Тармаҡтың киләсәге ҙур » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Иҡтисад » Тармаҡтың киләсәге ҙур\nТармаҡтың киләсәге ҙур 19.11.2011 // Иҡтисад\nБашҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов республиканың “Система” компанияһына ингән яғыулыҡ-энергетика комплексы предприятиелары етәкселәре менән осрашыу үткәрҙе. Кәңәшмәлә “Башнефть” йәмғиәте вәкилдәре һәм уның бүлектәренең директорҙары ҡатнашты.\nОсрашыуҙа 2011 йылда нефть сығарыу һәм эшкәртеү, нефть продукттары һатыу буйынса күрһәткестәр, киләсәктә предприятиеларҙы үҫтереү буйынса ниәттәр тикшерелде.\n— Яғыулыҡ-энергетика комплексының Башҡортостан өсөн ниндәй әһәмиәткә эйә булыуы хаҡында әйтеп тороуҙың кәрәге юҡтыр, — тине Рөстәм Хәмитов, осрашыуҙа ҡатнашыусыларға мөрәжәғәт итеп. — Мәҫәлән, республиканың йыйылма ҡаҙнаһы килемдәренең 24 проценты тиерлек һеҙ етәкселек иткән предприятиеларға тура килә. Ул яҡынса 30 миллиард һум самаһы тәшкил итә. Етештерелгән продукция күләме дөйөм республикала сығарылғандың 50 процентын тәшкил итә. Башҡортостан предприятиелары даирәһе буйынса алынған табыш — 60, экспорт — 85 процент. Шуға күрә яғыулыҡ-энергетика комплексын Башҡортостан Республикаһы иҡтисадының нигеҙе тип атарға мөмкин. Әлбиттә, беҙҙе пландарығыҙ, артабан нисек эшләйәсәгебеҙ ҡыҙыҡһындыра.\nРөстәм Хәмитов, бөгөн республикала нефть сығарыу 1970—1980 йылдарҙағыға ҡарағанда түбәнерәк, тип билдәләне. Ул осорҙа йылына 40 миллион тоннаға тиклем нефть сығарылһа, әле — 12 – 13 миллион. Башҡортосан Президентының фекеренсә, шулай булыуға ҡарамаҫтан, республикала нефть тармағының киләсәге ҙур.\n— Беҙгә яңы ятҡылыҡтар эҙләүҙе дауам итергә, тәрәндәгеләрен үҙләштерергә өйрәнергә кәрәк, — тине ул. — Нефть ташыу, эшкәртеү йәһәтенән дә камиллашыу зарур.


Гендер сәйәсәте проблемалары тикшерелде\n14 Декабрь 2009, 16:15\nБашҡортостан Республикаһы Профсоюздар йортондағы кәңәшмәлә бөгөн ҡатын-ҡыҙҙарҙың хеҙмәт хоҡуҡтарын яҡлау проблемаһы ла тикшерелде. БР Профсоюздар федерацияһы матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, илебеҙҙә һәм республикала гендер сәйәсәте өлкәһендәге хәл тураһында доклад менән социология фәндәре докторы, Башҡорт дәүләт университетының ғәмәли социология кафедраһы мөдире Флүрә Борханова сығыш яһаны. Уның һүҙҙәренә ҡарағанда, Рәсәйҙә хеҙмәт мөнәсәбәттәре өлкәһендә ҡатын-ҡыҙҙарҙың хоҡуҡтарын сикләүгә ҡағылышлы хәл ителмәгән мәсьәләләр күп әле.\n— Элеккесә эшкә алғанда, юғарыраҡ эш хаҡы билдәләгәндә, карьера баҫҡысы буйлап үрләткәндә ирҙәргә өҫтөнлөк бирелә, — тине Флүрә Борханова. – Ҡатын-ҡыҙҙар шулай уҡ йышыраҡ эшһеҙ ҡала. Улар түбәнерәк эш хаҡы менән вазифаларға ҡуйыла.


Мәғәнә һал тормошҡа » Архив газеты "Йәшлек"\nКөлә-көлә «Һәнәк» килә\nҠурай еләгенән бәлеш\nТормоштоң мәғәнәhе булмаhа, ҡояш йылыhы, нуры ғына ярҙам итә тиhеңме?! Бәлки, шул мәғәнәhеҙлеккә мәғәнә hалынғандыр? Кем белә?\n– Ҡайҙа юлландың? әйҙә, ултыр, брат, – тауышҡа тертләп китте. КамАЗ туҡтаған икән.\n– Иҫәнғолға. Йәйәүләп барам әле.\n– Оhо-hо, ара алыҫ бит.\nАлыҫтыр. Тыуған ауылынан дүрт тиҫтә саҡрым инде. Уйлаhаң, ул нимә?! Ә артҡа баҡhаң... ғүмер юлына, әкиәттәгесә, бара, бара. ә энә буйы юл үткән. Шулай ҙа күңелгә йылы, юлда ярҙам ҡулы hуҙырға торған изге күңелле кешеләр була ул. Бәлки, был тормош тигәнең... ҡотайып китер. Кисә ул hәйбәтләп ҡырынып алды. Таҙа итеп ҡырынып алды. Тик күңелдәге бушлыҡты шулай итеп бер hыпырып ҡына алырға ине лә. Их, түбән, бик түбән тәгәрәне шул. Көҙгөлә лә бит уға, тауҙар емерер, донъя hелкетер егет урынына, күҙе эскә батҡан, меҫкен асарбаҡ баға ине түгелме? Уй, эсте,уой эсте бит ул – аҫҡа тәгәрәне. Еңел тормошҡа тиҙ өйрәнелә икән. Эскә тиҙ тейә икән ул сама\nбелмәй, үҙеңде әллә кем итеп тойоуҙар, hүҙ юҡ, йәштәр араhында танылған ғына йырсы ла булдың, лаврҙарына уҡ күмелмәhәң дә, алҡышлап ҡаршы алдылар, ике яғыңдан тотоп оҙаттылар. Ә охотовед булғас, уй килеүселәр күп булды, күбеhе ишекте тибеп асты, сөнки ҡулдары буш түгел ине.\nУй, ул саҡта hәр береhенә кәрәкле кеше, важный персона тип уйлағайның үҙеңде. Бәлки, шулай ҙа булғандыр. Сама белhәң... Эштәрең дә насар бармай ине бит әле. Тик һәр көндөң табын артында тамамланыуы. Хәҙер бына эш тә юҡ, әшнәләр ҙә, дуҫтар ҙа... Һуңғыларына тел тейҙертмәй торайыҡ әле, шуларға ышанып юл тотоп барыуы түгелме hуң әле?\nЭй бала саҡ – татлы хыялдар иле. әсәhе, үҫкәс кем буласаҡhың, улым, тип hораhа , тәүҙә йырсы булам, hуңынан hунарсы инде, тип яуаплар инең. "Йәнлек-ҡоштарға – йырсы булаhың инде, – тип шаяртып әйтеп ҡуйыр ине, был ике hөнәрҙең бер-береhенә әллә ни туған түгел икәненә ишара яhап. Шунан өҫтәп ҡуя – Ынтылышың булhын да, күңелеңдә утың hүнмәhен".\nУтың hүнмәһен... Уй, арҡаға нурҙарын терәп ҡояш йылыта башланы. ҡалай йылы. Бер сама күңелдәр күтәрелеп киткәндәй булды түгелме? Юл да, ҡояшҡа емелдәп, үҙенә саҡырған кеүек.\nАйнығып китте ул бер көн. Иҫерек килеш бисәhе ҡуйынына инеп ятты, иҫерек күҙҙәре менән әсәhенә баҡты. өйөм юҡ, тормошта үҙ урыным юҡ. әсе бер hыҙланыу йөрәкте телгәйне шул саҡ. Былай бит ярамай. Етер. Яҡын кешеләреңдең күҙ йәштәрен күпме ағыҙырға була? Бер генә йәшәйбеҙ ҙә hуң. Һинең hымаҡ, уларҙың да ғүмере бер генә. Һинең өсөн, hинең менән ниңә, нимә өсөн улар ошо берҙән-бер ғүмерҙәрен бәхетhеҙ итеп үткәрергә тейеш әле? үҙең мәғәнәhеҙлек юлын hайлағанhың икән – бар, ниңә уларҙы ла бәхетhеҙлек утрауына тартҡыларға?! Улай тиhәң, уларҙың яҙмышында, йөрәк-күңелендә ҡатнашың бар икән, ҡапыл ғына юғалып та булмай хәҙер. Нишләргә?\nНисек үҙеңдән ҡотолорға? Тормош ул көрәш, үҙ-үҙең менән көрәш – шуны аңлай башланы бер мәл.\nУйлап ҡараhаң, бала саҡ хыялына тоғро ҡалды бит ул. "Ҡышҡы йәйғор" исемле эстрада төркөмө төҙөнө. "Ант", "Дәрүиш" кеүек тәүге төркөмдәр менән сәхнәне шаулатты, республика бәйгеләрендә еңеүсе лә булды. Йәштәр ҙә бик үҙ итте. Районда hәр концертын нисек көтөп алалар ине, "Битлз",\n"Модерн токинг"тарың ары торhон. Ана шул дан да килешмәгәндер. Осhоҙ дан – бөгөн аңлаған да кеүек ул. өс-дүрт йырыңды сәхнәгә сыҡ та башҡар, сыҡ та башҡар. ә үҫеш, яңы үрҙәр, яңы стилдәр... Эй, шул турала уйлайhыңмы hуң, концерт бөттө – табынға, саҡыралар – барырға...\nУл саҡта hунарсылыҡ hөнәренә Иркутск, Киров кеүек ҡалаларҙа ғына уҡыталар ине. Атайhыҙ үҫкән егеткә ер аяғы ер башында ятҡан ерҙәргә барыуҙы уйларға ла түгел. Шәп уй – ауыл хужалығы институтындағы урман хужалығы факультетына юлланырға. Шунда еңел генә уҡырға ла инде бит ул. Ситтән тороп уҡырға күскәс, районға охотовед булып ҡайтты. Бөтәhе лә майлаған кеүек бит, ә.\nАтай иҫән булhа, бәлки, тормоштоң төбөнә үк тәгәрәмәгән дә булыр ине, аҡыл сыбығы менән йомшаҡ урынға ныҡ итеп hыҙырыр кешеhе лә кәрәк шул ҡайhы бер мәлдә. Уға әле биш йәш кенә ине атаһы мәрхүм булғанда. Улай тиhәң, әсәй һуң, аҡыллы кәңәштәре менән юл күрhәтеп, шаша башлаhаң, үткер ҡарашы менән ҡайыҙлап торманымы ни?! Юҡ, тейешен биргән инде ул, буйға еткәс, үҙеңдең уйың етмәгәнме әллә әҙерәк. Улай тиhәң, бисәhе, Нәжип, hиндә hәләт, hиндә әҙәп тә бар, тик әҙерәк кенә эсмәй ҡара, улар яңынан үҙҙәре ҡалҡып сығасаҡ, сөнки улар күңелеңдә бала саҡтан hалынған, тигән була.\nРәхәтләнеп эшлә лә, йәшә лә бит. Юҡ. Кеше ниндәйҙер мажара эҙләй, юлын юғалта, шаңдауы мәғәнәhеҙлек булып ҡайта... әллә бала саҡтағы хыялына, алған маҡсатына тиҙ генә, еңел генә (тәү ҡарашҡа ғына инде) өлгәшкәнгәме икән? ҡатыны, балалары менән иркен йортта йәшәгеhе лә килде бит уның. үҙ янына әсәhен дә алып. Етеш тормошта. Кәмендә, hуҙған юрған аяҡ-башты ҡапларлыҡ булhа ине. ә уның ныҡлап төпләнгән урыны ла юҡ. Йорт йә фатир "снимать" иткән була. Кешенән "зависимый" булып... Донъяла иң ҡыйыны ҡулың бәйле, рухың бығаулы булыуылыр ул. Иң яратмағаны ошо бит инде уның. Шәп сифат! Тап ошо сифаты уның hәләкәте лә, шикелле. Бөгөн ул ирекле түгел. ҡанатлы ла түгел. ҡыҙыҡ, осорға күк тә бар кеүек. үҙе үк үҙ ҡулын бығауланы түгелме?!.\nУйҙарға сумып юлын дауам итте Нәжип. Алда – Иҫәнғол. Арҡаны ҡояш йылыта. Шулай ҙа ҡалай рәхәт.\n"Кеше булырға кәрәк!" "Тормош – ул көрәш. үҙ-үҙең менән көрәш! Мин еңергә тейеш!" Юлсы блокнотын сығарҙы ла ике hөйләм яҙҙы. Ниңәлер "кәрәк" менән "тейеш" өҫтөнә hыҙып ҡуйҙы.\nУрыҫтарҙың hәйбәт мәҡәле бар: "Дуҫың кем – hинең кем икәнеңде әйтермен". Тау ҙа, ҡояш та, йөрөгәндә дуҫтар күп була, ә бына упҡынға ҡолап барғанда "мә" тип ҡулын hуҙыусылар бөтөнләй булмауы ла мөмкин. Тик Нәжиптеке түгел.\nИҫәнғолда уға Ырымбурҙа йәшәгән дуҫтары тап була. ҡасандыр бергә эш атҡарған, hунарға барған, табындаш булған егеттәр. Онотмағандар. Уларҙың эштәре гөрләп, бизнестары уң барғанын ишеткәйне Нәжип. Затлы машинанан төшкән, затлы кейемле дуҫтары алдында юғалып ҡалды ул тәүҙә. Оят булып китте. Күңелен меҫкенлек биләп алды. "Минең уларҙан ни ерем кәм?"\n– Ни хәл, брат?\n– Шәптән түгел, тормош биҙҙерҙе, әллә мин уны...\n– Шулай hымаҡ күренә лә. Күҙҙәрең бигерәк бойоҡ.\n– ҡанатһыҙ сағым, ҡулыма эш бармай.\n– Эш бармағас, тормош та бармай инде.\n– Шулай... Һеҙ бай, мин ярлы... Оят инде, әйтhәң.\n– Беҙгә оят!\n– Дуҫыбыҙ ярлы, ә беҙ бай, шуға оят. Улай булырға тейеш түгел. Урам hеперткеhе булhаң, бер хәл.\nБылай ярама-ай. Нимә кәрәк, hора – ҡулдан килгәнде булышырбыҙ – дуҫтары тоғро ҡараштарын төбәй егеткә. "Кисеттә дары бөтмәгән икән әле, – тип уйлап ҡуйҙы Нәжип. – Иң мөhиме – ышаналар".\n"Донъяла иң ҙур бәхет – ул ышаныс икән. Һиңә булған ышаныс, иртәгәге көнгә – ышаныс", тип бөгөн уйлай был хаҡта Нәжип.\nә миндә уларҙың өмөтөн аҡларҙай ышаныс бармы hуң?" Һуң юл буйы, тауҙар тыны, дала ихтыяры тойоп, үҙең менән үҙең серләшеп килгәндә, мәғәнәhеҙлектән дә мәғәнә тапҡанда йөрәгең төбөндә генә ятҡан ҡуҙҙы артыңдан оҙата килгән ҡояш – әсәйең, бисәң, ҡыҙың – тоҡандырып ебәрҙе түгелме?\n– Үҙ эшемде асып ебәрерҙәй бер тоҡсай тотторhағыҙ, ҡалғаны китер кеүек, күңелем тоя, – тине Нәжип.\nНиндәй өлкә, ниндәйерәк эш, халыҡтың быға ихтыяжы бармы? Барыhын да ентекләп, уртаға hалып тикшергәс, дуҫтар фатиха бирә.\nҺәр кем үҙ эшендә hөнәрмән булырға тейеш. Нәжип тә белгәненә тотона, урман эшенә. "Урман" исемле яуаплылығы сикләнгән йәмғиәт төҙөй, Йылайырҙан урман сығара башлай. Ни генә тимә, Ейәнсура яҡтары ағас менән бик иркәләнмәгән. Һәр ерҙә төҙөлөш бара, ә материалға ҡытлыҡ.\nДуҫтарынан алып торған бурысҡа КамАЗ, Беларусь ала егет. Еңде ныҡлап hыҙғана. Ташландыҡ ҡына бинаны ҡуртымға алып, Воронеждан алып ҡайтҡан бысыу ҡоролмаларын урынлаштыра. Таҡта цехы асыла.\nҮҙем күрҙем цехты. Ярты сәғәт эсендә генә өс машинаға (бәләкәйе лә, ҙуры ла) таҡта тейәп ебәрҙеләр, тимәк, халыҡтың ихтыяжы бик ҙур. Был йәмғиәттә бөгөн ике тиҫтәгә яҡын кеше эшләй. Тырыштар, уңғандар. Шуныһы hәйбәт, күпме етештерәләр, шунса эш хаҡы алалар.\n– Йәйен цехтың буш торғаны юҡ, – тип hөйләй бригадир Илнур Ишдәүләтов. – Таң hарыhынан ҡара кискә тиклем бында булабыҙ – эшселәр ойошманың етештереү кимәленә үҙҙәре ҡыҙыҡhына.\nНи генә тимә, Нәжип Рәмил улы бик ғәҙел hәм талапсан кеше. Беҙ ҙә өйрәнгәнбеҙ, эштәге тәртип hәм юғары сифат – иң тәүге критерий шул беҙҙә.\n– Ә эш хаҡы?\n– Ваҡытында алабыҙ. 8 – 10 мең hумдан ҡалған юҡ. Бик ҡәнәғәттәр.\n– Ә эсеү, тартыу? – тим, муйынға сиртеп.\n– Бик ҡаты. Директор үҙе лә бының менән дуҫ түгел, эшселәр ҙә. Эсеп тотолғандар булды, тик... әйтәм бит, тәртип бик ҡаты, эштән китергә мәжбүрҙәр. Ағас, кругом, ут-фәләндән ҡурҡыныс, айырым тартыу урыны бар.\nҺүҙ юҡ, ағас эше иң ауыры hанала. Газ, нефть, металдан hуң урман ауыр булhа ла, килемле эш.\n– Республикабыҙҙағы етеш тормош, тотороҡло иҡтисад эшҡыуарлыҡҡа ла үҫергә нигеҙ бирә, – тип hөйләне Нәжип Рәмил улы. – Ана, тирә-яҡҡа ҡарағыҙ, береhенән-береhе күркәм йорттар ҡалҡа, халыҡ эшләй ҙә, төҙөй ҙә. Беҙ уларға булышлыҡ ҡына итәбеҙ. Һәр береhе 100 саҡрымдан ашыу алыҫлыҡтан урман ташый аламы ни? Бына беҙ көн дә бер, йә ике рейс алып ҡайтабыҙ. Артынса уҡ диләнкәләребеҙҙе таҙартып, тәртипкә hалабыҙ. Хаҡтарыбыҙға халыҡтың "теше үтерҙәй", сөнки беҙ киткән сығымдарҙан тыш артығын бик hорамайбыҙ ҙа.\nНәжиптең эшенең гөрләп сәскә атыуының төп сәбәбе – ана шундалыр ҙа. Ул халыҡтың күңелен аңлап йәшәй, эшләй.\n– Бизнеста яҙылмаған закон шул: әйткән hүҙеңә яуаплы булырға кәрәк, шул саҡта hине танырҙар ҙа, hанларҙар ҙа. Икенсеhе – кешегә hәр саҡ ышанып ҡара, йәғни йомарт бул. Изгелеккә һалған аҡса барыбер икеләтә-өсләтә изгелек булып ҡайта ул, – тип йылмая Нәжип.\nЕйәнсурала күптәр Нәжиптең йылы ҡарашы ғына түгел, аныҡ ярҙамын да тойоп йәшәй. Күптәре таныш – аҡса юҡтарға былай биреп торған саҡтар ҙа була. Кешегә ышана белергә hәм унда ышаныс уята белергә кәрәк.\n"Йәшлек"-фараз" конкурсында ла бағыусыларҙың береhе булырға ихлас риза булды ул.\n– "Йәшлек" заманында hәр егет-ҡыҙға терәк тә булды, кәрәк тә булды. Беҙҙе сәхнәгә мендереп, бөтә республикаға ла белдереүсе ул ине. Бөгөн дә уның ҡыйыу hәм уҫал булыуын теләйбеҙ,– ти эшҡыуар "Йәшлек" гәзите хаҡында.\n– Башҡортостандың киләсәге – эшҡыуарлыҡта hәм туризмда. Был hүҙҙәрҙе яҙып, аҫтына hыҙып ҡуйығыҙ, – тип йылмая Нәжип. – Киләсәктә минең хаҡлыҡҡа инанырһығыҙ.\nБеҙҙең әле... ауыл янындағы быуаға юлланыуыбыҙ. Уның "Хонда" машинаһында урман юлының соҡор-саҡырҙарын да еңел генә үтәбеҙ. "Оҙаҡ эҙләнем мин был толпарҙы,– ул руленә һуғып алды. – Беҙҙең урман юлдарынан үтерлек булһын тинем. Иғландар, рекламалар ҡарап барып, осраҡлы рәүештә бына тап булдым. Финляндиянан ҡайтарылған, миңә яҙған." Быуа юлы улай уҡ ҡурҡыныс түгел, таҙартылған, тәрәнерәк соҡорҙарға ҡом-таш hалынған. Электр бағаналары ла ултыртыла башлаған.\n– Был быуаны ҡуртымға алдым. Ташландыҡ хәлдәге йылға ине. Урыны матур, экологик йәhәттән ҡурҡыныс тыуҙырмағас, быуа эшләргә булдыҡ. ҡасандыр урындағы колхоз малдарына һыулау өсөн быуып маташҡан уны. Тик урын ҡаралмаған, hаҙға әүерелгән. өфө тупhаларын тапай-тапай, йылғасыҡты дилбегәләргә рөхсәт алдым, – тип hөйләй яңы танышым.\nБыуа, ысынлап та, бик күркәм урында урынлашҡан, тау итәгенә hыйынып ҡына ятҡан. Икенсе ярында иhә киң генә баҫыу ҡышҡы йоҡоға әҙерләнә. үрҙәрәк бал йорто умарталар күҙгә салына. Ҡалҡыулыҡта әкиәт hарайындағы кеүек ыҡсым ғына семәрле йорт үҙенә саҡыра. Илаhилыҡ өҫтәп, уның янына ҡыуыш ҡоролған. Аҫтараҡ, быуаға яҡыныраҡ урында, тағы ла бер йорт мөрйәhенән\nБеҙҙе ихлас йылмайып, хужабикә ҡаршы алды. Атай, атай, тип бер ҡыҙсыҡ йүгереп килеп етеп, Нәжиптең ҡосағына ташланды.\n– Бына ошонда инде минең фазенда, – ти хужа. – Ҡәҙерлеләрем килеп тә еткән.\n– Ҡунаҡтар килә тигәс, усаҡ тоҡандыра торҙоҡ, – тип хужабикә табын йүнләргә тотондо.\n– Ҡатының ҡалай ихлас, ҡалай күркәм, – тип ҡуйҙы юлдаштарыбыҙҙың береhе.\n– Иң мөhиме, мине аңлай, – тине лә "фазенда"hын күрhәтергә тотондо Нәжип.\nБыуаның иң төп байлығы, hүҙ ҙә юҡ, балыҡ булырға тейеш. Нәжип Юлдашбаев шуға быға сығымдарын да йәлләмәгән, быйыл яҙғыhын, ҡыйбат булhа ла, 44 мең hумға 3 мең бағры ебәргән. Шөкөр, балыҡтарға быуа hыуы ла, Ейәнсура тәбиғәте лә килешкән, ярайhы уҡ ҙурайғандар.\n– Бында тәүҙә көрәк яҫылығындай карптар ғына ине. Улар бик йыртҡыс, ваҡ балыҡтарҙы ашайҙар ҙа бөтәләр, – тип hөйләй Нәжип, балыҡтарға ем hибә-hибә. Ем төшөү менән һыу ҡайнап китәме ни, бағрылар хәрәкәтенән һыу шулай урғый. – Үткән көҙ уларҙан ҡотолор өсөн быуаны йырҙыҡ, ҡолас етмәҫ карптарҙы йыйып алдыҡ, ҡышҡа быуа йырылған килеш ҡалды. Быйыл ҡараhаҡ, бер-нисә эре карп hаман йөрөп ята. Баҡhаң, улар батҡаҡҡа күмелеп ҡыш сыҡҡан икән, шул тиклем йән бирмәҫтәр, живучийҙар ҙа инде. Тик быйыл уларҙың "кикерек" шиңде, яр ситендә генә йөҙөп йөрөйҙәр, бағрылар ҙа йыртҡыстар бит, уларҙан бик ҡурҡалар. Тәбиғәттең мөғжизәhенә иҫең китерлек ул.\n– Бағрыларығыҙҙы сит-яттар тотмаймы hуң?\n– "Ҡыҙыл китап"ҡа ингән балыҡ бит ул. Һаҡлайбыҙ. Үрсетергә кәрәк тәhә. Туристар килеп, ҡармаҡ менән тоторға һораhа, әҙерәк рөхсәт бирәбеҙ, тота алhа – берәүhе 100 hум."Тәбиғәт менән мәрхәмәтле булhаң, ул hиңә икеләтә миhырбанлы" – урман яратҡан Нәжиптең төп закондарының береhе был. Быуа янына ул 25 умарта килтереп ултыртҡан. Киләсәктә уларҙың һанын арттырасаҡ та әле. Быуа янында уҡ, ҡорттарға ҡыш сығырға ҙур мөгәрәп-баҙ ҙа ҡаҙҙырылған. Бында йүкәләр ҙә етерлек, күрәhегеҙ, сәскәләрҙең дө төрлөhө бар – бал ҡорттарына, ҡайҙа морон төрөтөргә икән, тип баш ватаhы түгел, ти хужа.\nОло ғына ситлектә беҙ мәңге күрмәгән ҡоштар теҙелгән, тауыҡ тиhәң, тауыҡ түгел, үҙҙәре бүҙәнәнән ҙурыраҡ – hораулы ҡарашымды Нәжипкә төбәйем.\n– Урыҫ теле дөресендә төҫтәрҙе иҫтә ҡалдырыу өсөн ни тигән hүҙбәйләнеш әйтә торғайнығыҙ әле? – Һорауға hорау менән яуап бирҙеләр. Тиҙ үк иҫкә төштө, совет мәктәбен үткән быуын бит:\n– Ана шул фазан инде. Ырымбур яғынан 90 ҡош алып ҡайттым. Беҙҙең яҡтарҙа үҙҙәрен нисек тоторҙар икән?\n– Тауыҡ hымаҡ бойҙай ашайҙармы?.\n– Күпселектә арпа менән hоло килешә.\n– Үҙҙәрен нисек тоталар hуң?\n– Ҡунаҡҡа килгән кеүек... Быуа булғас, ул тәбиғәттең бер илаhи мөйөшө кеүек булырға тейеш, тип күҙаллайым мин. Борон башҡорттар сәхрәне ни өсөн яратҡан, сөнки ул үҙен тәбиғәт балаhы, тәбиғәттең бер өлөшө тип hанаған hәм, әлбиттә, сәхрәлә үҙен ирекле тотҡан.\nНәжиптең пландары ҙур. Күрше колхоздан ул 150 гектар ерҙе ҡуртымға алған. Быйыл игенселек менән шөғөлләнhә лә, әллә ни ҙур уңыш алмаған. Сәбәптәре аңлашыла, берҙән, сәсеүҙе hуң башлаған, икенсенән, сер түгел, колхозда ер ҡаралмаған. Ашлама индерәhе бар әле. Киләсәктә ул йәшелсәлеккә өҫтөнлөк бирмәксе, туймазыларҙың тәжрибәhе бында ярҙамға килер, тип өмөтләнә ул. Унан бигерәк йылҡысылыҡ hәм hарыҡсылыҡ тармағын үҫтермәксе Нәжип. Быуаға ял итергә килгән турист мотлаҡ ҡымыҙ эсеп, hарыҡ итенән ауыҙ итергә тейеш, тип бара эшҡыуар.\n– Килеүселәргә ҡыйбатыраҡ булмаҫмы? – тим.\n– Мөмкин. Тик уның күңелендә мәңге онотолмаҫлыҡ хәтирәләр ҡаласаҡ. Тамаҡтан башҡа күңел дә туҡ булырға тейеш бит.\nУғаса булмай хужабикә беҙҙе табынға саҡырҙы. Иң тәүҙә күҙемә өҫтәлдәге самауыр ташланды. Быны аңлағандай:\n– Нәжип бында йорт hала башлағас та, күмер самауырын килтертте. Самауыр сәйе шифа ғына бит инде ул. үҙенең тәме лә, үҙенең моңо ла башҡа самауырҙың, – хужабикә ихлас hүҙгә әүрәтеп, сәйен дә яhап, ашын да hалды.\n– Нәжип кеүек бер төрлө генә була алмаған үҙенсәлекле кеше менән йәшәүе ҡыҙыҡтыр ул? – тип hорайым Гөлнаранан (?)\n– Һимереп китергә лә, ябығырға ла бирмәй, – тип көлә хужабикә. – Уның күңелендә лә, зиhенендә лә шул тиклем ҡеүәт, аҡыл етерлек, уның артынан hис тә өлгөрә алмайым. Тормошобоҙ ауыр саҡта ла мин унда ана шул көстө күрҙем, шул көстөң ҡасан да булhа нур булып ҡалҡып сығырына ышандым.\nШөкөр, тим бөгөн. Ир кеше ут hымаҡ булhын тиҙәр. Ана был hүҙ Нәжип тураhында инде.\n– Ял итергә ваҡыт табаhығыҙмы?\n– Ике йыл йүнле ял күргән юҡ, ҡыҙғанысҡа ҡаршы. Уй-хыялдарыбыҙҙы тормошҡа ашыра биргәс, ял итербеҙ әле тим. әлегә бер ябай хыялым бар: Яңы йылды ошо быуа буйында яңы төҙөлөп килгән йортта ҡаршы алалаhаҡ ине. Күңелем шуға ла риза.\nБыуа буйында аҡ мунса, күркәм йорт hалған Нәжип. Мунса инеп, быуаға төшөп ҡойоноп алғас, ҡайнар үләнле сәй эскәс, ниңәлер был урынға Геродот менән Лев Толстойҙы саҡырғы килде. "Аҡ тирмәләр ҡороп йәшәйҙәр, бер кемдән дә рәнйетелмәйҙәр, ә күршеләренә, мосафирҙарға мәрхәмәтлеләр, башҡорттар изге йәндәрҙән hанала", – тип тағы ла уларҙан бер әйтерге килдеме инде, ләззәттән ниндәй генә хыял-уйҙар килмәй башҡа, Хоҙайым.\n– Шунан, Нәжип, тормоштан мәғәнә таптыңмы инде? – тип hорамайынса булдыра алманым. Оҙаҡ уйламаны егет, яуабы әҙер ине буғай:\n– Тормоштан мәғәнә лә табырға була, ә шулай ҙа тормошҡа мәғәнә hалhаң, hәйбәтерәк! – тип ҡуйҙы.\nавторы: Мөнир Ҡунафин | 14 декабря 2007 | | Фекерҙәр (2)\nИр йәшәр тыуған илендә 2\n#1 яҙҙы: Нур (15 декабря 2007 17:58)\nМөнир брат! Үҙең яҙҙыңмы?\nТеркәлгән: 5.12.2007 | ICQ:\n#2 яҙҙы: Баныу Ҡаһарманова (16 декабря 2007 22:06)\nШэп язылган! Беззенсэ - яман шэп язылган ;) Укыган хайын укыгы килеп тора...\nТеркәлгән: 30.11.2007 | ICQ: 367-222-615


