Башҡортостандың 10 ғалимы фән һәм техника өлкәһендә Дәүләт премияһына лайыҡ булды // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nБашҡортостандың 10 ғалимы фән һәм техника өлкәһендә Дәүләт премияһына лайыҡ булды\n13:32, 15 ноября 2013 Йәмғиәт\nБашҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов фән һәм техника өлкәһендә 2013 йыл өсөн республиканың Дәүләт премияһын тапшырҙы. Быйыл абруйлы премияға Башҡортостостандың 10 ғалимы лайыҡ булды.\nБашҡортостан ғалимдарының өс хеҙмәте – яҡшыртылған экологик характеристикалы автомобиль бензины алыу технологияһы, ҡорһаҡ ярыһында йәбешмә ауырыуын диагностикалау, дауалау һәм иҫкәртеү алымдарын индереү, икмәк продукттары өсөн юғары сортлы яҙғы бойҙай игене үҫтереү – иң яҡшылары тип танылды.\nБөгөнгө көнгә республикала 70-ләгән ғилми ойошма эшләй, уларҙың 43-ө – тикшеренеү үҙәктәре. Башҡортостан ғилми берләшмәһендә бөгөн бөтәһе һигеҙ меңдән ашыу кеше иҫәпләнә.\nФән һәм техника өлкәһендә БР Дәүләт премияһы лауреаттарын бүләкләү сараһында Рөстәм Хәмитов, хәҙер ғилми тикшеренеүҙәрҙең ғәмәли характеры яҡшырыуы, фәндең производство менән бәйләнеше нығыуы мөһим, тип билдәләп үтте. Алдынғы предприятиелар, төрлө фондтар һәм ҙур инвесторҙар менән эштәр әүҙемләшә.\n— һуңғы өс йылда республикала башҡарылған ғилми-техник эштәр күләме ике тапҡырға үҫкән һәм былтыр 8,3 миллиард һумдан ашҡан. Иҫегеҙгә төшөрәм, 2010 йылды был сумма 4,7 миллиард һум тәшкил иткәйне. Дәүләт ғилми-техник программаларға ярашлы 100-ҙән ашыу инновацион-әүҙем предприятие перспективалы ғилми эшкәртмәләр әҙерләй, — тине Башҡортостан Президенты.\nРеспублика башлығы әйтеүенсә, инновацион үҫеш юлына элеккесә ғилми кадрҙарҙың ҡартайыуы етди ҡаршылыҡ булып ҡала. Дәрәжәле ғилми хеҙмәткәрҙәрҙең уртаса йәше – 45 йәштән өлкән, академиктарҙың һәм ағза-корреспондентарҙың – 60 йәштән олораҡ.\n— Әлбиттә, тәжрибә мөһим, әммә йәштәрҙең фәнгә килеүе бик тә кәрәкле,— тип һыҙыҡ өҫтөнә алды республика Президенты. — Фәнде, бизнесты, производствоны һәм власты интеграциялау буйынса эштә системалылыҡ етешмәй әле. Рәсәй һәм республика дәүләт властары фән алдына бурыстарҙы аныҡ ҡына ҡуя алмай. Киләсәккә маҡсаттарҙы билдәләй алмайҙар. Маҡсаттарҙың аныҡ ҡуйылмауы фәнгә дәүләт өсөн кәрәкле йүнәлештә эшләргә мөмкинлек бирмәй.\nРөстәм Хәмитов үҙенең сығышында, шул уҡ ваҡытта «бөгөнгө премия лауреаттарын хөрмәтләү республикабыҙҙа ғалимдарҙың професиональ үҫеше өсөн шарттар булдырылыуын, уларҙың күп йыллыҡ хеҙмәтен таныуға ҙур иғтибар бүленеүен иҫбатлай», тип билдәләп үтте.\nНаградланыусылар иҫәбендә яҡшыртылған экологик характеристикалы автомобиль бензины алыу технологияһын уйлап табыусы ғалимдар төркөмө. Уның составында – техник фәндәр докторы, профессор, Нефть-химия эшкәртеү институтының баш технологы Ғүмәр Теләшев; техник фәндәр докторы , профессор, Өфө дәүләт нефть техник университетының нефть һәм газ технологияһы кафедраһы мөдире Арслан Әхмәтов; техник фәндәр докторы, ӨДНТУ-ның нефть һәм газ технологияһы кафедраһы профессоры Георгий Сидоров.\nБашҡортостан Президенты фекеренсә, яҡшыртылған экологик характеристикалы автомобиль бензины алыу технологияһы, «һис шикһеҙ, бик мөһим». Яҡшыртылған экологик характеристикалы автомобиль бензинын алыу яңы технологияһы хәҙер Башҡортостанда һәм унан ситтә нефть эшкәртеүҙә уңышлы индерелә. Ул сығарылған бензиндың сифатын яҡшыртыуға, ҡулланыу сығымдарын кәметеүгә булышлыҡ итә, һәм иң мөһиме – экологияға зыянды кәметә.\nБыйыл ҡорһаҡ ярыһында йәбешмә ауырыуын диагностикалау, дауалау һәм иҫкәртеү алымдарын эшкәрткән һәм индергән ғалимдар: медицина фәндәре докторы, профессор, Башҡорт дәүләт медицина университетының госпиталь хирургияһы кафедраһы мөдире Владимир Плечев; медицина фәндәре докторы, профессор, БР Фәндәр Академияһының мөхбир ағзаһы Наил Ғатауллин һәм медицина фәндәре докторы, Башҡорт дәүләт медицина университетының Диплом алғандан һуң белем биреү институты кафедраһы профессоры Сәүбән Хунафин фән һәм техника өлкәһендә БР Дәүләт премияһы лауреаттары булды.\nФән һәм техника өлкәһендә БР Дәүләт премияһы лауреаттарын бүләкләү тантанаһында билдәләп үтеүҙәренсә, был хеҙмәт – ҡорһаҡ ярыһында йәбешмә ауырыуын диагностикалау, дауалау һәм иҫкәртеү алымдарын эшкәртеү һәм индереү буйынса 50 йыл тикшеренеү һөҙөмтәһе. Ул был сир менән ауырыған кешеләргә медицина ярҙамы файҙаһын ярайһы уҡ арттырырға мөмкинселек бирҙе. Өлгәшелгән юғары һөҙөмтәләрҙе таныу булараҡ, Өфөлә беренсе һәм Рәсәйҙә әлегә берҙән-бер Федераль пластик хирургия үҙәге асылды.\nТағы ла бер ғилми хеҙмәт Башҡортостанда өҫтөнлөклө өлкәләрҙең береһе – ауыл хужалығына ҡарай, уның авторҙары шулай уҡ Республика Йортонда хаҡлы награда алды.\nЛауреат дипломдары, иҫтәлекле билдәләр һәм 2013 йылда фән һәм техника өлкәһендә БР Дәүләт премияһы «Салауат Юлаев» һәм «Ватан» юғары сорттары һәм икмәк продукттары өсөн яҙғы бойҙай игене етештереү технологияһы» эше өсөн авторҙар коллективына тапшырылды. Уға ауыл хужалығы фәндәре докторы, профессор, Рәсәй ауыл хужалығы фәндәре академияһының мөхбир ағзаһы Владимир Зыкин; ауыл хужалығы фәндәре докторы, профессор, БР Фәндәр Академияһының ағза-корреспонденты, Башҡорт дәүләт аграр университетының үҫемлекселек, мал аҙығы етештереү һәм йәшелсә-емеш үҫтереү кафедраһы мөдире Рафаэль Исмәғилев; ауыл хужалығы фәндәре кандидаты, Башҡорт дәүләт аграр университетының кафедра доценты Рәлиф Ҡаҙыҡов һәм пенсионер Людмила Зыкина инде.\n— Бөгөн беҙҙең республика продуктив генетик потенциалға эйә булған яҙғы йомшаҡ бойҙайҙың юғары сорттарына мохтаж, — тине Башҡортостан Президенты. Быйыл иген культураларының уңышы гектарынан 15 центнер тәшкил итте, тип билдәләне ул. Ҡатмарлы һауа торошо шарттарына ҡарамаҫтан, 2013 йылда иген уңышы 2,250 миллион тоннаға етте – ул агроэшмәкәрлек алып барыу өсөн етерлек, «әммә был беҙҙең өсөн аҙ». Һатырға ла мөмкин булһын өсөн йылына 3 – 3,5 миллион тонна иген үҫтерергә кәрәк.\n— Яңы бойҙай сорттарын ҡулланыу республикабыҙҙа иген үҫтереүҙе арттырырға мөмкинселек бирер, тип ышанам, —тине Рөстәм Хәмитов Башҡортостан селекционерҙарына лайыҡлы наградаларын тапшырып.\nТеги: бр президенты,фән һәм техника өлкәһендә дәүләт премияһы


Ғәйбәт | Әбйәлил - Абзелил\nӘбйәлил - Абзелил > вәғәздәр > Ғәйбәт\n« Аллаһтан ҡурҡыу\nХызыр — Ильяс »\nҒәйбәт тигән һүҙ — ул ғәрәп һүҙе ғәйибтән килеп сыҡҡан. Ул һөйләшеп-аралашып торған кешеләрҙең араһында булмаған кешенең, йәғни өсөнсө заттың насар, хәйерһеҙ яҡтарын иҫкә төшөрөп булышыуҙарын аңлата. Пәйғәмбәребеҙ Мөхәммәд ғәләйһи үәс-сәләм ғәйбәттең нимә икәнен аңлатып былай тип, әйтә: «Ғәйбәт – ул үҙеңдең мосолман ҡәрҙәшеңдең яратмаған яғын иҫкә алып һөйләү, уның хаҡында хаҡиҡәттә булған хәлен үҙе юҡта һөйләү, — тигән. Әгәр ҙә булмағанды булды тип, һөйләһәң боһтан булыр, икеһе лә бер хөкөмдә булыр тип», — дауам иткән.\nАллаһ Тәғәлә Ҡөръән Кәримдә ғәйбәтте әшәке бер сифат итеп бирә. Ул «Хүджүрат» (Бүлмәләр) сүрәһендә ғәйбәтте мәйет итен ашауға тиңләй:\n«Йәә әййүһә-лләҙиинә әәмәнү-джтәнибүү каҫиирам-минә-ҙҙании иннә бәғдә-ҙҙанни иҫмүү-үә ләә тәджәссәсүү үә ләә йағтәб бәғдукүм бәғдан ә йүхиббү әхәдүкүм әййәькүлә ләхмә әхыииһи мәйтәң фәкәриһтүмүүһү үәттәҡу-ллааһа иннә-ллааһа тәүүәәбу-ррахиим».\n«Үлгән туғаныңдын итен ашап, кеше тәм табармы? Был нәжес бер ғәмәл булыр ине... ». (Әл-Худжурат, 49/12 аят).\nАллаһ Тәғәлә ғәйбәтте ҡырағай кешеләр (людоед) ғәмәленә тиңләп, уның ерәнгес эш булыуына ишаралай. Ғәйбәт һөйләү – ул әшәке, гонаһлы, хәрәм эш, әҙәм балаларын имандан алыҫайта, яңылыштырып гонаһҡа баҫтыра.\nШулай булғас, ғәйбәт һөйләү ҡәрҙәшеңдең үләкһәһен ашау кеүек. Ләкин әгәр кемдер милләткә зарарлы эш ҡылыусы булһа, был кешене һөйләү, уның милләткә зыян килтереүсе булыуын мосолмандарға белдереү ғәйбәт һаналмаҫ. Рәсулуллаһ ғәләйһиссәләм әйткән: «Уның яманлығынан кешеләр һаҡланһын өсөн, аҙғынлыҡ эйәһенең боҙоҡлоғо тураһында һөйләгеҙ». Рәсүлебеҙ тағы ла әйткән: «Әгәр берәү оят-хая (оятты юғалтыу, оятһыҙланыу) сәкмәнен өҫтөнән һалһа, уны һөйләү ғәйбәт булмаҫ».\nХәҙерге заманда кешеләрҙең ғәйептәрен тикшереү, ғәйептәрен эҙләү киң таралған. Кешенең кеше менән булышыуын көндә күрәбеҙ. Үҙебеҙҙә аңғармаҫтан шуларҙың рәтенә инеп китәбеҙ түгелме?. Кеше уға-быға зарлана, булғанына ҡәнәғәт булмай, иҫән-һау тип Аллаһҡа шөкөр итмәй әллә нимә эҙләй, булдыра алмағанына кемделер ғәйепләргә ашыға һәм ғәйбәткә керә. Ғәйбәт һөйләү – ҡәльбтең (күңел йөрәгенең) бер ауырыуы. Ләкин сир сәбәпһеҙ барлыҡҡа килмәй. Һәр кеше үҙен башҡаларҙан яҡшыраҡ, өҫтөнөрәк булып үҙен күрһәтергә теләй. Әҙәм ниндәй ҙә булһа ғәмәле, үҙенсәлекле яғы менән башҡаларҙан айырылып торорға теләй һәм ошо теләге уны үҙенең дуҫы, күршеһе, танышы, хеҙмәттәше, хатта бер туғаны тураһында ғәйбәт һөйләүгә этәрә. Башҡа кешенең насар, хәйерһеҙ яғы тураһында ишеткәндә, әҙәм балаһының күңелендә үҙен өҫтөнөрәк күреү хисе барлыҡҡа килә. Ул шундай-мындай бит, ә мин унан яҡшыраҡ, аҡылдыраҡ, тырышыраҡ, тип уйлай ғәйбәтсе. Әгәр ҙә икенсе кеше тураһында насар һүҙ ишетеү йәнегеҙгә рәхәтлек, ҡәнәғәтлек хистәре бирә икән, был йән ауырыуы булыр. Ғомүмән, гонаһлы ғәмәл, уй, һүҙ йөрәккә ләззәт бирә икән, иманлы булыуығыҙҙа шик бар тигән һүҙ. Тәүбә итер кәрәк. Аллаһҡа ошо насар уйҙарҙан ҡотолор өсөн доға менән ялбарыр кәрәк.\nҒәйбәттең төрҙәре лә бар, мәҫәлән кешенең ҡиәфәте: тәне, йөҙө, һәм башҡа кәмселектәре менән булышабыҙ икән – был да ғәйбәт. Беҙ Аллаһ Тәғәләнең ошо кешегә тәҡдире менән бирелгән өлөшөн телгә алабыҙ. Йәғни сатан, һуҡыр, телһеҙ, йәмһеҙ тип, һөйләшеү, бер кешене ҡыланып күрһәтеү, йөҙ, аяҡ-ҡул ишаралары менән аңлатыу – һәр береһе ғәйбәт.\nҒәйшә разыйаллаһү ғәнһәнән риүәйәт: «Мин пәйғәмбәребеҙ ғәләйһисәләмгә Сафияның ҡыҫҡа буйын яманлап бер һүҙ әйткәйнем, ул шулай тине: «Әлеге әйткән һүҙеңде диңгеҙгә ташлаһаң, диңгеҙ болғансыҡланып бысранасаҡ».\nБер-береһенен яратҡан кешеләр араһында фетнә, нәфрәт ҡуптарырға тырышыусы ғәйбәтселәр ниндәй нәтижәгә ирешә ала? Кеше сәйнәүҙән, ғәйбәт таратыуҙан туҡтамаһа, ул был донъяла ла хур буласаҡ, теге донъяла ла бик мөшкөл хәлгә ҡаласаҡ. Хәҙистә лә быға ап-асыҡ дәлил бар: «Ғәйбәтсе йәннәткә инмәҫ». Ғәйбәтсе кеше ҡәбергә инеп ятыу менән уның өҫтөнә Аллаһтың асыуы, ғазабы ишелә башлай. Һәр бер ғәйбәтсене шул көтәсәк. Ибн Ғаббасҡа иснад ителгән Әш-Шәйхәйни ( Бухари белән Мөслим) риүәйәт иткән хәҙистә шулай тип әйтелә: «Бер көндө Пәйғәмбәребеҙ ғәләйһиссәләм ике ҡәбер янынан уҙып барғанда шулай тип әйтте: «Былар икеһе лә ғазап күрә. Береһе ғәйбәт таратып йөрөгән (өсөн). Икенсеһе бәүелдән һаҡланмаған, истинжә алмаған (өсөн)». Ул йәшел ағас ботағы килтерергә ҡушты. Уны һындырып, икеһен дә ҡәберҙәре өҫтөнә ҡаҙаны һәм шунан һуң шулай тине: «Был үҫемлектәр ҡороғансы, бәлки уларҙың хәле еңеләйеп торор».\nПәйғәмбәребеҙ ғәләйһис-сәләм әйтеүенән: «Ғәйбәт таратып йөрөүсе, кешеләрҙең араһын боҙорға тырышыусы, мәзлумдәрҙе (ҡыйырһытылған, кәмһетелгән) рәнйетеүсе кешеләр Аллаһтың иң яман ҡолдарылыр».\nШулай уҡ кешенең холҡон тикшереп, һаран, тип әйтһәктә, йә кейемен тикшереп улай-былай тиһәктә, нәҫеленә лә тел тейгеҙһәк – ғәйбәт хөкөмөнә инә. Хатта кемдер тураһында ишарат менән дә булырға мөмкин. Кешенең исемен атамайынса, һүҙҙең уның турала ишаранан аңлаһаҡ – ғәйбәт.\nКешеләрҙең күпселеге ғәйбәтте оло гонаһҡа һанамай. Әммә ғәйбәт һөйләүсе бәндәләрҙе ахирәттә хурлыҡ һәм аяныслы хәл көтә. Ғәйбәтте һөйләү хәрәм булған кеүек, тыңлау ҙа гонаһ, икеһе лә бер дәрәжәлә йөрөй. Ғәйбәт һөйләнеүенә шаһит булһағыҙ, быны туҡтатырға тырышырға кәрәк. Ниәтегеҙ килеп сыҡмаһа. Күңелдән ошо һүҙҙәргә иғтибар бирмәйенсә доға-зекерҙә булығыҙ, йәки уларҙан ситләшегеҙ. Аллаһ Тәғәлә әйтә:\n«Үә иҙәә ра'әйтә-лләҙиинә йәхуудуунә фии әәйәәтинәә фә'әғрыид ғәнһүм хәттәә йәхуудуу фии хәдииҫин ғайриһи үә иммәә йүңсийәннәкә-шшәйтаанү фәләә тәҡғүд бәғдә-ҙҙикра мәғәл-ҡауми-ҙҙаалимиин». (Әл-Әнғәм, 6/68).\n«Аяттарыбыҙ тураһында урынһыҙ бәхәсләшә торған кешеләрҙе осратһаң, һүҙҙәре башҡа нәмәгә күскәнсегә саҡлы уларҙан йыраҡ тор. Әгәр шайтан һиңә быны оноторһа, һис юғында иҫенә төшкәс, залимдар менән йәнәш ултырма... » һәм икенсе аятында дауам итеп:\n«Үә мәә ғәлә-лләҙиинә йәттәҡуунә мин хисәәбиһим миң шәй'иү-үә ләәкиң ҙикраа ләғәлләһүм йәттәҡуун».\n«Тәкүә кешеләр ундайҙар өсөн яуаплы түгел, ләкин, бәлки тура юлға баҫырҙар тип иҫкәртеү кәрәктер». (Әл-Әнғәм, 6/69).\nМатур ғына иҫкәртеп китеү кәрәктер һәм шулар өсөн доға ҡылыуҙа күркәмдер. Мөьмин мөьмин булмаҫ – үҙенә теләгәнде мосолман ҡәрҙәшенә лә теләмәһә.\nБилдәле Ислам ғалимдарынан береһе Хәсән Басри хәҙрәттәре тураһында хәбәр һөйләйҙәр икән. Хәҙрәт быны белгәс, ул ғәйбәтселәргә хат һәм кескенә генә бер бүләк ебәргән. Хатында былай яҙған: «Һеҙҙең минең турала ғәйбәт һөйләүегеҙҙе ишеттем. Шулай итеп, сауаптарығыҙҙың бер өлөшөн миңә биргән һәм гонаһтарымдың бер өлөшөн өҫтөгөҙгә алған булып сығаһығыҙ. Был шөғөлөгөҙ өсөн үҙемде уңайһыҙ һиҙәм, шул сәбәпле кескенә генә бүләгемде ҡабул итеп алыуығыҙҙы үтенәм».\nИмам Шарани «Тәнбиһ-мөғтәррин» исемле әҫәрендә әйткән:\n— Ҡиәмәт көнөңдә ғәмәл дәфтәрҙәрен ҡулына алған ҡайһы бер кешеләр: «Йә Раббы, ҡайҙа һуң, минең уҡыған намаҙҙарым, тотҡан ураҙаларым, биргән саҙаҡаларым? Уларҙың сауаптары яҙылмаған бит», — тиәсәктәр. Шул ваҡытта Аллаһ Тәғәлә уларға шундай яуап бирәсәк: «Һеҙ ҡылған бөтә яҡшы һәм игелекле эш-ғәмәлдәр дәфтәрҙәренә яҙыла барҙы. Ләкин һеҙ уларҙы һаҡлай алманығыҙ, ғәйбәт һөйләнегеҙ һәм һеҙҙең сауаптарығыҙ ғәйбәтегеҙгә дусар булған кешеләргә күсте. Һеҙ ғәйбәт иткән ҡәрҙәштәрегеҙҙең ғәмәл дәфтәрҙәрен барып ҡарағыҙ, сауаптарығыҙҙы шунда табырһығыҙ».\nСәййид Ғәбделғәзиз Дәрини хәҙрәттәре үҙе тураһында насар һөйләгән кешегә былай тигән:\n— Ҡәрҙәшем, һиңә нимә булды һуң? Минең гонаһтарымды өҫтөңә алаһың, үҙеңдең сауаптарынды минең ғәмәл дәфтәремә яҙҙыртаһың...\nИмам Шарани ла үҙенең китабында былай тип, яҙа:\n— Хәҙрәте Муса ғәләйһиссәләм, ямғыр яуһын өсөн, үҙенең ҡәүеме менән доға ҡылырға сыҡҡан икән. Өс көн доға ҡылһалар ҙа, ямғыр яумаған. Был хәлгә Хәҙрәте Муса бик борсолған һәм һораған:\n— Йә Раббы, был ни хикмәттер, өс көн олобыҙ — кесебеҙ ҡулдарыбыҙҙы күтәреп доға ҡылабыҙ, ҡабул итмәйһең.\nАллаһ Тәғәлә яуабында былай тине:\n— Доғаларыҙҙы ҡабул итмәм. Сөнки арағыҙҙа даими ҡәрҙәштәренең итен сәйнәүсе бер ғәйбәтсе бар.\nХәҙрәте Муса ғәләйһиссәләм тағы бер ҡат ялбарған:\n— Йә Раббы, ул кешенең кем булыуын белгерт, беҙ уны арабыҙҙан ҡыуасаҡбыҙ, — тигән.\nЛәкин был юлы Муса ғәләйһиссәләм шундай яуап алған:\n— Йә Муса, Минең дә ғәйбәт итеүемде теләйһеңме?\nҒәйбәт тормошта бик күп күңелһеҙлектәр килтереп сығара, кешеләрҙең тыныслығын ала. Күп ваҡыт ҡот осҡос енәйәттәр, ғаилә фажиғәләре яла-ғәйбәт арҡаһында килеп сыға. Шул сәбәпле Ислам дине ғәйбәтте хәрәм эш тип иғлан итә, ғәйбәт һөйләүҙе серегән, еҫләнгән ит ашауға тиңләй. Әгәр бер мөьмин икенсе мөьминдең ғәйебен йәшерһә, Ҡиәмәт көнөдә Аллаһ уның гонаһларын йәшерер, тигән хәҙис бар. Кеше үҙ ғәйептәрен төҙәтеү менән мәшғүл булһын өсөн шул ғәйептәрҙе күрә белергә кәрәк. Үҙ ғәйептәрен күрә алмаған кешеләрҙең бөтөн эштәре кеше ғәйебен тикшереү була. Шуға күрә иң әүәл һүҙҙәребеҙҙе, ғәмәлдәребеҙҙе төҙәтәйек. Мөьмин мөьмин булмаҫ – үҙенә теләгәнде мосолман ҡәрҙәшенә лә теләмәһә, шуға телебеҙгә ғәйбәт сығарырға ирек бирмәйек.\nЭта запись написана автором Назир Сабитов, 26.11.2019 в 23:23, и размещена в категории вәғәздәр. Следите за ответами на эту запись с помощью RSS 2.0. Вы можете написать комментарий или разместить обратную ссылку на своем сайте.


