«Киске Өфө» гәзитенең сайты - ЗАМАН ҺЫҘЛАНЫУҘАРЫН ТОЙОРҒА ТЕЙЕШ ТЕАТР - 2018 - Мәҡәләләр\nЗАМАН ҺЫҘЛАНЫУҘАРЫН ТОЙОРҒА ТЕЙЕШ ТЕАТР\nХалҡыбыҙҙың аҫыл ир-уҙамандарының береһе, БАССР-ҙың халыҡ, РСФСР-ҙың атҡаҙанған артисы, С. Юлаев исемендәге дәүләт премияһы лауреаты Әхтәм АБУШАХМАНОВҡа ошо көндәрҙә 70 йәш тулды. Ғәҙәттә, йәшәлгән ғүмерҙе йәш менән түгел, ә башҡарылған эштәр менән үлсәйҙәр. Әхтәм Әхәт улын да кемдер милли театр сәхнәһендәге Салауат, ҡыҙыл паша - Кәрим Хәкимов, Отелло һ.б. ролдәре, кемдер кинолағы образдары, кемдер яғымлы тауышлы диктор, һүҙ оҫтаһы, кемдер радиоспектаклдәр һәм спектаклдәр режиссеры булараҡ үҙ итәлер. Ғүмеренең яңы юғарылығында шәхес үҙен нисек тоя? Ошо хаҡта Әхтәм Әхәт улы менән әңгәмәләшәбеҙ.\nҺәр халыҡта ла, ир кешенең йәше уға дәрәжә генә өҫтәй, тигән ҡараш йәшәй. Был яңы бейеклектә ниндәй тойғолар кисерәһегеҙ?\n- Юбилей - ул үткәндәргә байҡау яһап, етешһеҙлектәрҙе, уңыштарҙы анализлап, киләсәккә юл алыу өсөн кәрәктер инде. Хәҙер был йәштә киләсәккә әллә ниндәй бөйөк пландар ҡороп булмай, балаларҙың уңышына ҡыуанып, уңышһыҙлыҡтарына көйөнөп йәшәй торған мәл еткән. Миңә ошо йәшемдәге күңел халәте ныҡ оҡшай: тормош тәжрибәһе тупланған, хәҙер күп нәмәгә иҫең дә китмәй, көймәйһең дә, сөнки ул тойғолар күптән кисерелгән, килеп тыуған һәр проблеманың сиселешен, ыңғай һәм кире яҡтарын беләһең. Халыҡ әйтмешләй, эт ҡайышына әйләнгәнһең.\n50 йәшкә тиклем ғүмер яйлап килә, шунан һуң шәбәйә. Шуға, 50 йәштән һуң ныҡ ашығырға, ҡайһы бер эштәрҙе эшләп өлгөрөргә кәрәк. Театр донъяһының әлегәсә асыҡланмаған, күренмәгән тарихын яҙып ҡалдырырға тырышып ятам әле мин дә. Уҡытыусылыҡ эшен дауам итәм, Туймазы театрына курс йыйғанбыҙ, улар менән эшләйем. Йәш саҡтан театрҙа уйнау, радио-телевидениела эшләү, киноға төшөү, киноларға дубляж яһау менән бер рәттән, йәмәғәт эшендә лә әүҙем булдым. 18 йыл Башҡортостан Театр эшмәкәрҙәре берлеге рәйесе вазифаһын үтәнем. Комсомол секретаре, профсоюз рәйесе, ҡала һәм өлкә комитеты ағзаһы булыу, политинформациялар менән шөғөлләнеү, халыҡ контроле, тип тикшеренеүҙәр менән сығыуҙарҙың да ижадҡа файҙаһы булған икән, тип уйлайым хәҙер. Сөнки халыҡ менән эшләп, уның психологияһын яҡшырыҡ беләһең.\nРежиссер булараҡ, 20-ләп спектакль эшләнде. Тәүгеһе Әнисә Дилмөхәмәтова пьесаһы буйынса "Розамы мин әллә?" тип атала, ул Йәш тамашасылар театрында ҡуйылды (хәҙерге Милли йәштәр театры). Унан һуң "Нур" Өфө татар дәүләт театрында, Стәрлетамаҡ башҡорт драма театрында, Салауат башҡорт драма театрында спектаклдәр эшләнем, Өфө сәнғәт институтының уҡыу театрында ла байтаҡ әйберҙәр ҡуйҙым. Мин иң һуңғы радиоспектаклдәрҙең режиссеры. Унда дикторҙы алып, бөтөн спектаклде актерҙар уйынына ҡороу кеүек яңы алым да уйлап сығарғайным. Радиоспектаклдәр ҙә тарихта тороп ҡалды, уларҙың аҙаҡҡыһы Вәзих Исхаҡовтың "Умырзая - яҙ сәскәһе" булды.\nСәнғәт донъяһында үҙгәрештәр күп бөгөн, театр үҙе лә үҙгәрә, сөнки тормош, тимәк, кешенең психологияһы ла үҙгәрә. Советтар Союзы ваҡытында патриотлыҡ, ниндәйҙер идеялар менән йәшәй инек. Бөгөн күп кеше матди килем уйлап йәшәй, аҡса проблемалары мөһим урынға күсте. Шуға ла Островский, Чехов пьесалары актуаль булып китте. Кеше аҡса артынан ҡыуа икән, уның йәшәү, уйлау ритмы ла арта. Бындай шарттарҙа театрҙың да ритмы артырға, кешегә еткергән һыҙланыу-әрнеүҙәре лә шулай уҡ үҙгәрергә тейеш. Беҙ бында театрҙы ғәйепләй алмайбыҙ, ул заман талаптарын тотоп алһа ғына йәшәй ала.\nТеатрҙарға йыш йөрөйһөгөҙмө? Спектаклде ҡарағас, мин икенсерәк эшләр инем, тип уйлағанығыҙ бармы?\n- Тормошҡа кешенең ҡарашы һәр кемдең үҙенсә. Шуға ла ошо һөнәр кешеһендә, мин былайыраҡ эшләр инем, тегеләйерәк итер инем, тигән фекер тыуыуы тәбиғи. Улдарым да сәнғәт өлкәһендә эшләгәс, ҡайһы саҡта улар менән бәхәсләшеп китәм дә, үҙемдең олоғайғанлыҡты ла һиҙәм. Килешмәгән саҡтарымда, заман икенсе, ти улар. Айраттың (Айрат Абушахманов, режиссер) спектаклдәренә тамашасы күп йөрөй, ул бөгөнгө ритмды, бөгөнгө һыҙланыуҙарҙы тотоп ала белә. Бик ауыр ваҡыттарҙа ла кеше театрға йөрөгән, театрҙың да ауыр ваҡыттары булған, әммә ул йәшәгән һәм йәшәйәсәк. Ә театр йәшәгәндә бындай бәхәстәр, ҡараштар мотлаҡ буласаҡ.\nБөгөн ижадтағы иреклек, азатлыҡ тураһында күп һөйләйҙәр. Тик ижадсы кеше бөтөнләй азат була аламы икән? Ниндәйҙер темаға тотонорға ҡыйыулыҡ итеүе лә уның азат икәнлеген аңлатмай әле, минеңсә. Ижад кешеһе һәр ваҡыт нимәгәлер бәйле, әйтәйек, шул уҡ тамашасыға. Ғөмүмән, сәнғәттең һәр төрө халыҡ менән бәйле. Төшөргән һүрәтеңде халыҡ ҡабул итмәҫкә мөмкин. Унан һуң, ижад - ул ирек булһа, хаосҡа килтереүе лә мөмкин. Нисек кенә булмаһын, сәнғәт ул - изгелек донъяһы, ул халыҡты изгелеккә әйҙәргә, ошо хаҡта уйланырға саҡырырға тейеш. Әлбиттә, ул бөтөнләй боҙолған кешеләрҙе, кешенең ғүмерен ҡыйыусыларҙы, төрмәлә ултырыусыларҙы тәрбиәләүсе түгел. Мин бигерәк тә балалар театрҙары өсөн борсолам, беҙгә улар күберәк кәрәк. Балаларҙы әле тәрбиәләп була. Оло кешене тәрбиәләү икеле, бурҙы бурлыҡтан, наркоманды ошо яман ғәҙәтенән аралап булмай, әммә икеләнеп йөрөгән кешеләрҙе дөрөҫ юлға төшөрөү мөмкин.\nЗаманында Урал аръяғы райондарына гастролдәр менән барһаҡ, һай, үҙебеҙҙең Сибай театрына етәме һуң, тип, тамашасы спектаклде ташлап сығып китә ине. Республикалағы һәр театрҙың үҙенең тамашасыһы бар. Шуға, уларҙың һәр береһе ҡиммәт. Мин "апайҙар" өсөн спектакль ҡуймайым, тигән режиссерҙар бар. Спектаклен барып ҡараһаң, тамаша залында апайҙар ҙа, профессорҙар ҙа юҡ, сөнки спектакль үҙе юҡ. Күңел ул профессорҙа ла, ябай һөнәр кешеһендә лә, һеҙҙә лә, миндә лә бар. Спектакль профессор кеүек артыҡ хисләнеп бармағандарҙың күңеленә үтеп инә икән, хислерәктәр илай-илай ҡараясаҡ. Күңелде әрнеткән нәмә генә аңға барып етә. Ваҡыт булғанда, әлбиттә, спектаклдәрҙе ҡарарға тырышам, тик һәр ваҡыт ҡәнәғәт булып бөтә алмайым. Санкт-Петербург академия театрында "Мой вишневый садик" тигән музыкаль комедия ҡарағайным. Үҙем көләм, үҙемдең күҙҙән йәштәр аға - театрҙың тәьҫир көсө бына ниндәй. Сөнки ундағы персонажда һин үҙеңде таныйһың, сәхнәләге ваҡиғаны үҙең кисерәһең. Үҙ ғүмеремдә күргән театрҙар араһында булды илай торған спектаклдәр, булды көлә торғандары, ә икеһе бер юлы тәьҫир иткәндәре һирәк осраны.\nАктерҙарҙың сәхнәләге, сәхнә артындағы тормошона бәйле һәм әле лә һәр театрҙа быуындан-быуынға һөйләп ҡалдырыла торған ваҡиғалар, лаҡаптарҙы ла театрҙың традицияларына индереп буламы?\n- Әлбиттә, был фантазиялар барыһы ла театрҙы йәш итеп тота торған нәмә. Беҙҙең заманда репетицияларҙан буш артистар булған хәлдәрҙе һөйләшә, бер-береһен шаярта, ҡыҙыҡ хәлгә ҡуя инеләр. Театрҙа ҡысҡырып көлөүҙәр ишетелеп тора ине. Хәҙер шул юҡ тиҙәр. Ә бит улар ҙа артистың фантазияһы, ниндәйҙер кимәлдә һөнәргә хас әйбер. Ҡайһы бер хәлдәрҙе әле лә көлөп иҫләп алам. Бер ваҡыт Зәйтүнә апай Бикбулатова Баймаҡтың универмагында йөрөгән дә, быны күрмәйенсә, төшкө ашҡа бикләп киткән дә барғандар. Ултыра был эстә бикле, СССР-ҙың халыҡ артисы, Бөтөн Рәсәй театр йәмғиәтенең урындағы рәйесе. Ишекте асмайҙар, сөнки универмагта алтын кеүек ҡиммәтле әйберҙәр бар, милиция килгәнен, документтар тултырғандарын көтәләр. Ҡатын-ҡыҙ артистар түҙмәй, нишләп сығармайҙар, тип шаулаша. Мин әйтәм: "Һуң, алтындарҙы нимә тип уйлайһығыҙ, бының менән генә бөтмәй, Зәйтүнә апайығыҙҙы ренгентҡа алып китәләр әле, уны табиптар ҡараясаҡ". Артистар бала һымаҡ бит ул, ышаналар. Кисен икенсе ергә китер өсөн автобусҡа тейәләбеҙ. Роза Кәримова түҙмәй, Зәйтүнә Исламовна, табиптар тикшерҙеме һеҙҙе, тип һорай. Бына шундай шаяртыуҙар була торғайны, берәү ҙә үпкәләп тормай, сөнки был да үҙенә күрә бер йола. Артист үҙе лә ышанып бара бит ул, ышанмаһа, артист була алмай. Сәхнәлә бит ышанып уйнарға кәрәк. Ғөмүмән, халҡыбыҙ бик шаян беҙҙең. Һәр ауылдың үҙенең мут ҡарттары әле лә бармы икән, беҙ үҫкән саҡта бар ине. Улай ғына ла түгел, Буранғолда урам урам менән этлектә ярыша инеләр. Үҙенә күрә театр бит ул был да. Шуларҙың береһе генә: элек яҙыу өсөн магазин ҡаралары һирәк эләгә ине. Татар урамы тип йөрөтөлгән урамда йәшәгән Даяр ҡара эшләп алыу маҡсаты менән мейес ауыҙы алдына тубыҡланып, ҡаҙандың төбөнән ҡором тырнап алып торғанында кемдер өйөнә килеп ингән. Аҙаҡтан ир-ат йыйылған ерҙә һөйләй икән был: "Татарҙың бит ҡулы өшөй. Барып инһәм, бына шулай итеп тубыҡланып, ҡулын мейескә тығып, бына ошолай итеп йылытып ултыра ине". Бысраҡ мәл, шуға ҡарамайынса, тубыҡланып күрһәтеп тороп һөйләй. Ирҙәр ҡысҡырып көлә. Ауырлыҡтарға ҡарамайынса, үҙеңде үҙең шаяртып йәшәй белеү үҙе һөнәр.\nЙәнле һөйләү теленең тыңлаусыға ниндәй ҙур эске кинәнес килтерә алыуына һоҡланаһың йор һүҙле, ихлас, эскерһеҙ Әхтәм Әхәт улы менән әңгәмәләшкәндән һуң. Һәр һүҙгә, һөйләмгә Әхтәм ағай һалған биҙәкте, хис-тойғоно ҡағыҙҙа сағылдырыу бик үк мөмкин булмауына бер аҙ үкенәһең һуңынан. Ошоно театр сәхнәһенән ишетергә, ошо актерҙы театр сәхнәһенән күрергә ине, тигән уй күңелде елкетә. Ә ул: "Сәхнәгә актер булып кире ҡайтырға теләр инегеҙме, сәхнәне һағынаһығыҙмы?" - тигән һорауға, ҡәтғи рәүештә: "Юҡ", - тип яуаплай. Ғүмерҙе йылдар түгел, башҡарған эштәр билдәләй, тиһәләр ҙә, актер өсөн иң мөһиме тамашасыһының уны онотмауы, уны тағы бер тапҡыр булһа ла сәхнәлә күрергә теләүе уға оло баһалыр, моғайын. Һикһәндә лә, туҡһанда ла, йөҙҙә лә ошо һорауҙы биреүселәр булһын Һеҙгә: "Әхтәм ағай, сәхнәгә ҡайтҡығыҙ килмәйме?"\nЯҙылған: 10.04.18 | Ҡаралған: 341


2012 йыл аҙағына Башҡортостанда 12 спорт объекты төҙөләсәк // Иҡтисад | новости башинформ.рф\n2012 йыл аҙағына Башҡортостанда 12 спорт объекты төҙөләсәк\n17:47, 14 августа 2012 Иҡтисад\nАғымдағы йылда Башҡортостанда 12 спорт объектын сафҡа индереү планлаштырыла. Уларҙың дүртәүһе республика бюджеты иҫәбенә төҙөлә. Стәрлетамаҡта сафҡа индереләсәк 2500 урынлыҡ боҙ аренаһы менән Физкультура-спорт комплексы был объекттар араһында иң ҙуры.\nБР Төҙөлөш һәм архитектура буйынса дәүләт комитетының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, һигеҙ физкультура-һауыҡтырыу комплексы йыйылған иғәнә средстволары иҫәбенә финанслана.\nБынан тыш, 2013 йылда «Аҡбуҙат» ипподромы алдында «Планета» күп функциялы сауҙа-күңел асыу комплексын төҙөп бөтөү планлаштырыла. Уның дөйөм майҙаны 140 мең квадрат метр тәшкил итә. Комлекста сауҙа галереялары, кинокомплекс, ресторандар, кафе, аквапарк буласаҡ. «Планета» төҙөлөп ятҡан Глумилино биҫтәһендә киләсәктә бер нисә йөҙ мең квадрат метр яңы торлаҡ төҙөү планлаштырыла.


Өфө йылытыу миҙгеленә тулыһынса әҙер // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nӨфө йылытыу миҙгеленә тулыһынса әҙер\n10:34, 9 сентября 2015 Йәмғиәт\nӨфө йылытыу миҙгеленә тулыһынса әҙер Фото: Олег Яровиков\nӨФӨ, 2015 йыл, 9 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Гөлфиә Акулова/.\nӨфө йылытыу миҙгеленә тулыһынса әҙер. Коммуналь инфраструктура объекттарының әҙерлеге 100 процент тип баһалана. Ҡаҙанлыҡтар әҙерләнгән, йылылыҡ селтәрҙәрен ремонтлау эштәре бара, электр, һыу менән тәьмин итеү, һыу бүлеү селтәрҙәре тулыһынса ремонтланған. Матбуғат конференцияһында ҡала хакимиәте башлығының беренсе урынбаҫары Салауат Хөсәйенов бөтә хеҙмәттәрҙең көҙгө-ҡышҡы осорға әҙерлек барышы тураһында ентекле отчет менән сығыш яһаны.\n28 участкала йылылыҡ селтәрҙәре капиталь төҙөкләндерелә. Былтырғы менән сағыштырғанда йылытыу миҙгеле башланғас та ремонт эштәрен башҡарыу күҙаллана.\nЙылылыҡ менән тәьмин итеүсе ойошмалар йылылыҡ сығанаҡтарын һәм инженерлыҡ ҡорамалдарын әҙерләүҙе 15 сентябрҙә тамамларға ниәтләй. Федераль ҡануниәткә ярашлы, әгәр уртаса һауа температураһы биш көн дауамында һигеҙ градус йылынан түбән булһа, йорттар һәм социаль объекттар йылытыла башлай. 15 сентябрҙән һуң балалар баҡсалары, бала табыу йорттары һәм дауаханалар, йылылыҡ биреүҙе һорап, ғариза менән мөрәжәғәт итә ала. Өфөләрҙең дә шундай уҡ хоҡуҡтары бар. «Үткән йылдарҙа халыҡтан бындай ғаризалар ҡабул ителмәне», — тип билдәләне Өфөнөң Торлаҡ хужалығы идаралығы директоры Рәил Мирхәйҙәров.\nЙылытыу миҙгелен әҙерләүгә 236 миллион һум, республика ҡаҙнаһынан — 95 миллион, ҡала бюджетынан 40 миллион бүленгән. «Өфө инженерлыҡ селтәрҙәре» ҡала бюджетынан 100 миллион һум күләмендә аҡса алды.\n«Быйыл йылытыу миҙгеле ваҡытында башланасаҡ, сифатлы йылытыу тәьмин ителәсәк. Ниндәйҙер көтөлмәгән хәлдәр ҙә килеп сығыу ихтимал, әммә уларҙы бөтөрөү өсөн көс һәм аҡса бар. Бер фатир ҙа йылыһыҙ ҡалмаясаҡ», — тип ышандырҙы Салауат Хөсәйенов.


