Баш ҡала уҡыусылары яратҡан шиғырҙарын бөтә Рәсәй «Дуҫлыҡ дәфтәре»нә теркәне // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nБаш ҡала уҡыусылары яратҡан шиғырҙарын бөтә Рәсәй «Дуҫлыҡ дәфтәре»нә теркәне\n13:00, 11 сентября 2015 Йәмғиәт\nӨФӨ, 2015 йыл, 11 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Арина Рәхимҡолова/.\nӨфө уҡыусылары яратҡан шиғырҙарын бөтә Рәсәй «Дуҫлыҡ дәфтәре»нә теркәне. Баш ҡала «Әҙәби троллейбус» бөтә Рәсәй акцияһының эстафетаһын ҡабул итте. Сара Пермдә башланғыс алған бөтә Рәсәй «Дуҫлыҡ дәфтәре» программаһын ғәмәлгә ашырыу сиктәрендә уҙғарылды. Акцияны үткәреүгә ҡала Советы ҡарамағындағы йәштәр йәмәғәт палатаһы, «Йондоҙлоҡ» балалар берләшмәләренең район ассоциацияһы, Өфөнөң «Башҡортостан пионерҙары» балалар йәмәғәт ойошмаһы һәм ҡаланың Электр транспорты идаралығы булышлыҡ итте.\n2-се маршрут буйынса йөрөгән троллейбуста илебеҙҙең танылған шағирҙары — Пушкин, Лермонтов, Асадов, Тютчевтың шиғырҙары яңғыраны. Орджоникидзе районының 79-сы, 80-се һәм 82-се мәктәптәре уҡыусылары яратҡан шиғырҙарын һөйләне һәм «Дуҫлыҡ дәфтәре»нә теркәне. Пассажирҙар балаларҙың сығышын йылы ҡабул итте, ҡайһы берҙәре хатта үҙҙәре лә ҡушылды.\nАкция 37 төбәктә ойошторолдо һәм яңы уҡыу йылы башланыуға, Рәсәйҙә иғлан ителгән Әҙәбиәт йылына арналды, тип хәбәр иттеләр ҡала Советының матбуғат хеҙмәтенән.


Фермер йә эшҡыуар булыр ул\n16 Ноябрь 2017, 11:06\nЯңы Усман ауылының 5-се синыф уҡыусыһы, “Бәйләнештә” селтәрендә “Тәбиғәт мөйөшө” исемле үҙ төркөмөн булдырып, хайуандар һәм ҡоштар хаҡында блог алып барыусы Ханнан Мәзитов бер йыл элек йорт ҡуяндары менән ҡыҙыҡһына башлай. Төрлө яҡтарҙан алдырып, бөгөн ул “Фландер”, “Великан”, “Совет шиншиллаһы” тоҡомло 6 ҡуян тота.\n- Әлегә ҡуяндарҙы үрсетеү буйынса тәжрибәм етмәй. Яңыраҡ береһенең 10 көсөгө тыуып, инәләре тапап үлтергән дә ҡуйған. Киләсәктә иғтибарлыраҡ булырмын инде, - ти Ханнан.\n- Уларҙы ниндәй маҡсаттарҙа үрсетергә ниәтләйһең һуң? – тим.\n- Үрсеһәләр, һатырға уйлайым. Аҡсаһына һәйбәтерәк тоҡомло ҡуяндар алып, уларҙы ла һатасаҡмын, ғаиләбеҙгә ярҙам буласаҡ, - ти ул.\nХаннандан күреп, күрше-тирәләге байтаҡ малайҙар ҡуян тота башлаған. Мәктәптән һәм дәрес әҙерләүҙән артҡан ваҡыттарын улар файҙалы үткәрә хәҙер – кәртә тирәһендә мәж килеп йәнлектәрен тәрбиәләйҙәр, бер-береһе менән тәжрибә уртаҡлашалар.\nҠуяндарҙан тыш, Ханнан быйыл ата-әсәһенән 10 ҡаҙ алдыртып, йәй буйы үҙе ҡараған. 2-селә уҡыған Сажидә лә ағайына ярҙам итә. Емде күршеләре, фермер Ниғмәт Мәжитовтан һатып алалар икән.\nВаҡыттың ҡәҙерен белеп, ғаиләһе өсөн өҙөлөп торған егетте ата-әсәһе лә дәртләндереп тора - “Көн һайын, мәктәптән ҡайтҡас, өйҙөң иҙәнен йыуып йә һөртөп торһаң, айына 1000 һум эш хаҡы түләйбеҙ”, тип улдары менән килешеү төҙөп ҡуйғандар. Эштең үтәлеү-үтәлмәүен әсәй кеше көн дә билдәләп бара. Октябрь өсөн 700 һум “хеҙмәт хаҡы” алғас та, Ханнан туғандарынан бер пар индоутка алып, уларға махсус оя ла эшләп ҡуйған. Әлегә индоуткалары бәләкәсерәк, ҡыш сыҡһалар, себеш баҫтырырға хыяллана.\n“Киләсәктә кем булырға теләйһең?” тигән һорауға “Эколог” тип яуап бирһә лә, ай-һай, фермер йә эшҡыуар булыр ул был үҫмер, тигән уй тыуа. Хәйер, бөгөндән перспектив пландар ҡороп, уларҙы бойомға ашырыр өсөн ең һыҙғанып эшләгән Ханнан Мәзитов, ниндәй генә һөнәр һайлаһа ла, юғалып ҡалмаҫ, яңынан-яңы маҡсаттарға ирешер.\nҺүрәттә: Ханнан һәм һеңлеһе Сажидә ҡуяндар менән мәж килә.


Өфөлә йәрминкәлә 11 тонна ер еләге һатылған // Иҡтисад | новости башинформ.рф\n16:40, 16 июля 2018 Иҡтисад\nӨфөлә йәрминкәлә 11 тонна ер еләге һатылған Фото: vedomosti102.ru\nӨфөлә ял көндәрендә 2,5 меңдән ашыу кеше «Еләкле тырыз» йәрминкәһендә булған. Ҡала халҡы ике миллион һумдан ашыу суммаға продукция һатып алған. Килемдең байтаҡ өлөшөн 11 тонна ер еләге һатыу тәшкил иткән.\n«Иң ҙур уңыш Шаран районының «Шаран баҡсалары» фермер хужалығында. Һатыуға бөтәһе 11 тонна самаһы ер еләге килтерҙеләр, шул иҫәптән Шарандан 8,5 тонна. Шулай уҡ үҙҙәренең еләктәрен Балтас, Борай, Иглин, Кушнаренко, Нуриман һәм Өфө райондары ауыл хужалығы кооперативтары һәм шәхси ярҙамсы хужалыҡтары тәҡдим итте», — тип асыҡлыҡ индерҙе йәрминкәне ойоштороусылар.\nБер килограмм ер еләге өсөн һатыусылар 150-250 һум һораны.\nТеги: ер еләге, йәрминкә, Өфө


Баш ҡалала трамвай юлдарын төҙөкләндереү эштәре дауам итә\nЯңы технология транспорттың тауышын кәметеүгә йүнәлтелгән.\nҠала хакимиәтенән хәбәр итеүҙәренсә, бөгөн ремонт Рихард Зорге урамындағы трамвай юлдарында башҡарыласаҡ. Төҙөкләндереү 1 сентябргә тиклем дауам итә. Ошо осорға тиклем Зорге урамында хәрәкәт сикләнгән. Шуға күрә руль артындағыларға маршрутты алдан билдәләргә кәңәш ителә.


7 декабрҙә Өфө ҡалаһында Әҙеһәм Исҡужин исемендәге V Асыҡ ҡурайсылар конкурсы үтте. Конкурсты ойоштороусылар – Башҡортостан Республикаһының мәҙәниәт министрлығы, Республика халыҡ ижады үҙәге, Өфө ҡалаһы хәкимиәтенең мәҙәниәт һәм сәнғәт бүлеге идаралығы.\nБәйгенең маҡсаты – ҡурайсы, педагог, Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре Әҙеһәм Динислам улы Исҡужиндың исемен мәңгеләштәреү, халыҡ ижадын һаҡлау һәм үҫтереү, йәш быуын ҡурайсыларына рухи тәрбиә биреү.\nБәйгенең шарттарына ярашлы, башҡа конкурстарҙан айырмалы рәүештә, 16 йәштән өлкән башҡарыусылар мотлаҡ халыҡ йырҙарын ҡурайҙа уйнап һәм йырлап күрһәтергә тейеш булды. Бындай талаптар халҡыбыҙҙың борондан килгән сәсәнлек традицияларын үҫтереүгә булышлыҡ итә. Һәр ҡурайсы көйҙөң тарихын белергә, төрлө варианттары менән уйнай һәм йырлай белергә тейеш. Әҙеһәм Исҡужин шундай юғары башҡарыу оҫталығына эйә булған шәхес ине! Был сарала беҙҙең ҡурайсылар ансамбле солистары ла ҡатнашты.\nБәйгенең һөҙөмтәләре буйынса Гран-прины Өфө ҡалаһының «Мираҫ” йыр һәм бейеү ансамбле солисы Юнир Һағынбаев яуланы.\nБеҙҙең гимназиябыҙҙың ҡурайсылары, 12 йәштән 16 йәшкә тиклемге категорияла, 10 «Б» класс уҡыусыһы Нур Собханғолов I дәрәжә диплом һәм лауреат исеменә, 10 «А» класс уҡыусыһы Илназ Фәтҡуллин II дәрәжә диплом һәм лауреат исеме, 9 «А» класс уҡыусыһы Айҙар Исхаҡов III дәрәжә диплом һәм лауреат исеме менән, ә 10 «Д» класс уҡыусыһы Дим Баймырҙин диплом менән бүләкләнделәр. Шулай уҡ Нур Собханғолов Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайының йәштәр бүлеге әҙерләгән махсус диплом һәм призға лайыҡ булды. Бүләкте йәштәр бүлеге рәйесе, «Арғымаҡ» этно-рок төркөмө етәксеһе Ринат Рамаҙанов тапшырҙы.\nКискеһен үткән Гала-концертта гимназиябыҙҙың Әҙеһәм Исҡужин исемендәгә ҡурайсылар ансамбле уңышлы сығыш яһаны.\nҠурайсыларыбыҙҙы ҙур еңеүҙәре менән ҡотлайбыҙ! Киләсәктә яңы үрҙәр һәм ижади уңыштар теләйбеҙ!\nЕңеүсе һәм призерҙарҙы әҙерләүсе Әҙеһәм Исҡужин исемендәге ҡурайсылар ансамбле етәкселәре Васил Ришат улы Баймырҙин менән Венер Рәжәп улы Йылҡыбаевҡа оло рәхмәт белдерәбеҙ!


Тәрбиә һоҡланғыс көскә эйә - Юлдаш\n«Сәләмәтлек серҙәре» 2\nҺағыныу - Сайфулла Ғайсин көйө һәм һүҙҙәре. - Ҡәйүмов Әлим\nРәмил Сурағолов һүҙҙәре. Ҡунаҡ - Роберт Тимербаев көйө - Тимербаева Фәриҙә\nТәрбиә һоҡланғыс көскә эйә https://bash.news/yuldash/40066_trbi_ksk_ej/?lang=bash\n29 окт 2019, 19:15-07\n— Тапшырыуҙы, ишетәһегеҙ, тантаналы марштан башланыҡ. Йәш быуын өсөн ғәжәптер, сөнки ғәҙәти түгел, ә өлкән быуындың күңеле елкенеп киткәндер — ярһыу йәшлеге иҫенә төшкәндер.\nКомсомолдың тыуған көнө бөгөн, иптәштәр! Был марш — уның хөрмәтенә, заманында тығыҙ сафында атлағандарға. Ул саҡта йыш яңғыраған, яңы тормошта, ижтимағи-сәйәси ҡоролош икенсегә әйләнгәс, тын архивҡа күскән яҙмаларҙың береһе.\nДата түңәрәк түгел, 101 йыллығы — тәүҙә аталғанса РКСМ (Рәсәй Коммунистик Йәштәр Берлеге) 1918 йылдың 29 октябрендә, Бөтә Рәсәй эшсе һәм крәҫтиән йәштәренең беренсе съезында, ойошторола бит. 1926-ла ВЛКСМ-ға әйләнә. Ике йыл алда, төп ойоштороусыһы Ульянов (Ленин) вафатынан һуң, уның исеме ҡушыла.\nТелгә ифрат ятышлы аббревиатура барлыҡҡа килә, әйкәндәй — баш хәрефтәр теҙмәһе һымаҡ түгел, айырым һүҙҙәй яңғырай. 1991-гәсә, 73 йыл буйы, эшләүенә ошо ла ярҙам итмәнеме икән әле — карапты нисек атайһың, шулай йөҙөп тә китә бит?..\n1991-ҙең көҙөндә шулай эшмәкәрлеген туҡтатты. Саҡ ҡына алдараҡ, августа, КПСС-тың да юҡҡа сыҡҡанын хәтерләйбеҙ. Тағы бер нисә айҙан СССР тарҡалды. Ана күпме һыу аҡһа ла комсомолдың тыуған көндәрен иҫкә төшөрә киләбеҙ, ниңә икән?..\nБеҙҙең республика комсомолы йәшерәк — шулай уҡ октябрҙә, ләкин 1920 йылда, РКСМ-дың Бөтә Башҡортостан съезы алдынан, ойошторола.\nТапшырыуҙың әңгәмә өлөшөнә күсәбеҙ — студияла комсомол ветераны, ВЛКСМ-дың Башҡортостан Өлкә Комитетында инструктор, Өфө ҡалаһы Ленин районында беренсе секретарь булған замандашыбыҙ Батыр Хисмәтуллинды сәләмләйбеҙ.


11 сентябрҙә Башҡортостанда һыуыта // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\n11 сентябрҙә Башҡортостанда һыуыта\n9:00, 10 сентября 2018 Йәмғиәт\n11 сентябрҙә Башҡортостанда һыуыта Фото: «Башинформ» мәғлүмәт агентлығы\nДүшәмбе, 10 сентябрҙә, Башҡортостанда бер аҙ һыуыта. Башгидрометүҙәк мәғлүмәттәре буйынса, көндөҙ һауа температураһы +12,+17 градустан юғары булмай.\n«Республиканың көньяҡ райондары һауа температураһы төндә +7,+12°, көндөҙ +16,+21° менән йылы һауа массаһында ҡала», — тип хәбәр итте синоптиктар.\nИдаралыҡ белгестәре һүҙҙәренсә, республиканың бөтә биләмәһендә 11 сентябрҙә һыуыта. Яуым-төшөм көтөлмәй, ә бына төндә термометр күрһәткесе 0, -3 градусҡа тиклем төшә, көндөҙ һауа температураһы 13-18 градусҡа тиклем етә.


Илдең көнө ер менән\n9 Октябрь 2020, 11:37\nРайонда ауыл хужалыҡтары көҙгө эштәрҙе йомғаҡлауға табан бара. Ғүмәр Иҫәнов етәкләгән крәҫтиән-фермер хужалығы - бөгөн киң ҡолас менән үҫешкән хужалыҡтарҙың береһе. Халҡын яратҡан, рухлы яҡташыбыҙ милләте өсөн дә янып йәшәй. Райондың берҙән-бер башҡорт гәзите “Көнгәк”те лә ярҙамынан ташламай.\nБында быйылғы ураҡ тамамланыу алдында. Иң һуңынан ҡарабойҙай йыйып алынды. Шулай уҡ ерҙе туңға һөрөү башҡарыла. Агроном Илнур Иҫәнов билдәләүенсә, яңы уңыш һөйөндөрә. Ауыл халҡына пай ерендә сәскән игенде таратҡандар ҙа инде. Эшсәндәр яңы бойҙайҙан, үҙ тирмәндәрендә үткәрелгән, экология яҡтан таҙа он менән дә тәьмин ителә.\n“Ғаилә малсылыҡ фермаһы” гранды отоп үҙгәртеп ҡоролған аҙбарҙары ҡышҡы миҙгелгә әҙер: тәртипкә килтерелгән, капиталь ремонтҡа мохтаж һарайҙар юҡ. Хужалыҡтың булдыҡлы етәксеһе Ғүмәр Иҫәнов халыҡҡа эш, хеҙмәт хаҡы булһын тип ал-ял белмәй тырыша: “Фермер эше ситтән ҡарағанда ғына еңел кеүек, уны тотороҡло эшләтеү өсөн бик күп көс һалырға кәрәк. Көҙгө баҫыу эштәре тамамланһа ла, ҡуйылған маҡсаттар байтаҡ, киләһе йылды ла уйлап, быйылға йомғаҡ яһау мәсьәләһе алда”, - ти ул. Фермерлыҡ менән шөғөлләнеүселәр - райондың тотҡаһы тиһәм, яңылыш булмаҫ. Тарҡалып, бушап ҡалған ауыл фермаҙарын төҙөкләндереп, яңыларын төҙөп, мал аҫраған фермерлар ябай эшмәкәрҙәр генә түгел, улар ауыл тормошона яңы һулыш, эш биреүсе лә.


Хәбәрҙәр: БМО эксперттары Ирактағы “Ислам дәүләте” йыртҡыслыҡтары хаҡында доклад әҙерләне.\nБМО эксперттары Ирактағы “Ислам дәүләте” йыртҡыслыҡтары хаҡында доклад әҙерләне.\n“Ислам дәүләте” төркөмө эшмәкәрлеген хәрби енәйәттәр, кешелеккә ҡаршы енәйәт һәм хатта геноцид тип баһаларға мөмкин- БМО-ның Кеше хоҡуҡтары буйынса идаралыҡ эксперттары шундай һығымтаға килгән. Улар Ирактағы “Ислам дәүләте” йыртҡыслыҡтары хаҡында документтар менән нығытылған доклад әҙерләгән. БМО хоҡуҡ һаҡлаусылары, боевиктарҙың ҡот осҡос енәйәттәренең 100-ҙән ашыу ҡорбаны һәм шаһитынан һорашып, улар езид халҡы вәкилдәрен маҡсатлы рәүештә ҡырған тигән фекергә килде. Ләкин зыян күреүселәр бынан башҡа ла байтаҡ.\nИрактағы “Ислам дәүләте” енәйәттәрен тикшереү менән шөғөлләнгән миссия башлығы һөйләй:\n“Ислам дәүләте” Ирактағы бер генә общинаны ла аямаған. Көс ҡулланыуҙарға езидтар ҙа, христиандар ҙа, төркмәндәр ҙә, сабий-мандейҙа ҙа, курдтар һәм шиғийҙар ҙа, башҡа община вәкилдәре лә, шул иҫәптән сөнниҙәр ҙә дусар булған. Иракта бай этник һәм дини төрлөлөк юҡ ителеү өҫтөндә.”\nДокладта әйтелеүенсә, боевиктарҙың енәйәтсел эшмәкәрлеге халыҡтарҙы күпләп күсенергә мәжбүр иткән. “Ислам дәүләте” контроле аҫтындағы райондарҙа боевиктар кешеләрҙе күпләп ҡырыу менән шөғөлләнә. Эксперттар халыҡ-ара йәмәғәтселекте “уянырға”һәм террористарҙың аяуһыҙлығына ҡаршы торорға саҡыра.