Дәүләт Думаһы депутаты Павел Качкаев «Беҙ бергә» акцияһында ҡатнашты // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nДәүләт Думаһы депутаты Павел Качкаев «Беҙ бергә» акцияһында ҡатнашты\n17:17, 9 апреля 2014 Сәйәсәт\nДәүләт Думаһы депутаты Павел Качкаев, Рәсәй менән Ҡырымдың яңынан ҡушылыуына арналған, «Беҙ бергә» дәресендә ҡатнашты. «Берҙәм Рәсәй» акцияһы сиктәрендә саралар был көндәрҙә илдең бөтә белем биреү йорттарында уҙа. Парламентарий Өфөнөң 91-се гимназияһында өлкән синыф уҡыусылары менән осрашты, уларҙың һорауҙарына яуаптар бирҙе.\nҒилми-методик эштәр буйынса директор урынбаҫары Андрей Фролов аудиторияны Ҡырым ярымутрауы үҫешенең төп тарихи этаптары менән таныштырҙы.\nГимназистар Ҡырымды Рәсәй Федерацияһына ҡабул итеүгә фекер алышты. Украинала һуңғы айҙарҙағы ваҡиғалар, көсләп власты алмаштырыу, рус телле халыҡҡа ҡурҡыныс янау һәм Ҡырымда референдум – уҡыусылар ярымутрау һәм тотош Украина халҡының яҙмышына ҡатнаш булғанын тойҙо.\nПавел Качкаев Ҡырым ваҡиғаларына Дәүләт Думаһының ҡануни яуаптары тураһында һөйләне. Парламентарий, Рәсәй Федерацияһының яңы ике субъекты – Ҡырым һәм Севастополдең финанс тотороҡлоғон тәьмин итеү өсөн ҡабул ителгән, закондарҙы ентекләберәк аңлатты. Әлеге ваҡытта Рәсәй Хөкүмәте Ҡырым ҡануниәтен Рәсәйҙеке менән тап килтереү буйынса саралар планын әҙерләй. Ярымутрау халҡы өсөн 2014 йыл күсеү осоро тип иғлан ителгән, был ваҡыт эсендә Дәүләт Думаһы һәм Хөкүмәт яңы субъекттарҙы Рәсәйгә интеграциялауын тәьмин итергә тейеш.\nТеги: дәүләт думаһы депутаттары,патриотик акция


Бармаҡ аша үткән ҡом кеүек\nӨфөнөң "Салауат Юлаев" командаһының Новокузнецк "Металл ургы"на ҡаршы уйын һөҙөмтәһе ҡыуандырырлыҡ түгел - 3 : 4. Та машасылар команда составтарын иғлан иткән ваҡытта бер аҙ ың ғай энергия алды - имгәнеү сәбәпле быға тиклем булған уйында ҡатнашмаған Игорь Волков боҙ өҫтөнә сыҡҡас, уны күмәк ҡул с абыуҙар менән ҡаршы алдылар. Һәм осрашыу башында уҡ Игорь үҙ енең командаға ҡайтыуын ҡаршы яҡҡа тәүге шайбаны индереп би лдәләне. Өфөлөләр бының менән генә туҡтап ҡалманы - етенсе м инута Игорь Григоренко матурлығы буйынса тиңе булмаған тағы бер гол индерҙе - 2 : 0. Бер һүҙ менән әйткәндә, уйын башынд а "юлаевсыларҙың" еңеү өсөн барлыҡ мөмкинселектәре лә бар ин е әле, әммә барыһы ла беҙ теләгәнсә булмай шул.\nИкенсе период беҙҙекеләрҙе бөтөнләй рәттән сығарҙы. Коман даның һөжүм итеү хәрәкәттәре туҡталды тип әйтергә була. Ҡыҙғ анысҡа ҡаршы, Игорь Волковтың алған йәрәхәте тағы үҙен һиҙҙе рә башланы һәм ул башҡаса боҙ өҫтөнә сыҡманы. Һәм Новокузне цк хоккейсылары инде алтынсы минутта иҫәпте тигеҙләне - бынд а Хлебников менән Полищук үҙен яҡшы яҡтан күрһәтте. Ә период тамамланыуына шул уҡ Полищук беҙҙең ҡапҡаға тағы бер шайба индерҙе - иҫәп 2 : 3.\nБыл хәл артабан да дауам итте. Шайбаны юғалтҡан Трибунцов тың хатаһынан һуң Лапин ун икенсе секундта уҡ сираттағы голд ы индерҙе, 2 : 4. Бер ни тиклем ваҡыт үткәс "юлаевсылар" иҫт әренә килеп, уйынды үҙ ҡулдарына алырға маташты, тик һуң ине инде. Уңыш та йылмайманы беҙҙекеләргә, шайба йә штангаға те йеп ситкә осто, йә голкипер Тарасов үҙ командаһын ҡотҡарырғ а өлгөрҙө. Хлыстов бер арала үҙен күрһәтә ала ине лә, әммә һ уңланы, бынан бер нисә секунд эсендә генә боҙ өҫтөндә йығыл ған хоккейсылар ҡапҡаны урынынан күсерҙе. Бер тапҡыр ғына өф өлө Андрей Таратухин ҡапҡасыны алдап, ҡаршы ҡапҡаға шайба и ндереүгә иреште - 3 : 4. Бынан һуң инде ваҡыт та ҡалманы. Б еренсе периодтан һуң еңеү шул тиклем яҡын ине, әммә ул барма ҡ аша ҡойолған ҡом һымаҡ юҡҡа сыҡты.\nУйын тамамланғас журналистар тренерға бер нисә һорау менә н мөрәжәғәт итте.\n- Рафаил Ғәзиз улы, команда алдында әлеге ваҡытта ниндәй бурыс тора\n- Яҡындағы конкурентты үтеп бер баҫҡысҡа күтәрелеү бурысы .\n- Миҙгел аҙағына тиклем фарм - клуб уйнсыларын әүҙемерәк йәлеп итәсәкһегеҙме\n- Ә арендаға алынған уйынсылар нимә эшләйәсәк\n- Был һорау миҙгел аҙағында асыҡланасаҡ. Командаға кәрәк уйынсыларҙы ҡалдырырға тырышасаҡбыҙ. Кәрәкмәгәндәренән ҡот оласаҡбыҙ. Ике - өс кеше команданан китергә тейеш.\n- Беҙҙең уйынсылар иҫәбенән плей - офф ваҡытына башҡа клу бтарға арендаға бирелеүселәр бармы\n- Был темаға хәбәрҙәр күп йөрөй. Клубҡа даими шылтыратала р. Әммә тейешле ҡарарҙы етәкселек ҡабул итәсәк Унда мин дә ҡ атнашасаҡмын, әлбиттә.


Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай рәйесе Константин Толкачев Башҡортостанда теркәлгән сәйәси партия вәкилдәре менән осрашты - Bash.News\nДәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай рәйесе Константин Толкачев Башҡортостанда теркәлгән сәйәси партия вәкилдәре менән осрашты\nДәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай рәйесе Константин Толкачев Башҡортостанда теркәлгән сәйәси партия вәкилдәре менән осрашты https://bash.news/news/98860_dlt_jyjylyshy_oroltaj_rjese_konstantin_tolkachev_bashortostanda_terklgn_sjsi_partiya_vkildre_menn_osrashty\nПарламент спикеры фирҡәләрҙең күп булыуын билдәләне. “Беҙҙә халыҡ белмәгән партиялар ҙа бар. Улар исем өсөн генә ойошторолорға тейеш түгел. Бөгөн фирҡәләрҙең эшен әүҙемләштереү маҡсатын ҡуйырға кәрәк ,- тине Константин Толкачев.\n“Ошондай форматта үткән осрашыуҙа ҡатнашыу мөһим. Сәйәси партиялар төрлө өлкәне яҡлап сығыш яһаһа ла, беҙҙең күп фекерҙәр һәм бурыстар уртаҡ”, - ти Рәсәй Федерацияһы Коммунистар партияһының Башҡортостан бүлексәһе беренсе секретары Юнир Ҡотлоғужин.\nЮнир Ҡотлоғужин :\n‐ Һәр бер ойошма үҙенең мәсьәләләрен халыҡ алдында күрһәтергә тырыша. Беҙ ҙә КПРФ исеменән ошо эштә әүҙем ҡатнашабыҙ.\nБашҡортостанда 61 партияның төбәк бүлексәһе теркәлгән.


Уңыш башы - тырышлыҡ » "Урал" гәзите\nГөлшат Рауил ҡыҙы үҙен киң ҡарашлы уҡытыусы, оҫта ойоштороусы һәм абруйлы етәксе итеп танытты. Уҡытыусылар ғаиләһендә тыуып үҫеүе лә уның күңелендә мәктәп, белемгә ынтылыу рухының нығыныуына нигеҙ булып торған. Атаһы Рауил Мөждәбә улы ғүмер буйы рус теле һәм әҙәбиәте фәне буйынса балаларға белем бирһә, әсәһе Гөлнур Хөснулла ҡыҙы математика hәм физика уҡытыусыhы. Әле икеһе лә хаҡлы ялда. Ейән-ейәнсәрҙәрен тәрбиәләргә ярҙам итәләр. Бөтмәҫ-төкәнмәҫ мәктәп эшен алып барыу менән бер рәттән Вәлиевтәр биш балаға ғүмер биреп, уларҙы оло тормош юлына әҙерләгән.\n- Бәләкәй саҡта сауҙа хеҙмәткәре һөнәрен һайлармын, тип уйлағайным. Әммә өйҙә ата-әсәйҙең дәрескә әҙерләнгәндәрен күреп, мин дә үҙемсә дәрес пландары яҙа торғайным. Ояһында ни күрһә, осҡанында шул була, ти бит халыҡ, - тип уртаҡлаша бала саҡ хәтирәләре менән Гөлшат Рауил ҡыҙы.\nМәктәп йылдары буласаҡ уҡытыусы күңелендә юйылмаҫ эҙ ҡалдыра. Уңдырышлы ергә төшкән орлоҡ үҙ емешен бирмәй ҡалмай, Гөлшат үҙен башҡа һөнәрҙә күҙ алдына ла килтермәй. Тәүге уҡытыусыhы Клара Мәғдән ҡыҙы Атнағолованы үҙ әсәһе кеүек яҡын күрә, уның һәр һүҙен күңеленә һеңдереп бара. Юғары кластарҙа ла тырыш ҡыҙ алдынғылыҡты бирмәй. Башҡорт һәм рус әҙәбиәте дәрестәрен ярата. Белемгә ынтылып торған булдыҡлы ҡыҙ\nБелорет педагогия училищеһына бер ниндәй ауырлыҡһыҙ уҡырға инә. Бында алған оҫталыҡ дәрестәре буласаҡ уҡытыусы өсөн тағы бер баҫҡыс ролен үтәй. Уҡыу йортон уңышлы тамамлап, тыуған ауылы мәктәбенә башланғыс класс уҡытыусыһы булып эшкә ҡайта. Бәләкәй балалар менән уртаҡ тел табыу, уҡыу-уҡытыу эшен ойоштороу әллә ни ауыр бирелмәй йәш белгескә. Ул артабан профессиональ белемен камиллаштырырға ҡарар итә - Башҡорт дәүләт университетының башҡорт филологияһы һәм журналистика факультетына ситтән тороп уҡырға инә.\nЮғары уҡыу йортонда уҡып йөрөгәндә Гөлшат Рауил ҡыҙын мәктәп директоры вазифаһына үрләтәләр. Мәктәптә етәкселек итеү менән юғары белем алыуҙы бергә алып барыуы еңелдән булмай. Әммә тырышлыҡ ерҙә ятып ҡалмай - ул университетты уңышлы тамамлай. Уҡыу-уҡытыу процесын тейешле кимәлдә ойоштороу, уҡытыусылар коллективында яҡшы атмосфера булдырыу, уҡыусыларға белем биреү, уларҙың ялын ойоштороу, рухи йәһәттән үҫтереп, төрлө сараларға йәлеп итеү һәм башҡа хәстәрҙәр уның иңенә һалына. Абҙаҡта яңы мәктәп төҙөлөүе лә йәш етәксенән ныҡышмалыҡ, көс талап итә. Яңы мәктәптең бәҫен үҫтереү өсөн төрлө саралар ойошторола: тәжрибә майҙансыҡтары, практик семинар, конференциялар үткәрелә, төрлө кимәлдәге конкурстарҙа яулаған еңеүҙәре һанап бөткөһөҙ. Гөлшат Рауил ҡыҙы талапсан етәксе, оҫта педагог булыу менән бер рәттән, сәмле, дәртле ойоштороусы ла.\nУл 2003 йылда уҙғарылған “Йыл уҡытыусыһы” конкурсында коллективтан иң тәүгеләрҙән булып үҙе ҡатнашып, башҡаларға өлгө күрһәтте. Уның һәм уҡытыусыларҙың тырышлығы менән Абҙаҡ мәктәбе 2008 йылда “Мәғариф” милли проектына ярашлы уҙғарылған конкурста еңеп, грантҡа лайыҡ булды. Мәктәп етәкселеге уҡыусыларҙы бәләкәйҙән спортҡа йәлеп итә. Был йәһәттән мәктәптә саңғы, хоккей секциялары ойошторолhа, хәҙер сноуборд, милли көрәш тѳрҙәренә лә иғтибар ҙур. 2008 йылдан Абҙаҡ урта мәктәбенә яҡташыбыҙ, СССР- ҙың халыҡ рәссамы, күренекле шәхес Әхмәт Лотфуллин исеме бирелә. Мәктәп менән Рәссамдар союзы араһында тығыҙ бәйләнеш булдырыла. Өлгәшкәндәрҙең барыһы ла,\nмәктәп уҡытыусыларының фиҙаҡәр хеҙмәтенән, ә уҡыусыларҙың илһөйәр һәм тәрбиәле булыуҙарынан килә, тип иҫәпләй Гөлшат Йомағужина. Һәм ул хаҡлы ла.\nГүзәл БАЙБУЛАТОВА, филология фәндәре кандидаты.


Кескәй журналистарҙың етди һорауҙары | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\nБалалар телевидениеһы көнө алдынан «Башҡортостан» дәүләт телерадиокомпанияһы директоры Азамат Сәлиховҡа кескәй хәбәрселәргә иҫтәлекле бүләктәр тапшырыуҙан тыш улар алдында яуап тоторға тура килде. Журналист һөнәре нимәһе менән ҡыҙыҡлы, һуғыш барған ерҙә улар ни өсөн кәрәк, кеүек етди һорауҙарға яуап бирҙе ул. Марттың тәүге йәкшәмбеһендә халыҡ-ара балалар телевидениеһы көнө билдәләнә. Ошо уңайҙан беҙҙең телекомпания иң йәш хәбәрселәрҙе тәбрикләп, улар араһында иң һәләтлеләрен билдәләне. Башҡортостан-24 телеканалында балалар өсөн сериалдар, йәнһүрәттәрҙән тыш көн һайын Эврика, Телескоп, Кулинар дәрестәре, Мин инглиз телен өйрәнәм, Китаптан сыҡҡан сабый кеүек яңы танып-белеү таушырыуҙары эфирға сыға башланы. Ә Рәсәй радиоһында тиҫтә йыл дауамында балалар өсөн кескәйҙәр үҙҙәре радио тапшырыуҙар әҙерләй.Тап ошо кескәй һөнәр эйәләре- журналистар өсөн байрам тамашаһы ойошторолдо ла инде. Аҙаҡ балалар һәм ата-әсәләр өсөн тарихи Башҡортостан телевидениеһы бинаһы буйлап экскурсия ла ойошторолдо.