Песня «Айырыла күрмәгеҙ (Светлана Сөләймәнова менән)» исполнителя Фаруаз Урманшин. Скачать или слушать онлайн\nПесня «Айырыла күрмәгеҙ (Светлана Сөләймәнова менән)»\nАйырылыр хәлгә етһәң -\nҺин хаҡлы ла, мин хаҡлы...\nБары тик бала хаҡы.\nЮҡтан ғына үпкәләшеп,\nЙәр табылыр, тик балаға\nАтай булыр тимәгеҙ.\nХисле сағығыҙ емеше\nҺеҙ тип өҙөлә күрегеҙ.\nБалағыҙҙы шул һөйөүҙән\nМәхрүм итә күрмәгеҙ.\nАрҡаланыр атай кәрәк -\nҮҙ атайың сит булмаҫ.\nФәрештәгә тиң булһа ла,\nЯт бауыр ярлыҡамаҫ.


Эсперантсы — Башҡорт Википедияһы\nЭсперантсы, эсперантист (эспер. esperantisto) — яһалма тел эсперантола һөйләшкән йәки был телде башҡаса ҡулланғаныусы кеше. Һүҙҙең бындай мәғәнәһе Булонь декларацияһының (1905) бишенсе параграфында теркәлгән: «Эсперанто телен белгән һәм уны ниндәй маҡсаттан сығып ҡулланыуына ҡарамайынса, был телде файҙаланған һәр кеше үҙен „эсперантсы“ тип атай ала. Ниндәй ҙә булһа эсперанто йәмғиәтендә тороу һәр эсперантсыға тәҡдим ителә, әммә ул мотлаҡ түгел».\nБулонь декларацияһы эсперанто-берләшмәләренең бөтәһенә лә билдәле булыуына ҡарамаҫтан, уны эсперантсыларҙың барыһы ла таный тип әйтеп булмай. Мәҫәлән, эсперанто шиғриәте классигы Юлио Баги (1891—1967): «Эсперантист булыу телде белеүҙе генә аңлатмай. Был тәғәйенләнеш. Миссия. Донъяла тик яҡшылыҡҡа ынтылыу. Ысын эсперантсы булып китмәйҙәр, эсперантсы булып тыуалар, телде өйрәнә башлағанға тиклем үк эсперантсы булырға мөмкин», — тип белдерҙе. Эсперанто теленә донъяны үҙгәртеп ҡороу проектының ғәҙеллек принциптарына ҡарата мөнәсәбәте эсперантсылар араһында киң таралған.\nҠайһы берҙә, -ист- суффиксының күп кенә этник телдәрҙәге һүҙгә үҙенсәлекле стилистик төҫмөр биреүенән айырылып торһон өсөн, эсперанто телендә һөйләшкән кешеләрҙе эсперантола һөйләшеүселәр йәки эсперантофондар тип атап йөрөтәләр. Шуныһы ҡыҙыҡ, «fono» һүҙе эсперанто телендә ғәҙәти әһәмиәткә эйә, рус теленән тәржемәлә лә ул «фон» тигәнде аңлата. Шуға күрә эсперанто телендәге «esperantofono» һүҙе әңгәмәләшкәндәргә аңлашылмаҫҡа мөмкин. Рус телендәге «эсперантоговорящий» тигәндең тәржемәһен эсперанто телендәге «E-parolanto» («Esperanto-parolanto») мәғәнәһе тулыраҡ асып бирә.\nЭсперанто телендәге беренсе баҫма «La Esperantisto» тип атала («Эсперантистар»; 1889).\n«Ла эсперантисто», беренсе һан\nШулай уҡ ҡарарғаҮҙгәртергә\nТыуғандан эсперанто телендә һөйләшеүселәр\nЭсперантсыларҙың Рәсәй берләшмәһе (REU/РоСЭ) (ba)\nБөтә донъя эсперанто ассоциацияһы (UEA) (ba, eo һ. б.)\nХалыҡ-ара йәштәр конгресы (eo)\n↑ Vojaĝo en Esperanto-lando (эсп.)\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Эсперантсы&oldid=692287 ҡабул ителгән\nПоследний раз редактировалась 30 май 2017 в 20:01\nБыл бит һуңғы тапҡыр 20:01 30 май 2017 үҙгәртелгән.


