауылдаштары , ата-әсәһе менән осраша.\n3.Ҡурай менән таныштырыу\n-Шунан алып был үҫемлекте ҡурай тип йөрөтә башлайҙар. Уның буйы 120-170 см. Ҡурай Урал тауында үҫә. Тәбиғәт ярлылана барғанлыҡтан , башка үҫемлектәр кеүек үк, ҡурай ҙа хәҙер аҙ үҫә. 4 йылға бер генә уңа. Ул шулай уҡ Алтай, Саян тауҙарында һәм Якутияла үҫһә лә, музыкаль инструмент булараҡ тик башҡорттарҙа ғына таралған. Ҡурайҙы көҙ көнө япраҡтары ҡойолғас ҡына ҡырҡып алып , ышыҡ урында киптерәләр.\nҺабағын ҡулдар менән сиратлап тотоп 8-10 ус киңлеген ҡалдыралар ҙа киҫеп алалар. Тишектәрҙе, улар 5, аҫтан башлап уялар1-сеһе -4 бармак араһында, киләһе 3 тишек – 2 бармаҡ араһында , һуңғыһы, 5-сеһе-ҡурайҙың артҡы яғында ,4-се тишектән 3 бармаҡ араһында киҫелә.\nТәбиғәттә үҫкән ҡурай моңо йәнгә яҡыныраҡ . Сыҙамлы һәм матур булһын өсөн боронголар ҡурайға йылан тиреһе, һис юғында һарыҡ эсәгесе кейҙергәндәр. Үлән ҡурай сыҙамһыҙ: тиҙ ярыла, һына. 70-се йылдар уртаһында Өфө рәссәме Вәкил Шөгәепов ағастан ҡурай яһай башлай.Ҡайын ,саған ерек шпондары ҡулланыла. (Шпон-йәбештерелмәй эшләнгән бер ҡатлы фанер. Ул йылытыла һәм бөкләнә)\n-Бөгөн башҡорт ҡурайы милләттең символына әйләнде. Уның һүрәтен һеҙ ҡайҙа йыш курәһегез? (БР символикаһында)\n-Ә сәскәләре ни өсөн ете? (ете ырыу, ете көн, йәйғор төҫтәре ете, етеһен уҡытыу, ете быуынды белергә, ете мөгжизә һ.б.)\n- Тимәк, беҙҙең башҡорт халҡы өсөн ете һаны изге һан булып тора.\nБаймак районы Төрөкмән ауылы эргәһендә , Туғажман тауында,биология уҡытыусыһы Миҙхәт Байрамғолов ҡурайға һәйкәл ҡуйыуҙы ойоштора.Уның таждары етәү түгел ,\nә 29. Баймаҡ районы ҡурайсыларын сағылдыра ул.\n5. Фонетик күнегеүҙәр (ҡ өнө буйынса)\n6. Дәреслек менән эш.\nЙ.Солтанов «Ҡурай моңо»\n(Й.Солтанов тураһында һөйләнә, һүрәте күрһәтелә).\n7. Ишмулла Дилмөхәмәтов тураһында\n( Укытыусы һөйләй).\n8. Текст менән эш\n-сылбыр менән уҡытыу\n-һорауҙарға яуап биреү\n9. И.Дилмөхәмәтов тураһында видеояҙма ҡарау.\n10.Ҡурай музыка уйын ҡоралы ғына түгел икән…(укыусылар сығышы)\n-Ҡурайсылар,ғалимдар, тарихсылар иҫәпләүенсә ,күп быуаттар элек ҡурай эш кораллы ла булған.\n1.Ҡырағай бал ҡорттары ҡыуыш ағасҡа оялай.Кеше ҡыу ҡурайҙы кейәгә тығып , балы бармы –юҡмы икәнлеген белә ала. Кәрәҙгә батҡан ҡурайға бал тула, һәм кире алғанда балы ҡуша сыға.\n2.Кипкән ҡурай үләнен алып, эсенә кипкән сөрөк тултырып, йыуан башынан сөрөккә ут ҡапҡансы туҙ яндырып тораһың да йыуан яғы менән өҫкә ҡаратып солоҡ эсенә һөйәп ҡуйһаң , ярты сәғәт уйламай ҙа төтәй. Уңайлы , яңғыҙ кешегә төтәткесте алып , ҡуйып торғансы ваҡыт үтә.\n3.Ағасын йығып, кемдер балын алып киткән, ә көндәр һыуыта,көҙ, бал корттары астан үлеүе мөмкин. Бал ҡорттары ағас эсенән буйлап юғары киткән, улар ағастың ҡайһы өлөшөндә икәнен билдәләгәндә, ҡурайҙы ағас тишегенә ҡуйып, тыңлап табалар. Бал корттарын алып ҡайтып, һәләк булыуҙан ҡотҡарып ҡалалар.\n4.Көҙгө аяҙ көндәрҙә бур ҡорт- ҡунаҡтар менән һаҡсы ҡорттар араһында ысын һуғыш башлана. Бына шул саҡта ҡурайға он һалып, умартасы умартаның кейәһенә ҡуя. Бур ҡорттар килеп , бал урлап, онға мансылып, үҙенең умартаһына ҡайта, һәм эҙе ҡала. Умартасы һауытҡа әҙерәк бензин һалып , умарталыҡ эргәһенә ултыра. Бур ҡорт был еҫкә башҡаса килмәй.\n11. Башҡортостандағы башҡа ҡурайсылар менән таныштырыу.\nВидеояҙма карау.( Азат Айытҡолов, Юлай Ғәйнетдинов, Роберт Юлдашев һ.б.)\n-Был дәрестә нимәләр белдегеҙ? Кемдәр менән таныштығыҙ?\n-Ҡурай –хистәр ташҡыны , моңдар даръяһы, көйҙәр шөһрәте.\nШ.Бабичтың «Ҡурайға» шиғыры уҡыла.\nӨй эше: Дарыу үләне буларак ҡурай(материалдар)\nНомер материала: ДA-010420