23 Декабрь 2018, 13:17\nЙөрөгән ерҙә берәй төрлө мажараға тарымаһам, исемем Миңлегөл буламы ни минең?! Инде электричканан сыҡтым да, сумкам арттараҡ ҡалды, уны алайым ғына тиһәм, ике ишек араһында ҡыҫылып ҡалды бит теге, электричка бара бирә, мин эргәнән йүгерәм, сумкаһыҙ нишләйем һуң? Эргәлә оло йәштәге Мәскәү ханымдары ла бар ине – был ике ханым ҡысҡырып ҡул болғай башланы, машинист ишетһен, йәнәһе. Хоҙайҙың шәфҡәте ярҙам иттеме, электричка тиҙлеген шәбәйтмәгәйне әле, ҡапыл туҡтаны һәм мин сумкамды тартып алдым. Бына шулай. Юлым мажаранан башланды, аҙағы имен бөтһөн. Шулай уйлап киләм тимер юлы буйлап. Ижад йортона мин йәкшәмбе көн иртәнге сәғәттәрҙә барып индем.\nЙәшермәйем, кешеләрҙе ижад йорттарына барып яҙышып ҡайтыуҙарына бер аҙ көнләшеп ҡуя торғайным. Йәшерәк саҡта, яҙышһаң да, ундай мөмкинлек тәтемәне, сөнки унда барыу өсөн иң беренсе нәүбәттә союз ағзаһы булыуың мотлаҡ ине. Ниһайәт, ошондай бәхет тип әйтәйемме, миңә лә эләкте. Әҙәби фонд председателе Марс Әһлиулла улы Әхмәтшинға мөрәжәғәт иткәс, ул миңә Переделкино ижад йортон тәҡдим итте һәм мин ҡыуанып үҙ ғүмеремдә беренсе тапҡыр Мәскәү ҡалаһына юлландым. Мәскәү Өфө ҡалаһы һымаҡ түгел шул ул – бындағы ығы-зығыға, кешенең күплегенә, туҡтауһыҙ тулҡын кеүек халыҡтың төрлө яҡҡа ағылыуына хайран ҡалырлыҡ. Бер кемдең дә бер кемдә лә эше юҡ. Ер йөҙөндә сәскә атҡан цивилизацияның иң кире, һөмһөҙ күренештәренең береһе, тип әйтһәм, яңылышмамдыр. Был бит һиңә тыуған ауылың Ялсыҡай түгел. Нишләргә белмәй аптырап торғандан һуң, Ҡазан вокзалының дежур пунктынан артабан нисек барыу тураһында белештем дә, кәрәкле метроны табып, Переделкиноға бара торған электричкаға сыҡтым.\nЙөрөгән ерҙә берәй төрлө мажараға тарымаһам, исемем Миңлегөл буламы ни минең?! Инде электричканан сыҡтым да, сумкам арттараҡ ҡалды, уны алайым ғына тиһәм, ике ишек араһында ҡыҫылып ҡалды бит теге, электричка бара бирә, мин эргәнән йүгерәм, сумкаһыҙ нишләйем һуң? Эргәлә оло йәштәге Мәскәү ханымдары ла бар ине – был ике ханым ҡысҡырып ҡул болғай башланы, машинист ишетһен, йәнәһе. Хоҙайҙың шәфҡәте ярҙам иттеме, электричка тиҙлеген шәбәйтмәгәйне әле, ҡапыл туҡтаны һәм мин сумкамды тартып алдым. Бына шулай. Юлым мажаранан башланды, аҙағы имен бөтһөн. Шулай уйлап киләм тимер юлы буйлап. Ижад йортона мин йәкшәмбе көн иртәнге сәғәттәрҙә барып индем. Кеше булырмы икән ял көнөндә тигән хафаларым шунда уҡ юҡҡа сыҡты. Ишеккә яҡын ғына бер бүлмәлә ҡаршы алыусы ханым миңә тәғәйен бүлмәгә асҡыс тотторҙо. Шуныһы ғәжәп – иҫ китмәле илаһи тынлыҡ хөкөм һөрә был йортта. Әйҙә эшлә, ижад ит кенә. Таушалып бөткән бәрхәт балаҫтар түшәлгән баҫҡыстар буйлап өҫкө ҡатҡа менеп киттем...\nҒәҙәттә, ҡайҙа барһам да, иң тәүҙә китапханаға юлланырға күнеккәнмен. Был юлы ла шулай булды. Китапханасы бындағы китаптар кәштәһенә яңыларының өҫтәлеү мөмкинлеге булмауы хаҡында борсолоп һөйләне. Һәр ҡайҙағы шикелле матди ҡытлыҡ был изге урынды ла урап үтмәгән. Әммә, минең уйымса, һәр кемгә лә һайлап алып уҡырлыҡ әҫәрҙәр ҙә, яңы сыҡҡан журналдар ҙа етерлек бында. Мин үҙем электән яратып уҡыған шағирә Светлана Кузнецованың һайланма шиғырҙарҙан торған китабын эҙләп тапҡас, күңелем йәнә кинәнес кисерҙе. Ниндәй ғәҙәттер ул – яратҡан авторҙарымдың әҫәрҙәрен ваҡыт үтеү менән тағы ла яңынан күңелемә һеңдереп, үҙемә генә аңлайышлы тойғолар кисереп, күктең етенсеме, йөҙөнсөмө ҡатында ҡанат елпеп, осорға әҙерләнеп ултырам. Осоп китеп, мәңгегә юғалһаң да, үкенесле түгел. Әҙәм күңелендә иҫтә ҡалырлыҡ, исмаһам, берәй шиғырың онотолмаһын ине ул. Булмаҫ, уныһы ла булмаҫ кеүек... Бына шунан һуң килә инде башҡа төрлө эс бошорғос уйҙар. Нимәгә яҙып маташырға артабан да? Яҙғандарыңдың исмаһам берәй өлөшө уҡыла микән? Әлеге замандың ҡапма-ҡаршылыҡтары, аяуһыҙ ҡанундары, йәберһетеүе – ҡәләм тибрәтеүсе йәш кешене генә түгел, күптән быуынын нығытҡан, ал-ял белмәй алышҡа әҙер торғандарҙың да һынын ҡатыра, упҡындарға ырғытырға әҙер тора, көсөң етһә, ныҡышмаллығың, ихтыяр көсөңдө юғалтмаһаң, өҫкә ҡалҡып сығырға өмөтөңдө ҡалдырыр, бәлки, ә бәлки, юҡ... Миңә «пессимист был» тип ғәйеп ташлаусылар табылыр. Пессимист түгел мин, был – тормоштоң ысынбарлығы. Алһыу күҙлегемде мин күптән алып ырғытҡанмын.\nШулай ҙа йәнең тере икән, йәмғиәттә булып торған ваҡиғалар һине йә ҡыуандыра, йә һыҙландыра, уйландыра. Был тәбиғи һәм ошо күренештәргә ҡарата үҙ мөнәсәбәтеңде тыуҙыра, ә инде һин әҙип икәнһең – һиңә икеләтә, өсләтә яуаплылыҡ йөкмәтелә, теләйбеҙме- юҡмы, ошо йәмғиәттә ҡайнап йәшәйбеҙ ҙә баһа.\nИжад йортонда ғәжәйеп шәхестәр, исемдәре билдәле оло йәштәге шағирҙар, яҙыусылар менән аралашып йөрөүем үҙе үк һоҡландырғыс минуттар, онотолмаҫлыҡ мәлдәр бүләк итте миңә. Үҙ ҡаҙаныңда ғына ҡайнап йәшәү ижад кешеһе өсөн емергес көс булмағанда ла, күп нәмәләрҙән мәхрүм итәлер, тим. «Йөрөгән таш шымара, ятҡан таш мүкләнә» тип юҡҡа ғына әйтмәйҙәрҙер бит. Аралашыу ҡеүәһе зиһенеңде яңы уйҙар менән байыта, йәнеңдәге әллә ниндәй аңлата алмаҫлыҡ һиллек минуттарының, ошо арауыҡтың һис ҡасан да ҡабатланмаясағын белеп тороуың үҙеңде моңһоуландыра, һағышландыра ла. Шулай шул. Бер нәмә лә ҡабатланмай фани донъяла, әгәр инде ҡабатлана ҡалһа, ҡәҙерле лә булмаҫ ине...\nСит ил әҙәбиәтен тәржемә итеүсе, яҙыусы Николай Иванович Балашов һәм уның ҡатыны (ул да тәржемә менән шөғөлләнә) – ихлас, һөйкөмлө кеше Татьяна Дәүләтовна менән әңгәмәләшеп, һөйләшеп йөрөнөм.\n– Мәскәүгә бер үҙем генә сығырға ниңәлер баҙнат итә алмайым бит әле, – тигәс, Татьяна Дәүләт ҡыҙы миңә Мәскәүҙе күрһәтергә, экскурсияларҙа йөрөргә үҙе теләп тәҡдим итте. Уйламаған ерҙән беҙгә Мәскәү шоферы тап булды, бына бәхет! (Беҙ Татьяна Дәүләт ҡыҙы менән ижад йортоноң алдына сығып, үткән машиналарға ҡул күтәреп тора инек.) Бәхет бер килһә, килә бит ул! Был туҡталышҡа тиклем генә тип ултырғайныҡ, был шофер беҙҙе Мәскәүгә тиклем алып китте. Беҙ Татьяна Дәүләтовна менән ҡыуанышып ултырабыҙ, һүҙ араһында юлдашым минең шағирә икәнде, Башҡортостандың Өфө ҡалаһынан килгәнемде әйткәс, шофер ағайыбыҙ былай ти һалды:\n– Улай булғас, шиғыр һөйләп ебәрегеҙ әле үҙ телегеҙҙә. Мин һеҙҙе бушҡа ғына йөрөтәмме ни, – тип шаяртып та алды.\nМин ни ҡапыл ҡыйынһынып киттем. Уйлайым. Берәй ҡыҫҡарағын ғына һайларға ине. Татьяна Дәүләтовна ла ҡыҫтап тора. Нишләргә һуң? Һөйләргә тура килә инде. «Ҡышҡы ҡыуаҡ» тигән шиғырымды һөйләп ишеттерҙем. Тирләп киттем хатта уңайһыҙланыуҙан.\n– Мелодично звучит, – тигән булды ағай.\n– Йә, хәҙер руссаға тәржемә итегеҙ, – тип талап итә машина хужаһы.\nКемдең арбаһына ултырһаң, шуның йырын йырлайһың, тигәндәй, мин шиғырымды тәржемәләп аңлаттым. Ағайыбыҙ әллә ысын, әллә юрый, ҡәнәғәт ҡалған кеүек тойолдо. Шулай итеп, беҙ Мәскәүгә килеп еттек. Беҙгә бөтөнләй таныш булмаған был яҡшы кешегә рәхмәттәр әйтеп, Мәскәү урамдарының береһенә йүнәлдек.\nМәскәү ҡалаһы буйлап тәүгә йөрөүем. Кремль майҙанында төрлө маршруттар буйлап экскурсияға билеттар һатыла икән. Оҙаҡламай беҙ автобуста елдерә инек. Әлбиттә, оҡшаны Мәскәү, оҡшамай буламы?! Мәскәү буйлап иң иҫтәлекле урындарҙы күрһәттеләр беҙгә. Экскурсовод, күренеп тора, Мәскәү кешеһе, бик ентекле итеп, үҙ халҡына һөйөү тойғоһо менән үткән тарихты яңыһы менән бәйләп һөйләп барҙы. Бер туҡталышта төшкәс, мин түҙмәнем, экскурсоводҡа:\n– Һеҙ патриот икән, – тигәс, уның йөҙөндә ғорур, ҡәнәғәт йылмайыу хасил булды. Кискә табан Татьяна Дәүләт ҡыҙы менән күргәндәрҙән йәнгә бер дауа алғандай, ҡыуанышып арып ҡайтып еттек торған еребеҙгә. Беҙҙең был сәйәхәт әле лә минең күңел түрендә иң иҫтәлекле көн булып һаҡлана...\nКеше – һөйләшеп, ат кешнәшеп таныша тигәндәй, бер көндө ижад йортонда йыйыштырыусы булып эшләүсе оло йәштәге апай менән һөйләшеп киттем. Ошо ижад йорто асылғандан алып эшләүсе Елена Васильевна булып сыҡты яңы танышым. Һүҙҙән һүҙ сығып, мин бында яҡташым, Ермолаевкала тыуып үҫкән шағирә Людмила Васильевна Шикинаның ошондағы дачаларҙың береһендә йәшәгәнен белдем. Бик күргем килде данлыҡлы яҡташымды, китаптары һәм шиғриәте менән күптән таныш инем. Бик ҡыйынһынһам да, Елена Васильевна аша, ҡабул итә алырмы-юҡмы икәнлеген белешеп тороп, шағирә яҡташым менән осрашыуға барҙым. Людмила Васильевна ихлас ҡабул итте, ире Борис Дмитриевич Михалков менән (ул да яҙыусы, прозаик) һорауҙар менән күмеп ташланылар. Тәмле сәй эскәндә, әңгәмәбеҙҙе дауам иттек. Яҙыусы беҙҙең Өфөлә булғанын һәм унда хәтерендә ҡалған иң йылы тәьҫораттары менән уртаҡлашты. Людмила Васильевнаның яңы ғына дауахананан сыҡҡан ваҡыты ине. Күҙҙәренә операция яһатҡанға күрә, ятып ҡына торһа ла, минең менән әңгәмәләшергә, тыуған яҡтар тураһында һағынып һөйләшеп ултырыуҙан баш тартманы. Аҙағыраҡ бөтөнләй йәнләнеп китте.\nДачаларында үҫкән йәсмин ҡыуағына һоҡланыуҙан иҫем китте. Ап-аҡ сәскәлә ине ул ҡыуаҡтар! Йәсмин сәскәһенең еҫен хушбый еҫтәренән дә беләһегеҙҙер – шул тиклем дә һушты алырлыҡ еҫ таралған баҡсаға. Борис Дмитриевич, Людмила Васильевна, уларҙа тағы бер ҡунаҡ ҡатын бар ине – бергәләп баҡсаға сыҡтыҡ. Яҡташымдың ире усаҡ яғып ебәрҙе. Ҡоро утын дөрләп янып та китте. Ошо тойғоларҙан һуң шиғыр яҙмай ҡара әле! Ҡайтҡас та күңелемә килгән юлдарҙы блокнотҡа теркәп ҡуйҙым.\nУсаҡ йылыһында бер серләшеп,\nУлтырыуы ниндәй күңелле!\nАҡ томанға оҡшаш йәнәш йәсмин,\nҮтә күренмәле еңеллек!\nУсаҡ яна, усаҡ сыртлап яна,\nӘллә ожмах, әллә йырмы был,\nҠуйыныма һарыла киске һиллек,\nҮҙ яғымдан килгән ҡырмы был?\nТынлыҡтарҙы тыңлап тороуҙары,\nУсаҡ яныуҙары күңелле!\nЙәсмин сәскәһеләй аҡ балҡышта\nИҫ киткес кешеләр, һоҡланғыс яҙмыштар…\nИжад йортоноң эргәһендә генә бөтә донъя балаларының яратҡан яҙыусыһы Корней Иванович Чуковскийҙың йорт-музейы урынлашҡан. Был йортҡа бер ваҡытта ла кеше аяғы өҙөлмәй. Бигерәк тә балалар күп йөрөй. Балалар баҡсаһынан экскурсияға килгәйнеләр мин барған көндө. Бөтә бүлмәләренә лә йөрөтөп күрһәтеп сыҡтылар. К. И. Чуковскийҙың эш бүлмәһе балаларҙа ғына түгел, оло кешеләрҙә лә ҡыҙыҡһыныусанлыҡ, яңынан-яңы тәьҫораттар уяталыр, моғайын. Яҙыусының өҫтәлендә ятҡан бәләкәй крокодилдарға, төрлө йәнлек фигураларына бәләкәстәр ауыҙҙарын асып, иҫтәре китеп ҡарай, китаптан таныш геройҙарҙы ҡул менән тотоп ҡарағылары ла киләлер, тип уйлайым – балалар балалар инде. Кабинетта уйынсыҡтар – китап геройҙары байтаҡ, хатта сит илдәрҙән дә яҙыусыға төрлө персонаждарҙың уйынсыҡтарын бүләк итеп ебәргәндәр. Был бүләктәр ошо бүлмәлә һаҡлана. Һәр бүлмәлә шкафтарҙа үҙе ҡулланған һәм уҡыған китаптары ҡуйылған. Яҙыусының китапханаһы ла бик бай. Теләгән ваҡытта Чуковский ул китаптарҙы эшендә файҙалана алған. Ғәжәп кеше һәм яҙыусы... Иҫ китмәле бай тойғолар кисереп, һулыштарым иркенәйеп, ҡыуаныслы хистәргә тулышып сығып киттем был изге йорттан. Кешелек донъяһы йәшәгәндә, бәләкәстәр күңелен яулаған, улар өсөн һәйбәт әҫәрҙәр яҙып, кескәйҙәрҙе ҡыуандырып йәшәгән яҙыусының йорт-музейына бер ҡасан да һуҡмаҡ юйылмаҫ....\nМәскәү яҡтарына сәфәр юлдары гел генә төшөп тормаҫ ул, тип мин яҙышыуҙан ҡалған буш ваҡытта тирә-яҡтарҙы йәйәүләргә, Яңы Переделкиноға ла барып йөрөргә әүәҫ булып киттем. Яңы Переделкино ҙур ғына ҡала булып үҫеп сыҡҡан. Барған һайын ошондағы китап магазинына инмәй ҡалмай инем. Бындағы китаптарҙың тематика яғынан төрлөлөгөнә иҫең китерлек! Инеп-сығып йөрөгән кеше лә өҙөлмәй. Ҡарап йөрөй торғас, әллә күпме ваҡыт үтә лә китә, һиҙмәй ҙә ҡалаһың. Элек-электән ҡыҙыҡһынып уҡыған шағирә Белла Ахмадуллинаның өр-яңы «Влечет меня старинный слог» тигән әҫәрҙәр йыйынтығын шатланып һатып алдым, беҙҙең китап кәштәләрендә элек бик үк күренмәй торғайны, хәҙер инде (әллә хаҡтары арыу уҡ булғанға) йәнең теләгәнен һатып алырға була. Шулай бер китаптың биттәрен ҡутарғылап торғанда, иң артҡы битендә анонста Нина Садурҙың пьесалары сығасаҡ, тигән мәғлүмәт уҡығас, аптырап киттем, бәй, был ханым беҙҙең менән бергә өҫтәл артында ултыра ла баһа! Үҙе килеп-китеп йөрөй, әсәһе менән ейәнсәре һәр ваҡыт бергә киләләр ашханаға, бына бер заман ошо әҙибәнең ҡыҙы ла күренгеләй башланы. Һүҙҙән-һүҙ сығып, һөйләшкән арала Нина Садурҙың ҡыҙы Екатерина Садурҙың яҙыусы икәнен белдем. Әсәһе – драматург, прозаик, ҡыҙы – прозаик. Йәш кенә булыуына ҡарамаҫтан, уға 30 йәштәр самаһылыр (булһа әле) тәүге китабын сығарырға ла өлгөргән. Утыҙ йәшкә тиклем әҙип китабын сығарырға тейештер инде, тип уйлаусылар булыр. Әлбиттә, ижад менән йәштән даими шөғөлләнгән кешегә был йәш тә аҙ түгелдер. Әммә ниндәй китап бит. Әлеге йәш әҙибәнең «Праздник старух на море» (Вологда, 1998) исемле әҫәрҙәр йыйынтығы бағымсылыҡ ярҙамында нәшер ителгән. Унда бер роман, ике повесть һәм хикәйәләр бирелгән. Ошо хаҡта ҡыҙҙың өләсәһенән ишеткәс, ижад йортоноң китапханаһынан был китапты эҙләп таптым. Йәш яҙыусы уны китапханаға бүләк иткән һәм ул «Бүләк-китаптар» тигән айырым бүлмәлә һаҡлана, унда үҙебеҙҙең оло шағирыбыҙ Муса Ғәлиҙең әҫәрҙәр йыйынтығына тап булдым. Күңелгә йылы булып китте. Бүлмәгә ҡайтҡас, Екатерина Садурҙың ижад емеше менән ҡыҙыҡһынып таныштым. Йәш әҙибәнең ябай ғына деталдәрҙе лә тормошсан итеп үҙенең әҫәрҙәрендә оҫта күрһәтә белеүе һоҡландырҙы. «Дед Аполлонский» тигән хикәйәһендә үҙенең бала сағы күҙлегенән һуғыш ветеранының ғәҙәти тормош-көнкүрешен һүрәтләргә йөрьәт итә һәм уҡыусыны ышандыра алған, тип фаразлайым.\nКүренекле әҙәбиәт белгесе һәм тәнҡитсе Лидия Гинзбург үҙенең «Человек за письменным столом» тигән күләмле хеҙмәтендә кеше үҙ ғүмерендә ниндәйҙер әрнеүҙәр запасы тупламай тороп, яҙа башламай ул, тигән фекере зиһенемде яҡтыртып ебәргәндәй булды. Ошонан да асыҡ итеп әйтеп буламы һуң?! Ғөмүмән, яҙыусы йөрәгендә тыуған әрнеү-һыҙланыуҙарын, шатлығын-ҡыуанысын, һоҡланыуын шулай уҡ башҡалар күңеленә үтеп инерҙәй һүҙ менән әйтеп бирә ала икән, ошо ябай, әммә тылсымлы һүҙе менән кешене йыуата, өмөтләндерә алыу ҡеүәһенә эйә икән, тимәк, яҙыусы үҙ маҡсатына ниндәйҙер дәрәжәлә иреште, тигән һүҙ. Был йәһәттән мин йәш прозаик Екатерина Садурҙы ошондайҙар рәтенә индерергә баҙнат итәм.\nПределкинонан йырағыраҡ ерҙә, урман эсендә көмөш быуат шағирҙарының күренекле бер вәкиле Борис Леонидович Пастернактың йорт-музейы урынлашҡан. Иҫ киткес илаһи тынлыҡ тора һауаһында был урындың, хатта тирә-яғындағы ағастарҙа ла, атлап барған һуҡмаҡтарҙа ла...\nЙорт-музейға китеп барған юлдың һул яғында йәшелсә-емештәр ултыртылған, тирә-яҡта ағастар үҫә. Бында шағир үҙе эшләргә яратҡан булған, үҙе тере сағында уҡ баҡса нисек булһа, ул шул көйө ҡалдырылған. Үҫеп ултырған йәшелсә-емеш баҡсаһын Пастернактың нәҫел-нәсәптәре тәрбиәләп тора, тип һөйләне экскурсовод хеҙмәткәр.\nШағирҙың йорт-музейы үҙенең рухына тап килеп торған кеүек, сөнки шағир артыҡ әйберҙәр яратмаған; бөтә бүлмәләрҙә ябайлыҡ һәм бөхтәлек күңелде арбай. Шағир иркенлекте йәненә яҡын иткән. Бүлмәләрҙә китаптарынан һәм кәрәкле мебелдән башҡа артыҡ бер ни ҙә юҡ. Яҙышып арығандан һуң, ул теләк менән үҙ баҡсаһында соҡонорға яратҡан. Йорт-музейҙың эргәһендә өс ағастың бер-береһенә һарылып үҫеүенә иғтибар иттем. Ғәжәп! Әллә был тәбиғәттең мөғжизәле тылсымымы?! Аптыраным, ғәжәп иттем. Ни булһа ла, өс ағас һыны бергә үрелгән, бергә үҫкән, бергә күрерҙәр баш осондағы аҫыл ҡояш нурын, дауыллы елдәренән һығылырҙар-бөгөлөрҙәр. Әммә өсәүгә ауыр булмаҫтыр, еңелме-ҡыйынмы, уныһын үҙҙәре генә белер, үҙҙәре һиҙер, ни тураһындалыр шыбырҙашыр... Бер аҙҙан уйланып йөрөүҙәрем һөҙөмтәһе булып ике шиғыр яҙылды, өс ағас һыны – өс кеше яҙмышы кеүек...\nШуныһы ғына үкенескә ҡалды: йырсы-шағир (бард), күптәрҙең яратҡан шағиры, легендар шәхес Булат Окуджаваның йорт-музейын күрә алмауым эсемде бошорҙо. Бәлки, әле был изге ерҙәргә юлым тағы төшөр, бәлки, тағы ла бер ҡабат күргән-кисергәндәрҙе яңыртырға насип булыр, тигән уй күңелемде йылыта. Амин, шулай булырға яҙһын ине...


