Башҡортостан һәм Татарстан. Башҡорт менән татар. Беҙгә көндәшлек кәрәкме?\n22 Февраль 2019, 12:04\n“Башҡортостан – мөмкинлектәр майҙаны” форумы ваҡытында үткән “Тиңдәрсә аралашыу” сиктәрендә республика етәксеһе Радий Хәбиров йәштәргә Башҡортостан менән Татарстандың ни өсөн көндәшлек итеүен аңлатты.\n“Беҙ, ысынлап та, туғандаш республикалар. Беҙҙе бәйләгән нәмәләр күп, уртаҡ мәҙәниәт һәм тарих. Ә бер-береңде ярты һүҙҙән аңлаған ваҡытта, шунда уҡ үҙ-ара еңелсә шаяртып алыу теләге барлыҡҡа килә”, – тип һөйләне Радий Хәбиров.\nРеспублика етәксеһенең һүҙҙәренә ҡарағанда, Башҡортостан һәр ваҡыт Татарстан менән күпмелер күләмдә көндәшлек шарттарында булды. Ә был иптәштәрсә ярышыу алға атлау өсөн этәргес булып тора.\nЫсынлап та, ике республиканы берләштергән уртаҡлыҡтар байтаҡ. Етәкселәр ҙә халыҡтың тормошон яҡшыртыу өсөн үҙ-ара дуҫтарса ярышып эшләһендәр. Мөнәсәбәттәрҙең дуҫтарса көйләнеүе лә, кәрәк ваҡытта бер-береңә ярҙам итеү ҙә кәрәк.


Республикала «Йөрәк һүҙе» телевизион шиғриәт конкурсы үтәсәк // Мәҙәниәт | новости башинформ.рф\n25 ғинуар, Шәмбе\nРеспубликала «Йөрәк һүҙе» телевизион шиғриәт конкурсы үтәсәк\n11:01, 22 июля 2019 Мәҙәниәт\nӨФӨ, 2019 йыл, 22 июль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы/.\nБашҡортостанда «Йөрәк һүҙе» телевизион шиғриәт конкурсы уҙасаҡ. Ул Башҡортостандың халыҡ шағиры Мостай Кәримгә арналасаҡ.\nБашҡортса үткән ижади бәйгелә һөнәри актер йәки режиссер белеме булған кешеләр ҡатнаша ала. Улар ҡатнашлығында төшөрөлгән тапшырыуҙар конкурс программаһына инәсәк.\nЯрыш һөҙөмтәһендә «Һүҙ оҫтаһы» һәм «Тамашасы һөйөүе призы» номинацияларында еңеүселәр билдәләнәсәк. Һайлап алыу турында SMS аша тауыш биреләсәк һәм баһалама ағзалары тауыш биреп, конкурс ярымфиналсыларын асыҡлаясаҡ. Иң күп тауыш алған 18 кеше телепроекттың йомғаҡлау кисәһендә ҡатнашасаҡ. Ул Башҡорт дәүләт опера һәм балет театры сәхнәһендә шиғри көс һынашыу формаһында үтәсәк.\nКонкурсты «Башҡортостан» телерадиокомпанияһы дәүләт унитар предприятиеһы, Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы (конгресы), Башҡорт дәүләт опера һәм балет театры ойоштора.\nТеги: Мостай Кәрим, «Йөрәк һүҙе»


Фани донъя мәңгелек түгел » «Йәшлек» гәзите | Газета "Йэшлек"\nГазета "Йәшлек" » Иман » Фани донъя мәңгелек түгел\n28.12.2018 Фани донъя мәңгелек түгел\nАмерикала йәшәүсе бер юлсы, оҙаҡ йылдар буйы хыялланған хикмәт эйәһе булған бер ғалимды күреү өсөн Ҡаһирә ҡалаһына юл тота. Уның өйөнә барып ингәс, бер бәләкәй генә өҫтәл, ятыр өсөн бер түшәк менән юрған һәм бөтә ерҙә китаптар күреп ҡала. Был хәлгә хайран ҡалып, хужанан:\n– Һинең йорт йыһаздарың ҡайҙа һуң? – ти.\nҒалим һорауға һорау менән:\n– Һинеке ҡайҙа? – ти.\n– Мин бит бында уҙып барыусы юлсы ғынамын. Йорт йыһаздарын үҙем менән алып йөрөү – аҡылға һыймаҫлыҡ эш, – тип яуап ҡайтара.\n– Мин дә, һинең кеүек, был донъяла уҙып барыусы ғынамын. Шуға күрә хәжәтемдән тыш әйбер йыйып йәшәүемде аҡыллы эш тип һанамайым. Күп кеше был донъяға мәңгелеккә килмәүен белмәй. Белһәләр ҙә, уны бик тиҙ оноталар. Хәжәттән тыш кәрәкмәгән әйберҙәр йыйып, донъяның йәмен, матурлығын күрмәйенсә йәшәйҙәр. Иң ҡыҙғанысы, бик күп кеше һаташып, донъя зиннәтен йыя-йыя, бер-береһенә йылмайырға ла онота. Иң ҙур бәхетһеҙлек – донъя зиннәтенә ҡол булып йәшәү.\nЭй, хөрмәтле дин ҡәрҙәшем! Ысынында аҡыллы кеше донъяла үҙен юлсы итеп күҙалларға тейеш. Ә бит донъяла кешеләр бер ерҙән икенсе ергә барғанда, юлға сыҡҡанда иң кәрәкле әйберҙәрен генә ала. Һәр беребеҙҙең был фани донъялағы сәфәре ҡараңғы гүргә инеү менән бөтәсәк. Ҡәбер донъяһына аяҡ баҫҡан кеше йортон һәм йортона йыйған бер әйберен дә үҙе менән алып китә алмаясаҡ. Ғүмер буйы кейеп йөрөгән йөҙөгөн дә бармағынан һалдырып аласаҡтар. Шуны белә тороп та, бөтә көсөңдө мал йыйыуға ғына бағышлау – бик ҙур аҡылһыҙлыҡ. Ләкин был һүҙҙәрҙе ишетеү һәм аңлау ҙа күп кешене донъяға ҡол булыуҙан айныта алмай. Аллаһы Тәғәлә лә үҙенең изге китабында: “Эй, бәндәләр, донъя тормошо һеҙгә бик йоғонто яһай. Донъя түгел, Әхирәт кенә мәңгелек”, – тигән.


Ишембай районы халҡы көнөн үҙ көстәре менән юл төҙөкләндереү эше менән үткәрә - GTRK.TV — Новости Уфы и РБ\nБерҙәмлектә – көс. Рәсәйҙең ҙур бәләһе булып юл мәсьәләһе тора. Ишембай районы халҡы көнөн үҙ көстәре менән юл төҙөкләндереү эше менән үткәрә.\nНародная урамы халҡының берҙәмлеге башҡаларға үрнәк. Быйыл урамда юл булмау сәбәпле халыҡ бергә йыйылыш үткәреп, үҙ көстәре менән уны төҙөклөндерергә һөйләшә. Ошо урамда йәшәгән Виталий – юл һалыу буйынса белгес. Тап ул көн һайын юлды нисек ремонтларға , уның майҙаны ниндәй булырға тейеш икәнлеген күрһәтеп, өйрәтеп йөрөй. Халыҡ юл һалыу теләген белдергәс тә, район хаҡимиәте лә был ниәтте хуплай.\nҺәр өйҙән мең ярым һум аҡса йыйыла. Бер кеше лә бындай эшкә ҡаршы килмәй. Көндөҙ ололар, ә кискеһен йәштәр эштән арып ҡайтыуҙарына ҡарамаҫтан, өмәгә сыға.\nҺәр эште еренә еткереп эшләргә кәрәк, ти улар. Ауыл халҡы юлды тигеҙләп кенә түгел, уның алдағы торошона ла ҙур иғтибар бүлә. Яҙ һайын ҡар иреп юлға һыу сыҡҡанға күрә, улар торбанан һыу үткәргестәр ҙә һала.\nРәсәйҙең ҙур бәләһе булып юл мәсьәләһе тора. Ишембай районы халҡы уны хәл итергә үҙҙәре бар көстәрен һалған.\nХалыҡ йыйылышта бер километр юлды ремонтларға һөйләшкән. Әле ике көн эсендә 400 метр юлға таш һалынған. Ошо аҙна аҙағында ул тулыһынса әҙер буласаҡ, ти улар.\nЭшкә теләк булһа, беләк сыҙар, ти ауыл халҡы. Быйыл юлға таш һалынһа, икенсе йыл уны асфальтҡа әйләндереү теләге менән йәшәй улар.\n18 мая Рәсәй һәм донъя хәбәрҙәре\n19 мая Беҙ – беренсе!


Материалы за 07.11.2012 » "Урал" гәзите\n7-11-2012, 15:42 / Сәйәсәт\nХәҙер иномаркаларҙа йѳрѳүҙе хуп күрәләр. «Волга», «Жигули» кеүек автомобилдәрҙә йѳрѳүҙе үҙеңде хѳрмәт итмәүгә, ил автопромы Япония, Франция, Германия, Англия, Чехия етештергән кеүек матур һәм сифатлы авто йыя алмайҙар, тип иҫәпләйбеҙ. Бының менән Тыуған илебеҙ автопромына зыян килтерәбеҙ. Әммә «Жигули» йәки «Волга»нан да матурырыҡ авто юҡ. Быны бѳтә донъяла ла таныйҙар. 70-се йылдарҙа Скандинавия һәм Урта Европа илдәрендә «Жигули»ҙы нисек баһалауҙарын иҫләйбеҙ. Улар хеҙмәтләндереүҙә әрһеҙ, бигерәк тә ҡышҡы осорҙа, 30-35 градус һыуыҡта ла еңел ҡабына....\n7-11-2012, 15:32 / Хаттар\nЗолом ҡорбандарын онотмайыҡ\n1930-50 йылдарҙа бер ниндәй ғәйебе булмаған кешеләр золом ҡорбандарына әйләнде. «Халыҡ дошманы» мѳһѳрѳ тағылғандар ҡулға алынды, мѳлкәттәре тартып алынды, ғаилә ағзалары һѳргѳнгә ебәрелде. 40-ҡа яҡын ир-уҙаман золом ҡорбанына әйләнде. Урман ҡырҡыусы Сәлим Дәүләтхужиндың, район Советы секретары Айытбай Хәлиловтың, урмансылыҡта хисапсы булып эшләүсе Ғилмитдин Мағазовтың ниндәй генә ғәйебе булһын инде. Мѳхәррәм Хабрахмановты ағас ҡырҡып йѳрѳгән еренән ҡулға алалар. Сермәндә золом ҡорбан-дарын мәңгелләштереү маҡсатында 1989 йылда һәйкәл тѳҙѳлдѳ. Эҙләнеүҙәр, архив документтары буйынса...


Мортаза Рәхимов Австрияла һәм Германияла йөрөп ҡайтты // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nМортаза Рәхимов Австрияла һәм Германияла йөрөп ҡайтты\n10:12, 10 декабря 2009 Сәйәсәт\n7 — 9 декабрҙә Башҡортостан Республикаһы Президенты Мортаза Рәхимов республиканың рәсми делегацияһы етәксеһе сифатында эш сәфәре менән Австрияла һәм Германияла булды. Башҡортостандың рәсми делегацияһы составына БР төҙөлөш, архитектура һәм транспорт министры Рауил Ибәтуллин, Башҡортостан Республикаһының Австрия Республикаһындағы вәкиле Вадим Плетнев инде.\n7 декабрҙә Венала Мортаза Рәхимов Берләшкән Милләттәр Ойошмаһының сәнәғәт үҫеше буйынса Генераль конференцияһының (ЮНИДО) 13-сө сессияһы эшендә ҡатнашты. Конференцияла ҡатнашыусылар — ойошма ағзалары булып тороусы 173 дәүләт вәкиле, шул иҫәптән сит ил эштәре министры урынбаҫары Александр Яковенко етәкселегендәге Рәсәй делегацияһы. Форумда финанс-иҡтисади көрсөк шарттарында халыҡ-ара хәл, үҫешеүсе илдәргә һөҙөмтәле ярҙам саралары тикшерелде. Рәсәй делегацияһы вәкилдәре Рәсәй территорияһында социаль-иҡтисади үҫеш программаһы сиктәрендә Ватандың сәнәғәт секторын нығытыуға, фән һәм инновацияларҙы үҫтереү стратегияһын үтәүгә йүнәлтелгән проекттарҙы тормошҡа ашырыу юлдарын ҡараны.\nЮНИДО конференцияһы эшендә ҡатнашҡандан һуң Мортаза Рәхимов Рәсәй Федерацияһының Австриялағы Ғәҙәттән тыш һәм Тулы хоҡуҡлы илсеһе Станислав Осадчий менән осрашты. Осрашыуҙа Башҡортостандың Австрия инвесторҙары менән хеҙмәттәшлеген үҫтереү, берлектәге проекттарҙы бойомға ашырыу хаҡында һүҙ барҙы.\nВенала республика Президенты шулай уҡ ЮНИДО-ның генераль директоры урынбаҫары Дмитрий Пискунов һәм ЮНИДО-ның Башҡортостан Республикаһы буйынса интеграцияланған программаһы координаторы Юрий Ахвледиани менән һөйләшеүҙәр үткәрҙе. ЮНИДО менән Рәсәй Федерацияһы хеҙмәттәшлеге программаһы сиктәрендә Башҡортостандың халыҡ-ара ойошма менән үҙ-ара артабан эш итеүе мәсьәләһе ҡаралды. Атап әйткәндә, сәнәғәттә һәм экологияла энергияны һөҙөмтәле һәм һаҡсыл файҙаланыу технологияларын ҡулланыу мәсьәләләре күтәрелде.\n8 декабрҙә Мортаза Рәхимов даими эшләүсе әҙер йыйылма йорттар күргәҙмәһендә булды. Венанан көньяҡтараҡ урынлашҡан Винер Нойдорфе ҡалаһындағы күргәҙмә үҙәгендә аҙ ҡатлы йорттар һалыуҙа ҡулланылған энергияны һаҡсыл файҙаланыу технологиялары буйынса төҙөлгән әҙер йорт экспонаттары ҡуйылған. Мортаза Рәхимов йорт моделдәрен ҡараны, архитектура һәм төҙөлөш технологиялары менән танышты. Республика башлығы фекеренсә, бындай күләмле күргәҙмәләрҙе Рәсәйҙә лә, айырыуса әлеге мәлдә, аҙ ҡатлы торлаҡ төҙөлөшө әүҙем үҫешкән саҡта ойошторорға кәрәк.\n9 декабрҙә Австрияның Шремс ҡалаһында Мортаза Рәхимов “Эльк” (ELK) заводында булды. Предприятиела Башҡортостан Президентына коттедждар төҙөлөшө өсөн тиҙ арала күтәрелгән конструкциялар етештереү технологияларын күрһәттеләр. Белгестәр әйтеүенсә, бөтә эш заводтың үҙендә башҡарыла, һуңынан йорт заказсы теләге буйынса теләһә ниндәй ерҙә урынлаштырыла. Республика башлығы иғтибарына тулыһынса заводта әҙерләнгән каркас-ҡалҡан торлаҡ йорттар етештереү буйынса заманса производство линиялары тәҡдим ителде. Республика Президенты шулай уҡ төҙөлөш урынына автомобилдәрҙә ташылып, урында 5-7 көн эсендә йыйылған торлаҡ йорт өлгөләрен ҡараны.\nШул уҡ көндә Башҡортостан Президенты Германияның Лемферд ҡалаһында булды. Мортаза Рәхимов полиуретан системалар технологиялары һәм махсус эластомерҙар өлкәһендә лидер булып торған “Эластогран” (Elastogran) компанияһының етештереү майҙансыҡтарын ҡараны. Мебель сәнәғәте өсөн махсус пенополиуретан системалар эшләү фирманың төп бурыстарының береһе булып тора.\n“Elastogran” бүлексәләре селтәре Германиялағы төп офисты, шулай уҡ Франциялағы, Бөйөк Британиялағы, Италиялағы, Рәсәйҙәге, Швециялағы, Испаниялағы, Көньяҡ Африкалағы, Төркиә һәм Венгриялағы туғыҙ предприятиены үҙ эсенә ала. Компанияла булғанда Башҡортостандың рәсми делегацияһын стена конструкцияларын төҙөгәндә файҙаланылған технологиялар менән таныштырҙылар.\nРеспублика Президенты завод етәкселеге менән һөйләшеүҙәр үткәрҙе. Компания продукцияһын һәм технологияларын республиканың төҙөлөш комплексында, атап әйткәндә, аҙ ҡатлы йорттар күтәргәндә ҡулланыу мөмкинлеге ҡаралды.\nАвстрияға һәм Германияға эш сәфәре йомғаҡтарын Мортаза Рәхимов ыңғай баһаланы.\n— Төҙөлөш, төҙөлөш материалдары етештереү өлкәһендә сит ил тәжрибәһен туранан-тура өйрәнеү сәфәребеҙҙең маҡсаты булып торҙо, сөнки торлаҡ төҙөү Башҡортостандың социаль-иҡтисади сәйәсәтенең стратегик өҫтөнлөгө һанала. Беҙгә Европа илдәренең тәжрибәһен өйрәнергә, республикабыҙҙың төҙөлөш комплексына заманса технологияларҙы киңерәк һәм әүҙемерәк индерергә кәрәк, — тине Мортаза Рәхимов.\nБР Президентының матбуғат хеҙмәте.\tавтор: БР Президентының матбуғат хеҙмәте.\nТеги: Президент сәфәрҙәре