1 Күңелдәр зыяраты ҡайҙан?\n2 Тәү инешең нимә?\n3 Йәшәйеш кануны ул — һынауҙар аша үтеү!\n4 Бар нәмәнең дә башы — дин\n5 Тәү асылыңа ҡайт\n6 Кеше ғүмере — күҙ менән ҡаш араһы\n7 Доға — һорау тигән һүҙ\n9 Сирҙәр — тынғылыҡ белмәүҙән\nКүңелдәр зыяраты ҡайҙан?Үҙгәртергә\nЭреле-ваҡлы бала-саға урам буйлап саба. Толомдары ғына елферҙәп ҡала. Араларында билен биштән быуып донъя көткәндәре лә, яңы ҡул араһына керә башлағандары ла, әсәй итәгенән саҡ төшкәндәре лә бар. Ниәттәре — тағы ла бер тапҡыр Маһия инәйҙең һиҙгерлеген тикшереп ҡарау.\nҒәйшә оләсәйем көнө буйы өйҙә булмаясаҡ. Ә уның өйө алдында космея үҫә. Беҙ шуны өҙгән булып ҡыланасаҡбыҙ. Маһия инәй күрше-күләненең ышаныслы күҙе, һаҡ ҡолағы, штатһыҙ ҡарауылсыһы. Донъяларына күҙ-ҡолаҡ булырға үтенһә-үтенмәһәләр ҙә, ул һәр саҡ һаҡта! Ә инде һынау үткәреүебеҙ — инәйҙең фиҙакәрлегенә бары оло хөрмәтебеҙ генә.\nБеҙҙең байтаҡ йолаларыбыҙ бар. Береһе — яңғыҙ йәшәгән, кеше көнлө инәй-бабайҙарҙы бүлешеп алғанбыҙ. Беҙҙең тирәнең ҡурсауында Динислам бабай менән ире һуғышта ятып ҡалған Хәҙисә инәй. Динислам бабайға иҙәнен йыуып, һыу килтереп бирәбеҙ. Ә ул ҡыуаныстан шундуҡ магазинға йүгерә, прәник һатып алырға. Тик ярҙамыбыҙ һис кенә лә прәник өсөн түгел, ысын күңелдән эшләнә. Хәҙисә инәйҙе, ҡыҙы өйҙә булмаған сағында хәстәрләйбеҙ. Шулай ҙа, уларға ярҙам итеүҙә Шәрәфулла бабайҙың ҡыҙҙарына етешкәндәр юҡ.\nШәрәфулла бабай үҙе бер хикмәт. Беҙ уның күҙ осонан ысҡынғаныбыҙ юҡ. Ҡыйыш баҫһаҡ, төҙәтеп кенә тора. Ә уның иң-иң хикмәте, ҡыштың буранымы, сатлама һыуығымы — һәр саҡ матур итеп мәке уйып ҡуя.\nМаһия инәй беҙҙең биләмәгә кермәй. Инәйгә ярҙамыбыҙ — йылына бер тапҡыр ғына була торған күңел байрамыбыҙ ул. Яҙ етеп, һыу таҙарып Нөгөш үҙ ярҙарына ҡайттымы, бөтөн бала-саға һыу буйында. Оло керҙәрҙе йыуабыҙ, ҡашығаяҡты йышабыҙ, самауырҙарҙы ялтыратабыҙ. Үҙебеҙҙекен бөтөү менән, йыйналышып Маһия инәйгә китәбеҙ өмәгә. Өйөнән башлап, йыуа-йыша, таҙарта торған бөтә эштәрен атҡарып бирәбеҙ.\nКерҙәрҙе, түшәктәрҙе сайҡатып элеүгә инәйҙең табыны ҡоролған да була. Уртала майлы бутҡа. Хистәре ташып-түгелеп, күңеле булып бөтәлмәй, инәй бутҡа эсенә кәнфиттәр төртөп сыға. Кәнфитте айырым һурһаң тәмле лә ул. Беҙҙең ҡалаҡтар, һиҙҙермәй генә бутҡаның кәнфитһеҙ ерҙәренән йөрөргә тырыша. Шулай ҙа беҙ инәйгә сикһеҙ рәхмәтлебеҙ. Ошо күңел байрамы өсөн!\nШул бала-сағалар — Ил киңлектәрендә сәселдек инде. Иҫәндәребеҙ — сал сәсле оләсәй һәм олатай. Ауыл йәме инәй, бабайҙарҙарыбыҙ — гүр эйәләре. Урындары йәннәттә булһын!\nТик йөрәк кенә һыҙлай. Уларҙан алған күңел йылыһын ниңә беҙ бирәлмәнек балаларыбыҙға? Ҡасан, ҡай төштә ерләнек күңел һуң ул күңел йомартлығын? «Тимур командаһынан» килгән балалар аҡса һорағас, биргән аҡсамды әҙһенделәр,- тигәнгә хәҙер кем икән аптырар?\n«...Ауыл йәме инәй, бабайҙарыбыҙ — гүр эйәләре. Урындары йәннәттә булһын. Тик йөрәк кенә һыҙлай. Уларҙан алған күңел йылыһын ниңә беҙ бирәлмәнек балаларыбыҙға? Ҡасан, ҡай төштә ерләнек һуң ул күңел йомартлығын?» Яуабын таптым буғай...\nТәү инешең нимә?Үҙгәртергә\nҮҙгәртеп ҡороуҙар заманы ине. Магазиндар — шыр стена. Иң тәү ихтыяж — тамаҡ хәстәре һәр кемдең үҙ тернәкселлегенә терәлеп ҡалды. Беҙ ҙә, мөмкинлегебеҙҙе барлап, ҡош-ҡорт ишәйтергә ниәтләнек. Эш ем өлкәһенә килеп терәлде. Мал сөгөлдөрө сәстек. Эргә-тирәләге кесерткәнде, сөгөлдөр япраҡтарын ашатып, көҙгә килтереп еткерҙек тә ул өйрәк бәпкәләрен, ҡар ятыуға үлән бөттө. Нисекме кәрәк, бер аҙ һоло таптыҡ. Тик ҡаҡҡа ҡалһа ҡалдылар, һолоға әйләнеп тә ҡараманы өйрәктәребеҙ...\nШул ғибрәттән бер фәһем яһаным үҙемә. Бишегеңдән эскәнең — һыумы, әллә ыумы, ашағаның — имме, әллә боҙоҡмо, тәү асылыңа нимә һеңдерелһә, шул ҡала икән фиғылыңда ахырғаса...\nТимәк, ныҡлы тотҡаһы булған затты ла, төҙәлмәҫ әүермәнде лә тәү инештән әүәләйҙәр.\nХоҙай Тәғәлә ир затына орлоҡто һалған ғына. Ниндәй ерлеккә сәсә, нисек сәсә — үҙенән! Зөфаф кисенең дә, ҡатының менән һәр ҡушылыу алдынан да, изгелекле бала һорауҙың да үҙ доғаһы бар. Ғәилә лә бер баҡса ул. Хәләл менән ашлайһыңмы, харам менәнме? Хәләл көсөң менән үҫтергән малың да харамға әйләнә, ислам ҡушҡанса салынмаһа.\nНиәт әйтеп, бисмилла менән башланамы һәр эшең? Шөкөр итә беләһеңме тыныс күгеңә? Һауаға? Эскән һыуыңа? Тереклегебеҙ унан бәйле булмаған донъя байлыҡтары теләгәндә уйландыңмы: шундай ерҙәр бар, күпме хаҡ биреп тә артыҡ бер тамсы ла һыу ала алмайһың. Һатып алырлыҡ булғанда ла, етештереүсеһе кеше түгел...\nЙәшәйеш кануны ул — һынауҙар аша үтеү!Үҙгәртергә\nТәүләп дивандан ҡолап төшкәнендә ҡыҙыма дүрт ай ине. Атаһы «тәрбиәне башларға ваҡыт еткән икән», — тине лә эшкә тотондо. Энә, ҡайсы, бысаҡ, эҫе сәйнүк, розетка кеүек ҡурҡыныс нәмәләрҙең һәммәһе менән дә «таныштырып» сыҡты. Минең бер нисә уҡталыуыма, ҡаты итеп «Күҙ яҙлыҡтырмай ҡарап ултыралаңмы өйҙә?», — тип туҡтатты ла, иң аҙаҡ яйлап ҡына дивандың япмаһын һөйрәй башланы. Ҡыҙым сатырман үрмәләй, ҡоламаҫка йән тәслим тырыша. Һөйрәп төшөрҙө тәки атаһы. Шаҡ ҡатып ултырҙым, был һабаҡтарҙы ҡайҙан белә икән тип. Әммә ул дәрестәр онотолмаҫлыҡ булды миңә лә, ҡыҙыма ла...\nХоҙай хикмәте менән һәммәбеҙгә лә тойом ҡеүәһе бирелгән. Тойом аша фекер төйнәйбеҙ, танып беләбеҙ уратып алған мөхитте. Ҡапма-ҡаршы сифаттары аша яҡты-ҡараңғыһын, эҫе-һалҡынын, ҡоро-еүешен, ҡаты-йомшағын, имен-хәүефен, рәхәт-ҡыйынын, әсе-сөсөһен, һөйөү-нәфрәтте...\nИң ҙур хаталарҙың береһе: «Үҙем нужа күреп йәшәнем, балама ыҙа күрһәтмәйем», — тип, һәр нәмәнең тәмен үҙе татып-белеү бәхетенән уны мәхрүм итеү, «Барыһы ла бәхетле баласаҡ өсөн» тигән лозунг.\nҒүмер, көс-кәр мәңгелек түгел. Нисек кенә теләмәйек, юлына түшәк булып, ахырынаса оҙатып барыу мөмкин була торған хәл түгел. Теплица шарттарында үҫтерелгән бала беренсе «ҡырауҙа» уҡ киңгәйәсәк. Бәләкәй генә ҡаршылыҡтан да бәлтерәп төшәсәк. Ә иң аяныслыһы, «үҙ туҡһаны ғына — туҡһан», кисерештәрен ауыҙлыҡлай белмәҫ, тәҡәббер, яһил әүәләнәсәк.\nЮғиһә, ниңә әле бала-саға, хатта өлкәндәр араһында ла мода китте: берәү миңә ҡарамай тип, йә иһә минеңсә булманы тип кенә муйынын элмәккә тығып, яҡындарын шуның менән шантажлап ҡына торғандар? Бер нәмәнең дә бәйәһен, ҡәҙерен белмәҫ туң күңелдәр?\nБуйы ла, аҡылы ла, рухы ла тигеҙ үҫкән бала үҫтерәм тиһәң, тәғәйен генә рецепт берәү ҙә бирәлмәҫ. Ә бына ғәрибен, ҡиблаһын ләззәт тә үҙе генә тип белгән хайуани затты нисек әүәләмәҫкә?\nМеңәр-меңәр йыллыҡ тәжрибә бар инде: иман тәрбиәһе, хеҙмәт тәрбиәһе, тормош һынауҙары аша сыныҡтырыу; үҙенә ҡағылған бар өлкәлә яуаплылыҡ тәрбиәләү, шулай уҡ үҙ ғүмере менән ҡылыҡтары өсөн дә. Йәшәйеш ҡануны ул — һынауҙар аша үтеү!\nБар нәмәнең дә башы — динҮҙгәртергә\nУлтырағыраҡ класс булдыҡ. Тәнәфес мәлдәрен күберәк фәлсәфәүи темаларға һөйләшеп үткәрә инек. Бер мәл фекер төйөнөбөҙ «ниндәйҙер илаһи көс булырға тейеш» тигәнгә килтереп сығарҙы. Шул һығымтабыҙға ҡапылғара баҙап, аптырап ҡалдыҡ. Минең икеләнеп, урап һөйләргә маташыуыма Гәүһәр көйҙө лә китте. «Ниңә исемен әйтеп һөйләмәйһең, ул бит Алла», — тине. Ошо иҫкәрмә йылдар һуҙымында оҙатып килә. Аманат булып! Кәйкәләмәҫкә, һәр әйберҙе үҙ исеме менән атарға!\nБына ни ҡасандан йөрәгемде бер һорау өйкәй: ниңә әле дин юлына баҫҡандың күбеһе, хатта имам булып йөрөгәне лә ғәм алдында баҙай ҙа тора. Ғәйеп эштә тотҡандар тиерһең. Бар сығыштары баҙнатһыҙ ғына «Дин бит зыян итмәй» тип аҡланыуға ҡоролған. Шул уҡ фекер мөфтийҙәрҙең вәғәздәрендә лә сағылып ҡалғылай. Ә бит тап дин барыһының да башы. Унда бөтәһе лә ғәҙел, аныҡ, теүәл итеп билдәләнелгән:\nхәләл менән харам;\nфарыз менән мәкруһ;\nйәмәғәт менән ғаилә;\nҡатын менән ир әҙәбе, бурыстары;\nата-әсәнең балаларына, балаларының ата-әсәләренә ҡарата вазифалары;\nҡыҙ бала менән малай әҙәбе;\nмәктәп балаһының әҙәбе;\nтуғандарҙың үҙ-ара мөнәсәбәте;\nкүрше-күлән менән мөнәсәбәттәр;\nмохтаждар менән етемдәр, ҡунаҡ менән юлсыларға ҡарата бурыстар;\nфәҡирҙәр менән байҙар хәле;\nтормош биргән бөтә ниғмәттәргә (тән, йән, байлыҡ, ер-һыу, һауа) мөнәсәбәт;\nетәксе менән уның ҡул аҫтындағыларҙың мөнәсәбәте;\nматди менән рухи тормош сиктәре.\nДонъя бутау, ыҙғыш башы, йәнҡыйыш, ҡантүгеш, бола башында дәһрилек, иманһыҙлыҡ ята. Шуға ла һәр мосолман балаһының тәрбиәһе иман шартынан башланған. Мәҙрәсә юҡлыҡтан ғына балалар уҡытылмай тормаған. Күп кенә хәлле кешеләрҙең, муллаларҙың өйө уҡыу-уҡытыу урыны итеп файҙаланылған. Ундағы һабаҡ биреүсе абыстайҙарҙың, муллаларҙың белем дәирәһенә аптырайһы ғына ҡала. Ярай, ир заттары әллә ҡайҙарға китеп белем алғанда ла, ҡатын-ҡыҙҙар бит ҡырға китеп уҡымаған. Шулай ҙа төрки, фарсы, ғәрәп телендә уҡып, яҙып иркен аралашыу ғына түгел, шиғриәте, сәсмә әҫәрҙәре менән хәбәрҙар булғандар. Поэмаларҙы яттан һөйләп ултырыусылар ҙа әҙ булмаған.\nӘ иман шарты өйрәтелмәгән бала булғандыр тип уйламайым. Нигеҙ булып Хәкимә оләсәйемдең һөйләгәндәре тора. Миңә оләсәйле булыу ғына түгел, ә уның иң һөйөклө ейәнсәре булыу бәхете лә тейҙе. Өй эсендәге барлыҡ эштәр икәүебеҙҙең елкәһендә булып, уның янында үтте баласағым. Бик тә ғәҙел, талапсан, тоғро һүҙле булыуы менән ихтирамлы булды ил эсендә. Энә күҙәүенән үткәрер ине һәммәбеҙҙең уң һәм һул ғәмәлдәрен. Уның бәйән иткәндәрен яҙып алырға кәрәклеге башыма етмәгән. Шулай ҙа ниҙер һеңеп ҡалған.\nӘ ул яҡын тирәләге генә түгел, әллә ҡайҙарҙағы мәҙрәсәләрҙе лә белеп һөйләп ултырыр ине. Күп итеп «Ғәлиә» мәҙрәсәһен иҫкә алыр ине. Томаналығым менән ул өлөштәрен ҡолығыма ла элмәгәнмен, йәнәһе лә иҫкелек ҡалдығы миңә нимәгә тип. Айырым яҙмыштар ғына түгел, тотош ил һемерҙе инде дәһрилектең һурпаһын. Бына хәҙер ҡоҫтора ғына. Үлем хәлдәре элек тә әҙҙән булмаған. Шулай ҙа халыҡ артҡан, ишәйгән. Ырыуы менән сырхау булып ултырмаған. Хәҙер һәр икебеҙ — сирҙәр гөлләмәһе! Гайморит менән геморройҙың ғәҙәти лексиконға инеүе лә беҙҙең заман «ҡаҙанышы». Башта икеһен айыра алмай ултырыла торғайны, ҡайһыныһы нимә аңлата әле ул, тип.\nӘле инде һәр икебеҙ «аяҡлы энциклопедия» медицина өлкәһендә! Мәктәп йәшенә саҡ еткән туғаныма, «Ныҡ ҡысҡырма, өйрәктәреңә инфаркт була» тип шаяртһам, бик етди генә яуап алдым. «Юҡ, булмайсы, улар бит йәш әле, холестериндары күп түгел әлегә», — ти.\nТәү асылыңа ҡайтҮҙгәртергә\nТағын күңелемдән сыҡмай йөрөгән бер хикмәтме, ғибрәтме хикәйәт бар. Бер ҡарттың ике улы булған. Ир еткәс, улдың береһе үҙенә тейеш мөлкәтте һорап алған.\nАлған да, ғәйеп булған. Күп йылдар үткәс, ҡайтып ингән улын, атаһы, тиргәр урынға, тубыҡланып ҡаршы алған. Быны күреп торған икенсеһе үпкәләгән. Нисек инде, донъяһын тарҡатмай бөтәйтеп, атаһына таяныс булып йәшәгән улына бер рәхмәт һүҙе юҡ. Ә атай малын туҙҙырып, берәҙәк булып йөрөгән улға шундай хөрмәт күрһәтелеүен аңлай алмаған.\nТәрәнерәк төшһәң, фәлсәфәүи мәғәнәһе бик тәрән был хәлдең. Ә шулай ҙа, моғайын, ярылып ятҡаны шулдыр: ҡартты бит улының тере ҡайтыуынан элек, аҙашҡан йәненең туғры юлға ҡайтыуы тубыҡландырған. Сәбәптәре ниндәй булған хәлдә лә, атай тупһаһына ҡайтып йығылыу — инешкә, тәү асылыңа кире ҡайтыу, тәүбәгә килеүҙер ул. Туғры юлға сығайым тип маташҡан ейәнсәрен күрһә, оләсәйемдең дә шатлығының сиге булмаҫ ине. Юлым оҙон-оҙаҡ, урау-мурау, тайғаҡ-майғаҡ, соҡор-саҡырлы булһа ла, инеше — оләсәйем тупһаһы, уның алғышы, доғалары, фәтихаһы. Тайғанымда, сетерекле хәлдәремдә, юл саттарында ҡаңғырғанда, оләсәйем өйрәткән тылсым һүҙҙәре: «Эй, Хоҙайым, теләктәремде ҡабул ит, ярҙамыңдан ташлама» ҡотҡара ине...\nКеше ғүмере — күҙ менән ҡаш араһыҮҙгәртергә\nЮлға сыҡҡанда, ул ҡәҙәрем һыуыҡ һымаҡ түгел ине. Эт әсәгендәй урамдарҙың осона сыҡҡансы уҡ бирештек. Кире боролорға булғандыр ҙа, тик алда һанаулы ғына каникул көндәре. Ҡояш сыҡҡанда бигерәк тә әсе һыуыта шул. Һабантуй яланына еткәндә шаҡырайып туңғайныҡ. Аяҡтар, ныҡышып-ныҡышып йыбырлаһа ла, бик ырата алмай шул.\nЗИЛ машинаһы ҡыуып еткәндә, ҡул күтәрерлек түгел инек. Шофер, ҡулыбыҙҙан сумкаларҙы ысҡындырып ала алмай, ҡатҡан һыныбыҙҙы бөгөп кабинаға индерә алмай оҙаҡ мәшәҡәтләнде. Күпмелер барғас, тәнебеҙҙең сәңкеп-сәңкеп һыҙлауы үҙәктәрҙе өҙҙө генә. Ағай әрләй: «Юлым төшмәһә, үлә инегеҙ бит. Ял көнөндә осраҡлы ғына сығып киттем», ти. Кем, ҡайҙан икәнлеген һорашырға башҡа килмәгән. Иҫән микән, белмәйем. Бөгөн булһа, йыһан ҡәләменән өҙөлмәй яҙылып тотор рәхмәтебеҙ бар ҡотҡарыусыбыҙҙың ғәмәл дәфтәренә! Гәүһәр менән икебеҙҙән!\nҠулымда сабый... Юлым да яҡындан түгел... Баҫып барған уй-кисерештәремдән онотолоп киттемме, арыуҙан, томранан иҙерәнемме... Барса һиҙеү нөктәләрем көпләнгән дә ҡуйған. Эстән, төпкөлдән, һаҡ ҡына тауыш биргән хәүеф ҡапылғара аңыма барып етмәне... Таш юлдан сыҡҡаныбыҙҙы, сиҙәмдән китеп барғаныбыҙҙы...\nАлағуяндың текә ярын аңғарып, шоферға боролоп ҡараһам, күҙҙәре йомоҡ! Өнһөҙ, тынһыҙ ҡаттым! Бары тәнемдең һәр күҙәнәге генә ниҙер тип ялбара һымаҡ ине! Тик бына хәтерләмәйем, нимә тип икәнен генә... Остоҡ тигән уйға килеп еткәнемдә, машина ярҙың иң ҡырында ине, иң һуңғы сиктә... Тормозға баҫылғанын, машинаның әкренәйгәнен тойманым. Нимә туҡтатты ул машинаны, башым етмәй әлегәсә. Ышанмайса, шоферға боролоп ҡарағанымда, күҙҙәре шар асылып, бер нөктәгәме, әллә сикһеҙлеккәме текәлеп шаҡ ҡатҡайны...\nБөрйән-Белорет юлы һалынып бөткәйне. Асфальт юл. Мотоциклда елдерәбеҙ генә. Мин Рәилдең арҡаһына башымды һалғанмын да, тиҙлектән, көндөң матурлығынан, юл ситендәге йәшеллектән бар донъяға мөкиббән китеп барам. Шуға, мотоциклдың ниңә, ни өсөн туҡтағанын, Рәилдең ниңә бер һуҙ ҙә өндәшә алмауын, йөрәген тотоп ултырыуын шундуҡ төшөнә алманым. Өнһөҙ генә ымға алдымды ҡарағайным... Күргәнемдән әле булһа арҡам өшөй. Китеп барған юлыбыҙ тапҡырынан алдыбыҙҙа оҙон, тар, тәрәәәәәән соҡор ҡалған ине юлсыларҙан. Беҙ ип-иң ситендә торабыҙ... теге һәм был донъя сигендә...\nҠайтып киләбеҙ. «Ҡәйнә теле» бөгөлөшен үткәйнек инде. Мотоциклға ниҙер булды. Әйтерһең, күҙгә күренмәҫ йән эйәһе рулде шаҡара ине. Ирем күпме тырышһа ла, ҡаршы юлға барып сыҡтыҡ. Ә ул яҡта юл сите текә лә, бейек тә. Хатта, бер мәл шылып, бер өйҙө бар ҡаралтылары менән күмеп тә ҡуйғайны. Шунан һуң, юл ситенә ҡоймалар һуҙҙылар. Ниндәйҙер бер мәлдә, Рәил ҡоймаға тибеп өлгөрҙө. Шул ғына һаҡлап ҡалды аҫҡа осоуҙан…\nКөҙ. Ҡар яуып үткән ине. КамАЗ менән Баҙалға менеп барабыҙ. Түбәһенә етерәк юл ҡырҡа һулға ҡайырыла, текәрәк тә. Инде нисәнсе мәртәбәгә ынтылабыҙ, машина менеп етә алмай кире шыуа.\nСираттағы сигенгәнендә, тәҙрәнән тышты ҡараным. Минең яҡтан юлдың сите юҡ ине. Урынына һыу менән ашалған тәрән ур! Юлға тәгәрмәстең яртыһы ғына эләгеп тора... Урыҫтарҙан животный страх тигәнде ишеткәнем бар ине. Нисек була икән ул хайуандарса ҡурҡыу, тип аптырай инем. Бына белдерҙе инде Хоҙай Тәғәлә! Иң ныҡ ҡурҡыу табанда ла, йөрәктә лә түгел, ҡорһаҡта була икән! Уртала ултырған апайым бер ни ҙә һиҙмәй ҡалды. Шофер ғына миллиметрлап сигенеп, кире ҡайтмаҡтан һалдырҙы ғына!\nКеше ғүмере — күҙ менән ҡаш араһы, — тиер ине оләсәйем. Нисә тапҡыр шуны сабыр ғына иҫкәрткән Хоҙай Тәғәләмә шөкөрәнә ҡылыһы ғына... Уйымда шундай осраҡтарымды барлайым барлайым да, осраҡлылыр тип әйтергә тел бармай...\nДоға — һорау тигән һүҙҮҙгәртергә\nҠош киҙеүе тигән хәбәр сыҡты бер заман. Өй һайын йөрөп прививка эшләргә булып киттеләр тауыҡтарға. Бер өйөр ир-атҡа аптырауҙан, шар-шор килгән тауыҡтарҙың тауышынан, һыйырым картуф баҡсаһына сабып сығып китте.\nҠарҙың тәрәнлеге! Егеттәрҙең ярҙамлашырға тырышыуынан өркөп, көрт эсен тағы ла нығыраҡ йыра. Ҡуй, китегеҙ, тип сығарып ебәрҙем дә ул, үҙем ни ҡылырға белмәйем. Арала ҡар аралаш тиреҫ өйөмө ята. Тегеләй еңел генә ырғығайны ла, кире сығырға баҙмай. Үҙе саҡ йөрөй, ана-бына быҙауларға тейеш.\nБыл комбикормаға сыҡмаҫ микән тип биҙрәне күрһәтеүем булды, һыйырым ҡарһаланып тиреҫ өйөмөнә килеп тә менде, ҡойма менән тиреҫ араһындағы уйымға ауҙы ла. Аяҡтары ғына ҡалҡып тора. Һарай алдында зыр әйләнәм, үрелеп урамды ҡарайым. Баяғы егеттәр юҡ булған. Яҡын тирәлә ярҙам итәрлек бер ир заты юҡ.\nКемдер ышанмаҫ. Эске тауыш (чревовещание) тигәнде әҙәби һүҙ тип кенә ҡабул итә инем. Ә бында «Хоҙайым, ярҙам ит!» — тигән тауыш үҙенән-үҙе килеп сыҡты эсемдән, төпкөлдән. Мин боролоп ҡарауға, ниндәйҙер мөғжизә һыйырымды уйымдан күтәргән дә, уныһы күҙ эйәрмәҫтән зыр әйләнеп, сабып килеп тә сыҡты. Инде бының быҙауы имен микән тип ҡайғырам. Шөкөр, өсөнсө көндө быҙауы менән ҡаршы алды мине. Һин дә мин!\nҠустымдың улы ныҡ илаҡ булды. Тәҡәт кенә юҡ. Әсәйем «Сәрүәр инәйеңә алып барып, имләт әле», — тип миңә инәлә. Киленде ыңғайлатырлыҡ түгел, бушты юҡ менән ҡаңғырмағыҙ ти ҙә ҡуя. Бер көн эштән ҡайтһам, әсәйем үпкәләп, күҙ йәше түгеп илай. Киттем аптыраштан. «Баланы килтерә алмайым, әсәйемдең һүҙен дә йығалмайым, нишләргә?», — тим.\nИнәйем, тик ултырма, тип алдыма ҡалын дәфтәрен биреп ҡуйҙы ла, ниндәйҙер доғаларын уҡырға ултырҙы. Ни ғилләнән илағандыр инде бала, шым ғына хәлдәрен белгәндә тынысланғайны. Ә теге дәфтәрҙә Ҡөръәндәге аят-сүрәләрҙең исемдәре, номерҙары күрһәтелеп, нимәләрҙе дауалағаны яҙылған ине. Өлгөрә алғанымды яҙып алдым.\nЙәй көнөнөң бөтмәҫ-төкәнмәҫ ул-был эштәрен теүәлләүемә, юл айҡан ғына туҡталған апайым әүен баҙарына киткәйне инде. Эргәһендә йоҡаҡ ҡына китап ята. Доғалар китабы. Ә был мәлдә ундай әҙәбиәт саҡ күренә генә башлағайны. Ниңәлер тоттом да уртаһынан астым. Ғәжәпкә ҡалдырғаны, араҡынан тиеп яҙылған доғалар ине унда.\nИң беренсе, «Шундай әхләҡ өлгөһө булған мосолмандарҙа бындай доғаның булыуы мөмкинме икән?» — тигән уй булды. Әйләндерҙем, тулғандырҙым, тик күҙем алдамай ине: биттең ике яғын да тултырып өсәр доға яҙылған. Барыһы ла араҡынан. Яҙып алайым тиһәм, йоҡо баҫып хәлде ала ла ҡуя. Иртән күсерермен әле тигән өмөтөм дә килеп сыҡманы. Таң менән ҡайтты ла китте апайым. Ҡайышты ғына эскенәм!\nИкенсе йылына йәнә килеп төштө апайым. Тик бына дүрт күҙ менән теге китапты көтөп алыуым ғына бушҡа булды. Күпме эҙләһәм дә, тапманым ул доғаларҙы! Бәлки, икенсе китабыңдалыр тип ныҡышам. Апайым аптырай. «Китабым ошо ғына, әммә ундай доғаларҙың булғаны ла юҡ», -ти.\nЭсем бошҡанды күреп, Ҡөръәндәге 66-сы сүрә араҡынан бит ул, — тип күрһәтә. Ышаныр-ышанмаҫ, аяттарын ике биткә самалап ҡарайым, тура килә. Күп уйланым теге мөғжизәне: күҙемә бушҡа күрһәтмәне лә инде Аллаһы Тәғәлә тип; алты бүлеккә бүлеп күрһәтеүе лә юҡҡа булмағандыр, бөткәнсе күсерергә хәле етмәһә, бер өлөшөн булһа ла күсерһен тигәндер ҙә...\nБараһы ер яҡындан түгел. Үтәһе юл бик икеле-микеле. Күкте иңләгән болоттар, ергә түшәлә яҙып, өшәнес томан аша бөрсөктәрен сәсә лә сәсә. Көн арыуланырына ышаныс булмаһа ла, сәфәр сыҡмай сарабыҙ юҡ. Борт тулып ултырыштыҡ. Әммә өҫтөбөҙ асыҡ. Барып еткәнсе ҡоро еребеҙ ҡалмаҫ инде тип, әхирәтемдең ҡыҙ ғынаһына ҡарайым. «Эй, бынау баланы йәлләсе», — тип Хоҙайыма инәләм. Бер аҙҙан түбәбеҙҙә бәләкәс кенә зәңгәр уйым хасил булды ла, ахырғаса эйәреп барҙы...\n«Колһуалла доғаһы мине һуғыш яланынан имен алып ҡайтты» — тип һөйләр булған шайморатовсыларҙың береһе. Бер саҡ үтә лә ауыр хәлдә ҡалалар. Өҫтәренә ябырылып танктар килә, ә һис ҡаршы торор әмәлдәре булмай. Шул саҡ уның теленә «Ҡолһуалла» доғаһы килә. Уҡып ебәреүе була, танктар кире боролоп китеп тә бара...\nҠыйралыш, ҡан һәм күҙ йәше аша хәрәбәләр, мәйеттәр өҫтөндә империялар ҡорған күп шәхестәрҙе беләбеҙ. Вәхшилектәренә күҙ йомоп, бөйөктән бөйөккә ҡуйып ололарға ла аптырамайбыҙ. Ә бына Мөхәммәт (с.ғ.с.) тураһында һүҙ сыҡтымы, йөҙ сөйөрөү башлана. Тәҡәбберлек һын ҡоромалы. Бар ым-ишарат, ҡиәфәт — уны телгә алыусының донъянан артта ҡалғанын еткереүгә йүнәлтелә.\nӘ бит Мөхәммәт (с.ғ.с) пәйғәмбәр ҙә, оҫта полководец та булған. Ул да хәлифәлек төҙөгән. Ул да ҡорал күтәргән. Тик күтәрелгән ҡылысҡа ҡаршы ғына! Бер кемде лә дингә саҡырыу көскә нигеҙләнмәгән. Хатта был аяттар менән нығытып тыйылған! Бары 23 йыл эсендә аҙғынлыҡҡа батҡан, юлдан яҙған, әшәкелектең сигенә сыҡҡан халыҡтан инсафлы, әҙәпле, күңелдәре паҡ, йәшәйештәре һөйөү менән һуғарылған бөйөк халыҡтың дәүләтенә нигеҙ һалған.\nҒәрәп хәлифәлеге дәүерендә фән, сәнғәт, иҡтисад ҡолас ташлап алға киткән. Хатта донъя үҫешенән меңәр йыл алдын торған асыштар яһалған. Гөрләп сәскә атҡан ысын мәғәнәһендәге цивилизация ҡалдырған! Ә ҡалған империялар полководецтарҙың үҙҙәренең күҙ алдында тиерлек емерелеп төшкән. Оҙағыраҡ йәшәгәндәре лә ҡорал көсө менән генә тотолған. Ә аҙағы бер булған: көҙрәтенән килгән бөтә хаштаға, эшәкегә, аҙғынлыҡҡа батып емерелгән... СССР тигән империябыҙ ҙа... Умыртҡаһы барҙа, бишектән иман һеңдерелгәндәр иҫән саҡта, ныҡ ине әле ул. Юғары технологиялар ғына прогресты аңлатмай шул.\nФәйләсуфтар әйтә бит: ҡайҙалыр китеп барыуың алға барыуҙы аңлатмай әле, бәлки тап кирегә йүнәлгәнһеңдер...\nСирҙәр — тынғылыҡ белмәүҙәнҮҙгәртергә\nВаҡыт! | Мосолмандар гәзите | Динеңде бел! 22 февраль, 2014 йыл\n..."Хаҡиҡәт ҡайҙалыр эргәлә", — тигән популяр әйтем бар («Истина где-то рядом»). Һәм уйланырға һәләтле һәр кеше ана шул хәҡиҡәтте эҙләү менән мәшғүл. Ундай кешеләрҙең һәр кеме тиерлек үҙе тирәләй күпмелер йәмәғәт туплауға ла өлгәшкән. Шул уҡ Цойҙар, Высоцкийҙар ҙа «ҡайҙалыр хаҡиҡәт эргәһендә» йөрөнөләр-йөрөнөләр, әммә ул хаҡиҡәттең барыбер асылына барып етә алмай үлеп киттеләр. Үҙебеҙҙең башҡорт зыялыларынан да күп кенәләре ана шулай хаҡиҡәт тирәләй өйрөлөп ғүмерҙәрен уҙғарҙы һәм уҙғара...\n…Ҡөръәндә бит бөтә мөһим һорауҙарға ла яуаптар бар. Ул китаптың икенсе исемдәре лә — «етәкселек итеүсе», «дөрөҫлөктө ялғандан айырыусы». Йәғни, Ҡөръән — тап ана шул күптәр таба алмаған инструкция ул, һәм ниндәйҙер айырым кеше тарафынан да уйлап сығарылмаған, ә беҙҙе бар иткән һәм беҙҙе иң яҡшы белгән Аллаһ тарафынан беҙҙең өсөн ебәрелгән... Ә ниңә кешеләр Ҡөръән менән етәкселек итергә теләмәйҙәр? Беренсенән, күптәргә тәкәбберлек ҡамасаулаһа, икенсенән, ҡайһы берәүҙәр хаҡиҡәтте ҡабул итә белмәй...\n...Тик Аллаһ күрһәткәнсә йәшәп кенә кеше хаҡиҡәтте асыр, ысынлап та уңышҡа ирешер һәм был донъяла ла, теге донъяла ла ысын бәхетен табыр. «Ислам» һүҙе лә бит «тыныслыҡ», «сәләмәтлек» тигән һүҙҙәрҙән яһалған.\nВаҡыт! | Мосолмандар гәзите | Динеңде бел! 21 февраль, 2014 йыл\n..."Мосолман туғанығыҙға үҙегеҙгә теләгән кеүек яҡшылыҡ теләй башламайынса, иманығыҙ камил булмаҫ". Мөхәммәт пәйғәмбәр ғәләйһиссәләм Аллаһы Тәғәлә Ҡөръәндә әйтә: «Иманлылар — бер-береһенә туғандар...», — ти («Бүлмәләр» сүрәһе, 49:10 йыйынтыҡтарынан). Үҙ мосолман туғаныңа үпкә тотоу бик хөрт ғәмәл һанала. Мөхәммәт пәйғәмбәр (саллаллаһү ғаләйһи үә сәлләм) әйткән: «Бер генә мосолманға ла үҙенең дини туғанына өс көндән артыҡ үпкәләп йөрөргә ҡушылмай. Әгәр уларҙың үҙ-ара үпкәләшеүҙәре ошо ваҡыттан артығыраҡҡа һуҙылды икән, ул саҡта берәүһе икенсеһенә барып сәләм бирергә тейеш. Әгәр тегеһе яуап итеп сәләм бирһә, ул саҡта икеһе лә әжерен алыр. Әгәр яуап итеп сәләм бирмәһә, ул үҙенең дә, теге кешенең дә гонаһын үҙенә йөкмәр. Ә бер-береһенә сәләм биргән мосолмандар, улар, тимәк, бер-береһенә үпкә тотмайҙар» (Әбү Дауыт хәҙистәр йыйынтығынан).\nОлолар элек сирҙе рәнйеү тип атайҙар ине. Әгәр көйөп кенә бараһың икән, ашҡаҙан-эсәктә сей яра яһала, һарыу ҡайнау бауырҙы емерә, иргәләшеп кенә тороуҙан талаҡ таша, күрәлмаусанлыҡ — күҙгә бәрә, йоҡоһоҙлоҡ, баш сирҙәренә алып килә... Күңел рәнйеше, кисерә белмәүҙән дә (хатта үҙ-үҙенә аяуһыҙҙар була) яманыраҡ ҡыйралыш булмайҙыр эсеңдә.\nИң ҡатыһы — үҙеңде лә, нәҫелеңде лә киҫә торған яман сирҙер. Табиптар ҙа һорай бит, нәҫелеңдә бар инеме шундай сир тип.\nБер мәл тәжрибә үткәргәндәр: һарыҡты бүре торған ситлек эргәһенә ҡуйғандар, икенсеһе тыныс урында торған. Бер төрлө тәрбиәгә ҡарамаҫтан, бүре янындағыһы синеккәндән синеккән генә. Хәл-торошо үҙгәреп кенә торған донъя ла дини тәрбиә алмаған әҙәми зат өсөн нәк ана шул хәүеф янап торған бүре кеүек ул.\nЙә, әйтегеҙ әле, кемебеҙ өсөн донъяүи мәсьәләләр, йәшәйеш өлкәһе — ҡарурман түгел? Көрәш тә көрәш тип, заманында кеше етешһеҙлеген тәнкит күҙлеге менән бизмәнләргә өйрәндек тә ул.\nТик үҙеңдән дә үҙеңә дошманыраҡты табып булмай, — ти халыҡ аҡылы. Йәғни, һау йәшәү рәүеше — иң әүәле күңел тыныслығы, эске ныҡлыҡ. Тынғылыҡ белмәү бит — сабыр итә белмәүҙән!\nЕр ҡуйынына һалып аятын уҡытҡас, барсаһы ла эркелешеп тә, берәмләп тә һурылып-һурылып ҡайтып бөттөләр. Иңемдәге ҡара ҡайғыларым менән ойоғанмын. Һандуғас һайрауына уянып киттем... Баш осомда ғына, тәҙрәгә һырылып ҡына һайрай! Шундай өҙөлөп-өҙөлөп, көслө итеп, йән әрнеүе менән! Ҡай мәл башлағандыр, таң һыҙылғанса туҡтаманы. Ни тип кенә әйтәһе килгәндер инде...? Ошоғаса ла, аҙаҡ та бындай ҙа әрнеүле йырҙы ишетмәнем...\nСығанағы — «https://ba.wikibooks.org/w/index.php?title=Аҙашҡан_быуын&oldid=22309»\nПоследний раз редактировалась 24 июль 2020 в 19:52\nБыл бит һуңғы тапҡыр 19:52 24 июль 2020 үҙгәртелгән.