«Мин бөтә халыҡтарҙы һелкетермен» — Күҙәтеү манараһының ОНЛАЙН КИТАПХАНАҺЫ\nw21 сентябрь 14—19 бб.\n«Мин бөтә халыҡтарҙы һелкетермен»\nАГГЕЙ КӨНДӘРЕНДӘГЕ РУХЛАНДЫРҒЫС ХӘБӘР\nЙӘҺҮӘ БЕҘҘЕҢ КӨНДӘРҘӘ ЕРҘЕ ҺЕЛКЕТӘ\nҺӨЙӨНӨСЛӨ ХӘБӘРГӘ ЫҢҒАЙ ҠАРАШ\nҺАЙЛАУ ЯҺАРҒА КӘРӘК\n37-СЕ ӨЙРӘНЕҮ МӘҠӘЛӘҺЕ\n«Мин бөтә халыҡтарҙы һелкетермен, һәм был йортҡа бар халыҡтарҙан ҡиммәтле булғандары килер» (АГГ. 2:7).\n1, 2. Аггей пәйғәмбәр беҙҙең көндәрҙә булған ниндәй символик ер тетрәүе тураһында пәйғәмбәрлек иткән?\n«БЕР нисә минут эсендә магазиндар һәм иҫке йорттар емерелде», «Кешеләр араһында паника башланды... Күптәрҙең әйтеүенсә, ер тетрәү бер нисә минут ҡына булды, ә миңә ул мәңгегә һуҙылғандай тойолдо». Был — 2015 йылда Непалда ер тетрәү ваҡытында иҫән ҡалған кешеләрҙең һүҙҙәре. Әгәр һеҙ шундай ғазаптар кисергән булһағыҙ, был хәтерегеҙҙә оҙаҡҡа уйылып ҡалыр ине.\n2 Әммә беҙҙең көндәрҙә башҡа төрлө ер тетрәүе бара, һәм ул ниндәйҙер ҡала йә ил менән генә сикләнмәгән. Ул инде тиҫтәләгән йылдар элек башланған һәм бөтә халыҡтарға ла ҡағыла. Был турала Аггей пәйғәмбәр былай тип яҙған: «Былай тип әйтә ғәскәрҙәр Эйәһе Йәһүә: „Тиҙҙән мин тағы бер тапҡыр күктәрҙе һәм ерҙе, диңгеҙҙе һәм ҡоро ерҙе һелкетермен“» (Агг. 2:6).\n3. Аггей телгә алған тетрәү букваль ер тетрәүҙән нимә менән айырылып тора?\n3 Аггей пәйғәмбәр телгә алған тетрәү зыян килтергән тәбиғәт афәтенә оҡшамаған. Ул яҡшы емештәр килтерә. Йәһүә үҙе былай ти: «Мин бөтә халыҡтарҙы һелкетермен, һәм был йортҡа бар халыҡтарҙан ҡиммәтле булғандары килер. Шунда мин уны дан менән тултырырмын» (Агг. 2:7). Аггей көндәрендә йәшәгән йәһүдтәр был пәйғәмбәрлекте нисек аңларға тейеш булған? Был беҙҙең өсөн нимәне аңлата? Әйҙәгеҙ, ошо һорауҙарға яуап алайыҡ һәм халыҡтарҙы һелкеткән эштә нисек ҡатнаша алғаныбыҙҙы беләйек.\n4. Ни өсөн Йәһүә үҙ халҡына Аггей пәйғәмбәрҙе ебәргән?\n4 Йәһүә Аггей пәйғәмбәргә мөһим йөкләмә биргән. Бынан алдараҡ нимә булғанын иҫкә төшөрәйек. Б. э. т. 537 йылда Вавилон әсирлегенән Иерусалимға ҡайтҡан кешеләр араһында, күрәһең, Аггей ҙа булған. Күп тә үтмәҫтән, Йәһүәнең тоғро хеҙмәтселәре ғибәҙәтхананы торғоҙа башлаған һәм уның нигеҙен һалған (Езра 3:8, 10). Әммә уларҙың дәрте оҙаҡҡа етмәгән. Тирә-яҡтағы халыҡтарҙың ҡаршы килеүҙәре менән осрашҡас, улар төҙөлөш эштәрен туҡтатҡан (Езра 4:4; Агг. 1:1, 2). Шуға күрә б. э. т. 520 йылда Йәһүә израилдәрҙе башлаған эштәрен тамамларға дәртләндерер өсөн Аггейҙы ебәргән (Езра 6:14, 15)*.\n5. Ни өсөн Аггейҙың хәбәре Алла халҡын рухландырырға тейеш булған?\n5 Аггейҙың хәбәре израилдәрҙең Йәһүәгә ҡарата иманын нығытырға тейеш булған. Пәйғәмбәр бойоҡҡан йәһүдтәргә ҡыйыулыҡ менән былай тигән: «„Был ерҙең бөтә халҡы, ныҡ булығыҙ, — тип әйтә Йәһүә, — һәм эште башҡарығыҙ“. „Мин бит һеҙҙең менән“, — тип әйтә ғәскәрҙәр Эйәһе Йәһүә» (Агг. 2:4). Иғтибар итегеҙ: бында Йәһүә үҙен «ғәскәрҙәр Эйәһе» тип атай. Ни өсөн? Сөнки ул йәһүдтәргә фәрештәләр ғәскәре менән етәкселек иткәнен иҫтәренә төшөрөргә теләгән. Тимәк, Алланың ихтыярын уңышлы итеп үтәргә теләгән йәһүдтәргә Йәһүәгә тулыһынса ышанырға кәрәк булған.\n6. Йәһүәнең «бөтә халыҡтарҙы һелкетермен» тигән ниәте нимәгә килтерергә тейеш булған?\n6 Йәһүә Аггей аша: «Мин бөтә халыҡтарҙы һелкетермен», — тип әйткән. Был һүҙҙәр менән ул төшөнкөлөккә бирелгән йәһүдтәргә, Фарсы империяһын һелкетәм, тип вәғәҙә иткән. Ул ваҡытта уның территорияһында күп төрлө халыҡтар йәшәгән. Был «һелкетеү» нимәгә килтергән? Башта Алла хеҙмәтселәре ғибәҙәтхананың төҙөлөшөн тамамлай. Ә шунан был ғибәҙәтханала Йәһүәгә ғибәҙәт ҡылыр өсөн йәһүд булмаған кешеләр ҙә ҡушыла. Аггейҙың хәбәре Алла халҡы өсөн бик рухландырғыс булғандыр! (Зәк. 8:9).\nБөгөн ерҙе «һелкеткән» вәғәз эшендә һеҙ тулыһынса ҡатнашаһығыҙмы? (7, 8-се абзацтарҙы ҡарағыҙ.)*\n7. Беҙ бөтә халыҡтарҙы һелкеткән ниндәй эштә ҡатнашабыҙ? Аңлатығыҙ.\n7 Аггейҙың пәйғәмбәрлеге беҙҙең көндәрҙә нисек үтәлә? Йәһүә яңынан бөтә халыҡтарҙы һелкетә, һәм беҙ уға был эштә ярҙам итәбеҙ. Нисек итеп? Әйҙәгеҙ, уйланып алайыҡ. 1914 йылда Йәһүә Ғайса Мәсихте үҙенең күктәге Батшалығында батша итеп ҡуйған (Зәб. 2:6). Ерҙәге етәкселәр өсөн был насар хәбәр, сөнки «халыҡтарға билдәләнгән ваҡыт» тамамланған. Шул ваҡыт дауамында Йәһүә тарафынан ҡуйылған батшалар идара итмәгән (Лука 21:24, ЯДТ). Йәһүәнең хеҙмәтселәре быны яҡшы аңлаған һәм, Алла Батшалығы кешелек өсөн берҙән-бер өмөт, тип бөтә ерҙә иғлан итә башлаған. 1919 йылдан алып улар Алла Батшалығы хаҡындағы һөйөнөслө хәбәрҙе ашҡынып вәғәзләй, һәм был хәбәр бөтә донъяны «һелкетә» (Матф. 24:14).\n8. Зәбур 2:1—3 буйынса, Батшалыҡ тураһындағы хәбәр күпселек кешеләрҙә ниндәй хистәр тыуҙыра?\n8 Был хәбәр кешеләргә нисек тәьҫир итә? Күпселек осраҡта кире хистәр тыуҙыра. (Зәбур 2:1—3-тө* уҡығыҙ.) Халыҡтар, образлы итеп әйткәндә, шаулай һәм Йәһүәнең майланған Батшаһын ҡабул итергә теләмәй. Һәм беҙ вәғәзләгән хәбәр улар өсөн һөйөнөслө түгел. Ҡайһы бер хөкүмәттәр вәғәз эшен тыя. Был хөкүмәт кешеләре, Аллаға ышанабыҙ, тип әйтһәләр ҙә, үҙ хакимлыҡтарын Ғайсаға бирергә теләмәй. Беренсе быуаттағы һымаҡ, бөгөн дә етәкселәр Ғайсаның шәкерттәрен эҙәрләй, һәм шулай эшләп улар ысынында Йәһүәнең майланғанына ҡаршы сыға (Ғәм. 4:25—28).\n9. Кешеләрҙең Батшалыҡ хаҡындағы һөйөнөслө хәбәргә ҡаршы килеүен күреп, Йәһүә нимә эшләй?\n9 Кешеләрҙең Батшалыҡ хаҡындағы һөйөнөслө хәбәргә ҡаршы килеүен күреп, Йәһүә нимә эшләй? Был турала Зәбур 2:10—12-лә яҙылған: «Шуға күрә хәҙер, эй, батшалар, төшөнөгөҙ; ер хакимдары, төҙәтеүҙе ҡабул итегеҙ. Йәһүәгә ҡурҡыу-хөрмәт менән хеҙмәт итегеҙ һәм ҡурҡыу ҡатыш ихтирам күрһәтеп һөйөнөгөҙ. Улды ололағыҙ, юғиһә Алланың асыуы килер, һәм һеҙ юлығыҙҙа һәләк булырһығыҙ, сөнки уның ярһыуы тиҙ ҡабыныр. Уны үҙенең һыйыныр урыны иткән һәр кеше бәхетле». Йәһүә, үҙ дошмандарына мәрхәмәт күрһәтеп, уларға уйланырға һәм Батшалыҡ яғына баҫырға мөмкинлек бирә. Әммә ваҡыт бик аҙ ҡалды. Беҙ был донъяның һуңғы көндәрендә йәшәйбеҙ (2 Тим. 3:1; Ишағ. 61:2). Кешеләргә хәҡиҡәтте белергә һәм дөрөҫ һайлау яһарға кәрәк. Быны оҙаҡҡа һуҙырға ярамай.\n10. Аггей 2:7—9-ҙан күренеүенсә, халыҡтарҙы һелкеткән хәбәр ҡайһы бер кешеләргә нисек тәьҫир итә?\n10 Аггей пәйғәмбәрлек иткән «һелкетеү» ҡайһы бер кешеләрҙә ыңғай хистәр тыуҙыра. Пәйғәмбәр был «һелкетеүҙең» һөҙөмтәләре тураһында былай тип яҙған: «Был йортҡа [Йәһүәгә ғибәҙәт ҡылыр өсөн] бар халыҡтарҙан ҡиммәтле булғандары [эскерһеҙ кешеләр] килер»*. (Аггей 2:7—9-ҙы* уҡығыҙ.) Был ваҡиғаның «һуңғы көндәрҙә» буласағы тураһында Ишағыя менән Миҡай пәйғәмбәрҙәр ҙә яҙған булған (Ишағ. 2:2—4; Миҡ. 4:1, 2).\n11. Батшалыҡ тураһындағы яҡшы хәбәрҙе беренсе тапҡыр ишеткәс, Кен ағай-ҡәрҙәш нисек эш иткән?\n11 Халыҡтарҙы һелкеткән хәбәр баш идаралығыбыҙҙа хеҙмәт иткән Кен исемле ағай-ҡәрҙәшкә нисек тәьҫир иткәнен ҡарап сығайыҡ. 40 йыл элек беренсе тапҡыр Батшалыҡ тураһындағы хәбәрҙе ишеткәнен ул һаман да яҡшы иҫләй. Кен ҡәрҙәш былай тип бүлешә: «Был донъяның һуңғы көндәрендә йәшәгәнебеҙҙе белгәс, мин бик шатландым. Алланың хуплауына һәм мәңгелек тормошҡа эйә булыр өсөн был ышанысһыҙ донъяға түгел, ә Йәһүәгә таянырға кәрәк икәнен аңланым. Шуға күрә мин шунда уҡ эш итергә кәрәк икәненә төшөндөм һәм был турала Йәһүәгә доғала һөйләнем. Мин, был донъяны ҡалдырып, бер нәмә ҡаҡшата алмаған Алла Батшалығы яғына баҫтым».\n12. Нисек итеп һуңғы көндәрҙә Йәһүәнең рухи ғибәҙәтханаһы дан менән тула?\n12 Йәһүәнең үҙ хеҙмәтселәренә ярҙам иткәне асыҡ күренә. Һуңғы көндәрҙә уларҙың һаны бик артты. 1914 йылда бер нисә мең генә вәғәзсе булған, ә бөгөн Йәһүәгә 8 миллиондан ашыу эскерһеҙ кеше хеҙмәт итә. Бынан тыш, миллионлаған кеше йыл һайын Иҫкә алыу кисәһенә килә. Шулай итеп бөйөк рухи ғибәҙәтхананың ерҙәге ихатаһына «бар халыҡтарҙан ҡиммәтле булғандары» килә. Ә был рухи ғибәҙәтхана Йәһүә урынлаштырған саф табыныу тәртибен символлаштыра. Өҫтәүенә, Йәһүәгә табына башлаған кешеләр, элекке йәшәү рәүешенән баш тартып, «яңы кешегә» әйләнә. Был да Йәһүәнең исеменә дан килтерә (Ефес. 4:22—24).\nАлла халҡы бөтә ер шарында шатланып вәғәзләй (13-сө абзацты ҡарағыҙ.)\n13. Аггейҙан башҡа Йәһүә халҡының үҫеше тураһында тағы кем пәйғәмбәрлек иткән? (Тышлыҡтағы фотоһүрәтте ҡарағыҙ.)\n13 Алла халҡының үҫеүе тураһында Аггейҙан тыш башҡа пәйғәмбәрҙәр ҙә яҙған булған. Мәҫәлән, Ишағыя 60-сы бүлектә 22-се аятта былай тиелгән: «Кескенәнән мең сығыр, әһәмиәтһеҙҙән көслө халыҡ барлыҡҡа килер. Мин, Йәһүә, быны үҙ ваҡытында тиҙләтермен». Шуныһы ғәжәп: «бар халыҡтарҙан ҡиммәтле булғандары» Алла халҡына ҡушыла һәм үҙҙәренең оҫталыҡтары менән һәләттәрен Батшалыҡ эшендә ҡуллана. Шулай итеп Алла халҡы, Ишағыя әйткәнсә, «халыҡтарҙың һөтө» менән туҡлана (Ишағ. 60:5, 16). Был ҡәҙерле ҡәрҙәштәрҙең ярҙамы менән бөтә донъяла вәғәз эше 240 илдә һәм территорияла башҡарыла, ә баҫмаларыбыҙ 1 000-дән ашыу телдә сығарыла.\n14. Һәр кеше бөгөн ниндәй һайлау яһарға тейеш?\n14 Хәҙерге ваҡытта халыҡтарҙы һелкеткән вәғәз эше кешеләрҙе һайлау алдына баҫтыра. Алла Батшалығы яғына торорғамы йәки был донъя хөкүмәттәрен һайларғамы — һәр кеше үҙе ҡарар итергә тейеш. Әлбиттә, Йәһүәнең хеҙмәтселәре хөкүмәт закондарына буйһона, әммә сәйәси эштәрҙә улар нейтралитет һаҡлай (Рим. 13:1—7). Улар Алла Батшалығы ғына кешелектең проблемаларын хәл итәсәген яҡшы белә, ә Алла Батшалығының был донъя менән бер ниндәй уртаҡлығы юҡ (Яхъя 18:36, 37).\n15. Асылыш китабы буйынса, Алла хеҙмәтселәренең тоғролоғо нисек һыналасаҡ?\n15 Асылыш китабы буйынса, һуңғы көндәрҙә Алла хеҙмәтселәренең тоғролоғо һыналасаҡ. Эҙәрләүҙәр һәм ҡаршылыҡтар өҫтөбөҙгә тағы ла нығыраҡ ябырыласаҡ. Был донъяның хөкүмәттәре беҙҙең үҙҙәренә тулыһынса тоғро булыуыбыҙҙы талап итәсәк, ә баш тартҡандарҙы улар ҡаты эҙәрләүҙәргә дусар итәсәк (Асыл. 13:12, 15). Улар «ябай халыҡтың һәм бөйөктәрҙең, байҙарҙың һәм фәҡирҙәрҙең, иреклеләрҙең һәм ҡолдарҙың уң ҡулдарына йәки маңлайҙарына тамға» һалырға мәжбүр итәсәк (Асыл. 13:16). Боронғо ваҡытта ҡолдоң тамғаһы уның кемдеке икәнен күрһәткән. Шуның шикелле, бөгөн дә бөтә кешеләрҙең ҡулдарына һәм маңлайҙарына символик тамға ҡуйыла. Икенсе һүҙҙәр менән әйткәндә, улар фекерҙәре һәм эштәре менән ниндәй сәйәси системаны хуплағанын күрһәтә.\n16. Ни өсөн бөгөн Йәһүәгә тоғролоғобоҙҙо нығытыу мөһим?\n16 Һеҙ был тамғаны үҙегеҙгә ҡуйырға рөхсәт итерһегеҙме? Был тамғанан баш тартҡан кеше ауырлыҡтарға һәм ҡурҡыныстарға әҙер булырға тейеш. «Ошо тамғаһы... булмаған бер кем дә бер нәмә лә һатып та ала алманы, һата ла алманы», — тип әйтелә Изге Яҙмала (Асыл. 13:17). Был тамғаны ҡабул иткән кешеләргә Алла ниндәй хөкөм сығарасағын беләбеҙ. Шуға күрә беҙ, Алла хеҙмәтселәре булараҡ, был тамғаны ҡабул итмәйбеҙ, ә символик мәғәнәлә ҡулыбыҙға «Йәһүәнеке» тип яҙабыҙ (Ишағ. 44:5). Хәҙер үҙебеҙгә: «Мин тулыһынса Йәһүәгә тоғромо?» — тигән һорау бирергә ваҡыт етте. Шул саҡта Йәһүә беҙҙе үҙенең хеҙмәтсеһе тип атар.\n17. Йәһүәнең түҙемлеге тураһында әйткәндә, беҙгә нимәне иҫтә тоторға кәрәк?\n17 Был яуыз донъяның һуңғы көндәрендә Йәһүә иҫ киткес түҙемлек күрһәтә, сөнки «бер кемдең дә һәләк булыуын теләмәй» (2 Пет. 3:9). Алла бар кешеләргә лә тәүбәгә килергә һәм дөрөҫ һайлау яһарға мөмкинлек бирә, әммә уның түҙемлеге сикһеҙ түгел. Алла Батшалығы яғына баҫырға теләмәгәндәрҙе фирғәүен менән булған хәл көтә. Йәһүә Муса аша уға былай тип әйткән: «Мин, инде күптән ҡулымды һуҙып, һиңә һәм халҡыңа ҡот осҡос киҙеү ебәрә алыр инем, һәм һин ер йөҙөнән юҡҡа сығыр инең. Әммә һиңә үҙ ҡөҙрәтемде күрһәтер өсөн һәм исемем бөтә ер буйлап иғлан ителһен өсөн, мин һине иҫән ҡалдырҙым да» (Сығ. 9:15, 16). Ахыр сиктә бөтә халыҡтарға Йәһүәнең берҙән-бер хаҡ Алла икәнен танырға тура килер (Йәз. 38:23). Был нисек мөмкин булыр?\n18. а) Аггей 2:6, 20—22-лә ниндәй «һелкетеү» тураһында һүҙ бара? б) Аггей пәйғәмбәр әйткән һүҙҙәрҙең киләсәктә үтәләсәге нимәнән күренә?\n18 Аггей 2:6, 20—22-не* уҡығыҙ. Быуаттар үткәс, илсе Павел, Алла тарафынан рухландырылып, был пәйғәмбәрлектең киләсәктә үтәлергә тейеш булғанын аңлатҡан. Павел былай тип яҙған: «Ул хәҙер: „Мин тағы бер тапҡыр ерҙе генә түгел, күкте лә тетрәтәсәкмен“, — тип вәғәҙә бирә. „Тағы бер тапҡыр“ — тигән һүҙҙәр быны аңлата: ҡаҡшамаҫ нәмәләр генә ҡалһын өсөн, ҡаҡшай торған, йәғни бар ителгән һәр нәмә урынынан күсерелер» (Евр. 12:26, 27). Был «һелкетеү» Аггей 2:7-лә яҙылған һелкетеүҙән айырылып тора. Йәһүә күк менән ерҙе «һелкеткәндә», уны үҙ хакимы итеп танымаған кешеләр, фирғәүен кеүек, мәңгегә юҡ ителәсәк.\n19. Йәһүә күк менән ерҙе «һелкеткәндә», нимә ҡаҡшамаҫ килеш ҡалыр, һәм беҙ быны ҡайҙан беләбеҙ?\n19 Павел «ҡаҡшамаҫ нәмәләр генә ҡалһын» тип яҙғанда, нимәне күҙ уңында тотҡан? Ул былай тип дауам итә: «Беҙгә ҡаҡшамаҫ батшалыҡ бирелә, шуға күрә рәхмәтле булайыҡ һәм ихтирам һәм ҡурҡыу менән Аллаға яраҡлы итеп башыбыҙҙы эйәйек һәм Уға хеҙмәт итәйек» (Евр. 12:28). Йәһүә күк менән ерҙе һелкеткәс, был донъяның туҙаны ғына ҡаласаҡ, ә Алла Батшалығы ҡаҡшамаҫ килеш үҙ урынында мәңге торасаҡ (Зәб. 110:5, 6; Дан. 2:44).\n20. Кешеләргә ниндәй ҡарар ҡабул итергә кәрәк, һәм беҙ уларға нисек ярҙам итә алабыҙ?\n20 Ваҡыт тамамланып бара! Кешеләргә мөһим ҡарар ҡабул итергә кәрәк: был донъяның принциптары буйынса йәшәргәме йә Алла ихтыярын үтәргәме? Был юлдарҙың береһе — үлемгә, ә икенсеһе мәңгелек тормошҡа алып бара (Евр. 12:25). Вәғәз эшендә ҡатнашып, беҙ кешеләргә һайлау яһарға ярҙам итә алабыҙ. Алла Батшалығы яғына торорға теләгән эскерһеҙ кешеләр әле күп. Әйҙәгеҙ, уларҙы эҙләйек һәм Ғайса Мәсихтең бындай һүҙҙәре тураһында онотмайыҡ: «Барса халыҡтар Алла Батшалығы хаҡындағы ошо Һөйөнөслө Хәбәрҙе ишетһен өсөн, ул бөтә донъяла иғлан ителер. Ана шунан һуң аҙағы килер» (Матф. 24:14).\nАҪТА КИЛТЕРЕЛГӘН АЯТТАР ЙӘҺҮӘНЕҢ ХАЛЫҠТАРҘЫ «ҺЕЛКЕТӘСӘГЕ» ТУРАҺЫНДА НИМӘНЕ АСЫҠЛАЙ?\n40-СЫ ЙЫР Кемгә бағышландың?\nАггей 2:7-лә яҙылған пәйғәмбәрлектең мәғәнәһен аңлау бер аҙ үҙгәрҙе, һәм был мәҡәләлә беҙ был яңы аңлауҙы ҡарап сығырбыҙ. Шулай уҡ был мәҡәләлә халыҡтарҙы һелкеткән эштә нисек ҡатнаша алғаныбыҙҙы белербеҙ. Өҫтәүенә, беҙ был иҫ киткес эш ни өсөн кешеләрҙә ыңғай һәм кире хистәр тыуҙырғанын күрербеҙ.\nКүрәһең, Аггей үҙенә бирелгән йөкләмәне уңышлы итеп үтәгән, сөнки б. э. т. 515 йылда ғибәҙәтхананың төҙөлөшө тамамланған.\nЗәбур 2:1—3: «Ни өсөн милләттәр шаулаша, халыҡтар буш нәмәләр тураһында бышылдаша? 2 Ерҙәге батшалар Йәһүәгә һәм уның майланғанына ҡаршы күтәрелә, һәм идарасылар, берҙәй булып, уларға ҡаршы йыйыла. 3 „Әйҙәгеҙ, үҙебеҙҙән уларҙың бығауҙарын һалып ташлайыҡ һәм уларҙың бауҙарын өҙәйек!“ — ти улар».\nБыл яңы аңлау. Элек беҙ, халыҡтарҙы «һелкетеү» эскерһеҙ кешеләрҙе Йәһүәгә килергә дәртләндерә, тип уйламай инек. «Күҙәтеү манараһының» 2006 йыл 15 май сығарылышындағы «Уҡыусыларҙың һорауҙары» тигән мәҡәләне (урыҫ) ҡарағыҙ.\nАггей 2:7—9: «„Мин бөтә халыҡтарҙы һелкетермен, һәм был йортҡа бар халыҡтарҙан ҡиммәтле булғандары килер. Шунда мин уны дан менән тултырырмын“, — ти Ғәскәрҙәр эйәһе Йәһүә. 8 „Көмөш тә минеке, алтын да минеке“, — тип әйтә Ғәскәрҙәр эйәһе Йәһүә. 9 „Был йорттоң даны элекке йорттоң данынан ҙурыраҡ буласаҡ“, — ти Ғәскәрҙәр эйәһе Йәһүә. „Был урынға мин тыныслыҡ бүләк итермен“, — тип әйтә Ғәскәрҙәр эйәһе Йәһүә».\nАггей 2:6, 20—22: «Сөнки былай тип әйтә ғәскәрҙәр Эйәһе Йәһүә: „Тиҙҙән мин тағы бер тапҡыр күктәрҙе һәм ерҙе, диңгеҙҙе һәм ҡоро ерҙе һелкетермен“. 20 Был айҙың 24-се көнөндә Йәһүә үҙ һүҙен Аггейға икенсе тапҡыр еткерҙе: 21 „Йәһүҙә еренең идарасыһы Зоровавелгә былай тип әйт: „Мин күктәрҙе һәм ерҙе һелкетермен. 22 Мин батшалыҡтарҙың тәхеттәрен бәреп төшөрөрмөн һәм халыҡтарҙың батшалыҡтары эйә булған көс-ҡеүәтте юҡҡа сығарырмын, һуғыш арбаларын һәм уларҙа ултырыусыларҙы ауҙарырмын. Аттар ҙа, һыбайлылар ҙа һәләк булыр; кешеләр бер-береһен ҡылыс менән үлтерер“».\nРӘСЕМДӘРҘӘ: Аггей Алла халҡын ғибәҙәтхана төҙөүҙә тырышып ҡатнашырға дәртләндерә; бөгөн дә Алла халҡы ашҡынып Батшалыҡ хаҡындағы хәбәрҙе иғлан итә. Ирле-ҡатынлы пар Йәһүәнең оҙаҡламай ерҙе һәм күкте «һелкетәсәге» хаҡында кешеләргә һөйләй.