«Берҙәм Рәсәй» ата-әсәләрҙе мәктәптә һәм балалар баҡсаһында ойошторолған сығарылыш кисәләренә индерергә тәҡдим итте // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\n12:35, 18 мая 2021 Йәмғиәт\n«Берҙәм Рәсәй» ата-әсәләрҙе мәктәптә һәм балалар баҡсаһында ойошторолған сығарылыш кисәләренә индерергә тәҡдим итте Фото: «Башинформ» мәғлүмәт агентлығы\nБилдәле булыуынса, «Берҙәм Рәсәй»ҙең Башҡортостан бүлексәһе коронавирусҡа ҡаршы штабҡа коронавирус сикләүҙәрен йомшартыу үтенесе менән мөрәжәғәт итте.\nҺүҙ балалар баҡсаһы һәм мәктәп тәрбиәләнеүселәре өсөн сығарылыш кисәләрен уҙғарыу тураһында бара. Ғәмәлдәге нормаларға ярашлы, был сараларға коронавирустан прививка эшләткән йәки антиесемдәре булған ата-әсәләр генә индерелә.\nСараны урамда үткәргәндә – социаль дистанцияны һаҡлау һәм битлек кейеп йөрөү, бина эсендә иһә 50-нән күберәк кеше ҡатнашҡан кисәлә терапевтан инфекция сирҙәренең булмауы тураһында белешмә алыу ҙа етә, тип билдәләй партиясылар.\nМөрәжәғәт авторҙары яҙыуынса, республиканың күмәк кеше ҡатнашлығындағы саралар үткәреү тәжрибәһе бар, һуңғылары – 1 һәм 9 майҙа, унан һуң сирлеләрҙең күбәйеүе теркәлмәне. Тәжрибәне башҡа сараларҙа ла ҡулланырға мөмкин.\nПартияның төбәк бүлексәһе рәйесе Рөстәм Әхмәҙинуров был мәғлүмәтте раҫланы.\n«Мөрәжәғәтебеҙҙең асылы – ата-әсәләрҙе балаларының сығарылыш кисәләренә антиесемдәр һәм вакцинация булыуы тураһында белешмәһеҙ, ләкин санитар-эпидемиологик именлек сараларын үтәү – битлек кейеү, социаль дистанцияны һаҡлау шарты менән индереү», – тине ул.\nБеҙҙең мәғлүмәт буйынса, коронавирусҡа ҡаршы штабтың киләһе ултырышы шаршамбы, 19 майҙа, була.\nТеги: балалар баҡсаларында сығарылыш кисәләре, Берҙәм Рәсәй


Республикала Йәмәғәт палатаһының дүртенсе составы ойошторолдо // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nРеспубликала Йәмәғәт палатаһының дүртенсе составы ойошторолдо\n10:22, 30 июня 2015 Сәйәсәт\nБашҡортостанда Йәмәғәт палатаһының яңы составы ойошторолдо. 29 июндә Башҡортостан Башлығы Указы менән раҫланған күренекле йәмәғәт эшмәкәрҙәре конкурс нигеҙендә Йәмәғәт палатаһы составына ун биш йәмәғәт берләшмәләре вәкилен ҡабул итеү тураһында ҡарар ҡабул итте. Улар — Дамир Әхтәмов, Сергей Гладких, Анатолий Дубовский, Гүзәл Егорова, Лида Исаргакова, Вәкил Ильясов, Дмитрий Казанцев, Юнир Минишев, Марат Рахманов, Тамара Танһыҡҡужина, Алина Трусова, Рим Фаррухшин, Хайрат Таҡтаев, Әнүәр Шәңгәрәев, Денис Йомаҙилов. 2015 йылдың 1 июлендә Башҡортостан Республикаһының дүртенсе состав Йәмәғәт палатаһының беренсе ултырышы буласаҡ.\n«Республика Башлығы Указы буйынса Йәмәғәт палатаһы ағзалары алмаштырылды. Был бик яҡшы, был — яңы идеялар, яңы фекерҙәр, — тип иҫәпләй Рәсәйҙең һәм Башҡортостандың Йәмәғәт палатаһы ағзаһы Шамил Ганцев. — Бөгөн беҙ йәмәғәт ойошмалары иҫәбенә Палатаны яңырттыҡ».\nШамил Ганцев яңы состав Башҡортостан халҡының йәшәү сифатын яҡшыртыу өсөн төбәк Хөкүмәте һәм Рәсәйҙең Йәмәғәт палатаһы менән әүҙем эш алып барыр, тигән ышаныс белдерҙе. Уның әйтеүенсә, Йәмәғәт палатаһы Рәсәйҙең йәмәғәт тормошо менән берләштерелгән гражданлыҡ йәмғиәте институтына әүерелергә тейеш.\nИҫегеҙгә төшөрәбеҙ, «Башҡортостан Республикаһының Йәмәғәт палатаһы тураһында»ғы Законға ярашлы, Йәмәғәт палатаһы составына Башҡортостан Башлығы раҫлаған ун биш кеше һәм йәмәғәт берләшмәһе, башҡа коммерцияға ҡарамаған ойошма вәкилдәре инә.\nБашҡортостан Республикаһы Башлығының 2015 йылдың 10 июнендәге 128-се указы менән Йәмәғәт палатаһының ун биш ағзаһы раҫланды.


Стәрлетамаҡ "Содовигы" беренселектең һуңғы матчында\nеңеп, юғалған мәрәйҙәр буйынса "Урал - Волга буйы" зонаһыны ң алдынғылары иҫәбенә сыҡты. Өфө"Нефтянигы" был йәһәттән бик уңманы, сөнки был ком анданың һөжүм итеүселәре бер нисә тапҡыр отошло урындарҙан тороп та тупты ҡапҡаға индерә алманы.\nСтәрлетамаҡ командаһынан башлайыҡ. Магнитогорск ҡалаһының\nбирешергә теләмәгән "Металлург - Метизник" командаһына ҡарш ы матчтың 3 : 0 иҫәбенә тамамланыуы үҙе үк күп нимә тураһ ында һөйләй. Игнатенконың дружинаһы был ныҡыш клубтың һағын асыу өсөн асҡыс таба алды. 30 - сы һәм 71 - се\nминуттарҙа Зерновтың индергән голдары Стәрлетамаҡ "машинаһы ның"\nеңеүен тәьмин итте, матч тамамланыр алдынан Ивановтың индер гән тубы осрашыу иҫәбен бик матур итеп тамамларға мөмкинселек бирҙе. Әлегә турнир таблицаһында "Содовик" өсөнсө урында тора. Икен се башҡорт командаһы "Нефтяниктың" эштәре бик йүнле түгел. Был коллектив яҡшы уйы н күрһәтә, әммә бер генә нимә - уңайлы мәлдәрҙе файҙалана белмәү - футб олсыларҙың бар тырышлығын юҡҡа сығара. "Нефтяник" бөгөн "Урал - Волга б уйы" зонаһының 19 командаһы араһында 15 - се урында бара. Өфө клу бы тренеры Юрий Суренский юҡҡа ғына "һөңгөнөң осо", йәғни го л индереүсе һөжүм итеүсе булмауына зарланмай торғандыр. Яҡшы бомбардирһыҙ Баш ҡортостан клубы үҙенең был мәсьәләһен хәл итә алмаясаҡ.\nҺуңғы матчты "Нефтяник" үҙ яланында үткәрҙе. Ҡунаҡҡа Силә бенән "Зенит" командаһы килде. Башта ямғыр аҫтында уйнарға т ура килде. "Нефтяниктың" стадионын тигеҙ тип әйтеүе ҡыйын, был да уйындың йылдам бары уына\nҡамасаулыҡ тыуҙырҙы. Өфөлөләр "Зенит" ҡапҡаһына йыш туп инд ерергә\nтырышты, тик теләккә ирешеүселәр һирәк булды. Ҡайһы ваҡыт т упҡа типмәҫ элек үк уның һауаға осасағы билдәле ине.\nМатчтан һуң беҙ тренерҙарҙың уйындан алған тәьҫораттары м енән уртаҡлашыуын һораныҡ. Сергей Кузнецов, "Зенит" футбол клубы тренеры:\n-Хужаларҙың ҡапҡаһы эргәһендә ике тапҡыр ғына уңышлы мәл булдырыуға ирештек. Уның ҡарауы беҙҙең оборонаға һүҙ тейҙерерлек түгел.\nитергә тырышҡан мәсьәләләргә килгәндә, әле беҙ алдағы алты клуб иҫәбенә инеү маҡсаты менән янабыҙ. Был беҙгә беренсе ли гаға инергә мөмкинселек бирәсәк.\nЮрий Суренский, "Нефтяник" футбол клубы тренеры:\n- Беренсе таймда беҙ ялан уртаһын отторҙоҡ. Баш менән уйн ауға килгәндә, "Зенит" беҙҙән яҡшыраҡ күренде. Беҙҙең һөжүм итеүселәргә башҡарыу оҫталығы етмәй.