«Халҡыбыҙ лидерҙары эшҡыуарҙарҙан сығасаҡ» » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Экономика » Үҙ эшеңде башла! » «Халҡыбыҙ лидерҙары эшҡыуарҙарҙан сығасаҡ»\n24 йыл буйы Әбйәлил районының Асҡар ауылындағы «Коммунальник» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте директоры булған Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған төҙөүсеһе Дамир Әнүәр улы Аллаяров тап ошондай фекерҙә .\nИлебеҙ кисергән төрлө үҙгәреш-реформаларҙан, ниһайәт, яңы быуын кешеһе формалаша бара тиһәк, бер ҙә хата булмаҫ. Бөгөнгө әңгәмәсебеҙ тап шундайҙарҙан – эш яратҡан, йүнсел, алдағы көндө уйлаған, ҡулы аҫтындағыларҙың йәшәйешен тәьмин иткән, ҡыйыу рухлы, оло йөрәкле кешеләр рәтенә инә. Беҙ Дамир ағайҙың ҙур тормош тәжрибәһе тураһында һөйләштек һәм эшҡыуарлыҡ, милләттәштәребеҙҙең аҡса табыуға ҡарата битарафлығы, эшҡыуарлыҡҡа нисек өйрәнергә, тигән һорауҙарға яуап табырға тырыштыҡ.\nТормоштоң әсеһен-сөсөһөн татыған, оло тормош йөгөн тартҡан етәксенең бөгөнгө эшҡыуарлыҡҡа ҡарата фекерҙәре, моғайын, гәзит уҡыусыларға ҡыҙыҡ булыр.\n– Дамир ағай, оло юлдың башы нисек булды?\n– Мин 1980 – 1990 йылдарҙа райондың коммуналь хужалығы начальнигы булып эшләнем. Эшҡыуарлыҡҡа китеүгә күңел тартты. Вазифаһын, эшен ташлаған етәкселәр ул мәлдә булманы, минең аҙымды күптәр хупламаны. Ҡатыным да, хатта балаларым да быға ҡаршы төштө. Ҡыҙҙарыма хатта: «Ана, атаһы эшҡыуар, коммерсант», – тип мәктәптә айырып, мыҫҡыл итеп әйтеүселәр ҙә булған. Заманаһы шундай ине, совет кешеһенең булмышында эшҡыуарлыҡ спекулянтлыҡҡа, бер ерҙән алып икенсе урында арттырып һатыуға тиң ине. Хәҙер инде кеше өйрәнде, бизнесты ғәйепкә алмайҙар.\nЭшҡыуарлыҡ менән тота килеп еңел генә аҡса эшләп булмай. Шулай ҙа элегерәк, 90-сы йылдарҙа, эште башлау еңелерәк ине. Һалым сәйәсәте хәҙергенән айырылды, дәүләт милке һатылды, хосусилаштырылды. Йылғыр әҙәмдәр уны урлап та һатты. Тәүге капиталды шулай йыйырға мөмкин ине.\nЭшҡыуарҙарҙы ике төргә бүләм. Беренсеһе – үҙҙәре тыуған, ә икенсеһе – тыумалар. Үҙҙәре тыуғандар үҙ көсө менән производство булдырҙы, эштең ҡәҙерен белә. Ә икенсеһе инде булған нәмәне алып, кире һатып, әрәм-шәрәм итте.\nХәҙер иһә эшҡыуарлыҡ өлкәһе ауырлашты. Һалым системаһы үҙгәрҙе, бөтә өлкәләр ҙә биләнгән. Интеллектуаль бизнес, башты эшләткән шөғөл заманаһы килеп етте. Ҡалала, ауылда бер-ике кеше бергәләшеп, йөк ташыу менән шөғөлләнә, юридик белеме булмаған эшҡыуар тип теркәлеп, йылылыҡ, электр, сантехника, канализация, ремонт, төҙөлөш буйынса үҫешә ала. Әлеге мәлдә ошолар буйынса аҡса йыйырға мөмкин.\nӘ бына һатыу итеү менән генә алға китеп булмай. 20 йыл элек ваҡ-төйәк һатҡан киоск тотоу килем килтерһә, әлеге ваҡытта һеҙҙең һатып алыусыларығыҙ бар ерҙә бәшмәк һымаҡ үрсегән супермаркет селтәрҙәрен хуп күрәсәк. Үҙемдең миҫалдан сығып әйтәм: бер магазин тотоу файҙаһыҙ, 5 – 6 урында сауҙа нөктәһе кәрәк, шунда ғына аҙмы-күпме эш барасаҡ.\nЭшҡыуарлыҡ менән шөғөлләнеүгә әҙер рецепт биреп булмай. Замана ҡапыл үҙгәрә, уға ҡулайлашырға, бергә үҫешергә кәрәк.\n– Ауылда эш юҡ, тигәнде күп ишетергә тура килә...\n– Ауылда эш юҡ, аҡсаһыҙлыҡ бар тип әйтергә ярамай. Барыһы ла үҙебеҙҙең ҡулда. Кешеләрҙе бала саҡтан, мәктәптән үк эшләргә, йүнсел булырға өйрәтергә, тәрбиәләргә кәрәк. Айырыуса мәғариф системаһы быға ныҡ әһәмиәт бирергә тейеш. Элек мәктәптә хеҙмәт дәрестәрендә ағас, металл менән эшләргә өйрәттеләр, колхоз-совхоздарға ярҙам итеү булды. Хәҙер быларҙың береһе лә юҡ, был йүнәлеште ҡулыбыҙҙан ысҡындырҙыҡ, уҡыусыларҙан эш эшләтеү тыйыла. Үҙемдең тәжрибәмдән сығып әйтә алам: элек ир-егеттәр тәрбиәһе көслө булды, кәрәк тип һаналды. Хәҙер был йүнәлеште оноттолар.\nШуны әйтке килә – ауылдарҙа ағинәйҙәр хәрәкәте көсәйҙе. Эйе, был кәрәк. Ләкин ағинәйҙәр бейеү-йырлауҙан башҡа нимәгә өйрәтһен? Хеҙмәт кешеһен, эшҡыуарҙы күрһәтергә кәрәк. Алыпһатарҙы түгел, ә производство алып барғанды йәки хеҙмәт тәҡдим итеүсене күтәреү мөһим. Үҙебеҙҙең лидерҙарҙы, башҡорттарҙы үҫтерергә кәрәк. Беҙҙең халыҡ башҡаларҙан кәм түгел.\nБала саҡтан уҡ дөрөҫ тәрбиә биреп, юлбашсылар үҫтерәйек. Шунһыҙ башҡорт халҡының киләсәге юҡ. Ошо турала йыш уйлайым. Беҙҙе – беренсе быуын эшҡыуарҙарҙы алмаштыраһы кешеләр кәрәк. Эшҡыуарҙарҙы мәктәпкә саҡырып, уларҙы балаларға күрһәтеп, өлгө итеү мөһим. Башҡорттар бар ерҙә лә – диндә лә, спортта ла, мәғарифта ла, мәҙәниәттә лә, сәнәғәттә лә булһын, үҫешһен ине. Ә лидерҙар эшҡыуарҙарҙан сыға, тимәк, был йүнәлеште үҫтерәйек.\n«Әҙәбиәт йылы», «Мәҙәниәт йылы» иғлан итеп, ғәләмәт ҙур саралар ойошторабыҙ. Ә ни өсөн «Эшҡыуар йылы»н иғлан итмәҫкә?\n90-сы йылдарҙа бөтәһе лә эшҡыуар булам тип китте. Ә хәҙер улай түгел, бөтәһе лә чиновник вазифаһын биләргә теләй. Йәнәһе лә, кеше эшләмәй, уның бөтә нәмәһе лә була. Быларҙың барыһы ла – замана шауҡымы. Кешенең һөнәргә, эшкә дәрте бөттө. Баҙар иҡтисады, реформа, хосусилаштырыу, көрсөк дәүләт предприятиеларын юҡҡа сығарҙы. Шәхсиҙәренең хужалары урамдан килгән йәштәрҙе алмай, үҙенең туған-тыумасаһын урынлаштыра. Әле бына быйыл февралдә беҙ, эшҡыуарҙар, БР Башлығы Рөстәм Хәмитов менән осраштыҡ. Был юғары властың эшҡыуарҙарҙы тыңлауын, ҡолаҡ һалыуын күрһәтә. Ә бына урындағы түрәләр, хакимиәт башлыҡтары быны эшләргә бер ҙә ашыҡмай.\nАуылда ни өсөн эш бармай? Элекке хужалыҡтарҙың ере буш ята, пайҙар таратып бөтөлгән. Халыҡ алданып йәшәй. Беҙҙең һымаҡ яҡшы эшләгән эшҡыуарҙарға ярҙам итһәләр, донъя ла алға китеп, барыһы ла көйләнер ине. Элек ағас менән булышыусылар хәҙер был мөмкинлектән мәхрүм. Мал аҫраусыларҙың һатыуға тигән малын Асҡарға алып барып һуйҙырыуы ла бар эшкә аяҡ саласаҡ.\nРеспублика гәзиттәре лә эшҡыуарҙарҙы туплап, «түңәрәк өҫтәл» ойоштороп, алдынғы тәжрибәне бар халыҡҡа күрһәтә ала. Улар үҙ эштәренең үҙенсәлеге, башланғыс этаптар тураһында һөйләр, халыҡты ҡыҙыҡһындырыр ине. Эшҡыуарҙарҙың тауышын чиновниктарға, хөкүмәткә ишеттерергә тейешбеҙ. Көрсөк мәлендә дәүләттән ярҙам булһа, эшҡыуарҙар ҙа йырып сығыр, активтарын юғалтмаҫ ине.\n– Дамир ағай, һеҙ милли эшҡыуарлыҡ яҡлы кеше. Балаларҙа, йәштәрҙә был һәләтте нисек үҫтерергә? Тәүҙә нимәгә тотонорға?\n– Халҡыбыҙҙа мал табыу, аҡса эшләү һәләте үҫешмәгән. Беҙ артыҡ ышанабыҙ, сабырлыҡ етмәй, ул ҡандан күсмәгән.\nИң мөһиме – эш башлар алдынан ҡурҡырға ярамай. Беҙҙең халыҡ балаларын бәләкәйҙән үк тыйып тәрбиәләй, уларҙа ҡурҡыу тойғоһон үҫтерә. Шунан һуң ауылда үҫкәндәр ҡаланан ҡурҡа, унда йәшәгәндәр алдында баҙап ҡала. Үҙеңде тиң тойорға кәрәк. Ғөмүмән, бөтә нәмә самалы булырға тейеш – дин дә, тәрбиә тыйыу-хуплауҙары ла. Тәрбиәне ғаиләлә һәм мәктәптән башлау мөһим. Эшҡыуарҙарҙы тәрбиәләргә, гөлгә һыу ҡойған һымаҡ үҫтерергә кәрәк.\nДәүләт тарафынан эш асырға, үҫтерергә субсидиялар бирәләр. Нимәһе әсендерә – комиссияла булғанда аҡса артынан бер ҙә башҡорттар йөрөмәй. Күбеһенсә әрмән, тажик кеүек сит халыҡ кешеләре. Уларҙың бөтә рөхсәт ҡағыҙы, пропискаһы бар, шуға ла субсидия бирелә. Аҙаҡтан беҙҙекеләрҙе ҡараһаң, бер нәмә лә эшләмәй, буш яталар. Аҡса, кәңәш һорап килеүселәр байтаҡ. Эште, шәхси предприятиены асып, аҙаҡтан ауырлыҡ, һалымдарҙан ҡурҡып, ташлаусылар ҙа осрай. Эшҡыуарлыҡҡа китергә теләүсенең иҡтисади белеме булырға тейеш. Мәктәптә лә иҡтисад, хеҙмәт дәрестәре кәрәк. Сит илдә быны аңланылар һәм ошо юҫыҡта уҡыталар.\nОшо фекерҙәрҙе аңлаған кешеләр булһын ине. Ауылда, районда эшҡыуарлыҡҡа төшөнгән, уның менән шөғөлләнергә теләгән өс-дүрт кеше табылһа, тормош алға барасаҡ. Үҙебеҙҙең халыҡтың ҡыбырламауына йәнем көйә. Яҙғыһын бер ауыл йыйылышына барҙыҡ, халыҡ, эш юҡ, тип зарлана, әммә береһе лә көтөүсе булырға риза түгел. Хәҙер былар тажиктарҙы көтөүсе итеп ялларға уйлай. Ә бит тажиктар ҙа, үзбәктәр ҙә эсмәй, донъя көтөргә әүәҫ, уларҙың балалары күп була. Бер 10 – 15 йылдан ошонан ер алып, донъя ҡороп, төпләнеп китһәләр, уларға көтөүсе булып башҡорттар үҙҙәре ялланып йөрөйәсәк. Кешеләр, исмаһам, ошо халыҡтарға ҡарап, әҙерәк уйланһа, фәһем алһа ине.\nХакимиәт отчеты менән халыҡ осрашыуында ауылдарҙан йән әсеп ҡайта. Эш юҡ, эскелек бар, тиҙәр. Ни өсөн мал аҫрамаҫҡа, баҡса, картуф ултыртмаҫҡа? Беҙҙең райондың үҙенсәлеге – яҡында Магнитогорск ҡалаһы урынлашҡан. Бер яҡтан, был яҡшы. Ауыл халҡы мал аҫрарға, уны йыйып, ҡалаға иткә тапшыра ала. Ни өсөн беҙҙең башҡорт эшләйһе урынға, был эштә тажик, үзбәк йәки башҡа кешеләр йөрөй? Малсылыҡты үҫтерә алмайбыҙ, сабырлыҡ, тырышлыҡ етмәй. Картуф үҫтереп һатырға ла мөмкин – ләкин эшләмәйбеҙ.\n– Әле һеҙ етәкләгән предприятие тарихын байҡайыҡ...\n– Эште тәүҙә шлак блоктары эшләүҙән, төҙөлөштән, ағас әҙерләүҙән башланыҡ. Аҙаҡ, 2000 йылда, газ үткәреү әүҙемләшкәс, ошо йүнәлеште һайланыҡ. Әле был юҫыҡта иң эре ойошма булып торабыҙ, үҙебеҙҙә, Белорет районында, Магнитогорск ҡалаһында эшләйбеҙ. Ауылдарға барабыҙ, документ әҙерләйбеҙ, трассалар һалабыҙ, линияға тоташтырабыҙ.\nИң мөһиме – кешене алдамаҫҡа, үҙеңдең әйткәнеңә яуап тота белергә кәрәк. Газ үткәреү менән әллә нисәмә йыл шөғөлләнгәс, даими клиенттар ҙа барлыҡҡа килде.\nАсҡарҙан Магнитогорск яғына сыҡҡан урында «Асҡар уттары» тигән кафебыҙ бар. Унда 15 ҡатын-ҡыҙ эшләй, ҡатыным – Шәүрә апайығыҙ уның менән етәкселек итә. Бизнеста бер йүнәлештә генә булһаң, үҫешеүе, табыш алыуы ҡыйын. Шуға күрә лә һәр ваҡыт үҙгәрергә кәрәк.\nБеҙҙә эшләгән 56 кеше менән туғандар һымаҡ мөнәсәбәт булдырылған. Эш алдынан донъя яңылыҡтарын һөйләйем. Егеттәр минең исемде лә рәсмиләп әйтмәй, «Дамир ағай» ти ҙә ҡуялар. Был алым нисектер тәртипкә өйрәтә. Электән эшләп килгәндәргә йәштәр эйәрә. Бындай туғандарса мөнәсәбәт башҡорт халҡында электән килгән, үҙ һөҙөмтәһен күрһәтә. Эш хаҡын үҙ ҡулдарым менән таратам һәм аңлатып бирәм: «Ҡустым, бына һин үткән айҙа ошолай эшләнең, бына ошо күләмдә аҡса сыҡты». Үҙем күҙәтәм – теге барыбер ҡәнәғәт булып ҡала.\n1991 йылда эшҡыуарлыҡты башлағанда хәҙергегә ҡарағанда еңелерәк ине. Һалым системаһы башҡа булды, бөтә эшләгән аҡса үҙеңә була, тип уйланыҡ. Аҙаҡтан ғына аптырауға ҡалдыҡ. Ул мәлдәрҙә беҙ нығынып ҡалдыҡ. Атап әйткәндә, шул 90-сы йылдар башында РФ Президенты Борис Ельцин эшҡыуарҙарҙы 28 процентлыҡ хаҡ өҫтәмәһенә һалымдан (НДС) өс йылға азат итте. 1998 һәм 2008 йылғы иҡтисади көрсөктө сағыштырғанда ла, улар барыбер еңелерәк үтте. Халыҡты ҡурҡытыу, шиккә һалыу булманы.\nБөгөнгөһө менән сағыштырғанда, әлеге көрсөк ауырыраҡ үтә. Рөстәм Зәки улы менән осрашҡанда, ул беҙҙең менән күҙгә-күҙ ҡарашып һөйләште. Республикала барлығы 40 мең эшҡыуар иҫәпләнә, шуға ла ҡыҫҡартыуҙар булдырмау, эште һаҡлап алыу мөһим, тигән теманы күтәрҙек. Беҙҙең эшкә көрсөктөң аяҡ салыуын булдырмаҫҡа – шул беҙҙең бөгөнгө үтәйһе бурыс булып тора. Бының өсөн эш хаҡын түләргә һәм, иң мөһиме, коллективты тоторға, кешеләрҙе ҡыҫҡартмаҫҡа кәрәк.\n– Эш арбаһы тәгәрмәсенә таяҡ тығыусылар осранымы?\n– 1990 йылда әле эш башлап ҡына торған саҡта Магнитогорск ҡалаһы рэкетирҙары беҙгә янай торғайны. Хоҡуҡ һаҡлаусыларға әйтеүҙән файҙа юҡ, сөнки улар ҙа шул криминалға бәйле булды. Киләләр, аҡса һорайҙар, ә милиция быны белә, ләкин ярҙам итмәй.\nТаныштарым араһында аҡса алып, уны бирә алмағас, «счетчик»ка ҡуйылғандары осраны. Һыйырын, өйөн һатып түләүселәр булды. Ентекләберәк ҡараһаң, уларҙың сделка-фәләнгә бер ниндәй ҙә килешеү йәки башҡа документтары булмаған, рэкетирҙар бары тик ҡурҡытып ҡына аҡсаны тартып алған.\nНимәһе йәнде көйҙөрә торғайны – ауылдарға ике-өс машинала «разборка»ға килгән кешеләрҙе күрә тороп та, бер кем дә яҡлауға сыҡмай. Йәшенеп-боҫоп, тәҙрәнән генә ҡарап хушһыналар. Кавказда шулай итеп берәйһен баҫып барып ҡара. Ә башҡорттар үҙҙәрен-үҙҙәре түпәләттерә.\nЭшҡыуарҙар араһында ла рэкет булды, бер-береһенән бурыстарҙы ҡайтарыу йәки башҡа операциялар шунһыҙ үтмәне. Бер мәл газ үткәреү өсөн йөкләмәне минең өҫкә ауҙарҙылар. Аҡса таптырып, кеше килеп йөрөнө. Милицияға барырға ҡурҡам, уларҙың алымдары детектив китаптарҙа яҙылғандан һис тә айырылманы. Аптырап, Магнитогорск ҡалаһындағы иҡтисади енәйәттәргә ҡаршы көрәш бүлегендә эшләгән иптәшемә барҙым. «Бер ҡайҙа ла йөрөмә, хәҙер улар бикләп ҡуясаҡ», – тип кәңәш бирҙе. Аҙаҡ ул үҙенең дуҫтары менән тегеләр менән осрашҡан, низағты хәл иткән.\nӘлеге ваҡытта ундай талаусылар юҡ, әммә эшҡыуарҙар административ яуаплылыҡтан яфалана.\nПартнерҙар араһында ла һүҙгә килешеүҙәр йыш була. Кеше юҡлыҡҡа сыҙай, рәхәтлеккә түҙә алмай – аҡса әйләнеше булһа, һин миңә ҡарағанда насар эшләнең, мин күберәк алырға тейешмен, тигән һүҙҙәр сыға, тарҡалыу була. Ошонан ҡасырға кәрәк. Әле мин үҙем генә ойошманың ойоштороусыһы булып торам.\n– Әңгәмәбеҙҙе йомғаҡлау йәһәтенән, әйҙәгеҙ, бизнес буйынса кәңәштәрегеҙҙе тыңлайыҡ.\n– Бөтә нәмә көстө ярата, шулай ҙа ул бер яҡлы булырға тейеш түгел. Башҡорт эшҡыуарҙары күберәк булһын, улар халыҡты алға әйҙәһен ине. Балаларҙы йүнсел итеп үҫтерергә кәрәк. Эшҡыуарҙар булһа, улар эшләгән аҡса мәҙәниәтте, рухты, әҙәбиәтте, спортты ла үҫтерәсәк. Йырсылар, композиторҙар аҡсаһыҙ, тимәк, беҙһеҙ була алмай.\nКеше ҡапыл ғына байып китмәй. Бизнеста баҫҡыслап, яйлап күтәрелергә кәрәк. Шул уҡ мәлдә тормошҡа ҡарашты, рухты ла үҙгәртергә, уның өҫтөндә эшләү зарур.\nАйбулат ИШНАЗАРОВ әңгәмәләште.\nСығыу ваҡыты 12-06-2015, 13:09 | Ҡаранылар: 697\nӘҙәбиәт – мәҙәниәттең нигеҙе