ИЛҺАМЛЫ ҺѲНӘР ЭЙӘЛӘРЕ\n…Уҡытыусының тормоштағы роле тураһында уйланғанда, боронғо хикәйәт иҫкә тѳшә. Уның йѳкмәткеһе бына шундай: буласаҡ уҡытыусы донъяға килгәндә уның баш осонда ѳс фәрештә пәйҙә була. Беренсеһе әйтә:\n—Күңелең һинең мәңге йәш булыр, сѳнки һине һәр ваҡыт балалар уратып алыр…\n—Күңелең гел матур булыр, сѳнки һин балаларҙы яҡшылыҡҡа ѳйрәтәсәкһең,—ти.\n—Һин бәхетле буласаҡһың, сѳнки хеҙмәтеңдең емештәрен татыясаҡһың, уҡыусыларың һинән юғарыраҡ бейеклеккә күтәреләсәк, ә шунан да ҙурыраҡ бәхет юҡ,—ти ѳсѳнсѳ фәрештә.\nБѳйѳк Гете яҙған был һүҙҙәрҙең кинәйәле үә тәрән мәғәнәһе хаҡында уйланған саҡта минең күҙ алдыма Йылайыр районы Йомағужа ауылының абруйлы уҡытыусылары Зѳһрә Мѳҡим ҡыҙы һәм Айбулат Ғәйнулла улы Ғәниевтарҙың ѳлгѳлѳ ғаиләһе килеп баҫа.\nЕгерме биш йыл элек Башҡорт дәүләт университетын уңышлы тамамлағандан һуң, йәш белгестәр үҙҙәренең тыуған мәктәбенә эшкә ҡайта һәм бына сирек быуат инде арымай-талмай балаларға белем-тәрбиә бирә. Зѳһрә Мѳҡим ҡыҙы уҡыусыларға немец һәм инглиз телдәре серҙәрен аса, ә Айбулат Ғәйнулла улы физика һәм информатика дәрестәрен алып бара. Дѳйѳм хеҙмәт стажы 300 йыл самаһы тәшкил иткән уҡытыусылар династияһы вәкилдәре улар. Шуғалыр ҙа мәктәп юлы, шау-шыулы коридорҙар һәм ҡыңғырау тауышы был ғаилә ѳсѳн изгеләрҙән-изге һанала.\nЭштә ҙур тәжрибә туплаған, хеҙмәтендә күп уңыштарға ѳлгәшкән Ғәниевтар һәр ваҡыт яңылыҡҡа, камиллыҡҡа ынтыла. Мәктәптә тәүгеләрҙән булып уҡытыу процесында компьютер мѳмкинлектәрен киң ҡуллана башланылар, күп йылдар инде мәктәп Интернет селтәре менән бәйле. Ѳфѳ, Мәскәү, хатта Мюнхен һәм башҡа ҡалаларҙағы институттар менән электрон бәйләнеш булдырыу, матбуғат баҫмаларындағы яңылыҡтарҙы даими күҙәтеп барыу һѳҙѳмтәһендә бихисап методик һәм ғилми әҙәбиәт, ҡыҙыҡлы белешмәләр тупланған.\n—Бала күңелендә фәнгә ҡыҙыҡһыныу уятыу бик мѳһим,—ти Зѳһрә Мѳҡим ҡыҙы.—Бының ѳсѳн хәҙер мѳмкинлектәр ҙур. Интерактив технологияларҙы ҡулланыу, мәҫәлән, уҡыусыларҙың ижади әүҙемлеген һәм фекерләү һәләтен арттырыуға булышлыҡ итә. Балаларҙы һәр дәрестә ниндәйҙер проблема ѳҫтѳндә үҙ аллы уйланырға, фекерен асыҡ итеп әйтергә, дѳрѳҫ һығымтаға килергә ѳйрәтергә тырышам. Артабан дәрестән һуң немец-инглиз телендә үткән «Әкиәт кисе», «Музыка һәм шиғриәт» кисәләрендә, шиғырҙар конкурсында, сәхнәләштерелгән һәм театрлаштырылған тамашаларҙа уҡыусылар тағы ла нығыраҡ асыла, үҙ-үҙенә ышанысы арта, телгә ҡарата ихтирам барлыҡҡа килә.\nТырыш хеҙмәттең емештәре лә бар, әлбиттә. Район, республика олимпиадаларында гел призлы урындар яулаған Аҡҡужина Гѳлзифа, Аҡҡужина Айгѳл, Такаева Гѳлнара, Искәндәрова Лена, Сыңғыҙова Гүзәл—бѳгѳн сит телдәр факультетын уңышлы тамамлаған дипломлы белгестәр. Ҡотоева Флүрә, Солтанова Рәйсә, Рәмова Йәмилә һәм башҡалар юғары уҡыу йорттарына имтихан тапшырғанда сит телдәр буйынса тик яҡшы һѳҙѳмтәләр күрһәтте.\n—Эйе, хәҙерге шарттарҙа уҡыусыға дәреслектәр һәм уҡытыусының биргән белем кимәле генә етмәй. Шуға күрә педагог алдына уҡыусының шәхесен үҫтереүгә йүнәлтелгән яңынан-яңы педагогик технологияларҙы эҙләү, баланың белем алыу эшмәкәрлеген ойоштороусы булараҡ сығыш яһау бурысы килеп баҫты. Компьютер технологияһы ярҙамында, мәҫәлән, балаға информация күләмен бермә-бер арттырырға мѳмкин. Бындай фәнни эшмәкәрлек маҡсатты һәм бурысты теүәл билдәләгәндән һуң материал туплау, проект әҙерләү, мәғлүмәттәрҙе эшкәртеү һәм эште артабан тикшереүгә тапшырыуҙы үҙ эсенә ала. Беҙ ошондай эшмәкәрлек менән тиҫтә йылға яҡын шѳғѳлләнәбеҙ һәм байтаҡ тәжрибә тупланды,—тип үҙ фекерҙәре менән уртаҡлашты Айбулат Ғәйнулла улы.\nБындай эшмәкәрлек һѳҙѳмтәһендә уҡыусы үҙ фекерен әйтергә, әңгәмәсеһен тыңларға, дискуссия ойошторорға ѳйрәнә. 2003 йылдан алып дүрт кешенән торған мәктәп командаһы «Siemens» һәм «Siemens VERTRETER» фирмалары ойошторған халыҡ-ара конкурстарҙа ҙур теләк менән ҡатнаша. Яуланған дипломдар, маҡтау ҡағыҙҙары, ҡиммәтле приздар, рәхмәт хаттары «Loin Multimedia» халыҡ-ара, «Педагогик инновациялар» Бѳтә Рәсәй конкурстарында Йомағужа мәктәбе вәкилдәренең уңыштары хаҡында асыҡ һѳйләй. «Рәсәйҙең бер ауылының тарихы», «Тарихта кеше. Рәсәй. ХХ быуат», «Тирә-яҡ мѳхит», «Йәштәр һәм ғилем» тип аталған абруйлы бәйгеләрҙә үҙ кѳсѳн һынап ҡараған уҡыусылар жюри тарафынан маҡтаулы баһаларға лайыҡ булған. Былар—барыһы ла Интернет ярҙамында атҡарылған эштәр. Бынан тыш, уҡыусылар республикала, районда үткәрелгән информацион технологиялар олимпиадаларында ҡанат нығыта. Унда йылдың-йылы 6 уҡыусы ҡатнаша. Уҙған йылғы һѳҙѳмтәләр буйынса дүрт уҡыусы еңеүсе исемен яулаһа, икәүһе махсус приз-ға лайыҡ булған. Был, әлбиттә, Берҙәм дәүләт имтихандары күрһәткестәренә лә ыңғай йоғонто яһай. Ә инде ошондай сәмле ярыштарҙа кѳсѳн һынаған баланың үҙ-үҙенә ышанысы артыуын, күҙҙәрендәге шатлыҡты күреү—остаз ѳсѳн ысын мәғәнәһендә ҙур ғорурлыҡ.\n«Башҡортостан Республикаһының мәғариф отличнигы» исеменә хаҡлы рәүештә лайыҡ булған Ғәниевтар хеҙмәттә лә, ѳйҙә лә бер үк уй-хыялдар менән янып йәшәй. Ғаиләләге ѳс балаға тырышып белем алыу, ижади һәләттәрен үҫтереү ѳсѳн шарттар етерлек. Малайҙарына иғтибарлы, наҙлы атай-әсәй ҙә, талапсан тәрбиәсе лә улар. Бәләкәйҙән уларҙы эштә сынығып үҫергә, кеселекле, ярҙамсыл, түҙемле булырға ѳйрәтәләр. Аталары кеүек, Ғәлинур менән Ғәзим айырыуса химия, физика, информатика фәндәрен үҙ итә һәм команда составында ла, шәхси иҫәптә лә тѳрлѳ ки-мәлдәге бәйгеләрҙә ҡатнашып һәр ваҡыт яҡшы һѳҙѳмтәләргә ирешә. Техникаға, электроникаға ғашиҡ егеттәр әлеге кѳндә М.Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт нескә химик технологиялар академияһында белем ала. Ҡустылары Ғаян да киләсәктә ағалары кеүек һәр яҡлап уңған, етди егет булырға әҙерләнә.\nБына шундай тынғыһыҙ, ижади, донъяға айыҡ күҙ менән ҡарап, иртәгәһе кѳндѳ тик матур тѳҫтәрҙә күрергә теләгән, ауылдаштарына үрнәк булырлыҡ ғаилә йәшәй һәм эшләй Йомағужа ауылында. Киләсәккә яҡты хыялдар, изге теләктәр менән янған Зѳһрә Мѳҡим ҡыҙының һәм Айбулат Ғәйнулла улының йѳрәгендә дәрт, беләгендә кѳс етерлек әле. Тимәк, яңы үрҙәр, еңеүҙәр, шатлыҡ-табыштар алда булыр.


Тарихҡа ҡыҙыҡһыныу һүҙҙә түгел, күҙҙә сағылһын\nСибай ҡалаһы гимназия-интернатында 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһының төҙөлөүенә 75 йыл тулыуға арналған I Төбәк-ара ғилми-ғәмәли конференция үтте. Сарала Әбйәлил, Баймаҡ, Учалы райондары, Сибай ҡалаһы мәктәптәренән дүрт тиҫтәгә яҡын уҡыусы ҡатнашты.\nБөйөк Ватан һуғышында еңеүҙе яҡынайтыуҙа атлы ғәскәрҙең өлөшө баһалап бөткөһөҙ. Данлы дивизия, Сталиндың Указына ярашлы, 1941 йылдың 17 ноябрендә барлыҡҡа килә. Республика хужалыҡтарынан 13,3 мең ат, йүгән, фураж һәм башҡа кәрәк-яраҡтар ебәрелә. Ә составына иһә Башҡорт АССР-ында йәшәүсе ир-егеттәр индерелә. Уларҙың 80 проценттан ашыуын башҡорттар тәшкил итә. Fәскәр Волганан Берлинға тиклем хәрби юл үтеп, йөҙҙән ашыу ҡала-ауылды азат итеүҙә ҡатнаша. Дивизия менән Т.Кусимов, М.Шайморатов, Г.Белов кеүек данлыҡлы яҡташтарыбыҙ етәкселек итә. Төрлө батырлыҡтары өсөн 54 яугирға СССР геройы, 78 кешегә Советтар Союзы геройы исеме бирелә.\nFилми-ғәмәли конференция октябрь айында иғлан ителеп, төбәк уҡыусылары араһында ҙур ҡыҙыҡһыныу тыуҙырҙы. Йәмғеһе 50-гә яҡын фәнни эш ҡабул ителде. Яҡташтарының һәм ауылдаштарының ҡаһарманлығы, уларҙың тормош юлы һәм хәрби яу юлы хаҡында мәғлүмәттәр эҙләү, тикшеренеү эштәре алып барыу—үҙе үк сараның әһәмиәте хаҡында һөйләй. Тимәк, үҫеп килеүсе быуын Бөйөк Ватан һуғышы тарихы, бигерәк тә шанлы үткәнебеҙ менән ҡыҙыҡһына.\nКонференцияның тантаналы өлөшөн асып, гимназия-интернат директоры Р.Х. Бикбова сараның әһәмиәтен ыңғай баһаланы, белем усағының тарихына һәм уңыштарына туҡталып үтте.\nҠала хакимиәтенең мәғариф бүлеге начальнигы Fаяз Хәсәнов иһә ҡала хакимиәте башлығы Хәлит Сөләймәнов һәм уның социаль эштәр буйынса урынбаҫары Гүзәл Ишемғолованың сәләмдәрен еткерҙе.\n—Ата-олатайҙарыбыҙҙың батырлығы онотолорға тейеш түгел. Улар хаҡында киләһе быуындарға еткерергә бурыслыбыҙ. Был тәңгәлдәге саралар ҡала мәктәптәрендә иғтибарҙан ситтә ҡалғаны юҡ,—тине Fаяз Әхмәҙулла улы.\n—Башҡорт кавалерия дивизияһында алышҡан яҡташтарыбыҙ менән ғорурлана алабыҙ. Мәҫәлән, эскадрон етәксеһе Бәҙри Мәмбәтҡолов минең яҡын ғына туғаным. Уның һуғыш хәтирәләрен тыңлап үҫтем,—тине үҙ сығышында Сибай башҡорттары ҡоролтайы башҡарма комитеты рәйесе Ирек Бикмәтов.—Бер ваҡыт дивизия эсендә хәрби әҙерлек ваҡытында һыбай килеш ерҙә ятҡан аҡсаны алыу буйынса ярыш үткәрелә. Бында Таһир Кусимовҡа һәм Бәҙри Мәмбәтҡоловҡа етеүсе табылмай.\nКүренекле йәмәғәт эшмәкәре, тарихсы, крайҙы өйрәнеүсе Рамаҙан Үтәғолов киләсәктә гимназия-интернатта 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһының методик үҙәген төҙөү кәрәклеген әйтте. Әлеге сараның бында үтеүе осраҡлы түгел. Һуғыштан һуңғы йылдарҙа Сибайҙа 50-нән ашыу дивизия составында алышҡан яугир йәшәгән. Бәҙри Мәмбәтҡолов етәкселегендәге яуҙаштар мәктәп-интернатта штаб булдырып, осрашып торғандар. Йыш ҡына үҙ тәҡдимдәре менән йәмәғәтселеккә сыҡҡандар.\nАртабан ҡатнашыусылар секцияларға бүленеп, төбәктең герой-кавалеристары, дивизия составындағы яҡташтарыбыҙ, илһөйәрлек рухы тәрбиәләүҙә мәктәп музейының роле, бер фотоһүрәт тарихы, Башҡорт кавалерия дивизияһы командирҙары һәм башҡа ҡыҙыҡлы һәм фәһемле темалар буйынса фекер алышты. Шуныһы ҡыуаныслы: уҡыусыларҙың сығыштары башлыса заманса алымдар ҡулланып, төплө дәлилдәргә нигеҙләнгәйне. Мәҫәлән, Баймаҡ районы Ниғәмәт урта мәктәбенең 5-се класс уҡыусыһы Айсыуаҡ Ҡәйепҡолов докладын етди әҙерләп кенә ҡалмаған, ә сараға хәрби кейемдә килгән. Баһалама ағзалары уның эшен яҡшы баһалап, I дәрәжә диплом менән бүләкләп тә ҡуйҙы. Шулай уҡ Гөлсибәр Мортазинаның (Сибай гимназия-интернаты), Айгөл Кәримованың (Учалы районы Илсе мәктәбе), Анастасия Смолянцеваның (Сибай ҡалаһының 1-се мәктәбе) һәм Ислам Зөфәровтың (Баймаҡ районы Йәнйегет мәктәбе) эше яҡшы тип табылды.\nСара һуңында ҡатнашыусыларға Сибай ҡалаһы буйынса һәм тарих-крайҙы өйрәнеү музейына экскурсия ойошторолдо.\nҠала гимназия-интернаты ғилми-ғәмәли конференцияны юғары кимәлдә ойоштороуға ярҙам иткәндәре өсөн ҡала мәғариф бүлеге етәкселегенә, тарих-крайҙы өйрәнеү музейы директоры Альбина Ярмуллинаға, ҡала башҡорттары ҡоролтайы башҡарма комитеты ағзаларына һәм «Атайсал» гәзитенең баш мөхәррире Хәйҙәр Тапаҡовҡа рәхмәттәрен еткерә.


