Их, еңгә… (Уймаҡ хикәйә\n31 Июль 2019, 21:48\nИх, еңгә… Еңгәбеҙ, Ирек ағайымды ташлап, йәнә йорттарынан ҡубарылып сығып китте. Газель ғына саҡыртҡан да, һыпыртҡан ата-әсәһе йәшәгән күрше ауылға. Инде нисәнсе тапҡыр… Был юлы тәҙрә ҡорғандарын гардиндары менән ҡуша йолҡоп алған, ти. Улай булғаны юҡ ине әле.\nИрек ағай башын эйеп, тағы беҙгә килде. Мин ишек алдында кер саям, атайым тупһала тәмәке көйрәтә, әсәйем мунса менән өй араһына кәләп һала.\n– Тағы ҡайһы ерең оҡшаманы шул һәпрәгә, – тип сар-сор итеп ҡала әсәйем, ағайымдың пеләш башын эйеп ҡапҡанан инеп килә ятҡанын абайлағас та. – Күрә алманы шул бисә баламды, мир алдында оят итте, сәскенәләрен ағартты…\n– Туҡта әле, әсәһе, һамаҡламай тор, – атайым өйҙә иң тыныс кеше һанала. – Тағы нимә булды, улым?\n– Юҡтан ғына талаш сығара бит Сәриә. Эштән һуң ҡайтаһың, ти, мине яратмайһың, һинең менән йәшәйәсәгем юҡ, ти… – йыуаш ағайым, ғәҙәтенсә, мығырҙанып ҡына һөйләй.\n– Күңеле әллә нишләп һыныҡ булды шул Сәриә килендең, буштан ғына кәйефе ҡырылды, күҙе шәмәрҙе… – атайымдың эсе бошоп китте.\n– Бисәне ҡыҙҙан алырға кәрәк ине, үҙең бит, кеше ҡатынына ымһындың… – әсәйем сәсрәп тағы ниҙер әйтергә уҡталғайны ла, тупһа төбөндә ултырған ҡатыҡ тулы кәстрүлгә абынып, тәкмәс атты.\n– Ҡороғор, бынауы Рәйхана килендән дә рәт сыҡманы, кем ҡашығаяҡты ергә ултырта, аҡты әрәм итеп…\nҠәйнәһенең әсе һөрәнләүен ишеткән Рәйхана еңгә ауыр кәүҙәһен туйтаңлатып, йәшенеп тыңлап торған еренән урынынан ҡалҡына алмай өйәҙәгән әсәйемә булыша, ҡултыҡлап өйгә индерә…\nИх, еңгә… Ирек ағай тағы зарланды, әсәйем тауышы ҡарлыҡҡансы Сәриә еңгәнең тетмәһен тетте, атайым өндәшмәй генә Рәйхана еңгә менән Азат ағайҙың тыуасаҡ сабыйҙарына сәңгелдәк яһауын белде. Минең дә эсем бошто. Эй, бынауы Сәриә еңгәне! Әллә ниңә, юҡтан ғына тауыш ҡуптарып, тейәнеп сыға ла китә. Ҡай сағында аҡсаһы ла, ир наҙы ла, иғтибары ла етмәйҙер инде ҡатын-ҡыҙға. Иреш-талашһыҙ ҙа тороп булмайҙыр. Тик ниңә үсеккән бала ише ҡыланырға? Атайым әүәлгесә Сәриә еңгәмде йәлләй. Ысынлап та, әллә ниңә гелән генә һағышлы ул. Ҙур ҡара күҙҙәре лә хатта йәшләнеберәк торған кеүек. Ағайыма тиклем Өфөлә бер шағир шәрәмәте менән ҡатынлыҡта булған, тип шыпырт ҡына һөйләгәйне берҙе әсәйем. Уның иҫереклегенән, аҡсаһыҙлығынан туйып, йәнә шулай уҡ ҡубарылып, беҙҙең ауылға уҡытыусы булып килгәйне дыуамал Сәриә еңгәм. Ағайымды осратып, кейәүгә сыҡты, тәүҙә беҙҙә йәшәнеләр, һуңынан, Рәйхана еңгәм менән талашҡас, башҡа сыҡтылар. Шағир менән йәшәүенең бер шауҡымы тороп ҡалғайны – ул, ғауғалашҡанда, һәр ваҡыт ағайымды “алкаш”, “ялҡау” тип тиргәне, иҫке ғәҙәте буйынса. Ә ул эсмәй ҙә, тартмай ҙа, аҡсаһын да эшләй…\nИх, еңгә… Мин йәнә уйҙарыма сумам. Рәйхана һинән күпкә йәшерәк булһа ла, Азат ағайыма йыл һайын бала тапһа ла, шарылдағыраҡ тауышлы әсәйемә түҙемлеге менән ярап торһа ла, иң яратҡан еңгәм һин бит. Хатта дыуамаллығың да оҡшай миңә, тик ҡайһы саҡ хаттин ашып китәһең.\nТеүәл бер аҙнанан ғүмерҙә эсмәгән Ирек ағайым урам буйында, әсәйем әйтмешләй, әҙәм көлдөрөп иҫереп йөрөгәндән һуң, йәнә беҙгә килде. Ҡырынған, йыуынған, таҙа күлдәген кейеп алған. Ни әйтерен алдан уҡ белеп торам.\n– Әйҙә, Фаягөл, – ошо тәңгәлдә ағайым гел тамағын ҡыра. – Сәриәне алып киләйек, үҙе ҡайтмаҫ ул, ҡалаһына сығып китер…\nҠапыл ағайым йәл булып китте, Сәриә еңгәмә асыуым ҡабара. Ниңә ул минең йәндәй күргән кешемдең быуынына ултыра, уның йөҙөн йырта, битенән көлә? Еңгәмде алырға тип барып, ҡоҙаларҙан әрләнеүҙәр үҙәккә үткән. Ҡайтыуын ҡайта ул еңгәм, тик беҙ ҙә ерле юҡҡа тиргәлеп йөрөргә тинтәк түгел дә.\n– Бармайыҡ, – тим мин бер етди ҡарарға килеп. – Һин инәлеп йөрөмәһәң, үҙе ҡайтыр әле.\nИрек ағайым күҙҙәрен селт-селт йома, сәңгелдәккә һырлап биҙәк яһап ултырған атайымдың ҡулынан бәкеһе төшөп китә, хатта әсәйем аптырауынан усы менән ауыҙын баҫа. Баянан бирле аласыҡ янында хәбәр тыңлап, йәшенеп ҡарап торған Рәйхана еңгәкәйҙең генә ҡыуанысынан сәпәкәй һуҡҡанын шәйләп ҡалам.\n– Һин, ағай, ҡалаға барып сәсеңде алдыр, йүнле кейем ал. Хәбәре ишетелер әле, эсеп, илап йөрөй икән, тип уйламаһын. Унан, һин килмәгәс, үҙе ҡайтыр.\n– Ә ҡайтмаһа? Икеһе ике яҡтан турһайып, хатта башҡа ғаилә ҡороп, тәүгеләрен онота алмағандар тураһында ишеткәнең бармы һинең? – атайым, ғәҙәттәгесә, Сәриә еңгәне яҡлай. – Килен – нескә күңелле бала. Хистәр менән шаярырға ярамай, башың йәш әле һинең ундай кәңәш бирергә…\n– Кешенең ғорурлығы менән дә уйнарға ярамай. – Мин ултырған еремдән ҡалҡынам. – Барһаң, ағай, үҙең бар.\nИх, еңгәй… Ул кис ағайым йәнә урам буйында эсеп йөрөнө, һуҙып-һуҙып йырҙар йырланы, иҫке гармунын бысҡылдатты. Ә иртәгәһенә, таң беленеү менән, уның ҡалаға юлланғанын күргәндәр. Барыһын да минеңсә эшләгән – сәсен алдырған, үҙенә шәп костюм алған, хатта затлы хушбуй хаҡында ла онотмаған. Ауыл халҡы бот сабып һөйләне был хәлде. Кемеһелер көлдө, кемеһелер үсәне, кемеһелер йәлләне. Әсәйем йәнә киленен ҡарғап, ишек алдында илап йөрөнө, әрпеш Райхана еңгә тантана итте, атайымдың йөҙө ҡара янды. Каникулдар тамамланған мәл ине, мин сумка йыйҙым.\n…Оҙаҡламай Сәриә еңгә хәбәр ебәргән – “Ирек ҡаршы алһын”. Иргәгә Өфөгә юлланам тигән көндө еңгәм шул уҡ Газель менән кире ауылға килеп төштө. Кемдер ағайымдың кейенеп-яһанып йөрөгәнен еткергән, яңы костюм алыуын да үҙенсә юраусылар табылған, шикелле. Ошо килеүенән еңгә башҡа ҡайтам тип ауыҙын да асманы, иллә мәгәр минең менән араларҙы өҙҙө, һөйләшмәҫ, серҙәрен бүлешмәҫ булды. Кемдер ағайыма аҡыл өйрәтеүемде аңғартҡан, ахыры, бәлки, ауылсыларға яратҡан Рәйхана еткергәндер, йә яндырайыраҡ холоҡло әсәйем әйтеп ысҡындырғандыр.\nШунлыҡтан, Ирек ағайҙарҙың өйҙәре янынан үткән саҡта, еңгәмдең алсаҡ йөҙөн, күңелсәк холҡон, ҡасандыр миңә үтә яҡын кеше булғанын иҫләйем дә, бер уфтанып, теге ваҡиғанан һуң ағайым менән баҫылып йәшәп киткәндәренә бер һөйөнөп тә ҡуям. Атайым уларҙың ғаиләһенә инселәп яңы сәңгелдәк яһай башланы әле, иншалла. Кем белә, еңгәмдең күңеле берәй ваҡыт йомшарып та китер, мине кисерер... Яратам бит еңгәмде, сибәрлеге, уңғанлығы, дыуамаллығы өсөн. Их, еңгә…


Әхмәр ҒҮМӘР-ҮТӘБАЙ Мең дә бер күҙәтеүем 273-сө күҙәтеүем: "Рогаткалы малайҙар"\n18 Октябрь 2019, 18:02\nӘхмәр ҒҮМӘР-ҮТӘБАЙ Мең дә бер күҙәтеүем 273-сө күҙәтеүем: "Рогаткалы малайҙар" Бөгөн "Теге өсәү" юл хәүефһеҙлеге темаһына әңгәмә ҡорҙо. Ысынлап та, кемдәр юлда күберәк хәүеф тыуҙыра: автомобилдәрме, әллә йәйәүлеләрме? Бында ҡайһылыр яҡты ғәйепләү ҙә дөрөҫ булмаҫ кеүек, сөнки водителдәр психологияһы менән йәйәүләнеке ныҡ айырыла. Шуға күрә мәсьәләгә бер нисә күҙлектән ҡарайыҡ: - беренсенән, мин ошоғаса ике йәйәүленең төкөшөп, кемеһенеңдер үлеп ҡалыуы хаҡында ишеткәнем булманы (әгәр ҙә йоҙроҡ йә башҡа ҡорал ҡулланмаһалар). Тимәк, автомобиль иң ҙур хәүеф сығанағы булғас, водителдең яуаплылығы ла йәйәүленекенән күпкә артығыраҡ; - икенсенән...\n- дүртенсенән, йыл һайын тиҫтәләгән мең кешенең ғүмерен ҡыйған юл-транспорт ваҡиғаларын "һуғыш" менән дә сағыштыралар. Ҡаршы яҡҡа йәрәхәт һалыу йәһәтенән йәйәүле был осраҡта "автоматтар менән ҡоралланған гангстерҙар"ға ҡаршы тороусы "рогаткалы малай" ғына;


Башҡортостан делегацияһы Германия Федератив Республикаһында «Башҡортостан дуҫтары» ойошмаһының 20 йыллығына арналған сараларҙа ҡатнаша // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nБашҡортостан делегацияһы Германия Федератив Республикаһында «Башҡортостан дуҫтары» ойошмаһының 20 йыллығына арналған сараларҙа ҡатнаша\n11:35, 10 ноября 2017 Йәмғиәт\nӨФӨ, 2017 йыл, 10 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Әлиф Фәйезов/.\n19-23 ноябрҙә Башҡортостан Хөкүмәте премьер-министры урынбаҫары Салауат Сәғитов етәкселегендәге республика делегацияһы Германия Федератив Республикаһының Галле, Дрезден һәм Лейпциг ҡалаларына юллана.\nСаралар Башҡортостан һәм Германия араһында мәҙәни хеҙмәттәшлекте нығытыу, Өфө һәм Галле ҡалалары араһында күп яҡлы бәйләнештәрҙе уңышлы үҫтереү өсөн уңайлы шарттар булдырыу, Германияла йәшәгән ватандаштарыбыҙ менән дуҫлыҡ ептәрен нығытыу маҡсатында уҙғарыла.\nГалле ҡалаһында республика делегацияһы «Башҡортостан дуҫтары» ойошмаһының 20 йыллығына арналған Юбилей аҙналығында ҡатнаша. Галле һәм Дрезден ҡалаларында йәшәүселәргә Башҡортостан сәнғәт оҫталарының концерты тәҡдим ителә. Концерт программаһында — Х. Әхмәтов исемендәге Башҡорт дәүләт филармонияһы, Ф. Ғәскәров исемендәге дәүләт академия халыҡ бейеүҙәре ансамбле артистарының сығышы. Шулай уҡ фотокүргәҙмә, башҡорт кинематографистарының фильмдарын күрһәтеү, Галле ҡалаһында башҡорт уйын майҙансығында иҫтәлекле таҡтаташ асыу тантанаһында ҡатнашыу, ҡала мэрияһында рәсми осрашыу күҙаллана.\nМәҙәниәт көндәре барышында Лейпциг һәм Дрезден ҡалаларында ватандаштарыбыҙ менән осрашыу, рус армияһының 1813-1814 йылдарҙағы сит ил походтарында ҡатнашҡан башҡорт яугирҙәренең һәйкәленә сәскә һалыу ҡаралған, тип хәбәр иттеләр Башҡортостан Хөкүмәтенең матбуғат хеҙмәтенән.\n«Башинформ» агентлығы хәбәр иткәнсә, Германияла Өфө һәм Галле ҡалалары араһындағы туғандаш мөнәсәбәттәрҙең 20 йыллыҡ юбилейы һәм «Башҡортостан дуҫтары» ойошмаһының 20 йыллығы уңайынан байрам аҙналығы Мәскәүҙең «Zaman» башҡорт төркөмө концерты менән тамамлана. Мәскәү музыканттары Галлела Саксония-Анхальт ере Мәҙәниәт министрлығының шәхси саҡырыуы буйынса сығыш яһай.\nТеги: халыҡ-ара бәйләнештәр, Германия Федератив Республикаһы


Армияға сираттағы саҡырылыш башланды: быйылғы һалдаттар и ке йыл хеҙмәт итеүселәрҙең һуңғыһы буласаҡ. Илдә үткәрелгән хәрби реформаға ярашлы, 2007 йылда хеҙмәт итеү ваҡыты йыл ярымға тиклем ҡыҫҡартыла, ә 2008 йылдан башлап бер йыл тәшкил итәсәк. Һәм был быйылғы йыл саҡырылышының берҙән - бе р үҙенсәлеге түгел. Армияға алыу буйынса комиссия вәкилдәре ҡатнашлығында үткән йыйылышта Башҡортостандың хәрби комиссары Тимофей Азаров әйтеүенсә, Рәсәйҙең Оборона министрлығы ҡушыуы буйынса, илдең бөтә военкоманттарында ла ротация үткәрелгән:\n- Хәрби хеҙмәткә саҡырыу буйынса яуаплы военкомдарҙың 90\nпроценты, военкоматтарҙың икенсе бүлек начальниктарының 50 проценты ике аҙна элек кенә үҙҙәренең яңы вазифаһы буйынса эш башланы, - тип билдәләне Азаров.\nӘйткәндәй, Тимофей Азаров - федерация субъектының башҡа төбәккә "күсерелмәгән" берҙән - бер хәрби комиссары. Ә бына Башвоенкоматтың икенсе бүлек начальнигы Илдус Гәрәев дембелгә китте. Хәҙер уның бурыстарын элекке Салауат военкомы Илдар Баһаутдинов башҡара.\n- Ротациянан тыш оптимизация - военкоматтарҙы ҡыҫҡартыу бара, - тип сығышын дауам итте Азаров. - Өфөлә улар ете урынына дүртәү ҡалды: Ленин, Совет һәм Дим военкоматтары\nҡыҫҡартылды. Шулай уҡ республика райондарында алты хәрби комиссариат ҡыҫҡартыласаҡ.\n2006 йылдың көҙөндә Рәсәйҙең Ҡораллы Көстәрен\nБашҡортостандың 18 йәштән 27 йәшкә тиклем 5700 егете тулыландырасаҡ.\n- Был беҙҙең реаль мөмкинселектәрҙән ике тапҡыр аҙыраҡ, - т ип билдәләне Азаров. Армияға алыу кампаниялары буйынса Башҡортостан Рәсәйҙең Волга буйы - Урал хәрби округына ҡараған 19 субъекты араһында оҙайлы ваҡыт беренселекте биләүенә ҡарамаҫтан, военком комиссиялар эше менән бик үк ҡәнәғәт түгел: йылдан - йыл армиянан законһыҙ азат ителеү, армияға барыу ваҡытын законһыҙ кисектереү осраҡтары күберәк теркәлә, хеҙмәттән "тайпылыусылар" һаны кәмемәй.\n- Призывҡа аҡсаны күп бүләләр, - ти Азаров. - 2005 йылда беҙгә 520 миллион бүлделәр. Һәм беҙ уны мөмкин тииклем һөҙөм тәле итеп үҙләштерергә тейешбеҙ. Һеҙ кешеләрҙең аҡсанан баш тартҡанын күргәнегеҙ бармы Ә беҙҙә ундай хәл булғылай: ҡайһ ы бер военкомдар миңә килә һәм аҡсаны нимәгә тотонорға белмәүе тураһында хәбәр итә, ҡалған аҡсаны кире ҡайтарырға теләк белдерә... БР Хөкүмәте Премьер - министры урынбаҫары Фидус Ямалтдинов т а яҙғы саҡырылыш йомғаҡтары менән таныштырып, беҙҙе "бөтөнләй икенсе төрлө һәм икенсе составтағы саҡырыу көтөүе"\nтураһында әйтте. Үҙенең сығышында ул Рәсәй Президентының Федераль Йыйылышҡа Мөрәжәғәтнамәһен файҙаланды: "Бөгөн армияға саҡырылыу йәшендә булған күп кенә йәш кешеләр хроник ауырыуҙар менән сирләй, алкоголь ҡулланыу, тәмәке тартыу, ҡайһы бер ҙә наркотиктар ҡулланыу кеүек алама ғәҙәтк ә эйә. Мәктәптәрҙә белем биреүҙән тыш, тәрбиәләү, физик һәм хәрби - патриотик әҙерлек менән шөғөлләнеү, спорттың хәрби - техник төрҙәрен үҫтереү тураһында ла оноторға ярамай. Рәсәй Федерацияһы субъекттарының дәүләт власы органдары армияға ал ыу буйынса пландар тураһында ғына түгел, был саҡырылыштың си фаты тураһында ла уйларға һәм армия менән тығыҙ бәйләнештә әҙерлек эше алып барыуҙы тәьмин итергә тейеш. Хәлде тамырынан үҙгәртеү өсөн административ саралар ғына аҙ булыуын тағы ла ҡабатлап әйтәм. Армия - беҙҙең, йәмғиәттең б ер өлөшө булыуын аңларға кәрәк, ә унда хеҙмәт итеү илебеҙ, б өтә Рәсәй халҡы өсөн мөһим һәм кәрәкле".\nЯмалтдинов дәүләт башлығының быйылғы Мөрәжәғәтнамәһендә т әүге тапҡыр армияны телгә алыуын билдәләне. Артабан ул егеттәрҙе армияла хеҙмәт итергә военкоматтар әҙерләмәүен һыҙыҡ өҫтөнә алды: улар саҡырыу комиссияларының эшмәкәрлеген тикшерә, ә инде һуңғыларының эше өсөн ҡала һәм район хакимиәттәре башлыҡтары яуап бирә.\nҮткән яҙ Башҡортостандан 4600 - гә яҡын новобранец армияғ а оҙатылған. Бөтәһе 37 мең тирәһе кеше саҡырылған. Туғыҙ меңдән ашыуы ( 25 процент) хеҙмәттән азат ителгән, сәбәбе, нигеҙҙә, сәләмәтлек торошона бәйле ( 84 процент). Егерме меңдән ашыу кешенең хеҙмәт итеү ваҡыты кисектерелгән: 16 меңдән ашыуы - уҡыуы сәбәпле, өс мең тирәһе - сәләмәтлеге буйынса һ. б. 361 саҡырылыусы "уклонист" тип табылған.\nТимофей Азаров сығышының аҙағында һәр саҡырылыусы өсөн кө рәшергә саҡырҙы:\n- Беҙ демографик һынылышҡа яҡынлашабыҙ, - тине ул. - Быйы л 36 меңгә яҡын кеше беренсел хәрби иҫәпкә ҡуйылған: 2005 йы л менән сағыштырғанда был өс меңгә, 2004 йыл менән сағыштырғанда - биш меңгә аҙыраҡ. 2010 йылда беҙ ни бары 2 0 мең кешене иҫәпкә аласаҡбыҙ!\nҺәм шул уҡ ваҡытта хеҙмәт итеү ваҡыты ике тапҡыр ҡыҫҡара, "яраҡлылыҡ" күрһәткестәре лә түбәнәйә: 2005 йылда ул 61,3 процент кимәлендә, 2006 йылда - 60 процент тәшкил итте. Психик ауырыуҙарға дусар булыусы ( был исемлеккә шулай уҡ\nалкоголиктар, наркомандар һәм токсикомандар ҙа инә), хөкөмг ә тарттырылыусы йәштәрҙең һаны арта. Көҙгө саҡырылыу 31 декабргә тиклем дауам итә. Республиканың\nпризыв пунктынан хеҙмәт итеү урынына тәүге оҙатыу тантанаһы\nошо аҙна аҙағына планлаштырыла.