Башҡортостанда 30 йәшлек ҡатын яңы тыуған сабыйының ғүмерен ҡыйыуҙа ғәйепләнә // Хәл-ваҡиғалар | новости башинформ.рф\n13:15, 20 апреля 2018 Хәл-ваҡиғалар\nБашҡортостанда 30 йәшлек ҡатын яңы тыуған сабыйының ғүмерен ҡыйыуҙа ғәйепләнә Фото: «Башинформ» мәғлүмәт агентлығы\nӨФӨ, 2018 йыл, 20 апрель. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Әлфиә Әғлиуллина/.\nБашҡортостанда Сибай ҡалаһында 30 йәшлек ҡатын яңы тыуған сабыйын үлтереүҙә ғәйепләнә. Уға ҡарата енәйәт эше ҡуҙғатылған, тип хәбәр итә республиканың Тәфтиш комитеты.\n«Әлеге ваҡытта енәйәттең сәбәптәрен асыҡлауға йүнәлтелгән тәфтиш эштәре һәм оператив-эҙләү саралары алып барыла.Сабыйҙың үлем сәбәбен билдәләү өсөн суд-медицина экспертизаһы тәғәйенләнгән. Тикшереү дауам итә», — тип белдерҙеләр ведомствола.\nФажиғә 19 апрелдә кискеһен теркәлгән. Тәфтишселәр фаразына ярашлы, өй шарттарында бала тапҡандан һуң психикаһы боҙолған ике балалы 30 йәшлек ҡатын сабыйының ғүмерен ҡыйған. Ҡатын ауыр хәлдә реанимация бүлегенә оҙатылған. Уның дауалау учреждениеһында иҫәптә тормауы асыҡланған.\nТеги: сабыйҙы үлтереү


Юмор салаты » «Йәшлек» гәзите | Газета «Йәшлек» | Официальный сайт газеты Йэшлек\nГазета "Йәшлек" » Яңылыҡтар архивы » Конкурстар » Юмор салаты\n16.04.2011 Юмор салаты\nБаш ҡалабыҙҙағы Конгресс-холл ҡаршыһында торған бик күп егет һәм ҡыҙҙы күреп, әллә индермәйҙәрме икән, тип килһәм, баҡтиһәң, эскә үтергә һыу буйы сират икән. Ә бина эсендә кеше тағы ла күберәк. Йылдан-йыл командалар ғына түгел, улар өсөн «ауырыусылар» һаны ла, туған телендә көләмәстәр ишетеп, рәхәтләнеп көлөргә теләүселәр ҙә арта ғына бара.\nБыйыл «Шаян уйын» етенсе тапҡыр уҙғарылды. Былтыр ете команда ҡатнашһа, быйыл иһә – 19. Бик бай фантазия, үткер күҙ һәм актер оҫталығы берләшкәндә генә залды шаулата аласаҡһың. Гран-при яулаған «Страйк» командаһы кеүек, мәҫәлән. Уларҙы КВН яратыусылар һәйбәт белә. Стәрлетамаҡ ҡалаһы ҡунаҡтарын хәҙер өфөләр һағынып көтөп ала. Сығыштары ла йылдан-йыл ҡыҙыҡлыраҡ. Улар бүтәндәр күрмәгәнде күрә, көлкөлө итеп тамашасыға ла еткерә белә. БСТ-ның «Сәләм» тапшырыуында ашарға бешереүҙәрен күрһәтеп, тамашасыларҙы күҙҙәренән йәш сыҡҡансы көлдөрҙөләр. ҡ. Дәүләткилдиев исемендәге республика һынлы сәнғәт гимназияһынан «Рәссамдар» командаһы үҙенсәлекле сығыш күрһәтте. Улар башҡорт йырҙарын нисек аңлауын һүрәттәрҙә сағылдырҙы. «Иң һәйбәт уйын моменты» номинацияһының тап уларҙа булыуы осраҡлы түгел. Ейәнсураларҙың «Бытбылдығы»ның (3-сө урын) айырыуса Космонавтика йылын оҫта күрһәтә алыуы тамашасы күңеленә хуш килде. Бер генә кешенән торған «Кесерткән» командаһы ла («Иң стилле команда»), үҙҙәренең команда исемен «Төп-төрөҫ» тип аңлатҡан «ТТ» командаһы ла, тик ҡыҙҙарҙан ғына торған «Иркәләр» ҙә («Йыл асышы»), «Шаяниум»да еңеү яулап, үҙҙәрен «Шаян уйын»да һынап ҡарарға килгән «ХХ централ» да («Миҙгел хиты») – күпме команда, күпме көләмәс, күпме яңы исемдәр асты конкурс. Башҡорт дәүләт аграр университетының «Бажалар» (2-се урын) командаһын да яратты тамашасы. Шулай булмай, улар сәхнә өсөн генә яратылған актерҙар тиерһең. Килештереүҙәре! «Иң шәп көләмәс» номинацияһын Сибайҙан «Булһасы» командаһы яулауға өлгәште. Ә тәүге урын – БДПУ студенттарының «Алты йөҙ» командаһында.\nӘммә уйындың ҡайһы бер уйланылып етмәгән яҡтары бар кеүек тойолдо. Финалға әҙерәк, әммә һәйбәт әҙерләнгән командаларҙы ғына сығарыу отошло булмаҫ инеме икән? Әлбиттә, был сәхнә йәш командаларға үҙҙәрен танытыу өсөн һәйбәт майҙан булып тора. Тик тамашасы һөйөүен яулар, уларҙың рухи ихтыяждарын ҡәнәғәтләндерер өсөн күптән бөтәһе лә белгән көләмәстәр генә килешеп етмәй шул.\n«Шаян уйын» үҫә. Ә юлда ҡатмарлыҡтар ҙа осрамай тормай. Уларҙы еңеү өсөн тамашасы фекерен дә белеү кәрәктер.\n«Шаян уйын» көләмәстәре\nБеҙ сығышыбыҙҙы халыҡ һүҙҙәре менән тамамларға булдыҡ: «Салауат» – чемпион!»\n«Гел дә за», Өфө.\n– ҡара әле, ҡара. ҡыҙҙар капрон колготкалар кейә башлаған.\n– О-о-о. Тимәк, йәйге тәгәрмәстәргә күсергә ваҡыт.\nЕйәнсура йәштәре берлеге.\n«Һеҙгә бер көләмәс һөйләйем әле, тип башланды ҡоролтай йыйылышы».\n136-сы башҡорт лицейы.\nСәхнәгә һыңар итекле егет килеп сыға.\n– Бер итегеңде юғалттыңмы ни?\n– Юҡ, таптым.


План-конспект по башкирскому языку на тему "Горы Башкортостана. Собственные и нарицательные существительные"\nИнфоурок › Другое › Конспекты › План-конспект по башкирскому языку на тему "Горы Башкортостана. Собственные и нарицательные существительные"\nТема: Башҡортостан тауҙары. Яңғыҙлыҡ һәм уртаҡлыҡ исемдәр.\nМаҡсат:1) Башҡортостан тауҙары менән танышыу, яңғыҙлыҡ һәм уртаҡлыҡ исемдәрҙе иҫкә төшөрөү, ҡабатлау;\n2) дөрөҫ һөйләү ҡеүәһен яҡшыртыу;\n3) тәбиғәткә һаҡсыл ҡараш тойғоһо тәрбиәләү;\nЙыһаз: компьютер, интерактив таҡта\nОйоштороу моменты. Иҫәнләшеү.\nУҡтыусы. Һаумыһығыҙ уҡыусылар. Ултырышығыҙ. Минең исемем Дилә Рәжәп ҡыҙы була. Дим районының 101-се һанлы мәктәбендә һеҙҙең кеүек уҡыусыларҙы башҡорт телендә һөйләшергә, яҙырға өйрәтәм.\nӘ хәҙер беҙ һеҙҙеү менән телдәребеҙҙе шымартып алыу маҡсатында фонетик күнегеү ойоштороп алайыҡ. Иғтибар экранга.\nМатур һин, Урал,\nЮҡ ерҙә тиңең,\nАҫыл таш һинең.\nУҡытыусы. Афарин, уҡыусылар!\nИғтибарыбыҙҙы артабан экранға йүнәлтәйек. (Видео күрһәтелә.Видео барышында шиғыр уҡыла).\nТыуған ерем – гөллө Башҡортостан,\nҺиндә генә шундай матурлыҡ!\nҒорур тауҙарыңдың таштары ла\nМендәр итеп һалып ятырлыҡ.\nУҡытыусы. Уҡыусылар, әйтегеҙ әле, һеҙ нимәләр күрҙегеҙ? Яуаптар.\nҺеҙ үҙегеҙ ниндәй тауҙарҙа булғанығыҙ бар? Яуаптар.\nБөгөн беҙ һеҙҙең менән гүзәл Башҡортостаныбыҙҙа урынлашҡан тауҙарға сәйәхәт ҡылырбыҙ. Шулай уҡ сәйәхәт барышында тау исемдәренең яҙылышына иғтибар итербеҙ, дөрөҫ итеп һөйләргә өйрәнербеҙ.\nӘ хәҙер китаптың 95-се битен асабыҙ. Әйтеп үткәнемсә, бөгөн беҙ Башҡортостан тауҙары тураһында һөйләшәсәкбеҙ һәм беҙ уҡыясаҡ текст та ошолайыраҡ яңғырай ҙа инде. Текстты еңелерәк үҙләштереү өсөн һеҙҙең менән ошо урында һүҙлек эше ойоштороп алайыҡ. Башҡорт теленең үҙенсәлекле өндәрен дөрөҫ уҡыйбыҙ. (Таҡтанан һүҙҙәрҙе ҡысҡырып уҡыйҙар.)\n*тексты уҡтыусы уҡыуында тыңланыла\n*үҙ аллы уҡыйҙар\nТекст буйынса һорауҙар.\nНиндәй тау исемдәре текста ҡулланыла?\nУлар араһындағы иң ҙур тау нисек атала?\nЯуаптар. Слайд күрһәтелә.\nКемегеҙ белә, ниндәй тау Башҡортостандың ете мөғжизәһенең береһе булып тора. Тау ни сек атала? Яуаптар. Слайд.\nТауҙың бейеклеге ни бары 413 метр. Бынан бик күп йылдар элек унан эҫе пар һәм газ сыға башлаған. Башта эҫелеге бик көслө булған, ә хәҙер 35 градустан артмай. 1937 йылда шифахана асыла.\nСтәрлетамаҡ ҡалаһы эргәһендә ниндәй тауҙар бар.Яуаптар. Шихан тигән һүҙ икенсе төрлө әйткәндә, тау тигәнде аңлата. Шихандар тауҙарҙың үҙенсәлекле бер төрө булып тора Слайд.\nҺүҙлек эше. Текстағы түбә һүҙен тәржемә итергә.\nУҡыусылар. Ә хәҙер уҡыусылар, текстағы тау исемдәренең яҙылышына иғтибар итегеҙ әле. Улар нисек яҙыла. Ошо урында беҙ һеҙҙең менән ниндәй ҡағиҙәне иҫкә төшөрәбеҙ. (Дәфтәрҙәргә число, тема яҙыла.)\nЭш: текстан яңғыҙлыҡ һәм уртаҡлыҡ исемдәргә 5-әр миҫал яҙырға.\nИжади эш: ошо иемдәрҙе ҡулланып 1-әр һөйләм төҙөп яҙырға. (Уҡыусыларҙың яуаптары).\nДәреслектән эш. Китаптағы 39-сы күнегеү таҡтала башҡарыла.(Ҡала, тау, күл исемдәрен башҡорт телендә яҙырға). (Уҡыусыларҙың яуаптары.)\nУҡытыусы. Башҡортостаныбыҙҙағы тауҙарҙың матурлығын, ғорурлығын данлап шағирҙарыбыҙ шиғырҙар ижад иткәндәр, рәссамдарыбыҙ үҙҙәренең картиналарында сағылдырғандар. Слайд.\nӘ хәҙер мин һеҙгә бәләкәй генә проект эше тәҡдим итә. Ошо аҡ ҡағыҙ биттәрендә һеҙ үҙегеҙҙең хыял тауығыҙҙы һүрәткә төшөрөргә кәрәк буласаҡ. Тауға исем бирергә лә мөмкин.\nУҡыусыларҙың сығыштары тыңлау.\nтуған тел булараҡ өйрәнелгән\n5-се кластар өсөн\nДильмухаметова Диля Ражаповна\nНомер материала: ДВ-216255\nЭкологическая развлекательная программа «22 апреля – День Земли»