24 Июнь 2017, 12:51\nМузей—быуатты-быуытҡа, быуынды быуынға бәйләп тороусы күпер. Уларҙың төрҙәре күп: крайҙы өйрәнеү, фәнни-тикшеренеү, көнкүреш һәм башҡалар. Шуларҙың үҙенсәлеклеһе Баймаҡ районының Ярат ауылында урынлашҡан. Ул тулыһынса ауыл тарихын сағылдыра.\nУның барлыҡҡа килеү тарихы былайыраҡ: ауыл хакимиәте башлығы Илгиз Fәлимнур улы Йәнбирҙин «Аныҡ эштәр» проекты сиктәрендә музей асырға тәҡдим итә. Уртаға һалып һөйләшеп, кәңәшләшкәс, тәүәккәлләргә булалар. Барса ауыл халҡы хуплап ҡаршы ала һәм ҡушыла. Кемдәрҙер өйҙәрендә булған боронғо һауыт-һабаны, сигеү өлгөләрен алып килһә, икенселәр мәғлүмәт йыйыу һәм туплау менән булыша. Йыйылған материалдар тәртипкә һалына, төрлө әҙерлек эштәре алып барыла. Һәм, ниһайәт, дөйөм көс менән көҙгөһөн музей үҙ ишектәрен аса.\nЯрат ауылының музейы ике өлөштән тора. Беренсеһендә урындағы ауыл халҡының көнкүреше сағылған. Боронғо заманда башҡорт халҡы нисек көн иткәнен, йәшәйештә ни ҡулланғанын төҫмөрләргә була. Һауыт-һабалар, ҡоралдар һәм ҡорамалдар, ҡаралтылар—барыһы ла был турала һөйләй. Хатта матур ғына итеп биҙәп тирмә лә ҡуйғандар. Музейҙың был мөйөшөн булдырыуға ағинәйҙәр һәм аҡһаҡалдар тос өлөш индергән. Улар уны үҙ көстәре менән йыһазландыра. Ошо уҡ залда ауылдан сыҡҡан билдәле араларҙың шәжәрәләре урын алған.\nМузейҙың икенсе өлөшө ауыл тарихына бәйле. Бында инеүселәрҙе совет осоронда билдәле Карл Маркс исемендәге колхоздың социалистик ярыш еңеүсеһе тигән байрағы ҡаршы ала. Төрлө йылдарҙа колхоз рәйесе булып эшләгән, ауыл һәм район үҫешенә ҙур өлөш индергән шәхестәрҙең фотоһүрәттәре, биографиялары һәм ҡаҙаныштары күрһәтелгән стендтан бик күп мәғлүмәт алырға мөмкин. Һуғыштан һуңғы йылдарҙа хужалыҡты алдынғылар рәтенә сығарыусы рәйес Ибраһим Ҡаһарман улы Уйылдановҡа бағышланғаны айырыуса ҡыҙыҡһыныу уята. Уның тормошона бәйле фотоальбом оло иҫтәлек һаҡлай. Колхоз яңы төҙөлгән осорҙан алып ауыл бөгөнгө көнгә тиклем ниндәй үҙгәрештәр кисергәнен сағылдырған фотоһүрәттәр бихисап. Ауылға килгән беренсе трактор, тәүге башҡорт тоҡомло аттар тураһында бик ҡыҙыҡлы фотомәғлүмәттәр йыйылған.\nКиләһе стенд белем усағына бәйле. Мәктәп директорҙары, беренсе уҡытыусылар, мәғариф алдынғылары һәм отличниктары, мәктәп хеҙмәткәрҙәре, һәр йылдың сығарылыш кластары тураһында мәғлүмәт тупланған. Ошонда уҡ пионер значоктарын, галстук, пилотка, борғо һәм барабанды ла күрергә була.\nҺәр өлкәлә ниндәйҙер ҡаҙаныш яулаған хеҙмәт алдынғылары, герой әсәләргә бағышланған мәғлүмәттәрҙе күрергә була. Уларҙың тормош тарихы ғына түгел, төрлө ярыштарҙа алған Маҡтау ҡағыҙҙары, Рәхмәт хаттары ла тупланған. Һәр бер стенд төрлө йылдарҙа төшөрөлгән фотоһүрәттәр ме-нән биҙәлгән.\nИң йөкмәткеле һәм фәһемле стендарҙың береһе һуғыш һәм тыл ветерандарына бәйле. Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнаш-ҡан һәр ауылдаштың биографияһы менән танышырға, фотоһын күрергә мөмкин. Шулай уҡ уларҙың балалары тарафынан орден-миҙалдар ҙа музей ҡарамағына тапшырылған. Ә инде иң үҙенсәлеклеһе һәм ҡәҙерлеһе—хәбәрһеҙ юғалғандар исемлегенә индерелгән Fәлиәхмәт Вәлетдин улы Дәүләтбаевтың сапер көрәге. Һуғыштан әйләнеп ҡайтмаған һалдат ҡәбере эҙәрмәндәр тарафынан табыла. Шунда һөйәктәр араһынан гильза һәм сапер көрәге килеп сыға. Гильза эсендәге мәғлүмәттәр буйынса ул тап ошо Ярат ауылынан сыҡҡан Fәлиәхмәт Дәүләтбаевтыҡы булып сыға.\nМузейҙы Дилара Насырйән ҡыҙы Юнысбаева етәкләй. Бындағы һәр экспонат, мәғлүмәт тураһында ул ентекләп һөйләй, килеүселәрҙе таныштыра. Сөнки бөртөкләп йыйылған һәр әй-берҙең үҙ тарихы бар. Әйткәндәй, музей ишектәре һәр кем өсөн асыҡ.\n—Үткәнен белмәгәндең—киләсәге юҡ,—ти халыҡ. Ысынлап та, тарих тормошта ҙур роль уйнай. Экспонаттар, экспозициялар, мәғлүмәттәр тарихи ваҡыт арауығының сиктәрен юйып, быуаттарҙы тоташтыра. Уны өйрәнеү генә түгел, һаҡлап киләсәк быуынға тапшырыу—беҙҙең бурыс. Шуның өсөн дә хәлебеҙҙән килгәнсә бөгөнгө көндә музейҙы тулыландырабыҙ. Был эштә әүҙемлек күр-һәткән ауыл халҡына рәхмәт еткергем килә,—ти Илгиз Fәлимнур улы.\nЫсынлап та, был музей экспонаттарға, мәғлүмәттәргә бай булыуы менән һоҡландыра. Бында үҙенә күрә бер оло тарих һаҡлана. Ул Ярат ауылына бағышланһа ла, тотош илебеҙҙең үткәнен, халҡыбыҙ яҙмышын, көнкүрешен сағылдыра.


Еребеҙгә үҙебеҙ хужа булайыҡ\n11 Ғинуар 2021, 11:50\nБерәй зауыҡлы өй күргәндә архитектор булып, шундай берәй бина төҙөү теләге һеҙҙә лә тыуамы? Бөгөнгө геройыбыҙ - Мәләүез ҡалаһының тышҡы йөҙөнә туранан-тура бәйләнеше булған һөнәр эйәһе, архитектура һәм ҡала төҙөлөшө бүлеге начальнигы, баш архитектор Азат Килдебаев.Азат Юлай улы, төҙөлөшкә ҡағылышы булмаған кешеләргә асыҡлыҡ индереп китеү урынлы булыр, һеҙҙең бүлектең эше нимәнән ғибәрәт?(Дауамы аҫтағы һылтанмала).\nБерәй зауыҡлы өй күргәндә архитектор булып, шундай берәй бина төҙөү теләге һеҙҙә лә тыуамы? Бөгөнгө геройыбыҙ - Мәләүез ҡалаһының тышҡы йөҙөнә туранан-тура бәйләнеше булған һөнәр эйәһе, архитектура һәм ҡала төҙөлөшө бүлеге начальнигы, баш архитектор Азат Килдебаев.\nАзат Юлай улы, төҙөлөшкә ҡағылышы булмаған кешеләргә асыҡлыҡ индереп китеү урынлы булыр, һеҙҙең бүлектең эше нимәнән ғибәрәт?\nХеҙмәткәрҙәребеҙ ҡала һәм райондың төҙөлөшөн планлаштырыуға бәйле документация эшкәртә, экспертиза үткәрә һәм раҫлауға тапшырыуҙы тәьмин итә. Билдәләнгән тәртиптә төҙөлөшкә документтар әҙерләйбеҙ һәм рөхсәт биреүҙе тормошҡа ашырабыҙ. Хужаһыҙ обьекттар менән дә беҙ шөғөлләнәбеҙ. Шулай уҡ ерле программалар, ижтимағи-иҡтисади үҫеш программаларын төҙөү һәм тормошҡа ашырыуҙа ҡатнашабыҙ, ҡала һәм райондың төҙөлөшө документацияһын эшкәртеү һәм тормошҡа ашырыуҙы контролдә тотоу, ер менән файҙаланыу, төҙөлөш ҡағиҙәләрен, норматив, хоҡуҡи акттарҙы төҙөүҙе тәьмин итеү ҙә беҙҙең өҫтә.\nЕр, тигәндәй, бер хәл иҫкә төштө. Республика райондарының береһендә солоҡсолоҡ, умартасылыҡ менән шөғөлләнгән бер ғаилә, урманлыҡ араһын таҙалап, шунда уҡ малына бесәнен дә еткергән улар. Сабынлығын заманында теркәмәгән өсөн генә, ана шул ерҙән ҡолаҡ ҡаға - кемдер сит-яҡтан килеп ул ерҙе үҙенә рәсмиләштереп ала. Уларға кире ҡағыр өсөн нигеҙ ҙә юҡ, сөнки закон һәммәбеҙ өсөн дә берҙәй үтәлеүҙе талап итә. Башҡорт халҡы ҡунаҡсыл да ул, үҙ ереңде яттар тартып алмаһын, ошондай аяныслы хәл тыумаһын өсөн, ни эшләргә?\nКадастр картаһына ҡарап, әгәр бесәнлек майҙаны бер кемгә лә теркәлмәгән икән, теләгән кеше, Мәскәүҙән килгән булһа ла, ул ергә хужа була ала. Шуға һәр кем белергә тейеш: ауыл халҡы 50 гектарға тиклем сабынлыҡ ерен рәсмиләштерә ала. Ун баш мал аҫрар өсөн өс-дүрт гектар сабынлыҡ майҙаны етә. Ул өс йылға бушлай бирелә, аҙаҡтан ҡулланыу мөҙҙәте оҙайтыла.\nҺуңғы осорҙа тажзәхмәткә бәйле шәхси йорттарға өҫтөнлөк бирелеү күҙәтелмәйме?\nЮҡ, һуңғы өс йылда шәхси һәм күп ҡатлы йорттар төҙөлөшө кимәле үҙгәрмәне, тиһәң дә була. Туғайлы, йәштәр микрорайоны (ЮХХДИ ҡаршыһында), ҡаланың төньяҡ-көнбайыш яғы (магистраль буйлап), шулай уҡ өс ҡатлы фатирлы йорттар, районда иһә Самойловка, Тамъян, Ташлыкүл, Ергән, Үрге Юлдаш, Һабаш ауылдары әүҙем төҙөлә. Былтыр 11 айҙа йәмғеһе 38 мең квадрат метр майҙанды биләгән шәхси йорттар, “Торлаҡ” федераль һәм региональ проектына ярашлы Шлычков, Смоленск урамында 13 мең квадрат метр майҙанлы күп ҡатлы өй эксплуатацияға тапшырылған.\nРеклама урынлаштырыуға ла һеҙ рөхсәт бирәһегеҙ икән.\nЭйе, ҡала һәм район биләмәһендә банерҙарҙы беҙ контролдә тотабыҙ. Һәр хәлдә, килә тороп нимәнелер элеп ҡуйыр алдынан, архитектура бүлегенән ризалыҡ алырға кәрәк. Социаль рекламаларҙы урынлаштырыу беҙҙең өҫкә йөкмәтелгән.\nЭшегеҙ тауыҡ сүпләһә лә, бөтөрлөк түгел.\nМиҫалға, һыу торбалары инженер селтәре “Водоканал” йәмғиәтенә ҡараһа ла, заманында һыу торбаһы селтәре үткәрелгән, ә кадастр паспорты юҡ. Уларҙы иҫәпкә ҡуйырға кәрәк. Мәләүез ҡалаһының генераль планы 2009 йылдан алып үҙгәртелмәгән, хәҙер унда ла үҙгәрештәр индерәбеҙ.\nҠала халҡы өсөн яҡшы яңылыҡтар бар. Төньяҡ-көнбайыш (“Магнит” гипермаркеты яғында) биҫтәһендә 500 урынлыҡ трибуна, яһалма боҙ менән ҡапланған каток проектлана, уның менән ”Уралтрубопроводстрой” подрядсыһы шөғөлләнә. Ғинуар-февралдә документтар әҙерләнеп бөтөргә тейеш, аҙаҡтан был социаль обьектты төҙөр өсөн республика программаларында ҡатнашашырға ниәт тотабыҙ.\nШулай уҡ Магистраль, Смоленск урамында өс күп ҡатлы йорт һалыу планлаштырыла.\nҮгеҙ йылы бар эштәрҙе атҡарып сығырға үҙенең ҡеүәтен бирһен!


Сәнғәтле милләт — илдә зиннәт » Башҡортостан гәзите\n31-01-2014, 16:14 // Мәҙәниәт һәм әҙәбиәт // Баҫып сығарырға\nКонцертты Учалы филармонияһының художество етәксеһе Раушания Мәхмүтова, Сибай концерт-театр берекмәһенең художество етәксеһе Нәсимә Ғиззәтуллина һәм республика, халыҡ-ара конкурстар лауреаты Рөстәм Хәсәнов юғары кимәлдә алып барҙы. Улар тамаша барышында ике коллектив етәкселәрен — Башҡортостандың халыҡ артисы Вәкил Йосопов менән атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре Ғәлимйән Хилажевты — сәхнәгә саҡырып, бейетеп алырға ла, балетмейстерҙар Фәнил Әсәҙуллин (Сибай) һәм Гөлнур Сөләймәнова (Учалы) етәкселегендә тамашасыларға бейеү һалдырып, уларҙы башҡартырға ла өлгөрҙө. Тамашасыларҙың дәррәү алҡышы аҫтында сәхнәне бер итеп бейегән Рәмил ағай менән Зөлхизә һылыуға Сибай концерт-театр берекмәһенең сираттағы тамашаһына саҡырыу ҡағыҙҙары тапшырылды.\nУчалы районы хакимиәте башлығы урынбаҫары Зөһрә Гордиенко менән Сибай ҡалаһы хакимиәте башлығы урынбаҫары Илгиз Хәйруллин да тәбрикләү һүҙҙәре менән сығыш яһаны.\n— Учалы һәм Сибай — туғандаш ҡалалар, — тине Илгиз Рәхимйән улы. — Уларға таусылар нигеҙ һалған. Бөгөнгө күркәм, мәртәбәле тамашала беҙ дуҫлыҡ, туғанлыҡ ептәрен тағы ла нығытабыҙ, яңыртабыҙ. Ошондай осрашыуҙар матур бер йолаға әүерелһен ине!\n— Сибайҙағы коллегаларыбыҙҙың эстафетаны лайыҡлы дауам итәсәгенә ышанабыҙ! — Учалы муниципаль филармонияһы директоры Ғәлимйән Хилажев ошо һүҙҙәр менән Сибай концерт-театр берекмәһе директоры Вәкил Йосоповҡа күсмә кубок тапшырҙы. — Кубок, республикабыҙҙың ҙур мәҙәниәт үҙәктәрен урап, йыл аҙағына яңынан Учалыға ҡайтыр тигән өмөттә ҡалабыҙ!\nШулай итеп, Башҡортостандың көньяҡ-көнсығыш төбәгендә Мәҙәниәт йылын лайыҡлы ҡаршыланылар. Мәҙәниәт һәм сәнғәт хеҙмәткәрҙәре өсөн ысын мәғәнәһендә шатлыҡлы ваҡиғаларға бай, илһамлы һәм иҫтә ҡалырлыҡ йыл булһын ул!