Унда беҙҙең 111-се гимназиянан XI синыф уҡыусыһы Влада Яҡупова ла ҡатнашты. Һынатманы, Өфөгә еңеү менән ҡайтты. Синыфташым тик «бишле» билдәләренә генә уҡый, Башҡортостан Республикаһы Башлығы стипендиаты ла ул. Олимпиадала Владаның яҙған эссеһы, Башҡортостан тураһында әҙерләгән презентацияһы юғары баһаланып, иң күп балл йыйҙы.\nӘлбиттә, бындай яҡшы һөҙөмтә күрһәтеүендә уҡытыусыһы Наилә Яхъя ҡыҙы Насированың да өлөшө ҙур. Ул беҙҙе бишенсе синыфтан алып башҡорт теленән уҡыта. Уҙған уҡыу йылында тағы бер уҡыусыһы – Алиса Панчихина Мәскәүҙә үткән I Бөтә Рәсәй олимпиадаһынан көмөш миҙал алып ҡайтҡайны. Ә бына быйыл синыфташым Влада ла һөйөндөрҙө. Беҙ уның менән ғорурланабыҙ, артабан да уңыштар теләйбеҙ.\nИлдар СОЛТАНОВ, XI «Б» синыфы уҡыусыһы.


Ярай әле туҡмап китмәгәндәр » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Йәмғиәт » Ярай әле туҡмап китмәгәндәр\nЯрай әле туҡмап китмәгәндәр 13.07.2018 // Йәмғиәт\nҺәр хәбәрсенең гәзит битендә донъя күрмәгән күҙәтеүҙәре байтаҡ\nМәҡәләләренә инмәгән хәл-ваҡиғаларҙы ижадсы күңел түрендә һаҡлай, кемдәрҙер яҙма рәүештә теркәп бара. Нисек кенә аталмаһын, ул, әлбиттә, журналистың ҡуйын дәфтәренән тип нарыҡланырға хоҡуҡлылыр. Шәхсән үҙем тормошта тап булған ундай күренештәрҙе хәтер һандығына һала барам. Уларҙың, һын ҡатырып көлөрлөк булмаһа ла, йылмайыу бүләк итерлектәре иҫкә төшә.\nКемдә нимә ҡайғыһы...\nРеспублика гәзиттәренең береһендә эшләгәндә Белорет яҡтарына юл төштө. Анфиса Ишмөхәмәтова исемле коллега менән ауылдарҙы ҡыҙырабыҙ. Ул – “Яҙмыш” рубрикаһын алып барыусы булараҡ, тормоштағы ауыр хәлдәрҙә ҡалған, ҡайғы кисергән кешеләрҙе эҙләй. Минең темам – ен-пәрейҙәр.\nБер ауылда ҡаршыға осраған бабай менән туҡтап һөйләшеп торабыҙ. Кәрәк геройҙарыбыҙҙы һүрәтләп биргәс, бабай әллә шаяртты, әллә, ысынлап та, ауылдаштарының хәленә инергә тырышты, хәбәрселәргә ярҙам итергә булды:\n— Балалар, минең күршеләрҙең ҡайғыһы ҙур – ике сусҡалары янып үлде, — тине лә бер аҙҙан, – һимереп... – тип өҫтәп ҡуйҙы.\nҠайғының да төрлөһө була шул...\nАуыл хужалығы темаһын яҙырға яратам, сөнки уны биш бармағымдай беләм, тип уйлай инем элегерәк. Ҙур ғына хужалыҡҡа килеп төшкәс, етәксе беҙҙе бригадир менән бергә ялан буйлап сығарып ебәрҙе. Ураҡ мәле, бригадирҙа, күрәһең, минең ҡайғы юҡ: “Ҡустым, ана, ер һөргән бер трактор килә – Жираф була ул, шул механизаторҙан интервью алырһың, алдынғы эшсе”, — тине лә үҙ юлынан китеп тә барҙы.\nКөтәм, әбейҙәр сыуағына һоҡланып торам. Бер трактор яҡынлашты. “Ҡоралдарымды” ипкә килтереп, тегенең ҡаршыһына сыҡтым. Юҡ, минең герой түгел – был “ДТ-75” тракторы, уныһын ғына беләм инде, тимер-томор араһында үҫкән ауыл малайы бит! Трактор үтеп китте, көтәм “Жираф”ты. “ДТ” бер үтте, ике үтте, өс... ә мин көткән “тимер ат” һаман күренмәй. Әле кире ҡайтаһы ла бар бит әле, аптырағас, “ДТ-75” тракторсыһынан һорамаҡсы булдым (һүҙ ҙә юҡ, башта үҙем менән таныштырҙым):\n— Абзый, интервью алырға ине, “Жираф” тракторы күренмәнеме ул?\nМеханизатор миңә тишә яҙып ҡараны ла:\n— Эй, ҡустым, мин бит ул – жираф, ауылда ҡушаматһыҙ кеше буламы ни. Тегеләрҙе лә әйтер инем инде, сит кешегә, исмаһам, исем-шәрифте бирһәләр ни була, үҙ-ара ҡушамат менән өндәшеү етмәгән...\nШул саҡ ҡына башыма барып етте: ағай оҙон муйынлы икән дә! Шулай ҙа ихласлап һөйләштек жираф, әй, Шәриф Сәйфуллин менән. Оҡшаны абзый, репортаж тиҙ арала сығып та китте.\nГеройҙы яланда көткәндә, ундай исемле трактор буламы икән ни, тип уйлап ҡуйғайным шул, донъянан артта ҡалаһың, тигән шелтә лә яуҙырҙым үҙемә: йәнәһе, яңы төр ауыл хужалығы техникаһын да белмәйһең, имеш, ауыл малайы!\nӘ бригадирға килгәндә, күрәһең, минең менән йөрөү түгел, эшсеһенең исемен дә әйтергә ваҡыты булмаған...\nСтәрлетамаҡ районына сыҡҡан мәл. Бер ауылда күркәм һәм ишле ғаилә йәшәй, тинеләр. Ауыл хакимиәтендә адресын да бирҙеләр. Киттек Стәрлетамаҡ ҡалаһының “Ашҡаҙар” гәзите хәбәрсеһе Эльдар Фәттәхов менән. Адресты һораша-һораша барабыҙ. Берәүҙән туҡтап өйрәтеүен үтенгәс:\n— Минең өйҙө үтәһегеҙ ҙә тағы дүрт йорттан һуң йәшәйҙәр, — тине абзый.\n“...Эйе шул, һинең ҡайҙа йәшәгәнеңде беләбеҙ, көн дә ҡаймаҡлап сәй эсергә йөрөйбөҙ бит”.\nСтәрлетамаҡҡа Венер Исхаҡов, Салауат Әбүзәров, Айгиз Баймөхәмәтов килеп төштө. Билдәле яҙыусыларҙы осрашыуға йөрөтөү бурысын миңә йөкмәттеләр. Ҡала мәктәптәренең береһендә осрашыу бара. Өлкән класс уҡыусылары, уҡытыусылар менән тамаша залында түгел, класта әңгәмәләшергә булдыҡ. Ҡунаҡтар алдараҡ урын алған, мин арттараҡ бер партала яңғыҙым ғына ултырам. Яҙыусылар сығыш яһай, ә балалар ни инеп-сығып йөрөй. Бер мәл ишек ябылды ла берәү: “Шыл тегендәрәк (стена буйынараҡ – авт.)”, — тип иңгә килеп төрттө. Был тиклемде көтмәгәйнем, дөрөҫөн әйтәм. Шуға теге уҡыусы ла, мин дә ҡапыл юғалып ҡалдыҡ. Егет ҡорона инеп барған малайға ғәфү үтенеп, бүтән урын табып ултырыуҙан башҡа сара ҡалманы. Уның ҡарауы, күмәкләп бер рәхәтләнеп көлөп алдыҡ. Буйың ҡыҫҡа булғас, ни ҡылаһың инде: теге уҡыусы арттан таныған тиһеңме ни, класташы тип уйлап, шулай өндәшкән.\n...Йыш ҡына ни өсөн һаҡал йөрөтөүем менән ҡыҙыҡһыналар. “Мода ҡыуа”, ти берәүҙәр, икенселәр “дин юлына баҫҡан” тигән һығымтаға килә, бәғзеләр “бының өйөндә ҡырынғысы ла юҡ әллә” тип көлөргә лә тартынмай. Әйҙә көлһөндәр. Ысынын әйткәндә, был – баяғылай уңайһыҙ хәлдә ҡалмаҫ өсөн уйланылған сара. Ситтән (арттан) һаҡаллы кеше ултырғаны күренеп тора бит. Шулай, ҡыҫҡа буйҙан оҙон һаҡал ҡотҡара.\nТеге ваҡиғаға әйләнеп ҡайтҡанда, мәктәп директорына әлеге хәлде һөйләгәйнем, етәксенең һис тә иҫе китмәне.\n— Рәмил Ғәбдрәшитович, беҙҙең малайҙар сос ул, ярай әле коридорҙа осратып, икенсе мәктәптән күскән уҡыусы икән тип уйлап, туҡмап китмәгәндәр, — тине.\n“Рәхмәт инде. Үҙегеҙ ҙә төшөп ҡалғандарҙан түгел икән...”


Милли рух бөрктө байрам\nБашҡортостанда Республика Башлығы Радий Хәбировтың бойороғо буйынса, йыл һайын апрель айының өсөнсө һәм сентябрҙең икенсе йомаһында Башҡортостан халыҡтарының милли кейеме көнө билдәләнә. Уҙған йомала район-ҡалабыҙҙа милли рух менән сорналған ошондай байрам саралары уҙҙы.\nМилли кейем көнө байрамының төп өлөшө «Металлург» кинотеатры эргәһендәге «Дуҫлыҡ» скверында ойошторолдо. Һәр кем үҙ милләтенә генә хас баш, өҫ, аяҡ кейемдәре кейгән, этник биҙәүестәр таҡҡан. Үҙенең зауығына ярашлы заманса стилләштерелгән, орнаменттар менән биҙәлгән кейемдәрҙә йәшен дә, олоһон да осратырға була ине.\nМуниципаль район хакимиәте башлығы Андрей Иванюта барыһын да байрам менән ҡотлап: “Был байрам беҙгә, беҙҙең балаларыбыҙға халыҡтар тарихын, традицияларыбыҙҙы белергә ярҙам итә. Күп милләтле республика халҡының татыу, берҙәм һәм дуҫ булып йәшәүе һоҡландыра”, - тине.\nАртабан милли кейемдәр дефилеһы башланды. Белорет картиналар галлереяһы директоры Нина Горбатова XVI-XIX быуаттарҙағы рус халҡының милли кейемдәре эскизина ярашлы тегелгән коллекция менән таныштырҙы. Әйткәндәй, был экспонаттар Рәсәйҙең дәүләт катологына ингән.\nБашҡорт ҡатын-ҡыҙҙарының XIX быуат аҙағы - XX быуат башында кейгән, быуындан-быуынға тапшырыла килеп Шығай ауылында һаҡланған “Тамъян” коллекцияһы менән ошо ырыу вәкилдәре сығыш яһаны.\nУларҙың тәғәйенләнешенә, нисек аталыуына, ниндәй туҡыманан тегелгәненә Шығай ауыл «Тамъян» модель китапханаһы мөдире Ольга Ғәлиуллина аңлатма бирҙе. Унан һуң милли кейем байрамына килеүселәр күргәҙмәләр менән танышты. Ломовка ауылы халҡы “Урыҫ өйө”ндә ата-бабаларының боронғо көнитмеше, милли кейемдәре, аш-һыуы менән таныштырҙы. Ломовка һәм Шығай ауыл клубтары хеҙмәткәрҙәре боланут, тумыртҡабаш (клевер), аҡ сәскә (ромашка), гөлйемеш, һырғанаҡ кеүек шифалы үлән, еләк-емештәрҙең төнәтмәләре менән һыйланы. Үҙ ҡулдары менән эшләгән ҡурсаҡтар, сувенирҙар, сумкалар, биҙәүестәр һәм бәйләнгән, сигелгән баш, өҫ, аяҡ кейемдәрен Зәлиә Солтанова, Светлана Хурамшина, Татьяна Матяш, Светлана Чупракова, Виктория Касанова, Светлана Бояринцева, Лисавета Патрикеева, Фәриҙә Хисамова, Нина Демичева, Наталья Калмыковалар тәҡдим итте. Уларҙы һатып алыу мөмкинлеге лә булды.\nҮҙәкләштерелгән китапханалар системаһы “Милли кейем: Башҡортостан биҙәктәре һәм силуэттары” тип аталған күргәҙмә ҡорғайны. Уны Республиканың милли кейеме тураһындағы китаптар тәшкил итте. Шулай уҡ бында Рәсәй халҡының милли кейемдәре тураһындағы викторина һорауҙарына яуап биреп, үҙеңде һынап ҡарау мөмкинлеге булды. Һорауҙарға дөрөҫ яуап биреүселәргә бүләктәр ҙә тапшырылды. Резеда Сайдарованың “Гүзәл” туҡымалар салоны ҡуйған милли кейемдәр күргәҙмәһе янынан да кеше өҙөлмәне.\nШығай күп тармаҡлы ауыл клубы ҡорған, боронғоса йыһазландырылған тирмә байрамға йәм биреп ултырҙы. Уның алдында Шығай ауыл клубы хеҙмәткәрҙәре, “Елмерҙәк” ансамбле ҡунаҡтарҙы йырлап-бейеп ҡаршы алғас, милли аш-һыуҙан ауыҙ итергә саҡырҙы. Байрам сараһы Үткәл, Шығай, Сосновка, Үҙәнбаш, Хөсәйен һәм башҡа ауылдарҙың мәҙәниәт хеҙмәткәрҙәре, үҙешмәкәр артистар менән берлектә йырлап-бейеп күңел асыуҙар, иҫтәлеккә фотоға төшөүҙәр менән дауам итте.\nМилли кейем ғорурлыҡ тойғоһо уятты\nМилли кейем кѳнѳ районҡалала милләттәр байрамын сағылдырған матур, ҙур сара кеүек үтте.\nБигерәк тә был үҙенсәлекле кѳн район-ҡала мәктәптәрендә киң билдәләнде. Уҡыусылар, уҡытыусылар милли кейемдәрҙә мәктәптә тѳрлѳ саралар үткәрҙе. Милли биҙәктәргә, биҙәүестәргә, һәр милләткә генә хас булған кейемдәргә арналған дәрестәр уҡыусыларҙа ҙур ҡыҙыҡһыныу, үҙ халҡы ѳсѳн ғорурлыҡ тойғоһо уятты.\nҠаланың Яныбай Хамматов исемендәге башҡорт гимназияһында милли кейемдәргә, биҙәүестәргә, башҡорт тарихына, кѳнитмешенә арналған бай йѳкмәткеле дәрестәр үтте, күргәҙмәләр ойошторолдо. Абҙаҡ мәктәбе коллективы ауылдың ағинәйҙәре менән бергә һоҡланғыс байрам үткәрҙе. Мәктәптә башланған сара ауыл урамына күсеп, халыҡты үҙ янына йыйҙы. Йыр-бейеү, таҡмаҡ әйтеш, ағинәйҙәрҙең дәртле тауыштары, милли кейем парады барыһының да күңелен күтәрҙе, әйтеп бирә алмаҫлыҡ хис-тойғо, халҡыбыҙ ѳсѳн ғорурлыҡ уятты. Милли кейем кѳнѳндә бер тѳркѳм уҡытыусылар, уҡыусылар Ирәмәл тауына күтәрелде, Башҡортостан әләмен тотоп һәм милли кейемдә фотоға тѳштѳ.\nТѳрлѳ милләт халҡы йәшәгән Үҙәнбаш ауылы мәктәбендә лә был кѳндѳ бик эстәлекле байрам үтте. Уҡытыусылар, ағинәйҙәр уҡыусыларға милли кейемдәрҙең нисек булырға тейешлеге тураһында һѳйләне, биҙәүестәр менән таныштырҙы. Кейемдәрҙе, яға, түшелдерек һәм башҡа биҙәнеү әйберҙәрен, ҡул эштәрен улар үҙҙәре теккән. Башҡорт милли кейемендә дәрестәр алып барылды. Уҡыусылар ҙа был матур сарала әүҙем ҡатнашты. Башҡорт милли кейемдәре уларға бик оҡшаны. Милли костюм кѳнѳ барлыҡ уҡыусыларҙа ла үҙ милләтенә, уның тарихына, теленә, моңона, бѳгѳнгѳһѳнә ихтирам уятыр, тәрбиә эшендә ҙур йоғонто яһар тип ышанабыҙ.\nҠаланың "Тирмәкәй" балалар баҡсаһында ла сағыу йѳкмәткеле сара үтте. Балалар, тәрбиәселәр милли кейемдәрҙә ихлас фотоға тѳштѳ. Кескәйҙәргә милли кейемдең матурлығы тураһында аңлаттылар. Уны ҡәҙерләп кейергә, һаҡларға кәрәклеген тѳшѳндѳрҙѳләр.\nҺоҡландырҙы "Гүзәл"дең гүзәл ҡыҙҙары!\nМилли кейем кѳнѳ "Гүзәл" туҡымалар салонынан ағылған дәртле башҡорт кѳйҙәре, салондың тышына ҡуйылған милли кейемдәрҙәге һындар, "Милли кейем кѳнѳ" тигән баннер иртә менән үк кешеләрҙең иғтибарын үҙенә тартты. Шул тирәнән үткәндәрҙең күҙен йәмләп, иғтибарын тартып ҡына ҡалманы, бик ҡыҙыҡһынғандары салонға инеп, был сара тураһында һорашып, ололар, йәштәр, кескәй балалар ѳсѳн тегелгән милли костюмдарҙы ҡарап, һоҡланыуҙарын белдереп сыҡты. Тѳрлѳ милли биҙәүестәр, кейемгә заказ биргән кешеләр ҙә байтаҡ булды.\n"Гүзәл" салонының хужабикәһе Резеда Сайдарова һәм уның хеҙмәткәрҙәре һатып алыусыларҙы милли кейемдә хеҙмәтләндерҙе. Бынан тыш, салон янында барыһы ла ихласлап фотоға тѳштѳ. Йәштәр үҙәгенең "Ҡаһарман" хәрби-патриотик клубы етәксеһе Илнур Әхмәтшин дә ошонда тектереп алған костюмында уҡ, ян тотоп фото тѳшѳүселәр менән бергә булды. Күтәренке байрам кәйефе кѳн буйына дауам итте.\nРәсимә СӘЛИХОВА, Сатура МИНҺАЖИТДИНОВА. Нәркәс ВӘЛИУЛЛИНА фотолары.