Үҙ йәшәйешебеҙҙә нимәнелер күҙ уңынан ысҡындырыу ыбыҙ, көтөлмәгән ваҡиғаның өйрәнелгән көнкүрештән йолҡоп а лыуы, ул ғына ла түгел, ауырыуға килтереүен аңлағас та беҙ в рачтарҙан - психолог йә психотерапевттарҙан ярҙам эҙләй башл айбыҙ. Ошо мөһим ярҙам төрө тураһында беҙ бөгөн "Башкирэнерг о" асыҡ акионерҙар йәмғиәте психотерапевты Оксана Васильевна\nШульгина менән һөйләшәбеҙ.\n- Күптәр психотерапияның ниндәй осраҡта ярҙам итеүен аңла п етмәй. Һеҙҙең һөнәрегеҙҙең асылы нимәлә\n- Психотерапия - ул күңел терапияһы. Ул проблемалары барл ыҡҡа килгән, күңел кисерештәре "йырып сыға алмаҫлыҡ" хәлгә ю лыҡҡан кешеләр менән эшләү. Психотерапевт пациентҡа үҙ пробл емаһын тәрәнерәк һәм асығыраҡ күрергә, уны хәл итеүҙең иң от ошло юлын табырға ярҙам итә. Көс һөҙөмтә булдырыуға йүнәлтел ә, ғәҙәттә, бының өсөн дауа ҡулланылмай йәки бик аҙ миҡдарҙа\nҡулланыла. Иң тәүҙә психотерапия - ул пациент менән докторҙ ың үҙ - ара мөнәсәбәте, был ваҡыт эсендә врач ауырыуҙың проб лемаһын аңларға һәм уға ауыр хәлдән сығырға ярҙам итә. Психо терапия - психологик проблемалары ғына түгел, һаулыҡ яғынан да проблемалары булған кешегә ярҙам итеүҙе үҙ эсенә ала, сөн ки беҙҙең ауырыуҙар психологик характерҙағы проблемалар һөҙө мтәһе икәнлеге фән тарафынан иҫбатлау тапты. Психотерапияның\nмаҡсаты - пациентҡа эске гармония булдырырға ярҙам итеү. Па циенттың аңына уның проблемаһының асылын еткергәндә, эмоцион аль ҡыйынлыҡтан ҡотолорға, тормош проблемаларын хәл итергә, кеше менән тулы ҡанлы аралашырға ҡамасаулаған ҡайһы бер холо ҡ һыҙаттарын үҙгәрткәндә был мөмкин.\n- Дуҫтар менән аш бүлмәһендә йыйылып ултырғанда ла психот ерапия менән шөғөлләнергә була тигәнде аңлатамы был" Әммә пс ихология дуҫтар менән аралашыуҙан айырыла бит\n- Беренсенән, уҡыған ваҡытта психотерапевт башҡа кешенең проблемаһын аңларға өйрәнә. Белгес сеанстар ваҡытында үҙ иғт ибарын дауалау өсөн мөһим булған һорауҙарға йүнәлтә. Ә дуҫта рҙың ярҙамы ябай әңгәмә һәм кәңәш бирергә маташыуҙарға ҡайты п ҡала. Икенсенән, психотерапия процесында пациенттың ҡыҙыҡһ ыныуҙары, мәнфәғәте беренсе урында тора. Дуҫтар һәм таныштар ҙан айырмалы рәүештә психотерапевт клиент менән бергә үҙ про блемаларын тикшермәй. Дуҫтар иһә бер - береһенә ярҙам итергә\nтырышып үҙ тәжрибәһе менән уртаҡлашыусан, ә был һәр ваҡыт ы ңғай һөҙөмтәгә килтерә тип бер ҙә ышандырып булмай.\n- Үҙ эшегеҙҙә һеҙ ниндәй алымдар ҡулланаһығыҙ\n- Бөгөн психотерапевттың арсеналы бик бай һәм пациенттың үҙенсәлектәренән һәм теләктәренән сығып э итергә мөмкинселек\nбирә. Минең эшем консультация менән генә сикләнмәй. Йыш ҡын а ғаилә һәм төркөм психотерапия алымын ҡулланам. Ике психоте рапевттың бергә эшләү мөмкинселеге лә бар.\n- Һеҙгә башлыса ниндәй проблемалар менән мөрәжәғәт итәләр а\n- Әлеге ваҡытта йыш ҡына врач ҡушыуы буйынса психологик я рҙам һорап мөрәжәғәт итәләр, яҡын кешеһе менән кәңәшләшеп үҙ\nтеләге буйынса килеүселәр һирәгерәк. Башта мин клиенттан пс ихотерапияға ҡарашы, уның ярҙамында нимәгә өлгәшергә ынтылыу ы, хәүефтәре тураһында һорашам. Психотерапевтҡа мөрәжәғәт ит еү өсөн сәбәптәр етерлек, әлбиттә, әммә һуңғы арала шәхси йә ки ғаиләлә барлыҡҡа килгән проблемалар, тулы ҡанлы профессио наль эшмәкәрлек һәм карьераға ҡағылышлы һорауҙар, яңғыҙлыҡта н йонсоу йәки башҡа кешеләр менән аралашыуҙа тыуған проблема ларҙы хәл итеүҙә ярҙам һорап киләләр. Ҡайһы берҙәре үҙ тормо штары менән ҡәнәғәт түгел.\n- Бөгөн бик күптәр үҙҙәрен психолог йәки психотерапевт ти п атай. Шуға күрә ысын психологты ялғанынан нисек айырырға т игән һорау тыуа.\n- Әгәр һеҙҙең проблемағыҙҙы бер - ике сеанс эсендә хәл ит ергә вәғәҙә итәләр икән, был ялған. Беренсенән, психотерапев т һәм психолог "алтын тауҙар" вәғәҙә итмәй. Икенсенән, псих отерапевт башта кешенең проблемаһын аңларға тырыша. Икенсенә н, психотерапевт кәңәш бирмәй, ул клиент үҙ проблемаһын үҙе хәл итһен өсөн кәрәкле ситуация булдырырға тырыша. Ялған пси хлолг иһә шунда уҡ кәңәштәр бирергә тотона. Һәм, әлбиттә, ма хсус юғары белем тураһында диплом булырға тейеш.


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - КАРТУФ ҮҪТЕРӘЙЕК, МАЛ ҠУРАЛАРЫБЫҘҘЫ ЙӘНЛӘНДЕРӘЙЕК! - 2022 - Мәҡәләләр\nРәмзиә МОНАСИПОВА, Ғафури районы "Ағинәй" йәмәғәт ойошмаһы рәйесе: Бар тирә-яҡтан илебеҙгә санкциялар ябырылғанда, әҙәп-әхлаҡ нормалары юҡҡа сыға барғанда, кемдәрҙер эшһеҙлек, билдәһеҙлек алдында ҡаушап ҡалғанда, кешеләргә генә түгел, ҡош-ҡорттарға, мал-тыуарға ла төрлө ҡурҡыныс янағанда, беҙ, ағинәйҙәр, үҙебеҙ тыуып-үҫкән ерлеккә генә хас булған асылыбыҙҙы, йәшәү рәүешебеҙҙе, йолаларыбыҙҙы халыҡҡа ҡайтарыуға көс сарыф итергә тейешбеҙ.\nМатурлыҡ - тормош биҙәге. Иң беренсе эшебеҙҙе матурлыҡ тыуҙырыуҙан башлайыҡ. Йәшәгән йортобоҙҙа таҙалыҡ, бөхтәлек тыуҙырайыҡ, йорт алдарын гөл-сәскәләргә күмәйек. Төрлө йәшелсә үҫентеләре үҫтереп, ауылдаштарыбыҙға таратайыҡ, "Иң матур, таҙа ихата" бәйгеһе иғлан итеп, тырыштарҙы иғлан итәйек, күңелдәрен үҫтерәйек.\n- Милли йөҙөбөҙҙө билдәләгән кейемгә өҫтөнлөк бирәйек, тегенселәр мәктәбен тергеҙәйек. Хәҙер милли орнаментлы туҡымалар тәҡдим итеүселәр байтаҡ, үҙебеҙгә, бигерәк тә ҡыҙ балаларыбыҙға, тик башҡорт ҡатын-ҡыҙҙарына хас фасонлы кейемдәр тегеп кейәйек. Ейәнсәрҙәребеҙ бер-ике быуаттан һуң беҙҙең кейемдәргә ҡарап һоҡланһын, үҙҙәре лә ғорурлыҡ менән шундай өҫ кейеме булдырырға ынтылһын. Әсәләр - милләт йөҙө, тибеҙ. Милли йөҙөбөҙҙө һаҡлайыҡ. "Милли кейем кейәбеҙ " тип исемләнгән ғаилә конкурстары ойошторайыҡ, дәртләндереү саралары тураһында уйлашайыҡ.\n- "Киске Өфө"лә, башҡа гәзит-журналдарҙа халҡыбыҙҙың боронғо кәсептәре тураһында материалдар күп баҫыла. Ир-егеттәребеҙҙе шундай мәғлүмәттәр менән таныштырып, уларҙа төрлө һөнәр-кәсептәргә ҡыҙыҡһыныу, теләк уятһаҡ, өйҙәребеҙҙе яҡындарыбыҙ эшләгән йыһаздар менән биҙәһәк, ниндәй шәп буласаҡ! Осһоҙ ҙа, мәңгелек тә, дан да.\n- Районыбыҙҙа тупраҡ уңдырышлы, климат та уртаса, ауыл һайын буш ятҡан баҡсалар күп, артығы менән йәшелсә, картуф үҫтереп, ҙур килем алырға мөмкин. Ағинәйҙәр, ауылдаштарыбыҙға бөгөнгө ҡиммәтселек осоронда дәүләттән генә ярҙам көтөү мәғәнәһеҙлек икәнен төшөндөрәйек. Тырыштар сараһын табыр, ас-яланғас ултырмаҫ, аҡса етмәй тип мыжымаҫ. Ялан-ҡырҙарыбыҙҙа йыл һайын ишелеп еләк, урмандарыбыҙҙа балан, муйыл, миләш, бәшмәк, баҡсаларыбыҙҙа алма, ҡарағат, сейә уңа. Йый ҙа артығын һат, аҡса эшлә, йыл буйы үҙеңә етерлек ҡайнатмаһын, ҡағын, йәшелсәләреңдән салаттарын әҙерлә, ҡышҡылыҡҡа туңдырғыста һаҡла, көҙөн "Уңыш байрамы" йәрминкәләренә алып сығып, алыш-биреш ит. Хәҙер аңлы кеше сифатлы, ауыл ерендә үҫкән аҙыҡ-түлекте өҫтөн күрә, сәләмәт тормош рәүеше алып барырға тырыша.\n- Шифалы үләндәр йыяйыҡ, миндек, селек һеперткеләре, йүкәнән йыуғыстар әҙерләйек.\n- Районыбыҙ Торатау туристик зонаһына ингән, таҙа Еҙем, Егән буйҙарынан, билдәле мәмерйәләребеҙҙән йыл әйләнәһенә ял итеүселәр өҙөлмәй, улар рәхәтләнеп һөтөн-ҡаймағын, майын, ҡоротон, балын һатып аласаҡ, әҙерләп сығар ғына. Сит ил компаниялары етештергән эсемлектәрҙән кәштәләр бушағас, сифатлы һөт, айран, ҡатыҡ, буҙа, ҡымыҙға ла һорау артасаҡ.\n- Себер тарафтарында йөрөгән улдарыбыҙҙы, ир-егеттәребеҙҙе ҡайтарайыҡ, ауыл хужалығы өлкәһендә әлеге ваҡытта үҙ эшеңде асыуҙың ни тиклем отошло буласағын аңлатайыҡ, ярҙам итәйек. Ғафури ерлегендә күпләп һарыҡ, йылҡы малы үрсетеүгә мөмкинлектәр юҡ, ҡиммәткә төшә. Ғафуриҙар, ата-бабаларыбыҙҙың кәсептәренә тоғро ҡалып, урмансылыҡ, һунарсылыҡ, игенселек, ҡортсолоҡтан табыш ала ала.\nМин һанап киткән эш төрҙәренең береһенә лә сығым китмәй, киреһенсә, әлеге ҡиммәтселек, юҡлыҡ заманында туҡ та, етеш тә йәшәп була. Былар бөтәһе лә боронғо халыҡ кәсептәре, ата-бабаларыбыҙҙың көнитмеш сараһы. Беҙгә миҙгел йолаларын тергеҙергә, өмәләрҙе йәнләндерергә кәрәк, бейек кәртәләр, ҡапҡалар артына боҫоу башҡорттоң булмышы түгел. Иман юлын тотоп, һәммәбеҙгә лә муллыҡта, етеш тормошта йәшәргә яҙһын.\nЯҙылған: 08.04.22 | Ҡаралған: 95


Ярһып сапты толпарҙар... » Башҡортостан гәзите\nЯрһып сапты толпарҙар...\n7-03-2017, 03:58 // Спорт һәм туризм // Баҫып сығарырға\nАрҙаҡлы яҡташыбыҙ Исмәғил Ғәбитов нигеҙ һалып, хәҙер инде традицияға әйләнгән санаға егелгән аттар ярышы быйыл Бөрйәндә 48-се тапҡыр ойошторолдо. Ярышҡа тамаша ҡылырға халыҡ дәррәү килде. Йылҡысылыҡты үҫтереү итен, ҡымыҙын етештереүҙе генә аңлатмай шул. Бына ошондай бәйгеләр аша ла башҡорт атының даны тарала.\nРайон хакимиәте башлығы Р. Шәрипов, йыйылған кешеләрҙе һәм ярышта ҡатнашыусыларҙы тәбрикләп, уңыштар һәм тыныс күк йөҙө теләне:\n– 1969 йылдан алып беҙҙең районда ғына үткәрелгән ҡышҡы ат ярыштары Бөрйәндең ғорурлығы, үҙенсәлеге булып тора. Халыҡ был байрамды йыл һайын һағынып көтөп ала. Бөгөнгө ярыш еңеүсеһенә “Әхтәр Ғәлин” крәҫтиән (фермер) хужалығы төп бүләк – тай әҙерләне.\nРайон хакимиәте башлығы урынбаҫары В. Яхин ярыш шарттары менән таныштырып сыҡҡас, Бөрйәндә йылҡысылыҡ тармағы үҫешә барыуы, бөгөн районда 3468 баш йылҡы малы булыуы, уҙған йылда туғыҙ урында бейә бәйләп, 267 центнер ҡымыҙ етештерелеүе хаҡында әйтеп үтте.\nБына һәр кем түҙемһеҙләнеп көткән ярыштар башланды. 18 ат сыҡты бәйгегә. Беренсе булып санаға егелгән оло аттар теҙелеп баҫты. Старт бирелеүен көтөп урындарында үрәпсеп торған аттар уҡтай алға атылды. 12 саҡрым арауыҡты беренсе булып Әтектән Толпар ҡушаматлы атында Ғизетдин Әбүбәкиров үтте. Инсур Баймөхәмәтов Буяны менән (“Баймөхәмәтов” КФХ-һы) финиш һыҙығын икенсе булып киҫте, Баймаҡ егете Рәмил Мурзинға (Талисман) өсөнсө урын бирелде.\nСаналы юртаҡтар һигеҙ саҡрым арауыҡҡа ярышты. Бәйге шарты буйынса аттар был араны юртып ҡына үтергә тейеш ине. Ә инде сабып, ҡағиҙәне боҙған осраҡтарҙа бер минут ваҡыт өҫтәлә барҙы. Бында Мирфат Әбйәлиловтың Буяны (“Бикбулатов” КФХ-һы) иң етеҙе булып сыҡты. Тайфур Шәмиғоловтың Буяны (“Урал” АХК-һы), Фаяз Ҡулбирҙиндың Гром ҡушаматлы аттары икенсе-өсөнсө урындарҙы бүлеште.\nСананы биҙәү ярышында Ғизетдин Әбүбәкировтың санаһы иң матуры тип табылды. Инсур Баймөхәмәтов – икенсе урында, Айгиз Мөхәмәтғәлин – өсөнсө.\nАт һөйөүселәрҙе дәртләндереү маҡсатында икенсе тапҡыр ойошторолған йылҡысылар ярышы байрамдың күркәм өлөшөнә әүерелде. Старт бирелгәс, туғарылған аттарын тиҙлеккә егеп, дүрт саҡрым арауығында әйләнеште Рәфис Дауытов беренсе үтеп килде. Унан саҡ ҡына ҡалышҡан Ришат Әбүбәкиров икенсе урын алды, Роберт Баймөхәмәтов өсөнсө урынға лайыҡ булды.\nХалыҡ саф һауала рәхәтләнеп ял итеп, ярыш сәменә сорналып, күтәренке кәйефтә таралышты.\nҠыш байрамы сиктәрендә “Урал” физкультура-һауыҡтырыу комплексында ла спорт ярыштары үтте. Сарала алты ауыл биләмәһе һәм һигеҙ ойошма командалары ҡатнашты. Район хакимиәте башлығы Р. Шәрипов былтыр ойошма-учреждениелар араһында иғлан ителгән район спартакиадаһының дөйөм һөҙөмтәләре буйынса еңеүселәргә Маҡтау ҡағыҙҙары һәм 15, 10 һәм 5-әр мең һумлыҡ сертификаттар тапшырҙы. Йыл дауамында ярыштарҙа әүҙем ҡатнашҡан һәм яҡшы һөҙөмтәләргә ирешкән район үҙәк дауаханаһы – беренсе, балалар һәм үҫмерҙәр спорт мәктәбе менән балалар ижады үҙәге – икенсе, Иҫке Собханғол мәктәбе өсөнсө урынға лайыҡ тип табылды.\nАртабан ҡатнашыусылар армспорт, гер күтәреү, милли көрәш, шахмат, арҡан тартышыу, шорт-трек һәм саңғы эстафетаһы төрҙәре буйынса ярышты.\nКөсөргәнешле ярыштарҙа дөйөм йыйылған мәрәйҙәр һаны буйынса команда беренселегендә Иҫке Монасип ауыл биләмәһе, армспорт, шахмат уйыны буйынса иң яҡшы һөҙөмтәләр күрһәтеп, дөйөм өсөнсө урынды яуланы. Милли көрәш, саңғы уҙышында – беренсе, шорт-тректа – икенсе, ә ҡалған төр ярыштарҙа өсөнсө урын алған Байназар командаһы хаҡлы рәүештә дөйөм икенсе урынға лайыҡ тип табылды. Ҡыпсаҡ командаһы быйыл да беренселекте бер кемгә лә бирмәне. Гер күтәреү, арҡан тартыу буйынса уларға етеүсе булманы. Милли көрәш, саңғы уҙышы, армспорт буйынса – икенсе, шорт-тректа өсөнсө урындар яулаған команда спортсылары, яҡшы һөҙөмтәләр күрһәтеп, беренсе урынды биләне. Ойошма-учреждениелар араһында урындар түбәндәгесә билдәләнде: көрәш, шахмат, шорт-трек, саңғы буйынса һынатмаған район мәғариф бүлеге командаһы дөйөм өсөнсө; гер күтәреүҙә, арҡан тартыуҙа, армспортта бирешмәгән юл төҙөү һәм ремонтлау идаралығы – дөйөм икенсе; көрәш, шахмат, армспортта пьедесталға күтәрелгән Иҫке Собханғол мәктәбе командаһы беренсе урынға лайыҡ булды.\nБәйге һуңында һәр ярыш төрө һөҙөмтәләре буйынса шәхси беренселектә еңеүселәрҙең барыһы ла диплом һәм миҙалдар менән бүләкләнде, ә командаларға дипломдар һәм кубоктар тапшырылды.\nАвтор: Д. БАЙНАЗАРОВ, А. АҠЫЕВА.