Рәсәйҙең 55 төбәгендә янғынға ҡаршы махсус режим индерелде. Амур өлкәһендә иһә ғәҙәттән тыш хәл иғлан ителде. Утҡа ҡаршы көрәшкә йөҙләгән кеше йәлеп ителгән. Ауылдарҙы һәм ҡасабаларҙы һаҡлау өсөн ирекле дружиналар ойошторолған. Шуға ҡарамаҫтан, берүнисә йорттоң янып көлгә әйләнеүе тураһында хәбәр ителә.\nҺуңғы мәғлүмәттәр буйынса, Төркиәнең Диәрбаҡыр ҡалаһында террор ғәмәлендә 3 кеше һәләк булған, 45 кеше яраланған. Бомда үҙәк урамдарҙың береһендә, терроризмға ҡағылышы булыуҙа шикләнеүселәрҙе алып китеп барған полиция автобусы янында шартлаған. Төркиә етәкселеге был терактты ойоштороуҙа курдистандың эшсе фирҡәһен ғәйепләй. Партия курдтарҙың сәйәси хоҡуҡтары өсөн көрәшә һәм Төркиә составында курд автономияһы булдырыуҙы талап итә.\nИталияның Пулья виләйәтендә полиция террор ғәмәле әҙерләүҙә шикләнеүсе өс кешене ҡулға алған. Улар Римда, Лондонда һәм Бари үҙәгендә теракттар ойошторорға уйлаған. Ҡулға алыныусыларҙың икәүһе Афғанстандан, террор ойошмаларында ағза булып торғандар. Өсөнсөһө илгә мигранттар ташыу менән шөғөлләнгән.\nБразилия президенты Дилма Руссеф уға ҡарата импичмент иғлан итеүселәрҙең башында тороусы вице-президентты конституцион фетнәлә ғәйепләне. Ил етәксеһе был процедураның ҡанунһыҙ һәм нигеҙһеҙ булыуы тураһында белдереп минең сит илдәрҙә иҫәптәрем, йәшерен активтарым юҡ тигән. Оппозиция Дилма Руссефты һалым ҡануниәтен боҙоуҙа, дәүләт ҡаҙнаһын сарыф итеүҙә ғәйепләй.\n11 мая Республика һыу ятҡылыҡтарында 10 июнгә тиклем балыҡ тотоу тыйыла\n11 мая Башҡорт теле федераль дәреслектәр исемлегенә индерелде


Радий Хәбиров Бөйөк ватан һуғышы ветерандарына Еңеүҙең 75 йыллығы айҡанлы юбилей миҙалдары тапшырҙы - Правительство Республики Башкортостан\n11 февралдә Республика йортонда Башҡортостан Башлығы Радий Хәбиров башҡалала һәм Өфө районында йәшәүсе Бөйөк ватан һуғышы ветерандары менән осрашты. Уларға Бөйөк Еңеүҙең 75 йыллығы айҡанлы юбилей миҙалдары тапшырҙы.\nРеспублика Башлығы Бөйөк Ватан һуғышында Башҡортостандан 700 меңдән ашыу кешенең ҡатнашыуын, уларҙың 300 меңдән күберәге яу яланында ятып ҡалыуын хәтергә төшөрҙө. 278 яҡташыбыҙ Советтар Союзы Геройы исеменә лайыҡ була. Республика биләмәһендә данлы Башҡорт атлы дивизияһы ойошторола. Радий Хәбиров ветерандарға атлыларыбыҙ дошманға ҡаршы һуғышҡан, легендар комдив Миңлеғәле Шайморатов һәләк булған Луганск Халыҡ Республикаһына сәфәре хаҡында һөйләне. Ул шулай уҡ Өфөнөң Совет майҙанын төҙөкләндереү пландары менән уртаҡлашты. Унда сквер булдырыла һәм генерал Шайморатовҡа һәйкәл ҡуйыласаҡ.\n- Тәү сиратта беҙ һеҙгә һуғышта еңеүегеҙ, бөгөнгө тыныс тормош өсөн рәхмәт әйткебеҙ килә. Осрашыу алдынан мин һеҙҙең биографияларығыҙҙы өйрәндем, күптәрегеҙ ун һигеҙ йәшен дә тултырмайынса фронтҡа алынған, — тине Радий Хәбиров. – Һеҙгә барыһы өсөн дә рәхмәт. 9 майҙа Еңеү парадында һеҙҙең барығыҙҙы ла күрергә теләйбеҙ.\nБашҡортостан Башлығы, оло йәштә булыуҙарына ҡарамаҫтан, үҙҙәрендә көс табып, мәктәптәрҙә ҡаһарманлыҡ дәрестәре үткәргән ветерандарға рәхмәт белдерҙе, уларға һаулыҡ теләне.


Рухиәт уҡытылмай, тәрбиәләнә\n9 Июль , 17:41\nФото:З. Сәфәрғолованың шәхси архивынан\nЭлегерәк уҡытыусының миссияһы бик киң һәм ҙур мәғәнәгә эйә ине: ул дәрес өйрәтеүсе генә түгел, ә тормош һабаҡтарын да биреүсе, әйҙәүсе, остаз, өлкән дуҫ та булды. Бындай педагогтарҙы бөгөн ҡалалар, ауылдар, мәктәптәр буйлап эҙләп, бармаҡ менән генә һанарлыҡ. Һәм шундайҙарҙың береһе балалары менән бөтә республиканы геүләтә. Һүҙем – Ишембай ҡалаһының Әхмәтзәки Вәлиди исемендәге 2-се башҡорт гимназия-интернатында башланғыс кластарға белем биргән Зөһрә Фәтҡулла ҡыҙы Сәфәрғолова тураһында. Был тынғыһыҙ уҡытыусы 37 йыл ғүмерен милләтебеҙҙең бәләкәй граждандарын тәрбиәләүгә бағышлаған. Уҡытыуға ғына түгел, ә тәрбиәләүгә!\nБеренсе класҡа балалар йыйып алғас та, Зөһрә Фәтҡулла ҡыҙы уларҙың һәр береһенең ғәҙәтен, холоҡ-фиғелен, ғаилә хәлдәрен, һәләттәрен, ҡыҙыҡһыныуҙарын, мөмкинлектәрен ентекле өйрәнеп алып, тәнәйҙәрҙең үҙенсәлектәрен үҫтереү, уларҙа шәхес формалаштырыу хеҙмәтенә тотона. Баланың математиканы йәки рус телен яҡшы белеүе генә аҙ тәжрибәле педагог өсөн, уға аңлы, уйлай, фекерләй һәм маҡсатлы йәшәй ала торған индивидтар кәрәк.\nМәктәп тупһаһын аша атлап ингән балаларҙа берләшеү, коллектив булып ойоша алыу, бер-берең менән мөнәсәбәт ҡороу алымдарын үҫтереүҙең иң уңышлы юлы итеп класты төрлө шөғөлдәргә ылыҡтырыуҙы күрә. Был бергәләп спорт менән шөғөлләнеү, уйындар уйнау, түңәрәктәргә йөрөү, походтарға сығыу менән бер рәттән, йәш быуында илһөйәрлек тойғоһон тыуҙырырлыҡ та булһын, тип уйлай Зөһрә ханым һәм был юлды таба ла. Ул уҡыусыларын уҡ атыуға ылыҡтыра. Һуңғы йылдарҙа республикала популяр булып киткән милли спорт төрө балаларҙың да күңеленә хуш килә. Унан башлана инде мәшәҡәттәр: уҡ-яндар барлап алыу, өйрәтеүсе яллау, кейемдәр йүнләү, күнекмәләр үткәреү, ярыштарға йөрөү... Әйткәндәй, Зөһрә Фәтҡулла ҡыҙы үҙе лә тирә-яҡ ҡатын-ҡыҙҙары араһындағы оҫта уҡсыларҙың береһе.\n– Уҡ атыу спорты – беҙҙең өсөн яңы, ялҡытмаған, ҡалыплашмаған шөғөл, балалар өсөн ул бигерәк тә ҡыҙыҡ, – тип һөйләй уҡытыусы. – Ошо өлкәгә ныҡлы тотонорға хәл иткәс, мәктәп базаһында милли яндан уҡ атыу клубы асып, уға “Аҡтайлаҡ” тигән атама бирҙек. Аҡтайлаҡ – Юрматы ырыуының ораны. Һәм бына ошо бәләкәс кенә балаларҙың, һәр еңеүҙән һуң яндарын юғары күтәреп, “Аҡтайлаҡ!” тип һөрән һалыуы – үҙе бер рухландырыр, әллә ниндәй ҡаршылыҡтарҙы еңдереп, алға әйҙәр күренеш. Бына шул тулҡында эшләйбеҙ ҙә.\nУңыштары ла аҙ түгел был дүрт йыл эсендә “Аҡтайлаҡ”тарҙың. Район, республика турнирҙарынан урынһыҙ ҡайтмайҙар. 2019 йылда “Уғатар”, “Сармат уҡсыһы” конкурстарында, “Төньяҡ амурҙары” фестивалендә һәм башҡа миҙгел ярыштарында призлы урындарҙы бүлешәләр. Уларҙан тыш, Д. Крыловтың “Непутевые заметки”, Мексика телеведущийы Эпик Фонесканың “Терра Башкирия”, итальян алып барыусыһы Федериконың “Поедем, поедим” тапшырыуҙарында төшкәндәр. Йәш кенә уҡсылар, шулай итеп, ситтәргә милләттең киләсәк быуыны үрнәген күрһәткән. Шуларға өҫтәп, Зөһрә ханым үҙе 2020 йылда уҡ атыу буйынса Рәсәй чемпионатында һәм Рәсәй беренселегендә ҡатнашҡан.\nЗөһрә Сәфәрғолова әйтеүенсә, балаларҙың шөғөлөндә ата-әсә лә ҙур роль уйнай. “Балаларының уҡыуҙан тыш ҡыҙыҡһыныуҙарына бөтөнләй битараф булғандарҙы өгөтләп, аңлатып, күндереп алырға тура килә. Бәләкәй класс уҡыусыларының ата-әсәһе үҙҙәре лә әле яңы утыҙҙы үткән йәш кешеләр. Уларҙың тормошҡа, бала тәрбиәләүгә ҡарашы ла бер яҡлы ғына булыуы мөмкин, тәжрибәләре лә самалы. Шунлыҡтан мин иң беренсе нәүбәттә ата-әсәләрҙе туплап, ылыҡтырып алырға тырышам. Ҡайһылары былай ҙа шәп, ҡайһыларына ололарса шелтә йәки кәңәш биреп тә алам, һәр хәлдә яҙылмай ҡалғандары, йөҙ борғандары юҡ. Ата-әсәләр балалары менән бергә уйнарға ла тейеш. Был – бала үҫтереүҙәге иң мөһим факторҙарҙың береһе”, – ти тәжрибәле уҡытыусы.\n“Аҡтайлаҡ”ты йылдан-йыл байыта, команда төҫөнә керетә баралар. Уҡ-яндар, уларға тәғәйенләнешле һауыттар, бер иштән милли кейем. Әйткәндәй, ай үҫәһен көн үҫкән балаларға махсус тегелгән кейем, бигерәк тә аяҡ кейеме еткереп булмай. Шуға ла был тәңгәлдә яйлыраҡ, уңайлыраҡ варианттар эҙләү ҙә уҡытыусы фантазияһына инә. “Ата-әсәләр бер тәҡдимдән дә баш тартмай, сығымдарҙы күтәреп, балаларының мәнфәғәтен ҡайғыртып килә”, – тип маҡтай уларҙы Зөһрә ханым.\nБына ошондай уҡытыусы, тәрбиәсе, остаз менән мәктәбе лә, Ишембай ҡалаһы ла хаҡлы рәүештә ғорурлана ала, сөнки Зөһрә Сәфәрғолова кеүек балаларҙы милли традицияларҙа тәрбиәләүгә мөкиббән бирелгән, уларҙың үҙаңын уятыуға һәм үҫтереүгә көс һалған мөғәллимәләр, үкенескә ҡаршы, күп түгел. Бөгөнгө йәмғиәттә яҡшы эштәре менән билдәле булғандар, ғәҙәттә, тап шундай уҡытыусыһы үрнәгендә үҫеүе, уға эйәреп маҡсаттарға ынтылыуы хаҡында һөйләй. Киләсәктә Зөһрә Фәтҡулла ҡыҙының да бөгөнгө уҡсылары фиҙакәр уҡытыусыларын ҙурлап телгә алыр әле, сөнки рухиәт уҡытылмай, ул тәрбиәләнә.\n- Миләүшә ҠАҺАРМАНОВА.


Ауыл ҡатын-ҡыҙҙары хәҙер 36 сәғәт эшләйәсәк - Bash.News\nАуыл ҡатын-ҡыҙҙары хәҙер 36 сәғәт эшләйәсәк https://bash.news/news/110051_auyl_atyn_yary_xer_36_st_eshljsk/?lang=bash\n17 ноя 2019, 15:28\n36 сәғәт. Ҡыҫҡартылған эш аҙнаһы закон менән нығытылды. Шулай итеп профсоюздар менән эш биреүселәр араһындағы тартҡылашыуға нөктә ҡуйылды. Еңеү ҡатын-ҡыҙҙар яғында. Хәйер, ауыл ҡатын-ҡыҙҙарының эшен кәметтек тип әйтеү төптө дөрөҫ түгел.\nНи бары түләүле эште генә ҡыҫҡартыу был. Әйткәндәй, хеҙмәт хаҡы кәметелергә тейеш түгел. Ни бары иртәрәк ҡайтасаҡтар һәм тағы ла шул эшкә сумасаҡ гүзәл заттарыбыҙ. Миңә ҡалһа был закон әхлаки йәһәттән әһәмиәтле.\nИрҙәр менән бер рәттән хеҙмәт итеп, донъя йөгөн тигеҙ тартып өйрәнгән ҡатын-ҡыҙҙар ташлама биреүҙәрен тойоп үҙҙәрен гүзәл зат булыуын тойор. Ә был тойғо әлеге ваҡытта үтә лә мөһим һәм ул ҡатын-ҡыҙҙарға етмәй. Әгәр шулай дауам итһә, эҙемтәләр ҡыҙғаныс. Фекерләй белгән һәр кем аңлайҙыр тел төбөн. Ә инде закондың ыңғай һәм кире яҡтары тураһында БСТ каналы хәбәрсеһе Рафиҡ Әхмәтшин һөйләр.\nДәрестәр башланғансы синыфтар таҙа, туҙан һөртөлгән булырға тейеш. Иглин районы Аҡбирҙе урта мәктәбе йыйыштырыусыһы Фидалиә Ғизетдинованың эш көнө балалар белем усағына килгәнсе үк башлана. Дәрестәр бөткәс йәнә мәктәпте йыйыштырырға кәрәк.\nФидалиә ханымдың эш көнө өйөндә лә дауам итә. Барлыҡ ауыл ҡатындары кеүек үк уны ихатаһында мал, ә өйөндә хәләл ефете менән балалары көтә.\nЭш урынынан айырмалы үҙ өйөндә ул универсаль һалдат кеүек. Бала тәрбиәләүсе лә, мал ҡараусы ла, ашнаҡсы ла ҡайһы бер осраҡта хатта иренә хеҙмәтсе лә. Үҙенә иғтибар бүлергә бөтөнләй ваҡыт ҡалмай.\nТөпкөлдә, ҡалалағы уңайлыҡтарҙан тыш көн күргән гүзәл заттарҙың хәлен аңлап Дәүләт Думаһы уларҙың 36 сәғәтлек эш аҙнаһына хоҡуғын закон менән нығытты. Документ тиҙ арала Федерация Советында хупланды, ил Президенты ла ҡанунға оҙаҡ көттөрмәй ҡул ҡуйҙы. Дәүләт Думаһы депутаты Зөһрә Рәхмәтуллина фекеренсә, закон ауылға иғтибар күрһәткесе .\n36 сәғәтлек эш аҙнаһы Рәсәй ҡатын-ҡыҙҙары өсөн ят төшөнсә түгел. Быға тиклем Советтар Союзында, артабан Рәсәйҙә әлеге нормалар ҡулланылып килде. Әммә ул хеҙмәт кодексында айырым күрһәтелмәгәйне.Хоҡуҡи аңлашылмаусанлыҡтан сығып, эш биреүселәрҙең башланғысы менән илдең хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығы ауыл ҡатын-ҡыҙҙарына 40 сәғәтлек эш аҙнаһын индереү тураһында закон проекты әҙерләгәйне. Әммә уны йәмәғәтселек хупламаны. Тәҡдимгә профсоюздар ҡаршы сыҡты һәм Мәскәүҙә үткән бөтә Рәсәй пленумында Президентҡа мөрәжәғәт ҡабул итте.\nЗакон менән ауыл ҡатын-ҡыҙҙарына ҡыҫҡартылған эш аҙнаһы гарантиялана. Шул уҡ ваҡытта хеҙмәт хаҡы тулы аҙналағыса түләнергә тейеш. Иҡтисадсы Диас Ишназаров фекеренсә, хеҙмәт кодексына төҙәтмәләр эш урынында етештереүсәлеккә кире йоғонто яһамаһын өсөн хеҙмәткәрҙәр күберәк тир түгергә мәжбүр буласаҡ.\nҠайһы бер белгестәр иһә хеҙмәт кодексына индерелгән төҙәтмәләр гендер көнәркәшлеген киҫкенләштерәсәк, - тигән фекерҙә. Йәғни эш биреүсе аҫтыртын рәүештә 40 сәғәтлек эш аҙнаһына риза булған ирҙәргә өҫтөнлөк бирә башлауы бар. Шул уҡ ваҡытта ауыл ерендә көслө зат вәкилдәре бөтөнләй тотонмаған һөнәрҙәр ҙә бар. Шуға ла ҡатын-ҡыҙҙар эшһеҙ ҡалмаҫ, әммә хеҙмәт хаҡы юғары булған урындарға йышыраҡ көслө заттар алына башлауы ҡурҡынысы бар тигән, - фекерҙә социолог Лиә Иҙрисова.\nХеҙмәт кодексына төҙәтмәләр әлегә тиклем ҡулланылған статус-квоны нығытыу ғына ти, - «Башҡортостан» гәзитенең дәүләт һәм хоҡуҡ бүлеге мөдире Рәмилә Мусина. Раҫланған үҙгәрештәр хеҙмәт баҙарындағы хәлгә әллә ни йоғонто яһамаясаҡ. Яңы закон йәнә бер башланғысҡа этәргес биреүе бар. Ауыл ҡатын-ҡыҙҙары менән бер рәттән ҡала ханымдары ла ҡыҫҡартылған эш аҙнаһына хоҡуҡ талап итә башлауы ихтимал. Был фекерҙе лә гүзәл зат вәкилдәре нигеҙле тип иҫәпләй.\nБашҡортостандың ауыл хужалығы министрлығы төҙәтмәләрҙең теүәл үтәлешен тәьмин итеү маҡсатында тармаҡ предприятиеларының кадрҙар бүлеге хеҙмәткәрҙәре өсөн уҡыуҙар ойошторҙо. Эш аҙнаһын ҡыҫҡартыу белгестәргә ҡытлыҡ мәсьәләһен хәл итергә мөмкинлек бирер тигән ышаныста улар. Ауыл хужалығына ҡалаға йүнәлгән йәш көстәрҙе йәлеп итеү көнүҙәклеген әле юғалтамаған.\nФидалиә Ғизетдинова кеүек ябай йыйыштырыусы һәм ауыл ерендә эшләгән миллионлаған ҡатын-ҡыҙ өсөн законға үҙгәрештәр үҙенә һәм ғаиләһенә күберәк ваҡыт һәм иғтибар бүлеү мөмкинлеге бирә.Был иһә демография күрһәткестәрендә лә сағылыр, йәғни тыуым артыр тигән өмөт бар. Эш аҙнаһын ҡыҫҡартыуҙан тыш, ауыл ерендәге социаль инфраструктураны камиллаштырыу һәм яңы эш урындарын асыу иһә был ышанысты мотлаҡ тормошҡа ашырырға форсат бирер тигән фекерҙә белгестәр.\nЗакон ҡаты әммә ул закон тип әйтеп ҡалдырған аҡыл эйәләренең береһе. Рәсәй Хеҙмәт кодексына индерелгән төҙәтмәләрҙең теүәл үтәлеше лә хәҙер был йүнәлештә күҙәтеү алып барған ведомство-дәүләт хәҙмәт инспекцияһы ҡарамағына тапшырыла. Йәғни эш биреүсе аҡҡа ҡара менән яҙылған талаптарға күҙ йома икән һис икеләнмәйенсә дәғүә белдерергә мөмкин. Инспекция бөгөндән етешһеҙлектәрҙе тикшерергә әҙер.\nСөнки закон Президент ҡул ҡуйған көндән алып үҙ көсөнә инде.\n22:56, 02 ноя


