Горбачевҡа Руслан Хасбулатов килеп ҡушылды. Ҙур кешеләр ваҡ-төйәк хаталарға юл ҡуймай.\n23 Октябрь 2019, 17:54\nГорбачевҡа Руслан Хасбулатов килеп ҡушылды. Ҙур кешеләр ваҡ-төйәк хаталарға юл ҡуймай. Сөнки ҙур кешеләр (ҙур вазифалы, ҙур сәйәси дәрәжәле) ҙур хаталарға ғына юл ҡуя ала. Уларҙың хатаһы ҙур һуғыштарҙы башлай, миллиондарҙың йәнен ҡыя, илдәрҙең тарҡалыуына килтерә, тиҫтәләрсә миллион кешене бөлдөрә.\nЭйе, ҙур шәхестәрҙе ваҡ-төйәк хаталар менән күҙ алдына килтереүе ҡыйын. Михаил Горбачевты иҫкә алғанда ошондай сағыштырыуҙар иҫкә төштө. Бөгөн СССР-ҙың беренсе һәм һуңғы президентының һалҡын һуғышта еңеүгә иҫәп тотоуын иҫкә лә алып тормаҫ инек, әгәр был дәғүәләргә РСФСР Юғары советының элекке рәйесе Руслан Хасбулатов килеп ҡушылмаһа. Эйе, Руслан Имран улы ла үҙен еңеү шатлығының аш тәмләткес япраҡтары еҫенән мәхрүм ителгән, тип иҫәпләй һәм Горбачевты яҡлап һүҙ әйтә. Йәнәһе, Көнбайыш шым ғына йөрөгән дә, СССР тарҡалғас, уртаҡ еңеүҙе үҙенеке генә тип белдергән һәм рәсәйҙәрҙе еңеү шатлығынан мәхрүм иткән.\nЭх, һеҙ, әфәнделәр... Һеҙ СССР-ҙы тарҡатҡанда һәм власть өсөн көрәшкәндә ябай халыҡ лавр япраҡтары тураһында түгел, нисек асҡа үлмәү хаҡында баш вата ине. Эшһеҙлек, аҡсаһыҙлыҡ һәм хәйерселек. 90-сы йылдарҙы халыҡ ошондай кәмһенеүҙәр һәм рәнйетелеүҙәр аша ғына хәтерендә тотасаҡ, был хаҡта балаларына һөйләп ҡалдырасаҡ.\nНи хәл итәһең, Рәсәйҙә сәйәси тарих ғүмер баҡый шулай ҡоролған, тәүҙә береһенән-береһе ҙурыраҡ юлбашсылар халыҡтың йәшәү кимәлен түбәнәйтерлек хаталарға юл ҡуйған, миллиондарса ҡорбан килтерелгән, ә аҙаҡ ваҡиғаларҙы шымартып, ялтыратып, һөрткөләп халыҡҡа еткергәндәр. Рәсәй тарихы киләсәктә нисек һүрәтләнерен күҙ алдына килтереп булмаған берҙән-бер ил, тип юҡҡа әйтмәйҙәр.\nХалыҡ алйот түгел, әйҙәгеҙ, тарихты нисек бар, шулай хәтерҙә ҡалдырайыҡ. Юғиһә, 90-сы йылдарҙа ғына булған ваҡиғаларҙы ялтыратып күрһәтергә теләүселәр табылып ҡына тора.


21 Октябрь , 23:15\nБарселона янындағы Матаро ҡалаһында Испанияла йәшәгән халыҡтарҙың этник мәҙәниәте фестивале үтте. Маҡсат – донъялағы төрлө халыҡтарҙың рухи ҡиммәттәре менән танышыу, милли йолаларҙы, этник мәҙәниәтте һаҡлау һәм пропагандалау, милләт-ара бәйләнештәрҙе нығытыу.\nБайрамда Башҡортостандан сыҡҡан кешеләр ҙә ҡатнашып, башҡорт бейеүҙәре, йырҙары һәм музыкаль-инструменталь композиция менән сығыш яһаны. Бының менән улар тамашасыларҙың, сараны ойоштороусыларҙың күңелен яуланы. Башҡорт йолаларын йөрөтөүсе булараҡ, Барселона, Севилья, Сарагоса ҡалаларында йәшәгән беҙҙең диаспора даими рәүештә донъяға милли оҡшашлыҡ, башҡорт мәҙәниәтен, йолаларын, аш-һыуын күрһәтеп тора.\n“Испан халҡына яңы мәҙәниәттәр менән танышыу ныҡ оҡшай”, – ти Барселона ҡалаһында йәшәгән Гөлгөнә Ғәйнуллина.\nУлар ире менән бер-береһенең туған телен өйрәнә, мәҙәни саралар үткәрә, дуҫтарын йыя. Гөлгөнә үҙе Әбйәлил районынан, күп йылдар Испанияла йәшәй, яҡташтар ассоциацияһын ойошторған.\n“Сәнғәт теле йәмғиәттәге, иҡтисадтағы барлыҡ ҡаршылыҡтарҙы юҡҡа сығара. Мин Ватанымдан алыҫта йәшәп тә, башҡа милләттәр вәкилдәренә башҡорттар, йолаларыбыҙ тураһында һөйләй алыуыма шатмын. Башҡорт рухы һәр саҡ минең менән, – ти ул.\nФото: Республика халыҡ ижады үҙәге.


Ни өсөн Һеҙҙең компания мохтаж CRM программалар менән тәьмин итеү | Компьютер Технологиялары Глобаль Мәҡәләләр Сайт.Эш биттәр | GVMG - Донъя Вирусный Маркетинг Төркеме\nНи өсөн Һеҙҙең компания мохтаж CRM программалар менән тәьмин итеү\nКомпьютер Технологиялары Глобаль Мәҡәләләр Сайт.Эш биттәр > Барыһы да > Ни өсөн Һеҙҙең компания мохтаж CRM программалар менән тәьмин итеү\nБеҙҙең хәҙерге заманда, бизнес өҫтәрәк ҡушыла бик-конкурентлы һәләтле, һәм уның эйә булыу бик мөһим өстөндәге. Тимәк, сезгә бик кәрәк етди бизнес-стратегия һәм CRM ҡулда тотоусы хәл иткес әһәмиәткә эйә һеҙҙең өсөн уңыш. Уңыш һатыу башлана талабы-се потенциаль клиент арта һәм ул клиент өсөн компанияһы мөнәсәбәттәр, ул үскәндән менән последнего маркетинг дауам тоторға моның клиентты. Бөтә төп өс компонентты үҙ CRM бизнес-стратегия: 1. Операция CRM эшләнгән ярҙам итер өсөн, һеҙҙең передний линия персонал һәм клиенттар менән эш итеү. 2. Был CRM менән булыша уртаҡ аралашыу менән клиенттар. 3. CRM мөмкинлек бирә, анализировать үҙ-һеҙҙең клиент биреү максатынан, наилучшими клиентка сервис. CRM мөмкинлек бирә үстерергә һеҙҙең бизнес һәм меньше һәр томы хеҙмәт автоматлаштырыу иҫәбенә күберәк тәьмин итә экономиялау. Шулай уҡ был арттыра, уны күпкә еңелерәк кузатеп торорға мөмкинлек бирә һәм Һеҙҙең клиенттар һәм сик маҡсаты булып тора арттырыу һәм һатыу шуның арттырырға кергән аҡса. Бай CRM-система булып тора куркем һатыу автоматлаштырылған. Ул, ғәҙәттә, шул тиклем башлана ябай яҙма йыйынтығы клиенттарының мәғлүмәттәр базаһында, әммә шул вакытка системаһы һеҙҙең Ҡеүәт, ул үҙ эсенә аласаҡ мәғлүмәттәр, улар күберәк документ учетный. Кертеүе CRM-был рәт-рәт күберәк тамғаларға ҡайһы бер программаһы арттырыу һәм керемдәре. Һеҙ алырға тейеш үҙ персонал бортында булғанда улар аңлылар, был кәметеү, уларҙың хеҙмәт йөкләнеше һәм йәшерергә дөйөм уҡытыу, компания базарда именлеген арттырыу, эш урындары; улар тиҙ килә бортында. Кеше факторы мөһимрәк CRM-системаһын ҡарағанда, теләсә ҡайһы башҡа өҫтәмә һеҙҙең бизнеста. Әгәр сездә бар тотуын тағы бер ҡат персонал итегез, иң яҡшы хәлдә ҡарағанда, һеҙ ине дауамында байтаҡ ваҡыт. Аласыз булырға бизнес һанала менән базаһында. Күп төрлө продукт CRM барында, ләкин улар барыһы да бер төрлө. Майкрософт Dynamics CRM программалар менән тәьмин итеү заслужил репутацию иң шыларының береһе CRM-системаһын ярҙамында үҙ гибкость һәм хаҡ ҡуйыу. CRM-система исәпләнгән ине эшен компанияһы менән, башынан аҙағына тиклем мәнфәғәттәрен иҫәбенә алып, кулланыусылар. Уны күберәк ябай технология, уның барлыҡ ҡарар тоторға өсөн һеҙҙең алда уйындар. Версия 3 CRM аңламай, шул тиклем етештерелә, бизнес һәм уның байтаҡ ыңғай үҙгәрештәр өсөн һәм үҫеш. Һеҙ юҡҡа сығарырға күп разочарование, күп бүлектәре тәжрибәһен. Йыш ҡына һатыула көс һынашты һәм унан унан барыһы да разливается башҡа записи мөмкинлек бирә повторяющиеся бизнес буйынса аҫҡа табан юлда һәм, тип правдивая арттырыу керемдәр. Майкрософт менән Dynamics CRM шунда уҡ был барыһы да әүерелә билдәле кристаль. Һеҙ аласаһы коралдары өсөн булдырырға асыҡ картина менән ул да минут, һеҙ встречайте клиент сыккансы тиклем ваҡыт илтеп һәм унан һуң сауҙа итеп ҡарау мөмкин булған шундай уҡ мөһим. Theres урын юҡ өсөн путаница. Сездә бар бескровный методы отслеживания һеҙҙең клиент түгел поставят битараф, хатта иң ҡатмарлы клиенттарға. Ни өсөн Һеҙҙең компания мохтаж CRM программалар менән тәьмин итеү\nКатегория: Барыһы да, Коммуникация, Программалар менән тәьмин итеү Тегтар: счеты, Бухгалтер хисабы, сәнғәте, бизнес, бесәй һымаҡтар, фиксациялау, коммуникация, коммуникация, компания, булдырыу, интернет, [object Window], дизайн, [object Window], е-бизнес, [object Window], [object Window], гибкость, фокус, уйыны, с, кергән аҡса, эш, линия, баҙар, маркетинг, Майкрософт, нин, офистары, [object Window], продукт, продукттары, арендалау, [object Window], табыш, номеры, алыш-биреш, сервис, программалар менән тәьмин итеү, ҡарар, шуның кеүек уңышһыҙ, системаһы, технология, отслеживания, эш, мир\nРаздирающий Пионерские Программаһын Һәм Уны Юҡҡа Сығарыу\nТанып белеү, эргономика компьютер 21 быуатта\nӨҫтөнлөк Предоплата Телефон Карталары\nМайкрософт PST программаһы Outlook ремонт инструменты\nРемонт Компьютер Вирусы\nИкенсе Быуын Компьютерлар Квантовая Компьютерлар.\nУзнайте Mozzila Firefox, браузер һәм нисек үҫтереү урнаштырырға\nКачивая Бушлай Онлайн Рингтоны – Өстөнлөктәре Күҙәтеү\nНисек стартерға, бысраҡ Аквариум\nҺеҙҙең Варкрафт Нуб Алтын Етәкселеге\nНисек онлайн прокатка эшләй DVD\nСовметимый Һәм Восстановленный Картридж\nКурс ccnp-се Cisco / Системаһын bsci һынау Дәреслек: Протокол BGP Смелости дәүләттәр\nайпод бөгөн бөтә ерҙә\nНи iPod был Һеҙҙең өсөн?\nБулырға, Үҙ Шәхси Детектив, Алырға, Видеокүҙәтеү Камералары Һәм Дустар Табырға Йыйыныусы Был Төрлө Урындарҙа\nБарыһы да (4,122)\nЭш өстәл (294)\nҠаты Диск (386)\nТөньяк таба (754)\nПрограммалар менән тәьмин итеү (1,505)


Баймаҡ ҡалаһының «Саптар» балалар хореография студияһында тәрбиәләнеүселәр 30 апрелдән 3 майға тиклем Мәскәүҙә үтәсәк халыҡ-ара хореография фестивалендә ҡатнаша\nҺәләтле йәш хореограф Радик Бакиров ойошторған «Саптар» ансамблендә 4 йәштән 15 йәшкә тиклемге балалар шөғөлләнә. Коллективтың Һаҡмар һәм Темәс ауылдарында бүлексәләре лә бар. Былтыр «Саптарҙар» Туапсела үткән «Диңгеҙ тулҡыны» халыҡ-ара бейеү конкурсында соло һәм гран-при номинацияларында ике Гран-при яулаған.\nӘ бына Учалы филармонияһының «Уралтау» балалар йыр һәм бейеү студияһы Геленджикҡа юлланырға әҙерләнә. Ҡара диңгеҙ буйындағы ҡалала үтәсәк халыҡ-ара фестивалдә ҡатнашыу хоҡуғын улар былтыр Мейәстә үткән конкурста еңеп яуланы.\nУчалы филармонияһының кескәй артистарын тотош Рәсәйҙә «Алтынай» ансамбле булараҡ беләләр ине. Хәҙер улар, мәҙәниәт усағының өлкән бейеүселәр ансамбленә алмаш әҙерләү маҡсатында, исемде лә ҙур төркөмдөкөн алып «Уралтау» тип атала. Студияға йөҙгә яҡын бала йөрөй. Иң кескәй бейеүсегә ни бары дүрт йәш. Ләкин улар илдең байтаҡ ҡалаларында төрлө конкурстарҙа ҡатнашып лауреаттар исемпен яулап өлгөргән артистар.


«Алға» транспорт картаһы һатыуға сыҡты - Bash.News\n«Алға» транспорт картаһы һатыуға сыҡты https://bash.news/news/99181_ala_transport_kartay_atyua_syty\nУны ғәмәлгә индереү барышы бөгөн Республика йортонда Радий Хәбиров етәкселегендә үткән транспорт сәғәтендә ҡаралды. Буш карта үҙе 50 һум тора, уны электрон янсыҡ тип атарға мөмкин. "Алға" картаһын 1 июлдән ҡуллана башларға була, уның менән транспорт сараларында иҫәпләшергә мөмкин буласаҡ.\nБыл мәлгә пассажирҙар ташыу менән шөғөлләнгән 6 мең тирәһе ойошманың яртыһы кәрәкле терминалдар менән йыһазландырылыр тип көтөлә. Карта аша иҫәпләшеү билет алыуға ҡарағанда осһоҙғараҡ төшә. Мәҫәлән, автобусҡа билет 25 һум торһа, электрон карта аша хаҡ 20 һум тирәһе буласаҡ. Бынан тыш, уның менән тотош республика буйынса хәрәкәт итергә мөмкин.\nКиләсәктә картаны Рәсәйҙең башҡа төбәктәрендә дә ҡулланыу мөмкинлеге ҡарала. 1 сентябрҙән уңайлы тариф сеткаһы тәҡдим ителәсәк, карталарҙың төрлө ваҡытҡа иҫәпләнгәне һатыуға сығарыласаҡ. Мәҫәлән, бер йылға лимитһыҙ картаны алып төрлө транспорт сараларында йөрөргән мөмкин буласаҡ. Бер сәғәтлек тариф та ҡарала, йәғни ошо арауыҡ эсендә бер транспорттан икенсеһенә күсеп ултырһаң өҫтәмә хаҡ түләргә кәрәкмәйәсәк.\nТимур Мөхәмәтйәнов, Башҡортостандың транспорт һәм юл хужалығы буйынса дәүләт комитеты рәйесе: “Яңы системаға күсеү этап менән алып барыласаҡ, пассажир ташыусылар әҙер булыу менән карта алымына күсә, ниндәйҙер штраф санкциялары ҡаралмаған. Терминалдар менән йыһазландырыу эшен 1 сентябргә тамамларға иҫәп тотабыҙ”.