Балалар баҡсаһында – башҡорт төркөмө » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Аҡмулла » Балалар баҡсаһында – башҡорт төркөмө\nБалалар баҡсаһында – башҡорт төркөмө 13.04.2018 // Аҡмулла\nАта-әсәләрҙең һорауы буйынса Шишмә районындағы “Алкин” шифаханаһы ауылының “Тирмәкәй” балалар баҡсаһында “Ҡурай” башҡорт төркөмө эшләй башланы. Уны асыуға балалар ҙа, ата-әсәләр һәм тәрбиәселәр ҙә етди әҙерләнгән. Төркөмдә башҡорт милли мөйөшө – тирмәнең бер күренеше һынландырылған. Диуарҙарҙың биҙәлеше лә, шәжәрәләр эленеп тороуы ла башҡорт мөхитен йәнләндереүгә ярҙам итә.\nТантаналы көндә кескәйҙәр туған телдә шиғырҙар һөйләне, йырланы һәм дәртләнеп бейене. Ата-әсәләр төркөм асыу тәҡдимен күтәреп алған баҡса мөдире Регина Ринат ҡыҙы Ильясоваға рәхмәт һүҙҙәрен еткерҙе. “Ҡурай” төркөмөнә тәжрибәле тәрбиәсе Зәлифә Фәнил ҡыҙы Вәлиева етәкселек итә.\nЯңы асылған төркөмгә бүләктәр менән Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы Башҡарма комитеты рәйесе Әмир Ишемғолов, ветеран-педагог Мәрйәм Бураҡаева, Өфөнөң 166-сы балалар баҡсаһы мөдире Гөлсара Килдеғолова килде. Шулай уҡ тантанала республиканың Мәғариф министрлығынан, Мәғарифты үҫтереү институтынан, Шишмә районы хакимиәтенең Мәғариф идаралығынан һәм район ҡоролтайынан вәкилдәр ҡатнашты.\n“Алкин” шифаханаһы ауылы – Өфө янындағы “Үҙ йортом” социаль программаһы буйынса төҙөлгән өс ауылдың береһе. Унда йәшәгән халыҡтың яртыһы – башҡорт милләтенән. 2015 йылда файҙаланыуға тапшырылған яңы “Тирмәкәй” балалар баҡсаһында спорт залы, музыка бүлмәләре, рәсем төшөрөү студияһы бар. Бөгөн килеп тулыһынса йыһазландырылған баҡсала башҡорт мөхитенә урын табылыуы иһә айырыуса ҡыуаныслы.\nБалалар баҡсаһы мөдире Регина Ильясова билдәләүенсә, уларға, үҙҙәренең ауылынан тыш, күрше Уҙытамаҡтан, Яңы Михайловканан, Алкин ҡасабаһынан да балаларын йөрөтәләр. Тимәк, дүрт ауыл халҡының бөгөн балалары өсөн башҡортса белем алыуҙы һайлау мөмкинлеге бар. Әйткәндәй, балаларҙы туған телдә тәрбиәләү өсөн хоҡуҡи йәһәттән бер кәртә лә юҡ.\nБөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы Башҡарма комитеты ағзаһы Гөлсара Килдеғолова ата-әсәләрҙән башҡортса тәрбиә биреүҙе һорап яҙылған ғаризалар кәрәк булыуын билдәләне.\n– Әле Өфө ҡалаһының һәр районында башҡорт балалар баҡсаһы йә баҡсала башҡорт төркөмдәре бар. Башҡа балалар ойошмалары ла башҡорт төркөмдәре асырға әҙер. Әммә ата-әсәләргә әүҙем булырға, ойошҡан рәүештә үҙҙәре йөрөгән баҡса мөдиренә ғариза менән мөрәжәғәт итергә кәрәк. Май айында киләһе уҡыу йылына төркөмдәр туплау башлана. Ошо осорҙа йүнәлтмә юллап мәғариф бүлегенә килгәндә, комиссияға теләгегеҙҙе белдерергә кәрәк. Әгәр йәшәгән урынығыҙҙа мөмкинлек бар икән, һеҙҙе әҙер төркөмгә ебәрәләр. Әммә башҡорт балалар баҡсаһы йыраҡ икән, ғариза менән эш итергә кәрәк, — тине ул.\nБелгес әйтеүенсә, башҡорт төркөмө асыуға бәйле ғаризалар иҫәбе аныҡ ҡына билдәләнмәгән. Шулай ҙа ауыл ерендә мөдирҙәр – 12, ҡалала 25 ғариза талап итеүе ихтимал. Закон буйынса иһә өс бала туған телендә белем алырға теләк белдерһә, уларға туған телде түңәрәктә өйрәнеү формаһы булһа ла тәҡдим ителергә тейеш. Рәсәй һәм Башҡортостан Конституцияһында ла был хаҡта асыҡтан-асыҡ яҙылған: һәр кем туған телендә белем алырға хоҡуҡлы.\n“Ҡурай” төркөмөн асыу тантанаһында ҡунаҡтар шулай уҡ был балаларҙың артабан ҡайһы мәктәпкә барасағы һәм унда уларға үҙ телендә белем алырға мөмкинлектәре булыу-булмауы менән ҡыҙыҡһынды. Шишмә районы хакимиәтенең мәғариф идаралығы етәксеһе Сөләймән Ваһапов был мәсьәләне контролгә алырға вәғәҙә бирҙе.\nБөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы Башҡарма комитеты йыл башында башҡорт балалар баҡсаһы йәки балалар баҡсаһында башҡорт төркөмө асыуға өлгәшкән инициативалы ата-әсәләргә Өфөләге Республика халыҡ медицинаһы һәм апитерапия үҙәгендә дауаланыуға сертификат бүләк итеүе тураһында ла иғлан иткәйне. Был акцияны тәүгеләрҙән күтәреп алған һәм, урындағы мәғариф етәкселәренә мөрәжәғәт итеп, төркөм асыуға өлгәшкән ата-әсәләргә Ҡоролтай рәйесе Әмир Ишемғолов сертификат ҡына түгел, “Ҡурай” тәрбиәләнеүселәре өсөн бихисап уйынсыҡтар ҙа тапшырҙы.\nӘйткәндәй, ошо уҡ акция нигеҙендә тиҙҙән Йылайыр районы үҙәгендә лә башҡорт төркөмө асыла. Ә һеҙ, хөрмәтле йәмәғәт, балаларығыҙ баҡсала башҡорт телендә белем алһын өсөн ғариза яҙҙығыҙмы? Барыһы ла – һеҙҙең ихтыярҙа. Әүҙемерәк булайыҡ! Башҡортостанда балалар баҡсаһында башҡорт төркөмө асыу байрам түгел, ғәҙәти ғәмәл булырға тейеш!\nАвтор: А. ШӘРӘФЕТДИНОВА.


Рәсәй сәйәси партиялары штабтарында ла берҙәм тауыш биреү көнөнә әүҙем әҙерлек бара\nКПРФ тың төбәк бүексәһендә агитация материалдары барлана. Кандидаттар киң мәғлүмәт сараларында сығыш яһарға һәм һайлаусылар менән осрашыуҙарға әҙерләнә.\nЮрий Беляков, «Рәсәй федерацияһы коммунистар партияһы» сәйәси фирҡәһенең башҡортостан төбәк бүлексәһенең юридик һорауҙар буйынса секретары: «Бер мандатлы округтарҙан алты, ҡала һәм район советтары буйынса 557 кандидат текрәлде.Шул иҫәптән Өфө ҡала советына 25 кеше. Штабта кандидаттарҙы ҡабул итәбеҙ. Документтар йыйыу, листовкалар таратыу буйынса аңлатма эштәре алып барыла. Дәүләт Думаһына һайланасаҡ депутаттар киң мәғлүмәт сараларында сығыш яһарға әҙерләнә».\nРәсәй йәшелдәр партияһында ла әле агитация эшмәкәрлеге башланып тора. Партия ағзалары баннерҙар элә, тауыш биреүселәр менән осраша.Сәйәси фирҡә кандидаттары Дәүләт Думаһына һәм урындағы үҙидаралыҡтарҙың вәкәләтле органдарына һайлауҙа ҡатнаша.\nРәсәй Либерал демократ партияһының төбәк бүлексәһендә 342 кандидат теркәлгән. Улар Башҡортостандың барлыҡ райондарында эшмәкәрлек алып бара. Әле агитация матераилдары баҫмаға әҙерләнә. «Тура диалог» акцияһына старт бирелгән. Тауыш биреүселәр менән осрашыуҙар үтә.


Өфө трикотаж фабрикаһында бөтә донъя кимәлендәге продукция сығарасаҡтар // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nӨфө трикотаж фабрикаһында бөтә донъя кимәлендәге продукция сығарасаҡтар\n16:04, 13 января 2011 Иҡтисад\nӨфө трикотаж фабрикаһы өсөн яңы йыл глобаль үҙгәрештәрҙән башланды. Бында производство корпусында Германияның Stoll фирмаһының унынсы класлы яңы ун ике бәйләү машинаһы урынлаштырыла.\nЯңы ҡорамал элеккеләренән ептәрҙе ишеүҙә киңерәк мөмкинлектәргә эйә булыуы менән айырылып тора. Бында етештерелгән юғары сифатлы, төрлө нәфис биҙәкле туҡыма Италияның Calvin Klein һәм Chanel фирмалары трикотажынан һис тә ҡалышмаясаҡ.\n— Яңы ҡорамалды индереү етештереүҙе ике тапҡырға тиерлек арттырырға мөмкинлек бирәсәк, — ти «Өфө трикотаж фабрикаһы» асыҡ акционерҙар йәмғиәте производство етәксеһе Лилиә Ҡәйүмова. – Тимәк, беҙ продукциябыҙ ассортиментын да ярайһы уҡ киңәйтәсәкбеҙ.\nБынан тыш, Өфө трикотаж фабрикаһында яңы эш урындары барлыҡҡа киләсәк. Тегенселәр һәм бәйләүселәр йыя башланылар ҙа инде.


Стәрлетамаҡта ысын башҡорт балын һатып алырға мөмкин булған ҡушымта әҙерләгәндәр // Иҡтисад | новости башинформ.рф\n15:29, 27 июля 2020 Иҡтисад\nПлатформала Башҡортостандың экологик яҡтан таҙа урындарында умарталыҡ тотҡан умартасылар ғына теркәлә ала. Әле сервиста алты райондан: Бөрйәндән, Ғафуриҙан, Иглиндән, Ишембайҙан, Күгәрсендән, Мәләүездән умартасылар теркәлгән. Ҡушымтала умартасының видеовизиткаһын ҡарарға һәм уның продукцияһы менән танышырға була. Продукцияны тәмләп ҡарау өсөн «Тәм палитраһы» палеткаһына заказ биреү мөмкинлеге бар. Ҡушымта һатып алыусы менән курьер хеҙмәттәре араһында бәйләнеш булдыра – заказды өйгә килтереп бирәләр.\n«Башҡорт бал ҡорто»н Play Market, App Store ҡушымталары магазиндарында, башкорт.рф сайтында күсереп алырға була.\nТеги: башҡорт балы, мобиль ҡушымта


Күптән түгел Нәби ауылында йәшәүсе Хәмдиә Һатыбаловаларҙың ғаиләһенә улы Салауат хеҙмәт иткән Тольятти ҡалаһы тарафтарынан ҡыуаныслы хәбәр килде.\nКүптән түгел Нәби ауылында йәшәүсе Хәмдиә Һатыбаловаларҙың ғаиләһенә улы Салауат хеҙмәт иткән Тольятти ҡалаһы тарафтарынан ҡыуаныслы хәбәр килде. Махсус тәғәйәнләнешле йүнәлеш буйынса килешеү төҙөп хеҙмәт итеүсе улдары Сүриә республикаһында хәрби операцияларҙа уңышлы ҡатнаша һәм миҙал менән бүләкләнә. Сентябрь айында ғына Салауат II дәрәжә “Хәрби ҡыйыулыҡ өсөн” миҙалына эйә булғайны. Үткән йылда ул “Пальмираны азат иткән өсөн” миҙалы менән бүләкләнде.\nНәби мәктәбенең 9-сы синыфын тамамлағас, күңеле менән спортҡа тартылған Салауат Белорет педагогия колледжының физкультура бүлегендә белем ала. Тыуған мәктәбендә ике ай ғына эшләп өлгөргән егеткә армия сафына алынырға сират етә. Хеҙмәт ваҡыты тулғас, хәрби тормошто үҙ итеп өлгөргән һалдат 3 йылға контракт нигеҙендә хеҙмәт итергә ҡала. Ошо уҡ йылда Екатеринбург ҡалаһында үткәрелгән Еңеү парадында ҡатнашып, тәүге миҙалын ала. Дағстанда хәрби операцияларҙа ҡатнашҡаны өсөн дә бүләкләнә.\nҠайҙа йөрөһә лә һынатмай Салауат. 10 йәшенән генә атайҙан ҡалып, ҡәҙерле әсәһенә, ике апайына терәк-таяныс булып ауыл тормошонда сынығып үҫкән бит ул.\nКонтракт буйынса хеҙмәт итеү ваҡыты тулғас, Өфөлә һаҡ хеҙмәтендә эшләп ала, әммә күңеле һаман хәрби тормошҡа тартыла. Ярты йыл эшләгәндән һуң, яңынан үҙ теләге менән үҙенең хәрби часенә хеҙмәт итергә китә. Ошонан алып Салауат Факил улы тырышлығы, белеме, физик әҙерлеге, тәжрибәһе өсөн тик маҡтау һүҙҙәренә генә лайыҡ булып, яҡындарын ҡыуандыра. Хәрби операцияларҙан хафаланып көтөп алыусы ғаиләһе лә һәр саҡ үҙе менән. Иглин районы һылыуы Әлфирә менән баһадирҙай ул үҫтерәләр. Салауатҡа киләсәктә лә ныҡышмалылыҡ, яңынан-яңы уңыштар, ғаилә бәхете, күңел бөтөнлөгө, именлек-һаулыҡ теләйбеҙ.\nЫшанысыбыҙҙы аҡлаған өсөн рәхмәтлебеҙ Салауатыбыҙға. Яңғыҙы ошондай тәүфиҡлы, намыҫлы ул үҫтергәне өсөн Хәмдиә апайға афарин!


Янғын иҫкәрткестәр урынлаштырыла\n24 Май 2019, 13:23\nБурҙан ҡала, уттан ҡалмай, тигәндәй, хәүефһеҙлек сараларын күрмәгәндә күҙ асып йомған арала бар мөлкәтең юҡҡа сығырға ла мөмкин. Улай ғына булһа ярай ҙа, янғындар эсендә кешеләрҙең, бигерәк тә сабыйҙарҙың, ғүмере өҙөлөүе бик тә аяныслы. Ошондай күңелһеҙ эҙемтәләрҙе булдырмауҙы иҫтә тотоп, республика Хөкүмәте ҡарары нигеҙендә күмәк балалы, имен булмаған ғаиләләрҙең, өлкән йәштәгеләрҙең өйҙәре-нә янғынды иҫкәртеүсе ҡоролма урынлаштырыу эше дауам итте.\nБилдәле булыуынса, был ҡоролмалар йорттоң түшәменә ҡуйыла, янғын сыҡҡан осраҡта бинала барлыҡҡа килгән төтөн өҫкә күтәрелеп, ҡоролмаға эләгә һәм хатта йоҡлап ятҡан кешене лә уятырлыҡ көслө тауыш сығара.\nБылтыр республикала янғын сигнализацияларын 2018 йылда сабыйҙары тыуған ғаиләләрҙең йорттарына урынлаштырыу башланғайны. Районыбыҙҙың барлыҡ ауыл биләмәләре лә был акцияға ҡушылды. Район хакимиәтенең Граждандар оборонаһы, халыҡты һәм биләмәләрҙе ғәҙәттән тыш хәлдәрҙән һаҡлау бу-йынса баш белгесе Вадим Шакиров әйтеүенсә, ра-йонда был эш 2017 йылдан уҙғарыла килә һәм ике йылда йәмғеһе 1208 дана янғын иҫкәртеү ҡоролмаһы урынлаштырылған.\nКрасноусол ауыл биләмәһендә былтыр 139 бала донъяға килгән һәм биләмә хеҙмәткәрҙәре 74-се янғын часы янғын һүндереүселәре менән берлектә тап ошо яңы тыуған сабыйлы йорттарға иҫкәртеү ҡоролмалары таратып сыҡты. Был үтә лә мөһим эш быйыл да дауам итә.


Ҡаҙағстанда Башҡортостан Автономияһының 100 йыллығына арналған саралар үтте. Башҡортостан делегацияһын, Рәсәйҙең, Башҡортостандың халыҡ артисы Хөрмәтулла Үтәшев етәкләне. Был сәфәр тураһында Хөрмәтулла Ғаззали улы түбәндәгеләрҙе һөйләне:\n«Башҡортостан Автономияһының 100 йыллығы уңайынан ойошторолған сәфәрҙең тәүге көнөндә Ҡаҙағстандың баш ҡалаһы Нурсолтанда төбәк башҡорттары түңәрәк өҫтәлгә йыйылды. Ул йыйында урындағы башҡорттарҙың эшмәкәрлектәре, пландары, милли рухты үҫтереү, телде һаҡлау хаҡында асыҡтан — асыҡ һөйләшеүҙәр булды. Сарала Рәсәйҙән дә ҡатнашыусылар булды.\nӘ икенсе көндө ҡала уртаһында урынлашҡан «Жетысу» паркында Учалы филармонияһы артистары ҡатнашлығында «Йыйын» байрамы үтте. Урындағы башҡорттар ҙа әүҙемлек күрһәтте, уларҙың ғәиләләре менән байрамда ҡатнашыуы күңелдәрҙә йылы хис-тойғолар ҡалдырҙы». Шайморатов-генералдың тыуыуына 120 тулыуға арналған флэшмобта филармония артистары, делегация вәкилдәре һәм урындағы ҡоролтай ағзалары ҡатнашты.


Баймаҡ ерендә һаулыҡ һаҡлау хеҙмәте ойошторолоуға 100 йыл\nТөбәк биләмәләрендә тәүге медицина учреждениеһы 19-сы быуаттың 70-се йылдары аҙағында барлыҡҡа килһә, бер быуат элек Баймаҡтың алтын баҡыр заводында асылған участок бөгөнгө һаулыҡ һаҡлау системаһына нигеҙ һалған. Тәүге табип Ырымбур өлкәһенән ебәрелә. Ә бөгөнгө көндә ҡала һәм район халҡын барлығы 71 медицина һауыҡтырыу учреждениеһы хеҙмәтләндерә.\nБер быуат эсендә йыйылған тарихи материалдар ғына түгел, ә кеше һаулығы һағында башҡарылған эштәрҙең ни тиклем әһәмиәтле булыуын иҫәпкә алып был сараға әҙерлек медицина музейын ойоштороуҙан башланғайны. Бер бәләкәй генә заводтан башланған медицина участогынын бөгөн ҙур медицина учреждениеһы кимәленә етеүе, ошо йылдар эсендә ябай сирҙәрҙе дауалауҙан алып әлеге ҡатмарлы операцияларҙы үткәреү барыһы ла Баймактың медицина тарихына алтын хәрефтәр менән яҙылған. Был көньяҡ райондарҙың медицина тарихында ла тәүге музей булып иҫәпләнде.\nӘлбитә эшселәр ҡасабаһында тәүге медицина ярҙамын күрһәтеү Баймаҡтың бөгөнгө механика һәм ҡойоу заводынан башланған. Әле лә ҡалалағы иң ҡеүәтле предприятиеларҙың береһендә медицина, социаль программалар үҙ актуаллеген юғалтмаған. Бында элеккесә сәләмәтлек участогы бар, унда төрлө белгестәрҙең эшләүе завод эшселәрен беренсе медицина ярҙамынан айырмай.\nБаймаҡ һаулыҡ һаҡлау системаһында 98 табиб эшләй. Уларҙың 9-ҙы Рәсәй һәм Башҡортостандың атҡаҙанған табибы исемен йөрөтә. Көньяҡ райондарҙың үҙәктән алыҫ булыуы бында белгестәрҙең яҡшыһын, ә медицина ярҙамынын юғары кимәлдә булыуын талап итә. Бөтә ерҙәге кеүек кәрәкле кадрҙар проблемаһы, алдынғы медицина технологиялары менән тәьминиәт Баймаҡты ла урап үтмәй. Һунғы йылдарҙағы ҡаҙаныштарға килгәндә, «Глонасс» системаһын индереү, телемедицина технологияһын үҙләштереү, компьютер томографияһын ҡуйыу, ҡайтанан яңы бүлектәр асыу ошоларға инә.