УҢЫШ БАЙРАМЫ ГӨРЛӘТТЕ БИЛЛЕҒЫЛЫС БУЙҘАРЫН - Поиск - Статьи - «Аургазинский Вестник», общественно-политическая газета района\nУҢЫШ БАЙРАМЫ ГӨРЛӘТТЕ БИЛЛЕҒЫЛЫС БУЙҘАРЫН\n17.06.2016 16:49 Пятница\nИсточник: Л.ДИЛМӨХӘМӘТОВА, Мораҙым ауылы.\nКем көслөрәк һәм етеҙерәк?\nЯҙғы баҫыу эштәрен уңышлы тамамлап, киләһе уңышҡа ныҡлы нигеҙ һалынғас, бәрәкәтле Мораҙым ерендә һабантуй үтте.\nИртүк Ҡыҙҙар тауы йыр-моңға күмелде, тирмәлә аш-һыу әҙерләп мәж килделәр, самауырҙар йыр һуҙҙы.\nБайрам тантанаһы шатлығын уртаҡлашырға районыбыҙҙың хакимиәт башлығы Зөфәр Йәүҙәт улы Иҙрисов һәм башҡа хөрмәтле ҡунаҡтар, данлыҡлы яҡташтар, ауылдаштар килде. Майҙанға йыйылған халыҡ уларҙы алҡыштар менән ҡаршы алды.\nБайрам “Һабантуй — 2016” флагын күтәреү йолаһы менән башланды. Был эш алдынғы һауынсы Ольга Теләүембәтоваға, көрәш батыры (ветеран) Раян Мырҙабаевҡа, ауыл старостаһы Зиннур Лоҡмановтарға ышанып тапшырылды. Һәр йылдағыса, алдынғы механизаторҙар, малсылар Маҡтау грамоталары, ҡиммәтле бүләктәр менән бүләкләнде.\nАуылыбыҙҙың йөҙө урамдарыбыҙҙан, ундағы матур йорттар, ихаталарҙан ғибәрәт. Уңыш байрамында төҙөкләндереүҙә айырылып торған, шулай уҡ күп балалы ғаиләләр билдәләнде. Ауыл Советы буйынса мал-тыуар, ҡош-ҡорт аҫыраусылар ҙа айырым бүләкләнде. Мораҙымдан Айгөл һәм Илфат Ильясовтар, Михайловканан Валентина һәм Николай Степаненколар, Ҡушкүлдән Рәмзиә һәм Мансур Дилмөхәмәтовтарға ауыл хакимиәте бүләктәр тапшырҙы.\nҮҙешмәкәр артистар һабантуйына йыр-моңдары, бейеүҙәре менән биҙәк өҫтәне. Мораҙым ауылы гимны менән концерт башланды. Өфө ҡунаҡтары, билдәле йырсы Гөлсөм Бикбулатова менән барыһы ла яратҡан, халыҡсан «Карауанһарай» төркөмөнөң сәхнәгә сығыуын көслө алҡыштарға күмделәр.\nӘлбиттә, һабантуй — ул көстө, таҫыллыҡты, етеҙлекте лә һынаусы бәйгеләр майҙаны. Халыҡ айырыуса ат сабышын һәм көрәште мауығып күҙәтә. Шуға ла милли уйындар майҙанында ҙур йәнлелек ине. Көрәшселәребеҙ менән беҙ урынлы ғорурланабыҙ. Был юлы ла инде билдәле исемдәр яңғыраны. Рушан Ильясов, Илсур Лоҡманов, Алмаз Бәхтегәрәевтар төп приз — тәкә менән бүләкләнде.\nБәүелеп торған бағанаға менеү, тоҡ кейеп йүгереү, көршәк ватыу, көйәнтә менән һыу ташыу — шуның кеүек йылғырлыҡ, хәйләкәрлек талап иткән уйындарҙа олоһо ла, кесеһе лә теләп ҡатнашты, үҙ көсөн һынап ҡараны.\nАуыл халҡы байрамды ойоштороусы «Урал» ауыл хужалығы кооперативы идараһына, спонсорҙарға ҙәр рәхмәттәрен әйтеп, киләһе һабантуйҙарҙа ла осрашырға булһын, тигән теләктәр менән таралышты.\nБатырҙарға төп бүләк — тәкә.\n«ТӘМӘКЕНЕ АЛМАҒА АЛМАШТЫР!»\n«ҺӘР ЭШКӘ ЛӘ ИЖАДИ ҠАРАШЫҒЫҘ БУЛҺЫН»,-\nТУҒАНЛЫҠ ТАМЫРҘАРЫН БАРЛАҒАНДА


Һәм башҡа Етди мөнәсәбәттәрен Никах менән - Бөтә донъя видео чат! Бөтә ил, сит ил, бөтә донъя.\nҺәм башҡа Етди мөнәсәбәттәрен Никах менән\nБушлай познакомитьсявидеочивать реаль Сантьяго-дель-Эстеро һәм етди мөнәсәбәт булманы, Никах, дуҫлыҡ, романтика, дуҫлыҡ, дуҫлыҡ Һәм осраҡлы флиртТеркәү-системаһына ингән системаһына инә, Социаль селтәрҙәрҙә һәм башҡа сайттарҙа Теркәлгән загрузки профиль төҙөлә башланы.\nҺеҙ үҙегеҙҙең шәхси мәғлүмәттәрегеҙҙе тулы Хәүефһеҙлек гарантиялана.\nШулай итеп аноним мәғлүмәт контакт Булдырыласаҡ, кем дә булһа ҡарауында Булған, әгәр ул хатта тулыһынса гарантиялана.\nБеҙҙең сайтта уҡыу еңелдән булмайБеҙ биргән беҙҙең бөтә кулланыусылар, Кәрәк эште ул башынан ҡоралды Һәм ҡоралдары өсөн. Шулай уҡ сайтының мобиль версияһы Бар, улар һәр саҡ оҙатып ҡала. Мөхәббәт тарихы-етди булмаған тарих Ваҡиғаһы теркәлгән. Бөтә Рәсәй һәм бөтә донъя Беҙгә ҡала сайттарҙа проекттар менән Танышыу мөмкинлеген бирә.\n- Ч Рулетка, сит Илдә теркәлгән Юҡ, видео-Юҡ чатта Теркәлергә һәм\nLibero Stiria. Telefono Gratuito\nвидео без танышыу сайттарына теркәлдем без теркәлгән видео чат етди мөнәсәбәттәр танышыу өсөн сайтҡа башҡа фотоларҙы бушлай таныша етди мөнәсәбәттәр өсөн бушлай таныша видеочивать эротическое өлкәндәр өсөн видео-таныштырыу ҡыҙ менән аралашыу онлайн пар видео чат таныш булмаған видео теркәү


Башҡортостан халҡы өсләтә байрамды бергә билдәләне | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\nБашҡортостан халҡы өсләтә байрамды бергә билдәләне\n13 июня 2017 — 17:14 ГТРК «Башкортостан»\nРәсәй көнө, ҡала байрамы һәм Салауат Юлаев көндәре. Башҡаланың төрлө майҙандарында тамашалар йыр-бейеүҙәргә үрелеп барҙы. Был байрамдың Рәсәй көнө тип аталыуына быйыл ун биш йыл тулды. Ошо айҡанлы баш ҡалабыҙҙа күләмле саралар ойошторолдо. менән берлектә Унда рәсәй президентының Волга буйы федераль округындағы тулы хоҡуҡлы вәкиле лә ҡатнашты. Республика башлығы Рөстәм Хәмитов һәм Михаил Бабич мәңгелек утҡа сәскәләр һалды һәм Хәрби Дан музейы экспозицияларын ҡараны. Ҡунаҡтарға тарихи реконструкция ла күрһәтелде. Был тарихи реконструкциялар аша һәр кем белемен тикшереп ҡарай ала.Өфө халҡы өсөн КФС Баттл ярыштары үтте. Быйыл футбол уйынында беҙҙең телерадиокомпания хеҙмәткәрҙәре лә ҡатнашты. Ә Салауат Юлаев майҙанында йырсы Егор Кридтың сығышы тамашасылар алҡыштарына күмелде. Майҙан тулы халыҡ кискә тиклем концерт ҡараны, күңел асты.Рәсәй һәм Өфө көнө быйыл, ямғыр яуып тороуға ҡарамаҫтан, гөрләп үтте. Байрам тантанаһы салют менән тамамаланды.