Сәхнәнең моң бәhлеүәне » Архив газеты "Йәшлек"\nСәхнәнең моң бәhлеүәне Мәҙәниәт\nИшмулла Дилмөхәмәтов тигән исем менән замандаштарының күҙ алдына ҡурай, йыр сәнғәтен, артислыҡ оҫталығын бар нескәлектәрендә тойған, бар булмышы менән халҡыбыҙ рухын сағылдырған ир-уҙаман килеп баҫа торғандыр. Тел мәсьәләләре, милли асылды hаҡлау тыйылған ваҡыттарҙа улар – Fата Сөләймәнов, Рәхмәтулла Бүләкәнов, Мөхәммәт Рәхмәтуллин, Ишмулла Дилмөхәмәтов, Абдулла Хәлфетдинов халҡыбыҙға ҡурай аша рух, дәрт өләшкән, битарафлыҡҡа юл ҡуймауға өлгәшкән.\nИшмулла Дилмөхәмәтовты Башҡортостандың hәр ауылында, hәр өйөндә көтөп алғандар. Кеше булараҡ та ябай, алсаҡ, йор hүҙле ҡурайсы бар булмышы менән байрам тыуҙыра белгән. Уға Франция, Италия, Швеция, ГДР, Польша, Венгрия, Швейцария, Пакстан, Афғанстан, Иран, Япония тамашасыhы алҡышлаған.\nБашҡорт рухын бөтә донъяға алып сыҡҡан Ҡурайсыны бөгөн замандаштары хәтирәләре аша күҙ алдығыҙға баҫтырыу маҡсатында, түбәндәге мәҡәләләрҙе тәҡдим итәбеҙ.\nРәшит ШәкҮр, яҙыусы\nИшмулла Дилмөхәмәтовтың тормош юлы бик ҡыҙыҡлы hәм фәhемле. Ул 1928 йылда Башҡортостандың Йылайыр кантоны (хәҙерге Йылайыр районы) Яҡуп ауылында Түңгәүер ырыуының атаҡлы ҡурайсыhы Ишҡәле Дилмөхәмәтов ғаиләhендә тыуа. Ишҡәле ағай улдары Ишмулла менән Сәйфулланы бала саҡтарынан ҡурайҙа уйнарға өйрәтә. Аҙаҡ Ишмулла ла, Сәйфулла ла данлыҡлы халыҡ ҡурайсылары булып таныла, аталарының ҡурайсылыҡ традицияhын дауам итә.\nИшмулла Дилмөхәмәтовты hуғыш ваҡытында, 1943 йылда, колхозда көтөүсе булып йөрөгән еренән гастролгә килгән артистар бригадаhы, Баймаҡ колхоз-совхоз театрына эшкә саҡырып, үҙҙәре менән эйәртеп үк алып китә. Шунда ҡурайсы ла, артист та булып бер нисә йыл эшләгәндән hуң, Өфөгә, М. Fафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма театрына етә. Бигерәк тә йыр, музыка элементтары ҡулланылған спектаклдәрҙә үҙенең талантын тулыраҡ асыуға өлгәшә. Әммә алтмышынсы йылдар уртаhынан ул үҙенең барлыҡ көсөн, дәртен, hәләтен эстрада артисы, йырсы, ҡурайсы эшмәкәрлегенә бағышлай. Башҡорт дәүләт филармонияhына күсеп, концерт бригадаhы етәксеhе сифатында гастролдәрҙә йөрөй. Нәҡ ошо ваҡыттан башлап уны, талантлы халыҡ музыкантын, фольклор төркөмдәре составында сит илдәргә саҡыра башлайҙар. Ул үҙенең данлыҡлы ырыуҙашы Йомабай Иҫәнбаев эҙҙәренән барып, Париж сәхнәләрендә сығыш яhай, башҡорт моңона француз тамашасыларын тағы бер тапҡыр таң ҡалдыра. Үҙебеҙҙең илдә лә Ишмулла ағай иң яуаплы, иң ҙур байрам концерттарында сығыш яhай. Кремлдең Съездар hарайындамы, әҙәбиәт hәм сәнғәт көндәрендә булhынмы – hәр ерҙә уның ҡурайы, йырҙары яңғырай. Илдә hәм республикала айырыуса киң билдәле милли сәхнә йондоҙҙары рәтенә баҫа уның исеме. Fүмеренең нәҡ бына ошо hуңғы егерме – егерме биш йылы эсендә ҡурайсы-импровизатор булыу өҫтөнә, йырсы-импровизатор ҙа булып таныла. Уның атай-олатайҙарын, йәмле Һаҡмар буйҙарын hағынып йырлаған «Тыуған яғым» тигән йырын кемдәр генә белмәй ҙә, кемдәр генә hоҡланып тыңламай?!\nБар булмышы менән ҡурайсы\nБашҡортостандың халыҡ артисы, Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияhы лауреаты Ишмулла Дилмөхәмәтов хаҡында хәтирәләре менән уртаҡлашыуын hорап, Башҡортостандың халыҡ артисы, Ҡурайсылар союзы рәйесе Азат АйытҠоловҠа мөрәжәғәт иттек.\n– Ишмулла ағай менән беренсе осрашыу 1974 йылдың йәйендә, август айында Иҫке Сибай ауылы клубында булды. Беҙ, ҡурайсы студент егеттәр – Хәлим Ситдиҡов, Риф Ҡәйепҡолов hәм мин, көндөҙ Ирәндеккә ҡурай йыйырға барғайныҡ. Шунда үтә оҙон йыуан бер ҡурайға тап булдыҡ. Унда уйнарлыҡ түгел инде ул, әммә ағай шундайҙарҙы ла тарта торғайны. Ишмулла ағайҙың оҙон йыуан ҡурайҙа уйнағанын белә инек hәм, шаяртып, ошо ҡурайҙы уға бүләк итергә булдыҡ. Ағайыбыҙ, мәрәкәне аңлап, уны алыуын алды, тик, егеттәр, ҡурайығыҙ шәп, әммә hалып алырға урын юҡ, тип, кире бирҙе.\nБеренсе тапҡыр Ишмулла ағай хаҡында уҡытыусым Әҙеhәм Исҡужин ауыҙынан ишеттем. «Азат, Ишмулла Дилмөхәмәтов тигән бөйөк ҡурайсы бар. Бына пластинкаhы. Тыңлап ҡара», – тип көйҙәрен бирҙе. «Fилмияза»ны шунан отҡайным. Бик күп бейеү көйөн пластинка аша өйрәнеп, оҙаҡ уйнап йөрөнөм.\nУл ваҡыттарҙа Өфөлә ҡурайсылар бармаҡ менән генә hанарлыҡ ине: Ишмулла Дилмөхәмәтов, Fата Сөләймәнов, Рәхмәтулла Бүләкәнов, Мөхәммәт Рәхмәтуллин, Абдулла Хәлфетдинов. Ә йәштәр араhында ҡурайсылар юҡ ине, ә улар бөтәhе лә – өлкәндәр. Ҡурай яҙмышы өсөн борсолоуҙары, hыҙланыуҙары йөҙҙәренә сыға торғайны. Әммә улар шундай ҡатмарлы йылдарҙа ҡурайҙы hаҡлап алып ҡала белгән. Улар – Хоҙай ҡурайсы итеп яралтҡан шәхестәр.\nИшмулла ағай беҙгә кумир hымаҡ булды. Гәзиттәрҙә уның хаҡында яҙҙылар, радио, телевидение аша сығыштарын бирҙеләр. Ул сит илдәргә гастролдәргә сыға торғайны. Франция, Япония, Швеция кеүек илдәрҙең тамашасыhы уның моңон тыңланы. Беҙ уның hәр сығышына, hәр сәфәренә, исемдәр бирелеүенә ҡыуана торғайныҡ. Сөнки ул исем менән бергә ҡурайҙың да күтәрелеүен, үҫеүен, яңынан тергеҙелеүен тойҙоҡ.\nИшмулла ағайҙың үҙенең уйнау манераhы ла бар ине. Бына ул сәхнәгә килеп сыҡhа, сәхнә тулып киткән кеүек була торғайны. Иңләп-буйлап уйнай ине ул. Әллә ниндәй энергетик көсө лә бар ине: зиhендәрҙе арбап, күңелдәрҙе тирбәтеп башҡарыуы әле булhа хәтерҙә. Ул бит сәхнәгә башҡорт ҡурайын, башҡорт моңон ғына түгел, ә башҡорт рухын алып сыға ине. Хәҙерге ҡурайсыларҙың күбеhендә ана шул сифат юҡ. Ҡурайҙы кәсепкә әйләндереүҙәрен күрhә, Ишмулла ағайҙың эсе бошор ине. Сәхнәнең ҡурай бәhлеүәне hәр төрлө ваҡлыҡтарҙан өҫтөн булды!\nИшмулла ағай йырсы ла ине бит әле ул! «Башҡортостан» телевидениеhы фондында ла hаҡлана уның башҡарған йырҙары. Талантлы кеше hәр яҡлап талантлы, тигәндәй, ул йырҙың тәмен белеп, кинәнеп, рәхәтләнеп башҡарҙы. Йырлауы бер байрам кеүек ҡабул ителде.\nБашҡорт дәүләт филармонияhына килгәс, уны драма актеры булараҡ астым. Ул М. Fафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма театрында ла уйнаған кеше. Ишмулла ағай – сәхнә профессионалы.\nЯҡындан аралашҡас, көслө рухлы булhа ла, яҙмышының ҡатмарлы икәнен дә белдем. Әммә ул ныҡ кеше ине. Fорурлығы, ғәййәрлеге лә булды. Францияға барғас, ниндәйҙер бер музейҙа hәр кем Наполеондың hүрәтенә баш эйергә тейеш икән. Бөтәhе лә баш эйгән, Ишмулла ағай – юҡ. «Беҙҙең ата-бабалар уны еңгән, Парижды яулаған, хәҙер килеп, мин уға баш эйеп тормам инде!» – тигән.\nБеҙ Австрияға барғас, бер тәржемәсе уны белеүе хаҡында әйтте, яҡшы итеп хәтергә алды.\nЯңыраҡ филармония хеҙмәткәрҙәренең архивын ҡарап ултырҙым. Ҡурайсылар шундай ауыр хәлдә булған: уларға хатта башҡалар менән тиң премия, эш хаҡы түләнмәгән. Әммә шундай хәлдә лә ғәйрәтләнеп баҫып, бөтә донъяны яңғыратып ҡурайҙа уйнау – ул батырлыҡ!\nУны СССР-ҙа ла бик үҙ иттеләр. Туманов тигән мәҙәниәт хеҙмәткәре хатта, эш хаҡына 25 hум өҫтәп, Бөтә Союз ставкаhы яhаған. Әммә филармонияның ул ваҡыттағы директоры был хаҡта Ишмулла ағайға әйтмәй, йәшереп ҡуйған. Туманов бер мәл ҡурайсынан был хаҡта hорағас, ул аптырап киткән. Өфөлә, әлбиттә, директор менән hөйләшеү егеттәрсә булған (йылмая). Был хаҡта Ишмулла ағай көләмәс тә сығарып йөрөнө хатта.\nӘйткәндәй, ул бик юмор яратҡан кеше ине. Күҙенә кеше берәй тапҡыр булhа ла насар сифаты менән күренhә, уны теленән төшөрмәй, көләмәс сығара ине. Әлбиттә, кешене hынамайынса ла булмай, әммә уның был шаяртыуҙарында юмор аша теге кешенең образы ята торғайны.\nБер мәл беҙгә уның менән хөкүмәт концертында сығыш яhарға тура килгәйне. Шунда ул: «Хәҙер ҡурайҙа уйнаусы йәштәр юҡ, әгәр hин ошо юлды hайлағанhың икән, сәхнә тоғролоҡто ярата», – тип, фатихаhын биргәндәй, арҡанан ҡаҡты. Бөгөн мин йәштәр сәхнәгә тоғро тип әйтә алмайым, ә моң менән шаярыу күрәм. Ҡурайҙың быны ғәфү итмәүе ихтимал: ул бит шундай нескә моң эйәhе, барыhын да тоя. Ишмулла ағай ҙа, алда әйткәнемсә, шундай замандарҙа ҡурайҙы hаҡлап алып ҡалып, быуын сылбырын өҙмәү генә түгел, тамашасыны, замандаштарын моң менән hуғарған. Шуға күрә ҡурайға тоғролоҡтоң кәмеүен тойоу, әлбиттә, эсемде бошора, hыҙландыра. Fәҙел, ихлас, ялғанды hөймәгән Ишмулла ағайҙы хәтерләгәндә, ҡурай яҙмышы бик ышаныслы ҡулдарға ҡала, тип әйтә алмайым. Ҡурайҙың кәсепкә әйләнеүе тетрәндерә. Ишмулла ағай кеүек ҡурай өсөн йәнен фиҙа ҡылырҙай йәштәр кәрәк беҙгә!\nСорнап ала ине моңдары\nБашҡортостандың халыҡ артисткаhы, башҡорт бейеүе алиhәhе Рәшиҙә Туйсина менән Ишмулла Дилмөхәмәтов йыш ҡына гастролдәргә бергә сыҡҡан. 1974 йылда «Тыуған Урал» музыкаль-хореографик композицияны юғары оҫталыҡ менән башҡарғаны hәм 1973 йылдағы концерт-башҡарыу эшмәкәрлеге өсөн Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияhына ла бергә лайыҡ була улар. Ул йылдарҙы Рәшиҙә апай бына нисек хәтерләй:\n– Францияға барғайныҡ бит беҙ шул йылда. Унда СССР сәнғәте фестивалендә Ватаныбыҙҙың 15 союздаш республикаhынан, ике автономиялы республиканан – Башҡортостан hәм Яҡут, Коряк милли округынан махсус комиссия тарафынан hайлап алынған артистар ҡатнашты. Иҫ киткес сығыш яhап ҡайттыҡ! СССР-ҙың халыҡ артисы Иосиф Туманов аҙаҡ Башҡорт дәүләт филармонияhына: «Ишмулла Дилмөхәмәтов менән Рәшиҙә Туйсинаның гүзәл дуэты өсөн рәхмәт тойғоларымды белдерәм. Улар беҙҙең сығышҡа сағыштырғыhыҙ матур биҙәк, йәм өҫтәне. Париж сәнғәте hәм матбуғаты башҡорт сәнғәтен hоҡланып ҡабул итте. Шуға ҡыуанам», – тип телеграмма ебәрҙе.\nФестивалгә бараhы артистар ентекле конкурс үтте. Молдавиялағы сығыштан hуң Ишмулла ағай менән беҙҙе ошо сараға саҡырғайнылар инде. Парижға барған 250 кешенән торған коллективтың эше менән СССР Мәҙәниәт министрлығы етәкселек итте. Алда әйткән СССР-ҙың халыҡ артисы, профессор Иосиф Туманов сараны ойоштороуға күп көс hалды. Ул ҙур йөрәкле кеше генә түгел, ә ҙур режиссер ҙа, талантлы артист та, оҫта етәксе лә ине. Иосиф Михайлович беҙҙең сығышты бигерәк үҙ итте шул!\n6 – 7 мең тамашасы йыйылған Спорт hарайында юғалып ҡалмаhаҡ ярар ине, тип ҡаушарға ла итәбеҙ кеүек. Ишмулла ағай менән беҙҙең сығыш – бер бөтөн. Бына артҡы пландан, халҡыбыҙ батыры, шағир Салауат Юлаев hүҙҙәренә үҙе яҙған «Уралым – минең төйәгем» йырын йырлап, Ишмулла ағай килеп сыға. Сәхнә алдына килеп баҫҡансы йыр тамамлана. Шунан ҡурайҙа башҡорт халыҡ көйө «Урал»ды hыҙҙырып ебәрә! Яйлап ул бейеү көйөнә күсә. Тамашасы бик йылы ҡабул итте. Ә инде Ишмулла ағай өзләп ебәргәс, ғәжәпләнеп тә ҡуйҙылар. Артабан ул ҡурайҙа уйнай-уйнай тамаша залына төшөп китә, залдағылар тағы ла аптырай. Һәр кем, ҡыҙыҡhынып, ни булырын көтә. Шул мәл ул сәхнә яғына борола ла, «Заhиҙә»не уйнап ебәрә. Осоп китергә ҡанаттарын йәйгән ҡоштай, мин талпынып сығам бит инде... (көлә). Беҙҙе бик оҙаҡ алҡышлап, сәхнәнән сығармай тоталар ине. Француз матбуғаты ҡурайға ҙур иғтибар бирҙе, башта, флейта-ҡурай, тип яҙҙылар. Аҙаҡ, башҡорт ҡурайы, тинеләр. Франция радиоhы, телевидение беҙҙе эфирға ла саҡырҙы. Ишмулла ағай ун алты ҡурай моңонан торған автографлы пластинкаhын бүләк итте, әммә ҡурайын уларға ҡалдырманы. Быныhы Париждағы сәфәр тураhында.\nПарижда Лениндың йорт-музейында булғанда, уның директоры менән hөйләшеп алып китте. Ишмулла ағай – башҡортса, тегеhе французса hөйләй, ҡыҙыҡ инде ул, әммә үҙ-ара аңлашып ҡуйҙылар. Ағай директорға Ленин барельефы төшкән значок бүләк итте.\nУнда беҙ эшселәр, завод-фабрика хеҙмәткәрҙәре араhында ла сығыш яhаныҡ. Эмигранттар ҙа килде. Ишмулла ағай, залдағы hәр кемде үҙ итеп, ябай итеп аралаша ла белде.\nУнан тыш, Ишмулла ағай менән бергә табындарҙа ла, осрашыуҙарҙа ла булғаным бар. Ул шул тиклем йор hүҙле, юҡтан ғына мәрәкә табып, кеше көлдөрөр ине. Бер мәжлестә бишбармаҡ hоғондорғанда, ирем Әнүәрҙең Бирғәле ағаhының бармағын тешләргә итеп, табындағыларҙы көлдөргәйне.\nЙәнә, Ишмулла ағайҙы хәтергә төшөрhәм, уның hәр ваҡыт көлкө hүҙ hөйләп, мәрәкәләгәне иҫкә төшә лә, тетрәнеп китәм. Башта мин уның был шаярыуҙарын, көләмәстәрен аңлап та етмәй торғайным. Нишләп Ишмулла ағай кеүек етди профессионал гел уйын-көлкө генә уйлап йөрөй икән, ти инем. Тора-бара шуны аңланым: бөтә эсендәге әрнеүҙәрен, hыҙланыуҙарын шул рәүешле баҫҡан бит ул! Ҡурай өсөн борсолоуҙар, милли мәҙәниәтебеҙ өсөн яныуҙар – уның йөрәген әрнеткән проблемалар.\nЯҙмышы ла бик ҡатмарлы бит инде. Ҡайҙа ғына гастролдә йөрөhәк тә, ул миңә ышаныслы ағай, терәк булды. Әнисә апайыңа рәхмәт, миңә ышанды, тиер ине. Бик яратты ул ҡатынын.\nИшмулла ағай – йәне-тәне менән ҡурайсы, тәбиғәттән моң эйәhе. Ул сәхнәгә килеп сыҡҡанда, Урал тауы үҙе килгәндәй тойола ине миңә! Актерлыҡ hәләте лә ҙур булды. Ул – М. Fафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма театрында уйнаған артист. Уның сәхнәлә уйнаған саҡтарын да беләм. Афған авторының «Ҡара сәскәләр» әҫәре менән гастролдәрҙә лә йөрөнөләр. Мин сәхнәгә сығып бейей башлағансы уның исеме Башҡортостанда киң билдәле ине инде. Беҙгә бер-беребеҙгә терәк булып, бергә эшләү бәхете тейҙе!\nавторы: Нур | 16 сентября 2008 | | Фекерҙәр (0)\n«Халыҡсан йырҙарҙы үҙ итәм»\nРоберт Юлдашевтың концерты буласаҡ\nОнтмаһын халҡым улдарын...\nЯңғыраһын ҡурай моңдары\nҠурай табындыра, тубыҡландыра...


Өфөлә продюсер, режиссер һәм яҙыусы Мансур Дәүләтбаевтың ижад кисәһе була // Мәҙәниәт | новости башинформ.рф\nӨфөлә продюсер, режиссер һәм яҙыусы Мансур Дәүләтбаевтың ижад кисәһе була\n13:34, 11 января 2017 Мәҙәниәт\nӨФӨ, 2017 йыл, 11 ғинуар. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.\nӨфөлә продюсер, режиссер һәм яҙыусы Мансур Дәүләтбаевтың юбилейлы ижад кисәһе уҙа. Йәкшәмбе, 29 ғинуарҙа, юбиляр үҙенең ижадын һөйөүселәрҙе Ҡала мәҙәниәт һарайына йыя. Ойоштороусылар сағыу тамаша һәм тере тауыш вәғәҙәләй. Сара киске сәғәт 5-тә башлана.\n«Тәүге тапҡыр Башҡорт дәүләт филармонияһының ҙур сәхнәһенә алып барыусы һәм продюсер булараҡ 16 йыл элек сыҡтым, — тине Мансур Дәүләтбаев. — Мин тәҡдим иткән концерт программаһында «АНТ» төркөмө һәм йырсы Елена Гусарова сығыш яһаны. Тамашасылар программаны һоҡланып ҡабул итте».\nЮбилей кисәһендә «Сураман» төркөмө, йырсы Рафаэль Рәхмәтуллин, телевидение алып барыусыһы һәм бейеүсе Розалина Бикмаева, «АНТ» төркөмө, бейеү коллективтары һәм вокалистар ҡатнаша. Өфөләге «Глумилино» рок-төркөмөнөң сығышы ла ҡаралған.\nКисә барышында юбилярҙың «Ваҡыт. Ваҡиғалар. Кешеләр» тигән китабының исем туйы үтә, күргәҙмәләр ойошторола. Сара «Белая в черном» фильмын күрһәтеү менән тамамлана.\nОйоштороусылар хәбәр итеүенсә, билеттарҙың күбеһе хәйриә маҡсатында Өфөләге 1-се балалар йортона, 39-сы гимназияға, Өфө дәүләт авиация техник университеты, Башҡорт дәүләт университеты студенттарына һәм уҡытыусыларына тапшырылған.\nТеги: юбилей,ижад кисәһе,концерт


Дайверҙар Яҡтыкүл төбөндә өмә үткәрҙе // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nДайверҙар Яҡтыкүл төбөндә өмә үткәрҙе\n12:29, 19 июня 2013 Йәмғиәт\nӘбйәлил районында Башҡортостанда иғлан ителгән Тирә-яҡ мөхитте һаҡлау йылы сиктәрендә Яҡтыкүл төбөндә өмә үткәреү буйынса акция үтте. Бындай сара үткәреү башланғысы менән Магнитогорскиҙың «Һыу аҫты парашюты» клубы ағзалары менән берлектә Ташбулат ауыл биләмәһе башлығы Салауат Нафиҡов сығыш яһаны.\n— Йыл һайын дайверҙар әлеге күл төбөнә төшөп, бер юлы уны сүп-сарҙан таҙарта, — тип һөйләне ойоштороусыларҙың береһе Эдуард Якушев. – Беҙҙең өсөн был тренировка ла, эш тә, ял да.\nҺигеҙ дайвер күл төбөнә төшөп, һыуҙы сүп-сарҙан таҙартып сыҡты. Күл буйынан һәм төбөнән ике трактор арбаһы сүп-сар йыйылды. Ауыл биләмәһе хакимиәте хеҙмәткәрҙәре подводниктар өсөн ашатыу ойошторҙо, сүп-сарҙы сығарып түгеү өсөн транспорт менән тәьмин итте.\nӨмәлә ҡатнашыусылар менән Ташбулат ауылы биләмәһендә урынлашҡан йәнә ике күл төбөн таҙартыу тураһында һөйләшеп килешелде.