Көслөләр юғалып ҡалмай » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке\nБашҡортостан гәзите » Йәмғиәт » Көслөләр юғалып ҡалмай\nКөслөләр юғалып ҡалмай 14.09.2013 // Йәмғиәт\nКемгәлер һикереү-йүгереү – ваҡытлыса күренеш, мауығыу булһа, икенселәргә — йәшәү мәғәнәһе. Әммә, нисек кенә булмаһын, ҡасан да булһа үҙен спортта һынап ҡарағандар тормоштағы ауырлыҡтарға бирешеп бармай. Был — күптән дәлилләнгән факт.\nӨфө егете Дамир Йыһангиров та бөгөн спорттан йыраҡлашҡан, башҡа өлкәлә уңышлы эшләй, ғаилә мәшәҡәте баҫҡан үҙен. Әммә ул ҡасандыр пауэрлифтинг (атлетик гимнастика тип тә йөрөтәләр ине уны совет заманында) клубына тәү тапҡыр аяҡ баҫыуына үкенмәй. "Үҙе өсөн" генә шөғөлләнә башлаған егет ауыр штанга күтәреү буйынса ҡала, республика, ил кимәлендәге ярыштар еңеүсеһе булараҡ таныла, Рәсәйҙең спорт мастеры исемен ала.\n— 300-шәр килограмм штанганы күтәреү еңелдән түгел, әлбиттә. Әммә еңеү сәме, һөҙөмтә күрһәтеү теләге теште ҡыҫып түҙергә саҡыра. “Бөгөн пауэрлифтинг менән шөғөлләнмәһәм дә, һаман да секцияларҙа алған тәжрибә емешен тоям — йәшәйештә килеп тыуған ауырлыҡтарҙы спорт майҙанында нығынған сәм, ныҡышмалылыҡ йырып сығырға ярҙам итә”, — ти Дамир. Әйткәндәй, ул төҙөлөш эшҡыуарлығында уңышлы эшләп килә.\nСпорт ярҙамы тигәндән, танышыма физик культура "әрме һурпаһы"н эскәндә лә ныҡлы таяныс була. "Штангалар" уға Эске көстәрҙең 29-сы махсус отрядында хәрби бурысын үтәгән саҡта 20-30 килограмлыҡ экипировкала унар саҡрым араны йүгергәндә ярҙамға килә.\nСер түгел, спорт кешенең сәләмәтлеген генә түгел, рухиәтен дә нығыта. Дамир Йыһангировты яҡындары эсмәгән-тартмаған, тыныс холоҡло, ярҙамсыл тип белә. Тимәк, спорт менән шөғөлләнеү отошло.\nТеште ҡайҙа дауалайҙар? 15.12.2018 // Йәмғиәт\nМәскәү кемдәрҙе көтә? 15.12.2018 // Йәмғиәт\nБашҡортостан делегацияһы Мәскәүҙә етем һәм ата-әсә ҡарауынан мәхрүм ҡалған 10-14 йәшлек балалар...\nРәсәй гимнын башҡорттар башҡарҙы 15.12.2018 // Йәмғиәт\nКонституция көнөнә Мәскәүҙә ҙур бүләк әҙерләнде – төрлө милләт халыҡтары Рәсәй гимнын башҡарҙы....


Республикала алты йылға иҫәпләнгән подъездарҙы ремонтлау программаһы эшләй башлауға 1 ай ваҡыт үтеп тә китте.\nПрограммаға ярашлы, республикала бөтәһе 26 мең, йыл һайын 4 мең подъезды төҙөкләндереү күҙ уңында тотола. Быйыл иң күп һанлы ике, биш, туғыҙ ҡатлы йорттар подъездары ремонтланасаҡ, ҡалғандары 2020 һәм унан һуңғы йылдарға планлаштырылған. Программа республиканың күп ҡатлы йорттар булған бөтә райондарында ла тормошҡа ашырыла.\nРайонда 2019 йылда Красноусолдағы Гагарин урамы, 54/1-се йорттоң - 2, Блюхер урамы, 7/2-се йорттоң - 4, Фрунзе урамы, 35/1-се йорттоң - 3, К.Маркс урамы, 20-се йорттоң 3 подъезы төҙөкләндереләсәк. Уларҙа баҫҡыстарҙы ремонтлау, ишектәрҙе һәм тәҙрәләрҙе, яҡтыртҡыстарҙы алыштырыу, штукатур, маляр эштәре ҡаралған. Улар 15 октябргә тиклем тамамланырға тейеш.


«ВКонтакте» социаль селтәрендә Рөстәм Хәмитов яҡлылар төркөмө булдырылды // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\n«ВКонтакте» социаль селтәрендә Рөстәм Хәмитов яҡлылар төркөмө булдырылды\n12:19, 23 января 2012 Йәмғиәт\n«ВКонтакте» социаль селтәрендә яңы берләшмә — «Башҡортостан Республикаһы Президенты Рөстәм Хәмитов яҡлылар төркөмө» булдырылды. Уны ойоштороусылар булып «Ижтимағи электрон гәзит»тең йәмәғәт юрисы Гүзәл Иҫәнғолова һәм әүҙем блогер, «Ижтимағи электрон гәзит»тә баҫылған мәҡәләләр авторы Олег Гайсин сығыш яһаны.\n— Билдәле булыуынса, Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитовтың эшмәкәрлеге халыҡтың киң ҡатламдарында яҡлау таба. Кешеләргә яңыраҡ булдырылған властың асыҡлығы һәм республикала үҫештең социаль өҫтөнлөктәренә иғтибар бүленеүе оҡшай. Йәштәрҙе сәйәси темаларға йәлеп итеү, Президент курсы яҡлыларҙы берләштереү төркөмдөң төп маҡсаты булып тора, — тип аңлатты Гүзәл Иҫәнғолова. – Шул уҡ ваҡытта беҙҙең берләшмә — фекер алышыу маҙансығы ла, унда ҡатнашыусылар иң киҫкен һәм көнүҙәк мәсьәләләр хаҡында һөйләшә.\nГүзәлдең әйтеүе буйынса, төркөм бер нисә көн элек кенә булдырылыуға ҡарамаҫтан, унда төрлө партияларҙан вәкилдәр теркәлгән дә инде. Берләшмәлә төбәктә барған ваҡиғаларҙы конструктив тәнҡит аша үткәреү, ҡыҙыҡлы тәҡдимдәр индереү хуплана. «Башҡортостан Республикаһы Президенты Рөстәм Хәмитов яҡлылар төркөмө» теләгән һәр кем өсөн асыҡ.\nТеги: ижтимағи электрон гәзит, вконтакте


Илдар Абдразаҡовҡа Татарстан Республикаһының халыҡ артисы исеме бирелде // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nИлдар Абдразаҡовҡа Татарстан Республикаһының халыҡ артисы исеме бирелде\n9:30, 5 февраля 2013 Йәмғиәт\nБилдәле опера йырсыһы Илдар Абдразаҡов «Татарстан Республикаһының халыҡ артисы» исеменә лайыҡ булды. Был хаҡта «Башҡортостандың мәҙәни донъяһы» порталында хәбәр ителә.\nЙырсы һүҙҙәренсә, был уның өсөн көтөлмәгән ваҡиға, сөнки ул Татарстанда бик үк йыш сығыш яһамай. Шуны ла билдәләп үтергә кәрәк, ул бер нисә тапҡыр Ҡазанда үткән Ф.И.Шаляпин исемендәге Халыҡ-ара фестивалдә, шулай уҡ «Рахлин миҙгелдәре» халыҡ-ара фестивален ябыу тантанаһының гала-концертында ҡатнаша.\nИҫегеҙгә төшөрәбеҙ, үткән йылдың декабрендә Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов указы менән Илдар Абдразаҡовҡа «Башҡортостан Республикаһының халыҡ артисы» исеме бирелде. Шулай уҡ ул «Донъяның иң яҡшы басы» исеменә һәм «Грэмми» премияһына лайыҡ.\nТеги: наградалар,илдар абдразаҡов


Йөрәк ниңә ҙурая?\n8 Октябрь 2020, 00:52\nКеше организмындағы иң төп орган да үҙгәреү һәләтенә эйә.\nИр-егеттәрҙең йөрәге уртаса 330 г ауырлыҡта була, ә ҡатын-ҡыҙҙарҙыҡы саҡ ҡына кәмерәк – 253 г. Төрлө сәбәптәр арҡаһында кеше организмы моторының ҙурайыуы ихтимал. Ғәҙәттә был хәл йөрәк мускулдарының үҫеүе арҡаһында (гипертрофия миокарда) йә ҡарынсаларының киңәйеүе арҡаһында барлыҡҡа килә. Бөгөнгө көндә йөрәктең киңәйеүенә килтереүсе бик күп йөрәк-ҡан тамырҙары ауырыуҙары билдәле. Мәҫәлән, иң төп миҫалдарҙың береһе – гипертония ауырыуы. Ҡан баҫымы күтәрелгәндә йөрәккә өҫтәмә көс төшә, һөҙөмтәлә уның мускулдары ҙурая. Йөрәктең киңәйеүенә шулай уҡ уның мускулдарының ялҡынһыныуы (кардиопатия) ла килтереүе ихтимал. Йыш ҡына ангина йә скарлатина менән ауырығандан һуң шулай була. Ауырыуҙан хәлһеҙләнгән йөрәк мускулдары тығыҙлығын юғалта, шуның арҡаһында уның ҡарынсалары киңәйә. Дилататция (йөрәктең киңәйеүе) физик эш эшләшгәндә тын етмәү, шешенеү, йөрәк ритмының боҙолоуында күренә.\nСәбәптәре төрлө. Беренсенән, күп ашау һәм эсеүҙән. Айырыуса алкоголле эсемлектәрҙе күп эсеүҙән була. Икенсенән, даими рәүештә физик көсөргәнеш кисереүҙән. Өсөнсөнән, нервы көсөргәнешенән. Йәғни көйәләнеү-борсолоуҙар ҙа эҙһеҙ үтмәй. Ошоларҙан сығып, шундай һығымта яһарға мөмкин: ауырыу билдәле режимды тоторға тейеш. Иң беренсе сиратта физик эштәрҙе һәм аҙыҡтарҙың калорияһын сикләргә. Алкоголде тулыһынса ҡулланмау мөһим. Алкоголдең ағыулы йоғонтоһо арҡаһында бауыр ғына түгел, йөрәк мускулдары ла ҙур зыян күрә.\nТуҡланыуҙа билдәле сикләүҙәрҙе тотоу ҙа ҙур әһәмиәткә эйә. Холестерины күп булған майлы аштарҙан, углеводы күп булған ризыҡтарҙан баш тартырға кәрәк. Туҡланыу рационына күберәк үҫемлек майҙарын индерергә тәҡдим ителә. Шулай уҡ балыҡҡа өҫтөнлөк бирергә кәңәш ителә. Кәмендә аҙнаһына ике тапҡыр балыҡ ашарға кәрәк. Өҫтәлдә мотлаҡ йәшелсә-емеш булырға тейеш. Йөрәк өсөн файҙалы йәшелсә-емештәргә абрикос, айва, ҡауын,слива, баклажан, персик, ҡыяр, кәбеҫтә, мүк еләге, балан, күрәгә, инжир, алма, гранат инә. Тоҙҙо тәүлегенә 2 грамға тиклем, ә шыйыҡлыҡты 1 – 1,2 литрға тиклем кәметергә тура килер. Бигерәк тә аяҡ-ҡулдары шешенеп йонсоған ауырыуҙарға ҡағыла ул. Һыуһағанда бесәй үләне менән бөтнөк үләне сәйен эсергә кәңәш ителә.\nНимәһе менән ҡурҡыныс?\nЙөрәктең эске камералары киңәйеүе арҡаһында уның ҙур тамырҙарында тромбтар барлыҡҡа килеүе ихтимал. Уларҙың берәүһе өҙөлөп, ҡан ағымы менән үпкәгә эләкһә, үпкә артерияһының тромбоэмболияһы тигән ҡурҡыныс хәлгә килтерә. 35 – 40 проценты уның ҡапыл үлемгә килтерә. Шунлыҡтан был хәлгә алып барып еткермәҫ өсөн тиҙерәк дауаланыу курсын башларға кәрәк.\nДауалауға килгәндә, ул бәүел ҡыуҙырыу сараларын үҙ эсенә ала. Улар ҡан тамырҙарындағы ҡандың күләмен кәметергә булышлыҡ итә. Икенсенән, эналаприл, берлиприл, лизиноприл кеүек йөрәктең һул ҡарынсаһындағы ҡан баҫымын төшөрөүсе препараттарҙы ла тәғәйенләйҙәр. Һөҙөмтәлә йөрәккә көсөргәнеш кәмей. Өсөнсөнән, миокардтың ҡыҫҡарыу һәләтен көсәйтеүсе дигоксин, эзоланид кеүек дарыуҙар ҙа эсергә кәрәк. Дүртенсенән йөрәк тибешен көйләүсе препараттар кәрәк булыр. Бишенсенән, тромбтарға юл ҡуймаусы антикоагулянттарҙың да кәрәге тейер. Конкор менән капозид кеүек дарыуҙарҙың файҙаһы бар. Капозид ҡан баҫымын тотороҡландырырға ярҙам итеп, йөрөктең артабан киңәйеүенән һаҡлаһа, конкор аритмияларға ҡаршы көрәшә. Әлбиттә, һәр кемдең ауырыу тарихына, организмына, анализдарына ҡарап, дауалау курсын табип билдәләргә тейеш. Үҙ белдегең менән дауаланыу ярамай, киреһенсә, насар эҙемтәләргә килтереүе ихтимал. Ауыр күтәрергә, ҙур көс талап иткән физик эш эшләргә ярамай, һаҡланырға кәрәк.\nХалыҡ медицинаһына мөрәжәғәт итеү кәрәкме?\nӘлбиттә, халыҡ медицинаһында ла был сирҙе дауалауҙың үҙ ысулдары бар. Уларҙы ла файҙаланып ҡарарға мөмкин. Тик уларға ғына ышанып, табиптарға күренеүҙе кәрәк типтапмау, дөрөҫ түгел. Иң беренсе сиратта табипҡа күренергә кәрәк, уның күрһәтәмләренә ҡушып, халыҡ ысулдарын да ҡулланырға була.\nТүбәндә күрһәтелгән рецепттар ялҡынһыныуға ҡаршы тора, бәүел ҡыуҙырыу үҙенсәлегенә эйә һәм йөрәк мускулдарының матдәләр алмашыныуын яҡшырта.\n50-шәр г. ромашка, шиңмәҫгөл сәскәһен, энәлек емешен, һары мәтрүшкә үләнен һәм ҡайын бөрөһөн иҙеп, бер стакан ошо ҡатнашмаға бер стакан ҡайнар һыу ҡойоп, һыулы кәстрүлгә ҡуйып, 15 минут ҡайнатабыҙ. Һыуынғас, көнөнә өс тапҡыр ашарҙан алда ¼ стакан эсергә. Дауаланыу курсы – 30 – 45 көн. Араларында 10-ар көн тәнәфес эшләп, дүрт-биш тапҡыр дауаланыу курсын ҡабатларға.\n50-шәр г. ҡыҙыл көртмәле, эт дегәнәге (череда), арыҫлан ҡойроғо (пустырник), ромашка сәскәһекукуруз көпшәһе һәм эт муйылын ваҡлап, бергә ҡушып бутарға һәм өҫтәге рецепттағы кеүек әҙерләп, эсергә.\n50 г арника сәскәһе, 200 меңъяпраҡ үәлне һәм 250 г. һары мәтрүшкәне шулай уҡ ваҡлап, алдағы кеүек эсергә.\n100-әр г ҡыҙарып бешкән энәлек емеше менән арҫылан ҡойроғо үләнен, 200-шәр г. фенхель емеше менән бесәй үләне тамырын алып, ваҡларға һәм бутарға. Бер ҡалаҡ ошо ҡатнашмаға бер стакан ҡайнар һыу ҡойоп, шулай уҡ парҙа ҡайнатабыҙ. 2 сәғәт төнәткәндән һуң, алдағы кимәлгә еткәнсе һыу өҫтәргә һәм көнөнә өс тапҡыр ашарҙан алда ¼ стакан эсергә. Өс айҙан һуң дауаланыу курсын ҡабатларға мөмкин.\nБыл тәҡдим ителгән рецепттар тынысландырыу көсөнә эйә, эмоциональ көсөргәнеште баҫа, йөрәк тибешен яҡшырта.


9 Ноябрь 2020, 16:48\nБалаларҙың эсе ауыртып яфаланғанда йыш ҡына табиптар «дисбактериоз» диагнозын ҡуя. «Ул нилектән барлыҡҡа килә, билдәләре ниндәй, нисек дауаларға?» – ата-әсәләрҙең ошо һорауҙарына медицина фәндәре докторы, Башҡортостан Республикаһы Һаулыҡ һаҡлау министрлығының штаттан тыш баш балалар гастроэнтерологы Александр Альберт улы НИЖЕВИЧТЫҢ мәҡәләһе яуап булыр.\nДисбактериоз – ул эсәктәрҙә микробтар тигеҙлеге боҙолоуы. Икенсе төрлө әйткәндә, бифидо- һәм лактобактерияларҙың, йәғни файҙалы бактерияларҙың бик аҙайып, зыянлыларының артыуы. Зарарлы микроорганизмдар «еңә» икән, организмда аллергия башланыуы, эсәк, бауыр, ашҡаҙан аҫты биҙе, эндокрин системаһы эшмәкәрлеге боҙолоуы бар.\nДисбактериоз менән ауырымаған организмда өс йөҙҙән ашыу төр бактерия «йәшәй». Бифидобактериялар – организмға һауанан, аҙыҡтан, һыуҙан ингән микробтарҙан яҡлаусы микроорганизмдар. Улар аҙыҡ эшкәртеүҙә кәрәк булған органик кислоталар барлыҡҡа килеүе өсөн әһәмиәтле. Зыянлы микробтарҙың ныҡ артып китмәүен шулай уҡ лактобактериялар «күҙәтә», был микроорганизмдар аш һеңдереү юлындағы лайлалы тышсаның яңырыуы өсөн дә «яуаплы». Уларҙан тыш, эсәктәрҙә К, С, Н һәм башҡа витаминдарҙың барлыҡҡа килеүенә булышлыҡ итеүсе таяҡсалар бар. Эсәктәрҙәге сәләмәт микрофлора аш һеңдереү, матдәләр алмашыныу, иммунитетты көйләү, организмды ағыулы матдәләрҙән таҙартыу бурыстарын үтәй.\nДисбактериозға килтергән төп сәбәптәрҙе атап үтәйек. Шуларҙың йыш осрай торғаны – антибиотиктарҙы, башҡа дарыуҙарҙы оҙаҡ ҡабул итеү. Был эсәктәге зарарлы микроорганизмдарҙы ғына түгел, файҙалыларын да юҡ итә.\nСиргә йоғошло эсәк ауырыуҙары ла сәбәпсе. Сифатһыҙ ризыҡ ашап ағыуланыу ҙа зыянлы микробтарҙың үрсеүенә килтерә.\nЯһалма туҡландырыу шулай уҡ ашҡаҙан-эсәк юлына кире йоғонто яһай. Шуға күрә бәләкәстәр өсөн аҙыҡ ҡатнашмаларында мотлаҡ аш һеңдереүгә булышлыҡ итеүсе лакто- һәм бифидобактериялар булырға тейеш. Ауырыуҙы стресс һәм насар экология ла тыуҙырыуы ихтимал.\nДисбактериоздың билдәләре ниндәй? Был сиргә тарыған баланың эсе ауырта, аппетиты юғала, лайла ҡатыш эсе китә, ярауының еҫе әскелт була. Ул ҡоҫа, кикерә, насар йоҡлай, тынғыһыҙлана. Олораҡ йәштәге балаларҙа ауырыу йәшерен үтергә лә мөмкин. Баш ауыртыу, эс ҡатыу, иммунитет ҡаҡшауы йыш ҡына аҫтыртын сир сағылышы була.\nАуырыуҙың тәүге билдәләре беленеү менән, оҙаҡҡа һуҙмайынса, табипҡа мөрәжәғәт итеү мотлаҡ. Дисбактериоз тейешле анализдар ярҙамында асыҡлана. Сирҙе уңышлы дауалау өсөн иң башта уны тыуҙырған сәбәптәрҙе бөтөрөү мөһим. Ғәҙәттә эсәк микрофлораһын яйлаусы препараттар – пробиотиктар билдәләнә.\nМайлы һәм тоҙло-боросло ризыҡтарҙан, кондитер ашамлыҡтарынан, ҡыҙыл төҫтәге емеш-еләктән, йәшелсәнән, туҡмастан, аҡ икмәктән, һөт-ҡаймаҡтан, ойоған һөттән (простокваша) баш тартыу зарур. Мейестә бешкән алма, тауыҡ ите, һимеҙ булмаған һыйыр ите, быҡтырылған йәки боҫта бешкән йәшелсә, тары, манный, дөгө бутҡалары файҙалы. Ашты һәм бутҡаны иҙмә рәүешендә бирергә кәрәк. Ҡаты сәй, ромашка төнәтмәһе, кеҫәлдәр, һыу, компот эсергә кәңәш ителә. Дисбактериоздан милли эсемлегебеҙ ҡымыҙ – ҡеүәтле дауа. Өрөк, барбарис, көртмәле, укроп, гөлйемеш, ҡурай еләге, ер еләге, ҡара ҡарағат, кишер зыянлы бактерияларҙы юҡ итеүе менән файҙалы.\nСабыйҙы дисбактериоздан үҙ аллы дауаларға ярамай. Препараттарҙы бары табип ҡушыуы буйынса ғына эсереү зарур. Ул дарыуҙы баланың йәшен, сирҙең ауырлығын иҫәпкә алып билдәләй.\nҠайһы берҙә дисбактериоз билдәләре булып та, анализдар уны күрһәтмәҫкә мөмкин. Шуға күрә балалар гастроэнтерологына һәм инфекционисына мөрәжәғәт итеү мотлаҡ.