Бәхетемә — ваҡ аҙымдар менән » Башҡортостан гәзите\n"Башҡортостан гәзите" » Йәмғиәт » Бәхетемә — ваҡ аҙымдар менән\nБәхетемә — ваҡ аҙымдар менән 31.01.2012 // Йәмғиәт\nИспанияға эләгеүем осраҡлы килеп сыҡты. Телевизорҙан ғына күргән Европа илдәре икенсе планета кеүек тойола ине. Өфөлә йәшәгәндә бер туған апайым иптәш ҡыҙы менән Италияға йәки Испанияға китергә һәм унда эшкә ҡалырға виза юллай ине. Ул осоро ҡатын-ҡыҙ аҡса эшләү маҡсатында шул илдәргә күпләп ағылды. Мин, ҡыҙым бәләкәй булыу сәбәпле, ул яҡҡа барырға уйламаным да. Апайымдың осрашып йөрөгән егете, уның сит илгә эшкә барырға йыйынғанын ишетеп, һине ебәрмәйем, кейәүгә сыҡ миңә, тип тәҡдим яһаны. Ә әхирәте аптырауға ҡалды, яңғыҙ юлға сығырға баҙнат итмәне. Шул саҡ апайым, ҡыҙыңды ҡарауҙы үҙ өҫтөбөҙгә алабыҙ, барып йөрөп ҡайт, тип миңә тәҡдим яһаны. Шулай итеп, декабрҙә Мәскәү ҡалаһынан автобус менән Испанияға ҡурҡа-ҡурҡа сәйәхәткә юлландыҡ. Беҙгә Өфөнән тағы ике ҡатын ҡушылды. Маршрутыбыҙ: Брест — Польша — Германия — Италия — Франция — Испания.\nМинең өсөн хыял ғына булған ер-һыуҙы үҙ күҙең менән күреү мөғжизә ине. Төрлө ҡалаларҙа туҡтай-туҡтай киләбеҙ, ил сиктәрен үткәндә паспорттарҙы тикшерәләр. Францияның сиген үтеп, ниһайәт, дүртенсе көн тигәндә Испанияға килеп еттек. Автобус елдерә генә, юлдары көҙгө һымаҡ, хатта сәй эсеп барырға була. Тағы шуныһы һәйбәт: беҙҙәгеләй ҡаршы килеүсе юл хәрәкәте юҡ, уртала бейек күтәрмә. Тирә-яҡты тәҙрәнән күҙәтеп барабыҙ, буш ятҡан ерҙәрҙе күрмәҫһең, бөтә майҙан эшкәртелгән, сәселгән. Ҡырағай ағастар бейек тау башында ғына күренә. Күпселек майҙанды виноград, цитрус ағастары биләй. Ә илдең көньяғына килгәс, уларҙы йыуан-йыуан зәйтүн ағастары алыштыра. Беҙҙең Ирәндектән дә бейек тауҙарға ағастар ултыртылған. Йорттар бейек тау башында ла күренә, унда нисек мендереп өй һалғандарҙыр, иҫең китер. Ҡалҡыуыраҡ урында теҙелеп киткән өс ҡанатлы өйөрөлткөстәр ғәжәпләндерҙе, бында шул юл менән елдән электр энергияһы алалар икән.\nМалага ҡалаһы беҙҙе төрлө төҫтәге уттарын балҡытып ҡаршы алды. Һауа температураһы, декабрь булыуға ҡарамаҫтан, 12 градус йылы, Өфө беҙҙе 30 градус һалҡыны менән оҙатып ҡалғайны. Һуң булһа ла, урамда кеше күп, магазиндар эшләй.\nАвтовокзалда беҙҙе украин ҡыҙы Люда көтә ине. Украина, Румыния, Болгария, Рәсәйҙән килгән ҡатын-ҡыҙҙарҙы ҡаршы алып, эшкә урынлаштырыусы, йәғни эш табып, билдәле бер хаҡҡа һатыусы. Ул, иртәгә байрам, йөрөйһөгөҙ ваҡытһыҙ, испандарҙа эш ҡайғыһы юҡ әле, тип асыуын белдерҙе. Европала 25 декабрҙә католиктарҙың Раштыуа байрамы икән. Беҙҙе, Өфөнән килгән дүрт ҡатынды, машинаһында Малаганың икенсе осонда урынлашҡан бер фатирға алып китте. Ул ике бүлмәле ине. Йоҡо бүлмәһендә дүртебеҙгә ике кешелек койканан урын бирҙеләр. Люда, Испанияла ун көн байрам, шунан һуң ғына эшкә өмөт итегеҙ, тип сығып китте. Дүрт көн буйы юлда килеп арығанбыҙ, башыбыҙҙы яҫтыҡҡа терәү менән йоҡлап та киткәнбеҙ.\nЙорт хужаһы Виктор үҙен бик һауалы тотто, һыуҙы һәм газ баллонын һаҡсыл тотонорға, микротулҡынлы мейестә генә ашарға бешерергә ҡушты. Испанияла өйҙәрҙә тәбиғи газ юҡ, баллондан ғына файҙаланалар. Нисек тә ун көндө үткәрергә кәрәк — кемдер испан телен өйрәнә йә диңгеҙ буйына сығып йөрөй. Урамда йөрөүҙе тыйҙылар. Документ булмағас, полиция алып китә, тип. Мин кассетаға башҡорт йырҙарын яҙҙырып алып килгәйнем, магнитофонға ҡуйып ебәрҙем. Тыуған яҡты, туғандарҙы һағыныу сиктән ашҡанлыҡтан, бөтәһе лә илаша башланы. Шулай итеп, аслы-туҡлы көндәр үтә торҙо. Алтынсы көндө, ниһайәт, Люда Гөлнараны эшкә урынлаштырырға алып китте. Иртәгәһенә Ритаға ла эш булды. Унан сират миңә лә етте. Люда Малаганан утыҙ саҡрым Бепалмаденаға алып китте. Ҡала ситендәге бәләкәй генә ауыл кеүек ергә килеп индек, өйҙәр икешәр ҡатлы. Шуларҙың береһенә туҡталдыҡ. Ике бүлмәле йортҡа индек. Йыуан ғына урта йәштәрҙәге негр ҡатыны килеп сыҡты, уның игеҙәк биш айлыҡ ҡына өс сабыйы бар икән. Был ҡатын төшкә тиклем уларҙы ҡарап ултырырға кеше кәрәклеген әйтте, ә Люда мине шунда йәшәп эшләтергә ҡалдырырға уйлай. Бер заман йоҡо бүлмәһенән ике метр буйлы негр ире килеп сыҡмаһынмы! Мин ҡара халыҡты тик кинола ғына күргәс, өйҙән сығып ҡасҡанымды һиҙмәй ҙә ҡалдым. Люда, артымдан сығып, миңә һуҡрана башланы. Уға тиҙерәк мине эшкә урынлаштырып, хеҙмәте өсөн аҡса алырға кәрәк, ә минең бында ҡалырға уйым да юҡ.\nУл мине шул уҡ ҡаланың икенсе урамындағы бер ҡатлы йортта йәшәгән йәш ғаиләгә ҡалдырып китте. Был ғаиләнең туғыҙ һәм ете йәшлек малайҙары бар. Телде әлегә йүнләп белмәгәс, ымлашып аңлашабыҙ, һүҙлек китабы ҡулымдан төшмәй. Сеньора Паула менән ире Эрнесто төндә ҡайҙалыр эшләй, иртән ҡайталар ҙа көнө буйы йоҡлайҙар. Был тиктормаҫ ике малайҙы иртәнсәк ашатып, автобусҡа сығарып, мәктәпкә оҙатырға һәм ҡаршы алырға, ашарға бешерергә, өйҙө йыйыштырырға кәрәк.\nМиңә бәләкәй бүлмә бирҙеләр, унда бер койка менән тумбочка ғына һыя ине. Испанияның көньяғында һауа торошо ҡыш әллә ни һыуыҡ булмағанлыҡтан, өйҙә йылытҡыс юҡ. Тышта 10 градус йылы, ә бүлмәлә һыуыҡ, өшөтә. Испандар быға күнеккән, йоҡа кейемдә йөрөй. Ә мин ҡат-ҡат кейемдәмен.\nИң аптыратҡаны шул булды: өйҙә оҙон йөнлө эт тә, бесәй ҙә, дүрт попугай, хатта террасалағы тауыҡ та ҡара төҫтә. Бүлмәмдең тыш яғынан ишек төбөндә ут ҡабыҙылған майшәм, янында фото һәм бәләкәй генә һауыттарға аҙыҡ һалынған, стаканда һыу тора. Һуңынан белеүемсә, фото Пауланың өләсәһенеке икән. Аңлауымса, мин йәшәгән бүлмәлә күптән түгел өләсәһе, оҙаҡ ваҡыт ауырып ятып, донъя ҡуйған икән. Шунда ғына төнө буйы йоҡлай алмай, һаташып сыҡҡанымды аңланым һәм был өйҙән китергә ҡарар иттем. Етмәһә, хужалар төнөн эшләй, ә көндөҙ йоҡлай. Малайҙар мин бешергәнде яратмай, тыңламайҙар. Люда миңә икенсе эш табырға мәжбүр булды.\nЛос-Боличес районы Малаганан күпкә алыҫ. Люда хужаларға, яҡын иптәш ҡыҙым, уға эш кәрәк, аҙ булһа ла эш хаҡы түләһәгеҙ етә, тип ҡалдырып китте.\nГлория исемле 44 йәштәрҙәге ҡатын ине яңы сеньорам, ире 30 йәштәге Федерик — Доминикан Республикаһынан. Ун ете йәшлек Паулина һәм 10 йәшлек Даниела исемле ҡыҙҙары бар. Глория — адвокат, ә Федерик — Глорияның икенсе ире, төҙөлөштә эшләй. Йорттары ике ҡатлы, иҙәндәре мәрмәрҙән, өйҙән һалҡынлыҡ бөркөлә. Испандарҙың өйөндә затлы йыһаз юҡ, иң мөһиме — өҫтәлдә ашарға, йоҡларға урын булһын. Шифоньер тигән нәмә юҡ, кейем шкафтары стенаның эсенә индереп эшләнгән. Ике ҡатта ла йыуыныу бүлмәһе, телевизор, китап шкафтары, бүлмә һайын компьютер. Иҙәндә, стенала келәмдәр юҡ, тәҙрәлә жалюзи. Көнкүреште еңеләйтеүсе замана техникаһының бөтәһе лә бар. Артыҡ бүлмәләре булмау сәбәпле, миңә бәләкәй ҡыҙы йәшәгән бүлмәнән урын бирҙеләр. Ике ҡатлы карауаттың аҫҡыһында — ул, мин өҫкөһөндә йоҡлайбыҙ. Эшем иртәнге сәғәт 8-ҙә башлана. Телде насар белгәс, төрлө хәлдәргә осрарға тура килде. Глория берәй эш ҡушһа, йәһәт кенә һүҙлеккә ҡарап руссаға әйләндерәм, һәр һүҙен иҫтә ҡалдырырға тырышам, ул ике тапҡыр ҡабатларға яратмай ине. Аңламаһаң, ҡысҡырырға ла күп һорамай. Ҡыҙҙарына иртәнге тамаҡ әҙерләп, ашатып мәктәпкә оҙатам. Миңә үҙем ауыҙ итеп ҡарамаған аш-һыуҙы әҙерләргә өйрәнеү еңелдән булманы. Улар балыҡтан, диңгеҙ аҙыҡтарынан, йәшелсәнән ашарға әҙерләй. Ире Федерик испан милли аштарын бешерергә өйрәтте. Ә ҡайһы саҡ улар минән былау, ҡоймаҡ бешереүҙе лә һораны. Глория адвокат булып эшләгәс, өйҙә тормай, йә Кубаға, Мадридҡа, Доминиканға оса. Бер ай ҙа йәшәп өлгөрмәнем, был ғаилә, бар мөлкәтен миңә ҡалдырып, Кубаға сәйәхәткә сығып китте.\nМалаганың үҙәгендә урыҫ паркы бар. Рәсәйҙекеләр ял көндәрендә шунда йыйыла, Башҡортостандан килгән яҡташтар ҙа осраша. Беҙҙең менән бергә Испанияға килгән Зәкиә инвалидтар йортонда йыйыштырыусы булып эшкә урынлашҡан булған. Төнө буйы йоҡламай сыҡҡан, аяҡ-ҡулы зәғиф кешеләр һыҙланыуҙан төнөн ҡысҡырыша икән, ҡайһыларын ҡалаҡлап та ашатҡан. Зәкиә, уларҙы йәлләп, эштән киткән. Паркта Хәйбулла районынан килгән Венера исемле ҡыҙ менән таныштым, ул бер яңғыҙ ҡартты ҡарай. Уның менән аралашып торҙоҡ, башҡортса һөйләшер кешең булғас, күңел дә күтәрелде. Бәләбәйҙән Наилә исемле апай менән танышып алдыҡ, ул да ошо уҡ ҡалала әбей менән бабайҙы тәрбиәләй икән. Яҡташтарҙың күбеһе үҙәк Малагала эшләгәс, мин дә был ғаиләне ҡалдырып, шунда юлландым.\nЯрты йыл эсендә тыуған яҡты, бигерәк тә ҡыҙымды, туғандарҙы һағыныуҙан, Испанияның аш-һыуына өйрәнеп булмағанлыҡтан ябыҡтырҙы. Ҡыҙымдың мине оҙатҡанда поезд артынан илап йүгергәне күҙ алдынан китмәй. Бөтәһенә лә ҡул һелтәп бөгөн үк ҡайтып китер инем дә, аҡса эшләргә килгәс, уйымдан йәнә кире ҡайтам. Башҡортостандан килгән ҡыҙҙар менән туғандарса мөнәсәбәттә, бер-беребеҙгә терәк булып йәшәнек.\nБер аҙ ял итеп алырға булдым. Эш тә юҡ, эҙләргә кәрәк. Буш ваҡытымдан файҙаланып, Малага ҡалаһын өйрәнергә ҡарар иттем. Малага — эшселәр ҡалаһы, ул эш эҙләп килеүсе төрлө милләт мигранттары менән тулы. Тирә-яҡтағы ваҡ ҡалалар курорт зонаһы булып һанала. Әлбиттә, киң күңелле аҫаба халыҡ уларҙы күпһенмәй, хатта “опоха” тип аталған бушлай ҡунаҡхана асҡан. Унда көнөнә өс тапҡыр бушлай ашаталар, түшәк, йыуыныу кәрәк-ярағы ла бирәләр. Тик унда өс айҙан артыҡ йәшәргә ярамай, эш таба алмаһаң да, ҡунаҡхананы ҡалдырырға мәжбүрһең. Урамда аҙым һайын осраған магазин, бөҙрәхана, кафе, ресторандар — бөтәһе лә шәхси кешенеке. Мәктәптәр, дауаханалар, дарыуханалар, балалар баҡсалары ла улар ҡулында.\nИспандар өйҙә бешеренергә яратмай. Күберәген кафела ашайҙар. Аҙыҡтары ла ярымфабрикат. Бер ғаиләлә лә билмән, ҡалас, ҡоймаҡ, торт бешергәндәрен күрмәнем. Ил башлыса туризм иҫәбенә йәшәй, беҙҙәге кеүек завод, комбинаттар юҡ. Малагала һыра, цемент заводы ғына бар. Бында тарихи өйҙәрҙе емермәйҙәр, эргәһенә яңы йорт төҙөйҙәр.\nМине хайран ҡалдырғаны шул булды: бында тупаҫлыҡ бөтөнләй юҡ. Автобусҡа инһәң, шоферҙар, һәр кем менән иҫәнләшеп, хәлеңде һораша. Ә һатыусылар һине күптәнге танышы кеүек ҡаршылай. Был һөйләшеү бер ҙә яһалма түгел, ә ысын күңелдән килеп сыға. Һәр кемдең шәхси машинаһы булғас, тар урамдарҙа транспорт йыш тығыла, әммә кешеләр бер ҙә борсолмай, аҙаҡҡаса үҙен тыныс тота. Әгәр урам буйында кемдәндер юл өйрәтеүҙе һораһаң, ул кире яҡҡа боролоп булһа ла, һине оҙатып ҡуя.\nҠалаға 3000 йыл элек нигеҙ һалынған, халыҡ иҫәбе 500 меңдән аша. Унда иң ҙур порт урынлашҡан, икенсе Бөтә донъя һуғышында илдең иң ҙур базаһы булған. Субтропик климат бында кешенең һаулығын нығытыуға ҙур роль уйнай. Уртаса һауа торошо 22 градус йылы, ҡышын иң һалҡыны — 10 градус. Малага ҡалаһында бөйөк рәссам Пикассоның музейы эшләй, унан халыҡ ағымы өҙөлмәй. Беҙҙең эраның икенсе быуатында төҙөлгән элекке римдарҙың театры ла ҡәҙерләп һаҡлана.\nЗөһрә НИҒМӘТУЛЛИНАНЫҢ һөйләгәндәрен\nСамат ҒӘЛИН яҙып алды.


Мәғлүмәт ташый, яңылыҡ илтә\n9 Июль 2018, 09:26\n«Рәсәй Почтаһы»ның Сибай ҡалаһы бу-йынса 9-сы бүлексәһе почтальоны Флүзә Сәттәр ҡыҙы Fәзизованы үҙ участкаһында көтөп алалар. «Аструм» сауҙа комплексынан алып 12-се мәктәп яғында урынлашҡан күп ҡатлы йорттарға гәзит-журналдар, хаттар, торлаҡ-коммуналь түләүҙәргә квитанциялар ташый. Эҫе йәйҙә лә, буранлы ҡышта ла ул һәр йортҡа ишек ҡаға, үҙе менән шатлыҡ-ҡыуаныстар, яңылыҡтар алып килә.\n—Һөнәрем буйынса тегенсе-мотористкамын. Сибай һөнәрселек училищеһында уҡыным. Өфө тарафтарында эшләп алдым. Fафури районы егете Миңләхмәткә кейәүгәс сыҡҡас, Баймаҡ районының Иҫке Сибай ауылына килеп төпләндек. Тыуған ауылым Муллаҡайға яҡыныраҡ булырға тырыштыҡ инде,—ти Флүзә Сәттәр ҡыҙы.—2002 йылдан ошо хеҙмәтемә тоғромон. Шуныһы уңайлы: ошо уҡ биләмәмдә «Сибайский рабочий» гәзитен дә таратам. Беҙҙең бүлексәлә 17 кеше эшләй, шуларҙың 13-ө—почтальондар. Барыһы ла тырыш, бөтмөрҙәр. Коллектив татыу, шуға ла бер урында баш баҫып эшләп тик йөрөйөм.\nФлүзә һәм Миңләхмәт Fәзизовтар 3 бала тәрбиәләп үҫтергән. Ҡыҙҙары Раушания кейәүҙә, бер ул, бер ҡыҙ үҫтерә. Улдары Марсель, Айнур әрме хеҙмәттәрен тултырып ҡайтып, ҡырҙа эшләп йөрөй.


10 Сентябрь 2019, 17:05\nӘбүзәрҙең хәтер һандығы\nБер телеграмма тарихы\nАуыл мәктәбендә уҡытыусы булып йөрөйөм. Телеграмма килтереп тотторҙолар. Уҡыйым: “Сердечно поздравляю с Новым годом и предстоящим Вашим 30-летием. Берегите себя, тогда Ваш большой талант будет сбережен. Обнимаю. Мустай Карим”. Ышанманым. Өфөлә эшләп йөрөгән әшнәләр шаяртҡандыр, тим. Ана-а-ау тиклем Мостай Кәрим Ташаҫтылағы (минең тыуған ауылым) ниндәйҙер бер “малай”ҙы ҡотлап ята буламы һуң?! Шулай ҙа күңел төбөндә өмөт күҙҙәре йылтырап ҡуйҙы: бәлки...\nБер-ике йылдан һуң минең ғүмер йомғағым Өфө тарафына тәгәрәне. “Йәшлек” гәзитендә эшләп йөрөйөм. Бер көн Рәлис Ураҙғолов, Мөнир Ҡунафин, Булат Тимерғәлиев һәм мин һөйләштек тә Мостай ағай менән әңгәмә ҡорорға ниәтләнек. Киттек ағай тәғәйенләгән ваҡытҡа. Ул беҙҙе күңел ҡоласын йәйеп ҡаршыланы. Байтаҡ ҡына һөйләшеп ултырҙыҡ, сәйҙән ауыҙ иттек.\nХушлашыр алдынан Мостай ағай минән һорап ҡуйҙы:\n– Утыҙ йәшең менән ҡотлап телеграмма һуҡҡайным, алдыңмы?\n– Юҡ – тинем. Быныһын шайтан телдән тартып сығарҙы булыр. – Беҙҙә почта насар йөрөй, – тип тә өҫтәтте иблес ялсыһы.\nШуның менән бөткән дә булыр ине, ләкин күңелдә шайтан менән килешмәгән зат та бар икән. “Кемде алданың, оятһыҙ!..” Үҙем кисергән ғазаптарҙы теге шайтан ғына белә, сөнки ул минең ғазаптан рәхәт сикте, кинәнде: оло гонаһ эшләтте бит...\nВаҡыт тирмәне әйләнә. Бәхеткә, Мостай ағай менән тағы осрашырға насип булды. Һөйләшә-һөйләшә, һүҙ теге телеграммаға барып төртөлдө.\n– Мостай ағай, – тим. – Ул телеграмманы алдым бит мин. Әле лә һаҡлана. Тик һеҙҙән түгелдер, дуҫ-иш шаяртыуылыр тип уйланым.\nМостай ағай мине үтә күреп торғандай, мәғәнәле итеп йылмайып ҡуйҙы.\nБына хәҙер килеп нимәләр хаҡында уйлайым мин: башта оло йәштәге Мостай ағайҙың хәтере хайран итһә, уның йәштәр ижадын да ҡарап барыуы, хатта уларҙың исем-шәрифен генә түгел, тыуған көндәренә тиклем белеүе аптыратты. Ә кешелеклеге һәм кеселеклеге хаҡында әйтеп тораһы түгел: бөйөктәр генә шулай була ала!\nХәбәр юҫығында шуны ла әйтәйем: телеграммала яҙылған “большой талант” тигән һүҙҙе дуҫтар ҡупыртҡан тигәйнем, бөгөн былайыраҡ фекер йөрөтәм. Мостай ағай төпкөл ауылда ятҡан бер йәш шиғырсы күңелен күтәрергә, ҡанатландырырға, үҙ-үҙенә ышаныс уятырға теләгәндер. “Береги себя” тигәне лә шуға ишара бит.\nМостай ағайға рәхмәт һүҙҙәрен үҙенә ҡысҡырып әйтмәһәм дә, ул минең күңелдә күптән йөрөй. Йөрөһөн. Әҙәм балаһы иң ҡәҙерлене генә күҙ ҡараһылай һаҡлаусан була!


«Яҙмыш шәме уның – Салауат!» » «Йәшлек» гәзите | Газета «Йәшлек»\nГазета "Йәшлек" » Мәҙәниәт һәм сәнғәт » «Яҙмыш шәме уның – Салауат!»\n15.06.2017 «Яҙмыш шәме уның – Салауат!»\n«Юлдаш» радиоһының әҙәби-мәҙәни тапшырыуҙарының береһе – «Китап донъяһы». Милләтте шәхестәр күтәрә, тигәндәй, тапшырыуҙарыбыҙҙың береһе милли батырыбыҙ Салауатҡа арналған китаптар хаҡында. Салауат халыҡ хәтерендә. Яуыз көстәр уны Уралынан айырған, аяҡ-ҡулына бығау һалған, ләкин рухын бығаулай алмаған.\nXVIII быуатта Рәсәйҙә Екатерина II пугачевсылар исемен телгә алыуҙы ҡәтғи тыйып, манифест сығара. Яҙыу тураһында һүҙ ҙә булыуы мөмкин түгел. Эйе, илдә күҙҙәр йомоҡ, телдәр ҡыҫҡа саҡтар байтаҡҡа һуҙыла… Шуға ла милли геройыбыҙ хаҡындағы китаптар сит илдәрҙә донъя күрә башлай. Мәҫәлән, 1784 йылда Германияның Һалле ҡалаһында немец телендә ике томлыҡ китап сыға. Бынан тыш, 1799 йылда Францияла, Парижда, «Петр III тарихы» тигән ҡалын китап баҫыла. Том-том китаптар шул замандағы ил батшаһы хаҡында булғас, әлбиттә, Пугачев һәм Салауаттың исемдәре ситтә ҡалмай. Уларҙың хәрби эшмәкәрлеге ярайһы тулы яҡтыртыла. Тыйыуҙарға ҡарамаҫтан, XIX быуатта Рәсәйҙең бөйөк шәхесе А. Пушкин “Пугачев тарихы” китабының 6-сы бүлеген тик Юлай менән Салауаттың эшмәкәрлегенә арнай. Шуныһы йәл, Салауаттың шағир икәнен белмәй ул… Һуңынан, аҙ тиражлы булһа ла, фәнни сығанаҡтар ҙа ишәйә. Мәҫәлән, 1894 йылда Ҡазанда Р. Игнатьевтың, бынан тыш, төрлө авторҙың 50-ләп китабында батырыбыҙҙың яҙмышы яҡтыртыла…\nМилли батырыбыҙ һәм сәсән шағир Салауат Юлай улының тормош юлын, хәрби эшмәкәрлеген, ижадын иң төплө өйрәнгән ғалим – Мирас Хәмзә улы Иҙелбаев. “Яҙмыш шәме уның – Салауат!” – ти Башҡортостандың халыҡ шағиры Ҡәҙим Аралбаев. Ғалим-яҙыусы “Салауат Юлаев. Энциклопедия” тигән фундаменталь хеҙмәтте әҙерләүҙә һәм сығарыуҙа ла күп көс түкте.\n“Китап донъяһы” тапшырыуында Мирас ағай Иҙелбаев менән ҡыҙыҡлы һәм бай мәғлүмәтле осрашыу көтә. Ул һис кемде битараф ҡалдырмаҫ, тип ышанабыҙ.\n“Юлдаш” мәғлүмәт һәм йыр-моң каналы хеҙмәткәре.