Ишмуллалар моңо йәшәр әле\n18 Сентябрь 2018, 07:28\nИшмулла Дилмөхәмәтовтың тыуыуына—90 йылУрал ағай менән тәү башлап танышыуым 2003 йылда Сибай ҡалаһының Халыҡ мәҙәниәте һәм ял үҙәгендә булды. Ҡарағайҙай төҙ, мыҡты кәүҙәһен баһадирҙарса тотоп, яҡты ҡараштарын бөркөп, йылмайып торған был ир-уҙаманының мәшһүр ҡурайсы Ишмулла Дилмөхәмәтовтың улы икәнен белгәс, ҙур ҡыуаныс һәм ғорурлыҡ тойғоһо кисерҙем.\nУрал ағай менән тәү башлап танышыуым 2003 йылда Сибай ҡалаһының Халыҡ мәҙәниәте һәм ял үҙәгендә булды. Ҡарағайҙай төҙ, мыҡты кәүҙәһен баһадирҙарса тотоп, яҡты ҡараштарын бөркөп, йылмайып торған был ир-уҙаманының мәшһүр ҡурайсы Ишмулла Дилмөхәмәтовтың улы икәнен белгәс, ҙур ҡыуаныс һәм ғорурлыҡ тойғоһо кисерҙем.\nУрал Дилмөхәмәтов Баймаҡта тыуһа ла, уның нәҫел ебе Йылайыр районының Иҫке Яҡуп ауылына барып тоташа. Уның ҡартатаһы Ишҡәле тирә-яҡта дан тотҡан ҡурайсы була. Бер нисә тапҡыр Мәскәүгә барып сығыш яһаған. Фин һуғышында ҡатнашҡан. Яраланып госпиталдә ятҡанында бер танышынан еҙ ҡурай яһатып ала. Был ҡомартҡы ҡурай хәҙер уның ейәне Урал Дилмөхәмәтовтың өй түрендә һаҡлана. Еҙ ҡурайҙың һыртына ҡурайсы Дилмөхәмәтовтарҙың династияһын дауам итеүсе ир-егеттәренең исемдәре уйып яҙылған: Ишҡәле—1901-1973, Ишмулла—1928-1984, Урал.И.—1947, Дим.У.—1981 й.\nҠурай моңо һеңгән төйәк\nҺаҡмар йылғаһының үркәс тауҙары, текә ҡаялары эргәһендә урынлашҡан Иҫке Яҡуп ауылын Дилмөхәмәтовтар төйәге тип йөрөтәләр. Был ерҙең тупрағына ла, ташына ла Ишҡәле бабайҙың һәм уның улдарының ҡурай моңдары һеңгән. Ишҡәле һәм Фәйрүзә Дилмөхәмәтовтарҙың ғаиләһендә ике малай үҫеп буй еткерә. Өлкән улдары Ишмулла атаһының юлын дауам итеп билдәле ҡурайсы булып китә. Ул ҡурайҙың данын Башҡортостан һәм Рәсәйҙә генә түгел, ә тотош Европаға һәм Азияға танытҡан кеше. Кесе улдары Сәйфулла ла бар ғүмерен ҡурай сәнғәтен үҫтереүгә бағышлай. Ишмулла үҙен киң һәләтле артист итеп иҫбатлай. Ул ҡурайсы, импровизатор, композитор, йырсы, драматург һәм актер булараҡ танылыу яулай. Ишмулла Ишҡәле улы 16-17 йәшлек сағында Яманһаҙ йылҡысылыҡ заводында ат көтөп йөрөгән булған. Шул ваҡытта ул ололарҙың тәҡдиме менән Юлдыбай ауы-лында уҙғарылған ижади конкурста ҡатнаша. Өфөнән килгән жюри ағзалары үҙе йырсы, ҡурайсы һәм бейеүсе егеттең сығышын ҡарап таң ҡала һәм уны Баймаҡ колхоз-совхоз театрына эшкә саҡыра.\nБаймаҡ ерендә тыуған мөхәббәт\n—Башкөллө театр донъяһына сумып эшләп йөрөгән атайым Йәмилә Әбитаева менән таныша. Яңы ғына Башҡорт сәнғәт техникумын тамамлап эш башлаған актриса атайымдың йөрәген ялмап ала. Әсәйем сығышы менән Туҡ буйынан, Ырымбур өлкәһенән ине. Уның тәүге ире Әмир 1941 йылда фронтта ятып ҡалған. Ул да артист булған, уларҙың ғаиләһендә ике бала үҫкән. Шулай итеп, 1946 йылда атайым әсәйемде ике балаһы менән кәләш итеп ала. Улар Баймаҡта йәшәй. 1947 йылдың 1 июлендә мин тыуғанмын. Беҙ Абрек ағайым һәм Аэлита апайым менән бергә үҫтек. Ағайым Ҡазанда һәм Мәскәүҙә рәссамға уҡып, һуңынан Ҡазанда йәшәне һәм эшләне. Рәсәй Федерацияһының һәм Татар-стандың халыҡ рәссамы булараҡ киң танылыу яулаған Абрек Абыҙгилдин 75 йәшендә баҡыйлыҡҡа күсте. Аэлита апайым табип һөнәрен һайланы. Ул Өфө дауаханаларында эшләне. Һуңынан олоғайған әсәйемде үҙенә алып ҡараны, дауаланы. Әсәйем оҙаҡ йылдар Баймаҡ колхоз-совхоз театрында, аҙаҡ инде А.Мөбәрәков исемендәге Сибай дәүләт драма театрында эшләне. Атайым менән айырылышҡас, башҡаса кейәүгә сыҡманы. Йәштән сәләмәтлеге ҡаҡшау сәбәпле, Өфөгә апайым янына күсеп барҙы. 1994 йылда һөйөклө әсәйем беҙҙе ҡалдырып китте. Апайым да бик иртә китеп барҙы. Быйыл уның мәрхүм булыуына 17 йыл тулды,—тип хәтер йомғағын һүтә Урал ағай.\nҺағындыра шул атайлы бала саҡ йылдары\n—Бала сағығыҙ нисек үтте, атайығыҙ хаҡында һөйләгеҙ әле,—тигәс, уның йөҙөндә йылмайыу ҡатыш һағыш сатҡылары сағылды.\n—Артист тормошо еңелдән түгел икәнен беләһегеҙ бит. Әсәй менән атай 5 йыл ғына бергә йәшәп ҡала. Театрға йәш көстәр килә. Донъя булғас, төрлө саҡтар була тигәндәй, оҙаҡламай үҙҙәренә генә билдәле сәбәптәр арҡаһында атай менән әсәй айырылыша. Аҙаҡ атайым Өфөгә сығып китә, әсәйем Сибай театрында ҡала. Мин күберәк ҡартатайымдың тәрбиәһендә үҫтем. Уның һүҙе минең өсөн закон ине. Ҡартатайым нотаны белмәне, әммә 300-ҙән ашыу көйҙө уйнап, һәр береһенең тарихын һөйләй торғайны. Ҡурайҙа шәп уйнаған ҡартатайым 4 тапҡыр Мәскәүгә барып сығыш яһаған, Өфөлә үткәрелгән кон-курстарҙа ла призлы урындар яулаған. Ул дипломат кеүек һәр милләт кешеһе менән уртаҡ тел таба белде. Ҡартатайымдың өй тәҙрәһендә гел генә үлән ҡурайҙар кибеп торор ине. Ат менән утынға барғанында 1-2 ҡосаҡ ҡурай йыйып алып ҡайтыр ине. Атайым шул ҡурайҙарҙы үҙе менән Өфөгә алып алып китер ине,—ти Урал Ишмулла улы.\nУрал атаһының отпускы ваҡытында ауылға килеүен ҙур түҙемһеҙлек менән көтөп алыр булған. Ишмулланың ҡайтыуына ата-әсәһе һарыҡ һуйып, туғандарын ҡунаҡҡа йыйған.\n—Ҡартәсәй табынды ҙур итеп ишек алдына әҙерләй торғайны. Табаҡта боһрап ултырған ит, өҫтәл түренән ҡунаҡлаған самауыр янында күңелле ине. Ә иң иҫтә ҡалғаны: атай ҡартатайҙың ҡурайҙа уйнап, өзләүен тыңларға ярата торғайны. Ишҡәле ҡартатай: «Көйҙө өзләп тамамларға кәрәк», тип өйрәтер ине,—тип хәтерләй ул.\nӘ иртәгеһен Ишмулла Урал улын эйәртеп, тау-болондар буйлап ҡурай йыйырға юлланыр булған. Шамаилдың көньяҡ битенән, Таштүренең артындағы үҙәктән һәм Түңәрәк яландан ҡырҡып алынған ҡурай бигерәк моңло уйнаған.\nАтаһы менән бергәләп йөрөгән мәлдәре Урал ағайҙың күңелендә тик йылы хәтирәләр уята. Үҫмер сағында ул атаһын үҙенең Иж-Планета-2 мотоциклына ултыртып Яманһаҙға һәм Матрайға концертҡа алып йөрөгән. Атаһы һәм ҡартатаһы менән бергәләп Һаҡмарҙа һыу инеп, балыҡ тотоуҙар шулай уҡ уның хәтерендә уйылып ҡалған.\n—Атайымдың икенсе ғаиләһендә үҫкән Юлай һәм Шәүрә туғандарым менән аралашып үҫтек беҙ. Уларҙың йәйге каникулдары Иҫке Яҡупта үтте. Беҙ Юлай менән ике тапҡыр ауыл көтөүен көттөк. Тик ул аттан ҡурҡа торғайны. Мин һыбай йөрөгәндә ул йәйәүләп мал-ҡайҙарҙы ҡайыра ине. Үкенескә күрә, әрменән ҡайтҡан Юлайҙың ғүмере фажиғәле өҙөлдө. Аҙаҡтан Өфөлә Башҡорт дәүләт университетында уҡыған саҡта атайымдарға барып йөрөнөм. Уларҙың фатиры уҡыу йортонан алыҫ түгел ине. Һуңынан атайымдың фатихаһы менән өйләндем. Әммә атайым бик иртә, 56 ғына йәшендә баҡыйлыҡҡа күсте. Уны һуңғы юлға оҙатышырға барҙым. Атайым үҙенең тәбиғәттән бирелгән таланты һәм тырышлығы менән күп илдәр буйлап йөрөп башҡорт халҡының милли музыка ҡоралы—ҡурайҙы данланы. Уның фиҙакәр хеҙмәте БАССР-ҙың халыҡ һәм Рәсәйҙең атҡаҙанған артисы исемдәре менән билдәләнде. Мин шундай атайым булыуы менән ғорурланам. 15 сентябрҙә уның тыуыуына 90 йыл тула.\n—Буласаҡ кәләшем Фәрзәнә Fәлләм ҡыҙы менән Сибай гимназия-интернатында эшләгән йылда таныштым. 1980 йылда беҙ ғаилә ҡороп ебәрҙек. Бер-бер артлы улдарыбыҙ Дим, Иҙел һәм ҡыҙыбыҙ Миләүшә тыуҙы. Ҡатыным ғүмере буйына бер урында гимназия-интернатта рус теленән уҡытты. Балаларҙы үҫтереп, барыһына ла юғары белем алырға ярҙам иттек. Улдарымдың икәүһе лә ҡурайҙа оҫта уйнай, улар музыка мәктәбенең ҡурай класын тамамланы. Дим ҡурай түңәрәген етәкләне. Ҡыҙыбыҙ бала саҡтан бейене, ҡумыҙҙа уйнаны. Әле Дим менән Миләүшә Сибайҙа, ә Иҙелебеҙ Өфөлә йәшәй. Уларҙың үҙ ғаиләләре бар. Беҙ хәҙер Миләүшәнең ике йәшлек ҡыҙы Радмиланы үҫтерешәбеҙ—тип һөйөнә атай кеше.\nМәғариф һәм мәҙәниәт өлкәһен бер итеп\nУрал ағайҙың нисек уҡытыусы булып китеүе үҙе бер айырым тарих.\nБала сағы ҡурайлы-моңло төбәктә үткән Урал да бәләкәй генә сағынан ҡурай моңона ғашиҡ булып үҫә. 3-сө класта ауыл клубында ҡамыш ҡурайҙан бик оҫта итеп «Зарифа» көйөн уйнағанын һаман да иҫләй ул. Артистан артист тыуа тигәндәй, уға тәбиғәттән бик күп һәләт бирелә. Урал ағай үҙе әйтмешләй, ул уйнамаған музыка ҡоралы юҡтыр. Ҡурайҙа, гитарала, думбырала, гармунда, баянда, барабанда, ҡумыҙҙа уйнай, атаһына оҡшап йор һүҙлелеге лә бар. 1-се кластан 4-се класҡа тиклем Иҫке Яҡупта, артабан 8-сегә тиклем Йомағужа мәктәбендә белем ала. 9-11 клас-тарҙы Юлдыбай мәктәбендә уҡый. Үҫеп буй еткергән егетте атаһы артист булырға өгөтләй, әммә ҡартатаһы быға ҡаршы төшә. Әмәлгә ҡалғандай, район мәғариф бүлеге инспекторы Сәйфетдин Йәнғәле улы Дилмөхәмәтов: «Беҙгә уҡытыусылар кәрәк, эшләрһең дә, уҡып та алырһың»,—тип Һабыр мәктәбенә эшкә саҡыра. Был тәҡдимде ҡартатай кеше лә хуплай. Шулай итеп, ҡырҙа һалам ышыртып йөрөгән Урал Дилмөхәмәтов уҡытыусы булып китә. Йылайыр районының Һабыр, Йомағужа мәктәптәрендә һәм Хәйбулла районының Быҙаулыҡ ауылында балаларҙы башҡорт теленән уҡыта. Бер юлы малайҙарға ҡурай дәрестәре бирә.\n—Мин уҡытмаған фән ҡалмағандыр ул. Тик рус теленән генә дәрес бирмәнем. Әсәй ауырыҡһына башлағас, Сибайға яҡыныраҡ булһын тип, Баймаҡ районының Сосновка мәк-тәбенә эшкә төштөм. Артабан инде Сибай мәктәптәрендә уҡыттым. Ҡа-ланың 2-се мәктәбендә бик күп асыҡ дәрестәр үткәрергә тура килде. Дәрес аҙағында баянда, ҡурайҙа уйнап, сараны йыр менән тамамлап ҡуя торғайныҡ. Өйләнгәс, ҡатыным менән икәүләшеп Белорет районының Арышбар 8 йыллыҡ мәктәбендә бер аҙ эшләп алдыҡ. Мин унда биш йыл мәктәп директоры вазифаһын үтәнем. Әммә балаларҙы уҡытырға ҙур ер кәрәк тип, кире Сибайға күсеп ҡайттыҡ. Дөйөм алғанда 36 йыл ғүмеремде балалар уҡытыуға бағышлағанмын,—тип дауам итә Урал ағай.\nТалантлы кеше бер ерҙә лә юғалып ҡалмай. Хаҡлы ялға сығырға 5 йыл ҡалғас, Урал Ишмулла улын Сибайҙа яңы ғына асылған Халыҡ мәҙәниәте һәм ял үҙәгенә эшкә саҡыралар. Йәштән халҡыбыҙҙың мәҙәниәтенә, ауыҙ-тел ижадына ғашиҡ булған Урал ағай бында ла юғалып ҡалмай. Ул халыҡ музыка ҡоралдары ансамблен етәкләй, йәш быуынға ҡурайҙа һәм ҡумыҙҙа уйнау серҙәрен төшөндөрә.\nЙәйгеһен Урал Ишмулла улына—71 йәш һәм уларҙың ҡатыны менән бергә йәшәүҙәренә 38 йыл тулған. Күпте күргән, күпте кисергән ғаилә башлығы улдары Дим менән Иҙел киләсәктә ҡурайсы Дилмөхәмәтовтарҙың данын тағы ла арттырыр, нәҫел ебен дауам итер тигән өмөт менән йәшәй.\nҺүрәттә: Урал ағай ҡартатаһының еҙ ҡурайын ҡәҙерләп һаҡлай.


Кешеләрҙе авария хәлендәге йорттарҙан күсереү һәм социаль торлаҡ төҙөлөшө әүҙемләшәсәк\n30 Июль 2019, 10:46\n«Торлаҡ һәм ҡала мөхите” милли проекты кешеләрҙе авария хәлендәге фатирҙарҙан күсереү, йәштәрҙе льготалы ипотека менән тәьмин итеү, торлаҡ төҙөлөшө һәм ҡала мөхитен төҙөүҙе күҙ уңында тота. Проект буйынса, республикала яңы йорттар төҙөлөшө йылына 3,7 миллион квадрат метрға тиклем үҫергә тейеш. Әле был күрһәткес күпкә аҙыраҡ.\nОшо арауыҡта социаль торлаҡ төҙөлөшөнә иғтибар артасаҡ. Милли проект тормошҡа ашырыла башлағандан алып 1 миллион квадрат метр торлаҡ сафҡа индерелгән.\nБөгөн авария хәлендәге йорттарҙа 1290 кеше йәшәй.Уларҙы күсереү өсөн 3 млрд һумдан ашыу аҡса талап ителә.\nЛьготалы программа буйынса торлаҡ алыусылар һаны ике тапҡырға артасаҡ. 2024 йылдарға ошо программа ярашлы 7,8 мең ипотека кредиты биреү күҙ уңында тотола. Ипотека ставкаһы 5,5 процентҡа тиклем кәмейәсәк\nҠала мөхите программаһы буйынса, республиканың 13 ҡалаһында уңайлы мөхит булдырыласаҡ. Быйыл “Бәләкәй ҡалалар һәм тарихи биләмәләр” Бөтә Рәсәй конкурсында Башҡортостандың өс ҡалаһы парктарҙы төҙөкләндереү өсөн грант отҡан. 245 миллион һум аҡса Бәләбәй, Бөрө һәм Ишембай ҡалаларына бүленә.\nБарлығы республика ҡалаларында 142 йәмәғәт урыны төҙөкләндереләсәк. Был иһә парктар, скверҙар, үҙәк майҙандар һәм башҡа ял итеү урындары. Бының өсөн республика ҡаҙнаһынан 1,4 млрд һум аҡса бүленәсәк.


2 Ноябрь 2019, 12:23\n– Мин яраттым һине...Ирекһеҙҙән шаһит булырға тура килгән һөйләшеү, теләмәһәм дә… ҡолаҡҡа салына. Уңайһыҙланып ҡына ситкә күсәм. Янымдағы мөләйем апай ҡаршыһында баҫып торған күркәм ҡиәфәтле иргә ирен сите менән генә йылмая.\n– Мин яраттым һине…\nИрекһеҙҙән шаһит булырға тура килгән һөйләшеү, теләмәһәм дә… ҡолаҡҡа салына. Уңайһыҙланып ҡына ситкә күсәм. Янымдағы мөләйем апай ҡаршыһында баҫып торған күркәм ҡиәфәтле иргә ирен сите менән генә йылмая.\n– Бергә булып булманы…\n– Насибың икенсе булғандыр, –тулҡынланыуҙан үҙен ҡайҙа ҡуйырға белмәй ултырған апайым, урынынан тороп китеп, тәҙрә төбөнә барып баҫа.\nУрынымдан ҡуба алмай, таш шикелле ҡатып ултырған мин, был донъяның ниндәй генә үкенесе юҡ инде, тип уйлап өлгөргәнсе, ағайым да юҡҡа сыға ла, биш минуттан ул ҡосаҡҡа һыймаҫлыҡ гөлләмә тотоп йәнә килеп инә.\n– Мин яраттым һине. Утыҙ йыл элек әйтеп өлгөрмәгән һүҙҙәремде үтә һуңлап әйткәнем өсөн ғәфү ит…\nАшығып сығып киткән ағайҙың һуңғы һүҙҙәре ҡаты итеп ябылған ишеккә ҡыҫылып ҡала. Бүлмәлә икәү генә тороп ҡалғас, илап ебәреүҙән саҡ тыйылып, түҙмәйсә апайға өндәшәм:\n– Ошондай бай, эшлекле кешенең йәре булмағанғамы?\nУның был һорауын яуапһыҙ ҡалдырам, сөнки уйҙарым бөтөнләй ул хаҡта түгел.\n– Ғүмерем буйы ыҙаланып йәшәнем йәшәүен. Етешһеҙ тормош, эскесе ир үҙәгемә үтте. Хәйер, барыһы ла артта ҡалды инде. Ҡалай булһа ла… йәшәлде, һылыу.\n– Үкенәһегеҙ, тимәк?\n– Анау һүҙен һуңлап ишетеүемә генә үкенәм. – Күҙ йәштәрен йәшерергә теләптер, ул миңә арты менән боролоп баҫа.\n– Ниндәй һүҙен?\n– Мин яраттым һине, – тине бит. - Ҡалай һуңлап әйтте! Шуныһы үкенес...