«Иң мөһиме – күңелдәге ихласлыҡ» » Башкортостан кызы\nУның өсөн үҙе йәшәгән бөтә өс заман да берҙәй ҡәҙерле: юғары рух тантана иткән совет осоро ла, ижад өсөн киң юлдар асылған бөгөнгө лә, зилзиләләренән бигерәк, һөнәри үҫеш баҫҡыстары менән хәтерҙә ҡалған үҙгәртеп ҡороу йылдары ла. Вазифаһы буйынса Башҡорт дәүләт университетында йәш ғалимдар менән эшләүҙе ойоштороусы булараҡ, ғилемгә иғтибар, ихтирам, дәүер ҡатмарлыҡтарына ҡарамаҫтан, артыуына, фәнгә килеүсе өмөтлө йәштәрҙең күплегенә ҡыуана. Бик ҡыҙыҡлы, оло сәнғәткә тиң өлкәне – аралашыу нескәлектәрен ғилми нигеҙҙә өйрәнеүсе булараҡ иһә: “Уңышҡа өлгәшеү серҙәренең береһе – башҡалар менән уртаҡ тел таба, йәғни һөйләшә белеү оҫталығы”, – тип инана. Башҡорт дәүләт университетының аспирантура бүлеге мөдире, йәмәғәтселек менән бәйләнеш кафедраһы доценты, фәлсәфә фәндәре кандидаты Римма Рифхәт ҡыҙы Сөләймәнова менән әңгәмәбеҙ.\nРимма Рифхәт ҡыҙы Сөләймәнова Өфөлә тыуған. 1982 йылда БДУ-ны тамамлаған. Фәлсәфә фәндәре кандидаты, алтмыштан ашыу ғилми хеҙмәт авторы. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәғариф хеҙмәткәре. Рәсәй Федерацияһы Мәғариф министрлығының Почет грамотаһына лайыҡ. Ғилми хеҙмәттәре өсөн Ватан мәғарифты үҫтереү фонды уҙғарған 2011–2012 йылдарҙағы иң яҡшы ғилми китап конкурсында лауреат булған. Тормош юлдашы Ришат Вахит улы Ниғмәтуллин да – ғүмерен фәнгә арнаған уҙаман, юридик фәндәр докторы, профессор. Улдары Тимур менән Таһир – хоҡуҡ белгестәре.\nБеҙ бөтәбеҙ ҙә – бала саҡ иленән. Яҙмышты билдәләүсе, шулай уҡ уңышҡа илтеүсе сифаттар ҙа тап шул осорҙа һалына...\n– “Нәмәгәлер өлгәшеү өсөн тир түгергә кәрәк”, – ти торғайны атайым менән әсәйем. Был – уңыштың йєнє бер сере, тип һанайым. Ћөнәри юғарылыҡ башлыса шуға бәйле, минеңсә. Атайым Рифхәт Миңлеғәли улы һөнәре буйынса инженер ине, ә әсәйем Роза Абдрахман ҡыҙы фанера комбинатында баш иҡтисадсы булып эшләне. Икеһенең дә тамырҙары Дим буйынан: атайым нәҫеле Дәүләкән башҡорттарынан булһа, әсәйем сығышы менән Шишмә районынан. Уларҙың ата-бабаһының үҙ заманының тырыш, алдынғы вәкилдәре булыуы артабанғы быуындарға ла йоғонто яһаған, тип уйлайым. Мәҫәлән, әсәйемдең атаһы Абдрахман Йәғәфәров Булгаков спирт заводында баш инженер булған, Бөйөк Ватан һуғышы осоронда уға етәкселек иткән. Фронтҡа китергә талпынған Абдрахман олатайыма: “Һин бында нығыраҡ кәрәк”, – тип, бронь биреп ҡалдырғандар. Уның 1905 йылда Мәскәү Шарап эшләү институтын тамамлауы хаҡындағы дипломын ҡәҙерләп һаҡлайым. Ә атайымдың атаһы Миңлеғәли Байгилдин революциянан һуң яңы тормошто башлап йөрөүсе коммунист була. Бөтә йөрәге менән илдең яҡты киләсәгенә ышанған Миңлеғәли олатайымдың ғүмере бик йәшләй өҙөлә – кистән йыйылышҡа киткән еренән юҡ була, менеп йөрөгән тоғро аты иртән үҙе генә ҡайта. Улар менән, илһөйәрлек тамырҙарымдың тәрәнлеге менән сикһеҙ ғорурланам. Әле иһә миңә бик һирәктәргә эләккән бәхет насип: әсәйемдең әсәһе – изгеләрҙән-изге күңелле өләсәйем Зөһрә Шәһимәрҙән ҡыҙының һөйөүен татып йәшәйем, уға киләһе йыл йөҙ йәш туласаҡ.\nМин – башта октябрятлыҡҡа алыныуҙы, унан пионер галстугы бәйләүҙе, артабан комсомолға, партияға инеүҙе ҙур байрам итеп ҡабул иткән, мәктәптә лә, университетта ла бөтәһе бер булып йәмәғәт тормошонда ҡайнап йәшәгән быуындан.\n≠ґем ѓ∆мер иткєн ћєр дє∆ер мињє бик яљын. Мин Советтар Союзында ла үҙемде бәхетле тоя инем. Матур йәшлек йылдары, ғашиҡ булыу, балаларым тыуыу тап ошо дәүерҙә булған бит. Һөнәр һайлау, тормош хаҡында уйланыуҙар мәле ине ул йылдар. Үҙгәртеп ҡороу заманы бөгөнгөгә ишек асыуы менән әһәмиәтле. Ә әле иһә ғүмер буйы тупланған тәжрибә, аҡыл, белемде егеп, яңынан-яңы хыялдарҙы тормошҡа ашыра торған ваҡытым. Ҡолас ташлап ижад итәм, ижад өсөн бер ниндәй ҙә кәртә юҡ һәм мин ғилми эҙләнеүҙәрҙән, йәштәр менән эшләүҙән әйтеп бөткөһөҙ ҡәнәғәтлек кисерәм.\n– Һеҙҙең күҙлектән ҡарағанда, бөгөнгө йәштәр – улар ниндәй?\n– Уларҙың елдәй елгән ваҡыт ҡәҙерен белеүенә, үҙаллылығына һоҡланам. Фекерҙәре лә, ҡарарҙары ла, эштәре лә етеҙ, аныҡ. Һөнәр һайлауға, фән менән шөғөлләнеүгә аңлы, яуаплы ҡарап, киләсәктәренә нигеҙ һалалар. Мәҫәлән, кисәге студенттар аспирантураға ғилми дәрәжә алыуҙан бигерәк, һөнәри белем, зиһен офоҡтарын киңәйтеү өсөн килә. Барыһы ла университетта уҡытырға ҡалмай, әлбиттә, иҡтисадтың төрлө өлкәләрендә эшләй. Ләкин аспирантура тамамлаусы ҡәҙимге белгестән бер башҡа юғары. Был – юғары уҡыу йортонан һуңғы һөнәри әҙерлектең шәхес үҫеше өсөн ни тиклем мөһимлегенә бер дәлил.\nБыуаттан ашыу тарихы булған уҡыу йортобоҙ ғәйәт көслө фән әһелдәре менән дан тота, улар, фәндең иртәгәһен ҡайғыртып, үҙҙәренә лайыҡлы алмаш әҙерләй. Юғары һәм унан һуңғы белемгә ҡағылышлы яңы талаптар бик ҡаты һәм бөгөн аспирантураға инергә теләүселәр араһынан иң-иңдәре һайлап алына.\nШуны ла әйткем килә: халыҡ-ара хеҙмәттәшлектең үҫеүе – сит ил юғары уҡыу йорттары, мәҫәлән, Ҡытайҙағы Ляонин университеты, Болгариялағы Великотырновск университеты менән бәйләнештең яйға һалыныуы йәш ғалимдарға яңы мөмкинлектәр аса.\n– Кафедрағыҙ әҙерләгән белгестәрҙе, йәмәғәтселек менән бәйләнеш оҫталарын, “өсөнсө мең йыллыҡ һөнәр эйәләре” тип атайҙар...\n– Тап шулай. Яҡшы пиарсы бер үк ваҡытта үҙендә һиҙгер сәйәсмән, ялҡынлы журналист, маһир менеджер, талантлы рекламасы сифаттарын тупларға тейеш. Студенттарыбыҙҙың үҙ юлын яратып һайлауын, уҡып йөрөгәндә үк эшкә ылығыуын күреп, “Афарин!” – тием. Улар семинарҙарҙа ғына түгел, ғилми конференцияларҙа ла әүҙем ҡатнашып, мөмкин тиклем яҡшыраҡ әҙерлекле булып сығырға ынтыла. Яҙ һайын уҙғарылған “Аралашыуҙағы мөһим проблемалар: теория һәм практика” Бөтә Рәсәй ғилми-ғәмәли конференцияһында йылдың йылы тәүге урындарҙы биләйҙәр. Кафедра уҡытыусылары менән бергә сараға хәйриә ярҙамы күрһәтеүселәрҙе йәлеп итеүҙә эшләп, тәүге һөнәри аҙымдарын яһайҙар.\nАралашыуҙың социаль, сәйәси, психологик, лингвистик, мәҙәни һәм башҡа юҫыҡтағы мәсьәләләрен тикшергән форумдың әһәмиәте Рәсәй гуманитар фәнни фонды тарафынан танылды һәм беҙ ҙур грантҡа лайыҡ булдыҡ. Әлбиттә, был ғилми проект етәксеһе булараҡ, бик шатландым.\nӘ март айында студенттарыбыҙ, илһамланып, Башҡортостан Республикаһының Сауҙа һәм ҡулланыусылар хоҡуҡтарын яҡлау комитеты, Башҡортостан сауҙа ассоциацияһы менән берлектә “Башҡортостан аҙыҡ-түлеге” программаһын ғәмәлгә ашырыуға ҡушылды.\n– Был ҡыҙыҡлы проект хаҡында ныҡлабыраҡ һөйләп китһәгеҙ ине.\n– Проект, ысынлап та, ифрат ҡыҙыҡлы һәм файҙалы. Маҡсаты – урындағы сеймалдан аҙыҡ-түлек етештереүсе республика предприятиелары, уларҙың тауарҙары сифаты хаҡында ҡулланыусыларға киңерәк мәғлүмәт еткереү. Унда ҡатнашыусыларҙың күбеһе – эштәрен саҡ башлап тороусылар һәм әлегә үҙ тауарын матурлап тәҡдим итә белмәй. Шуға күрә беҙҙең кафедра программаны һөҙөмтәле алға ебәреү буйынса бушлай ярҙам күрһәтергә булды.\nБашта бренд маркаһын күркәм эшләү – тауарҙың сауҙаға сығарыласаҡ исемен уйлап табыу кәрәк тип таптыҡ. Студенттар, бер-береһе менән ярышып, һатып алыусыла ыңғай хистәр тыуҙырыусы персонаж йәки символ ижад итә, төргәкте йәмлерәк итеп үҙгәртешә. Хаҡы һәм сифаты буйынса бер үк тауарҙар араһында кеше күрер күҙгә күркәмен һайлай бит.\n“Башҡортостан аҙыҡ-түлеге” – студенттарыбыҙҙың һөнәри оҫталығын үҫтереү майҙансығы ғына түгел, ул ҙур тәрбиәүи әһәмиәткә лә эйә. Тыуған еребеҙҙә етештерелгән сифатлы тауарҙы танытыуға үҙ өлөшөн индереүҙән улар ғорурлыҡ кисерә, республикабыҙҙы яратыуҙарын матур эштәре менән дәлилләй.\n– Иң боронғо замандарҙан бөгөнгө көндәргә тиклем аралашыу мәҙәниәте үҫеүен өйрәнеүсе ғалимә, улай ғына түгел, был маһирлыҡты башҡаларға еткереүҙе һөнәр иткән шәкерттәрҙең остазы булараҡ, уңышлы һөйләшеү алып барыу серен аса бирһәгеҙ ине?\n– Кеше донъяға барлыҡҡа килгәндән алып аралашып, һүҙ ярҙамында аңлашып ғүмер итә бит. Аралашыу кимәле киң мәғлүмәт заманында йәшәүсе бөгөнгө кешенең дөйөм мәҙәни кимәлен күрһәтеүсе бер дәүмәл булып тора. Хәйер, ул һәр заманда ла шулай булған – бөйөк Сократ та: “Һүҙ башла, кем икәнеңде әйтермен”, – тигән бит.\nЭшлекле һөйләшеүҙең, һөнәри әңгәмәнең үҙ ҡанундары булһа, яҡындарың менән аралашыу башҡаса. Ләкин кем менән әңгәмә ҡорһаң да, ул уңышлы булһын өсөн, ихласлыҡ һәм ихтирам – кешенең шәхесенә, эшенә, диненә, милләтенә, теленә, мәҙәниәтенә хµрмєт мотлаҡ. Был юҡ икән, телеңдән алтын һүҙҙәр ағылһа ла, һин уңышһыҙлыҡҡа дусар. Әңгәмәнең башы һәм аҙағы бик мөһим – уның һөҙөмтәһен тәүге минуттар билдәләһә, артабан осрашыу теләге матур хушлаша белеүгә бәйле.\nУйлап ҡараһаң, кешеләрҙең үҙ-ара мөнәсәбәт сере үтә ябай һәм донъяның үҙе кеүек боронғо. Беҙҙән егерме биш быуат элек йәшәгән аҡыл эйәһе Конфуций был турала бик хаҡ һүҙҙәр әйтеп ҡалдырған: “Кешеләр һиңә нисек булыуын теләһәң, уларға шулай бул”. Был һүҙҙәр єлмисаљтан алып бөгөнгєсє әхлаҡтың алтын ҡағиҙәһе булып тора.


Чатта теркәлергә рулетка башҡа 18 - Видео чат №1 - егет йәки ҡыҙ менән танышып онлайн!\nИр-егеттәре Менән бушлай Осрашыуға\nЛьвица өсөн минең йөрәгем испанияла Логово табыу һәм мин ышанамХаным, уны, дөрөҫөн белмәйем, зинһар, Минең хәбәрҙәргә яуап бирмәй.\nИнтернет биттәрендә һеҙгә ҡушылам-ир-Егет менән танышырға лас-Пальмас-Де-де-Гран-Канарий.\nҺеҙ бында ҡалала теркәлеү өсөн Бушлай таныша ала алмай анкета Тултырған ир-аттарҙың береһе Лас-Пальмас-де-де-Гран-Канарий. Теркәлгәндән һуң, бер нисә минут Тора, һәм һеҙ аласаһы инеү Малай, ир-аттар менән аралаштым, Башҡа ҡалаларҙа йәшәй. Барлыҡ, теге, кем менән осрашырға Теләп, яратып таба, үҙе икенсе Половинка таба, өйләнә лас-Пальмас-Де-де-Гран-Канарий, яҡшы Ял.\nЗаможняя ҡатын-һин ни эше бар\nУл шул тиклем энергия\nҺуң ун йыл никах, балалар һәм өс бер ялған, Кавита аңлап, уның тормош күберәк булһа кәрәк\nСоло уның каникулға китеп, йога менән шөғөлләнә башлай, һәм үҙе таба медитация ла күберәк кәрәк.\nТамашасылар һәм уның ире уның йортонда көтөп һәм үткәрә алмай, асыу өсөн, уны кәрәк. Йәғни, уның ҡасан тормошҡа давид инә, һәм уның качалка интрижка башланы. Ул үҙен ире менән ҡабат һеҙ өйҙә үҙегеҙ яңғыҙлыҡ, ә һин уны уратып отчаянное омтыла һәм телевизор ҡарай, һөйләшергә.\nЯл көндәрендә кино теләйем һиңә.\nһин осрашып бара һәм уны алған. Улар менән аралашҡан ваҡытта был электрон почта һәм телефон буйынса тикшереү уның бөтә кем-тағы шул. Өйгә килә һәм әгәр ул ваҡытта яртыһы һәм төн сәйәхәт һуң, бурыслы ҡатын-ҡыҙ үҙен яңғыҙ тоя. Ул йөмләне, тип, уларҙы юҡ бәйләнеш. Кеше тормошоноң иң яҡын дуҫым булды ул. бала сағында ул һыуҙан һуҙылған, коллегалары, туғандары менән уның иң яҡшы дустары. Ире үҙе ҡатыны менән шөғөлләнергә тейеш түгел, ә үҙ бурысын ғына үтәй. Романтик һәм уларҙы нисек ҡайтарырға тейеш түгел должное-ҡыҙ үҙ өҫтөнә ала. Вожделение бөтә тәне менән проблемалары булған ҡатын-ҡыҙҙар. Бер кем дә бәхетле булһа ла, улар кем булып тора. Шуға күрә, әгәр ҡатын-ҡыҙ кисәһенә барҙы, уның менән һөйләшә һәм уны ысын күңелдән ҙур комплимент яһаны һәм ир-ат булған, уның аҡыл менән шөғөлләнә, бәлки, һеҙ була, тип ышана ул буласаҡ ул ждет. Ул бик матур һәм иҫ киткес тура килә өсөн оҙайлы перспективаға булыуы мөмкин түгел, әммә уның өсөн яҡшы һөйләшкән һәм яҡшыраҡ аҙымдың булыуы мөмкин. Уның фекеренсә менән башланды, - кем кәрәк миңә-миңә йәл булманы. Ял көндәрендә кис менән дәртле ҡатын ире ҡайһы саҡ булырға тейеш, һәм ул ҡасан ҡушыла һынап ҡараны. түшәк яңы фокус күрһәтеү өсөн, уларға ни ул ирен.\nШул мөхәббәт өсөн бирелә\nБөтә ҡатын-ҡыҙ мохтаж булған иғтибарға, тәрбиә, һәм, әгәр кешеләр улар менән, улар биргән уның ниндәй булыуына иғтибар һәм уның тураһында хәстәрләйҙәр хис, ҡотолғоһоҙ була был эштә. Ҡатын-ҡыҙҙары тыуа, һәм шул көндә бик күп тәрбиәләнеүсебеҙ, иренең ҡасан должное булараҡ ҡабул итә. Әгәр кеше өсөн тормоштағы уны күҙәтеү аҫтына ала, уның йөрәге була. Бәлки, ире буйынса-заботиться тураһында үҙенең ысын ҡатын, балаларҙың ярҙамы менән, улар өсөн төшкө ҡабул итә, уның ҡасан килгәнен дә әҙерләү, тикшерелде, әгәр ул көн аша уның менән барыһы ла яҡшы. Шулай булмаһа, юғары интеллектуаль ҡатын-ҡыҙҙар күп, улар йәки уларға ир-егет менән ижад өлкәһендәге эшен офисы бар. Сөнки ул, уларҙы нимә ылыҡтыра интеллект, тапҡырлығын һәм ижады. Ире күпселек бүленгән тартып, йәки эш урыны тураһында һөйләшеү булды, һәм улар һайлау нисек тоя, өйҙә үҙем һөйләп өсөн мөмкинлектәр тәгәрәтәбеҙ, улар арынылар. 'Ҡатын-ҡыҙҙар күңелһеҙ булмаһын өсөн ул, яңы ҡыҙыҡлы кеше буласаҡ ахыр сиктә улар эҙләй. Әгәр ҙә уны һәм ҡыҙыҡлы таба был кешелә, ул саҡта хис, ижад һәм энергия тап килмәй тип, уны Романы килеп сыға. Шуға ҡарамаҫтан, көн күңелһеҙ булмаһын тип, ире уның өсөн мөһим һәр ваҡыт уның менән уртаҡлашыу көнө уның тураһында ыңғай һәм ҡатын уны тыңларға. Аҡса бер нисә ир-егеттең көсөн, урта звено кеүек.\nэшкә бара, эшләй, килгән һәм ҡайтҡан ваҡытта. Ниндәй ҙә булһа мауығыуы, проектың йәки ҡыҙыҡһына, һәм уның ҡойроғо аҫтына кеше чахнуть бесәй мөнәсәбәтте ҡабул итә алмай, ә шулай. План ир-ат менән ҡатын-ҡыҙҙы йәлеп итергә, кем күберәк аҡса эшләргә теләйҙәр, уны теләгән кешеләр менән тормош алға барҙы. Взволнованный ул, хаттин ашып, уны үҙенең бөтә кешеләре һәм уның фекере менән ризалашып, был ҡасан һорай. Әгәр инде уға ҡушылып. властың позицияһы, уны зарарлай ҡалҡыу тоя, әгәр кеше мөһим тип уйлайым, сөнки ул ҡыҙыҡлы. Ире онотмаҫҡа тейеш, һәм улар ни өсөн һайлау тап шул проекты беренсе сиратта улар тәьҫораттары һәм ҡыҙын кире ҡайтара.\nрулетка рулетка, ингл\nЧ-рулетка ингл-рулетка өсөн америка интернет Сайттарҙа аноним аралашыу.\nШатрулетка осраҡлы һайлаған кешеләр менән Аралаша ала әңгәмәләште.\nЧатта аралашыу мөмкинлеге төрҙәре кеүек Һәм текслы хәбәрҙәр һәм видеокамералар ярҙамында. Һеҙҙең теләһә ҡайһы ваҡытында аралашып Туҡтатыу һәм башҡа әңгәмәләште табырға мөмкин. Шатрулетка насар дан алыуы өсөн Майҙансыҡ күплеге һәм мөгөҙлө эксгибиционист. Сайтта 2009 йылдың ноябрендә ойошторола. Андреа мәскәү урта мәктәбендә, һуңынан Уларҙы рәсәйҙәге китте. Хәҙер сайтында урынлашҡан штат берләштерә. Чатрулетка - был аноним ч типик, Улар менән аралашыу мөмкинлеге биреү Осраҡлы осраҡлы әңгәмәләште.\nТәржемәсе булараҡ отражает сайты: һинән Һинең һәм странный незнакомец.\nЧ-бындай типтағы иң тәүге Булып бер сайты рулетка, хәҙер Сайт күп төрлө күсермәләрҙә, функционалы Булыр шул уҡ, тик шул Уҡ популярлыҡҡа ирешә улар бара алмай.\nБилдәле сатирик сайтында күплеге извращенец Мультсериалының көньяҡ парк булһа, һиңә Бер нисә дуҫыңды 0.\nГомель ҡалаһында осраша. Гомель\nМөхәббәт, бөтә яңы дуҫтар табыу, Үҙ тормошо йәки гомелдә таба\nБеҙҙең сайтта һеҙҙең өсөн - яҡшы дуҫым.\nСайтта ғына ваҡыт булһын илтеүсе Ыңғай һөҙөмтәләргә килтерә.\nҠала халҡы 521000 кеше тәшкил итә\nИкенсе яртыһын эҙләгәндәргә уңыш. Гомель - беларусь ҡалғанса, гомель өлкәһе, Гомель һәм районының административ үҙәге, Илдә халыҡ һаны буйынса икенсе ҡала. Урынлашҡан көньяҡ-көнсығыш илдең, ҡаланың, Йылға хладагент 302 км көньяҡ-Көнсығышта, Минск.\nҠатын-ҡыҙ ир-аттар һәм 55 ҡала дөйөм халыҡ һаны 45.\nӘ беҙҙең сайтында киң популярлыҡ Эйә булды.\nтеләк һәм үҙ сайтында бик Уңышлы сағыштыра.\nПрофиль әгәр сездә юҡ әле, Шул ваҡытта церебраль.\nМенән осрашыу Ирекле ирҙәр Баҡыла\nАлыҫлыҡҡа баллы ай оҙайтылды\nМин теләр инем менән осрашыу Өсөн етди мөнәсәбәттәр булдырыу, ғаилә, Алыҫ булыуға ҡарамаҫтан, мин баҡы Ҡалаһында йәшәйМәлих, чувственный, мәрхәмәтле, романтичный. Ҡәҙерле ҡыҙҙар, мин үҙемде маҡтап Һөйләне һәм теләүселәрҙе артыҡ күп Түгел, әммә бер кем дә Баһалап булмай.\nБөтәһе ике сабырлығына бәйле\nшәхси аралашыу барғанда ғына уҡый. Өйләнешә лә, балалары юҡ. Йәштәгеләр теләп: 36 йылдың 23 Тиклем була. Ҡыҙы менән матур ғаилә булдырыу Өсөн тамамланмаған осрашыу, 160-170 Се үҫеүен теләп, славян ҡиәфәтле, Күңеле һәм йөрәге иудей, илдең Теләһә ҡайһы берҙәре, бигерәк тә Шуның өсөн, беҙ, ниһайәт, осрашты.\nСочувствие, мин яуап бирә.\nӘгәр һин ябай, изге күңелле, Дөрестен һәм ҡыҙ һин һәм Мин, барыбер, кем һин һәм Һинең менән булғандар, ғаилә төҙөргә Теләйбеҙ, шулай яҙа. Аңлатып булмай, ни өсөн кешеләр Осрашҡан йәки нисек бер-береһен таба. Бигерәк тә, әгәр улар йәки Ҡалғандары төрлө илдәрҙә йәшәй. Был хәл бына нисек, яҙмыш ябай.\nМин яуап бирә алмай, әгәр Егет менән һөйләшкән тел түгел, Башҡа ҡала килә.\nБаҡыға һәм йәшәһәм, мин беләм, Араларында ни әһәмиәткә эйә түгел, Һәм уның ҡыҙы бәхетле булыу Өсөн үҙең менән таба.\nОсрашыу өсөн етди мөнәсәбәт булдырыу, Ғаиләләр, ҡыҙ һәм күңелдән дуҫтарса Йыл менән етди 23-35.\nартыҡ түгел. Маҡсаты - тикшеренеү, ғаилә, берҙәм йәшәй. Бала тыуған. Баҡы ҡалаһында тураһында мин һиңә Йәшәргә, ирекле, балалары булмаған. Һәр ҡыҙ үҙенә ир-егет Таба хыялланып, ихтирам булды төҙөү Менән мөнәсәбәттәрне, ышанысы, ихлас мөхәббәт. Юмор тойғоһо кешеләр менән байтаҡ Яҡшы белем һәм мин табып.\nТырыш, таҙа, бер аҙ, нисек Ир-ат һәм ҡатын-ҡыҙ Һыуға ҡарап нежно хислерәк.\nПольша һәм балтия илдәре граждандары, Беспроигрышный никах өсөн. Мин ышанам ни, был ҡатын-Ҡыҙ табып, улар менән бара Хис һәм хуплау, никах ныҡлы Һәм хәҙерге һәм буласаҡ. Һеҙ биттең онлайн-Баку, ир-Аттар менән таныша.\nБында һеҙгә анкета онлайн башҡа Бушлай таныша ала баку ҡалаһында теркәлгән.\nБарлыҡ, теге, кем менән осрашырға Теләп, яратып таба, таба үҙе Половинка, баку өйләнеп, ваҡытын күңелле Үткәргән.\nМенән романтик Осрашыуҙар өсөн Тр кеше .\nGratis Dating I Vitebsk Regionen, datingside I\nөлкәндәр өсөн бушлай таныша теркәлгән ҡыҙ менән таныша. юллау өсөн таныштырҙы. башҡа бушлай танышыу сайттарына теркәлдем без теркәлгән таныштырҙы. триллерҙар видеочивать рулетка ч онлайн чатта теркәлергә 18 рулетка иғлан танышты ҡыҙ менән танышырға теләй


