Тылсымлы май Венер Исхаҡов\n17 Июнь , 20:14\nАй, был Хөснулла ағай, Хөснулла ағай! Йә, шулай йөрөй торған кешеме һуң! Тамам аптыратты бит шул нәмәләре менән.\nВенер Исхаҡов (Хикәйә)\n“Берәү менән дә һөйләшмәйем, үҙем дә бүлмәләр буйлап йөрөмәйем!” Бөгөн үҙ-үҙемә шундай маҡсат ҡуйҙым. Шуға ла эшкә ғәҙәттәгенән иртәрәк сыҡтым.\nБарғас та бүлмә ишеген бикләп ҡуям. Әтеү теге оҙон яҙыусы, бүлмәгә инеп өлгөрмәйһең, тып итеп килеп тә инә. Шунан булыр-булмаҫ хәбәрҙәрен сурытып:\n– Ҡасан минең повесты баҫаһығыҙ? – тип ҡаҡ быуынға төшә. Кешенең шулай тиҙ үҙгәреүенә ғәжәп итерһең. Элек хужа булып йөрөгән мәлендә һаулыҡ алырға ла иренгән әҙәм, вазифаһынан ҡолаҡ ҡаҡҡас, ен алмаштырҙымы ни, беҙҙең һымаҡ яп-ябай әҙәм булды ла ҡуйҙы. Әллә ҡайҙан сәләм бирә, хәл-әхүәл һораша. Хатта шаярта ла белә икән, көләмәстәр ҙә һөйләп ала.\nТәүҙә Мәскәүгә аҡса теләнселәп яҙасаҡ хатты теүәлләйем. Унан икенсе проектҡа нөктә ҡуйырға кәрәк. Ярай, уныһы әллә ни ҡатмарлы түгел, былтырғыһы бар, шуны аҙ-маҙ әүеш-тәүеш итеп, көндәрен, йылын быйылғыға үҙгәртһәң, проект әҙер тигән һүҙ.\nИшекте бикләһәң дә, телефондың өнөн тығып булмай шул. Исмаһам, саҡ ҡына туҡтап торһасы. Ваҡыт шул тиклем тығыҙ, ә ул ҡарышҡан һымаҡ шылтырауҙан бушамай. Һүндереп кенә ҡуйыр инең дә ул, хәҙер бөтә эш телефон аша ғына башҡарыла. Бигерәк тә түрәләргә йәтеш. Үҙе әллә ҡайҙа йәһәннәмдә йөрөһә лә, эшен ҡушып ҡына тора. Ваҡытында алмай ҡара!\n– Шул яңылыҡты тиҙ генә бирә һалығыҙ, һылтанмаһын ебәрергә онотмағыҙ!\nЯрай, башҡаса борсоусы булмаҫ. Бөттө, ахырыһы. Ошо отчетты ғына тултырһам. Шул мәл телефоным тағы тауыш бирҙе. Яҙыуына ҡарайым. Ят һандар. Ярай, алып тормайым. Юҡ шул, тағы, тағы шылтыраны. Инде асыу килеп тауышын һүндереп ҡуйҙым. Юҡ шул! Ҡайһылай ныҡыш әҙәм булды. Аптырағас, телефон төймәләренә баҫтым. Кем белә, бәлки, берәй түрә ишаратылыр. Хәҙер бит эшләүсеһе булмаһа ла, әмер генә биреп ятыу сы менән донъя тулған.\n– Иҫәнме, ҡустым, ни эшләп алмайһың ул? – Теге оста таныш ағайҙың тауышы ишетелгәс, ниңә генә алдым икән, тип уйлаһам да, һуң ине.\n– Ни эшләптер ят һандар күренде, – тип аҡланмаҡсы булдым.\n– Мин һеҙҙең янға сыҡтым. Был юлы тылсымлы май алып киләм. Эргә-тирәләге таныштарыңа әйтә тор...\n– Ағай, әйҙә бүтән ваҡытта, бөгөн эш бигерәк күп, ваҡыт юҡ. – Ул минең үтенесте ишетергә лә теләмәне.\n– Оҙаҡҡа түгел, бер нисә минутҡа ғына. Ваҡыт юҡ, тиһеңме? Бигерәк ҡыҙыҡ кеше һин. Ваҡыт үлгәс кенә була ул, үҙеңдең һаулығың өсөн ваҡытыңды ҡыҙғанып ултырмаҫһың инде. Хәҙер киләм.\nАта-әсәһе иҫән булып, ҡасандыр ғорурланып бөтә алмаған улдарының шулай йөрөгәнен күрһәләр, биллаһи, ғәрлектәренән ер тишегенә инерҙәй булырҙар ине.\nКүрше ауылдан ул. Беҙҙә башланғыс мәктәп кенә булғас, артабан Мырҙаҡай ауылына тәпәйләй башланыҡ. Минән өс класҡа юғарыраҡ уҡыны. Әсәһе – уҡытыусы, атаһы колхоз рәйесе булғас, кейенеүе лә, үҙен тотошо ла башҡа төрлө, һауалы. Өлкән кластарҙа үҙен йәш уҡытыусы тип уйларға ла мөмкин ине. Ҡуйы ҡара сәсен артҡа тарап йөрөй, етди ҡараш, өҫтөндә килешле костюм, ҡулына һәр ваҡыт ҡалын портфель тотҡан. Ҡулдарын һелтәп йөрөшөнә тиклем бүтәнсә, үҙ дәрәжәһен белеп, һәлмәк кенә аҙымдар менән атлай. Үҙе шау отличник. Фотоһы гел алдынғы уҡыусылар араһында торҙо. Өлгөлө, яҡшы уҡығаны өсөн “Артек”ка ла барып ҡайтты. Мәктәптә уҡытыусылар уны гел генә беҙгә өлгө итеп ҡуйғаны ла хәтерҙә.\n– Ана, Хөснулла ағайығыҙҙан өлгө алығыҙ, тик “бишле”гә уҡый, тырыш кеше бөтә нәмәгә лә өлгөрә, – тип йыш ҡабатларҙар ине. Мәктәптән һуң медицина университетына уҡырға инде. Унда ла өлгөлө студент булған.\nОшо Хөснулла ағай мине, университетты тамамлап, редакцияла эшләй башлағанда, үҙе табып алды. Ике ҡулына ике ҙур юл тоҡсайы тотоп беҙҙең бүлмәгә килеп ингәс, тәүҙә нимә тип әйтергә лә белмәнем. Бер мәктәптә уҡыһаҡ та, аралашҡан-ниткән кешем түгел. Мәктәптән сығып киткәне бирле үҙен күргәнем дә юҡ. Иҫәнлек-һаулыҡ һорашҡас, ул үҙенең бөтөнләй башҡа эш менән мәшғүл булыуы хаҡында һөйләне.\n– Быға тиклем хирург булып эшләй инем, ташланым, хөкүмәткә бил бөгөп кем байыған! Икенсенән, хирург үтә яуаплы эш. – Яҡташым һөйләнә-һөйләнә әйберҙәрен өҫтәлгә теҙеп һалды. Теш йыуыу пастаһы, ҡатын-ҡыҙҙар ҡуллана торған әллә нимәләр, тағы ниндәйҙер майҙар...\n– Һеҙ бөтөнләй табиплыҡтан киттегеҙме? – тип һорағанымды һиҙмәй ҙә ҡалдым.\n– Шул һөнәргә нисә йыл буйы уҡынығыҙ, йәл түгелме?\n– Элек мин дә шулай уйлай инем. Дауаханала ат урынына эшләнем. Ал күргән юҡ, ял күргән юҡ. Ә бит ғүмер бер тапҡыр ғына бирелә. Кеше һымаҡ йәшәге килә.\n– Табиптарҙың эш хаҡы һәйбәт тә инде, ағай. Ана минең класташым һис зарланмай. Диңгеҙ буйына ла йыш йөрөйҙәр.\n– Һеҙгә генә шулай тойола. – Хөснулла ағай миңә һөйләп бөтөргә лә ирек бирмәне. – Бөтәһе лә ҡаты график буйынса, фәлән ваҡытҡа бар, төгән ваҡытта ҡайт. Ат урынына егәләр генә. Етмәһә, без конца отчет. Ана бер танышым мәктәптә директор ине. Бөтәһен ташланы ла ошо эшкә күсте. Хәҙер шатлығының сиге юҡ. Дуҫымды тыңлаған өсөн ҡыуанып бөтә алмайым, ти. Ул беҙҙе яңы тормошҡа алып сыҡты. Хеҙмәт хаҡы 100 меңгә артты. Кредитыбыҙ бар ине, вис ҡапланыҡ, хәҙер БМВ алырға тип уйлап торабыҙ. Сит илдән ҡайтып ингәнебеҙ юҡ, ти. Бушлай сыр тоҙаҡта ғына була тигәнде мейегә һеңдереп үҫкәнгә тәүҙә мин дә ышанманым.\nУнан Хөснулла ағай алып килгән әйберҙәрен маҡтай башланы:\n– Быныһын ҡатыныңа алһаң, рәхмәт уҡып бөтә алмаясаҡ, – тине бер нәмәне күрһәтеп. – Бындай әйбер әле бер ҡайҙа ла юҡ. Ә был кремдар бер һөртөүҙә битте йомшарта. Тешеңде бер тапҡыр ошо паста менән таҙартһаң, ынйы кеүек ялтырап торасаҡ. Бығаса ҡулланған пасталарға ҡарағың да килмәйәсәк.\n– Күпме тора? – Ағай хаҡын әйткәс, күҙем маңлайға менә яҙҙы.\n– Бигерәк ҡыйбат, мин ул хаҡҡа 20 паста алам.\n– Ҡыйбат, тиһең инде. – Хөснулла ағай ҡабатлап һораны. Минең эш хаҡы менән ҡыҙыҡһынды. Яңы эш башлағас, хеҙмәт хаҡы ла маҡтанырлыҡ түгел шул. Унан үҙе эшләгән компанияға ҡоҙалай башланы.\n– Беҙҙең компания халыҡ-ара статусҡа эйә, әлегә илдә бындай компания юҡ. Әгәр ошонда күҙ бөтөрөп ултырһаң, мәңге шул дөйөм ятаҡтан ҡотола алмаҫһың. Өҫтөң кейемгә тейенмәҫ, тамағың ашҡа туймаҫ. Ситлек бит был эш, ситлек, ваҡытына кил, ваҡытына ҡайт. Ә аҡсаһы тауыҡ йығылып көлөрлөк. Теге ваҡыт әллә күпме кеше инде беҙҙең компанияға. Хәҙер шул йәштәр миңә илай-илай рәхмәт уҡып бөтә алмай. Улар миллиондар алып эшләйҙәр. Кемдер ҙур өй һалып сыҡты, берәүҙәр сит илдән ҡайтып инә белмәй. Хатта балың күп йыйылһа, машина ла бүләк итәләр. Һәр кеше рәхмәттән башҡа һүҙ әйтмәй. Әҙәмсә йәшәгең килһә, тура беҙгә кил. Колхоздағы атай-әсәйең кеүек мәңге фәҡирлектә тереклек итергә теләһәң, ошонда меҫкен булып ултыраһың инде.\nХушлашыр алдынан Хөснулла ағай:\n– Бына беҙҙең компания ошо адрес буйынса ултыра. Оҙаҡ уйлама, дуҫ-иштәреңде лә алып кил, – тип кеҫәһенән сығарып визиткаһын һондо. – Кеше алып килһәң, бонус өҫтәлә. Унан был бит хеҙмәт стажына бара. Күр ҙә тор, дәдәң бер нисә йылдан елле пенсия ашап ултырасаҡ, ҙур фатир, яҡшы иномарка.\nАғайҙың визиткаһына күҙ һалғас, уның бөтөнләй икенсе фамилияла булыуын күреп шаҡ ҡаттым. “Яҡшыбаев Хөснулла” тигән яҙыуын уҡыным.\n– Һеҙҙең фамилияғыҙ элек бүтән төрлө ине.\n– Бәй, ишетмәнегеҙме ни? Фамилиямды күптән үҙгәрттем бит.\n– Оҡшамай миңә ул фамилия. Йыйын алкаштар, теләһә ниндәй әтрәгәләмдәр фамилияһы бит ул. Ҡайҙа бармайым, йәнгә тейеп, һин шуның затымы әллә, ти ҙә һорайҙар.\n– Ә был кемдең фамилияһы?\n– Ҡатындыҡы. – Мин ҡапыл нимә әйтергә лә белмәнем. – Шәп фамилия, – тип телгә килде Хөснулла ағай. Был фамилияны йөрөткән кешеләр бөтәһе лә зыялы, затлы нәҫелдән...\nБына килеп тә еттем! Ни хәлдәрҙә? – Уйҙарымды Хөснулла ағайҙың һүҙҙәре бүлде. Был юлы ниндәйҙер тылсымлы май алып килгәйне. Уның артынан тағы бер нисә кеше бүлмәгә кереп тулды. Ул ошо арала республикабыҙ район-ҡалаларында сәфәрҙә йөрөп ҡайтыуы, ғәжәп майҙың шифаһын күргән кешеләр хаҡында тәфсирләп һөйләне.\n– Теге аҙнала Баймаҡ районында булдым, – тине ул. – Үҙҙәре саҡырҙылар. Бер аҙна элек булғайным, халыҡ һорағас, тағы барҙым. Шунда бер ханым, “шул ваҡытта һеҙ килеп сыҡмаһағыҙ, бөгөн ер аҫтында ятҡан булыр инем. Рәхмәт, икенсе ғүмер бүләк иттегеҙ, Хоҙай үҙегеҙгә ике ғүмер бәхете насип итһен”, тип илап-илап рәхмәт әйтте. Табиптар уны өмөтһөҙ тип өйөнә үлергә кире ҡайтарған икән. Хәҙер ер емертеп йөрөй. Ошо майҙы бөтә нәҫел-нәсәбенә етерлек итеп алды ла ҡуйҙы. Әле генә бер министр бер ҡумта алды. Уй өлгөртөп булмай. Бына үҙем дә холестериндан йонсой инем, ошоно эскәс, харап һәйбәт булды. Теге аҙнала табипҡа барһам, үҙе лә аптыраны. Был тиклемде тәүгә күреүем, ти. Шунан үҙе ошо майҙы хатта өс йәшник алды.\nХөснулла ағай бер аҙ туҡтап торҙо ла бүлмәлә ултырғандарға күҙ йүгертте. Унан кәүҙәгә бәләкәй, туп-тумалаҡ Мансафҡа төбәп:\n– Ни өсөн һимеҙ кешеләр бар? – тип һүҙен дауам итте. – Сөнки улар тәбиғи әйберҙәрҙе ашамай. Шуға түп-түңәрәк, һимеҙ булып йөрөйҙәр. Һеҙ һимеҙ ҡуяндарҙы күргәнегеҙ бармы? Юҡ! Улар тәбиғи әйбер ашап ҡына йөрөй.\nУнан Хөснулла ағай Мансафтың өҫтәле янына барып, биш-алты һауыт майын уның алдына ҡуйҙы.\n– Һиңә әлегә ошо етәр. Фәлән һум! Күр ҙә тор, теүәл бер йылдан һин дә дуҫың кеүек зифа буй-һынлы буласаҡһын.\n– Ағай, әлегә ул тиклем үк аҡсам юҡ бит әле.\n– Ҡайғырма, фәлән ваҡытта эш хаҡы алған көндә тағы киләм. Шунда түләрһең.\nБыйыл ғына эшкә килгән, әллә ҡасандан битендәге һытҡыларҙан нисек ҡотолорға белмәгән Рәлифкә лә ошо май ғына килешәсәк икән. Хөснулла ағай, йөҙөнә йәлләгән төҫ сығарып, уға төбәлде:\n– Был егеттең бите ниңә боҙолған тиһегеҙме? Ул да теләһә нәмә менән туҡлана. Бына ошо тылсымлы майҙы алып эсһә, беҙ аҙнала һыпырып ташлағандай юҡҡа сығасаҡ. Бөтә нәмә беҙҙең ашаған ризығыбыҙҙан тора. Ә беҙ туҡлана белмәйбеҙ. Өҫтәлдә нәмә бар, шуны һоғонабыҙ. Халыҡтың 90 проценты үле аҙыҡ ашай. Был тормошто, һаулыҡты емерә. Шунан кеше айыу кеүек һимерә башлай, төрлө ауырыуҙар килеп сыға. Ә ошо май тәбиғи үҫемлектән эшләнгән. Бик файҙалы.\nКемдең шып-шыма, матур, таҙа битле булғыһы килмәһен! Рәлиф шунда уҡ дүрт-биш һауыт май алып, тиҙерәк матурланырға теләп, бер стаканды беҙҙең күҙ алдыбыҙҙа ғоңҡолдатып та ҡуйҙы.\nАғай һөйләй, мин берсә уны тыңлайым, берсә эшем менән булам. Был яҡташымдың зитына тейҙе булһа кәрәк. Ул миңә ҡарап:\n– Ни эшләп тыңламайһың, һиңә кәрәк булмаҫ тиһеңме әллә? – тине. – Беҙҙең халыҡ ҡыҙыҡ ҡына. Ауырып тәгәрәгәс кенә уларға табип, дарыуҙар кәрәк. Һинең дә һау ерең юҡ бит.\n– Ваҡыт юғыраҡ бит әле, – тим, компьютерға текәлгән килеш. – Бына Мәскәүгә ашығыс хат әҙерләйем. – Былай тип әйтеүем ағайға оҡшаманы.\n– Ваҡыт юҡ тип әйтәһеңме? Һаулығыңды хәстәрләргә кәрәк. Үҙеңде үҙең хәстәрләмәһәң, һин кемгә кәрәк! Хөкүмәткәме? Көтөп тор. Бер кемгә лә кәрәкмәйһең! Табиптарға кәрәк тиһеңме? Уларға сумырғансы аҡса кәрәк. Хәҙер ана аҙым һайын аптека эшләй. Әллә һин уларҙы халыҡты уйлағандан асыла тиһеңме? Үҙем табип булһам да, уларға тамсы ла ышанмайым. Уларға барыуҙан ни файҙа?! Мин үҙем дә барғаным юҡ.\nБуш менән булғансы, ошо май хаҡында яҙ. Халыҡҡа файҙаһы ҙур булыр. – Хөснулла ағай алдыма ҙур гәзит килтереп һалды.\nБыл көндә беҙҙең эш бүлмәһе төшкә тиклем баҙарҙы хәтерләтте. Изге күңелле ағайҙың тылсымлы май алып килеүе хаҡындағы хәбәр ауыҙҙан ауыҙға таралып, тиҙҙән бөтә Матбуғат йорто хеҙмәткәрҙәре килеп тулды. Эй үҙҙәре шатлана, эй үҙҙәре Хөснулла ағайға рәхмәт әйтеп бөтә алмай. Кемдең генә һау-сәләмәт булғыһы килмәһен инде! Берәүҙәр ауылдағы туғанын хәстәрләп күпләп алһа, икенселәр тағы биш тапҡырға арттырып һатасағына ҡыуанды.\n– Шунса-шунса һумға осорһам, төгән аҡса эшләйем.\n– Әсәйем яман шеш ауырыуынан яфалана.\n– Еңгәйем биҙәү, ун йыл ауырға ҡала алмай хитлана.\n– Ҡатыным мискә кеүек йыуанайҙы ла китте.\nБерәүҙәр аҡсаһын шунда уҡ түләһә, икенселәре көтәсәккә алды. Шулай итеп, табип ағайҙың кәсебе шәп барҙы был көндә.\nКөндәрҙең береһендә ауылдаш апай беҙҙең бүлмә ишеген шаҡыны. Баҡтиһәң, ул да ҡайҙандыр ғәжәп тылсымлы май хаҡында ишетеп ҡалған да шуны эҙләп килеп сыҡҡан. Бөтә ауыл халҡы, уҡытыусылар, дауахана, ауыл хакимиәте хеҙмәткәрҙәре лә уға шул майҙы күп итеп алырға ҡушҡан.\n– Зинһар, туғаным, шул ағайҙы табыш инде, – тип һүҙ башланы ҡунаҡ. – Бик шәп май, тиҙәр. – Апай сумкаһынан бөгәрләнеп бөткән гәзитте сығарҙы. – Бына бында шул май бөтә дарыуҙы алмаштыра тип яҙылған. Хатта бер тамсыһы ғына ла ғәжәп шифалы көскә эйә. Бына берәү тыуғаны бирле һуҡыр булып, яҡты донъяны күреүҙән мәхрүм булған. Ошо майҙан һуң күҙе асылып киткән. Икенсе берәүҙе духтырҙар дауахананан өйөнә үлергә ҡайтарғандар. Ошо майҙы эсә башлағас, һин дә мин терелгән дә киткән...\nБеҙ ни ундай кешеләргә ярҙам ҡулы һуҙырға һәр саҡ әҙер. Ваҡытым бик тығыҙ булыуға ҡарамаҫтан, Хөснулла ағайҙың телефон һандарын йыйҙым. Ни ғәләмәт, башҡа ваҡытта тәүге тауыш ишетелеү менән телефонды алған ағай был юлы ҡабаланманы. Ике-өс тапҡыр шылтыратып та алмағас, фатир телефоны һандарын йыйҙым. Трубканы еңгәй алды. Иҫәнлек-һаулыҡ һорашҡас, ни сәбәпле Хөснулла ағай телефонын алмауын белешкәс, еңгәй ауыр һулап:\n– Ул бит дауаханала ята, – тине, иламһырап.\n– Анау майы менән хыялый итте бит. Әйтеп торам улай күп эсмә тип, әйтеп торам, ҡолағына ла элмәй. “Белмәгәнеңде бупылдама, бында алты йыл буйы табипҡа һин уҡыныңмы, минме”, тип ауыҙҙы яптыра ла ҡуя.\n– Шунан ни шул майҙы эсеп ағыуланды бит. Әллә артығын һемергән. Өсөнсө көн ыскурый машинаһы менән алып киттеләр. Ныҡ булған, ярай әле ваҡытында һалып өлгөрҙөләр, былай үлер ине, тиҙәр. Бөтөнләй телдән ҡалғайны бит.\n– Әле ни хәлдә?\n– Былай арыуланған һымаҡ, һөйләшә башланы. Әле реанимацияла ята. Бер аҙҙан дөйөм палатаға күсерергә тейештәр.\nВаҡыт үтә ҡыҫынҡы булыуға ҡарамаҫтан, иртәгеһенә дауаханаға юлландым. Хөснулла ағайҙы тәүҙә танымай торҙом. Бөтә йөҙөн, битен әллә ниндәй шешектәр ҡаплаған. Гүйә, минең алда ул түгел, бөтөнләй әллә ниндәй кеше тора ине. Хәл-әхүәл һорашҡас, ул:\n– Үлә яҙҙым бит, әллә нимәһе килешмәне, – тине. – Ярай әле ваҡытында килтереп өлгөрҙөләр, былай шыта инем. – Докторҙарға рәхмәт инде.\nБер аҙ һөйләшеп ултырғас, Хөснулла ағай үтенесен белдерҙе.\n– Ҡустым, хәҙер донъяһы шулай, таныш-тоношоң булмаһа, кешегә лә шутламайҙар. Бына әле ҡарап ятам-ятам да, миңә үгәйһетеп ҡарағандар һымаҡ тойола. Анау ирҙең эргәһенән табиптар китә белмәй, дарыуҙың да гел яҡшыһын бирәләр. Һин редакцияла эшләгәс, һүҙең үтә торған, мөдиргә инеп, миңә лә яҡшы дарыуҙарҙы күберәк бирһендәр, тип әйт әле...\nШаҡтай ваҡыт ятты дауаханала Хөснулла ағай. Эргәһенә барып йөрөнөм, табиптарҙы ла күрергә, күстәнәсен дә алып килергә тырыштым. Бәй, шулай итмәйсә. Шул күстәнәс тигән нәмә ғәжәп көскә эйә бит ул. Бөтөнләй үҙгәреп китәләр!\nДауахананан сыҡҡас, Хөснулла ағайҙы машинамда фатирына үҙем алып барырға булдым. Ә иң аптыратҡаны алда көткән. Мин уны дөйөм ятаҡтың бәләкәй генә бүлмәһенә алып ҡайттым. Ике тиҫтә йылдан ашыу тылсымлы май һатҡан ағай буй еткән ике балаһы менән һаман да ошо тауыҡ кетәгендәй бүлмәлә көн күреүе икән.\nАльбина Таҡалова һүрәте.