Виртуаль ысынбарлыҡты гиҙеп\n4 Май 2019, 06:12\nҺуңғы ваҡытта виртуаль ысынбарлыҡ хаҡында күп һөйләйҙәр. Бигерәк тә малайҙарҙың иҫе китә. Уның махсус күҙлеген кейеп, мауыҡтырғыс уйын донъяһына сумыу, кинофильм ҡарап, тормоштағы ысынбарлыҡ кеүек, үҙҙәрен шунда һымаҡ хис итеү уларға айырыуса ҡыҙыҡ тойола.\nӘ бына ошо йүнәлештә түңәрәктә шөғөлләнгәндәр виртуаль донъяны үҙҙәре булдырырға өйрәнә. Баш ҡалабыҙҙың «Башҡортостан кванториумы» республика балалар һәм үҫмерҙәр технопаркында эшләп килгән берекмәгә йөрөүселәр, мәҫәлән.\n– Быйылғы уҡыу йылында ҡоролмабыҙ булғас, ошондай түңәрәк ойошторорға ҡарар иттек. Виртуаль донъяны булдырыр өсөн иң беренсе уны нисек итеп эшләү юлын уйлап табырға, был объектты тыуҙырыу өсөн график мөхәррирҙәрҙе, шул уҡ ваҡытта 3D моделдәр эшләү программаларын белергә кәрәк. Өйрәнеүҙе иң ябайҙарынан – Bryce, Blender-ҙан башлағайныҡ, унан 3DS Мax-ҡа күстек. Ул – киң билдәле профессиональ мөхәррир. Бына шулай күп программалар, программалау серҙәре менән танышабыҙ. Юниттар (компьютер уйындарындағы персонаждар) менән эш итеү, уларҙы төрлөсә күсереү, әҙерҙәренә сценарийҙар өҫтәү ҙә балалар өсөн бик мауыҡтырғыс. Хайуан, ҡоштарҙы эшләп, уларҙы төрлөсә ҡыбырлатырға, хәрәкәтләндерергә лә өйрәнәбеҙ, – ти виртуаль һәм өҫтәмә ысынбарлыҡ берекмәһе етәксеһе Оксана Остапчук.\nБеҙ эштең ҡыҙыу мәленә тура килдек, уҡыусылар тырышып-тырмашып филдең 3D моделен яһау менән мәшғүл ине. Ә Scratch программаһы ярҙамында уйындар эшләргә оҫтарып алған 1-се лицейҙың V «Б» синыфы уҡыусыһы Павел Комарницкий һаман үҙенең яратҡан шөғөлөнән айырыла алмай.\n– Үҙем уйлаған 13 уйыным бар инде. Уларҙы ошо уҡ программала һаҡлайым. Башҡалар ҙа уйнаһын, ҡараһындар өсөн инергә лә рөхсәт ҡуйҙым. Ә быныһы – математик уйын. Герой хәрәкәтләнһен өсөн төрлө ғәмәлдәрҙе сисә барырға кәрәк, – тип йылмая малай.\nӘгәр ҙә йәш виарщиктар яйлап-яйлап моделдәр – Fab-тар эшләргә өйрәнһә, уларҙы интернет-магазиндарға ҡуйып, үҙҙәре лә һата ала, ти етәксе апайҙары. Шәп, эйе бит? Түңәрәккә йөрөгән бер егет шулай үҙенә күпмелер аҡса ла эшләргә өлгөргән.\nОксана Викторовна виртуаль ысынбарлыҡ менән шөғөлләнеүселәрҙе бер үк ваҡытта хайуандарҙы өйрәтеүсе лә, жонглёр ҙа, акробат та булған цирктағы клоун менән юҡҡа сағыштырмаған икән. Ысынлап та, бында эшләй белер өсөн дизайнер, программалаусы кеүек күп һөнәр нигеҙҙәренә эйә булырға кәрәклеген аңланыҡ. Балаларҙың түңәрәктә алған белемдәре үҫеш өсөн дә, бәлки, кемгәлер киләсәктә яратҡан һөнәрен табырға ла ярҙам итәсәк әле.


1-се һанлы мәктәбенең төҙөлөш һәм реконструкцияһы эштәре\n2017 йылдың июнь башында Мостай Кәрим урамында урынлашҡан ике бинанан торған 1-се һанлы мәктәбенең төҙөлөш һәм реконструкция эштәре башланды. Мәктәп биналарының береһе ике ҡатлы, 1951 йылда төҙөлгән һәм БашНИИстрой тарафынан аварий хәлендә тип табылған. Ул 2009 йылдан алып буш торҙо. Уҡыусылар күрше торған биш ҡатлы бинала уҡыуҙарын дауам итәләр ине.\nИнформационно-аналитический сектор Администрации Л... 23.01.2018 257 просмотров\nМәктәптең яңы бинаһы иҫкеһенең урынында төҙөлөп килә һәм дүрт ҡатлы буласаҡ. Яңы бинаның төҙөлөшө менән бер рәттән биш ҡатлы бинаһының рекострукцияһы эштәре бара. Төҙөлөш графикка ярашлы килә.\nТөҙөлөш һәм реконструкцияһы эштәре башҡарылғандан һуң мәктәп үҙенә 775 бала һыйҙыра ала. Бөгөнгө уҡыусылар һаны менән сағыштырғанда, был һан ике тапҡырға ҙурыраҡ. Ҡаланың актив үҫешенә ҡарағанда был бик актуаль.\nМәктәпте сафҡа индергәндән һуң уҡыусылар өҫтәлмә дәрестәрен мәктәптән сыҡмай өйрәнә алалар. Йөкмәткеле уҡыу процессы өсөн план буйынса ике спорт залы, ритмика һәм хореография залдары, китапхана – мәғлүмәт үҙәге, 315 урынлы актовый залы һәм башҡа бүлмәләр булдырыуы ҡаралған.


Икенсе Этҡолдоң “Хазина”лары | Баймакская межпоселенческая центральная библиотека\nТәүге бүлектә ауылдың күренекле шәхесе, сәсән Шәһәрғәзе Ғәбдиев хаҡында фильм күрһәтелде. Уның хаҡында ауылдың абруйлы уҙаманы Азамат Тажетдинов китап сығарғайны. Фильмда сәсәндең бәйеттәре яңғыраны, күренекле шәхестәр менән яҙышҡан хаттары уҡылды. Күҙәтеүсән сәсән донъяла ниндәй хәлдәр бар, һынамыштарҙың барыһын да яҙып барған. Фильм ҡарағандан һуң тарих уҡытыусыһы Мораҙым Хәлилов: “Ауылыбыҙҙың беренсе сәсәне Хәмит Әлмөхәмәтов булһа, Шәһәрғәзе Ғәбдиев – икенсе сәсәнебеҙ ул. Миндә уның байтаҡ яҙмалары һаҡлана, аманатын өйрәнергә теләүселәр булһа, тапшырам”, – тине ул. Артабан сәхнәгә сәсәндең килене Сәйҙә Ғәбдиева күтәрелде, улар 6 йыл бергә йәшәгән. “Ҡайным көнө-төнө яҙыша торғайны”, – тип һөйләне. Мәктәп уҡыусыларынан торған вокал ансамбле (етәксеһе А.Ишйәров) “Һаумыһығыҙ, ауылдаштар!” йыры менән һөйөндөрһә, йәш сәсәндәр сығып Шәһәрғәзе сәсәндең бәйеттәрен һөйләп ишеттерҙе. Ауылдың ағинәйҙәре дәртле таҡмаҡтарын бүләк итте.\n“Алтын ҡомартҡы” эстафетаһы Ю.Ғәйнетдиновтың документаль фильмдар фондын яңы исемдәр менән тулыландырыу, районыбыҙ сәнғәте тарихына яңы биттәр өҫтәү маҡсатында ла ойошторола. Кисәнең икенсе бүлегендә ҡатнашҡан талантлы, йәшәйешебеҙгә нур өҫтәүсе яҡташтар камераға төшөрөлөп бара. Икенсе Этҡолдар “Хазина” тапшырыуында үҙҙәре күрергә теләгән ауылдаштарын – йыр-моңға маһир Рафаэль Хәлитов менән Яңылбикә Арыҫланованы сәхнә түренә сығарҙы. Улар икеһе лә сығышы менән Байым ауылынан. Яңылбикә Арыҫланова 1941 йылда тыуған. 19 ғына йәшендә Икенсе Этҡол ауылына килен булып төшә. Рәхимйән Арыҫланов менән 12 йыл ғына бергә йәшәп ҡалалар. 30 йәшендә 5 бала менән яңғыҙы ҡалып, балаларын аяҡҡа баҫтыра. Хәҙерге көндә 9 ейән-ейәнсәре, 4 бүләсәре бар. 2006 йылда райондың “Оҙон көй” бәйгеһендә Гран-при яулаған. Яңылбикә апай күкрәк түренән сыҡҡан моңо менән тамашасыны арбаны. Ул башҡарған “Томан”, “Илсе Ғайса” йырҙары һаман да ҡолаҡта сыңлап торғандай...\nРафаэль Хәлитов ғүмере буйы колхозда тракторсы, шофер, комбайнсы булып эшләһә лә, йыр-моңдан бер ваҡытта ла айырылмай. “Урал”, “Уйыл” йырҙарын бер көсәнмәй үҙәккә үтерлек итеп башҡарыуы – һоҡланғыс! “Атайсал” клубы рәйесе Рәфҡәт Ишбулатов: “Үҙебеҙҙең хазиналарҙы тыңлап ҡыуанып ултырабыҙ. Мин зоотехник, Рафаэль йәй механизатор, ҡышҡыһын ҡаҙанлыҡта эшләй. Таң менән барып инһәм, һарай яңғыратып йырлай, акустика көслө, шундай матур ишетелә торғайны. Ә Яңылбикәнең тауышы баҫалҡы ғына булғас, бәрәстәре баҡыра башлаһа, баҫа ла ҡуя торғайны”, – тип күңелдәрҙе күтәреп алды. Йырсыларға арнап Фәниә һәм Динар Мәжитовтар хисле йыр бүләк итте. Райондың “Атайсал” клубы рәйесе Борис Хәйретдинов: “Заманында миңә лә Шәһәрғәзе Ғәбдиев менән аралашырға насип булды. Мин унан шәжәрәләр алып, диплом эше яҙҙым”, – тип һөйләне.\nКисәне Фәниә Мәжитова менән Вәлиә Ҡотдосова матур итеп ойоштороп, алып барҙы. Сара һуңында эстафета үрге яйыҡбайҙарға бирелде.\nМатур, йөрәктәргә уйылырлыҡ саранан һуң “Гәзиткә яҙылыусы көнө” ойошторолдо. Унда әүҙем яҙылыусылар – С.Хәсәнова, Р.Хәлитов, Ә.Арыҫланова, Г.Иҫәнғужина, Н.Вәлиева, Н.Рахманғолова, Р.Мәмбәтҡолова, Ә. Ғәйнуллин, М.Дәүләтшина, Ф.Мәжитова, Р.Ишбулатов, А.Ишйәровтар – өсөн приздар уйнатылды. Төп приз – “Домашний доктор” китабы ауылдың ағинәйе, гәзитебеҙҙең дуҫы Сәлимә инәй Хәсәноваға эләкте. Яҙылыусыларыбыҙға ихлас рәхмәтебеҙҙе еткерәбеҙ, эштәрендә уңыштар, ғаилә именлеге, ныҡлы сәләмәтлек теләйбеҙ.