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - ТӘБИҒӘТТӘН КИЛЕМ АЛАҺЫҢМЫ? АРТЫҢДАН ТАҘАРТЫРҒА ОНОТМА! - 2021 - Мәҡәләләр\nИл Президенты Владимир Путиндың быйылғы Мөрәжәғәтнамәһендә ошолай тип белдереүе саҡырыу булып яңғыраны, сөнки тотош Рәсәй буйынса экологик хәл ҡыуанырлыҡ түгел. Был йәһәттән халыҡ һәм "йәшелдәр", төрлө экологик хәрәкәттәр саң ҡаға, әммә йөк урынынан ҡуҙғалырға уйламай ине. Республиканың көнсығыш райондарында алтын һәм руда табыуҙары, мәҫәлән, бер кемгә лә сер түгел, әммә алтын йыуыусыларҙың алтынланған ҡулдары үҙ артынан тәртип һәм таҙалыҡ булдырырға бик теләмәй. Ҙур сәнәғәт предприятиелары экологияға миллиардлаған һумдар һалһа, бәләкәй предприятиелар хәл-торошто аңлап етмәйме, әллә аңларға теләмәйме, һәр хәлдә, Башҡортостан Башлығы был йәһәттән ҡәтғи белдереү яһаны.\nНисек лицензия алырға?\nӘгәр "ҡара ҡаҙыусы", йәғни тәбиғәт байлығын урлаусы түгелһең икән, тәү сиратта ошо байлыҡ менән файҙаланыуға лицензия алырға кәрәк. Хатта ябай ғына төҙөлөш материалы булған балсыҡ, ҡом, таш ҡаҙыуға ла рөхсәт кәрәк. Был осраҡта республиканың Тәбиғәтте файҙаланыу һәм экология министрлығына мөрәжәғәт итергә була. Алтын, нефть, хром һәм башҡа "стратегик" ҡаҙылма байлыҡтарҙы ҡаҙыу өсөн БР Ер аҫты байлыҡтарын файҙаланыу буйынса идаралыҡҡа, йәғни федераль структураға мөрәжәғәт итергә кәрәк. Лицензия алыу процедураһы ҡатмарлы һәм бик күп нескәлектәргә эйә. Күпселек осраҡта һәр участка торг аша үтә, йәғни барлыҡ теләүселәр ҡатнашҡан лотта кем күберәк аҡса түләй, лицензия шуға бирелә.\nПредприятиеның ҡайҙа теркәлеүе мөһимме?\nФайҙалы ҡаҙылмалар табыусы компаниялар өҫтәмә һалым, йәғни НДПИ (налог на добычу полезных ископаемых) түләй. Был - федераль һалым һәм тулыһынса федераль бюджетҡа китә, шуға күрә предприятиеның ҡайҙа теркәлеүе мөһим түгел. Әммә икенсе һалымдар ҙа бар. Мәҫәлән, НДФЛ (13 процент) предприятие теркәлгән төбәк бюджетына китә. Ойошманың килеменә һалым (20 процент) федераль (2 процент) һәм төбәк (18 процент) бюджеттарын тулыландыра. Уйлап ҡараһаң, алтын өҫтөндә йәшәгән халыҡҡа бынан бер файҙа ла юҡ, сөнки барлыҡ һалымдар Мәскәүгә йәки икенсе төбәккә китә. Әгәр эшҡыуар социаль яуаплылыҡ тоймай икән, ул бары тик ошо территорияла алтын йәки көмөш таба, ә район бөтөнләй ярҙамһыҙ ҡала.\nМилексенең сит илдә булыуы насармы?\nБыл яҡшы ла, насар ҙа түгел. Ҡайҙа йәшәү - һәр кемдең шәхси хоҡуғы. Әммә дәүләткә уларҙың кем һәм ҡайҙа икәнен белеү мөһим. Директор - ялланған ябай хеҙмәткәр. Ул бөгөн бар, иртәгә юҡ, уның урынына икенсе кеше килеүе мөмкин. Учалы районындағы карьерҙа, мәҫәлән, бер нисә йыл эсендә ете директор алмашына! Ә предприятие ябайҙарҙан түгел, унда ҡатмарлы экологик проблеманы хәл итергә кәрәк. Һәр яңы директор менән һөйләшеүҙәрҙе яңынан башларға кәрәк. Бында проблема нимәлә: ысын хужаның ҡайҙа һәм кем икәнлеген дә белмәүҙә. Дәүләт кем менән һөйләшеүҙәр алып барырға тейеш? Мәҫәлән, Башҡортостанда сәсеүлек ерҙәрендә алтын тапҡан һәм сәнәғәт ҡалдыҡтарын ҡайҙа етте, шунда түккән "Альт-инвест" компанияһы осрағында геосәйәси аспект та бар. Кипр офшоры аша ойоштороусылар араһында Украина сәйәсмәне Леонид Казаченконың да булыуы ихтимал. Ә ул Рәсәйҙең "санкцияға эләгеүселәр" исемлегенә индерелгән. Быға баһаны хоҡуҡ һаҡлаусылар бирергә тейеш.\nЭкологияны бысратыусы предприятиелар менән көрәшергә яңы структура кәрәкме?\nЕр аҫты байлыҡтары менән файҙаланыу һәм уларҙы эшкәртеү тулыһынса федераль ҡануниәт менән көйләнә һәм федераль структуралар тарафынан контролләнә. Ә ошо предприятиелар тыуҙырған проблемаларҙы урындағы власть хәл итә. Ер аҫты байлыҡтары менән файҙаланыу буйынса ведомство-ара комиссия - властың яңы органы, министрлыҡ йәки ведомство түгел. Ябай ғына итеп әйткәндә, ул - төрлө структураларҙа эшләгән кешеләрҙе берләштерә һәм улар ҡатмарлы мәсьәләләрҙе хәл итеү өсөн бер өҫтәл артына йыйылып кәңәш ҡорасаҡ. Мәҫәлән, участкала эш башлауға әҙерлек тураһында халыҡты алдан иҫкәртергә кәрәк. Бөгөн иһә конкурс үткән, лицензия алынған, техника урынға килә, ә хакимиәт тә, халыҡ та бер нәмә лә белмәй. Йәки үҙҙәренә бирелгән участканан сығып, уңдырышлы ерҙәрҙе боҙоп, йылдар буйы уларға рекультивация эшләмәгән эшҡыуарҙарҙы нисек аҡылға ултыртырға? Шулай уҡ был комиссияларҙа бизнес та үҙенең мәсьәләләрен тиҙ арала хәл итергә - ҡағыҙҙарын тәртипкә килтерергә, кәрәкле ҡултамғалар һәм ярҙам алырға, килешеү табырға һ.б. мөмкинлек ала.\nФедерация Советы урман менән файҙаланыусыларҙың намыҫһыҙ ҡуртымсылар реестрында булыу ваҡытын билдәләү тураһында закон проектын раҫланы. 2021 йылдың 3 мартында ойошмаларҙы урман участкаһының намыҫһыҙ ҡуртымсыларын һәм үҫентеләр һатып алыусыларҙы ике йыл үткәс йә суд ҡарары буйынса Росреестрҙан сығарыуға йүнәлтелгән законды хупланы. Ғәмәлдәге закон буйынса намыҫһыҙҙар исемлегенә эләккән ҡуртымсылар урман менән файҙаланыу хоҡуғын юғалта. Урман менән намыҫһыҙ файҙаланыусылар реестрында булыу ваҡытын сикләү тураһында закон ҡабул итеү ҡуртымсыларға үҙ хаталарын төҙәткәндән һуң эшмәкәрлектәрен дауам итеү мөмкинлеге бирәсәк. Шулай итеп, урмандарҙы хужалыҡ итеү маҡсатында файҙаланыу өлкәһендә сикһеҙ ваҡытҡа хоҡуҡтарҙы сикләүсе шарт юҡҡа сығарылды. Закон шулай уҡ ағасты электрон сауҙа аша һатыуҙы талап иткән норма менән тулыландырылды. Был урман ресурстарын файҙаланыуҙа асыҡлыҡ булдырасаҡ, ти закон сығарыусылар.\nБелешмә өсөн. Рослесхоз тарафынан алып барылған әлеге Росреестрға 2021 йылдың 1 мартына ҡарата 708 урман менән файҙаланыусы, шул иҫәптән 604 юридик шәхес һәм 104 шәхси эшҡыуар хаҡында мәғлүмәт индерелгән. Урман менән файҙаланыусыларҙың күпселек өлөшө, йәғни 68 проценты, билдәләнгән тәртиптә ҡуртым түләүен индермәгән өсөн Реестрға эләккән.\nЯҙылған: 27.05.21 | Ҡаралған: 160


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - АУЫЛ ҠОТОН АРТТЫРА... - 2021 - Мәҡәләләр\nАУЫЛ ҠОТОН АРТТЫРА...\nРайон ауылдары буйлап йөрөгәндә, бөгөнгө ҡиммәтселек заманына ҡарамай, халыҡтың дәртләнеп донъя көтөүен күреп, күңел кинәнә. Халыҡтың уңғанлығы бигерәк тә йәй көнө ихаталар гөл-сәскәгә күмелгән ваҡытта күренә. Ауыл урамдарына йәнә матур биҙәкле тәҙрә ҡапҡаслы йорттар, ҡапҡалар, уның тышындағы фигуралы ултырғыстар йәм бирә.\nӘ бына Мәләүез районы Дәүләтҡол ауылында юлдан килеүселәрҙе тау битләүендәге Башҡортостан һәм Рәсәй флагтары, башҡорт халҡының милли геройы Салауат Юлаев, 1773-1775 йылғы Крәҫтиәндәр һуғышы юлбашсыһы Емельян Пугачев һындары, саҡ ҡына уңғараҡ тимерҙән эшләнгән пушка ҡаршы ала. Кешеләрҙең улар янында төшкән фотоларын йыш ҡына "Бәйләнештә" социаль селтәрендә осратырға мөмкин. Быларҙың барыһын да ауыл старостаһы Ғәйнулла Рахманғолов эшләгән. Бөйөк Еңеүҙең 75 йыллығына былтыр үҙенең йорто алдына Бөйөк Ватан һуғышы йылдарындағы легендар Т-34 танкын ҡороп ултыртҡайны. Унда шулай уҡ балалар өсөн карусель, самолет урынлашҡан.\nЯңыраҡ иһә Һуҡайлы йылғаһы күперен сыҡҡас, 100 метр тирәһе һулаҡайҙа, Аҡбуҙат һыны пәйҙә булды. Ул өс метр бейеклектәге бағанаға беркетелгән.\n- Башҡорт мифологияһындағы ошо кешегә ауыр ваҡытта ярҙам иткән, ҡанатлы, ерҙә лә, күктә лә йөрөй алған илаһи ат образын эшләү идеяһы Бөрйән районына Шүлгәнташ мәмерйәһенә барып ҡайтҡас барлыҡҡа килде, - ти уның авторы. - Эшемдең һөҙөмтәһен күреү, тыуған ауылым мәнфәғәтенә хеҙмәт итеү мөмкинлеге булыуына, әлбиттә, мин бик шатмын. Алдағы көндәрҙә оҙаҡ йылдар Ергән ауылы эргәһендәге юл буйына тыуған районымдың, ауылымдың беренсе тракторсылары иҫтәлегенә ҡуйылған, бөгөн ҡаланың Геройҙар аллеяһынан урын алған тракторҙың һынын эшләп, урамға ултыртырға ниәтләйем.\nЭпостарҙа күктә тыуып, күктә үҫкән, ҡылдары тылсымға эйә булған, ҡайһы бер халыҡ ижады өлгөләрендә һыу аҫты донъяһынан сыҡҡан тип тасуирланған Аҡбуҙат образы - Ғәйнулла Рахманғоловтың етенсе ижади эше. Быуаттар буйына йылҡысылыҡ менән ғүмер иткән башҡорт халҡының ауыҙ-тел ижадында ат образы ҙур урын биләй. Ышаныуҙар буйынса, ат мал ҡото, йорт-ҡура ырыҫы тип тә иҫәпләнә. Һуҡайлы ярындағы Аҡбуҙат та Дәүләтҡол ауылы халҡын, ғөмүмән, ошо тирәләге тораҡ пункттарҙы бәлә-ҡазанан һаҡлап торһон, тип юрайыҡ. Юрағандар юш килә бит ул.\nЯҙылған: 02.07.21 | Ҡаралған: 201


АҠылға ултырыу (юмореска). Сәлих Ваһапов\n2 Апрель 2020, 00:00\nИке дуҫ, Марат менән Морат, машинала күрше ауылға эш буйынса барҙылар. Эште оҙаҡҡа һуҙмай, “һә” тигәнсе теүәлләп тә ҡуйҙылар. Ҡунаҡ килгәс, дуҫтары буш ҡайтарып ебәрәме? Һыйлап ҡайтарырға булдылар. Ҡәҙимге булып, былар ҡайтырға сыҡты. Күңел күтәренке. Руль артында Марат. Морат йырлап ебәрҙе.\n1 апрель – Көлкө көнө\n– …Ир-егеткәй менән ат башы…\nТуҡтанылар. Яйлап ҡына ҡар яуып тора.\n– Ҡалай матур кис, – тине Морат.\n– Һауаһы һуң! Тын алыуҙары еңел! – тип шатланды Марат.\n– Тимер сана юл яра…– Морат йырын һуҙҙы.\n– Матур йырлайһың. Күңелгә үтеп инә, – Марат үҙ фекерен белдерҙе.\n– Марат, ишетәһеңме? – ҡапыл һораны Морат.\n– Әтәс тауышын?\n– Юҡсы. Урманда ниндәй әтәс булһын.\n– Эйе шул, – тип килеште Морат. – Ләкин, мин ишеттем бит.\n– Ҡолағыңа салынғандыр.\nМорат ни эшләһен, килешергә тура килде. Бер аҙҙан кәкүк саҡырҙы.\nМорат өндәшмәҫкә уйлағайны ла, булдыра алманы.\n– Марат, ишеттеңме? Хәҙер кәкүк саҡырҙы.\n– Кәкүк саҡырҙы, тиһеңме?\n– Бына һиңә кәрәкһә! Ҡар яуып торғанда, ниндәй кәкүк саҡырып йөрөһөн! Марат урманды яңғыратып көлөп ебәрҙе.\nМорат тамам аптыраны: ул ишетә, Марат юҡ.\n– Был ни хикмәт икән?\n– Мужыт һин, белый горячкаға әйләнеп бараһыңдыр, эсеп алғас.\n– Шулай уҡ микән?\n– Беләһең дә, уның менән ауырыһаң, күҙгә теләһә нимә күренә, тиҙәр.\nМорат ҡурҡыуға төштө. Хатта, аяғы тотмай башланы.\n– Миңә ни эшләргә икән? Әйҙә, тиҙерәк ҡуҙғалдыҡ, бальнисҡа! Пока һуң булмаҫ борон.\n– Был ваҡытта ниндәй бальнис эшләһен.\n– Ошонан ҡотолор булһам, ауыҙыма ла алмаясаҡмын шайтан һыуын. Тоҡандыр машинаңды. Ысҡынайыҡ шайтан ояһынан.\nМарат Моратҡа еҙнәһе менән апаһы сит илдән әтәс менән кәкүк ҡысҡыра торған ҡул сәғәте бүләк иткәндәрен әйтеп торманы. Ундай сәғәтте күреү түгел, ишетелгәне лә юҡ ине әле.\nСәлих Ваһапов. Байыш ауылы.