Мортаза Рәхимов: Башҡортостанда энергия һаҡлау буйынса эштәр уңышлы алып барыла // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nМортаза Рәхимов: Башҡортостанда энергия һаҡлау буйынса эштәр уңышлы алып барыла\n11:00, 28 апреля 2010 Иҡтисад\n27 апрелдә Волга буйы федераль округы субъекттары етәкселәре “Энергияны һаҡлау, энергетик һөҙөмтәлелекте күтәреү һәм РФ закон сығарыу акттарына үҙгәрештәр индереү тураһында” Федераль законды тормошҡа ашырыу мәсьәләләрен тикшерҙе. Кәңәшмә видеоконференция режимында үтте. Уның эшендә Башҡортостан Президенты Мортаза Рәхимов ҡатнашты.\n— Яңы законда быйыл хәл ителергә тейешле ҡайһы бер саралар ҡаралыу сәбәпле, кәңәшмә йыйырға тура килде, – тине, видеоконференцияны асып, РФ Президентының Волга буйы федераль округындағы тулы хоҡуҡлы вәкиле Григорий Рапота.\nКәңәшмәлә был законды тормошҡа ашырыу буйынса төбәктәрҙең эшенә баһа бирелде һәм артабанғы эш йүнәлештәре билдәләнде. Атап әйткәндә, энергетик һөҙөмтәлелекте күтәреү буйынса төбәк программалары әҙерләү, муниципаль учреждениелар һәм торлаҡ милекселәрен энергетика ресурстарын иҫәпкә алыу приборҙары менән тәьмин итеү мәсьәләләре күтәрелде. Төп бурыстар иҫәбендә — биш йыл эсендә бөтә бюджет ойошмалары энергетика ресурстарын ҡулланыуҙы 2009 йыл кимәленә ҡарата 3 процентҡа кәметергә тейеш.\n— Энергияны һаҡлау буйынса сараларҙың дөйөм хаҡы 3 миллиард һумдан ашыу тәшкил итәсәк, — тине Тулы хоҡуҡлы вәкил. — Әлбиттә, бюджетта бындай средстволар юҡ. Закон туранан-тура энергия сервисы контракттары юлы менән шәхси средстволар йәлеп итеүҙе күҙ уңында тота. Төбәктәргә методологик ярҙам күрһәтеү өсөн Рәсәй энергетика агентлығы төҙөлгән.\nГригорий Рапота, Башҡортостанда энергияны һаҡлау проблемаһы менән күптән шөғөлләнәләр, һәм беренсе һөҙөмтәләргә өлгәшелгән дә инде, улар башҡа төбәктәр өсөн йүнәлеш булып хеҙмәт итергә тейеш, тип билдәләне.\n— Энергяны һаҡлау мәсьәләләре — иҡтисадты үҫтереүҙең өҫтөнлөклө йүнәлештәренең береһе, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды үҙ сығышында Башҡортостан Президенты Мортаза Рәхимов. — Беҙҙә 2003 йылда уҡ “2003 — 2005 йылдарҙа энергия һаҡлау” комплекслы программаһы эшләнгәйне. Уны тормошҡа ашырыу һөҙөмтәһендә тулайым төбәк продуктының энергия талап итеүе 13 процентҡа кәмене.\nХәҙер республикала 2008-2012 йылдарға программа тормошҡа ашырыла. Уның һөҙөмтәлелеген 2009 йылда 74 муниципаль берәмектә һәм 95 бюджет ойошмаһында төп яғыулыҡ-энергетика ресурстарын файҙаланыу биш һәм унан да күберәк процентҡа кәмеүе асыҡ күрһәтә.\n2002 йылдан алып Башҡортостанда Энергия һаҡлау үҙәге уңышлы эшләй.Үҙәк эшмәкәрлегенең төп йүнәлеше – энергия һаҡлауҙы пропагандалау, энергия сервисы хеҙмәттәре күрһәтеү, энергоаудит.\nБашҡортостан Республикаһының Иҡтисади үҫеш министрлығы энергоресурстарҙы экономиялау буйынса төбәк һәм муниципаль программалар әҙерләй. Был программалар быйыл 1 авгусҡа тиклем раҫланасаҡ.\n—Федераль законға ярашлы, йыл һайын энергетика ресурстарын ҡулланыуҙы кәметеү кәмендә 3 процент тәшкил итергә тейеш, — тине Мортаза Рәхимов. — Республикала иһә, 2008 йылдан башлап бюджеттан финансланған ойошмалар өсөн ҡәтғиерәк талаптар ҡуйылған — йыл һайын экономия 5 проценттан да кәм булмаҫҡа тейеш.\nШул уҡ ваҡытта төбәк башлығы Федераль законды тормошҡа ашырғанда республикала ҡайһы бер проблемаларға осрауҙарын билдәләне. 2011 йылдың 1 ғинуарына тиклем бөтә биналарҙы һәм ҡоролмаларҙы энергетика ресурстарын иҫәпкә алыу приборҙары менән йыһазландырыу етди финанс сығымдары талап итә. Башҡортостан Президенты сығымдарҙы ҡаплау сығанаҡтарының береһе сифатында экономияланған коммуналь хеҙмәтләндереүҙәр өсөн түләүгә тәғәйенләнгән средстволарҙы файҙаланырға тәҡдим итте.\nБашҡортостан Президенты үҙ сығышында билдәләгән тағы бер проблема — федераль норматив һәм методик документтар әҙерләүҙе оҙаҡҡа һуҙыу.\nБыл мәсьәләләрҙә Башҡортостан Президентын башҡа субъекттар етәкселәре лә хуплап сыҡты.\nКәңәшмәлә Волга буйы федераль округына ингән бөтә субъекттарҙа был законды тормошҡа ашырыу мәсьәләләре ҡаралды.\n— Закон положениеларын үтәүгә сроктар бик ҡыҫҡа, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды, видеоконференцияға йомғаҡ яһап Григорий Рапота. – Бөтә иҫкәрмәләр һәм тәҡдимдәр тейешле ведомстволарға еткереләсәк, — тип ышандырҙы ул.\n5 майға тиклем Волга буйы федераль округында был Федераль законды тормошҡа ашырыу буйынса эшсе төркөм төҙөләсәк. Уның составына округ субъекттары вәкилдәре инергә тейеш.\nТеги: видеоконференциялар, энергияны һаҡлау


Бер кем дә ышанманы...\n2 Июль , 17:54\n“Унда янғын бара”,- тип тылҡыуын дауам итте. Пассажирҙар ҙа балаға иғтибар итмәй башланы, һаташа тип тә уйлағандарҙыр. Тик минең күҙемдән генә йәштәр тәгәрәне. Сөнки бер нисә йыл элек нәҡ шул ҡыҙ күрһәткән урында, машина эсендә минең дуҫтарым янып үлде...\nКескәйҙәрҙең тирә-яҡты икенсе төрлө, хатта дөрөҫөрәк итеп күреүе тураһында аңларға теләмәйбеҙ. Сөнки шулай уңайлыраҡ, аңлайышһыҙ күренештәрҙән ҡасырға маташабыҙ. Ә күпме тапҡыр кескәйҙәрҙең бөтөнләй икенсе телдә һөйләшә башлауы йәки ошо тыуғанына тиклем ҡайҙа йәшәгәне һәм кем булыуы тураһында һөйләгәне тураһында яҙалар, күрһәтәләр.\nМин дә бындай күренештәрҙән ҡаса инем. Бер осраҡҡа тиклем. Автобуста китеп барабыҙ. Ауылдар янынан үтәбеҙ. Минең алдымда 3-4 йәштәрҙәге ҡыҙын алдына ултыртҡан йәш ҡатын килә. Шул саҡ ҡыҙсыҡ ҡапыл: “Әсәй, ҡара-ҡара, янғын!” тип ҡысҡырып ебәрҙе. Бар автобус бала төртөп күрһәткән яҡҡа ҡараны, ә унда бер ниндәй ут та, төтөн дә күренмәй. Әсәһе күпме генә тыйһа ла ҡыҙсыҡ: “Унда янғын бара”,- тип тылҡыуын дауам итте. Пассажирҙар ҙа балаға иғтибар итмәй башланы, һаташа тип тә уйлағандарҙыр. Тик минең күҙемдән генә йәштәр тәгәрәне. Сөнки бер нисә йыл элек нәҡ шул ҡыҙ күрһәткән урында, машина эсендә минең дуҫтарым янып үлде...