14 Ғинуар 2019, 18:48\nПодъезд ишеген асыуға матур бер мөғжизәгә таң ҡалдым. Подъезыбыҙҙа алты фатир булһа ла, миңә тиклем бер кем дә әле йорттан сығып китмәгән. Минең алда ап-аҡ, йомшаҡ түшәк ҡатламындай йәш ҡар ята. Нисек кенә уның сафлығы аша үтәйем икән?!\nЭй, ҡөҙрәтле тәбиғәт, һинең ҡулыңдан бөтһе лә килә, ниндәй матурлыҡ эшләп ҡуйғанһың! Йортобоҙҙа йәшәгән һәр кешегә, юҡ, барлыҡ кешелеккә ихлас йөрәктән яҡшылыҡ, именлек, бәхет теләп һаҡ ҡына аҙымдар менән алға барам. Эйе, бөтә халыҡ та уңышлы булғанда, береһе генә лә бәхетһеҙ булмаясаҡ, шулай булғас, мин дә улар йәнәшендә уңышлы буласаҡмын. Үҙемдең теләктәремдең хаҡлығына инанып, тағы ла ҡайнарыраҡ матур теләктәр әйтеп, алға барам. Шундай матур ҡар яуа. Ҡыҙыҡ, эҫе йәй айында тыуһам да, ниңәлер, ҡар яуғанды, буранды яратам. Ҡар эре, күбәләкләп яуа, әммә ул тын ғына ергә төшмәй. Аптыраш. Ел юҡ, тынлыҡ, ә күбәләк ҡарҙар бейейҙәр генә, ергә төшөргә ашыҡмай, һине әүрәтеп аҫҡа киләләр ҙә, йәһәт кенә үргә осалар, инде аяҡ аҫтына килеп төштөмө тиһәң, юҡ, йүгерек малайҙай ситкә тайпылалар.\nЭшкә иртә йөрөһәм дә, бөгөн тағы ла иртәрәк сыҡҡайным, ниндәй матурлыҡҡа тап булдым.\nШундай бәхетле уйҙар менән ниндәй оло юлға килеп сыҡтым. Бына инде минән дә алда өлгөрөүселәр булған, хатта машина эҙе бар. Ниндәй уйҙар, ниндәй теләктәр менән үтәләр икән улар? Ниәттәре изге булһа ярар ине.\n("Башҡортостан ҡыҙы", №12 2009 йыл).


Унда Дәүләт Думаһына депутатлыҡҡа кандидаттар билдәләнә. Праймериз алдан һайлау тигәнде аңлата. Уның маҡсаты – сәйәси фирҡәнән бер кандидатты билдәләү. Рәсәйҙә бындай кампания 2007 йылдан алып уҙғарыла. Быйыл Башҡортостандан 107 кандидат теркәлде. Улар тәүҙә халыҡтың ышанысын яуларға тейеш. Был маҡсатта праймериз алдынан кандидаттар араһында дебаттар ойошторола. Йәғни, һайлауҙа ҡатнашҡандар урында кешеләр менән осраша. Праймериз көнөндә Башҡортостан буйынса 678 һайлау комиссияһы эшләйәсәк.\n17 мая Башҡортостанда электр энергияһы өсөн дөйөм йорт ихтыяжы яңыса иҫәпләнәсәк


ural-rb.ru > Версия для печати > Ҡанат ҡуйған ойошма\nГлавная > Йәмғиәт > Ҡанат ҡуйған ойошма\n14-06-2016, 12:07. Разместил: admin\nУҙған йома Учалы яҙыусылар ойошмаһы сирек быуатлыҡ юбилейын билдәләне. Учалы, Белорет, Бөрйән, Әбйәлил, Магнитогорск, Мәсетле, Силәбе ҡәләм тирбәтеүселәренә ҡанат ҡуйған, мөғжизәле әҙәбиәт донъяһына аяҡ баҫырға ярҙам иткән ойошманың матур байрамына Өфөлә йәшәгән һәм ижад иткән танылған яҙыусылар, шағирҙар, ғалимдар, әҙәбиәт донъяһын ышаныслы айҡаған урта быуын вәкилдәре, илһам шишмәләрен яңы татыған йәштәр һәм уҡыусылар килгәйне.\nБөгөнгө көндә Учалы яҙыусылар ойошмаһында 22 Рәсәй һәм Башҡортостан Яҙыусылар союзы ағзаһы, Учалы яҙыусылар ойошмаһының 82 ағзаһы илһамланып ижад итә һәм ойошма эшендә актив ҡатнаша. Төрлө йылдарҙа ҡәләм тирбәтеүселәргә юл күрһәтеп барған әҙәбиәтселәр Мәүлит Ямалетдинов, Шәүлиә Зөлҡәрнәева, Әҡлимә Сафина, Эдгар Вилданов, Фәрит Хәсәнов, Ҡамса Мортазин ойошманың эшен йәнләндереүгә йөрәк һәм күңел йылыһын һалған.\nОйоштороусы һәләте көслө булған Әҡлимә Ғизетдин ҡыҙы Сафинаның ауыр йылдарҙа ла ойошманы һаҡлап алып ҡалыуы айырыуса маҡтауға лайыҡ. Уның етәкселегендә юбилейға арнап сығарылған “Ирәмәлдең ҡаурый ҡәләме” исемле сәсәндәр, яҙыусылар, шағирҙар, журналистар тураһындағы энцик- лопедик кимәлдәге библио- график белешмә-китап һәммәһе өсөн дә иң ҙур бүләк булды.\nТөрлө яҡтан килгән ҡунаҡтарҙы Учалы яҙыусылар ойошмаһы бинаһы алдында икмәк-тоҙ, сәк- сәк менән ҡаршы алдылар. Уларҙы “Хазина” фольклор ансамбле йыр-бейеү, таҡмаҡтар менән сәләмләне. Һуңынан һәммәһе лә элекке “Ураҡ һәм сүкеш”, хәҙерге “Учалинская газета” редакцияһы бинаһы алдына йүнәлде. Бында 15 йыл дауамында “Ураҡ һәм сүкеш” гәзите мөхәррире булып эшләгән күренекле журналист, танылған документалист һәм йәмәғәт эшмәкәре Рәүеф Хәй улы Насировҡа таҡтаташ асылды. Уны асыу тантанаһында Башҡортостан Яҙыусылар союзы рәйесе урынбаҫары, яҙыусы Спартак Ильясов, билдәле яҙыусылар һәм журналистар Сабир Шәрипов, Рәлиф Кинйәбаев, Таңсулпан Ғарипова, ғалим, филология фәндәре докторы Зәйтүнә Шәрипова, “Учалинская газета” мөхәррире Фәнисә Таһирова, “Яйыҡ” гәзите мөхәррире Рима Солтанова, Учалы яҙыусылар ойошмаһы рәйесе Әҡлимә Сафина һәм башҡалар үҙҙәренең яҙмышын ыңғай яҡҡа үҙгәрткән шәхес тураһындағы яҡты иҫтәлектәре менән уртаҡлашты, сәскәләр һалды. Мәктәп уҡыусылары Рәүеф Хәй улы Насировҡа арналған әҙәби композиция менән сығыш яһаны һәм көслө ҡул сабыуҙар аҫтында таҡтаташты асты.\nРәүеф Насировтың тормош иптәше Тәнзилә Миңлехан ҡыҙы (һүрәттә) ошо сараны матур итеп ойошторғаны өсөн һәммәһенә лә рәхмәт һүҙҙәрен еткерҙе.\nУчалы яҙыусылар ойошма һының 25 йыллыҡ юбилейына арналған тантаналы кисә район китапханаһында дауам итте. Учалы район хакимиәте башлығы урынбаҫары Зөһрә Гордиенко ижадсыларҙы иҫтәлекле дата менән ҡотлағандан һуң ойошма етәксеһе Әҡлимә Сафинаға, Байгилде Янбулатовҡа, Рәүеф Шаһиевҡа, Фәрит Хәсәновҡа Рәхмәт хаттары тапшырҙы һәм ойошманың эшенә ҙур баһа биреп, артабан да хакимиәт тарафынан ярҙам буласағын белдерҙе. Әҙиптәр һәм журналистар Спартак Ильясов, Таңсулпан Ғарипова, Рәлиф Кинйәбаев, Сабир Шәрипов, Рима Солтанова, Луиза Фархшатова, ғалимдар Зәйтүнә Шәрипова, Гөлнур Хөсәйенова һәм башҡалар ойошманың эшмәкәрлеген юғары баһаланы, артабан да ижади уңыштар теләне. Байрам тантанаһы слайдтар, йыр- моң, бейеүҙәр, шиғырҙар менән оҙатылып барҙы.\nЭйе, һәр кемдең күңелендә илһам уты ҡабыҙған һәм артабан осоуға ҡанат биргән Учалы яҙыусылар ойошмаһы эшләне, эшләй һәм эшләйәсәк, тип ныҡлы ҡарарға килеп таралыштыҡ был саранан.


Мәләүез районында Нөгөш һыуһаҡлағысы янында урынлашҡан «Бригантина» лагерында өс бала юғалған | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\nМәләүез районында Нөгөш һыуһаҡлағысы янында урынлашҡан «Бригантина» лагерында өс бала юғалған\n20 июня 2016 — 16:19\nУларҙың ҡасыуы ихтимал. Лагерь хакимиәте был хәл тураһында ҡотҡарыусыларға хәбәр иткән. Юғалған балалар Өфөләге беренсе балалар йорто тәрбиәләнеүселәре. Беҙ ваҡиғалар үҫешен күҙәтеп барабыҙ. Яңы мәғлүмәт булһа, сығарылыш ваҡытында хәбәр итербеҙ.


Бәғерһеҙ бала ҡараусы өс йыл ярымға шартлы рәүештә иркенән мәхрүм ителде\nБыл ҡарарҙы Өфөнөң Орджоникидзе район суды сығарҙы. Хәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, 56 йәшлек ханымдың 11 айлыҡ сабыйға ҡул күтәреүе тураһындағы видеояҙма беҙҙең эфирҙа күрһәтелгәйне. Унда бала ҡараусы булып эшләгән ханым ун бер айлыҡ сабыйға бер нисә тапҡыр һуға. Әсә улының йәберләнеүен өйөнә йәшерен камера ҡуйғас асыҡлай. Судта ханым үҙ ғәйебен таныны. Был ҡылыҡҡа бала ҡараусыны нимә этәргән?\nБөтә бәғерһеҙлекте ханым үҙенең ялһыҙ эшләп, арығанлығына бәйләй. Был хәл бары тик бер тапҡыр ғына, бер минут эсендә йәшерен камера ҡуйған көндө генә булды, тип ышандыра ул. Аҡса кәрәклектән мәжбүри рәүештә бала ҡараған ханым судта үҙен яҡларлыҡ һүҙҙәр табырға тырышты.\nӘммә йәш әсә Гүзәл Мәхмүтова берҙән-бер улының йәберләнеүенә һаман да тыныслана алмай. 56 йәшлек ханым эшкә килгәндән алып, баланың һаулығы буйынса йыш ҡына дауаханаларға йөрөүҙәр башланды, тип зарлана. Әле бәләкәй Исмәғилдең сәләмәтлеге өсөн борсолаһы түгел. Шулай ҙа әсә ҡатыраҡ яза бирелеүе яғында торҙо.\nГүзәл Мәхмүтова Исмәғилдең әсәһе: «Ярай, минең улым иҫән-һау ҡалды. Карауатҡа ташлаған ваҡытта башы ныҡ бәрелһә, хәл бит күңелһеҙ тамамланыуы ихтимал ине. Кем белә, бәлки, ул тағы ла берәй ҡайҙа эшкә урынлашыр?!»\nГүзәл Мәхмүтова бала ҡараусыны әхирәтенең кәңәше буйынса таба. 56 йәшлек ханымды быға тиклем башҡа ғаиләләр маҡтап телгә алған. Мәҫәлән, Новиковтар ғаиләһендә ул ике йылдан ашыу намыҫлы эшләгән: өс балаһын ҡараған. Шуға ла Олеся ханым танышының был ҡылығын бер нисек тә аңлата алмай.\nСуд барышында Гүзәл Мәхмүтова үҙ дәғүәләрен белдереп, ғәйепләнеүсенән ғәфү үтенеүен һораны. Әммә Суфия ханым бала алдында ғәйебемде йәшерен видеояҙма төшөрөлгән көндә үк таныным, тип яуапланы. Судья хөкөм ҡарары сығарғанда бала ҡараусының пенсия йәшендә һәм сәләмәтлеген иҫәпкә алып, уны шартлы рәүештә өс йыл ярымға иркенән мәхрүм итте.


Күпер нығытыла, яңыртыла\n23 Июль 2019, 11:33\nИке ярҙы тоташтырыусы күперҙәрҙе лә хәүеф тыуҙырмаһын өсөн ваҡытында ҡарап, ремонтлап торорға кәрәк. Юлыҡ ауылына кергән ерҙәге Еҙем йылғаһы аша һалынған күпер ҙә үҙенең тәғәйен ваҡытын үтәп, яңыртыуҙы талап итә ине. Былтыр көҙ айында ошо эшкә рөхсәт алынып, БР Юл хужалығы идаралығы ошо йүнәлеш өсөн 29,5 миллион һум аҡса биргән. Ремонт эшенә Ырымбур ҡалаһының “Уралмост” йәмғиәте тәғәйенләнеп, бөгөнгө көндә күперҙә эш ҡыҙыу бара.\nЯңы күпер заманса материалдар менән ремонтланып, киңәйтелгән. Ҡыш көнө ике яҡ эргәнән терәү бағаналары ҡағылып, бетон тултырылған. Элек 6 метр киңлектә булған күпер, хәҙер 12 метр 40 сантиметрға әйләндерелгән. Ҡапма-ҡаршы килгән машиналар өсөн дә уңайлы, үткәреү өсөн көтөп тормаясаҡтар, ике яҡлы юл буласаҡ.\nКүперҙең бейеклеге 8 метр булһа, оҙонлоғо 136 метрға һуҙылған. Ике яҡ башта ла юл таралып тормаһын өсөн эргәләренән нығытылып, шартына килтереп эшләгәндәр. Ремонт ваҡытында бер яҡтан икенсе яҡҡа халыҡҡа сығып йөрөү өсөн эргәһендә ваҡытлысаһы ла төҙөлөп ҡуйылған. Иҫке күпергә түшәлгән түшәм, бетон ҡатламы алынып, таҙартылған, әле гидроизоляция эшен тамамлап, яңы 7 сантиметр бейеклектә асфальт түшәү көтөлә. Күпер аҫтында махсус битлектәр кейгән егеттәр иҫке күпер торбаларын махсус ҡулайлама ярҙамында тутыҡ һәм башҡа ҡатламдан таҙарталар, һуңынан буяй ҙа баралар. Яңыны иҫке алыштыра, тигәндәй, торбалар өр-яңы төҫ ала. Бейеклекте тотоу өсөн 11 рәт терәү ҡуйылған. Ташҡын ваҡытында тығындарҙан һаҡлау өсөн торбаларҙан ҡулайлама эшләнгән. Йәйәүлеләргә сығып йөрөү өсөн дә ике яҡлап юл һалынған.\n- Был күпер элек 6 тонна самаһы ауырлыҡты күтәрһә, хәҙер 10 тоннаға иҫәпләнгән. Беҙ бында сменалап, вахта ысулы менән эшләйбеҙ. Эшебеҙ күперҙең ныҡ һәм ышаныслы булыуын талап итә. Урындағы халыҡтың да ярҙамы булды, Ҡауарҙы ауыл биләмәһе башлығы Райфат Рәжәп улы Әбелғужинға, шулай уҡ иретеп йәбештереүсе Рәүфил Яҡшыбаевҡа рәхмәт, - ти прораб Олег Анатольевич Пехтерев.\nБындағы эште октябрь аҙағына тамамлау ҡаралған. Бер бригадала ун бер кеше эшләй. Водитель Сергей Волков, иретеп йәбештереүсе Рәшит Дупларов, монтажсы Вадим Рыжих, крансы Вячеслав Стрельников үҙ эшенең оҫталары.\nРайондағы иң оҙон күперҙәрҙең береһе булған был күпер һоҡланғыс төҫ алған. Бында баҫып Мағаш та-уына, Еҙем йылғаһына ҡарап тороу ҙа күңелгә ял бирә, был яҡҡа һоҡланыу тыуҙыра. Ышаныслы, заманса күпер уңайлылыҡ булдырып ярҙарҙы ғына тоташтырып ҡалмай, йылғаның икенсе яғында урынлашҡан башҡорт ауылдарының киләсәген дә өмөтлө итә.


Һуңғы ике аҙнала Рәсәйҙә ҡарабойҙайға хаҡтың кинәт артыуы күҙәтелә\nИлдең статистика мәғлүмәттәре буйынса, ноябрь башынан алып был культура 27,5 процентҡа ҡиммәтләнгән.\nКүп кенә белгестәр әлеге хәлде 2010-сы йылғы ҡоро йәй менән сағыштыра. Ул ваҡытта халыҡҡа ҡарабойҙай ярмаһының килограммын яҡынса 200 процентҡа ҡиммәтерәк хаҡ менән һатып алырға тура килде. Бөгөн хаҡты күтәреүгә бер ниндәй ҙә сәбәп юҡ, ти белгестәр. Сөнки ауыл хужалыҡтары быйыл 86 мең тонна самаһы уңыш йыйып алған. Былтыр мәҫәлән, был күрһәткес 51 мең тоннанан артмаған. Бар сәбәп күмәртәләп һатыусыларҙың ҡарабойҙайға хаҡты яһалма арттырыуында, ти ауыл хужалығы белгестәре.\nМонополияға ҡаршы хеҙмәт белгестәре әле хаҡтарҙың үҫеү сәбәптәрен өйрәнә. Илдең ҡарабойҙай ярмаһына ихтыяжы 550 мең тонна самаһы, ә быйыл барлығы 744 мең тонна уңыш йыйып алынған. Тимәк, Рәсәйҙең был культураны экспортҡа оҙатыу мөмкинлеге бар. Белгестәр халыҡҡа сауҙа нөктәләрендә ығы-зығы тыуҙырмаҫҡа кәңәш итә. Ул саҡта алыпһатарҙарға хаҡты төшөрөүҙән башҡа сара ҡалмаясаҡ.