Өфөлә мотоциклистар ҡатнашлығында 15 юл-транспорт фажиғәһе теркәлгән\nИнтернетта Белорет ҡалаһында фажиғәгә тарыған мотоцикл водителенең аварияға эләккән мәле төшөрөлгән видеояҙма барлыҡҡа килде. Унан күренеүенсә, ике тәгәрмәсле транспорт сараһында идара иткән егет юғары тиҙлектә юл ситендәге бордюрға һуғыла һәм яҡынса 30 метр самаһы осоп бара. 23 йәшлек Kawasaki водителе фажиғә урынында йән бирә. Тикшереүҙәр барышында егеттең бер ниндәй ҙә документтары булмауы асыҡлана.\nЙәй көндәрендә аварияларҙың артыуын иҫәпкә алып бөгөн баш ҡалала "Мотоцикл" операцияһы башланды. Юл хәрәкәте хәүефһеҙлеге дәүләтт инспекцияһынан хәбәр итеүҙәренсә, йыл башынан Өфөлә мотоциклистар ҡатнашлығында 15 юл-транспорт фажиғәһе теркәлгән. Уларҙа ике кешенең ғүмере өҙөлгән, тағы ла 17 кеше төрлө тән йәрәхәттәре алған. Рейд барышында инспекторҙар төп иғтибарын документтарҙың теүәллегенә һәм транспорт сараларының төҙөклөгөнә йүнәлтәсәк. Операция өс көн дауам итә.


Өфөлә генерал Шайморатов тураһында «Ат уйнатып алдан бара» спектакле сәхнәләштерелә // Мәҙәниәт | новости башинформ.рф\nӨфөлә генерал Шайморатов тураһында «Ат уйнатып алдан бара» спектакле сәхнәләштерелә\n8:26, 11 ноября 2020 Мәҙәниәт\nМәжит Ғафури исемендәге Башҡорт академия драма театры тамашасыларҙы яңы тарихи премьера менән ҡыуандырырға әҙерләнә. Театрҙа 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһының легендар полководецы, генерал-майор, Рәсәй Геройы Миңлеғәле Шайморатов тураһында спектакль өҫтөндә репетиция тамамлана.\n«Ат уйнатып алдан бара» спектакленең премьераһы 19 һәм 20 ноябрҙә театрҙың Бәләкәй сәхнәһендә була (Ҙур сәхнә әле һаман реконструкциялана).\nСценарий авторы — Зөһрә Бураҡаева, проекттың художество етәксеһе – Айрат Абушахманов, ҡуйыусы режиссер – Хөрмәтулла Үтәшев, рәссам – Альберт Нестеров, композитор — Урал Иҙелбаев, хореограф — Рәис Низаметдинов. Консультант булып Салауат Хәмиҙуллин сығыш яһай.\nРәсәйҙең һәм Башҡортостандың халыҡ артисы Хөрмәтулла Үтәшев һүҙҙәренсә, спектакль бик ҡатмарлы шарттарҙа тыуған, пандемия арҡаһында премьера көнөн күсерергә тура килгән.\n«Шайморатов — ябай ауыл егете, Хәрби Академияны тамамлаған, биш тел белгән, атаҡлы полководец булған. Беҙ спектаклдә уның бала сағын күрһәтмәйбеҙ, ә шунда уҡ һуғыш осоронан, уның өлөшөнә төшкән һынауҙарҙан башлайбыҙ, — тип һөйләне ҡуйыусы режиссер «Башинформ» агентлығы журналисына. — Исемдең русса вариантын оҙаҡ уйланыҡ һәм ул замандаштарыбыҙға саҡырыу булып яңғыраһын өсөн «Потомки Салавата не отступят!» тип атаныҡ».\nТөп ролде – Миңлеғәле Шайморатовты Шәйехзада Бабич исемендәге дәүләт йәштәр премияһы лауреаты Артур Кәбиров уйнай.


АстрономияБиологияВоспитательная работаГеографияДиректору, завучуДоп. образованиеДошкольное образованиеДругоеИЗО, МХКИностранные языкиИнформатикаИсторияКазахский язык и лит.Классному руководителюЛогопедияМатематикаМузыкаНачальные классыОБЖОбществознаниеРусский язык и литератураСоциальному педагогуТехнологияУкраинский языкФизикаФизкультураХимияШкольному психологуЯзыки народов РФ Инфоурок / Иностранные языки / Конспекты / Азат Абдуллиндың «Ун өсөнсө председатель» драмаһы буйынса дәрес-хөкөм.\nТема: Азат Абдуллиндың «Ун өсөнсө председатель» драмаһы буйынса дәрес-хөкөм. Маҡсат: Әҫәрҙең идея – тематик йөкмәткеһен асыу, актуаллеген билдәләү. Әҫәрҙең әхлаҡи актуаллеген асыу. Уҡыусыларҙы әҫәргә ҡарата үҙ фекерен әйтергә өйрәтеү, нимә яҡшы, нимә насар икәндн танырға һәм баһа бирергә өйрәтеү. Йыһазландырыу: яҙыусының портреты, китаптары, әҫәр буйынса һүрәттәр, йыр, карточкала шиғырҙар. Дәреслек: Башҡорт теле һәм әҙәбиәте: урта мәктәптең 11-се классы өсөн дәреслек; А.Абдуллиндың «Йөрәккә сәнселгән аңлауҙар»; «Башҡортостан уҡытыусыһы». Ойоштороу мәле. Һаумыһығыҙ! Кәйефтәр нисек? Дәресте башлайыҡ. Хәҙер йырҙы тыңлайбыҙ. Бигерәктә 1 рәт. Йырҙың йөкмәткеһен аңларға тырышығыҙ. 1 рәт, был йыр нимә тураһында? Унда кем данлана һәм ни өсөн уға йыр арнала? Ниндәй тойғо уятты? - Был бик шатлыҡлы йыр. Сөнки иген үҫтереүсе, икмәк үҫтереүсе маҡтала. Уның эше лә яҡшы бара, шулай уҡ тормошо ла һәйбәт. 2 рәт, Һеҙҙең алда шиғыр ята. Уны иғтибар менән уҡып сығығыҙ һәм телдән һүрәт төшөрөргә әҙерләнегеҙ. Ауылҡайым – шиңмәҫ гөлдәр иле, Ниндәй йәмле һинең йәйҙәрең. Сәскәләр уяна, күңелдәр ҡыуана, Ерҙең йәмләй иген ҡырҙарың. Киң баҫыуҙар, йырға тиң баҫыуҙар, Ауылымдың иркен ҡырҙары. Шунда эшләй, шунда йәшәй Алтын ҡуллы улдары. Күҙ алдыгыҙға нимә килә? Шиғыр буйынса кем ниндәй шиғыр төшөрөр ине? Әйе, был шиғырҙа ла, йырҙа ла ауыл кешеләре – игенселәр, икмәк үҫтереүселәр данлана. Улар эшсән, тырыш, тормоштары бай, улар ҡәнәғәт. Беҙ уҡыған А.Абдуллиндың «Ун өсөнсө председатель» драмаһында ла бына ошондай ауыл тормошо һүрәтләнә. «Ҡыҙыл нур» колхозы үҙенең күршеләренән 12 йылға алға киткән. Колхозсылар үҙ эштәрен белеп, тырышып башҡара. Колхозды председатель Морат Сәғәҙиев етәкләй. Ә бит Сәғәҙиевҡа тиклем был колхоз район буйынса иң артта ҡалған ине. Морат Сәғәҙиев ошо ауылда тыуған. Ә бындағы «Ҡыҙыл нур» колхозын да уның атаһы Гәрәй Сәғәҙиев башлап ойошторған. Тик һуғышта һәләк булып ҡалған. Ошонан һуң колхоздағы председателдәр бер-бер алмашына. Йәштәр ҡалаға киткән, колхоз көрсөккә бата. Ни эшлэргэ? Ауыл кешеләре ҡалала обкомда эшләп йөрөгән Морат Сәғәҙиевты ауылға ҡайтыуын үтенеп һорайҙар. Һәм М.Сәғәҙиев ауылға ун өсөнсө председатель булып ҡайта. - Йүләрһең, һин, йүләр, шундай Ҡур урынды ташлап китәләрме һуң? 12 председатель эшләй алмағанда, булдыра алырһыңмы? – ти ҡайһы бер ауылдаштары. - Ысынлап та, башта еңел булмай Сәғәҙиевҡа. Сөнки: ( таҡтала яҙыла) Колхоздыҙ бурысы күп Кешеләр эшкә йөрөмәй Эш хаҡы түләнмәй, колхоздың аҡсаһы юҡ. Ауыл ташландыҡ хәлдә. Шунан, Морат С. Күп уйлана. – Нисек көсөктән сығырға? (таҡтала яҙыла): Ниҙәр эшләйҙәр һуң улар? Колхоз нисек аяҡҡа баҫа? Ни сәбәпле уларҙы бының өсөн хөкөм итләр? Ошо һорауҙарға беҙ бөгөн яуап табырға тейешбеҙ. Ә уның өсөн әйҙәгеҙ суд залына инәйек. (суд башлана) - Суд бөттө. Хәҙер беҙ кире уҡыусылар. Әҫәргә баһа биреп китәйек. - Халыҡтың тормошон яҡшыртыу өсөн ниндәй эш урындары асыла? - Ни өсөн һуң хөкөм ителә, ғәйебе бармы? - Колхоз председателе Сәғәҙиев, әҫәрҙә һүрәтләнеүенсә, бөтә яҡлап хеҙмәт кешеһе. Ул, беренсе сиратта, колхозсыларының мул тормошта йәшәүе өсөн тырыша. Сәғәҙиев материаль муллыҡ артынан ҡыуыусы түгел. Ул кешеләрҙең рухи донъяһының да бай былыуы өсөн ынтыла. «Сәскә һәм йырҙарҙы үҙенеке тип һанаған халыҡ – бай халыҡ,» - ти ул. Колхоз ветерандарын йылы яҡҡа ебәрә, һ.б. Председатель бында ла аңлы эш итә: былар барыһы ла кешеләр өсөн, уларҙың матур йәшәүе өсөн. - А.Абдуллиндың «Ун өсөнсө председатель» драмаһы Башҡортостанда ғына билдәле түгел, хата Мәскәү, Петербург театрҙарында сәхнәләштерелә. Был әҫәрҙе халыҡ яратып ҡабул итте. - А.Абдуллиндың «Ун өсөнсө председатель» дың дауамы итеп «Һуңғы уҙаман» тигән драмаһын яҙған. Бында Сәғәҙиев төрмәлә 4 йыл ултырып сыға һәм туп-тура үҙенең тыуған ауылына ҡайта. Һәм бында ул нимә күрә? Колхоз элекке кеүек гөрләп тормай, ә киреһенсә, көндән көн шиңә бара. Колхоз председателе Якупов түрәләргә ярайым тип күпләп бүләктәр бирә. Һәм ауылдаштары Сәғәҙиевҡа кире председатель булырға өгөтләй. Оҙаҡ өгөтләйҙәр уны һәм ул ризалашыр тип ышанып ҡалабыҙ. - Һеҙ нисек уйлайһығыҙ, беҙҙең ауылда йәки эргэ тирәләге ауылдарҙа Сәғәҙиев кеүек кешеләр бармы? - Һеҙ үҙегеҙ, Сәғәҙиев кеүек булла алырһығыҙмы? Мин, мәҫәлән, уйлайым, һеҙҙең арала Сәғәҙиев кеүек кешеләр бар тип. Мәҫәлән, беҙҙең ауылда умартасалыҡ менән шөғөлләнеп булмаймы? Балыҡ үрсетергә мөмкин. Хәҙерге ваҡытта, йәштәргә күпме мөмкинселектәр бар, күпме юлдар «асыҡ». Ә тик һеҙгә, ғөмүмәм, йәштәргә нимә эшләргә кәрәк? Белем алырға кәрәк, кешеләр менән эш итеү, контактҡа инеү белергә кәрәк. Һин дә маҡсаттар ҡуйып, шул маҡсаттарға ирешергә кәрәк. Йомғаҡлау: Ошоноң менән беҙҙең дәрес тамам. Ышанам, әйтелгән һүҙҙәргә һеҙ «ҡолаҡ һалғанығыҙ» тип. Уңыштар һеҙгә! Ошондай билдәләр ҡуям:.. ϴйгә эш: уҡып килергә. Һау булығыҙ! Краткое описание документа:\nАзат Хаммат улы Абдуллин 1931 йылдың июнендә Башҡортостандың Ейәнсура районы Үрген ауылында тыуған. Үҙ ауылында урта мәктәпте тамамлағандан һуң, ул ошонда уҡ тәрбиә-уҡытыу эшендә ҡала. Һуңыраҡ, 1949-1953 йылдарҙа, Башҡорт дәүләт педагогия институнының тарих факультетында уҡый. Унан Мәскәүҙәге А.М. Горький исемендәге Донъя әҙәбиәте институтына аспирантураға инә.Уҡыуын тамамлағас, ҡайтып, бер йыл Башҡорт дәүләт университетында эшләй ҙә кире Мәскәүгә китә, әҙәби ижад менән шөғөлләнә.\nӘҙәбиәткә А. Абдуллин драматургия аша инә. Азат Абдуллин ХХ быуаттың 30-сы йылдарында үҙенең тыуған яҡтарында зоотехник булып эшләгән шағир Сергей Чекмаревтың тормош һәм ижад юлын ныҡлап өйрәнеп, 1963 йылда «Онотма мине, ҡояш!» тигән пьесаһын яҙҙы. Был пьеса буйынса эшләнгән спектаклдәр Башҡорт дәүләт академия театры һәм илебеҙҙең бүтән театҙарында ла ҡуйылды.\n1970 йылдарҙа «Ун өсөнсө председатель» пьесаһы уның ҙур ижади ҡаҙанышы булып танылды.\nАзат Абдуллин бөтә ил күләмендәге һәм республиканың матбуғат биттәрендә көнүҙәк проблемалар буйынса үткер-үткер публицистик мәҡәләләр менән сығыш яһай. Проза өлкәһендәге «Аҡ һөт», «Ҡыҙыл ысыҡ» тигән повестары менән дә уҡыусыларға ул яҡшы таныш. Ижади уңыштары өсөн ул «Почет Билдәһе» ордены менән наградланды. Автор Абзелилова Лилия Ириковна\n347200 Получить свидетельство о публикации\n28.01.2015 Просмотров: 848 Комментариев: 0 Презентация по методике преподавания иностранного языка на тему "Роль разных видов опор в порождении монологических высказываний у школьников"\n28.01.2015 Просмотров: 416 Комментариев: 0 "A Hobby". 10 класс\n28.01.2015 Просмотров: 584 Комментариев: 0 5в класс-Welcome to knowledge land.docx\n28.01.2015 Просмотров: 243 Комментариев: 0 Презентация по английскому языку на тему "Животные" 2 класс\n28.01.2015 Просмотров: 257 Комментариев: 0 Паспорт творческого проекта "Калмыцкие народные сказки" (3 класс)\n28.01.2015 Просмотров: 472 Комментариев: 0 Внеклассное мероприятие "Брейн-ринг" на тему "London"\n28.01.2015 Просмотров: 286 Комментариев: 1 169085169079169076169070169058169051169030