Үҙеңә тиң үрҙәр, «Сөйөмбикә»! » Башкортостан кызы\nТатарстанда баҫылған, Башҡортостанда ла яратып уҡылған «Сөйөмбикә» журналының сыға башлауына 100 йыл тулып үтте. Бер быуатлыҡ тарихында ниндәй генә шәхестәр булып китмәгән дә ниндәй генә тарихи ваҡиғалар аша үтмәгән ул! Ҡатын-ҡыҙҙарҙың бөтөн татар айлыҡ ижтимағи-сәйәси баҫмаһы күптәргә «Азат ҡатын» исеме менән таныш. Баҡтиһәң, журнал 1913 йылда алдынғы ҡарашлы мөғәллим Яҡуп Хәлили тарафынан, ҡатын-ҡыҙ донъяһының сиктәрен киңәйтеү, фекерләүен, тормошҡа ҡарашын үҫтереү маҡсатында, тәүгеһенең фажиғәле вафатынан һуң алған икенсе ҡатыны Әсмәнең бирнә аҡсаһына нәшер ителә башлай. Айына ике тапҡыр баҫылған «Сөйөмбикә»нең 115 һаны донъя күргәс, 1918 йылдың ғинуарында, буржуаз ҡараштарҙы, иҫкелекте алға һөрә тип ғәйепләп, уны сығарыу туҡтатыла, ойоштороусыһы атып үлтерелә.\nЛәкин татар телендәге ҡатын-ҡыҙҙар журналы 1926 йылда «Азат ҡатын» исеме менєн яңынан тергеҙелә. 73 йылдан һуң, 1991 йылда, уға «Сөйөмбикә» исеме ҡайтарыла.\nБыл баҫма менән «Башҡортостан ҡыҙы»н оҙаҡ йылдар дауам иткән дуҫлыҡ ептәре бәйләй. Элек-электән хәл белешеп, ҡыуаныс-шатлыҡтар, һөйөнөс-көйөнөстәр менән уртаҡлашып йәшәү изге йолаға әйләнгән.\nЙыл башында улар беҙҙең редакцияла ҡунаҡта булып киткәйне. Шунда сөйөмбикәләр 100 йыллыҡтарын ҙур байрам кисәһе менән йомғаҡларға йыйыныуҙарын әйтте.\nҺәм бына беҙ – абруйлы баҫманың күркәм юбилейында. Ул, II Бөтөн донъя татар ҡатын-ҡыҙҙары форумы сиктәрендә, Ҡазан ҡалаһында, Ғ. Камал исемендәге Татар дәүләт драма театры бинаһының яҡты сәхнәһендә үтә. Ер шарының төрлө ҡитғаларынан, йәмғеһе 19 илдән йыйылған 500-гә яҡын ҡатын-ҡыҙ ҡатнашҡан сараның төп тантанаһы, абруйлы баҫмаға арналған кисә – рух күтәренкелеге, моң, шиғри ћүҙ, тарихҡа байҡау, йомғаҡ яһау, өлгәшелгәндәр һәм табыштар менән ғорурлыҡ, юғалтыуҙар менән моңһоулыҡ хистәре солғанышында уҙа.\nТатарстан Дәүләт Советы Рәйесе Фәрит Мөхәммәтшин йөҙ йыл дауамында нәшер ителгән баҫманы юғары баһаланы. Татарстандың беренсе Президенты Минтимер Шәймиевтың ҡотлауын еткерҙе. «Сөйөмбикә» журналистарына хөкүмәт бүләктәре, Маҡтау грамоталары, Рәхмәт хаттары тапшырҙы.\nИң тулҡынландырғыс минуттар, моғайын да, 1999 йылдан алып бирелә килгән «Сөйөмбикә» беләҙеген кейҙереү тантанаһы булғандыр. Редакцияның «Аҡ ҡалпаҡ» татар ҡатын-ҡыҙҙары ойошмаһы менән берлектә булдырған бүләге бөтөн донъя буйынса йыл да киң танылыу яулаған, милләт файҙаһына ҙур эштәр башҡарған бер йә бер нисә ҡатын-ҡыҙ өлөшөнә төшә. Был юлы затлы беләҙеккә журналист, йәмәғәт эшмәкәре Филисә Хәкимова, йырсы, йәмәғәт эшмәкәре, халыҡ-ара «Сөйөмбикә вариҫтары» фестиваль-проектының авторы Гөлзада Сафиуллина, Финляндияла йәшәүсе, «Исламиә» йәмғиәте эргәһендә эшләп килеүсе йәкшәмбе татар мәктәбе уҡытыусыһы Хәмиҙә Чайдам лайыҡ булды.\n«Сөйөмбикә» тарихының бер быуатлыҡ дәүерен йомғаҡлап, яңы битен асабыҙ. Ошо матур исемде кире ҡайтарғанда, баҫмабыҙ милләт әсәләре тәрбиәләүҙе маҡсат итеп ала. Беҙ ҙә был йүнәлештән тайпылмайбыҙ», – тине журналдың баш мөхәррире Ләйсән Юнысова.\n«Сөйөмбикә»не ҡотларға килгән мәртәбәле ҡунаҡтар араһында Ырымбурҙан – Мөхтәр Хәсәнов, Нурия Кәримова, Фирүзә Әбсәләмова, Өфөнән – Зәлиә Ахунова, Ҡырғыҙстандан – Гөлсинә Үлмәҫҡолова, Санкт-Петербургтан – Фәриҙә Нәжмиева, Силәбенән – Лена Колесникова, Мәскәүҙән – Лемма Ғирфанова, Нәзифә Кәримова, Роза Хәбибуллина, Праганан (Чехия) – Алһыу Ҡормаш, Финляндиянан Фәзилә Насретдин бар ине.\nЙырсылар Венера Ғәниева, Зәйнәп Фәрхетдинова, Рөстәм Закиров, Алина Шәрипйәнова, Гөлшат Имамиева, Резедә Шәрәфиева, Базарбай Бикчәнтәев, Ҡаҙағстандан Майра Мөхәммәт ҡыҙы, Рәсим Ильясов етәкселегендәге «Ҡазан нуры» ансамбле, «Ҡазан» бейеү һәм Татар дәүләт йыр һәм бейеү ансамблдәре сығышы, Миләүшә Сибғәтуллина менән Илдар Ҡыямовтарҙың йәнле итеп алып барыуҙары кисәнең рухын бермә-бер күтәрҙе.\nКоллегаларыбыҙ өсөн һөйөнөп, баҫмаға кешелек тарихында мәңгелек ғүмер теләп, йылы тәьҫораттар менән ҡайттыҡ. Дуҫлыҡ һәм йыр бүлешкәндән күңелдә, донъяла йәм арта ғына шул.


Стәрлетамаҡ районы малсылары 26 мең тоннанан ашыу һөт һауып алған // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nСтәрлетамаҡ районы малсылары 26 мең тоннанан ашыу һөт һауып алған\n17:34, 26 августа 2011 Иҡтисад\nСтәрлетамаҡ районы аграрийҙары бөгөн ураҡ буйынса ғына түгел, йыл башынан алып тулайым һауым буйынса ла алдынғы урында. 26 авгусҡа ҡарата районда һөт етештереү күләмдәре 26252 тоннаға еткән. Ағымдағы йыл башынан алып был республикалағы иң юғары күрһәткес, тип хәбәр иттеләр БР Ауыл хужалығы мигнистрлығының матбуғат хеҙмәтендә.\nСаҡмағош малсылары 24937 тонна һөт һауған, былтырғы кимәлдән был 1813 тоннаға күберәк. Тәүге өсәү исемлегендә һуңғылары булып Дүртөйлө районы малсылары килә. Бында йыл башынан алып һауым 21 мең тоннанан артҡан.\nРеспубликаның биш районында бер һыйырҙан һауылған һөт буйынса өс меңлек сик үтелгән. Миҫал өсөн, Тәтешле районында һәр һыйырҙан 3522 кг һөт һауылған. Етештереүсәнлек былтырғы йыл менән сағыштырғанда 285 килограмға артҡан. Саҡмағош районы ла лидерҙар иҫәбендә, унда һәр һыйырҙан — 3474 кг, Стәрлетамаҡ районында – 3259 кг, Өфө районында – 3161 кг, Дүртөйлө районында 3048-шәр кг һөт һауыла.\nТеги: ауыл хужалығы, һауым, малсылыҡ


Балалар юғалған... » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке\nБашҡортостан гәзите » Йәмғиәт » Балалар юғалған...\nБалалар юғалған... 14.01.2019 // Йәмғиәт\nЙыл һайын илдә полиция органдарына балалар юғалыуы тураһында унар меңләгән ғариза тапшырыла. Һуңғы биш йылда 40 меңгә яҡын бала табылған, уларҙың 13,5 самаһы сабыйҙар. Дөйөм алғанда, йыл һайын енәйәт эштәренең 10 проценты балалар юғалыу сәбәпле ҡуҙғатыла. Был мәсьәләлә эште тиҙләтеү һәм яҡшы һөҙөмтәгә өлгәшеү өсөн мобиль телефондарҙың геолокация мәғлүмәттәре бик файҙалы буласаҡ. Ул юғалған баланы тәүге сәғәттә һәм хатта минутта табырға ярҙам итеүе ихтимал.\n“Берҙәм Рәсәй” партияһы ағзалары ошоларҙы күҙ уңында тотоп, ғаиләләргә ярҙам итеү маҡсатында, мобиль телефондарҙағы геолокация мәғлүмәттәрен файҙаланыу мөмкинлеген биргән закон проекты тәҡдим итте. Уны депутаттар тәүге уҡыуҙа бер тауыштан хупланы.\nЗакон проекты юғалған баланы эҙләү процедураһын еңеләйтеүҙе һәм тиҙләтеүҙе, шулай уҡ ата-әсәнең ғаризаһы һәм оператив-эҙләү эшмәкәрлеген алып барыусы орган етәксеһе ҡарары буйынса тиҙ арала геолокация мәғлүмәттәрен файҙаланыуҙы тәҡдим итә. Әгәр мобиль ҡорамалдың сим-картаһы икенсе кеше исемендә булһа, уның яҙма ризалығы талап ителә.\nФото: mbk.today сайтынан


Икмәк көсө(әкиәт).А.Шәйәхмәтова,Г.Рәхмәтова - Wikisource\nИкмәк көсө(әкиәт).А.Шәйәхмәтова,Г.Рәхмәтова (әкиәт)\nавтор А.Шәйәхмәтова, Г.Рәхмәтова\n«Мин бөтәһенән дә көслө!—тип ҡупырынырға ярата Илшат.— Бөтә малайҙарҙан да, һыйырҙан да, аттан да көслө мин!»\nУның был һүҙҙәрен өҫтәлдә түп-түңәрәк булып ятҡан Икмәк ишетеп ҡалды.\n—\tӘ һиңә кемдәр һәм нимәләр көс биргәнде беләһеңме һуң?— тип һораны ул Илшаттан.\n—\tМин үҙем көслө!\n—\tУлай түгел шул, Илшат! Мин дә һиңә көс бирәм, мәҫәлән.\n—\tӘ һин үҙең ҡайҙан алаһың уны?—тип һорай һалды Илшат ҡыҙыҡһынып.\n—\tТыңла, улайһа. Игенселәр сәсер өсөн орлоҡтоң алтын кеүек тосон, сыҙамлыһын ғына һайлап ала. Шунан улар ерҙе һөрә, тырмата, сәсә, йомшарта, утай. Көндәр ҡоро торһа, һыу һиптерә. Механизаторҙар йөрөткән трактор, комбайн, машиналарҙы заводта эшселәр эшләп сығара. Тимәк, минең көслө булыуым өсөн улар ҙа тырыша. Ә машиналар яғыулыҡһыҙ йөрөй алмай. Шулай булғас, миңә нефтселәр ҙә ярҙам итә.\n—\tАңланым-аңланым,— тине Илшат.—-Әллә күпме кеше һиңә үҙҙәренең хеҙмәтен, көсөн һала. һин көслө булғас, һине ашаған малайҙар ҙа көслө, шулай бит?!\n—\tТыңлап бөтөр әле мине, Илшат. Ерҙән шытып сығыуы була, игенгә әллә күпме дошман ябырыла. Башта ҡый үләндәре үҫергә ирек бирмәй. Унан ҡоротҡос бөжәктәр кимерә башлай. Улар менән көрәшеү өсөн генә лә күпме көс түгелә!\n—\tһинең дуҫтарың бик күп икән, Икмәк!\n—\tКүп шул. Ер миңә һутын бирә, ҡояш нурҙарын һибә, ямғырҙар шулай ук миңә көс өҫтәй,— тип һөйләне лә һөйләне Икмәк.— Игенде йыйып алыуҙа ла күп кеше ҡатнаша, йыйылған бойҙайҙы, арышты тейәп тирмәнгә алып китәләр. Ондан тәмле икмәк бешерәләр.\n— Рәхмәт, Икмәк!— тине Илшат.— Ә миңә кемдәр, нимәләр көс бирә икән һуң? Уйлап алайым әле.\nRetrieved from "https://wikisource.org/w/index.php?title=Икмәк_көсө(әкиәт).А.Шәйәхмәтова,Г.Рәхмәтова&oldid=351890"