Кино сәнғәте үҫеше - Юлдаш\nАйгөл Сиражетдинова һүҙҙәре. Бүләк - Рәил Өмөтбаев көйө - Яруллин Вилдан, Дәүләтханова Алина\nРәмил Сурағол һүҙҙәре. Моңдар ҡайтһын ауылға - Ризуан Хәкимов көйө - Ғәлимов Айҙар\nКино сәнғәте үҫеше\nКино сәнғәте үҫеше https://bash.news/yuldash/2219_kino-senhete-uceshe\n500 меңлек бюджет менән төшөрөлгән “Еңмеш” фильмы 60 халыҡ-ара фестивалдә Гран-при яуланы\nБашҡортостан кино эшмәкәрлегендә төп кәртә - аҙ финанслау, сөнки кино сәнғәте ныҡ ҡиммәтле өлкә. Быйыл ике киноға Президент гранты бүленде, беҙгә лә сират етер тип уйлайым. “Еңмеш” киноһын төшөрөү яҡынса һанағанда 500 меңгә барып баҫҡан. Уның алтмыш халыҡ-ара фестивалдә Гран-при яулағанын иҫәпкә алһаҡ, республика имиджын донъяға танытыу яғынан үҙен аҡланы. Рәсәй киноһына, тарихына ҡыҙыҡһыныу артты, тамашасының сит ил киноһы ғына ҡарап ултырғыһы килмәй.\nХалыҡтың үҙаңы үҫә килә үҙ фильмдарына тартыла башлай\nФеноменаль күренеш – аҙ бюджетлы региональ тулы метражлы фильмдар ҙа үҙҙәрен үҙҙәре аҡлап килем килтерә башланы. Кешеләрҙең үҙаңы үҫтеме, үҙҙәренең актерҙарын, ҡалаларын күргеләре килә. "Башҡортостан" киностудияһына ла тамашасының ихтыяжына яуап бирергә кәрәктер, тип уйлайым. Милли киноны яҡлаған һәм һаҡлаған закондар булмаһа, ул үҫешә алмай, Ҡаҙағстанда ла, мәҫәлән, закондар ҡабул ителгәс кенә үҫешә башланы. Прокат - бөтә Рәсәй проблемаһы һәм беҙ быны үҙ аллы ғына хәл итә алмайбыҙ. Шулай булһа ла үҙебеҙсә хәл итергә тырышабыҙ. Киномобиль булдырылды, башҡорт киноһы кисәләре, башҡорт киноһы төнө үткәрәбеҙ, региондарға сығабыҙ. Башҡортостан юлдаш телевидениеһы айырыуса ярҙам итә, “Ҡурай”, “Туған тел” каналдары аша тамашасыға еткерелә .\nМилли кино - килем сығанағымы?\nБеҙ аҙ ғына аҡсаны мөмкин тиклем дөрөҫ ҡулланырға тырышабыҙ, милли кино килем килтерергә тейеш түгел. Мәҫәлән, спектаклдәр театрҙарҙа артыҡ килем килтерә алмай, уларҙан бер кем дә килем һорамай. Ә беҙҙән тоталар ҙа, ҡайҙа һеҙҙең килем, тиҙәр. Беҙ - милли сәнғәттең бер өлкәһе, ҙур килем көтмәгеҙ. Кино сәнғәте Башҡортостан имиджы өсөн отошло. Беҙ бер диск ебәрәбеҙ һәм ул күп илдәрҙә күрһәтелә. Фестивалдәрҙә ҡатнашыу өсөн бик уңайлы. Киностудияла әлеге ваҡытта берҙәм фекерле тәжрибәле команда бар, был бик мөһим. Өмөт менән йәшәйбеҙ.\nБашҡорт йәштәре, кино сәнғәтенә килегеҙ!\nБашҡорт йәштәрен киноға уҡыуға саҡырам. Кино белгесенә үҙегеҙҙе алдан уҡ әҙерләгеҙ, ул бик ҡыҙыҡ өлкә. Уҡып ҡайтҡан башҡорт йәштәре юғалып ҡалмай, үҙҙәрен күрһәтә. Беҙҙә режиссерҙарға ҡытлыҡ юҡ тип әйтер инем, уҡып ҡайталар. Шул уҡ ваҡытта, беҙҙә артыҡ конкуренция юҡ, беҙ бер команда һәм быйыл һәр режиссер бер фильм төшөрҙө, ситуация ыңғай тип әйтергә була. Башҡорт киноһын үҫтереү өсөн үҙебеҙҙә премиялар булдырыу, кинофестивалдәр хаҡында хыялланабыҙ.\nКиноның теле юҡ\nКино төшөргәндә иң төп бағыусы - “Башҡортостан” киностудияһы, әлегә башҡалар бик күп ярҙам бирә алмай. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, беҙҙә лә, Рәсәй кимәлендә лә ҡыҫҡа метражлы фильмдарҙың прокаты юҡ, аҡса йыйыуға йүнәлеш алынмаған. Минең фекеремсә, фильм яҡшы булһа, ниндәй генә телдә төшөрөлөүенә ҡарамаҫтан, оҡшаясаҡ, аңлайышлы буласаҡ. Киноның теле юҡ.\nКиноға бүленгән аҡса Мәскәүҙә тороп ҡала\nБеҙҙең дәүләт - Рәсәй. Киноға бүленгән аҡса Мәскәүҙә тороп ҡала, 8 компания уларҙы бүлешеп ала, ә бына нисек шул компаниялар араһына инергә - икенсе һорау. Питерҙа студенттар университет тамамлағас, күп кенә төшөрәләр, ләкин ,ҡыҙғанысҡа ҡаршы, юғалып ҡалалар. Ҡыҫҡа метражлы киноларҙы фестивалдәрҙә күрһәтәләр, әммә прокат юҡ. 3-4 фильмды ҡушып күрһәтеп, аҡса йыйып маташалар. Тулы метражлы фильм төшөрөү - минең хыялым. Сценарий яҙа башланыҡ, алла бирһә, төшөрөрбөҙ тип уйлайым, төрлө яҡтан аҡса эҙләйбеҙ. Башҡортостанда режиссерҙар бармаҡ менән һанарлыҡ. Әйткәндәй, тағы бер яңылыҡ: кисә генә хәбәр килде, “Бал әсеһе” фильмы - “Алтын бөркөт” премияһына номинант.\nБашҡорт киноһын Рәсәй киноһы менән сағыштырыу дөрөҫ түгел, беҙ аҙ һанлы халыҡ. Милли кинематограф ниндәйҙер кимәлдә, бәлки тулыһынса датацион булырға тейештер. Сериалдар - телевизион формат, беҙгә фильмдар тураһында уйларға кәрәк.\nШ.Бабич премияһына Айнурҙы тәҡдим иттек, еңер тип уйлайбыҙ, “Еңмеш” фильмы өсөн лайыҡ ул.


Ауыл хужалығы ветерандарының пенсияһына өҫтәмә түләнә // Иҡтисад | новости башинформ.рф\n11:44, 10 декабря 2018 Иҡтисад\nАуыл хужалығы ветерандарының пенсияһына өҫтәмә түләнә Фото: «Башинформ» мәғлүмәт агентлығы\nӨФӨ, 2018 йыл, 10 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы/.\nАуыл хужалығы өлкәһендә 30 йылдан ашыу эшләгән пенсионерҙар яңы йылдан пенсияға билдәләнгән түләүҙән 25% күләмендә өҫтәмә ала, тип хәбәр итә Башҡортостандың Ауыл хужалығы министрлығы. 2019 йылда билдәләнгән түләү күләме — 5334,19 һум. Өҫтәмәнең күләме 1333,55 һум тәшкил итә.\nБыл хаҡта «Страховка пенсиялары тураһында»ғы федераль закондың 17-се статьяһында әйтелгән.\nӨҫтәмә аҡса тәғәйенләү өсөн Рәсәй Хөкүмәте производстволар һәм һөнәрҙәр исемлеген, өҫтәмә алырға хоҡуҡ биргән эшләү осорон иҫәпләп сығарыу ҡағиҙәләрен раҫлаған.\nТеги: пенсиялар, өҫтәмә, ауыл хужалығы


Һөнәр алмаштырыу бер ҡасан да һуң түгел\n12 Октябрь , 21:15\nЭксперттар белдереүенсә, яҡын киләсәктә 50-гә яҡын һөнәр юҡҡа сығасаҡ һәм улар урынына 100-ләгән яңыһы барлыҡҡа киләсәк.\nОктябрҙең тәүге декадаһында халыҡ мәшғүллеге үҙәктәрендә ойошторолған Берҙәм һөнәри диагностика көнөндә бер меңдән ашыу кеше диагностикалау үткән.\nХәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, быйыл 1 ғинуарҙан 7 октябргә тиклем мәшғүллек үҙәктәре белгестәре төбәктәге 110,3 мең кешегә һөнәри йүнәлеш буйынса ярҙам күрһәтте. 2020 йылдың ошо уҡ осоронда был хеҙмәттән 56,2 мең кеше файҙаланған.\n"Берҙәм һөнәри диагностикалау көнөндә мәшғүллек үҙәктәренә Көньяҡ Уралда, Өфө һәм Стәрлетамаҡ ҡалаларында йәшәүселәр әүҙем килде, - тип хәбәр итте республиканың Ғаилә, хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығының һөнәри уҡыу һәм эшһеҙҙәргә психологик ярҙам бүлеге етәксеһе Илшат Солтанғужин. – Һөнәри йүнәлеште һайлау һәм карьера траекторияһы 14 – 29 йәшлектәрҙе ҡыҙыҡһындыра – мөрәжәғәт иткәндәр араһында улар күпселекте – йыл башынан 38,2 мең кеше – тәшкил итә. Шулай уҡ күптәр (9,4 мең кеше) пенсия алдынан үҙен башҡа һөнәрҙә һынап ҡарарға теләй.\nМәшғүллек хеҙмәттәре белгестәре менән бер рәттән, “Башҡортостан Республикаһы киләсәге командаһы” республика порталы ла һөнәр һайларға ярҙам итә. Әйткәндәй, эксперттар белдереүенсә, яҡын киләсәктә 50-гә яҡын һөнәр юҡҡа сығасаҡ һәм улар урынына 100-ләгән яңыһы барлыҡҡа киләсәк. Ғаилә, хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығы тарафынан белгестәр, эшҡыуарҙар, мәғариф хеҙмәткәрҙәре ярҙамында “Башҡортостан Республикаһының яңы һөнәрҙәр атласы” әҙерләнгән дә инде.


Николай Цискаридзе Карменға тоғрî ҡала\nӨфөлә Николай Цискаридзе - Ҙур театрҙа төп бейеүсе етәкселегендә хәҙерге балет донъяһы элитаһы сығыш яһаны. "Бейеү королдәре" - проект шулай атала, уның әлеге составына Николай Цискаридзенан башҡа, Америка балет театрының ике премьеры - кубин Хосе Мануэль Корреньо һәм Дэвид Холберг, шулай уҡ солистар - Хоакин де Лутц (" Нью-Йорк Сити Бэллет") һәм Дмитрий Гуданов (Ҙур театр) ингән. "Áейеү королдәре" - 5...\n"Бейеү королдәре" проекты 2006 éûëäà Сергей Данилян инициативаһы буйынса Америка Ҡушма Штаттарында барлыҡҡа килә. Бер спектаклдә бер нисә төп бейеүселәрҙе йыйыу идеяһы нәҡ унда тыуа. Бейеүселәр әкренләп бер-береһен алмаштыра, һәм беренсе составтан бөгөн бер Николай Цискаридзе генә ҡалған.\n"Бейеү королдәре"нең "үҙенсәлеге" шунда, төрлө балет мәктәптәрен бер бөтөн гармониялы итеп уңышлы берләштерергә тырышыу. Бында бер нисә балет мәктәбе тәҡдим ителә бит: рус, кубин һәм американ.\nҘур театрҙың төп бейеүсеһе Николай Цискаридзе фекеренсә, балет мәктәптәрен бүлеү дөрөҫ булмаҫ ине.\n- Балет мәктәбе берәү генә - француз, - ти Цискаридзе журналистар менән әңгәмәһендә. - Балетты француздар уйлап сығарған. Һәр милләттең үҙенең нескәлектәре бар: кемдер ҡулдар, кемдер янбаштар, ә кемдер яурындар менән эш итә. Балет сәнғәтен өйрәнә башлаған кешелә, әлбиттә, үҙенең эске, милли колориты мотлаҡ була бит. Һәм был бөтәһен дә саҡ ҡына башҡаса биҙәй...\nОҫтаның был фекере менән бәхәсләшмәйек, ул хаҡлы. Башҡорт дәүләт опера һәм балет театрына килгән Өфө тамашасылары нимә ҡарай алды икән?\nТамашасылар күп түгел. Быға билет хаҡтарының ҡиммәт булыуы тәьҫир иткәндер, моғайын. Залда иң ҡиммәтле урындың хаҡы 10 мең һумға еткән. Һәр кеше бындай сумманы кеҫәһенән сығарып бирә алмай...\nАрзан хаҡҡа билет алыусыларҙың залдың үҙәгенә күсеп ултырыу һәм сәхнәлә барған тамашаны ләззәтләнеп ҡарау мөмкинлеге булды.\nНимә ғәжәпкә ҡалдырҙы? Бәлки, сәскәләрҙең булмауы, улар традиция буйынса оҡшаған артистарға бүләк ителә бит. Бөтә аҡсалар ҙа билет һатып алыуға киткәндер, моғайын. Шулай итеп, сәхнә артистарына розалар, хризантемалар һәм баш сәскә гөлләмәһе бүләк итеүселәр булманы. Тик бер õàíûì ғына артистар янына үтеп, үҙенең гөлләмәһен тапшырырға уйлағайны, әммә уны киң яурынлы һаҡсы тиҙ генә сәхнә янынан ҡыҫырыҡлап сығарҙы. Ханым сәскәһен бейеүсенең аяғына ташларға, бәлки, оялғандыр.\nҺаҡсылар, әлбиттә, күп ине - һәр ишектә тиерлек. Балет йондоҙҙары быға күптән күнегеп бөткән һәм шуға күрә улар был күренешкә иғтибар итмәй. Уларҙың ҡайһы берҙәре Рудольф Нуриевтың музейына инеп сыҡты, һәм мәшһүр бейеүсенең әйберҙәрен һәм фотографияларын ҙур ҡыҙыҡһыныу менән ҡараны.\nХәҙер "Бейеү королдәре" проектына күсәйек. Әйтергә кәрәк, тәҡдим ителгән программа мауыҡтырғыс килеп сыҡҡан. Ул өс өлөштән, шартлы әйткәндә, өс бүлектән тора.\nБеренсе бүлектә танылған дүрт бейеүсе бер юлы йәлеп ителгән. Франц Шуберт музыкаһына спектакль юҡҡа ғына "For Four " ("Дүртәүгә") тип аталмағандыр. Әйткәндәй, уны "Бейеү королдәре" проекты өсөн донъя хореографы Кристофер Уилдон ҡуйған.\nИкенсе бүлек "Дәрес" тигән бер актлы спектаклде үҙ эсенә алған. Уны Эжен Йонеско пьесаһы буйынса дат Флеминго Флиндт ҡуйған. Спектаклдә ике бейеүсе йәлеп ителгән.\nҘур театрҙың төп солисы Инна Купцова (ул "Дәрес" спектаклендә уҡыусы ролен башҡара) матбуғат конференцияһында әйтеүенсә, Хоакин де Лутц ул шул тиклем мөләйем, "мәҙәксе" кеше. Лутц сәхнәлә уҡытыусы-маньяк ролен башҡара. Үҙенең яуыз остазынан ҡурҡҡан, ҡыйырһытылған уҡыусы образына инеүе бейеүсегә еңелдән булмаған.\nҺәм, ниһайәт, "Бейеү королдәре"нең финал бүлеге яңғыҙ башҡарыуҙарҙы тәҡдим итте. Атап әйткәндә, Ролан Пети Николай Цискаридзе өсөн Жорж Бизе музыкаһына "Кармен Соло" мини-балет булдырған. Унда Николай өсмөйөшлө мөхәбәттең бөтә персонаждарын алмаш-тилмәш һүрәтләй. Илдең иң яҡшы бейеүсеһе ике йыл инде испан һылыуына тоғро ҡала - проект сиктәрендә ул тик "Кармен Соло"ны ғына башҡарҙы.\nҘур театрҙың тағы ла бер премьеры - Дмитрий Гуданов Алексей Ратманскийҙың ("Япония тураһында төштәр" - "Ҡыҙ-торна" балетынан соло) эшен үҙенә һайлаған.\nХосе Мануэль Корреньо "Синатра сюита" балетының финал өлөшөн иҫ киткес бейене. Әйткәндәй, был балет ҡасандыр Михаил Барышников өсөн махсус ҡуйылған...\nӨфө тамашасылары Дэвид Холбергты "Орфей һәм Эвридика" операһынан "Яңғыҙ йәндәр бейеүе"ндә күрҙе.\nУлар бөтәһе лә ысынлап та төрлө, сағыуҙар, янып торалар һәм, бәлки, таланттарының сиге, берлектәге эштән һуң, Өфө сәхнәһендә сағыуыраҡ балҡығандыр. Артистар үҙҙәре әйтеүенсә, улар цех буйынса коллегаларының бейеүен күреп, үҙҙәре өсөн ниндәйҙер яңылыҡ аса, бер-береһенән өйрәнә.\n- "Бейеү королдәре" - ул ҙур тәжрибә, - ти Хоакин де Лутц. - Беҙ төрлө-төрлө, әммә шул уҡ ваҡытта сәхнәлә нәмәлер бар, ул беҙҙе берләштерә... Хоакин де Лутц матбуғат конференцияһында бейеүселәр араһынан иң күп аралашҡаны булды.\n"Áåéå¼ êîðîëäœðå" ïðîåêòûíäà ºàòíàøûóñûëàð á³òœšå ëœ ²ô³ãœ беренсе тапҡыр килгән һәм, бер бейеүсенең әйтеүенсә, был ҡала улар өсөн билдәле урын һанала. Өфө - "уларҙың табынған кешеһе - Рудольф Нуриев"тың тыуған төйәге, һәм улар мәшһүр бейеүсе исеме менән бәйле урындарҙа сығыш яһауҙарына шат.\nҺүҙҙе тамамларға булыр ине. Әммә уҡыусы, ышанам, көтә: ә Цискаридзе нисек, балет сәнғәтенең бөгөнгө кумиры нисек йәшәй? Уның телевизион шоуҙа ҡатнашыуы төп профессияһына ҡамасауламаймы? - тип һораны Николайҙан бер журналист.\n- Һеҙ күрәһегеҙ бит, хәҙер мин ҡайҙамын. Нисек уйлайһығыҙ, эштән ситләштерәме? Телешоуҙа ҡатнашҡан өсөн күп түләйҙәр, ышанығыҙ...\n- Һеҙҙең яратҡан спектакль ниндәй? - тип һораны икенсе журналист.\n- Ҙур театрҙа йыш ҡатнашаһығыҙмы?\n- Айына ике спектаклдә. Бөтәһе лә репертуарға бәйле. Миңә оҡшамай икән, мин сәхнәгә сыҡмайым. Әгәр мин процестан ҡәнәғәтлек алмаһам, тамашасы ла уны ала алмай...\n- Һеҙҙә фильмотека бай, тиҙәр. Ниндәй фильмдарға өҫтөнлөк бирәһегеҙ?\n- Мин һәр саҡ кәйефкә ҡарап һайлайым. Әгәр ìèíå¾ кисен спектакль йәки кәйефем насар икән, тимәк, миңә ыңғай эмоция кәрәк, мин йәнһүрәт ҡарайым.