Монако — Башҡорт Википедияһы\n43°44′00″ с. ш. 7°25′00″ в. д.HGЯO\nфранц. Principauté de Monaco\nҮҙаллылыҡ датаһы 8 ғинуар 1297 ( Генуя)\nБаш ҡала Монако\nЭре ҡалалар Монако/Монако-Виль, Монте-Карло, Ла-Кондамин һәм Фонвьей\nИдара итеү төрө Дуалистик конституцион монархия\n• % һыу өҫтө\n35 986 чел. (218)\nМОК коды MON\nМона́ко кенәзлеге, йәки Мона́ко (франц. Principauté de Monaco) — кәрлә (иргәйел) дәүләт, Франция менән ассоциацияла, Европаның көньяғында Лигур диңгеҙе буйында урынлашҡан; ҡоро ер буйынса Франция менән сиктәш.. Халыҡ иң тығыҙ йәшәгән һәм ң бәләкәй дәүләт булараҡ билдәле. Монте-Карло казиноһы һәм Формула-1 — «Гран-при Монако» донья чемпионаты үткәреү менән кенәзлек доньяла билдәле. Ил БМО (1993 йылдан), ОБСЕ, Европа советы (2004 йылдан), Интерпол, ЮНЕСКО, ВОЗ кеүек халык-ара ойошмалар ағзаһы.\n1494 йылда Италия дәүләте\nМонако биләмәһендә беренсе кешеләр Б. Э.Т X йәшәгән, улар финикиялылар булған. Һуңынан гректар һәм моноктар ҡушылған. Монако тарихы Генуэз республикаһы нигеҙлән йылдан һәм крепость төҙөлгәс 1215 йылдан башлана.\n1297 йылдың 8 ғинуарында граждандар һуғышы барышында Монаконы Франческо Гримальди һәм уның яҡлы кешеләр яулап ала. Был көн Гримальди династияһы хакимлек иткәк көн һәм Монако бойондороҡһоҙлоҡ алҙан көн тип иҫәпләнә. Ошо көндән алып хәҙер инде 700 йылдан артың кенәзлек менән ошо фамилия вәкилдәре идара итә.\n1641 йылда Пероннск килешеүе нигеҙендә кенәзлек Франция протекторатына күсә.\n↑ Географические названия и столицы государств-членов ООН\n↑ Монако, княжество // Брокгауз һәм Ефрондың энциклопедик һүҙлеге: 86 томда (82 т. һәм 4 өҫтәмә том). — СПб., 1890—1907. (рус.)\n(инг.) Дөйөм мәғлүмәттәр 2019 йылдың 3 ғинуар көнөндә архивланған.\nБольшая каталонская · Большая российская · Большая советская (1 изд.) · Брокгауза и Ефрона · Малый Брокгауза и Ефрона · Новый · Britannica (онлайн) · Швейцарский исторический\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Монако&oldid=1055348 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 19:32 10 август 2021 үҙгәртелгән.


Иман » Страница 5 » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Новости » Иман » Страница 5\nНовости / Иман // 14-10-2017, 13:26\nДини мәжлескә саҡырылғанһығыҙ икән, иң беренсе динде ихтирам итегеҙ. Кеше саҡырһағыҙ, үҙегеҙ өлгө булырға тейешһегеҙ. Бында иң әүәл дөрөҫ кейенеү, табында хәләл ризыҡтар булыу мөһим. Аятта кәрәкһеҙ темаға һөйләшеү булырға тейеш түгел. Миңә, имам булараҡ, Ҡөрьән аштарына көн дә йөрөргә тура килә. Иң беренсе һүҙҙе, ҡыҙғанысҡа ҡаршы, дөрөҫ кейенеүҙән башлайым. Әлбиттә, вәғәземде дөрөҫ аңларлыҡ итеп, үпкәләшеүҙәр булмаҫлыҡ итеп һөйләйем....\nЙөйәктә лә мәсет буласаҡ\nНовости / Иман // 5-10-2017, 13:15\nБелорет районының Йөйәк ауылынан Рәхимйән Ғәләүетдинов хаҡлы ялға сыҡҡас намаҙға баҫҡан. 39 йыл тимер юлында эшләгән уҙамандың фиҙакәр хеҙмәте бихисап Маҡтау грамотаһы менән баһаланған. Өфө тимер юлы вокзалында ла маҡтаулы тимер юлсының фотоһүрәте Почет таҡтаһында эленеп тора....\nМөхәррәм айында намаҙ ваҡыты\nНовости / Иман // 20-09-2017, 11:17\nЗөлхизә айындағы бөйөк көндәр\nНовости / Иман // 8-09-2017, 15:29\nАллаһы Тәғәлә беҙҙе был ергә тик Уға ғына ғибәҙәт ҡылыр өсөн килтергән. Әҙәм балаһы һәр ваҡыт Раббыһына рәхмәтле булырға, Унан ярҙам һорарға, Уға доға ҡылырға, намаҙ уҡырға һәм мөмкинселеге булғанда ураҙа тоторға тейеш. Бер Аллаға ғына табыныу – беҙҙең бурыс. Әммә йылдың ҡайһы бер төндәрендә һәм көндәрендә кеше ғибәҙәтен тағы ла нығыраҡ көсәйтергә бурыслы....\nҠорбан – мал менән үтәлә торған ғибәҙәт\nНовости / Иман // 1-09-2017, 09:00\nҠорбан – бидәле бер ваҡытта Аллаһы Тәғәләгә күңелебеҙ менән яҡынайыу ниәте менән салынған мал-тыуар. Ҡайһы бер ғибәҙәттәр тән менән булһа, был ғибәҙәт мал менән үтәлә торған ғибәҙәттән булып һанала....\nҠорбан салғанда уҡый торған доға\nНовости / Иман // 31-08-2017, 15:23\n“Бисмилләһир-рахмәнир- рахим. Аллаһүммә һәзә миңкә үә иләйкә иннә сәләти үә нүсүхи үә мәхйәл үә мәмәти лилләһи рабил ғәләмин. Лә шәрикә ләһү үә бизәликә үмертү үә әнә әүүәүл мүслимин. Аллаһүммә таккабөл миннә һәҙиһил әдхыййә”, – тип кем исеменән ҡорбан салыныуы әйтелә һәм: “Бисмилләһи Аллаһу Әкбәр”, – тип малды боғаҙлайһың. Мәғәнәһе түбәндәгесә: “Эй, Аллам, минең намаҙым үә ғибәҙәттәрем үә тереклегем үә үлемлегем бар ғәләмдең хужаһы Аллаһы Тәғәлә өсөн һәм Уның ҡөҙрәтенәндер. Эй, Алла, ошо ҡорбанды фәлән улыңдан һәм фәлән ҡыҙыңдан ҡабул ит”....\nЗөлхизә айында намаҙ ваҡыты\nНовости / Иман // 22-08-2017, 11:30\nМохтаждарға ярҙам итәйек, кәрәк саҡта һорай ҙа беләйек\nНовости / Иман // 14-08-2017, 15:55\nБәлә-ҡаза кешегә һорап килмәй. Бер ниндәй хәүеф янамаған кеүек тойолһа ла, уйламаған ерҙән бәндә һынау алдына баҫа. Тормоштоң төрлө аңлашылмаусанлығы арҡаһында ла ауыр хәлгә ҡалғандар була. Ундайҙар мохтаж кешеләр иҫәбенә инә. Ә мосолман өммәтенән булғандарға мохтажлыҡ кисергәнгә ярҙам итеү ҙур сауап һанала....\nЗөлҡәғиҙә айына намаҙ ваҡыты\nНовости / Иман // 23-07-2017, 11:53\nҠәҙер кисенең сауабын алырға яҙһын!\nНовости / Иман // 19-06-2017, 14:34\n26 рамаҙан, шаршамбыла, 21 июндә, ҡояш байыу менән, Аллаһы Тәғәлә бойорһа, Ҡәҙер кисе башлана\nМөхәммәт бәйғәмбәр бер мәжлестә, сәхәбәләргә мөрәжәғәт итеп: «Ҡәҙер кисен Рамаҙан шәриф айының ахырғы ун көнөнөң бер таҡ кисендә эҙләгеҙ», – тигән. Йәғни был изге кис 21, 23, 25, 27, 29-сы кистәрҙең береһендә булыуы ихтимал. Ошо мәлдәрҙә доғаны, дини ғәмәл үә ғибәҙәттәрҙе, изгелек үә игелектәрҙе айырыуса күберәк ҡылыу хәйерле....


Граждандарҙың хоҡуҡтарын яҡлау - Бөтә донъя юристар! Интернет-кафе адвокат менән юридик.\nКеше хоҡуҡтары концепцияһы ниндәй? Әгәр ябай телдә аңлатылды, шул уҡ мәғәнә өсөн, нимә эшләй беләһең-йәғни, д бойорғанса булды\nГраждандар хоҡуғы менән файҙаланыу йәки мөлкәткә бәйле ниндәйҙер рухи тауар.\nБарлыҡ граждандарға ҡарата уларҙың төп положениелары кодексының һанай.\nМөмкин булһа тормошҡа ашырыу сиктәрендә граждандарҙың хоҡуҡтарын ғына рөхсәт ителә.\nЭшен улар үтәйәсәк, уларҙы боҙорға тейеш түгел беҙ ниндәй ҙә булһа законды йәки башҡа кешеләрҙең хоҡуҡтарын. Рәсәйҙә кеше хоҡуҡтарын яҡлап, төрлө ысулдар менән башҡара. Конкретно нимә граждандарҙың хоҡуҡтары тураһында әйтергә була. Һаҡлау ике төрө бар: договорҙағы һәм неюрисдикционный. Несудебный мөмкин булған кешенең шәхси тормошҡа ашырғанда граждандарҙың хоҡуҡтарын яҡлауға, уларҙың мәнфәғәтен боҙола. Күреү мөһим, тип, ул уларҙы үҙ аллы тормошҡа ашырыла Договорҙағы йәки башҡа ҡайһы бер дәүләт органы башҡарасаҡ граждандарҙың хоҡуҡтарын яҡлаусы вәкил. Судында ҡаралған эштәр генә түгел, административ тәртип. Самозащита был хоҡуҡтар нисек? Недопустимость боҙоуҙарға сикләү мөһим шарттары булып тора, тышҡы хәрәкәтте баҫтырыу өсөн кәрәк булған. Стандарт һәм оборона самозащита миҫал булырға кәрәк, әлбиттә, кәрәк.\nШунда уҡ, тип билдәләй лә шул сиктә, башҡа бер ниндәй шарттарҙа ла боҙа алмай.\nӘгәр был ҡағиҙә пренебр, хатта статья буйынса енәйәт тарттырылмау алырға мөмкин. Граждандарҙың хоҡуҡтарын яҡлау, хоҡуҡ боҙоуҙарҙы иҫкәртеү йүнәлтеү йәки уның субъектив оспаривание (граждандарҙың), шулай уҡ эҙемтәләрен бөтөрөү, был һөҙөмтәһендә барлыҡҡа килә боҙоу. Исчерпывающий исемлегенә һаҡлау ысулы булып тора, әммә, әйтергә кәрәк, сөнки йыш ҡына уны суд практикаһы киңәйә. Бөтә ысул, өҫтә, бик һөҙөмтәле һанала һәм киң таралған. Әлбиттә, уларҙың стандарт Кеше, противоправный ғәмәлдәр ҡылып, кеше граждандарҙың хоҡуғын боҙа, шул әҙер булырға тейеш түгел, тип туҡтатып булмай уны боҙорға ғына түгел, ә зыян ҡапланған.\nГражданлыҡ ҡануниәтенә ярашлы, зыянды ҡаплатырға мөмкин генә түгел, табышын ысҡындырырға, шулай уҡ әхлаҡи зыян.\nДөйөм алғанда, беҙ, тип билдәләне әхлаҡи зыян килтерҙе-был бик абстракт төшөнсәләр. Артыҡ гуманлы закондар эшләргә беҙҙә мөмкинлектәр компенсация талап итә, алдынғы, цивилизациялы. Асылда, кеше дәғүә нимәлер ята, кире эҙемтәләрен аңлаусылар хәҙер дәүләт яғынан мөмкинлектәре, хатта, әгәр ҙә булһа енәйәт объекты зыян килтерә.\nБАШҠА ЮРИСТАР КОНСУЛЬТАЦИЯ ТЕРКӘЛГӘН ОНЛАЙН\nJa sam žrtvovao svoju kosu u četiri puta. Evo što morate znati ako ste - Business Insider


Ҡашмау — Башҡорт Википедияһы\nҠашмау — башҡорт халҡының милли баш кейеме. Ҡашмауҙы никахҡа ингәндең иртәгәһенә йәш киленгә кейҙергәндәр, һәм ул ир ҡатынының баш кейеме тип иҫәпләнә.\nТөрлө ырыуҙың ҡашмауҙары бер аҙ айырыла. Күбеһенсә ул түбәлә ҙур булмаған тишек ҡалдырып тегелгән, сәйлән-мәрйендәр, аҡыҡ, көмөштән һуғылған тәңкәләр, көмбәҙҙәр һәм суҡтар менән биҙәлгән башлыҡ булараҡ билдәле. Мәрйендәренә ярашлы, ул ҡыҙыл, ҡуйы ҡыҙыл, көрән төҫтә булыуы мөмкин. Башлыҡты ҡыҙыл төҫтәге туҡыманан (буҫтау, киндер) кейеҙ йә буҫтау эслек ҡуйып теккәндәр. Елкәнән арҡа буйлап биҙәкле «ҡойроҡ» — арҡалыҡ (олон) тегелгән, ул ҡатындың толомдарын ҡаплап торорға тейеш булған. Арҡалыҡҡа ла мәрйен-сәйлән баҫылған, сигеп биҙәктәр ҙә һалынған, ҡортбаш, мәрүәт төймәләр тағылған. Ҡатай ҡашмауы таҡыя кеүегерәк тегелгән, түбә өлөшөндәге тишекте таҫма менән сатрашлап беркетеп ҡуйғандар. Муйынсаҡ, мәрйендән теҙелгән арҡалығы айырым туҡымаға беркетелмәгән, ә таҡыя өлөшөнөң ситтәренә тығыҙ итеп тағылған.\nҠашмау бигерәк тә XIX быуатта Урал аръяғында, бөгөнгө Башҡортостандың көньяғында һәм көньяҡ-көнбайышында киң таралған булған. XX быуат башында уны кешелеккә, байрамдарға кейгәндәр. Күберәк хәлле ғаиләләрҙең ҡатындары кейгән. Ҡашмауҙы таҫтар, һарауыс йә яулыҡ өҫтөнән кейгәндәр һәм эйәк аҫтынан үңербау, ҡаптырма менән беркетеп ҡуйғандар. Колхоздар барлыҡҡа килгәс, башҡорт ҡатындары үҙҙәренең ҡашмау-һаҡалдарын, көмөш биҙәүестәрен трактор һатып алырға биреүҙәре мәғлүм. Һаҡланып ҡалғандарының байтағын инде Бөйөк Ватан һуғышы осоронда фронтҡа ярҙамға тапшырғандар.\nБөгөнгө көндә ҡашмауҙы фольклор коллективтарында күрергә мөмкин. Ул башҡорт милли кейеменең айырылғыһыҙ өлөшө. Республикала Ағинәйҙәр хәрәкәте барлыҡҡа килгәс, улар милли кейемде тергеҙеү буйынса ҙур эш башланы. Хәҙер ҡашмау теккәндә, ҡыҙыл мәрйен генә түгел, аҡ ынйыны ҡулланыуҙары ла күҙәтелә.\nМилли кейемдең тәғәйенләнеше һәм үҙенсәлектәре этнографик әҙәбиәттә ярайһы ентекле һүрәтләнгән.\n↑ Розалия Солтангареева Семейно-бытовой обрядовый фольклор башкирского народа — Жильем, 1998. — Б. 86. — 241 б.\nҠашмау тураһында йомаҡтар бар\nВидео «Орнамент». Головной убор башкирских женщин — кашмау. 2011г. с субтитрами на русском языке.\nИзге йола, матур ғәҙәт – ағинәйҙәр аманаты\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Ҡашмау&oldid=945942 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 09:27 30 апрель 2020 үҙгәртелгән.


Ҡарышлауыҡлы техника иңенә төшкән ауыр һынау (Чернобыль АЭС-ындағы фажиғәгә - 30 йыл) » «Йәшлек» гәзите | Газета «Йәшлек» | Официальный сайт газеты Йэшлек\nГазета "Йәшлек" » Яңылыҡтар таҫмаһы » Ҡарышлауыҡлы техника иңенә төшкән ауыр һынау (Чернобыль АЭС-ындағы фажиғәгә - 30 йыл)\n18.04.2016 Ҡарышлауыҡлы техника иңенә төшкән ауыр һынау (Чернобыль АЭС-ындағы фажиғәгә - 30 йыл)\nЧернобыль АЭС-ындағы авария эҙемтәләрен бөтөрөүҙә тәгәрмәстәр урынына ҡарышлауыҡтар – гусеницалар ҡуйылған техника ла ҡатнашҡан. Улар бик ауыр һәм хәүефле урындарҙа эшләгән.\nИМР – Инженер юл һалыу машинаһы\nТ-72А танкы базаһында эшләнгән был машинаның юлһыҙ ерҙән йөрөй алыуы, кран һәм бульдозер ҡоролмаһы ҡуйылыуы, радиацияға ҡаршы фильтрҙары булыуы ЧАЭС өсөн бик ҡулайлы була. Ни өсөн тигәндә 4-се блок янында бик көслө радиация нурланышы ябай техниканы ҡулланырға ирек бирмәй. Сәғәтенә 60-тан 500-гә тиклем рентген доза эләктергән кешеләр бер нисә минутта сафтан сыҡҡан, нур ауырыуына һәм үлемгә дусар булған. Ә бына ИМР күренмәгән үлемдән ышыҡланырға һәм эшләргә ирек биргән.\nИМР-ҙарҙы 1986 йылдың май айы баштарында килтергәндәр. Уның менән реактор янындағы радиацияны тикшергәндәр. Машина менән ике кеше идара итә – механик-водитель һәм оператор. Был техника менән тәүҙә 4-се блоктың ҡалдыҡтарын таҙартыу башҡарылған. Бульдозер отвалы менән графит, ядро яғыулығын эткәндәр, ҡырсынташ түшәгәндәр грейферлы кран менән бетон киҫәктәрен, торбаларҙы күсергәндәр. Һөҙөмтәлә урыны менән сәғәтенә 1000 рентгенға барып еткән нурланыш ныҡ ҡына кәмегән.\nИМР-ҙың алдындағы отвалды кабинанан сыҡмай ғына ике яҡҡа ауышлы отвал, бульдозер көрәге һәм грейдер итергә мөмкин. Уның менән блок янындағы һәм станция биләмәһендәге зарарланған тупраҡты ҡырып алғандар.\n4-се блок өҫтөн ҡаплаған саркофагты - «Укрытие» объектын төҙөгәндә ИМР менән төп пионер стенаһы нигеҙенә юғары радиоактивлы контейнерҙар эткәндәр. Аҙаҡ ул урын бетон иҙелмәһе менән ҡатырылған. Ошо уҡ эштәрҙе «Подлесный» могильнигында башҡарғандар.\nИМР-ҙар менән радиация арҡаһында ҡыуарған урманды - «Рыжий лес»ты ҡырҡҡандан һуң ағастарҙы эткәндәр. Уның менән шулай уҡ ауылдарҙағы биналарҙы, йорттарҙы емергәндәр.\nБыл бронялы машина үҙенә радиацияны ныҡ туплаған. Ҡарышлауыҡтар араһына тығылған ядро яғыулығы, графитты таҙартып алыуы бик ҡыйынға тура килгәс, 4-се блок янында эшләгән ИМР-ҙарҙы стена буйына ҡуйып, бетон менән тултырғандар.\nӘйткәндәй ошондай машина быйыл март айында Хәйбулла районындағы буран эҙемтәләрен бөтөрөүҙә лә ҡатнашты.\nВТС (Высокозащищённое Транспортное Средство) “Ладога” махсус машинаһы шартлаған блок янында разведка үткәреү өсөн ҡулланылған. Ул бик уникаль техника булып торған – эскә радиацияны бөтөнләй үткәрмәгән. «Ладога»ны 3 майҙа Ленинградтан махсус самолет менән килтергәндәр.\nПТС-2 йөҙөүсе урта дәүмәлле транспортер\nЙылға-күлдәр аша техника һәм һалдаттарҙы күсерергә һәләтле был йөҙөүсе техника үҙенә күрә йөк машинаһы итеп файҙаланылған. Уның кузовына ИМР менән ябай контейнерҙарға тейәлгән радиоактив сүп-сарҙы ултыртҡандар һәм могильникка алып барғандар. Аҙаҡ унда икенсе ИМР контейнерҙарҙы бушатҡан. ПТС кабинаһын ҡурғаш менән ҡаплағандар һәм ФВУ фильтр-елләтеү ҡоролмаһы ҡуйғандар. Был транспортерҙар бик ныҡ зарарланған һәм беҙҙең көнгәсә килеп еткәндәр – мародерҙар теймәгән.\nБыл техника ла ВТС “Ладога” кеүек ЧАЭС тирәләй радиация кимәлдәрен разведкалау өсөн ҡулланылған.\nРадио менән идара ителгән ҡарышлауыҡлы бульдозерҙар\nШартлаған блокты ҡаплар өсөн саркофаг төҙөгәндә кешеләрҙе һаҡлар өсөн радио ярҙамында идара ителгән техника ла ҡулланылған. Komatsu D-355W япон бульдозеры шулай итеп алыҫтан командаларҙы “аңлаған”. Әле бындай бульдозерҙың ҡалдыҡтары “Юпитер” заводы биләмәһендә ултыра.\nСиләбе ҡалаһының ЧТЗ бульдозерҙары ла радио идараһында булған.