-Клубта ете түңәрәк эшләй. Бер генә мөһим датаны ла беҙ иғтибарҙан ситтә ҡалдырмайбыҙ, төрлө саралар ойошторабыҙ, уларҙа ололар ҙа, йәштәр ҙә ҡатнаша, - ти ауыл клубы мөдире Йәмилә Фәхриева. – Бигерәк тә беҙҙә халыҡ байрамдары йәнле үтә. Мәҫәлән, “Һаумыһығыҙ, ауылдаштар!” сараһы һәр ваҡыт халыҡты күпләп йыя.\nЫсынлап та, түңәрәктәр расписаниеһын ҡарап бында йырларға, яңы бейеү өйрәнергә, “Хужабикә” клуб түңәрәгендә белем тупларға ғына түгел, аэробика менән шөғөлләнергә лә мөмкин. Китапханасы Зимфира Дәүләтшина һүҙҙәренә ҡарағанда, уға китаптар алырға Әрметрәхим халҡының өстән ике өлөшө тиерлек йөрөй. Ә инде ауыл клубы бинаһында Фельдшер-акушерлыҡ пункты булыуын да иҫәпкә алғанда ауыл халҡы өсөн был объекттың ни тиклем кәрәк булыуын аңлауы ауыр түгел.\nХалыҡ йыйылышына үҙҙәренең ауылының яҙмышына битараф булмағандарҙың барыһы ла йыйылды. Ишембай районы муниципаль районы хакимиәте башлығының иҡтисад һәм финанс һорауҙары буйынса беренсе урынбаҫары Мансур Ҡунаҡов Урындағы башланғыстарға ярҙам программаһының маҡсаты, бурыстары , уның республикала һәм беҙҙең муниципалитетта нисек тормошҡа ашырылыуы хаҡында һөйләне.\n-Әлбиттә,һеҙҙең ауылда проблемалар аҙ түгел. Ләкин Урындағы башланғыстарға ярҙам программаһында ҡатнашыуға ғаризаны бер генә объект буйынса бирә алабыҙ, – тине Петровск ауыл биләмәһе хакимиәте башлығы Ольга Морозова. – Һеҙгә хәл итергә, тауыш бирергә кәрәк буласаҡ.\nӘрметрәхим халҡы исеменән ауыл советы депутаты Наил Шәрәфетдинов сығыш яһап, урындағы клубты ремонтларға саҡырҙы. Шулай уҡ ул ғариза хупланған осраҡта үҙенең һәм башҡа эшҡыуарҙарҙың спонсорлыҡ ярҙамын күрһәтергә әҙер булыуҙары хаҡында әйтте.\nЙыйылышта ҡатнашыусыларҙың барыһы ла дәррәү тауыш менән яҡташтарының был тәҡдимен ҡабул итте. Шулай уҡ инициатив төркөм һайланды. Уларға документтар пакетын әҙерләү, аҡса йыйыу менән шөғөлләнеү бурысы тора.\n-Еңгән осраҡта беҙ республика ҡаҙнаһынан миллион һум алырға ниәтләйбеҙ, шулай уҡ һәр өйҙән аҡса йыясаҡбыҙ, уңышлы эшҡыуарҙарыбыҙҙы ла йәлеп итәсәкбеҙ, - ти Йәмилә Фәхриева. –Клуб бинаһының ҡыйығын яңынан ябырға, тәҙрә-ишектәрҙе, иҙәнде алмаштырырға, фасадты яңыртырға, яңы сәхнә эшләргә кәрәк. Был йәһәттән урындағы власть ярҙамына ла өмөт итәбеҙ. Клубыбыҙҙың Урындағы башланғыстарға ярҙам программаһына инеренә ышанабыҙ.\nХалыҡ йыйылышында Скворчиха ауылы халҡы ла әүҙем ҡатнашты. Урындағы мәҙәниәт йорто хеҙмәткәрҙәре мәктәп уҡыусылары араһында һүрәттәр конкурсы иғлан итте, был эштәрҙә яңыртылған клуб бинаһы ниндәй төҫ аласағы сағылды. Тамаша залы стенаһын мәҙәниәт йортон ремонтлау өсөн тауыш биреүгә саҡырыуҙар менән плакаттар, һүрәттәр биҙәне. Ә йыйылыш концерт программаһы менән башланып китте. Художество үҙешмәкәр коллективта ҡатнашыусылар таҡмаҡтар аша шаяртыу ҡатыш мәҙәниәт усағының яңыртыуға мохтажлығын сағылдырҙылар.\n2015 йылда китапхананы мәҙәниәт йорто бинаһынан ҡышын һалҡын булыуы сәбәпле, мәктәпкә күсерергә мәжбүр булдыҡ, - тип һөйләй Скворчиха ауыл биләмәһе хакимиәте башлығы Гүзәлиә Бардовская. – Ололарға, балаларға мәҙәниәт йортонда ҡыйыҡтан һыу үтеүе арҡында ла түңәрәктәрҙә шөғөлләнеү бик уңайлы түгел.\nГүзәлиә Фәрит ҡыҙы һүҙҙәренә ҡарағанда, ауыл биләмәһе ике тапҡыр инде Урындағы башланғыстарға ярҙам программаһында уңышлы ҡатнашҡан. Был программа арҡаһында тормоштарын яҡшыртыу өсөн ауыл халҡының тағы ла бер яҡшы мөмкинлеге барлыҡҡа килде. Йыйылышта ауыл аҡһаҡалдары, йәштәр сығыш яһаны. Уларҙың барыһы ла Скворчихаға эшҡыуар Александр Привалов килеү менән күп нәмә яҡшы яҡҡа үҙгәреүен билдәләне – яңы ауыл хужалығы объекттары барлыҡҡа килә, йорттар төҙөлә, эшсе ҡулдарға һорау тыуа.\nАлександр Зиновьевич үҙе лә йыйылышта ҡатнашты һәм республика кимәлендә ауыл мәҙәниәт йортон капиталь ремонтлау проекты хупланған осраҡта финанс ярҙам вәғәҙә итте. Ә ауыл халҡы һәр йорттан 550-шәр һумдан аҡса йыйырға ҡарар итте.\n- Үткән йылдар практикаһы буйынса шуны әйтә алам, муниципаль район хакимиәте һәр ваҡыт Урындағы башланғыстарға ярҙам программаһына ингән барлыҡ объекттарҙы өҫтәмә финанслауҙа әүҙем ҡатнаша, - тип билдәләне Мансур Ҡунаҡов. – Консолидацияланған ҡаҙнанан тамаша залына креслолар алыуға, сәхнәне биҙәүгә, башҡа кәрәк-яраҡтарға аҡса бүленә. Шуға ла программала ҡатнашыусы булырға тырышығыҙ. Ә беҙ тейешле ярҙам күрһәтербеҙ.\nВ Башкирии въезд в город Бирск украсит стела с яблоком...\nВ Уфе обсудили вопросы увековечения памяти народного поэта Башкортостана Равиля...\nВ Нуримановском районе Башкирии появилась площадка с тренажерами для сдачи...\nРадий Хабиров призвал быстрее решать вопросы с инвесторами особой экономической...\nВ Уфе закупили 17 единиц коммунальной техники для ремонта улично-дорожной...\nВ Уфе гражданин КНР подозревается в даче взятки сотруднику ФСБ...


Баш ҡалала вакансиялар йәрминкәһендә һаулыҡ һаҡлау хеҙмәткәрҙәренә эшкә урынлашырға ярҙам итәсәктәр // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nБаш ҡалала вакансиялар йәрминкәһендә һаулыҡ һаҡлау хеҙмәткәрҙәренә эшкә урынлашырға ярҙам итәсәктәр\n14:56, 12 января 2016 Йәмғиәт\nӨФӨ, 2016 йыл, 12 ғинуар. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльмира Сабирова/.\n14 ғинуарҙа Өфөлә яңы йылда тәүге вакансиялар йәрминкәһе ойошторола, унда һаулыҡ һаҡлау, мәғариф, социаль хеҙмәтләндереү системаһында һәм финанс өлкәһендә мәшғүл предприятиелар һәм ойошмалар дәғүәселәргә буш эш урындары тәҡдим итәсәк. Улар араһында табиптар һәм шәфҡәт туташтары, акушер, массажсы, фельдшер, санитар, администратор, страховкалау буйынса агент, ашнаҡсы, иҡтисадсы бар.\nЙәрминкәгә килеүселәр хеҙмәт баҙарындағы хәл тураһында мәғлүмәт, компьютер диагностикаһы үтеп, һөнәри йүнәлеш, хоҡуҡи мәсьәләләр буйынса белгестәр менән кәңәшләшә аласаҡ, тип хәбәр итә Өфө хакимиәтенең матбуғат хеҙмәте.\nСараны ҡаланың Халыҡ мәшғүллеге үҙәге ойоштора. Уҙғарыу урыны: Ибраһимов бульвары, 47/1. Иртәнге сәғәт 10-да башлана.\nТеги: мәшғүллек,вакансиялар йәрминкәһе


Урока по башкирскому языку на тему "Башкирское устное народное творчество"\nИнфоурок › Другое › Конспекты › Урока по башкирскому языку на тему "Башкирское устное народное творчество"\nМаҡсат: телебеҙҙең байлығын, матурлығын күрһәтеп, телгә һөйөү,\nзирәклек, берҙәмлек, тапҡырлыҡ тәрбиләү.\nЙыһазландырыу: мультимедиа проекторы, таратма материал.\nЭйе, балалар, бөгөнгө дәресте мин алғыш әйтеүҙән, теләктәр теләүҙән башлап ебәрҙем. Минең исемем Айгөл Миҙхәт ҡыҙы. Мин 14-се мәктәптә башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы булып эшләйем. Һеҙҙең турала ла белеп үтәһем килә.\nХалыҡ ижады, халыҡтың ауыҙ-тел ижады хаҡында булыр бөгөнгө әңгәмәбеҙ. Беҙ бергәләшеп халыҡ ижады ынйылары менән танышырбыҙ, миҫалдар килтерербеҙ. Шулай итеп, беҙҙең дәрестең темаһы - ……………..\nМаҡсаты - телебеҙҙең байлығын, матурлығын күрһәтеп, телгә һөйөү,\nЭпиграф: халыҡ ижады – аҫыл таш.\nНиндәйерәк аҫыл таш тураһында һөйләшербеҙ икән беҙ һеҙҙең менән бөгөн, балалар? Йәки икенсе төрлө әйткәндә, һеҙ ниндәй халыҡ ижады жанрҙарын, төрҙәрен беләһегеҙ?\n-Һеҙ ололарҙан, тиҫтерҙәрегеҙҙән әленән - әле әкиәт, легенда,йомаҡ, мәҡәл ишетә тораһығыҙ. Ундай әҫәрҙәрҙе уҡып та беләһегеҙ. Улар һүҙгә оҫта, хыялға бай кешеләр тарафынан ҡасандыр ижад ителгән дә башҡалар хәтеренә күскән. Шулай телдән - телгә, быуындан- быуынға күсә торғас, шымара- шымара беҙҙең көндәргә лә килеп еткән.\nТимәк, телдән тыуып, телдән башҡарыла торған әҫәрҙәрҙе камиллаштырыуҙа күмәк кеше, тотош халыҡ ҡатнашҡан.\nБына шулай күмәк кеше ҡатнашлығында телдән ижад ителгән, телдән таралған әҫәрҙәрҙе халыҡтың ауыҙ- тел ижады тип йөрөтәләр ҙә инде.\nБашҡорт халҡының ауыҙ- тел ижады ифрат күп яҡлы һәм ғәжәп бай.\nБеҙҙә эпостар, әкиәттәр ҙә, легенда, риүәйәттәр ҙә, йыр, таҡмаҡтар ҙа, мәҡәл, әйтем, йомаҡтар ҙа, башҡаһы ла күп.\nІІ. Халыҡ ижады төрҙәре.\nхалыҡ ижадының был төрө ғәрәп теленән тәржемә иткәндә “һүҙ урынында әйтелгән” тигәнде аңлата. Уны икенсе төрлө “ололар һүҙе” йә “тапҡыр һүҙ” тип йөрөтәләр.\nхалыҡ ижадының ниндәй төрө хаҡында һүҙ бара? (Мәҡәл).\nә һеҙ мәҡәлдәр беләһегеҙме?\nЙөҙ күрке – һаҡал, тел күрке – мәҡәл, тип юҡҡа әйтмәгәндәр, балалар.\nСөнки, мәҡәлдәр беҙҙең телде байыта ла, күркәмләй ҙә.\n- Хәҙер мин текст уҡыйым, ә һеҙ ошо тексҡа ҡарата мәҡәлдәр әйтегеҙ.\nа) Миләүшә ҡурсағына күлдәк тегергә булды. Әсәһенән бер киҫәк биҙәкле ситса һорап алды ла ҡырҡа башланы. Тегеп бөткәс, ҡурсағына кейҙерәйем тиһә, күлдәк тар булған. Миләүшәгә ниндәй мәҡәл әйтер инегеҙ? (Ете ҡат үлсә, бер ҡат киҫ.)\nб) Йүгереү буйынса ярыш бара ине. Ғәзизйән команданы көтмәй йүгерҙе лә китте. Алдан килһә лә, уны еңеүсе итмәнеләр. Етмәһә, уның класының очкоһы кәмене. Ғәзизйәнгә ҡарата ниндәй мәҡәл әйтер инегеҙ? (Ашыҡҡан ашҡа бешкән.)\n(Ҡурҡҡанға ҡуш күренә.)\n2) халыҡ ижадының был төрө тураһында, балалар, көйгә һалынып йырлана торған шиғыр әҫәр, тиҙәр.\nБашҡорт халҡы ғүмер буйы Уралда йәшәгән. Ул үҙенең тыуған төйәген бик яратҡан, һәр саҡ һаҡта торған. Уралға бағышланған төрлө йырҙар, шиғырҙар уйлап сығарылған. Әйҙәгеҙ, йыр тыңлайыҡ.\nБашҡорт халыҡ йыры “Урал” тыңланыла\nЙырҙар бөтәһе лә бер төрлө булмай, улар бүленеше менән оҙон, ҡыҫҡа була һәм тағы ла бәләкәй формала таҡмаҡтар була.\nХалыҡ күп эшләгән, ләкин эш күңелһеҙ булмаһын өсөн йә ял иткән ваҡытта улар йырҙар сығарған.\nӘйҙәгеҙ, балалар, был көйгә хәрәкәтләнеп алайыҡ.\nАртабанғы халыҡ ижады төрө йомаҡтар булыр.\nИке туған торалар,\nБөтә ерҙе күрәләр,\nБерен – бере күрмәйҙәр.\nБашы – тараҡ, ҡойроғо – ураҡ.\nКешенең дуҫы, йорттоң һаҡсыһы.\nӘкиәттәр тураһында һөйләшмәй тороп, моғайын, халыҡ ижады хаҡында һүҙ йөрөтөү мөмкин дә түгелдер.\nМин һеҙгә әкиәт геройҙарынан бер нисә телеграмма алып килдем. Тыңлап ҡарайыҡ.\n- Ергә ятып тыңлайым, Стәрлетамаҡ ҡалаһында 4-се гимназияла 5-селәр гөр килә.(Ертыңлар Батыр)\n- Һөйләшә алмайым, ауыҙымда күл. (Күлуртлар батыр)\n- Ҡойороғом мәкегә туңды,һеҙгә килә алмайым.(Бүре)\n- Бал ашайым тип ҡойроҡһоҙ ҡалдым( Айыу)\n“Төлкө менән айыу” әкиәте.\nБорон бер заман бер айыу урманда турғай тотоп алды, ти.\n- Туҡта әле, өсөнсө көн төлкө өйрәк тотоп алыуы менән маҡтанғайны. Мин дә уға маҡтанайым әле, - ти.\nАйыу, турғайҙы тешләп, төлкө янына килде, ти. Төлкө уның турғай тешләп маҡтанырға уйлап килеүен әллә ҡайҙан уҡ һиҙеп тора ине, ти.\nАйыу дуҫ, ҡапҡаның нимә була? – тип һораны, ти.\nАйыу тештәрен ҡыҫа биреп кенә:\n- Турғай,-тине, ти.\nАйыу дуҫ, ишетмәйем. Бөгөн ташта ятып йоҡлағайным, ҡолаҡтарым тонған, шәберәк әйтсе, - тигән булды, ти.\n- Турғай, турғай!..\n- Бер ҙә генә ишетмәйем шул. Ауыҙыңа һыу уртлаған кеүек һөйләйһең. Асығыраҡ әйтһәң ни була, айыу дуҫ?\nАйыу был юлы, ауыҙын тултырып:\n- Тур-ғай! – тигәйне, ауыҙындағы турғай пырр итеп осто ла китте, ти.\n- Ә, ишеттем, ишеттем, турғай тиһең икән, тигән булды, ти.\n- Ишетеүен ишеттең дә бит, тик турғайҙы осорттоң шул, - тип һуҡранды, ти.\nШунан төлкө, аҡыл өйрәтмәксе булып:\n- Маҡтана белмәйһең, айыу дуҫ! –тине, ти. - Дөрөҫөн әйткәндә, һин шыр алйот. Һиңә турғай тип әйтмәҫкә, ә ҡош тиергә кәрәк ине. Шул саҡта тештәрең дә асылмаҫ, турғай ҙа осмаҫ ине.\n1. Нимә тураһында һөйләштек?\n- Ыҡсым һәм тапҡыр итеп әйтелгән һүҙ, ололар һүҙе - мәҡәл.\n- Шиғыр + көй = йыр\nҠыҫҡа йыр - таҡмаҡ\n- Уйлап табыу ниндәй жанрға ҡорола? Йомаҡ.\n- Уйҙырмалы, тылсымы күп жанр? әкиәт\nӘ халыҡ ижады- халыҡ күңеленең көҙгөһө, уны өйрәнәйек, ҡәҙерләйек.\nНомер материала: ДБ-358034\nУрок по башкирскому языку: «Фразеологизмы. Употребление фразеологизмов в речи»\nМузыкальный сценарий праздника "Осень в гости просим"