20 Июнь , 10:16\n“Бәйләнештә” сайтында танышҡан һөйкөмлө, илгәҙәк ҡатындың вахта менән Себерҙә эшләгәнен белгәс, ауыр түгелме, тип һораным.\n– Уның ниндәй ауырлығы булһын?! – Рәсилә* ҡаш һикертте. – Киреһенсә, ауылда эштән ялҡып, арып-талып, бында килгәс, кинәнеп ял итәм ул мин. Сөнки бында ике ҡулыма бер эш: эшемде эшләп бөтәм дә, вагонсыҡҡа ҡайтып, бот күтәреп ятам. Ысын! Бәхетемдән интернет бар, рәхәтләнеп аудиокитаптар тыңлайым, “Бәйләнештә” төрлө яңылыҡ, дөрөҫөрәге, әлеге лә баяғы аноним ғәйбәтте уҡыйым, йырҙар өйрәнәм (йырларға яратам). Керҙе кер йыуыусылар йыуа, ашарға ашханаға йөрөйөм. Йән рәхәте! Эштең ауырлығы ла беленмәй. Ә ауылда ҡәйнәнең ҡырҡмаһа ҡырҡ эше ҡырылып ята. Йоҡо туйғансы йоҡлап ятып та булмай, ҡәйнә менән бергә йәшәгәс, таң менән тороп малды тәрбиәләйһең, тауыҡтарҙы ашатаһың, йә иҙән йыуаһың, йә кер, тигәндәй...\n– Әллә ҡәйнәгеҙ уҫалмы?\n– Атыу! Үҙемә оҡшаған! – Рәсилә хахылдап көлдө. – Мин дә йылмайып-көлөп кенә торһам да, «тешле» генәмен ул, әсәйем мәрхүмә әйтмешләй, тел – беләк буйындай. Ҡәйнәм менән һүҙгә килешеп китһәк, ул ахырҙа, киленем тас үҙем, тип көлөп ҡуя. Икебеҙ ҙә ҡыҙыу, әммә кенә тотоп, үпкә һаҡлап йөрөмәйбеҙ. Әйтһәк әйтәбеҙ ҙә, шунда уҡ әрҙе онотоп, ярашып та ҡуябыҙ. Әммә ҡәйнәм уҫал булғанға йүгерекләп йөрөп эшләмәйем. Вахтанан ҡайтҡанда ул әҙерәк ял итһен, тип тырышыла. Ул мине, вахтала арый, йонсой, тип уйлап, килен, ят, ял ит, тиһә лә, ятыуҙы уйламайым.\n– Эшләйем тигән кешегә эше табылып ҡына тора шул, – тим. – Ә ирегеҙ ҡайҙа эшләй? Ул да вахталамы?\n– Минең ирем юҡ, айырылыштыҡ.\n– Ирегеҙ менән айырылышһағыҙ ҙа, ҡәйнәгеҙ менән бергә йәшәйһегеҙме ни? – аптырай төштөм. – Ирегеҙ ҡайҙа һуң? Йәғни, элекке ирегеҙ ҡайҙа?\n– Эйе, уның нимәһенә аптырарға?! – Рәсилә көлөмһөрәне. – Даян, минең “бывший”, өйләнеп, ситтә йәшәй, ә ҡәйнәм, ҡайным вафат булғас, бер үҙе ҙур йортта ҡалғайны, беҙҙе (мине һәм балаларҙы) йәлләп, үҙенә саҡырып алды...\nМин уға бер ни өндәшмәй ҡарап ултыра биргәс, Рәсилә һүҙен дауам итте:\n– “Бәйләнештә”ге аноним ғәйбәттәрҙе уҡыйым тигәйнем дә, бер көндө ҡыҙып, серләшеү төркөмөнә үҙем тураһында яҙырға булып киткәйнем. Әммә бынау тыңлауһыҙ бармаҡтар менән телефон хәрефтәренә баҫа башлағас, арытты ғәләмәт. Һыу буйындай итеп яҙырға ялҡауым да килде. Һеҙгә генә һөйләйем дә ҡуяйым.\nҠәйнәм менән араларыбыҙ алдан бик алама ине. Минең тәмәке тартҡанды яратманы (ул саҡта тарта инем). Әҙәптең ни икәнен дә белмәй, миңә ундай килен кәрәкмәй, тип Даян менән өйләнешеүебеҙгә ҡырҡа ҡаршы торҙо. Хәйер, уның урынында булһам, тап шулай ҡаршылашыр инем. Әммә Даян – ҡарышҡыр: әсәһен енләндерер, уның һүҙен һүҙ итмәҫ өсөн мине алды. Яратмайынса...\nУчилищела уҡығанда бүлмәләш ҡыҙ мине үҙҙәренә ауылға ҡунаҡҡа алып ҡайтты. Клубта Даян менән таныштыҡ. Шунда ауыл йәштәре менән бергә һыра эсеп, тәмәке тартып, алйып йөрөлдө. Аҙаҡ Даян күңелле компанияны үҙҙәренең өйөнә саҡырҙы (ата-әсәһе ҡайҙалыр ҡунаҡҡа киткәйне). Торған ерҙәрен күрҙем дә хайран ҡалдым. Шундай матур итеп, етеш йәшәйҙәр ине! Ундай матурлыҡты, таҙалыҡты күргәнем булмағас, хатта илағы килде. Өйҙәренән айырым бер нур сәселеп торғандай тойолдо. Һаманғаса иҫемдә: өйҙәренән яңы бешкән икмәк еҫе бөркөлә ине! Әсәй бер мейес итеп ҡомалаҡтан икмәк һалды, тине Даян. Башымдан, мин ошонда килен булып төшөргә тейеш, тигән уй йәшен тиҙлегендәй үтеп китте. Табынға ҡуйылған араҡы, һыра өйҙөң йәмен ебәргәндәй, беҙҙең кәйефләнгән компания йорттоң ҡотон осорғандай булды. Шәхсән минең өйөмдө бысратҡан кеүектәр ине, асыуым ҡабарҙы. Ысын. Даянды тәүгә күреп, уларҙың өйөнә беренсе тапҡыр аяҡ баҫһам да, ошонда хужабикә һымаҡ инем. Нурлы йорт минеке булырға тейеш ине!\nМинең бит атай-әсәй эсергә яратты, күмәк бала үҫтек, ятаҡ кеүек бер торлаҡтың мөйөшөндә тығылышып... Гел асыға торғайныҡ. Даян менән өйләнешкәс әле ул, нимәгәлер ирешеп киттек тә, һин банан ашап үҫкәнһең, ә мин кеше ашаған банандың тышын ашай торғайным, тип ҡысҡырҙым. Ысын шулай. Кемдер банан тышын урамда ташлап китһә, шуны, ҡарға, боҙға ҡуша туңған әрсемде, соҡоп алып ашаным. Өйҙә бит эскегә гел дә аҡса табылды, ә аҙыҡ-түлеккә – ҡытлыҡ. Кеше тормошона ҡыҙығып, кеше әйберен кейеп үҫелде инде.\nШуға ла Даянды ҡаратып алыу өсөн бар көстө һалдым. Шул уҡ төндә уның менән ятып йоҡлап, икенсе аҙнала бүлмәләш ҡыҙға тағы эйәреп килеп, Даян менән бергә булынды. Ә өс айҙан мин уларҙың өйөнә барҙым. Ауырлымын, тип. Даяндың тәүҙә өйләнергә уйында ла юҡ ине, ләкин әсәһе уны минең алда ҡысҡырып әрләй башлағайны, тотто ла, теләһә нимә эшләгеҙ, өйләнәм, тине. Әйтәм дә, булмышы менән шыр тиҫкәре, бигерәк тә әсәһенә шулай ныҡ ҡаты, әллә ниндәй үсе бар, тиерһең.\nҠойто ғына туй үткәреп, нурлы йортҡа килен булып төштөм бит тәки! Тик ҡыуанысым оҙаҡҡа барманы. Даян миңә ҡарата һалҡын ине, ҡәйнәм асыҡтан-асыҡ мине яратманы. Шуға ла нурлы йортта йәшәүе ауыр булды. Даян – дүрт баланың иң кесеһе, иң иркәһе. Эсергә, кәйеф-сафа ҡорорға яратты, эш һөймәне. Ҡайным, бик эшсән, баҫалҡы кеше, беҙҙең тормошҡа артыҡ ҡыҫылманы, мине ҡаҡманы ла, һуҡманы ла, хәленән килгәнсә яҡлашты, ярҙамлашты. Бер-бер артлы ике баланы тупылдатҡас, Даян бөтөнләй ситләшеп, минең менән яҡынлыҡҡа инмәй, айырым ятты, йәнәһе лә, бәләкәй балалар илап, мыжып, уның йоҡоһон бүлә. Бер аҙҙан асыҡтан-асыҡ тиерлек өҫтөмдән йөрөй башланы. Мин инде быға түҙмәй, бәләкәй балабыҙға бер йәш тигәндә уның менән айырылыштым да, ике баланы эйәртеп, үҙем үҫкән ятаҡ йоратындағы мөйөшкә ҡайттым. Мин училищела уҡығанда уҡ атай үлгәйне, әсәй ҙә 68 генә йәшендә донъя ҡуйҙы. Бәләкәй генә каморкала ҡустымдың ғаиләһе менән бергә тығылыштыҡ – улар дүртәү ҙә беҙ өсәү. Ҡәйнәмдең, бер нимәгә эшкинмәйһең, тигән һүҙҙәре гел ҡолаҡ төбөндә яңғырап торҙо. Сәмләндем дә, көс-хәл менән тартыуҙы ташланым, ашарға бешерергә, ҡул эшенә өйрәндем. Мине бит бала саҡта бер кем дә аш-һыу серҙәренә, бәйләм бәйләргә өйрәтмәне. Мәктәптә лә хеҙмәт дәресендә йүнле уҡытыусы булманы. Өйөбөҙҙә, үҙемде иҫләгәндән алып, һәр саҡ бысраҡ ине. Өйҙө йыйыштырған кеше лә булманы. Апайҙар һаман да шулай шапшаҡ. Кемеһелер йүнле генә кешегә кейәүгә сығып, донъя көтә, кемеһелер атай-әсәй юлын ҡыуа, дөрөҫөн әйткәндә. Ағайҙар ҙа шул. Ҡустының кәләше лә үҙебеҙҙең иш. Бер түтәл еләктәребеҙ, тимәксемен. Ә былай һәйбәт кенә ул, кешегә ярарға ғына тора. Бигерәк баһымсаҡ. Баһымсаҡ булмаһа, шунсама йыл бергә йәшәй алыр инекме ни? Киленгә балаларҙы ҡалдырып, үҙем вахта менән эшкә сығып киткәйнем дә инде. Тәүҙә ҡустым вахта менән эшкә инде. Аҙаҡ миңә лә эш белеште. Бер ваҡыт “Бәйләнештә” теге бүлмәләш ҡыҙҙы эҙләп таптым да яҙышып алдыҡ. Уның аша ҡайнымдың вафат булыуын, Даяндың өйләнеп, икенсе өлкәлә йәшәүен, бик һирәк ҡайтыуын белдем. “Бывшийың”дың әсәһе ауырый, буғай, тигәс, ҡәйнәмде йәлләп, вахтанан ҡайтыу менән балаларҙы алдым да уларға барҙым. Ике балам да Даянға оҡшаған – һуйған да ҡаплаған. Ҡәйнәм балаларҙы күрҙе лә ҡыуаныстан илап ебәрҙе. Ябығып, ҡартайып киткәйне. Ҡан баҫымы, диабет менән ыҙалай икән. Даян мәрйәгә өйләнеп, уныһы “бывший”ҙы ауылдан тамам биҙҙергән. Дүрт балам бар, дүртеһе – дүрт тарафта, һәр кеме үҙенә саҡыра ла, ләкин бынау ҡәҙәрем донъямды нисек ташлап сығып китәйем, тип уфтанған ҡәйнәмә, әгәр риза булһаң, үҙебеҙ киләйек тә ҡуяйыҡ иптәшкә, тинем: “Беҙ бәләкәй генә бүлмәлә ете кеше тығылышып йәшәйбеҙ, балаларға ҡыйын”. Шунда уҡ ризалашманы, шикләнде. Аҙаҡ, балалары менән кәңәшләшеп, үҙе саҡырып алды: “Ейәндәрем яландай иркен өйҙә йәшәһен!” Яҡындары ла, күрше-күлән дә беҙҙең ҡапыл килеп, уның өйөндә йәшәүебеҙгә аптырашты. Ҡәйнәм, ситтеке түгел, үҙемдекеләр, тип ауыҙҙарын япты.\nҺуңғы арала ҡәйнәм ныҡ биреште. Йәше лә бара бит. Берәйһе менән таныш, йәшләй яңғыҙ ҡалдың, тиһә лә, белеп торам, минең берәй ир табып, уны ҡалдырып сығып китеүемдән ҡурҡа. Тәгәрәп ауырып киткәнендә, ҡәҙерләп кенә үҫтерҙем, ә бер балама кәрәгем юҡ, тип бушты һөйләп, илап ала. Балаларына кәрәкмәй әллә... бик тә кәрәк ул. Бушамай китәләрҙер, эш кешеләре бит барыһы ла, алыҫта йәшәйҙәр, гелән ҡайта алмайҙар. Шул Даян ғына ярты йылға бер шылтырата, башҡалары көн һайын әсәләренең хәлен белешеп тора ул былай. Ҡәйнәм менән ирешеп китһәк, бөтөнләй эшлектән сыҡһам, мине ҡарттар йортона алып бар ҙа тапшыр, тип ебәрә ҡай саҡ. Эйе шул, мин иҫәрме әллә, ике балама шундай алама өлгө күрһәтәйемме ни, тип яуаплайым. Ҡәйнәм арҡаһында, шөкөр, балаларым менән нурлы йортта йәшәйбеҙ. Йорттоң нуры ҡәйнәмдән икәнен беләм. Ул бит, ауырыйым, тип тормай, ҡырмыҫҡа кеүек ҡыбырлап, тәмле итеп аштарын бешереп ебәрә, бәйләмен ҡулына алһа – бармаҡтарына күҙ эйәрмәй! Мин вахтала саҡта ул балалар менән бергә донъя көтә. Яратыуҙың ни икәнен дә белмәй инем, Даяндан тапҡан балаларымды өҙөлөп яратам, улар бәхетле булһын, етешлектә йәшәһен өсөн тырышам, ҡәйнәмде тәрән ихтирам итәм, хатта яратам да, буғай. Һәр хәлдә, унһыҙ тормошомдо күҙ алдына ла килтермәйем. Оҙон ғүмерле бул, тип теләйем уға. Яңынан кейәүгә сыҡһам да, ҡәйнәмде ташламаясаҡмын.\n– Һоратыусылар бармы әллә? – Рәсиләгә һоҡланып ҡараным.\n– Булмай әллә, минең кеүек аҫыл ҡоштар юлда тәгәрәп ятмай! Ҡәйнәм шулай тине, мин түгел! – Рәсилә ихласлап көлдө.\n– Маладис һин! – нисек маҡтамай түҙәһең был көләкәсте?!\n– Атыу! – Рәсилә түш кирҙе. – Ҡәйнәмә оҡшағанмын!


Песня «Тыуган кон» исполнителя Рустам Гиззатуллин. Скачать или слушать онлайн\nПесня «Тыуган кон»\nТыуған көндәр йыл да ҡабатлана,\nЛәкин ҡабатланмай үткәне.\nБәхет, шатлыҡ һәм таҙалыҡ менән,\nКилеп торһон алда көткәне.\nЯҡты ҡояш һәр саҡ юлдаш булһын,\nШатлыҡ тойоп типҺен йөрәгең.\nАуырлыҡтар һине урап үтһен,\nҠабул булһын һәр бер теләгең.\nТыуған көнөң менән, һине мин ҡотлайым,\nБәхет шатлыҡтар килтерһен ул тыуған көн\nҠотлайым һине, тыуған көнөң менән,\nТыуған көнөң менән ҡотлайым.\nШатлыҡтарҙан торһон ғүмерең.\nБәхет ҡыуаныстар юлдаш булһын,


Билдәле булыуынса, күптән түгел күренекле модельер Валентин Юдашкин Рәсәй президентының еңел ҡулынан Рәсәйҙең халыҡ\nрәссамдары исемлеген тулыландырҙы. Был исем юҡҡа ғына бирелмәгән, күрәһең, оҫта халыҡҡа тағы ла яҡынайырға ҡарар итә. Бизнес һәм сәйәси элита, шоу - бизнес йондоҙҙары өсөн генә ижад итеү мауыҡтырғыс шөғөл, әлбиттә, әммә беҙҙе, ябай халыҡты ла ҙур модаға йәлеп итеү насар булмаҫ ине. Тик тештәрҙе кәштәгә һалып ҡуя торған булмаһын инде, кейенергә л ә, майлап икмәк ашарға ла етһен.\nЮдашкинға ла ошондай уйҙар тынғылыҡ бирмәйҙер, моғайын. У л үҙенең коллекцияларына күпселек дәғүә итә алһын өсөн барыһын да эшләргә тырыша. Мәҫәлән, быйылғы йылдың яҙында ун ың Мода йорто Рәсәй модаһында тәүге тапҡыр, әйтергә кәрәк, я ңы кейем линияһын юлға һалды. Яңы йәштәр серияһы (әсәй һәм о ләсәйҙәр, ғәфү итегеҙ) оригиналь декор элементтары һәм һинд стиле менән айырыла. Үҙенең иң креатив идеяларын тормошҡа ашырырға тырышып, кутюрье былай ти: " Минең һәр ватандашым үҙе лайыҡ булған кейемде кейеүен теләйем".\nШулай итеп, беҙ нимәгә лайыҡ Быны асыҡлау маҡсатында, "БАШвестЪ" гәзите хәбәрсеһе Yudashkin Jeans менән телефон\nаша бәйләнешкә инде. Яңы коллекциялағы әйберҙәр хаҡы pret -\na - porter линияһы менән сағыштырғанда биш тапҡыр арзаныра ҡ. Уртаса алғанда, иң һуңғы мода буйынса тегелгән джинсы Мәс кәү һатып алыусыһына 95 долларға төшкән. Ошо сәбәпле баш ҡал ала яҙ / йәй - 2005 коллекцияһының яртыһы тип әйтерлек июнгә тиклем үк һатып алынып бөткән.\nШулай итеп яңы линияларҙы төбәк баҙарҙарына сығарыу идеяһы тыуа. Был теләккә Мәскәүҙә ярайһы уҡ етди ҡарайҙар: төбәк программаһы төҙөлә, уға ярашлы 2006 йылдың аҙағына йәштәр линияһы Рәсәйҙең иң ҙур утыҙ ҡалаһының кәштәләрендә у рын аласаҡ. Әйткәндәй, Юдашкин әфәнденең артында хаҡтарҙың арттырылыуын көтмәҫкә була тип ышандыралар: модельер төбәктәге партнерҙар менән булдырылған килешеүҙәрҙең үтәлеүен үҙ күҙәтеүе аҫтына алырға ниәтләй. Рәсәйҙең баш ҡалаһында ла, төбәктәрҙә лә хаҡтар бер үк буласаҡ. "БАШвестЪ" гәзитенә Yudashkin Jeans вәкиле Татьяна\nДмитриева әйтеүенсә, был линияның көҙгө - ҡышҡы кейем к оллекцияһы өсөн тәҡдим ителгән уртаса хаҡ, мәҫәлән, Тольятти өсөн - 95 "йәшел".\nТиҙҙән ( сама буйынса август - сентябрь айҙарында) Юдашки н магазины Өфөлә лә барлыҡҡа киләсәк тип ышандырҙылар беҙҙе.\nСауҙа нөктәләре әлеге ваҡытта Киев, Баку ҡалаларында эшләй башлаған, илебеҙҙең дүрт ҡалаһында парнерҙар менән һөйләшеү алып барыла, Түбәнге Новгородта өс магазин асыу тураһында килешеүгә ҡул ҡуйылған.\nӨфөләге бутиктар баш ҡаланыҡынан хаҡтар сәйәсәте буйынса ғына түгел, стиле буйынса ла айырылмаясаҡ. Барлыҡ сауҙа нөктәләре лә 85 - 150 квадрат майҙанда төҙөлә, төҫ гаммаһынд а күк һәм көмөш төҫтәр өҫтөнлөк итәсәк, ҡорамалдар һәм мебел дә берләштереүсе сифатында сығыш яһаясаҡ. Төп маҡсат -\nмагазиндарҙы һатып алыусы өсөн танылырлыҡ итеү, йәғни быға\nтиклем Мәскәүҙә булып ҡайтҡан Өфө кешеһе магазиндар араһынд а айырма һиҙергә тейеш түгел.


Песня «Саҡыр мине» исполнителя Фидан Гафаров. Скачать или слушать онлайн\nПесня «Саҡыр мине»\nБулһа булһын ерҙә меңәр йондоҙ\nҺиңә осор инем туп-туры\nМинең өсөн иң-иң аҡыллыһы\nМинең өсөн иң-иң матуры.\nҠайғы төшһә әгәр баштарыңа,\nСаҡыр мине килеп етермен.\nКүңелеңдең әрнең һағыштарын\nҮҙем менән алып китермен.\nМинең йәнем һиндә\nҮҙемдәндә яҡын һин миңә\nКәрәк буһа булған ғүмеремде\nБүләк итер инем мин һиңә.\nҠайғы төшһә әгәр баштарыңа\nСаҡыр мине килеп етермен\nБулған бәхетеңдең ҡәҙрен белеп\nРәхәтләнеп йәшә йәнәшем\nГел шат булһын һинең күңелдәрең\nГел йылмайып торһон ҡарашың


