Айгиз Ғиззәт улы Баймөхәмәтов Ҡалдырма, әсәй! - бет 7\nҠалай класташыбыҙ сос икән! Ысынлап та, бер нисә бүтән төҫлө кроссовки, костюмдар ҙа килтергәндәр. Бүтәндәрҙән айырылып торған кейемдә йөрөйәсәгемде күҙ алдыма килтергәс, күңелгә йылы йүгерҙе. Фәрит тә ҡыуанысынан ҡайҙа баҫырға белмәй.\nШунан беҙгә һайлашырға тотондо:\n— Тәк, Ильяс, быға тиклем ҡыҫҡа еңле костюмда йөрөүеңде онот! Хәҙер шартына килтерәбеҙ. Бына быныһын үлсәйек әле.\n— Киңерәк шикелле, Әмилә.\n— Улай булғас, быраҡтыр ситкә! — Тәрбиәсе ишетмәгәндә ҡолағыма шыбырланы. — Икенсеһен ҡарайыҡ.\n— Ныу, Ильяс, ҡалай шәп быныһы! — Ситтән ҡарап торған Фәрит һоҡланыуын йәшермәне. Тиҙҙән уға ла килешкәнен һайланыҡ. Был юлы тап килгән кроссовкаларҙы ла алдыҡ. Бына, исмаһам, шатлыҡ.\nҺуңлап килгәндәргә бындай бәхет тәтемәне. Уларҙы быйыл да "инкубаторҙар" тип эләкләйәсәктәре көн кеүек асыҡ. Ә беҙгә улай тип әйтмәйәсәктәр. Үәт!\nБеҙ быларҙы кемгә генә маҡтанып күрһәтмәнек. Төркөмдәштәр бына исмаһам көнләште! Ярай әле башлы Әмиләбеҙ бар! Мәктәптә лә иғтибар үҙәгендә булдыҡ.\n— Бына ҡарағыҙ әле — ниндәй кейем алып бирҙеләр! — Класташыбыҙ шундуҡ өйрөлөп тә күрһәтә. — Детдомдыҡы булғас та беҙҙе мәхрүмештәр тип уйламағыҙ!\nАуыл балалары ла быға һоҡланып ҡуя:\n— Оһо! Бигерәк килешә һиңә, Әмилә!\n— Йылы тәнеңдә туҙһын...\n— Ә һеҙ ана Ильяс менән Фәриткә ҡарағыҙ әле! — Ул беҙгә бармағы менән күрһәтә. — Үҙем һайлап бирҙем. Бына, исмаһам, джентельмендар хәҙер!\nИнде беҙҙең өҫ-башты тикшерә башланылар. Матур кейемдә булғас, уҡыуы ла еңел икән. Үҙем генә бөгөн ике "бишле" алдым. Әмилә лә "бишле"не эләктерҙе.\nБөгөн бөтә дәрестәр ҙә һиҙелмәй ҙә үтеп китте. Тиҙерәк киләһе уҡыу көнөнөң етеүен теләп, ҡайтырға сыҡтыҡ.\n— Шәп иттек, ивет малайҙар!\n— Эйе, рәхмәт һиңә, Әмилә!\nШатлығыбыҙҙың сиге булмаҫ кеүек ине...\nМәктәптән ҡайтҡас та детдом директоры кабинетына саҡыртып алды.\nМәүлиҙә Нурғәлиевна беҙҙе күреү менән, төкөрөктәрен сәсә-сәсә һөйләнә башланы:\n— Күҙегеҙ түпәгә менерҙәй итеп күп шаштығыҙ! Мәктәптә лә, бында ла эш боҙоп ҡына тораһығыҙ. Кисәге генә дәрестә һуғыш ойошторғанһығыҙ икән. Ә тәрбиәсегә ҡайтып, уҡытыусы ауырый тип алдағанһығыҙ. Хәкимә апайығыҙ, етмәһә һеҙгә кейем дә келәттән алып биргән. Юҡ-ҡ... Бындай рәхмәтһеҙ балаларҙы шаштырырға ярамай. Хәҙер үк быйыл алған бөтә кейемдәрегеҙҙе лә кире тапшырығыҙ! — Директорҙың һүҙҙәренән әллә нисек булып китте. Класташтарымдың да башы эйелде.\n— Апай, дөрөҫөн әйткем килә... — тип һүҙ башлағайны ғына Әмилә, Мәүлиҙә Нурғәлиевна шунда уҡ уның ауыҙын япты:\n— Етәр-р! Ишеткем дә килмәй тауышығыҙҙы! Күҙемдән юғалығыҙ һуғыш суҡмарҙары! Ә хөкүмәт әйберҙәрен хәҙер үк тапшырығыҙ! Марш бынан әремтамаҡтар!..\nЯңы костюм, ялтлап торған кроссовки кейеп бүтән йөрөй алманыҡ. Улай ғына булһа ине лә ул! Йыл башында алған футболканы ла, свитерҙы ла, бүтән кейемдәрҙе лә тартып алдылар...\nКөҙ — беҙҙең өсөн ҡыҙыу миҙгел. Быйыл бигерәк тә, сөнки картуф һәләк уңған икән. Тәрбиәсебеҙ Рәйфә апайҙың баҡсаһы ғәләмәт ҙур. Бына шунда көн дә эшләйбеҙ ҙә инде. Картуф алырға барасағыбыҙҙы алдан әйтеп ҡуя. Ял етһә, көнөбөҙ шунда үтә.\nБөгөн дә үҙе детдомда эш урынында ятып ҡалһа ла, алты баланы өйөнә ебәрҙе.\n— Көндәр боҙолорға тора, бөгөн эште бөтөрөгөҙ инде, — тине беҙҙе оҙатҡанда.\nРәйфә апайҙың баҡсаһындағы ер яман ныҡ ҡаты, шуға унда ҡаҙыуы ла ауыр. Анау көндә ҡулға сөйәл сығып бөттө, бил дә төнө буйына һыҙланы. Етмәһә, апай үҙе өйҙә булмаһа, уның ире беҙҙең хужабыҙ кеүек ҡылана. "Ярай, ҡайтып ашап килегеҙ", — тип, төш етһә детдомға ҡайтара. Тәрбиәсебеҙ төшкө аштан һуң йәнә үҙенә ҡыуа. Тәмләп өйөндә сәй эсереүҙәре һирәк кенә булғыланы.\nКисәге төркөмөбөҙҙә төнгө "няня" булып эшләүсе Флүрә апай үҙенә ҡунаҡҡа саҡырғайны.\n— Тәмле итеп аш бешерермен, ҡоймаҡ ҡойормон. Мунса ла яғырбыҙ әле, — тине мөләйем апай. Төшкә тиклем Рәйфә апайҙа бил бөктөк тә ул, тик детдомға килеп ашағандан һуң кире барғы килмәне. Арыным, шул картуфын күрге лә килмәй. Фәрит тә әллә ни атлығып тормай.\n— Фәрит, әйҙә, Флүрә апайға барайыҡ. Ул кисә саҡырҙы бит, — тинем бүтәндәр ишетмәгәндә.\n— Ысынлап та. Ҡара әле онотоп та торамсы. Әйҙә, барайыҡ...\nТөшкө аштан һуң алтауыбыҙ Рәйфә апайҙың ҡушыуы буйынса баҡсаһына киттек.\n— Малайҙар, бөгөн өлгөртөр кәрәк... — тип йәнә ҡабатланы тәрбиәсебеҙ.\nДетдомдың ҡапҡаһынан сыҡҡас та Фәрит менән икенсе яҡҡа һыпырттыҡ. Малайҙарға был турала өндәшмәҫкә ҡуштыҡ.\n— Беҙгә лә күстәнәс алып килһәгеҙ, Рәйфә апайға әйтмәбеҙ, — тине "эшселәрҙең" береһе. — Уның ире лә өйҙә юҡ шикелле. Моғайын, һиҙмәҫтәр.\n— Рәхмәт һеҙгә. Алып килербеҙ...\nЙылғаға яҡын ғына матур өй бар. Ошо булыр Флүрә апайыбыҙҙың йорто. Ана, баҡсаһы тулы сәскә, әллә ҡайҙан балҡып тора.\n— О-о-о, ниндәй ҡунаҡтар! — Хужабикә беҙҙе күреү менән йылмайып ебәрҙе. — Әйҙүк, әйҙүк. Бына ашым да бешә. Кисәге генә һарыҡ һуйғайныҡ.\nТәмле еҫ өйгә таралған. Их, ҡалай танауҙы ҡытыҡлай ул! Күптән ундай ашты ашаған юҡ ине.\nФлүрә апай шыж да пыж итеп ҡоймаҡ ҡоя, үҙе беҙҙең менән һөйләшә:\n— Улымды былтыр әрмегә алғайнылар — күңелһеҙ булып китте әле. Чечняға эләккән бәләкәсем. Ә ағайығыҙ эштә. Мин көнө буйы өйҙә яңғыҙым. Бына һеҙҙе күргәс, өй яҡтырып китте.\nЭҫе генә ҡоймаҡтарҙы ҡаймаҡлап алдыбыҙға ҡуя.\n— Хәҙер ошоно бөтөрәйем дә, аш эсербеҙ, йәме... — ти яғымлы тауышы менән.\nБыл турала Флүрә апайға әйтергәме-юҡмы тип оҙаҡ уйлап ултырҙым. Шунан әсәләй яҡын күргән кешегә барыбер еткерергә булдым:\n— Беҙ бит Рәйфә апайҙан ҡастыҡ, — тинем.\n— Бәй! Нисек инде ҡастыҡ?\nҺүҙгә Фәрит тә ҡушылды:\n— Бөгөн уның баҡсаһында эшләнек. Анау көндә картуфын ала башлағайныҡ. Бөгөн бөтөрөгөҙ, ти ҙә ҡуя. Былай ҙа төшкә тиклем хәл бөттө. Яңынан үҙенә ебәргәс, дүртәүбеҙ уға китте, ә беҙ Ильяс менән һеҙгә һыпырттыҡ.\nФлүрә апай уйға батты.\n— Дә-ә-ә, улай икән. Шул Рәйфә апайығыҙ үҙенең ике балаһы булып, гел һеҙҙән эшләтә. Ҡышын уға һыу ташып йөрөгәнегеҙҙе лә беләм.\n— Эйе шул.\n— Малайҙарҙы малын ҡарарға ҡушҡанын, һарайын таҙартырға ебәргәне хаҡында ла ишеткәйнем. Ҡыҙҙарҙан өйөн йыйыштырырға, иҙәнен йыуырға ҡуша икән.\n— Дөрөҫ, апай...\n— Ә бына һеҙҙең мине яҡын күреүегеҙҙе өнәп етмәй Рәйфә. "Балаларҙы шаштырма, үҙеңдән алыҫ тот" тигән була. Анау тапҡыр һеҙгә йыуаса алып килеүемде лә оҡшатманы. Ҡыҙыҡ ҡатын инде ул.\nШунан апай эҫе генә аш һалды, күпереп бешергән икмәген дә өҫтәлгә ҡуйҙы. Ҡоротлап аш бигерәк тәмле икән! Бындай һөтлө сәйҙе лә күптән эскәнебеҙ юҡ ине. Уңған да инде беҙҙең Флүрә апайыбыҙ!\nТуйып алғас, урамға сығып, күрше малайҙар менән уйнап та алдыҡ. Аҙаҡ мунса индек. Ошо мәлдә үҙемдең балалар йортонда йәшәүем хаҡында онотоп та киткәнмен. Бында бит бөтә нәмә өйҙәгесә. Шуны ярамай, быны ашарға хөкүмәт ҡушмай, тегендә бармағыҙ, унда йөрөмәгеҙ тиеүсеһе лә юҡ.\n"Няня"быҙ ҙа үтә яғымлы, изге күңелле. Мунсанан һуң тағы баллап сәй эстек.\nКөндөң кискә ауышыуын һиҙмәй ҙә ҡалдыҡ. Флүрә апайҙа нисек кенә яҡшы булмаһын, беҙгә детдомға ҡайтыр кәрәк. Әгәр һуңлаһаҡ — Рәйфә апайыбыҙ тетмәбеҙҙе тетәсәк! Флүрә апай күп иткәнсе тәмлекәстәрҙе, бөгөнгө ҡоймағын да һалып бирҙе.\n— Барыһына ла минән сәләм әйтегеҙ. Иртәгә күрешербеҙ, йәме! — тип оҙатып ҡалды. Беҙ ҡыуанышып, ҡоралай кеүек һикерә-һикерә, ҡайтып киттек.\n— Бына үҙемә шундай матур өй төҙөйәсәкмен! — тигән була дуҫым. — Унда бөтәһенә лә урын етәсәк. Һин дә, Ильяс, шулай гел ҡунаҡҡа килеп йөрөрһөң.\n— Рәхмәт. Мин дә Флүрә апайҙарҙыҡы кеүек йорт һаласаҡмын.\n— Әйҙә, Ильяс, ҡул ҡыҫып ант итәйек — балалар йортонан сыҡҡас, матур итеп үҙебеҙгә донъя ҡорабыҙ ҙа, дуҫ, татыу ғаиләбеҙ менән аралашып йәшәйбеҙ...\n— Әйҙә! Ант итәм...\nРәйфә апай беҙ бүлмәгә ингәнде һиҙмәй ҙә ҡалды. Теге малайҙар арып ҡайтҡан, карауатта һуҙылышып яталар. Күстәнәс тулы пакетты күргәс, кемуҙарҙан уратып алдылар.\n— Бар ҡыҙҙарҙы ла саҡырығыҙ әле! Флүрә апай бөтәһенә лә теүәл бүлергә ҡушты, — ти Фәрит.\nТиҙҙән ҡыҙҙар ҙа бүлмәгә йыйылды. Һәр кемгә икешәр ҡоймаҡ, берәр ус кәнфит эләкте. Бындай бәхеттән тегеләр ҙә арығанын онотто шикелле.\n— Картуфты алып бөттөгөҙмө? — тинем.\n— Уй-й, ҡайҙан... Әле тағы бер көнлөк эш бар.\n— Эйе шул, ике көнлөк булмаһа.\n— Етмәһә, ире ҡайҙандыр ҡайтып инде лә һеҙҙе таптыра.\n— Ә һеҙ нимә тинегеҙ? — Фәрит урынынан ҡалҡына бирҙе.\n— Бер нимә лә тимәнек. Барыбер Рәйфә апайға шылтыратып әйтәсәген беләбеҙ бит.\nШул саҡ бүлмәгә Рәйфә апай килеп инде. Йөрәк жыу итеп ҡалды.\n— Ҡайҙа йөрөнөгөҙ, бездарҙар? — Тәрбиәсе тәүҙә Фәриткә килде лә, башына асҡыс менән шаҡ итеп һуғып ебәрҙе. — Кемегеҙ ҡотортто?\nЯуап биреүсе булманы. Апай тапочкаһын сисеп, табаны менән минең дә башына шаҡылдата һуҡты. Башым әйләнеп китте. Бүлмәбеҙгә йыйылған малай-ҡыҙҙар сығып ҡасырға уйлағайны ла, Рәйфә апай шунда уҡ туҡтатты:\n— Берәү ҙә урынынан ҡуҙғалмай тинем! — Шунан беҙҙе һөҙөрҙәй итеп ҡарап алды. — Был бәндәләргә таянырға ярамай! Ҡалай сос булып сыҡтылар әле! Ничего, кәрәгегеҙҙе бирермен әле. Һеҙ булмағас — бүтәндәр эште бөтөрә алмаған. Ә иртәгә ҡар яуып ҡуйһа? Хоҙайҙан яҡшы көндө теләгеҙ, көн боҙолһа — башығыҙҙы ашайым. Шул Флүрәлә йөрөнөгөҙмө?\nБер һүҙ ҙә әйтмәнек. Рәйфә апайҙың асыуы ҡабарҙы ғына:\n— Һеҙҙе кәнфит менән әүрәтеп үҙ эшен эшләтәлер әле.\n— Беҙ эшләмә... — әйтеп бөтөргә лә ирек бирмәне.\n— Шым! Ауыҙыңды аса күрмә. Йән көйгәндә йә тәҙрәнән алып ырғытырмын... — Бүтәндәр ҡоймаҡ тотҡан көйөнә ҡатҡан да ҡалған. Быны Рәйфә апай ҙа күреп ҡалды.\n— Хәҙер үк аш һыуы биҙрәһен алып кил әле, — тине ҡыҙҙарҙың береүһенә.\nТеге ҡыҙ етеҙ генә алып килде лә, бысраҡ биҙрәне бүлмә уртаһына ултыртты.\n— Ҡулығыҙҙа нимә бар — ошо биҙрәгә ташлағыҙ! — Быны ишеткәс, балалар бер-береһенә ҡарашты. Ҡоймаҡты күптәре онотҡанда бер күрә. Кемдер хатта уны берҙе тешләп, тәмен татып та өлгөргән.\n— Апай, тағы берҙе тешләһәм буламы? — тине кемдер арабыҙҙан.\n— Никаких! Хәҙер үк ташлағыҙ. Беренсенән, санэпидстанция ундай аҙыҡты ашатырға ҡушмай. Икенсенән, бүтән Флүрәнең ҡулынан берәй нәмә алып ҡарағыҙ әле!\nКемдер илап та ебәрҙе. Ашай ғына башлаған ҡоймағын да, кәнфиттәрҙе лә биҙрәгә ташлап, күңелдәре төшөп, бүлмәнән сығып киттеләр.\n— Ну был Флүрә теңкәмә тейҙе генә! Ул педагог түгел, белеп ҡуйығыҙ шуны, — тип апайҙы әрләргә күсте. — Балалар менән бөтөнләй эшләй белмәй. Һеҙҙең режимды боҙоп, үҙенә саҡырған кешене башы бар тип әйтеп буламы? Уның был ҡылығын мин, юғары белемле педагог, аңлай алмайым. Ошо турала Мәүлиҙә Нурғәлиевна менән һөйләшергә тура киләсәк.\nФлүрә апай аҙнанан ашыу күренмәне. Уға нимә булған икән тип, борсолоп бөттөк. Бәлки, ауырыйҙыр, бына төҙәлер ҙә, эшкә сығыр тип уйланыҡ. Һәм бер көндө Флүрә апай төркөмгә килеп инде. Ниңә көндөҙ эшкә килгән, тип аптырап та ҡуйҙыҡ. Яратҡан апайыбыҙҙы сыр-сыу килеп шунда уҡ һырып алдыҡ. Уға бер-бер артлы һорауҙар яуҙы:\n— Һеҙҙе һағындыҡ, апай! Ҡайҙа булдығыҙ?\n— Әллә ауырынығыҙмы?\n— Хәҙер һеҙ көндөҙ ҙә эшләйһегеҙме?\nТик ниңәлер "няня"быҙҙың кәйефе юҡ. Ҡулына документтар тотоп алған. Бер аҙ шым торғандан һуң, йылмайырға тырышып беҙгә яуап бирҙе:\n— Рәхмәт, балаҡайҙар! Миңә бер ни ҙә булманы. Хәҙер беҙ һеҙҙең менән йыш осраша алмаясаҡбыҙ. Шулай килеп сыҡты инде. Әммә өйөмдөң ишеге һеҙҙең өсөн һәр саҡ асыҡ. — Флүрә апай һәр беребеҙҙең башынан һыйпаны ла, сығыу яғына ыңғайланы.\nБынан һуң ул балалар йортона бүтән килмәне...\nМарт айының башы ине. Балалар йортоноң "башлығы" Даян киске аштан һуң Фәрит менән мине бүлмәһенә саҡырып алды. Нимә булды икән? Бер эш тә ҡылманыҡ шикелле. Тәртип боҙһаҡ, тәрбиәселәр уға "саңыбыҙҙы ҡағырға" ҡушҡанын беләбеҙ ҙә ул. Шулай ҙа...\n— Һеҙгә бик мөһим задание бар, — тине ялбыр сәсле Даян. — Белеп тораһығыҙ, 8 Март яҡынлашып килә. Байрамға һөйгән ҡыҙыма бүләк алырға аҡса кәрәк. Шуның өсөн һеҙҙе саҡырттым да инде. Сос икәнегеҙҙе беләм. Ике көн генә ҡалды. Икәүләшеп миңә илле һум табып килтерегеҙ...\n— Ә беҙ уны ҡайҙан алайыҡ? — тинем аптырап.\n— Уныһы һеҙҙең эш: һорап тораһығыҙмы, урлайһығыҙмы, эшләп алаһығыҙмы... Ике көн эсендә илле һум булмаһа, үҙегеҙгә үпкәләгеҙ. Ярай, ошоноң менән һүҙем бөттө, хәҙер үк эҙләй башлағыҙ, — тине лә карауатына һуҙылып ятты. — Барығыҙ, барығыҙ!\nОшо Даянды... Ул беҙҙән шуға көслөрәк. Шуның менән файҙалана ла. Ә уҡыуы әллә ни яҡшынан түгел. Күпме балаларҙан көлгәне бар уның. Анау тапҡыр миңә лә эләкте. Бына хәҙер аҡса таптыра. Был турала тәрбиәсегә әйтһәң, үҙеңә генә насар эшләйәсәкһең. Ошаҡлашып йөрөйһөң тип кәрәгеңде биргәнсе туҡмар. Башҡа малайҙарҙы ла һиңә ҡаршы ҡотортор әле.\nУл тиклем аҡсаны ҡайҙан табырға! Беҙгә ул хәтлемде берәү ҙә биреп тормаҫ. Ишшеү, урлағыҙ тигән була! Юҡ, утта яндырам тиһәләр ҙә, ҡулымды кеше кеҫәһенә тыҡмам!\nИртәгәһен мәктәптән һуң магазин янына барҙыҡ.\n— Берәйһенән һораһаҡ, бәлки, бирерҙәр, — тине Фәрит.\nКешеләр инеп-сығып тора. Тик "аҡса биреп тороғоҙ әле" тип теләнселәү яман уңайһыҙ. Шулай магазин эсендә оҙаҡ ҡына әйбер ҡарап торған булдыҡ. Үҙәк урамда йәшәгән апай бына инде икенсе тапҡыр магазинға килде. Йәнә беҙҙе күргәс, аптырап китте.\n— Баяғы тоҙ алырға онотҡайным, шуға килдем әле, — тине ул һатыусыға. — Бынау малайҙар һаман тораларсы.\n— Әллә инде. Торһондар — миңә ҡамасауламайҙар.\nТеге апай беҙҙән төпсөнөргә тотондо:\n— Кемде көтәһегеҙ, балаҡайҙар?\n— Бер кемде лә... — Кәштәлә ятҡан тәмле-татлыларға тексәйеп ҡарағаныбыҙҙы күргәндер инде. Кеҫәһенән ун һум сығарҙы ла, беҙгә һондо.\n— Мәгеҙ, бөгөн йома бит! — тине йомарт апай. — Шунан тоҙ һатып алды ла, сығып китте.\nҠулыбыҙға ун һум аҡса эләккәс, шатлығыбыҙҙан ни эшләргә белмәнек. Тағын ҡырҡ һум тапһаҡ, Даянға бирәбеҙ ҙә ҡотолабыҙ. Детдомға ҡайтып барышлай юлдан тағы ике һум табып алдыҡ. Хәҙер 12 һум кеҫәбеҙҙә ята.\n— Ҡояш беҙҙең яҡта. — Фәрит аҡсаларҙы йәнә һанап ҡуйҙы. — Бына бит, дуҫым, беҙ ниндәй бәхетле.\n— Эйе, иртәгә тырышһаҡ, иллегә тултырырбыҙ ул...\nИртәгәһенә теге магазинға инеп торманыҡ, һатыусы алдында уңайһыҙ ине. Ҡыйыулыҡ табып, берәүҙән ваҡ аҡса һорап ҡарағайныҡ, ул ағай үҙебеҙҙе оялтып китте.\n— Ҙурайһам, берәүҙән дә аҡса һорамаясаҡмын, — ти Фәрит. — Үҙем күп итеп эшләйәсәкмен. Әгәр ҙә кемдер һорап килһә — биреп торормон.\nМагазин алдында тапана торғас, Фәрит бик шәп тәҡдим яһаны:\n— Ильяс, өҫкө урамдарҙа юл ҡарҙан асыла башлаған бит. Әйҙә, шул яҡтарға йөрөп киләйек. Әгәр кемдеңдер кеҫәһенән тәңкә төшөп ҡалһа, ул ҡар ирегәс күренә бит.\nБигерәк башлы шул дуҫым. Тау башындараҡ урынлашҡан урам яғына юлландыҡ.\n— Кемдер урамдан китеп бара, шунан ошо тайғаҡ урында ҡолай. Аҙаҡ кеҫәһенән аҡсаһы ҡойола. Ә ул шуны белмәй, тора ла, юлын дауам итә. — Ваҡ аҙымдар менән Фәрит шулай үҙенсә һөйләнеп алға бара. Уныңса булыуы ла мөмкин. Был боролош яман ныҡ тайғаҡ шул. Тимер аҡса табырмын тип иғтибар менән юлымды ҡарап барҙым.\n— Ҡара, Ильяс, ҡара! — Класташым тамаҡ ярып ҡысҡырып ебәрҙе. — Илле тин таптым, илле тин! Ур-ра!\nҠараңғы төшкәнсә урам буйлап йөрөһәк тә, бүтән табышҡа юлыҡманыҡ. Кеҫәлә ни бары 12 һум да 50 тин...\nДетдомға ҡайтыуыбыҙҙы Даян түҙемһеҙләнеп көткән. Беҙҙе күреү менән бүлмәһенә саҡырып алды.\n— Илле һумды һалығыҙ усыма, — төлкөләй хәйләкәр ҡарашына эстән генә асыуланып ҡуйҙым. — Һалығыҙ, һалығыҙ! — Табылған аҡса Фәриттә ине. Ул барыһын сығарҙы ла, Даянға һондо.\nБер нисә тәңкәне күргәс, "башлыҡ"тың йөҙө боҙолоп китте.\n— Был нимә ул! Көләһегеҙме әллә минән?\n— Бүтән табып булманы. — Фәрит ҡалтыраулы тауыш менән яуапланы.\n— Знать не знаю. Нимә, аңлайышлы әйтмәнемме әллә?! Һеҙҙән һорайым!?\n— Ике көн буйына эҙләнек, — тинем аҡланып. — Йөрөмәгән еребеҙ ҡалманы.\nДаян йоҙроҡтарын төйөп, шкафҡа шаҡ иттереп һуғып ебәрҙе.\n— Үҙегеҙгә үпкәләгеҙ тигәйнем. Мин үҙ һүҙемдә торам. Бөгөн Фәрит һинең менән, ә иртәгә Ильяс менән һөйләшеп алырға тура килер. — Йыйған аҡсабыҙҙы кеҫәһенә һалды ла, беҙҙе бүлмәһенән ҡыуып сығарҙы.\nКүп тә үтмәй, Даян үҙ бүлмәһенә башҡа төркөм малайҙарын йыйҙы. Шунан һәр саҡ уға йомошсо булып йөрөгән малай Фәритте саҡырып алды. Хәҙер "башлыҡ" уның менән нимәлер эшләйәсәк. Иртәгә миңә сират етә тине бит. Даян менән беҙҙең бүлмә йәнәш, шуға берәй тауыш-тын ишетелмәҫме икән тип, һаҡ ҡына тыңлап торам. Әгәр дуҫымды туҡмай башлаһалар, тәрбиәсене барып саҡырырмын ул. Күп тә үтмәне, тышта нимәлер дөбөр-шатыр итеп ҡалды.\n— А-а-а, башы-ы-ым! — Йән өҙгөс тауыш ишетелде. — Үл-лә-әм! Үлә-ә-әм!\nТәҙрәгә уҡталдым! Ҡараһам, Фәрит ерҙә аунап ята. Уның янына йүгереп сыҡтым. Класташым түҙә алмай тегеләй-былай тулай. Барыһы ла шунда уҡ аңлашылды: Фәритте тумбочка эсенә ултыртҡандар ҙа, икенсе ҡаттан ырғытҡандар. Ҡар иреп, боҙға әйләнгән ҡаты урынға ғына килеп төшкән. Ипләп ҡараһам, дуҫымдың башынан шабырҙап ҡан аға. Быны күреп, ҡалтыранып киттем, үҙем дә күҙ йәштәремде тыя алманым. Урамда йөрөгән башҡа малайҙар Фәритте индерешергә ярҙам итте. Медпунктҡа алып барҙыҡ, башын бинт менән уранылар. "Туйға тиклем төҙәлерһең", — тине шаяртып шәфҡәт туташы.\nШул көндә Фәрит төнө буйына йоҡлай алмай сыҡты. Берсә карауатында туланы, берсә аяғына баҫып атларға ла маташты. Ыҙалай-ыҙалай таңды аттырҙы. Уның йөҙө ап-аҡ ине. Хатта иртәнсәк ашағыһы ла килмәне.\nДаян дөрөҫөн әйтмәҫкә киҫәтеп ҡуйҙы. "Әгәр берәй кемгә һөйләһәгеҙ, көн күрһәтмәйәсәкмен", — тине ул беҙгә. Шулай ҙа мин Рәйфә апайға һөйләп бирергә булдым.\n— Юҡты һөйләйһең. Гел шул Даян тураһында ошаҡлашалар ҙа йөрөйҙәр. Ышанмайым, — тип үҙемде пыр туҙҙырып әрләп ташланы.\nФәрит мәктәпкә барманы. "Башым әйләнә, Ильяс, тора алмайым", — тине ул йәшләнгән күҙҙәрен һөртә-һөртә.\nТәрбиәсебеҙ Рәйфә апай уны тыңларға ла теләмәне:\n— Мәктәпкә бармаҫ өсөн юрамал ҡылана инде. Үҙе шалҡан кеүек. Әй, хәйләкәр ҙә ошо йолҡоштар!\nБер нисә көн үтте. Һәр саҡ йылмайып, ҡыуанып йөрөгән дуҫымды алыштырҙылармы ни! Йүнләп ашамай ҙа. Бер ике ҡалаҡ ҡаба ла, тәрилкәһен ситкә этә. Баш ауырыуҙан дарыу биреп, уны көсләп мәктәпкә лә йөрөргә ҡуштылар. "Сикәм ауырта, башым гел әйләнә", — тип һаулығына зарлана бирҙе Фәрит. Тик уны тыңлаусы ғына булманы.\nУл ҡәһәрле көндән теүәл бер аҙнаға яҡын үтте. Нисек кенә көсләһәләр ҙә, дуҫым мәктәпкә ҡабат бара алманы. Көнө буйына бер кем менән һөйләшмәйенсә карауатында тик ятты. Мин уның янында ултырҙым, кәрәкһә, һыуын да килтерҙем.\nБер ваҡыт Фәрит һөйләшә башланы. Әллә төҙәлергә итә инде!\n— Ильяс, һин миңә ҡунаҡҡа киләһеңме?\nАптырап киттем. Быны нисек аңларға кәрәк!? Беҙ бит әле бер йортта, бер бүлмәлә йәшәйбеҙ.\n— Ана, туп-тура ҡарале, — ти ятҡан көйөнә бармағы менән күрһәтеп. — Күрәһеңме, минең матур өйөмдө. Алдында машинам да тора...\nБилләһи, Фәрит хыялыйға әйләнгән шикелле. Әллә нимә һөйләгән була. Имеш, өйө тора, машинаһы бар. Тиҙ генә шәфҡәт туташын саҡырттым. Тәрбиәсебеҙ ҙә бүлмәгә атылып килеп инде. Ә Фәрит һаман да ниҙер һөйләй ҙә һөйләй. Шәфҡәт туташы тиҙ арала ҡалаға шылтыратып "ашығыс ярҙам"ды саҡырҙы. Күп тә үтмәй, класташымды дауаханаға алып киттеләр. Фәриттең йөҙө күм-күк ине...\nБер ай үтеп тә китте, тик Фәрит кенә дауахананан ҡайтманы.\n— Апай, дуҫым ҡасан ҡайта? — тип көн дә һорашып торҙом.\n— Тотаһың да һорайһың да йөрөйһөң. Уға кендегең йәбешкәнме әллә? Ҡайтмай ул! — тине ҡырт киҫеп Рәйфә апай. — Уны бүтән детдомға күсерҙеләр...\nӨҫтөмә боҙло һыу һипкәндәй булды!\nНисек башҡа детдомға? Фәрит ризалашмаҫ ине ул. Балалар йортонан сыҡҡас та, дуҫ булып йәшәрбеҙ тип ант бирешкәйнек бит. Ул Флүрә апайҙыҡы кеүек йорт һалам тигәйне. Аҙаҡ ғаиләбеҙ менән ҡунаҡҡа йөрөшөрбөҙ тигәне лә хәтерҙә. Фәрит үҙ магазиным була тип хыялланды. Әгәр Рәйфә апай әйткәне дөрөҫ икән, тимәк, элекке уртаҡ хыялдар юҡҡа сығасаҡ. Ҡайҙан эҙләп табам мин уны? Тәрбиәсемдең был хәбәренән һуң оҙаҡ шаңҡып йөрөнөм. Ышанмайым. Үҙҙәре ҡотолоу өсөн әллә ҡайҙа көсләп ебәргәндәрҙер...\nУҡыу йылы тамамланыуға күп тә ҡалманы. Көн шул хәтлем аяҙ. Ҡояш битте ҡыҙҙыра ғына. Класта бындай мәлдә ултырып түҙеп булмай. Бына ҡыңғырау зыңғырланы. Бөтәбеҙ ҙә инеп ултырыштыҡ. Уҡытыусы бөтәбеҙҙе лә барлайым тигәйне, журналды алырға онотҡан икән.\n— Мөхәмәтов, бар уҡытыусылар бүлмәһенән класс журналын алып кил әле, — тине миңә.\nУҡытыусының ошолай ышаныс белдереүе беҙҙең өсөн ҙур шатлыҡ. Икенсе ҡатҡа күтәрелеп, уҡытыусылар бүлмәһенән журналды барып алдым.\nУҡыу йылы аҙағы бит инде. Кемгә сиреккә ниндәй билдә ҡуйыласағын шул тиклем белге килә. Берәү ҙә күрмәгән саҡта, тәҙрә төбөнә барып, журналды ҡарай башланым. Ниңәлер Фәриттең исеме һыҙып ташланған ине. Ҡыҙыҡһынып, һуңғы биттәрҙе ҡараштырҙым. Бәлки, ҡайһы балалар йортона күсеүе хаҡында яҙылғандыр. Барыбар дуҫымды табасағыма өмөтөм ҙур. Әһә! Таптым ул битте. Бында ваҡ итеп яҙғандар — танымаҫһың да. Шулай ҙа яҙмаға нығыраҡ тексәйҙем: "Выбыл из школы. Основание: свидетельство о смерти № ХР–10252". Был яҙыуҙы уҡығас, шаҡ ҡаттым. Ирендәрем ҡалтырап китте. Нимә? Фәрит үлгән?! Тәнгә эҫе булып китте. Тын алыуы ҡыйынайҙы. Башым зыр әйләнеп китте лә, иҙәнгә йығылдым...\nЯл көнө һайын балалар йортонда йыйылыш үтә. Бөтә төркөмдө бер рәткә теҙеп ҡуялар ҙа, үткән аҙнаға "баһа" бирәләр. Тәүҙә директорыбыҙ һөйләй. Һуңынан завуч, аҙаҡ — тәрбиәселәр... Кем мәктәптә тәртип боҙа, кем насар уҡый — ошонда тетмәһен тетәләр. Аҙнаның иң тәртипле төркөмөн дә бында атайҙар. Ҡайһы берәүҙәр ҡырын эш эшләгәнен белә күреп, йыйылыштан ҡасып ҡалырға маташа. Кемдең шунда әрләнеп торғоһо килһен инде?! Ә был юлы берәү ҙә йыйылыштан ситтә тороп ҡалманы. Хатта кемдер бүлмәһендә йоҡлағанға һалышып, йәшенеп ҡалырға уйлағанын да саҡыртып алдылар. Ҡайһы бала ниндәй этлек ҡылған, кем үҙен тәртипһеҙ тота тип тикшереп торманылар. Күрәһең, ниндәйҙер унан да мөһимерәк яңылыҡ бар.\n— Балалар! Беҙҙең ваҡытыбыҙ бик ҡыҫҡа — шуға ла башҡа мәсьәләләргә бөгөн артыҡ туҡталып тормайым, — тип башланы һүҙен Мәүлиҙә Нурғәлиевна. — Эш шунда — иртәнән һуң Өфөнән ҙур ҡунаҡтар киләсәк.\n— Ҙу-у-ур? — Иң кескәйҙәр төркөмөнән ҡыҙыҡай аптырап һорап ҡуйҙы.\n— Эйе, бик ҙур кешеләр. Улар тиктомалға йөрөп ятмайҙар. Беҙҙең ниндәй шарттарҙа йәшәүебеҙҙе, тәрбиә эшенең нисек барышын тикшерәсәктәр. — Шунан тамағын ҡырып, тик кенә тороғоҙ тигәндәй бармағы менән янаны ла һүҙен дауам итте. — Хәҙер һөйләгәнемде ҡолаҡ төбөнә киртеп ҡуйығыҙ. Бөгөндән үк бөтәбеҙ ҙә ҡунаҡтарҙы ҡаршыларға әҙерләнәбеҙ, бөтә бүлмәләрҙе лә аҫтын-өҫтөнә әйләндереп йыуабыҙ. Келәттән бөгөн үк яңы кейемдәр аласаҡһығыҙ. Аҙаҡ, кеше килгәндә, минең шуным юҡ, минең быным юҡ, тип мейемде серетеп йөрөмәгеҙ. Тағы ла шуны иҫегеҙҙә тотоғоҙ: килгән ағай-апайҙар менән әллә ни һөйләшеп бармағыҙ. Нисек йәшәйһегеҙ тип һораһалар, бер үк ошаҡлаша күрмәгеҙ. Улар килер ҙә китер, ә һеҙгә бында йәшәргә кәрәк. Ярай, хәҙер тәрбиәселәрҙе тағы йыйып һөйләшеп алырмын. Ә һеҙ, тиҙ генә эшкә тотоноғоҙ!..