Ир-аттар өсөн етди мөнәсәбәт менән таныштырҙы. - ВИДЕО Ч. Онлайн танышыу!\nҡыҙыҡлы темалар тәҡдим мөмкинлеге бушлай һәм тиҙ һәм ҡаршылыҡһыҙ, яңы кешеләр менән һеҙ ҡалаһы йәки төбәге барлыҡ контакттар булғанмы, берлин, Гамбург, Мюнхен, Кельн, Франкфурт, Эссен, Дортмунд, Штутгарт, Германия һәм бөтә дюссельдорф ҡалаһындаМин теләр һеҙ бында ҡулланыусы исеме килтерәсәк, йөҙләгән кеше менән һөйләшеү һәм һеҙ шунда уҡ сат башҡ. Chatroulette ҡулланыу рәхим итегеҙ, был"Старт", йәғни һеҙ сайттың барлыҡҡа алдында башҡа ағзалары, йәки шәхси мәғлүмәттәрҙе күрһәтеү талап chatroulette өсөн мәсьәлә түгел. Видеоматериалдар аралашыу өҫтәмә кеүек уйындар, викториналар һәм күп бүлмәле фатирҙарҙа уңайлыҡтар ҡала фатирҙарында бәләкәй йыйылмаһы һ.\nөсөн файҙалы кәңәштәр, Күп бүлмәле фатирҙар файҙалана cookie-файлдар, беҙҙең сәйәсәткә хосусил ә инде ҡайһы бер уҡыу ҡуйырға мөмкин. дауам әгәр телисез икән, һеҙ ҡабул итергә тейеш cookie-файлдар. Чатта үткәргәндәргә дуҫлыҡ һәм бушлай ҡуллана һөйләшеп, йәки ч эротическое ла флирт. беренсе тапҡыр веб-камералар өсөн уникаль сервис танышып, аралашып чатта теркәлергә һәм интернетҡа инеп була һәм яңы дуҫтар эҙләй, флирт, һөйләшеүҙәр һәм ваҡыттарын күңелле үткәрә. Стационар телефон менән туранан-тура аралашып, урында беҙҙә ҡунаҡта һеҙгә бирә алалар, өҫтәмә түләүҙәр алмай. Юҡ, юҡ бушҡа чатта теркәлергә һәм теркәлгән.\nГид булараҡ теркәлгән телефондар һәм башҡа иң ҙур.\nБеҙ һеҙҙең менән ябай ҡулланыусы исеме һылтанмалар бирә, һәм һеҙ йөҙ кеше менән аралаша ала мгновенное сат башҡ. Ир-аттар беҙҙә күп беләбеҙ инде һеҙҙең менән һуңғы гейне, селтәрҙәр төҙөү, уларҙың түҙемһеҙлек менән көтөп сат, флирт, ябай йәки шәхси рәүештә йәки ч йәғни һеҙ белергә тейеш, был гейне, транссексуал, бисексуал, гетеросексуал, транссексуал.\nБушлай видеочивать - үҫмерҙәр һәм өлкәндәр өсөн был яҡшы багктарБөтә донъя сәләмләү, беҙ кешеләрҙе, бигерәк тә бындай ил булараҡ, бөйөк британия, ЕЭП, Рәсәй һәм Канада, һәм беҙ күбеһе. Тауышлы чат бушлай аралашыу мөмкинлеге ҡулланырға тәҡдим итә һәм беҙҙең веб-камера. Скачать мөмкинлектәре булған ҡайһы бер фотоһүрәт пользовательский видеочинать профиль, шулай уҡ темалар чат булдырыла. Кәрәк түгел беҙгә церебраль файҙаланыусылар өсөн беҙҙең ресурстар файҙаланыу сайтында. Бушлай ярҙамы менән теркәлгән менән аралашты һәм башҡа веб-камера. Һеҙ беҙҙе һәр береһе ресурстарын үҫтереү үҙ өлөшөн индерә ала. Бының өсөн беҙ был хаҡта социаль селтәрҙәге хәбәр аша ғына (Google, Facebook, Twitter), уның өҫкө өлөшөндә беҙҙең сайтта төймәһенә ҡушыла. Беҙ шулай уҡ эшләүгә һәм индереүгә, яңы функциялары видеочить һеҙгә ярҙам итә ала. Бушлай килгән беҙҙең сайт, әгәр һеҙ бында хеҙмәте һәм үткәреү, үҙ идеялары тураһындағы хәбәр йәки тәҡдим беҙ. Бушлай түгел, күп ч мөмкинлектәр тәҡдим итәбеҙ, сөнки, уларҙы беҙ бында йыйып ала, сайттар"Видеочить". Беҙ барыһын ла эшләй өсөн бушлай видеочат даирәһен киңәйтә. Әгәр һеҙ телисез өстәргә үҙенең Видеочивать беҙҙең сайтта, беҙҙең яҙылған, һәм беҙ һеҙҙән тәҡдимдәр тикшерелде. Әгәр сездә проблемалар килеп тыуа эш менән беҙҙең сайтта буласаҡ, зинһар, был хаҡта беҙ хәбәр итеүҙәренсә, контакт формаһын ҡулланған. Һеҙ фекере беҙҙең өсөн бик мөһим, һәм беҙ һеҙҙе борсоған һәр проблеманы хәл менән ҡыҙыҡһынды. Был"видеочат"бөтә донъя булғас менән файҙаланыусыларға, социаль һәм күнекмәләр бара да ҡуйған. Беҙ бушлай эшләү берләшмәһенең ябай видеочат беҙгә мөмкин тиклем күберәк тырышырға, интернет һөйләшкән кешеләр менән аралашыу мөмкинлегенә эйә булыу өсөн һәм башҡа теләсә ҡайһы ваҡытта. Йәки уларға башҡа кешеләр менән аралашҡанда үҙен улар менән таныша башларға тәҡдим итәм, дуҫтарым. Видеочивать - был программа бушлай бирелә, уларҙың ҡулланыу веб-камераларҙы тоташтырыу һәм реаль ваҡытта (онлайн) менән бөтә донъя кешеһе. Дремина технология видео һәм тауыш биреү реаль ваҡытта аралашыу ла, араларында был ике йәки унан күберәк кеше ҡыҫҡартыласаҡ тигән кеүек. Килеп баҫты булған немец, француз, испан теле һәм итальян.\nГреция театры тыуған иленә күрһәткән, олимпия уйындары Тарихы, батыр тураһында легенда һәм азәйтүн роща, йөҙөм диңгеҙ, пляж Дуа Нуса, Бали тауҙың түбәһенә Дуа Нуса. Мәҙәниәт бай, матур тәбиғәт һәм кеше араһындағы Дуҫтарса уратып алынған, һәм шарап кеүек сыр - Байрамды ябыу. Әгәр аллаһ һиңә реаль стажировкаһы тураһында уйлайым. Башта грецияға ярҙам итеү өсөн кәрәк булған Гректар был һеҙгә алла, һеҙ әммә тиҙҙән Сайтта бушлай теркәй. LovePlanet"һәр ҡулланыусыға - ул шәхси профиль, унда Һеҙҙең көндәлек яҙмалар һәм фотолар урынлаштырылған, йәки Яҙма хәбәрҙең билдәләй ала. Оҙонлоғо шул, күпме теләйбеҙ һеҙгә.\nDating veb-Sayti, Nagasaki Shahrida, jiddiy Munosabatlar\nальтернатива ч рулетка етди мөнәсәбәттәр танышыу өсөн танышыу башҡа бушлай ч рулетка өлкәндәр өсөн бушлай таныша башҡа ч рулетка таныш булмаған ҡыҙым теркәлгән өсөн видео фото альтернатива видеочить ч видео трансляции онлайн бушлай теркәү видеочивать


Материалы за Декабрь 2010 года » Страница 2 » Архив газеты "Йәшлек"\nКөньяҡ Уралда ҡоролоҡҡа ҡаршы көрәш саралары планы раҫланды Яңылыҡтар\nБашҡортостан Республикаһы Президенты Рөстәм Хәмитов Әбйәлил, Баймаҡ, Белорет, Бөрйән, Ейәнсура, Йылайыр, Учалы, Хәйбулла райондарында һәм Сибай ҡалаһы ҡала округында ҡоролоҡ эҙемтәләрен бөтөрөү буйынса саралар планын раҫлау тураһында бойороҡҡа ҡул ҡуйҙы. Бойороҡ буйынса төҙөлгән оператив төркөм тарафынан эшләнгән планға ярашлы, ҡоролоҡтан зыян күргән райондарҙа саралар төрлө йүнәлештәр буйынса үткәреләсәк. Агросәнәғәт комплексы өлкәһендә малсылыҡ комплекстарын мал аҙығы менән тәьмин итеү, малды күсереү, мал аҙығы участкаларын һәм орлоҡтарҙы ҡайтанан бүлеү буйынса тәҡдимдәр әҙерләнәсәк. МТС-тарҙың урып йыйыу комплекстарының эше план буйынса ойоштороласаҡ, инә малды һаҡлау буйынса саралар күреләсәк, һыу килтереү ойоштороласаҡ, тоҡомло һыйыр малы һатып алынасаҡ. Кредиттарҙы һәм лизинг түләүҙәрен ҡайтарыу ваҡытын оҙайтыу ҡараласаҡ.\nТормошмо был, әллә?.. Йәки Ауыл халҡы нимәгә зарлана? Иҡтисад\nҺәүетемсә генә йәшәп ятҡан халыҡҡа, баҡһаң, тетрәнеү кисереү өсөн күп кәрәкмәй икән. Ҡыштан ялҡҡан кешеләр яҙҙың килеүенә шатланып, уның иртәләүенә, яуым-төшөмдөң булмауына артыҡ иғтибар бирмәне. Һабантуйҙар ойошторолоп, сәсеү эштәренә йомғаҡ яһалды. Ғәҙәти генә башланып киткән яҙ, уның артынса килгән йәй айҙарында яуым-төшөмдөң әҫәре лә булмағанлыҡтан, ер кипте, үлән ҡалҡып та өлгөрмәй кибеп торҙо. Ауыл халҡын ғәмгә һалып, ҡоролоҡ килде.\nАуыл халҡының күҙ терәп торғаны шул мал инде: ите, һөтө, майы тигәндәй. Тик, яуым-төшөм булмағас, һөтө лә кәмене, ите лә ҡунмай, малҡайҙар, киреһенсә, көндән-көн шиңә. Алда иһә – оҙайлы ҡыш, ҡыштан артыҡ айырылмаған яҙ һәм нисек килере билдәһеҙ йәй. Әлбиттә, бесәнде етерлек әҙерләп булмаһа, халыҡ күпләп малын тотона башлаясаҡ. Бесән әҙ: әлеге ваҡытта бер трактор арбаһы бесәнде 10 меңгә лә, хатта 16 мең һумға ла һаталар.\nБашҡортостанда 418 урман янғыны теркәлгән Яңылыҡтар\nЯнғын хәүефе миҙгеле башланғандан алып Башҡортостанда 418 урман янғыны теркәлгән – ут ялмап алған дөйөм майҙан 8550 гектар тәшкил итә.\nӘлеге ваҡытта республикала 17-гә яҡын урман янғыны артабан таралыуҙан туҡтатылған. Янғындарҙың күп өлөшө Урал аръяғы райондарына һәм республиканың таулы төбәгенә тура килә. Белгестәр фекеренсә, урман янғындарының төп сәбәбе – ямғырһыҙ килгән йәшен.\nКоррупцияға ҡаршы көрәш көсәйәсәк Яңылыҡтар\nБашҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов республиканың хоҡуҡ һаҡлау һәм көс ведомстволары етәкселәре менән осрашыуҙар барышында коррупция һәм ришүәтселек күренештәренә ҡаршы көрәш сараларын көсәйтергә ҡушты.\nКоррупция менән ришүәтселекте бөтөрмәйенсә алға барыу мөмкин түгел, тине Рөстәм Хәмитов. Вазифауи хәлен үҙ файҙаһына ҡулланыусылар закондың бөтә ҡәтғилегендә яуап бирәсәк, тип һыҙыҡ өҫтөнә алды ул.\nБР Хөкүмәте Премьер-министры Р. Сарбаев вазифаһынан бушатылды Яңылыҡтар\nБашҡортостан Президентының матбуғат хеҙмәте төбәк башлығының 2010 йылдың 20 июлендә ҡул ҡуйылған Указын киң йәмәғәтселеккә еткерҙе. Рөстәм Хәмитов ҡул ҡуйған документта Раил Сарбаев БР Хөкүмәте Премьер-министры вазифаһынан үҙ теләге буйынса бушатылыуы хаҡында әйтелә. Указ ҡул ҡуйылған көндән көсөнә ингән.\nҠыйғыла – яңы башлыҡ Яңылыҡтар\nҮрге Ҡыйғы ауылында Ҡыйғы районы муниципаль район советы ултырышы үтте.\nУнда муниципаль район хакимиәте башлығын тәғәйенләү тураһында мәсьәлә ҡаралды. Конкурс һөҙөмтәләре буйынса Ҡыйғы районы муниципаль район хакимиәте башлығы вазифаһына контракт буйынса Наил Рафаил улы Ибраһимов тәғәйенләнде.\nНаил Ибраһимов 1973 йылда Ҡыйғы районының Үрге Ҡыйғы ауылында тыуған. 1996 йылда Өфө дәүләт авиация техник университетын тамамлағандан һуң РФ Һаҡлыҡ банкыһының Ҡыйғы бүлексәһендә эшләй. 2000 – 2002 йылдарҙа – РФ Һалымдар һәм йыйымдар буйынса министрлыҡтың Ҡыйғы районы буйынса һалым инспекцияһы етәксеһе. 2003 йылда Ҡыйғы район советының ойоштороу бүлеге менән етәкселек итә. 2003 – 2005 йылдарҙа – Ҡыйғы районы хакимиәтенең финанс идаралығы начальнигы.


Өфөнөң 28-се махсуслаштырылған мәктәп-интернатында тәрбиәләнеүсе үҫмерҙәр «Ашнаҡсылар» проекты сиктәрендә үҙҙәре бешерергә өйрәнә\nОҫталыҡ дәрестәрендә уҡыусылар аҙыҡ-түлек һайларға, тәмләткестәр - һуған, борос өҫтәргә, аш-һыу ҡоралдары менән дөрөҫ эш итергә өйрәнә.\n28-се махсуслаштырылған мәктәп-интернаттың сығарылыш синыф уҡыусылары өсөн ғәҙәти булмаған дәрес. Китап, дәфтәр, ҡәләм урынына аш-һыу әҙерләү кәрәк-яраҡтары. Сербиянан килгән шеф-ашнаҡсы ярҙамында улар үҙаллы бешерергә өйрәнә. Ҡыҙҙар-егеттәр тәүҙә хәүефһеҙлек ҡағиҙәләре менән танышты. Үҙ тәжрибәһендә етенсе тапҡыр уҡыусыларға оҫталыҡ дәресе биргән ашнаҡсы ризыҡты бешергәндә күңел һалып башҡарыу мөһимлеген билдәләй.\nЖэлько Глыголин, шеф-ашнаҡсы: «Күҙҙәре насар күргән һәм һинең ярҙамыңа мохтаж балалар менән эшләү үҙе бер ҡәнәғәтлек. Минең өсөн был бик яуаплы эш. Улар бик һиҙгер, һәләтле. Уҡыусылар менән эшләү минең өсөн дә файҙалы. Уларҙы аңларға өйрәндем».\nАзат Ғибәҙуллиндың тәжрибәле ашнаҡсы ярҙамында әҙерләнәсәк ризыҡтың тәмле килеп сығырына шиге юҡ. Дәрестә үҫмерҙең аш-һыу буйынса тәүге уңыштарын оҫта "бишлегә" баһаланы.\nАш-һыу бешереү оҫталығына сығарылыш синыф уҡыусылары ғына йөрөй. Һәр дәрескә проект буйынса өсәр-дүртәр бала килә. Был ҡыҙҙар-егеттәр менән шәхсән шөғөлләнә алыу мөмкинлеге.\nЕлена Бондаренко, проект етәксеһе: «Республиканың төрлө төбәктәренән йыйылған уҡыусылар күп ваҡыттарын интернатта уҡып үткәрә, аҙаҡтан уҡыу йорттарына инә. Был осраҡта уларҙы бер кем дә ашарға бешереп көтөп тормай, шуға ла уҡыусыларҙа мәктәп эскәмйәһенән үҙаллылыҡ тәрбиәләргә тырышабыҙ».\nФевралдә башланған «Ашнаҡсылар» проектында мәктәп-интернатта тәрбиәләнгән 14 уҡыусы шөғөлләнә. Киләһе оҫталыҡ дәрестәрендә улар ашарға бешереүҙән тыш, өҫтәлде дөрөҫ сервировкаларға ла өйрәнәсәк.


Уҡыу йылы башланыуға ваҡыт күп ҡалманы. Уға уҡыусылар ҙа, ул арҙың ата- әсәләре лә әҙерләнә. Һуңғылары хатта нығыраҡ та т улҡынлана торғандыр әле. Уларға бит балалары 1 сентябрь лине йкаһында үҙҙәрен башҡаларҙан кәм тоймаһын өсөн бөтә кәрәк әй берҙәрҙе һатып алып өлгөрөргә кәрәк. Ә мәктәп формаһынан тыш\nручка - дәфтәрҙәр, ҡыҫҡаһы, уҡыу өсөн барлыҡ кәрәк - яраҡ а лырға тура килә.\nМәктәпте тамамлауыма байтаҡ ваҡыт үтһә лә был бәхетле йылдар ҙы һағыныу тойғоһо кәмемәй. Йәйге каникулдарҙан һуң йөҙҙәре\nкөлөп торған уҡытыусыларҙың, краска еҫтәре аңҡыған мәктәпт ең беҙҙе ҡаршы алғаны һаман хәтерҙә. Бөгөн республиканың бөтә мәктәптәрендә лә косметик ремонт, 80 процентында капиталь ремонт үткәрелгән.\nБынан тыш 5245 урынлыҡ 27 мәктәп әле төҙөлөү стадияһында. Ул арҙың 11 - е үҙҙәренең 2150 уҡыусыһын ҡабул итергә әҙер. Бел орет районында ике мәктәп, Ғафури, Ейәнсура, Йылайыр, Ҡыйғы,\nКүгәрсен, Көйөргәҙе, Саҡмағош райондарында берәр мәктәп ҡул аныуға тапшырыу стадияһында. Салауат районының Әлке һәм Мала яҙ урта мәктәптәре уҡыусыларын бәхетле тип әйтергә була, был\nмәктәптәр 15 августа, уҡытыусылар кәңәшмәһенә асыласаҡ. Август кәңәшмәһенә килгәндә, Башҡортостан Республикаһының Мә ғариф министры Ғәлиә Мөхәмәтйәнова әйтеүенсә, ул быйыл мәғар иф хеҙмәткәрҙәренең яңы берләштерелгән составта йыйылыуҙары менән айырылып торасаҡ. Кәңәшмәлә мәғариф үҫеше һәм перспект иваларының мәктәпкә тиклем белем биреүҙән алып юғары уҡыу йо ртон тамамлағанға тиклемге баҫҡыстары иткшереләсәк."Оло педс овет"та Башҡортостан Президенты Мортаза Рәхимовтың, Дәүләт Й ыйылышы, Республика Хөкүмәте вәкилдәренең ҡатнашыуы көтөлә һ әм сараға айырыуса әһәмиәт өҫтәй. Һөйләшеүгә шулай уҡ дәүлә т комиттары, министрлыҡтар һәм ведомстволар, ҡала һәм район хакимиәттәре башлыҡтары саҡырыласаҡ. Кәңәшмәнең үҙенсәлеге Р әсәй һәм республикала мәғарифты модернизациялауҙың тәүге эта бы тамамланыуы менән бәйле. Иң тәүҙә был белем сифатына ҡағы ла.\nӘйтергә кәрәк, юғары белем алырға теләүселәр һаны йылдан йыл\nарта. Быйыл юғары уҡыу йорттарына 44300 абитуриент ғариза б иргән. Беренсе синыфҡа килеүселәр һаны ла аҙ түгел. Быйыл тә ү башлап парта артына 40 мең уҡыусы ултырасаҡ. Әйткәндәй, быйыл мәктәптәрҙә Белем көнө, 1 сентябрь, һаулыҡ темаһына арналасаҡ һәм "Сәләмәт тәндә -- сәләмәт рух" тип ат аласаҡ. Был девизға балалар байрам көнө генә түгел, ә ғүмер буйы тоғро ҡалыр тип ышанғы килә.