Һаман йәш булып ҡалам - Wikisource\nҺаман йәш булып ҡалам\n«Һаман йәш булып ҡалам»\nИжад итеү ваҡыты: 2013. Нәшер ителгән: 2013. Сығанаҡ: Ансар Нуретдинов. «Һаман йәш булып ҡалам» // «Башҡортостан» гәзите, 2013, 29 октябрь\nВадим Ахун улы Йәркәев Ҡыйғы районынан, ун бер балалы ябай ғаиләлә һигеҙенсе булып донъяға килгән. Өфө нефть институтын тамамлағас, 1976 – 1979 йылдарҙа ВЛКСМ-дың Нефтекама ҡала комитетында беренсе секретарь булған. Йәштәр ойошмаһының юбилейы алдынан уның менән комсомол ойошмаһы тураһында әңгәмә ҡорҙоҡ. – ВЛКСМ-дың ҡала комитетын етәкләү совет заманы өсөн ярайһы уҡ юғары вазифа ине. Нисек барып эләктегеҙ унда?\n– Бөгөнгө күҙлектән ҡарағанда, ысынлап та “эләктем” тип әйтергә булалыр. Икенсе яҡтан, совет осоронда ниндәйҙер вазифаға, шул уҡ комсомол эшенә лә инеп китеү еңел түгел ине. Кадрҙар һайлау эше юғары кимәлдә булды, бигерәк тә хәҙерге менән сағыштырғанда. Бының менән башлыса партия комитеттарының ойоштороу бүлектәре шөғөлләнде. Вазифаға һайланғансы мине төрлө кимәлдә тикшергәндәрен, һәр яҡтан һынап ҡарағандарын аҙаҡ ҡына аңланым. ВЛКСМ һәм КПСС-тың ҡала комитеттарында, аҙаҡтан Өфөлә төрлө кимәлдәге етәкселәр менән әңгәмәләшеүҙең нимә икәнен үҙҙәре кисергәндәр яҡшы белә. Нисек кенә булмаһын, Арлан нефть үткәргестәр идаралығында инженер һәм бер үк ваҡытта комсомол комитеты секретары булып эшләп йөрөгән егерме дүрт йәшлек сағымда ВЛКСМ-дың Нефтекама ҡала комитетына беренсе секретарь итеп һайландым. Йылдар арауығынан ҡарайым да шундай һығымта яһайым: атай-әсәйҙән, уҡытыусыларҙан ул заманға ярашлы дөрөҫ тәрбиә алып, бала саҡтан бар эшкә өйрәнеп, оло яуаплылыҡ тойғоһон аңлап үҫкән күптәрҙең яҙмышы шуға оҡшаш. Юғары уҡыу йорттарында ла йәштәрҙе күп төрлө йәмәғәт эштәренә йәлеп итеү тейешле кимәлдә ине. Уҡыу йылдарында комсорг булып, студент төҙөлөш отрядтары һәм профсоюз эштәре менән шөғөлләнеп ниндәйҙер тәжрибә туплағанға, нефтселәр ҡасабаһы Күтәрәмдә комсомол секретары булып үҙемде яҡшы күрһәткәнмендер инде, шуға ла бер нисә кеше араһынан мине һайланылар.\n– Ул саҡтағы Нефтекамала комсомол эшмәкәрлеге ниндәйерәк ине?\n– Ун биш йәшлек ҡаланың тормошо гөрләп тора. Автомобиль заводы, яһалма күн берекмәһенең мамыҡ иләү фабрикаһы удар комсомол төҙөлөштәре тип иғлан ителгәйне. Йәштәрҙең көндәлек эшен, ялын ойоштороу, социаль-көнкүреш мәсьәләләрен хәл итеүҙә объекттар өсөн яуаплылар менән бер рәттән комсомол етәкселәре лә шөғөлләнде. Миңә тиклем дә, беҙҙең осорҙа ла, һуңыраҡ та тәүге комсомол ойошмаларынан башлап ҙур вазифа биләүсе етәкселәргә тиклем барыһы ла бик әүҙем, киң ҡарашлы булды, үҙ бурыстары өсөн оло яуаплылыҡ тойҙо. 1978 йылда Кремлдең Съездар һарайында ВЛКСМ-дың алтмыш йыллыҡ юбилейына арналған тантаналы йыйылышта Башҡортостан комсомолының ун бер вәкиле араһында ҡатнашыуымды дөйөм хеҙмәтебеҙгә бирелгән юғары баһа тип һанайым.\n– Һеҙҙең тормошта комсомол ниндәй урын биләй?\n– Киң билдәле йыр юлдарын башҡортсаға әйләндереп әйтһәм, минең яуап күптәрҙеке менән ауаздаштыр, тип уйлайым: “комсомол – түгел ул йәш, комсомол — минең яҙмыш!” Ысынлап та, күп милләтле Советтар Союзының бер нисә быуын халҡы өсөн был – оло мәғәнәгә эйә һүҙҙәр. Йәмәғәт башланғысында эшләүселәрҙән алып йәштәр ойошмаһында етәксе вазифа биләүселәргә тиклем һәр кем бөгөн дә “комсомол миңә күп нәмә бирҙе” тип оло ғорурлыҡ менән әйтә. Төрлө йылдарҙа комсомолға ҡағылышлы булғандарҙың барыһы ла үҙ яҙмышына рәхмәтле. ВЛКСМ ҡала комитетында алған эш һәм тормош тәжрибәһе артабан миңә оло таяныс булды: партияның Нефтекама ҡала комитетында агитация һәм пропаганда бүлеге мөдире, аҙаҡтан ҡала Советы башҡарма комитеты рәйесенең урынбаҫары һәм беренсе урынбаҫары булып эшләгәндә лә бер ҡыйынлыҡ тойманым, йөкмәтелгән бурыстарҙы комсомолда алған яуаплылыҡ һәм көс-дәрт менән, күңел биреп башҡарҙым, шуғалыр ҙа принципиаль тәнҡиткә дусар булманым, яман телгә эләкмәнем. Ул осорҙа тапҡан дуҫ-иштәр менән әле лә тығыҙ аралашып йәшәйем – был да күп нәмә тураһында һөйләй. Дөйөмләштереп әйткәндә, икенсе билдәле йырҙағыса, комсомолдан айырылмайым, һаман йәш булып ҡалам.\n– Бөгөнгө йәштәргә теләктәрегеҙ...\n– Тарихыбыҙҙы, оло быуындарҙың матур эштәрен онотмаһындар. Йәмәғәт тормошонда ихлас ҡатнашһындар, әүҙем һәм дәртле булһындар. Комсомол кеүек бөтөн ил йәштәрен үҙ артынан эйәртерлек ойошмаға берләшһендәр ине.\nRetrieved from "https://wikisource.org/w/index.php?title=Һаман_йәш_булып_ҡалам&oldid=503877"


Мәҙәниәт өлкәһендәге иң яҡшы етәксе – Хәйбуллала! » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Мәҙәниәт һәм cәнғәт » Мәҙәниәт өлкәһендәге иң яҡшы етәксе – Хәйбуллала!\nМәҙәниәт өлкәһендәге иң яҡшы етәксе – Хәйбуллала! 24.02.2019 // Мәҙәниәт һәм cәнғәт\nБелеүебеҙсә, Хәйбулла районында дәртле, талантлы халыҡ йәшәй. Йыр-бейеүгә маһир, халҡыбыҙҙың боронғо йолаларына тоғро улар, йәштәрҙең һәләттәрен үҫтереү маҡсатында төрлө яҡлы эш алып баралар. Бында, һис шикһеҙ, район хакимиәтенең мәҙәниәт бүлеге етәксеһе Лариса Мәмбәтованың өлөшө ҙур.\nТынғыһыҙ һөнәр эйәһе, оҫта ойоштороусы Лариса Рәшит ҡыҙының оло хеҙмәте Башҡортостан Мәҙәниәт министрлығы коллегияһында юғары баһаланды: ул “Мәҙәниәт бүлегенең йыл етәксеһе” номинацияһында еңеп сыҡты, ведомствоның Рәхмәт хатына лайыҡ булды.\nӘйткәндәй, районда 48 ауыл клубы, 28 китапхана, ике балалар сәнғәт мәктәбе бар, учреждениеларҙа 405 үҙешмәкәр халыҡ ижады түңәрәге эшләй.\nЮғары кимәлдәге иң әһәмиәтле саралар исемлегенә данлыҡлы Йомабай Иҫәнбаев исемендәге республика ҡурайсылар конкурсын, “Бөйөк дала” төбәк-ара башҡорт рок фестивален, һәр ауылда үткән брендлы байрамдарҙы индерергә мөмкин.


Ингредиенттарға хаҡтың юғары булыуы һәм икмәк бешереү ҡорамалдарының туҙыуы арҡаһында икмәккә хаҡ арта // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nИнгредиенттарға хаҡтың юғары булыуы һәм икмәк бешереү ҡорамалдарының туҙыуы арҡаһында икмәккә хаҡ арта\n12:33, 18 декабря 2014 Иҡтисад\nӨФӨ, 2014 йыл, 18 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Артур Басиров/.\nИкмәккә хаҡтың артыуҙың төп сәбәбе — онға, сүпрәгә, үҫемлек майына, тоҙға, төрөү материалдарына хаҡтарҙың күтәрелеүе, транспорт сығымдарының күплеге һәм иҫке ҡорамалдар. Монополияға ҡаршы федераль хеҙмәттең Башҡортостан буйынса идаралығы ҡарамағындағы Ваҡлап һатыу сауҙа өлкәһендә конкуренцияны үҫтереү буйынса Эксперт советы ултырышында ҡатнашыусылар шундай һығымтаға килде.\nКәңәшмәлә Башҡортостандың Ауыл хужалығы министрлығы, Сауҙа һәм ҡулланыусылар хоҡуҡтарын яҡлау буйынса дәүләт комитеты вәкилдәре, икмәк комбинаттары, сауҙа селтәрҙәре вәкилдәре ҡатнашты.\nМонополияға ҡаршы федераль хеҙмәттең Башҡортостан буйынса идаралығы етәксеһе Зөлфирә Аҡбашева әйтеүенсә, икмәккә һәм икмәк-ҡалас изделиеларына хаҡтың артыуына бәйле бик күп мөрәжәғәттәр килә. Өҫтәүенә, республикала арыш ононан һәм арыш-бойҙай ононан бешерелгән икмәктең хаҡы Волга буйы федераль округының башҡа төбәктәренә ҡарағанда ҡиммәтерәк.\nКәңәшмәлә ҡатнашыусылар билдәләүенсә, Башҡортостанға юғары һәм беренсе сортлы он Рәсәйҙең башҡа төбәктәренән килтерелә. Дәүләкән һәм Дүртөйлө предприятиеларында арыш оно ғына етештерелә. Эксперт советында игендең 60 процентҡа ҡиммәтләнеүе билдәләнде, был иһә ондоң хаҡына йоғонто яһай. Ауыл хужалығы министрлығы вәкиле һүҙҙәренсә, быйыл беҙҙең республикала арыштан Рәсәй буйынса иң юғары уңыш алынған.\nУлтырышта икмәк бешереү тармағы предприятиеларының һатыу ойоштороуҙа ҡатнашыу мәсьәләһе лә ҡаралды.\nТеги: хаҡтар,монополияға ҡаршы сәйәсәт