Өфөлә Ҡөрьән уҡыусыларҙың конкурсы уҙғарылды // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nӨфөлә Ҡөрьән уҡыусыларҙың конкурсы уҙғарылды\n17:04, 3 июня 2015 Йәмғиәт\nӨФӨ, 2015 йыл, 3 июнь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Арина Рәхимҡолова/.\nӨфөлә Ҡөрьән уҡыусыларҙың конкурсы үтте. Мәрйәм Солтанова исемендәге мәҙрәсәлә ойошторолған бәйгелә 150 кеше ҡатнашты, тип хәбәр итә Башҡортостан мосолмандары Диниә назаратының матбуғат хеҙмәте.\nДиниә назараты рәйесенең беренсе урынбаҫары Әйүп Бибарсов йәш конкурсанттарҙы республика мөфтөйө исеменән ҡотланы. Ҡөрьәнде белеү — ата-әсәләрҙең балаларына иң ҙур бүләге, улар уны ғүмере буйы күңелдәрендә һаҡларға тейеш, тип һыҙыҡ өҫтөнә алды ул.\nЖюри составында колледж уҡытыусылары, шулай уҡ «Әл-Әзһәр» университетынан килгән шәйехтәр бар ине. Ҡатнашыусылар төрлө йәш төркөмөндә көс һынашты. Кескәйҙәр өсөн бәйге, ғәҙәттәгесә, «Аҡсарлаҡ» теплоходында үтте. Улар өс сәғәт буйына Ағиҙел йылғаһында теплоходта йөҙҙө.\nБәйге йомғаҡтары буйынса Хәсән Раянов, Хәйҙәр Шәңгәрәев, Хәйретдин Әминев еңеүселәр тип танылды. Улар I дәрәжә диплом, шулай уҡ ноутбук менән бүләкләнде. Икенсе һәм өсөнсө урын яулаусыларға велосипедтар, скутерҙар, кеҫә телефондары һәм спорт инвентарҙары тапшырылды.