Баш ҡала мәктәптәрендә сығарылыш уҡыусыларының Яҙғы балын уҙғарыу көнө билдәле булды // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\n9:58, 21 апреля 2017 Йәмғиәт\nБаш ҡала мәктәптәрендә сығарылыш уҡыусыларының Яҙғы балын уҙғарыу көнө билдәле булды Фото: Олег Яровиков\nШәмбе, 20 майҙа, баш ҡала мәктәптәрендә матур йолаға әүерелгән Яҙғы бал байрамы үтә. Был көндө Өфөләге бөтә 11-се класс уҡыусылары ҡала үҙәгендә йыйыла.\nСара барышында байрам ҡунаҡтары «Сығарылыш уҡыусыларының аллеяһы» менән таныша аласаҡ. Унда мәктәп уҡыусылары һайлаған һөнәрҙәр тураһында мәғлүмәт урынлаштырылған. Шунда уҡ бейеү коллективтары һәм студиялар үҙҙәренең һәләттәрен күрһәтәсәк, шулай уҡ тамашасыларҙы төрлө стилдә һәм йүнәлештә бейергә өйрәтәсәк.\nСығарылыш уҡыусылары Яҙғы балда полонез, мәктәп вальсы, бранль, әйлән-бәйлән, рок-н-рол һәм флешданс башҡарасаҡ. Был ҙур сараға ата-әсәләр, уҡытыусылар һәм өфөләр тамаша ҡыласаҡ.\nӨфө хакимиәтенең матбуғат хеҙмәтендә хәбәр итеүҙәренсә, биш йыл эсендә унда 40 мең самаһы 11-се класс уҡыусыһы ҡатнашҡан.\nБыйыл Яҙғы бал Өфөнән тыш, Стәрлетамаҡта, Салауатта, Ишембайҙа, Нефтекамала, Ағиҙелдә, Октябрьскийҙа, Благовещенда, Ырымбурҙа һәм Орскиҙа үтә.\nСара Пушкин һәм Ленин урамдарында, Совет майҙанында төшкө сәғәт 1-ҙә башлана һәм киске 5-се яртыға тиклем дауам итә.\nТеги: сығарылыш уҡыусылары,яҙғы бал


Өфө халыҡ-ара спорт үҙәгенә әүрелә | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n12 сентября 2016 — 15:36 ГТРК «Башкортостан»\nӨфө халыҡ-ара спорт үҙәгенә әүрелә.\nБаш ҡалала икенсе йыл рәттән халыҡ-ара марафон үтте. Ҡатнашыусылар „Динамо„ стадионы алдынан старт алды. Спорт яратыусылар хаҡында тулыраҡ хәбәрсебеҙ Гүзәл Ишкинина репортажында. Стәрлетамаҡ ҡалаһынан килгән Филүс Исмәғилев сарала беренсе тапҡыр ҡатнаша. Бында үҙемдең мөмкинлектәремде һынап ҡараға, һәм әлбиттә ыңғай энергия туплар өсөн килдем, ти егет. Быйыл марафонда өс меңгә яҡын кеше ҡатнашты. Сарала ҡатнашыу өсөн быйыл хатта Сингапурҙан да килгәндәр. Өфө үҙендә 15 дәүләт, 150-нән ашыу ҡала һәм 30 төбәк спортсыларын тупланы. Көнө буйына туҡтауһыҙ ҡойған ямғыр иһә, улар өсөн үҙенә күрә бер һынауға әйләнде. Екатеринбург ҡалаһынан Алексей Никонуров һәм ҡатын-ҡыҙҙар араһынан паралимпия чемпионы Елена Паутова яуланы. Улар 40 меңлек сертификат һәм граммоталар менән бүләкләнде.


Фәймә Мәжитова | «Ашҡаҙар» радиоhы сайты Аудио ағым: http://player.bonus-tv.ru:8090/radio1.mp3\nФәймә Мәжитова – мөхәррир, Башҡортостандың атҡаҙанған матбуғат һәм киң мәғлүмәт саралары хеҙмәткәре, БР Ер һәм мөлкәт мөнәсәбәттәре министрлығының Почет грамотаһы менән бүләкләнгән.\nКөйөргәҙе районы, Ялсыҡай ауылы.\n2010 йыл, август.\nБашҡортостан радиоһы, ТВ, балалар газетаһы.\nЯҡшы кино, тапшырыу ҡарау(тыңлау), һәйбәт китап(мәҡәлә) уҡыу. Урман, ялан-ҡырҙар ҡыҙырыу, һис юҡта, Өфөләге Салауат Юлаев һәйкәле тирәһендә, парктарҙа һәм тәбиғәткә, иркенлеккә яҡын шундай башҡа урындарҙа булыу.\nЕр еләгенән ләүәш, йүкә балы, ҡара шоколад, ҡәһүә.\nӘ.Әминев, Г.Ғиззәтуллина әҫәрҙәре, К.Эдвардстың «Дочь хранителя тайны» романы.\n«Йәйәүле Мәхмүт» спектакле (баш ролде О.Ханов башҡарыуында), «Юнона и Авось» рок-операһы(Н.Караченцев ҡатнашлығында). Фильмдар: «Когда деревья были большими», «Соммерсби».\nР.Ғарипов көндәлектәрендәге йәш шағир, «Начало» фильмында И.Чурикова героиняһы.\nБашҡорт халыҡ йырҙары «Зөбәйҙә» , «Бейеш» «Томан», Н.Дауытов – Т.Ҡарамышева «Күҙ нурым». «Овод» һәм «Берегись автомобиля» кинофильмдарынан музыка.\nВаҡытты тойоп йәшәү, үҙеңде аңлай белеү.\nТәүге тапҡыр эфирға сығыу.\nҺүҙе эшенән айырылмау, эске мәҙәниәт, кеше булыу таланты, үҙен һәм бүтәндәрҙе дөрөҫ баһалау, ҡыйыулыҡ.\nФотоға төшөрөү, батик ысулын өйрәнеү, Интернет мөмкинлектәренә ныҡлы төшөнөү.\nКемде заман геройы тип иҫәпләйһегеҙ, кем менән «Ашҡаҙар»ҙа осрашырға теләйһегеҙ – хәбәр итегеҙ, темалар тәҡдим итегеҙ. Алып барыусыларға теләк, тәнҡит, тәҡдимдәр еткерегеҙ.


Хәбәрҙәр: Брюсселдә ЕС саммиты: парник газдарын бүлеп сығарыу 40 процентҡа кәметеләсәк.\nБрюсселдә ЕС саммиты: парник газдарын бүлеп сығарыу 40 процентҡа кәметеләсәк.\nЕвроберләшмә 2030 йылға парник газдарын бүлеп сығарыуҙы 40 процентҡа кәметергә һәм ЕС сарыф иткән бөтә энергияның ҡайтанан тергеҙелгән өлөшөн 27 % кимәленә еткерергә тейеш. Был турала Европа советы рәйесе Херман Ван Ромпёй Брюсселдәге ЕС саммитында белдерҙе:\n“Еңел булманы, һис тә еңел булманы, әммә беҙ ғәҙел ҡарар сығара алдыҡ. Ул Европаны климат һәм энергетика мәсьәләләре буйынса амбициоз, әммә иҡтисади эффектив юлға төшөрә. Климаттың үҙгәреүе- кешелек алдында торған иң ҙур проблемаларҙың береһе. Асылда һүҙ кешелекте һаҡлау хаҡында бара. Был оҙайлы сәйәсәт өлгөһө.”\nЕвропаның Йәшелдәр фирҡәһе президенты Филипп Ламберт саммитта ҡабул ителгән ҡарарҙы хупланы:\n“Европа ҡайтанан тергеҙелгән эффектив энергетика буйынса үҙ алдына амбициоз һәм аныҡ маҡсат ҡуя икән, ул мотлаҡ эшләнергә тейеш булғанлыҡтан, инвестицияларға ла стимул бирә.”\nЕвроберләшмә энергия һаҡлау технологияларын индереү һәм берҙәм энергетика баҙарын булдырыу иҫәбенә, иҡтисадтың эффективлығын үҫтереп, энергия йәһәтенән бойондороҡһоҙлоҡҡа ынтыласаҡ.\nБрюсселдән Euronews хәбәрсеһе былай ти:\n“Дәүләт һәм хөкүмәт башлыҡтары, финанс ярҙамы тураһындағы ҡарарҙы икенсе көнгә ҡалдырып, гуманитар ярҙам мәсьәләләре буйынса яңы еврокомиссар Кристос Стилианидесты Эбола биҙгәге буйынса көрәш координаторы итеп тә тәғәйенләне. Шул саҡта еврозонаны иҡтисади тергеҙеү стратегияһы ла ҡараласаҡ.”


Өфө Рәсәйҙең иң эре ҡалалары араһында тормош сифаты буйынса һигеҙенсе урынды биләй // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nӨфө Рәсәйҙең иң эре ҡалалары араһында тормош сифаты буйынса һигеҙенсе урынды биләй\n11:50, 31 октября 2014 Йәмғиәт\nӨФӨ, 2014 йыл, 31 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Әлим Фәйезов/.\n«Урбаника» территориаль планлаштырыу институтының 2013 йыл йомғаҡтары буйынса төҙөгән, Рәсәйҙең иң эре йөҙ ҡалаһы интеграль рейтингында Башҡортостандың баш ҡалаһы һигеҙенсе урынға күтәрелде. Былтыр ошо уҡ рейтингта Өфө туғыҙынсы урынды биләй ине, тип хәбәр иттеләр ҡала мэрияһында.\nРейтингтың тәүге унлығына шулай уҡ Нижневартовск, Төмән, Сочи, Екатеринбург, Краснодар, Көньяҡ Сахалин һәм Белгород инә. Мәскәү – 25-се, Санкт-Петербург – 20-се урындарҙа урынлашҡан. Силәбе 39-сы баҫҡысты биләй. Сургут рейтингтың лидеры булып тора.\nШулай итеп, Өфө «Урбаника» рейтингында юғары һөҙөмтәләрҙе тотороҡло һаҡлап ҡала һәм лидерлыҡтары юғары тормош кимәле һәм ҡала мөхите сифаты менән бәйле булған ҡалаларҙың тәүге унлығына инә. Шул уҡ ваҡытта, йылдан-йыл үҙ һөҙөмтәләрен яҡшыртыусы, Рәсәйҙең башҡа миллионлы ҡалаларының уңыштары ҡыуандыра. Был ҡалалар араһында ғәҙел көнәркәшлек көрәше өсөн тәүшарттар булдыра.\n— Һәр кешегә эштә, ялда, спорт менән шөғөлләнеүҙә, күңел асыуҙа үҙ ихтыяждарын ҡәнәғәтләндерергә мөмкинлек биреүсе, халыҡтың бөтә категориялары өсөн уңайлы, дуҫтарса ҡала мөхите булдырыуға республиканың баш ҡалаһында ҙур иғтибар бүленә. Рейтингтағы юғары позициялар һайланған юлдың һәм ҡабул ителгән ҡарарҙарҙың дөрөҫлөгөн дәлилләй. Был йүнәлештәге эш дауам ителәсәк, — тип билдәләнеләр ҡала хакимиәтендә.\nҠалаларҙың интеграль рейтингы дүртенсе йыл рәттән төҙөлә. Тикшереүҙең маҡсаты – илдә «хаҡ» һәм «сифат» күрһәткестәре нисбәтендә йәшәргә иң ҡулайлы ҙур ҡаланы табыу. Ул ҡаланың йәшәргә йәлеп итеүсәнлеген күтәреү буйынса үткәрелгән сәйәсәт һөҙөмтәлелеген сағыштырып баһаларға мөмкинлек бирә.\nТеги: рейтингтар,тормош сифаты


Бөгөн Рәсәйҙең граждандар оборонаһы ойоштороллоуға 82 йыл тулды\nШул айҡанлы илдә ҙур саралар уҙғарылды.\nИлдең хәүефһеҙлеген тәьмин итеү буйынса барлыҡҡа килгән граждандар оборонаһының әһәмиәте бөгөн дә көнүҙәк. Уның төп бурыстарының береһе- халыҡтың именлеген тәьмин итеү. Шуның өсөн дә был йәһәттән һәр кем мәғлүмәтле булырға тейеш. Хәүефле осраҡтарҙа граждандар оборонаһы халыҡҡа эвакуация уҙғарып, ҡотҡарыу һәм хәүефһеҙлек булдырыу эштәре алып бара. Бөгөнгө күнекмәләр ҙә практик һәм теоретик бүлектәрҙән торҙо. Уҡытыу барышында халыҡты ғәҙәттән тыш хәл тураһында иҫкәртеү системаһы тикшерелде.


29 Декабрь 2018, 10:04\nТөпкөлдөң төпкөлөнөң иң түрендәге ауылға ҡунаҡҡа саҡырҙылар. “Ул ергә барып етеү үҙе бер оло бәлә икән”, тип ҡатыным ҡайта-ҡайта тыҡып ҡолаҡ итен ашағас сәхәрҙән һуң алдан хәстәрләгән күстәнәстәребеҙҙе алып сәфәргә йыйындыҡ.\nТөпкөлдөң төпкөлөнөң иң түрендәге ауылға ҡунаҡҡа саҡырҙылар. “Ул ергә барып етеү үҙе бер оло бәлә икән”, тип ҡатыным ҡайта-ҡайта тыҡып ҡолаҡ итен ашағас сәхәрҙән һуң алдан хәстәрләгән күстәнәстәребеҙҙе алып сәфәргә йыйындыҡ. 30-40 саҡрым ара үткәс асфальт ярым емерек, инмәле лә сыҡмалы ҡырсын юлға төштө, ә ул бара-тора урман эсенән барған, биленә һуҡҡан йыландай унда-бында ташланып борғаланған ат һуҡмағына барып ялғанды. Осо-ҡырыйы күренмәгән, күренергә лә йыйынмаған йәһәннәм төпкөлөнә китеп барабыҙ төҫлө. Бәрелә-һуғыла арытты, арытҡас байрам кәйефе лә һиҙелеп һүрәнләнде. Гөнаһ шомлоғона ҡаршы: “ Башҡа йүнлерәк урын тапмағандармы былар, ҡуйсы, унда ла йәшәр икән кеше, әлеге мәлдә яталарҙыр шунда, ҡышҡы йоҡоға талған айыу ише өңдәренә боҫоп” тигәнерәк шөбһәгә лә ҡалдым һелкенә торғас. Бына ниһайәт алдыбыҙҙа ер аҫтынан ҡалҡҡандай урман аҡланына һыйынған теге ауыл пәйҙә булды. Ыҡсым, йыйнаҡ, емерелеп, сәселеп ятҡан хужалыҡ ҡаралтыһын күрмәҫһең, өйҙәре ҡурсаҡтай күркәм, сағыу төҫкә шалланған ҡапҡалар һәр береһе инеп сығырға саҡырып шарран асылғандар. Хужалар урам уртаһына уҡ сығып, ҡосаҡлап, күптән танышып, ғүмер баҡый аралашып йәшәгән яҡын кешеләрҙәй хәл-әхүәл белешеп, донъяуи хәбәрҙәрен һөйләп ҡаршы алдылар. Араҡы-хәмерҙең тамсыһы ла алдыбыҙға тамып тапламаған, айыҡ, мәғәнәле, күркәм, һый-ниғмәттәрҙән һығылған ҙур табын башланды. Баянын ҡосаҡлап килеп ингән ҡаҡса ғына ир кис буйы инәлтмәй-ялынтмай йырланы ла йырланы. Йырланы тип әйтеү аҙҙыр, уның йөрәк түренән, күңел ҡәлғәһенән килгән үҙенсәлекле тауышы һәммәбеҙҙе арбаны, әсир итте. Була бит халыҡ әртисе түгел, халыҡ йырсылары! Уның башҡарыуындағы халыҡ йырҙары тәнебеҙгә һеңде, йәнебеҙҙе тетрәтте, булмышыбыҙҙы биләне. Шул моңдан ҡанатланып, хужаларҙың балыуан ҡунаҡсыллығынан ирәмһеп, татлы һыйҙың шауҡымына иҙерәп, бик һирәк тәтегән ошондай нурлы-йылылыҡтан шыпа ла айырылғыбыҙ килмәй хуш аяғынан һуң ығышып ҡына төйнәнгәйнек, бая йонсотҡан, әле килеп бишектәй наҙлы бәүеткән өҙәрем тарафтан ҡайтып төшкәнебеҙҙе һиҙмәгәнбеҙ ҙә. Бар икән әле ерҙә матурлыҡ, шөкөр, бар икән!\nУйға ҡалып ултырам: ихласлыҡ, йыр-моң, халҡыбыҙҙың күркәм ғөрөф-ғәҙәттәре, ҡот-бәрәкәт, кеше ҡулы теймәгән саф тәбиғилек, хәҙер килеп замана ығы-зығыһы, шау-шыуынан, хашшаҡлыҡтарынан өркөп, юҡҡа сыға барған мөғжизә утрауҙарылай, ҡәҙере, бәҫе кәмегән мәңгелек ҡиммәттәрҙәй ер сигенә ҡаса, сигенә бара микән әллә?