«Күркәм йәштәге» ҡатын- ҡыҙҙарға нисек кейенергә? » Башкортостан кызы | Башҡортостан ҡыҙы\nКүптән түгел ошолай тип аталған оҫталыҡ дәресе үткәргәйнем. «Ә был «күркәм йәш» ҡасан башлана һуң?» – тигән һорауға ҡатнашыусыларҙың яуабы төрлөсә булды. Берәүҙәр уны – 60-тан, икенселәр 40-тан һуң, тип һанай. Ә һеҙ нисек уйлайһығыҙ?\nСтилист түгел, ә хәҙерге заман ҡатын-ҡыҙы булараҡ минең шәхси фекерем шундай: был мәл өлкәнәйеп, үҙеңдең юҡ-бар ҡағиҙәләрҙән һәм ҡалыптарҙан, хатта моданан азат, үҙенсәлекле һәм ҡабатланмаҫ шәхес икәнлегеңде аңлағас килә. Төрлө дәүерҙәрҙә ҡатын-ҡыҙҙар был мәлгә төрлө ваҡытта килгән, ҡайһы ваҡыт хатта бер ҡасан да етмәгән. Бына беҙ тәүге мода ҡағиҙәһен килтереп тә сығарҙыҡ: «Үҙебеҙҙе нисек тоябыҙ – шулай кейенәбеҙ».\nТағы ла йәшкә әйләнеп ҡайтайыҡ. Коко Шанель, Софи Лорен кеүек бөйөк ҡатын-ҡыҙҙар, һәр береһе үҙенсәләп, ошондай фекер әйтеп ҡалдырған: 20 йәштәге гүзәллегең – тәбиғәттән, ә 30 йәштә матур түгелһең икән, бары ялҡаулығың арҡаһында ғына. Ысынлап та, хәҙер, һөйкөмлөлөккә ирешеү һәм һаулыҡты һаҡлау өсөн әллә күпме мөмкинлектәр булғанда, уларҙы үҙ файҙаңа ҡулланыу-ҡулланмау тик теләгеңдән тора. Шулай итеп, моданың тағы бер ҡағиҙәһе: «Тышҡы ҡиәфәт өҫтөндәге эш һәр ҡатын-ҡыҙҙы һылыуҡайға әйләндерә». Иң мөһиме – ялҡауланмаҫҡа.\nБальзакты илһамландырған йәштәге ҡатын-ҡыҙҙар! Барлыҡ стилистар, береһенән-береһе уҙҙырып, һеҙгә тик классик кейемдә йөрөргә, сәсегеҙҙе уртаса оҙонлоҡта ҡырҡырға һәм ҡыҫҡа итәктән бөтөнләй баш тартырға кәңәш итә. Ә бит барыһы ла бер төрлө түгел, һәр кем донъяға ҡарашы, кәүҙә төҙөлөшө менән айырылып тора. Кейемдең урынына һәм ваҡытына ҡарап һайланыуы ла мөһим. Ниндәйҙер йәшкә етеү – хөкөм түгел, шуға ла кейем стилен һәр кем тик үҙенән сығып һайларға тейеш. Тимәк, өсөнсө ҡағиҙә: «Ниндәй йәштә булһаң да, кейем һайлағанда уны кейер урынды, үҙеңә генә хас йәм хисен һәм кәүҙәнең үҙенсәлектәрен күҙ уңында тотоу кәрәк».\nМинең бер танышым бар. Күптәр уны, 50 йәштәрҙә булһа ла, бик ҡупшы кейенә, тип уйлай. Ысынында иһә, һеҙгә сер итеп кенә әйтәм, уға әле 40 та тулмаған! Был хәлдә ни эшләргә һуң? Тышҡы ҡиәфәттең биологик йәшкә тап килмәүенең сәбәбе нимәлә?\n1. Психологик ҡараштан башлайыҡ. Бая әйтеп үткән ҡағиҙәне иҫкә төшөргәндә, үҙебеҙҙе нисек тойһаҡ, шулай кейенәбеҙ.\nТормош ҡатмарлығынан, донъя мәшәҡәттәренән, етди эштәрҙән йәне һәм тәне менән арыған гүзәл зат йыш ҡына үҙен йәшенә ҡарағанда ҡартыраҡ тоя. Һөҙөмтәлә – ул бик ябай кейенә, мода яңылыҡтарын күҙәтеп барыу хаҡында һүҙ ҙә юҡ. Бындай ҡатын-ҡыҙҙар йылдар буйы бер үк нәмәне кейеп йөрөүсән. Ниндәйҙер ир-егеткә оҡшарға йыйынмай, ә тышҡы матурлыҡ өсөн генә кейенеүҙең мәғәнәһен күрмәй.\n«Күңеле менән иртә ҡартайыусы» нескә заттың икенсе төркөмөн, сәйерерәк булһа ла, ирҙәре күпкә олораҡ булған ҡатын-ҡыҙҙар тәшкил итә. Социологик тикшеренеүҙәр күрһәтеүенсә, йәшерәк партнер йылдар дауамында олорағына тиңләшә. Был, әйткәндәй, енескә ҡарамай. Шуға ла үҙен 55 йәштәгеләй тойған 40 йәшлек ҡатындың гардеробы ла оло йәштәгенеке кеүек була.\n2. Тышҡы ҡиәфәттең биологик йәшкә тап килмәүенең, йәғни ҡатын-ҡыҙға олораҡ йәш биреүҙең, тағы бер сәбәбе кәүҙә һәм бит-йөҙ төҙөлөшөнә бәйле.\nАртыҡ ауырлыҡ йәки ауырыуға һабышҡандай ҡаҡсалыҡ, арҡаның көмрәйеп, яурындарҙың төшөп тороуы, төшөнкө ҡиәфәт – былар барыһы ла йәш өҫтәй. Ыҡсым, йыйнаҡ буй-һынлы, яурындарын тура тотҡан ғорур ханымдар иһә күпкә йәшерәк күренә. Йыш ҡына кәүҙәбеҙҙе боҙорҙай күңелһеҙ ваҡиғалар беҙгә һиҙелмәй генә үтә, ә үҙебеҙ көҙгөлә шул уҡ йәш ҡыҙҙы күрәбеҙ. Ысынында иһә, йыл артынан йыл үтә, ауырлығыбыҙ арта бара, йыйырсыҡтар ҙа өҫтәлә. Шуға ла, әле һуң булмаҫ борон, косметологик ғәмәлдәрҙе атҡарып, физкультура менән шөғөлләнеү бик яҡшы һөҙөмтәләр бирәсәк.\nБер юлы егерме йылға йәшәрергә тырышыу кәрәкмәй, ә йыл һайын үҙгәреп тормай, бер кимәлдәрәк ҡалыу бик тә мөмкин. Матур хыялмы? Ул хыял тормошҡа ашырлыҡ.\nШулай ҙа оло йәштә лә йәшерәк күренеүҙең бер нисә ысулын әйтеп үтәйек.\nКейемде буй-һыныңдың отошло һәм кәмселекле яҡтарын иҫтә тотоп һайларға кәрәк. Кәүҙәгеҙҙең төҙөлөшөн өйрәнегеҙ һәм уның ваҡыт үтеү менән үҙгәреүен дә танығыҙ, барыһын да ысынбарлыҡ күҙлегенән баһалағыҙ. Йәшерәк күренеү өсөн бер сиктән икенсеһенә һикереү мәғәнәһеҙ күренә һәм, киреһенсә, йәш кенә өҫтәй.\nКейемдең тирә-яҡ мөхиткә һәм миҙгелгә тап килеүе ҙур әһәмиәткә эйә. Мәҫәлән, шортыны ҡалала хатта эҫелә лә кейеү урынһыҙ, ә баҡсала ул алыштырғыһыҙ. Был һүҙҙәр һылашып торған трикотаж сарафан һәм футболкаларға ла ҡағыла.\nАҡһылыраҡ һәм бер төҫтәге кейемдәр – йәшерәк, ә сыбар, ҡарағусҡыл һәм сағыу кейемдәр олораҡ күрһәтер.\nЙәштәр бижутерияһынан баш тартып, күркәм, әммә артыҡ күҙгә салынып бармаған, мотлаҡ ҡиммәт булмаһа ла, кейемгә һәм үҙегеҙгә тап килгән биҙәүестәрҙе һайлағыҙ. Инде мода түгел, ә һеҙҙең шәхси стилегеҙ хакимлыҡ итергә тейеш!\nОлоғайған һайын прическаға нығыраҡ иғтибар биреү кәрәк. Йәш ҡыҙҙарға иртән сәсен тарап ҡына эшкә йүнәлһә лә килешә, ә һеҙгә инде хәҙер көн һайын сәсегеҙҙе бөхтә итеп ҡуйыу кәрәк. Ипле, артыҡ сағыу булмаған маникюр хаҡында ла шул уҡ һүҙҙәрҙе әйтеп була. «Зауыҡ ҡысҡырмай, ә шыбырлай ғына» – Коко Шанелдең был һүҙҙәрен тормош саҡырыуы итеп алһағыҙ ҙа була.\nАҙыраҡ, әммә яҡшыраҡ – быныһы кейем-һалымға ҡарата. Уларҙың һаны, күләме аҙ булһа ла, сифаты һәм килешлелеге менән алдырырға мөмкин. Гардеробығыҙҙа бар нәмәләр бер-береһе менән тап килә, осраҡлы әйберҙәр юҡ.\nТуфли, сумка, башҡа аксессуарҙар – һеҙҙең «ауыр артиллерия». Аҡсағыҙҙы тап ошо нәмәләргә сарыф итеп, тик оторһоғоҙ ғына.


Ейәнсураның “Ейәнсура”һы » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Новости » Мәҙәниәт » Ейәнсураның “Ейәнсура”һы\nҮҙәк каналдан барған “Иртәнге почта” тапшырыуын ҡарарға яратҡан Наил Юлдашбаев 8 – 9-сы кластарҙа уҡығанда уҡ башҡорт йырҙарын гитарала уйнап, заманса эшкәртеп башҡарырға хыяллана башлай. Был хыялын күрше йортта йәшәүсе Мөнир Ҡарабаев менән дә бүлешә. Ике егет ҡайын туҙынан барабан, фанеранан гитаралар эшләп ҡарай, “Кино”, “Машина времени” төркөмдәренең йырҙарын өйрәнә. Ул ваҡытты һәр кем хәтерләйҙер: гитарала уйнаған егеттәрҙе ауыл халҡы ҡала шпанаһы образында ҡабул итә. Шуғалыр ҙа бәләкәй ауылда, гармунда, баянда уйнаған егеттәр булһа ла, гитара менән ҡыҙыҡһыныусылар юҡ тиерлек. Наил менән Мөниргә ата-әсәһе был уйын ҡоралын алып биреү тураһында уйламай ҙа. Мәктәпте тамамлағас, Наил тәүге эш хаҡына ябай ғына гитара һатып ала. Самаҙының гитара менән ярайһы ғына булышҡан берҙән-бер ир-уҙаманы Факил Исхаҡов егеттәргә аккордтарҙы алыу, тауыш сығарыу буйынса тәүге дәрестәрҙе бирә. Ҡалғанын инде улар үҙҙәре уйнап өйрәнә.\nНаил Юлдашбаев әрме хеҙмәтенән ҡайтыуға Мөнир бер нисә егет менән сәхнәлә сығыш яһай башлаған була. Мәҙәниәт йортонда эшләүсе Факил Исхаҡов уларҙы ябай ғына булһа ла музыка ҡоралдары менән тәьмин итә. Шулай итеп, Самаҙы ауылының йыр-моң яратҡан, яңы идеялар менән янған талантлы егеттәре Даян Дәүләтбаев (һуҡма инструменттар), Наил Юлдашбаев (соло-гитара), Фәтих Ҡылысбаев (синтезатор), Мөнир Ҡарабаев (вокал, бас-гитара) бер төркөм булып, сәхнәне яуларға юлға сыға. 1985 йылдың 8 марты була ул. Легендар “Машина времени” төркөмөнөң “Реки и мосты” йырын яңғыраталар.\nАртабан егеттәр башҡорт телендә репертуар туплауға тотона. Иң тәүҙә ул йылдарҙа үтә лә популяр булған “Ялан сәскәләре”, “Туй күлдәге”, “Ҡайтауаз” йырҙары өйрәнелә, Мөнир “Афғанстан” тип аталған тәүге йырын ижад итә. Йәш төркөмдөң даны бөтә районға тарала.\nНаил ЮЛДАШБАЕВ, төркөмдөң етәксеһе:\n– Дүрт йыл буйы беҙ төркөмгә исем ҡушыу тураһында уйламаныҡ. Халыҡ араһында “Кино”, “Самаҙы”, “Зианчура егеттәре” тип йөрөтә торғайнылар. 1989 йылда райондарҙа “Аҡтирмә” мәҙәни үҙәктәре эшләй башланы. Район үҙәге Иҫәнғолда үткән концертҡа саҡырыу алғас, үҙебеҙгә исем уйларға тотондоҡ. Тап шул саҡта Зианчура атамаһын Ейәнсураға үҙгәртеү тураһында бәхәстәрҙең ҡыҙған мәле ине. Быға үҙ өлөшөбөҙҙө индереү маҡсатында төркөмдө “Ейәнсура” тип атаныҡ. Үҙебеҙгә әллә ни ҙур маҡсаттар ҡуймағайныҡ, булғанына шатланып ижад иттек. 80-се йылдарҙың популяр йырҙарын да, “Порт-Артур”, “Шәл бәйләнем”, “Шахта” кеүек халыҡ ижады өлгөләрен дә, шаян таҡмаҡтарҙы ла башҡарҙыҡ. Мөнир төрлө көнүҙәк темаға йырҙар ижад итте. Бер нисә йылда ҙур концерт ҡуйырлыҡ репертуар тупланыҡ. 7 – 8 йылда райондың барлыҡ ауылын икешәр тапҡыр концерт менән урап сыҡтыҡ. Самаҙы ауылында аҙнаһына 2 – 3 көн тере тауышҡа йәштәр өсөн дискотека ойоштора инек. Тирә-яҡ ауыл йәштәренең йөк машиналарына тейәлеп килгәне булды. Һуҡма инструменттарҙа уйнаусы Даян төркөмдән киткәс, уны Рәсүл Татлыбаев алмаштырҙы. Ул мәрхүм булғас, Рәиф Хәмиҙуллин килде. Мөнирҙең тауышы үҙенсәлекле яңғырай, барлыҡ репертуарҙы уға яраҡлаштырып һайлай инек. Кантри стиле өҫтөнлөк итте, бәлки, шул үҙенсәлек менән дә халыҡты ылыҡтыра алғанбыҙҙыр.\n1992 йылда музыка ҡоралдарын яңырттыҡ. Шул йылда районға гастроль менән “Ант” төркөмө килде һәм беҙгә “Йәшлек” гәзите ойошторған “Урал моңо” фестивалендә ҡатнашырға тәҡдим итте. Быға тиклем ҙур сәхнәгә сығыу ниәте булмаһа ла, был тәҡдимде күтәреп алдыҡ. Тиҙ арала “Борсолма, дуҫҡай”, “Яҙ йыры”, “Күрше ҡыҙы Гөлнара” йырҙарын кассетаға яҙҙырып, почта аша конкурсҡа ебәрҙек.\n1993 йылда “Урал моңо”нда ҡатнашырға теләк белдереп, 150-нән ашыу кеше йырҙарын ебәргән була. Жюри ағзалары уларҙың 70-ен 2-се турға саҡыра. Ә Нефтселәр мәҙәниәт һарайында үтәсәк гала-концертҡа тик 16 ғына бәйгесе эләгә. Улар араһында “Ейәнсура” егеттәре лә була. Әйтергә кәрәк, башҡа райондар хакимиәттәре үҙҙәренең йырсылары өсөн махсус сәхнә костюмдары тектертә, транспорт бүлә. Тик самаҙылар ғына бындай иғтибарҙан мәхрүм була. Гитаралар, синтезатор йөкмәп, “Икарус” автобусында һигеҙ сәғәт килгән, ябай күлдәктәрҙә сәхнәгә сыҡҡан егеттәр һынатмай. Улар 1-се дәрәжә лауреат исемен алып ҡайтып китә. Конкурстан һуң “Күрше ҡыҙы Гөлнара” йыры бер нисә ай рәттән хит-парадта тәүге урынды биләй. Егеттәр төрлө төбәктән килгән һөйөү хаттарына, ҡотлау открыткаларына күмелә. Шул уҡ йылда уларҙы Йылайыр районында үткән Башҡорт йәштәре йыйынында сығыш яһарға саҡыралар. Башҡортостан телевидениеһы бер нисә йырға клип төшөрөргә тәҡдим итә. Йырсылар Винер Абдуллин, Лилиә Букеева, “Каруанһарай” төркөмө бергә концерттар менән гастролдәргә саҡыра. Сибай ҡалаһы, Йылайыр, Хәйбулла, Баймаҡ райондары, Ырымбур өлкәһе “Ейәнсура” төркөмөнөң концерттарын үҙҙәрендә лә ойошторорға теләк белдерә. Ҡыҫҡаһы, егеттәр алдында бар ишектәр ҙә асыла. Рәхәтләнеп ижад ит кенә кеүек...\nТик саҡырған ергә йөрөү өсөн юл сығымдарын ҡаплау кәрәк. Яңы ғына өйләнгән егеттәр иңенә ғаилә мәшәҡәттәре ята. Етмәһә, ауыр 90-сы йылдар. Район мәҙәниәт бүлеге ярҙам итергә теләмәй, киреһенсә, ауыл мәҙәниәт йортонда эшләгән бер нисә егет эштән бушатыла. Улар үҙҙәрен урап үтер юлы булмаған таш стена алдында торғандай хис итә. Ҡыҫҡаһы, егеттәр өсөн сәхнә “ҡиммәтле ризыҡ”ҡа әүерелә. Төркөмдөң ауыр хәлен күреп-белгән район шәхестәре ваҡытлы матбуғат биттәре аша мәҙәниәт бүлегенә асыҡ хат менән дә мөрәжәғәт итеп ҡарай, бағыусылар эҙләй. Тик алға китеш булмай, көткән ярҙам да күрһәтелмәй.\n1995 йылдың июнендә Самаҙы ауылында “Һаумыһығыҙ, ауылдаштар!” байрамы үткәрелә. Шул көндө “Ейәнсура” төркөмө ҙур концерт программаһы менән сығыш яһай һәм эшмәкәрлеген туҡтата. Мөнир Ҡарабаев бөгөн – фән кандидаты, Стәрлетамаҡ ҡалаһында уҡытыусы булып эшләй. Наил Юлдашбаев Иҫәнғол ауылының 3-сө мәктәбендә балаларға белем бирә, район һәм республика баҫмаларында ҡыйыу фекерле мәҡәләләр менән йыш сығыш яһай. Фәтих Ҡылысбаев – Иҫәнғол ауылында, Рәиф Хәмиҙуллин Өфө ҡалаһында йәшәй. Егеттәр йырҙан, сәхнәнән алыҫлашҡан кеүек тойола. Әммә уларҙың дуҫтары, туғандары, һаман да һағынып һөйләгән тамашасылары төркөмдөң тағы ла бергә сығыш яһауын өҙөлөп көтә. Әйткәндәй, Наил Юлдашбаевтың улы Тимур бөгөн дуҫы Дәмин Ҡыуатов менән “Үрмәксе” төркөмө ойоштороп, ярайһы ғына уңышлы сығыш яһай. “Ҡош юлы” фестивалендә ҡатнашыусылар улар менән бер нисә йыл элек үк танышты. Был йәш егеттәр “Ейәнсура” төркөмөнөң биш йырын тергеҙеп, ҡабат сәхнәгә сығарҙы. Көслө алҡыштарға, ҡушылып йырлауҙарға ҡарап, “Ейәнсура” төркөмөнөң бөгөнгө йәштәр өсөн дә ят түгеллеген аңларға була. Бәлки... Бәлки, тарих тәгәрмәсе үткәндәргә алып ҡайта алмаҫ, әммә үткән йылдарҙың йырсылары тағы ла бер сәхнәгә күтәрелер?..\nСығыу ваҡыты 7-06-2017, 13:48 | Ҡаранылар: 663