Инвестициялар йәлеп итеү буйынса Башҡортостан Волга буйы федераль округында икенсе урында килә\nРәсәйҙә 11-се. Һуңғы ун квартал һөҙөмтәләре буйынса тотош илдә инвестиция климатының насарайыуы теркәлһә лә, республикала хәл ярайһы уҡ тотороҡло ҡала, тине Рөстәм Хәмитов. Шулай ҙа был күрһәткестәр ҡәнәғәтләнерлек түгел.\nҠайһы бер райондар бюджеттан йәлеп ителгән аҡсаларҙы ла инвестиция тип күрһәтеп яңылышлыҡ индерә. Был күренеш язаһыҙ ҡалмаясаҡ, тине республика етәксеһе инвестиция климатын яҡшыртыу буйынса йәмәғәт советы ултырышында.\nРеспубликала йәлеп ителгән инвестиция күләме 117 миллиард һумдан ашҡан. Әлеге мәлдә тағы ла 682 миллиард һумлыҡ 5 йөҙгә яҡын инвестиция проекты хәл ителеү өҫтөндә. Уларҙы республикала ҡалдырыу өсөн барыһы ла эшләнергә тейеш, тине Рөстәм Хәмитов. Төбәктә социаль мәсьәләләрҙе хәл итеү, төҙөлөштө, сәнәғәт етештереүе ҡеүәтен арттырыу өсөн башҡа мөмкинленктәр юҡ. Тап инвестициялар ярҙамында ғына иҡтисади тотороҡлоҡто тәьмин итеү мөмкин.\nРеспубликаның иҡтисади үҫеш министры Сергей Новиков белдереүенсә, республиканың 29 районында инвестиция климатының яҡшырыуы күҙәтелә. Тағы ла 33 районда киреһенсә, насарайған. Хатта әлегә тиклем инвестиция стратегияһы булмаған төбәктәр ҙә бар.\nРөстәм Хәмитов әйтеүенсә, инвесторҙарҙы йәлеп итеү эше бер республика етәкселегенең генә эше түгел. Эшҡыуарҙарға уңайлы шарттар тыуҙырыу, өҫтәмә финанстар йәлеп итеү менән һәр муниципаль район, ҡала округтары үҙҙәре шөғөлләнергә тейеш. Ләкин күрһәткестәрҙе яҡшыртам тип ҡаҙнанан килгән аҡсаларҙы, финансланған төҙөлөштәрҙе, яңы объекттарҙы инвестициялар иҫәбенә яҙыу, килешмәй, тине республика башлығы.


Алтын хәреф менән яҙылған » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке\nБашҡортостан гәзите » Йәмғиәт » Алтын хәреф менән яҙылған\nАлтын хәреф менән яҙылған 05.08.2015 // Йәмғиәт\nКемдәр генә белмәй был мәктәпте,\nКем үтмәгән уның һуҡмағын?\nСтәрлегә килгән һәр иптәштең\nТеләр инем бында туҡтауын...\nВ.И. Ленин исемендәге лицей-интернат эргәһендә 1975 йылдың майында, Бөйөк Еңеүҙең 30 йыллығына арнап, Ватаныбыҙҙың азатлығы өсөн яу ҡырында ятып ҡалған уҡытыусылар, тәрбиәселәр, уҡыусылар иҫтәлегенә һәйкәл ҡуйылған. Унда алтын хәрефтәр менән 60 исем яҙылған.\nАраларында киң билдәле әҙиптәр бар. Мәҫәлән, Сәғит Мифтахов – директор урынбаҫары, тарих уҡытыусыһы, драматург; балалар йортонда тәрбиәләнгән шәхестәр Хәй Мөхәмәтйәров (шағир), Ғайса Йосопов (хәрби табип, Ленинград хәрби медицина академияһын тамамлаған), Сыңғыҙ Ханов (журналист-яҙыусы), Мазһар Абдуллин (шағир), Хөрмәтулла Хәйруллин (шағир) һәм башҡалар.\nКүренекле яҙыусы, Бөйөк Ватан һуғышы ветераны, Башҡорт дәүләт университеты доценты Әмир Чанышев былай тип яҙа: “1927 йылдың яҙы ине. Бер төркөм малайҙар Ағиҙел ярында һыу ташҡанын күҙәтеп ултырабыҙ. Йәшебеҙ, ҡылыҡ-холҡобоҙ менән бер төрлө түгел инек. Батыр Вәлид, Ғайса Йосопов барыбыҙҙан да өлкән, Рәшит Ниғмәтуллин менән мин – тиҫтерҙәр, Хәй, Мазһар һәм Хөрмәтулла – арабыҙҙа иң кеселәре. Холҡобоҙ буйынса бер-беребеҙгә оҡшамаһаҡ та, теләгебеҙ уртаҡ ине. Әҙәбиәт менән ҡыҙыҡһыныу, ҡалалағы әҙәби түңәрәк йыйылыштарына йыш йөрөү, ҡайһы бер яҙыусылар менән яҡындан танышыу беҙҙә ижадҡа дәрт уятты.\nАғиҙелдең ташҡанын күҙәтеп ултыра торғас:\n– Әйҙәгеҙ, егеттәр, барлыҡ ғүмеребеҙҙе әҙәби эшмәкәрлеккә арнарға ант итәйек, – тип әйтеп һалды Ғайса, ғәҙәтенсә, ҡулдарын болғай-болғай. Әңгәмә ҡуйырып китте, барыбыҙҙы ла рухландырҙы. Сирек быуаттан һуң, шулай уҡ, әгәр иҫән булһаҡ, ярты быуат үткәс, ошо урынға килеп, ниҙәр ҡылғаныбыҙ хаҡында Ағиҙелгә һөйләп бирергә ант иттек.\nЛәкин осрашырға насип булманы. Һүҙ бирешкәнгә 25 йыл тулғанда баҡсаға Рәшит менән икәү генә килдек. Батыр Вәлид, иҫән булһа ла, һуҡырайғайны. Илле йыл үткәс иһә, мин япа-яңғыҙ ҡалдым. Башҡалар юҡ ине инде...”\nӘ хәҙер Әмир ағай ҙа юҡ... Хәй Мөхәмәтйәров, Ғайса Йосопов, Мазһар Абдуллин, Хөрмәтулла Хәйруллин, Сыңғыҙ Ханов Ватаныбыҙҙың азатлығы, киләсәге өсөн яу ҡырында ятып ҡалды. Уларҙың шиғырҙарында түбәндәге юлдар бар:\nМин һине, илем,\nБирмәм һис кемгә,\nЙәшәү юҡ беҙгә. (М. Хәй).\nВатан – әсә.\nУның йәшәүе өсөн\nҠыҙғанмайбыҙ ҡайнар ҡанды ла...\nМин – ленинсы хәҙер!\nҮткән ҡан түгеүҙә\nБулмаһам да уны һаҡлаусы,\nАлғы көрәш өсөн кәрәгем бар,\nМин буламын уның һалдаты.\nМәктәп батыр улдарын һәм ҡыҙҙарын онотманы, уларҙың исемен мәңгеләштереп, һәйкәл ҡуйҙы. Илебеҙҙең төрлө ерендә йәшәгән сығарылыш уҡыусылары Бөйөк Еңеү көнөндә ҡәҙерле белем усағына йыйыла, һәйкәлгә сәскә һала, ҡаһармандарҙың рухы алдында баш эйә.\nТормош ғазаптарына, михнәттәргә дусар ителгән балаларҙы ошо мәктәп кеше итте, ата-әсәһеләй хәстәрләне, күркәм тәрбиә бирҙе бит.\nАвтор: Г. ЙОСОПОВА.


Гәрәйҙәрҙең ғәййәрлеген раҫлап » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Йәмғиәт » Гәрәйҙәрҙең ғәййәрлеген раҫлап\nГәрәйҙәрҙең ғәййәрлеген раҫлап 17.06.2016 // Йәмғиәт\nБилдәле тарихсы һәм журналист, Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһы лауреаты Салауат Хәмиҙуллин етәкселегендәге ғалимдар төркөмө нәшер иткән “Башҡорт ырыуҙары тарихы” серияһының “Гәрәй” тип исемләнгән II томында Яңы Әшит хаҡында шундай мәғлүмәттәр бар: 1859 йылғы халыҡ иҫәбен алыуҙа бында 100 башҡорт йәшәүе асыҡланһа, 1870 йылда милләттәштәребеҙ 243-кә, 1917 йылда 367-гә еткән. Ауылда, күп ерҙәгесә, 1920 йылда кешеләр кәмеп, 324-кә ҡалған.\nXX быуаттың икенсе яртыһында был яҡта тәү сиратта нефть һәм газ ятҡылыҡтарын үҙләштерә башлауға һәм Нефтекама ҡалаһына нигеҙ һалыуға бәйле ауыл халҡы кәмеүгә табан бара. 1961 йылда баҫылған “Башҡорт АССР-ының административ-территориаль бүленеше” исемле белешмә-китапта шул йылдың 1 ғинуарына ауылда 272 кеше йәшәй тип күрһәтелһә, был баҫманың 1981 йылғы сығарылышында ни бары 82 башҡорт барлығы әйтелгән.\nАртабан Сажиҙә ете йыл хәрби хеҙмәттә йөрөп ҡайтҡан ауылдашы Шәйехйән менән яҙмышын бәйләй. Бөйөк Ватан һуғышында күрһәткән ҡаһарманлығы өсөн I дәрәжә Ватан һуғышы орденына, “Батырлыҡ өсөн” һәм башҡа миҙалдарға лайыҡ ир-уҙаман донъя көтөүгә дәртле, тырыш була. Ғаилә дәүер ауырлыҡтарын бергәләп еңә. Дүрт малай һәм бер ҡыҙҙы, үҙҙәре өлгөһөндә уңған, эшһөйәр итеп тәрбиәләп, ҙур тормош юлына сығара Ғилмуллиндар. Балаларының барыһы ла халыҡ араһында абруй, ихтирам ҡаҙанған.\nҒаилә башлығы, “ҡорос ат”тарҙың бер нисә быуынын оҫта йүгәнләп, хаҡлы ялға сыҡҡансы туған ҡырҙарында икмәк үҫтерә. Үҙ хужалығында ғына түгел, район кимәлендә лә алдынғы механизатор булып таныла, бер килке бригадирлыҡ йөгөн дә тарта. Дөйөм эшкә бар булмышын арнағандарҙың күбеһенә лайыҡлы баһа булараҡ бирелгән награда ла – В.И. Лениндың тыуыуына 100 тулыу айҡанлы “Маҡтаулы хеҙмәт өсөн” миҙалы – күкрәгенә тағыла. 1987 йылда хаҡлы ялға сығып, ни бары ике йыл пенсия алғас, баҡыйлыҡҡа күсә.\nШунан бирле яңғыҙ ғүмер кисерә Сажиҙә инәй. Тырыш хеҙмәте өсөн бирелгән бихисап маҡтау ҡағыҙҙарын, II дәрәжә “Әсәлек даны” орденын ҙур ғорурлыҡ менән һаҡлай. Сәләмәтлегенә зарланмай, әле һаман йорт-ҡура мәшәҡәттәре менән мәшғүл. Нефтекамала йәшәгән балалары ял-байрамдарҙа ғаиләһе менән ҡайтып, атай нигеҙен күңелле тауыштарға күмә. Һигеҙ ейән-ейәнсәре һәм ун бүлә-бүләсәренең үҙ-ара татыу, туғансыл булып үҫеп килеүенә шатланып бөтә алмай ветеран.\n– Тыумышым менән Яңы Әшиттәнмен, – тип бәйән итте Лилиә Мәғәфүрйән ҡыҙы. – Сарапул ҡалаһындағы медицина училищеһын тамамланым. Йүнәлтмә буйынса ике йыл ундағы стоматология, артабан Нефтекамалағы балалар поликлиникаһында эшләнем. Декрет ялында саҡта “ваҡытлыса ғына” тип фельдшер пунктына саҡырғандарына ризалашҡайным, бында ҡалдым да ҡуйҙым. Инде 21 йыл да үтеп китте...\nҺайлаған һөнәренә тоғро, эшен мөкиббән яратҡан кешегә шулай көндәр түгел, йылдар уҙғаны ла һиҙелмәйҙер ул. Лилиә Мәғәфүрйән ҡыҙының төрлө йәштәге ауылдаштары, бигерәк тә өлкәндәр менән нисек аралашҡанын күреп, ҙур хөрмәт һәм ихтирамға лайыҡлығына инанаһың. Шәфҡәт туташы хаҡында йылы һүҙҙәр башҡа ауылдарҙа ла ишетелде. “Күңеле лә аҡ бит уның!” – тиҙәр.\nӨфөләге нефть институтын тамамлап, вахта ысулы менән алыҫ Себер тарафында эшләгән ире Ғәзим менән күптәргә өлгө булырлыҡ ғаилә ҡороп, гөрләтеп донъя көтә Лилиә. Ҡыҙҙары Нәфисә БДУ-ның Нефтекама филиалында диплом яҡларға әҙерләнһә, гел “бишле”гә уҡыған төпсөктәре Рәфил VI класты тамамлаған. Улдары һүрәт төшөрөргә ярата, әҙәбиәт, математика буйынса олимпиадаларҙа даими уңышҡа өлгәшә, халҡыбыҙҙың мәшһүр “Урал батыр” эпосын яттан һөйләүселәрҙең район бәйгеһендә III урын алған. Үҫмер шулай уҡ шәхси хужалыҡта ла күптән ҡул араһына ингән, ата-әсәһенең ныҡлы терәге. Алма ағасынан алыҫ төшмәй бит.\n– Күп тиҫтерҙәрем кеүек ун йәшемдә колхоз эшенә сыҡтым. Ни эшләмәк кәрәк, һуғыш осоро ине бит, – тип һүҙ башланы Мәҡсүт Рәхмәтулла улы, аралашыуҙы өйөндә дауам итергә күндергәс. – Башта өлкәнерәк апайҙар менән Сумар ауылы яғындағы урмандан ағас сығарырға йөрөнөм. Яҙғы баҫыу эштәре башланғас, ул ҡатындарҙың икәүһе – Вәфиә менән Кәримә апай – тәгәрмәсле тракторға ултырҙы. Тырышлығым оҡшағандыр инде үҙҙәренә: ярҙамлашырға гел мине саҡыра торғайнылар, бөтөн белгәндәрен өйрәттеләр. Техникаға ылығыуым шунан башланды. Колхозға сылбырлы “НАТИ” тракторы килтерелгәс, уны миңә бирҙеләр – үҙаллы эшләп алдым да киттем...\nЙәше еткәс, әрмегә алына егет. Алыҫ Якутияла хеҙмәт итә. Үҙен тик яҡшы яҡтан күрһәткәнлектән, шунда ҡалырға ныҡ өгөтләһәләр ҙә, ризалашмай. 1958 йылда туған ҡырҙарында яңынан эш башлап, 1993 йылда хаҡлы ялға сыҡҡансы тракторҙан төшмәй. Унан әҙерәк ферма мөдире вазифаһын да башҡара. Ләкин был эштә оҙаҡҡа түҙмәй, тормош үҙгәрә башлаған осорҙа үҙенә “Беларусь” тракторы һатып алып, ауылдаштарына ер һөрөргә, бесән сабырға, утын ташырға ярҙамлаша башлай.\nЙәш сағында өҙҙөрөп гармунда уйнаған ветеран бөгөн дә әллә ни күңел төшөнкөлөгөнә бирелмәй. “Ыһ” та итмәй үлән сабыуы ғына ла ни тора! Йортоноң түбәһен заманса материалға, тәҙрәләрен пластикка алмаштыртҡан, әле ҡоймаларын яңыртырға ниәтләй. Ғүмер буйы эшендә алдынғылыҡты бирмәгән ир-уҙаман бөгөн дә күптәргә үрнәк күрһәтеп йәшәй. Ҡартайырға һис тә ашыҡмай. Афарин, Мәҡсүт бабай!\nҒаилә башлығы Радик Рәшит улы 1977 йылда һөнәрселек училищеһын ҡыҙыл дипломға тамамлай, унан инженер ғәскәрҙәре сафында хеҙмәт итә. Хәрби Көстәрҙең стратегик объекттарын төҙөүгә йәлеп ителгән егет бар яҡтан алдынғы була. Запасҡа ҡайтарылғас, әҙерәк тыуған яғында эшләп ала ла Себергә юллана. Унда ла башлыса үҙ һөнәре буйынса хеҙмәт күрһәтә: илдең төрлө тарафындағы федераль автомобиль юлдарында күпер төҙөүҙә ҡатнаша.\n– 2014 йылғы Ҡышҡы Олимпия уйындарына әҙерлек барышында “Мәскәү – Сочи” трассаһында эшләү бәхете тейҙе, – тип ғорурлыҡ менән иҫкә алды Радик. – Яуаплы бурысты уңышлы атҡарып сыҡтыҡ.\n“Ауылды күтәрергә ҡайттыҡ”, – тине бер тауыштан Шәмғуновтар. Улар урындағы йәмәғәт эштәренең уртаһында ҡайнап йәшәй. Мәҫәлән, яҙ “Ҡарға бутҡаһы” байрамын, аҙаҡ зыяратты тәртипкә килтереү, һабантуй үткәреүҙә әүҙем булғандар. Киләсәккә яңы маҡсаттар менән ғүмер итәләр.\nБарлыҡ һуғыш осоро балаларыныҡы кеүек, уның да яҙмышы аяныслы һәм фәһемле. Заманының бөтә ауырлыҡтары өҫтөнә етемлек нужаһын да ныҡлы татый ул. Туғыҙ айлыҡ сағынан, әсәһенең вафатынан һуң, инәһе тәрбиәһендә үҫә. Колхозда бригадир булып эшләгән атаһы 1940 йылда Мәскәү метроһын төҙөүгә киткән ҡалтасылар сафын тулыландыра. 1941 йыл аҙағындағы бер хатында “Себендәр бик күп оса, иҫән ҡалып булырмы икән?” тигән юлдар була. Рәфит ағайҙың фаразлауынса, йәше илленән ашҡан атаһы халыҡ ополчениеһы составында баш ҡаланы дошмандан һаҡлауҙа ҡатнашҡан булырға тейеш. 1942 йыл башында ауыл Советына уның “ҡара ҡағыҙ”ы килә.\nХалҡыбыҙҙа борондан килгән йолаға ярашлы тыуған ауылында төпләнгән төпсөк Булат һәм уның ғаиләһенә ентекләберәк туҡталырға кәрәктер. Уның менән тәүге тапҡыр өс йыл элек осрашҡайным. Район хакимиәтенең ул саҡтағы мәғлүмәт-аналитика бүлеге етәксеһе, журналистарҙың ысын дуҫы Инна Тимерәева Булат Рәфит улын “биш телде белгән полиглот” тип таныштырҙы. Ысынлап та, төрлө сараларҙа үҙем шаһит булғаным бар: ир-уҙаман башҡорт һәм урыҫ телдәренән тыш, татарса, мариса, удмуртса иркен һөйләшә.\nАтай нигеҙе эргәһендә матур йорт һалған Булат. Эште һөйөклө ҡатыны, Балтас районынан бында “таш булып” төшкән Мәүлиҙә Мөҙәрис ҡыҙы менән бергәләп йырып сыҡҡандар. Ханым да, биш балалы ғаиләлә кинйә ҡыҙ булараҡ, бәләкәйҙән бөтөн эште белеп үҫкән, тормошон ауылдан тыш күҙ алдына ла килтерә алмай.\nМәүлиҙә менән Булат ике ул һәм ҡыҙ үҫтергән. Өлкәндәре Алмас авиация институтын тамамлап, Нефтекама автозаводында технолог булып эшләп йөрөй. Азамат менән Әлиә иһә – буласаҡ табиптар, Ижевск дәүләт медицина академияһында уҡыйҙар.