Типик булмаған пневмония һәм ҡош киҙеүе... Был сир тураһында күп ишетергә тура килде. Ә бына Мексикала "сусҡа киҙеүе" тигән сир ҡайҙан килеп сыҡҡан һуң? Һәм хәҙер "сусҡа киҙеүе" - беренсе номерлы яңылыҡ. Мәғлүмәт агентлыҡтары был сир менән ауырыу осраҡтары тураһында мәғлүмәт баҫтыра, белгестәр халыҡты киҙеү сиренән һаҡланырға саҡыра, ә халыҡ, үҙ сиратында, интернетта ауырыу симптомдарын, уны иҫкәртеү һәм дауалау ысулдарын эҙләй.\n"Сусҡа киҙеүе". Нимә ул? Был сир ҡайҙан килеп сыҡҡан? АМИ-ТАСС хәбәр итеүенсә, элек ул сусҡалар инфекцияһы һымаҡ билдәле булған. Был хайуандар араһында тәүге ауырыу осрағы үткән йылдың 70-се йылдарында теркәлгән. Иҫәпләнеүенсә, вирус кешегә ҡурҡыныс янамай, әммә 1999 йылда Ҡытайҙа сусҡа киҙеүенән ун айлыҡ ҡыҙыҡай үлә. 2007 йылда АҠШ-та кешеләрҙең сусҡа киҙеүе ауырыуы менән зарарланыу осрағы теркәлә. Был сир ағымдағы йылда яңынан баш күтәрҙе. 18 мартта Мексикала кешеләрҙең "сусҡа киҙеүе" менән ауырыуы теркәлә. Бөгөн был сир менән зарарланыусылар һаны 1,6 мең кеше тәшкил итә, 103 кеше үлгән. Канадала һәм АҠШ-та ауырыусылар асыҡланған.\nВирус анализдары күрһәтеүенсә, һүҙ А/Н1N1 сусҡа киҙеүе тураһында бара. Вирустың был төрө иң элек йәш кешеләрҙе зарарлай, башлыса ир-атты. Вирус һауа юлы менән тарала. Төп симптомдары һыуыҡ тейеүҙән булған ауырыуҙарға оҡшаш - өшөп ҡалтыраныу, йүтәл, ангина, баш ауырыуы, хәлһеҙлек, ҡайһы бер осраҡтарҙа ҡоҫоу һәм эс китеү.\n- Был сирҙе ҡурҡыныс тип әйтеп булмай, - ти "Роспотребнадзор"ҙың БР буйынса идаралыҡ етәксеһе урынбаҫары Нәсимә Күсемова. - Бында иң мөһиме - уны ваҡытында диагностикалау, ауырыуҙы айырым урынлаштырыу һәм уны дауалай башларға.\n- Беҙҙең республикаға инфекцияның инеүе икеле, - ти Нәсимә Әхмәтсафа ҡыҙы. - Вирусты иҫкәртә алабыҙ.\nБелгестәрҙең төп иғтибары республиканың һауа ҡапҡаларына йүнәлтелгән - "Өфө" халыҡ-ара аэропортында тәүлек әйләнәһенә эпидемиологтар бригадаһы дежурҙа тора, ә килгән пассажирҙар дистанцион термометрия процедураһы үтә.\n- Әгәр кешенең тән температураһы күтәрелһә, табип шунда уҡ уны ҡарай һәм, әгәр кәрәк тип тапһа, уны айырым урынға урынлаштыра һәм дауалай башлай, - ти Күсемова.\nДауалау учреждениелары тулыһынса әҙерлек хәлендә, уларҙа дарыу препараттары етерлек һәм пациенттар өсөн урындар әҙерләнгән. Вирустарҙы һәм микроорганизмдарҙы тикшереү өсөн лаборатор база бар.\nКиҙеү тураһында бөтәһе лә белә. Шуға күрә уны иҫкәртеү ҙә билдәле - шәхси гигиена ҡағиҙәләрен үтәргә, температура менән эшкә йөрөмәҫкә һәм был сир теркәлгән илдәргә сәфәрҙән баш тартырға.\nӘйткәндәй, Н1N1 яңы вирустың рәсми атамаһы, ул Атлантта беленгән, - "Калифорния 042009". Рәсәйҙең Баш дәүләт санитар врачы Геннадий Онищенко был сирҙе иҫкәртеү буйынса үҙ тәҡдимдәрен әйтте.\n- Иң элек, кешеләргә аңлатырға кәрәк: ҡурҡыныс янаған райондан ҡайтҡан кеше, иң беренсе сиратта, табипҡа барырға тейеш, - ти Онищенко. - Табипҡа мөрәжәғәт итеү артыҡ сара булмаҫ. Һаҡланыу сараларын үтәргә кәрәк, уға "махсус битлек кейеү, ауырыуҙы айырым урынға урынлаштырыу һәм табипты саҡырыу" ҡарай.\n"Сусҡа киҙеүе" вирусын асыҡлау буйынса тикшеренеүҙәр һуңғы ваҡытта туҡтатылды, сөнки потенциал "ҡош киҙеүе"н өйрәнеүгә йүнәлтелде. Ғалимдар баһалауынса, яңы вирусҡа ҡаршы вакцина булдырыу бер йылдан кәмерәк ваҡыт аласаҡ.\nРәсәйҙә "сусҡа киҙеүе" вирусы таралыуына юл ҡуймау буйынса хөкүмәт комиссияһы булдырылған. Бынан тыш, Мексиканан һәм АҠШ-тың бер нисә штатынан ит, шулай уҡ Кариб бассейны илдәренән сусҡа ите ҡуйыу тыйылды. Башҡортостанда был вирустың барлыҡҡа килеүен иҫкәртеү буйынса оператив штаб áóëäûðûëäû.


Йәшлек дәрте бүлешкәндән арта ғына » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Йәмғиәт » Йәшлек дәрте бүлешкәндән арта ғына\nЙәшлек дәрте бүлешкәндән арта ғына 29.06.2016 // Йәмғиәт\nТалғын ғына көй уйнай башланы... Шаршау асылды... Һәм, иртәнге тыныс күлдең өҫтөндә йөҙгән аҡҡоштар кеүек, сәхнәгә бал ҡортондай нескә билле ун һылыу килеп сыҡты. Хәрәкәттәре, үҙҙәрен тотоуҙары шул тиклем ипле, улар һис тә атлап бара тип уйламаҫһың. Сәхнә буйлап йөҙәләр кеүек. Һәр береһе үҙ милли кейемен кейгән, һоҡланып бөткөһөҙ. Береһенең кейеме ябайлығы менән күңелгә ятһа, икенсеһенеке тантаналылығы менән күҙҙең яуын ала. Тамашасылар иһә был көтөлмәгән күренешкә башта хайран ҡалып, шаҡ ҡатып ултырҙы, ә һуңынан инде уларҙың ҡул сабыуын туҡтатып та булманы... Бына ошо кимәлдә башланып китте “ШОС һәм БРИКС илдәренең студент яҙы” фестивале уңайынан үткәрелгән “Яҙ батшабикәһе-2016” халыҡ-ара матурлыҡ конкурсы.\nӘйткәндәй, Өфөлә “ШОС һәм БРИКС илдәренең студент яҙы” халыҡ-ара фестивале 24 – 28 июндә уҙҙы. Унда ҡатнашыу өсөн баш ҡалаға 17 сит илдән һәм Рәсәйҙең 15 төбәгенән меңдән ашыу талантлы, әүҙем һәм ижадҡа бай студенттар килде.\nФестиваль барышында ШОС һәм БРИКС илдәренең II йәштәр форумы, “Яҙ батшабикәһе- 2016” халыҡ-ара матурлыҡ конкурсы, ”Универвидение“ халыҡ-ара музыкаль проекты үткәрелде. Шулай уҡ ижади коллективтар өсөн “Арт холл” һәм йәш журналистар өсөн “Медиаяҙ” майҙансыҡтары эшләне.\nЙәштәр форумы — Конгресс-холда, “Яҙ батшабикәһе” һәм “Медиаяҙ” — Башҡорт дәүләт университетының төп корпусында, “Универвидение” — “Башҡортостан” дәүләт концерт залында, “Арт холл” Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма театрында һәм Башҡортостан дәүләт медицина университетында ойошторолдо.\nФестивалдең эксперттары, модераторҙары, абруйлы ҡунаҡтары – ҡатнашыусы илдәрҙең билдәле сәйәсмәндәре, журналистары, эстрада йондоҙҙары һәм йәмәғәт эшмәкәрҙәре.\n– Донъяның 18 иленән меңдән ашыу кешене йыйған фестиваль беренсе тапҡыр үткәрелә. Һәм уны ойоштороу урыны итеп Өфө ҡалаһы бушҡа ғына һайланманы. Бер йыл элек тап ошонда, Башҡортостандың баш ҡалаһы Өфөлә, ошо уҡ ваҡытта ШОС һәм БРИКС илдәре башлыҡтарының йыйыны үткәрелде, – тине Рәсәй йәштәре берләшмәһе башлығы Павел Красноруцкий.\nФестиваль барышында һәр милли делегация талантлы студенттар яһаған күп жанрлы программаларҙы күрһәтте. “Универвидение” халыҡ-ара музыкаль проектында еңеүсе тип Ҡаҙағстандан килгән “Ҡаҙаҡ ҡыҙҙары” төркөмө табылды. Улар башҡарған урыҫ халыҡ йыры “Ҡара ҡоҙғон” күптәрҙең күңелендә тәрән тәьҫораттар ҡалдырҙы. Икенсе урынды – Владикавказ ҡалаһынан Аслан Тускаев, өсөнсөнө Йошкар-Оланан Ида Топорова яуланы.\n“Универвидение” конкурсында беренсе урынға өлгәшә алмаһаҡ та, “Яҙ батшабикәһе-2016” матурлыҡ бәйгеһендә беҙҙең һылыуҡайға етеүселәр булманы. Гөлнур Зиннәтова Башҡортостан ғына түгел, бөтә Рәсәй исеменән сығыш яһап, беренсе урынға өлгәште.\nҒөмүмән, Рәсәйҙең Мәғариф һәм фән, Мәҙәниәт министрлыҡтары, Рәсәй йәштәре берләшмәһе, Башҡортостан Хөкүмәте һәм Өфө дәүләт нефть техник университеты үткәргән “ШОС һәм БРИКС илдәренең студент яҙы” фестивале республикабыҙҙы тағы бер ҡабат бөтә донъя кимәлендә танытты. Килгән ҡунаҡтар ойоштороу кимәлен юғары баһаланы.\nБашҡортостандың халыҡ шағиры Мостай Кәрим һүҙҙәренсә, йыр, аҡыл һәм дуҫлыҡ бүлешкәндән арта ғына. Әлеге сарала күренеүенсә, йәшлек дәрте лә бүлешкәндән арта икән.\nАндрей Греб, Өфө дәүләт нефть техник университетының\nуҡытыу-тәрбиә эше буйынса идаралығы начальнигы:\n— Республикабыҙҙа был фестивалде ойоштороу һәм үткәреү өсөн күптән ныҡлы нигеҙ бар. “Студент яҙы” төрлө илдәрҙә 40 йылдан ашыу уҙғарыла. Халыҡ-ара сараны ҡабул итеү өсөн әҙерлегебеҙ юғары кимәлдә булды. Беҙ студенттарыбыҙҙың ижадын да, ҡеүәтен дә күрһәттек. Сара дуҫлыҡты, хеҙмәттәшлекте һәм толерантлыҡты пропагандалай.\nИрина Карих,“Рәсәйҙең студент яҙы” программаһы етәксеһе:\n— “БРИКС һәм ШОС илдәренең студенты яҙы”, “Рәсәйҙең студент яҙы” фестивалдәренең маҡсаты — яңы биләмәләрҙе үҫтереү һәм улар менән башҡаларҙы таныштырыу. Уҙған йылдарҙа “Студент яҙы”нда ҡатнашыусылар үҙҙәре өсөн Силәбе менән Владивостокты асһа, быйыл Ҡазан һәм Өфө менән танышты. Башҡортостандың баш ҡалаһы барыһын да таң ҡалдырҙы, республика уларҙың хәтерендә ҡунаҡсыл төбәк булараҡ һаҡланыр, моғайын. Беҙҙеңсә, Өфө — мәҙәни һәм туристик ҡала, ә бынан ары илдең студенттар үҙәге тип тә иҫәпләнә ала.\nАвтор: Шәфҡәт ҒӘБИТОВ.\nФото: Эдуард Дилмөхәмәтов фотолары.


Йортҡа Ике Ҡат Эшләү-Уйын Бушлай Токарчукты Өсөн Секс\nБөтә Эштәр Серияһындағы Ике Ҡатлы Йорт Беҙҙең Сайтта Бушлай\nӘгәр һеҙ һуңғы йылдарҙа порноигра уйнай, мин ышанам, ҡайһы бер ойоштороу эштәрен һеҙҙе күрергә тип, беҙ был уйын килтерә. Шул уҡ эконом ваҡытта һәм эконом булып эшләй work xxx серияһы home double сығып, беҙ десерт н Daughter уйын хитовый килтерә, был ауыр һәм серияһын, улар ҡырағай енси мажараларға кисерәм һеҙҙе, һеҙ шулар сыға алмай, бер нисә тапҡыр түгел кончать. Был эпизод серияһы 30-ҙан ашыу, беренсе сайт булып тора һәм беҙ, улар раят барыһы браузерный бушлай тәҡдим итә., Беҙҙең бөтә уйын уйнарға мөмкин сайтында күсереү, кисектереү башҡа, һәм башҡа түләүҙәр теркәлгән. Бынан тыш, улар аласыз, теләсә ниндәй төҙөлөшө уйнай, һеҙ уның эргәһендә булып, ысынлап та был сайтта бөтә башҡа беҙҙе айырырлыҡ, был уйын тәҡдим итә. Беҙ һеҙҙең менән бәйләнешкә инеү мөмкинлеген һәм шулай уҡ һөйөүселәр берләшмәһе тәҡдим итә, уның был уйын божай, беҙҙең функциялы платформа аша инергә бушлай серияһы берләшмәһе.\nҺәм хәҙер һеҙгә һорау бирергә мөмкин,был уйын өсөн. Был серияла уйнаған эпизодты әгәр ҙә һеҙ бер ниндәй булһа, белергә тейеш, тип был уйында һәр ир-егет хыялы нигеҙләнгән. Егет бөтә эштә, улар буйынса ике күрше бүлмәлә йәшәй менән сексуаль. Токарчукты вращается вокруг хәрәкәттәрҙә ҡырағай тормош, ул уның менән бәйләнешкә инә, бик ҡырағай һәм ғәмәл. Эксперимент шарттарында төрлө сценарийҙар менән һеҙ бөтә төрҙәренән иң сексуаль алмай. Бынан тыш, аҡылһыҙ раят графика стиле һәм ябай был уйын. Был серияла һеҙгә ғашиҡ булып, ул нисек була порно-романы, шулай уҡ уйын., Был сәнғәт әҫәре, улар һеҙ үҙәгендә ҡуйырға мәжбүр итә, һәм һеҙ ғәмәлең тойоп, һеҙгә иң извращенный фантазиялары тормошҡа ашты.\nСумасшедший Һәм Енси Тарихында, Уның Һеҙгә Оҡшамаған Ике Өй Эше\nМин дә һеҙҙе борсоған тарихының бер өлөшө тип һанала, шуға күрә мөмкин тиклем күберәк уйын тасуирламаһы аңлашылмаған сюжет һыҙығы тотоп булмай. Иң элек, һеҙҙең менән уйын уйнап персонаждар берҙән-бер ир-ат тарихына булған ҡарашы. Һин йәш кешеләрҙең береһе көллиәте, улар ике ҡыҙ менән мәктәптең иң ҡыҙыу үҙ фатирҙарынан бүлделер. Был инде беҙҙең өсөн теләһә ниндәй хыял булып тойола. Әммә шул уҡ ваҡытта ул был ҡыҙ менән айырым мөнәсәбәте бар, һәм уның менән енси бәйләнештә булған башҡа яҡ уйынсылары статусын уның мәктәптә красотки ярҙам итә., Был принцип, был уйын һеҙгә идеаль мәктәп тормошҡа йәшәүгә өмөт биреп, беҙ уның тураһында һәр саҡ хыяллана. Гулять по һеҙҙең йорт, һәм ҡаланың бөтә мәктәпте, бөтә тирә-яҡ ҡыҙы менән ҡайнар мажаралары эләгә. Тик унда, унда ағза булып бүлергә тура килгән ҡыҙҙар, һеҙ ышанмағыҙ, тигән драмаһы бар. Дикий секс тыш, был уйында улар, һеҙ получает, һеҙ рәхәт алыу, шулай уҡ тарихы, уның реаль шулай тойола. Үҙенсәлекле уйын бына нимә эшләйбеҙ. Һәр енси мажараларҙы, һеҙ уларҙы алыр булһағыҙ, үҙ эҙемтәләре бар. Һәм енси мажаралар күп булды., Хатта секс утром менән һәм сездә вчетвером ғына ҡыҙы була. Унда һеҙгә ғашиҡ була, һәм һеҙ уларға ғашиҡ булды. Һеҙ алдау ысулдарын уйлап сығарырға тура килә һәм уларҙы аҙҙыра, улар һеҙҙең өсөн трахнуть, эләгә неприятность һәм һеҙҙең күп буласаҡ, эшләй.\nHome Work Процесында Уйындар Серияһы Double\nТөп сәбәптәрҙең береһе, әле был эпизод һәм сығарыу буйынса әүҙем сериалы ай һайын тиерлек уларға барып, шунда, сөнки ул ныҡ үҫешкән. Бөтә башланы, шуның менән персонаж булараҡ ойошторола, һәм шул тамамлағас, улар нисек хәрәкәт итә, иҫ киткес. Был шулай уҡ процестың уйындар, мауыҡтырғыс әйберҙәр яһай. Роман уйын ҡоролмалары һәм шатлыҡ берләштерә тулҡынланыу менән визуаль хардкорный порноигра эффект үҙе, һеҙҙең өсөн бирелгән максималь тәжрибә онлайн-уйыны., Һеҙ шулай уҡ ҡарарҙар ҡабул итеү процессында уйындарҙы ләззәт алырға була, шул мәғәнәлә, тип яуап бирҙе улар һеҙ түгел, бөтә ҡыҙы трусик менән эш итеү килтерегеҙ, һәм әгәр һеҙ һаҡ, һеҙ үзенә дошмандар ала, хатта уйын. Әммә күп урындарҙа унда түгел, эш ҡасан етә алыр төрлө коновко. Трахнуть ҡыҙҙы һәр иртә-һуң, һеҙҙең уйын. Һәм был серияһындағы иң шәп, сөнки, бынан тыш, түбәндәге бер эпизодтың эпизодтар һеҙҙең һаҡлап ҡалыу прогресс булмай тип. Беҙ - беренсе сайтта, ҡайҙа мөмкин, был һеҙгә уйын уйнап онлайн, ул һеҙгә ошондай мөмкинлек тәҡдим итә.\nСериалдар Беҙҙе Сайттарға Бушлай Наслаждайся\nҺәм башҡа сайты була, ул был уйын тәҡдим итә, элегерәк мин инде нисек телгәнен. Әммә уларҙың береһе лә бөтә эпизодтар һеҙҙең браузер теләсә ниндәй төҙөлөшө бушлай тәҡдим итә, улар һеҙ булырға мөмкин. Уларҙың ҡайһы берҙәре һеҙгә уны скачать, уны ашатыу ғына һәм П, android һәм Mac. Был серияла уйнай ios айланмалар һеҙгә үҙенең ниндәй ҙә булһа проблемаһы беҙҙең платформаға. Бынан тыш, беҙҙең сайттың-был ойошмаға мөмкин, был уйын хитовый арналған. Беҙ ҡайғыртыуҙан тыш, беҙҙең бүлеккә тикшереү өсөн беҙҙең сайттан ҡарай алаһығыҙ темалар эпизод комментарий, шулай уҡ таҡта иғлан иткәндә, беҙ эшләйбеҙ., Һәм был функцияһын сикләнгән йәмғиәте инеп тә түгел. Мин тырышыу, тип әйтергә кәрәк булғанда хатта һеҙ беҙҙең сайтта ла ҡатнашты, был уйынды нисек уйнайҙар. Бөтә, тип, һеҙ, кәрәк, - һәм бер нисә сәғәт ваҡытығыҙҙы интернетҡа инеп ул ирекле. Моғайын, һеҙ уйнауын дауам итә һәм хатта был тарихтың пристраститься һуң, бер нисә тапҡыр кончать.