Ветеран күберәк эшләргә, зарланмаҫҡа саҡыра\nКүгәрсенгә эш сәфәре барышында республика етәксеһе Радий Хәбиров Мораҡ ауылында булып, Бөйөк Ватан һуғышы ветераны, 96 йәшлек Хәсән Мәжитовты Еңеү көнө менән ҡотланы.\nХәсән Барлыбай улы ошо райондың Сәйетҡол ауылында тыуған. 1942 йылдың мартынан Воронеж һәм Көньяҡ-Көнбайыш фронттарында һуғышҡан. Мотоуҡсылар полкы взводы командиры урынбаҫары, рота командиры урынбаҫары булған.\nҺуғышты штаб офицеры дәрәжәһендә тамамлаған. 1946 йылда демобилизацияланған. Хәрби батырлыҡтары өсөн II дәрәжә Ватан һуғышы, ике “Почет Билдәһе” ордендары һәм бихисап миҙал менән наградланған.\nҺуғыштан һуң мәғариф учреждениеларында етәксе бурыстарын атҡарған. РСФСР һәм БАССР мәктәптәренең атҡаҙанған уҡытыусыһы, Мораҡ ауылының почетлы гражданы.\nРадий Хәбиров Хәлил Барлыбай улын байрам менән ҡотлап, хәрби батырлығы өсөн рәхмәт әйтте, иҫтәлекле бүләк, сәскәләр тапшырҙы, оҙон ғүмер, ныҡлы һаулыҡ теләне. Ветеран республика етәксеһенә рәхмәт белдерҙе.\n“Барлыҡ илебеҙ халҡы өсөн изге булған Еңеү көнөндә миңә килгәнегеҙ өсөн рәхмәт һеҙгә, Радий Фәрит улы. Еңел булмаған эшегеҙҙә уңыштар теләйем. Бөтөн Башҡортостан халҡын Еңеү менән ҡотлайым. Тыуған еребеҙ мәнфәғәтендә күберәк эшләйек, зарланмайыҡ”, – тип теләктәрен еткерҙе һуғыш ветераны Хәсән Мәжитов.


9 Апрель 2020, 23:34\nЯрай әле торғанмын! Юҡһа әсәйемде тырнаҡһыҙ ғына түгел, бармаҡһыҙ ҙа ҡалдыра инем. Тырнаҡ бер тигән тора, уның ҡарауы, тирә-яғы ҡып-ҡыҙыл булып янып, ите өңөлөп эскә инеп киткәйне...\nАйһылыу Ҡалҡаманова ауыҙынан:\nДөрөҫлөгөнә ышанмайынса, кеше әйтә тип кенә бер нәмә лә эшләмәйәсәкмен тигән һүҙем бар ине. Әммә уйламағанда ошо һүҙҙәремә ҡаршы сығырға тура килде. Бының нисек шулай ҡапыл ғына килеп сығыуын башыма һыйҙыра алмай бер талай аптырап йөрөнөм. Ғибрәт итеп, был ваҡиғаны һеҙгә лә һөйләйем әле.\nОло йәштәге әсәйемдең:\n– Ҡуй, ҡыҙым, һинең ҡалаңда арыйым мин, бер ҡайҙа ла бармайым да, йөрөмәйем дә, өгөтләмә, – тип ҡаршылашыуына ҡарамай, алып ҡайтып киттем. Ысынлап та, һуңғы арала ауылдағы бөткөһөҙ ваҡ-төйәк эш, мал-тыуар менән күҙгә күренеп бөтөрөнөп киткәйне.\nҠайтып, сәй эсеп, оҙон юлдан һуң әҙерәк ял итеп алғас, ваннаға эҫе генә итеп һыу тултырҙым. Йыуынып алғас рәхәтләнеп, иҙерәп китеп йоҡлаһын әле, мин әйтәм. Әсәйемдең бер холҡо бар: ваннала йыуынырға яратмай. Әле лә:\n– Кисә кис кенә мунса төштөк бит һуң, – тип һөйләнә-һөйләнә саҡ күнде. Ризаһыҙ ғына инеп китһә лә, биттәре алһыуланып, шәбәйеп килеп сыҡты.\n– Күрәһеңме, һыу ҡайһылай килешкән үҙеңә! Йәшәреп киткәһең хатта, ә һин йыуынмайым тигән булаһың. Аяғыңдың тырнаҡтарын да киҫеп ебәрһәк, үҙеңде хәс тә ожмахтағылай хис итерһең, – тим уға ҡарап кинәнеп.\n– Тырнаҡтарҙы киҫһәң, бигерәк яҡшы булыр ине шул. – Әсәйем, тыңлаусан балалай, йәһәт кенә эргәмә килеп ултырҙы. Уның тырнаҡтары үҙе бер проблема инде ул. Ҡатланып-ҡатланып үҫкәнлектән, ҡырҡыуы килеп тороп уңайһыҙ. Әлә лә, ул ҡайсы менән ҡырҡып ҡарайбыҙ, ул бысаҡ менән ҡырабыҙ, килештереп булмай. Үҙем әсәйемде йәлләйем. Шулай этләнеп ултырғанда, әмәлгә ҡалғандай, күршем килеп инде. Нимә менән мәшғүл булыуыбыҙҙы күргәс, бот сабып:\n– Ниңә улай ыҙалап ултыраһығыҙ? Хәҙер мин һеҙгә еңел генә ысул өйрәтәм. Шулайтып дауалағандан һуң тырнаҡтарым өр-яңы булып ҡалды, бына ҡарағыҙ, – тип, йыбанмайынса нәскиҙәрен сисеп, “өр-яңы” тырнаҡтарын күрһәтте. – Халыҡ медицинаһы!\nУл өйрәткән ысул, ысынлап та, еңел тойолдо. Дарыухана ябылмаҫ борон тип, бармаҡсын һәм бүтән кәрәк-яраҡ һатып алырға сығып йүгерҙем.\nЙоҡларға ваҡыт еткәс, дауалау курсын башланым. Мамыҡты эҫкәккә урап, кислотаға тығып алдым да әсәйемдең тырнаҡтарына һалып, бармаҡсынды кейҙереп, ҡыҫып урап ҡуйҙым. Үҙем әсәйемдең өр-яңы тырнаҡтарын күҙ алдыма килтереп, бәхетле йылмайып, әүен баҙарына киттем.\nТөндә берәүҙең төртөүенә уянып киттем. Әсәйем икән.\n– Эй, бынау тырнаҡ әллә нәмә эшләй, мамығын алаһыңмы әллә? – Әсәйем күҙҙәрен мөлдөрәтеп миңә ҡарай.\n– Ваҡыт етмәгән бит әле. Шулай итеп йүнәләлер ул, бар, ят, – йоҡо аралаш шулай тинем дә артабан йоҡлап киткәнмен. Бер ваҡыт әсәйем тағы төртә:\n– Булғандыр инде...\nЭстән генә һуҡрана-һуҡрана тороп ултырҙым. Ярай әле торғанмын! Юҡһа әсәйемде тырнаҡһыҙ ғына түгел, бармаҡһыҙ ҙа ҡалдыра инем. Тырнаҡ бер тигән тора, уның ҡарауы, тирә-яғы ҡып-ҡыҙыл булып янып, ите өңөлөп эскә инеп киткәйне. Тиҙ генә мамыҡты алып һелтәнем. Һыҙлана-һыҙлана таңды саҡ аттырҙыҡ шулай, йоҡо ҡайғыһы китте. Мин һыҙыра һуғып бер яҡтан үҙемде, икенсе яҡтан кәңәш биргән күршемде әрләйем. Әсәйем дә, тауыш-тынһыҙ ғына ултырһа ла, эстән генә пыр туҙҙырып асығауыҙ ҡыҙын, йәғни мине әрләгәндер инде.\nИртән тағы бер проблема килеп тыуҙы: поликлиникаға барырға ни полисын алып китмәгәнбеҙ, ни медицина картаһы юҡ, ни пропискала бында тормай. Ғәйепле булғас ни, утҡа баҫҡан бесәй шикелле йүгереп йөрөйөм. Әл дә яҡшы кешеләр бөтмәгән был донъяла! Бер әхирәтем ҡәйнәһенең карточка-полистарын тотоп килде.\nАуырыуҙарҙы ҡабул иткән табиптың иҫе китте:\n– Әбекәй, һиндә шул тиклем кемдең үсе бар?\nӘсәйем миңә төртөп күрһәтеп ҡуймаһын тип:\n– Килене инде, килене, – тип, ғәйепте юҡ кешегә япһара һалдым.\n– Шулайҙыр тип уйлайым шул, – тип табип көлөмһөрәп баш сайҡауын дауам итте. – Дауаханаға ятмайынса булмаҫ...\nШулай итеп, ял иттерергә алып килгән әсәйемде шул уҡ көндө дауаханаға һалып ҡуйҙым. “Һинең хәҙер фамилияң – Мәүлетҡолова, онотма, исемең – Гөлйыһан. 75 йәш”, – тип ҡат-ҡат киҫәтеп, ҡайтып киттем. Мин, ярай, шуның менән ҡотолдом, ә әсәйемдең көнө тотош тамуҡҡа әйләнгән. Эргәһендәге карауатта ятҡан ҡатындың фамилияһы Мәүлетова булып сыҡҡан. Ике фамилияның ҡайһыныһын әйтһәләр ҙә, әсәйем йүгерә лә сыға икән. Медсестраларҙы аптыратып бөткән шулай. Яңылыш берәй нәмә ысҡындырып ҡуймайым тип, бик һаҡ һөйләшкән, күберәген шым ғына бүтәндәрҙе күҙәткән. Үҙе, ғаиләһе, бала-сағаһы тураһында һүҙ сыҡһа, хәбәрҙе тиҙ генә икенсе яҡҡа бора ла ебәрә икән. Палатала ятҡан ҡала ҡатындары уның ҡылыҡтарынан көлөп, “Партизанка бабушка” тигән исем дә биреп ҡуйғандар үҙенә.\nФлюорография үтергә ебәргәндәр бер көн.\n– Фамилияң? – тип һрайҙар икән бынан\n– Мәүлетҡолова инде, Мәүлетҡолова, – тигән әсәйем, төпсөнөүҙәренә йәне көйөп.\n– Кәртешкәмдә Гөлйыһан тип яҙылған бит һуң...\n– Атайыңдың исеме?\nМин быны әйтмәгәйнем, әсәйем аптырап ҡалған. Был өндәшмәгәс, табип асыуланыбыраҡ:\n– Атайыңдың исеме кем тип һорайым, – тип аҡайып күҙлеге аша әсәйемә тексәйә. Ул ҡурҡышынан:\n– Һуң, Ишмырҙа инде, Ишмырҙа, – тип үҙенең атаһының исемен әйткән.\n– Бында улай тип яҙылмаған бит?\n– Ул... минең үгәй атайым... – тип ҡотолған әсәйем.\nДауаханан сыҡҡас, бер генә һүҙ әйтте ул:\n– Килмәйем, тигәйнем бит мин һиңә...\nУның ҡарауы, тырнаҡтары хәҙер ысынлап та өр-яңы. Ҡайсы менән рәхәтләнеп үҙе ҡырҡа.\nУйламағанда бына шундай хәлдәр ҙә булып ҡуя икән донъяла...


Башҡортостан менән Финляндия төҙөлөш өлкәһендә хеҙмәттәшлек итәсәк // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nБашҡортостан менән Финляндия төҙөлөш өлкәһендә хеҙмәттәшлек итәсәк\n10:01, 14 декабря 2011 Иҡтисад\nӨфөлә Финляндияның һәм Рәсәйҙең бер нисә төҙөлөш комплексы предприятиеһы етәкселәренең эшлекле бәйләнештәр биржаһы үтте. Уның эшендә Башҡортостандың Төҙөлөш һәм архитектура буйынса дәүләт комитеты, Транспорт һәм юл хужалығы буйынса дәүләт комитеты һәм төбәктең Торлаҡ-коммуналь хужалыҡ министрлығы ҡатнашты.\nСара Европа эштәре буйынса һәм тышҡы сауҙа министры Александер Стубб етәкселегендәге Финляндия делегацияһының Өфөгә эш визиты сиктәрендә үткәрелде. Делегация составында рәсми кешеләр, шулай уҡ Финляндияның эре предприятиелары топ-менеджменты ла бар.\nФинляндия яғы Башҡортостан Республикаһының хеҙмәттәшлек итеү өсөн перспективалы төҙөлөш комплексы предприятиеларын алдан һайлап алған. Эшлекле бәйләнештәр биржаһында Финляндияның байтаҡ компанияларының генераль директорҙары ҡатнашты, тип хәбәр иттеләр Башҡортостандың Төҙөлөш һәм архитектура буйынса дәүләт комитетынан.\nШулай итеп, сара сиктәрендә Gebwell Oy компанияһының презентацияһы үтте, компания йылытыу һәм һыуытыу өсөн экологик яҡтан таҙа сараларҙа махсуслаша.\nLarmix Oy төҙөлөш компанияһы Башҡортостан предприятиеларына айырым эштәр башҡарыу ғына түгел, ә дөйөм төҙөлөштө ойоштороу буйынса ла партнерлыҡ программаларын һәм килешеү нигеҙендә оҙайлы сроклы бәйләнештәр тәҡдим итте.\nОсрашыуҙан һуң республиканың төҙөлөш, торлаҡ-коммуналь хужалыҡ һәм юл комплексы объекттарына барыу ойошторолдо.\nТеги: төҙөлөш, халыҡ-ара бәйләнештәр


Тәгәрмәстәрҙе алмаштырыр ваҡыт етте | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n07 октября 2015 — 15:58\nРеспубликаның юл хәрәкәте именлеге дәүләт инспекцияһы йәйге тәгәрмәстәрҙе ҡышҡыларына алмаштырырға тәҡдим итә. Тап көндәр һыуытҡас авариялар арта. Йылы көндәрҙән һуң күптәр тайғаҡ юлда автомобиль йөрөтөү нескәлектәрен онотоп өлгөрә. Былтыр баш автоинспектор бөтөнләй ҡаласылар көнөн билдәләмәҫкә саҡырғайны. Тайғаҡ юлға сығыр алдынан мотлаҡ автомобилде тикшереп сығырға, ә трассала дистанция һаҡларға, көтөлмәгән хәлдәргә әҙер булырға кәрәк.


Дәүләкән районы Башҡортостан республикаһының көньяҡ-көнбайышында Дим йылғаһының түбәнге өлөшөндә, уның ике яҡ ярҙары буйында урынлашҡан. 1930 йылдың 20 авгусында ойошторолған. Майҙаны — 1875 км². Район үҙәге — Дәүләкән ҡалаһы.\nБобрик Борис Фёдорович (11.07.1933—21.07.2013), хужалыҡ эшмәкәре. 1994—2003 йылдарҙа «Востокнефтепроводстрой» акционерҙар йәмғиәтенең генераль директоры. Рәсәй Федерацияһының Яғыулыҡ һәм энергетика министрлығының атҡаҙанған хеҙмәткәре (1996), Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған төҙөүсеһе (1987). СССР-ҙың 7‑се саҡырылыш Юғары Советы һәм Башҡортостан Республикаһының 1‑се саҡырылыш Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай депутаты. Ленин (1973) һәм ике Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ (1968, 1981) ордендары кавалеры. Дәүләкән ҡалаһы һәм районының почётлы гражданы (2002).\n↑ Башҡорт энциклопедияһы — Камалов Миңлеғәли Хажиғәли улы 2016 йылдың 21 апрель көнөндә архивланған. (Тикшерелеү көнө: 5 март 2018)\n↑ Башҡорт энциклопедияһы — Сафин Фаил Ғабдулла улы 2016 йылдың 21 апрель көнөндә архивланған. (Тикшерелеү көнө: 11 ғинуар 2019)\n↑ Башҡорт энциклопедияһы — Шакиров Мөхлис Баҙыҡ улы(недоступная ссылка) (Тикшерелеү көнө: 27 декабрь 2018)\nДәүләкән районы // Башҡорт энциклопедияһы. — Өфө: «Башҡорт энциклопедияһы» ғилми-нәшриәт комплексы, 2015—2020. — ISBN 978-5-88185-143-9.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Дәүләкән_районы&oldid=1106300 ҡабул ителгән\nПоследний раз редактировалась 16 ғинуар 2022 в 21:09\nБыл бит һуңғы тапҡыр 21:09 16 ғинуар 2022 үҙгәртелгән.