Ғафури районында мышы балаһы бүреләрҙән ҡасып йылғаға барып сумған | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\nБалыҡсылар мышыны Еҙем йылғаһында табып ала. Видеоны төшөрөүсе һүҙҙәренсә, хайуан бүреләрҙән ҡасып, йылғаға бата. Урындағы халыҡ мышыны һыуҙан сығарып, мал һарайына алып ҡайта. Ветеринар тарбаҡ мөгөҙлө хайуандың яраларын тегә. Халыҡ хәбәрсеһе һүҙҙәренсә, оҙаҡламай мышы балаһын Кушнаренко районындағы хужалыҡҡа алып барасаҡтар.


Милли мәғариф буйынса семинар-кәңәшмә үтте\n21 Апрель , 05:12\n19 апрелдә Мәғариф һәм фән министрлығы республиканың район һәм ҡалалары мәғариф идаралыҡтары етәкселәре, белгестәре һәм методистары, республика мәктәптәре директорҙары өсөн методик семинар-кәңәшмә үткәрҙе. Кәңәшмәлә мәғариф өлкәһе өсөн мөһим һорау – яңыртылған федераль дәүләт белем биреү стандартын тормошҡа ашырыу мәсьәләләре ҡаралды.\nРәсәй Федерацияһы Мәғариф министрлығының 2021 йылдың 31 майындағы 286-сы, 287-се бойороҡтары менән башланғыс һәм һәм төп дөйөм белем биреү буйынса федераль дәүләт белем биреү стандарттары раҫланды. 2022 йылдың 18 мартында иһә дөйөм белем биреү буйынса федераль уҡыу-методик берекмәһенең ҡарары менән өлгө төп дөйөм белем биреү программалары ҡабул ителде. Был документтарға ярашлы 2022-2023 уҡыу йылында мәктәптәрҙең 1-5-се кластарында уҡыу процесы яңыртылған стандарт буйынса ойоштороласаҡ. Мәғариф өлкәһе хеҙмәткәрҙәренең һорауҙарына мәғариф һәм фән министры Айбулат Хажин, уның урынбаҫарҙары Илдар Мәүлетбирҙин, Әлфиә Ғәлиева, институт ректоры Азат Йәнгиров, министрлыҡтың идаралыҡ һәм бүлек етәкселәре Светлана Антипина, Азат Батыршин, Жанна Миникеева, Розалия Сафиуллина, Гүзәл Алмаевалар яуап бирергә тырышты.\nЯңыртылған ФГОС туған телдәрҙе өйрәнеү өлкәһенә лә үҙгәрештәр индерәсәк. Атап әйткәндә, уҡыу пландарының төп өлөшөндә туған тел, туған әҙәбиәт менән бер рәттән республиканың дәүләт теле булараҡ башҡорт теле лә өйрәнелә ала. Бының өсөн ата-әсәләрҙең был уҡыу предметтарын уҡытыуҙы ойоштороуҙы һораған ғаризалары, мәктәптәрҙә туған телдәрҙе уҡытыу буйынса мөмкинлектәр булыуы мөһим. Күҙ уңында мәктәптәрҙә туған тел уҡытыусыһының булыуы, федераль исемлеккә индерелгән дәреслектәр, федераль реестрға кертелгән уҡыу программалары булыуы, кластар һәм төркөмдәр булдырыу тотола. Әйтергә кәрәк, башҡорт теле һәм әҙәбиәте буйынса федераль реестрға 8 программа, федераль исемлеккә 36 дәреслек индерелгән, мәктәптәр тулыһынса башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусылары менән тәьмин ителгән. Тимәк, башҡорт телен туған тел һәм республиканың дәүләт теле булараҡ өйрәнергә теләк белдереүсе ата-әсәләрҙең һәм уҡыусыларҙың булыуы ғына кәрәк.


Төбәктә һанлы телерадиотапшырыуҙар объекттарын төҙөүгә 1,5 миллиард һум күләмендә инвестициялар йәлеп ителәсәк // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nТөбәктә һанлы телерадиотапшырыуҙар объекттарын төҙөүгә 1,5 миллиард һум күләмендә инвестициялар йәлеп ителәсәк\n10:26, 21 февраля 2013 Иҡтисад\nБашҡортостанда һанлы телерадиотапшырыуҙар селтәренең яңы объекттары төҙөлә. «Рәсәй Федерацияһында телерадиотапшырыуҙарҙы үҫтереү» федераль программаһы буйынса республикала инвестициялар күләме 1,5 миллиард һум тәшкил итәсәк. Был хаҡта шаршамбы, 20 февралдә, БР Хөкүмәте ултырышында Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов хәбәр итте.\n— Беҙҙең төбәк буйынса был күрһәткес уртаса Рәсәй кимәленән ике тапҡырға юғарыраҡ, — тип билдәләне республика башлығы.\nДөйөм алғанда 239 телевидение станцияһы төҙөү планлаштырыла.\nТелерадиотапшырыуҙарҙы үҫтереү буйынса федераль программа Рәсәйҙә 2009 йылдан алып бойомға ашырыла. Ул 2015 йылға тиклем иҫәпләнгән – был ваҡытҡа Рәсәй халҡының 97 проценты сифатлы һанлы телеканалдарҙы бушлай ҡарау мөмкинлегенә эйә булырға тейеш. Дөйөм ил буйынса был маҡсаттарға федераль бюджеттан 123,5 миллиард һум аҡса йүнәлтеләсәк.\nБашҡортостанда Федераль маҡсатлы программаның үтәлеше өсөн «Рәсәй телевидение һәм радиотапшырыуҙар селтәре» федераль дәүләт предприятиеһының төбәктәге филиалы яуап бирә.\nБР Мәғлүмәт технологиялары буйынса агентлығы етәксеһе Илдар Ямалов һүҙҙәренсә, каналдар һаны 20-гә тиклем етәсәк.\n2009 йылда Рәсәй Президенты бөтә ил буйлап һәр ҡулланыусы бушлай ҡарай аласаҡ теле- һәм радиоканалдар исемлеген раҫлағайны.\nИлдар Ямалов хәбәр итеүенсә, бөгөнгө көнгә ике мультиплекс – 20 каналдан торған пакеттар формалаштырылған, артабан өсөнсөһөн булдырыу планлаштырыла. Уның һүҙҙәренсә, республика Башҡортостан юлдаш телевидениеһын беренсе йәки өсөнсө мультиплексҡа индереү тәҡдиме менән сығыш яһарға тейеш.\nУлтырышта билдәләнеүенсә, әлегә халыҡтың ни бары яртыһы ғына дүрттән ашыу канал ҡарау мөмкинлегенә эйә. Илдар Ямалов һүҙҙәренсә, айырым категория граждандарға һанлы телеканалдарҙы ҡабул итеү өсөн махсус ҡорамалдар һатып алыуҙа ҡушып финанслау шарттарында ярҙам күрһәтеләсәк. Улар иҫәбенә күп балалы һәм әҙ тәьмин ителгән ғаиләләр, инвалидтар һәм пенсионерҙар инә. Бындай ҡорамал 1700-2300 һум тора. Яҡынса иҫәпләүҙәр буйынса, республикала был маҡсаттарға 300-400 миллион һумға яҡын аҡса талап ителәсәк.\nФедераль маҡсатлы программаның тәүге ике этабы Башҡортостанда 2014 йылда тамамланасаҡ. Һөҙөмтәлә, БР Мәғлүмәт технологиялары буйынса агентлығы хеҙмәткәрҙәре фаразлауынса, һанлы тапшырыуҙарҙы халыҡтың 77 проценты ҡарай аласаҡ. Өсөнсө һәм дүртенсе этаптар был күрһәткесте 95 пройентҡа тиклем еткерәсәк.\nТеги: һанлы телерадиотапшырыуҙар,социаль яҡлау,бр президенты


Башҡорт дәүләт университеты кафедралары «Рәсәйҙең алтын кафедралары» тип танылды // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nБашҡорт дәүләт университеты кафедралары «Рәсәйҙең алтын кафедралары» тип танылды\n12:26, 13 декабря 2012 Йәмғиәт\nБашҡорт дәүләт университетының Стәрлетамаҡ филиалында эшләп килгән ике кафедра «Рәсәйҙең алтын кафедраһы» дипломдарына лайыҡ булды. Рәсәйҙең Тәбиғәт фәндәре академияһы Президиумы бындай юғары награда менән психология һәм татар һәм сыуаш филологияһы кафедраларын «илдең мәғариф системаһын үҫтереү өлкәһендәге ҡаҙаныштары өсөн» билдәләне.\nРәсәй Фәндәр академияһының сираттағы ултырышында Евросоюз менән булдырылған абруйлы наградалар менән Стәрлетамаҡ филиалы хеҙмәткәрҙәре лә наградланды. Ултырышты профессор Парваз Берзигиаров, Рәсәй Фәндәр акдемияһының вице-президенты ярҙамсыһы Сергей Алдошин, философия фәндәре докторы, профессор Фернандо де Мело алып барҙы.\nКафедра мөдирҙәре Анатолий Маджуга (психология кафедраһы) һәм Илшат Насипов (татар һәм сыуаш филологияһы кафедраһы) уҡытыусылыҡ эшмәкәрлеге һәм үҙенсәлекле тикшеренеүҙәр үткәргәне өсөн Блез Паскальдың алтын миҙалына лайыҡ булды. Ә уларҙың кафедралары Европа ғилми-сәнәғәт палатаһының мәғариф һәм фән бүлеге тарафынан дипломдар менән наградланды.


Балаларҙың ут менән шаярыуы янғынға юл асты\nҒәҙәттән тыш хәл бөгөн Ҡырмыҫҡалы районында теркәлде. Видеояҙма менән ваҡиға шаһиттары бүлешкән. Прибельский ҡасабаһында бер төркөм малайҙар гаражда йәшенеп тәмәке тартырға була. Һүндерелмәгән төпсөктән янғын сыға. Ялҡын тиҙ арала гаражды ялмап ала. Ваҡиға урынына ҡотҡарыусылар тиҙ арала килеп етә. Эште гараждарҙың бер-береһенә яҡын урынлашыуы ҡатмарлаштыра. Тәүгеһе буш торһа ла, күршеләрендә ҡорос аттың бикле тороуы билдәле була. Шулай ҙа ут һүндерелә, кеше ғүмеренә зыян килмәй.


Балалар Еңеү тарихын яҙа » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Йәмғиәт » Балалар Еңеү тарихын яҙа\nБалалар Еңеү тарихын яҙа 05.03.2019 // Йәмғиәт\nБыйыл 9 марттан Башҡортостанда “Еңеү тарихы” тип аталған республика патриотик акцияһы башлана.\nУл Бөйөк Ватан һуғышында Еңеүҙең 74 йыллығына арнала. Маҡсаты – һуғышта ҡатнашҡан яҡташтарыбыҙ хәтерен мәңгеләштереү. Һөҙөмтәлә “Еңеү тарихы” тип аталған республиканың берҙәм видеоархивы булдырыласаҡ.\nАкцияла 8-11 класс уҡыусылары һәм урта махсус белем биреү учреждениелары студенттары ҡатнашасаҡ. Улар видеоға ветерандарҙы һәм уларҙың яҡындарын төшөрә, уларҙан интервью ала һәм ойоштороу комитетына тапшыра. Артабан Башҡортостан юлдаш телевидениеһы хеҙмәткәрҙәре был яҙмаларҙан ҙур фильм яһаясаҡ. Халыҡ уны 9 Май көнө телевизор аша ҡарай аласаҡ.\nСараны ойоштороусылар – республиканың Мәғариф, Ғаилә, хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлыҡтары, Матбуғат һәм киң мәғлүмәт саралары агентлығы, “Башҡортостан” ДТРК. Акцияға башланғыс биреүселәрҙең береһе – төбәк етәксеһенең хәләл ефете Каринэ Хәбирова.