Бөйөк Еңеүгә арнала » Балҡантау\nБалҡантау » Бөйөк Еңеүгә арнала\n«Бөйөк Еңеү геройҙары-2017» конкурсында ҡатнашығыҙ!27-10-2016, 15:12 / Бөйөк Еңеүгә арнала\nБөйөк Ватан һуғышы йылдарында совет һалдаттары күрһәткән батырлыҡ һәм Тыуған ил сиген һаҡлаусы Рәсәй яугирҙәренең ҡыйыулығы,\nВетеран менән осрашыу17-05-2016, 15:47 / Бөйөк Еңеүгә арнала\nАлға ауылында тыл хеҙмәткәрҙәре бик аҙ ҡалып бара. Улар араһында һикһән һигеҙенсе йәше менән барған Вәрәҡиә Сиражетдинованы белмәгән кеше юҡтыр.\nЯҡты иҫтәлектәр өсөн рәхмәт!29-02-2016, 11:06 / Бөйөк Еңеүгә арнала\n2016 йыл башында «Асылыкүл» - «Балҡантау» гәзите редакцияһы Бөйөк Ватан һуғышында Еңеүҙең 70 йыллығына арналған иң яҡшы мәҡәләгә иғлан ителгән конкурсҡа йомғаҡ яһаны.\nБатырҙарҙы онотмайҙар24-02-2016, 13:03 / Яңылыҡтар, Бөйөк Еңеүгә арнала\nАуыл биләмәһендә оло быуын хаҡындағы иҫтәлектәрҙе ҡәҙерләп һаҡлайҙар. В.И. Лениндың һәйкәлен тәрбиәләп торалар. Бөйөк Еңеүҙең 70 йыллығы алдынан Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашҡан ауылдаштары хөрмәтенә ҡуйылған стеланы яңыртҡандар.\nНаградалары тергеҙелде19-01-2016, 12:59 / Яңылыҡтар, Яҡташтар ижады, Бөйөк Еңеүгә арнала\nАтайым Анатолий Константинович Данилов 1941 йылдан башлап 1945 йылға тиклем Бөйөк Ватан һуғышы фронттарында була. Ауыр яра алғандан һуң ауылға ҡайта. Хәрби батырлыҡтары өсөн орден-миҙалдар менән бүләкләнгән булһа ла, госпиталдә дауаланып ятҡан ваҡытта уларҙы юғалта. Днепрҙы кискән өсөн бирелгән наградаһын атайым\nВетерандың күңеле йәш24-11-2015, 16:15 / Бөйөк Еңеүгә арнала\nБөйөк Ватан һуғышы һәм хеҙмәт ветераны Василий Константинович Соловьевҡа 90 йәш тулды. Рәсәй Федерацияһы Президенты В.В. Путин исеменән уны данлы юбилейы менән республиканың Халыҡҡа социаль ярҙам күрһәтеү үҙәге Бәләбәй районы һәм ҡалаһы буйынса бүлегенең\nБатыр яҡташтары иҫтәлеген тергеҙәләр17-11-2015, 13:00 / Бөйөк Еңеүгә арнала\nРеспубликаның ете районынан эҙәрмәндәр отрядтары Дәүләкәнгә слетҡа йыйылды\nНуриман, Дыуан, Көйөргәҙе, Туймазы райондарынан, шулай уҡ Межгорье һәм Өфө ҡалаларынан 25 эҙәрмән үҙҙәренең етәкселәре менән беҙҙең ҡалала булып китте. Дәүләкән районының эҙәрмәндәр отрядтары һәм мәктәптәрҙең тыуған яҡты өйрәнеү түңәрәктәре ағзалары менән бергәләп улар эҙләнеү-\nБатырлығығыҙ онотолмай18-08-2015, 12:33 / Бөйөк Еңеүгә арнала\nБөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы Николай Петрович Осокин 9 Майҙа Еңеүҙең 70 йыллығын ҡаршыланы. Ә июнь аҙағында ул тормошондағы тағы бер мөһим датаны – 90 йәшлек күркәм юбилейын билдәләне.\n«Иҫтәлек шәме»26-06-2015, 13:03 / Яңылыҡтар, Бөйөк Еңеүгә арнала\nХәтер һәм ҡайғы көнө алдынан Рәсәйҙең күп ҡалаларында, шул иҫәптән Дәүләкәндә лә «Иҫтәлек шәме» мемориал акцияһы үтте.\nМайҙандарҙа, скверҙарҙа һәм йорттарҙа хәтер шәмдәрен яндырырға теләүсе һәр кем акцияла ҡатнашты. Был фронттан әйләнеп ҡайтмағандарҙы, еңеү өсөн көсөн һәм һаулығын биргәндәрҙе иҫкә алыу сараһы булды.\nХәтер һәм ҡайғы көнөндә26-06-2015, 11:25 / Яңылыҡтар, Бөйөк Еңеүгә арнала\n22 июндә дәүләкәндәр тотош ил менән бергә Рәсәй тарихындағы иң һағышлы көндәрҙең береһе – Хәтер һәм ҡайғы көнөн билдәләне. 1941 йылдың тап 22 июнендә Бөйөк Ватан һуғышы башлана. Ул 1418 көн һәм төн дауам итә.


Башҡортостан юлдаш телеканалының «Бәхетнамә» тапшырыуы яңғыҙаҡтарға үҙ ишен табырға ярҙам итә // Мәҙәниәт | новости башинформ.рф\nБашҡортостан юлдаш телеканалының «Бәхетнамә» тапшырыуы яңғыҙаҡтарға үҙ ишен табырға ярҙам итә\n12:10, 17 ноября 2015 Мәҙәниәт\nӨФӨ, 2015 йыл, 17 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.\n17 ноябрҙә Башҡортостан юлдаш телеканалының «Бәхетнамә» тапшырыуы йәнә яңғыҙҙар проблемаһына мөрәжәғәт итә. Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, һәр аҙна «Бәхетнамә» сығарылыштарының береһе яңғыҙ кешеләрҙең үҙ парын эҙләү темаһына арнала.\nБөгөн студияға Мостафа исемле ҡунаҡтың килеүе көтөлә. Фермер, ике бала атаһы, улы менән ҡыҙы айырым йәшәй. Тол ир яңғыҙлыҡтан арып, «Аулаҡ өй» клубына йөрөй башлаған. Әммә әлегә уға күңеленә ятҡан ҡатын-ҡыҙ осрамаған.\n«Геройыбыҙҙың буйҙаҡтар, холоҡтарҙың тап килеүе, мөхәббәт хаҡында ҡыҙыҡлы фекерҙәре бар, — тип хәбәр итте проект етәксеһе Гөлназ Яҡупова. — Йәш саҡта ғына мөхәбәтте эҙләргә кәрәкмәй, ул үҙе килә, өлкәнәйгәс иһә үҙеңә оҡшаған кешене табыуы бик ауыр, тине программабыҙ геройы».\nТапшырыуҙың икенсе ҡунағы — «Аулаҡ өй» клубын ойоштороусы Айгөл Ниғмәтуллина. «Бәхетнамә» тура эфирҙа бара, геройҙарға ҡыҙыҡһындырған һорауҙарҙы бирергә мөмкин. Көндөҙгө сәғәт 1-ҙә башлана.


Ҡымыҙы—тәмле, бәйгеһе сәмле булды\nТаусылар төйәгенең 60 йыллыҡ юбилейы һәм Физкультурниктар көнө уңайынан ҡаланың 10-сы баҡсаһы биләмәһендә ат сабышы һәм төбәктә беренсе тапҡыр уҙғарылған «Урал аръяғы ҡымыҙы» конкурсы бик ойошҡанлы үтте.\nҠымыҙсылар ярышына тирә-яҡ райондарҙан бик күп бәйгеселәр килгән ине. Улар араһында йәштәрҙең дә булыуы һөйөндөрә. Мәҫәлән, Иҫке Сибайҙан Фәнзил һәм Әлиә Уралбаевтар былтыр ғаилә ҡорған. Туйҙарында бүләккә төшкән бейәне һауып ҡарағандан һуң, ҡымыҙ яһау теләге барлыҡҡа килгән. Әле уларҙың хужалығында 21 йылҡы малы аҫрала. Шулар араһындағы ете бейәне һауып, йәштәр ҡымыҙ етештереп һата.\nСибай элеваторында етештерелгән батырҙар эсемлеге лә үҙенсәлекле тәме менән күңелгә ятты. Ҡымыҙ яһаусы Миңнур Яратова эшен яратып башҡарғаны күҙгә салынды. БДУ-ның Сибай институтының «Төйәләҫ» ярҙамсы хужалығы эшселәре Илшат Fафаров, Динара Исхаҡова, Фирүзә Мөлөкова яһаған эсемлек тә үҙенсәлекле тәмгә эйә. Ә бына Әбйәлил егете Рөстәм Мәхийәновтың ҡымыҙы республика бәйгеләрендә танылыу алған. Бөрйәндән килгән ирле-ҡатынлы Фәнил һәм Йәмилә Ҡунафиндарҙың сейә япрағы һалып эшләгән ҡымыҙҙары телеңде йоторлоҡ ине.\nБаймаҡ районының Fәҙелбай ауылы эшҡыуары Рәүеф Ҡасҡыновтың шәхси хужалығында ла йөҙҙән ашыу йылҡы иҫәпләнә. Хужа әйтеүенсә, улар йылына 1800 литр ҡымыҙ етештерә.\nБаймаҡ районының Моҫтай ауылы ҡымыҙы (эшҡыуар Фәнис Кәримов) Сибай халҡына яҡшы таныш. Уны ла байрамда ҡатнашыусылар яратып ауыҙ итте.\n«Урал аръяғы ҡымыҙы» конкурсына ҡала башҡорттары ҡоролтайы башҡарма комитеты рәйесе И.Н.Бикмәтов йомғаҡ яһаны.\n—Сит илдән килтерелгән газлы, төрлө төҫкә буялған һыуҙар эсеп эсте күптергәнсе, үҙебеҙҙә етештерелгән милли ризығыбыҙ ҡымыҙҙы эсәйек, файҙаһы күп булыр,—тине Ирек Ниғәмәт улы, ярышта ҡатнашыусыларҙы дәртләндереп.\nМәртәбәле ярышта Баймаҡ районының Fәҙелбай ауылынан Рәүеф Ҡасҡыновтың эсемлеге иң-иңе тип табылды һәм уға Гран-при бирелде. Беренсе урында Сибай элеваторы булһа, икенсе урынға Фәнис Кәримов хужалығында етештерелгән ҡымыҙ сыҡты. Йылайыр районынын килгән Марат Абдуловтың эсемлегенә өсөнсө урын бирелде.\nҠымыҙ бешеүселәр конкурсы менән бер рәттән бында күңел асыу саралары бара ине. Ҡала хакимиәтенең сауҙа, спорт һәм физкультура, йәштәр комитеттары сибайҙарға, ҡала ҡунаҡтарына ысын мәғәнәһендә ял сәғәттәре бүләк итте. Мәҫәлән, кемдәрҙер армспортта ҡул көрәштерҙе, кемдәрҙер арҡан тартышты. Берәүҙәр туп типһә, икенселәр йүгереп ярышты. Балаларға айырыуса «Ветерок» клубы аттарында һыбай йөрөү оҡшаны.\nСибай ҡала хакимиәте башлығы Х.Х.Сөләймәнов байрамды асып, сибайҙарҙы ихлас ҡотланы. Башлыҡ шулай уҡ Физкультурниктар көнө уңайынан спорт өлкәһендә уңыштарға өлгәшеүселәрҙе тәбрикләне. Сибай балалар спорт мәктәбе тренеры Эльдар Сафин республиканың Йәштәр сәйәсәте һәм спорт министрлығының «Башҡортостан Республикаһының иң яҡшы физик культура һәм спорт хеҙмәткәре» почетлы знагына лайыҡ булды. Ошо уҡ министрлыҡтың Почет грамоталары менән Виктор Захаров (Балалар ижады үҙәге), Салауат Вәлеев («Ирәндек» боҙ һарайы), Роберт Хәмиҙуллин (спорт мәктәбе) бүләкләнде. Сания Юлдыбаева, Владимир Глухов, Йыһанша Ҡыҙрасов, спорт ветерандары Геннадий Таракин, Камил Сирғәлиндарға министрлыҡтың Рәхмәт хаттары тапшырылды. Ҡала хакимиәтенең Почет грамоталары менән Геннадий Полько, Һатыбалды Мөхәмәтйәров наградланды. Александр Альбаум, Роза Fәббәсова, Марина Маганева, Алмаз Шөғөров, Резеда Латыпова спорт комитетының Почет грамоталарына эйә булды.\nШулай ҙа, байрамдың йәме бәйге булды. Йылҡылдап торған юртаҡтар сабышы халыҡты нығыраҡ ылыҡтырҙы. Байрамға йыйылыусылар бәйгене оло ҡыҙыҡһыныу менән күҙәтте. Кемдер ҡайһы ат нисәнсе килерен юрай, бәхәс ҡора, һыбайлылар өсөн яна-көйә, икенселәре иһә иң елле бүләк кемгә булыр, тип түҙемһеҙләнеп көтә.\nБәйгелә Сибай, Өфө ҡалалары, Баймаҡ, Бөрйән, Илеш, Учалы, Әбйәлил райондарынан ғына түгел, күрше Силәбе өлкәһенең Ҡыҙыл, Агаповка, Ноғайбәк, Арғаяш райондарынан юртаҡтар ҡатнашты.1400 метр арауыҡҡа тәүге сабыш ҡала Советы депутаттары призына ойошторолдо. Унда Даймит ҡушаматлы атҡа (Сибай) етеүсе булманы. «Оптима-С» йәмғиәтенең призын Ноғайбәк районының Фокус ҡушаматлы дөлдөлөндә елдереүсе алды. Баймаҡ районы хакимиәтенең бүләген Илшат Хәмит улы Ситдыҡов Мончестр ҡушаматлы атты ауыҙлыҡлаусы Сибай һыбайлыһына тапшырҙы. Учалы тау-байыҡтырыу комбинатының Сибай филиалы призын силәбеләр яуланы. Алты саҡрымлыҡ бәйгелә Далан (Сибай) баштан алдынғылыҡты бер кемгә бирмәне. 12 йәшлек Коля исемле малайҙың ат өҫтөндә барлығы ла һиҙелмәне. Шәп һыбайлыға «Строймеханизация» йәмғиәтенең ҡиммәтле бүләге эләкте. 8-се төҙөлөш идаралығы призын Ибице ҡушаматлы атты эйәрләүсе Сибай егете яуланы. Сибай ҡала хакимиәтенең призы Темп (Ноғайбәк районы) ҡушаматлы юртаҡ өлөшөнә төштө. Бүләкте хакимиәт башлығы Хәлит Хәмзә улы Сөләймәнов тапшырҙы. Сибай шәхси эшҡыуарҙары Әхәт Асылбаев, Дилә Хөсәйенова, Леонид Петряков, Радмир Ирназаров, Павел Замесиндарҙың призына ойошторолған бәйге иң оҙоно булды. Һигеҙ саҡрымға һуҙылған дистанцияла ла сибайҙарҙың Сапсан ҡушаматлы ат һыбайлыһына етеүселәр булманы.\nБайрам ҡала таланттарының йыр-бейеүҙәре менән үрелеп барҙы. Шулай итеп, Ҡала көнөнөң тәүге өлөшө тамамланды, халыҡ йәнә эшкә сумды. Тик күңелдә онотолмаҫ бер хис уйылып ҡалды: нисек кенә булмаһын, эштә лә, ялда ла берҙәм беҙ, дуҫ-татыубыҙ. Тимәк, бәхетлебеҙ! Ә бәхетленең игене лә уңыр, икмәге лә булыр, моңо ла ташып торор.\nҺүрәттә: байрамдан күренештәр.