Текләп ҡараһаң да, айыра алмаҫһың » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Махсус бит » Тормош юлдары ҡатмарлы » Текләп ҡараһаң да, айыра алмаҫһың\nТекләп ҡараһаң да, айыра алмаҫһың\nШундай һан билдәле: донъяла йылына 600 миллиард һумға торош иткән ялған тауар етештерелә. Кем иҫәпләп сығарғандыр? Бөтә нәмәнең дә күсермәһе бар икән – ноутбуктың, телефондың, запас частарҙың, хушбуйҙың, хатта минераль һыу менән шоколадтың да. Донъяла бренд тип аталған киң таралған тауарҙы етештереүселәр уның ялған күсермәләре менән көрәшеп бер була. Һатып алыусы бит артыҡ һайланып тормай, аҡсаһы булһа, әйбер оҡшаһа, һата ла ала. Уның ысынмы, ялғанмы икәнен ҡарап торамы ни?! Магазинға гел генә белгес эйәртеп, лупа тотоп йөрөп булмай ҙа инде. Замана баҙарын бер ваҡыт “күсермә тауар”ҙан таҙартып бөтөп булырмы? Бына шул һорау борсой.\nНимәһе ҡатмарлы – уларҙы айырыуы ла ҡыйын була башлаған. Тағы шуныһы йәнде көйҙөрә: Рәсәй баҙары “күсермә тауар” менән тулған. Шундайҙар арҡаһында беҙҙең иҡтисад өсөн матди юғалтыу өс миллиард долларға етә, имеш.\nКүсермәләрҙе эшләүҙә айырыуса Ҡытай оҫтарҙы. Властар ни генә ҡылмаһын, бында, кем әйтмешләй, “бейей-бейей оҫтара” тигән кеүек, брендтың күсермәһен ике һыу тамсыһылай оҡшатып эшләүселәр таралғандан-тарала. Нимәгә генә тотонмайҙар! Хатта ки “ялған кеше” лә табыла бында.\nЯлған тауарҙарҙан ҡотола алмаҫты белгәс, эксперттар уны бер нисә төргә бүлгән: сифатһыҙ, сифатлы һәм юғары сифатлы. Сифатһыҙы әштер-өштөр эшләнгән, арзанға һатыла. Ҡытайҙан, Вьетнамдан килә. Юғары сифатлы “күсермәләр”ҙе иһә айырым бер төркөм – ныҡ шәп белгестәр генә асыҡлай ала, имеш. Бындай тауарҙы хатта байҙар ҙа һатып ала. Европаның үҙенән килә ти шундайҙар. Нимәһе аптырата: яҡшы продукция етештереүсе компаниялар, ялған тауар сығарыуҙы туҡтата алмаҫын белгәс, үҙҙәре үк “күсермәләр” баҙарын етәкләргә булған. Эйе, брендтар үҙ “ватан”ында ғына түгел, ә арзан эшсе көсөн файҙаланып, көньяҡ-көнсығыш Азияла ла сығарыла. Хәҙер ҡайҙа ысыны, ҡайҙа ялғаны етештерелгәнен дә аңламаҫһың.\nИң таралған ялған\nЭлектроника әлеге исемлектә иң алда тора. Бында һүҙ өр-яңы техника хаҡында, әлбиттә – планшет, смартфон, айфон, плеерҙар. Ысынын-күсермәһен бик күптәр айыра ла алмай, айырырға теләмәй ҙә. Шуға ла бындай тауар уңайлы хаҡҡа интернет-магазиндарҙа ла еңел һатыла.\nҺатып алған итек йә туфлийығыҙҙа аяҡ кейеме етештереүсе билдәле бренд фирмалары яҙыуы булыу ул әле ысынлап та шул фирманыҡы тигәнде аңлатмай. Бары тик бер нисә тапҡыр кейеп ҡарап ҡына белә аласаҡһығыҙ. Унда ла һәр кешегә бындай “һәләт” бирелмәй, ниңәлер өйкәйсе, тип йонсоһа ла, кейеүен дауам итеүселәр ҙә табыла.\nЯлған дарыу эшләргә, моғайын, иң тәүҙә өйрәнгәндәрҙер. Әле былай ҙа үҙебеҙҙә етештерелгән йә сит илдеке тип айырып ҡарап алған булабыҙ, ә уларҙың ҡайһыһы ысын, ҡайһыһы ялған икәнен уйлап та бирмәйбеҙ. Беҙҙеңсә, ҡиммәтерәге тиҙерәк тәьҫир итә, шәбәйтә, йәнәһе. Ии-и, шул хәтлем дә бер ҡатлыбыҙ бит. Дарыу урынына бер ниндәй ҙә йоғонтоһо булмаған нәмә (ҡатырылған он, мәҫәлән) генә һатылһа ярай, күп осраҡта сәләмәтлеккә зыян итеүсе ҡушылмалар өҫтәлә. Ялған препараттар араһында ниңәлер ирҙәргә тәғәйенләнгәне алдынғылыҡта тора, ти. “Виагра” шул иҫәптә. Бахыр, дәрт-ҡеүәт өҫтәүсе дарыу эстем, тип яҙғы әтәс кеүек ҡуҡырайған ир-аттың кикереге, һөҙөмтә оҙаҡ көттөргәс, тиҙ шиңәлер инде.\nКонтрафакт дискылар ҙа (CD, DVD) сауҙа нөктәләренән тиҙ генә юҡҡа сығырға ашыҡмай. Көрәштең ни, көрәшмәнең ни, тип ҡул һелтәй һатыусылары ла. Иң мөһиме – алыусы табыла бит.\nИң тәүге бишәү исемлегендә өҫ кейеме лә бар. Төп нөсхәнән ялғанды туҡыманың сифаты, нисек етте шулай беселеүе, йыш ҡына ептәренең һәлберәп тороуы “һатһа” ла, хаҡы арҡаһында тиҙ тарала. Шул инде, беҙгә арзаны ҡулайыраҡ.\nЯлған хушбуйҙар ҙа күп. Күпмелер ваҡыт үтеү менән уларҙың еҫе үҙгәрә. “Текә” сәғәттәрҙең күсермәләре еңелерәк була, сөнки арзан материалдар күп ҡушыла. Тәмәке, компьютер комплекттары, уйынсыҡтар – быларҙың да ысыны, ялғаны бар. Нимәгә-нимәгә, ә уйынсыҡтарға аҡса йәлләргә ярамай. Сөнки, арзан тигән булып, ялтырауыҡлы берәй тәтәй алһағыҙ, уның балағыҙ һаулығына зыян итеүе лә мөмкин.\nАҡ йөҙлө, һары сәсле булһағыҙ һәм арлы-бирле ял итергәме шунда Ҡытайға барып сыҡһағыҙ, бында һеҙгә “шәп эш” тәҡдим итеүҙәре бар. Европа йөҙлөләрҙе … прокатҡа алып торалар икән. Урында был эш “Галстуклы аҡ егет” тип атала. Ҡытайҙың ҡайһы бер компаниялары шундай хәйләгә бара: “аҡ кеше” ваҡытлыса шул компанияла хеҙмәткәр йә уның партнеры булып торорға тейеш. Шуның менән компания абруй, билдәлелек яулай ала. Йәнәһе, ул сит ил бизнесмены менән эшләй ала икән, тимәк, аҡсаһы күп һәм ситтә лә бәйләнеше көслө. Актерҙар, моделдәр, ғөмүмән, ябай ғына “аҡ кеше”ләр ҙә шулай итеп аҡса эшләп ала, ти. Бында ҡытай телен белмәү ҡамасауламай.\nӘйткәндәй, тап ошо Ҡытайҙа ялған экспонаттар музейы ла бар. Ундағы 40 мең ҡомартҡының 80-е генә ысын. Тарихтың һәр бер осорондағы артефакттарҙы күрергә теләһәгеҙ, шунда бараһығыҙ инде. Шаҡ ҡатырлыҡ! Хатта XVII быуатта хакимлыҡ иткән Цин династияһы вазаһында замана йәнһүрәттәре геройҙары төшөрөлгән, имеш. Ә барыһы ла вазаның боронғолоғона ышана.\nӘле бында музей “бумы” – йылына әллә 400-ләп музей асыла икән.\nГригорий Потемкин блогынан алынды был баҙар хаҡындағы яҙма. Ул – беҙҙең яҡташ, Урал егете, Екатеринбургтан Ҡытайға күскән.\nГуанчжоу – Ҡытайҙың көньяҡ-көнсығышындағы мегаполис. Уны “Азияның сәнәғәт йөрәге” тип йөрөтәләр. Был ҡалала бөтә нәмә һатыла һәм һатып алына, шулай уҡ етештерелә лә. Ниңә шулай тиҙәр, беләһегеҙме? Сөнки тап ошо Гуанчжоуҙа донъялағы иң ҙур ялған тауарҙар баҙары урынлашҡан. Ундай ғәләмәт баҙарҙы һеҙҙең күргәнегеҙ юҡ!\nКүҙ алдына килтерегеҙ әле: Италияның Милан ҡалаһында билдәле бер дизайнер яңы ғына тегелеп бөткән кейем коллекцияһын күрһәтә. Подиум сағыулыҡтан балҡый, дизайнерға баш әйләнгес уңыш вәғәҙәләйҙәр, тамашасылар шундай матурлыҡтан шаҡ ҡатып, гөр килә. Шул ваҡыт тамашаны шым ғына бер төркөм күҙәтә. Ҡытай белгестәре улар. Ныҡ ентекле ҡарайҙар, фотоға төшөрәләр, яҙып алалар. Һәм... барыһынан да алда ошо коллекция өлгөләрен ҡулға төшөрөргә өлгөрәләр. Бер-ике көндән Милан – Гуанчжоу рейсына шул өлгөләрҙе бик һаҡлыҡ менән генә төрөп һалып, тейәп алып ҡайтып та китәләр. Икенсе көнөнә был өлгөләр кейем бесеүселәр ҡулына барып етә. Бер нисә көндән әлеге дизайнер күлдәгенә иш кенә тауар ҙа табыла, тегеүселәр эш тә башлай. Тағы өс-дүрт көн һәм, ышанаһығыҙмы, юҡмы, беренсе партия әҙер, күлдәктәр йөк машиналарына тейәлеп, фабриканан тейешле урынға “сығып” та китә. Тейешле урын тигәне, әлбиттә, Гуанчжоу баҙары. Был кейемдәр келәттә сәпсим ятмай тиерлек. Уны шундуҡ Рәсәй, Испания, АҠШ, Украина, Чехия, Финляндия, Берләшкән Ғәрәп Әмирлектәре эшҡыуарҙары һатып алып ҡайтып китә. Бөтә “текә” брендтар шундай юл үтә. Нимә кейеп йөрөгәнегеҙҙе белдегеҙме инде, йәмәғәт?! Бында ҡытайҙарҙы әрләргә кәрәкмәй. Улар кеше нимәне алырға ынтыла, шуны ғына эшләй. Ҡытайҙар – бик аҡыллы һәм эшһөйәр халыҡ. Улар шундай: кәрәкһә, баҫып эшләй, баҫырға урын булмаһа, ятып та. Беҙҙә иһә көнө буйы тиерлек тик ултырып, шуның өсөн аҡса алып, етмәһә, әҙ түләйҙәр, тип мыжыусылар быуа быуырлыҡ.\nГуанчжоу баҙары “Өс ат” тип атала. 8 – 12 ҡатлы әллә нисәмә сауҙа үҙәгенән ғибәрәт ул. Уларҙың һәр береһендә йөҙәрләгән күмәртәләп һатыу нөктәһе урынлашҡан. Сауҙагәрҙәргә йөгөн кәрәкле ергә алып барыу өсөн дә бөтә уңайлыҡтар булдырылған – баҙарға яҡын урамдарҙа махсус офистар эшләй. Уларҙа тауарҙы Ер шарының теләһә ҡайһы мөйөшөнә илтергә булышлыҡ итеүселәр һеҙгә итәғәтле йылмайып хеҙмәт күрһәтә. Йөк самолетҡа тейәлһенме? Рәхим ит. Бәлки, поезға йә карапҡалыр? Уныһын да булдыралар. Шуныһы бик шәп – бындай офистарҙың күбеһендә рус телле хеҙмәткәрҙәр бар.\nСауҙа йортонда этикетка, голограмма, лейбл етештереүселәр ҙә эшләй. Улар өсөн мөмкин булмаған нәмә юҡ! Тиҙ генә теләһә ҡайһы фирманың билдәһен эшләп тә бирәләр. Хет ҡағыҙҙан, хет тимерҙән, тигәндәй. Дольче Габбана (Dolce & Gabbana), Макс Мара (Max Mara), Версачи (Versace), Саваж (SAVAGE) – йәнең теләгәнен һайла! Тап ошонан беҙгә көн һайын әллә нисәмә тиҫтәләп контейнер килә лә, “ысын” тауарҙар менән ҡушылып, бер рәттән элиталы бутиктарға эленә.\nБында кейем “күсермәләре” генә түгел, ә сәғәттәр, телефондар баҙары ла лыҡа тулы. Нимәгә беҙгә Европа? Уның сифатлы тауарының күсермәһе булғанда?!\nРәсәйҙә тәүге ялған медицина препараты 1997 йылда һатылған, тигән мәғлүмәт бар. Ул плазма алмаштырыусы матдә булған. Йәнә ике йылдан “фальшивка” дарыуҙар һаны 15 төргә еткән. 2003 йылда иһә проблема ҙур масштаблы милли хәүеф тип нарыҡланған. Һуңғы биш йылда теркәлгән ялған препараттар партияһы күләме 11 тапҡырға үҫкән.\nЯлған һөт барлығын беләһегеҙме әле? Оҙаҡ һаҡлана торған һөт тураһындағы “әкиәт”те лә ишеткәнһегеҙҙер? Ауыл балалары яҡшы белә – унда кисәге һөттө эсмәйҙәр, мотлаҡ әсегән була. Ә супермаркеттарҙа иһә халыҡҡа йәтеш ҡапта нисәмә көн ултырһа ла әсемәй торған һөт һаталар. Шуға иғтибар итегеҙ – тергеҙелгән (восстановленное) һәм яраҡлаштырылған (нормализованное) һөт бар. Тәүгеһе киптерелгән йә ҡуйыртылған һөттән эшләнә. Регламентҡа ярашлы, уны һөт тип түгел, һөт эсемлеге тип атарға тейештәр. Икенсеһе – ҡуйылығы нормаға килтерелгән һөт. Ҡайһы бер “аҡыллы баш” етештереүселәр һөткә крахмал, аҡбур, сода ла ҡушырға оялмай. Бындай эсемлектең төбөнә ҡалдыҡ ултыра, әсеһә, ни ҡатыҡ булмай, ни кефир тигәндәй, түгергә генә ҡала.\nИң киң таралған ялған банкнота – 100 доллар. Шулай уҡ 50 евроны ла баҫалар.\nСочи олимпиадаһы символикаһын һатыу тирәләй шау-шыу ҡуба биреп ҡуйған. Уйындарҙың ойоштороу комитеты 2010 йылда уҡ Монополияға ҡаршы федераль хеҙмәт менән бергә 72 мең берәмек ялған продукцияны юҡ иткән. “Күсермә”ләр (башлыса өҫ һәм аяҡ кейеме) эшләү менән илдең 79 төбәге, Ҡытай, Төркиә, Ҡаҙағстан шөғөлләнгән.\nШвейцарияның “Эмменталь” (“Emmentaler”) тигән сыры бик тәмле икән. Уның “күсермәһе” юҡ тип уйлайһығыҙмы? Яңылышаһығыҙ. “Оҫталар” бындай ниғмәттең ялғанынан килем алмай ҡалмаҫ. Был сырҙы донъяның күп илендә эшләйҙәр. Тик боронғо рецептар менән бер генә ерҙә – Швейцарияның Берн кантонында ғына етештерелә ул. Ризыҡ өсөн яҙғы йә йәйге һөт кәрәк, сырҙың әҙер булыуы – өлгөрөүе иһә 15 айға һуҙылыуы мөмкин. Ҙур-ҙур тишектәре була, тәме тиҙ боҙолмай. Башҡа ерҙә ғәҙәти һөттән ике айҙа ла ҡайнатып өлгөртәләр. Шунан “Эмменталь” тип һаталар, беҙ ашайбыҙ. Ысын булмаһа ни, уның ҡарауы, исеме ни тора!\nСығыу ваҡыты 14-11-2014, 05:03 | Ҡаранылар: 1205\nҺәй, ҡайҙа сыбыртҡы?!\nМиллион һумын мутлашыусыларға биргән\nЯлған аҡса яҡшылыҡ килтермәй


Башҡорт балын Фарсы ҡултығы илдәренә, Америка, Африка һәм Японияға экспортлау мөмкинлеге ҡарала\nПробиркаларға алынған бер нисә тамсы бал уның составын тулыһынса асыҡларға мөмкинлек бирә. Антибиотиктарға тикшереү ысулы өсөн тәү сиратта татлы ризыҡ едти әҙерлек үтә. Белгестәр әйтеүенсә, бының өсөн ике сәғәттән ашыу ваҡыт талап ителә.\nЛабораторияға өҫтәмә һауыттар алып киленде. Ярҙамсы ҡорамалдар булғанда тикшереүҙәрҙе үткәреү күпкә еңел. Бында беҙ Иммунологик метод буйынса антибиотик ҡалдыҡтарын биләләр өсөн өлгөләр әҙерләйбеҙ.\nЭлла Арыҫланова, токсиколог\nБалды антибиотиктарға һәм башҡа ҡатнашмаларға тикшереү – заман талабы. Ҡортсолоҡ продукцияһын донъя баҙарына сығарыу өсөн бал биш тиҫтәнән ашыу компонентҡа ҡаралырға тейеш. Балды артабанғы тишереүҙәргә әҙерләгәндән һуң, өлгөләрҙең физик һәм химик матдәләре заманса аппаратта анализлана.\nБашҡортостанда бындай ҡоролманы һатып алыу өсөн федераль программа буйынса бюджеттан 36 млн һумдан ашыу аҡса бүленә. Һәр анализға тотона торған материалдар ҙа ҡиммәткә төшә. Әммә бындай прибор ентекле һәм теүәл һөҙөмтәләрҙе тиҙ арала күрһәтә. Әлегә тиклем тикшереүҙәр үткәндән һуң, сит илдәргә 20 тонанан ашыу бал һатылған.\nПродукцияның хаҡ мәсьәләһен хәл итеү мөһим. Сөнки Рәсәй баҙарына ҡарағанда сит илдәрҙә балдың хаҡы күпкә түбән. Беҙҙең компания Рәсәй экспорт үҙәге менән тығыҙ эшләй. Улар аша Африка һәм Япония илдәрендә яңы клиенттар табабыҙ.\nЭмиль Әхтәмйәнов, «Медовз» компанияһы хеҙмәткәре\nРәсәй ауыл хужалығы идаралығы ҡарамағындағы һынау үҙәгендә Өфө, Иглин, Күгәрсен, Благовещен, Нуриман һәм Ишимбай районы умарталрынан йыйылған бал тикшереү үтә. Продукцияның составынан тыш, йүкә балының төҫө, һеркә, көл күләме һәм башҡа күрһәткестәр билдәләнә.\nБелгестәр әйтеүенсә, әлегә 32 тонна бал экспортҡа әҙер, унда антибиотик табылмаған. Былтыр баҫыуҙарҙы химик эшкәртеүҙән һуң бал ҡорттарының һәләк булыуы асыҡланғайны, шуға күрә, ауыл хужалығының был тармағы зыян күргәйне. Быйыл иһә, умартасылар мул уңышҡа өмөтләнә. Республика етәкселеге лә умартасылыҡты заман талаптары буйынса үҫтереү яҡлы. Әле республикала сәнәғәт күләмендә татлы ризыҡ етештереү буйынса халыҡ-ара инвестиция проектын ғәмәлгә ашырыу өсөн әҙерлек башланды.