Андрей Зюзин - Өфө хоккей мәктәбенең Милли хоккей лигаһындағы берҙән - бер тәрбиәләнеүсеһе. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, бөгөнгө көндә уның эштәре шәптән түгел. Спортсы ҡара һыҙатҡа\nэләкте һәм унан һаман да сыға алмай әле, тип әйтергә була. Ә миҙгел башында уға көнләшеп ҡараусылар ҙа етерлек ине бит.\nЗюзин көслө клуб менән контракт төҙөгән тәүге ирекле аген т. "Калгари Флеймз" өсөнсө миҙгел рәттән үҙ алдына Стэнли кубогын яулау бурысын ҡуя, әммә һәр ваҡыт рус ҡапҡасыларына эләгеп "әрәм була". Иң абруйлы хоккей чемпионаты финалында "сатҡыларҙы" ул ваҡыттағы дәһшәтле Николай Хәбибуллин һәм уның "Тампаһы" туҡтатҡайны. Артабан конференцияның ярымфиналында ул Канада клубы форвардтары Илья Брызгалов һәм "Анахаймға" ҡаршы торорлоҡ көс таба алманы, һуңғылары\nплей - офф асышына әйләнде. Быйыл да "Калгари" шул уҡ бурысты үтәргә тырыша - уларға, ниһәйәт, барыһын да еңеп, лорд Стэнли трофейын хоккейҙың тыуған яғына ҡайтарырға кәрәк.\nГенераль менеджер һәм баш тренер Деррил Саттер лайыҡлы состав туплай алды, бер һаҡсы позицияһы махсус рәүештә Андрей Зюзин өсөн бушатылды. Ул быға тиклем "Миннесотала" үҙенең яҡшы уйынға һәләтле булыуын күрһәткәйне. Саттер үткән\nмиҙгелдә Зюзинды үҙенә саҡырҙы. Һәм быға тиклем "Сан - Хос е Шаркста" уйынсы һәм тренер араһында аңлашылмаусанлыҡтар\nбулыуына ҡарамаҫтан, Андрей был белгескә ышаныс белдерҙе:\n- Саттер - хоккейҙы бик яҡшы аңлаған кеше. Уның менән "Калгари" күп нимәгә ирешергә, хатта Стэнли кубогын яуларға ла һәләтле.\nЗюзиндың "Калгари" менән контракты иҫ киткес булманы - урыҫ һаҡсыһы артыҡ ҙур түләү һораманы. Ул АҠШ - нан Канадаға\nтәүге тапҡыр килде, һәм быны аҡса өсөн түгел, ә НХЛ - дың һ әр бер уйынсыһы өсөн мөһим булған турнирҙа еңеү өсөн эшләне.\nӘммә ел икенсе яҡҡа иҫә башланы. Саттер үҙ вазифаһын йәш тренер Джим Плэйфэйрға тапшырҙы. Хоккейсы ваҡытында Плэйфэйр НХЛ - да Эдмонтон һәм Чикаго өсөн ни бары 21 уйын үткәргән. Иң көслө лиганың тренеры булараҡ ул ниндәйҙер һөҙөмтәгә өлгәшә алырмы - билдәһеҙ.\nЯңы тренер Калгари уйынсыларында ҡаты көрәшсе һыҙаттарын тәрбиәләргә тырыша - уны Петр Воробьев заманындағы "Лада" ме нән сағыштырырға мөмкин. Һәм Плэйфэйр Зюзинға ни бары оборона һаҡсыһы булыуҙы ғына ышанып тапшырҙы. Андрейға\nтренер ҡушҡанды ғына үтәргә ҡалды, һәм ул универсалдан Каспарайтисҡа - голкиперҙы һәм ҡапҡаны һаҡлаусы бәйҙәге уҫал\nэткә әүерелде. Һөҙөмтәлә ғәҙәттә тотороҡло рәүештә мәрәй йыйыусы һәм голдар индереүсе Зюзин үткән миҙгел дауамында ни бары ике тапшырыуы менән генә хәтерҙә ҡалды.\nАртабан ул "тигеҙ ерҙә" йәрәхәт алды. Үҙенең элекке "Миннесота" командаһына ҡаршы матчта ул ҡапыл ҡуҙғалып\nҺауығып боҙ өҫтөнә сыҡҡас, "Лос Анджелесҡа" ҡаршы тәүге матчта уҡ бик яҡшы уйын күрһәтте, бының өсөн хатта "Бизнес өсөн галстукка" лайыҡ булды. Был призды "Калгариҙа" команда\nхоккейсылары иң яҡшы уйынсыға үҙҙәре билдәләй. Артабан уның эйәһе (киләһе уйында ла еңеү осрағында) галстукты үҙе и ң көслө тип тапҡан хоккейсыға тапшыра (Зюзинға уны ҡапҡасы Джимми МакЛиннан биргәйне, Ә Андрей һуңынан трофейҙы Чак Коб асьюға тапшырҙы). Бәхетле призер матчтан һуң интервьюны ошо галстукта бирергә тейеш. Тик Зюзинға был галстук бәхет\nКиләһе яңы йыл алды матчында уҡ Андрей Калгариҙа "Эдмонтон\nОйлерз" командаһына ҡаршы сыҡманы.\nБыйылғы йылда Андрей шулай уҡ составта күренмәй. Башҡа һаҡсылар яҡшы формала, һәм алдағы еңелеүҙәргә тиклем ниндәйҙер үҙгәрештәр көтөргә тура килмәйҙер, моғайын. Бүләк галстук Зюзин өсөн тоҡанға әйләндеме икән әллә Уның Өфөләге\nтуғандары, ҡустыһы һәм атаһы Андрей ауырый, температураһы ю ғары, тип белдерә. Шулаймы икән Ә бәлки Зюзин хоккей тормошоноң ҡара һыҙатына эләккәндер Был ҡыйынлыҡтарҙы ул л айыҡлы үтә алыр, тип өмөтләнәбеҙ.


Кюсю — Башҡорт Википедияһы\n33°00′00″ с. ш. 131°00′00″ в. д.HGЯO\n12 000 000 кеше (2010)\nКю́сю (япон. 九州Кю:сю:?, һүҙмә-һүҙ «туғыҙ провинция») — ҙурлығы буйына Япония архипелагының өсөнсө утрауы. Майҙаны — яҡынса 40,6 мең км². Халҡы — 12 млн кеше (2010); халыҡ тығыҙлығы — 295,6 кеше/км². Ҡайһы бер фекерҙәр буйынса, япон цивилизацияһының барлыҡҡа килеү урыны тип иҫәпләнә.\nКюсю күрше Хонсю утрауы менән Симоносек (Каммон) боғаҙы аша айырыла, уның аҫтында бер нисә тоннель (автомобиль, тимер юл һәм хатта йәйәүлеләр өсөн) һалынған, ә өҫтөндә Каммон күпере төҙөлгән.\nКюсю көнсығышта — Тымыҡ океан, төньяҡ-көнсығышта — Эске Япон диңгеҙе, көнбайышта — Көнсығыш Ҡытай диңгеҙе һыуҙары менән йыуыла.\nЯрҙарҙы (көнсығыштан башҡа) ныҡ йырғыланған. Рельефы таулы (тигеҙлектәр Кюсюның тик көнбайышында һәм төньяҡ-көнбайышында таралған): төньяҡ-көнбайышта — бейек булмаған тауҙар һәм убалар (бейеклектәре 1055 метрға тиклем), көньяҡ-көнсығышта — урта бейеклектәге тауҙар. Иң бейек түбәһе — һүнгән Кудзю вулканы (бейеклеге 1788 м). Тауҙар башлыса вулканик сығышлы тоҡомдарҙан, граниттан һәм һәүерташтарҙан тора. Утрауҙа Японияның иң әүҙем янар вулкандарының береһе Асо (бейеклеге 1592 м), шулай уҡ Кирисима һәм Сакурадзима урынлашҡан. Бихисап термаль сығанаҡтар бар (улар араһында иң билдәлеләре — утрауҙың көнсығышында Бэппу ҡалаһы эргәһендә һәм Кюсюның үҙәк өлөшөндә Асо вулканы тирәһендә урынлашҡан). Утрау ерҙәре таш күмергә бай (иң эре ятҡылыҡтары — Тикуго, Миикэ, Хидзэн). Кюсю утрауы сейсмик хәүефле зонаға ҡарай.\nКлимат субтропик, муссонлы. Яуым-төшөмдәр йылына 3000 мм тиклем (максимумы — йәйен). Ғинуарҙың уртаса температураһы тауҙарҙа 0 °C-тан яр буйҙарында 10 °C -ҡа тиклем тирбәлә, уртаса июль температураһы — тауҙарҙа 15 °C һәм яр буйында 26 °C-ҡа тиклем тирбәлә. Кюсю Куросио һәм Цусима йылы ағым һыуҙары менән йыуыла.\nЙылға селтәре ҡуйы; йылғалары гидроэнергияға бай. Утрауҙың иң оҙон йылғаһы — Тикуго. Флораға бейеклек бүлкәте хас. Түбәнге ярустың (850 метрға тиклем) типик үҫемлектәр — камелиялар, магнолиялар; юғарыраҡ ҡарағайҙар, криптомериялар үҫә. Юғары битләүҙәр туғай һәм ҡыуаҡтар менән ҡапланған. Утрауҙың көньяғында пальмалар һәм папоротниктар өҫтөнлөк иткән тропик муссонлы урмандар таралыу алған.\nКюсюның физик картаһы\nКюсю утрауының халыҡ һаны — 12 000 000 кеше (2010), тығыҙлығы — 295,6 кеше/км². Иң ҙур ҡалаһы — Фукуока (халыҡ һаны 1,4 млн кешенән ашыу), был ҡала Кюсюның мөһим сәйәси һәм иҡтисади үҙәге булып тора. Яртышар миллион кеше Кумамото һәм Кагосима ҡалаларында йәшәй. Нагасаки, Хирадо һәм Оита ҡалалары мөһим мәҙәни үҙәктәр булып тора.\nАдминистратив рәүештә Кюсю 7 префектураға бүленә:\nУтрау бер үк исемдәге Японияның иҡтисади төбәгенә — Кюсю регионына керә.\nКюсюның сәнәғәте утрауҙың төньяҡ өлөшөндә тупланған, шул уҡ ваҡытта көньяғында ауыл хужалығы өҫтөнлөк итә. Нагасаки, Китакюсю һәм Оита ҡалалары утрауҙың иң эре индустриаль үҙәктәре булып тора. Күбеһенсә химия сәнәғәте һәм металл эшкәртеү үҫешкән. Көньяғында дөгө, тәмәке, батат үҫтерәләр, һәм шулай уҡ малсылыҡ менән шөғөлләнәләр.\nКюсю Хонсю утрауы менән ер аҫты автомобиль һәм тимер юл тоннелдәре менән тоташҡан, улар Каммон боғаҙы аҫтында һалынған.\nВикимилектә Кюсю темаһы буйынса медиафайлдар бар.\n[ Кюсю] — Ҙур совет энциклопедияһында мәҡәлә\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Кюсю&oldid=646811 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 07:22 25 ғинуар 2017 үҙгәртелгән.


“Аҡ тирәк, күк тирәк, беҙҙән һеҙгә кем кәрәк?!” » Башҡортостан гәзите\n27-12-2017, 00:06 // Белем һәм тәрбиә // Баҫып сығарырға\nБаш ҡаланың Мостай Кәрим исемендәге 158-се башҡорт гимназияһында “Башҡорт балалар фольклор уйындары” төбәк-ара фестиваленең икенсе этабы үтте. Конкурстың беренсе этабында интернет селтәрендә мәктәп уҡыусылары һәм балалар баҡсалары тәрбиәләнеүселәренән ҡабул ителгән видеояҙмалар һайлап алынды. Республикала беренсе тапҡыр уҙғарылған был сара 2020 йылда беҙҙә үтәсәк Бөтә донъя фольклор байрамына әҙерлек сиктәрендә Мәғариф һәм Мәҙәниәт министрлыҡтары ярҙамы менән Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы тарафынан ойошторолдо. Фестивалдең тәүге этабында илле балалар коллективы ҡатнашһа, икенсе турға Өфө, Сибай, Бәләбәй, Күмертау ҡалалары, Хәйбулла, Учалы, Бәләбәй, Баймаҡ, Салауат, Мәсетле, Әлшәй, Ейәнсура райондары балалар баҡсалары, мәктәптәре, гимназиялары вәкилдәре үтте.


“Ерле халыҡтар мәҙәниәте” I Бөтә Рәсәй фестивале Йылайырҙа үтте\n25 Февраль 2019, 18:55\nҮткән аҙна аҙағында Йылайыр мәҙәниәт һәм ял үҙәгендә “Ерле халыҡтар мәҙәниәте” I Бөтә Рәсәй фестивале уҙғарылды. Сара Халыҡ-ара ерле халыҡтар телдәренә бағышланып, ЮНЕСКО Ассоциацияланған мәктәптәр, ЮНЕСКО кафедралары, ЮНЕСКО клубы дуҫтары һәм башҡа белем биреү учреждениелары ҡатнашлығында үтте.\nФестивалдә Йылайыр районы хакимиәте башлығы Илгиз Лирман улы Фәтҡуллин, Башҡортостан Республикаһы мәғариф министрлығының милли белем биреү, төбәк-ара хеҙмәттәшлек һәм мәктәп әсбаптарын сығарыу бүлеге баш белгес-эксперты Гөлназ Йәүҙәт ҡыҙы Усманова, ЮНЕСКО Ассоциацияланған мәктәптәре проектының Башҡортостан төбәк координаторы, баш белгес Людмила Михайловна Богуславская, Башҡортостан Республикаһының ЮНЕСКО эштәре буйынса комитетының яуаплы секретары Заһир Өлфәт улы Йомағужин, Өфө ҡалаһының В.М.Комаров исемендәге балалар ижад һарайы директорының уҡытыу-тәрбиә эштәре буйынса урынбаҫары Светлана Петровна Самойлова, ЮНЕСКО Ассоциацияланған мәктәптәре һәм ЮНЕСКО дуҫтары клубы уҡыусылары, Рәсәй һәм Башҡортостан вуздары студенттары ҡатнашты.\nБашта фестивалдә ҡатнашыусылар Ш.Бабич һәйкәленә сәскә һалып, шағирҙы бер минут тынлыҡ менән иҫкә алды. Артабан сара район мәҙәниәт һәм ял үҙәгендә дауам итте. Фестиваль ҡунаҡтары милли аш-һыу, халыҡ кәсептәре күргәҙмәләре менән танышты. Сара көн дауамында барҙы.


Ағиҙелдә «Башҡортостан ынйылары» фестиваль-конкурсының зональ этабы үтте - Курай\nАвтор Ирина Валиева · 04.04.2018\nХалыҡ ижады ынйыға тиң\nБыл фестивалдә тикшеренеү эштәре менән шөғөлләнгән уҡыусы балаларҙы берләштергән фольклор төркөмдәр көс һынашты. Сара Башҡортостан Республикаһының 100 йыллыҡ юбилейына арналды. «Легендаларҙа – халыҡ тарихы» тигән әйтем фестивалдең төп девизы булды.\nСараны ойоштороусылар – Башҡортостан Республикаһының мәғариф министрлығы һәм Ағиҙел ҡалаһының мәғариф бүлеге. Жюри составында мәғариф бүлеге белгестәре, башҡорт теле уҡытыусылары һәм «Иҙел» мәҙәниәт йорто методистары булды. Конкурста Яңауыл, Нефтекама, Ағиҙел ҡалалары, Краснокама һәм Борай райондарынан 11 йәштән 17 йәшкә тиклем балаларҙы берләштергән командалар ҡатнашты.\nФестивалдең төп маҡсаты – мәктәп балаларын башҡорт халҡының тарихы, мәҙәниәте һәм йолалары менән таныштырыу, тыуған төбәктең ғөрөф-ғәҙәттәрен тергеҙеү, халыҡ педагогикаһына нигеҙләнгән тәрбиә һәм уҡытыу йолаларын үҫтереү, уҡыу-тикшеренеү һәм ижади эҙленеүҙәргә ылыҡтырыу. Ошо эҙләнеүҙәр менән булышҡанда балаларҙа туған тел, тарих, халыҡ ижады, этномәҙәниәткә ҡыҙыҡһыныу арта, уларҙың музыкаль-эстетик зауығы үҫешә. Конкурс рус һәм башҡорт телдәрендә үтте.\nТыуған төбәктең тарихын һәр кем белергә тейеш, сөнки уның тормошо нисек булһа ла тыуған һәм йәшәгән территорияға бәйле була. Кешеләр элек-электән тирә-яҡты өйрәнеп, белемдәрен арттырған һәм туплаған тәжрибәләрен киләсәк быуынға тапшыра барған. Ағиҙел ҡалаһы башҡорт гимназияһының «Аманат» төркөмө тап ошо теманы тикшерергә булған. Улар бер төбәктә йәшәгән халыҡтың тарихи-мәҙәни мираҫын өйрәнгән. Нисәнсе быуатта йәшәүгә ҡарамаҫтан, йәш быуын илһөйәр булып үҫергә, Ватанынына тоғро булырға, ил тарихы, мәҙәниәте, йолалары менән ғорурланырға тейеш.\nСәхнәгә һәләтле балалар күтәрелде һәм төрлө халыҡ музыка ҡоралдарында: гармун, баян, ҡубыҙ, думбыра һәм мандолинала уйнаны. Уларҙың йыр-бейеүенә тамашасы таң ҡалды.\nҺәр команда төрлө номинацияларҙа еңеүсе итеп танылды, ә Гран-приға иһә Борай районынан килгән уҡыусылар лайыҡ булды. Ағиҙел ҡалаһы башҡорт гимназияһы төркөмө икенсе дәрәжә лауреат исеменә лайыҡ булды.\nАлдағы яҙма Республикала ипотека буйынса ставка төшкән – Милли банк\nБынан алдағы яҙма Тәтешле районында халыҡ театрына ҙур урын бирелә. «Илһам» халыҡ театрының тарихы 50-се йылдарҙа башлана\nРеспубликала «Толпар» теле-кинофестивале еңеүсеһе билдәләнде\nЯңы киноны тамашасылар йылы ҡабул итте


Алтын көҙҙә үткән шиғриәт минуттары » Архив газеты "Йәшлек"\nАлтын көҙҙә үткән шиғриәт минуттары Әҙәбиәт\nҺин бит, китап,\nТормошҡа юл күрһәтеүсе, киләсәккә нур һибеүсе генә түгел, халыҡ менән осраштырыусы ла икән ул китап. Үҙәк район китапханаһы иғлан иткән Китап аҙналығында китапхана хеҙмәткәрҙәре һәм Йәнгүҙәй әҙәби-ижад берекмәһе ағзалары Һаҡмар һәм Түбә ауылдарында әҙәбиәт һөйөүселәр менән осрашты.\nҺаҡмар ауылы китапханасыһы Гөлсинә Ҡотлоғолова, Китап көнө менән тәбрикләп, китапхананың фондына, яңы китаптарына байҡау яһаны. 7-се синыф уҡыусылары Китаптар уҡыйым йырын күмәкләп башҡарҙы. Үҙәк район китапханаһы хеҙмәткәре Венера Ишбаева Йәнгүҙәй әҙәби-ижад берекмәһенең эшмәкәрлеге, ағзалары менән таныштырҙы. БР-ҙың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре, Б. Вәлид исемендәге район премияһы лауреаты, Тыуған илем – алтын бишек шиғырҙар китабының авторы Миҙхәт Байрамғолов үҙенең балаларға, һөйөклө тормош иптәше Таңһылыу апайға арналған шиғри күстәнәсенән ауыҙ иттерҙе. Шағирҙы шағир иткән – ҡатын. Шағир ҡатыны булыуы ҡыйынмы? – тигән һорауға Таңһылыу апай: Юҡ, ҡыйын түгел, әммә яуаплы. Ул яҙғандарын һәр ваҡыт иң тәүҙә миңә күрһәтә. Оҡшамаған урынын төҙәтеп ебәрә инем. Миҙхәттең шиғырҙары, һүрәттәре минең уҡытыусылыҡ эшемдә һәр ваҡыт ярҙам итте, – тип яуап бирҙе. Оҙон көй район конкурсында өсөнсө урын алған Таңһылыу апай Кәтинкә халыҡ йырын башҡарып, уның тарихын бәйән итте.\nБР-ҙың атҡаҙанған уҡытыусыһы, мәғариф ветераны Рәйсә Иҫәнбаеваның йәмғиәт сире – эскелек, тормош хаҡында, шағирә Зилә Ғәйетҡолованың дауаханала яҙған лирик шиғырҙары тамашасы күңеленә хуш килде. Һаҡмар ауылында ла шиғриәт һөйөүселәр күп икән. Зөбәйлә Маннапованың һағышлы шиғырҙары күңел ҡылдарын тибрәтте. Мәктәптә әҙәби түңәрәктә шөғөлләнеүсе уҡыусылар Эльвина Мәһәҙиева, Аида Бикташева, Нурзилә Иҫәнбаева, Әҙилә Хөсәйенова, Рөстәм Ҡотлоғолов, Рәүиә, Света Бикташевалар – кемеһе билдәле шағирҙарҙың, ә кемдәре үҙҙәренең ижад емештәрен тасуири уҡып ишеттерҙе. Уларҙың етәксеһе Фәнүзә Арыҫланова мәктәптә башҡорт теле һәм әҙәбиәте дәрестәренең, дәрестән тыш сараларҙың шиғриәт минуттары менән башланыуын, балаларҙы ошо юл менән ғәжәйеп донъяға ылыҡтырыуҙары, уларҙа әҙәбиәткә һөйөү уятыуҙары хаҡында һөйләне, бөгөн филология юлын һайлаған уҡыусыларҙы телгә алды, бындай күңелдәрҙе сафландырыусы матур осрашыу өсөн ҡунаҡтарға рәхмәт белдерҙе.\nҺаҡмар ауылында һандуғастар ҙа байтаҡ икән – Оҙон көй халыҡ йырҙары район конкурсында икенсе урынды яулаған Гөлйыһан Ильясова Төйәләҫ башҡорт халыҡ йырын, ә Зәкиә Рамаҙанова Һин булғанда ғына таң матур исемле лирик йырҙы башҡарып, күңелдәрҙе һағышландырҙы. Һаҡмар төбәге китапханалары кураторы Рима Йәғәфәрова китапханасы булып күптән түгел генә эшләй башлаған Гөлсинә Ҡотлоғоловаға матур осрашыу өсөн рәхмәт әйтте.\nАртабан ҡунаҡтар Түбә ауылы китапханаһына йүнәлде. Бында ла беҙҙе уҡыусылар ашҡынып көтә ине. Осрашыу барышында улар бигерәк тә шиғыр яҙыуға ғына маһир түгел, оҫта рәссам, ҡурай стелаһы авторы ла булған Миҙхәт Байрамғоловты төрлө һорауҙарға күмде, тормошо менән ҡыҙыҡһынды. Рәйсә Иҫәнбаева билдәле яҙыусы Таңсулпан Ғарипова менән Түбә мәктәбен тамамлаған икән – ул ошо бала саҡ хәтирәләренә бирелде. Йәнгүҙәй әҙәби-ижад берекмәһе ағзалары үҙҙәренең шиғырҙарын уҡыны. Түбә ауыл советы ауыл биләмәһе башлығы Миңһылыу Хәсәнова бындай сараның кәрәклеген билдәләне. Ҡунаҡ ашы – ҡара-ҡаршы, тип, Түбә сәсәниәһе Таңһылыу Сөнәғәтова үҙенең ижад емештәре менән һыйланы. Урындағы ветерандар советы рәйесе Миҙхәт Мәүлетҡолов Түбә мәктәбен тамамлаған билдәле шәхестәрҙе телгә алды. Бала саҡта күргәндәр хәтерҙә ныҡ һаҡлана ул. Бына хәҙер уҡыусылар тере шағирҙарҙы бер күргәс, уларҙың йөҙҙәре балалар күңеленә мәңгелеккә һеңәсәк, – тип осрашыуҙың әһәмиәтен билдәләне. Мәғариф ветераны Нәжибә Әбсәләмова, артистарҙың, ҡалаларҙан килгән театр коллективтарының Түбә ауылын онотоуы, урап үтеүенә үпкә белдереп: Беҙҙең балаларҙы ла онотмағыҙ инде. Улар ҙа матурлыҡты күреп, тойоп үҫергә хаҡлы бит! – тине. Түбә ауыл китапханасыһы Гөлсинә Шәрипова осрашыуҙы бик тә йәнле итеп ойошторҙо, уҡыусылар ҙа әүҙем булып сыҡты: һорау артынан һорау яуҙырып ҡына ҡалманы, үҙҙәре лә шиғырҙар ятланы.\nСыуаҡ алтын көҙҙә шиғриәт һөйөүсе кескәй дуҫтар менән осрашыу барыһын да шундай хисләндерҙе – Йәнгүҙәй әҙәби берекмәһе ағзалары күтәренке кәйеф менән ҡайтыр юлға сыҡты.\nЙәнгүҙәй берекмәһе рәйесе.