Һаҡсыл ҡарашҡа ни етә! » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке\nБашҡортостан гәзите » Яңылыҡтар » Һаҡсыл ҡарашҡа ни етә!\nҺаҡсыл ҡарашҡа ни етә! 08.05.2018 // Яңылыҡтар\nХөкүмәт йортонда “Һаҡсыл Хөкүмәт” пилот проектын тормошҡа ашырыу буйынса Координацион совет ултырышы үтте. Сарала Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов ҡатнашты.\nПроект республикабыҙҙың 14 дәүләт органында ғәмәлгә ашырыла. Әле унда ҡатнашыусыларҙың бөтәһе лә ойоштороу эштәрен тулыһынса тамамлаған. Команданың тупланыуы, ҡулайлаштырыуға дәғүә иткәндәр өсөн эш йүнәлештәренең билдәләнеүе, проект һөҙөмтәләрен халыҡҡа сығарыу өсөн майҙансыҡ әҙерләнеүе – шуға асыҡ миҫал.\n– Координацион советтың тәүге ултырышын үткәрһәк тә, был тәңгәлдә эш күптән башланды, тәүге ыңғай һөҙөмтәләр ҙә бар, – тине республика етәксеһе, кәңәшмәне асып. – Шул уҡ ваҡытта графиктан артта ҡалыу ҙа юҡ түгел, барыһы ла теркәлеп бара. Ҡытыршылыҡтарҙы бөтөрөү тураһында һөйләшәйек.\nӘйткәндәй, һәр министрлыҡта һәм ведомствола яҡшы яҡҡа үҙгәрештәр күҙгә ташлана. Әйтәйек, бер-береһен ҡабатлаған эш алымдары бөтөрөлгән, әгәр элек килешеүгә тапшырылған документтар оҙайлы юл үтһә, хәҙер ул күпкә ҡыҫҡарған, хеҙмәткәрҙәргә эш күләме тигеҙ бүленә башлаған, граждандарға ҡулайлы шарттар тыуҙырылған һәм башҡа төрлө уңайлыҡтар булдырылған.\nРөстәм Зәки улы белдереүенсә, Рәсәй Президенты Владимир Путин Федераль Йыйылышҡа Мөрәжәғәтнамәһендә киләһе алты йылда хеҙмәт етештереүсәнлеген күтәреү бурысын ҡуйған. Ул беҙҙәге идара итеү командаһына ла ҡағыла, мәсьәлә хәл ителәсәк.\nҠайһы бер төбәктәрҙә һаҡсыл производство нигеҙендә бизнес-процестарҙы һөҙөмтәле үҫтереү өсөн хәҙерҙән үк дәүләт программалары ҡабул ителгән. Был йәһәттән беҙгә лә уйланырға урын бар.\nСығыш яһаусылар – Башҡортостан Башлығының Эштәр идарасыһы Ринат Шәғәлин, республикабыҙҙың ғаилә, хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министры Ленара Иванова, урман хужалығы министры Марат Шәрәфетдинов һәм башҡалар ҡулайлаштырыу, кәмселектәрҙе бөтөрөү юлдары тураһында һөйләне


ул. Фроловская, 2а ул. Фроловская, 2а ул. Фроловская, 2а ул. Фроловская, 2а ул. Фроловская, 2а ул. Фроловская, 2а ул. Фроловская, 2а ул. Фроловская, 2а ул. Фроловская, 2а ул. Фроловская, 2а ул. Фроловская, 2а ул. Фроловская, 2а ул. Фроловская, 2а ул. Фроловская, 2а ул. Фроловская, 2а ул. Фроловская, 2а ул. Фроловская, 2а ул. Фроловская, 2а ул. Фроловская, 2а ул. Фроловская, 2а ул. Фроловская, 2а ул. Фроловская, 2а ул. Фроловская, 2а ул. Фроловская, 2а ул. Фроловская, 2а ул. Фроловская, 2а ул. Фроловская, 2а ул. Фроловская, 2а ул. Фроловская, 2а ул. Фроловская, 2а ул. Фроловская, 2а ул. Фроловская, 2а ул. Фроловская, 2а ул. Фроловская, 2а ул. Фроловская, 2а ул. Фроловская, 2а ул. Фроловская, 2а ул. Фроловская, 2а ул. Фроловская, 2а ул. Фроловская, 2а ул. Фроловская, 2а ул. Фроловская, 2а ул. Фроловская, 2а ул. Фроловская, 2а ул. Фроловская, 2а ул. Фроловская, 2а ул. Фроловская, 2а ул. Фроловская, 2а ул. Фроловская, 2а ул. Фроловская, 2а ул. Фроловская, 2а


Башҡортостанға Ҡырым делегацияһы килде - Bash.News\nБашҡортостанға Ҡырым делегацияһы килде\nБашҡортостанға Ҡырым делегацияһы килде https://bash.news/news/88321_bashortostana_yrym_delegaciyay_kilde\n18 ғин 2019, 23:13\nҠунаҡтар бөгөн республика етәкселеге менән осрашып эшлекле, сауҙа-иҡтисади, мәҙәни бәйләнештәрҙе нығытыу хаҡында фекер алышты. Ярымутрау ҡунаҡтары сәнәғәт предприятиелары һәм социаль объекттар эшмәкәрлеге менән дә танышты.\nРеспублика клиник перинаталь үҙәге гүзәл заттарға әсәлек бәхете бүләк иткән медицина учреждениеһы. Табиптар йөклө ҡатын-ҡыҙҙарға, хәүеф төркөмөндә булған сабыйҙарға юғары технологиялы медицина ярҙамы күрһәтә. Йылына бында уртаса ун мең бала тыуа, шулай уҡ Өфө белгестәре район-ҡалаларҙа йәшәүсе пациенттарға дистанцион консультациялар ҙа ойоштора. Республикала йәшәүселәр перинаталь үҙәк мөмкинлектәрен юғары баһалай.\nҠырым делегацияһы фекеренсә, Башҡортостан һаулыҡ һаҡлау учреждениеларының эш тәжрибәһен үҙләштереүгә лайыҡ. Ҡунаҡтар Өфөләге Ядер медицинаһы үҙәгендә, 32-се поликлиникала булды. Улар Башҡортостанда уңышлы тормошҡа ашырылған "Һаҡсыл поликлиника" проектын үҙҙәрендә индерергә ниәтләй.\n“Күп ҡатлы йорттоң тәүге ҡаттарында урынлашҡан балалар поликлиникаһы менән дә таныштыҡ. Кескәй пациенттарға, уларҙың ата-әсәләренә уңайлы булһын өсөн бинала һәр метр уйланып эшләнгән. Коляскалар ҡуйырға айырым урындар, уйын бүлмәләре бар. Медицина ярҙамын алыу өсөн барлыҡ шарттар булдырылған. Был үҙәк проекттарын үҙебеҙҙә лә ҡулланырға ниәтләйбеҙ”.\nАлла Пашкунова, Ҡырым Республикаһының министрҙар советы рәйесе урынбаҫары\nҠырым республикаһы башлығы Сергей Аксенов менән осрашыуҙа Радий Хәбиров билдәләүенсә, һуңғы биш йыл эсендә республика менән ярымутарау араһында дуҫтарса, йылы мөнәсәбәт урынлашты, хеҙмәттәшлекте тағы ла киңәйтеү өсөн мөмкинлектәр етерлек. Сергей Аксенов үҙ сиратында Башҡортостан халҡына Белогорский районындағы социаль объекттарҙы тергеҙеүҙә ярҙамы өсөн рәхмәт белдереп Сибай балаларын үҙҙәренә ял итергә саҡырҙы. Ҡырым ярымутрауы бөгөндән үҙҙәрендә Сибайҙан 500 баланы ҡабул итергә әҙер. Дуҫлыҡ ауырылыҡта һынала, тине Радий Фәрит улы.\nРадий Хәбиров, Башҡортостан Башлығы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы: “Я хочу от имени всех башкортостанцев поблагодарить за Ваше предложение. Вчера мы обсуждали ситуацию в нашей республике, в Сибае, где имеет место ситуация с горением карьера, и наши детишки находятся в некомфортных условиях. Я очень признателен Вам за предложение буквально с завтрашнего дня взять наших детей на лечение и профилактику в санатории Крыма. Поэтому от всех нас Вам низкий поклон”.\nРадий Хәбиров Сергей Аксеновҡа рәхмәт белдереп "Халыҡтар дуҫлығы" орденын да тапшырҙы. Киләсәктә Ҡырымда һаулығын нығытыусы яҡташтарыбыҙ иҫәбе лә артырға тейеш. Евпатория ҡалаһында республика ҡарамағына бирелгән шифахананы төҙөкләндереү башлана, ул 10 гектар тирәһе майҙанды биләй. Был зонала дауаланыу, ял итеү өсөн уңайлыҡтар тыуҙырыу ҡарала. Шифаханала балалар үҙҙәре лә, әсәләре менән дә ял итәсәк. Бынан тыш, төрлө йәштәге спортсылар һаулығын нығыта ала.\nРенат Ғәлимов, Ҡырым Республикаһының Евпатория ҡалаһындағы "Юбилейный" шифаханаһы директоры: “Евпатория ҡалаһындағы "Юбилейный" шифаханаһын төҙөкләндереү 4 этапта барасаҡ, төҙөлөш, ремонт эштәре 2023 йылға тиклем иҫәпләнгән. Иң беренсе дауалау-һауыҡтырыу корпусын сафҡа индереү талап ителә. Артабан инде йоҡо корпустары, ял паркы, күп функциялы спорт комплексын файҙаланыуға тапшырыу ҡарала”.\nБөгөн ике яҡ араһында өс хеҙмәттәшлек килешеүенә ҡул ҡуйылды. Был документтар нигеҙендә Өфө һәм Симферополь ҡалалары, ике республиканың үҫеш корпорациялары араһында бәйләнештәрҙе киңәйтеү ҡарала. Тағы бер килешеү транспорт системаһына ҡағыла, уға ярашлы, Ҡырым юлдарында Өфө заводында йыйылған троллейбустар тест үтәсәк.\nМихаил Селезнев, Ҡырым Республикаһының министрҙар советы рәйесе: “Өфө троллейбустарының аккумуляторҙары 60-70 километр автономлы рәүештә хәрәкәт итеү мөмкинлеге бирә. Ә был ярымутрау өсөн бик мөһим, сөнки электр энергияһы булмаған урындар бар”.\nБынан тыш, киләсәктә Башҡортостандың "Нефаз" предприятиеһы ярҙамында Евпаторияның трамвай паркын яңыртыу ҡарала. Киләсәктә ике яҡ араһында туристар ағымын арттырыу ҙа ҡарала, 5 йыл элек башланған хеҙмәттәшлек үҙ емештәрен бирә.\nБСТ Y.Metrika: 2390\nӨфөлә бөгөн ҡала һәм район хакимиәте башлыҡтары йыйылды\n13:00, 08 ноя\n10:00, 06 ноя\nФедераль яза башҡарыу хеҙмәтенең Башҡортостан буйынса идаралығы етәксеһе итеп Алексей Чириков тәғәйенләнде\n11:20, 05 ноя\nРеспублика башлығы Радий Хәбиров заманса йорт биләмәһе ниндәй булырға тейешлеге тураһында яҙҙы\nЯңы хөкүмәттә тәүге кәңәшмә үтте\n22:14, 29 окт


Малсылыҡ – Баҡалы районы өсөн перспективалы тармаҡ // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nМалсылыҡ – Баҡалы районы өсөн перспективалы тармаҡ\n16:26, 26 апреля 2010 Иҡтисад\nҺуңғы йылдарҙа Баҡалы районында малсылыҡ үҫешендә ыңғай динамика күҙәтелә. Был турала малсылыҡ мәсьәләләре буйынса республика семинар –кәңәшмәһендә Баҡалы районы муниципаль район хакимиәте башлығы Александр Андреев хәбәр итте. Ауыл хужалығы предприятиелары малдың тоҡом сифаттарын яҡшыртыу һәм яһалма аталандырыу менән әүҙем шөғөлләнә.\n— Күрһәткестәр малсылыҡтың перспективалы һәм беҙҙең өсөн бик кәрәк тармаҡ булыуы хаҡында һөйләй, — тип билдәләне Александр Андреев. — Бөгөнгө көндә бар категориялағы хужалыҡтарҙа 26 921 баш һыйыр малы, шул иҫәптән 9090 һыйыр тотола. Бынан тыш — 2 615 ат, 7 892 сусҡа, 11806 һарыҡ һәм 219 мең баш ҡош-ҡорт иҫәпләнә. Ағымдағы йылдың беренсе кварталында 8600 тонна һөт һәм 822 тонна ит етештерелгән. 2009 йылдың ошо уҡ осоро менән сағыштырғанда был күпкә артығыраҡ. Шулай уҡ продукцияны һатыу күләме, малдың продуктлылығы ла һиҙелерлек артҡан.\n«2012 йылға тиклем малсылыҡты үҫтереү» район программаһын ғәмәлгә ашырыу сиктәрендә буш торған мал биналарын үҙләштереү һәм модернизациялау буйынса маҡсатлы эш алып барыла. 2007 йылдан алып буш торған 20 бина тултырылған. Ағымдағы йылда йәнә алтауҙы тултырыу планлаштырыла. Был эш менән ауыл хужалығы предприятиелары, шәхси ярҙамсы хужалыҡтар һәм Баҡалы районының шәхси эшҡыуарҙары шөғөлләнә.\nАлександр Андреев һөйләүенсә, районда халыҡтан һөт йыйыу эше уңышлы алып барыла. Һуңғы дүрт йылда был продуктты һатып алыу ике тапҡырға артҡан. Ағымдағы йылдың беренсе кварталында 378 тонна һөт йыйылған. Ауыл биләмәләре башлыҡтары, йыйыусы һәм сауҙа предприятиеларының берҙәм эш итеүе арҡаһында шәхси ярҙамсы хужалыҡтар етештергән продукцияны һатыу менән районда ауырлыҡтар юҡ.


Рәсәй халҡына ипотека менән иҫәпләшергә ярҙам күрһәтеләсәк\nИл хөкүмәте төҙөлөш министрлығы һәм торлаҡ-ипотека кредитлауы агетлығына финанс ҡыйынлыҡтарға юлыҡҡан ипотека алыусыларға ярҙам программаһын камиллаштырыу буйынса тәҡдимдәр әҙерләргә ҡушты. Бынан тыш ведомстволар торлаҡ-коммуналь хужалыҡты заман талаптары буйынса яңыртыу башланғыстары менән дә сығыш яһаясаҡ.\nКамилә Фазлыева, ипотека бюроһы етәксеһе: «Ипотека юллаусылар даими иғтибар талап иткән айырым ҡатлам халыҡ. Бөгөн ипотека юллау еңеләйә, шарттар ҙа ҡулайшлаша бара. Был әлбиттә һатып алыусылар өсөн дә, банк хеҙмәткәрҙәрен дә ҡыуандырмай ҡалмай. Кредит ойошмалары процент ставкалары артабан тағы ла кәмей барасаҡ тип фаразлай».\nАуыр тормош хәлендә ҡалған ипотека юллаусыларға финанс ярҙам программаһы 2015 йылдың апрелендә эшләй башлағайны. Уның нигеҙендә торлаҡ алыуға оҙайлы кредит алыусыларға 4 миллиард ярым һум аҡса бүленде.


Материалы за 12.08.2014 » "Урал" гәзите\n12-08-2014, 16:01 / Яңылыҡтар\nБашҡортостанда Рәсәй Наркоконтроль федераль хеҙмәтенең Башҡортостан Республикаһы буйынса идаралығы йыл һайын “Мәк-2014” операцияһын үткәрә. Был профилактик сара наркотик матдәһе булған үҫемлектәрҙе үҫтереүҙе тыя һәм бының ѳсѳн административ, енәйәт эше ҡуҙғатылыуы хаҡында иҫкәртә. РФ Административ хоҡуҡ боҙоуҙар кодексының түбәндәге статъялары буйынса штрафтар ҡаралған: 10.5-се статья: ер хужаһы һәм ер менән файҙаланған кеше наркотик матдәһе булған ҡырағай үҫемлектәрҙе бѳтѳрѳү буйынса сара күрмәгән осраҡта: ябай граждандарға - 1500 һумдан 2 мең һумға, вазифалы кешеләргә 3 мең һумдан 4 мең...\n12-08-2014, 15:58 / Иҡтисад\nТыйыуҙар һөҙөмтәле булмаҡсы\nРәсәй ҡабул иткән санкциялар тураһындағы мәғлүмәт кѳн ҡаҙағында ҡайнай 7 августа Рәсәй Хѳкүмәте ултырышында Премьер-министр Дмитрий Медведев Евросоюз илдәренән һөт продукцияһын һәм ит ризыҡтарын, емеш-еләк индереүҙе тыйған ҡарарға ҡул ҡуйҙы. Ил Хөкүмәтен был аҙымға көнбайыш илдәрендә ҡабул ителгән иҡтисади санкциялар этәрҙе. Рәсәй эмбаргоһы (испан телендә “тыйыу” тигәнде аңлата) әлегә бер йылға ҡабул ителә. Бѳгѳн Хѳкүмәткә ошо ҡарарҙы атҡарыу ѳсѳн тѳрлѳ саралар үткәреү йѳкмәтелде. Эмбарго проблемаһы, үҙҙәре лә Рәсәйгә ҡаршы санкциялар индереүгә ҡарамаҫтан, Япония менән Швейцарияға...


БР Башлығының миллиондарса һумлыҡ яңы грант конкурсында ҡатнашығыҙ! » «Йәшлек» гәзите | Газета «Йәшлек» | Официальный сайт газеты Йэшлек\nГазета "Йәшлек" » Яңылыҡтар таҫмаһы » БР Башлығының миллиондарса һумлыҡ яңы грант конкурсында ҡатнашығыҙ!\n25.06.2019 БР Башлығының миллиондарса һумлыҡ яңы грант конкурсында ҡатнашығыҙ!\nКисә, 24 июндә Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәтенең 386-сы ҡарары менән БР Башлығының яңы грант конкурсы тураһында билдәле булды. Ул гражданлыҡ йәмғиәтенең үҫешенә бағышланған һәм унда коммерцияға ҡарамаған ойошмалар (НКО) ҡатнашырға хоҡуҡлы.\nКонкурсты Башҡортостандың Ғаилә, хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығы ойоштора. Дөйөм бюджет 50 миллион һум тәшкил итә.\nГранттар БР Башлығы исеменән түбәндәге номинацияларҙа бирелә:\n"Әүҙем республика" – Башҡортостан Республикаһы халҡы файҙаһына атҡарылған йәмәғәт яғынан мөһим проекттар. Улар юридик, социаль, хәйриәлек, ирекмәнлек, илһөйәрлек, тәбиғәтте һаҡлауға, сәләмәт йәшәүҙе һәм спортты үҫтереүгә, ижад һәм мәҙәниәткә, ғаилә мөнәсәбәттәренә, йәштәр һәм балалар менән эшләүгә, хәрәкәт яғынан сикләнгән граждандар мөхитенә арнала.\n"Татыу күршеле республика" - быға ихата биләмәләре, ял итеү урындары, спорт майҙансыҡтарын үҫтереү, йәмәғәт хәүефһеҙлеген һаҡлау, балаларҙың йәйге ялы һәм мәшғүле, йәштәр хәрәкәте, мәҙәни-күңел асыу саралары, клуб эштәре, биләмәләрҙе комплекслы үҫтереү, йәшәүҙең комфортлы мөхитен һәм йәшел зоналарҙы булдырыу инә.\n"Татыу республика" – милләт-ара һәм дин-ара татыулыҡты арттырыу, низағтарҙы булдырмау, традицион ҡиммәттәрҙе һаҡлау, илһөйәрлек тәрбиһе, хәйриә акциялары, Башҡортостанда йәшәгән халыҡтарҙың телен, мәҙәниәтен һаҡлау һәм яҡлауҙы күҙ уңында тота.\nБер ойошма тик бер грантҡа дәғүә итә ала. Проекттарҙы 2019 йылдың 1 ноябренән тормошҡа ашыра башлау ҡаралған. Быға 12 ай ваҡыт биреләсәк.