Башҡортостан Профсоюздар федерацияһы рәйесе менән осрашыу // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nБашҡортостан Профсоюздар федерацияһы рәйесе менән осрашыу\n15:34, 23 июля 2010 Сәйәсәт\n23 июлдә Республика Йортонда Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов республика Профсоюздар федерацияһы рәйесе Әмирхан Сәмерханов менән осрашты.\nОсрашыуҙа төрлө тармаҡтар хеҙмәткәрҙәренә эш хаҡы түләү менән хәл ҡаралды, юғары уҡыу йорттарын тамамлаусыларҙы эшкә урынлаштырыу мәсьәләләре тикшерелде. Шулай уҡ хеҙмәт ветерандары пенсияларына өҫтәмә түләү билдәләү мөмкинлектәре тураһында ла һүҙ алып барылды.\nПрофсоюздар федерацияһы рәйесе республика Президентына Башҡортостан Хөкүмәте, Профсоюздар федерацияһы һәм эш биреүселәр берекмәләре араһында өс яҡлы килешеүҙе тормошҡа ашырыу буйынса эш тураһында ла хәбәр итте.\nРөстәм Хәмитов менән Әмирхан Сәмерханов яҡын араларҙа Башҡортостан Президенты республиканың профсоюз активы менән осрашыу үткәрәсәге тураһында һөйләшеп килеште.


Башҡортостанға Лондон геройҙары ҡайтты » «Йәшлек» гәзите\nГазета "Йәшлек" » Спорт » Башҡортостанға Лондон геройҙары ҡайтты\n14.09.2012 Башҡортостанға Лондон геройҙары ҡайтты\n12 сентябрҙә Башҡортостанға XIV Паралимпия уйындары еңеүселәре һәм призерҙары әйләнеп ҡайтты. Уларҙы республикабыҙҙың йәштәр сәйәсәте һәм спорт министры Андрей Иванюта, ҡала администрацияһы вәкилдәре, тренерҙары, туғандары, дуҫтары һәм журналистар «Өфө» аэропортында ҡаршы алды. Шығырым тулы ҡаршылау залы үҙе бер ҙур байрам урынына әүерелде. Быға тиклем уларҙы Рәсәй Президенты Владимир Путин үҙендә ҡабул итеп, еңеүселәргә һәм призерҙарға хөкүмәт наградаларын тапшырғайны.\n«һеҙ беҙҙең илде данлап, Паралимпия спортын донъя кимәленә күтәрҙегеҙ. Беҙ һеҙҙең алда бурыслы», – тип ҡотлау һүҙҙәрен еткерҙе ил етәксеһе. Ул шулай уҡ августа үткән Олимпия уйындары еңеүселәренә бирелгән аҡсалата премиялар Паралимпия призерҙарына ла шул уҡ күләмдә тапшырыласағын белдерҙе. Тимәк, еңеүсегә 4 миллион һум булһа, көмөш миҙал призерына – 2,5 млн һәм өсөнсө призерға 1,7 млн һум. Башҡортостан Хөкүмәте лә үҙенең еңеүселәрен һөйөндөрәсәк: бының өсөн ҡаҙнанан 32 млн һум аҡса бүленгән.\nБеҙҙең яҡташтарыбыҙ Рәсәй йыйылма командаһы составында 12 алтын һәм 5 көмөш миҙал яуланы. М. Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университеты студенты Оксана Савченко, йөҙөү спорт төрөнән биш дистанцияла донъя рекордын арттырып, биш тапҡыр чемпион исемен яуланы. Хәҙер ул Паралимпия уйындарының һигеҙ тапҡыр еңеүсеһе булып һанала. «Әҙерәк арытты. Хәҙер бер аҙ ял итеп алғы килә, сөнки һуңғы һигеҙ айҙа бассейндан башҡа әйбер күргәнем юҡ. Дингеҙ буйына барырға ине ниәт. Унан ҡайтҡас та яратҡан шөғөлөмдө дауам итәсәкмен, сөнки күнекмәләрҙе дауам итмәһәң, үткәнеңде ҡыуып етеүе ауыр», – ти геройыбыҙ. Оксананы әсәһе биш йәшендә бассейнға алып килә. Ул йыш ауырый, күҙе лә насар күрә, шуға һаулығын нығытыу йәһәтенән йөҙөүгә ылыҡтыра. Күп тә үтмәй, һөҙөмтәләре күренә башлай. Данлыҡлы яҡташыбыҙ, еңел атлетика буйынса Паралимпия уйындарының 13 тапҡыр чемпионы Рима Баталованы ла ҡыуып етергә уға күп ҡалманы.\nШулай уҡ еңел атлетиканан Алексей Лабзин ике алтын һәм бер көмөш, йөҙөүҙән Александр Неволин-Светов бер алтын һәм өс көмөш, Михаил Зимин – алтын, еңел атлетиканан Елена Паутова – алтын, Андрей Коптев – алтын, Анастасия Овсянникова – алтын һәм Анна Сорокина көмөш миҙал яулай.\n– Үҙебеҙҙең аш-һыу һағындырҙы. Сит ил тиһәләр ҙә, ул йәһәттән беҙҙең яҡҡа етеүсе юҡ, – тине Стәрлетамаҡ ҡыҙы Анастасия Овсянникова.\nРФ Президенты Владимир Путин Оксана Савченкоға Дуҫлыҡ ордены, Александр Неволин-Световҡа, Елена Паутоваға һәм Алексей Лабзинға Почет ордендарын тапшырҙы. Дөйөм күрһәткес буйынса Рәсәй паралимпиясылары һуңғы уйындарҙа һөҙөмтәһен күпкә яҡшыртып, хәҙер Ҡытайҙан ғына ҡала, икенсе урынға сыҡты. Тик күңелде шул борсой. Паралимпиясыларҙы рәнйеткәндән түгел, көнөбөҙ шуға ҡалып барамы икән?..\nҒөмүмән, премияларға килгәндә, иң күбен үҙенең спортсыларына Ҡаҙағстан хөкүмәте вәғәҙә иткән. Беренсе урынға – 250 мең доллар, икенсегә – 150 мең доллар һәм өсөнсө баҫҡысҡа күтәрелеүсегә – 75 мең доллар. Украинаныҡы ла нисауа, тик ҡаҙаҡтарҙан күпкә ҡалыша. Беренсегә – 125 мең, икенсегә – 80 мең һәм өсөнсөгә – 55 мең доллар. Рәсәй премиялар буйынса почетлы өсөнсө урында. Ҡытайҙың еңеүселәре күп булғас, премия күләме күпкә кәмерәк булһа ла, башҡа илдәрҙән байтаҡҡа юғарыраҡ. Улар еңеүселәренә, йәғни чемпионға – 78 500 доллар, «көмөш»кә – 63 мең һәм «бронза»ға 47 мең доллар бирәсәк. Австралия, Германия, Италия һәм Канада кеүек илдәр олимпиясыларын әллә ни күккә сөймәй, аҡсалата премияларын самалап бирмәксе. Улар чемпионға – 20 мең, икенсе менән өсөнсө призерға – 15 – 10 мең доллар.\nА. ДАНИЛОВ фотолары.


Ҡар иреү менән күп кенә урындарҙа сүп-сар өйөмдәре хасил була\nУларҙың айырыуса йылға-күл буйҙарын бысратыуы тәбиғәткә оло хәүеф менән янай.\nБөгөн интернет киңлектәрендә барлыҡҡа килгән видеояҙманан күренеүенсә, шаһиттарҙың береһе Ағиҙел буйында хайуандар зыяратына юлыҡҡан. Автор яҙыуынса, эре мал һөйәктәре бында ҡышҡыһын ауҙарылған. Шуға ла ҡалдыҡтарҙың күбеһе ҡар аҫтында ятыуы ихтимал. Һөйәктәрҙе ҡайҙан килеп сығыуы әлегә билдәһеҙ. Әммә видеоға төшөрөүсе фекеренсә, уларҙы ит комбинатынан килтереүҙәре мөмкин.


Ауыл егетенең батырлығы\n24 октябрҙә киске 6-сы ярты тирәһендә Йылайыр районының Япарһаҙ ауылында футбол уйнап йөрөгән үҫмер егеттәр бер өйҙө ут ялмап алғанын күрә. Илназ Байбаҡтин дуҫтарын ололарҙы ярҙамға саҡырырға ебәрә лә үҙе йорт янына йүгерә. Унда тауыш ишетеп, йүгереп өйгә инә. Төтөн баҫҡан бүлмәлә ул ҡатынды күрә һәм етәкләп тышҡа алып сыға. Өй эсендә йорт хужаһы—инвалид ир ҡалған була. Илназ уны ла ҡотҡарырға тип өй яғына ташлана, ләкин өлгөрмәй ҡала, ҡаралтылар емерелеп төшә. Был арала килеп өлгөргән янғын һүндереүселәр йортто ҡамап алып утты һүндерә.\nЯнғын алдында ҡаушап ҡалмаған Илназ биш балалы ғаиләлә буй еткерә. Ул Матрай урта мәктәбенең 10-сы класында белем ала. Уҡытыусылары әйтеүенсә, тырышып уҡый, спорт менән дә дуҫ, ярҙамсыл. Киләсәктә табип булырға хыяллана.\nРәсәйҙә Fәҙәттән тыш хәлдәр министрлығының Башҡортостан буйынса Баш идаралығы ҡыйыу үҫмерҙе министрлыҡтың наградаһы менән бүләкләүҙе юллай.


Башҡортостанда мутлашыуҙың яңы төрө барлыҡҡа килгән | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\nБашҡортостанда мутлашыуҙың яңы төрө барлыҡҡа килгән\n12 октября 2016 — 15:56 ГТРК «Башкортостан»\nБашҡортостанда мутлашыуҙың яңы төрө барлыҡҡа килгән.\nӨфөлә урынлашҡан шәхси медицина үҙәге кешеләрҙең аңын томаландырып, йөҙәр мең һум һумлыҡ кредитҡа дарыуҙар һатып алдырта. Ә кешеләр тәүҙә бер нимә лә эшләй алмай. Сөнки, уларға ҡарата гипноз ҡулланалар, төрлө үлән еҫкәтәләр һәм һыу эсерәләр. Күберәген мутлашыусыларҙың тоҙағына декрет ялында ултырған ҡатындар һәм пенсионерҙар эләгә. Ләләгә май айында “Алтын ҡояш” ойошмаһынан шылтыратып, сәләмәтлеген тикшерергә тәҡдим итәләр. Йәш әсәгә тәүҙә 115 мең һумлыҡ кредитҡа төрлө дарыуҙар алырға ҡушалар. Әлбиттә, ул ризалашмай, әммә бер-нисә стакан һыу эскәс ҡатын нимә булғанын яҡшылап хәтерләмәй. Виктория Әхмәтгәрәева ла ошондай уҡ хәлгә тарый. Ләләнән айырмалы, ул хәҙер бер кемдән дә ҡурҡмай. Киреһенсә, ошондай хәлгә тарыусыларға аҡсаларын ҡайтарыуҙа ярҙам күрһәтә. “Алтын ҡояш” ойошмаһы Октябрь Проспектының башында, тибет медицинаһы үҙәге менән бер бинала урынлашҡан. Беҙҙе улар бер нимәлә аңлатмай, ҡыуып сығарырға маташты. Үҙәккә йөрөгән кешеләр араһында адвокаттар палатаһынан вәкил бар. Әлбиттә, ул ойошма хеҙмәткәрҙәрен яҡлап сыҡты. Ойошма офисында беҙ ҙә һыу эсеп ҡараныҡ. Ысынлап та, аң томаланып, баш ауырта башланы. Мутлашыусыларҙың тоҙағына эләккәндәр һаны 50-нән ашыу. Улар банк менән кредит килешеүен өҙһә лә, “Алтын ҡояш” ойошмаһы һәр бер клиенттан кәмендә 10 мең һум аҡсаны кире алып ҡалған. Белгестәр аңды томалап, кредитҡа дарыуҙар алғығыҙ килмәһә “Алтын ҡояш”ты урап үтергә тәҡдим итә.


Пенсия һүҙлеген өйрәнегеҙ » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Йәмғиәт » Пенсия һүҙлеген өйрәнегеҙ\nПенсия һүҙлеген өйрәнегеҙ 29.05.2018 // Йәмғиәт\nСтраховка пенсия күләмен ҡайтанан иҫәпләү – страховка пенсия күләменең үҙгәреүе. Рәсәй Пенсия фонды, эш биреүселәр эшләп йөрөгән пенсионерҙар өсөн күсергән страховка иғәнәләрен иғтибарға алып, ошондай граждандарҙың страховка пенсияһын йыл да ҡайтанан иҫәпләй.\nҒариза яҙмаһаң, пенсияны ҡайтанан иҫәпләп, элгәре йылға балдар һанын арттыралар. Был аҡсаға ҡартлыҡ, инвалидлыҡ буйынса һәм ҡараусыны юғалтыуға бәйле страховка пенсияһын алыусылар хоҡуҡлы. Ҡартлыҡ һәм инвалидлыҡ буйынса страховка пенсияһын йыл һайын 1 августан тәғәйенләгәндә йәки ҡайтанан иҫәпләгәндә иғтибарға алынмаған страховка иғәнәләренән сығып арттыралар.\nҠараусыны юғалтыуға бәйле пенсия иһә ул тәғәйенләнгәндән һуң килгән йылдың 1 авгусынан ҡайтанан иҫәпләнә. Билдәле бер хәл-шарттар йоғонтоһонда пенсия үҙгәрә икән, тейешле документтарҙы тапшырған осраҡта, ғариза яҙып, уны ҡайтанан иҫәпләтергә мөмкин.\nИпотека каникулдары индереү кәрәк 20.02.2019 // Йәмғиәт\nРәсәй Президенты Владимир Путин Федераль Йыйылышҡа йыллыҡ Мөрәжәғәтнамәһендә ваҡытлыса килемһеҙ...\nУҡытыусыларға ла – бер миллион һум! 20.02.2019 // Йәмғиәт\nБөгөн ил Президенты Владимир Путин Федераль Йыйылышҡа Мөрәжәғәтнамә менән сығыш яһаны....\nСибай балалары – Ҡырымда! 20.02.2019 // Йәмғиәт\n“Симферополь” халыҡ-ара аэропортында Сибайҙан ял итергә килгән 125 баланы ҡаршы алдылар....\nӨйҙән сыҡмайынса – лагерға 20.02.2019 // Йәмғиәт\nЭлек әгәр балаңды шифаханаға йәки йәйге лагерға урынлаштырайым тиһәң, тейешле урынға барып, ғариза...\nЕтәкселәр имтиханды нисек бирер? 20.02.2019 // Йәмғиәт\nБашҡортостан халҡын “Ата-әсәләрҙең Берҙәм дәүләт имтиханын биреү көнө” Бөтә Рәсәй акцияһында...\nЯуға! Көрәктәр тотоп... 20.02.2019 // Йәмғиәт\nҠар менән айҡаша-айҡаша, һаман еңеп булмай. Аптырағас, ҡала халҡына ла урамдарға сығып, ихаталарҙы...\nЭште кем көйләй? 20.02.2019 // Йәмғиәт\nРеспублика етәксеһе Радий Хәбиров ҡаты коммуналь ҡалдыҡтар менән эш итеүҙең яңы системаһына күсеү...