13 июль — Башҡорт Википедияһы\n13 июль — григориан стиле буйынса йылдың 194-се (кәбисә йылында 195-се) көнө. Йыл аҙағына тиклем 171 көн ҡала.\n13 июль Викимилектә\nАҠШ, Теннесси: Натан Форрест көнө.\nЧерногория: Дәүләт көнө.\nЯпония: Бон байрамы.\nҠаҙағстан: Милли именлек органдары хеҙмәткәрҙәре көнө.\n1830: Рәсәй императоры Николай I хәҙерге Н. Э. Бауман исемендәге Мәскәү дәүләт техник университетына нигеҙ һалған «Һөнәри уҡыу йорто тураһындағы Положение»ны раҫлай.\n1885: Амстердамда Голландияның Милли музейы асыла.\n1930: Уругвайҙа футбол буйынса беренсе донъя чемпионаты башлана.\n1955: Мәскәүҙә «Иностранная литература» журналының тәүге һаны донъя күрә.\n1961: Күмертау ҡалаһында 9-сы урта мәктәп асыла.\n1990: Рәсәй Федерацияһының Үҙәк банкы ойошторола.\nДәүләтбаев Тәлғәт Шаһимәрҙән улы (1925—2017), СССР-ҙың партия һәм дәүләт эшмәкәре, ғалим-нефтсе, йәмәғәтсе. Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы. 1966 йылдан КПСС-тың Башҡортостан өлкә комитетының бүлек мөдире, 1972 йылдан Профсоюздарҙың Башҡортостан өлкә советы рәйесе. 1982—1986 йылдарҙа Башҡорт АССР-ының Кинофикация буйынса дәүләт комитеты рәйесе. Техник фәндәр кандидаты (1955). Башҡорт АССР-ының 7—10-сы саҡырылыш Юғары Советы депутаты. 1-се (1945) һәм ике 2-се дәрәжә Ватан һуғышы (1945, 1985), Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ (1976), Халыҡтар Дуҫлығы (1981) һәм «Почёт Билдәһе» (1971) ордендары кавалеры.\nШутов Александр Павлович (1925—27.03.2008), СССР скульпторы. 1968 йылдан СССР Рәссамдар союзы ағзаһы. Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы. Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған рәссамы (1975), СССР Художество академияһының көмөш миҙалы эйәһе (1971).\nКудинова Людмила Петровна (1950), педагогик хеҙмәт ветераны. 1977—2015 йылдарҙа Күмертау ҡалаһының хәҙерге 1-се гимназияһы директоры. Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған уҡытыусыһы, РСФСР-ҙың халыҡ мәғарифы отличнигы.\nАлександров Владимир Глебович (1955), педагогик хеҙмәт ветераны. Өфө ҡалаһының хәҙерге 3-сө гимназияһының элекке уҡытыусыһы. Башҡортостандың атҡаҙанған уҡытыусыһы һәм мәғариф отличнигы.\nВәлиев Данил (1990—25.03.2022), Украиналағы махсус операция барышында һәләк булған хәрби хеҙмәткәр, өлкән механик-водитель, кесе сержант. Генерал Шайморатов ордены кавалеры (2022, үлгәндән һуң). Сығышы менән Нефтекама ҡалаһынан.\nЙәнтүрин Альфред Шәмсун улы (1941), ғалим-инженер-механик. Техник фәндәр докторы (2001). 1984 йылдан Башҡортостан нефть ғилми-тикшеренеү һәм проект институтының өлкән, төп ғилми хеҙмәткәре, 2004 йылдан — «Геофизика» уҡыу-ғилми үҙәгенең төп ғилми хеҙмәткәре, 2014 йылдан Өфө дәүләт нефть техник университеты уҡытыусыһы. Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Благовар районы Яңы Бүләк ауылынан.\nЕфанов Владимир Николаевич (1951), ғалим-электрон техника инженеры. 1973 йылдан Өфө нефть институты һәм Өфө дәүләт нефть техник университеты уҡытыусыһы, шул иҫәптән 1998—2011 йылдарҙа авиация приборҙары эшләү кафедраһы мөдире. Техник фәндәр докторы (1995), профессор (2000). Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған фән эшмәкәре (2002). Сығышы менән хәҙерге Курск өлкәһенең Горчешный районы Түбәнге Борки ауылынан.\nСолтанғәлиев Мирсәйет Хәйҙәрғәли улы (1892—28.01.1940), революционер һәм сәйәси эшмәкәр. Граждандар һуғышында ҡатнашыусы.\nХохряков Виктор Иванович (1913—20.09.1986), СССР-ҙың театр һәм кино актёры, нәфис һүҙ оҫтаһы. СССР-ҙың (1973) һәм РСФСР-ҙың (1965) халыҡ артисы, ике тапҡыр Сталин премияһы лауреаты (1949, 1951). Октябрь Революцияһы (1974), Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ (1983) һәм ике «Почёт Билдәһе» ордены (1945, 1950) кавалеры. Сығышы менән Өфө ҡалаһынан.\nХәмәтдинов Зөфәр Зиятдин улы (1948), музыкант-волторнасы, педагог, юғары мәктәп уҡытыусыһы. Профессор (1997). Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре (1991).\nМелихов Василий Михайлович (13.07.1914—7.07.1990), хеҙмәт алдынғыһы. 1952—1987 йылдарҙа Өфөләге «Востокнефтезаводмонтаж» тресының слесарь‑монтажсылар бригадиры. Социалистик Хеҙмәт Геройы (1966). Сығышы менән хәҙерге Ырымбур өлкәһенең Шарлыҡ районы Богородское ауылынан.\nКилдебәкова Раушания Нәсғетдин ҡыҙы (13.07.1949), ғалим-кардиолог, юғары мәктәп уҡытыусыһы. Медицина фәндәре докторы (2000), профессор (2002). Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған табибы (2001). Сығышы менән Бәләбәй ҡалаһынан.\nСинәғәтуллин Илгиз Мирғәлим улы (13.07.1954), ғалим-педагог, юғары мәктәп уҡытыусыһы. Педагогия фәндәре докторы (1995), профессор (1998). Башҡортостан Республикаһының мәғариф отличнигы (2001), Рәсәй Федерацияһының почётлы юғары һөнәри белем биреү хеҙмәткәре (2004). Сығышы менән Бәләбәй ҡалаһынан.\nМазов Николай Юрьевич (13.07.1969—31.01.2014), спортсы, тренер, юғары мәктәп уҡытусыһы. Философия фәндәре докторы (2009). Грек‑рим көрәше буйынса Рәсәйҙең атҡаҙанған тренеры (2003), СССР‑ҙың спорт мастеры (1991) һәм халыҡ‑ара категориялы судья (1996). Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған физик культура хеҙмәткәре (2008), Рәсәй Федерацияһының физик культура һәм спорт отличнигы (1997). Сығышы менән хәҙерге Кострома өлкәһенең Нея ҡалаһынан.\n13 июлдә тыуғандар\n1665: Кенәз Дмитрий Голицын, Рәсәй империяһының дәүләт эшмәкәре.\n1865: Папюс, Францияның халыҡ табибы, бағыусы.\n1910: Пётр Непорожний, СССР-ҙың дәүләт эшмәкәре, 1962—1985 йылдарҙа илдең энергетика һәм электрификация министры, Ленин премияһы лауреаты.\n1920: Аркадий Адамов, СССР яҙыусыһы, милиция хеҙмәткәрҙәре тураһындағы детективтар авторы.\n1925: Борис Новиков, СССР һәм Рәсәйҙең театр һәм кино актёры, Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы. Рәсәйҙең халыҡ артисы (1994).\n1930: Наоми Шомер, Израиль шағиры, композитор, Иерусалимдың рәсми булмаған гимны авторы.\n1940: Патрик Стюарт, Британияның театр, кино һәм телевидение актёры.\n1944: Эрнё Рубик, Венгрия уйлап табыусыһы, скульптор, архитектура профессоры.\n1948: Эль Казовский, Венгрия рәссамы.\n1950: Леонид Гозман, ғалим-психолог, СССР-ҙың юғары мәктәп уҡытыусыһы, Рәсәй сәйәсмәне. Психология фәндәре кандидаты (1983). «Союз правых сил» йәмәғәт хәрәкәте президенты.\n1985: Гильермо Очоа, Мексика футболсыһы, ил йыйылма командаһы ҡапҡасыһы.\n13 июлдә вафат булғандар\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=13_июль&oldid=1121056 ҡабул ителгән\nПоследний раз редактировалась 3 апрель 2022 в 10:55\nБыл бит һуңғы тапҡыр 10:55 3 апрель 2022 үҙгәртелгән.


2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 January February March April May June July August September October November December\nБыйыл ауыл хужалығы кооперативында һөрөнтө ер өсөн 24,8 мең гектар бүленгән. Сәсеү майҙандары структураһында бөртөклөләр 14,9 мең гектарҙы биләй, көнбағыш – 2 мең гектар, шәкәр сөгөлдөрө – 1 мең гектар, мал аҙығы – 5,4 мең гектар.\n«Базы» хужалығы рәйесе Вадим Соколов әйтеүенсә, бөгөнгә 6,4 мең гектар иген йыйып алынған (дөйөм майҙандың 43 проценты), 32,7 мең тонна ашлыҡ һуғылған. Ғәҙәттәгесә, предприятиела бөртөклөләрҙең уңышы юғары. Мәҫәлән, быйыл ул гектарынан 51,1 центнер тәшкил итә, шул иҫәптән, ужым арышы – 44,8 центнер, ужым бойҙайы – 56 центнер, яҙғы арпа – 51,2 центнер, һоло – 62, 3 центнер, борсаҡ – 33,6 центнер.\nВадим Соколов билдәләүенсә, ужым бойҙайының «Скипетр» сорты рекордлы уңыш бирә, ул хужалыҡ баҫыуҙарында тәүге тапҡыр ике йыл элек сәселгән. Уның уңышы гектарынан 75-80 центнер тәшкил итә. Бынан тыш, агропредприятие ужым игенен сәсә башлаған. Әле ул 4,2 мең гектар майҙанда ултыртылған.\n– Беҙ ужым культуралары: арыш, бойҙай һәм тритикале майҙандарын арттырыу йәһәтенән эште дауам итеүҙе һорайбыҙ. Ужым культураларын культивациялау күҙлегенән республиканың бөтә ҡеүәтен файҙаланмайбыҙ әле, – тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Рөстәм Хәмитов. – Беҙҙә хужалыҡтар төрлө. Эшләргә белмәү һәм теләмәү менән бәйле асыҡтан-асыҡ ҡаршы тороуҙар бар. Һөҙөмтәлә йылдан-йыл ошо хужалыҡтар кәм тигәндә гектарынан 15-20 центнер уңыш алып тыныслана. Ләкин беҙ тынысланмайбыҙ. Барыбер яңыса эшләргә мәжбүр итәсәкбеҙ. Сөнки яҡшы уңыш алыу өсөн бөтә мөмкинлектәр ҙә бар.\n«Базы» ауыл хужалығы етештереү кооперативында 25 мең тонна ашлыҡты һаҡлау өсөн иген ҡабул итеү пункты, бригадаларҙа 75 мең тонна һыйҙырышлы складтар, 15 мең тоннаға иҫәпләнгән силос соҡорҙары бар. Һуңғы өс йылда етештереүсәнлеге сәғәтенә 150 тонна булған өс ашлыҡ киптергес төҙөлгән.\nБыйыл предприятие ҡышҡылыҡҡа мал аҙығы әҙерләү планын арттырып үтәгән.\nРеспублика башлығы әйтеүенсә, бөгөнгә республикала 2,3 миллион тонна ашлыҡ һуғылған. Күпселек хужалыҡтар игенде – сентябрҙә, төньяҡ-көнсығышта - октябрҙә йыйып аласаҡ.\n– 3,5 миллион тонна иген һала алырбыҙ тип ышанам. Әйткәндәй, уңыш яҡшы ғына, – тине Рөстәм Хәмитов. – Республика буйынса гектарынан уртаса уңыш 23 центнер самаһы тәшкил итә. Был – ысын һандар, улар күктән алынмаған, уйлап сығарылмаған. Баҫыуҙарҙағы ошо уңышты йыйып алырға кәрәк. Быйылғы йыл яҡшы һәм имен булыр тип уйлайым, бары тик тырышып эшләргә кәрәк.\nТере журналда блог


Песня «Аҡ ямғырҙар» исполнителя Фаруаз Урманшин. Скачать или слушать онлайн\nПесня «Аҡ ямғырҙар»\nАҡ ямғырҙар үттеме ни,\nКөҙҙәр ҙә еттеме ни?\nТынғы белмәҫ һандуғастар\nСит ерҙәргә киттеме ни?\nАҡ ямғырҙар ҡалды инде\nҮткән ваҡыт даръяһының\nБуй етмәҫ ярҙарында.\nАҡ ямғырҙар бында тиеп\nСаҡырғандай аҡ ҡырҙар.\nАҡ ямғырҙар хыялдарҙа,\nБөгөн яуа аҡ ҡарҙар.


Башҡортостанда «Беҙ сәләмәт тормош яҡлы» акцияһы дауам итә // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nБашҡортостанда «Беҙ сәләмәт тормош яҡлы» акцияһы дауам итә\n9:53, 10 февраля 2012 Йәмғиәт\nБашҡортостандың ҡала һәр райондарында «Беҙ сәләмәт тормош яҡлы» акцияһы сиктәрендә милли көрәш буйынса зона турнирҙары үтәсәк. Сараны ойоштороусы булып Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы Башҡарма комитеты сығыш яһай. Башҡортостандың төньяҡ-көнсығыш райондарында йәштәр араһында сәләмәт тормошто пропагандалау, спортсылар араһында дуҫтарса мөнәсәбәттәрҙе үҫтереү һәм нығытыу, милли спорт төрҙәрен пропагандалау кампанияның төп маҡсаттары булып тора.\n«Башинформ» агентлығына депутат ярҙамсыһы, Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы Башҡарма комитеты ағзаһы Гөлнур Ҡолһарина хәбәр итеүенсә, 14 февралдә Иҫәнғол ауылында Ейәнсура, Йылайыр һәм Хәйбулла райондары араһында көрәш буйынса асыҡ турнир үтәсәк. 18 февралдә бындай ярыштар Баймаҡ, Әбйәлил, Учалы райондары һәм Межгорье ҡалаһы өсөн Учалыла уҙғарыласаҡ. 21 февралдә Белоретта Ватанды һаҡлаусылар көнөнә һәм Белорет ҡалаһына нигеҙ һалыныуға 250 йыл тулыуға арналған Белорет районының асыҡ беренселеге үтәсәк. 25 февралдә Мәләүездә турнир Күгәрсен, Көйөргәҙе, Мәләүез райондары һәм Күмертау ҡалаһы көрәшселәре өсөн ойоштороласаҡ. 1 мартта ярыштар Стәрлебаш ауылында үтәсәк, унда Федоровка, Миәкә, Бишбүләк, Әлшәй, Стәрлетамаҡ, Стәрлебаш райондары һәм Стәрлетамаҡ ҡалаһы батырҙары көс һынашасаҡ.\nҺәр ярышта Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы Башҡарма комитеты исеменән бәйгелә ҡатнашыусы муниципалитет мәктәптәренә көрәш келәмдәре алыуға сертификаттар тапшырыласаҡ.\nБилдәләп үтәйек, акция сиктәрендә Башҡортостандың ҡайһы бер ауыл һәм ҡалаларында милли көрәш буйынса ярыштар үткәрелде лә инде. Бәйгеләрҙә иң көслө батырҙар билдәләнде, ә мәктәптәр көрәш менән шөғөлләнеү өсөн кәрәкле инвентарь алды.\nТеги: сәләмәт тормош, бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы, акциялар


Солоҡсолоҡтоң юҡҡа сығыуы ихтимал\nБөрйән районы халҡы бөрйән тоҡомло ҡырағай бал ҡорттарының йылдан- йыл кәмеүенә борсолоу белдерә. Шуға ла Иҫке Собханғол ауылында махсус лаборатория булдырылған.\nМикроскоп ярҙамында ҡанаттарҙы ҙурайтып ҡарағанда уларҙағы тамырҙар яҡшы күренә. Һәр тоҡомда тамырҙар төрлө формала. Бынан тыш, был тоҡомға ҡараған нескәбилдәрҙең томшоғо 5-6 миллиметрҙан да артмай. Был ҡырағай бөрйән бал ҡортоноң ҡалған тоҡомдарҙан айырмаһы булып тора.\nЛаборатория быйыл йәй генә эш башлаған. Киләһе йыл райондағы бар умартасылар ҙа бында нескәбилдәрҙе тикшертергә тейеш буласаҡ. Сөнки ситтән килгән тоҡомдар, ҡырағай бөрйән ҡорттары менән ҡушылып уларҙың кәмеүенә килтерә. Бал ҡорттары ҡышты сыға алмай, юҡҡа сыға. Проблеманы хәл итеү өсөн был берҙән-бер ысул тигән фекерҙә Бөрйән районының ветеринария станцияһы етәксеһе.\nЛабораторияла шулай уҡ балдың сифаты ла тикшереләсәк. Бының өсөн бар йыһаздар ҙа бар. Ләкин күп ҡоролмалар иҫке. Шуға ла киләһе йыл уларҙы яңыртыу ҡаралған. Ҡырағай бөрйән бал ҡорто урта рус тоҡомоноң бер төрө һанала. Ул күберәк Бөрйән районында ғына осрай, ти белгестәр. Рамдан алынған балға ҡарағанда ҡырағай бал ҡортоноң балында балауыҙ менән һеркә күп. Бынан тыш, уны өлгөргән булғанына юғары баһалана. Билдәле булыуынса, солоҡ балы йылына бер тапҡыр ғына алына. Лаборатория ярҙамында солоҡсолоҡто һаҡлап ҡалырбыҙ, тигән өмөттә бөрйәндәр.


Чатта Теркәлергә Өлкәндәр Өсөн Башҡа Кандель\nӨлкәндәр өлкәндәр өсөн бушлай һәм аноним булып теркәлеү өсөн рази ч ч, бушлай, теркәлеү һәм теркәлеүҙән булмаған. Free Live Chat. Бушлай яңы дуҫтар менән аралашты. Show NEW Cam: hot сайтында танышырға һәм бер cam ч ч chatroulette веник king веб-Камера теркәлгән булһа, һеҙ ҡайҙа матур ҡыҙҙар күрергә мөмкин. Башҡа Chatroulette теркәлгән hot Ҡатын-ҡыҙ сайтҡа өҫтөнлөк бирә. Аноним үҙ йүнәлешен булдырыу, ҡатын-ҡыҙ матур фотоһүрәттәр, сайты, танышыу, бушлай, теркәлмәгән булһа, теркәлеү өсөн башҡа ч өлкәндәр, ҡатын-ҡыҙ милан иғландар, хатта туғандаш йәндәрҙе ҡаршы; ҙур булмаған мәҡәлә аҙағында етәкселеге тураһында һөйләне, нисек файҙаланабыҙ башҡа төрлө сайтта йөкмәү, ҡыҫыу өсөн килгән. Теркәлгән тәьмин итә, ә һуңынан бушлай инә ала. ч һеҙҙең өсөн, бик күп белә. Һәм һеҙ ваҡытты күңелле үткәрергә теләй, һәм бер ниндәй сикләүҙәр ҙә булған. Һеҙ бында түгел, башҡа бушлай йәки чатта теркәлергә яҙырға кәрәк, тип, башҡа теркәлгән документтар бар. Ч танышыу өсөн Беҙ юғары ранг бушлай, өлкәндәр өсөн ҡатын-ҡыҙҙар ир-егеттә эҙләргә иғлан: видео чат теркәү өсөн бушлай таныша өсөн бушлай таныша ч башҡа өлкәндәр араһында теркәлгән ч танышырға була. Сөнки, был видео беҙҙе-беренсе осрашыу шулай уҡ виртуаль һәм эшләүе туранан-тура белем арттырыу мөмкинлеге ваҡыт ч-ч өлкәндәр өсөн булған теркәлгән, һәм шулай һуңғы ун йылда ғына өлкәндәр өсөн үҙ ч. теркәлгән, күсеп печати әйткәндә, өлкәндәр өсөн иң яҡшы сайтында танышырға. Бында, ҡағиҙә булараҡ теркәлергә кәрәк. Йыш ҡына башҡа сайтында теркәлеп бара алмағандарға теркәүҙән ч ч-яңғыҙ, Пезаро-э-Урбина осрашыу, Пезаро-э-Урбина таныштырҙы, таныштырҙы, өлкәндәр өсөн һәм ир-ат көсөн беләм, беләм, ҡатын-ҡыҙ, Монец. ЯБЫУ, егет ҡыҙҙы эҙләп, танышырға, чат, фотоға төшөрөп, Иғлан, эҙләү һәм яҙыу, теркәү теркәлгән бушлай булған башҡа латин ч танышыу сайты түләүһеҙ бушлай. Бушлай инеү өсөн һеҙҙең ч.\nИталияға бушлай онлайн ч ҡала ниндәйҙер өҫтәмә түләүҙәр йәки ч яҙылыу, теркәлеү өсөн етди дуҫлығы булмай, уның инеүҙең ирекле булыуы, чатта теркәлергә мөмкинлек асыла ҡараған, реаль тәҡдим сайтында танышырға урын өлкәндәр өсөн тырыша, итальянса чатта теркәү бушлай булғас, белһәгеҙ, сатнама бушлай, теркәлеү, Кротон итальян ир-егетте эҙләй, Таныша Саранск йорт веб-сайт өсөн өлкәндәр көсөн һәм танышыу иғландары. Флоренция һәм видео-ч, бында өсөн теркәлеү формаһын тултырырға өсөн анкета тултырасаҡ һәм башҡа тиҙ генә теркәү булмаған. Сөнки беҙҙең фекере һәм башҡа бик күп түгел, башҡа ҡыҙ исемдәре таныш профиль чатта теркәлергә. Һәм пароль электрон почта адресын индерергә, Кино Ba н теркәү өсөн ҡулланыла. Һеҙ бында теркәлгән исемдәр менән секунд эсендә, Әгәр телисез икән, прочитать, һәм бер нәмә сарыф итмәй, һәм һеҙ эҙләсе.\nИң яҡшы китабына яҙыу өсөн иң яҡшы китап бушлай етди сикләүҙәр булмаған итальян итальян ч ч noir матур буш, теләгән алып, сикләүҙәр, һалынды. Таныш булмаған инә һәм сикләүҙәр теркәлә. Net сайтында танышырға һәм теркәү бушлай булғас, Сат x-яңғыҙ. Беҙ өлкәндәр өсөн нуль йылда таныштыҡ. кальяриҙа тиерлек, ваҡиғаларҙы рі индерергә ҡушманылар, тип, була ч сальвинить өлкәндәр өсөн автосалон н теркәлгән.\n← Менән бушлай рулетка ч ҡыҙы\nИтальян ҡыҙ һәм малай яңғыҙ - яңғыҙы ҡаршы сыҡҡан яңғыҙ Италия →