21 Февраль , 18:38\nТел аралашыу ҡоралы ғына түгел, ул – ижад сығанағы ла. Донъяла күпме тел бар, шуларҙың һәр береһе кешенең әйтергә теләгән фекерен бойомға ашыра. Һәр тел – үҙенә күрә бер мөғжизә, меңәр йыллыҡ юлдар үтеп, хәҙерге сағылышын, яңғырашын алған. Тел байлығы – ил байлығы.\nТел халыҡ тарихы менән төптән бәйле. Ул халыҡтың борондан килгән яҙмышын, бөтә булмышын сағылдыра, йәғни уның тарихи көҙгөһө.\nҒилми хеҙмәттәрҙән күренеүенсә, Бөйөк Октябрь революцияһына тиклем башҡорт теленең яҙма формаһы булмаған, һөйләү формаһы ғына булған һәм ул халыҡ теле һанала. Ләкин был башҡорттар яҙыу-һыҙыу эшен белмәгән, уҡый-яҙа алмаған тигәнде аңлатмай. Улар иҫке төрки телендә яҙған. Һәр нәҫел-ырыуҙың шәжәрәһе лә шул телдә яҙылған булған. Тап шул телдә башҡорт шағирҙары һәм уҡымышлылары төрлө әҫәрҙәр ижад иткән, мәҙрәсәләрҙә уҡытҡан. Әммә улар тормошта иҫке төрки телендә һөйләшмәгәндәр. Был – фәҡәт рәсми тел, китап теле хеҙмәтен үтәгән. Көндәлек тормошта башҡорттар йәнле һөйләү телендә аралашҡан. Бай һәм тәрән йөкмәткеле ҡобайырҙар, йырҙар, әкиәттәр халыҡ телендә һөйләнгән һәм сәсәндәр, һүҙ оҫталары тарафынан телдән телгә, быуындан быуынға күсә килгән. Дөйөм башҡорт халҡы һөйләшкән тел Бөйөк Октябрь революцияһынан һуң әҙәби яҙма тел өсөн нигеҙ булып торған.\nТөрлө ҡәбиләләрҙән торған башҡорттар XVI быуаттың тәүге яртыһында тамам берҙәм халыҡ булып формалашҡан. Был хәл башҡорт теленең үҫешенә лә көслө йоғонто яһаған. Бөтә ҡәбиләләр өсөн дөйөм халыҡ теленең уртаҡ булған һыҙаттары күбәйгән. Ул ҡәбилә телдәренән өҫтөнлөк алған.\nТелебеҙҙең формалашыуында башҡорттоң һүҙ оҫталары, тапҡыр һүҙле сәсәндәрҙең роле сикһеҙ ҙур булған. Сәсәндәр һүҙ ярыштарына сыҡҡан. Үҙҙәренең фекер осҡорлоғон, зирәклеген, һүҙ оҫталығын күрһәткәндәр. Башҡорт әҙәби теленең дөйөмләнеүендә йырсылар һәм ҡурайсыларҙың да роле ҙур булған. Халыҡ йырҙары, тарихи йырҙар быға дәлил булып тора.\nБашҡорт героик эпостары, риүәйәттәр, легендалар һәм башҡа халыҡ ижады үрнәктәренең телен һүҙ оҫталары, сәсәндәр, йырсылар, ҡурайсылар тарафынан булдырылған башҡорт әҙәби теле тип ҡарарға кәрәк.\nМилләттең эске тәбиғәтен күрһәткән билдәләрҙән дә тел иң беренсе урынды биләй. Ул милләттең этник сығышын, мәҙәниәтен сағылдыра. Халыҡ элек-электән тыуған еренә ҡарағанда ла телен алға ҡуя. Сит ерҙәрҙә йәшәгән бихисап милләттәшебеҙ – быға асыҡ миҫал. Башҡортостан юлдаш телевидениеһының “Башҡорттар” һәм “Тарихи мөхит” тапшырыуҙары тап шул хаҡта һөйләй.\nТел кешенең рухи донъяһын, милли тойғо һәм ғорурлығын, үткән быуындары, балалары алдындағы тарихи бурысын кәүҙәләндерә. Теле бар икән, халыҡ үҙе лә йәшәй. Беҙҙең башҡорт халҡы үҙенең телен ауыр һынауҙар аша һаҡлап алып килә. Был борондан шулай. Туған теленә иҫ киткес тоғролоҡ һәм һөйөү һаҡлаған халыҡ беҙ. Һаҡларға тырышҡан һайын милли тойғо көсәйә. Бөйөк шағирыбыҙ Рәми Ғарипов әйткәнсә:\n… Илен һөймәҫ кенә телен һөймәҫ,\nЭлек телдең таҙалығын башлыса ҡатын-ҡыҙ һаҡлаған, сөнки ул ғаилә усағының һаҡсыһы булған. Ситкә сығып йөрөмәгән, барлыҡ ғүмерен ауылда үткәргән, теле – саф милли тел өлгөһө. Киләсәк быуынды улар тәрбиәләгән, тел үрнәктәрен балаларының күңелдәренә һалып үҫтергән. Ниндәй генә данлыҡлы, бөйөк шәхесте хәтерләһәк тә, уларҙың әсәй-өләсәйҙәре йоғонтоһонда үҫеүе билдәле. Әлеге көндә, бәлки, заманына ярашлы, ҡатын-ҡыҙ был сифатын үтәй ҙә алмайҙыр. Әйләнгән һайын сит тел һүҙҙәрен ҡулланып һөйләү ғәҙәткә инде. Етмәһә, Берҙәм дәүләт имтихандарын биреү ҙә йоғонто яһамай ҡалманы. Һәр ата-әсә, уҡытыусылар баланы кесе йәштән ныҡышмал рәүештә ошо һынауға әҙерләй башланы, быға мәғариф өлкәһендәге үҙгәрештәр сәбәпсе булды. Берҙәм дәүләт имтиханын тапшырмай тороп, уҡыусы ҡулына өлгөргәнлек аттестаты ала алмай. Был бер яҡтан яҡшы булһа, икенсе яҡтан туған телебеҙгә иғтибар кәмеүгә килтерә. Хәҙерге балалар башҡорт телендә китап уҡып бармай. Уларҙы ҡыҙыҡһындырыу өсөн һәр бер йортҡа туған телебеҙҙә сыҡҡан башҡорт матбуғатының береһен генә алдырыу ҙа файҙалы булыр ине. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, бөгөн милли матбуғат күпселек осраҡта китапханаларҙа ғына тороп ҡала бара.\nКиләсәктә телебеҙҙең ҡиммәте түбәнәймәһен өсөн Башҡортостан мәктәптәренең һәр сығарылыш уҡыусыһы рус теле менән бер рәттән туған телдән дә Берҙәм дәүләт имтиханын бирһә, милли телдәргә иғтибар көсәйер ине.\nҮҙ телен белмәй үҫкәндәрҙең рухи тәрбиәһе түбән була. Был ғалимдар тарафынан иҫбат ителгән. Унан инде тормошобоҙға насар йоғонто яһарлыҡ күренештәр тыуа. Балаларыбыҙ бөтә нәмәне һуҡырҙарса үҙләштермәһен өсөн яҡшыны ямандан айырырға өйрәтәйек, аҫыл үрнәктәрҙә тәрбиәләргә тырышайыҡ. Көслө рухлы шәхестәребеҙ хаҡында күберәк яҙайыҡ, һөйләйек. Үҙ быуындарын белергә, улар менән ғорурланырға саҡырайыҡ. Борон ата-бабаларыбыҙ ҙа шул нигеҙҙә тәрбиәләгән һәм уңыштарға өлгәшкән.\n21 февралдә Халыҡ-ара туған телдәр көнө билдәләнә. Ул 1999 йылда ЮНЕСКО тарафынан раҫланған. 1952 йылдың 21 февралендә Бангладеш илендә студенттар туған бенгал телен дәүләт теле итеп таныуҙы талап иткән демонстрацияға сыға һәм полиция хеҙмәткәрҙәренең пуляһынан йәш ғүмерҙәр өҙөлә. Уларҙың иҫтәлеген мәңгеләштереп, ошо көн “Туған телдәр көнө” тип билдәләнә башлай. Был дата күп теллелеккә ынтылышты, донъя мәҙәниәте үҫешен тәьмин итеүсе булараҡ, туған телдәрҙе һаҡлау, үҫтереү маҡсатын, аңлашып, аралашып йәшәүҙе маҡсат итеп ҡуя. Бөгөн Рәсәйҙә 130-ҙан ашыу тел юғалыу ҡурҡынысы аҫтында. Ошондай шарттарҙа туған телебеҙҙе нығыраҡ һаҡларға, ҡәҙерләргә тейешбеҙ. Теле барҙың ғына иле бар. Ә телһеҙ, илһеҙ беҙ кем? Һығымта яһағыҙ...


Кинематографияға дәүләт ярҙамы тураһындағы законға үҙгәрештәр индерелә | «Ашҡаҙар» радиоhы сайты\nБашҡортостанда йәштәр өсөн дәүләт премиялары лауреаттары билдәләнде.\nБөгөн Санкт-Петербургта Халыҡ-ара мәҙәниәт форумы башлана\nФәйзи Ғәскәров исемендәге халыҡ бейеүҙәре ансамбле Удмурт республикаһына юллана.\nӨфө аэропорты кемдең исемен йөрөтөргә тейеш?\nБөгөн Өфөлә "Йәш ғаилә" конкурсы еңеүселәре асыҡлана\nӘбйәлил районында Әхтәм Әбүшахманов призына һәүәҫкәр театрҙарҙың республика фестивале үтте\nТуймазы ҡалаһында Башҡорт халыҡ йырҙарын башҡарыусыларҙың "Оҙон көй" төбәк-ара конкурсы тамамланды.\nМилли симфоник оркестрҙы Артур Нәзиуллин етәкләне\nКинематографияға дәүләт ярҙамы тураһындағы законға үҙгәрештәр индерелә\nБашҡортостандың закон сығарыусылары бишенсе саҡырылыштың йомғаҡлау пленар ултырышында «Башҡортостан Республикаһында кинематографияға дәүләт ярҙамы тураһында»ғы төбәк законына үҙгәрештәрҙе беренсе уҡыуҙа ҡабул итте.\n«Федераль ҡануниәт менән билдәләнгән милли фильмдарға ҡарата төшөрөүҙе, прокатты һәм күрһәтеүҙе өлөшләтә финанслау формаһында дәүләт ярҙамын аныҡларға тәҡдим ителә, — тип комментарий бирҙе Башҡортостандың Дәүләт Йыйылышы спикеры Константин Толкачев. —Бынан тыш, республикалағы дәүләт власы органдарының республика прокат таныҡлыҡтарын биреү буйынса вәкәләттәрен үҙ көсөн юғалтҡан тип танырға тәҡдим ителә».\nУл ошо законды фильмға прокат таныҡлығын биреү, уны биреүҙә баш тартыу һәм ҡайтарып алыу тәртибен көйләүсе федераль кимәлдәге норматив хоҡуҡи акттары менән тура килтереү өсөн кәрәк. Әлеге ваҡытта федераль ҡануниәт менән төбәк прокат таныҡлығын биреү ҡаралмаған.\n"Башҡортостан уҡытыусыһы"журналы эшмәкәрлеге\nӘңгәмәлә баҫманың баш мөхәррире, Республика нәшриәт йорто генераль директорының милли матбуғат буйынса ярҙамсыһы Салауат Кәримов ҡатнаша\nАрҙаҡлы яҙыусының "Йөрәктәге яҙмалар"ы\nС. Юлаев исемендәге дәүләт премияһы лауреаты, танылған шағир һәм ғалим Рәшит Шәкүр.


Милек менән айырылышыу бүлеге - Бөтә Япония онлайн юрист. Юпонский хоҡуҡи портал адвокат ҙур.\nСкоупс - тарих\nБыл бушлай юридик ярҙам була ул\nСкоупс, маймыл кеүек билдәле Скоупса шулай уҡ, мәктәп уҡыусылары 1925 йылда джон эволюция тәбиғи фәндәр өлкәһендә дәүләт уҡытыусыһы булатеннеси штаты эҙәрлекләү, законһыҙ ҡылғандар күптер.\nИке суд ҡатнашҡан иң билдәле оратор дәүерендә Уильям һәм брайан Дженнингс Дэрроу Кларенс, адвокат булараҡ ҡаршы тора.\nБәхәс судта ҡарала закон проекты конституционность мөмкинлеге булған кеүек, бер законлылыҡ дарвин эволюция теорияһын белдереүенсә, союздың абруйын күтәрәләр һәм граждандарҙың азатлығын америка (ACLU). Эволюция теорияһы, чарльз дарвин нисек күрһәтергә һәм башҡа, төшөнсәләр даирәһендә күп булды, хатта 20-се быуат. Килешеп анти-Теннесси тырышлыҡ өлгәшә. эволюционист, уҡыу йорттары вәкилдәре теннесси ул 1925 йылда джон батлер эволюция теорияһын эшләгән гонаһтары ғәфү ителгән закон проекты тәҡдим ителгән. Бер тауыштан тиерлек законға төҙәтмәләр ҡабул ителгәндән һуң алты көн батлер булғанға шулай аталған. Закон проекты ҡасан союзына алыныуы тураһында хәбәр итергә, уны шунда уҡ разослать пресс-релизында, спорт Батлер акт тәҡдим итә. Йәғни, тип маймыл кеүек ҡалаларҙың билдәле булған реклама нисек булырға скоупс трюктар өсөн Дейтон, теннеси штаты. Урындағы бизнесмендар адвокат һәм мәктәп инспекторҙары менән осрашыу, фекер алышыу өсөн, һеҙгә гәзит асгс ҡулланырға тәҡдим итә, ҡала тураһында яҙыла. Төркөм һорай, мәктәптә уҡытыусы джон өлкәһендә әгәр рөхсәт булһа, суд эҙәрлекләү өсөн уҡыу өсөн эволюция теорияһы маҡсаты.\nӘлбиттә өлкәһе булһа ла, нәҡ ул был предметты өйрәтеү, әммә ышанам, тип уны ҡулланыу материалдары, шул иҫәптән уның эволюцияһы.\nСкоупс математика һәм физика уҡытыу, - тине ул, әлбиттә, нимәнелер ҡабул эволюцияһы, түгел, уның биология өйрәтә.\nИкенсе көндә гәзиттәрҙә иғлан ителә, был өлкәлә акттарын боҙоу ғәйепләү белдерҙе.\nбатл булды, америка граждандары ҡалпаҡ аҫтында ҡала һәм союздар азатлығы өсөн уның хеҙмәттәре менән тәьмин итә.\nҠала Теннесси матбуғат ҡырҡа тәнҡитләп, ғәйепләп, уны һынау өсөн реклама әҙерләй.\n1925 йылдың 9 майында алдан тыңлауҙары, прицел заклятие суд рәсми рәүештә биләү өсөн, уны иреккә ебәреүҙе талап итә һәм уның аҫтында ла түгел, залог. Аҡш президенты саҡырыу өсөн өс кандидат тәҡдим суд эҙәрлекләүе дженнингс уильям брайан. билдәле кеүек анти-эволюция активистары, милли мәсьәлә тирәләй бәхәстәр тыуҙырҙы. неотделимый яңғыҙ тиерлек исем яһалған, уның эволюцияһы һәм уҡыусылар сыҡты. Герберт Уэллс авторы мөмкин тиклем иртә килеүен, эволюцияһын күрһәткән эштәре өсөн бирелә, әммә уның тәҡдиме кире ҡағыла. Дарроу Кларенс - билдәле адвокат, һәм ул яҡтарҙан яҡлап сығыш яһауы күптән билдәле. скандально леопольд леб үлтереү тураһындағы эш дело - л. өлкәһендә суд аша менкен журналистар тураһында белеү, уларҙы һаҡлау өлкәһендә Дэрроу тәҡдим итергә тейеш. Дэрроу тарта, сөнки уны отставкаға китергә әҙерлеге, әммә Дэрроу брайан тураһында яңылыҡтар шауҡымы тыуҙырып, азатлыҡҡа әйҙәүсе союзы ағзаһы булырға америка гражданы - үҙ фекерен үҙгәртә. Библия тарихы һәм эволюцияһы концепцияһы ҡабул ителгән һәм брайан дэрроу бодаться инде башы менән һүҙ-һүҙҙәре буйынса, матбуғат һәм бәхәс асыҡ. көрмәкләшә Ниәт һәм маҡсаттары тураһында христианлыҡ ҡатнашты.\nдарроу развенчивать фундаменталистский тар булһа, Библия фундаменталистский интерпретацияһы.\nберҙән-уның карьераһында тапҡыр бирергә тәҡдим итә.\nБер-беребеҙҙең матбуғатта һәм Брайан Дэрроу кисекмәҫтән һөжүмгә тон бирә.\nМатериал из союзы дэрроу эш төшөрмәҫкә тырышам, ҡурҡа, тип уларға контролде юғалта, әммә был тырышлыҡ бер ни эшләмәй.\nҘур жюри 1925 йылдың 9 майында осрай.\nӘҙерлек барышында, тикшереүҙәр йыйыу күләме һәм уҡытыу өсөн, уға ҡаршы һөйләмәй. Өс ете уҡыусы өсөн саҡырыу була, уларҙың һәр береһе аңлап схематично эволюцияла күрһәтә. Триал корпусы урынлаштырылған һәм 10 июлдә алға ҡуя. Брайан дейтон суд ултырышына тиклем өс көн килә, поезд менән барып уның менән спектакль здороваться полгорода. Сығыш өсөн ике фотоһүрәтен һәм уның асыҡ һы бирелә, тип белдерҙе ниәтләй яҡлау ғына түгел, анти-эволюция закондары, әммә суд ҡулланыу өсөн тулыһынса развенчивать эволюцияһы. Суды бинаһы халыҡ менән тикшереү өсөн суд көнөнән билдәләнә башлай тиклем ике сәғәт ваҡыты үтер булған башланы, - тип бүлмә тултырып һәм тамашасылар һөҙөмтәһе.\nкоридорҙа ҡалған түгелеп\nНацистарҙың алҡыштар, артабан суд брайан һәм инә башланы, ул ҡасан һәм пожимать Дэрроу ҡулында. Суд башланды - яҙмыш шаяртыуы буйынса, - оҙайлы доға менән. Тәүге көн жюри тантанаһы үтте, студенттар шаһит өлкәһендә яңынан ҡабатлай, улар һайлаған һәм жюри суд барлыҡҡа килә. Цирк бинаһына оҡшаш булған хөкөм һөрә, барбекю, карнавалдар һәм уйын ташлама ла, был һүнмәҫ, нисек ял итеүҙе кисектерергә суд була, һәм ул көсәйә барған көсөргәнештә аша Дэрроу матбуғат һәм брайан берәүҙәр өҫтөндә. Был дүшәмбе переполненных суд биналы булды, фәнни эштәр буйынса фекер үҫеше обоснованность тип башлау менән оборона булдырыу, шул уҡ ваҡытта прокуратура органдары гражданлыҡ акттарын сифаты батлер теннесси ебәреү өсөн мәғариф стандарттарына һылтанып тәңгәлдә. Яуап Дэрроу, агрессив формалары ҡағыҙ эше, үҙ оборона стратегияһы үҙ өлөшөнән баш тартырға булдырмау ҡарата ябыу планлаштырыла аргумент һәм Брайан аргумент ябыу ентекләп әҙерләй. Сығыш яһаусылар асыҡтан-асыҡ белдергән, уның иң яҡшы дэрроу мөкиббән миҫал булып тора.\nДарроу төп дәлил булып тора, тип аныҡ законына бер дин батлер булышлыҡ итә, һәм, тимәк, законһыҙ булып тора.\nУл ике сәғәттән күберәк һөйләй. Абитуриенттар ғаризаларын менән суд процесы башланды мөхит үҙе. Шаһит кәрәк, тип билдәләне тураһында һығымта эксперт һәм фәнни эволюция эволюция күләме зоологтар м. мэйнард меткалф бирергә өйрәтеү, йәғни тураһында сигнал, суд тикшереү барышында шаһит була һәм күләме биреүсенең үҙенең. Артабан прокурор көн күргән шаһиттар маҡсатҡа ҡулланыуы тураһында бәхәсләшеүселәр-эксперт. Был тема буйынса телмәр менән брайан киңәйтергә мөмкинлек бирәсәк. Артабан һүҙ адвокатҡа яуап биреү һәм үҙ майҙан көслө алҡыштар дадли мэлоун ала. Икенсе көндө, судья ҡарары, тип, һәр стенд аша килгән эксперт була-ҡарау. Шул төндә, атай тыныс Дэрроу Брайан әҙер сифатында шаһиттарҙың-эксперт библия була. Брайан шылтыратып, суд булған өсөн стендтар өсөн шок. Допросить Дэрроу Библия уны һүҙмә-һүҙ яҙҙырып, иртәрәк тип уны телмәрҙә радикал дини ҡаҡшата. Допросить ул шулай ул танылған, уның был фәндәр тураһында бер нәмә лә белмәй, сөнки Библия яуап бирә.\nБрайан шаһит булып танылған судьялар ҡасан яҙып алынып, ваҡытты экономиялау өсөн, уны ғәйепле тип тәҡдим подзащитный Дэрроу булырға тейеш.\nБыл ғариза брайан йомғаҡлау яһарға ҡамасаулай.\nСудтан һуң, шунда уҡ ғариза үҙ йомғаҡлау әҙерләү брайан тотонолмай башлаған, нисек уның өсөн митингыһында телмәр.\nБер ҡасан да уның һүҙен ҡулланырға тейеш, сөнки ул киләһе йәкшәмбе Дейтон во сне эсендә үлә. Уҡытыусы өлкәһендә яңы контракт тәҡдим ителде, әммә мәктәп чикаго университеты геологик өйрәнеү һәм хәл дейтон ҡалдырҙы. Ахырҙа буласаҡ инженер-нефтсе. Ике яҡтан еңеүе һуң, суд үҙе яҡлаясағы хаҡында белдерҙе, әммә акттар батл булды ҡәнәғәтләндерҙе, һәм анти-хәрәкәт эволюцион дауам итеү. Миссисипи айға оҡшаш закон ҡабул ителеүен, тыйыу мәктәп дәреслек эволюция теорияһы һәм техас 1925 йылда сыҡҡан. Егерме ике башҡа дәүләттәрҙә ошондай тырышлыҡ яһап, тар-мар ителә. 21 быуат фәне уҡыусыһы тирәләй бәхәстәр дауам итә һәм эволюцияһы. 2005 йылда, мәктәптә уҡыған саҡта конституционность округы довер ҡаршы көрәш өлкәһендә китцмиллер өсөн"аҡыллы фекер"эволюция мәктәп менән бер рәттән, пенсильвания. Аҡыллы фекер ҡаршы Суд ҡарар сығарҙы - үҙе дискредитациялана псевдонаука - темаға тап килгән өсөн белем, законлы.\nИнтеллектуаль милекте һаҡлау системаһы япония\n126 миллиондан ашыу кеше\nЯпония-көнсығыш азия утрауҙарында урынлашҡан дәүләт 852 архипелагында утрауҙар япония 6 береһе булып тора Эре утрауҙар дүрт ХонсюХоккайдо. биләмәләрҙе бергә туҡһан ете процент самаһы тәшкил итә улар. Донъяла халыҡ һаны буйынса унынсы урынды Япония биләй.\nКассация һәм апелляция: айырма тип ялыу әҙерләне