Үткән быуат башындағы автономия өсөн көрәш тарихының өйрәнелмәгән биттәре күп. Үкенескә ҡаршы, ошо эштең башында торған эшмәкәрҙәрҙең күбеһен әле белеп бөтөрмәйбеҙ. Улар башҡорт милли хәрәкәте етәксеһе Әхмәтзәки Валиди менән иңгә-иң терәшеп, Башҡортостан мөхтәриәтен булдырыуҙа фиҙаҡәр хеҙмәт күрһәткән шәхестәр. Автономия өсөн көрәшкән ир-уҙамандарҙың күбеһе 30-сы йылдарҙа Сталин репрессияһы ҡорбаны булып, нисәмә тиҫтә йылдарға исемдәре онотолоуға дусар ителә.\nОшондай шәхестәрҙең береһе - Хәлим Насретдин улы Әмиров. Уның исеме архив документтарында йыш осрай. Бигерәк тә ул 1919-1920 йылдарҙа башҡорт ғәскәрҙәренең сәйәси етәкселәренең береһе булараҡ танылыу ала. Әйткәндәй, Хәлим Әмиров төньяҡ-көнбайыш башҡорттарынан сыҡҡан милли хәрәкәт эшмәкәрҙәренең береһе. Ул 1894 йылда Өфө губернаһы Бөрө өйәҙенең Уран ырыуы башҡорттарына ҡараған Яңы Уртауыл ауылында (бөгөнгө Башҡортостан Республикаһының Яңауыл районы) тыуған. Архив документтарынан күренеүенсә, Хәлим Әмиров Башҡорт милли-азатлыҡ хәрәкәтенә 1918 йылда ҡушылған. Әммә 1917 йылда Башҡорт ҡоролтайҙарында Бөрө өйәҙе башҡорттарынан делегат булараҡ ҡатнашыуы ихтимал. Билдәле булыуынса, 1918 йылдың июнендә Силәбе ҡалаһында Башҡорт хөкүмәте үҙенең эшен яңынан башлай. Август башында Ырымбурға ҡайтып, Каруанһарай бинаһында урынлаша. Ырымбурға ҡайтыу менән Башҡорт хөкүмәте автономияның урындағы идара органдары эшен йәнләндереү менән шөғөлләнә башлай. "Ырымбурға килеп етер-етмәҫтән дәүләт ҡоролошо эштәре менән мәшғүл булдыҡ. Бының менән хөкүмәт рәйесе Юныс Бикбов һәм профессор Ҡулаев шөғөлләнде", - тип яҙа Әхмәтзәки Вәлиди. Ошо осорҙа Хәлим Әмиров Башҡорт хөкүмәтендә Мәғариф бүлеге мөдире урынбаҫары булып эш башлай. Ул Башҡортостан автономияһының урындағы власть органдары янындағы мәғариф бүлектәрен ойоштороу, мәғариф эшен яйға һалыу менән шөғөлләнә.\nӘммә Чехословак корпусы күтәрелешенән һуң килгән хөрриәт заман 1918 йылдың көҙөнә әкренләп юҡҡа сыға башлай. Демократик ҡарашта булған һәм Башҡортостан автономияһына ыңғай ҡараған Һамар хөкүмәте ҡыҙылдар ҡыҫымына сыҙай алмай, Өфөгә сигенә. 1918 йылдың сентябрь аҙағына Өфөлә ойошторолған Ваҡытлы Бөтә Рәсәй хөкүмәте тиҙҙән Омскиға күсә. Бында ул монархист ҡарашлы генералдар йоғонтоһона эләгә һәм улар ҡушыуы буйынса өлкә һәм милли хөкүмәт ғәскәрҙәрен бөтөрөү яғын ҡайыра башлай. Башҡорт хөкүмәте ҡыҫҡа ғына ваҡыт эсендә барлыҡҡа килгән форсат менән файҙаланып өлгөрә. Алты полктан торған Башҡорт ғәскәрен ойоштора һәм урындағы автономия органдарын нығыта. 1918 йылдың ноябрендә Омскиҙа адмирал Колчак власты үҙ ҡулына ала. Ул тәү сиратта Башҡорт хөкүмәтен һәм ғәскәрҙәрен юҡ итергә ниәтләй. Әммә ярайһы уҡ көс туплап алған Башҡортостан автономияһы диктатор Колчактың бойороҡтарына буйһонмай. Киреһенсә, 1918 йылдың аҙағында бар фронтҡа таралған полктарын бер йоҙроҡҡа туплауға өлгәшә.\nАҡтар яғында автономияға өмөтөн өҙгән башҡорттар Советтар менән бәйләнешкә инеп, килешеү төҙөргә ниәтләй. 1919 йылдың февралендә Башҡорт хөкүмәте Советтар яғына сығырға тигән ҡарар ҡабул итә. Тап ошо башҡорт халҡының яҙмышы, Башҡортостан дәүләтселеге өсөн һынылыш осоронда Хәлим Әмиров үҙен ялҡынлы оратор һәм абруйлы эшмәкәр итеп күрһәтә. 1919 йылдың 16 февралендә ул Башҡорт хөкүмәте һәм ғәскәрҙәренең Совет власы яғына сығыу тураһында фарманын иғлан итеү өсөн Башҡорт корпусы штабынан махсус вәкәләтле сифатында Таналыҡ-Баймаҡ заводына (хәҙерге Баймаҡ ҡалаһы) ебәрелә. Х. Әмиров үҙенә йөкмәтелгән бурысты уңышлы атҡарып сыға. Халыҡ большевиктар менән ярашыуҙы хуплай. Ҡыҙылдар яғына сыҡҡандан һуң бер нисә көн үткәс, 21 февраль көнө Темәс ауылында 1-се Башҡорт хәрби ҡоролтайы үтә. Х. Әмиров ҡоролтайҙа әүҙем ҡатнаша, йыйылған һалдаттар - съезд делегаттары алдында сығыш яһай, Советтар менән килешеү Башҡортостан автономияһы өсөн ҙур әһәмиәткә булыуын аңлата. Съезда Башҡортостандың ваҡытлы революцион хөкүмәте (Башревком) ойошторола. Хәлим Әмиров тәжрибәле мәғариф эшмәкәре булараҡ, Башревкомдың Халыҡ мәғарифы комиссариаты коллегияһы ағзаһы итеп һайлана. Әммә Башҡортостан территорияһында һуғыш барған осорҙа милли мәғариф мәсьәләләре генә түгел, автономия идараһын ойоштороу ҙа ҙур ҡыйынлыҡтарға осрай. 1919 йылдың мартында ҡыҙылдарҙы аҡтар ҡыҫа башлағас, Башревком Темәс ауылынан Мораҡҡа күсергә мәжбүр була, артабан Иманғол ауылына (хәҙерге Ырымбур өлкәһендә), һуңынан Тоцкий ҡасабаһына барып урынлаша.\nТроцкий бойороғо буйынса Башревком май аҙағында Саранск ҡалаһына барып төпләнә. Бында Башҡорт хөкүмәте, тәү сиратта, ҡыҙылдарға сыҡҡандан һуң тарҡатылған ғәскәрҙе тәртипкә килтереү эшенә тотона. Тиҙ арала ғәскәрҙәрҙе туплап, Башҡортостанға ҡайтыу, дошман ҡулында ҡалған йөмһүриәтте азат итеү көнүҙәк маҡсат була. Хәрби комиссар Әхмәтзәки Вәлиди элекке башҡорт ғәскәрҙәренән ике кавалерия һәм ике уҡсы полк ойоштора. Полктар Айырым Башҡорт бригадаһына берләштерелә. Яңы башҡорт ғәскәренә сәйәси комиссар итеп Вәлиди ышаныслы көрәштәштәренең береһе булған, һалдаттар араһында абруй ҡаҙанып өлгөргән эшмәкәр Хәлим Әмировты тәғәйенләй. Сәйәси комиссар булараҡ, Х. Әмировҡа ярайһы уҡ ауыр мәсьәлә йөкмәтелә: милли ғәскәрҙең яңы шарттарҙа рух ныҡлығын тәьмин итеү, башҡорт һалдаттарына автономия өсөн көрәштең ҡатмарлы юлдарын төшөндөрөү. Башҡорт ғәскәрҙәре Көнсығыш фронтҡа барып, йәғни Башҡортостанға ҡайтып, Колчак армияһына ҡаршы һуғышырға ашҡынып тора. Ләкин 1919 йылдың июнендә башҡорт полктарын Украинаға ебәреү тураһындағы Троцкийҙың фарманы башҡорттар өсөн аяҙ көндә күк күкрәгәндәй була. Украинала Ҡыҙыл Армияның хәле мөшкөлләнеү сәбәпле, Троцкий Саранскиҙағы башҡорт полктарын Көньяҡ фронтҡа, Деникин армияһына ҡаршы ебәрергә теләй. Башҡорт вәкилдәре был мәсьәлә буйынса Лениндың үҙенә үк инеп һөйләшеп, аңлатып сыға. "У меня были представители башкир; просят назначать их войска на восток, а не на юг. На востоке в своем крае они могут, дескать, помочь быстро взять Челябинск, ибо и киргизы пойдут с ними; на юге же они бессильны и боятся, что ничего не поделают. Очень прошу взвесить эти доводы, по-моему, серьезные", - тип яҙа Ленин Троцкийға. Әммә Реввоенсовет рәйесе үҙ уйынан кире ҡайтмай.\nӘле аҙағынаса ойошторолоп бөтмәгән, хәрби кәрәк-яраҡтар менән тейешенсә тәьмин ителмәгән килеш башҡорт полктары Харьков ҡалаһына юллана. Килеп тыуған ҡатмарлы хәлде иҫәпкә алып, хөкүмәт сәйәси комиссар Хәлим Әмировҡа Башревкомдың махсус вәкәләтле вәкиле хоҡуҡтарын бирә, йәғни Украинаға киткән ғәскәрҙәр менән идара итеү бурысы йөкмәтелә. Сөнки башҡорт полктарының берҙәм командалығы булмай, Троцкий Вәлидиҙе, улар Харьков ҡалаһында гарнизон хеҙмәте генә үтәрҙәр, тип ышандыра.\nЯҙылған: 24.10.16 | Ҡаралған: 656


18:50, 15 октябрь 2015 версияһы\n38 байт алынған , 5 лет назад\n→Биографияһы: Fixed grammar\n10:38, 22 апрель 2015 версияһы (төҙәтеү)\n18:50, 15 октябрь 2015 версияһы (төҙәтеү) (кире алырға)\n(→Биографияһы: Fixed grammar)\nБилдәле башҡорт яҙыусыһы [[Таһиров Афзал Мөхөтдин улы|Афзал Таһировтың]] иркә ҡыҙының ҡыҙы,хәсрәтһеҙ бала сағы бик ҡыҫҡа була. [[1937 йыл]]да атаһы халыҡ дошманы тип ғәйепләнеп, ҡулға алыныпалына, атыуға хөкөм ителә., Әсәһенәсәһен дә алып китәләр. Майя менән апаһын, айырып, икетөрлө балалар йортона ебәрәләр. «Халыҡ дошманы балаһы» тигән ярлыҡ ҡыҙға тормошта әленән әле күңелһеҙлектәр килтереп тора.\n[[1943 йыл]]да Ленинград хореография училищеһынан [[Өфө]]гә һәләтле балаларҙы һайлап алыу өсөн комиссия килә., Һынауһынау үтеүселәр исемлегенә Майя ла эләгә. Төньяҡ баш ҡалалаЛенинградта үткән йылдарын ул һуңынан тормошоноң иң сағыу өлөшө тип атай. Легендар уҡытыусы-хореограф А. Я. Ваганова класында уҡыу бәхете тәтей уға.\nӨфөгә ҡайтып, егерме өс йыл [[Башҡорт дәүләт опера һәм балет театры]] сәхнәһендә бик күп гүзәл образдар тыуҙыра. Балет алиһәһе театрҙағы иң шәп партнеры тип ун биш йыл бергә йәшәгән тормош иптәшен — Илдус Хәбировты -- атар булған. Майя Афзал ҡыҙы, сәхнәнән киткәс, ижади ғүмерен оҙайтып, сәнғәт серҙәрен башҡаларға ла төшөндөрөү мөмкинлеген бик ҡыуанып ҡабул итә. [[Фәйзи Ғәскәров]] исемендәге башҡорт халыҡ бейеүҙәре ансамблендә егерме биш йылдан ашыу педагог-репетитор булып эшләй. Үҙен һәр яҡлап та аса алған һәләтле йондоҙ быларбының менән генә лә сикләнеп ҡалмай, Мәскәү театр сәнғәте институтына (ГИТИС) уҡырға инеп, балет тәнҡитсеһе һөнәрен үҙләштерә. Мәҙәниәтебеҙ тарихына мираҫҡатарихында башҡорт балеты эшмәкәрҙәре хаҡында ихлас фекерле, тәрән өйрәнеп яҙылған әллә күпме мәҡәләләр ҡалдыра. Олоғайғас, йәштәр эргәһендә булғым килә тип, Р. Нуриев исемендәге башҡорт хореография училищеһында художество етәксеһе булып эшләй.\nhttps://ba.wikipedia.org/wiki/Махсус:Сравнение_версий/534881 ҡабул ителгән


Башҡортостандан өлгө алалар\n14 Сентябрь , 19:45\nБөгөн Башҡортостан Башлығы Радий Хәбиров Рәсәй Президенты ҡарамағындағы эшҡыуарҙар хоҡуҡтарын яҡлау буйынса вәкил Борис Титов менән осрашты.\nБөгөн Республика йортонда Башҡортостан Башлығы Радий Хәбиров Рәсәй Президенты ҡарамағындағы эшҡыуарҙар хоҡуҡтарын яҡлау буйынса вәкил Борис Титов менән осрашты. Улар төбәктә бәләкәй һәм урта эшҡыуарлыҡҡа ярҙам итеү, тармаҡты үҫтереү мәсьәләләрен ҡараны.\nОсрашыуҙа шулай уҡ Хөкүмәт Премьер-министры Андрей Назаров, Эшҡыуарлыҡ буйынса дәүләт комитеты рәйесе Нияз Фазылов, Башҡортостанда эшҡыуарҙар хоҡуҡтарын яҡлау буйынса вәкил Флүр Әсәҙуллин ҡатнашты.\nРадий Хәбиров уҙған йыл йомғаҡтары буйынса республиканың бизнесҡа административ баҫым кимәле аҙ булған иң яҡшы ун төбәк иҫәбенә ингәне тураһында әйтте, беҙ 11-се урындан туғыҙынсыға күтәрелдек.\n– Башҡортостанда ғәҙел бизнесҡа уңайлы булһын өсөн күп эш башҡарабыҙ. Йүнселдәр йәмәғәтселеге менән дә тығыҙ хеҙмәттәшлек итәбеҙ. Даими рәүештә инвестиция, эшҡыуарлыҡ сәғәттәре үткәрәбеҙ, эшлекле берекмәләр менән осрашабыҙ. Республикала власть асыҡ, йүнселдәр быны тоя, – тине Радий Хәбиров. – Уҙған йыл коронавирус пандемияһы сәбәпле бизнес өсөн ауыр булды. Эшҡыуарҙарға булышлыҡ ҡылыу, төбәк иҡтисады тотороҡлолоғон тәьмин итеү маҡсатында өс пакет ярҙам саралары ҡабул иттек. Федераль кимәлдә индерелгән планлы тикшереүҙәргә мораторий иғлан итеү ҙә һәйбәт роль уйнаны. Һәм беҙ Владимир Путиндың 2022 йылға тиклем бәләкәй бизнесты тикшереү тыйыла тигән ҡарарын хуплайбыҙ. Эшҡыуарҙар өсөн артабан да уңайлы, хәүефһеҙ шарттар булдырасаҡбыҙ.\nБорис Титов Радий Хәбировты юғары дәүләт наградаһы – Александр Невский ордены менән ҡотланы. Уның һүҙҙәренсә, Рәсәй Президенты Владимир Путин был награда тураһында ҡарар ҡабул иткән саҡта етәксенең республикала эшҡыуарлыҡты үҫтереүгә ҙур хеҙмәт һалыуын да күҙ уңында тотҡандыр.\n– Башҡортостанды бизнес үҫешен дәртләндергән биләмә тиһәң дә була. Беҙ һеҙҙең еңел булмаған пандемия шарттарында булғанын һаҡлау һәм хатта арттырыу өсөн күпме көс һалғанығыҙҙы күрәбеҙ, – тине Борис Титов. – Бында эшҡыуарлыҡты үҫтереү өсөн күп программа тормошҡа ашырылыуын беләбеҙ. Республикала иң һөҙөмтәле омбудсмендарҙың береһе эшләй. Бында үҫеш институттары, индустриаль парктар, ТОСЭР-ҙар, “Алға” махсус иҡтисади биләмәһе, илдә иң яҡшыларҙың береһе булған Стратегик эшләнмәләр үҙәге бар. Федераль кимәлдә эште көйләү өсөн Башҡортостандағы тәжрибәгә ҡарап үҙебеҙҙең программаларҙы үҙгәртәбеҙ.


Аҙна яңылыҡтары. Саҡмағош районынан шәхси эшҡыуар мөрәжәғәт итте\nФермер ит эшкәртеү, ярымфабрикаттар эшләү урыны булған мал һуйыу цехы төҙөргә ҡарар итә. Утыҙға яҡын кешене эш менән тәьмин итергә уйлаған. Тәүҙә район хакимиәте хуплап та сыҡҡан кеүек була, ләкин ни сәбәптәндер башланған эш туҡтап ҡала. Рифғәт Рәҡипов урындағы бюрократияны ғәйепләй.\nӘммә йүнселдең хыялы әле тимер бағаналарға һәм уларға ябылған ҡыйыҡҡа ғына ҡоролған. Рифғәт Рәҡипов өс йыл элек башлаған эшен һаманғаса тамамлай алмай. Ниәте - мал һуйыу цехы төҙөп төбәк халҡына ит эшкәртеүҙә ярҙам итеү һәм эш урындары булдырыу.\nТөбәктәрҙә мал һуйыу цехтары төҙөү ихтыяжы 2014 йылда барлыҡҡа килде. Таможня союзының техник регламентына ярашлы, һатыуға сығарыла торған малды шәхси хужалыҡтарҙа һуйыу тыйыла. Сауҙа итер өсөн мал тотонаһың икән, махсус цехтарға рәхим ит. Рифғәт Рәҡипов та был үҙгәрештәрҙе файҙаланып ҡалырға тырыша. Район етәкселегенең дә ҡыҙыҡһыныуын белгәс берҙәм көс менән мал һуйыу цехы төҙөргә ҡарар итә. Эш тә йылдам ғына башланған кеүек була, ләкин тора-бара аралар һыуына. Цех төҙөлөшө туҡтай.\nКүрәһең, урындағы етәкселеккә мал һуйыу цехының кәрәге юҡ. Хәйер, законды ла тулы көсөнә эшләй тип әйтеп булмай. Һөҙөмтәлә бындай урындарға ихтыяж да юҡ. Эре предприятиеларҙың үҙҙәренең һуйыу цехтары булһа, йән аҫрарға ғына тип мал тотҡан ябай ауыл халҡына һуғым эшкәртәм тип ҡайҙалыр ситкә йөрөү фәтеүәһеҙ.\nБыл сетерекле хәлдән сығыу өсөн ауыл халҡына ике юл бар. Һатыуға рөхсәт ҡағыҙы алыу өсөн ветеринарҙарҙың һалпы яғына һалам ҡыҫтырырға тура килә. Танышлығы, йөнтәҫ ҡуллы кешеләре булғандар башлыса ошо юлды һайлай.\nИкенсе ысул - малды алыпһатарҙарға тапшырырға ла эш бөттө. Ләкин был осраҡта, итте арзанға бирергә тура килә. Йәғни, нисек тә булһа өҫтәмә сығым. Алыпһатарҙар ҙа шул уҡ ветеринарҙарға бара. Һөҙөмтәлә һатыуға сығарылған малдан рөхсәт ҡағыҙы биреүселәр генә ота шикелле. Мал һуйыу цехтары исеменән справкалар биреп кенә байып ултырыусылар тураһында йыш ишетелә.\nӘ бит киләһе йылдың ғинуарынан был закон тағы ла ҡатылана. Әгәр быға тиклем мал һуйыу цехтарын иңҡар итеүгә күҙ йомоп ҡаралһа, 2018 йылдан башлап махсус урындарҙа эшкәртелмәгән итте һатыуға сығарыу бөтөнләй тыйыласаҡ.\nЮрий Лысов, Башҡортостандың ауыл хужалығы министры урынбаҫары\n«Һәр районда бер, хатта ике мал һуйыу урындары булырға тейеш. Унһыҙ беҙ малсылыҡ тармағын санитар талаптарға яуап биргән заманса кимәлгә сығара алмаясаҡбыҙ. Донъяуи сауҙа ҡағиҙәләре шуны талап итә».\nЛәкин мал үрсетеүҙә ҡоро һүҙ һөйләү түгел, ә хеҙмәт көсөн һалыусы ябай халыҡ был законды бөтөнләй өнәп бөтмәй. Тап мал һуйыу цехтарында санитар талаптар тупаҫ боҙола, ти улар.\nӘле тотош республикала ни бары ике тиҫтә мал һуйыу цехтары эшләй. Шуға ла закондың ҡатыланыуы ит һатып йән аҫрағандар өсөн күтәрә алмаҫлыҡ йөккә әйләнеүе ихтимал. Халыҡ йәнә бер ҡағыҙ алыу өсөн ветеринарҙар кеҫәһен ҡалынайтыуҙы хуп күрмәҫме? Тимәк, Рифғәт Рәҡиповтың цехы төҙөлөп бөткән хәлдә лә, яртылаш буш тормаҫ тимә.\nАуыл хужалығы министрлығы цехты төҙөп бөткәс кенә сығымдың бер өлөшөн субсидиялау мөмкинлеге барлығын белдерҙе. Ләкин фермерға ярҙам бөгөн талап ителә. Ҡыҙыҡ, тәү ҡарашҡа мал һуйыу цехтары төҙөтөп фермерлыҡты үҫтерәбеҙ, өҫтәмә эш урындары булдырабыҙ тибеҙ, ә ғәмәлдә, шул уҡ ябай халыҡты берҙән-бер килеменән мәхрүм итәбеҙ. Әгәр итте һатыуға сығарыусыларға мөмкин тиклем уңайлы шарттар тыуҙырып, ришүәтселекте тамырынан юҡҡа сығармаһалар, бер кем дә ул мал һуйыу цехтарына йөрөмәйәсәк. Ә унһыҙ баҙарға юл ябыҡ. Ауыл халҡына бер әмәл ҡала. Әлеге лә баяғы - Себер юлын тапау, миграция.