Ышаныс бөткән, артабан нисек йәшәргә? - GTRK.TV — Новости Уфы и РБ\nЫшаныс бөткән, артабан нисек йәшәргә?\nӨфө районы Сергеевка ауылында йәшәүселәр газ торбаһы ярылыу һөҙөмтәһендә сыҡҡан авария михнәтен күрә. Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, 15 май көнө бында торбаүткәргестән газ конденсаты ер өҫтөнә ағып сыҡҡайны. Әле урында вария эҙемтәләрен бөтөрөү эштәре дауам итә, ә халыҡ сәләмәтлеге ҡаҡшауына зарлана. Сергеевка ауылы халҡы буш вәғәҙәләрҙе ишетеп арыған. Авария эҙемтәләре бөтөрөлдө тиһәләр ҙә кис һайын ҡырҡыу еҫ һиҙелә. Ә ҡойонан һыуҙы эсерлек түгел, бензин тәме килә, ти улар. Шулай ҙа экспертиза эсәр һыуҙың таҙа булыуын раҫлаған. Бының да файҙаһын күреүселәр юҡ түгел. Урындағы магазинда һыуҙың хаҡы ике тапҡырға артҡан. 5 литрлы һауыт кәмендә 50 һум тора. Татьяна Павлова быйыл уңыш булырына ла өмөтөн юғалтҡан. Үҫентеләр һулый, ә япраҡ өҫтө ҡара шекәрә менән ҡапланған. Ханым авария ваҡытында бер кем дә эвакуация тәҡдим итмәне, ти. Икенсе көнөнә генә таныштары аша ғәҙәттән тыш хәл тураһында ишетә. Әммә һуң була, ике көндән ул эсе ауыртып дауаханаға эләгә. Әммә табиптар быны пенсионерҙың оло йәштә булыуына һылтай. Ошондай уҡ ауырыу билдәләре менән Дим биҫтәһендә йәшәүсе лә аҙна буйына яфалана. Тын ҡыҫылыу менән сирләгән ҡатын әле лә корвалолдан айырылмай. Сергеевкала ваҡиғанан һуң сәләмәтлегенә зарланыусылар күбәйгәс, ваҡытлыса күсмә медпункт урынлаштыралар. Табип та күптәр эс ауыртып мөрәжәғәт итеүен инҡар итмәй, тик бер кемгә лә ағыуланған тигән диагноз ҡуйылмай.Өфө районындағы авария күп һорауҙар ҡалдыра. Әле лә халыҡ мәғлүмәт етмәүенә бошона. Беҙҙең ижади төркөмгә лә рәсми мәғлүмәт биреүҙән баш тарттылар. Яуап бер – һыуҙа ла, ерҙә лә газ конденсаты ҡалдыҡтары ҡалманы. Тик бының менән Сергеевка халҡы ла, экологтар ҙа килешергә теләмәй. Авария эҙемтәләрен бөтөрөүселәр бында газ конденсаты ҡалманы тип ышандыра. Әммә шыйыҡса ағып төшкән йырында беҙ бына ошондай соҡорға юлыҡтыҡ. Бында әле нефть продукттары етерлек. Шул уҡ ваҡытта авария эҙемтәләрен бөтөрөү эштәренең ҡасан тамамланырын бер кем дә хәбәр итмәй. Хәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, ваҡиға 15 май көнө Сергеевка ауылынан 1 саҡрым тирәһе алыҫлыҡта теркәлде. Бында газ конденсаты торбаүткәргесенә билдәһеҙ кешеләр үҙ торбаларын ялғап яғыулыҡ урлаған. Һөҙөмтәлә ул баҫымды күтәрә алмайынса шартлаған. Ғәҙәттән тыш хәл тураһында кешеләргә ике көн үткәс кенә иғлан ителә. Әле урындағы халыҡ иһә прокуратураға мөрәжәғәт әҙерләй.\n09 июня Баймаҡ районында ғәҙәттән тыш хәл


Балык тотҡан туҡ булыр, аяҡ- быуыны ныҡ булыр\n8 Февраль 2018, 13:44\nФәтҡуллиндарҙың крәҫтиән-фермер хужалығы Үрге Бикҡужа ауылында бағыр үрсетеү буйынса балыҡсылыҡ фермаһын асты.Эшҡыуарҙар ун йылдан ашыу йылҡысылыҡ, малсылыҡ һәм ҡымыҙ етештереү менән шөғөлләнә, хәҙер инде яңы йүнәлеште үҫтерергә теләй, бағыр балығын үрсетеү һәм ыуылдырығын етештереү менән шөғөлләнергә иҫәп тота.\nФәтҡуллиндарҙың крәҫтиән-фермер хужалығы Үрге Бикҡужа ауылында бағыр үрсетеү буйынса балыҡсылыҡ фермаһын асты.\nЭшҡыуарҙар ун йылдан ашыу йылҡысылыҡ, малсылыҡ һәм ҡымыҙ етештереү менән шөғөлләнә, хәҙер инде яңы йүнәлеште үҫтерергә теләй, бағыр балығын үрсетеү һәм ыуылдырығын етештереү менән шөғөлләнергә иҫәп тота.\nФәтҡуллиндарға “Таймень” балыҡ үрсетеү йәмғиәте директоры, Мәләүез районында балыҡ үрсетеү менән оҙаҡ йылдар шөғөлләнгән, был юҫыҡта бай тәжрибә туплаған белгестәрҙең береһе Иван Лаврентьев ярҙам иткән, әле лә, кәрәк булһа, үҙ кәңәштәрен бирә, бәйләнештә тора.\n-Ғаяз ағай, һеҙҙең хужалыҡ районда бейә һәм кәзә ҡымыҙын, ит етештереү менән билдәле. Ни өсөн тап балыҡ үрсетеү йүнәлешен үҫтерергә булдығыҙ? Өҫтәүенә, башҡалар кеүек һаҙан йәки табан балығына түгел, ә бағырға өҫтөнлөк биргәнһегеҙ.\n- Тирә-яҡта йылғалар, быуалар күп, ә балығы әҙ. Йомағужа һыуһаҡлағысын сафҡа индергәндән һуң һыу һалҡынайҙы, балыҡ күберәк өҫкө ағымда тороп ҡала, балыҡсылар ҙа йылғала балыҡ тотоу өсөн уңайлыҡтар булмауына зарлана. Шулай уҡ үткән йылда балыҡсылыҡҡа ҡағылған федераль ҡанунға индерелгән үҙгәрештәргә ярашлы, урман ерҙәрен файҙаланыу рөхсәт ителде. Быны иҫәптә тотоп, беҙ агротуризм буйынса Бөрйән һәм Белорет райондарында уҡыуҙарҙа булдыҡ. Үҙебеҙҙә етештерелгән балыҡты туристарға, урындағы халыҡҡа һәм башҡа һатып алыусыларға тәҡдим итеү күпкә отошлораҡ, тип иҫәпләйбеҙ.\nБағырҙың төп үҙенсәлеге шунда: башҡаларҙан айырмалы ул ҡышҡыһын да үҫә, йоҡоға (анабиозға) китмәй, таҙа һәм кислородҡа бай булған һыуҙы ярата.\n-Ниндәй әҙерлек эштәре башҡарылды?\n-Рөхсәт ҡағыҙҙары алынғас, ноябрь айында экскаватор менән һыу инеү урынын ҡаҙҙыҡ, торбалар, понтондар һалдыҡ, декабрь айында бөтә нәмә әҙер ине. Тәүге үрсем балыҡтарын Мәләүез районынан һатып алып һыуға ебәрҙек. Быйыл йәй уларҙы һатыуға сығарырға мөмкин буласаҡ. Балыҡтарға үҙебеҙҙә етештерелгән махсус аҙыҡ ашатабыҙ, һыу температураһын һәм кислород күләмен контролдә тотабыҙ.\n-Балыҡ фермаһын үҫтерергә теләйһегеҙме?\n-Киләсәктә ошо урында йәй ял итеү урыны буласаҡ, тирмәләр ҡуйырға, уңайлыҡтар булдырырға ниәтләйбеҙ. Бағырҙы яҡындағы ҡала һәм райондарҙың туҡланыу урындарына ла алып барырға ниәт бар.\nЯңы йүнәлештә эш башлаусыларға тәүәкәллек хас. Сығымдар үҙҙәрен аҡлаһын, йүнселдәрҙең эше үҫешһен, тигән теләктә ҡалайыҡ.


Халыҡ-ара “Алеко” конкурсы һәм С. Михалков исемендәге премия лауреаты, яҙыусы-сатирик Марсель Сәлимов.\nАуылға ҡарап аҡыл ал. Дәүләт, йәмәғәт эшмәкәре, ғалим, иҡтисад фәндәре докторы, Башҡортостан фермерҙары берлеге рәйесе Зифҡәт Сәетғәлиев, Стәрлебаш районы Иҫке Ҡалҡаш ауыл биләмәһе хакимиәте башлығы Фәүҡәт Ҡотлошин.\n“Һағыныуҙарҙы һалдым йырҙарға”. Башҡортостандың халыҡ артисткаһы Роза Аҡкучукова.


Тимәк, В12 витамины етешмәй\n19 Август , 15:15\nИртән йоҡонан торғас, үҙеңде насар тояһыңмы? Хәлең булмауға зарланаһыңмы?\nБаҡһаң, етерлек кимәлдә йоҡлап та, иртән хәл булмауы кеше организмы өсөн мөһим булған В12 витамины етешмәүе хаҡында һөйләй. Табиптар әйтеүенсә, уға ҡытлыҡ кисереү хәлһеҙлек, арыусанлыҡты булдыра. Тын тарығыу, баш ауыртыуы, тиренең ағарыуы, йөрәктең йыш-йыш тибеүе, аппетит юғалыуы, ауырлыҡ кәмеүе лә – әлеге витаминдың етерлек кимәлдә булмау билдәләре.


Йыл башынан алып Өфө мәшғүллек хеҙмәте ярҙамында 17,3 мең эшһеҙ эшкә урынлашҡан // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nЙыл башынан алып Өфө мәшғүллек хеҙмәте ярҙамында 17,3 мең эшһеҙ эшкә урынлашҡан\n13:24, 23 декабря 2013 Иҡтисад\n2013 йыл башынан алып мәшғүллек хеҙмәте ярҙамында 17,3 меңдән ашыу эшһеҙ өфөлө эшкә урынлашҡан. 1,8 меңдән күберәк кеше хеҙмәт баҙарында кәрәкле һөнәрҙәргә бушлай уҡырға һәм ҡайтанан уҡырға ебәрелгән.\n«Башинформ» агентлығына хәбәр итеүҙәренсә, Өфө Мәшғүллек үҙәге – йәштәр хеҙмәте биржаһында, йыл башынан алып 13,2 меңдән ашыу кеше эшһеҙ статусы алған. 14,4 меңдән күберәк эшһеҙ өфөлө иҫәптән төшкән.\nБөгөнгө көнгә ҡала вакансиялар банкында 11,5 меңдән ашыу эш урыны бар, уға 6,3 мең тирәһе рәсми теркәлгән эшһеҙ дәғүә итә. Көсөргәнешлек коэффициенты, йәғни эшһеҙҙәрҙең вакансиялар һанына нисбәте, 0,59-ға тиң.\nБашҡортостандың баш ҡалаһында эшһеҙлек кимәле 1,11 процентҡа тиң. Өфө мәшғүллек хеҙмәтендә хәҙер бөтәһе 6,8 мең кеше иҫәптә тора.


Өфөләге иң зиннәтле отелдәрҙең береһе менән йәнәштә ябай ғына шарттар менән "ҡунаҡхана" бар. Ярай әле унда оҙаҡҡа туҡтамайҙар - иң күбе 15 тәүлеккә. Уныһы ла - үҙ ихтыяры менән түгел.\nАдминистратив тәртиптә ҡулға алынған кешеләр өсөн Өфөләге берҙән-бер махсус приемник Колгуевский урамында - ҡаланың экологик таҙа урынында, урман паркы зонаһында урынлашҡан. Киң мәғлүмәт сараларының һуңғы ваҡытта был йортҡа ҡыҙыҡһыныуы артыуы яңы закон менән бәйләнгән, уға ярашлы махсус приемниктың ҡәҙимге "ҡунаҡтары" - эскеселәр, асарбаҡтар, ғаилә ғауғасылары - араһында күп һанлы водителдәр армияһынан берәйһе булып ҡуйыуы ла ихтимал.\n"БАШвестЪ" бер нисә тапҡыр 2008 йыл башынан алып Юл хәрәкәте ҡағиҙәләрен боҙған өсөн яуаплылыҡтың артыуы тураһында хәбәр иткәйне инде. Иң ҡаты санкция - 15 тәүлеккә тиклем ҡулға алыу - автомобиль руле артына праваһынан мәхрүм ителгән кеше ултырған өсөн һәм водитель танытмаһы булмаған йәки праваһынан мәхрүм ителгән кеше медицина тикшереүенән баш тартҡан осраҡта ҡаралған. Эске эштәр министрлығы Юл хәрәкәте хәүефһеҙлеге дәүләт инспекцияһының БР буйынса идаралығы начальнигы Динар Ғилметдинов әйтеүенсә, йыл башынан алып Башҡортостанда 600-гә яҡын водитель ҡулға алынған. Уларҙың икәүһе максималь срок алған, ҡалғандары - 10 тәүлеккә тиклем.\nБындай хоҡуҡ тәртибен боҙоуҙар өсөн Кодекста 5 мең һум күләмендә штраф та ҡаралған. Әммә ул балиғ булмағандарға, йөклө ҡатындарға, 14 йәшкә тиклемге бала тәрбиәләгән ҡатын- ҡыҙҙарға, I һәм II төркөм инвалидтарға ғына һалынасаҡ.\nҠайһы бер төбәктәрҙә судтар бик йомарт ҡулға алыу тураһында хөкөм сығара - унда автоинспекторҙар бик тырыш микән, ә бәлки, водителдәр яуапһыҙ ҡарайҙыр? - һәр хәлдә, уларҙа махсус приемниктарҙа урын етешмәй башлаған. Республикабыҙҙа бындай проблема юҡ, тип ышандыра Башҡортостан Дәүләт автоинспекцияһы башлығы. Шулай ҙа Яңы йылдан һуң махсус приемникка эләгеүселәр һаны ҡырҡа артыуын кире ҡағып булмай. Был турала "БАШвестЪ"ҡа Өфө буйынса Эске эштәр идаралығының йәмәғәт хәүефһеҙлеге милицияһы начальнигы урынбаҫары Александр Малеев һөйләне.\n- 2008 йыл башынан алып бында ЮХХДИ линияһы буйынса ҡулға алынған 60-тан ашыу кеше булды. Бөгөнгө көнгә улар 30 тирәһе, - тип хәбәр итте ул.\nӘйтергә кәрәк, бындай махсус приемниктар милиция ведомствоһында. Өфөлә ул берәү генә һәм 80 урынға иҫәпләнгән. Бында килеп эләгеүселәр биш һәм унан күберәк кешелек камераларҙа ултыра. Норма - бер кешегә дүрт квадрат метр. Ҡатын-ҡыҙҙар өсөн урындар ҙа ҡаралған. Ҡулға алынған водителдәр араһында әлегә нәфис зат вәкилдәре булғаны юҡ.\nТәҙрәләрҙә рәшәткәләр, периметр буйынса сәнскеле сым һәм тәртип һаҡсылары яғынан даими контроль. Бында режим ҡәтғи: сәғәт етелә торалар, иртәнге-төшкө-киске аш, эске ихатала бер сәғәт саф һауала йөрөү һәм киске унда йоҡларға.\n- Ҡулға алынғандарға урын-ер әйбере, һабын бирелә. Көн һайын яңы матбуғат баҫмалары килтерелә, һәр камерала радио. Аш-һыуға ҡәҙимге граждандар ашханаһына бер кешегә тәүлегенә 52 һум 34 тин иҫәбенән заказ бирәбеҙ, - тип һөйләй полковник Малеев.\nКисә, мәҫәлән, был сумма иртәнге ашҡа аҡ икмәк менән кеүәҫкә, төшкөлөккә аш һәм бутҡаға, кискелеккә икмәк менән сәйгә етте. Дөйөм алғанда, астан үлергә бирмәйәсәктәр, ләкин бюджет аҡсаһына артыҡ шашып та булмаясаҡ. Ә бына туғандары килеп ҡыуандыра ала. Яза ваҡытына бер тапҡыр улар 10 килограмға тиклем ауырлыҡта "әйбер" килтерә ала. Тиҙ боҙолмай торған аҙыҡ-түлек, ҡайһы бер кейем, гигиена әйберҙәре килтерергә мөмкин.\nАлександр Малеев әйтеүенсә, водителдәр араһынан ҡулға алыныусылар үҙҙәрен тәртипле тота.\n- Кешеләр беҙҙең суд хөкөмөн генә үтәүебеҙҙе аңлай, - тип билдәләне ул.\nВодителдәр шулай уҡ Юл хәрәкәте ҡағиҙәләрен күҙәтеү кәрәклеген дә аңлаһалар, яҡшы булыр ине.