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - ТЕРЕЛӘР МЕНӘН БЕР САФТА - 2016 - Мәҡәләләр\nТЕРЕЛӘР МЕНӘН БЕР САФТА\nБөйөк күрәҙәсе Ванганың: "Рәсәй, тереләр менән үлеләр бер сафҡа баҫҡас, ҡабат ҡеүәтен тергеҙәсәк", - тигән һүҙҙәрен һәр кем үҙенсә аңлатырға тырыша, әммә 9 Май - Еңеү көнөндә илебеҙ ауыл-ҡалалары буйлап "Үлемһеҙ полк" сафтары үтеүе барыбер ҙә күңелдәрҙә өмөт уятыр бер хәҡиҡәткә ишаралай һымаҡ. Халыҡ ошондай гражданлыҡ-патриотик акцияларҙы күтәреп ала икән, тимәк, уларҙа донъяны, тормошто яҡшыртыр, йәшәйешебеҙҙе дауам итер көс-ҡеүәт етерлек.\nБыл тантаналы ла, моңһоу ҙа көндә республика район-ҡалаларында ғына түгел, хатта ауылдарҙа ла тереләр менән бер ҡатарҙан "Үлемһеҙ полк" сафтарында исемдәре мәңгелек хәтеренә яҙылған яугирҙар ҙа атланы.\nОйоштороусылар белдереүенсә, быйыл акция 50 илдә уҙғарыла һәм башланғандан алып иң күләмлеһе була. Уға Рәсәйҙең Владивостоктан алып Калининградҡаса йөҙҙәрсә-меңдәрсә ҡала-район-ауылы, быйыл беренсе тапҡыр Бөйөк Британия, Греция, Испания һ.б. илдәр ҡушыла. Мәскәүҙә акция барлығы 700 мең кешене туплаһа, Башҡортостаныбыҙҙың баш ҡалаһы Өфөлә 35 мең өфөлө яу яландарында ятып ҡалған, ошо көндәргәсә йәшәй алмаған Еңеү һалдаттарының фотолары беркетелгән транспаранттарҙы баш ҡаланың төп урамдарының береһе булған Октябрь проспекты буйлап тотоп үтте. Республиканың "Үлемһеҙ полк" колоннаһының башында Бөйөк Ватан һуғышында совет халҡының һәм Ҡораллы Көстәрҙең фашизмды Еңеүенең рәсми символы булған Еңеү Байрағының күсермәһе елберҙәне. Тамашасылар менән бергә баш ҡалала был көндә байрам сараларында барлығы 51 меңдән ашыу кеше ҡатнашты.\n"Үлемһеҙ полк" сафтарының тығыҙлығына республиканың һәр төбәге, һәр ауыл советы үҙ өлөшөн индерҙе. Мәҫәлән, Ишембайҙа акцияла - ике мең, Күмертау ҡалаһында өс мең самаһы кеше ҡатнашһа, Нефтекамала был һан ете меңгә еткән. Йылайыр районында мең самаһы кеше "Үлемһеҙ полк" сафында үткән. Башҡаса булыуы мөмкин дә түгел, сөнки Бөйөк Еңеү - һәр өйгә килгән "ҡара ҡағыҙ"ҙар, хәсрәт, күҙ йәштәре аша яуланған бөйөк байрамыбыҙ ул.\nЕңеү байрамы Салауат районында ла киң билдәләнде. Ҡулдарына флагтар, шарҙар тотҡан уҡыусылар бер рәткә теҙелеп, ветерандарҙы ҡаршы алды. Яу яланында ятып ҡалған, һуғыштан һуң ҡайтып һәләк булған батырҙарҙы бер минут тынлыҡ менән иҫкә алғас, сараға йыйылыусылар һәйкәлгә сәскә гөлләмәләре һалды. Артабан ветерандар һәм район халҡы тигеҙ сафҡа теҙелеп, Балалар сәнғәт мәктәбе оркестры оҙатыуында Малаяҙ ауылының үҙәк урамынан үтте. Бигерәк тә фронтовик атай-олатайҙарының, яҡын туғандарының фотоларын тотҡан халыҡтың "Үлемһеҙ полк" рәтенә ҡарап һоҡланмау мөмкин түгел ине! Әйтерһең, был көндө фронтовиктар тыуған яҡтарына әйләнеп ҡайтып, яҡташтары менән бергә 71-се Еңеү көнөн ҡаршы алды.\nЙылдағыса, Асҡын районында ла байрам саралары район хакимиәте алдындағы майҙанда Хәтер мемориалына сәскәләр һалыуҙан башланды. Артабан "Үлемһеҙ полк" акцияһында ҡатнашыусылар Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашҡан олатайҙары, туғандарының портреттарын тотоп, ғорур баҫып Еңеү парадында үтте. Сарала ҡатнашыусы Бөйөк Ватан һуғышы ветераны Ғәлинур Шәйбәков һуғышта һәләк булғандарҙы хәтерләне, бөгөн арабыҙҙа булған ветерандарға сәләмәтлек теләне. Билдәләнеүенсә, райондан фронтҡа алты мең биш йөҙҙән ашыу кеше киткән, шуларҙың дүрт меңдән ашыуы яу ҡырында башын һалған. Бөгөнгө көндә ауыр йылдар тарихын 12 - һуғыш, 225 тыл ветераны һәм бер фашист концлагеры тотҡоно һаҡлай. Белорет муниципаль районының һәр ауылында тиерлек тантаналы митинг, "Үлемһеҙ полк" акциялары ойошторолдо. Иң төпкөл ауылдарҙың береһе Ботайҙа Бөйөк Ватан һуғышы ветерандары иҫтәлегенә һәйкәл асылды. Был изге инициатива ауыл халҡынан башланды һәм уны ауыл хакимиәте башлығы Рәил Ғәлиуллин, депутаттар күтәреп алып, ойоштороу эшен үҙ өҫтөнә алды. Үкенескә күрә, бөгөн был ауылда иҫән булған бер генә һуғыш ветераны ла ҡалмаған.\nБелорет ҡалаһы һәм районынан 33 144 кеше һуғышҡа киткән һәм шуларҙың 10 993-ө яу яланында ятып ҡалған, 14 490 яҡташыбыҙ ғына тыуған еренә кире әйләнеп ҡайтыу бәхетенә өлгәшкән. Һуғыш ваҡытында күрһәткән батырлығы өсөн 13 яугир Советтар Союзы Геройы, бер яугир - Рәсәй Геройы исеменә лайыҡ булған, бер кеше Хәрби Дан орденының тулы кавалеры. Әлеге ваҡытта районда 49 Бөйөк Ватан һуғыш һәм 900-ҙән ашыу тыл ветераны йәшәй.\nИшембай районы Ҡолғона ауылында үткән "Үлемһеҙ полк" акцияһында Бөйөк Ватан һуғышының бөтә һалдаттары ла - яу яландарында ятып ҡалғандары ла, тәпәй баҫҡан тупрағына ҡайтып вафат булғандары ла - тереләр менән бергә байрам майҙанына килде, фотоһүрәттәрҙә булһа ла, еңеүселәр сафында атланы. Һәр кем үҙенең ғаилә геройын иҫкә алырға мөмкинлек булғанда, ысынлап та, бер кем дә, бер нәмә лә онотолмаясаҡ...\nЯҙылған: 16.05.16 | Ҡаралған: 523


"Аманат" менән күңелле!\n29 Ноябрь 2019, 15:00\nКүңелле байрам сараларынан фотоотчет\n“Аманат” журналы редакцияһы коллективы көнө-төнө журнал сығарыу, баҫмаға мәғәләләр туплау, интернет селтәрендәге төрлө төркөмдәрҙе алып барыу менән генә мәшғүл тип уйлайһығыҙмы? Юҡ шул. Бөтөн мәктәп менән яҙылыусы үҙебеҙҙең журнал уҡыусыларыбыҙға “Аманат”лы, йыр-бейеүле байрамдар ҙа ойоштороп торабыҙ. Белорет яҡтарынан ҙур концерт-дискотекалар үткәреп ҡайтыуға, йәнә, Ғафури районына юлландыҡ. Был юлы Х.Г. Вәлиев исемендәге Йөҙимән, Ж.Ғ. Кейекбаев исемендәге Сәйетбаба, Н.Мәжитов исемендәге Красноусол башҡорт гимназия-интернаты уҡыусыларына күңелле байрам кәйефтәре бүләк иттек. Иғтибарҙы уҡыуҙан бер аҙға ғына ситкә йүнәлтеп, балалар, “Аманат”тың яҡын дуҫы, йырсы, ҡурайсы Рифат Йәмлихин (уның тураһында “Аманат”журналының 12-се һанында уҡырһығыҙ) менән бергәләп күңел асты. Күңелле байрам сараларынан фотоотчетты ҡарау өсөн ошо һылтанма аша үтергә кәрәк. https://vk.com/album-41010454_267228996 https://vk.com/album-41010454_267227991\nБайрамды юғары кимәлдә үткәреүгә булышлыҡ иткән хөрмәтле мәктәп, гимназия директорҙарына, уҡытыусыларға, тәрбиәселәргә, ата-әсәләргә, ғөмүмән барлыҡ дуҫтарыбыҙға оло рәхмәттәребеҙҙе еткерәбеҙ! “Аманат” менән күңелле! “Аманат”лы булайыҡ!


Милли китапхананың Балалар уҡыу үҙәгендә Ватанды һаҡлаусылар аҙнаһы үтә // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nМилли китапхананың Балалар уҡыу үҙәгендә Ватанды һаҡлаусылар аҙнаһы үтә\n10:33, 17 февраля 2010 Йәмғиәт\nБашҡортостан Республикаһы Әхмәтзәки Вәлиди исемендәге милли китапханаһының Балалар уҡыу үҙәгендә Ватанды һаҡлаусылар аҙнаһы үтә. Уның сиктәрендә илебеҙҙең буласаҡ һаҡсылары өсөн батырлыҡ сәғәттәре, хәрби – патриотик викториналар, “һалдат” турнирҙары, шулай уҡ был матур датаға арналған китаптар күргәҙмәһе үткәрелә.\nВатанды һаҡлаусылар аҙнаһы сараларында 49-сы мәктәптең 3-6-сы кластары уҡыусылары ҡатнаша, тип “Башинформ” агентлығына хәбәр итә Балалар ижады үҙәге бүлеге мөдире Светлана Харисова.\n— Беҙҙең сарала ҡатнашыусы малайҙар был көндәрҙә, оялып тормайынса, көс-ғәйрәтен, таһыллығын, сыҙамлылығын һәм эрудицияһын күрһәтә ала. Ә класташ ҡыҙҙары иһә, ватанды һаҡлаусылар йәшенә етмәһәләр ҙә, уларҙы байрамы менән ҡотлаясаҡ, — ти Светлана Харисова. — Ваҡыты еткәс, был егеттәребеҙҙең ватанды һаҡлаусылар рәтен арттырыуҙарына ышанабыҙ, ә беҙ үткәргән сара уларҙың әҙерлегенә ярҙам буласаҡ.\nТеги: китапханалар, Ватанды һаҡлаусылар көнө