Шатлыҡ-ҡыуаныс тойғоларын нисек әйтеп бирергә? Оҙон эссе яҙырғамы, тик уның аҙағына тиклем күңелһеҙлектән был тойғолар юҡҡа сығасаҡ бит? Бихисап йәйәләр ҡуйып, "смайликтар" теҙергәме? Шулай ҙа иң яҡшыһы, минең уйымса, булғанды бәйән итергә - Башҡортостанда яңы клуб барлыҡҡа килде. "Өфө" футбол клубы тип атала. Һәм уның иң төп бурысы - һөҙөмтәләрҙә прогресс, премьер-лигаға тиклем, хәйер...\nХәйер, Башҡортостан Республикаһы Футбол һәм мини-футбол федерацияһының Попечителлек советы рәйесе Ростислав Мырҙағолов билдәләүенсә, команда 11 миллионерҙың һәр төрлө финалға сығыуы өсөн төҙөлмәй. Барыһы ла етдиерәк бында. Беҙ оло проекттың тормошҡа ашырылыуын күҙәтәсәкбеҙ - һәр ҡалала яңы сифатлы майҙандар, Өфөлә яңы заманса стадион, бөтә республика буйынса балалар өсөн спорт мәктәптәре, үҙебеҙҙең футбол академияһы буласаҡ, матбуғаттан хәбәр ителеүенсә, уны тәжрибәле һәм аҡыллы етәксе етәкләйәсәк. Мин был вазифаға Марат Мортазинды тәҡдим итер инем - балалар менән эшләү, етди спорт проекттары буйынса бай тәжрибәле белгес һәм шәп ойоштороусы.\nКлубты "Өфө" тип атарға ҡарар иттеләр. Соломон ҡарары. Шәхсән миңә "Сармат" оҡшай, шулай ҙа әле бынан насарыраҡ исем менән атамауҙарына шатмын. "Башнефтезаправкалаусы" йәки "Ирәмәл ҡуяны" кеүек атамалар оҙаҡ ваҡыт ҡурҡыныс төш булып йонсотасаҡ әле.\nЯңы клубтың тренер-консультанты итеп билдәле тренер - Сеул олимпиадаһы чемпионы Анатолий Бышовец тәғәйенләнде. Футбол донъяһында абруйлы кеше, һис шикһеҙ, командаға, уның ыңғай имиджын булдырыуға ярҙам итәсәк. Бышовец ғәҙел футбол өсөн көрәшсе булараҡ билдәле. Беҙгә тап ошондай кеше кәрәк тә инде.\n"Өфө" футбол клубының төп тренеры - легендар футболсы Андрей Канчельскис. Канчельскис - легенда. Легендар "Манчестер Юнайтед"та уйнаған кеше. Бөйөк тренер сэр Алекс Фергюссон уны һаман хәтерләй һәм хөрмәт итә. Үҙенең мегакомандаһы менән Мәскәүгә килгәнендә, ул тап уның менән һәм Шотландияла эшләгән Учалы "Таусы"һының тренеры Анатолий Коробочка менән осрашҡайны.\nМинеңсә, Бышовец кеүек, Канчельскисҡа иҫәп тотоуҙары ла - дөрөҫ, ҡыҙыҡлы сағыу футбол булмаҡсы. Андрей үҙе лә был фекерҙе раҫланы һәм, "Өфө" футбол клубы ике һөжүмсе һәм флангаларҙа әүҙем уйын менән техник яҡтан матур футбол күрһәтәсәк, тине.\nҺөжүм итеүсе футбол өсөн яҡшы майҙан кәрәк. Һәм "БАШвест"ты, "Динамо"ла йылытылмалы яһалма газон буласаҡ, тип ышандырҙылар.\nӨфөнөң вице-мэры Алексей Ощепков яңы команданың генераль директоры булырға ризалыҡ бирҙе. Почетлы президент итеп "Башинформсвязь" асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең генераль директоры Салауат Ғайсин һайланды. Улар икеһе лә спортты ихлас ярата, һәм был иң мөһиме.\nШуны ла билдәләргә кәрәк, тәүге арала футбол клубы хоккейҙан 20 тапҡырға тиерлек арзанға төшәсәк. Был хаҡта Ростислав Мырҙағолов белдерҙе. Футболдың төп попечителе фекеренсә, беҙҙә хоккейҙы ғына өҫтөн күрәләр, тип әйтеү төптө хата. Хоккейға ҡарағанда, беҙҙә футбол уйнаусы кешеләр күберәк.\nБашҡортостан да, Өфө лә, бөтә Рәсәй ҙә - футбол-хоккей яратыусылар ере, тип әйтеү дөрөҫөрәк булыр. Юҡҡамы ни ҡайһы бер баҫмалар "Футбол-Хоккей" тип аталманы. Спорттың был ике төрө - иң мөһимдәре. Һәм уларҙың икеһен дә үҫтерергә кәрәк. Мотлаҡ, "Өфө" футбол клубының да - көслө, "Салауат"тың да ҡеүәтле булыуы кәрәк беҙгә. Юғиһә ғәҙел булмаясаҡ, Татарстан алдында ла оят, унда бер нисә популяр спорт төрө буйынса чемпион командалар бар.\nТамашасы футболға йөрөрме һуң? Йөрөйәсәк, әммә шунда уҡ түгел. Уңайлы урында стадион төҙөү мөһим, команданы ла шундай итеп әҙерләргә кәрәк, һәр уйыны тамашасы күңелен яуларҙай булһын. Ул ваҡытта популярлыҡ ҙур буласаҡ - "Рубин"ға йәки "Зенит"ҡа ҡаршы матчта 30 меңлекте, хатта 50 меңлекте лә тултырасаҡбыҙ.\nКөйәрмәндәребеҙ тыныс беҙҙең, бола ҡуптармаясаҡ. Ә ситтән килгәндәрҙе ҡаһарман милиция контролдә тотасаҡ. "Өфө" футбол клубын республикала һәм Рәсәйҙә ғәҙел һәм аҡыллы рекламаларға кәрәк, матбуғат һәм көйәрмәндәр тәгәрмәсенә таяҡ тыҡмаҫҡа. "Тегендә бар, бында барма, атыу аккредитацияңды тартып алабыҙ - бөтөнләй аккредитацияһыҙ булырһың" - урта быуат был. Спорт-РR-ға тәжрибәле белгестәр кәрәк, ә беҙҙә ҡабул ителгәнсә түгел - шәләй-вәләй, яҙ ҙа, ҡағыҙыңды йомарлап ырғыт. Клубҡа пресс-атташе килә, галстук таға белә, ә спорт төрөнөң ҡағиҙәләрен белмәй. Йәки белһә лә, - ялҡау, йәиһә шул тиклем ипле һөйләшергә, һаҡ эш итергә тырыша, хатта уның рәсми сайтын уҡыуы ла күңелһеҙ. "Өфө" футбол клубы менән бындай хәл булмаҫ, тип ышанам.


Өфө районында балыҡ тотоу буйынса ярыштар үтте // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nӨфө районында балыҡ тотоу буйынса ярыштар үтте\n12:49, 29 марта 2013 Йәмғиәт\nӨфө районында балыҡ тотоу буйынса ярыштар үтте. Бәйге ауыл биләмәләре һәм структура бүлексәләре араһында Ҡышҡы спартакиада сиктәрендә ойошторолдо, тип хәбәр иттеләр район хакимиәтенең мәғлүмәт-аналитика бүлегенән. Ярышта ауыл биләмәләренән — туғыҙ команда, район предприятиеларынан ете команда ҡатнашты. Ҡайһы бер командаларҙа ҡатын-ҡыҙҙар ҙа булды.\nЧесноковка ауылы командаһы иң күп балыҡ тотто — 1,64 килограмм. Икенсе урынды — «АЗиА» муниципаль унитар предприятиеһы спортсылары, өсөнсө урынды Шемяк ауыл советы ауыл биләмәһе вәкилдәре яуланы. «Иң бәләкәй балыҡ» призы Михаил Карташовҡа тапшырылды, ә «Иң ҙур балыҡ»ты Марат Чикаев тотто. Балыҡсылар иҫтәлекле бүләктәр һәм миҙалдар менән наградланды.\nТеги: муниципаль берәмектәр


Республикала иген баҙарын ҡаты контролдә тотоу мотлаҡ. БР\nАуыл хужалығы министрлығында үткән кәңәшмәлә ошондай ҡарарғ а килделәр. Кәңәшмәлә Башҡортостан Хөкүмәтенең Премьер - мин истр урынбаҫары Шамил Вәхитов, БР Ауыл хужалығы министры Гри горий Горобец, уның урынбаҫарҙары, агросәнәғәт комплексы пр едприятиелары етәкселәре ҡатнашты. Вице - премьер кәңәшмәне асып ҡараласаҡ төп һорауҙы билдәлән е:\n-- Бөгөн республикала барлыҡҡа килгән ситуацияны ябай т ип әйтеп булмай, -- тине ул. -- 1 сентябрға ике миллион тонн анан ашыу иген йыйылған, уның 368 меңе элеваторҙарға тапшыры лған. Барлығы 368 мең тонна! Һәм был иген урып - йыйыу кампанияһы тамамланыуына һанаулы ғына көндәр ҡалған ваҡытта. Республика ны иген менән тулыһынса тәьмин итеү өсөн кәрәкле яңы уңыштың\n570 мең тоннаһын бураларға һалынмағанлығын аңлата был. Ҡайҙ а һуң улар Республиканың төп әҙерләүселәре лә ашыҡҡанға оҡш амаған: " Башптицепром", мәҫәлән, талап ителгән күләмдең би ш ярым процентын ғына йыйып алған. "Башхлебпродукт"тың күрһә ткестәре лә маҡтанырлыҡ түгел -- 5,7 процент. "Башкирские ме льницы" иҫәбендә пландың 13,6 проценты, " Башсельхозтехника" ның -- 19, "Башспирт" барлығы 20 процент йыйып ала алған.\nНи өсөн республикала бай уңыш үҫтерелеп тә иген аҙ күл әмдә йыйылып алынған һуң Игенгә хаҡ бөгөн былтырғы хаҡтарға\nҡарағанда күпкә күберәк, һәм был һуңғы сик тип әйтеүҙән йыр аҡ. Иген һатыуҙы һорап республика етәкселәренә сит өлкәләрҙә н йыш мөрәжәғәт итәләр. Ә һорау, билдәле булыуынса, тәҡдим т ыуҙыра. Тик был тәҡдим ни өсөндөр йышыраҡ шәхси характерҙа б ула башланы: игенде бер ниндәй рөхсәтһеҙ ситкә һатыу күптәр өсөн ғәҙәти практикаға әйләнде.\nБаҙарҙы ҡаты контролдә тотоу мәжбүри һәм мотлаҡ сара бу лып тора. Хәҙер игендең бер тоннаһы ла БР Ауыл хужалығында б улдырылған махсус комиссияның рөхсәтенән тыш Башҡортостандан\nситкә сығарылмаясаҡ. Әйтелгән комиссия иһә республика игене\nменән ҙур партияларҙа баҙар конъюнктураһын иҫәпкә алып һаты у итәсәк.\nКемгәлер бәлки был сара оҡшамаҫ та, игенселәр йәй буйы яҡшы эш күрһәттеләр, бер аҙ аҡса эшләп алһалар ҙа ҡамасаулам аҫ, йәнәһе. Аҡса эшләһендәр, әлбиттә, әммә дәүләт игенен әрә м - шәрәм ите ү юлы менән түгел. Уға ҡалһа иген продукцияһын\n-- он, ярма кеүек әйберҙәрҙе һатыуҙы бер кем дә тыймай бит. .. Һан яғынан да, сифат яғынан да бында бер ниндәй ҙә сикләү\nюҡ. Һүҙ баҙарҙы ябыу тураһында ла түгел, ә иген баҙарын ре спублика файҙаһына ҡаты контролдә тотоу тураһында бара.\nӘлбиттә, бөгөн игенгә хаҡтарҙың артыуын иҫәпкә алғанда уны һатыу отошло тип уйларға мөмкин. Әммә был тәү ҡарашҡа ғы на шулай. Яҡшы ғына итеп уйлағандан һуң һөҙөмтәнең бөтөнләй hjemqe төрлө икәнлеген аңлаясаҡһығыҙ. Игендән етештерелгән п родукцияны һатып республика бюджетын өҫтәмә байыта, тимәк, х алыҡ үҙсиратында эш урындары һәм эш хаҡы менән тәьмин ителә сәк тигән һүҙ.\n-- Икмәк менән шаярырға ярамай, -- тип билдәләне вице -\nпремьер. Барлыҡ транспорт хеҙмәттәре был турала иҫкәртелгән . Әгәр ҙә игенде рөхсәтһеҙ һатыу осраҡтары була икән, ул саҡ та инде закон буйынса яуап та тоторға тура киләсәк.


Өфө бөгөн илдең яғыулыҡ-энергетика үҙәгенә әүерелде - GTRK.TV — Новости Уфы и РБ\n21 мая 2019 — 17:57 ГТРК «Башкортостан»\nБаш ҡалала “Газ.Нефть.Технологиялар” күргәҙмәһе һәм форум үҙ эшен башланы. Күләмле сарала 10 дәүләттән, Рәсәйҙең 37 төбәгенән газ, нефть, нефть химияһы предприятиелары вәкилдәре, ғалимдар ҡатнаша. Эшлекле программалар исемлегендә 30-ҙан ашыу сара. Пленар ултырышта нефть, газ, химия тармаҡтарын цифралаштырыу мәсьәләре күтәрелә. Форум ҡунаҡтарын республика башлығы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы Радий Хәбиров сәләмләне.