Тыныслыҡтың хаҡы ҡиммәт | Йәншишмә\n«Һуғыш башланған!» Ҡот осҡос ошо хәбәр йәшен тиҙлегендә бөтә донъяға тарала. Ҡояш һүнеп, күк йөҙөн ҡара болоттар ҡаплап алғандай була, ҡоштар моңо тына.\nКүңелгә шом һалыусы хәбәрҙе ишетеүселәр араһында минең ҡартатайым Мырҙабулат Исмәғил улы Абдуллин да була. Һуғыштың тәүге көндәренән үк ул һәм тағы ла бик күп ир-егеттәр фронтҡа китә. Был ваҡыттарҙы Сания өләсәйем күҙ йәштәрһеҙ һөйләй алмай. Ағаһы Закир олатайым менән атайҙарын ауыл осонда илап оҙатып ҡалалар. Бөтә ауырлыҡ ҡарт өләсәйем Шәкирәнең иңенә төшә. Ун йәшлек улы менән алты йәшлек кенә ҡыҙы уның төп терәге була. Йәй көндәре ялан аяҡ утауҙа йөрөү, көҙ көндәре башаҡ сүпләү, ас-яланғас көйөнсә һыуыҡ ҡыштарҙы үткәреү, яҙ еткәс, астан үлмәҫ өсөн ҡаҡы, ҡуҙғалаҡ, ҡуянтубыҡ йыйып ашауҙары – барыһы ла үтә уларҙың башынан.\nҺуғышта ҡартатайым ябай һалдат булған. Днепр йылғаһын аша сығырға торғанда ул дуҫы Абдулланы осрата. Йылғаны сыҡҡас, осрашырға килешәләр. Һалдар менән йөҙөп сыҡҡанда улар дошман бомбалары аҫтына эләгә. Ҡартатайым иҫән-һау ҡала, ә дуҫы Абдулла менән башҡаса күрешә алмай. «Бомбалар шартлап торҙо, бер нисә һал таралып төшкәйне, бәлки, шунда булғандыр…» – тип бик үкенес менән һөйләр булған ул.\nҠартатайым оҙон һуғыш юлы үтә. Польша янында әсирлеккә эләгә. Немецтарға һатылған поляктар әсирлеккә төшкән һалдаттарҙы үҙҙәренең эшенә егә. Шунда ҡартатайым бер изге йәнле поляк әбейе менән таныша. Инәй йәшереп кенә икмәк, картуф ашата. Ҡартатайым уның мал аҙбарының ҡыйығын рәтләп бирә. Әсирлектән партизандар ҡотҡара.\nУл тыуған ауылына 1945 йылдың декабрендә ҡайтып төшә. 11 йәшлек ҡыҙы, 14 йәшлек улы ҡаршы ала. Һуғыштан һуң емерелгән хужалыҡты аяҡҡа баҫтырыуы еңелдән булмай. Ләкин шундай дәһшәтле яуҙан иҫән ҡайтҡан кешегә бындай эштәр бер ни тормай. Ул һабанын да һөрә, көтөү ҙә көтә, балта оҫтаһы ла була.\nҺуғыштан һуң ғаиләләренә тағы өс бала өҫтәлә. 1980 йылда ҡартатайым баҡыйлыҡҡа күсә.\nБеҙ һуғышты экрандарҙан күреп, китаптарҙан уҡып, мәктәптә уҡытыусыларыбыҙҙан ишетеп кенә беләбеҙ. Ләкин уның ҡот осҡос икәнен аңлайбыҙ, тоябыҙ. Украинала барған хәлдәрҙе телевизорҙан күреп борсолабыҙ. «Беҙ тыныслыҡ яҡлы, бер ҡасан да һуғыш булмаһын!» – тип теләйбеҙ.\nЯҙгөл ХӘМИТОВА, VII синыф уҡыусыһы.\n« Донъялар имен торһон\nҮҙебеҙҙең «Йәншишмә»-шоу»! »


14 май — Башҡорт Википедияһы\n14 май Викимилектә\n14 май — григориан стиле буйынса йылдың 134-се (кәбисә йылында 135) көнө. Йыл аҙағына тиклем 231 көн ҡала.\nЕр: Ғәҙел сауҙа көнө.\nИзраиль: Бойондороҡһоҙлоҡ тураһында декларация ҡабул итеү көнө.\nЛиберия: Интеграция көнө.\nМонголия: Ағас ултыртыу көнө.\nПарагвай: Бойондороҡһоҙлоҡ көнө.\nФилиппин: Конституция көнө.\nЕр: Фрилансерҙар көнө.\nНидерланд: Велосипедсылар көнө.\nЧили: Инженерҙар көнө.\n1835: Александр Сергеевич Пушкиндың «Сказка о рыбаке и рыбке» әкиәте баҫылып сыға.\n1863: Император Александр II «Башҡорттар тураһында положение» раҫлай.\n1878: АҠШ-та «вазелин» атамаһына сауҙа маркаһы патенты алына. Был матдәне 1872 йылдың 4 июнендә сығышы менән Британиянан булған химик Роберт Август Чезбро уйлап сығарған була.\n1900: Парижда II Йәйге Олимпия уйындары асыла, уларҙа тәүге тапҡыр ҡатын-ҡыҙҙар ҡатнаша. Британия спортсыһы Шарлотта Купер беренсе чемпион була.\n1919: Башревком тарафынан Башҡортостан АССР-ының сәйәси һәм хужалыҡ тормошо менән идара итеү өсөн Уполномоченныйҙар советы ойошторола.\n1946: Өфөлә һәм республика райондарында ат спорты бәйгеләре (һабантуй) уҙғарыу тураһында ҡарар сыға.\n1955: Варшава ҡалаһында Советтар Союзы, Албания, Болгария, Венгрия, ГДР, Польша, Румыния һәм Чехословакия «Дуҫлыҡ, хеҙмәттәшлек һәм үҙ-ара ярҙам тураһында» килешеү төҙөй, артабан ул «Варшава Килешеүе» исемен ала.\n1999: Ишембайҙа Рәсәй Федерацияһында тәүге профессиональ шашка клубы — «Нефтяник» ойошторола.\n2010: Берлинда Сит ил һәм Европа Берлеге илдәре башҡорттарының ҡоролтайы уҙғарыла, унда 90-дан ашыу делегат ҡатнаша.\n2012: Өфө районында гидроэнергетик ҡоролмаларын етештереү буйынса «РусГидроАльстом» заводы төҙөлә башлай.\nГерасименко Сергей Андреевич (1906—17.08.1999), хужалыҡ эшмәкәре. 1953—1981 йылдарҙа Өфө агрегат производство берекмәһенең генераль директоры. РСФСР-ҙың атҡаҙанған машина эшләүсеһе (1979), Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған фән һәм техника эшмәкәре (1966). Ике Ленин (1966, 1976), Октябрь Революцияһы (1971), Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ (1957) һәм Ҡыҙыл Йондоҙ (1947) ордендары кавалеры. Сығышы менән хәҙерге Брянск өлкәһе Злынка районы Гута-Муравинка ауылынан.\nРәжетдинов Зөфәр Зәғәфуран улы (1926—15.04.2020), Бөйөк Ватан һуғышы яугиры. 1943 йылдан СССР Эске эштәр министрлығының Эске ғәскәрҙәре хеҙмәткәре, шул иҫәптән 1963—1983 йылдарҙа айырыуса мөһим объекттарҙы һаҡлаусы часть командиры урынбаҫары һәм командиры, эске хеҙмәт полковнигы. Ҡыҙыл Йондоҙ һәм 2-се дәрәжә Ватан һуғышы ордендары кавалеры. Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Салауат районы Таймый ауылынан.\nУразаев Мәхмүт Һибәт улы (ижади псевдонимы Мәхмүт Һибәт; 1936), журналист, шағир, яҙыусы һәм тәржемәсе. 1981 йылдан СССР Яҙыусылар союзы ағзаһы. 1960—1986 йылдарҙа республиканың төрлө матбуғат баҫмалары, радио һәм телевидение буйынса дәүләт комитеты хеҙмәткәре.\nҒаянов Зөфәр Ғаян улы (1941—7.03.2015), рәссам, йәмәғәтсе. 1975 йылдан СССР Рәссамдар союзы ағзаһы. 1981—1987 йылдарҙа М. В. Нестеров исемендәге Башҡорт дәүләт художество музейы директоры, 1997—2013 йылдарҙа Заһир Исмәғилев исемендәге Өфө дәүләт сәнғәт институты уҡытыусыһы, бер үк ваҡытта 2001—2004 йылдарҙа Башҡортостан Рәссамдар союзы рәйесе. Башҡортостан Республикаһының халыҡ (2003) рәссамы.\nГоловлева Тамара Николаевна (1951), хеҙмәт ветераны, малсылыҡ алдынғыһы. Көйөргәҙе районы «Ҡыҙыл шар» совхозының элекке һауынсыһы. 3-сө дәрәжә Хеҙмәт Даны ордены кавалеры.\nСыртланов Хафиз Вәли улы (1902—2.01.1984), Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы. 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы яугиры, гвардия старшинаһы. Ҡыҙыл Йондоҙ ордены кавалеры (1943).\nСмирнов Николай Александрович (1932—13.05.2017), һөнәри-техник белем биреү педагогы. 1955 йылдан Салауаттағы 27-се ҡала һөнәри-техник училище мастеры һәм өлкән мастеры, 1957 йылдан — директор урынбаҫары, 1964—1983 йылдарҙа — директоры. РСФСР-ҙың һөнәри-техник белем биреү отличнигы (1969). Сығышы менән Дзержинск ҡалаһынан.\nИзотова Татьяна Алексеевна (1947), төҙөүсе, йәмәғәтсе. «Башнефтезаводстрой» проект-төҙөлөш берекмәһенең 1-се төҙөлөш-монтаж комплексының элекке буяусылар бригадиры. Башҡорт АССР-ы 12-се саҡырылыш (1991—1995) Юғары Советы депутаты. «Почёт Билдәһе» ордены кавалеры.\nПутенихин Фёдор Иванович (1952), һаулыҡ һаҡлау өлкәһе ветераны, табип-хирург. 1979—2015 йылдарҙа «Салауатнефтемаш» берекмәһе медсанчасы табибы, шул иҫәптән 1981 йылдан хирургия бүлеге мөдире, 1997 йылдан — баш табип, 2010 йылдан – баш табип урынбаҫары; Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған табибы (2009) һәм һаулыҡ һаҡлау отличнигы (2005). Сығышы менән Өфө ҡалаһынан.\nМәүлетбай Ғәйнетдинов (1938—6.06.2014), йырсы, Башҡортостан Республикаһының халыҡ артисы (1993).\nЙәнекәйев Рәүил Хәсән улы (1934), инженер-төҙөүсе, «Востокнефтезаводмонтаж» төҙөлөш ойошмаһының элекке технологы. РСФСР-ҙың атҡаҙанған төҙөүсеһе.\n14 майҙа тыуғандар\n1815: Александр Барятинский, Рәсәй империяһының дәүләт һәм хәрби эшмәкәре, генерал-фельдмаршал, генерал-адъютант.\n1875: Хосе Сантос Чокано, Перу дипломаты, шағир-модернист.\n1885: Отто Клемперер, Германия дирижёры, композитор.\n1900: Марио Соффичи, Аргентина кинорежиссёры, сығышы менән Италиянан.\n1905: Ари Штернфельд, СССР ғалимы, хәҙерге заман космонавтикаһына нигеҙ һалыусыларҙың береһе.\n1905: Николай Тихонов, дәүләт эшмәкәре, 1980—1985 йылдарҙа СССР Министрҙар Советы Рәйесе.\n1930: Ген Шангин-Березовский, бард, йырҙар авторы һәм уларҙы башҡарыусы.\n1945: Владислав Ардзинба, СССР-ҙың һәм Абхазияның дәүләт эшмәкәре, ғалим-шәрҡиәтсе, 1994—2005 йылдарҙа Абхазия президенты.\n1965: Сергей Лемох, СССР һәм Рәсәй музыканты, «Кар-Мэн» төркөмө етәксеһе.\n1970: Ярослав Бойко, Рәсәйҙең театр һәм кино актёры.\n1975: Святослав Вакарчук, Украина музыканты, «Океан Ельзи» төркөмө етәксеһе.\n14 майҙа вафат булғандар\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=14_май&oldid=1134867 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 17:00 13 май 2022 үҙгәртелгән.


Көткәндәр ҡабул булһын » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Йәмғиәт » Көткәндәр ҡабул булһын\nКөткәндәр ҡабул булһын 29.01.2019 // Йәмғиәт\nҺәммәбеҙгә лә уҫал ғына абалаған Эт йылы көтмәгәндә үҙгәрҙе лә, йылмайып, Башҡортостандың “ваҡытлыса” тип аталған яңы Башлығын ҡаршы алды. Был үҙгәреш бөтә республика халҡын ҡыуандырҙы, яңы өмөттәр уятты.\nМатур, әммә буш һүҙҙәрҙән туйған, урындағы түрәләрҙән ҡаҡшаған, эшһеҙлектән һәм аҡсаһыҙлыҡтан ялҡҡан замандаштар күптән үҙгәреш көтә ине. Иң сәмле һәм ғәмле, әҙерлекле яҡташтарыбыҙ Себер гиҙҙе, юғары белемле, өмөтлө йәштәр Мәскәү, Санкт-Петербург, Ҡазан ҡалаларына юлланыуҙы хуп күрҙе. Бөгөнгө ысынбарлыҡ “тыуған ереңдә олтан булыуҙы” ҡабул итмәй, мәғлүмәт даръяһында иркен йөҙгән йәштәр бөтәһен дә күрә, белә, сағыштыра һәм үҙенә оҡшағанын, отошлоһон һайлай.\nБай һәм данлыҡлы тарихы булған республикабыҙға заман талаптарына яуап бирерлек етәксе талап ителә ине. Күп милләтле, талантлы һәм эшсән Башҡортостан халҡы ла үҙ төбәгенең даны өсөн арымай-талмай тир түгергә әҙер.\nЯңы быуат бөтә кешелек, шул иҫәптән Рәсәй алдында ла ҡаты талаптар, бығаса булмаған ҡапма-ҡаршылыҡтар ҡуя. Башҡортостан йөҙәрләгән йылдар дәүләтебеҙҙең ышаныслы таянысы булды һәм булып ҡаласаҡ. Бының өсөн, тәү сиратта, ныҡлы иҡтисади нигеҙ төҙөргә кәрәк.\nЯңы етәксенең “Беҙ яҡшыраҡ булдырабыҙ!” тигән һүҙҙәре ышаныс өҫтәй, бик күптәр, айырыуса белемле, рухлы йәштәр, уның командаһында эшләргә ынтыла. Республиканың бөтә милләт вәкилдәре лә уны “үҙенеке” итеп ҡабул итте. Хәҙер яңы командаға биргән вәғәҙәләрҙе эш менән иҫбатларға ғына ҡала.\nКөн кеүек асыҡ: Башҡортостан сәскә атһын тиһәк, ошо изге ерҙә меңдәрсә йыл йәшәгән башҡорт та сәскә атырға тейеш. Матур, күркәм баҡсала бер генә һулыған сәскәнең дә булыуы мөмкин түгел.\nПенсияға сығыр алдынан, һигеҙ йыл буйы (2001–2009) хеҙмәтте һаҡлау буйынса төбәк-ара дәүләт инспекторы булып эшләнем. Мин хеҙмәтләндергән биләмәгә Мәләүез һәм Күмертау ҡалалары, Ейәнсура, Күгәрсен, Көйөргәҙе, Мәләүез райондары инде. Был төбәктәрҙә башҡорттар күпселекте тәшкил итә, шуға миңә төрлө шарттарҙа ябай эшсәндәрҙән алып ҡала, район етәкселәре менән аралашып, үҙем өсөн күп кенә асыштар яһарға тура килде.\nТарих, археология, эпостар, яңы фән этногеномика Көньяҡ Уралдың автохтон халҡы – башҡорттоң этногенез пирамидаһының бер нисә ҡаттан тороуын иҫбатлай:\nlБоронғо һинд-иран ҡатламы Шүлгәнташтан башлана, Арҡайым, Урал батыр менән тамамлана. Меңәрләгән йылдар.\nlУғыр ҡатламы (иштәктәр). Биш йөҙ йыл тирәһе.\nlТөрки ҡатлам (башҡорттар). Яҡынса VII быуаттан 1557 йылға тиклем.\nlХәҙерге Рәсәй дәүере. 1557 йылдан бөгөнгәсә.\nБашҡорттоң бөгөнгө асылын һуңғы Рәсәй ҡатламының йоғонтоһо менән аңлап һәм аңлатып була. Ул асыл нимәнән ғибәрәт:\n1. Көндәлек тыныс тормошта башҡорт коллектив ҡанундарға таянып һәм буйһоноп йәшәргә өйрәнмәгән. Крепостной Рәсәйҙә ер хужаһы аҫаба булыуҙан тыш, башҡорт империя сиктәрен дә һаҡлаған. Башҡорт әйткән һүҙен тотҡан һәм командирынан башҡа бер кемде лә һанға һуҡмаған. Совет заманындағы “сит партноменклатура”ны тыңламаған башҡортта командалы эшкә һәм “начальник”ка ҡаршы иммунитет барлыҡҡа килә.\nБыға XVII-XVIII быуаттарҙағы ҡан ҡойошло, еңелеү менән бөткән ихтилалдарҙы ҡушһаң, башҡорттоң милли ғорурлығының, милли үҙаңының ҡаҡшауын аңлайһың. Республиканың элекке етәкселеге башҡортҡа үҙ телендә аңларлыҡ һәм үтерлек итеп мөрәжәғәт итмәне, вәғәҙәләр бирмәне.\n2. Крепостной Рәсәйҙең иҙелгән ҡасҡындарын йөҙәр йылдар һыйҙырған, уларға ҡуртымға ер биреп файҙа күргән башҡорт түләүле хеҙмәт күрһәтә белмәгән һәм бөгөн дә өйрәнергә уйламай. Өҫтәүенә йүнәлеш биреүсеһе лә юҡ хәлендә. Элегерәк мин хеҙмәтләндергән биләмәлә шәхси эшҡыуарлыҡ тамыр йәйеп китә алманы. Был хәл әле лә артыҡ үҙгәрмәгән. Колхоз-совхоздар тарҡалып юҡҡа сыҡҡан осорҙа бик аяныслы күренеш. Шуға ла ир-егеттәр ҙә, ҡатын-ҡыҙҙар ҙа Себер гиҙә, ә тыуған төбәк бөлгөнлөккә төшә.\n3. Башҡортта мин-минлек һәм күршеңдән кәм булмау хисе көслө. Урал аръяғы һәм төньяҡ-көнсығышты үҫтереү программаларына ярашлы ыҡсым ғына ит, һөт, йөн, балыҡ, емеш-еләк эшкәртеү үҙәктәрен төҙөүҙе республика үҙ өҫтөнә алһа, кеше сәмләнеп һәм ярышып эшкә тотонор, күләмле бурыстарҙы бергәләп үтәр ине. Ауылдарҙа йәштәр ҙә ҡаласаҡ.\n4. Технологик революция һәм донъя баҙары кеше, милләт төшөнсәләрен бөтөнләй тиерлек үҙгәртте, уларҙың баһаһын юҡ хәленә төшөрҙө. Бөгөнгө ысынбарлыҡта кешелекте тәшкил иткән меңәрләгән халыҡ үҙенең милли тамырҙарын барлай, яңырта һәм нығыта. Рәсәйҙә быға урыҫтар менән татарҙар ныҡлап тотондо. Башҡорт алдында был мәсьәлә киҫкен тормай – ғалимдарыбыҙға рәхмәт. Беҙҙең 15 мең йылдан ашыу дәлилләнгән тарихыбыҙ бар. Тарих һынауын лайыҡлы үтергә ярҙам иткән аҫабалыҡ ер биләүҙе генә түгел, ә йәшәү фәлсәфәһен аңлата. Халҡыбыҙға аҫыл аҫабалыҡтың асылын ҡайтарырға кәрәк. Күҙ ҡараһындай һаҡланған рухи байлыҡҡа йән аҫрарлыҡ матди байлыҡ табыуҙы өҫтәгәндә, башҡортлоҡ йылдан-йыл көсәйәсәк, үҙенә ылыҡтырып торасаҡ.\nЗарланып, үтенеп, кемгәлер көнләшеп йәшәгәнсе, “Беҙ яҡшыраҡ булдырабыҙ!” тип алға, еңеүҙәргә ынтылайыҡ.\nАвтор: Тимер НИӘТШИН\nРайон: Мәләүез ҡалаһы


Башҡортостанда «Керәшен һыуыҡтары» фестивале еңеүселәре билдәләнде // Мәҙәниәт | новости башинформ.рф\n13:02, 22 января 2018 Мәҙәниәт\nФото: «Керәшен һыуыҡтары»ның рәсми төркөмө\nБөрөлә XXIV «Керәшен һыуыҡтары – 2018» төбәк-ара эстрада йыры һәм бейеү фестиваль-конкурсы тамамланды. Гала-концертта өс Гран-при эйәһе, шулай уҡ лауреаттар һәм дипломанттарҙың исемдәре иғлан ителде. Был турала фестивалдең рәсми төркөмө хәбәр итә.\n«Эстрада бейеүе» номинацияһында «Маски» ансамбле (Бөрө ҡалаһы) еңеү яуланы. «Эстрада йыры» номинацияһында Стәрлетамаҡтан Алина Рай юғары наградаға лайыҡ булды. «Эстрада музыкаһы» номинацияһында иһә «Red Horse» төркөмө (Бөрө) еңде, ул «иң яҡшы бас-гитарасы» номинацияһында ла билдәләнде.\nXXIV «Керәшен һыуыҡтары – 2018» төбәк-ара эстрада йыры һәм бейеү фестиваль-конкурсы 18-20 ғинуарҙа үтте. Быйыл унда республикабыҙҙың 17 районы һәм 13 ҡалаһы, Мәскәү, Һамар һәм Пермь крайы вәкилдәре ҡатнашты.\nҠатнашыусыларҙың оҫталығын жюри баһаланы, уның составында республиканың һәм Рәсәйҙең билдәле мәҙәниәт эшмәкәрҙәре — З. Исмәғилев исемендәге Өфө дәүләт сәнғәт институты профессоры, Башҡортостандың һәм Татарстандың халыҡ артисы, Рәсәйҙең атҡаҙанған артисы Иҙрис Ғәзиев, З. Исмәғилев исемендәге Өфө дәүләт сәнғәт институты доценты, Башҡортостандың атҡаҙанған уҡытыусыһы Светлана Слягузова, М. Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университеты уҡытыусыһы, республиканың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре Эльмира Зиннәтуллина, «Башҡортостан» дәүләт концерт залындағы «Ренессанс» халыҡ бейеү театры етәксеһе Александр Родионов, ТНТ каналында «Бейеүҙәр» шоуында ҡатнашҡан Елена Гуменная, З. Исмәғилев исемендәге Өфө дәүләт сәнғәт институты доценты, Рәсәйҙең һәм Башҡортостандың Композиторҙар союзы ағзаһы Азамат Хәсәншин, «Арғымаҡ» этно-төркөмө етәксеһе Ринат Рамазанов һәм башҡалар бар ине.\n«Керәшен һыуыҡтары» фестиваль-конкурсы барышында эстрада вокалы буйынса республика семинары эшләне.