ЕРҘӘГЕ ЭҘҘӘР. Аҙағы\n24 Ноябрь 2017, 12:28\nАҙағы. Башы 44-се, 45-се, 46-сы һанда.Яңы төҙөлгән «Башҡорт» совхозының директоры итеп Мәскәүҙә Тимирязев исемендәге ауыл хужалығы академияһын бөтөрөп килеп, һуңғы осорҙа Йылайыр районы партия район комитетының ауыл хужалығы мәсьәләләре буйынса секретары булып эшләгән, агроном Владимир Васильевич Попковты ҡуялар. 1961 йылдың яҙында «Урал» (4 ауыл инә), «Ударник» ( 2 ауыл), «Һабыр» (4 ауыл), «Красное Знамя» (4 ауыл), «Спутник» (4 ауыл) һәм «Анновка» ( 2 ауыл) колхоздарын да «Башҡорт» совхозына ҡушалар. Хәҙер ул 36 ауылды берләштереп элекке Матрай районы биләгән территорияны яулап ала. Совхоз биләмәләрен урап сығыу өсөн баш белгестәргә, ат егеп (ул ваҡытта машиналар булмай тип әйтерлек), аҙналап сабырға тура килә. Совхоз Йылайыр районына ҡарай, ләкин, ни сәбәптәндер, уны Дәүләт банкының Баймаҡ бүлексәһе хеҙмәтләндерә. 60-сы йылдар башына «Башҡорт» совхозы күп кенә күрһәткестәр, шул иҫәптән малсылыҡ буйынса республикала лидерҙар рәтенә сыға, күсмә Ҡыҙыл Байраҡтар менән бүләкләнә. Факил Саҙрый улына ла коляскалы «Иж-Юпитер» мотоциклы бирәләр, совхоздың етештереү буйынса директор урынбаҫары итәләр. «Башҡорт» совхозында ул һигеҙ йыл йөҙөп йөрөп эшләй. Тик 1964 йылда Н.С.Хрущевтың райондарҙы эреләтеү программаһы буйынса Йылайыр районын Хәйбуллаға ҡушҡас, Аҡъярға күсеп, ауыл хужалығы идаралағының баш зоотехнигы булып эш башларға мәжбүр була...\nАҙағы. Башы 44-се, 45-се, 46-сы һанда.\nЯңы төҙөлгән «Башҡорт» совхозының директоры итеп Мәскәүҙә Тимирязев исемендәге ауыл хужалығы академияһын бөтөрөп килеп, һуңғы осорҙа Йылайыр районы партия район комитетының ауыл хужалығы мәсьәләләре буйынса секретары булып эшләгән, агроном Владимир Васильевич Попковты ҡуялар. 1961 йылдың яҙында «Урал» (4 ауыл инә), «Ударник» ( 2 ауыл), «Һабыр» (4 ауыл), «Красное Знамя» (4 ауыл), «Спутник» (4 ауыл) һәм «Анновка» ( 2 ауыл) колхоздарын да «Башҡорт» совхозына ҡушалар. Хәҙер ул 36 ауылды берләштереп элекке Матрай районы биләгән территорияны яулап ала. Совхоз биләмәләрен урап сығыу өсөн баш белгестәргә, ат егеп (ул ваҡытта машиналар булмай тип әйтерлек), аҙналап сабырға тура килә. Совхоз Йылайыр районына ҡарай, ләкин, ни сәбәптәндер, уны Дәүләт банкының Баймаҡ бүлексәһе хеҙмәтләндерә. 60-сы йылдар башына «Башҡорт» совхозы күп кенә күрһәткестәр, шул иҫәптән малсылыҡ буйынса республикала лидерҙар рәтенә сыға, күсмә Ҡыҙыл Байраҡтар менән бүләкләнә. Факил Саҙрый улына ла коляскалы «Иж-Юпитер» мотоциклы бирәләр, совхоздың етештереү буйынса директор урынбаҫары итәләр. «Башҡорт» совхозында ул һигеҙ йыл йөҙөп йөрөп эшләй. Тик 1964 йылда Н.С.Хрущевтың райондарҙы эреләтеү программаһы буйынса Йылайыр районын Хәйбуллаға ҡушҡас, Аҡъярға күсеп, ауыл хужалығы идаралағының баш зоотехнигы булып эш башларға мәжбүр була...\n—Факил ағай, беҙ һинең менән булған бер мәрәкә хәлде онота яҙҙыҡ түгелме?\n—Яманһаҙҙа йәшәгән саҡта бер кәзәнең ҡолағына тамға «һалғаныңды».\n—Ә-ә-ә...Ә һин уны ҡайҙан беләһең?\n—Ишеттем. Һин минең ағай бит.\n—Яҙһаң ни, яҙ әйҙә. Донъяла бер кем дә яңылышлыҡтан азат түгел. Кеше түгел, дүрт аяҡлы ат та һөрөнә, тиҙәрме әле? Аҙашҡан, абынған саҡтар ҙа булғандыр.\n1960 йылдың 29 июнендә минең өсөнсө балам—ҡыҙым Ралина тыуҙы. Ҡыҙым тыуыу шатлығынан «һуғып» ташлағайным. Өйҙә тәҙрәнән ҡарап ултырһам, өй нигеҙен күмгән саң өҫтөндә бер нисә кәзә «һағыҙ» сәйнәп, ҡолаҡтарын һелкеп, ҡояшта ҡыҙынып ята. Ҡыҙыҡ булып китте. Мин бит институтта бәләкәй калибрлы мылтыҡтан атыу буйынса чемпион булып йөрөгән кеше. Туҡта, был кәзәләрҙең береһенең ҡолағына иң һалып ебәрәйем әле тип, ике көбәкле «Белка» мылтығымды алдым да (улар беҙгә эш буйынса тәғәйен ине), тоҫҡап, форточканан аттым да ебәрҙем. Пуля ҡолаҡҡа теймәгән, башын яралаған. Ҡанһырып ҡайтып ингән малын хужаһы һуйып алған. Мин ғәфү үтендем, хаҡын түләнем. Ләкин кемдер (хужаһы түгел) совхоздың партком секретарына еткергән бит. Мине бюроға ҡуйып, теркәү кенәгәһенә индереп ҡаты шелтә бирҙеләр, эштән сығарыу тәҡдиме менән сығыш яһанылар. Райком бюроһы ултырышында совхоз парткомы секретары Ҡасимовтың сығышынан һуң, райкомдың 2-се секретары Яхъя Нәҙерғолов торҙо ла: «Был—осраҡлы булған хәл, яҡшы эш булмаһа ла, Үҙәк Комитет сәйәсәтенә ҡаршы килмәй, бар, эшлә», тип теркәү карточкаһына индермәй генә шелтә иғлан итеп сығарҙы ла ебәрҙе. Болғансыҡ 60-сы йылдарҙың башы ине бит. Киләсәге юҡ, тип бәләкәй ауылдарҙы бөтөрөп ҡала тибындағы ҡасабалар төҙөгән, ауылдарҙа мал тотоуға лимит индерә башлаған осор. Һәр шәхси хужалыҡҡа бер һыйыр йәки бер кәзә, дүрт һарыҡ ҡына көтөргә рөхсәт ителә тип, һарайҙарға инеп тикшереп йөрөгәндәрен, бәлки, һин дә иҫләйһендер әле...\nҺуңыраҡ, Хәйбуллаға күсеп, етәксе урындарҙа эшләй башлағас, мин бик төпкә китмәҫ элек алама ғәҙәттәрҙән ҡотолорға кәрәклеген аңланым һәм Силәбелә дауаланыу сеанстары үттем. Бына теп-теүәл 50 йыл ауыҙыма бер тамсы алкоголь эсемлеге алғаным юҡ. Тәмәке лә тартмайым. Үҙемде һап-һау тоям...\nФакил ағайҙың Хәйбуллаға күрһәткән хеҙмәте ауыл хужалығын тамырынан үҙгәртеп ҡороу осорона тап килә тиһәк бер ҙә хата булмаҫ. Меңәрләгән гектар ҡалдау һәм сиҙәм ерҙәрҙе үҙләштереү, хужалыҡтарҙа культуралы көтөүлектәрҙе, һуғарыулы болонлоҡтарҙы арттырыу һөҙөмтәһендә мал аҙығын күпләп етештереү малсылыҡты йылдам темп менән үҫтереүгә алып килә. Районда тоҡомсолоҡ эшенә ҙур иғтибар бирелә. Сит өлкәләрҙән юғары продукциялы һыйырҙар, һарыҡтар һатып алына. Малсылыҡта яңы технологиялар индереү малдарҙың үлемен кәметеүгә, һанын арттырыуға булышлыҡ итә. Һарыҡ үҫтереү буйынса Хәйбулла республикала беренсе урынға сыға. Өлгәшелгән уңыштарҙа эшен мөкиббән килеп яратҡан, эш тәжрибәһе туплап өлгөргән йәш зоотехник Факил Саҙрый улының да өлөшө әйтеп бөтөргөһөҙ.\n1973 йылдың көҙөндә республикабыҙҙың совхоздар идаралығы башлығы Б.И. Петровтың тәҡдиме буйынса Ф.С.Хәкимовты Бүздәк районының Матросов исемендәге совхозына директор итеп ебәрәләр. «Россемовощтың» союз берекмәһенә ҡараған был совхоз тура Мәскәүгә буйһона. Унда сөгөлдөр, кишер үҫтереп, орлоҡ етештереү менән шөғөлләнәләр. (үҙәге—Ҡаңлы-Төркәй исемле башҡорт ауылы). Эшен мөкиббән яратҡан етәксе унда ла иғтибарҙан ситтәрәк ҡалған йүнәлеште—һарыҡ үрсетеүҙе үҙенсә, хәйбуллаларса, үҙгәртеп ҡора, совхоз үҙәге Ҡаңлы-Төркәйҙә 800 һыйырға иҫәпләнгән һөт комплексына нигеҙ һала. Таллыкүлдән ағып сыҡҡан бәләкәй генә йылғаны быуҙырып, совхоз көсө менән быуа төҙөтә. Ул әле лә бар. Яҙғыһын уның ярҙарына ҡоштар оя ҡора, кешеләр рәхәтләнеп ял итә, балыҡ ҡармаҡлай. Рәхмәт йөҙөнәндер инде, халыҡ быуаны «Хәким күле» тип йөрөтә.\n1978 йылда Хәйбулла районы Советы Факил Саҙрый улынан тыуған еренә ҡайтып, ауыл хужалығы идаралағын ҡабаттан етәкләүен һорай. Бәләкәй Ватанын, хеҙмәттәштәрен һағынып өлгөргән Хәкимов ризалыҡ бирә һәм хаҡлы ялға сыҡҡансы үҙенә ышанып тапшырылған бурысты ҙур яуаплылыҡ менән атҡара. Бигерәк тә 1979 йыл хәйбуллалар өсөн уңышлы була. Ул йылда район 107 мең гектар сәсеүлектең һәр гектарынан 22,2-шәр центнер уңыш йыйып ала һәм тыуған илебеҙгә 160 мең тонна иген тапшыра. Был рекордты ошоға тиклем бер райондың да арттырып үтәгәне юҡ әле.\nТыуған ил дә тоғролоҡло улының хеҙмәтен күрмәй, баһаламай ҡалмай. Төрлө йылдарҙа ул «1941-1945 йылдарҙағы Бөйөк Ватан һуғышы осорондағы маҡтаулы хеҙмәте өсөн», «Алдынғы хеҙмәт өсөн» («За трудовое отличие»), «Сиҙәм һәм ҡалдау ерҙәрҙе күтәргән өсөн», «Хеҙмәт ветераны» миҙалдары, «В.И.Лениндың 100 йыллығына» юбилей миҙалы һәм «Почет билдәһе» ордены менән бүләкләнә. 1990 йылда Факил ағайға «Башҡортостандың атҡаҙанған ауыл хужалығы хеҙмәткәре» тигән юғары исем бирелә. Хаҡлы ялға сыҡҡас та ул алты йыл буйы райондың баш зоотехнигы булып эшләүен дауам итә, идаралыҡтың малсылыҡ бүлеген етәкләй.\nХоҙай Тәғәлә уны дөрөҫ, тоғро юлдан йөрөттө. Бының менән ул маһая ла, ғорурлана ла ала. Тормошта дөрөҫ юлды һайлау, унан тайпылмайынса, абынмайынса ғорур баҫып атлауҙа ата-әсә нәсихәттәре лә, тәрбиәһе лә үҙен белгерткәндер. Ул хеҙмәттәштәренә, үҙенең ҡул аҫтында эшләүселәргә һәр саҡ иғтибарлы булды. Етешһеҙлектәре күренеп торһа ла, кеше күңелен һүрелтерлек ауыр һүҙ әйтеүҙән йыраҡ торҙо. Кеше күңеле быяла, һаҡһыҙ тотонһаң ыуала икәнен яҡшы белде.\nТормошта уңыштар ҙа, көйөнөс һәм һөйөнөстәр ҙә күп яҡтан тормош иптәшеңә бәйле. Был йәһәттән Факил ағай Фәүзиә еңгәйемдән уңды. Биш бала тәрбиәләп үҫтереп, уҡытып, үҙ аллы тормош юлына баҫтырҙылар. Тик олоғайған көнөндә Факил Саҙрый улы күрәһе яҙмышынан ҡасып ҡотола алманы—тәүҙә Рәмил улы, шунан тормош иптәше мәрхүмә булды. Был тиклем юғалтыуҙарҙы үлсәр һәм самалар әмәлдәр юҡ, уларҙы күтәреү уға еңел бирелмәне, әсе күҙ йәштәрен телендә тәмләһә лә, йотһа ла, һыҡтауын йәшерергә, һыр бирмәҫкә тырышты. Үткәндәрҙе уйлап, хәтирәләргә бирелеп күңеле тулғанда ла ир ғорурлығын өҫтөн тотоп, күңел тыныслығына ҡайтырға тырышты. Һынманы.\nОжмахты ла, тамуҡты ла кеше үҙенә үҙе әҙерләй, тиҙәр. Был яҡтан Факил ағайға борсолаһы түгел. Һәр кем яҙмышын үҙе яҙа. Шулай ҙа...һәр тыуаһы көндөң ҡәҙерен белеп, «теге яҡҡа» ашыҡма әле, тигән уй менән хушлашам һинең менән, Факил Саҙрый улы.