Википедия хәрәкәте стратегияһы — 2030 — Викидәреслек\nВикипедия хәрәкәте стратегияһы — 2030\nРәсәйҙән Башҡорт википедияһыһы хакимы Зөфәр Сәлихов менән ирекмән вики-өләсәй Миңһылыу Абдуллина эстон википедистары саҡырыуы буйынса Эстонияла Халыҡ-ара викимедиа конференцияһында ҡатнашты. Рәсәй менән сиктәш урынлашҡан Нарва ҡалаһына йыйылдыҡ. «Викимедиа — Википедия хәрәкәте стратегияһы — 2030» тип аталған халыҡ-ара конференцияһына эстондар рус телле (рәсәй, башҡорт, татар, яҡут, эрзя) википедистарҙы саҡырғайны.\nТөп ойоштороусы 32 йәшлек Каарел Вайдла (эст. Kaarel Vaidla) — Викимедиа проекттары ҡатнашыусыһы (Misosoof нигы менән), 2013 йылдың октябренән «Викимедиа Эстония» хәрәкәтенең башҡарыусы директоры. Уға конференцияны, практикум, семинарҙарҙы алып барырға инглиз теленән рус теленә һәм киреһенсә шәп һәм иркен тәржемә итеүсе иҫ киткес мөләйем һәм алыштырғыһыҙ оҫта Зоя Лукьянова ихлас ярҙам итте. Ул, беҙҙең шатлығыбыҙға ҡаршы, сығышы буйынса башҡорт-татар ҡыҙы булып сыҡты. Бала сағында Өфөгә (Черниковкаға) әсәһе яғынан өләсәһенә килеп йөрөгән. Атаһы — сығышы буйынса Пермь крайынан. Хәҙерге көндә Берлинда йәшәй, юғары белемде лә Германияла алған. Германияла һәм башҡа сит илдәрҙә НКО-коммерцияға ҡатнашы булмаған ойошмалар төҙөргә ярҙам итәм тине. Беҙ уның компьютер кеүек, бер яңылышмай, инглиз теленән рус теленә һәм киреһенсә тәржемә итеүе хайран ҡалдырҙы. Эстон википедистарының күпселеге инглиз телендә иркен аралаша, рус телендә өстән бер өлөшө һөйләшә һәм аңлай. Һәм тағы шуны өҫтәп әйтер кәрәк: эстон википедистары араһында 65 һәм 75 йәшлек, икеһе лә Юхан исемле, ике вики-олатай бар ине. Осрашыуҙы асҡанда уҡ конференцияның төп бурысы тип Викимедиа-Википедия структураһын һәм программаһын үҙгәртеү йүнәлешен һайлау, диалог, мультилог, чартер-диалог кәрәклеге билдәләнде. Трастар, осрашыуҙар, конференциялар ғына рефлексияға һәләткә юл аса тиелде.\nХәҙерге замандың глобаль донъяһында белем сервисҡа әүерелде, һәм ул мәҙәни һәм сәйәси контексҡа эйә.\nҺәм глобаль белем осоронда википедистар хатта төбәк структураһына тап килгән белем формаларын уйлап сығарырға тейеш. 9 блокка бүленгән хәрәкәт стратегияһы командаһы һәм 9 эшсе төркөм стратегик үҙгәрештәр өҫтөндә эшләй. Эшсе төркөмдәр 9 тематик өлкәлә үҫешә. Бынан тыш тағы ҡулланыусы төркөмдәр бар. Эшсе төркөмдәрҙең һәр береһенең роле һәм бурыстары бар: хәрәкәт структураһы, идара итеү, лидерлыҡ. Партнёрлыҡ нигеҙендә хеҙмәттәшлек итеү, асыҡ фән һәм белем еткереү ята. Ресурстарға стипендия, гранттар бүлеүҙе ҡарай. Килем ағымы ла аҡсаға бәйле (финанслау моделдәре, донорҙар). Йәмғиәт сәләмәтлеген ышаныс, ихтирам тәьмин итә. Аҡ таптарҙы тултырыу өҫтөнлөктәр төрлөләнеүенә ҡарай. Ирекмәндәр йәлеп итеүҙе, ойоштороу үҫешен потенциалдар үҫтереү тип атап була. Продукт һәм технологияларға инжиниринг платформаһы, программа тәьмин итеүҙе эшләү кәрәк. Беҙ Викимедианың бөтә мөмкинлектәрен дә етерлек хоҡуҡи сиктәрҙә һәм кимәлдә файҙаланмайбыҙ. Мәҫәлән, Азия википедияһы һәм Рәсәй википедияһы нисек эшләүе тураһында мәғлүмәт аҙ...\nТимәк, төрлө вики-берҙәмлектәр генә Википедияны булдыра. Каарел Вайдла сығышынан\nЭстон википедияһы вәкилдәре, тыуған илдәренән генә түгел, Испаниянан, Американан да килгәйне. Шулай уҡ Латыш википедистары ла ҡатнашты. 27 июлдә Тойла шифаханаһында барған фекер алышыуҙа түбәндәгеләргә иғтибар ителде:\n1)Викимедиа структураһы нимә ул?\n2)Ҡатнашыусыларҙы нисек дәртләндерергә?\n3)Яңы ҡатнашыусыларҙы нисек йәлеп итергә?\nКаарел Вайдла инглиз телендә былай тине: «Беҙ 15 йыл инде етерлек уңышлы эшләйбеҙ. Әйтер кәрәк, глобаль структура, шулай уҡ Рус википедияһы өсөн дә, мөһим әһәмиәткә эйә. Беҙ асыҡ йәмғиәттәге процестарҙа һәм уны үҙгәртеүҙә ҡатнаша аласаҡбыҙ. Глобаль процестарҙа аҙ һанлы халыҡтар телдәре ҡатнашырға тейеш». Икенсе көндә лә, ниндәй йүнәлеште көсәйтергә, ниндәй трендтар бар тигән һорауҙарға яуап эҙләнек. Шул һорауҙарға яуап биреү маҡсатында Терәк схема төҙөлдө: 1.Ресурстар.\n2.Кемдәр системала (берләшмәләр, стейкхолдерҙар)? Уларҙың йоғонтоһо? Инновацион потенциал ҡайҙа? Ниндәй хәрәкәт кәрәк?\n4. Эш һөҙөмтәләре.\n5. Система эсендә үҙ-ара бәйләнештәр.\nВикипедияның үҙенсәлеге: «Һәр кем мөмкинлегенә ҡарап бирә, ихтыяжынн сығып ала» принцибынан. Бынан сығып әйткәндә, әгәр коммерция файҙаланыуындағы ирекле лицензиябыҙ булһа, викимарафон өсөн тренингтар ойошторолһа, ҡатнашыусыларҙан торған бәләкәй кластер булдырылһа…\nҠыҙғанысҡа ҡаршы, ошондай мөмкинлектәр, ирекмәндәр инициативаһын ыңғай хуплау юҡ кимәлендә. Бөтә эш википедистарҙың ныҡышмалылығы, бирелгәнлеге арҡаһында алға бара.\nВикимедиа үҫешенең алдағы мәсьәләләре:\n-Ҡатнашыусыларға Рәсәй буйынса йөрөр өсөн туранан-тура билет менән ярҙам итергә.\n-Викимедиа проекттарын формаль белем алыуға әйләндерергә.\n-Берләшмәләрҙең кире бәйләнеше (яраҡлаштырыу, синхронлаштырыу).\n-Глобаль стратегияны ғына түгел, ағымдағы мәсьәләләрҙе лә хәл итергә.\n-Индивидуаль Гранттар системаһын йәнләндерергә.\n-Исмаһам БМО телдәре буйынса диспетчер кәрәк (Википедия мәсьәләләрен проблемалы илдәрҙә хәл итеү: — дәртләндереү — буклеттар, сувенирҙар — системаһын эшләү).\n-Төрлө илдәр википедистары менән партнёр бәйләнештәре булдырыу.\n-Глобаль танылыу (бәләкәй берләшмәләрҙең глобаль конференцияларҙа ҡатнашыуы һәм урындағы хабтар өсөн фондты ҡулланыу, индивидуаль статус тәғәйенләү).\n−100 төҙәтеү өсөн системалы мотив (мәҫәлән, конференцияға барыу) билдәләү.\n-Проект-ара конфликттарҙы булдырмау.\n-Саралар өсөн тренингтар (коучтар) ойоштороу.\nГерманияла модераторҙар бар. Рәсәйҙә физик шәхестәр өсөн Гранттар кәрәк.\nБыл осрашыуҙың үҙенсәлеге шунда: ул тәүге тапҡыр глобаль кимәлдә фекер алышыуҙан (патерне) торҙо.\nБәләкәй тел төркөмдәре, уларҙың википедиялағы урыны\nҠатнашыусыларҙы нисек дәртләндерергә һәм нисек итеп яңы ҡатнашыусыларҙы тотоп ҡалырға?\nКонкрет проекттар һәм инициативалар буйынса нисек бергә һәм ҡулалмаш эшләргә?\nЧечен Викпедияһы, мәҫәлән, идеология йәки сәйәси яҡтан таҙартып, үҙенең ҡатнашыусылар составын ҡырҡа үҙгәртте.\nТатарстан википедияһы вәкиле 18 йәшлек Тимерхан, Фәрхәт Фәтҡуллин «Йыл википедисы» тип танылғандан һуң, хөкүмәт даирәләренең уларға йөҙ менән боролоуы һәм, википедияға ирекмәндәр йәлеп итеү маҡсатында, мәғариф учреждениеларында түңәрәктәр, факультативтар индереү мөмкинлектәрен эҙләйҙәр тине.\nЭстон википедистары араһында юғары уҡыу йорттары уҡытыусылары ла булғанлыҡтан, улар студенттарына курс һәм диплом эштәрен википедия эшмәкәрлеге менән бәйле башҡарыуҙы тәҡдим итәләр.\nКонференцияны йомғаҡлап, Протоколға түбәндәге мөһим мәсьәлә индерелде: Төрлө илдәр хөкүмәттәре менән үҙ-ара тығыҙ мөнәсәбәттә эшләргә.\nУкраин википедисы Эвген Букет менән Палдиски ҡалаһын үҙ аллы барып күреү бәхетенә ирештек. Салауат батырҙың һәйкәле, уның исемен йөрөткән урам янында фотоға төштөк. Күңелдә хистәр бураны тулҡынды. Донъя күреп, яңы ынтылыштарға байып ҡайттыҡ. («Башҡортостан» гәзитенә баҫтырыу маҡсатында Миңһылыу Абдуллина яҙҙы).\nСығанағы — «https://ba.wikibooks.org/w/index.php?title=Википедия_хәрәкәте_стратегияһы_—_2030&oldid=19992»\nБыл бит һуңғы тапҡыр 21:50 18 октябрь 2019 үҙгәртелгән.


Заморыш. Хикәйә. Рәсүл Байгилдин\nЮл йөрөгәндә кемде генә осратмайһың. Сираттағы командировканан ҡайтып килгәндә, юлдаштарымдың берәүһе тынысһыҙ булып сыҡты. Күрәһең, холҡо ла, уны асыҡ-яран рисауай иткән һуҡмышлығы ла сәбәпсе ине быға.- Ниһәйәт!.. Аллам төшкөрө… Илемә, тыуған Баймағыма, ҡайтып етәм, - тине автобусҡа саҡ өлгөрөп ҡалған пассажир, арттағы һәндерәгә “шап” итеп ауғас.Улар өсәү ине. Һәр береһенә тәүге тәьҫораттарым шауҡымы аҫтында үҙемсә исем дә бирҙем: Заморыш, Йонсоу, Өндәшмәҫбикә.\nЗаморыш - бәләкәй буйлы, сибек, ҡырҡты уҙған бик телдәр ир. Өҫ-башы ситкә сығып йөрөмәгән ауыл ирҙәренекенә тартым. Башында - эре элмәктәр менән бәйләнгән ҡалын ҡара башлыҡ, ҡытай туны, аяғында арзанлы тупыс томшоҡло йылы итек.\nЙонсоу, киреһенсә, мыҡты кәүҙәле, урта буйлы. Шулай уҡ ябай кейенгән. Туны бишенсе йә алтынсы ҡышты сығалыр, моғайын.\nӨндәшмәҫбикә төпкә инеп ултырҙы ла, башҡа күренмәне лә, тауышы ла сыҡманы. Тормош ярайһы миктәткән буғай ҡатынды.\nБеҙ Өфө универмагы эргәһенән көн дә ҡуҙғалып киткән “Өфө – Сибай” маршруты буйынса йөрөгән бәләкәй автобусҡа ултырғайныҡ. Шәхси эшҡыуар тота ул такси-автобусты.\n- Был ысын Баймаҡҡа барамы? - Заморыш Йонсоуға өндәште.\n- Баймаҡҡа уҡ түгел - Сибайға… Түлкә Сермән аша. Гәзитте бирермен һиңә аҙаҡтан. Уңай такси ул, - тине уныһы.\n- Бер ваҡытта ла ул яҡтан йөргәнем юҡ. Әлдә һеҙҙе осраттым. Иркенләп һөйләшеп барайыҡ. Күрешмәгәнгә өс йылдан… Бәлки, күбекәтер ҙә…\n- Хөрт, электрик түгелһең… Билләһи, үҙемдең яныма эшкә урынлаштырыр инем. Маҡтанып әйтмәйем, шәп урындамын… Карман гресендамын. Әпирәтер… - күрәһең өҙөлгән хәбәрҙе ялғап алып китте ирәбе юлдашыбыҙ.\n- Түгелмен шул…\n- Күрешкәне һатып алып та була, кәнишнә. Упыт кәрәк түлке. Шунһыҙ булмай... Фидер нимә икәнен беләһеңме? Теге, ана Саянда турбина сығып осто бит әле… Ҡурҡыныс. Әтвитственный бигерәк эшем. Маҡтанып әйтмәйем. Шулай…\n- Упытһыҙ булмай шул ундай эштә.\n- Турбина ҡалтырана башлаһа, абарутты яйлатам. Эшем шулай. Маҡтанып әйтмәйем… Бармаҡты бармаҡҡа һуҡмайым, экранға ғына ҡарап ултырам. Абарутты кнопкаға баҫып ҡына яйлатам. Шулай, эшем... Шәп!.. Аҡсаһын да алам. Өҫтөмә иғтибар бирмә. Юлда матур кейенеп йөрөргә яратмайым... Юлға түләмәнек тә баһа. Оялма, әйт, күпме аҡсағыҙ етмәй. Маҡтанып әйтмәйем, аҡсам бар. Түләрбеҙ… Еңгәй буламы, киленме? Нишләп өндәшмәй ул? Башҡа милләттәнме әллә?\n- Юҡ, үҙебеҙҙеке. Башҡорт...\n- Арыған. Юлда оҙаҡбыҙ.\n- Ул Набережныйға барғансы, үҙебеҙҙә эҙләргә ине эште. Жәлке, күрышкаң юҡ… Урынлаштырыр инем… Туймазыла типлицала эш бар. Кәрәк булһа, әдрисен дә, телефонын да бирәм. Хужа - ҡатын кеше. Ашау, йәшәү бушлай. Ун ике мең түләй кеше башына. Кәрәкме? Бирәм телефонын.\n- Алырмын ярай. Ун ике мең насар түгел. Ашау ҙа, йәшәү ҙә бушлай булғас.\n- Ә теге һеҙҙе эшкә ебәргән нәҫтәкәйҙәр аҡсаңды кире ҡайтарырмы икән?\n- Буш ҡына хаҡ алдылар былай. Барып та йөрөп булмаҫтыр уның өсөн генә.\n- Ярай, әтеү. Юлға түләмәнек бит әле.\n- Инйәрҙә туҡтай ул. Шунда түләрбеҙ. Гел шулайта үәдитель.\n-Тартынма, әйтерһең, күпме аҡса кәрәк. Аҡса бар. Маҡтанғандан түгел… “Уфтандыра, ярамайға ҡарамай”, - йырлап алайыҡ мәллә?\nТынғыһыҙ юлаусы бер килке ауыҙ эсенән мөңгөрләп йырлап ултырҙы.\n- Бибисараны беләһеңме? Шәп йырлай. Азаматова фамилы... Беҙҙеке ул.\n- Белеп етмәйем шул. Мин Силәбе яҡтарынан бит сығышым менән. Мәктәптә лә урысса ғына уҡыным, - юлдашын тамам албырғатты Заморыш мәнһеҙ хәбәре менән. Йонсоуҙың иптәше ыңғайына булмай ҙа хәле юҡ, күрәһең. Кешегә көнөң төшһә, уның йырын йырламай ҡалайтаһың.\nЮлдаштарымдың ҡолаҡҡа төшкән ярым-йыртыҡ хәбәрҙәренән шуны төҫмөрләргә мөмкин ине.\nСибайҙа йәшәгән Йонсоу менән Өндәшмәҫбикә ниндәйҙер агентство аша эшкә урынлашырға Яр Саллы ҡалаһына юлланған. Тик уларҙы эшкә алмағандар. Сәбәбе тураһында һүҙ булманы ирҙәр араһында. Бәлки, алдан уҡ ул теманы сәйнәп төкөргәндәрҙер. Сит ерҙә унда һуғылып, бында ҡағылып йөрөгәндәр ҙә, кире ҡайтырға сыҡҡандар. Күрәһең, аҡсалары наҡыҫыраҡ булғандыр, Өфөнөң автовокзалынан ары китә алмағандар. Бәхеттәренә, таныштары осрай. Бәлки, алыҫ туғандарылыр ҙа. Осрашыу хөрмәтенә төшөргәндәрме, әллә алдан күңелләнеп алған булғанмы Заморыш, әйтеүе ҡыйын. “Гәзитте мин һиңә бирермен. Уңай такси ул”, - тине бер нисә тапҡыр Йонсоу. Маршрут таксиһына саҡ-саҡ өлгөрөп ҡалғас, тимәк, улар Заморыш менән осрашҡас, вокзалда оҙаҡ булмағандар, аҡса менән ярҙам итәм тигән йылы һүҙен ишетеү менән, йәһәтләп автобус-такси туҡталышына киткәндәр. Ҡулдарында реклама гәзите булған, унда күрһәтелгән телефон аша диспетчер менән һөйләшеп, автобусты аҙ ғына көттөргәндәр.\nИнйәрҙә Заморыш менән Йонсоу юл өсөн иҫәпләштеләр. Һәм ошо мәлдән Заморыш бигерәк бәйелһеҙләнеп китте. Ул барин ине - аҡса түләне, оло миһырбанлыҡ ҡылды.\n- Ауылға нисек ҡайтырмын икән? - тип яңы хәбәр башланы ул.\n- Автобустар китеп бөтә беҙ барып етеүгә, такси ҡыйбатҡа төшә инде, - Йонсоу теләмәй генә яуап бирҙе.\n- Старыйға, Иҫке Сибайғасы?.. Ҡайынбикәм йәшәй унда…\n- Унда такси менән дә артыҡ ҡыйбат булмаҫ.\n- Ултыртып ебәрәһеңме?\n- Берәр яртыһын да алырға ине…\n- Алырмын. Ҡайтып етәйек.\n- Их, йырлағы килә: әйтмә һин ауыр һү-ү-ү-ҙ… Һүҙ! Әйтмә – тү-ү-ү-ҙ.. Әйҙә бергәләп.\n- Әйттем бит, мин йыр белмәйем.\n- Ярай, әтеү… Такасиға ултыртаһыңмы? Минең аҡса етеңкерәмәҫ... Һин ултыртырһың инде.\n- Ярай, барып етәйек әле Сибайға.\n- Ауыр һү-ү-үҙ. Ҡайнбикәмә барып етһәм, бирешмәҫмен. Таксиға ултыртаһың инде әтеү.\n- Ай, инәңде… Әйттем дә баһа ултыртам тип, мейене сереттең бит, б…т, - Йонсоуҙың түҙемлеге бөттө, сәсрәп ярһып китте. Заморыштың алдында бурыслы булыуы ла тыйып тота алманы уны.\nЙонсоуҙың уйламағанда-көтмәгәндә асыуланыуы Заморышты шаңҡытты, буғай, яуап итеп бер ни өндәшмәне. Бөршәйеп тынып ҡалды.\nЯңы ғына ете күктең өҫтөндә йөҙгән кешене ергә төшөрҙөләр. Этеп ҡолатып төшөрҙөләр, ҡәҙерен белмәгәндәр. Күңеле йыр, ихтирам һәм иғтибар көтөп, сарсап ултырған ерҙән. Быларға тулыһынса хаҡлы бит. Шулай булмай ни, ике кешене үҙ иҫәбенә ни тиклем ерҙән алып ҡайтып килә. Ул осрамаһа йөрөрҙәр ине бомжовать итеп. Әле билдәһеҙ, ниндәй хәлгә тарырҙар, кем ҡулына эләгерҙәр ине. Ҡотҡарҙы! Был миһырбанлығынан үҙе лә кинәнә, ә былар уның ҡулын үбергә тейеш. Мәғәнәһеҙҙәр: береһе тымпайып тик ултыра, икенсеһе, күңелен күреү урынына һүгенеп тороп әрләшә…\nБайтаҡ ваҡыт үтте. Бер мәл Заморыш ниҙер ҡыштырҙатып, үҙ алдына мығырҙап алды ла, кире тынды. Бара биргәс, был тағы хәрәкәткә килде. Түҙмәнем, башымды бороп ҡараным: ҡараңғыла ул аҡса һанай ине. “Етмәй”, - тине лә төпкәрәк шылып арҡа терәп ултырҙы. Ҡулдарын ҡаушырҙы, эйәген күкрәгенә терәне. Хәсрәт баҫҡан, тәрән һәм ҡаты уйға батҡан кеше ҡиәфәтен алды.\n- Ҡарале, һин миңә бурысыңды ҡайтар, - тине Йонсоуға, башын бороп. - Миңә кәрәк…\n- Ҡайтып еткәс бирермен, хәҙер ҡайҙан алайым, - Йонсоу тынысланғайны инде. Эстән генә, бәлки, ҡыҙып китеүенә үкенеп тә ултырғандыр.\n- Бурысыңды бир хәҙер үк. Аҡсаны алды ла, ҡалай ул…\n- Әйттем бит: Сибайға етәйек…\n- Миңә хәҙер кәрәк! - Заморыш талапсан ҡаты интонацияға күсте. Ул тағы ла инициативаны үҙ ҡулына алырға, эргәһендәге үҙенән ике тапҡырға ҡалын ирҙең ихтыярын буһондорорға ашҡына ине.\n- Ҡуйсы, юҡыт, - Йонсоуҙың уның менән бәхәсләшергә лә, алдында аҡланырға ла, башҡаса кәмһенергә лә иҫәбе юҡ, күрәһең, бимазалаған себәнде ҡыуған ише битараф өндәште.\n- Бир бурысыңды, тейем! - тегенеһе уғата әтәсләнде.\n- Заморыш, хәҙер үк тыммаһаң, елкәңдән һөйрәп автобустан сығарып ташлайым, - алдағы урында ултырған егет түҙмәне, әйләнеп тынғы бирмәгән юлдашының иҙеүенән эләктереп үк алды. - Ишеттеңме, автобустан выкину! – тине ярһып. “Эйе шул, ҡаҡшатты юл буйына”, - тиеште алда ултырған ҡатын-ҡыҙҙар. Мин иһә егеттең: “Заморыш”, - тиеүенә йылмайып ҡуйҙым. Тимәк, юлдашыбыҙҙың исеме есеменә тап килә. Ике кеше бер-беребеҙ менән килешмәй бер үк исем таҡҡас уға. Өҫтөнә баҫҡанбыҙ. Кәүҙәһенә ҡарап исем таҡҡайным мин уға тәүҙә. Күреүебеҙсә, булмышы ла сибек булып сыҡты Заморыштың.\nҠарман ГРЭС-нда эшләйем тиеүенә мин ышанманым. Кешенең фиғелендә һөнәре лә, көндәлек шөғөлө лә асыҡ сағыла, ғәҙәттә. Ҡеүәтле электр станцияһында, миллион мегаватт энегрияны ауыҙлыҡлап тотҡан ҡоролмала “заморыш”тар эшләй алмай. Була торған хәл түгел был. Күп тигәндә үҙе бик белеп һөйләгән теплицала ҡыяр үҫтерә беҙҙең тыңғыһыҙ юлдашыбыҙ: тиреҫ ташый, ҡый утай, һыу һибә. Сезон ябылғас, ҡайтып килә. Кеҫәһендә әллә аҡсаһы бар, әллә юҡ - быныһы ла икеле.\nКүпмелер ваҡыт үткәс, Заморыш: “Бөтәһе лә миңә ҡаршысы”, - тип ҡуйҙы бошоноп.\nВласть кешене аҙҙыра шул. Ана, Заморыш, ҡайһылай ҡыланды сараһыҙҙан ҡулына килеп эләккән, уға көндәре төшкән юлаусыларҙан. Ә үҙебеҙҙең түрәләргә күҙ һалһаҡсы, аҙмы ни улар араһында шундай уҡ “заморыш”тар...