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - АСЫҒЫП ТАҘАРЫН - 2017 - Мәҡәләләр\n2016 йылда физиология һәм медицина өлкәһе буйынса Нобель премияһына Япония биологы Ёсинори Осуми лайыҡ булды.\nТокионың Технология университетынан күҙәнәк биологияһы белгесе аутофагия механизмдарын асҡан өсөн юғары награда алды. Аутофагия - күҙәнәктең кәрәкмәгән өлөштәрен, йәғни унда ултырған төрлө "сүп-сарҙы" утилләштереү йәки ҡайтанан эшкәртеү процесы. Термин грек теленән "үҙ-үҙен ашау" тип тәржемә ителә.\nБыл феноменды ғалимдар уҙған быуаттың 60-сы йылдарында таба, әммә уның серенә төшөнә алмай. 90-сы йылдарҙа быны Осуми тормошҡа ашыра. Тәжрибәләр үткәреп, ул шулай уҡ аутофагия өсөн яуап биргән гендарҙы аса. Осуми Нобель премияһын яңғыҙы ғына алған 39-сы ғалим.\nАутофагия тере организмдарға, шул иҫәптән кешегә лә хас. Уның ярҙамында күҙәнәктәр артыҡ өлөштәрҙән, ә тотош организм - артыҡ күҙәнәктәрҙән ҡотола.\nТәбиғәт күҙәнәктәргә артыҡ йәки зарарлы булып күренгән нәмәләрҙе эшкәртеү һәләте биргән. Ябайлаштырып әйткәндә, күҙәнәктәр "сүп-сарҙы" махсус тоҡтарға - аутофагосомаларға йыя. Артабан контейнерҙарға - лизосомаларға күсерә. Улар лизосомаларҙа тарҡала һәм үҙләштерелә. Ҡабаттан эшкәртелгән продукттар күҙәнәкте туҡландырыу йәки уны яңыртыу өсөн файҙаланыла. Аутофагия ярҙамында күҙәнәк уға эләккән инфекциянан һәм барлыҡҡа килгән токсиндарҙан таҙара. Был процесс организм стресс кисергәндә, мәҫәлән, асыҡҡанда, нығыраҡ эшләй башлай. Был осраҡта күҙәнәк эске ресурстар иҫәбенә, йәғни төрлө тупланған "сүп-сар", шул иҫәптән ауырыу тыуҙырыусы бактерияларҙан энергия эшләй башлай.\nЯпония ғалимының асышы шуны раҫлай: асығыу йәки ураҙа тотоу файҙалы - организм ысынлап та аутофагия иҫәбенә таҙарына. Ул шулай уҡ организмды иртә ҡартайыуҙан да һаҡлай. Хатта, бәлки, яңы күҙәнәктәр барлыҡҡа килтереү, организмдан дефектлы аҡһымды һәм зарарланған күҙәнәк эсендәге элементтарҙы сығарып, уны төҙөк хәлдә тотоуы һөҙөмтәһендә, йәшәртәлер ҙә әле. Ә аутофагия процесының боҙолоуы Паркинсон ауырыуына, шәкәр сиренә, хатта яман шешкә алып килә. Ошоно аңлаған медиктар хәҙер боҙолоуҙы дауаларға һәләтле яңы дарыуҙар уйлап таба. Ә инде организмды профилактикалау маҡсатында ҡайһы берҙә уны стресс торошона индереп, ас тотоп алырға ла мөмкин.\nБына ни өсөн өләсәй-олатайҙарыбыҙ ураҙаны көтөп алған һәм уның бер көнөн дә үткәрмәй тоторға тырышҡан икән. Сөнки ураҙа тотҡанда ла организмды алдан әҙерләү зарур - бер нисә көн элек һыу ғына эсеп, ашҡаҙан-эсәк трактын таҙартып алыу мотлаҡ. Ә бөтөнләй бер нисә көн ас тороп дауаланыусыларға хатта клизма эшләү талап ителә. Әгәр эсәктәр таҙармайынса асығыу процесы башланһа, организмға унда тупланған "сүп-сар" сығып (аутофагия), организм ағыуланыуы ихтимал. Ошо талаптарҙы үтәгәндә инде ураҙаның бик күп файҙаһы бар. Мәҫәлән, ун бер ай дауамында эшләгән ашҡаҙан һәм уға бәйле булған ағзалар ял итә һәм сихәт-сәләмәтлеккә юл таба. Тәндә тупланған көс ҡеүәтләнә; ураҙа тотоусыларҙа көндөҙ ҡан ағышының яйланыуы, күҙәнәктәрҙәге һыуҙың әҙәйеүе һөҙөмтәһендә йөрәк рәхәтлек кисерә; ураҙала нервылар системаһы ла бер еңеллек эсендә ҡала һ.б. Тимәк, мосолмандар асығыу файҙаһын элек-электән белгән. Тик Нобель премияһын барыбер ҙә япон ғалимы алды...\nЯҙылған: 05.06.17 | Ҡаралған: 727


– Юҡ, бер ҙә ыңғайларлыҡ түгел был Фәхри ҡарт. Ундай кире кешене бөтә Сысысырҙа (СССР) осратмаҫһың. Әйттем бит мин, ул – шундай әҙәм, тип. Ай-ва-ай, һеҙҙең буласаҡ ҡоҙағыҙ... Әле мин “бер әфисәр ҡыҙыңды һората килгән” тигәс, туҙынды ла китте. Лутсы үҙегеҙ генә барып һөйләшеп ҡарағыҙ. Уф, хатта башым ауыртып китте... – тип, тыны бөткәндәй, ышылдап, һөйләнә-һөйләнә урындыҡ ситенә барып ултырҙы.\n– Ярар, апай, беҙгә асыуланма инде, – Фазлитдин ағай буләк итеп алып килгән күлдәклек тауарҙы әбейгә бирҙе. Улар Фәхри ҡартҡа үҙҙәре барып һөйләшеп ҡарарға булды.\n– Йә, ни йомош? – тип урам тышында торған килеш ҡаршыланы уларҙы Фәхри бабай, арбанан һикереп төшкән Хәйҙәрҙең өҫ-башына ҡыҙыл сепрәкте күргән үгеҙ кеүек баштан-аяҡ ҡарап алғас.\n– һаумыһығыҙ, – тине Хәйҙәрҙең атаһы.\n– һау булмай, ни булған тиһең. Йөрөйҙәр шундай ҡыҙыу эш ваҡытында кешене бимазалап.\n– Мин бында йәштәр мәсьәләһе буйынса...\n– Йәштәргә ни булған? – тип бүлде Фәхри ҡарт Хәйҙәрҙең атаһын тыңлап бөтмәйенсә.\n– Минең улымдың ялы һанаулы ғына, тиҙҙән хеҙмәткә китергә тейеш. Йәштәр үҙҙәре һөйләшеп килешкән...\nФазлитдин ағайҙың һөйләп бөткәнен дә көтмәй, ҡарт, көрәк алып, яҡын тирәләге һыйыр тиҙәген алып ташлай башланы. Ғөмүмән, “минең өсөн һеҙ – бар ни ҙә, юҡ ни” тигән һымаҡ ине ул. Бер аҙ тиҙәк ташлағандан һуң, көрәгенә таянып:\n– Әллә ҡайҙа аҙып-туҙып йөрөгән зимагор өсөн мин ҡыҙ үҫтермәнем. Яңғыҙ ғына ҡыҙымды ер аяғы – ер башына ебәрәһем юҡ. Башҡаса ул һорау буйынса минең ишек алдына аяҡ баҫаһы булмағыҙ, бына шул, – тине лә ишекте шартлатып ябып, өйөнә инеп китте. Һәр саҡ кешеләр менән үтә лә әҙәпле һөйләшеп өйрәнгән атаһының: “Минең улым да ғаиләлә яңғыҙ...” – тип ниҙер әйтергә теләп башлаған һүҙҙәре Фәхри ҡарттың ҡаты итеп ябылған солан ишегенә ҡыҫылып тороп ҡалғандай булды. Уларҙың һүҙенә ҡушылмай, тыңлап ҡына торған Хәйҙәргә атаһы бик йәл тойолдо.\nАта менән ул, кәйефтәре тамам боҙолоп, арбаға ултырып, ауылдарына ҡайтып китте. Алтмыштан үткән Фазлитдин ағайҙың үҙ ғүмерендә бер ваҡытта ла тиерлек Фәхрислам кеүек кешеләрҙе осратҡаны юҡ ине. Үҙен бик ныҡ хурланған итеп тойҙо. Уның әфисәр улын “зимагор” тип атаһындар әле!\nӘ Хәйҙәр юлда ҡайтҡанда тик Фәриҙәһе тураһында ғына уйланы. Ҡыҙҙы атаһының теләгенән тыш та алып китә алыуына шикләнмәй ине.\nАуылға ҡайтып еткәнсе аталы-уллы бер ни ҙә һөйләшмәне, һәр кемдең башында үҙ уйы булды...\nМырҙабулат ауылына барып, нисек йөрөп ҡайтҡандары тураһында Хәйҙәр, әлбиттә, Фәриҙәгә шул көндө үк һөйләне.\n– Фәриҙәкәйем, гөлсәсәгем, – тине Хәйҙәр. – Мин һине бер нәмәгә ҡарамаҫтан алып китәсәкмен! Атайың түгел, әллә кем ҡаршы булып торһа ла.\n– Әллә кем ҡаршы булһа ла алып китер инең дә бит, әммә атай ҡаршы булғас, бер нәмә лә эшләп булмай, – тип илауланы Фәриҙә. Бала саҡтан өйҙә ғаилә башлығының һүҙен “закон” һымаҡ ҡабул итеп өйрәнгән Фәриҙә никах мәсьәләһендә лә атаһын тыңламауҙы бер нисек тә күҙ алдына килтерә алманы.\nШулай итеп, көн артынан көн үтте. Хәйҙәр менән Фәриҙә көн һайын осрашып торҙо. Икеһен бер юлы ялмап алған дөрләп янған һөйөү уты көндән-көн көсәйә генә барҙы. Алдағы тормошҡа төрлө пландар ҡорҙолар. Ләкин һәр ваҡыт уларҙың хыялдары Фәриҙәнең атаһына барып тоташа һәм селпәрәмә килеп юҡ була ине.\n– Отпуск бөтөп бара, Фәриҙә, әйҙә ауыл советына барып ЗАГС-ҡа яҙылайыҡ та ҡуяйыҡ. Ну его к черту, һинең атайыңды, – тине Хәйҙәр бер ваҡыт, йәне көйөп.\n– Улай тимә, Хәйҙәр, – тине Фәриҙә. – Һин часыңа үҙең генә барып тор, ә барғас та миңә хат яҙырһың. Атайым менән үҙем һөйләшеп ҡарармын.\nХәйҙәр өндәшмәне. Фәриҙәһеҙ китеүҙе ул күҙ алдына ла килтерә алманы. Күңеле ниҙер һиҙенә ине. Был айырылышыу уға мәңгегә, йә булмаһа, бик оҙаҡҡа булыр һымаҡ тойолдо...\n– Иҫтәлеккә берәй фотокарточкаңды булһа ла бирмәйһеңме? – тине Фәриҙә. – Мин дә һуңғараҡ, яҡшылап төшөп, үҙемдекен һиңә хат аша һалып ебәрер инем...\n– Ташып йөрөмәҫ өсөн күп кенә әйберемде округ штабына училищенан уҡ багаж менән ебәргәйнем. Фотоальбомым да шунда ине... Әгәр ҙә оҡшатһаң, бына ошо партия билетына төшкән генә фотом бар, – Хәйҙәр хәрби билеты араһынан курсант формаһында төшкән кескенә фотоһүрәтен сығарып бирҙе...\nһанаулы отпуск көндәре үтеп тә китте. Атаһы менән әсәһе Хәйҙәрҙе, ғәҙәттәгесә, өйҙән генә оҙатып ҡалды. Фәриҙә Хәйҙәр менән бергә ҡалаға вокзалға тиклем килде.\n– Хуш, – тине Фәриҙә, күҙ йәштәрен тыя алмай. – Мин һинән көн дә хат көтөрмөн, – ул егетте ҡосаҡлап алды һәм уның күкрәгенә битен терәне. Ҡыҙҙың туҡтамай аҡҡан күҙ йәштәре Хәйҙәрҙең кителен сылатты.\n– Хуш, йәнем, – тине Хәйҙәр. – Һин дә хат яҙ.\nПоезд ҡуҙғалып киткәнсе тиерлек улар шулай ҡосаҡлашҡан килеш торҙо.\n– Пассажир, вагонға инегеҙ, поезд ҡуҙғала! – тине проводник.\n– Хуш, – тине тағы ла Хәйҙәр һәм вагонға йүгереп инеп китте.\nФәриҙә күҙ йәштәренә мансылып һыҡтай-һыҡтай иланы, бер һүҙ ҙә әйтә алманы. Ниндәйҙер бик мөһим хәбәр әйтергә теләй ине ул...\nТәғәйенләнгән часҡа барғас та Хәйҙәр, үҙенең адресын күрһәтеп, Фәриҙәгә хат яҙҙы. Бер нисә көн үткәс, тағы ла яҙҙы. Унан һуң үҙе яуап көтә башланы. Тик, күпме генә көтһә лә, ҡыҙҙан яуап хаты килмәне. Ул саҡтағы телефонһыҙ тормош, әлбиттә, был осраҡта Хәйҙәр менән Фәриҙә файҙаһына түгел ине... Ике-өс ай эсендә тағы әллә күпме хат яҙҙы Хәйҙәр. Әммә Фәриҙәнән һаман да яуап булманы. Яҙып-яҙып та яуап ала алмағас: “Әсәй, Фәриҙәгә ни булды икән, бер ҙә минең хатыма яуап бирмәйсе... Барып, хәлен белеш әле. Бер юлы минең адресымды ла бир, бәлки, хаттарым барып етмәйҙер”, – тип өйгә хат яҙҙы. Бер аҙҙан әсәһенән: “Фәриҙә, эштән сығып, ауылына ҡайтып киткән”, – тигән яуап алды.\nМырҙабулатҡа ла бер-бер артлы бер нисә хат ебәрҙе. Ләкин ул хаттар ҙа яуапһыҙ ҡалды. Бөтөнләйгә тиерлек төшөнкөлөккә бирелгән йәш лейтенант эштә лә бик бойоҡ йөрөнө. “Их, ошо ҡыҙҙар... Егетте хеҙмәткә оҙата ла шундуҡ оноталар, – тип әсенеп уйланды. – Хәрбиҙәрҙең эшенең үҙенсәлектәрен аңламай шул улар. Теләгән ваҡытта ғына ҡайтып китеп тә булмай бит. Йылына бер генә була торған отпускыла нимә генә эшләп өлгөрәһең инде". Үҙенең хәрби хеҙмәт юлын һайлағанына хатта бер аҙ үкенә биреп тә ҡуйҙы. Ысынлап та, күпме хәрби шулай һөйгәндәре менән ҡауыша алмай. Тыуған яҡтарында электән вәғәҙәләшеп йөрөгән ҡыҙҙары улар отпускыға ҡайтыуға башҡаларға тормошҡа сығып киткән була. Тап шуның өсөн дә хәрбиҙәрҙең күптәре тормош иптәшен ҡырҙан алырға мәжбүр... Был турала Хәйҙәргә утыҙ биш йәшкә еткән, ләкин һаман да булһа өйләнмәгән штурман, майор Гавриленко һөйләгәйне.\nЙәш офицерҙың бошонҡо кәйефе часть командованиеһының иғтибарынан ситтә ҡалманы. Шулай бер көндө эскадрилья командиры Хәйҙәргә:\n– Иптәш лейтенант, ни өсөн балтаң һыуға төшкән һымаҡ йөрөйһөң? Һиңә ни булды? – тине.\n– Иптәш полковник, мине демократик Афғанстанға ебәреүегеҙҙе үтенеп, рапорт яҙҙым, – тине Хәйҙәр.\n– Үҙемдең интернациональ бурысымды үтәгем килә...\nЯңынан ике-өс айҙан лейтенант Тимеров үҙенең “СУ – 27” самолетында Афған тауҙары өҫтөндә төрлө заданиелар үтәп оса ине. Күптән түгел власҡа килгән, үҙгәртеп ҡороусы генераль секретарь Афғандан Совет ғәскәрҙәрен сығарырға йыйына, имеш, тигән һүҙҙәр йөрөүенә ҡарамаҫтан, әле унда барған ғәҙелһеҙ һуғыш ярайһы ғына көсөргәнешле ине. Советтар Союзы Коммунистар партияһы етәкселәре был һуғышты “интернациональ бурыс” тип атаһа ла, афғандар өсөн Совет ғәскәрҙәре баҫып алыусылар булып һаналды. Бер йыл буйы күпме заданиеға осоп, һәр ваҡыт уңышлы әйләнеп ҡайтҡан Хәйҙәр, сираттағы отпускыға бер ай ҡалды тигәндә, тәүге мәртәбә аэродромына әйләнеп ҡайтманы. “Дошмандар” уның тауыш еткермәҫ самолетын атып төшөрҙө. Хәйҙәр үҙе ҡаты яраланған көйө парашют менән һикереп өлгөрҙө. Өсөнсө көн тигәндә, уны һушһыҙ ятҡан хәлдә үҙебеҙҙең пехотинецтар табып алып, Ташкент ҡалаһына хәрби госпиталгә оҙата. Йәрәхәттәре бик ҡаты һәм ауыр ине.\nХәрби летчик карьераһы шуның менән бөтөр тип, Хәйҙәр тәүҙәрәк бик ныҡ борсолғайны. Ләкин, Аллаһы Тәғәләнең ҡөҙрәте менән, хәрби табиптар уны аяҡҡа баҫтырҙы. Ул ғына ла түгел, йәш летчикты яңынан осоу өсөн яраҡлы тип таптылар.\nСираттағы отпускыға Хәйҙәр өлкән лейтенант булып, түшенә Ҡыҙыл йондоҙ ордены тағып ҡайтты. Уның ата-әсәһе имен-һау, тик Фәриҙәһе генә әллә ҡасандан ауылда юҡ ине.\nМырҙабулат ауылына барып, ауыл кешеләренән дә һораштырып ҡараны. Ауылдаштары Фәриҙәнең, атаһы менән асыуланышып, ҡайҙалыр башҡа яҡҡа сығып киткәнен әйтте. Уның ҡайҙалығын берәү ҙә белмәй ине. Былтырғы ялында Хәбибулла ҡарттан шундай ныҡ кәмһетелеп ҡыйырһытылған Хәйҙәр, бик ҡыйын булһа ла, уларҙың өйөнә тағы ла барырға мәжбүр булды. Бәхеткә күрә, ҡарт өйҙә юҡ ине. Егетте Фәриҙәнең әсәһе ҡаршы алды. Хәл-әхүәл һорашып, егеттең йомошон тыңлап бөткәндән һуң әбей илап ебәрҙе.\n– Эй, улым, минең ҡарттың холҡон үткән йыл күрҙең бит, – тине әбей, яулыҡ осо менән күҙен һөртә-һөртә. – Ана шул әҙәм менән ғүмер буйы ут йотоп йәшәйем инде. “Был өйҙә минең һүҙем – закон! Башҡаса тупһама аяҡ баҫаһы булма!” – тип, Фәриҙәмде өйҙән ҡыуып сығарҙы бит ул. Хәҙер ҡыҙымдың ҡайҙа йөрөгәнен генә түгел, тереме-үлеме икәнен дә белмәйем. Эҙләп табып ала ғына күр инде баламды...\nЭҙләмәү генә ҡайҙа инде... Тәү осорҙа отпускыға ҡайтҡан һайын уның ауылына барып, кешеләрҙән, әсәһенән ҡабат-ҡабат һораштырҙы. Фәриҙә тураһында һаман да бер кем дә бер нәмә лә белмәне, һуңғы ваҡыттарҙа, унһыҙ ҙа ҡайғылы әсәһен борсомаҫҡа тырышып, уларға инмәй башланы.\nИке мәртәбә баш ҡалаға барып, адрестар бюроһына мөрәжәғәт итеп ҡараны. Фәриҙә исемле ҡыҙҙар Башҡортостанда ғәйәт күп булып сыҡты, әммә Хәйҙәрҙең Фәриҙәһе улар араһында табылманы: йә тыуған йылы тап килмәй, йә фамилияһы икенсе. Фәхрислам ҡыҙы Фәриҙә Мәхийәновалар ғына Башҡортостанда ике тиҫтәгә яҡын икән...\nКүпме генә тырышмаһын, ни өсөн үҙенең хаттарына Фәриҙәнең бер ҙә яуап яҙмағанын Хәйҙәр барыбер белә алманы. Яҙырға теләмәгәндер, тигән фекергә килде ул әкренләп.\nЙылдар үтә торҙо, күңел яралары ла уңала башланы. Майор дәрәжәһенә еткән Хәйҙәр аталарына: “...Мәрйә киленегеҙ менән ҡайтыуымды көтөгөҙ...” – тип хат яҙҙы. Ул, ысынлап та, Надежда исемле рус ҡыҙына өйләнде. Баштараҡ яғымлы ғына күренгән Надя Хәйҙәрҙе бик тиҙ "ҡулға алды". Ғаиләлә килеп тыуған сираттағы һәр мәсьәлә фәҡәт бик үҙ һүҙле ҡатын ҡушҡанса ғына хәл ителә барҙы.\nХәйҙәрҙең аталарына шулай ҙа мәрйә киленен күрергә насип булманы. Сөнки Надежда бер ваҡытта ла ире менән Башҡортостанға ҡайтманы. Ҡала ерендә тыуып үҫкән Надя, үҙе әйтмешләй, “бәҙрәфе тышта булған деревня”ға ҡайтыуҙан ҡырҡа баш тартты. Иренең ата-әсәһен туғанға һанаманы. Хатта Фазлитдин ағай донъя ҡуйғас та, атаһын ерләргә Хәйҙәр яңғыҙы ғына ҡайтып килде. Ул ғына ла түгел, балаға ла уҙа алманы. “...Мин табиптарҙа тикшерелдем, ғәйеп иреңдә, тип әйттеләр”, – тине уға Надя, бала табыу-тапмау мәсьәләһе килеп тыуғас. Хәләл ефетенең һүҙенә бөтөнләйгә ышанған Хәйҙәр үҙе дауаханаға барманы, һәм, ни өсөндөр, быны ҡатыны ла талап итмәне... Ә шулай ҙа, бала тураһында һүҙ сыҡһа, һирәкләштереп булһа ла, хәләл ефете уны түлһеҙлектә ғәйепләргә лә тартынмай ошо көнгәсә, айырыуса һуңғы осорҙа. Хәйҙәрҙең ваҡланып дауахана юлына аяҡ баҫмаҫын белә, ахырыһы... Ғөмүмән, уның ғаилә тормошон бер ҙә бәхетле тип әйтеп булмай ине.\nКүңелен тынысландырған берҙән-бер нәмә күк йөҙө булды. Мөмкинлек булған һайын Хәйҙәр осто ла осто. Осоу эшенең оҫтаһы булараҡ, түшендә һәр саҡ ике яғында ике ҡанат төшөрөлгән “М” хәрефле значок йөрөттө. Грозный өҫтөндә лә осорға тура килде уға. Полковник дәрәжәһе бирҙеләр. Түше орден-миҙалдар менән тулды. Хәрби карьераһы, әлбиттә, зарланырлыҡ түгел ине. Ләкин уның менән генә бәхетле буламы икән кеше? Йыш ҡына Фәриҙәһен иҫкә алды. Ошо йәшкә етеп, үҙенең бер балаһы ла булмағаны өсөн дә бик ҡайғырҙы Хәйҙәр...\nУйының ошо урынына еткәс, Хәйҙәр ағай ҡапыл тертләп киткәндәй булды. Нисек инде уның бер балаһы ла булмаһын ти? Янында ғына әзмәүерҙәй улы йоҡлап ята түгелме һуң? Тағы тулҡынланыуынан үҙенең йышайған йөрәк тибешен ишеткәндәй булды. “Улым, Таһир улым! Ни өсөн мин бығаса һинең барлығыңды белмәй йөрөгәнмен!” – тине ул эстән генә. Ә Таһир бер нәмә лә белмәй тыныс ҡына йоҡлай ине...\n(Дауамы. Башы 10 – 12-се һандарҙа).\nСығыу ваҡыты 27-09-2013, 11:28 | Ҡаранылар: 2452\nХәйҙәр ҺИБӘТОВ: ”Салауат батыр һынын 3D моделдә эшләйем”