Гимназияның яңы президентының инаугурацияһы үтте.\nДекабрь айында гимназиябыҙҙа һайлап алыу кампанияһы үтте. Һайлау һөҙөмтәләре буйынса гимназиябыҙ президенты итеп Хәлилова Динара һайланды. Илдә барған сәбәптәр арҡаһында инаугурация сараһы онлайн форматҡа күсерелде.\n28 ғинуар көнө инаугурция тантанаһы уҙҙы. 2021 йылдың президенты Ниғмәтуллин Динислам гимназия тормошонда әүҙем ҡатнашҡан,сараларҙы ойоштороп, гимназияны тәртиптә тотҡан командаһына ҙур рәхмәтен белдерҙе.\nАҙаҡ һүҙ яңы президентыбыҙ Хәлилова Динараға бирелгәс, ул үҙенең ярҙамсылары, министрҙары менән таныштырҙы, гимназияның артабан үҫешенә йоғонто яһарға, уны яҡшыртырға ант бирҙе. Ярҙамсыларға килгәндә, улар гимназияла бик күп. Үҙәк һайлау комиссияһы үҙе ни тора. Һайлауҙар ойошторғанда уларҙың әһәмиәте шаҡтай ҙур булды, ҮҺК булдырған ғәҙеллек гимназистарға ысынлап яҡшы президентты һайларға ярҙам итте.\nГимназия президенты вазифаһына барыһы 4 кандидат дәғүә итте: 10а класынан Ғатауллин Данил, 10в класынан Хәлилова Динара, 10е класс класынан Ғәзизов Тимур һәм 10б класынан Солтанморатов Алсын.\nАраларынан һайланып алынған Динара Динар ҡыҙына ышанып, ауыр һәм яуаплы вазифаһында уңыштар теләп ҡалабыҙ!\nВсероссийский конкурс школьных и студенческих СМИ «Песня жаворонка» («Һабантурғай йыры»)\nЗавершается прием заявлений на сдачу ЕГЭ-2022


Миҡат — Башҡорт Википедияһы\nМиҡат Ҡарн әл-Мәнәзил\nМи́ҡа́т (ғәр. ميقات) — ихрам халәтенә инер өсөн махсус билдәләнгән урындар. Мәккәгә донъяның төрлө яҡтарынан килгән динлеләргә ихрамһыҙ Мәккәгә инергә рөхсәт бирелмәй. 5 миҡат бар:\nЗүл-Хүләйфә, (ғәр. ﺫﻭ ﺍﻟﺣﻠﻴﻔﻪ) — Мәккәнән 450 км алыҫлыҡта ятҡан Мәҙинә ҡалаһы кешеләре өсөн, был иң алыҫ миҡат;\nДжүғфә, (ғәр. ﺟﺤﻔﻪ) — Суриә һәм Мысыр кешеләре өсөн, Мәккәнән 187 км алыҫлыҡта;\nЯламлам тауы, (ғәр. يلملم) — Йәмән кешеләре өсөн миҡат, Мәккәнән 54 км алыҫлыҡта;\nҠарн әл-Мәнәзил тауы (ғәр. ﻗﺮﻦ ﺍﻠﻣﻨﺎﺯﻝ) — Ҡүвәйт һәм Нәдж кешеләре өсөн миҡат, Мәккәнән 94 км алыҫлыҡта;\nЗат-үл-Ғирк, (ғәр. ﺫﺍﺕ ﻋﺮﻕ) — Ғираҡ кешеләре өсөн миҡат, Мәккәнән 94 км алыҫлыҡта.\nМәккәнекеләр үҙҙәрендә ихрам кейә. Рәсәй һәм БДБ илдәре хаж ҡылыусылары ихрамға Зүл-Хүләйфәлә инә.\n1 Мәккәлә йәшәүселәр миҡаты - әл-Хәрәм мәсете\nМәккәлә йәшәүселәр миҡаты - әл-Хәрәм мәсете[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nХаж ҡылыу ғәмәлен башлар алдынан кеше ихрам халәтенә инә, быны миҡат тип аталған махсус урындарҙа башҡара. Хаж ҡылыусы ниәт намаҙын уҡый, тулы ғөсөл ала, махсус кейем - ихрам кейә. Ирҙәрҙең аяҡ кейеменә энә тейгән булырға тейеш түгел. Ҡатындар ғәҙәттә аҡтан кейенә, ә ир-ат киң оҙон таҫтамал рәүешле ике бөркәнсек ябына. Улар булавка ярҙамында ғына беркетелә.\nМәккәлә йәшәгәндәр өсөн әл-Хәрәм мәсете миҡат булып тора .\nТауафты башҡалар өсөн дә ҡылырға мөмкин, баҡһаң. Ләкин бының өсөн яңынан ниәт әйтеп, миҡатҡа яңынан бармай Мәккәнән ситкә сығып, тейешле намаҙын уҡып, ғөсөлләнеп, ихрам кейеү фарыз икән. Юлдаш апайҙарҙың мәрхүмдәре өсөн тауафҡа тағы барасаҡтарын белгәс, ятып ҡала аламмы ни - уларға рәхмәттәр әйтә-әйтә ғибәҙәткә йыйындым.\nКистән бер-ике сәғәт кенә серем итеп алдыҡ та Мәккә ситенә - Ғәйшә раҙыйаллаһу ғәнһә мәсетенә юлландыҡ. Такси яллар өсөн ҡунаҡхана хеҙмәткәрен саҡырып сығарҙыҡ - төнө менән мәхрәмһеҙ йөрөп ятҡан ҡатындарҙы еңел холоҡло тип уйлап, әллә ни хәл ҡылыуҙарынан да шөрләйбеҙ. Ғәйшә мәсете - нурлы мәсет. Пәйғәмбәребеҙ Мөхәммәт саллалаһу ғәләйһи үә сәлләмдең һөйөклө ҡатыны, йәшләй генә тол ҡалып, изге заттың тормош сәхифәләрен фәһемле хәҙистәр рәүешендә теркәлеп ҡалыуы өсөн ҙур хеҙмәттәр күрһәткән зирәк аҡыллы Ғәйшә раҙыйаллаһу ғәнһәнең нуры иңгән уға. Күреү менән күңелем байрам кисерҙе. Ете төн уртаһы булғас, кеше аҙ. Апайҙар юлды онота төшкән, ғибәҙәтхананың оло юлға ҡараған яғынан уҙа башлағайныҡ, туҡталыштағы микроавтобустар эргәһендәге ирҙәрҙең, харам да харам, тип һөрән һалыуҙарынан йөрәгем ярыла яҙҙы.\n- Харам мәсеткә пассажирҙар йыялар, - тип тынысландыра һалды мине Нура апай.\nЫсынлап шулай икән. Тейешле ғәмәлдәрҙе атҡарып, беҙ ҙә ошонан Харам мәсеткә, йәғни Ҡәғбәтуллаға такси ялланыҡ \n↑ А. Али-заде, 2007\n↑ Гүзәл Ситдиҡова. Йәннәт баҡсаһы - Өфө: Уфимский полифграфкомбинат ДУП. 2014. — 232 бит (баш.)\nАли-заде, А. А. Миҡат (архив ) // Исламский энциклопедический словарь. — М.: Ансар, 2007.\nМикат места. Ислам.ру. Тәүге сығанаҡтан архивланған 22 август 2013. 10 август 2013 тикшерелгән.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Миҡат&oldid=775432 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 04:44 19 ғинуар 2018 үҙгәртелгән.


Фитнесҡа йөрө лә, "налоговый вычет" ал » «Йәшлек» гәзите | Газета «Йәшлек»\nГазета "Йәшлек" » Яңылыҡтар таҫмаһы » Фитнесҡа йөрө лә, "налоговый вычет" ал\n23.01.2019 Фитнесҡа йөрө лә, "налоговый вычет" ал\nРәсәйҙә тағы бер һалым төрө барлыҡҡа килеүе ихтимал. Юҡ, беҙҙән һыҙырып алмайҙар, киреһенсә, һалымды ҡайтарып алырға форсат бирмәкселәр.\nРФ Финанс министрлығы Һалым кодексына төҙәтмәләр әҙерләй. Президент ҡушҡан. Нимә ҡушҡан, тиһегеҙме? Халыҡтың һаулығын нығытырға, физик әүҙемлекте күтәрергә. Бөгөн беҙҙә бушлай ғына спорт менән дә шөғөлләнеп булмай бит, тип зарланыусыларға яҡшы хәбәр: тотонған аҡсағыҙҙы ҡайтарып (налоговый вычет) ала аласаҡһығыҙ. Әгәр ҙә баяғы кодексҡа үҙгәрештәр индерелһә.\nБер миҫал: әгәр ҙә мәгәр фитнесҡа йөрөү (абонемент йәғни) йылына, әйтәйек, 25 мең һум тора икән, тейешле ваҡыт үткәс, шуның 13 процентын, 3 250 һумын кире алаһың. Әлбиттә, килемеңдән һалым түләһәң генә.\nҺалым суммаһы сикһеҙ түгел инде. Үтә ҡиммәтле фитнесҡа барырға уйлаһағыҙ, алдан әҙ генә математик иҫәпләүҙәр сығарығыҙ. Әгәр абонемент хаҡы 120 мең һумдан артһа, аҡсағыҙҙың һалым ҡайтармаһы булмаясаҡ. Иң ҙур вычет – 15,6 мең һум.\nҮҙгәрештәрҙе 2020 йылда индермәкселәр.\nҺалым тигәндән, уға түләнгән аҡсаны кире ҡайтарыу барыбер әҙерәк ҡыуандыра ул. Шәхсән үҙем ике тапҡыр аҡсамды кире алдым: ипотека проценттарынан һәм фатир хаҡының 13 процентын. Ҡасандыр минең кеҫәнән сыҡһа ла, ҡабаттан үҙемә ҡайтыуы күңелде күтәрҙе.


Ғәләмәт донья » Страница 10 » Архив газеты "Йәшлек"\nТәүге Ер картаһына – 65 миллион йыл! Яңылыҡтар » Ғәләмәт донья\nРәсәй Фәндәр академияһы ғалимдары тарихҡаса булған дәүерҙә кем тарафынандыр эшләнгән мөғжизәне тикшерә\nБыл ваҡиға 1993 йылда башлана. БДУ-ның инженер физикаһы кафедраһы мөдире, физика-математика фәндәре докторы, профессор Александр Чувыров, ҡала архивында соҡона торғас, Өфө генерал-губернаторының XVIII быуат менән билдәләнгән мәҡәләләренә юлыға. Унда Нуриман районының Чандар ауылы эргәһендә таныш булмаған билдәләр һуғылған ҡыҙыҡ ҡына ике йөҙләгән аҡ таш тураһында бәйән ителә. Башҡа архив документтарында XVII – XVIII быуаттарҙа Уралды тикшереүсе рус ғалимдары экспедицияларының был плиталарҙы ҡарауы тураһында һөйләнелә.\nГлобаль йылынын хэм унын эземтэлэре Яңылыҡтар » Ғәләмәт донья\nҺуңғы йылдарҙа йыһаныбыҙҙа глобаль йылыныу процесы барыуы тураһында төрлө фараз ҡалҡып сыға. Кемдер был процестың көсәйеүен раҫлай, икенселәр кире ҡаға. Ғалимдарҙың төрлө тикшеренеүҙәр һөҙөмтәләренә беҙ ҙә әҙерәк күҙ һалайыҡ – улар араһында Уралыбыҙға ҡағылышлы мәғлүмәттәр ҙә юҡ түгел.\nВанганың күрәҙәлеге Яңылыҡтар » Ғәләмәт донья\nБөйөк күрәҙәсе кешеләрҙе Аллаһы Тәғәлә ҡанундары буйынса йәшәргә саҡыра\nФанилыҡтан баҡыйлыҡҡа күсер алдынан күренекле болгар күрәҙәсеһе Ванга, үлеме яҡынлашҡанын һиҙеп, XXI быуатта кешелекте ниндәй бәләләр көтөүе тураһында серҙәрен асҡан.\n1996 йылда уҡ һуҡыр күрәҙәсе бөтә донъяны тетрәтәсәк глобаль көрсөк килерен әйтеп биргән. Быға тиклем киноға төшөргә яратмаған Ванга үҙе өйөнә кино төркөмөн саҡырып ала һәм кешелеккә еткерер һүҙҙәрен әйтә.\nКЕМГӘ «ЗАКАЗ» БИРӘҺЕҢ Ғәләмәт донья, Сәләмәтлек\nТәбиҒәт серҙәренә күпме генә төшөнөргә тырышһаҡ та, әҙәм балаһын ғәжәпләндергән һәм әле булһа сер йомғағы булып ҡалған күренештәр етерлек. Нисек кенә фаразламайыҡ, тәбиғәт бар нәмәне лә кеше аҡылына әллә ни аңлашылып етмәгән тәртип буйынса, үҙенсә хәл итә лә ҡуя. Бына донъяға киләсәк баланың енесен алдан билдәләү, уны кеше теләгенә буйһондороу мәсьәләһе лә әле һаман ғалимдарҙың иғтибарын йәлеп иткән серҙәрҙең береһе булып ҡала. Ҡайсаҡ ғаиләлә тик ҡыҙ, икенсеһендә, киреһенсә, тик малайҙар ғына тыуа, ә ғаилә башлыҡтары, малайы булмаһа – малайлы, ҡыҙы булмаһа, ҡыҙлы булырға теләй.\nавторы: admin | 3 марта 2009 | Фекерҙәр (0) | Тотош уҡырға\nРәхмәт һиңә, кеше! Ғәләмәт донья, Башҡортостан\nБоҙҙоң тирә-яғын балта менән сапҡыслап киңәйтеп сыҡтыҡ, яр әллә ни алыҫ түгел ине. Бер туҡтауһыҙ ҡалтыранған мәхлүкте өркөтөп ҡарайбыҙ. Урынынан да ҡуҙғалмай, тыпырсына. Күҫәк алып, артынан төртөп, этеп, манма тиргә батып, боҙға баҫтырҙыҡ. Ярҙан ер ташып, боҙҙоң тирә-яғына һипкәс, ул тороп китте.\nҠыш башы быйыл йылы, ҡарһыҙ килде. Был ауыл халҡына оло мәшәҡәттәр тыуҙырҙы. Һуғымды нисек итеп боҙмай һаҡларға, тип баш ваттылар. Ҡыштың йылы килеүе тәбиғәткә лә насар тәьҫир итте. Айыу үҙ мәлендә йоҡларға ятһа ла, йоҡа ҡарҙа кешеләр уның эҙҙәрен күргеләне. Күрәһең, уға ла ҡарһыҙ йылы ҡыш тәрән йоҡоға талырға ҡамасаулайҙыр. Бахыр ҡуяндарҙы әйтеп тораһы ла юҡ. Улар тәүге ҡарҙа аҡ тун кейгәйне, ҡар ирегәс, бөтә ғаләмгә фаш булып ҡалдылар.\nавторы: admin | 25 декабря 2008 | Фекерҙәр (0) | Тотош уҡырға\nБашҡортостан робинзоны Ғәләмәт донья, Башҡортостан\nБелорет көҙ миҙгеленең һуңғы көндәрен үткәрһә, бында иһә ысын мәғәнәһендә ҡыш! Әсе, көслө ел метр ярымдай яуып үткән ҡар буранын уйната. Көньяҡ Урал ҡурсаулығы директоры урынбаҫары Нәсир Арыҫлан улы Әлибаев халыҡ тарафынан онотолоп барған теге йәки был урындың тарихы менән таныштыра. Сәйербаш, Рәүәт йылғаһы, Шайтанатҡан ер, Саң арҡа... Ниһайәт, бына ул Собханғол ауылы ултырған ер. Трассанан 14 саҡрым ғына алыҫлыҡта булһа ла, ауылға ике сәғәт барҙыҡ. Хәҙер унда ни бары бер өй генә ултыра. Ҡасандыр үҙ мәсете, мәктәбе булған һәм йөҙ егерме өйҙән торған ауылдан иҫтәлектәр генә тороп ҡалған. Әйткәндәй, Ҡатай ырыуының Собханғол ауылына, тарихи йылъяҙмалар буйынса, тәүгеләрҙән булып нигеҙ һалынған. Үкенескә күрә, үҙгәртеп ҡороу заманының шауҡымы уны ла урап үтмәй, халыҡ эшһеҙлектән һәм ғаиләләрен ас-яланғас ултыртмаҫ өсөн тыуған ерҙәрен ташлап китергә мәжбүр була.\nҠыш бабай төрлө илдәрҙә төрлө ҡиәфәттә була hәм уларҙы төрлөсә атайҙар. Яңылыҡтар, Ғәләмәт донья\nИнглизсә hөйләшкән илдәрҙә – Англияла, АҠШ-та h. б. – уны Санта-Клаус тип атайҙар. Ҡиәфәте менән ул беҙҙең Ҡыш бабайға оҡшаған. Ҡыҙыл тунда, бүректә hәм кейеҙ итектә йөрөй. Ә бына Австралия Санта-Клаусы тунда йөрөй алмай, сөнки унда Яңы йылды йәй уртаhында ҡаршылайҙар.\nФранция Ҡыш бабайы Пер Нораль исемле. Ул ап-аҡтан кейенгән була.\nМонголияла иhә Ҡыш бабай йөнтәҫ тун кейгән көтөүсе ҡиәфәтендә.\nВьетнамдар Яңы йыл төнөндә бер-береhенә сәскәгә беркетелгән персик ботағы бүләк итә hәм төн буйы усаҡ янында әкиәттәр hөйләй.\nавторы: admin | 20 декабря 2008 | Фекерҙәр (0) | Тотош уҡырға\nКире ҡайтырға << 1 6 7 8 9 10 11 12 13 14 18 >> Киләһе бит


Радий Хәбиров шихандар буйынса ҡарарына тағы бер ҡат аңлатма бирҙе » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Яңылыҡтар » Радий Хәбиров шихандар буйынса ҡарарына тағы бер ҡат аңлатма бирҙе\nБашҡортостан Башлығы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы Радий Хәбиров “Ведомости” гәзитенә интервьюһында шихандар буйынса ҡарарына тағы бер тапҡыр аңлатма бирҙе.\n“Минең тәғәйенләнеүемә тиклем Рәсәйҙең һәр кешеһе был мәсьәлә тураһында белгәндер – ныҡ ҡуйыртылғайны ул, – тине республика етәксеһе. – Конфликттың күп сәбәптәрен белә һәм уны тиҙерәк бөтөрөргә кәрәклеген аңлай инем. Республикала иң ҡеүәтле бишәү иҫәбенә ингән предприятиела күп кеше эшләй, һәм ул яҡын арала сеймалға ихтыяж кисерә башлаясаҡ. Икенсе проблема: БСК тәбиғәт объекттарына дәғүә итә. Мин Торатау менән Йөрәктауҙы биреүгә бер ваҡытта ла бармаҫ инем”.\nРеспублика етәксеһе ваҡиғаны сәйәсиләштереүгә ҡаршы булыуын белдерҙе. Уның фекеренсә, Торатау башҡорттар ғына түгел, ә республиканың бөтөн халыҡтары өсөн оло әһәмиәткә эйә. Төбәк етәксеһе әйтеүенсә, ул проблеманы тәрән өйрәнгән, БСК етәкселәре, экологтар, эксперттар, йәмәғәтселәр менән күп һөйләшкән һәм ҡарар ҡабул иткән.\n“Ҡуштау ҙа – шихан, тик республикала уның кеүектәр 80 тирәһе. Тау файҙаланыла, уның һаҡланыу статусы юҡ, – тине Радий Хәбиров. – Беҙ Торатау менән Йөрәктауға, уларға теймәһендәр өсөн, мөмкин булған барлыҡ статустарҙы алырға теләйбеҙ. Геопарктар булдырасаҡбыҙ һәм уларҙың ЮНЕСКО объекттары булып танылыуына өлгәшәсәкбеҙ”.