2014 йылда Өфө бюджеты дефициты 916 миллион һум тәшкил итәсәк // Иҡтисад | новости башинформ.рф\n2014 йылда Өфө бюджеты дефициты 916 миллион һум тәшкил итәсәк\n16:44, 20 ноября 2013 Иҡтисад\n2014 йылда Өфөнөң килеме 15, 982 миллиард һум тәшкил итергә тейеш, сығымы – 16,898 миллиард һум, дефицит 916 миллион һум буласаҡ. Бындай күҙаллауҙар Өфө ҡала Советының сираттағы ултырышында, 20 ноябрҙә, иғлан ителде. Бюджет проектын баш ҡала хакимиәтенең финанс идаралығы әҙерләгән.\nУлтырыш барышында 2014 йылға һәм 2015 -2016 йылдар план осорона бюджет формалаштырыу проекты буйынса асыҡ тыңлауҙар үткәреү көнө һәм ваҡыты билдәләнде. 2015 һәм 2016 йылдарҙа ҡала кереме 16,755 һәм 17,105 миллиард һумға тиклем артасаҡ тип көтөлә. Дефицит ярайһы уҡ кәмейәсәк: 2015 йылда ул 400 миллион һум тәшкил итергә тейеш, 2016 йылда – 280 миллион һум.\nҠала бюджеты проекты буйынса асыҡ тыңлауҙарҙа теләүселәрҙең барыһы ла ҡатнаша ала. Был тыңлауҙар традицион булып һанала һәм Өфө халҡы киләһе йылға финанс ресурстарын тотоноу буйынса үҙ тәҡдимдәрен индерә алһын өсөн даими рәүештә йыл аҙағында уҙғарыла. Йыш ҡына тәҡдим ителгән башланғыстар депутаттарҙа хуплау таба, унан һуң бюджет проектына тейешле үҙгәртеүҙәр индерелә.\nШулай уҡ, быйылғы Өфө бюджеты ҡайтанан тикшерелде. Ул Сипайлово биҫтәһендә һыу баҫыуға ҡаршы дамбалар төҙөү, шулай уҡ «Нефтяник» стадионын реконструкциялау һәм башҡа саралар өсөн республика бюджетынан ҡалаға 1,153 миллиард һум күләмендә өҫтәмә аҡса бүлеүгә бәйле булды. Ҡаланың сығымдары ла үҙгәртеләсәк, был дәүләт һәм муниципаль учреждениелар хеҙмәткәрҙәренең эш хаҡын арттырыуға бәйләнгән.\nТеги: ҡала советы депутаттары,бюджет


Көнсығыш мифологияһы аждаһа образын аҡыл һәм көс символы\nтип билдәләй. Урта быуат Европа аждаһалары - ғәҙәттә, юлынд а осраусыларҙы юҡ итеүсе, кешеләргә бәлә килтереүсе яуыздар. Азияла иһә, киреһенсә, аждаһа - яуыз көстәргә ҡаршы тора һәм бәлә - ҡазанан һаҡлай. Ә йәш скульптор Карина Журинаның был\nйәһәттән үҙ фекере бар.\n- Аждаһа образын минең өсөн яратҡан кешемдең образы менән\nсағыштырырға мөмкин. Минең Аждаһам барыһын да, шул иҫәптән мине лә яҡлай. Бына ул ошо турала белдерә, - тип Карина скульптураларҙың береһенә күрһәтә. Боронғо дәһшәтле аждаһа ҙур таш өҫтөнә баҫҡан һәм ҡурҡыныс итеп ҡысҡыра, ҡойроғо менән ергә һуға, ҡанаттарын йәйә.\nӘкиәттәр донъяһы һәм фәнтәзи ысынбарлығы - беҙҙең һәр беребеҙ ҡасан да булһа ошо турала хыяллана. Ысынлап та беҙ барыбыҙ ҙа бала саҡ иленән бит. Шуға күрәлер ҙә һәр кемде серле һәм мистик тарихтар, легендалар йәлеп итә. Карина өсөн бында ғәжәпләнерлек бер нәмә лә юҡ - һүрәттәр, пластилин, пластик һәм ағастан эшләнгән ҡурсаҡтар һәм скульптуралар ярҙамында ул бары тик икенсе донъяның ысынбарлығын сағылдыра.\n- Минеңсә, кешеләр үҙ тойғоларын башҡаларға еткерергә теләгәндә ижади һәләттәрен күрһәтә башлай, - ти Карина. - Кемдер шиғыр һәм поэмалар яҙа, кемдер көй ижад итә. Был уларҙы тынысландыра, кәйефтәрен күтәрә. Минең өсөн ошондай й ыуаныс - ул скульптуралар эшләү. Уларҙа мин иң изге тойғоларымды сағылдырам, эске донъямды асып һалам.\nКарина Журина 11 синыфта уҡый, уға 16 йәш. Художество мәктәбендә һигеҙ уҡыу йылы артта ҡалған, әммә әле лә ҡыҙ бер\nкүнекмәне лә ҡалдырмай, үҙен аждаһалар һәм матур ҡыҙҙар, сабып барыусы аттар, осоусы Пегастар, фәрештәләр, экзотик хайуандар менән уратыуын дауам итә. Уның скульптуралары ҙур бесәйҙәрҙең нәзәкәтлеге һәм һығылмалылығы, жирафтарҙың нәфислеге, филдәрҙең аҡыллылығы һәм ҡоштарҙың еңел һөйәкле б улыуын сағылдыра. Скульптура оҫталары ла Карина эшләгән образдар, уның фантазиялары һәм хыялдарының сикһеҙ камиллығы пластилиндың һоро төҫтә булыуы һәм һынды тотоп тороу өсөн сым файҙаланылыуы тураһында оноттороуын таный. Һындарҙың хәрәкәтенә һоҡланырға ғына ҡала: бына аждаһа ҡойроғо менән һауа яра, ә бына ғорур Пегас ҡанаттарын йәйеп осорға әҙерләнә.\nСкульптура уҡытыусыһы Борис Замараев үҙенең уҡыусыһын төрлә яҡтан үҫешкән кеше булараҡ һүрәтләй. Каринаның талантына бер ниндәй ҙә аңлатма юҡ, ти ул.\n- Был ҡапыл булды. Бер ваҡыт өсөнсө синыф уҡыусыһының барыһын да һоҡландырырлыҡ эштәре барлыҡҡа килә башланы. Ваҡыт үткән һайын Каринаның һындары ҡыҙыҡлыраҡ була барҙы. У ларҙа пофессионалдарҙа ғына була торған анатомия һәм пластика закондарын белеү күҙгә ташланды. Хайран ҡалырға бул а: Каринаның эштәрендә йәшерен тормош, эске донъя, уй хәрәкәте, хатта айырым кәйеф тә бар. Улар бер кемде лә\nбитараф ҡалдырмай. Ә был, минеңсә, иң мөһиме.\nСкульптор ҡыҙ үҙ эштәренә илһамды йышыраҡ музыка һәм фильмдарҙан алыуы тураһында һөйләй. Мәҫәлән, бейеп тороусы а ттар Дисней йәнһүрәтен ҡарағандан һуң барлыҡҡа килә, "Ат\nярыштары" төркөмө иһә, тормоштан алынған мәл тип әйтергә була.\n- Ат ярыштарында мин үҙем ҡатнаштым, - тип һөйләй ул. - Ш ул тиклем матур тамаша, тыныс ҡына ҡарауы ҡыйын. Ат ярышы минең өсөн күңелгә тәрән үтеп ингән көслө тойғоларҙың береһе\nбулды һәм был ижадымда ла сағылыш таба.\nҠыҙҙың һүҙҙәре буйынса, скуульптурала матурлыҡ - ул тәбиғилек, гармония һәм тере пластика. Скульптор тарафынан эшләнгән кәүҙә хәрәкәттә булырға, ниндәйҙер кәйеф алып килергә тейеш.\n- Дөйөм алғанда, скульптура төҫтәргә бүлеүҙе ҡабул итмәй,\n- ти ул. Уныңса, иң һәйбәт төҫ - һоро, ул скульптураның фор маһын\nяҡшы күрһәтә, ҡара төҫ уны кәметә, аҡ төҫ, киреһенсә, артты ра.\nЙәл, әммә скульптура пластилины - ныҡ материалдарҙан түге л, пластилиндан эшләнгән скульптуралар оҙаҡ һаҡланмай, өҫтәү енә уларҙы күргәҙмәләргә лә алмайҙар. Көйһөҙ фигуралар уларҙ ы бер урындан икенсеһенә күсергәнде яратмай. Йылыла улар иреп бара, сымдан эшләнгән каркасһыҙ емерелә һәм баҫыла.\nҺәр скульптор эш ваҡытын билдәләүҙең ни тиклем мөһим булыуын белә - пластилин был йәһәттән әрһеҙ материал: скульптура бер көндә эшләнәме, бер айға һуҙыламы - мөһим\nӘммә оҫта ҡуллы ҡыҙ сираттағы шедеврын тамамлағандан һуң бер аҙ күңелһеҙләнеп ала, сөнки был ижад емештәренең ғүмере ҡыҫҡа. Шуға күрә әлеге ваҡытта Карина ныҡлы һәм тыңлаусан булған яңы скульптура материалы эҙләү юлында. Талантлы йәш\nскульпторҙың хыялы тормошҡа ашыр һәм тиҙҙән уның эштәре ҡалабыҙҙың урам һәм парктарын биҙәр тигән өмөттә ҡалабыҙ.


Көнбайыш конференция йыйылма командаһы дүртенсе йыл рәттән «Саҡырыу кубогы»н яуланы\nКисә Өфөлә «Хоккей йондоҙҙары аҙналығы» башланды. Тәүге булып боҙға Йәштәр хоккей лигаһы уйынсылары сыҡты. Көнсығыш командаһы составында «Толпар» клубынан Кирилл Цулыгин менән Никита Циркуль сығыш яһаны.\nИҫәпте беренсе осор башында уҡ көнбайыш командаһы һөжүмсеһе Андрей Алтыбармакян асты. Киләһе шайбаны көйәрмәндәргә байтаҡ ваҡыт көтөргә тура килде. Өсөнсө осор аҙағында яҡташыбыҙ Кирилл Цулыгин пасын Антон Ковалёв оҫта файҙаланды. Овертаймда еңеүсе асыҡланманы, ә инде булиттар серияһында уңыш Көнбайыш командаһына йылмайҙы. «Хоккей йондоҙҙары аҙналығы» бөгөн балалар хоккей лигаһы, Өфө хоккей лигаһы уйындары һәм үҫмерҙәр араһында «Алтын шайба» турниры менән дауам итте. 19 ғинуарҙа «Өфө-Арена»ла хоккейсы ҡатын-ҡыҙҙар көс һынаша.


Владимир Спиваков һәм донъя опера сәхнәһе йондоҙҙары Өфөлә хәйриә кисәлә ҡатнаштылар // Мәҙәниәт | новости башинформ.рф\nВладимир Спиваков һәм донъя опера сәхнәһе йондоҙҙары Өфөлә хәйриә кисәлә ҡатнаштылар\n12:47, 16 октября 2014 Мәҙәниәт\nӨФӨ, 2014 йыл, 16 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Әлим Фәйезов/.\nБөтә донъяға билдәле музыкант Владимир Спиваковтың Өфөләге ике көнлөк сәфәрен хәйриә концерты тамамланы. Республиканың Мәҙәниәт министрлығы булышлығында Башҡортостанда Владимир Спиваковтың Халыҡ-ара хәйриә фонды бүлексәһе тарафынан ойошторолған сара БР Ауыл хужалығы министрлығының Колонна залында уҙҙы.\nХалыҡ-ара хәйриә фонды президенты, үҙенең 70 йәшлек юбилейын һәм фондтың 20 йыллығын билдәләгән, Маэстро Спиваковтан тыш кисәлә почетлы ҡунаҡтар: БР хеҙмәт министры Ленара Иванова, Өфө хакимиәте башлығы урынбаҫары Сынтимер Баязитов, БР мәҙәниәт министры урынбаҫары Шамил Абдраҡов, шулай уҡ Өфөнөң һәм республиканың бизнес даирәһе вәкилдәре ҡатнашты.\n— Күмәкләп ҙур изге эш эшләйбеҙ, — тип мөрәжәғәт итте сәләмләү телмәре менән кисә ҡунаҡтарына Владимир Спиваков. — Ошо көндәрҙә Салауатта музыка мәктәбен астыҡ, унда үҙенсәлекле музыка ҡоралдарын килтерҙек. Балалар музыкаға өйрәнһен өсөн күмәкләп аҡса йыйҙыҡ. Был бөйөк һәм изге эш. Балаларға һәм музыкаға вайымлы мөнәсәбәтегеҙ өсөн һеҙгә ҙур рәхмәт.\nФондтың йәш стипендиаттары, республика, Рәсәй һәм халыҡ-ара музыка конкурстары лауреаттары Тимофей Владимиров (фортепиано), Анастасия Мамяшева (скрипка), Әмир Жалимов (домра), йәш балерина Софья Вәлиуллина ҡунаҡтарҙы үҙҙәренең сығыштары менән ҡыуандырҙылар.\nТәүге тапҡыр Өфө сәхнәһендә Мариин театры солистары Виктория Ястребова (сопрано) һәм Дмитрий Воропаевтың (тенор) тауыштары яңғыраны. Улар билдәле опера арияларын һәм дуэттарҙы башҡарҙы.\n— Кисәлә булыуҙан ғәйәт ҙур эстетик ләззәт алдым, — тип тәьҫораттары менән уртаҡлашты байрам ҡунағы — йәмәғәт эшмәкәре, «Тылсымлы Лампа» агентлығы етәксеһе Ирина Речистер. — Һәләтле балаларға ярҙам итеү бик мөһим, сөнки улар бөтә Рәсәй һәм халыҡ-ара кимәлендә Өфөнө һәм Башҡортостанды күрһәтә.\nТеги: шәфҡәтлек,владимир спиваков


Мәскәүҙәге фажиғә айҡанлы ҡайғы уртаҡлашыу // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nМәскәүҙәге фажиғә айҡанлы ҡайғы уртаҡлашыу\n9:02, 30 марта 2010 Сәйәсәт\nБашҡортостан Республикаһы Президенты Мортаза Рәхимов Мәскәү мэры Юрий Лужковҡа телеграмма ебәрҙе. Унда ул Мәскәү метроһындағы шартлауҙарҙа кешеләрҙең һәләк булыуына бәйле ҡайғы уртаҡлашты. Телеграммала шулай тиелә:\n“Хөрмәтле Юрий Михайлович!\nФажиғә – Мәскәү метроһында ауыр юғалтыуҙарға килтергән шартлауҙар Башҡортостан халҡын тетрәндерҙе. Мәскәү кешеләренә генә түгел, бөтә Рәсәйгә ҡаршы йүнәлтелгән вәхшиҙәрсә террористик акттар тураһындағы хәбәр беҙҙең йөрәктәрҙә ауыр тойғо уятты.\nҠот осҡос енәйәтте ойоштороусыларҙың һәм уны башҡарыусыларҙың ҡотолғоһоҙ ҡаты яза алырына ышанам.\nФажиғәгә тарыусыларҙың туғандарының һәм яҡындарының ауыр ҡайғыһын уртаҡлашабыҙ. Ошо матәм көндәрендә беҙ һеҙҙең менән бергә ҡайғырабыҙ.


Бөгөн - Рәсәй матбуғаты көнө | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n13 января 2017 — 16:30 ГТРК «Башкортостан»\nБөгөн — Рәсәй матбуғаты көнө.\nБеҙҙең илдә 50 меңгә яҡын төрлө гәзит-журнал нәшер ителә. Рәсәй матбуғаты көнө республикабыҙҙа теркәлгән бер меңдән ашыу хеҙмәткәрҙәр өсөн дә әһәмиәтле. 20 быуат аҙағында республикабыҙҙа халыҡтың милли үҙаңы уянып, рухи ҡиммәттәргә сарсаған мәлдә матбуғат йылдам үҫешә башлай. Ул ваҡытта 235 республика һәм район баҫмалары теркәлһә, бөгөн меңдән ашыу гәзит һәм журнал редакциялары иҫәпләнә. Баҫмалар биттәрендә ваҡытты сағылдырған тарих һаҡлана.


Баймаҡ ҡалаһы һәм районында ла өлкән быуын вәкилдәре һәм тәүгә гражданлыҡ бурысын үтәүселәр һайлауҙа юғары әүҙемлек күрһәтә\nБаймаҡ районында һайлау дауам итә. Әле беҙ ҡаланың 4-се лицей мәктәбендә урынлашҡан 997-се һайлау участкаһында эшләйбеҙ. Төшкә ҡарай, әлбиттә, һайлаусылар йәнләнде. Бында 1500 ашыу кеше теркәлгән, уларҙың 27-е мөһим кампанияла тәүге тапҡыр ҡатнашыусылар, ә иң ололары 95 һәм 96 йәшлек Бөйөк Ватан һуғышы ветерандары.\nКөндөң беренсе яртыһына һайлаусыларҙың яҡынса 50 процентты үҙ тауыштарын биреп өлгөрҙө. Һайлау комиссияһы билдәләүенсә, үткән йылдарға ҡарағанда, был юлы халыҡтың әүҙемлеге һиҙелә. Һауа торошона ҡарамаҫтан, һәр кем гражданлыҡ бурысын үтәргә ашыға. Хәҙер һүҙҙе Бөйөк Ватан һуғышы ветераны Йыһанур Маннаповҡа бирәбеҙ. Ул оло булыуына ҡарамаҫтан, һайлауға килгән.\nБилдәле булыуынса, һайлау киске сәғәт 8-гә тиклем дауам итә. Иртәнге сәғәттәрҙә, башлыса оло йәштәгеләр тауыш бирһә, төштән һуң йәштәрҙең күпләп килеүе күҙәтелә. Шулай уҡ, өйҙә тауыш биреүҙәр ойошҡанлы бара. Һайлау комиссияһы ағзалары 100 кешенең өйөндә эшләй.