Француз селтәренә мөрәжәғәт итә, үҙ һөйөүен таба (таный, әммә был уларҙың түгел) - урындағы\nФранцуз селтәренә мөрәжәғәт итә, үҙ һөйөүен таба (таный, әммә был уларҙың түгел) — урындағы\nӘгәр булһа, ниндәй ҙә булһа милләткә, һеҙ нисек уйлайһығыҙ, күп кәрәк түгел. ярҙам бүлегендә танышырға, француздар был. Сөнки беҙ донъялағы иң романтичный кеше тураһында уйлана башлар, моғайын.\nФранцуз фильмдағы кеүек,»Амели»беҙ рухи һәм француз запрограммировать эдак раҫлауынса, тәбиғи, ҡыҙыҡлы, ҡыҙыҡ, романтик мөнәсәбәттәр материализоваться ҡотолғоһоҙ, илде аяҡҡа ябай. Беҙ, кеше килгәндә уларҙы еңел мөхәббәт галлия менән шиғри, романтик ҡарашҡа мәшәҡәтле һәм башҡа телдәрҙә чарующий. Ғашиҡ булыу өсөн бер бокал ҡыҙыл шарап һәм тәмәке матур парҙар еңел еңел. француз бистро, терраса, эйфель башняһы, тупраҡ.\nШулай ләкин француздарҙыҡы иң эштәре традиция буйынса уларҙы романтика хәҙерге заман традицияларын романтик раскряжевка файҙаһына йәки, дөрөҫөн әйткәндә, акад.\nсмартфон йәки интернет-ҡушымта\nФранция был сайтында танышырға булараҡ таныштырҙы. Француз өйрәнгән ғәҙәтем менән танышты, урындағы ҡарайбыҙ инде, сығарырҙар буяу, демография буйынса тикшеренеү институтының милли. Был, илдә ҡасан ғына интернетҡа инеп йорт хужалығы булған, шулай уҡ француздарҙың сайтында алырға була. Был һанда йыл дауамында үҫкән ете күрһәткестәргә яҡын. Ҡыҙыҡ, был һандар ҡайһы бер башҡа илдәр менән сағыштырғанда, америка ҡушма штаттары кеүек, бында ололар ғына сайтында танышырға була. Люси Мариотт, тренер осрашыуы парижда, һанай, тип мөрәжәғәт иткән кешеләр бик күп онлайн-франция танышыу, сөнки йыш ҡына француздарҙың артыҡ ғорур, артыҡ баш тартып кеше йәки кешеләр һорарға ҡурҡам.»Был көндә күпкә ҡатмарлыраҡ танышты франция, башҡа илдәргә ҡарағанда, сөнки унда бик күп ҡурҡыу һәм ғорурлығы, уның эшләй ул, кеше менән бик еңел түгел, шуға күрә француздар,»Мариотт әйтә төбәк. “Был әйберҙәр еңел түгел, киләсәк өсөн вида урамы, кафеға, киноға йәки сиратта, сөнки француздар һәр саҡ ҡурҡып һөйләшә башланы. Бик күп уларҙың ғорурлығы.»Сайтында танышырға була француздар ҙур популярлыҡ менән файҙалана, уларға ҡушылып аҫтында. Бик ғәжәп ләнде, йәш төркөмө иҫәпкә сингл һәм был күп полно интернет менән файҙалана. Спектр, ир-аттар күберәк булһа, ҡатын-ҡыҙға ҡарағанда был бер сайт, моғайын, сөнки, ир-ат етдиерәк мөнәсәбәт һуңыраҡ эләгә тип иҫәпләмәй, ҡатын-ҡыҙын да. Ләкин был йәшенә ярашлы тап үҙгәртергә аҙағында һәм аҙағында. Мария Бергстром, комиссары ҡул тикшереү, — тип әйтһәк, бик үк ҡабул ителә, тип бик йыш ҡына кешеләр менән танышыу ҡаралған ысулдар»буйынса шаблон». Интернет менән дуҫ булған һәм ғаиләһе яртыһы ғына уларҙы тикшереү еңелдән онлайн датер похождения. Ә ҡала, — тип әйтеп, уларҙы булып танылды ғына һайланмаған. Моғайын, шуға күрә ул бер аҙ шаяртып франция, эйә булыу өсөн, профиль тер-тип дент: “кеше беҙҙе һөйләгәс, беҙ был осрашыуҙа. музей.»Кеүек популяр сайтында танышырға һәм франция барырға ла була, улар үҫешә, төрлө социаль бара, әммә маҡсатлы һәм унан да күберәк.\nШул уҡ ваҡытта по-французски\nдатер онлайн ҡалған төп (Париж)-юғары кимәлдәге профессионалдар, һуңғы ун йылдан ашыу төрлө файҙаланыусылар булды. Әммә был түгел, тимәк, социаль сиктәрҙе аша күберәк кеше танышты. Ысынында иһә, социаль тармаҡтар буйынса бүлеү сайтында танышырға бара.»Сайтында күреп сегментацияға беҙ көслө, халыҡ төркөмө йүнәлтелгән аныҡ: кеше билдәле бер йәшкә, йәшәү урыны, социаль төркөмдәр йәки дин», — тине Бергстром.»Сайтында танышырға була демократлаштырыу ‘бүленеше демократлаштырыу’.»Ҡайһы бер веб-сайттар, шул тиклем ҡыҙыҡ донъяһы, хәҙерге талап буйынса яңы баш ҡатнашты ағзаһы тауыш биреү һәм ҡулланыусы эксклюзивность равномерность билдәле.»Кеше араһында, уларҙың партнерҙары һәм улар араһында бөгөнгө ҡаршы, аҙ ҡарағанда, был сайтҡа ҡаршы типтар бер-береһенә», — тине Бергстром. Күпселек кешеләрҙән һорау алыуҙар, белдереү, таныштырыу ала онлайн ул»осраҡлы осрашыу»һәм ташлай, әммә етди мөнәсәбәт юҡ. Был тармаҡ менән, француздар нисек ҡарай веб-сайтында танышыу. интернет датерс әйткәндә, улар нимә тураһында уйланы, улар нисек урынын табыу өсөн осраҡлы бәйләнештәр һәм рәхәтлек, мөхәббәт түгел. Барыһы ла сайтында танышырға була мөһим, ләкин ҡайһы бер халыҡ төркөмдәре өсөн, divorcés кеүек. Тормош осоро, бассейн ҡасан булмаған ғаилә парҙары танышты нигеҙе булып тора һәм социаль даирәле кеше, бигерәк тә ҡыҙыҡлы кешеләр менән танышыу ысулы-сайттар булалар. Франция һәм енесле парҙарға өсөн, сайтында танышырға-был эште иң яҡшы ысулы булған мөнәсәбәтен асыу. Әммә дөйөм алғанда, килеп сыға, беренсе урын өсөн половинка ҡаршы үҙенең элекке иҫке яҡшы тормош реаль. Әгәр булһа, ниндәй ҙә булһа милләткә, һеҙ нисек уйлайһығыҙ, күп кәрәк түгел. ярҙам бүлегендә танышырға, француздар был. Сөнки беҙ донъялағы иң романтичный кеше тураһында уйлана башлар, моғайын.\nфранцуздар беҙ уйлап тиерлек\nФранцуз фильмдағы кеүек,»Амели»беҙ рухи һәм француз запрограммировать эдак фекер, тәбиғи, ҡыҙыҡлы, ҡыҙыҡ, романтик мөнәсәбәттәр ябай материализоваться илде аяҡҡа ҡотолғоһоҙ. Беҙ, кеше килгәндә уларҙы еңел мөхәббәт галлия менән шиғри, романтик ҡарашҡа мәшәҡәтле һәм башҡа телдәрҙә чарующий. Ғашиҡ булыу өсөн бер бокал ҡыҙыл шарап һәм тәмәке матур парҙар еңел еңел. француз бистро, терраса, эйфель башняһы, тупраҡ.\nСөнки улар эштән йәки ғәҙәттә романтик ләкин француздарҙыҡы иң раскряжевка романтика хәҙерге заман традицияларын файҙаһы ысынлап та, смартфон йәки интернет акад.-ҡушымта. Франция был сайтында танышырға булараҡ таныштырҙы. Француз өйрәнгән ғәҙәтем менән танышты, урындағы ҡарайбыҙ инде, сығарырҙар буяу, демография буйынса тикшеренеү институтының милли. Был, илдә ҡасан ғына интернетҡа инеп йорт хужалығы булған, шулай уҡ француздарҙың сайтында алырға була. Киләһе ете йыл дауамында был һан араһында үҫкән — йәшлек. Ҡайһы бер цифрҙар менән сағыштырғанда был ҡыҙыҡлы башҡа илдәре, аҡш кеүек, бында ололар ғына сайтында танышырға була. Люси Мариотт, тренер осрашыуы парижда, һанай, тип мөрәжәғәт иткән кешеләр бик күп онлайн-франция танышыу, сөнки йыш ҡына француздарҙың артыҡ ғорур, артыҡ баш тартып кеше йәки кешеләр һорарға ҡурҡам.»Был көндә күпкә ҡатмарлыраҡ танышты франция, башҡа илдәргә ҡарағанда, сөнки унда бик күп ҡурҡыу һәм ғорурлығы, уның эшләй ул, кеше менән бик еңел түгел, шуға күрә француздар,»Мариотт һөйләй урындағылар. “Был әйберҙәр еңел түгел, киләсәк өсөн вида урамы, кафеға, киноға йәки сиратта, сөнки француздар һәр саҡ ҡурҡып һөйләшә башланы. Бик күп уларҙың ғорурлығы.»Сайтында танышырға була француздар ҙур популярлыҡ менән файҙалана, уларға ҡушылып аҫтында. Бик ғәжәп ләнде, йәш төркөмө иҫәпкә сингл һәм был күп полно интернет менән файҙалана. Спектр, ир-аттар күберәк булһа, ҡатын-ҡыҙға ҡарағанда был бер сайт, моғайын, сөнки, ир-ат етдиерәк мөнәсәбәт һуңыраҡ эләгә тип иҫәпләмәй, ҡатын-ҡыҙын да. Ләкин был йәшенә ярашлы тап килгән. үҙгәртергә аҙағында һәм аҙағында. Мария Бергстром, комиссары ҡул тикшереү, — тип әйтһәк, бик үк ҡабул ителә, тип бик йыш ҡына кешеләр менән танышыу ҡаралған ысулдар»буйынса шаблон». Интернет менән дуҫ булған һәм ғаиләһе яртыһы ғына уларҙы тикшереү еңелдән онлайн датер похождения. Ә ҡала, — тип әйтеп, уларҙы булып танылды ғына һайланмаған. Бәлки, нәҡ шуға күрә ул бер аҙ шаяртып франция, эйә булыу өсөн, профиль тер-тип дент: “һөйләнек беҙ, кем беҙҙе музей ҡаршылай.»Кеүек популяр сайтында танышырға һәм франция барырға ла була, улар үҫешә, төрлө социаль бара, әммә маҡсатлы һәм унан да күберәк.\nдатер онлайн ҡалған төп (Париж)-юғары кимәлдәге профессионалдар, һуңғы ун йылдан ашыу төрлө файҙаланыусылар булды. Әммә был түгел, тимәк, социаль сиктәрҙе аша күберәк кеше танышты. Ысынында иһә, социаль тармаҡтар буйынса бүлеү сайтында танышырға бара. “Сайтында күреп сегментацияға беҙ көслө, халыҡ төркөмө конкрет йүнәлтелә улар: билдәле кешеләр йәше, тамағына, социаль төркөмдәр йәки дин», — тине Бергстром.»Сайтында танышырға була демократлаштырыу ‘бүленеше демократлаштырыу’.»Ҡайһы бер веб-сайттар, шул тиклем ҡыҙыҡ донъяһы, хәҙерге талап буйынса яңы баш ҡатнашты ағзаһы тауыш биреү һәм ҡулланыусы эксклюзивность равномерность билдәле.»Кеше араһында, уларҙың партнерҙары һәм улар араһында бөгөнгө ҡаршы, аҙ ҡарағанда, был сайтҡа ҡаршы типтар бер-береһенә», — тине Бергстром. Күпселек кешеләрҙән һорау алыу, белдергән, танышып ала, улар онлайн»датаһы осраҡлы»йәки ташлай, әммә етди мөнәсәбәт юҡ. Был тармаҡ менән, француздар нисек ҡарай веб-сайтында танышыу. интернет датерс әйткәндә, улар нимә тураһында уйланы, улар нисек урынын табыу өсөн осраҡлы бәйләнештәр һәм рәхәтлек, мөхәббәт түгел. Барыһы ла сайтында танышырға була мөһим, ләкин ҡайһы бер халыҡ төркөмдәре өсөн, divorcés кеүек. Тормош осоро, бассейн ҡасан булмаған ғаилә парҙары танышты нигеҙе булып тора һәм социаль даирәле кеше, бигерәк тә ҡыҙыҡлы кешеләр менән танышыу ысулы-сайттар булалар. Франция һәм енесле парҙарға өсөн, сайтында танышырға ысынлап номерҙары бер ысулы табылған. Әммә дөйөм алғанда, килеп сыға, беренсе урын өсөн половинка ҡаршы үҙенең элекке иҫке яҡшы тормош реаль. Тыуған илдән ситтә үҙенең миллион самаһы кеше йәшәй, экспатриация соблазняться өҫтөнлөктәре күп. Бындай боролошло ваҡиға булды проблема түгел, ләкин яҡынлашҡан һайын, экспат һорашып* улар ваҡытта иң яҡшы беркасан ла күрһәтә, сит илдә йәшәү өсөн\n← Яҡшы Танышыу Сайты Түләүһеҙ - YouTube\nһеҙҙе йәки һеҙҙең ҡаршы осраған орфографияһы мәсьәләләре Вольтер →


Өфө хоккей клубы бөгөн Лениногорскта (Татарстан Респ убликаһы), был ҡала хакимиәте башлығы приздарына уҙғарылған турнирҙа ҡатнаша. Беренсе матчта "юлаевсылар" 2 : 1 иҫәбе менән ЦСК ВВС (Һамар) команд аһын еңде.\nӨфө хоккейсыларының һүҙҙәренә ҡарағанда, осрашыуҙа көстәр\nтигеҙ була. Һамарҙар төп составта уйнай, әммә уларҙың тәжри бәле оҫталары бик үк тырышып бармай. Ә бына "Салауат Юлаев" хоккейсылары "янып" х әрәкәт итә. Турнирға башлыса башҡрот командаһының йәш вәкилд әре бара - улар әлегә төп составта урын алырға хоҡуҡтары булыуын иҫбатларға ғына т ырыша. Тәжрибәле уйынсыларҙы Рафаил Ишмәтов ял итергә ебәрә. Ҡапҡан ы Кузнецов һаҡлай, көстәр тигеҙ булған уйында үҙ ҡапҡаһына бер\nгенә шайба үткәреүен уның уңышы тип әйтергә мөмкиндер, моғайын.\nЦСКА ВВС менән осрашыуҙа беренселәрҙән булып иҫәпте "юлае всылар" аса - команданың яңы уйынсыһы Князев Зачупейко тапшырыуынан шайбаны ҡапҡаға индерә. Беренсе периодтың һуңғы секундтарында һамарҙ ар ҡон ҡайтара - Бушуев иҫәпте 1 : 1 яһай. Һәм матч аҙағында ғына " юлаевсылар" еңеү яулай. Армеецтарҙың ҡапҡасыһы ҡамасаулай алмаған ваҡытт ы тура килтереп, буш ҡапҡаға шайбаны "Салауат" һаҡсыһы, фарм - клуб\nкапитаны Евтушенко индерә. Уға Цыбин һәм Орлов ярҙамға килә.\nБыл турала Рафаил Ишмәтов түбәндәгеләрҙе әйтте:\n- Йәш егеттәр өсөн бик шатмын, улар лайыҡлы уйнаны. Коман даның алмашы бар тип ышаныс менән әйтә алам. 1988 - 87 йылғы\nхоккейсылар үҙҙәрен яҡшы яҡтан күрһәтте. Тик бер нисә көндә н, хәлдәре бөтә башлағас, егеттәр нисек уйнар, бына шул ҡыҙыҡһындыра мине, ул ваҡытта хәл иткес уйын дар буласаҡ.\n- "Юлаевсылар" менән нисә яңы кеше килде\n- Өс яңы егетебеҙ бар. Уларҙың икәүһе үҙен күрһәтеп өлгөр ҙө. Йәш тәрбиәләнеүселәребеҙҙең ҡайһы берҙәрен ҡайтарып алдыҡ. Был с остав эксперименталь тип әйтергә була. Тәжрибәле уйынсыларға ял и тергә ваҡыт бирҙек, ә йәштәрҙең иң өмөтлөһө Рәсәй намыҫын яҡлай. Андрей Зубарев һәм Дмитрий Зюзин - юниорҙар йыйылма командаһында, Qepcei Сальников, Вячеслав Селуянов һәм Владимир Жмаев - йәштәр командаһында.\n- Андрей Таратухин менән Игорь Григоренко һаман Новогорск\nҡалаһында, төп милли команда менәнме\n- Таратухин ҡайтты һәм ЦСКА ВВС менән уйынға сыҡты. Йондо ҙло "үҙәктәрҙең" Рәсәй өсөн уйнарға ҡарар ҡабул итеүҙәре арҡаһын да ул йыйылма команда составына инә алмағандыр, күрәһең. Григорен ко әлегә унда ҡалды һәм бәлки илдең беренсе командаһы составында уйна р, тигән бар.\nИкенсе осрашыуҙа турнир хужаһы - Лениногорсктың "Нефтяник " командаһы Төмәндең "Газовигына" биреште, 0 : 2. Бөгөн ике нсе матчтар үтә. Ҡалған уйындар түбәндәгесә уҙасаҡ:\n14 апрель "Газовик" (Төмән) - "Салауат Юлаев" (Өфө) ЦСКА ВВС (Һамар) - "Нефтяник" (Лениногорск)\n15 апрель "Газовик" (Төмән) - ЦСКА ВВС (Һамар) "Нефтяник" (Лениногорск) - "Салауат Юлаев" (Өфө)\n16 апрель Өсөнсө - дүртенсе һәм беренсе - икенсе урындар өсөн ярыштар.


Төбәктә Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы боҙлауыҡ булыуы һәм епшек ҡар яуыуы хаҡында иҫкәртә // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nТөбәктә Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы боҙлауыҡ булыуы һәм епшек ҡар яуыуы хаҡында иҫкәртә\n9:00, 2 ноября 2017 Йәмғиәт\nӨФӨ, 2017 йыл, 2 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ғәлиә Нәбиева/.\nБөгөн, 2 ноябрҙә, Башҡортостанда секундына 15-20 метр тиҙлектә ҡапыл ел иҫеүе, боҙлауыҡ булыуы, сымдарға һәм ағастарға епшек ҡар йәбешеүе фаразлана. Рәсәй Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығының республика буйынса баш идаралығы ашығыс хәбәр таратты.\nБолотло һауа торошо, бер аҙ епшек ҡар яуыуы көтөлә, урыны менән уртасаға тиклем. Ҡайһы бер райондарҙа боҙлауыҡ булыуы, сымдарға һәм ағастарға епшек ҡар йәбешеүе ихтимал. Ел көньяҡ-көнбайыштан секундына 9-14 метр, көсәйгәндә секундына 15-20 метрға етә. Автомобиль юлдарында күреү мөмкинлеге 1-2 саҡрымдан кәмей.\nҠотҡарыусылар хәүефһеҙлек ҡағиҙәләрен үтәүҙе һорай. Һауа торошо боҙолғанда мөмкин тиклем өйҙән сыҡмаҫҡа кәңәш ителә. Көслө елдә электр линиялары аҫтында тороу һәм өҙөлгән сымдарға яҡын барыу ғүмер өсөн хәүефле. Ағастар, реклама таҡталары, ныҡлап нығытылмаған конструкциялар янында торорға ярамай.\nВодителдәрҙе тиҙлек режимын үтәргә саҡыралар.\nРәсәй Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығының Башҡортостан Республикаһы буйынса Баш идаралығы телефоны: 8(347) 233-99-99.\nТеги: һауа торошо, көслө ел хаҡында иҫкәртеү