5 Октябрь 2018, 14:01\nНурания Ғилметдинова – ҙур тәжрибәле уҡытыусы. Дәрестәрендә ул балаларға яңы күнекмәләр һәм оҫталыҡ биреп кенә ҡалмай, ә уратып алған донъяның матурлығын күрә белергә һәм үҙҙәренә ижад итергә өйрәтә. Уның етәкселегендә үтеүсе технология дәрестәре – һәр ваҡыт яңы асыштар.\nХеҙмәт юлын Нурания Фәсхетдин ҡыҙы 1987 йылда Ләмәҙтамаҡ мәктәбендә хеҙмәт уҡытыусыһы булып башлай. Был ваҡытҡа ул инде Мәсәғүт педучилищеһы һәм Бөрө дәүләт пединституты дипломдарын алып өлгөргән була. Ә эшләй башлағас, ситтән тороп Стәрлетамаҡ педагогия институтының технология һәм эшҡыуарлыҡ факультетында белем ала.\nБыл ҡатында гүзәллеккә ҡарата һөйөү бик ныҡ үҫешкән, һәм ул үҙен ижадтан баш-ҡа күҙ алдына килтермәй. Тәрбиәләнеүселәрен дә шуға өйрәтә. Дәрестәр ваҡытында ғәҙәти булмаған интерьер һәм көндәлек тормош предметтарын булдырыу өсөн балалар ҡул аҫтындағы төрлө материалдарҙы бик теләп файҙалана.\nУҡыусылар келәм туҡыу, бисер үреү, бәйләү, кейеҙ техникаһында сигеү менән шөғөлләнә. Ҡул эшенең бөтә ошо төрҙәрен уҡытыусы камил белә. Нурания Ғилметдинованың уҡыусылары оҫталыҡтарын һәм эштәрен күр-һәтергә мөмкин булған бер генә конкурс һәм күргәҙмәне лә ҡалдырмай. Әле яңыраҡ ҡына ул Сибай ҡалаһында үткән Төбәк-ара милли кос- тюмдар фестиваль-конкурсының “Кейеҙ” номинацияһында икенсе урын алды.\nУнан тыш, Нурания Фәсхетдин ҡыҙына мәктәптең йәшелсә һәм емеш-еләк баҡсалары беркетелгән. Быйыл Ләмәҙтамаҡ мәктәбенең мәктәп яны участкаһы районда беренсе урын алды.\nТехнология уҡытыусыһы шулай уҡ мәктәптең уҡыу-сылар производство бригадалары етәкселәренең береһе булып тора, улар ҙа конкурс-тарҙа уңышлы сығыш яһай.\nКүп һанлы маҡтау грамоталарынан тыш, Нурания Ғилметдинова “РФ мәғарифының почетлы хеҙмәткәре” күкрәккә тағыла торған билдәһе менән бүләкләнгән, “БР мәғарифы алдынғыһы” исеме бирелгән.\nҺүрәттә: Нурания Ғилметдинова тәрбиәләнеүселәре менән.