Исемең матур, кемдәр ҡушҡан, Һине күреп кем туйған… » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Новости » Мәҙәниәт » Исемең матур, кемдәр ҡушҡан, Һине күреп кем туйған…\nБөгөн матур яңғырашлы, саф башҡорт исемдәрен һайлаусы милләттәштәребеҙ, Аллаға шөкөр, бар. Бала үҙенсәлекле милли исем йөрөтһә, тағы ла һылыуыраҡ, камилыраҡ, аҡыллыраҡ күренә, шулаймы? Башҡорт исемдәрен киңерәк таратыу маҡсатында өр-яңы рубрика тәҡдим итәбеҙ. Бер ҙә уйланмай балаһына еңел-елпе исем биргәндәр аҙым һайын осрай. Ҡолаҡҡа ятмаған исем һайлаусы ата-әсәләр араһында үҙебеҙҙең мәғәнәле төрки халыҡтар исемдәрен танытыуҙы бурыс итеп ҡуйып, алфавит буйынса ир-ат һәм ҡатын-ҡыҙ исемдәрен бирәсәкбеҙ.\nИсемен үҙе ҡушмаһа ла, кеше уны ғүмере буйы йөрөтә. Милли рухлы, аһәңле, мәғәнәле, имен йәшәү өсөн кәрәкле булһын тип һайланған исем кешегә дәрәжә өҫтәй кеүек. “Балаларығыҙға матур исемдәр бирегеҙ, әхирәттә исемдәребеҙ менән саҡырылырбыҙ”, – тигән. Ата-әсә, исем һайлағанда үҙегеҙгә оҡшаған өсөн түгел, балаға лайыҡлы исем булһын, тип ҡушырға кәрәк. Борон-борондан исемдең кеше яҙмышына тәьҫир итеүе билдәле. Иң мөһиме – балағыҙҙың ҡотло киләсәген, ырыҫлы яҙмышын хәл итеүегеҙҙе уйығыҙҙан сығармағыҙ. Һеҙ һайлаған исем уға тик бәхет кенә килтерһен!\nБала сағында Азамат изге күңелле, алсаҡ малай, ата-әсәһенең һүҙенән сыҡмай. Был инде ата-әсәнең ниндәй өлгө биреүҙәре үтә мөһим тигәнде аңлата. Үҫә килә ул ҡыйыу, түҙемле һәм ғәҙел үҫмергә әйләнә. Әйткәндәй, ғәҙеллек өсөн көрәштә Азамат бер ҡасан да күҙәтеүсе генә булып ҡалмай. Тирә-яҡ мөхиткә битараф түгел, үҙе йәшәгән ерҙе һәр саҡ яҡшы яҡҡа үҙгәртергә тырыша. Егет йәш саҡтан уҡ хисле һәм ижади шәхес булып таныла. Азамат исемен йөрөтөүселәр – бик талантлы, фантазияға бай кешеләр. Шуға күрә уларҙы бала саҡтан уҡ төрлө түңәрәккә йөрөтөргә, һәләтен үҫтерергә кәрәк – һүрәт төшөрөү, бейеү, йыр, ағас һырлау һ.б.\nКүп ваҡытта ул үҙенең хистәрен йәшерә, ирлек сифаттарын алға ҡуя, ҡаты һәм көслө була белә. Шулай ҙа Азаматтың ниҙәр кисергәнен уның ижады аша аңлауы ауыр түгел. Дуҫлыҡ уның өсөн оло мәғәнәгә эйә, бер ҡасан да арҡаҙашын һатмаясаҡ, аҡыллы кәңәш тә бирәсәк. Егеттең асыҡ һәм изге холҡона барыһы ла тартыла, ышана, тимәк, Азамат бер ҡасан да яңғыҙы ҡалмаясаҡ. Ир ҡорона ингәндәре һәр саҡ ярҙам ҡулы һуҙырға әҙер, төрлө ауыр һәм сараһыҙ хәлдән дә сығыу юлын таба ала. Ҡыйыу, көслө һәм импульсив булһа ла, дөрөҫ ҡарарҙар ҡабул итә белә. Маҡсатлы, алға ынтылыусан ир-аттың тормошта нимә теләһә лә, алдына киләсәк. Сөнки Азамат бәхет һәм донъяны яҡшы яҡҡа үҙгәртеү өсөн тыуған.\nАзамат Моратов – радио һәм телевидение алып барыусыһы;\nАзамат Юлдашбаев – «Башҡортостан» гәзитенең баш мөхәррире;\nАзамат Ушанов – миллионер, Рәсәй мәғлүмәт бизнесының алтын активына ингән;\nАзамат Мусағәлиев – танылған актер, алып барыусы, КВН ҡатнашыусыһы;\nАзамат Сәлихов – «Башҡортостан» ДТРК-һы директоры.\nАзамат ТИМЕРОВ, Башҡортостандың халыҡ артисы:\n– Был исем миңә оло яуаплылыҡ өҫтәй, алға этәрә, атай-әсәйемә ҙур рәхмәт. Азамат исемен аҡлап йәшәйемдер, тип уйлайым үҙемсә. Мәғәнәле мосолман исемен йөрөткәнемә ҡыуанам, ул миңә тормошта уңыштар килтергәненә инанам.\nИсемдәр тураһында һүҙ сыҡһа, балаларына башҡорт исемдәрен бирмәгән ата-әсәләр менән йыш ҡына бәхәсләшәм. Бөткәнме ни үҙебеҙҙең йырға ятышлы, моңло, мәғәнәле исемдәребеҙ. Ни эшләп балаға хәрефтәр йыйылмаһын ҡушалар икән?! Халыҡ йырҙары кеүек, борондан килгән ҡолаҡҡа ятышлы исемдәрҙе лә халыҡ хазинаһына тиңләйем. Телем, халҡым, тип янып йөрөүселәр араһында ла үҙебеҙҙең исемдәрҙе инҡар итеүселәр бар, үкенескә күрә. Балаларыма Урал, Арыҫлан тигән исемдәрҙе яратып ҡуштым, улар ҙа исемдәренең көсөн, яуаплылығын тойоп йәшәй.\nИсеменә күрә – есеме: ул бәләкәйҙән үк сибәр йөҙлө, аңлы бала була. Ҡыҙсыҡ тәрән аҡыл менән эш итеп, йыш ҡына ололарҙы хайран ҡалдыра. Уҡыу йәшенә еткәс, уҡытыусыларға артыҡ мәшәҡәт тыуҙырмай. Барлыҡ фәндән дә яҡшы өлгәшә, түңәрәктәрҙә лә үҙен һынап ҡарай. Шулай ҙа Айһылыуҙы ымһындырғыс сәнғәт өлкәһе нығыраҡ ҡыҙыҡһындыра. Был исем аҫтында һынлы сәнғәт һәм музыка буйынса оло уңыш ҡаҙаныусы ҡатын-ҡыҙ бихисап.\nЯҡшылыҡтың һәр саҡ еңәсәгенә ышанған Айһылыуҙың әүҙем һәм тырыш булыуы һоҡландыра. Ул ғәҙеллек ярата һәм үҙаллылыҡҡа ынтыла, эске һиҙемләүе көслө, тыныс холоҡло, аралашыусан. Үҙ-үҙенә ышанған шәхес булараҡ, Айһылыу йәмғиәттә танылыу яулай. Көнсөл түгел, интригаларҙан алыҫ торған ҡатын-ҡыҙҙы хөрмәт итәләр, ул барлыҡ ауырлыҡты таҙа күңел менән еңеп сыға ала. Йылдар уҙыу менән, Айһылыуҙар аҡыллыраҡ, тәжрибәлерәк була бара, яҡындары араһында улар лайыҡлы рәүештә ышаныслы кеше булараҡ хөрмәт ҡаҙана.\nАйһылыу Йомағолова – М. Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма театры актрисаһы;\nАйһылыу Солтанова – эстрада һәм джаз йырсыһы;\nАйһылыу Йәғәфәрова – балалар яҙыусыһы, тәржемәсе, Башҡортостандың атҡаҙанған мәғариф һәм мәҙәниәт хеҙмәткәре;\nАйһылыу Илембәтова – иҡтисад фәндәре кандидаты, уҡытыусы;\nАйһылыу Сәлмәнова – композитор.\nАйһылыу ҒАРИФУЛЛИНА, шағирә, журналист:\n– Әсәйем миңә тәүҙә Сания тигән исемде һайлаған. Ләкин бер концертта Айһылыу тигән ҡыҙҙың матур итеп бейегәнен күреп, уның үҙен дә, исемен дә оҡшатҡан. Бала саҡта оло күрше әбей мине, бер туғаныма оҡшатып, Мәрйенбикә тип йөрөттө. Йәнәһе, шул инәйем кеүек тумалаҡмын, ул исем дә күңелемә ята ине.\nИсемемдән ғүмер буйы ҡәнәғәт булып йәшәнем. Исем һылыулыҡты, сибәрлекте аңлата, ә мин белгән Айһылыуҙарҙың барыһы ла сая, бер ҡасан да юғалып ҡалмай. Мин дә шундайҙар рәтендә: бала саҡтан малайҙар эшен башҡарып, атайымдан бер тотам да ҡалманым. Йәберләүҙәргә ҡаршы тора белдем, ғәҙел кеше булараҡ, башҡаларҙы яҡлашыу ғәҙәте – ҡанымда. Яҡлашып, һуғыш-талаштың эсенә лә инеп китергә күп һорамайым. Яңыраҡ урамда бер ирҙең ҡатынын туҡмағанын күреп, ҡатынға ярҙамға ашыҡтым. Ҡурҡыуымды онотоп, ирҙе елтерәтеп алғанымды һиҙмәй ҙә ҡалдым. Ҡыҫҡаһы, Айһылыуҙар берәүгә бирешмәй, кәрәк икән, тирә-йүндәгеләргә лә яҡлаусы була ала.\nСығыу ваҡыты 25-10-2017, 09:53 | Ҡаранылар: 912


Рөстәм Хәмитов Франция Илсеһе Жан Де Глиниасти менән осрашты // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nРөстәм Хәмитов Франция Илсеһе Жан Де Глиниасти менән осрашты\n21:35, 16 февраля 2011 Иҡтисад\n16 февралдә республика Президенты етәкселегендә Башҡортостан делегацияһы VIII Красноярск иҡтисад форумында ҡатнашыу өсөн Красноярскиға килде.\nТөбәк башлығының матбуғат секретары Артем Вәлиевтың хәбәр итеүенсә, бөгөн Рөстәм Хәмитов Францияның Рәсәйҙәге Ғәҙәттән тыш тулы хоҡуҡлы илсеһе Жан Де Глиниасти һәм Францияның эшлекле даирәһе вәкилдәре менән осрашты. Осрашыуҙа Франция компанияларын Башҡортостанда эшләүгә йәлеп итеү перспективалары тикшерелде.\nӘлеге ваҡытта осрашыуҙа ҡатнашҡан инвесторҙар менән ҡайһы бер берлектәге проекттар тормошҡа ашырыла башлаған да инде. Мәҫәлән, 11 февралдә Өфөлә Францияның Аlstom машиналар эшләү компанияһы Башҡортостанда “РусГидро” компанияһы менән берлектә бәләкәй ГЭС-тар өсөн гидротехник ҡорамалдар етештереү предприятиеһы төҙөү хаҡында килешеүгә ҡул ҡуйылды. Проект 67 гектар майҙанлы технопарк төҙөүҙе күҙ уңында тота. Алдан иҫәпләүҙәр буйынса, технопарк 10 меңдән ашыу яңы эш урыны булдырырға мөмкинлек бирәсәк.\nӨфөнөң Киров районында Францияның Ассоr компанияһының Novotel һәм Ibis ҡунаҡхана комплекстары төҙөлә. Был өс һәм дүрт йондоҙло отелдәр буласаҡ, уларҙы төҙөүгә рөхсәт алынған, инженерлыҡ-тикшереү эштәре башҡарылған.\nФранцияның бөтә донъяла билдәле Gorimpeх компанияһы вәкилдәре Башҡортостанда туризм бизнесына ҙур ҡыҙыҡһыныу белдерә. Фирма тау саңғыһы комплекстары төҙөүҙә махсуслаша. Рөстәм Хәмитов инвесторҙарҙы республикаға килеп Башҡортостанда Көньяҡ Уралдың тау битләүҙәрен үҙләштереү буйынса бизнес алып барыу перспективаларын шәхсән баһаларға саҡырҙы.\n«Һуңғы йылдарҙа Франция менән Башҡортостан араһында үҙ-ара хеҙмәттәшлек йәһәтенән үҫеш күҙәтелә. Быйылғы йыл ҙур иҡтисади ваҡиға менән билдәләнде – Alstom компанияһы менән килешеү төҙөлдө. Киләсәктә башҡа берлектәге проекттар ҙа күҙ уңында тотола», — тине Жан Де Глиниасти.\n«Беҙҙең Франция белгестәре һәм ғалимдары менән үҙ-ара эш итеү тәжрибәһе бик ҙур», — тип билдәләне Рөстәм Хәмитов.\n— Ошо тарихи йоланы дауам итеү һәм көсәйтеү мөһим. Сәнәғәттә лә бик күп уртаҡлыҡтар бар, тип уйлайым. Бынан тыш, беҙҙе үҙ-ара мәҙәни бәйләнештәр бәйләй, Өфө Рәсәйҙең мәҙәни баш ҡалаларының береһе булып тора. Беҙ Франция мәҙәниәтенең Башҡортостанға тәрәнерәк һәм ышаныслыраҡ үтеп инеүен теләйбеҙ, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Рустэм Хамитов.\nБелешмә өсөн. Башҡортостан менән Франция араһында үҙ-ара тауар әйләнеше һуңғы биш йылда 22 тапҡырға артты һәм 2010 йылда 788 миллион АҠШ доллары тәшкил итте. Был республиканың тышҡы сауҙа күләмендә 8 процент тәшкил итә.\nБашҡортостан Республикаһы Францияға нефть һәм нефть продукттары оҙата. Беҙгә унан машиналар эшләү продукцияһы, химия продукттары, металл изделиелары, аҙыҡ-түлек килә.\nТеги: бр Президенты, халыҡ-ара хеҙмәттәшлек


Йондоҙнамә (14-20 май) » «Йәшлек» гәзите | Газета «Йәшлек»\nГазета "Йәшлек" » Махсус биттәр » Йондоҙнамә (14-20 май)\n14.05.2018 Йондоҙнамә (14-20 май)\nБыл арала аҡсалата отош алыуығыҙ бик ихтимал. Ул кеҫәгеҙҙе һиҙелерлек ҡалынайтыр. Яҡшы кәйефегеҙ бөтә эшегеҙгә булышлыҡ итеп торор. Йомала нисек кенә ҡыйын булмаһын, бер ниндәй ҙә дәғүәгә инмәгеҙ. Етәкселәрегеҙҙең күҙенә лә артыҡ салынмағыҙ.\nАҙна барышында уяулыҡ күрһәтеүегеҙ һис тә артыҡ булмаҫ. Иғтибарлығығыҙ һәр саҡ ҡатмарлы хәлдәрҙе урап үтергә булышлыҡ итер. Үҙ көсөгөҙгә генә ышанырға тырышығыҙ, ситтән килгән ярҙамға өмөт итмәгеҙ. Шаршамбынан һуң йорт мәшәҡәттәре ваҡытығыҙҙы алыр.\nЯҡын арала тормошоғоҙҙа ниндәйҙер етди үҙгәрештәр булыр. Алыҫ киләсәккә маҡсаттар ҡормаһағыҙ ҙа була. Йыйылып киткән эштәрегеҙҙән бер аҙ ҡотолһағыҙ, һәйбәт булыр ине. Дошмандарығыҙҙың һеҙгә ҡаршы эшмәкәрлеге йәнләнеп киткәнен асыҡ күрерһегеҙ.\nАҙнаны әүҙем үткәрерһегеҙ. Бәғзеләрҙең абруйы күтәрелер. Икенсе яҡтан, был арала ебәргән хаталарығыҙ ҡиммәткә төшәсәк. Йондоҙҙар һәр саҡ һаҡ булырға, яҡшы таныш булған ысулдар менән эш итергә кәңәш итә. Мәл етәкселәргә һәм юғары ойошмаларға мөрәжәғәт итеү өсөн уңайлы.\nТөрлө сәбәп арҡаһында аралашыуҙа ҡыйынлыҡтар килеп сығыр. Яҡын кешеләрегеҙ менән дә уртаҡ тел табыу ауырлашыр. Бер генә кәңәш бирергә була – күпте һөйләмәгеҙ һәм алдашырға тырышмағыҙ. Шаршамбыла ашыҡмағыҙ. Йомала яҡшы хәбәр алырһығыҙ.\nҮтә уңышлы осор. Бөтә икеле хәл һеҙҙең файҙаға тамамланыр. Уйламаған отоштар ҙа булыуы бик мөмкин. Ҡапыл ҡабул иткән ҡарарҙарығыҙ ҙа дөрөҫ булмаҡсы. Кеше аҡсаһы менән бәйле мәшәҡәттәр ҙә өҫтәлер. Иң яҡшы көндәрегеҙ – шишәмбе, кесе йома.\nТөп эшегеҙҙә көсөргәнешлек күҙәтелер. Йома бигерәк тә ауыр үтер. Тамамланмай ҡалған эштәрегеҙ ҙә һәр саҡ ҡамасаулар. Был арала етәкселәрегеҙҙең күҙенә артыҡ салынмағыҙ. Ҡайһы саҡ эштә һеҙгә артыҡ бәйләнәләр һымаҡ та тойолор. Әлегә яңы эштәрегеҙҙе башламағыҙ.\nЫңғай хәбәрҙәр килеп торор. Шулай ҙа ваҡ-төйәк мәшәҡәттәр көсөгөҙҙө күп алыр, етди эштәргә ваҡытығыҙ ҡалмауы ла ихтимал. Ваҡытлыса икенсе кешенең эшен дә башҡарырһығыҙ, бер аҙ түҙегеҙ. Алған бурысығыҙҙы ҡайтарырға тырышығыҙ.\nҺеҙҙе файҙалы аралашыуҙар көтә. Кәйефегеҙ ҙә һәр саҡ күтәренке булыр. Аҙнаның тәүге яртыһы бигерәк тә уңышлы үтер. Артабан эштәрегеҙ бер аҙ туҡтағандай тойолор. Йомала бик күптән белгән яҡшы танышығыҙ үҙе хаҡында белдерер. Шәмбелә уйламаған сығым булыуы ихтимал.\nҠатмарлы саҡта эске тауышығыҙҙы тыңлағыҙ, ул һеҙҙе һис тә алдамаҫ. Ҡайһы бер буласаҡ ваҡиғаларҙы алдан төҫмөрләй алырһығыҙ һымаҡ. Ниндәйҙер етди мәсьәләне сисеү юлын да бер ыңғай табырһығыҙ. Күптән белгән ышаныслы кешеләрҙән һәр саҡ аҡыллы кәңәш ишетерһегеҙ.\nБыл арала иптәштәр менән башҡарылған эштәр һәйбәт барыр. Бәғзеләргә бер юлы ярҙам да итә алырһығыҙ. Шулай ҙа йондоҙҙар яҡындарығыҙҙың мәшәҡәттәренә артыҡ «сумырға» кәңәш ителмәй. Юғиһә үҙ эштәрегеҙгә ваҡытығыҙ ҡалмаҫ. Алда һеҙҙе мөһим һәм яуаплы ваҡиғалар көтә. Шуға күрә көсөгөҙҙө һаҡлағыҙ.\nОсор яңы ҙур эштәрҙе башлап ебәреү өсөн уңайлы. Алдан ентекләп уйланылған уй-маҡсаттарығыҙҙы бойомға ашыра алырһығыҙ. Был аралағы аралашыуҙар ҙа бик файҙалы булмаҡсы. Өмөтлө тәҡдим, фекерҙәрҙе ишетерһегеҙ. Шаршамбылағы ваҡиғаларға иғтибар итмәгеҙ, улар осраҡлы хәл генә булыр.