Банктың киләсәге ѳмѳтлѳ » "Урал" гәзите\n1841 йылда Рәсәй императоры Николай I, халыҡ үҙ аҡсаһын ышаныслы һәм файҙалы итеп һаҡлай алһын өсөн, һаҡлыҡ кассалары булдырырға тигән ҡарар сығара. Был ҡарар тиҙ арала тормошҡа ашырыла һәм Һаҡлыҡ банкы Рәсәй финанс системаһының мөһим ѳлѳшѳнә әйләнә. Уның структуралары әллә нисә тапҡыр үҙгәрһә лә, ышаныслы һәм универсаль булыуы менән бөгөнгә тиклем халыҡ араһында абруйын юғалтмай. Ә инде 1998 йылдың 10 ноябренән алып, Рәсәй Һаҡлыҡ банкы хеҙмәткәрҙәре һөнәри байрамын билдәләй башлай. Әлеге ваҡытта ил территорияһында иң эре һаналған Һаҡлыҡ банкыһының яҡынса 20 мең бүлексәһе бар. 2010 йылдың 4 ноябрендә Рәсәй Һаҡлыҡ банкыһы дүрт территориаль банкыға бүленә: Екатеринбург, Башҡортостан, Силәбе һәм Ҡурған өлкәләре. Баш офис Екатеринбург ҡалаһында урынлаша. Территориаль банк аппараты составында 29 идара итеү подразделениеһы һәм үҙаллы бүлектәр иҫәпләнә.\nРәсәй Һаҡлыҡ банкының Белорет бүлексәһе 2001 йылда асыла. Ул Белорет, Учалы, Бөрйән райондарын һәм Межгорье ҡалаһын хеҙмәтләндерә. Үҙе хеҙмәтләндергән территорияла банкының 32 филиалы бар. Унда эшләгән 150 самаһы хеҙмәткәр көнөнә 3 мең тирәһе халыҡты хеҙмәтләндерә.\n2013 йылда Белорет Һаҡлыҡ банкы бүлексәһе заманса яңы шарттарҙа эшләй башлай. Клиенттарҙы сифатлы хеҙмәтләндереү өсөн юғары талаптар ҡуйыла. Быйылдан башлап банктың дүрт филиалында электрон сират булдырыла. Был иһә халыҡты тиҙ һәм уңайлы хеҙмәтләндереүгә булышлыҡ итә. Күп кенә банк хеҙмәттәрен банкомат аша, пластик карталар менән башҡарыу мөмкинлеге арта. Һаҡлыҡ банкы территорияһында 71 банкомат һәм 26 мәғлүмәт-түләү терминалдары ҡуйылған. Үҙәк офиста иһә 6 терминал, 6 мәғлүмәт түләү терминалы эшләй. Был терминалдарҙа карталар йә ҡулаҡса менән үҙаллы төрлө коммуналь хеҙмәттәрҙе, страховка иғәнәләрен түләргә була. Банктың тәүлек әйләнәһенә хеҙмәтләндергән 5 зонаһы эшләй. Шуларҙың өсәүһе үҙәк офиста, Пушкин, Киров урамдарында һәм икәүһе Учалы ҡалаһында.\nИпотека кредиты алырға теләүселәрҙе иһә айырым менеджерҙар хеҙмәтләндерә. Ай һайын ҡулланыусылар кредиты буйынса төрлө акциялар үткәрелә, кредит алыу буйынса бушлай консультациялар бирелә.\nБанк халыҡҡа төрлө йүнәлештәге хеҙмәт күрһәтә: инвестицион проекттарҙы, экспорт-импорт операцияларҙы, эш хаҡы проектын финанслай; эске иҡтисад эшмәкәрлегендә ҡатнашыусыларҙы хеҙмәтләндерә; ҡиммәтле ҡағыҙҙар һәм металдар менән эшләй; инкассация; аҡса һәм башҡа ҡиммәтле әйберҙәрҙе хужаһына еткерә; Рәсәй Һаҡлыҡ банкының Дәүләттеке булмаған пенсия фонды хеҙмәтен күрһәтә; ҡиммәтле әйберҙәрҙе һаҡлау өсөн сейф йәшниктәре эшләй.\nБөгөн Һаҡлыҡ банкының пластик карталары заманса инструмент һанала. Күптәр бындай карталар ярҙамында Онлайн сервис, шәхси кабинеттар аша үҙ йомошон йомошлай ала. Пенсионерҙар өсөн сығарылған социаль карталар менән файҙаланғанда дарыуханаларҙа, магазиндарҙа түләү өсөн ташламалар ҡаралған. Улар был карталар менән бөтә Рәсәй территорияһында бушлай файҙалана ала.\nКүптәрҙә, банк эшкә инеү еңел түгел, бының өсөн ҙур танышлыҡ кәрәк, тигән фекер уянған. Был һис тә улай түгел. Бөгөн Белорет һаҡлыҡ банкы бүлексәһенә энергиялы, белемле йәш егеттәр һәм ҡыҙҙар талап ителә. Урта махсус белем менән дә эшкә урынлашыу мөмкинлеге бар. Теләүселәр резюмеһын Интернет аша ла ҡалдыра ала.\nҺүрәттә: 20 йыллдан ашыу үҙ һөнәренә тоғро ҡалған, юғары һөнәри оҫталыҡҡа ирешкән касса үҙәге кассаһы мөдире Агафонкина Нина Владимировна Рәсәй Һаҡлыҡ банкыһы Урал банкыһының Почет Грамотаһы менән бүләкләнде.


11:37, 3 февраль 2017 версияһы\n11:13, 3 февраль 2017 версияһы (төҙәтеү)\nГөлзаһира (әңг. | өл.)\n11:37, 3 февраль 2017 версияһы (төҙәтеү) (кире алырға)\n[[Файл:Antoine Vollon - Mound of Butter - National Gallery of Art.jpg|thumb|Антуан Воллон, «Май киҫәге»]]\nАшамлыҡ булараҡ, аҡ май юғары энергетик ҡиммәткә эйә, калориялы (традицион май — 748 ккал / 100 г), организм тарафынан еңел үҙләштерелә (91 %). Төп физик параметрҙар: иретеү температураһы 32-35 °C, ҡатыу температураһы 15-24 °C, сағыштырма яныу йылылығыудельная 32,7 МДж/кг.\nАҡ май составына һөттә булған аҡһым, углеводтар (кислород һәм водородтан торған тереклек өсөн кәрәкле органик берләшмәләр), ҡайһы бер һыуҙа ирей торған витаминдар, минераль матдәләр һәм һыу (был майһыҙ өлөшө плазма тип атала) бар. Аҡ май составында A витамины (уртаса 0,6 мг%) һәм D витамины (йәйгеһендә 0,002-0,008 мг%, ҡышҡыһында 0,001-0,002 мг%). Йәйге майҙа шулай уҡ каротин (0,17-0,56 мг%) бар. Аҡ майҙа токоферолдар (2-5 мг%), шулай уҡ транс-май (до 8 мг%) һәм холестерин бар.\nМайҙың массовый өлөшө менән бәйле, майҙа файҙаланыу мөмкин тип иҫәпләнә:\n* Традицион, Һәүәҫкәр һәм Крәҫтиән майында — аш тоҙо, ашамлыҡ буяуы (каротин), бактериаль препараттар, әсегән һөт микроорганизмдары концентратын файҙаланыу .\n* Бутерброд һәм Сәйсәй майында — ашамлыҡ буяуы каротин, ароматизаторҙар, A, D, E витаминдары, консерванттар, стабилизаторҙар, консистенциялар һәм эмульгаторҙар, бактериаль препараттар һәм әсегән һөт микроорганизмдары концентраты.\n'''Тултырылған''' майҙы, тәм һәм аромат бирә торған сифатта какао, бал, ванилин һәм шәкәр, натураль емеш-еләк һуттары өҫтәлгән, яңы ҡаймаҡтан яһайҙар.\nДөйөм баһаһы 11 баллдан кәм булған май сауҙаға сығарылырға тейеш түгел.\nБөтөн донъя һаулыҡ һаҡлау ойошмаһы (ВОЗ) 2005 йылда, йөрәк ауырыуҙары ҡурҡынысын кәметеү маҡсатында составында май миҡдары юғары булған аҡ май һәм һөт аҙыҡтарын ҡулланыуҙы кәметергә тигән тәҡдим индергән. Сәләмәт кешегә аҡ майҙың тәүлек нормаһы 10 грамм тәшкил итә. Врачтарҙың көндәлек рационда аҡ майҙы аҙ күләмдә ҡулланыу тәҡдиме аҡ май составында булған һөт майын саманан тыш артыҡ ҡулланыуҙан холестерин кимәле һәм йөрәк-ҡан тамырҙары системаһы ауырыуҙары ҡурҡынысы күтәрелә. Аҡ майҙа холестерин миҡдары — 200 мг / 100 г тирәһе (мөмкин булған тәүлек нормаһы 300 мг).\n== ГОСТ-ар, ОСТ-ар, ТУ, ТР ==\nhttps://ba.wikipedia.org/wiki/Махсус:Сравнение_версий/648881 ҡабул ителгән


Донъяны рухиәт ҡотҡарыр » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Әҙәбиәт » Донъяны рухиәт ҡотҡарыр\nДонъяны рухиәт ҡотҡарыр 14.06.2013 // Әҙәбиәт\n“Мәҙәниәт кимәле үҫкән һайын, хеҙмәт юғарыраҡ баһалана”.\nСССР-ҙы әхлаҡи яҡтан тарҡатыу буйынса Даллес Доктринаһында: “Рәсәй халҡының аңын томалау буйынса эҙмә-эҙлекле эш алып барасаҡбыҙ. Мәҫәлән, сәнғәттең һәм әҙәбиәттең социаль асылын юҡ итәсәкбеҙ, улар кешелектең иң түбән сифаттарына дан йырлаясаҡ...” — тиелә. Илебеҙгә ҡанығыусылар иң беренсе халҡыбыҙҙың мәҙәниәтен юҡҡа сығарыуҙы маҡсат итеп ҡуя, сөнки мәҙәниәтһеҙ, әхлаҡи яҡтан һөрһөгән халыҡ өсөн илдең дә, телдең дә кәрәге юҡ, үҙенән-үҙе ҡолға, маңҡортҡа әүерелә. Сыңғыҙ Айытматовтың “Буранный полустанок” әҫәрендә шундай юлдар бар: “Маңҡорт үҙенең кем булыуын, зат-ырыуын, исемен, бала сағын, ата-әсәһен белмәй — бер һүҙ менән әйткәндә, хайуан кимәленә төшә”. Яҙыусы әҫәрендә сәсен ҡырып, башына дөйә тиреһенән “кәпәс” кейҙереп сүллеккә ташланған кешенең маңҡортҡа әйләндерелеүен һүрәтләй. Ләкин, төптәнерәк уйлап ҡараһаң, беҙгә сит илдәрҙән килгән “мәҙәниәт” рухиәтебеҙгә ҡапларға тырышҡан шул уҡ “тире” түгелме ни!?\nКүптән түгел “Башҡортостан” гәзите республикабыҙҙың мәҙәниәт министры Әминә Ивний ҡыҙы Шафиҡова менән тура бәйләнеш ойошторҙо. Ул халыҡты борсоған байтаҡ һорауҙарға яуап бирҙе, Мәҙәниәт министрлығының эше, киләсәккә маҡсаттары менән таныштырҙы.\nТура бәйләнеште асып, тәүге һорауҙы “Башҡортостан” гәзитенең баш мөхәррире Нияз Сәлимов бирҙе:\n— Мәҙәниәт министры булараҡ, Башҡортостан Республикаһы Президенты Рөстәм Хәмитовтың Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтайға Мөрәжәғәтнамәһен нисек ҡабул иттегеҙ?\n— Президенттың Мөрәжәғәтнамәһен беҙ рухи күтәренкелек менән шатланып ҡаршы алдыҡ. Әйтергә кәрәк, байтаҡ йылдар һуҙымында мәҙәниәткә ҡағылышлы мәсьәләләрҙе хәл итеүгә ҙур иғтибар бирелмәне. Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай ултырышынан һуң ҡайһы бер коллегаларым хатта, үҙебеҙҙе Мәҙәниәт министрлығының ултырышында булғандай хис иттек, тине. Ысынлап та, Рөстәм Зәки улы был өлкәгә ҡағылған мөһим мәсьәләләрҙе күтәреп сыҡты.\nБеренсе сиратта, Президенттың төбәктәр мәҙәниәтен үҫтереүгә иғтибар йүнәлтеүе әһәмиәтле. Мәҙәни, рухи йәһәттән үҫешкән йәмғиәт төҙөүҙә бик мөһим сифаттарҙың береһе был. Әлбиттә, мәҙәниәт учреждениелары иғтибар үҙәгендә, Мәҙәниәт министрлығы улар хаҡында һәр саҡ хәстәрлек күрә: профессиональ кадрҙар менән тәьмин итеү, матди-техник базаны нығытыу буйынса даими эш алып барыла. Бөгөнгө көндә муниципаль мәҙәни учреждениеларҙың матди-техник базаһын яҡшыртыу буйынса республикабыҙҙың бөтә райондарында ла программалар ҡабул ителде һәм киләһе алты йылға тейешле күләмдә аҡса бүлеү ҡаралған.\nРөстәм Зәки улы мәҙәниәт усаҡтары, ижади коллективтар хеҙмәткәрҙәренең профессиональ кимәлен үҫтереүгә иғтибарҙы йүнәлтте. Был — бик мөһим мәсьәлә. Сер түгел, үкенескә ҡаршы, рухи ҡиммәте булмаған, еңел-елпе “тамашалар” ойоштороу ғәҙәткә инә, тамашасы алдында әхлаҡи яуаплылыҡ тойғоһо кәмей бара. Ошо йәһәттән дә хәлде яйға һалырға тырышабыҙ. Тәүге аҙым яһалды тиергә була, һөҙөмтәләр ҙә оҙаҡ көттөрмәҫ. Башҡортостан Республикаһы Президентының “Башҡортостан Республикаһында театр, музыка, хореография һәм кино сәнғәтенә дәүләт ярҙамы күрһәтеүҙә өҫтәмә саралар тураһында”ғы Бойороғона ярашлы, ижади хеҙмәткәрҙәрҙе илһамландырыу, дәртләндереү маҡсатында республика бюджетынан 100 миллион һум аҡса бүленде.\nАпрель аҙаҡтарында Рәсәй Мәҙәниәт министрлығының ултырышында булғайным. Минән алда Краснодар крайының мәҙәниәт министры, беҙгә музыка ҡоралдары, тегенеһе-быныһы кәрәк, тигәнерәк һүҙҙәр менән сығыш яһаны. Унан һуң мин, беҙҙә Президент тарафынан мәҙәниәткә ҡағылышлы аныҡ ҡарарҙар ҡабул ителде, Президент гранттары биреү өсөн 100 миллион аҡса бүленде, тигәс, һоҡланыуҙарының сиге булманы.\nӘлегә гранттар биреү тәртибе ҡаралып өлгөрмәһә лә, ғаризалар килә башланы. Бөгөн Мәҙәниәт министрлығында 40-лап ғариза ҡабул ителгән.\nПрезиденттың Мөрәжәғәтнамәһендә ижади коллективтарҙың кимәлен күтәреү, заманса оригиналь спектаклдәр ҡуйыу тураһында әйтелә. Грантҡа тәҡдим ителгән эштәр араһында ундайҙар бар. Әйтәйек, “Урал батыр” эпосын бығаса булмаған яңы форматта сығарыу, асыҡ һауала донъя йондоҙҙары ҡатнашлығында симфоник оркестрҙарҙың концерты, Мостай Кәримдең “Ташлама утты, Прометей” трагедияһы, Салауат Низаметдиновтың “Мөхәббәт йондоҙо” әҫәре буйынса рок-операһының яңыртылған варианты, “Ете ҡыҙ” башҡорт халыҡ әкиәттәре буйынса хореографик спектакль һәм башҡалар.\nӘлбиттә, былар менән генә сикләнмәйбеҙ, тағы ла ҡыҙыҡлы тәҡдимдәр булыр тип өмөтләнәбеҙ.\nМәҙәниәт министрлығы тарафынан театрҙарҙың, филармонияларҙың эшмәкәрлегенә ҙур иғтибар бирелә. Уларҙың гастролдәре айырым контролгә алынды. Йыл башынан алып байтаҡ ҡына мөһим саралар ойошторолдо. Мәҫәлән, Мәскәү, Санкт-Петербург, Минск, Өфө ҡалаларынан атаҡлы йырсылар ҡатнашлығында Федор Шаляпиндың тыуыуына 140 йыл тулыуҙы билдәләнек, Башҡортостан Республикаһының Йәштәр симфоник оркестрының исем туйы, “Спартак” балетының премьераһы булды.\nФәйзи Ғәскәров исемендәге дәүләт академия халыҡ бейеүҙәре ансамблендә етәкселек алмашынды, һәм өр-яңы башҡорт бейеүҙәрен ҡуйыу буйынса эш башланды. Улар, республикабыҙҙың ауыл-ҡалаларына сығып, йәш таланттарҙы эҙләй.\nӘлбиттә, башҡарылған һәм башҡарыласаҡ эштәр былар менән генә сикләнмәй. Халҡыбыҙҙың рухи байлығын һаҡлау, үҫтереү йәһәтенән бар көсөбөҙҙө, һәләтебеҙҙе егәбеҙ.\n— Мәҙәниәт хеҙмәткәрҙәренең торлаҡ шарттарын яҡшыртыу буйынса ниндәй эштәр башҡарыла?\n— Хеҙмәткәрҙәрҙең торлаҡ шарттарын яҡшыртыу өсөн аҡса бүленде. Әлеге көндә Мәҙәниәт министрлығы социаль торлаҡ төҙөү фонды менән эш алып бара. Йорт төҙөлә. Күҙаллауыбыҙса, быйыл йәш белгестәргә, мохтажлыҡ кисергән мәҙәниәт хеҙмәткәрҙәренә 40-ҡа яҡын фатир бүленәсәк.\n— Президенттың Мөрәжәғәтнамәһендә мәҙәниәт хеҙмәткәрҙәренең эш хаҡын күтәреү ҙә мөһим мәсьәләләрҙең береһе булып тора.\n— 2018 йылға тиклем хеҙмәткәрҙәрҙең эш хаҡын Башҡортостан буйынса уртаса кимәлгә еткереү — төп бурысыбыҙ.\nРәсәй Федерацияһы Президентының Указына ярашлы, мәҙәниәт хеҙмәткәрҙәренең, мәҙәниәт системаһындағы уҡытыусыларҙың эш хаҡын күтәреү ҡаралған.\nБыл юҫыҡта беҙ даими эш алып барабыҙ. 2013 йылдың дүрт айлыҡ һөҙөмтәләре буйынса, мәҙәниәт хеҙмәткәрҙәренең уртаса айлыҡ эш хаҡы — 11,7 процентҡа, уҡытыусыларҙыҡы 6,5 процентҡа күтәрелде.\nРәсүл Ғүмәров, Ауырғазы районы:\n— Радио һәм телевидениеның мәҙәниәтте халыҡҡа еткереүҙә өлөшө бик ҙур. Шуға унда эшләүселәргә лә талап тейешле кимәлдә булырға тейеш. Һуңғы осорҙа телевидение журналистарының репортажында ярым башҡортса, ярым урыҫса хәбәр һөйләгәне йыш осрай. Телебеҙҙе яҡшылап белмәгән журналистар күбәйҙе. Был етешһеҙлекте бөтөрөргә кәрәк ине.\n— Һеҙҙең менән килешәм, сөнки был проблема йәмғиәтебеҙҙә бар. Әммә радио һәм телевидение беҙҙең министрлыҡ ҡарамағында түгел. Улар республикабыҙҙың Матбуғат һәм киң мәғлүмәт саралары агентлығына буйһона. Шуға ла һеҙҙең теләк-тәҡдимдәрегеҙҙе бының өсөн яуаплы етәкселәргә еткерермен.\nФлүрә Хәлилова, Ғафури районы:\n— Беренсенән, мәҙәниәткә тоғро хеҙмәт иткәнегеҙ өсөн тотош ауыл халҡы исеменән рәхмәтебеҙҙе белдерәбеҙ. Икенсенән, күптән борсоған йомошомдо ла еткерәйем әле. Еҙем-Ҡаран ауылының мәҙәниәт усағы етәксеһе Рәүилә Килмөхәмәтова инде 34 йыл халыҡ өсөн эшләй. Тик уның фиҙакәр хеҙмәте дәүләт тарафынан тейешле кимәлдә баһаланманы. Быйыл уны “Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре” тигән маҡтаулы исемгә тәҡдим иткәйнеләр. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, һөйөнөслө хәбәр һаман юҡ. Ошо мәсьәләне ыңғай хәл итергә ярҙам итеүегеҙҙе ауыл халҡы исеменән һорайым.\n— Теге йәки был маҡтаулы исемде биреүҙе махсус комиссия хәл итә. Төрлө сәбәптәр буйынса кандидатты раҫламауҙары ла ихтимал. Әгәр яҡташығыҙ бүләкләнеүселәр исемлегенә инмәгән икән, борсолмағыҙ. Ҡабаттан райондан тейешле документтарҙы әҙерләп, Мәҙәниәт министрлығына ебәрергә тура килер. Ә инде был мәсьәләнең артабан нисек хәл ителеүен иғтибар үҙәгенә алырбыҙ.\nЛәйсән Закирова, Өфө районы:\n— Йоматау ауылы ҙур булһа ла, унда әле һаман клуб юҡ. Хәҙерге көндә шул биләмәгә ҡараған ауылдарҙа 3 500 кеше йәшәй. Үҙегеҙ аңлап тораһығыҙ, мәҙәни усаҡҡа ихтыяж ҙур. Беҙҙә клуб ҡасан булыр икән?\n— Төҙөлөш мәсьәләһенә килгәндә, уның үҙ тәртибе бар. Иң тәү сиратта муниципалитет Мәҙәниәт министрлығына яңы бина кәрәклеге хаҡында мөрәжәғәт итергә тейеш. Уны төҙөү йәки төҙөмәү буйынса беҙ ҡарар ҡабул итә алмайбыҙ. Министрлыҡ, мохтажлыҡты иҫәпкә алып, республика Хөкүмәтенә тәҡдим менән сығыш яһай. Башҡортостан Республикаһының бюджет һалыуҙары буйынса эксперт советы эшләп килә. Һәр төбәк үҙенең проектын яҡлай. Шунан һуң ғына яңы клуб төҙөү республиканың адреслы инвестиция программаһына индерелә. Шуға ла урындағы етәкселек ҡыҙыҡһыныуын белдерергә тейеш. Йоматау буйынса шуны әйтә алам: 2015 йылда ауылығыҙҙа социаль-мәҙәни үҙәкте төҙөү инвестиция программаһына индерелгән.\nМиңзифа Ишмуллина, Хәйбулла районы:\n— Беҙҙең районда туғыҙ халыҡ ансамбле, ете өлгөлө ижади коллектив уңышлы эшләп килә. Булған ике генә бүлмәлә уларға эшләүе ҡыйыныраҡ. Шуға ла беҙ яңы мәҙәниәт йортоноң ҡалҡып сығыуын түҙемһеҙлек менән көтәбеҙ. Төҙөлөш башланып китте лә, ниңәлер һүлпәнәйҙе. Шуны тиҙләтеп булмаҫмы?\n— Нигеҙ ташы һалынған объект мотлаҡ төҙөлөп бөтөргә тейеш инде. Һеҙҙең был һорауығыҙға яуап бирер өсөн республиканың адреслы инвестиция проекты менән таныштыҡ. Аҡъярҙа 500 урынлыҡ социаль-мәҙәни үҙәк төҙөү 2015 йылда тамамланыр тип күҙаллана.\nВладик Ҡыҙрасов, Күгәрсен районы:\n— Беҙҙең Аҙнағол ауылында мәҙәни тормош гөрләп тора. Бынамын тигән фольклор ансамблебеҙ бар. Һәр саҡ район хакимиәтенең хәстәрлеген тоябыҙ. Тик ауылда клуб бәләкәй, шуныһы ғына бер аҙ эсте бошора. Киләсәктә Аҙнағолда социаль-мәҙәни үҙәк төҙөп булмаҫмы икән?\n— Әле генә ошондай уҡ һорау менән Өфө районынан шылтыраттылар. Төҙөлөшкә килгәндә, был тәҡдим менән тәү сиратта район етәкселеге Мәҙәниәт министрлығына мөрәжәғәт итергә тейеш. Шунан артабанғы эштәр башҡарыла. Һеҙҙең мөрәжәғәтегеҙҙе иғтибарға алырмын һәм ошо мәсьәләне хәл итеү буйынса Күгәрсен районы хакимиәте башлығы Фәрит Мусинға шылтыратырмын.\nФәнүр Харрасов, Өфө ҡалаһы:\n— Минең һеҙгә өс һорауым бар. Әгәр шуға яуап бирә алһағыҙ, сикһеҙ рәхмәтле булыр инем. Бына минең ҡыҙым балалар баҡсаһында башҡорт төркөмөнә йөрөй. Баҡсанан урыҫ төркөмөн йыш ҡына Ҡурсаҡ театрына алып баралар, ә башҡорт төркөмө гел ситтә ҡала. Беҙҙең балалар милли мәҙәниәттән мәхрүм булып йөрөй.\n— Ҡурсаҡ театрында бик шәп башҡорт труппаһы бар бит. Улар фәһемле генә тамашалар ҡуя. Һеҙгә ошондай проблема хаҡында белгерткәнегеҙ өсөн ҙур рәхмәт. Үҙем яҡын арала Ҡурсаҡ театры директоры менән бәйләнешкә инермен. Һеҙҙең ҡыҙығыҙ тәрбиәләнгән балалар баҡсаһы етәкселеге менән дә һөйләшермен. Ғөмүмән, балаларҙың театрҙарға йөрөү мәсьәләһен иғтибар үҙәгенә алырбыҙ, сөнки һәр кем кескәй саҡтан үҙ мәҙәниәтен өйрәнеп үҫергә тейеш.\n— Ҙур рәхмәт. Башҡортостандан ситтә йәшәгән дуҫымдың һөйләгәнен һеҙгә лә еткерәйем әле. Бына Фәйзи Ғәскәров исемендәге дәүләт академия халыҡ бейеүҙәре ансамбле йыш ҡына бүтән өлкәләргә гастролгә сыға. Афишаны күргәс, милләттәштәребеҙ концертҡа эркелеп бара. Әммә шөһрәтле ансамбль исем өсөн генә бер-ике башҡорт бейеүен башҡара ла, шуның менән вәссәләм. Күпселек испан, үзбәк һәм башҡа милләт бейеүҙәренә урын бирелә. Ә кешеләр бит башҡорт бейеүен күрергә килә. Атаҡлы Фәйзи Ғәскәров нигеҙ һалған коллектив асылын юғалта башланы түгелме?\n— Быйыл февраль айында ғына был ансамблдең етәкселеге алышынды. Элекке етәксегә һеҙ еткергән дәғүә лә бар ине. Ысынлап та, яңы ҡуйылған башҡорт бейеүе һирәгәйгәйне. Ә бит академик ансамбль үҫешергә тейеш. Фәйзи Ғәскәров ҡалдырған бейеүҙәр менән генә йәшәп булмай бит. Әйтергә кәрәк, ижади коллективтың яңы етәксеһе менән ошо турала һөйләшеү булды. Етешһеҙлектәрҙе бөтөрөү өсөн эш башланған да инде. Әле ансамбль яңы башҡорт бейеүен әҙерләй, артистар өсөн костюмдар тегелә. Халыҡ араһынан рухлы, һәләтле йәштәрҙе табыу һәм күтәреү буйынса ла эшләйҙәр.\nРәмилә Лотфуллина, Әбйәлил районы:\n— СССР-ҙың халыҡ рәссамы Әхмәт Лотфуллиндың исемен мәңгеләштереү йәһәтенән Хөкүмәтебеҙ ҡарар ҡабул иткәйне. Шуға ярашлы Асҡарҙа бөйөк шәхестең музейы төҙөлөргә тейеш ине. Ул бина ҡасан булыр икән?\n— Музейҙы төҙөү быйылғы адреслы инвестиция проектына эләгергә тейеш ине. Әммә финанс йәһәтенән мөмкинлектәр сикле. Шуға ла быйыл сығымдар Мостай Кәримгә, Зәйнәб Биишеваға, Арыҫлан Мөбәрәковҡа һәйкәл ҡуйыуға йүнәлтеләсәк. Эксперт советында вәғәҙә итеүҙәренсә, Әхмәт Лотфуллиндың музейын төҙөүҙе киләһе йылда мотлаҡ проектҡа индерәсәктәр.\nИрина Маркова, Баҡалы районы:\n— Мәҙәниәт хеҙмәткәрҙәренә эш хаҡын арттырыу күҙалланамы?\n— Был турала үткән йылда Рәсәй Президенты Владимир Путин указға ҡул ҡуйғайны. Әле беҙ федераль бюджеттан финанслау көтәбеҙ. Йыл аҙағында мәҙәниәт хеҙмәткәрҙәре эш хаҡының артыуын тоясаҡ. Ә инде 2018 йылда эш хаҡы күпкә юғары буласаҡ.\nМәҙәниәт министры Әминә Шафиҡова менән ойошторолған тура бәйләнеш үтә ҡыҙыу барҙы. Редакциябыҙға бер туҡтауһыҙ төрлө райондан шылтыратыуҙар булды. Әминә Ивний ҡыҙы иһә егермеләгән кешегә ихласлап яуап бирҙе. Әйткәндәй, мөрәжәғәт иткән һәр кешегә Мәҙәниәт министрлығы тулы яуап менән хат ебәрҙе.\nБашҡортостан Республикаһы Президенты Рөстәм Хәмитовтың Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтайға Мөрәжәғәтнамәһенән\nРайон мәҙәниәт учреждениеларының матди базаһы ярлы. Шуға күрә уларҙа күп кенә халыҡ коллективтары, үҙешмәкәр театрҙар, оркестрҙар юҡҡа сыға.\nМуниципалитеттарҙың бурысы — ошо эште тергеҙеү, мәҙәни үҫештең туҡталыуына юл ҡуймау.\nМәҙәниәт өлкәһе хеҙмәткәрҙәренең эш хаҡын арттырыу — мөһим мәсьәлә. Беҙҙең алда 2018 йылға мәҙәниәт хеҙмәткәрҙәренең эш хаҡын иҡтисадтағы уртаса кимәлгә еткереү, йәғни биш йыл эсендә уны икеләтә арттырыу бурысы тора.\nМәҙәниәт хеҙмәткәрҙәрен торлаҡ менән тәьмин итеү йәһәтенән дә эш алып барасаҡбыҙ. 2013 йылда уларға торлаҡ һатып алыуҙы берлектә финанслауға кәмендә 50 миллион һум бүлергә, был практиканы йыл һайын тормошҡа ашырырға тәҡдим итәм.\nӨфөләге “Нефтсе” мәҙәниәт һарайы, Конгресс-холл, Башҡорт дәүләт опера һәм балет театрының сәхнәләрен заманса йыһазландырыуға ярайһы уҡ күп аҡса бүленәсәк.\nРайон мәҙәниәт һарайҙарын, ҡала һәм ауыл клубтарын яңыртыу буйынса эште дауам итергә кәрәк.\nТөп дәүләт театрҙары, филармониялар һәм хатта билдәле ансамблдәрҙең һөнәри кимәле һәм ижади әүҙемлегенең кәмеүе борсоуға һала.\nЯҡшы техник кимәлдә башҡарылған, абруйлы бөтә Рәсәй һәм халыҡ-ара конкурстарҙа республикабыҙҙың сәхнә сәнғәтен сағылдырырлыҡ үҙенсәлекле спектаклдәр, рок-опералар, мюзиклдар, башҡа заманса саралар ижад итергә кәрәк. Киләһе йылдан башлап конкурс нигеҙендә ошондай 10–15 спектаклгә йәки концерт программаһына 100 миллион һум аҡса бүлергә тәҡдим итәм.\nМәҙәни мөхитте үҫтереү буйынса эште дәүләттең кеше үҫешенә һалған инвестицияһы булараҡ ҡарау шарт.\nХөрмәтле дуҫтар, хеҙмәттәштәр!\nБашҡортостан Республикаһының Мәҙәниәт министрлығы исеменән Башҡортостан мәҙәниәте хеҙмәткәрҙәре көнө айҡанлы барығыҙҙы ла ҡайнар ҡотлайым!\nМәҙәниәт хеҙмәткәрҙәре – һәләтле һәм үҙенсәлекле кешеләр. Беҙҙең эшебеҙ халыҡҡа матурлыҡ, яҡшылыҡ өләшеүгә бәйле. Беҙ кешеләрҙең күңелен үҫтерәбеҙ.\nЮғары оҫталығығыҙ мәҙәни сәйәсәтте тормошҡа ашырыуҙа булышлыҡ итә: күп милләтле халҡыбыҙҙың иң күркәм йолаларын, ҡомартҡыларын һаҡлап, үҫтереп, халыҡҡа еткереп киләһегеҙ. Уңыштарығыҙ – әүҙем эш, үҙ һөнәренә тоғро булған талантлы кешеләрҙең туҡтауһыҙ хеҙмәте һөҙөмтәһе. Бөтә ҡыйынлыҡтарҙы еңеп сығырбыҙ, тыуып торған проблемаларҙы бергә хәл итербеҙ, тип ышанам.\nҺеҙҙе байрам менән тәбрикләп, ысын күңелдән ошо көндә һәм киләсәктә яҡшы кәйеф, ныҡлы һаулыҡ, бәхет һәм Башҡортостан, Рәсәй мәҙәниәтен үҫтереүҙә яңынан-яңы уңыштар теләйем!\nБашҡортостандың мәҙәниәт министры.\nАвтор: Салауат Әбүзәров менән Айгиз Баймөхәмәтов яҙып алды