Гел булмай – бер була » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Новости » Һаулыҡ һаҡлау » Гел булмай – бер була\nйәки Балаларға прививкалар эшләүҙең ҡайһы бер яҡтары тураһында бер нисә һүҙ\nБыл сетерекле темаға мөрәжәғәт итеүемә етди сәбәптәр булды. Халыҡ, теге йәки был гәзиткә ҡағылышың булыуын ишетһә, үҙенең проблемаларын һөйләй, ниндәйҙер ярҙам өмөт итә башлай. Сираттағы танышым менән дә шундай уҡ хәл ҡабатланды: Ольга Юрченко исемле апай, Рәсәйҙең икенсе яғында йәшәһә лә, үҙенең хәлен гәзит аша халыҡа еткереүемде үтенеп, сат йәбеште. Мөрәжәғәтен тулыһынса килтергәндә хәл-әхүәле яҡшыраҡ аңлашылыр, моғайын.\n“Канск ҡалаһында йәшәйбеҙ. 2002 йылғы ҡыҙым Анастасияға 2 йәшендә АКДС һәм ҡыҙылсанан бер-бер артлы ике прививка эшләнеләр. Һау-сәләмәт, ҡәҙимге үҫеп килгән, тиҫтерҙәренән бер нәмә менән дә айырылмаған балаҡайым ошо прививканан һуң ауырыуға әйләнде. Тәүҙә, прививка эшләткәндән һуң, температураһы 38,8-гә тиклем күтәрелде, уҡшып, ҡоҫоп ауырыны. Тәне тартышты, аяҡтары алынды. Табиптарға мөрәжәғәт итһәм, реакция булыуына аптырарға ярамай, үтә ул, тигән яуап алдым. Үтмәне. Настенькам балалар баҡсаһына ла йүнләп йөрөй алманы, гелән илап, танауынан ҡан китеп, бәүелен тота алмай үҫте. Мәктәпкә барғанда ла шул уҡ хәл ҡабатланды. Ул ғына ла түгел, аҡыл үҫеше, йәшенә сағыштырғанда, түбән ҡала килде. Хәҙер килеп, 12 йәшлек балам үҙен 5 йәшлек балалай хис итә. Ошоға тиклем мәктәптә бөтәһе 5 айҙай ғына уҡыны. Ахырҙа, табиптар аҡыл кимәле мәктәптә уҡырға мөмкинлек бирмәй, тип, уҡыуҙан арындырҙы. Канск ҡалаһында табиптарға йөрөп-йөрөп, файҙа булмағас, Мәскәүгә алып барҙым. Психик сирҙең классификацияһын F72, 02 тп билдәләнеләр, бала саҡта ҡуйылған прививка сәбәпле барлыҡҡа килгәнен билдәләнеләр. Йәғни һау-сәләмәт баламды көсләп ауырыу иттеләр. Ул ғына түгел, мин, ҡыҙым ауырый бит, тип ғауғалашһам да, һүҙҙәремде инҡар иттеләр, балаға бер ниндәй тикшереү үткәрмәнеләр, ҡараманылар. Мәскәү табиптары, ҡыҙығыҙға ваҡытында дауалау үткәргәндә, бындай хәлгә барып етмәҫ ине, тине. Бөгөн хәлебеҙ аяныслы: ҡыҙым аҡыл үҫеше яғынан инвалид, төндә йөрөй, юҡ-барға илай, әҙ генә кисереш тә уны сығырынан сығара. Бушлай ҡиммәтле дарыуҙар бирәләр, әммә уларға аллергияһы бар. Уларҙы кешеләргә бушлай таратабыҙ, ә үҙебеҙгә тағы ла ҡиммәтерәк, әммә бушлай бирелергә тейеш тигән исемлеккә индерелмәгән аналогтарын һатып алабыҙ. Мәскәүгә ай һайын барырға кәрәк, әммә аҡсабыҙ етмәй. Нимә эшләргә лә белмәйем. Мин үлеп китһәм, Настенькам нимә эшләр, тигән һорау ғына йәшәтәлер үҙемде, ахыры...”\nОльга Юрченконы интернет селтәрендәге сираттағы аферист тип уйлар инем, барлыҡ документтарын, справка, консультация һөҙөмтәләрен ебәрҙе. Былтыр Андрей Малаховтың “Пусть говорят” исемле ток-шоуында ҡатнашҡандар икән. Унда тап шул прививкаларҙан барлыҡҡа килгән ғәриплектәр хаҡында һүҙ барған. Инәлеп, аҡса һорап та түбәнһенмәне, тик ҡайғыһына һыҡранды ғына ғорур апай кеше.\nМотлаҡ прививкалар хаҡында үҙем белгәндәрҙән. Балалар бәләкәй булғас, белеп торам: һорап-нитеп тормайҙар, “шап” иттереп тейешле прививканы һалалар ҙа, фактты һиңә еткерәләр. Әлеге бәләгә осраған ҡыҙҙың әсәһе Ольга апай, башынан үткәс, тәртибен белеп бөткән:\n– Һәр прививканы һалыр алдынан табиптар баланы ентекләп күҙәтергә тейеш: аллерголог, невролог, ортопед, иммунолог. Прививка эшләр алдынан, ата-әсәһен яҙма рәүештә прививка һөҙөмтәһендә баланың теге йәки был ауырыуға дусар булыу мөмкинлеге, хатта үлеү ихтималлығы хаҡында ла иҫкәртеп, прививкаға рөхсәт алырға тейештәр. Мине был хаҡта берәү ҙә иҫкәртмәне, табиптар ҡыҙымды дебилға әйләндерҙе.\nБалаларҙы яҡлау көнө, тигән булып, формаль календарь датаһын билдәләгәнсе, һәр ата-әсә (шул иҫәптән үҙем дә), прививкалар яһауҙың ыңғай яҡтарын ғына түгел, кире яҡтарын да өйрәнһен ине, тигән фекерҙәмен. Табиптарға, әлбиттә, ата-әсәләрҙең артыҡ һорау биреп, артыҡ мәшәҡәт тыуҙырыуы кәрәкмәй, шуға ла улар был теманы сурытып тороуҙы кәрәк тип тапмай. Мәҫәлән, минең үҙемдән, дүрт балам була тороп, бер тапҡыр, күңел өсөн булһа ла, тигәндәй, прививкаларға бала организмы кире реакция биреп, сиргә юлығыу мөмкинлеге барлығын аңлатып, ҡултамға алғандары юҡ әле. Уның ҡарауы, теге йәки был прививка булмаһа, балалар баҡсаһына йә мәктәпкә алмаясаҡтарын аҙым һайын ҡабатлайҙар. Ольга ханым әйтеүенсә, был дөрөҫ түгел икән.\nТеге йәки был ауырыуҙан прививкалар, әлбиттә, кәрәктер. Украина табиптары, әйтеүҙәренсә, мотлаҡ прививкалауҙан баш тартырға кәрәклеген дәүләт кимәлендә тикшерәләр икән. Беҙҙә, баш тартмаһалар ҙа, һәр баланы ентекләп тикшереп, прививканан зарар булмаҫмы, тигән һорауҙың яуабын тапҡас ҡына эшләһәләр ҙә, ҡалай шәп булыр ине. Гел булмай бит – бер була...\nӘлиә КИМАЛОВА, 3 йәшлек малай һәм 7 айлыҡ ҡыҙ әсәһе:\n− Прививкаларға ыңғай ҡараштамын – табиптар ҡушҡан һәр береһен эшләп барам. Үткән аҙнала ҡотто алдылар – ҡыҙым донъяға килгән бала табыу йортонда беҙ ятҡан ваҡытта эшләгән санитар ҡатын туберкулез менән сирләгән булған. Саҡыртып алып, сабыйҙарҙы ентекле тикшерҙеләр. Әсәләрҙең асыуының иге-сиге юҡ, етмәһә, бер бала шунда туберкулез эләктереп, үлгән икән, тигән хәбәр таралды. Бик хәүефләнеп үттек инде медицина тикшереүен. Ярай әле ҡыҙым был сирҙе йоҡтормаған булып сыҡты.\nБилдәле булыуынса, сабый тыуыу менән беренсе тәүлектә үк туберкулезға ҡаршы прививка эшләнә. Ул булмаһа, сирле санитар арҡаһында нисәмә бала бәләгә тарыр ине. Мотлаҡ эшләнергә тейешле (уларын һәр әсә белә − дауаханаларҙа аңлаталар) бер генә прививканан да баш тартырға йыйынмайым. Аҡса түләп эшләтелгән ҡайһы бер прививкалар ҙа кеше өсөн кәрәк, тигән ҡараштамын. Мәҫәлән, һыу сәсәгенә ҡаршы.\nАэлина ЛОТФУЛЛИНА, 5 йәшлек бала әсәһе:\n− Прививкаларҙың балаларға ла, ололарға ла бер генә кәрәге юҡ. Аллаға шөкөр, улыма бер прививка ла эшләнмәгән, әммә ул башҡа балаларҙан артығыраҡ сирләй тип әйтеп булмай. Барыһы ла Хоҙай Тәғәлә ҡулында. Ниндәй прививкаларға ышанырға мөмкин?\nУлымды балалар баҡсаһына ла урынлаштыра алманым. Дөрөҫөн генә әйткәндә, прививка эшләнмәгән баланы башҡаларҙан айырым тоторға тырышыуҙың логикаһын күрмәйем. Уйлап ҡарағыҙ: башҡаларға прививка эшләнгән, тимәк, сир уларҙы урап үтәсәк. Минең баламдың уларға ни зыяны бар һуң? Ул ауырыһа ла, ауырымаһа ла, сир башҡаларға йоғорға тейеш түгел бит. Ошо хәл дә прививка эшләтеүҙең бер файҙаһы ла булмауын асыҡ күрһәтеп тора.\nЛилиә МОЗАФАРОВА, күп балалы әсә:\n− Прививкаларҙы һайлап ҡына эшләтәм. Минеңсә, туберкулез, дифтерия, столбняк, паротит кеүек сирҙәргә алдан уҡ ҡаршы тороу мөмкинлеге бар икән, быны файҙаланырға кәрәк. Хәҙер йәш әсәләр түләүле поликлиникаларға барып, балаларына, кәрәкме-юҡмы, әллә ниндәй прививкалар эшләтә башланы. Һыу сәсәге кеүек кенә сирҙәргә ҡаршы, баланы йонсотоп, укол эшләтеп тороуҙы хупламайым. Балалар прививкаларҙы төрлөсә кисерә. Минекеләрҙең барыһы ла ике-өс көн буйы сирләп ятты. Ҡыш һайын яфалаған киҙеүгә ҡаршы прививка эшләтеү ҙә кәрәкмәйҙер: ул үҙгәреп кенә тора бит әле – йә сусҡаныҡы булып китә, йә ҡоштоҡо. Шуға ла мин бушлай эшләнгән һәм табиптар тарафынан мотлаҡ ҡушылған ғына прививкалар яҡлымын. Табиптарҙан аҡыллыраҡ түгелбеҙҙер инде. Был прививкаларҙың барыһының да организмға йоғонтоһо ныҡлы тикшерелгән.\nЛ. СОЛТАНОВА әҙерләне.\nСығыу ваҡыты 31-05-2013, 11:33 | Ҡаранылар: 729\nҠатын-ҡыҙ бәхете – ил бәхете!


18 Апрель 2019, 19:17\nҺуңғы ваҡытта районыбыҙҙа мәҙәниәт һәм сәнғәт тормошо гөрләп тора, тиһәк, һис тә арттырыу булмаҫ. Бер яҡтан, беҙгә Өфө артистары йышлаһа, икенсенән, үҙебеҙҙең һәүәҫкәр артистарыбыҙ ҙа уларҙан һис тә ҡалышмай – йә концерттары, йә спектаклдәре менән ҡыуандырып ҡына торалар.\nӘле бына Йылайыр ауылы халҡы тағы бер спектакль ҡарай алды. Был юлы тамашасы хөкөмөнә “Нәжәғәй” театр коллективы тарафынан Ә.Яхинаның “Аҡҡошом минең” пьесаһы буйынса ҡуйылған спектакль сығарылды. Ҡуйыусы режиссеры – Миңзифа Кинйәбулатова.\nЗал халыҡ менән шығырым тулы булды. Ҡайһы бер ауылдаштарыбыҙҙың ҙур сәхнәгә актер сифатында беренсе тапҡыр сығыуына ҡарамаҫтан, спектакль бик уңышлы килеп сыҡты. Зиннур Рәмов (Хәйрулла), Марат Абдулов (Миңнулла), Вилләр Аҙнағолов (Шәрифйән), Эльмира Рәмова (Гөлъямал), Алһыу Асаинова (Гөлйемеш), Зилә Солтанова (Нәфисә), Миңзифа Кинйәбулатова (Хәйриә) үҙ ролдәрен бик килештереп уйнаны.\nТеатр – ул тормош көҙгөһө. Был комедияла ла бөгөнгө көндә бик актуаль булған тема – балаларҙың ата-әсәһен аңламауы, атай малына талашыуы, өлкәндәрҙең яңғыҙлығы, ҡарттар йорто тормошо тамашасының күңеленә барып етерлек итеп күрһәтелде.\nАлдағы көндәрҙә “Нәжәғәй”ҙәр, үҙебеҙҙең район ауылдарынан тыш, Хәйбулла, Ейәнсура яҡтарына ла сығып әйләнергә йыйына.\nУңыштар теләйек уларға.\nБ. Солтанов фотолар


Тәүге миллион тонна ашлыҡ ырҙын табаҡтарына һалынды\nРеспубликала 37 районда ғәҙәттән тыш хәл иғлан ителеп, ураҡҡа 2 аҙна тирәһе һуңлап төшөүгә ҡарамаҫтан, уңыш ярайһы уҡ мул. Был турала ауыл хужалығы министры Илшат Фәзрахманов хәбәрселәр менән осрашыуҙа белдерҙе.\nВедомство етәксеһе әйтеүенсә, иң алдынғы райондар иҫәбендә Саҡмағош,Стәрлетамаҡ, Мәләүез, Ауырғазы райондары. Республикала гектар ҡеүәте уртаса 23 центнер. Былтыр ул 19 тирәһе генә булған. Шуға күрә ашлыҡ тейешле кимәлдә йыйыласаҡ, ләкин хужалыҡтарҙы игенгә хаҡтарҙың төшөүе борсой. Илдә интервенция фонды эшмәкәрлеге туҡтатылыуы арҡаһында дәүләт ашлыҡты һатып алмай башланы. Шулай ҙа сентябрҙә ул ҡайтанан тергеҙелер тип көтөлә. Фермерҙарға был осраҡта уңышты һатмай тороу отошлораҡ, тине Илшат Фәзрахманов.


Төҙөлөштә өлөшләтә ҡатнашыусылар проблемаһы Башҡортостанда 2012 йылда хәл ителергә тейеш // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nТөҙөлөштә өлөшләтә ҡатнашыусылар проблемаһы Башҡортостанда 2012 йылда хәл ителергә тейеш\n16:09, 19 августа 2010 Иҡтисад\nҺуңғы проблемалы йорт Башҡортостанда 2012 йылда төҙөлөп бөтөргә тейеш. Шундай бурыс ҡуйҙы бөгөн республика Президенты Рөстәм Хәмитов ошо мәсьәлә буйынса БР Хөкүмәте Йортонда үткән кәңәшмәлә. Уның эшендә һәр төрлө министрлыҡтар һәм ведомстволар, шулай уҡ төҙөлөш компаниялары вәкилдәре ҡатнашты. Республика башлығы был проблеманы хәл итеүҙе артабан һуҙырға ярамағанлығын белдерҙе. Торлаҡ мәсьәләһе бөгөнгө көндә Башҡортостанда көнүҙәк һәм беренсе сиратта хәл итеүҙе талап иткәндәрҙән һанала.\n— Финанс көрсөгө һәм намыҫһыҙ төҙөүселәр республикалағы проблемалы йорттар иҫәбен арттырҙы, — тип билдәләне Президент. – Ошондай төҙөүселәр менән йәлеп ителгән халыҡ аҡсаһы артабан тәғәйенләнеше буйынса файҙаланылмаған. Төҙөлөш эштәрен контролдә тотоу өсөн ведомство-ара комиссия төҙөлгән, әммә ул һөҙөмтәле эшләмәй. Кешеләр әле һаман ни аҡсаһын, ни торлағын ала алмай, төҙөлөш тамамланыу перспективаһы ла күренмәй. Дәүләт һәр ваҡыт аҡсаһын һәм эштәрҙе башҡарыу ваҡытын иҫәпләй белмәгән төҙөүселәрҙе ҡотҡарырға тейеш түгел. Беҙгә уларҙы үҙ йөкләмәләрен үтәргә мәжбүр итергә кәрәк.\nБР Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары Сергей Афонин әйтеүенсә, бөгөн республикала 25 проблемалы йорт бар. Алданған өлөшсөләр – ике меңдән ашыу кеше. Бындай йорттарҙың барлыҡҡа килеүенең төп сәбәбе төҙөүселәрҙең матди средстволары булмауы менән аңлатыла.\nКәңәшмәлә Өфөләге ун проблемалы йорт төҙөлөшөнөң киләһе йылда тамамланасағы хаҡында ҡарар ҡабул ителде. Башҡортостан Республикаһының башҡа район һәм ҡалаларындағы бындай йорттар буйынса мәсьәләләр ҙә 2011 йылдың беренсе яртыһында хәл ителәсәк.\nСергей Афонин Башҡортостан ҡала һәм район хакимиәте башлыҡтарын алдағы биш көн дауамында проблемалы объекттар буйынса башҡарыласаҡ эштәр планын әҙерләп, уны БР Хөкүмәтенә тәҡдим итергә саҡырҙы. Бынан тыш, муниципаль властарға аҙна һайын республика етәкселегенә эштәр барышы тураһында мәғлүмәт биреп торорға ҡушылды. Шулай уҡ кәңәшмәлә төҙөлөштә өлөшләтә ҡатнашыусылар буйынса бер нисә закондар сығарыу проекттарын әҙерләргә һәм был өлкәлә эшләгән ойошмалар һәм ведомстволарҙың хеҙмәттәшлеген нығытырға тәҡдим ителде.


Бала күңеленә асҡыс табып\n8 Май 2018, 14:05\nБашҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыларының һөнәри конкурсы быйыл 23-сө тапҡыр үткәрелде һәм 45 мөғәллимде баш ҡалаға йыйҙы.\nБашҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыларының һөнәри конкурсы быйыл 23-сө тапҡыр үткәрелде һәм 45 мөғәллимде баш ҡалаға йыйҙы. Тәжрибәле лә, йәш тә уҡытыусылар араһында Татарстан республикаһынан, Силәбе өлкәһенән килеүселәр ҙә бар ине.\nОҫта һәм алдынғы уҡытыусылар өсөн бер нисә конкурс ойошторолдо. Ярыштың тәүге этабы сайттар эшләүгә бәйле булһа, икенсе этапта улар “Халыҡ һәм тел мәңгелек” тигән темаға эссе яҙҙы. Таныш булмаған мәктәп балалары менән асыҡ дәрестәр күрһәтелде, йылдар дауамында тупланған тәжрибә уртаҡлашыу майҙансығына әйләнгән оҫталыҡ класында ла ихлас аралашты мөғәллимдәр. Финалға сыҡҡан 20 уҡытыусы төркөмдәргә бүленеп, мәғариф проекттарын тәҡдим итте, аҙаҡ уны бергәләп яҡланы.\n“Башҡорт теле һәм әҙәбиәте йыл уҡытыусыһы” конкурсының иң һуңғы һынауы “Мәғариф сәйәсмәндәренең түңәрәк өҫтәле” тип аталды. Бында 12 уҡытыусы ҡатнашты, уларға “Башҡорт булыу өсөн күп кәрәкме, йәки кем ул ысын башҡорт?” тигән тема буйынса фекер алышыу тәҡдим ителде.\nОшо мәртәбәле республика\nконкурсында беҙҙең район намы-ҫын 8-се мәктәп уҡытыусыһы Зөлфиә Ғәниева яҡланы. Ул еңел булмаған һынауҙарҙы лайыҡлы үтте. Зөлфиә Минулла ҡыҙы “Башҡортостан уҡытыусыһы” журналы номинацияһында билдәләнде. Уға журналдың Рәхмәт хаты һәм бүләктәр тапшырылды.\n“Был конкурс һеҙгә нимә бирҙе?” – тигән һорауға З. Ғәниева тыйнаҡ йылмайып, былай тине:\n– Беренсенән, йылдар дауамында тупланған тәжрибәм менән уртаҡлашыу теләге булһа, икенсенән, республикалағы коллегаларымдың “тын алышын”,\nуларҙың ниндәй алымдар ҡулланыуын күреү теләге көслө ине. Минең көсөмә ышанған, һәр яҡлап ярҙам күрһәткән мәктәп, район хакимиәтенә, ижади төркөмөмә сикһеҙ рәхмәтемде еткерәм.\nАфарин, Зөлфиә Минулла ҡыҙы! Артабан да һеҙгә ижади уңыштар, иҫәнлек-һаулыҡ, тағы ла юғары үрҙәр теләйбеҙ.