Бөйөк Еңеүҙең 70 йыллығы алдынан Урал аръяғы төбәгендә йәшәүсе ветерандар Сибай ҡалаһы профилакторийында сәләмәтлеген нығыта\nВетерандар ялы «Зауралье» мәрхәмәтлек фонды һәм ошо уҡ исемле шифахана көсө менән ойошторолған.\nЙыһанур Маннапов менән Ғәйзулла Әбләҙин Сибай профилакторийында ял итеүсе 43 ветеран араһында. Уларҙан тыш бында Баймаҡ районынан тағы ла ике яҡташы ял итә. Ветерандар үҙҙәренә булған иғтибарҙан һәм дауалау сифатынан ҡәнәғәт.\nДауаланыуҙан тыш, пенсионерҙар буш ваҡыттарын да файҙалы үткәрә. Бының өсөн шифаханала барлыҡ шарттар ҙа тыуҙырылған.\nПрофилакторийҙа өлкән йәштәгеләр башҡа райондарҙан килгән ветерандар менән дә аралаша. Баймаҡ ветераны Зәбих Нәүширбанов Әбйәлил районы вәкиле Исламғол Мәғәсүмов менән бер бүлмәлә йәшәй. Сал сәсле яугирҙарҙың һуғыш хәтирәләре генә түгел, бөгөнгө теләктәре лә уртаҡ. Йәштәргә улар аяҙ күк, тыныс тормош теләй.\nСибай профилакторийы ветерандарҙы тәүге йыл ғына ҡабул итмәй. Коллектив ағзалары ветерандарға күңел йылыһын бирергә тырышып эшләй.\nРатмир Ғөбәйҙуллин, «Здравница-Зауралье» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтенең генераль директоры: «Һәр ветеранға дауалау комплексы шәхсан билдәләнә. Тәүҙә улар табип тикшереүе үтә».\nВетерандар ялы «Лайыҡлы ҡартлыҡ» программаһы сиктәрендә ойошторолған. Бөйөк Еңеүҙең 70 йыллығы алдынан бер генә ветеран да иғтибарҙан ситтә ҡалырға тейеш түгел.


Мәктәптә уҡыған ваҡытта Алла Николаевнаның дәрестәрендә барыһы ла рөхсәт ителә ине. Хәтеремдә, беҙ иркенләп класс буйлап йөрөйбөҙ, парта өҫтөндә ултырабыҙ, көлөшәбеҙ, ҡысҡырып һөйләшәбеҙ... Тик барыһы ла мотлаҡ инглиз телендә. Башҡа төркөмдәр йәндәре һөймәгән "ин.яз"ды яратырға беҙҙе ул нисек итеп мәжбүр иткәнен бөгөн дә аңламайым! Ҡаты, талапсан, өйгә эште шул тиклем күп итеп бирә!.. Аҙна буйына ла эшләп бөтөрлөк түгел кеүек тойола.\nӘммә беҙ уҡыйбыҙ. Өйрәнәбеҙ. Сөнки ҡыҙыҡ. Ул ваҡытта барыһы ла ни тиклем етди булыуын аңлап етмәһәк тә беҙ Алла Николаевна өсөн йәндәребеҙҙе бирергә әҙер инек. Мәктәптән һуң уның уҡыусыларын яҙмыш ҡайҙа ғына таратмаһын, уларҙың барыһы ла инглиз телендә ярайһы уҡ иркен аралаша ала. Һәр береһе тел барьерын үткән. Алла Николаевна Трутненко ҡағиҙәләрҙе ныҡ итеп ятлата һәм уларҙы ҡайҙалыр аң төпкөлөнә\nйәшерергә һәм уның хаҡында оноторға мәжбүр итә ине. Был һүҙҙәрҙән автоматик рәүештә һөйләмдәр төҙөү, эске аңды файҙаланыу өсөн кәрәк булған икән. ФРГФ - ҡа уҡырға инергә теләүселәр барыһы ла был факультетта уҡып сыҡты. Һәм бөгөн яратҡан уҡытыусыларын ҙур хөрмәт менән иҫкә алалар.\n- Дәрестәр бына тигән ине. Миңә ҡалһа, уның ҡушҡанын барыһын да үтәнем. Башҡаса вариант булманы, - тип хәтерләй уның элекке уҡыусыларының береһе Дарья Святохина. - Ул уйлап\nтөҙөлгән система буйынса эшләне. Нисек булһа ла ул ҡушҡанды үтәргә кәрәк! Ниндәй текстар ятлағанды хәтерләйһеңме Тотош кассета таҫмалары. Инглиз телендә әкиәттәрҙе дәфтәргә күсере п яҙабыҙ, һуңынан әйтелешен генә түгел интонацияһын да\nҡабатлап, башынан аҙағына тиклем ятлайбыҙ. Һәм мине бөгөн и ң аптыратҡаны, быны көс - хәл менән түгел, ә ҙур теләк менән эшләүебеҙ. Шуға күрә беҙҙең төркөмдә сәләмәт конкуренция булды. Барыһы ла тип әйтерлек "бишлегә" уҡыны. Ысын спорт\nкеүек ине ул - кем кемде еңә. Һөҙөмтәлә барыһы ла еңде.\n- Дәрестәрҙә театрҙағы һымаҡ диалогтар ойоштора ине. Мәҫәлән, мин "көнбайыш өлгөһөндәге", ә Алла Николаевна - беҙҙең һатыусы. Һин - һатып алыусы, магазинға килгәнһең дә нимәлер һатып алырға теләйһең. Мин әҙәпле булып ҡыланам, ә\nАлла Николаевна үҙенә хас артислыҡ менән "беҙҙең" һатыусыны\nшул тиклем ҡыҙыҡлы итеп һүрәтләй, бар класс тәгәрәп ятып көлә, - тип хәтерләй Наталья Калмыкова (ул ФРГФ - ты тамамла ны). - Башта ул ныҡымыш һатып алыусыға иғтибар ҙа итмәй, һуңынан "Ә мин ҡайҙан беләйем", "Күҙеңде асып ҡара, тауар кәштәлә тора бит!", "Теләмәйһең икән, алма!" тигән кеүек\nфразалар һибә башлай. Саф инглиз телендә, әлбиттә. Шунда уҡ таҡтала беҙҙең өсөн ят булған һүҙҙәрҙе лә яҙып өлгөрә. Улар барыһы ла шунда уҡ хәтерҙә ҡала!\n- Алла Николаевна Трутненко - ысын уҡытыусы. Бик экспресс ив, һиҙгер, талантлы. Ҡаты, әммә беҙ кемде лә йәберләмәй. Үҙ енең баһаһын белә һәм юморға бай, - ти ФРГФ сығарылыусыһы һә м Алла Николаевнаның уҡыусыһы Регина Маликова. - Беҙҙең өсөн ул эталон, уҡытыусы өлгөһө булды. Беҙ уны изге күңеле һәм йомарт өләшкән белеме өсөн яратабыҙ һәм рәхмәтлебеҙ!\nБөгөн генә мин Өфөнөң Дим районының 103 - сө урта дөйөм белем биреү мәктәбендә инглиз теле уҡытыусы Алла Николаевна Трутенконың республиканың иң яҡшы уҡытыусылар исемлегенә индерелеүе һәм 100 000 һум күләмендә бүләк алыуы хаҡында белдем.\nБеҙ уның иң яҡшы уҡытыусы булыуында бер ҡасан да шикләнмәнек. Шуға күрә, ниһәйәт, ғәҙеллектең еңеүенә үтә лә шатбыҙ!


31 Март 2021, 11:10\nОшо көндәрҙә Өфө ҡалаһында «Рәсәй юғары социаль һөҙөмтәлелек ойошмаһы» республика конкурсына йомғаҡлау яһалды. «Транснефть – Урал» акционерҙар йәмғиәтенең тағы ла бер уңышы ошо конкурста Гран-при яуланы булды.\nБүләкләү тантанаһы Республиканың профсоюздар йортонда үтте. Гөрләп үткән был сарала Ғаилә , БР-ның хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министры Ленара Иванова барыһын да сәләмләп, рәхмәт һүҙҙәрен еткерҙе:\n“Барығыҙға ла рәхмәтемде еткерәм. Һеҙҙең ошолай һәр ваҡыттағыса республикабыҙҙа уҙғарылған төрлө социаль сәйәсәтте хуплап тороуоғыҙ, социаль гарантияларҙы һаҡлап ҡалыу йөкләмәһен үҙ өҫтөгөҙгә алыуығыҙ шатландыра”.\nӘлбиттә, хеҙмәткәрҙәр һәм уларҙың ғаилә ағзалары, предприятиеларҙың социаль ярҙам, әүҙемлеге менән генә сикләнмәй.\n“Гран-при” нан башҡа “Транснефть-Урал” ойошмаһы сәләмәт йәшәү рәүешен формалаштырыуға ҡағылған, социаль партнерлыҡты үҫтереү, биләмәләге социаль проблемаларҙы хәл итеүҙә ҡатнашыусы, шулай уҡ хеҙмәткәрҙәр өсөн ғаилә бурыстары һәм инвалидтарҙы эшкә урынлаштырыу өсөн иң яҡшы шарттар тыуҙырыусы ойошма булараҡ – төрлө 5 номинацияла ла беренсе урынға сыҡтылар.\nҠатнашыусыларҙы баһалағанда социаль гарантиялар күләменә, мәшғүллек өлкәһендәге һәм квалификациялар күрһәткестәренә, хеҙмәт өлкәһендәге ҡаҙаныштарға һәм экологик хәүефһеҙлекте тәьмин итеү пункттарына нығыраҡ иғтибар иттеләр.\nҮткән йылдарҙа ла ошо конкурста акционерҙар ойошмаһы күп тапҡыр еңеүсе һәм призер булды.\n«Транснефть – Урал»дың эшселәре һәм йәш белгестәре профессиональ әҙерләү һәм квалификацияһын күтәреү мөмкинлегенә һәр ваҡыт эйә булыусылар, улар өсөн эште хәүефһеҙ һәм файҙалы итеп ойошторолоуға бөтә шарттар ҙа тыуҙырылған( быны тағы ла бер еңеү «иң яҡшы шарттары һәм хеҙмәт һаҡлау ойошмаһы – 2020» раҫлап тора), былар барыһы ла -уңышлы эшмәкәрлек нигеҙе булып тора.\nӨҫтәмә медицина страховкалау программаһы инде хеҙмәткәрҙәргә ҡарата ниндәйҙер хәстәрлек күрергә, ҡыйынлыҡтарҙан арынырға ярҙам итеүҙең бер өлөшө булып тора, шулай уҡ ғаилә ялы ойошторорға мөмкинлек бирәсәк.\nПредприятиеның коллектив килешеүендә теркәлеүенсә, социаль гарантиялар бер нисә тапҡыр иң яҡшы тармаҡтарҙың береһе тип танылды.\nБыларҙан тыш, “Транснефть-Урал” акционерҙар ойошмаһы мәктәп һәм дауаханаларға һәр ваҡыт хәйриә ярҙамы күрһәтеп тора. Ойошманың “Гран-при”ға лайыҡ булыуын, ышаныс менән юғары социаль һөҙөмтәлелеген раҫлаусы тағы ла бер еңеү тип атарға була.


Башҡортостанда йыйылған спорт машиналары бөтә илгә билдәле | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n13 сентября 2019 — 19:09 ГТРК «Башкортостан»\nИглин районында йәшәүсе автомеханик багилар йыйыу менән мауыға. Сифатлы техникалары менән билдәлелек яулап өлгөргән Руслан Ғүмәровтың ҡул эштәрен Рәсәйҙең төрлө төбәктәренән һатып алалар.\nБыл видеояҙмалар хәҙер Ғүмәровтарҙың ғаилә архивында ҙур иҫтәлек булып һаҡлана. Бөтә ерҙән үтә алған һәм юғары тиҙлек йыя алған тәүге техникаларының береһе. Багилар йыйыу оҫтаһы үҙ шөғөлөнә ун йыл тоғро ҡала. Дүрт тәгәрмәсле техникаларҙы йыйыр өсөн ул машина запчастарен ҡуллана. Мәҫәлән, бында ниваның детале, тәгәрмәстәре, һигеҙенсе модель ВАЗ руле һәм әлбиттә фантазия менән оҫталыҡ, ти Руслан.\nЭлек башҡалар космонавт булам тиһә, минең хыялым-машина йыйыу ине, ти оҫта. Был шөғөл яратҡан эш кенә түгел, ә ғаиләгә ярайһы уҡ килем сығанағы ла. Багилар спорт ярыштарында ҡатнашыу өсөн ҡулайлаштырып эшләнә. Хәҙер оҫтаға Рәсәйҙең төрлө ҡалаларында йәшәгән спортсылар мөрәжәғәт итә. Бер нисә баги Мәскәү, Себер яҡтарына оҙатылған.\nБер багины йыйыу өсөн ике йыллап самаһы ваҡыт сарыф ителә. Һуңғы эшләгән техникаһы ла тиҙҙән үҙ хужаһына оҙатыласаҡ. Оҫтаның ғаиләһе лә һәр ваҡыт ярҙам итеп тора. Йәйге көндәрҙә лә тау-урмандарға сәйәхәткә тормош иптәшем эшләгән техникала барабыҙ, ти уның хәләл ефете.\nАтанан күргән уҡ юнған, инәнән күргән тун бескән, тигән мәҡәл тап Ғүмәровтарға хас. Улдары ла ике йәшенән үк техника менән ҡыҙыҡһына.\nРуслан тиҫтә йылға яҡын ваҡыт эсендә утыҙлап яҡын баги йыйған. Техниканы күбеһенсә, балыҡсы, һунарсы һәм спортсылар һатып ала. Оҫтаның сираттағы эше Павловкаға оҙатыласаҡ. Киләсәктә техникаларҙың ҡеүәтлерәктәрен йыйыу һәм коллекцияны арттырыу-оҫтаның төп маҡсаты.


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - АТАЙҘАН КҮРГӘН... - 2017 - Мәҡәләләр\nХалҡыбыҙҙа аҡыллы, тапҡыр әйтемдәр бик күп. Теге йәки был хәл-ваҡиғаға ҡарап, уларҙы айырыуса ололар йыш ҡуллана. Минең өләсәйҙең дә үҙе генә әйтергә яратҡан әйтемдәре бар. Мәҫәлән, беҙ, уның ейән-ейәнсәрҙәре, яңылыштан ғына эш боҙһаҡ, ул: "Ете ҡат үлсә, бер ҡат киҫ", - тип киҫәтергә ярата.\nМинең атай-әсәйем дә йор һүҙлеләр. Иглин районы Оло Ҡарамалы ауылында тыуып үҫкән атайым Илфат Хәтмулла улы үҙе бер хазина һандығы, тиерһең. Ул беҙгә - һеңлемә, ҡустыма һәм миңә - һәр яҡлап өлгө. Ысын ир, ысын атай өлгөһө. Әсәйебеҙ, Регина Рим ҡыҙы, өлгөлө хужабикә, атайыбыҙға - һөйөклө ҡатын. Ҡатын-ҡыҙ өсөн иң шәп һөнәргә - ашнаҡсы һөнәренә эйә ҡәҙерлебеҙ. Ҡустыбыҙ, кинйәбеҙ, гел атай янында. Атай уны үҙенә лайыҡлы алмаш итеп үҫтерергә тырыша. Мирад ҡустыбыҙ көслө булһын, тип, уға спорт ҡорамалдары һатып ала, бокс серҙәренә өйрәтә, уны профессиональ спортҡа ылыҡтырыу уйы менән яна. Атайым үҙе төрлө штангалар күтәреү менән мауыға. Ауыр-ауыр тимерҙәрҙе күтәргәнен күргәнем бар. Һаулығы, физик торошо яҡшы булғанлыҡтан, ул элиталы һаналған диңгеҙ пехотаһында хәрби хеҙмәт үтәгән. Заманында Стәрлетамаҡ Физкультура техникумын тамамлаған. Атайҙы ысын-ысыны менән етмеш һөнәрле ир, тип атарға булалыр. Ни өсөн тигәндә, уның ҡулынан килмәгән эше юҡ. Ауылда тыуып үҫкән бөтөн ир-азаматтар ҙа тиерлек эшкә талымһыҙ, әрһеҙ булаларҙыр инде.\nАтай ағас эшенә бигерәк оҫта. Уның оҫталығын бер генә дәлил ярҙамында белергә була. Өйҙә әсәйҙең бысағы һәр ваҡыт үткер була. Атай үҙе лә балтаһын үткер тота. Ағас эшенең рәтен белеп бөтмәгән өйрәнсектәр, бәлки, үтмәҫерәк ҡорал менән дә эшләйҙер, ә беҙҙең атай улай түгел - берәй сәғәтен сарыф итһә сарыф итә, әммә балтаһын үткерләп алмайынса, эшкә тотонмай. Әле яңыраҡ көнкүреш тауарҙары магазинынан "калун" тип аталған ҡалын балта алғайны. Уны һапланы ла, осҡондар сәсрәтеп, үткерләй торған түңәрәк дискыға терәп, үткерләп алды. "Ҡорал эшләй, егет ҡыуана", тип ҡабатларға ярата үҙе. Минең Хәтмулла ҡартатайым да балта оҫтаһы булған, тиҙәр. Бына бит, оҫталыҡ нисек быуындан-быуынға тапшырыла! Ҡартатайымдың нисек итеп ат арбалары яһауын әле лә һөйләп ала атай. Әллә ниндәй алыҫ араларҙан килеп алыр булғандар, ти, уларҙы. Ат арбаһының тәгәрмәстәрен ифрат ҙур түҙемлек, үҙенә генә хас оҫталыҡ менән эшләгән бит ул. Хатта бының өсөн махсус ҡоролма ла уйлап сығарған. Ҡартатайҙың нисек тәгәрмәс эшләгәнен күрергә тип, райондың балта оҫталары йыйылып китер булған. Атайымдың ҡартатаһы Исләмғил ҡартатай иһә, тимерсе булған. Ҡарамалы йылғаһы буйында уның ҙур, тирмәнең яртыһы самаһы ҙурлыҡта, тирмә формаһындағы суйын мейесе ултырған. Ул был донъянан киткәс тә ауыл халҡы ул мейестә тимер сүкегән, тимер иреткән. Тик ниндәйҙер бер ауыл хакимиәте башлығы шул мейесте ҡара металл йыйыусыларға һатып ебәргән. Һәр заманда ла изгелек менән яуызлыҡ, оҫталыҡ менән белдекһеҙлек ҡапма-ҡаршылығы күҙәтелә инде ул, ҡыҙғанысҡа ҡаршы. Бәлки, кешелек үҫешһен өсөн ошондай ҡапма-ҡаршылыҡтар ҙа кәрәктер. Тимерҙе лә бит, уттан һыуға һалып, сыныҡтыралар. Тәбиғәт тә кешелек күңелендәге әхлаҡ, оҫталыҡ, тырышлыҡ, фиҙәҡәрлек кеүек аҫыл сифаттарҙы төрлө замана сирҙәре, уғрылар, эшем эйәләре ярҙамында тәрбиәләйҙер. Беҙгә иһә, һәр заманда ла ата-бабалар өйрәткән һабаҡтарҙы оноторға ғына ярамай. Шул сағында тормош үрҙәренә еңелерәк артылырбыҙ, уның һынауҙарын еңелерәк сисербеҙ.\nӨфөнөң 24-се мәктәбе 9-сы класс уҡыусыһы.\nЯҙылған: 16.01.17 | Ҡаралған: 593