Йыл һайын республикала поезд ҡатнашлығында тиҫтәгә яҡын бәхетһеҙ осраҡ теркәлә\nЙыш ҡына быға тимер юлы үткәүеленең йыһазландырылмауы йәки хәрәкәтте көйләүсе приборҙарҙың эшлектән сығыу сәбәпсе, тигән фекерҙә руль артындағылар. Күңелһеҙ статистика көндән-көн тулылана.\nКисә Көйөргәҙе районында ла «Лада» автомобиле поезд менән бәрелеште. Һөҙөмтәлә еңел автомобиль пассажирҙары төрлө кимәлдәге тән йәрәхәттәре алған. Сәғәт көндөҙгә өстәр тирәһендә унынсы модель «Лада» тимер юл аша ҡыҙыл светофорға үтеп барған була. Поезд туҡтап өлгөрмәй. Автомобилдә ултырыусы дүрт кеше зыян күрә, уларҙың икәүһе балалар. Белорет районының Асы ауылы эргәһенән үткән тимер юлда ла февралдә поезд ҡатнашлығында фажиғә теркәлгәйне. Етенсе модель ВАЗ автомобиленә идара итеүсе водитель иғтибарһыҙлығы арҡаһында поезд аҫтында ҡалды. Уға тере ҡалырға бәхетле осраҡ ярҙам итә.\nСентябрҙә баш ҡалала «Шкода» Фабия автомобиле электровоз менән бәрелеште. 27 йәшлек ҡатын поезды үткәрмәй. Һөҙөмтәлә бер ай элек кенә руль артына ултырған ханым һәләк була. Өфөнөң Октябрь районындағы әлеге тимер юл үткәүелендә авариялар йыш теркәлә. Фажиғәләрҙең барыһында ла водителдәр үҙҙәре ғәйепле. Сөнки автоһәүәҫкәрҙәр светофорҙың ҡыҙыл утын инҡар итә. Тимер юлдарҙағы күңелһеҙ статистиканы кәметергә махсус ҡаршылыҡтар ғына ярҙам итә, тип билдәләй белгестәр.


Тупраҡтан - һут, ҡояштан нур алып\n7 Июнь 2019, 12:58\nНиһайәт, аграрсылар өсөн иң ҡыҙыу осор – сәсеү эштәре тамамланды.\nӘкрен иҫкән елгә тибрәлеп ужым баҫыуҙары йәйрәп ята, епкә теҙелгән ынйы-мәрйендәрҙе хәтерләтеп, шәкәр сөгөлдөрө, горчица, көнбағыш шытымдарының тигеҙ рәттәре күҙҙәрҙе ҡамаштыра, эшкәртелгән пар ерҙәренән аҡһыл томан күтәрелә... Бына ул хозурлыҡ, бына ул крәҫтин ҡулдары тыуҙырған матурлыҡ!\nРайон аграрсылары, яҙғы сәсеүҙе тамамлап, байрамды ниндәй кәйефтә ҡаршылай – ауыл хужалығы бүлеге етәксеһе Д. Ә. ӘХМӘҘИШИН менән әңгәмәбеҙ ошо хаҡта.\n- Быйыл яҙ, һәр ваҡыттағыса, үҙ холҡон күрһәтте. Иртә килде, әммә һыуыҡ көндәре булды, унан инде майҙа бығаса күрелмәгән эҫелек менән аптыратты. Бындай һауа торошо сәсеү барышына йоғонто яһанымы?\n- Беҙ ер эшкәртеүҙең хәүефле зонаһында йәшәйбеҙ, тимәк ауыл хужалығы культураларын игеү өсөн уңайлы һауа шарттары булмай тиерлек. Белгестәргә быны иҫәпкә алып эш итергә һәм уңыш өсөн көрәшергә тура килә.\nЭйе, быйыл яҙ иртә килде, сәсеү эштәре лә йылдам барҙы. Бөтә ауыл хужалығы предприятиелары һәм фермер хужалыҡтары ла кампанияны берҙәм үткәрҙе. Һөрөнтө ерҙәрҙең 61 мең гектарына яҙғы иген культуралары сәселде. Иген һәм ҡуҙаҡлы культураларҙың майҙандары элеккесә, 32,7 мең гектар кимәлендә ҡалды. Шуның 13621 гектарына – яҙғы бойҙай. 12656 гектарына – арпа, 3886 гектарына – һоло, 1632 гектарына – ҡарабойҙай, 943 гектарына ҡуҙаҡлы культуралар сәселде.\nТехник культуралар 24502 гектарҙы биләй. Үткән миҙгел менән сағыштырғанда, шәкәр сөгөлдөрө һәм көнбағыш майҙандары һиҙелерлек артты, улар шул нисбәттә – 5567 гектар (128 процент) һәм 14142 гектар (119 процент) тәшкил итте. Баҫыуҙарҙа рапс, горчица һәм етен кеүек юғары маржиналь культураларҙы үҫтереү дауам итә.\n- Республиканың 42 районы аграрсылары өсөн апрелдә һауа температураһының йыш үҙгәреүе бәләгә килтерҙе, һөҙөмтәлә ужым культураларына зыян килде.\n- Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, уңайһыҙ һауа шарттары беҙҙе лә урап үтмәне. Районыбыҙҙа ужым культуралары 12093 гектарҙа һаҡланып ҡалды, сәсеүлектәрҙең 2965 гектарына зыян килде. Бөтә баҫыуҙар ҙа тикшерелде һәм ғәҙәттән тыш хәл буйынса федераль бюджеттан 2931 гектарҙың сығымдарын ҡаплатыуға документтар әҙерләнде. Бөгөн һәләк булған культуралар урынына иген һәм техник культуралар сәселде.\n- Яман орлоҡ сәсеп, яҡшы уңыш көтмә, тигән боронғолар. Ауыл хужалығы предприятиелары элиталы орлоҡ һәм минераль ашламаларҙы йылдан-йыл күберәк туплай.\n- Ысынлап та, беҙ элиталы орлоҡ күләмен 12 процентҡа, йәғни 976 тоннаға еткерҙек. Һәр бер агроном һәм хужалыҡ етәксеһе ерҙе макро һәм микроэлементтар менән байытып, уның уңдырышлылығын арттырырға тырыша. Сәсеү үткәреү өсөн 1314 тонна минераль ашлама һатып алдыҡ. Гектарына 15,4 килограмм минераль ашлама индерҙек. 70 тонна үҫемлектәрҙе һаҡлау саралары – гербицидтар, инсектицидтар һәм фунгицидтар ҡайтартылды.\nҺәр ваҡыттағыса, техника паркын яңыртыуға етди иғтибар бирәбеҙ. Йыл башынан предприятиеларҙың машина-трактор паркы 23 миллион һум суммаға 26 берәмек ауыл хужалығы машинаһы менән тулыланды.\n- Хужалыҡтар элек-электән ярышып эшләгән: кемдең баҫыуы уңдырышлы, кемдең шытымдары яҡшыраҡ...\n- Йыл һайын сәсеү тамамланғандан һуң белгестәр ауыл хужалығы предприятиелары, фермерҙар баҫыуҙарҙы ҡарап сыға, комиссия эше йомғаҡтары буйынса алдынғылар билдәләнә. Быйыл сәсеү чемпионы – “Заря” йәмғиәте. Әйтергә кәрәк, хужалыҡ бер нисә йыл рәттән ал бирмәй. “Башҡортостан игенселек кампанияһы” – икенсе, Рөстәм Ғүмәров фермер хужалығы өсөнсө урында.\nСәсеү – игенселек календарының иртәһе – эштәрҙең башы ғына. Алда бурыстар күп әле. Бөгөн дә күптәр өсөн һабантуй майҙанда түгел, ә баҫыуҙа. Бураҙналарға һалынған орлоҡ тос башаҡҡа әйләнһен һәм мул уңыш менән ҡыуандырһын өсөн, сәсеүлектәрҙе тәрбиәләргә кәрәк.