Йыр менән үрелгән тормош\n23 Ноябрь 2018, 14:32\n25 ноябрь—Әсә көнөБашҡортостан Республикаһында Әсә көнө 2001 йылдан башлап билдәләнә һәм һәр йыл һайын ноябрҙең һуңғы йәкшәмбеһендә байрам ителә. Баймаҡ районының Йәрмөхәмәт ауылында йәшәүсе уңған әсә Гөлнур Миңлеғәле ҡыҙы Хәлиуллина өсөн быйыл икеләтә байрам көтөлә. Тап 25 ноябрь—Әсә көнөндә уларҙың ире Fибаҙулла Мөхәрләм улы менән бергә йәшәүҙәренә 19 йыл тула. Гөлнур апай ҙа, Fибаҙулла ағай ҙа тыуған ауылдарына тоғролоҡ һаҡлап, үҙ ерендә хеҙмәт итеп йәшәй. Уларҙың сәскәләй матур дүрт ҡыҙҙары бар.\nБашҡортостан Республикаһында Әсә көнө 2001 йылдан башлап билдәләнә һәм һәр йыл һайын ноябрҙең һуңғы йәкшәмбеһендә байрам ителә.\nБаймаҡ районының Йәрмөхәмәт ауылында йәшәүсе уңған әсә Гөлнур Миңлеғәле ҡыҙы Хәлиуллина өсөн быйыл икеләтә байрам көтөлә. Тап 25 ноябрь—Әсә көнөндә уларҙың ире Fибаҙулла Мөхәрләм улы менән бергә йәшәүҙәренә 19 йыл тула. Гөлнур апай ҙа, Fибаҙулла ағай ҙа тыуған ауылдарына тоғролоҡ һаҡлап, үҙ ерендә хеҙмәт итеп йәшәй. Уларҙың сәскәләй матур дүрт ҡыҙҙары бар. Өлкәндәре Гөлназ Өфөнөң Киров районы полиция бүлегендә эшләй, ситтән тороп Сибай институтында уҡый. Быйыл Ярат мәктәбен алтын миҙалға тамамлаған Нәркәстәре Башҡорт дәүләт медицина университеты эргәһендәге колледжда белем ала. Илгизә—Ярат мәктәбенең 6-сы класы уҡыусыһы. Кинйә ҡыҙҙары Илзидә ауыл мәктәбенең 2-се класында уҡый.\n—Мин үҙемде бәхетле әсә тип һанайым. Ҡыҙҙарыбыҙ уҡыуға шәп, йорт эштәрендә ярҙамлаша, әсәй тип өҙөлөп торалар. Иремдең ғаиләлә лә, ауылда ла абруйы ҙур, ул—ауыл старостаһы,—ти йорт хужабикәһе.\nГөлнур Миңлеғәле ҡыҙы оҙаҡ йылдар ауыл клубы мөдире вазифаһын етәкләгән. Авария хәлендә тип табылған мәҙәни усаҡ ябылғас эшкә бөтмөр Хәлиуллиндар бер ҙә баҙап ҡалмай, ауылда магазин асып ебәрә. Йыр-моңдан айырылмаған Гөлнур апай ауылдың мәҙәни тормошон да, эшҡыуарлыҡ һәм шәхси хужалыҡтарындағы эштәрҙе лә берҙәй гөрләтеп алып бара. Был мөләйем, наҙлы ханымдың тырышлығына хайран ҡалырлыҡ.


“Беҙ – башҡорттар, һәр саҡ өлгө булдыҡ!” » «Йәшлек» гәзите | Газета "Йэшлек"\nГазета "Йәшлек" » Махсус биттәр » “Беҙ – башҡорттар, һәр саҡ өлгө булдыҡ!”\n22.12.2018 “Беҙ – башҡорттар, һәр саҡ өлгө булдыҡ!”\nйәки Себер яҙмаларын дауам итеп...\nХанты-Манси автономиялы округы – башҡорттар күпләп йәшәгән төбәк. Заманында, нефть ятҡылығы асылғас, Себер тарафтарына Башҡортостандан күпләп белгес ағылыуы ғәжәп түгел: ул саҡта инде беҙҙең нефтселәр байтаҡ тәжрибә туплаған була. Бөгөн улар бында ныҡлап тамыр йәйгән, ереккән. Рәүҙәт Абдулхаҡ улы ҠОЛМӘНБӘТОВ етәкләгән Ханты-Манси автономиялы округы башҡорттары ҡоролтайы башҡарма комитеты ошонда йәшәгән башҡорт ойошмаларын туплаған.\nСебер тарафтарына юл төшкәс, юл ыңғайы уның менән дә осрашып, үткәндәргә байҡау яһаныҡ, бөгөнгө проблемаларҙы барланыҡ, киләсәккә пландар ҡорҙоҡ.\n– Рәүҙәт Абдулхаҡ улы, был яҡтарға нисек килеп сыҡтығыҙ?\n– Беҙҙең заман йәштәре Себер тарафтарына романтика эҙләп килде. Ул саҡта минең ғаиләм дә, фатирым да бар ине, Салауат индустриаль техникумын тамамлап, Ишембай, Күмертау ҡалаларында эшләп алдым. Әммә 1988 йылда яҡты хыялдар, юғары идеялар артынан Лянтор ҡалаһына килеп, эшкә урынлаштым. Бында хеҙмәт юлымды нефтсе булып башлағайным. Күп тә үтмәй, “Лянторнефть” ойошмаһының яңы асылған уҡыу комбинатына мастер, ике айҙан директор итеп ҡуйҙылар. Унда нефтселәрҙе генә түгел, башҡа һөнәрҙәргә лә уҡытырға тура килде. Сөнки ул саҡта уҡыу йорттары юҡ ине, ә тиҙ үҫешкән ҡала булараҡ, бөтә һөнәр эйәләренә лә ихтыяж ҙур булды. Хатта тәрбиәселәргә тиклем әҙерләнек. Улар артабан юғары белем алып, бөгөн күптәре һайлаған һөнәрҙәре буйынса юғары вазифалар биләй.\n– Ә ни өсөн бөгөн халыҡтың күпләп был яҡҡа эшкә килеүе ғәйеп һанала? Элек нисектер быға ыңғай ҡараш булған...\n– Элек беҙ эшкә партия программаһы менән киттек. Бында килгәс, торлаҡ бирәләр ине. Эштең булырына, эш хаҡының түләнеренә ышанып килдек. Мин килеп ярты йыл эшләгәс, торлаҡлы булдым, ғаиләмде алып килдем. Ә хәҙер быларҙың береһе лә юҡ, кеше билдәһеҙлеккә килә, проблемалар күп – система башҡа. Икенсенән, үҙебеҙҙә эш булғас, ҡайтырға өмөт булды. Ә хәҙер кеше эшһеҙлектән, аҡсаһыҙлыҡтан аптырап сығып китә. Күптәрҙе проблема йөрөтә, романтика күптән юҡҡа сыҡты.\n– Ә бында башҡорттарға ниндәй ҡараш? Милләт айырыу бармы?\n– Бында күпселек – күсеп килгән халыҡ һәм төрлө милләт вәкилдәре. Үҙ-ара татыу, аралашып йәшәйбеҙ. Заманында республиканан Себергә аҡыллы, белемле, көслө кешеләр китте. Уларҙың һәр береһе бында үҙ урынын тапты, матур итеп донъя көтә. Эскәндәр, ялҡауҙар булды, әлбиттә, әммә ундайҙар күптән ҡайтып бөттө. Башланғыс эштәрҙе башлыса Башҡортостандың “Геофизика” ойошмаһы атҡарҙы. Шуға күрә башҡорттарға ихтирам ҙур. Үҙебеҙ ҙә һәр саҡ өлгө булырға тырыштыҡ. Әйткәндәй, милли ойошмаларҙан башҡорттар ҡоролтайы тәүгеләрҙән булып эш башланы, башҡалар беҙҙән өйрәнде.\n– Ә урындағы ҡоролтай нисек эш башланы? Уға тиклем башҡорттар өсөн йыйылыр урын булдымы?\n– Тәүҙә беҙҙә милли мәсьәләләр, мәҙәниәт ҡайғыһы булманы. Яңы төҙөлгән ҡала, килергә, урынлашырға, бер аҙ донъя йыйырға кәрәк ине. Эш тә күп булды: балалар баҡсаһы, мәктәптәр, мунса, дауахана юҡ ине. Ҡала ҙур темпта үҫте, тормош яйға һалынды. Шунан инде бер аҙ уйлана башланыҡ: тыуған яҡтар, милли рух, йыр-моңдар иҫкә төштө, яҡташлыҡ, дуҫлыҡ ҡәҙерен белдек. 2000 йылдар башында ныҡлап аралашҡан өс егет, һөйләшеп, кәңәшләшеп, башҡорттарҙы тупларға булып киттек. Әлбиттә, 1995 йылдың 1 – 2 июнендә Өфө ҡалаһында I Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы үткәс, республика вәкилдәре был яҡтарға ла килгән, башҡорттарҙы йыйып, ойошма төҙөргә тәҡдим иткән, етәксе кешене тәғәйенләгән. Беҙ белмәй ҡалдыҡ, хәбәр итеүсе булманы. Тәғәйенләнгән етәксе эште ойоштора алмаған, шул урында уҡ туҡталып ҡалған.Ә беҙ күңел саҡырыуы буйынса әүҙем эш башланыҡ. Ул саҡта йәмәғәт ойошмаларының эше буйынса махсус закон ҡабул ителгәйне, ойоштороу эше тәртипкә һалынғайны. Беҙ уларға ярашлы рәүештә рәсми теркәлеп, банкта иҫәп асып, устав ҡабул итеп, етди эш башланыҡ. Уны ишетеп, ярҙам итергә Башҡортостан хөкүмәтенән вәкилдәр килде, Ханты-Манси автономиялы округының да етәкселәре ситтә ҡалманы. Шулай итеп, тәүҙә Лянтор, Сорғот ҡалаларында, аҙаҡ яйлап башҡа район һәм ҡалаларҙа башҡорт ойошмалары төҙөнөк. Аҙаҡтан улар ҡоролтайға берләште. Ойоштороу эшендә әүҙем ҡатнашҡан яҡташым Таһир Дәүләтҡоловты атап үткем килә. Лянторҙа мәсет төҙөргә ярҙам итте, беренсе хәҙрәт булды. Хәҙер ул Башҡортостанда. Тағы ла беҙҙең менән Тобольскиҙан Наил Аҙанов тигән рухлы егет йөрөнө. Ҡатыны Ишембай ҡалаһынан ине, беҙҙең менән йөрөп, башҡорт телен ныҡлы өйрәнде.\nӘ беҙҙән дә алда Нефтеюганск ҡалаһында йәшәүсе Башҡортостан халҡын Рима һәм Венер Мөхәмәҙиевтар үҙ янына тупланы. Үҙе Йәрмәкәйҙән, данлыҡлы “Йүрүҙән” йырының авторы, ҡатыны – Ейәнсура башҡорто. Улар “Тальян” тип аталған татар-башҡорт үҙәге ойошторғайны, эште мәҙәни йүнәлештә алып барҙылар. Тәүге ҡоролтай йыйылышы ла шунда үтте. Оло йәштә булыуҙарына ҡарамаҫтан, һаман да аралашып, кәңәштәрен биреп торалар, беҙҙән ситләшмәйҙәр.\n– Әле һеҙҙең ҡоролтай нисә ойошманы берләштерә? Уларҙың эшен нисек баһалайһығыҙ?\n– Округтың башҡорттар күпләп йәшәгән һәр ҡалаһында, районында йәмәғәт ойошмалары бар. Уларҙың һаны бөгөнгө көндә –14. Ә башҡорттар аҙ йәшәгән төбәктәрҙә ике милләтте берләштереп, башҡорт-татар ойошмалары төҙөлдө. Үҙем Лянтор ҡалаһында йәшәгәс, күп эште унда ойошторабыҙ. Сорғот ҡалаһы яҡын, улар менән тығыҙ аралашам. Эш яҡшы ойошторолған, алға бара. Когалым, Нефтеюганск, Урай, Ханты-Мансийск ҡалалары ойошмаларын ыңғай яҡтан әйтеп үтер инем. Һуңғы йылдарҙа Лангепас, Түбәнге Варта ҡалаларында эш яҡшы яҡҡа үҙгәрҙе. Ойошмаларҙың эше бер кимәлдә генә бармай, берсә күтәрелә, һүрелеп тә китеүе бар. Сөнки йәмәғәт эше өсөн яҡшы етәксе лә, әүҙем ағзалар ҙа, күтәренке кәйеф тә кәрәк.\n– Башҡортостан республикаһындағы хәлдәр бында йәшәгән яҡташтарҙың кәйефенә тәьҫир итәме?\n– Әлбиттә. Һәр кем бында тыуған яҡ хәстәре менән дә йәшәй. 2000 йылдарҙа республикала эш гөрләп барҙы, беҙҙең дә кәйеф күтәренке ине. Етәкселек алмашынғас, хәл үҙгәрҙе. Тәүге осорҙа элекке ағым менән эш дауам итте ул. Аҙаҡ яйланы, бер осорҙа хатта туҡтап ҡалды. Сөнки республиканан ярҙам, йылы һүҙ, этәреш булмаһа, бында эш бармай. Унда һәр етәксе үҙенең эш урынына йәбешеп ултырҙы, ә беҙ иғтибарҙан ситтә ҡалдыҡ. Элеккесә, йырланыҡ, бейенек, байрамдар үткәрҙек. Тик ҡоролтай эше унан ғына тормай. Беҙ бит башҡорт телен, мәҙәниәтен, тарихын өйрәнеп, пропагандалап, милләттәштәрҙе берләштереп кенә ҡалманыҡ. Заманында ҙур тырышлыҡ менән ике төбәк араһында эшлекле бәйләнеш булдырылды, төбәк-ара килешеү төҙөлдө. “Эшлекле Башҡортостан” тип аталған күргәҙмә ойошторолоп, ул артабан эшлекле даирәләрҙә дауам итте. Министрлыҡтар, департамент йәлеп ителеп, тығыҙ эш башланды. Быны үҙем шуның уртаһында йөрөгән кеше булараҡ әйтәм. Башҡортостанда етештерелгән продукция ҙур партия булып бында килә башланы, һәр заводҡа шәхсән үҙем йөрөп сыҡтым. Республика етәкселегенең вайымһыҙлығы, битарафлығы арҡаһында бына ошо эштәрҙең барыһы ла юҡҡа сыҡты, шуныһы йәл. Ә халыҡ бит иҫәр түгел, барыһын да аңлай. Ошондай мөһим эштең юҡҡа сығыуы күптәрҙең күңелен төшөрҙө.\nӘле әйтеп үткән эштәрҙе Радий Фәрит улы Хәбиров үҙе күҙәтеп барҙы, юлға һалырға ярҙам итте. Шуға күрә, ул республика Башлығы вазифаһында оҙаҡ йылдар эшләр, туҡтаған эштәрҙе яйға һалыр, тип өмөт итәбеҙ. Әлеге ваҡытта һөйләшеүҙәр алып барыла. Тик эште туҡтатыуы ғына еңел, ә башлап ебәреүе, яйға һалыуы – оҙаҡ процесс. Һәр хәлдә, беҙ ярҙам итергә һәр ваҡыт әҙер.\n– Тимәк, өмөт барлыҡҡа килде?\n– Һүнә башлаған рух ҡабат уянды. Ә өмөт һәр ваҡыт булды, яңырыу көттөк. Бында бит оло проблемалар юҡ, төбәктә хәл тотороҡло. Беҙҙе республикалағы, айырыуса ауыл ерендәге хәл борсой: унда беҙҙең туғандар, яҡын кешеләр йәшәй. Дауаханалар, ФАП-тар ябыла, мәктәптәр юҡ. Тотош республикаға, илгә ауыл хужалығы реформаһы кәрәк. Шул уҡ ваҡытта, милли республика булараҡ, ошо йүнәлештә лә эштәр яйға һалынһын ине. Тарихта төрлө хәл булды, әммә беҙ юғалманыҡ, бирешмәнек.\nБөгөн бында үҙ эшен асҡан, уңышлы эшләгән йәки юғары вазифа биләгән белемле, тәжрибәле егеттәр республикаға ҡайтып, эш башларға, республика Башлығының командаһына ҡушылырға әҙер.\n– Бөгөн башҡорт телен уҡытыу – ситтә генә түгел, республиканың үҙендә лә оло проблема. Балаларын туған телдә уҡытырға теләүсе ата-әсәләр бармы?\n– Ваҡытында өҫтәмә белем биреү буйынса үҙем эшләгән комбинатта башҡорт класы астым. Хатта 2005 йылда башҡорт телен уҡытыуға лицензия алдыҡ. Бының өсөн, беҙҙән бигерәк, Тарих, тел һәм әҙәбиәт институты директоры Фирҙәүес Хисамитдинова шатланғайны. Баймаҡ районынан бик рухлы, талантлы уҡытыусы Альбина Байегетова килде. 50-ләп бала йөрөнө, улар телде өйрәнеп кенә ҡалманы, саф башҡортса Яңы йыл байрамдары үткәрҙе, “Аманат” фольклор ансамбле, театр түңәрәге асып ебәрҙе. Балаларҙы Өфө ҡалаһына экскурсияға алып барҙыҡ. Уларҙың күбеһе артабан Рәми Ғарипов исемендәге республика башҡорт гимназия-интернатына уҡырға инде. Тик мәғариф өлкәһендә лә закондар үҙгәреп тора. Артабан был класты муниципаль ойошмаға бирҙек. Унда Гөлшат Шәмсетдинова эшләне. Ул хатта Рәсәй кимәлендәге “Йыл уҡытыусыһы” конкурсында ҡатнашты. Башҡорт класы һаман да эшләп килә, тик балалар һаны йылдан-йыл кәмей. Хәҙер балалар күберәк техник йүнәлеш буйынса уҡырға барырға теләй, тел өйрәнеү ауыр хәлдә ҡалды. Етмәһә, беҙҙең төбәктә эксперимент бара. Һәр балаға сертификат бирелә, уның нигеҙендә өҫтәмә белем биреү ойошмалары, айырым түңәрәктәр, секциялар менән килешеү төҙөлә. Балалар һанына ҡарап, ойошма аҡса ала. Башҡорт класына ябылыу ҡурҡынысы янай. Беҙгә башҡорт телен пропагандалау кәрәк, балаларҙы ҡыҙыҡтырыу юлдарын эҙләйбеҙ. Көслө, уҡыусылар менән уртаҡ тел таба белгән уҡытыусыбыҙ ҙа юҡ. Хәҙер шундай уҡытыусы кәрәк. Класты асҡан ваҡытта республика беҙгә дәреслектәр, балалар әҙәбиәте менән дә ярҙам итте. Бөгөн был йәһәттән дә ярҙам юҡ.\nӘле маҡтанып һөйләп ултырған эш Лянтор ҡалаһында ғына башҡарылды. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, башҡа ҡалаларҙа башҡорт кластарын ойоштора алманылар.\n– Башҡортостанда уҡыған балаларҙың яҙмышы нисек? Улар менән бәйләнеш бармы?\n– Ике миҫал менән һөйләп үткем килә: был программа ла бик кәрәкле ине, һөҙөмтәләре булды. Тамырҙары менән Күгәрсен районынан булған Әлиә Китикова беҙ ойошторған башҡорт класында белем алды. Матур бейей ине, Ханты-Мансийск ҡалаһындағы талантлы балалар үҙәгенә лә йөрөнө. Өфө дәүләт сәнғәт академияһын тамамлап, Сорғот ҡалаһында балаларҙы бейергә өйрәтә. Әлбиттә, унда төрлө милләт балалары йөрөй. Шулай ҙа, төрлө халыҡ һәм заман бейеүҙәре менән бер рәттән, башҡорт бейеүҙәрен дә сәхнәгә сығара.\nРәми Ғарипов исемендәге интернат-гимназияһын, артабан Башҡорт дәүләт университетын тамамлаған Артем Юлыев Мәскәү ҡалаһының спорт комитетында эшләп йөрөй. Быйылғы футбол буйынса донъя чемпионатын ойоштороусыларҙың береһе булды. Даими аралашып торабыҙ, үҙе шылтырата, рәхәтләнеп башҡортса һөйләшә. Ошо ике миҫалда милли тәрбиәнең мөһимлеген аңлатып була, башҡорт класына йөрөүҙәре бушҡа булманы. Ә ундай уңыштарға өлгәшкән егет-ҡыҙҙар беҙҙә байтаҡ.\n– Киләсәккә ниндәй уй-ниәттәрегеҙ бар?\n– Ошо арала 2019 йылдың мартында үтәсәк Рәсәй төбәктәре башҡорттары мәҙәниәте көндәре марафонында ҡатнашыу өсөн ярҙам күрһәтергә билдәле режиссер, бейеүсе Рәйес Низаметдинов килә. Ә һеҙ беләһегеҙ, ул оҫта уҡ атыусы ла. Ике ҡуяндың ҡойроғон бер юлы тотоп, унан оҫталыҡ дәрестәре алырға ине. Һаулыҡ өсөн дә файҙалы, милли спортты ла тергеҙәбеҙ. Көрәшселәр байтаҡ, хатта махсус белемдәре булған тренерҙар, мәктәптәр ябылғас, был яҡтарға эшкә килде.\n– Ситтә милләттәштәребеҙҙе берләштереү ауырмы?\n– Юҡ, күңелдәге һағыныу хисе беҙҙе берләштерә лә инде. Мин бер үҙем булһам, ҡоролтай эшен алып бара алмаҫ инем. Сөнки төп эшемдә лә мәшәҡәттәр етерлек. Әммә ярҙамсыларым, теләктәштәрем, яҡташтарым күп. Уларға рәхмәтлемен. Беҙ берҙәмлек менән көслөбөҙ!\n– Әңгәмә өсөн ҙур рәхмәт, Рәүҙәт Абдулхаҡ улы! Артабан да шулай берҙәм булып, башҡорт милләтен данлап йәшәгеҙ, эшләгеҙ!