Өфөлә иң әүҙем һәм талантлы ғаиләне билдәләйҙәр // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nӨфөлә иң әүҙем һәм талантлы ғаиләне билдәләйҙәр\n16:43, 19 октября 2016 Йәмғиәт\nӨФӨ, 2016 йыл, 19 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Гөлфиә Акулова/.\n26 октябрҙә Ҡала мәҙәни-ял итеү үҙәгендә (Беренсе Май урамы, 47) сираттағы «Йәш ғаилә-2016» конкурсы уҙғарыла. Өлгөлө ғаиләләр бәйгеһен Өфөнөң Йәштәр сәйәсәте буйынса комитеты ойоштора. Уның маҡсаты — ғаилә ҡиммәттәрен нығытыу, йәмғиәттә ғаиләнең абруйын һәм әһәмиәтен арттырыу.\nБаш ҡалалағы ете райондың иң яҡшы ғаиләләре ҡаланың иң яҡшы ғаиләһе исеме өсөн көрәшәсәк. Дим районынан — Сафиндар, Киров районынан — Әйүповтар, Калинин районынан — Хәйретдиновтар, Ленин районынан — Хәлитовтар, Октябрь районынан — Ғафаровтар, Орджоникидзе районынан — Янситовтар, Совет районынан Сәйетғәлиндар сығыш яһай.\nКонкурста ҡатнашыусылар үҙҙәренең шәжәрә ағасы, ғаилә традициялары менән таныштыра, концерт номерҙары күрһәтә. Гран-при яулаған ғаилә республика кимәлендә сығыш яһай.\nТеги: конкурс,йәш ғаиләләр,йәштәр


Порно Тилит Уйын - Уйын Уйнай Иң Ҙур Онлайн Секс\nПорноигр индустрияһы порноигр компьютер алмаштырҙы!\nБеҙ белгән, үҙенең эш тәжрибәһе менән ҡәнәғәтләнде тип, һеҙ, аласыз булырға кеҫә телефоны. Һеҙ яратып кейә ҡоролмалар еңеллеге, уйын менән һыйышып, кеҫәгә һалырға йәки на ладони. Был мөмкин, хатта сит илдәргә сәйәхәт йәки эште еңеләйтеү өсөн, һәр ваҡыт бындай инеүе еңел булды. Беҙ беләбеҙ, ләкин ҡайһы берҙәре, ваҡыт ҙур монитор экранында һеҙҙең генә яҡшы үткәрергә ярата. Юғары сиселешле һеҙ күреп ярата, иҫ киткес сифаттары менән һәм креативность детализация һәм сюжет һыҙығында ҙур, барыһы уята сексуаль һәм интригующе, һеҙ һәм һеҙҙең күҙ алдында притягивать разворачиваются., Һеҙҙе яратам, ҡасан да булһа варианттар күп, тик бер генә һайланыҡ, һеҙҙең ауыр, әммә уларҙың һәр береһе, улар һеҙ нажмите, шулай уҡ идеаль кеүек һәм башҡа. Барыһы ла яҡшы, һеҙ тағы ҡасан уйнайбыҙ, икенсе, өсөнсө йәки дүртенсе раундта, бәлки, һеҙ күрергә, ниндәй башҡа юлдарында ҡәнәғәтләндереү сексуаль бара. Һеҙгә үҙенең эш өстәл йәки уны яратып, бәлки, үҙе ноутбук. Бына ҡайҙа ул ысын уйын теләге һәм көсө сағылды, ысынлап та, уңайлыҡтары булған йорт йәки һеҙ эштә булғанда. Ҡасан эш етә иң яҡшы интернет-секс-уйын, компьютер етештереү буйынса ҙур ләззәт тулҡындарҙың көсәйеүе һәм бөтә донъя геймер порноигр ысынлап та ебәрҙе., Шулай уҡ ярдам һин көткән? Был ваҡытта һеҙҙең өсөн, һәм һуңғы миль үтә киләһе уйын күрергә һәм тойорға өсөн порно кимәлдә ҡаршы, улар һеҙ тоя.\nСөнки Уларҙың Түбәләре Генә Түгел Ҡушылдығы Ранг\nПорноигра яңы компьютер һәм сайтҡа килгән булырға мөмкин, әммә уларҙың мең файҙаланыусы булып, улар менән көн һайын һәм арта бара. Һәм был бик күп күренә лә мөмкин, йәғни өсөн платформа булдырылған, был бөтә эшкәртеү өсөн ҡулланылған, ул беркасан ла әкренәйә. Ысынлыкта,, сайтында иң шәп уйындарҙың береһе ул, һеҙ улар менән осрашып, булыу-булмауға ҡарамаҫтан, ниндәй хәлдәр һеҙҙең айланмалар ҡушыла. Шулай уҡ үҙебеҙҙә бер ҡасан да хәүефһеҙлеген ҡурҡыныс аҫтына ҡуя. Файҙаланыусы уларҙы үҙенә хөрмәт тураһында фекер йөрөтөргә һәм хосусил, һеҙ шөғөлләнә. Реклама иғлан күңелһеҙ юҡ, ул ябай һәм рәхәт, бөтә кәйеф үлтереп бөтһә, һеҙ уны һынай., Уйын бер ҡасан да туңмай, бер ҡасан да ҡалышмай, ә рөхсәт тура камиллыҡ һәм шыма. Шул размытый ғәфү йәки символдарын, уларҙың пикселизировать, ғәжәйеп хәлдәр һәм иғтибар юғары сәләм, деталдәргә иғтибар бүлә. Был юҡ-бар, улар эшләй реаль шундай рәхәт, һеҙ компьютер порноигр ә был һәм башҡа күп нәмә бирә. Әгәр һеҙ эҙләсе идеаль уйын, потрясающий һәм күп төрлөлөгө һәм сифаты менән варианты. Порноигра яңы компьютер булһа, һеҙ иң яҡшы дустар! Был платформаны шулай уҡ түләүһеҙ, безграничные һәм мөмкинлек бирәсәк һезгә бөйөклөгө, банк һындыра алмай., Был күп түгел, башҡа дәғүә итә ала! Был сайттан башҡа бер ҡасан да күңелһеҙ бөтә, һеҙ ҡайтҡас, уларға ла һеҙгә биргән нәмәһендә һеҙҙе фантазировать һәм бөтә төн теләйем! Шулай уҡ улар еңел түгел, өлкәндәр должное порноигра батшалыҡ аласаҡһың, был порноигр булараҡ компьютерҙа эшләй. Тулҡынлана ла, улар бер ҡасан да кредит карталары тураһында мәғлүмәт һорай һеҙҙән! Хәҙер бер уйында сайтында һәм азатлығы менән файҙаланғанда ябай ғына: ТИЛИТ, Porn эконом ваҡытта һәм эконом!\nҠалған Барлыҡ Платформаларында Ҡарарға Килә Айырмалы Рәүештә Порноигровой\nӘһәмиәткә эйә түгел, һеҙгә операцион системаны ҡулланыу ниндәй, ниндәй өҫтөнлөк йәки телдәрендә иркен һөйләшә. Сәғәт бүлкәте һеҙ ҙә әһәмиәткә эйә түгел! Һеҙ хатта аласыз буйынса-хәҙерге ҡоролош үҙенең бөтә порноигр oc ҡулланыла: мобиль телефон, планшет килә хатта! Әммә уйын өсөн ысын тәжрибә, ябай уйын һеҙҙең күҙ алдында һүндереүҙе сексуаль упаковывать елдереп, геймер белеп бөтә, бөтәһе яҡшы тип ПК, һеҙҙең өсөн компьютер порноигра ән жилеттар биреү яҡшы! Әһәмиәткә эйә түгел, һеҙ ниндәй сексуаль ориентациялы, иҙән һеҙ ниндәй ҡарарға килә. Әһәмиәткә эйә түгел, һин кем. Бөтә фантазияһын һәм gnu хупланманы., Берҙән, кәрәк тип, - был интернетҡа тоташыу, һәм ҡоролмалар тойғоһон ҡандырыу. Һеҙҙең бөтә компьютер бүләк һеҙҙең өсөн түшәктә ҡәнәғәтләндерергә һәм раунд порноигра раундтарҙа көслө оргазм, ҡасан булһа ла ул һеҙҙең алда. Һеҙгә мөмкинлектәрегеҙҙе күрһәтергә һәм уның шашып, әлеге порно нисек уйнарға кәрәк. Әһәмиәткә эйә түгел, геймер йәки сәмле булып тораһы ли һеҙ Терәлеп, әһәмиәте булмаһа, йәки һеҙгә терәлеп порноиндустрия ветераны. Ул булған нәмә бөтәсәк, сайтҡа һәм улар шулай эшләй, квалификация кимәлен кешеләр өсөн бөтә бөтә өсөн еңел булды., - Булмауға ҡарамаҫтан, һеҙ уйындар ҡулланыу һәм енси персонаждар булырға, улар өсөн бөтәһе бар, секс настроить параметры ҡуллана һәм әҙәпһеҙ йәки булдырырға үҙ тығыҙыраҡ булыу-донъя тыуҙыра һәм сексуаль шлюха ярата, барыһы өсөн быларҙың барыһы ла еңел. - Булмауға ҡарамаҫтан, һеҙ кем, һеҙ шашып был саҡырылды һәм тикшерелде. Яңы файҙаланыусы менән, һәр көн һеҙҙең өсөн, һеҙ үҙегеҙҙе нисек тойор берләшмәләре менән танышыу һәм бик тиҙ арала өйҙә компьютер порноигра. Һәр яңы көн загружаться уйындар, һәм был уларҙың йөҙ платформа инде, башланды, тип, һеҙ, уларҙың барыһы ла ҡасан да уйнай алмаҫ, әммә беҙ һеҙҙең тиелә ауыҙ!, Кем шатлығынан ни зыян түгел. Бер нисә секунд тигәндә иҫәп яҙмаһы булдыра ала, һәм бынан һуң күк-сиге булыр был, тип, һеҙ, аласыз яһарға, был тәжрибәне ҡулланыу һәм порноигра П!\nУйын Наслаждайся Ваҡытта Алда Кеүек Порно\nУйын, уйын йәки уларҙың оҙон, ҡыҫҡа була. Бында уларҙың барлыҡ, һеҙҙең бер бармағы осонда, һәм улар ҡуллана аласыз, һеҙ нисек заблагорассудиться. Сюрреалистик һәм тауыш эффекты яҡшы уйын менән визуаль. Наслаждайся стон, секунд һанап булып яңғыраны һәм ул һеҙҙең йылдамыраҡ кончать мәжбүр итә шулай! Шулай уҡ, деталдәр - был мөһим аспект, улар был умопомрачительный тәжрибәһе менән тәьмин итеү, компьютер һәм сдерживаться порноигр түгел! Ләззәт алам, - булмауға ҡарамаҫтан, һеҙ профессиональ macbook йәки air macbook менән файҙалана. Lenovo, HP, йәки Dell, Acer. Бөтә компьютер һәм компьютер ҡулланып үткәрелгән порноигра ваҡытта үҙ яҡшы., Йәғни бөгөн ҡарауы һәм шашырға, һәм наслаждайся барыһы да һеҙҙең етмәй ҡалыуы мөмкин түгел инең тигән!


8 мартҡа оло бүләк\nБөгөн Республика башлығы төрлө тармаҡтарҙа уңышлы эшләгән гүзәл заттарға Рәсәйҙең һәм Башҡортостандың юғары дәүләт наградаларын тапшырҙы.\nРөстәм Хәмитов ҡатын-ҡыҙҙарҙы байрам һәм юғары наградалар менән тәбрикләп уңыштар теләне. Һеҙ үҙегеҙҙең фиҙаҡәр хеҙмәтегеҙ, тырышлығығыҙ менән башҡаларға өлгө булып тораһығыҙ, тине Республика башлығы. Сөнки төбәктең уңышы һәр бер кешенең уңышынан тамсылап йыйыла.\nТантанаға килеүселәр Башҡортостандың төрлө мөйөштәренән йыйылған, улар араһында төрлө һөнәр эйәләре табиптар, китапханасылар, торлаҡ-коммуналь хужалыҡ хеҙмәткәрҙәре, артистар, иҡтисадсылар. Һәр береһенең хеҙмәт юлы тиҫтәләрсә йылдар менән иҫәпләнә, ҡаҙаныштары республика, ил кимәлендә яҡшы билдәле. Бөгөнгө награда уларҙың оло тырышлығына лайыҡлы баһа. Мәҫәлән, Хөсәйен Әхмәтов исемендәге Башҡорт дәүләт филармонияһы артисы Римма Амангилдина Рәсәй Президентының Рәхмәт хатына лайыҡ булды.