Тәсбих тартыуҙың хасыяттары | Әбйәлил - Абзелил\nӘбйәлил - Абзелил > Дин > Тәсбих тартыуҙың хасыяттары\n« Кешеләрҙең барлыҡҡа килеүе үә үлеүе\nСаләтүт-тәсбих — Тәсбих намаҙы »\nИбн Ғәббәс радыяллаһү ғәнһүҙән риүәйәт ителде. Ул әйтте: «Исрафил ғәләйһис-сәләм Рәсүлүллаһ ғәләйһис-сәләмгә килде һәм әйтте:\n»Эй, Мөхәммәд ғәләйһис-сәләм, әйт: "Сүбхәәнәллааһи үәлхәмдү лиләәһи үә ләә иләәһә илләллааһү үәллааһү әкбәр. Лә хәүлә үә ләә ҡуүәтә илләә билләәһил ғәллийүл ғәҙыйм «тип. Бының хисабын Аллаһтан башҡа бер кем белмәҫ, ауырлығын Аллаһ ҡына белер. Аллаһ Тәғәлә үҙе генә белә торған нәмәнең тулыһы:\n»Кем дә кем шул һүҙҙәрҙе бер тапҡыр әйтһә, Аллаһ Тәғәлә ул кешегә биш төрлө сауабын яҙыр:\n1. Аллаһты күп зикер ҡылыусылар араһынан яҙыр.\n2. Кисен һәм көндөҙөн Аллаһты зикер ҡылыусынан булыр.\n3. Уның өсөн йәнәттә баҡса булыр.\n4. Унан гонаһтары ҡойолор, кипкән ағастың япраҡтары ҡойолған кеүек.\n5. Аллаһ Тәғәлә уға рәхмәт назары(ҡарашы) менән ҡарар.\nИбн Ғәббәстан( радыяллаһү ғәнһү) риүәйәт ителде, ул әйтте: «Аллаһ Тәғәлә ғәреште яратҡас, фәрештәләргә уны күтәрергә ҡушты. Ғәрште күтәреү фәрештәләргә ауыр булды. Аллаһ Тәғәлә: „Сүбхәәнәллааһ“ тип әйтегеҙ», — тине. Фәрештәләр әйттеләр һәм уларға ғәреште күтәреү еңел булды. Аллаһ Тәғәлә Әҙәм ғәләйһис-сәләмде яратҡанға ҡәҙәр һәр саҡ «Сүбхәәнәллааһ» тип әйтә торған булған. Әҙәм ғәләйһис- сәләм беренсе тапҡыр сөскөргәс, Аллаһ Тәғәлә уға «Әлхәмдү лилләәһ» тип әйтеүҙе ләзем ҡылды. «Аллаһ һиңә рәхмәт ҡылды», — тип Аллаһ Тәғәлә әйтте. «Шуның өсөн мин һине яраттым». -тине. Фәрештәләр әйттеләр: «Хөрмәтле һәм асыҡ икенсе һүҙҙер», — тип.Улар ««Әлхәмдү лилләәһ» тигән һүҙҙе «Сүбхәәнәллааһ»-ҡа ҡуштылар.\nНух ғәләйһис-сәләмде Рәсүлүллаһ итеп ебәргәнгә ҡәҙәр һынымдарҙы (тәреләрҙе) хөрмәтле итеп тотоусыларҙың иң беренселәре Нух ҡәүеме ине. Аллаһ Тәғәлә Нух ғәләйһис-сәләмгә үәхи ҡылып, ҡәүемен «Ләә иләәһә илләллааһ» тип әйтергә бойорҙо: «Аллаһ Тәғәлә улар менән риза булыр», — тине. Фәрештәләр әйттеләр: «Был өсөнсө яҡшы һүҙ», — тип һәм уны алдағы ике һүҙгә ҡуштылар һәм һәр саҡ әйтә башланылар: «Сүбхәәнәллааһи үәлхәмдү лилләәһии үә ләә иләәһә илләллааһү», — тип, Ибраһим ғәләйһис-сәләмде Рәсүлүллаһ итеп ебәргәнгә ҡәҙәр.\nАллаһ Тәғәлә Ибраһим ғәләйһис-сәләмде үҙенең: вәғәҙәһе буйынса улын ҡорбан итергә бойорҙо. Ибраһим ғәләйһис-сәләмдең вәғәҙәһен үтәргә әҙер икәнлеген күргәс, уның улын тәкә менән алыштырҙы. Ибраһим ғәләйһис-сәләм тәкәне күргәс, «Аллааһү әкбәр» тип әйтте. Был хәлде күреп шатланған фәрештәләр: «Был дүртенсе яҡшы һүҙ», — тип, уны юғарыла күрһәтелгә һүҙҙәргә ҡуштылар ҙа тәсбих әйте башланылар:\n"Сүбхәәнәллааһи үәлхәмдү лилләәһии үә ләә иләәһә илләллааһү үәллааһү әкбәр", — тип. Жәбраил ғәләйһис-сәләм был һүҙҙе Рәсүлүллаһ ғәләйһис-сәләмгә һөйләгәс, Рәсүлүллаһ ғәләйһис-сәләм ғәжәпләнеп әйтте: «Ләә хәүлә үә ләә ҡуүәтә иллә билләәһил ғәлийүл ғәҙыйм», — тип. Жәбраил ғәләйһис-сәләм әйтте: «Был һүҙҙәрҙе лә ошо юғарыла әйтелгән һүҙҙәргә ҡуш.\nИбн Мәсғүд радыяллаһү ғәнһүҙән риүәйәт ителде:\n»Ризыҡты һәм малды һөйгән кешеһенә лә, һөймәгән кешеһенә лә бирә. Иманды һөймәгән кешеһенә бирмәй. Аллаһ Тәғәлә бер бәндәне һөйһә, уға иман бирә".\nСәраһ бин Йәндәб радыяллаһү ғәнһү Рәсүлүлүллаһ ғәләйһис- сәләмдән риүәйәт әйтте:\n"Сүбхәәнәллааһи үәлхәмдү лилләәһии үә ләә иләәһә иләллааһү үәллааһү әкбәр"- ҙер. Ҡайһы менән башлаһаң да һиңә зарар ҡылмаҫ.Фәҡиһ әйтеүенсә, ул кеше саҙаҡа әжеренә ирешер".\nРиүәйәт ителде: Рәсүлүллаһ ғәләйһис-сәләм әйтте:\n"Әгәр кеше фәҡир булһа,саҙаҡа бирерлек әйбере булмаһа, был һүҙҙәрҙе әйтһен, ул кеше саҙаҡа әжеренә ирешер".\nРиүәйәт ителде: " Расүлүллаһ ғәләйһис-сәләм сәхәбәләрҙе саҙаҡа бирергә өндәне, унан һуң кешеләр саҙаҡа бирергә булдылар.\nӘбу Әмийәһ радыяллаһү ғәнһү Рәсүлүллаһ ғәләйһис-сәләмдең ҡаршыһында ултыра ине һәм ике иренен һелкетә ине. Рәсүлүллаһ уға: «һин ике иренеңде һелкетәһең, ул ваҡытта һин нәмә әйтәһең?»- тине. Әбу Әмийәһ: «Күрәм, кешеләр саҙаҡа бирәләр, минең саҙаҡа бирергә әйберем юҡ. Үҙ-үҙемә әйтәм: „Сүбхәәнәллааһи үәлхәмдү лилләәһии үә ләә иләәһә илләллааһү үәллааһү әкбәр“, — тип.\n»Эй, Әбу Әмийәһ, был һүҙҙәр меҫкендәргә саҙаҡа итеп бирә торған һауыт ашыңдан изгелерәктер"-тине Расүлүллаһ ғәләйһис-сәләм.\nБер ваҡыт Рәсүлүллаһ ғәләйһис-сәләм янына бер төркөм мөһәжирҙәр (күсеп килеүселәр) килгән. Улар: «Эй, Рәсүлүллаһ (ғәләйһис-сәләм)! Бары тик байҙар ғына рухи үҫешенең иң юғары баҫҡыстарына менә алалар. Аллаһтың барлыҡ рәхмәт-ниғмәттәре лә бары тик уларға хас була», — тигәндәр. Рәсүлебеҙ ғәләйһис-сәләм: «Ни өсөн улай уйлайһығыҙ?»- тип һораған. Мөһәжирҙәр: «Хәйер, намаҙҙарын һәм ураҙаларын улар тап беҙҙең кеүек ҡылалар һәм тоталар тик бай булыуҙары сәбәпле улар башҡа сауаплы ғәмәлдәр ҙә ҡыла алалар. Мәҫәлән: саҙаҡа өләшә алалар, йә булмаһа ҡолдарҙы азат итә алалар. Беҙ иһә фәҡирлегебеҙ сәбәпле ундай эштәрҙе башҡара алмайбыҙ», — тинеләр. Рәсүлүллаһ ғәләйһис-сәләм былай тип яуап биргән:"Ошо ғәмәлде башҡарһағыҙ ата-бабаларығыҙҙан һәм нәҫел-тоҡомоғоҙҙан артығыраҡ буласағығыҙ, бер ғәмәл тураһында әйтәйемме һеҙгә? Әгәр шуны эшләһәгеҙ һеҙҙе һис кем уҙҙыра алмаҫ, әгәр ҙә үҙе лә шуны уҡ эшләһә генә", — тигән. «Әйтсе беҙгә», — тигәндәр мөһәжирҙәр.\n"Һәр намаҙ һуңында «Сүбхәәнәллааһи үәлхәмдү лилләәһии үәллааһү әкбәр»-ҙең өлөшөн утыҙ өс тапҡыр уҡығыҙ", — тигән Рәсүлүллаһ ғәләйһис-сәләм. Фәҡир сәхәбәләр пәйғәмбәребеҙҙең кәңәшен үтәйҙәр: намаҙҙарының һуңында тәсбих тарта башлайҙар. Ләкин ул көндәрҙә йәшәгән байҙар ҙа ҡайҙандыр Рәсүлүллаһтың һүҙҙәрен белеп алып, намаҙҙарының һуңында тәсбих тарта башлайҙар. Был хәлде белгән фәҡир сәхәбәләр тағы Рәсүлүллаһ ғәләйһис-сәләм янына киләләр ҙә ризаһыҙлыҡтарын белдерәләр:\n"Беҙҙең бай туғандарыбыҙ һинең беҙгә әйткән һүҙҙе ишетеп алғандар, хәҙер улар ҙа намаҙҙарынан һуң тәсбих тарталар", -тип зарланғандар.Рәсүлүллаһ ғәләйһис-сәләм быны ишеткәс былай ти:\n"Был Аллаһтың рәхмәтелер. Ул уны кемгә теләһә шуға ирештерә, һис кем уны туҡтата алмай. Аллаһ һеҙгә лә саҙаҡа исемле алмаш рәхмәтен биргән, йәғни бер тапҡыр «Сүбхәәнәллааһ» тип әйтеү саҙаҡалыр", «Әлхәмдү лилләәһ» тип әйтеү саҙаҡалыр.\nРәсүлүллаһ салләллаһү ғәләйһи үә сәлләмдең бер хәҙисендә (Мөслим үә Әхмәд хәҙрәттәре риүәйәте) Пәйғәмбәребеҙ ғәләйһис-сәләм әйткән:\n"Кем дә кем һәр намаҙынан һуң утыҙ өсәр тапҡыр «Сүбхәәнәллааһи үәлхәмдү лилләәһии үәллааһү әкбәр»-ҙе уҡыһа һәм улар һуңында «Ләә иләәһә илләллааһү үәхдәһү ләә шәрикә ләһ, ләһүл-мүлкү үә ләһүл-хәмдү үә һүә ғәлә күлли шәй’ин ҡадиир»ҙы бер тапҡыр уҡыһа, уның барлыһ гонаһтары, хатта диңгеҙҙәге күбек кеүек күп һанлылары ла тамам кисерелер"- ти. Бында һүҙ ваҡ гонаһтар тураһында ғына бара.\nХәҙрәт Өмме Хәани радыяллаһү ғәнһү Рәсүлүллаһ ғәләйһис-сәләмдән һораны:\n"Эй, Рәсүлүллаһ (ғәләйһис-сәләм)! Инде мин бик ҡартайҙым һәм хәлһеҙләндем. Миңә тик ултырған сағымда эшләй алырлыҡ бер нәмә тәҡдим итһәңсе", -тигән. Рәсүлүллаһ ғәләйһис-сәләм хәҙрәттәре: «Сүбхәәнәллааһ»-ты йөҙ ҡат уҡы, йөҙ ғәрәп ҡолон азат итеү сауабына ирешерһең; «Әлхәмдү лилләәһ»-те йөҙ тапҡыр уҡы — сауабы жиһад (изге һуғыш) өсөн югәнләнгән йөҙ ат-айғыр биреүеңә тиң булыр; «Аллаһү әкбәр»- ҙе йөҙ ҡат уҡы, Аллаһ юлына йөҙ дөйә сарыф итеүҙең сауабына ирешерһең һәм «Ләә иләәһә илләллааһү»- ны йөҙ тапҡыр уҡы, уның сауабы ер менән күктәр араһын тултырыр. Бынан да өҫтөн башҡа бер маҡтауға лайыҡ ғәмәл юҡ"- тигән.\nӘбү Рафиғ радыяллаһү ғәнһү исемле сәхәбәнең ҡатыны хәҙрәти Сәлмә радыяллаһү ғәнһә Рәсүлүллаһ ғәләйһис-сәләмдән бик оҙон булмаған бер зикер ғибәрәләрен (яҙылған һүҙ) тәҡдим итеүен үтенгән. Рәсүлүллаһ ғәләйһис-сәләм уға бындай кәңәш биргән:\n"Аллааһү әкбәр"-ҙе ун тапҡыр уҡы, Аллаһ Тәғәлә яуап итеп: «Был минең өсөн», — тип әйтер,"Сүбхәәнәллааһ"ты ун тапҡыр уҡы, Аллаһ Тәғәлә яуап итеп: «Был минең өсөндөр», -тип әйтер, һуңынан «Аллааһүммә-ғфирләнәә» тип уҡы, йәғни: «Эй Аллаһым, мине ғәфү ит!\nАллаһ Тәғәлә: „Эйе, мин һине ғәфү иттем“, — тип әйтер. Әгәр „Аллааһүммә-ғфирләнәә“ һүҙҙәрен ун тапҡыр тәкрар (рәттән) уҡыһаң, Аллаһ Тәғәлә һәр тапҡырында» Мин һине ғәфү иттем" — тип торор.\nРәсүлүллаһ ғәләйһис-сәләм тарафынан был оло йәштәге һәм хәлһеҙ ханымдарға күпме еңел һәм ҡыҫҡа зикер кәлимәләре кәңәш ителгән — ҡарағыҙ! Улар шундай ҡыҫҡалар, йә эш ваҡытында, йә башка саҡта ҡамасау итмәҫтәр, эш менән бергә барырҙар. Бынан тыш улар аша ирешәһе әжер-сауаптар күп-күрегеҙ! Әгәр инде ошо еңел юл менән ирешә торған әжер һәм сауаптарҙан мәхрүм ҡалһаҡ, ни ҡәҙәр аяныс һәм ҡыҙғаныстыр!\nХәҙрәти Өмми Сәләйем радыяллаһү ғәнһә Рәсүлүллаһ ғәләйһис-сәләмдән намаҙҙан әүәл уҡырлыҡ бер кәлимә әйтеүен һораған. Рәсүлүллаһ ғәләйһис-сәләм уға: "Ун тапҡыр «Сүбхәәнәллааһи үәлхәмдү лилләәһии үә Аллааһү әкбәр»ҙе уҡы ла һуңынан намаҙ уҡы. Аллаһ Тәғәлә: «Эйе, эйе, мин быны ҡабул иттем», — тип торасаҡ.\nКүрәһегеҙ был һүҙҙәрҙе иҫтә ҡалдырыу өсөн көс һәм ваҡыт сарыф итәһе юҡ, улар шул ҡәҙәр еңел һәм ҡыҫҡа. Уйлап ҡарайыҡ: һәр көн, көн оҙон, эшләгән саҡта, өйҙә йөрөгәндә, ҡырҙа-баҡсала эшләгәндә ни ҡәҙәр күп кәрәкһеҙ һүҙ һөйләйбеҙ. Ул сүп-сар урынына юғарыла әйтелгән һүҙҙәрҙе әйтеү менән мәшғүл булыу, бер яҡтан донъялығыбыҙ өсөн эшләгән эштәребеҙ үрсемле була, икенсе яҡтан әхирәттәге хәлебеҙҙе яҡшыртыу өсөн дә ғәмәл-ғибәҙәт ҡылған булыр инек.\nӘгәр бер мосолман йәки мөслимә нахаҡ һүҙ әйтһә, әхирәттә «Радғәтүн Хәбәлгә» ябылыр. Ул иң тәрән, иң төптәге бер зиндан. Ул йәһәннәмдә интегеүселәрҙең ҡаны һәм үлектәрҙең уҡмашҡан бер батҡаҡ урын кеүектер. Ғәйбәт һөйләү сәбәпле ошо упҡынға төшөрөлөү менән хөкөм ителгән бәндәләргә ни ҡәҙәр ҡурҡыныс һәм шаҡшы буласаҡ.Унда ул кеше әлеге гонаһы тамамлағансы ҡалыр, әммә ул шарттарҙа ҡотолоу бик ауыр булыр.\nДонъялыҡта — беҙ ауыҙыбыҙ һәм телебеҙ менән уйламайынса әллә ниҙәр һөйләйбеҙ, кешегә тел-теш тейҙерәбеҙ, ләкин был яман ғәмәлдең бар ҡәбәхәтлеген һәм хәшәрәтлеген беҙ әхирәттә генә аңлай аласаҡбыҙ. Унда һәр һүҙебеҙ өсөн яуап бирергә мәжбүр буласаҡбыҙ. Сүп-сар һәм ялған һүҙҙәрҙең әхирәттә һис ҡиммәте булмаҫ, унда ни бары ысынбарлыҡ баһаһы булыр.\nРәсүлүллаһ ғәләйһис-сәләм бер ваҡыт былай тигән: «Ҡасан кеше башҡаларҙың күңелен күтәреү, көлдөрөү өсөн генә әллә ниҙәр һөйләп ташлай, әммә шул һүҙҙәре арҡаһында ул йәһәннәмгә, уның иң алыҫ төбөнә атыласаҡ һам ул ара ер менән күк араһындай алыҫ булыр, телдең абыныуы аяҡ абыныуынан күпкә хәтәрәрәктер».\nХәҙистәрҙең береһендә: «Кем дә кем башҡа берәүҙең ҡылған гонаһы өсөн ғәйепләһә, үлер алдынан үҙ-үҙен шул гонаһ ты ҡылған сағын күрер», — тип әйтелә.\nХәҙрәт Әбү Бәкер радыяллаһү ғәнһү үҙенең телен тартыр икән дә: «Һин беҙҙең бәхетһеҙлегебеҙҙең сәбәпсеһе», — тип әйтер икән. Ибн Мөнҡаҙер тигән мөхәҙҙис үлем түшәгендә илап ята икән. Берәү: " Ниңә илайһың?- тип һораған. «Мин ниндәй ҙә булһа гонаһ ҡылғанымды хәтерләмәйем, әммә әйтеп атҡан бер һүҙемдең береһе арҡаһында, ул минеңсә юҡ ҡына бер һүҙ булһа ла, Аллаһ Тәғәлә ҡаршында етди гонаһҡа әүерелергә мөмкин», -тип яуап биргән.\nХәҙрәт Жувәйри радыяллаһү ғәнһү (йәмәғәте) пәйғәмбәребеҙ Мөхәммәд ғәләйһис-сәләм тураһында бындай бер хәбәр ирештергән: "Бер ваҡыт Рәсүлүллаһ ғәләйһис-сәләм минең өйҙән иртәнге намаҙын уҡырға тип сығып киткән ине. Ул саҡта мин намаҙлыҡта ултырған көйгә Аллаһты зикер итеү менән мәшғүл инем. Духа (өйлә етер алдынан уҡыла) намаҙынан һуң ул кире ҡайтып инде. Мин һаман шул хәлдә зикер итеп ултыра; инем. Ул ҡыҙыҡһынып, сығып киткән ваҡытынан бирле шулай ултырыуым тураһында һораны. Мин ул иртән: сығып киткәндән бирле шулай ултырғанымды әйттем. Унан һуң ул былай тине: «Һине ҡалдырып сығып киткәнемдән һуң мин өс тапҡыр дүрт кәлимәне уҡыным, шул кәлимәләр һинең иртәнән бирле уҡығандарың менән сағыштырылһа, улар (кәлимәләр) үлсәү тәлинкәһен баҫыр инеләр. Ул кәлимәләр „Сүбхәәнәллааһи үә бихәмдиһи ғәдәдә халҡиһи үә ридааьә нәфсиһи үә зиинәтә ғәршиһи үә мидәәдә кәлимәәтиһ“. „Уның ризалығы һәм ҡәнәғәтләнеүенә тура килтереп, Уның тәхете ауырлығына тура килтереп һәм Уның ғәләменең ҙурлығына тура килтереп, мин Аллаһтың данын һәм маҡтауға лайыҡ булыуын, Ул бар иткән мәхлүктәре һаны ҡәҙәр ололайым“.\nХәҙрәт Сәғед радыяллаһү ғәнһү бындай бер ваҡиға хаҡында әйтеп ҡалдырған. Бер ваҡыт ул Рәсүл үллаһ ғәләйһис-сәләмгә эйәреп, уның менән бер сәхәбә ханымдың йортона барған булған. Ул ҡатындың өйөнә ингәндәр һәм йорт хужаһының ҡаршыһындағы хөрмә менән ваҡ саҡма таштарҙы һанап зикер ҡылып ултырыуын күргәндәр. Рәсүлүллаһ ғәләйһис-сәләм уға:\n»Бынан еңелерәк (йә булмаһа «яҡшыраҡ» тине ул) бер нәмә әйтәйемме һиңә?" "Сүбхәәнәллааһи ғәдәдә мә хадәҡа..." мин Аллаһты ул күктәрҙә яратҡан мәхлүҡтәр һаны ҡәҙәр хәмед ҡыламын. Ул ер менән күктәр араһында ни ҡәҙәр мәхлүҡ яратҡан булһа, мин шул ҡәҙәр уны хәмед ҡыламын. Аллаһ ни ҡәҙәр мәхлүктәрҙе хәҙерге ваҡытта барлыҡҡа килтерәһе булһа, мин дә шул мәхлүҡтәр һанына тура килтереп уны ололайым... шуның кеүек мин «Аллааһү әкбәр», ««Әлхәмдү лилләһ» һәм «Ләә иләәһә илләллааһү» кәлимәләренең һәр береһен барлыҡ мәхлүктәрҙең ғөмүми һанына тура килтереп уҡыйым".\nКеше зикер ҡылғанда ни ҡәҙәр күберәк шул нәмә тураһында уйлаһа һәм ни ҡәҙәр тәрән итеп шул зикер ҡылыуға бирелһә, үҙенә шул ҡәҙәр яҡшылыҡ булыр. Был зикер иң өҫтөн һәм яҡшы, сөнки ул Аллаһтың ни ҡәҙәр хәмед һәм маҡтауҙарға лайыҡ булыуын иҫбат иттереү менән бергә Әҙәм балаһының Аллаһ Тәғәлә ҡаршында ни ҡәҙәр кескенә һәм көсһөҙ булыуын да иҫбат итә, таныта, төшөндөрә. Мөьминдең үҙен былай тотоуы Аллаһ Тәғәләгә буйһоноуҙоң иң яҡшы бер рәүешелер. Зикерҙе мәғлүм хәлдә ҡылғандан һуң (мәҫәлән намаҙҙағы тәсбихтәр) мөьмин бәндә шуның менән генә сикләнергә тейеш түгел һәм үҙенең буш торған, эшһеҙ ваҡыттарында зикерҙең башҡа төрҙәрен ҡылыу менән мәшғүл булырға тейеш.\nСуфиҙар телендә тәсбих төймәһе шайтанды һуҡтыра торған ҡамсы тип атала.\nСәхәбәләрҙең (радыяллаһүм ғәнһүм) бик күбеһе зикер һанар өсөн төйөнләп-төйөнләп бәйләгән бер бауҙы файҙаланған, шулай уҡ уның ваҡ саҡма таштар һәм хөрмә төштәре менән тулған бер янсығы булған. Уның ейәне хәбәр итеүенсә уның олатаһының ике мең төйөнлө бер бауы булған. Шул төйөндәрҙе һанай-һанай ахырына ҡәҙәр зикер итеп сыҡмайса ул йоҡларға ятмаған.\nБер ваҡыт Рәсүлүллаһ ғәләйһис-сәләм үҙенең сәхәбәләренә: «Арағыҙҙа көн һайын Өхөд тауы ҡәҙәр игелекле ғәмәлдәр ҡыла алырлыҡ беркем дә юҡмы?-тип һорау биргән. Сәхәбәләр (радыяллаһү ғәнһүм):\n»Эй, Рәсүлүллаһ (ғәләйһис-сәләм)! Ул ҡәҙәр эшләмәккә кемдең генә көсө етәр икән?- тигәндәр. Рәсүлүллаһ ғәләйһис-сәләм:\n"Һәр кемдең уны эшләрлек көсө бар", — тип яуап биргән. Сәхәбәләр:\n" Нисек һуң ул?- тип ҡыҙыҡһынғандар. Рәсүлүллаһ ғәләйһис-сәләм былай тип аңлатҡан:\n"Сүбхәәнәллааһ" кәлимәһенең сауабы Өхөд тауынан ҙурыраҡ, «Ләә иләәһә илләллааһү»-ның да сауабы Өхөд тауынан олораҡ, «Әлхәмдү лилләәһ» һүҙҙәренең дә әжер-сауаптары Өхөд тауынан күберәк, «Аллааһү әкбәр»-ҙең дә сауаптары Өхөд тауынан ҙурыраҡтыр", — тип аңлатып биргән.\nАңлатма: Юғарыла Ғимран ибн Хөсәйен аша беҙгә ирештерелгән был хәҙисте баяғы һәр кәлимәнең әжер-сауаптарының Мәккәй Мөккәрәмә янындағы Өхөд тауынан ҙурыраҡ булыуы иҫбат ителгән. Ул да түгел, был мөбәрәк кәлимәләрҙең сауаптары уның кеүек башҡа бик күп тауҙарҙан да ҙурыраҡтыр.\nХәҙистәрҙең береһендә әйтелгәнсә: «Сүбхәәнәлааһ» менән «Әлхәмдү лилләәһ» һүҙҙәренең сауаптары күктәр менән ерҙе тултыра икән. Башҡа бер хәҙистә хәбәр ителгәнсә «Сүбхәәнәллааһ»-тың сауабы мизан үлсәүенең яртыһын, «Әлхәмдү лилләәһ»- тең сауабы мизандың икенсе яртыһын биләп ала икән. «Аллааһү әкбәр»-ҙең үҙенә хас сауабы менән Ер менән Күк араһындағы бушлыҡты тултырыу тураһында әйтелә.\nХәҙистәрҙең береһендә Рәсүлүллаһ ғәләйһис-сәләмдең бындай һүҙҙәре теркәлеп ҡалған: «Сүбхәәнәллааһи үәлхәмдү лилләәһии үә ләә иләәһә илләллааһү үәллааһү әкбәр» һүҙҙәре минең өсөн ҡояш аҫтында булған барлыҡ нәмәләрҙән ҡәҙерлерәктер".\nХикәйә: Бер ваҡыт Сөләймән ғәләйһис-сәләм үҙенең тәхетендә ултырған хәлдә ҡайҙалыр юл тота икән (ендәр уның тәхетен күтәреп йөрөткәндәр). Уның баш осонда көтөү-көтөү ҡоштар ҡанаттарын йәйеп бер пәрҙә кеүек уны ҡояш эҫелегенән ышыҡлап осалар икән, уның йәнәшәһендә бик күп әҙәмдәр һәм ендәр баралар икән. Был ғәжәп мажараны (күренеш) күреп алған бер ғәбид (ғибәҙәт ҡылыусы) был сикһеҙ батшалыҡтың ололоғо өсөн Аллаһ Тәғәләне маҡтап-хәмедләп доға ҡыла башлаған. Сөләймән ғәләйһис-сәләм иһә былай тигән: "Мөьминдең ғәмәлдәре араһында бер тапҡыр «Сүбхәәнәллааһ»-ты уҡыған өсөн килгән сауаптар Сөләймән ибн Дауд ғәләйһис-сәләмдең барлыҡ батшалыҡ биләмәһенән дә олораҡ, сөнки был батшалыҡ фани (донъяүи) һәм үтеп китә торған хәл, ә «Сүбхәәнәллааһ»-ты уҡыуҙың сауабы мәңгелек.\nБер ваҡыт Рәсүлүллаһ ғәләйһис-сәләм: «Үлсәү тәлинкәһендә „Ләә иләәһә илләллааһү“, „Аллааһү әкбәр“, „Сүбхәәнәллааһ“, „Әлхәмдү лилләһ“ һәм балаһы үлгән атаның (йә әсәнең) сабыр ҡылыуы кеүек был биш нәмә ни ҡәҙәр ауыр», -тип әйткән булған (хәҙис). Тағы Рәсүлүллаһ ғәләйһис-сәләм былай тигән:\n"Нух пәйғәмбәр ғәләйһис-сәләм үҙенең улдарына былай тигән булған: «Мин һеҙгә бер кәңәш бирәсәкмен. Ул хәтерегеҙҙә онотолмаҫлыҡ итеп һаҡланһын өсөн, уны бик ҡыҫҡартып әйтәм. Мин һеҙгә ике ғәмәлдән тыйылырға кәңәш итәм. Эшләргә ҡушаһы ике ғәмәлем Аллаһтың һәм уның мөбәрәк мәхлүктәренең күңелдәренә бик хуш киләләр һәм һәр икеһе лә Аллаһ Тәғәлә ҡабул итеүенә еңел барып етеү хасыятына эйәләр. Ул ике эштең береһе „Ләә иләәһә илләллааһү“лер. Әгәр үлсәүҙең бер һауытына барлыҡ күктәр һәм ер һалынһа һәм икенсе һауытына был мөбәрәк кәлимә ҡуйылһа, ул тәүге тәлинкәне баҫасаҡ. Икенсе һеҙгә тәҡдим итәһе эш — ул „Сүбхәәнәллааһ“-ты уҡыуҙыр. Был доғаны барлыҡ мәхлүктәр уҡый. Был доғаның сауабы менән мәхлүктәрҙең бөтәһе лә йәшәр өсөн ризыҡ таба. Мәхлүктәр араһында Аллаһ Тәғәләне ололау һәм хәмедләү менән мәшғүл булмаған берәү ҙә юҡ, тик һеҙ уларҙың телдәрен аңламайһығыҙ, һеҙҙең өсөн зарар буласаҡ ике эштең береһе- ширек (күп Аллальгк) һәм икенсеһе -тәкәбберлек. Был ике эш һеҙҙе Аллаһ Тәғәләнән һәм уның мәхлүктәренән алыҫайта торған эштәрҙер».\nБарса мәхлүҡәттең Аллаһ Тәғәләне ололап хәмедләүе (маҡтауы) тураһында Ҡөрьән аяттарында хәбәр бар. Ундай аяттарҙың береһе: «Үә им миң шәй ин илләә йүсәббихү бихәмдиҺи» (Мәхлүктәр араһында Аллаһты ололап маҡтамаған берәү ҙә юҡ)" аятылыр.\nРәсүлүллаһ ғәләйһис-сәләм миғраж ҡылғанда барлыҡ күктәрҙең Аллаһ Тәғәләнең данын һәм ололоғон хәмедләп уҡығанын ишеткән булған.\nБер ваҡыт үҙ юлы менән ҡайҙалыр барған Рәсүлүллаһ ғәләйһис-сәләм бер төркөм мосафирҙарға юлыҡҡан. Улар ялға туҡтаған булһалар ҙа аттарына атланған килеш ултыралар икән. Рәсүлүллаһ ғәләйһис-сәләм быны күргәс: «Хайуандарығыҙҙың арҡаларын урындыҡ һәм мендәр урынына ҡулланмағыҙ, сөнки ул малдарҙың күбеһе өҫтөнә атланып барыусыларҙан яҡшыраҡтыр һәм һыбайлыларға ҡарағанда Аллаһ Тәғәләне күберәк зикер итәлер», — тигән.\nИбн Ғәббәс радыяллаһү ғәнһүҙең әйтеүенә ҡарағанда, хатта беттәр ҙә Аллаһ Тәғәләненең бөйөклөгөн данлайҙар һәм бының сауабын бетле бәндә ирешә икән.\nБер ваҡыт Пәйғәмбәребеҙ ғәләйһис-сәләм ҡаршына бер таба ризыҡ килтереп ҡуялар. Рәсүлүллаһ ғәләйһис-сәләм сәхәбәләренә ризыҡтың да Аллаһ Тәғәләненең бөйөклөгөн данлауы тураһында әйтә.\nҒүмеренең аҙағында Рәсүлүллаһ ғәләйһис-сәләм йәмәғәт мәжлесләренән ҡайтҡан сағында:\n«Сүбхәәнәкәл-лаһүммә үә бихәмдикә әшһәдү әлләә иләәһә иллә әнтә әстәғфирукә үә әтүүбү иләйк», — тип уҡый торған булған. Был һүҙҙәрҙең асыл мәғәнәһе: «Дан һиңә, эй Аллаһым, иң оло маҡтау-хәмедтәр һиңә, мин һинән башҡа бер Иләһ булмағанлығына шаһидлыҡ итәм һәм һинең ғәфү итеүеңде һорайым һәм һиңә һыйынып тәүбә ҡыламын».\nРәсүлүллаһ ғәләйһис-сәләмдең был тиләүәтен ишеткәндәрҙән берәү:\n"Һин был һүҙҙәрҙе уҡыуға был көндәр ҙә генә ғәҙәтләнеп киттең, быға тиклем ундай ғәҙәтең юҡ ине", — тип ҡыҙыҡһыныуын белдергән. Рәсүлүллаһ ғәләйһис-сәләм: « Был йәмәғәт-мәжлесенең кәффәрәтелер», — тип яуап биргән. Был хәҙистең башҡа бер риүәйәтендә Рәсүлүллаһ ғәләйһис-сәләмдең яуабы былай яңғырай: «Был кәлимәләр мәжлестең кәффәрәтен тәшкил итә, миңә ул һүҙҙәрҙе Жәбраил ғәләйһис-сәләм өйрәткән ине».\nХәҙрәти Ғәйшә радыяллаһү ғәнһә шулай уҡ хәбәр итә:" Рәсүлүллаһ ғәләйһис-сәләм мәжлестәрҙән һуң һәр саҡ: «Сүбхәәнәкәл-лааһүммә Рабби үә бихәмдикә ләә иләәһә иллә әнтә әстәғфирукә үә әтүүбү иләйкә»— тип уҡыр ине". Был доғаның ни өсөн шул ҡәҙәр йыш уҡыуының сәбәбен һорағандан һуң ул: «Әгәр мәжлес аҙағында кеше уны уҡыһа, мәжлес дауамында ҡылған хаталары бөтәһе лә кисерелә», — тип аңлатып биргән ине.\nБеҙ бөтәбеҙ ҙә мәжлес һәм йыйылыштарҙа күпмелер файҙаһыҙ һәм урынһыҙ ғәйбәт һатырға мәжбүр булабыҙ. Был да ҡыҫҡалыр, әммә ул кәлимәләрҙең ике тапҡыр уҡыған һәр кеше ул мәжлестең насар һығымта һәм тәьҫирҙәренән ҡотоласаҡ, арынасаҡ.\nАллаһ Сүбхәнәһү үә Тәғәлә беҙҙең уңышлы булыуыбыҙ өсөн, бәхет-сәғәҙәткә ирешеүебеҙ өсөн шул ҡәҙәр күп мөмкинлектәр биргән!\nХәҙис: Рәсүлүллаһ ғәләйһис-сәләм бер ваҡыт былай тигән: «Кеше Аллаһ Тәғәләнең ололоғон данлағанда, йәғни „Сүбхәәнәллааһ, Әлхәдү лилләһ, Аллааһү әкбәр, Ләә иләәһә илләллааһү“ кәлимәләрен уҡыһа, был кәлимә ғәреш (Аллаһ Тәғәлә барлыҡҡа килтергән иң бөйөк ғәләм) әйләнәһендә түбән бер гөжөлдәүле тауыш сығарып әйләнер һәм уҡыусының исемен әйтеп ишеттерер. Аллаһ Тәғәлә янында һеҙҙең Уға тәҡдир итеүсе һәм һеҙҙең турала Уға иҫкәртеп тороусы берәүҙең булыуын теләмәйһегеҙме?».\nБыл донъяла хакимлыҡ итеүсе хакимдарға яҡынайыуын теләгән һәм ниндәйҙер дәрәжәгә ирешеү өсөн берәү үҙен яҡшы итеп күрһәтер өсөн ни генә ҡылмаҫ һәм инде уның исеме ниндәйҙер бер түрә рәүешендә маҡтау менән иҫкә алынһа, унан да бәхетле кеше юҡ. Әгәр исемен бер президент йәки министр ҡолағына ишеттерһә, үҙенә файҙа булмаһа ла шатлығынан һушын юғалтыр ине. Исемдәре Аллаһ Тәғәләнең ғәреше янында иҫкә алынған кешеләрҙең ни ҡәҙәр ғорур, бәхетле булыуҙарын иҫтә тотайыҡ.\nАллаһ Тәғәлә барса хакимдарҙың хакимы, Ул донъяны һәм ғәләмде идара аҫтында тота, Ул әхирәт хужаһы, Ул донъя һәм әхирәттәге һәр нәмәнең мәлиге һәм хужаһы, Ул хакимдар һәм падишаһтарҙың йөрәктәрен Үҙ ҡарамағында тота. Ул уңыш йә тарҡалыу бирә, еңеү һәм еңелеү бирә, Ул таптыра, Ул юғалттыра. Тимәк, донъяла йәшәүсе кешеләрҙең бөтәһе: хакимдар ҙа, мәхкүмдәр ҙә (хөкөм ителгән кешеләр), батшалар ҙа, уларҙың ҡулы аҫтындағы милләттәр ҙә, әгәр Аллаһ Тәғәләнең теләге булмаһа, һис бер кешене рәнйетә алмай, һис бер кешегә ярҙам күрһәтә алмай. Әгәр Аллаһ Тәғәләнең теләге булмаһа, улар мохтаж бәндәгә бер тамсы һыу ҙа бирә алмаясаҡтар. Уның кеүек иң бөйөк Иләһ, иң мотлаҡ (сикләнмәгән) ғәреш янында исеме маҡтау менән телгә алынған кешенән өҫтөн була алмай.\nӘгәр кеше донья ҡыуып, дәрәжә, мал-мөлкәт, абруй (авторитет), дан ҡаҙаныуҙы өҫтөн күрә икән, ундай кешене ҡыҙғанырлыҡ ҡына, ул үҙенә оло зыян һала, һис нәмә менән дә сағыштыра алмаҫлыҡ зарар һала.\nРиүәйәт ҡылынды: Пәйғәмбәребеҙгә бер ир килде һәм әйтте: «Эй, Рәсүлүллаһ, донья мине ташланы, ҡулым буш ҡалды, бик фәҡир булдым», -тине. Рәсүлүллаһ әйтте: «Һин ни өсөн фәрештәләр тәсбихен әйтмәйһең, фәҡир булмаҫ инең». Был кеше һораны:" Эй, Рәсүлүллаһ, ул ниндәй тәсбих һуң?" Рәсүлүллаһ саллӘллаһу ғәләйһи үә сәлләм әйтте: «Сүбхәәнәллааһи үә бихәмдиһи, сүбхәәнәллааһил-ғаҙыйм үә бихәмдиһи әстәғфируллааһ, тип иртә намаҙы алдынан йөҙ тапҡыр әйт. Әгәр был тәсбихте шул ваҡытта әйтеүҙе ғәҙәткә индерһәң, донъя һиңә ихтыярһыҙ килер, бай булырһың, ризығың киң булыр», (Бухари).\nЭта запись написана автором Назир Сабитов, 29.07.2017 в 01:31, и размещена в категории Дин. Следите за ответами на эту запись с помощью RSS 2.0. Вы можете написать комментарий или разместить обратную ссылку на своем сайте.