Немец теленән тоталь диктант\nМифтахетдин Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университетының филологик белем биреү һәм мәҙәниәт-ара коммуникациялар институты ойошторған сарала йөҙгә яҡын кеше ҡатнашты. Диктант тексы төлкө менән әтәс хаҡындағы мәҫәлдән алынған. Күптәр яҙма эштең грамматик һәм орфографик яҡтан ауыр булыуын билдәләй. Диктант һөҙөмтәләре 11 декабрҙә билдәле буласаҡ. Иң грамоталы тип танылғандар дипломдар менән бүләкләнәсәк.\nАндреас Штеппан, Германияның мәҙәниәт һәм мәғариф министрлығы ҡарамағындағы сит илдәрҙә немец мәктәптәре үҙәк идаралығы кураторы: «Өфөлә немец телен яҡшы беләләр, ҡыҙыҡһыныусылар күп. Үҫеш тә бар: урында мәҙәни саралар даими ойошторола, йыл һайын күләмле проекттар тормошҡа ашырыла. Башҡортостанда немец ауылдарының булыуы ла ғәжәп».


Бушлай таныша сайтында видео - Видео чат - таныштырыу лайф - стрим тере!\nНиндәй ч шулай уҡ хупланманы\nТөп һөйләшеүЯман шеш етмәй киҫкен, һәм баһа йылмайликтар. Киев үҙе теләгән ваҡытта үткәрә яҡшы проекты менән таныштырҙы. Был ярҙам итәсәк һезгә ч исемлеге. Процент нисбәте менән алмаштырыла әүҙем ҡатнаша килә, һеҙҙән фотоларығыҙҙы һәм ресурстар ағымдағы файл чатта аралашыу мөмкин. Бының өсөн буш ваҡытта, һеҙҙең өсөн, был компенсация яңғыҙлыҡ, тейгәндәме ҡуллана торған аласыз онлайн. Шул уҡ башлана, тип һезгә генә кәрәк, ҡатнашыусылар һәм башҡа кире ҡайтмаҫ өсөн, һеҙҙең менән һөйләшеп Нендороида. Был хеҙмәтте үтергә исемлеге менән танышырға, чат булдырыла. Бөтә сифатында улар популяр, иң күп тауыш менән, сорттар буйынса тәртибен. Шул сорттарға өсөн ҡулланырға трафик һәм япония кеүек, Японияла бар.\nρουλέτα - είναι ότι οι τιμές της\nберенсе танышыу видео телефон менән фото менән танышты 18 ч бушлай рулетка ҡыҙ менән видео чат видеочить бушлай йылдың 18 теркәү телефоны таныш булмаған менән рулетка менән ҡыҙ видеочивать секс видео менән танышыу сайты башҡа сикләүҙәр юҡ видеочивать чатта теркәлергә 18 рулетка


Салауатҡа килгәс, 1970 йылда беренсе тапҡыр сәхнәлә Әнғәм Атнабаевтың "Балаҡайҙарым" спектаклендә Дамир ролен башҡара. Был осор шул тиклем күңелемдә уйылып ҡалған, беренсе улыма ла ошо тәүге персонажымдың исемен ҡуштым, ти ул. Артабан һәләтле һәм тырыш егеткә төрлө жанрҙағы төп һәм эпизодик ролдәр тапшыра башлайҙар. Ул тыуҙырған образдар ҙа бөйөклөк тә, драматизм һәм комизм да, шәфҡәтлелек, тәбиғелек тә йәнәш. Мәҫәлән, "Башмағым"да Кәрим бай, бай тормош тәжрибәһе булған Кейәү ("Кейәү"), халҡымдың быуаттар аҡылын сағылдырған Абдулла ("Бабай урлау") һәм оҫта образдар Рамазан ("Упҡын ситендә"), Рәжәп ("Әбейҙәргә ни етмәй") һәм башҡалар. М.Задорновтың "Иреңде миңә бир" сатирик комедияһындағы Азат роле сәнғәт эшмәкәрҙәренең юғары баһаһына һәм тамашасылар һөйөүенә лайыҡ булды. Рим Әминевтың һуңғы йылдарҙағы эштәре уның талантының юғары профессиональ кимәлдә булыуына дәлил. 1989 йылда юғары ижади уңыштары өсөн Рим Әминов "Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған артисы", ә 1993 йылда "Башҡортостан Республикаһының халыҡ артисы" тигән маҡтаулы исемдәргә лайыҡ була.\nЮбилей кисәһендә театр коллективы, Рим Фәйзрәхман улының туғандары, яҡындары, ҡала ойошмалары етәкселәре лә ҡотлау сәләмдәре менән сығыш яһаны.\nБР мәҙәниәт минситры урынбаҫары Шамил Абдраков Рим Әминовҡа сәнғәт өлкәһендә оҙаҡ йылдар фиҙаҡәр хеҙмәт иткәне өсөн рәхмәт һүҙҙәрен еткерҙе. Ә Башҡортостан Республикаһының театр эшмәкәрҙәре берлеге рәйесе, РСФСР-ҙың атҡаҙанған һәм БАССР-ҙың халыҡ артисы Әхтәм Әбүшахманов юбилярға К.Станиславский миҙалын тапшырҙы.\n- Рим Фәйзрахман улы менән беҙ бер курста уҡыныҡ. Ул беҙгә һәр саҡ ярҙам ҡулы һуҙҙы, әле булһа, кәңәштәрен бирә. Тормош иптәше менән ул театрҙа танышты. Һуң өйләнһә лә ҡатынынан уңды ул. Зөһрә апай менән улар ул һәм ҡыҙ үҫтерҙеләр. 40 йыл ғүмерен ошо Салауат театрына арнаны. Артабан да ижади эшендә уңыштар, һаулыҡ теләйем, - ти Әхтәм Әхәт улы. Кисәлә Рим Әминев ҡатнашлығында спектаклдән өҙөктәр күрһәтелде. Театр артистары сәхнәне йыр-моңға күмде, ә музыка колледжы студенттары бейеү менән залда ултырыусыларҙың күңелен күтәрҙе.


Башҡорт теле һәм әҙәбиәте - Һүҙьяһалыш\nҺүҙьяһалыш башҡорт тел белеменең үҙ аллы бер тармағы булып тора. Ләкин ул тел белеменең башҡа бүлектәре (морфология, синтаксис, лексикология, фонетика, стилистика, семасиология, тел тарихы) менән ныҡ бәйләнгән.\nҺүҙьяһалыштың күп кенә процестары телдең морфологик күренештәре менән оҡшаш. Башҡорт телендә яңы һүҙҙәр ҙә, һүҙҙәрҙең грамматик формалары ла ялғауҙар ярҙамында яһала.\nҺүҙьяһалыш тел тарихы менән тығыҙ бәйләнгән. Телдең тарихи үҫеш процесында һүҙ яһаусы ҡайһы бер саралар һәм ысулдар үҙҙәренең активлығын юғалта, яңы һүҙ яһауҙа ҡатнашмай башлай, хатта ҡайһы саҡта үлегә әйләнә. Ҡайһы берҙәре, киреһенсә, активлашып китә.\nҺүҙьяһалыш үҙенең күп яҡтары менән грамматика, лексикология һәм тел белеменең башҡа бүлектәре менән бәйләнгән булһа ла, башҡорт телендә яңы һүҙҙәр ялғауҙар ярҙамында ғына түгел, һүҙҙәр ҡушылыу, һүҙбәйләнештәрҙең ҡушма һүҙҙәргә күсеү юлы менән дә яһала.\nТелдең һүҙьяһалыш саралары нигеҙендә яңы һүҙҙәр яһалышы ғына һүҙьяһалышты тәшкил итә. Лексика үҫешенең өс юлы — һүҙьяһалыш, һүҙҙең мәғәнәһе киңәйеү һәм сит телдәрҙән һүҙҙәр үҙләштереү — башҡорт теленең һүҙлек составы байыуының йәнле һәм продуктив саралары һанала.\nБары тик һүҙьяһалыш ҡына икһеҙ-сикһеҙ мөмкинлектәргә эйә. Шуға ла ул башҡорт теле лексикаһын үҫтереүҙә һәм байытыуҙа төп роль уйнай.\nҺүҙьяhалышты тикшереү өлгөhө\n1. Һөйләмдән тикшереләсәк hүҙҙe алыу hәм уны мәғәнәле өлөштәргә бүлеү.\n2. Составы яғынан hүҙҙeң төрөн табыу -тамыр -яhалма - ҡушма: hyҙҙәpҙe парлау, ҡушыу, ҡабатлау, бәйләү, ҡыҫҡартыу юлы менән яhалған ҡушма hүҙҙәp.\n3. Ялғауҙарҙы (яhаусы, үҙгәpтeүce) тикшереү, ниндәй hүҙ төркөмө hәм формаhы ялғауы икәнен әйтеү.\nӨлгө: Айhылыуға - Ай+hылыу-ға. Ҡушма hуҙ, яңғыҙлыҡ исем, ике тамыр hүҙҙән тора, Ай+hылыу, -ға – үҙгәpтeyce ялғау, төбәү килеш ялғауы. Бесәнлек – бесән+лек. Яhалма hүҙ, тамыры – бесән, -лек - яhаусы ялғау.


Республикала 11 мең йортто һыу баҫыу ихтималлығы бар | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\nРеспубликала 11 мең йортто һыу баҫыу ихтималлығы бар\n06 апреля 2021 — 11:56 ГТРК «Башкортостан»\nБашҡортостан һәм Рәсәй хөкүмәте Башҡорт сода компанияһының артабанғы эшмәкәрлеге буйынса һөйләшеүҙәр алып бара. Был турала Оператив кәңәшмәлә әйтелде. Хөкүмәттәге ултырышта Коронавирус, вакцинация, ташҡынға бәйле яңы мәғлүмәттәр ҙә иғлан ителде. Республикалағы ҙурлығы буйынса 4-се урында торған предприятиеның артабанғы эшмәкәрлеген хәҙер Башҡортостан хөкүмәте хәл итәсәк. Үткән аҙнала Президент Владимир Путин контроль пакетты республикаға тапшырыу ҡарарын ҡабул иткәйне. Радий Хәбиров Оператив кәңәшмәлә быға ҡарата үҙ фекерен әйтте.Әле ил хөкүмәте менән Башҡортостан министрҙар кабинеты компанияның артабанғы эш йүнәлештәрен барлай. Федераль үҙәк менән килешеп барлар мәсьәләләр транспорт тармағында ла бар. Республика Башлығы тармаҡ өсөн яуаплы етәкселәр алдында Өфө тимер юл ҡулсаһын төҙөү башланғысына етдирәк тотонорға саҡыра. Был баш ҡала тирәләй иҡтисади әүҙемлекте арттырырға һәм транспорт уңайлығын үҫтерәсәк. Республиканың көнъяғы менән бәйләнеште үткән аҙнала тәүге рейсҡа сыҡҡан Орлан поезды нығыта. Планда көнсығыш һәм көнбайышҡа юғары тиҙлекле поездар ебәреү.Яҡынлашып килгән ташҡын миҙгеленә әҙерлек һәм һуңғы фараздар ҙа кәңәшмәнең көн тәртибендә. Республика буйынса 230 биләмәлә 11 мең йортто һыу баҫыу ихтималлығы бар. Күҙаллауҙар һауа торошона бәйле фараздарҙың иң көтөлмәгән сценарийына ярашлы төҙөлгән. Ә теүәлерәк күҙаллауҙарҙан күренеүенсә, Ағиҙел, Нөгөш һәм Дим йылғаларында һыу запасы 20 процентҡа күберәк. Ҡалғандарында норманан аҙыраҡ. Кесе йылғалар көндәр йылытыу менән боҙҙан әрселә башлаған. Барлыҡ гидротехник ҡоролмалар тикшерелгән. Яҙҙың мәшәҡәттәре бынан башҡа ла етәрлек. Урамдарҙы ҡар аҫтынан сыҡҡан сүп-сар, бысраҡтан таҙартыу, биләмәләрҙе төҙөкләндереү. Быны йәһәтләү бурысын Радий Хәбиров муниципалитет етәкселәренә йөкмәтте.Тирә яҡты йәшелләндереү акциялары быйыл 24 апрелдән башлап 9 майға тиклем дауам итәсәк. Уларҙа 35 мең самаһы кеше ҡатнашыр, тип көтөлә. Тәбиғәткә һаҡсыл ҡараш тәрбиәләр сараға мәктәп уҡыусыларын да йәлеп итеү зарур. Мәктәптә балаларҙы ашатыу мәсьәләһе алдан билдәләнгәнсә апрелдең тәүге аҙнаһында тикшереүгә сығарылды. Бынан ике ай тирәһе элек Радий Хәбиров аҙыҡ сифатын контролгә алырға, ата-әсәләр менән кәңәшләшергә, балаларға аҙыҡтың файҙалыһын зыянлынан айырыуҙы аңлатыу бурыстарын йөкмәткәйне. Етешһеҙлектәр табылған, уларҙы кәметеү саралары күрелгән, һөҙөмтә — социаль селтәрҙәрҙә ялыуҙар кәмегән. Коронавирусҡа бәйле хәлде анализлағандан һуң Өфөлә тәүгеләрҙән госпиталь булараҡ үҙгәртелгән Дим дауаханаһын ғәҙәти тәртипкә күсерергә ҡарар ителгән. Радий Хәбиров хәл ҡатмарлашһа тиҙ арала эште ҡайтанан ойошторорға ҡушты. Әйткәндәй, төбәктә КОВИД 19 вирусын йоҡтороусылар яйлап кәмей бара, мәкерле сир тәүлегенә 100 кешелә асыҡлана. Быға вакцинация үҙ өлөшөн индерә тигән фекерҙә табиптар. 150 меңдән ашыу яҡташыбыҙ прививканың беренсе компонентын эшләткән. Өфө һәм Стәрлетамаҡ сауҙа үҙәктәрендә ойошторолған күсмә пункттарға 4 меңгә яҡын кеше мөрәжәғәт иткән.