Ауырыу ваҡытта. Мәжит Ғафури - Wikisource\nБөгөн өсөнсө көн инде мин эшкә бара алмай, бик ҡаты ауырып ятам. Ҡыштың бығаса булған һалҡындарына бирешмәй, түҙеп килгән ҡара бишмәтем, ғинуар һыуыҡтары башланыу менән, бер аҙ сер биреп ташланы булһа кәрәк, һалҡын тейҙерҙем. Башта биҙгәк һымаҡ бер нәмә яфалағайны, хәҙер бөтә тамаҡҡа күсте: ашап та, эсеп тә, ваҡыт-ваҡыт хатта төкөрөк йотоп та булмай, ауырта.\nБөтә донъя энергия менән эшкә, хеҙмәткә дәрт менән, мөхәббәт менән тулып торған бер ваҡытта ауырып ятыу харап икән ул: әйтерһең, уның көндәре көндәр генә түгел, бер нисә көн һәм айҙар бергә ҡушылып, бер йыл тәшкил итәләр. Ятып та ҡарайһың, тороп та, ултырып та ҡарайһың — береһе лә файҙа бирмәй, көн тыуһа, кис булмай, төнгә инһәң, таң аттыра алмай йәнең сыға.\nШундай ваҡыттарҙа иң файҙалы эш — уҡыу булыр ине. Ауырыу ваҡытта уҡып та булмай икән: күҙҙәрҙең хәле бөтә; бер нисә юл уҡыу менән алдағы хәрефтәр бөтәһе бергә ҡатнаша, бутҡа хасил була, бер хәреф биш булып, ун булып күренә башлай. Карауатҡа ятып тороуҙы уны һөйләргә лә ярамай инде, мин үҙем, покранимер, тәнем иң аҡтыҡ тапҡыр һыуына башлап, аяҡтарым мәңгегә хәрәкәттән туҡтамай тороп, ул эшкә риза булып ҡалыу ихтималым юҡ. Шулай булғас, ни эшләргә?\n«Бына ошондай ваҡыттарҙа минең яҡшымы-яманмы электән үк ҡалған бер ғәҙәтем бар. Эргәмдә бала-саға булһа, ауырыу ҡулына инеп бөтмәй ҡалған бөтә хәлемде йыйып ҡулға алам да шулар менән шаярырға кере¬шәм. Ваҡиған, мин был «уйын»ды һау ваҡытта ла яратам, ләкин һуң ауырыу ваҡытта инде... Ауырыу ваҡытта уның биргән ләззәтен, рәхәтен мин һөйләп тә, яҙып та аңлата алмайым. (Ауырыу ваҡытта тигәс тә, һәр бер ауырыу ваҡытында тигән һүҙ түгел, әлбиттә, балаларға йоғоу ихтималы булмаған ауырыуҙар ваҡытында ғына шулай.)\nБыл юлы ла ауырыу тән эсендә ҡалып ярһыған йөрәкте асыр өсөн берҙән-бер сара итеп мин ошо эшемде ходҡа ебәрҙем. Бәхеткә ҡаршы, өй тулы бала. Үҙебеҙ беҙ бөтәбеҙ ҙә йәштәр булып, ҡайһыбыҙ бөтөнләй ҡатынһыҙ, балаһыҙ, ҡайһыбыҙ ҡатынлы-балалы булһаҡ та, балалар беҙҙең әле бик йәш булыуына ла ҡарамаҫтан, нәҫелебеҙҙә булған барлыҡ етем-елпе беҙҙең тирәгә йыйылғанға, өйҙәге «уйын»ға ҡатнашырлыҡ балаларҙың барыһын бергә ҡушҡанда, бер ундан артығыраҡ һан тәшкил итәлер. Ул яҡтан, йәғни бала юҡлыҡтан, әлхасил, эш ярты юлда туҡтап ҡалырлыҡ түгел ине.\nКисә шулар менән енләнеп сыҡтыҡ. «Уйын» ярты сәғәттәргә һуҙылғандыр, һуңға табан шул тиклем ҡыҙып китте, улар минең ауырыу икәнемде бөтөнләй оноттолар булһа кәрәк, бер нисә тапҡыр иҙәнгә йығып, сәстәремде тартҡыланылар. Улар түгел, хатта үҙем дә ауырыу икәнемде онотҡанмын, артабан аяҡҡа баҫып тора алмаҫлыҡ дәрәжәгә етеп, карауатҡа килеп йығылғас ҡына ауырыулығым иҫемә төштө. Тәндәрем тағы ҡыҙа, ҡайнар тәнемдән ниндәйҙер һалҡын тирҙәр бөркөлөп сыға башланы...\nБалалар ҙа тынды; минең карауатымды әйләнеп, тауышһыҙ-тынһыҙ ғына миңә ҡарап тора башланылар.\nБер нисә минуттан һуң миңә тағы аҙыраҡ хәл ингән: төҫлө булды, башымды ҡалҡыта төшөп балаларға ҡараным:\n— Нихәл, егеттәр, туташтар? Әле һеҙ һаман бындамы ни?\nБалалар бер-береһенә ҡарап йылмайышып ҡуйҙылар...\nБалалар араһында яңы ғына ауылдан килгән Әхкәметдин исемле бер етем бар ине. Өйҙә балалар ғына ҡалғанда уның һәр ваҡыт йырлап йөрөгәнен һөйләйҙәр ине. Хәҙер ҙә, әллә ни эшләп, минең башҡа шуны йырлатыу уйы килеп төштә.\n— Хәҙер,— мин әйтәм, — Әхкәметдин туған, һин бер йырлап ебәр инде,— тинем.\nБала тартына, иптәштәренә ҡарап оят ҡатыш йылмая. Кемдер уның еңенән тартып, ҡолағына нәмәлер әйтә, аҙ ғына тынлыҡтан һуң бала ҡысҡырып йырлап та ебәрә.\nRetrieved from "https://wikisource.org/w/index.php?title=Ауырыу_ваҡытта._Мәжит_Ғафури&oldid=638778"\nThis page was last edited on 12 November 2018, at 07:01.


Салауат ӘБҮЗӘР КҮКТӘН ТӨШКӘН КЕШЕ (Бишенсе киҫәк) Повесть\nСалауат ӘБҮЗӘР КҮКТӘН ТӨШКӘН КЕШЕ (Бишенсе киҫәк) Повесть Президент ошо юҫыҡта оҙон телмәр тотто. Әҙәм аптыраулы ҡарашын Хыялыйға йүнәлтте: – Нимә һөйләй ул? Мин бер нәмә лә аңламаным. – Аңлау кәрәкмәй, – тине Хыялый. – Иң мөһиме – тынысландыра. Ваҡыты-ваҡыты менән ошо һүҙҙәрҙе ҡабатлап тора ул. Әйткәндәре сирлеләргә дарыуҙан да көслөрәк тәьҫир итә, тынысланып ҡалалар... Артабан уҡырға:\nКүҙ асып йомған арала бахыр Ленинға “тынысландырыу күлдәге” кейҙереп тә ҡуйҙылар. Ул тыпырсынып ҡысҡырҙы-ҡысҡырҙы ла шымды. “Күлдәк” кейҙерелгән Ленин ситтән ҡарағанда Мысырҙағы бәлзәмләнгән фирғәүенгә оҡшап ҡалғайны.\nБылар, ысынлап та, Хыялый әйткәнсә, бер-береһенә дошман, ахыры, тип уйланы Әҙәм, санитарҙар тантаналы ҡиәфәттә сығып киткәс. Әгәр кешеләр уның планетаһына барып сыҡһа, нимә менән бөтәсәген күҙ алдына килтереүе лә ҡурҡыныс. Яуызлыҡтың ни икәнен белмәгән ҡыйырһытылған халҡын күҙ алдына килтереүҙән, тәне семерҙәп китте.\nИке ҡулы менән яңағына таянып ултырған Хыялый эргәһенә килде Әҙәм.\n– Хыялый, мине бер һорау борсой, – тине ул, йәнәш ултырып.\n– Ә мине күп һорауҙар борсой, – Хыялый битараф ҡына яуапланы. – Кеше үҙ-үҙенә өҙлөкһөҙ һорауҙар бирергә тейеш, сөнки һорауҙарҙан да яҡшыраҡ уҡытыусы юҡ донъяла...\n– Һин белмәйһеңме, бер бүлмә стенаһында бик күп яҙыуҙар күрҙем. Кем яҙҙы икән уларҙы?\n– Яҙыу? Ә-ә-ә... – Хыялыйҙың йөҙө балҡып китте. – Теге “Йомшаҡ бүлмә”ләме?\n– Эйе, эйе, шунда. – Әҙәм дә йәнләнде.\n– Унда йыш ҡына Эйнштейнды бикләй торғайнылар.\n– Эйе. Бер математик булды. Эйнштейн тип йөрөттөләр. Өс ай элек үлде.\n– Ул бүлмәгә нисек эләгергә икән? – тип ҡыҙыҡһынды Әҙәм.\n– Һи-и, – тип ҡул һелтәне Хыялый. – Унда эләгер өсөн бер һүҙ әйтеүең етә!..\nШул саҡ ҡатып ултырған Президент карауаттың икенсе ҡатына менеп баҫты.\n– Шымығыҙ! Президент һөйләй! – тип ҡысҡырҙы кемдер.\nПрезидент тамаҡ ҡырҙы, тирә-яҡҡа күҙ ташлап алды.\n– Әфәнделәр! – тип һүҙен башланы ул. – Беҙҙең йүнәлеш траекторияһы күҙ ҡараштары яҫылығында ятҡан бейеклектәр һәм киңлектәр тәңгәлендә киҫешкән дәүмәлдәрҙең, атап әйткәндә, алға ҡуйған маҡсаттар бәрелешенең көс-ҡеүәтенән ғәйрәтләнеп, барлыҡ сығым һәм килемдәр даирәһенән ҡуйған сәйәси маҡсаттар бейеклегенә йүнәлеш ала...\nПрезидент ошо юҫыҡта оҙон телмәр тотто. Әҙәм аптыраулы ҡарашын Хыялыйға йүнәлтте:\n– Нимә һөйләй ул? Мин бер нәмә лә аңламаным.\n– Аңлау кәрәкмәй, – тине Хыялый. – Иң мөһиме – тынысландыра. Ваҡыты-ваҡыты менән ошо һүҙҙәрҙе ҡабатлап тора ул. Әйткәндәре сирлеләргә дарыуҙан да көслөрәк тәьҫир итә, тынысланып ҡалалар.\n– Сирлеләргә?!. Кемдәр сирле һуң бында? – Ғәжәпләнеп һораны Әҙәм.\n– Барыбыҙ ҙа... – тине Хыялый.\n– Ниндәй сир ул? – Әҙәмдең күңелен шом биләне.\n– Аңды томалай... – Хыялый көрһөндө. – Ул сир беҙҙең белем биреү йорттарына үтеп ингән... Бала саҡтан кешенең ихтыяр көсөн, фекерләү ҡеүәһен кимерә башлай.\n– Йоғошломо? – Әҙәмдең ҡурҡыуы йөҙөнә сыҡҡан ине.\n– Көсләп йоҡторалар... Ул сирҙе таратыу яйға һалынған... – тине Хыялый. – Уға ҡаршы кешеләрҙә иммунитет юҡ...\nХыялыйҙың ҡот осҡос һүҙҙәрен тыңлап, тамам ҡурҡыуға ҡалды Әҙәм. Әгәр был хәтәр сирҙе йоҡторһа, уны үҙ планетаһына ҡабул итмәйәсәктәре көн кеүек асыҡ.\n– Ҡәһәрле сирҙән ҡотолоу юлы барҙыр бит? – тип өмөтлө ҡарашын Хыялыйға төбәне ул.\n– Бар, әлбиттә, – тине тегенеһе. – Ләкин кешеләр үҙҙәре унан ҡотолорға теләмәй...\n– Нисек инде, ҡотолорға теләмәй? – Әҙәмдең башы бутала башланы.\n– Ул сир менән йәшәүе еңелерәк, бер нәмә лә ҡыҙыҡһындырмай.\nСирлеләр бер-береһен этә-төртә Президент янына килеп, ҡулдарын һуҙҙы. Әҙәмдең һораулы ҡарашын күреп:\n– Президент хәйер өләшә, – тине Хыялый, шунан башҡаларға ҡушылды. – Әйҙә, алып ҡалайыҡ, юғиһә етмәйәсәк.\nБер ни аңламаған Әҙәм урынында тора бирҙе. Президент һуҙылған ҡулдарға ниндәйҙер гәзитте йыртҡылап, ҡағыҙ киҫәктәре тоттороп сыҡты. Хыялый, үҙенә эләккән өлөштө усына йомарлап, Әҙәм эргәһенә кире килде.\n– Был нимә һуң? – тип ғәжәпләнде Әҙәм, Хыялый биргән ҡағыҙ киҫәген ҡулында әйләндергеләп.\n– Изге ҡағыҙ!\n– Изге?!. – Әҙәмдең мейе төбөндә нимәлер ҡыймырлап ҡуйғандай итте. Төрлө төҫтәге ҡағыҙ киҫәктәре күҙ алдында зыр-зыр әйләнде, ләкин аныҡ ҡына бер нәмә лә хәтерләй алманы. – Бының бер ниндәй ҡиммәте юҡ бит...\n– Ҡиммәте юҡ, ләкин тәьҫир көсө бар, – тине Хыялый, ҡағыҙҙы кеҫәһенә тығып. – Сихырлы ҡағыҙ был. Тормоштоң бөтә мәғәнәһе тупланған, унһыҙ бер ни ҙә эшләп булмай.\nШул саҡ ике сирле зыҡ ҡубып көрмәкләшә башланы.\n– Нишләйҙәр ул? – тип һораны Әҙәм, ҡурҡышынан артҡа сигенә биреп.\n– Талашалар, – Хыялыйҙың яуабы тыныс ине.\n– Ҡағыҙ етмәгән. Шуға талашалар.\nҒәжәп, ниндәйҙер бер ҡағыҙ киҫәге өсөн бер-береһен үлтерә бит хәҙер былар. Әҙәмдең башына көтмәгәндә бер уй килде.\n– Хыялый, бир әле ҡағыҙыңды! – тине ул ҡабаланып.\n– Ниңә? – тегенеһе икеләнеп торҙо. – Нимә эшләтәһең уны?\n– Бир, тиҙ бул!..\nХыялый ҡағыҙ һондо. Әҙәм уны эләктерә һалып, бер-береһен дөмбәҫләгән сирлеләргә ҡысҡырҙы:\n– Әй, туҡтағыҙ!.. Бына һеҙҙең изге ҡағыҙығыҙ!..\nЫғы-зығы шундуҡ баҫылды. Теге икәү, был нимә һөйләй әле тигәндәй, уҫал ҡараштарын Әҙәмгә текләп, уға табан килә башланы.\n– Һин нимә эшләйһең? Хәҙер үҙеңдең кәрәгеңде бирәсәктәр! – тип ҡурҡыуға ҡалды Хыялый.\n– Бына һеҙгә! – Әҙәм ҡулындағы ҡағыҙҙы киҫәктәргә турап, тегеләргә тотторҙо. – Бына, икегеҙгә лә етә...\nӘле генә үлешер сиккә етеп һуғышҡан ике сирленең ауыҙы йырылды. Әҙәм биргән ҡағыҙ киҫәген устарына йомоп, урындарына киттеләр. Эш нимә менән бөтөр, тип ситтән күҙәтеп торған Хыялый тел шартлатты.\n– Нисек башыңа етте был? – тип аптырап һораны ул.\n– Белмәйем, – тине Әҙәм, шунан өҫтәп ҡуйҙы. – Дәүмәл түгел, күләм мөһим...\n– Ну, һиндә баш! – тип ихлас һоҡланды Хыялый. Дауамы бар.


Һалҡын һәм ямғырлы һауа торошона ҡарап, тап шулай тип әйтергә мөмкин.\nБашҡортостан буйынса гидрометеорология һәм тирә-яҡ мөхит мониторингы идаралығынан хәбәр итеүҙәренсә, көндәрҙең боҙолоуы Ҡара диңгеҙ циклонына бәйле. Бөгөндән яуым-төшөм кәмей, шулай ҙа көндәр бер аҙ һыуыта. Һауа температураһының көндөҙ +13°C... +18°C, төндә – +4°C... +9°C тиклем түбәнәйеүе көтөлә. Республика гидромет үҙәге белгестәре фекеренсә, был норманан өс-дүрт градусҡа түбән. Синоптиктар һалҡын һауа торошо алдағы көндәрҙә лә һаҡланасаҡ, икенсе аҙнанан тағы ла һыуығыраҡ буласаҡ, тип фаразлай.


Халыҡара хөкөм Ҡаддафиҙы ҡулға алырға рөхсәт бирҙе\nХалыҡара енәйәт хөкөмө Ливия етәксеһе Мөәммәр Ҡаддафиға һәм уның ярҙамсыларына енәйәт таҡты һәм ҡулға алыу рөхсәте сығарҙы.\nХөкөм Ливия етәксеһе Мөәммәр Ҡаддафиға кеше хоҡуҡтарын боҙоу һәм үҙ халҡын февраль айында баш күтәргән өсөн аттырыу бойороғо биреү енәйәттәрен таҡты һәм ҡулға алыу рөхсәте бирҙе. Баш прокурор Луис Морено-Окампо хөкөмдә Ҡаддафиҙың был енәйеттәрҙе ҡылыуының туры дәлилдәре барлығын белдерҙе.\nҺаагта урынлашҡан хөкөм Ҡаддафиҙың иң яҡын ярҙамсылары уның улы Сайыф әл-Ислам һәм күҙләү хеҙмәтлеге башлығы Ғ әбдулла әл-Санусси ға ла ҡулға алыу бойороғо сығарған. Улар иһә Ливияла барған протест сараларында халыҡҡа ҡаршы көс күрһәтеүҙә ғәйепләнәләр.\nИлдең етәксеhен ҡыугандан hуң ул ғайебе өсөн нисек яуап бирергә тейеш? Бөгөгө көнгә тиклем элекке етәкселәр өсөн был мәсьәлә дүрт төрлө юл менән хәл ителде: беренсенән - сит илгә ҡасыу, мәҫәлән ҡыуылған Тунис етәксеhе Бен Ғалиҙың Сәғүд Ғәрәбстанына ҡасыуы; икенсенан - амнистия, Йәмән етәксеhе осрағы; өсөнсөнән –ул йорт хөкөмө, Хөсни Мөбәрәк хөкөмө августын аҙағында буласаҡ; hам hунгы сара- халыҡара енәйәт хөкөмө, Ливия башлығы Мөәммәр Ҡаддафи ҡылғанлыҡтары өсөн уның алдында яуап бирәсәк. Ҡайhы сара иң нәтижәле hуң?\nБенғази шәһәрендә ҡатын. Стенала "тирандың аҙағы" тип яҙылған\nУйлап ҡарағанда Тунис халҡының осрағы иң насар булып тора, сөнки Бен Ғәлиҙың сит илгә ҡасыуы, халҡын уны тотоп, язаға тарттырыуҙан мәхрүм итә. Ә Ливия халҡы киреһенсә шатланырға тейеш, сөнки Ҡаддафиҙың хөкөмдә яманлыҡтары өсөн яуап биреүе hәм язаланыуы ышаныслы. Тик тәжрибә киреhен күрhәтә. Тунис халкы диктаторһыҙ демократик йәмғийәт төҙөп ятҡансы, Ливияла һаман бөтмәҫ граждан hуғышы бара. Етәксенең тиҙ ғәйепләүе, хөкөмгә бирелеуе hәм язаландырыуы илдең киләсәк революция торошо өсөн бик насар, сөнки халыҡ тиҙ үҙгәреүгә әҙер түгел. Ил, ситтән ҡушылыуын көтмәйенсә, табиғи рәүештә мәсьәләләрен үҙе хәл итһә, һәйбәтерәк. Шуга күрә Ливияла hуғыш бөгөнгә тиклем бара.