Красноусолда - “Бала саҡ” аллеяһы\n1 Май 2019, 13:14\n“Ағас ултырт – йәшәү бүләк ит!” акцияһында ғафуриҙар 35 мең ағас ултыртҡан 27 апрелдә республикала иғлан ителгән “Йәшел Башҡортостан” ағас ултыртыу өмәһенә ғафуриҙар ҙа битараф ҡалманы. Акцияның “Ағас ултырт – йәшәү бүләк ит!” девизына ҡушылып, район ауылдарында меңәрләгән кеше өмәгә сыҡты.\nАкцияны “Миләшкәй” балалар баҡсаһында “Бала саҡ” аллеяһын ултыртып район хакимиәте хеҙмәткәрҙәре башлап ебәрҙе. Аллеяға тәүге ағасты районға эш сәфәре менән килгән БР Ер һәм милек мөнәсәбәттәре министры вазифаһын башҡарыусы Олег Владимирович Полстовалов ултыртты. Ҡояш рәүешендә ултыртылған 30 төп миләш ағасы үҫентеһе һәм уның нурҙары – 40 төп шыршы киләсәктә тирә-яҡты йәмләп үҫеп китер тигән теләктә ултыртылды улар.\nКрасноусолдағы 1-се мәктәп коллективы ла өмәгә әүҙем сыҡты. Улар “Йәшлек” паркында “Сығарылыш класс уҡыусылары” аллеяһына ҡайын ағастары ултыртты. Коммунистик урамында Күп функциялы үҙәк хеҙмәткәрҙәре тырышлығы менән йәшел шыршылар, ветстанция биләмәһендә - алмағастар һәм зәңгәр шыршылар, ә Ташлы ауылына киткән юлда мәҙәниәт хеҙмәткәрҙәре ултыртҡан 100 төптән ашыу миләш һәм шыршы ағастары үҫәсәк. “Тирмәкәй” балалар баҡсаһы, Көгөш йылғаһы ярында, Красноусолға ингән урында, шулай уҡ райондың бөтә ауыл биләмәләрендә лә йәш аллеялар йәшел урман булып шаулаясаҡ.\nРайон хакимиәте мәғлүмәте буйынса, яҙ көнө ултыртырға планлаштырылған 70 мең ағастың акция барышында 35 меңе ултыртылған да инде.


Дәртле халыҡ йәшәй Яратта\n12 Декабрь 2016, 22:39\n«Коллектив менән «Атайсал»ға» акцияһында Баймаҡ районында йәшәүсе уҡыусыларыбыҙ бик әүҙем ҡатнаша. Иҫәнбәт ауылында йөрөп ҡайтҡандан һуң күп тә үтмәне, Ярат ауылына юлландыҡ. Беҙҙе төп ойоштороусыбыҙ, мәктәп директоры Миләүшә Азамат ҡыҙы Юлдашбаева яҡты йөҙ менән ихлас ҡаршы алды.\nМәктәп коллективы алдан уҡ, йәғни беҙ килгәнгә тиклем гәзитебеҙгә яҙылыуҙы башлап ебәргән ине. Акциябыҙҙан бер уҡытыусы ла ситтә ҡалманы.\nЯрат урта дөйөм мәктәбендә 145 бала белем ала. Уҡытыусылар балаларға белем биреп кенә ҡалмай, һәр яҡлап талаттарын, һәләттәрен үҫтерергә тырыша. Бында төрлө түңәрәктәр эшләп килә. Һәр уҡыусы менән шәхсән рәүештә эшләргә тырышалар. Ата-әсәләр менән дә тығыҙ бәйләнеш булдырылған. Бынан тыш, төрлө байрам саралары, осрашыуҙар үткәрелеп тора. Балалар ҙа һынатмай, район, республика кимәлендә үткәрелгән олимпиада, ярыш-конкурстарҙа уңышлы ғына сығыш яһай.\nШулай уҡ гәзитебеҙҙең акцияһына ағинәйҙәр һәм «Атайсал тип янған йөрәктәр» клубы аҡһаҡалдары дәррәү ҡушылды. Улар ауылдың абруйы һәм биҙәге. Төрлө мәҙәни, тәрбиәүи сараларҙа әүҙем ҡатнашалар. Ауылдың үткәнен онотмай, хәҙергеһе, киләсәге тип янып йәшәйҙәр. Мәктәптә аҡһаҡалдар һәм ағинәйҙәр ҡоро менән берлектә бер нисә проект алып барыла. «Аҡһаҡал һүҙе» исеме аҫтында осрашыуҙар үткәрелә. Бында ир-егеттәр балаларға өгөт-нәсихәттәр уҡый, тарих, йолалалар тураһында һүҙ алып бара. Шулай уҡ «Ағинәйҙә ҡунаҡта» тигән үҙенсәлекле эшмәкәрлек нигеҙендә уҡыусылар ағинәйҙәрҙең өйҙәренә барып төрлө кәсепкә өйрәнә. Мәҫәлән, кәзә ҡымыҙы етештереү, ылаш эшләү, буҙа ҡойоу, ҡаҙы тултырыу, ситән үреү кеүек онотола килгән эштәрҙе балаларға күрһәтеп, ошо шөғөлдәрҙе тергеҙеүгә юл һалалар.\n«Аныҡ эштәр» проекты сиктәрендә Яратта ауыл хакимиәте башлығы Илгиз Fәлимнур улы Йәнбирҙин инициативаһы менән музей асылған. Бында ағинәйҙәрҙең һәм аҡһаҡалдарҙың өлөшө ҙур. Улар тарих, көнкүреш мөйөштәрен үҙ көстәре менән йыһазландыра. Әйткәндәй, ауылдың ололары йыр-моңға ла маһир. «Яратам һине тормош» район конкурсында Гран-при яулауҙары ла күпте һөйләй.\nОсрашыу ваҡытында аҡһаҡалдар ҡоро етәксеһе Мөхтәр Фәиз улы Монасипов халыҡты әүҙем булырға, гәзит-журналдарҙы алдырырға саҡырҙы. Хатта Ҡөрьән-Кәримдә лә белем алыу, уҡыу тураһында айырым яҙылып китеүе тураһында һөйләп үтте.\nБында беҙҙең күптәнге дуҫтарыбыҙҙың булыуы ла ҡыуандырҙы. Мәҫәлән, Мөхтәрәмә Дусғәле ҡыҙы Мырҙабулатова «Атайсал» гәзитен беренсе һанынан алдыра, яратып уҡый. «Урал аръяғында телем, илем, милләтем тип яныусы берҙән-бер гәзит, шуға ла йыл да «Атайсал»ға яҙылам»,—ти ул. Был юлы үҙе генә яҙылып ҡалманы, шашка буйынса юғары уңыштарға өлгәшеүсе ейәнсәре Мәҙинәгә лә «Атайсал»ды бүләк итте.\nСара һуңында гәзиткә яҙылыусылар араһында төрлө бүләктәр уйнатылды. Шулай итеп, Ярат ауылында дуҫтарыбыҙ һаны тағы ла артты. «Коллектив менән «Атайсал»ға» акцияһына ҡушылып, был сараны ойоштороуға ярҙам итеүсе ауыл хакимиәте башлығы Илгиз Fәлимнур улы Йәнбирҙинға һәм мәктәп директоры Миләүшә Азамат ҡыҙы Юлдашбаеваға оло рәхмәтебеҙҙе еткерәбеҙ.\nҺүрәттә: Ярат ауылының әүҙем ололары.


Баймаҡҡа – Башлыҡ гранты\n31 Декабрь 2019, 13:01\nЯңы йыл алдынан Башҡортостан Республика Хөкүмәтендә үткән оператив кәңәшмәлә Радий Хәбиров 2019 йылға йомғаҡ яһап, Башҡортостан Башлығы гранттарына лайыҡ булған төбәктәрҙе билдәләне.#национальныепроекты;#нацпроекты\nЯңы йыл алдынан Башҡортостан Республика Хөкүмәтендә үткән оператив кәңәшмәлә Радий Хәбиров 2019 йылға йомғаҡ яһап, Башҡортостан Башлығы гранттарына лайыҡ булған төбәктәрҙе билдәләне.\nӘйтергә кәрәк, бындай дәртәләндереү сараһы былтыр тәүгә булдырылды һәм бының өсөн бюджеттан 75 млн һум аҡса бүленде. Ул республиканың социаль-иҡтисади тормошонда төрлө тармаҡтар буйынса иң яҡшы һөҙөмтәгә өлгәшкән ҡалаларға һәм райондарға тапшырыла.\nШуныһы һөйөнөслө, “Инвестор менән диалог” номинацияһында Баймаҡ, Архангел райондары һәм Ағиҙел ҡалаһы еңеп сыҡты.\nБеҙҙең районда барлығы 107 “инвестсәғәт” үткәрелеп, унда халыҡ хужалығы тармағының төрлө өлкәләре буйынса инвестиция проекттары тикшерелгән. Шуның яртыһы – ауыл хужалығын үҫтереү буйынса. Һуңғы йылдарҙа тап ошо өлкәгә иғтибарҙың артыуы юҡҡа түгел, сөнки бөгөн агросәнәғәт комплексын үҫтереү буйынса федераль һәм республика проекттары уңышлы эшләй. Уның һөҙөмтәһен беҙ күреп торабыҙ – грант алыусы һәм үҙ эштәрен асыусы фермерҙар, эшҡыуарҙар һаны йылдан-йыл арта, яңы производстволар файҙаланыуға тапшырыла.\nРайон хакимиәте башлығы Фәнис Әминев билдәләүенсә, беҙҙең төбәк ағымдағы йылда ла инвесторҙар менән генә түгел, ә башҡа проекттарҙы тормошҡа ашырыу өлкәһендә лә әүҙем эш алып барасаҡ.


Халиҡов уҡыуҙарына 10 йыл тулыу уңайынан тантаналы кисә үтте - Курай\nХалиҡов уҡыуҙарына 10 йыл тулыу уңайынан тантаналы кисә үтте\nБашҡортостан тарихындағы иң ауыр ваҡыттарҙа республика менән етәкселек иткән, 27 йәшендә генә БАССР-ҙың Халыҡ комиссарҙары советы рәйесе вазифаһын башҡарған абруйлы етәксе Муллайән Халиҡовтың исемен мәңгеләштереү, халыҡ хәтерендә яңыртыу эштәре республика кимәлендә бына инде 10 йыл дауамында башҡарылып килә.\nНефтекама дәүләт филармонияһында үткән сарала Башҡортостан Республикаһының барлыҡҡа килеү тарихына ҡыҙыҡһыныу уятыу аша халыҡтың танып белеү эшмәкәрлеген үҫтереү төп маҡсат булып торҙо. Сарала «Халиҡов фонды» етәксеһе Фәнил Шәрипов, Нефтекама башҡорттары ҡоролтайы рәйесе Азат Үтәкәев, Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайының төньяҡ төбәк-ара берләшмәһе рәйесе Рәйес Исмәғилев, Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы Башҡарма комитеты аппаратының баш белгесе Радик Бәхтиев ҡатнашты.\nТарих туҙанында хаҡһыҙ рәүештә исеме онотолған күренекле дәүләт эшмәкәре, Башҡорт АССР-ын төҙөүҙең башында йөрөгән кешеләрҙең береһе Муллаян Халиҡовтың исемен тергеҙеүгә, эшмәкәрлеген өйрәнеүгә һәм халыҡҡа еткереүгә Нефтекама ҡалаһында йәшәп ижад итеүсе тарихсы Фәнил Йәмғетдин улы Шәрипов күп көс һалған. Ул үҙенең сығышында Муллаян Дәүләтша улының эшмәкәрлеге, тормош юлы менән таныштырҙы.\nХалиҡов Муллайән Дәүләтша улы – Башҡорт милли-азатлыҡ хәрәкәте етәкселәренең береһе, күренекле дәүләт эшмәкәре. Сәйәси золом ҡорбаны. Ул 1894 йылдың 4 февралендә Рәсәй империяһының Өфө губернаһы Бәләбәй өйәҙе Бүздәк улусының Иҫке Аҡтау ауылында (хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Бүздәк районы) башҡорт ғаиләһендә өсөнсө бала булып донъяға килгән.\nМуллайән Халиҡов оҙаҡ йылдар буйы башҡорттарҙың үҙидараһы булыуы өсөн көрәшкән, шунлыҡтан милләтсе тип тә йәберләнгән.\nМ.Халиҡов 1909 йылға тиклем тыуған ауылындағы мәҙрәсәлә белем ала, артабан Килем ауылында башланғыс рус мәктәбендә уҡый. 1915 йылда Ырымбур губернаһының Троицк ҡалаһындағы «Мөхәмәҙиә» мәҙрәсәһен һәм уҡытыусылар семинарияһын уңышлы тамамлай. Шул уҡ йылды М.Халиҡовты Орск ҡалаһына башланғыс мосолман мәктәбенә уҡытыусы итеп ебәрәләр. Бында ул 1917 йылдың октябренә тиклем эшләй. Артабан уны Темәс ауылындағы земство китапханаһына мөдир итеп тәғәйенләйҙәр һәм шул ваҡытта Халиҡов Темәстә 6 йыллыҡ Башҡорт башланғыс училищеһында уҡыта.\n1917 йылда Халиҡов Башҡорт милли-азатлыҡ хәрәкәтенә ҡушылып китә. Ф. Я. Шәрипов яҙыуы буйынса, Муллайән Халиҡов 1917 йылдың 20-27 июлендә Ырымбурҙа үткән I Бөтә башҡорт һәм шул уҡ йылдың 22-29 авгусында Өфөлә уҙған II Бөтә башҡорт ҡоролтайҙарында ҡатнаша.\nМуллайән Халиҡов үҙенең автобиографияһында яҙыуынса, 1918 йылдың 23 мартынан РКП(б)-ға яҙылып, советтар яғында йөрөй. Троицк ҡалаһы һәм өйәҙенең мосолман эштәре буйынса комиссары булып эшләй. Апрель айында Ырымбур төрмәһенән ҡотолған Әхмәтзәки Вәлиди йәшерен рәүештә Муллаян Халиҡов менән бәйләнешкә инә һәм уны милли хәрәкәт эшенә йәлеп итә. Зәки Вәлиди сәйәсәт майҙанынан китеү менән, башҡорт хәрәкәтенең төп идеологы, халыҡ, автономия мәнфәғәттәре өсөн көрәшсе ролен Муллайән Халиҡовҡа үҙ өҫтөнә йөкмәргә тура килә.\n1937 йыл афәте Халиҡовтар ғаиләһенә лә ҡағыла. Күренекле дәүләт эшмәкәрен, нахаҡҡа ғәйеп тағып, атып үлтерәләр. Ҡатынын да ҡулға алалар. 1958 йылда ғына уларҙың икеһе лә аҡлана.\nТыуған илебеҙҙең данлы тарихы, республикабыҙҙың киләсәге өсөн көсөн йәлләмәгән шәхестең исемен мәңгеләштереү буйынса республикабыҙҙа бөгөн бик күп эш башҡарылған. Бүздәк районы тарихын өйрәнеүсе Ғәли Ғатауллин, документаль сығанаҡтарға таянып, «Аҡтауға ҡайтам әле» тигән китап баҫтырған. Тарихсы Фәнил Шәрипов, шәхестең тормош юлы һәм эшмәкәр-леген өйрәнеп, «Тәрән тамырҙар» романын яҙған. Стәрлетамаҡ ҡалаһында Муллайән Халиҡовҡа мемориаль таҡтаташ ҡуйылған.\nКүренекле дәүләт эшмәкәренең яҡты иҫтәлеген халыҡҡа ҡайтарыу буйынса тағы ла күп эш башҡарыласағына ышаныс ҙур, үткән сарала ҡабул ителгән резолюция проекты ошо турала һөйләй. Мәҫәлән, баш ҡаланың иң күркәм майҙанында уға арнап һәйкәл ҡуйылырына, урамдарҙың береһе уның данлыҡлы исемен йөрөтөрөнә, шулай уҡ Нефтекама Тарих-тыуған яҡты өйрәнеү музейында уның мөйөшөн булдырыуға оло шәхестең хаҡы бар.\nАлдағы яҙма Ҡалтасыға республиканың мәҙәниәт министры Әминә Шафиҡова килде\nБынан алдағы яҙма «Ағиҙел бөркөттәре»н тамашасы һәр саҡ алҡыштарға күмә\n22 июнь — хәтер һәм ҡайғы көнө