1814 йылда Урал войскоһы казактары Сәҙе, Оло һәм Кесе Үҙән буйындағы башҡорт ауылдарына һөжүм итеп, уларҙың халҡын ҡыуып ебәрә. Был енәйәт ир-аттың француз яуынан ҡайтып етмәүенән файҙаланып ҡылына. Төрлө ырыуҙарға ҡараған ҡасаҡтар ҙур ыҙалыҡ менән Кәмәлек, Ырғыҙ буйы ауылдарына барып төпләнә. Шулай итеп, башҡорт иленең иң көньяҡ-көнбайыш ҡырыйында йәшәгән аҫабалар көнбайыш Ҡаҙағстандағы һәм хәҙерге Һарытау,\nКрапивинола совет ултырышы оҙаҡҡа һуҙылды. Көн тәртибендәге һуңғы мәсьәләне майор Зотов түҙемһеҙлек менән көтөп ултырҙы.\n– Иптәштәр, был мәсьәлә һәр ултырышта иң тәүҙә тикшерелергә тейеш тә бит... – тип башланы сығышын НКВД-ның Крапивино бүлексәһе начальнигы Зотов. – Белеүегеҙсә, Совет илендә һаман халыҡ дошмандары баш күтәреп маташа, заговорҙар асыла, шпиондар тотола. Улар һаман аңламай:\nАяҡһыҙ ҡартҡа аҡ эшләпә\nЙылға быуылған урынға күпер һуғылған. Бәлки, киреһенсәлер: күпергә терәп быуа быуғандарҙыр, йылға ниндәй замандарҙан бирле аға, күпер ҙә шул саҡта уҡ булғандыр – теге ярға нисектер йөрөгәндәрҙер бит. Оноттоңмо әллә, күперҙе кире сығып, һулға боролоп, аҙ ғына атлаһаң, ҡуйы шыршылыҡта – ҡәберлек, шуға оло кешеләр, бик ҡартайһалар: «Аръяҡҡа китергә ваҡыт етте-е», – тиҙәр.\nЯңылышаһың, дөрөҫөрәге, шулай тип әйтә торғайнылар, сөнки улай тип әйткән әҙәмдәр барыһы ла аръяҡҡа күсеп бөттө инде, ә хәҙер кешеләр был һүҙҙәрҙе әйтеп уфтана торған йәшкә инеп өлгөрмәй.\n– Тор, Ҡәйүм, тор!\nҠәйүм бойороусан тауышҡа ғәжәпләнеп килеп уянды. Башына эҫе ҡапҡанмылыр, ни аралалыр Ташөй һалҡынлығында ойоп та бара.\n– Туҡта, кем уятты икән? Ғәлләм ағайымдың тауышына оҡшамаған. Муйылүҙәк яғына еләккә киткәйне лә, әллә кире боролоп, мине ул уятамы икән?\n– Ағай, һинме? Йә, еләгеңде тәмләйем дә көтөүҙе ҡарар кәрәк.\nРәссам ағайым Рәшит Зәйнетдиновҡа\nҠасан башланды һуң әле барыһы ла? Шул йылда, шул йәштә, тип һис теүәл генә әйтә алмай. Сөнки Рәссам үҙен белгәне бирле һүрәт төшөрә. Бәлки, ул атай ҡаны менән кергәндер: атаһы ҡамыт, ыңғырсаҡ, арба, сана эшләгән, ҡалтағай, тәгәрмәс, дуға бөккән. Өйҙө лә бит шыңғырҙап торған ҡарағайҙан һалған, һарайҙары, келәттәре ныҡлы ине, тимәк, матурлыҡты тойған, күрә, аңлай белгән, көнкүрештә лә шуға ынтылған. Ә былай оҙон көндәр буйы тәҙрәнән тышҡа ҡарап торғанын яҡшы иҫләй Рәссам. Бигерәк тә иртә яҙлы, һуң көҙлө, сатнама һыуыҡ, әсе бурандар мәлендә... Үҙенә күрә күҙәтеү пункты ине бит тәҙрәләр уның өсөн.


«МАҠСАТЫБЫҘ―ЛАЙЫҠЛЫ КИЛӘСӘК ТӘРБИӘЛӘҮ»\nЯңы уҡыу йылы башланырға ла күп ҡалманы. Бер нисә кѳндән мәктәптәр шат уҡыусылар тауышына күмеләсәк. Быны, беренсенән, оло байрам, тип ҡабул итһәк, икенсенән, әҙерлек эштәре мәшәҡәттәр тыуҙырмай ҡалмай. Хәйбулла районында был йәһәттән эштәр нисек ҡуйылған? Мәктәптәрҙең әҙерлеге нисек? Ғѳмүмән, тѳбәктең мәғариф тормошо менән танышыу маҡсатында район мәғариф бүлеге начальнигы Юлай Дидар улы Сиражетдиновҡа мѳрәжәғәт иттек.\n—Юлай Дидар улы, элек-электән районда белем биреүгә ҙур иғтибар бүленде. Бѳгѳн заман ҡуйған һынауҙарҙы атҡарып, уңыштарға ѳлгәшеп буламы?\n—Ысынлап та, һуңғы йылдарҙа мәғариф ѳлкәһе алдына, белем биреүҙе заман талаптарына яраҡлаштырыу һәм тотороҡло итеү маҡсатынан, ауыр ғына бурыстар ҡуйылды. Уҙған уҡыу йылында иһә беҙ ошо ѳлкәләге актуаль проблемаларҙы тормошҡа ашырыу ниәтенән эштәрҙе маҡсатлы йүнәлештә алып барҙыҡ. Дѳйѳм алғанда, алға китеш күҙәтелде, тип әйтергә мѳмкин. Быны һуңғы социологик һорау алыуҙың яуаптары ла иҫбатлай. Мәҫәлән, ата-әсәләрҙең 93,4 проценты бѳгѳнгѳ белем биреү сифатынан ҡәнәғәт булыуын белдергән.\n—Мәғариф ѳлкәһендәге үҙгәрештәргә күнегеп тә бѳттѳк, шикелле. Оптимизация хаҡында ни әйтерһегеҙ?\n—Үҙгәрештәрҙең тѳп сәбәбе—уҡыусыларҙың һаны кәмеүендә. Мәҫәлән, һуңғы ѳс йылда ғына белем алыусыларҙың һаны 400 кешегә әҙәйгән. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, был күренеш бѳгѳн дә күҙәтелә. 2010-2012 йылдарҙа юридик шәхестәр 25-кә тиклем ҡыҫҡартылды. 52 дѳйѳм белем биреү учреждениеһының 27-һе филиал тип иҫәпләнә. Уртаса алғанда бер класҡа 11-12 бала тура килә.\n—Кадрҙар мәсьәләһе буйынса ни әйтерһегеҙ? Йәш белгестәргә ҡытлыҡ юҡмы?\n—Беҙҙең район уҡытыусыларҙың белеме буйынса алдынғы урындарҙы биләй, тип әйтергә мѳмкин. Йәғни, 703 педагогтың 85,5 проценты юғары белемгә эйә. Уҙған йыл, яңы үҙгәрештәргә ярашлы, уҡытыусыларҙы ѳҫтәмә һѳнәрҙәргә уҡытып алдыҡ. Йәш белгестәрҙе йәлеп итеү, уларға уңайлы шарттар тыуҙырыу йәһәтенән дә байтаҡ эштәр башҡарыла. Мәҫәлән, ошо ниәт менән «2011-2013 йылдарҙа Хәйбулла районының педагогик кадрҙары» маҡсатлы программаһын ҡабул иттек. Программа тормошҡа ашырылғас та, йәш кадрҙарҙың 1,1 процентҡа артыуы күҙәтелде. Ярҙам фондынан 25 йәш белгес дѳйѳм 385 976 мең һумлыҡ пособие алыуға ѳлгәшһә, «Социаль торлаҡ» программаһы нигеҙендә 7 ғаиләгә фатир асҡыстары тапшырылды. Йәш ғаиләләргә дәүләт ярҙамы күрһәтеү буйынса ҡабул ителгән республика программаһына ярашлы, 10 хеҙмәткәргә торлаҡ тѳҙѳлѳшѳ ѳсѳн кредит һәм кире ҡайтарыу нигеҙендә 738 079 һум аҡса бирелде. Йәнә дәртләндереү саралары ла ҡаралған. Йәш белгестәрҙең законлы никахҡа инеү уңайынан 5 мең, балаһы тыуған осраҡта 1 мең һум аҡса түләү, бушлай ер участкалары биреү—һайлаған һѳнәрҙәренә ҡарата яуаплылыҡ һәм һѳйѳү уятмай ҡалмаясаҡ.\n—Быйылғы уҡыу йылында ниндәй яңылыҡтар кѳтѳлә?\n—Әлбиттә, яңылыҡтар бар. Белеүегеҙсә, уҙған уҡыу йылында 52 мәктәптә, йәғни 418 беренсе класс уҡыусыһын уҡытыу яңы Федераль Дәүләт мәғариф стандарттарына ярашлы башҡарылды. Ә быйылғы йылда иһә райондың 4 мәктәбе 5-се класс уҡыусыларына яңы стандарттар буйынса белем биреүгә күсәсәк. Нисек кенә булмаһын, һәр үҙгәреш уҡытыусыны үҫтермәй ҡалмай. Шуға күрә лә һәр яңылыҡтың ыңғай яҡтарын күреү мѳһим.\n—Уҡытыусыларҙың белемдәрен нығытыу саралары күреләме?\n—Семинар-кәңәшмәләрҙә, тѳрлѳ бәйгеләрҙә ҡатнашыу—үҙ-үҙеңде үҫтереү сараһы. Уҙған уҡыу йылында белем биреүҙе модернизациялау, уҡыу сифатын күтәреү, яңы уҡытыу стандарттарына күсеү һәм һәләтле балалар менән эшләү кеүек һорауҙарға арналған 7 семинарҙа ҡатнаштыҡ.\nOnline режимында уҙғарылған дистанцион вебинарҙарҙа тәжрибә уртаҡлашыу ҙа отошло башланғыстарҙың береһе, тип иҫәпләйем. Мәҫәлән, райондың рус теле һәм йәмғиәтте ѳйрәнеү фәндәре уҡытыусылары Башҡортостан Республикаһының мәғарифты үҫтереү институты белгестәре А.И.Блинов һәм Н.М.Бобылевалар менән берҙәм дәүләт имтиханы хаҡында фекер алышты, хаталар ѳҫтѳндә эшләне. Музыка уҡытыусылары иһә Ѳфѳ мәктәптәренең береһендә инновацион эштәр менән танышып ҡына ҡалманы, шулай уҡ педагогия колледжында практикумда ҡатнашып, яңы технологиялар менән уҡытыу нескәлектәренә тѳшѳндѳ.\n—Берҙәм Дәүләт имтиханы һѳҙѳмтәләренә килгәндә, ни әйтерһегеҙ?\n—2011 йылда БДИ һѳҙѳмтәләре буйынса 64-се урынды биләгәйнек. Ошо сәбәпле уҙған йылда әҙерлеккә бар кѳсѳбѳҙҙѳ йүнәлтергә тура килде. Бар мәктәптәрҙә лә уҡыусылар менән берлектә ата-әсәләр йыйылышы уҙғарҙыҡ, ѳҫтәмә дәрестәр үткәреү ѳсѳн тәжрибәле уҡытыусыларҙы йәлеп иттек. БДУ-ның, Башҡортостан Республикаһы мәғарифты үҫтереү институты педагогтарын саҡырып уҡытыусылар ѳсѳн семинарҙар үткәрҙек. Әлбиттә, был һѳҙѳмтәһен бирмәй ҡалманы. Быйыл аутсайдерҙар рәтен ҡалдырып, 43-сѳ баҫҡысҡа менеүгә ѳлгәштек.\nБДИ буйынса 13 уҡыусы юғары һѳҙѳмтәләргә ирешһә, 2 уҡыусы имтиханды тапшыра алмау сәбәпле, ѳлгѳргәнлек аттестаты ала алманы.\n—Балаларҙың ялын ойоштороу ниндәй кимәлгә ҡуйылған?\n—Ял-һауыҡтырыу кампанияһына йыл да ҙур иғтибар бирәбеҙ. Ошо йәһәттән урындағы хакимиәттән дә етерлек кимәлдә аҡса бүленә. Был йәйҙә лә кѳндѳҙгѳ мәктәп яны лагерҙары эшләне. Уларҙа тормошта ауыр хәлгә ҡалған балалар ҙа ял итеү мѳмкинлегенә эйә булды.\n—Сер түгел, бѳгѳн Башҡортостанда балалар баҡсаларында урын менән тәьмин итеү киҫкен мәсьәләләрҙән һанала. Хәйбулла районында был проблема нисек хәл ителә?\n—Эйе, был йәһәттән ҡыйынлыҡтар юҡ түгел, бар. Мәҫәлән, район үҙәгендә—537, ә ауылдарҙа 852 бала сиратта тора. Шулай ҙа был тәңгәлдә республика ҡаҙнаһынан байтаҡ ҡына финанс ярҙам бүленеүе яҡты ѳмѳттәр уята. Күреүегеҙсә, бѳгѳн йылдам темп менән Аҡъяр ауылында 240 урынға иҫәпләнгән балалар баҡсаһы тѳҙѳлѳү ѳҫтѳндә. Учреждениены йыл аҙағына сафҡа индереүҙе күҙаллайбыҙ. Күптән түгел Садовый һәм Степной ауылындағы балалар баҡсаларында Аҡъяр ауылы балалары ѳсѳн дә урындар булдырылды. Был киҫкен мәсьәләне хәл итеүҙә ғаилә балалар баҡсалары, гувернерлыҡ хеҙмәте лә ҙур роль уйнай.\n—Яңы уҡыу йылына мәғариф учреждениелары әҙерме?\n—Эйе, әҙер. Махсус комиссия менән барыһын да ҡарап, тикшереп сыҡтыҡ. Әйтергә кәрәк, быйыл да барлыҡ учреждениеларҙың әҙерлеге яҡшы кимәлдә. Йәғни, һәр етәксе, коллектив үҙ эшенә яуаплы ҡараған.\n—Быйыл нисә бала тәү тапҡыр мәктәп ишеген асасаҡ?\n—Барлығы 453 бала беренсе класҡа барасаҡ. Иң күп уҡыусыларҙы Аҡъярҙың 1-се һәм 2-се мәктәптәре, Бүребай урта мәктәбе ҡабул итәсәк.\n—Юлай Дидар улы, әңгәмә аҙағында тағы ниҙәр әйтерһегеҙ?\n—Үҙегеҙ күрәһегеҙ, кѳйѳнѳстәр ҙә, һѳйѳнѳстәр ҙә бар. Әммә беҙ бер урында тапанмай, заман менән бергә атларға тырышабыҙ. Шѳкѳр, республикала мәғариф ѳлкәһенә иғтибар арта бара. Был иһә беҙҙең эштең яуаплылығын арттырмай ҡалмай. Һүҙем аҙағында шуны әйтер инем: киләсәк ѳсѳн аҡыллы, тәртипле һәм белемле бы-уын тәрбиәләү—беҙҙең иңгә һалынған оло бурыс. Шуны аңлаһаҡ ине!


Башҡорт рухы, башҡорт моңо байрамы Һарытауҙа | Всемирный курултай башкир\nБашҡорт рухы, башҡорт моңо байрамы Һарытауҙа\nБашҡорт мәҙәниәте һәм мәғарифы көндәрендә ҡатнашыусыларға өлкә губернаторы Валерий Радаев тәбрикләү сәләме еткерҙе.\nУның ҡотлау хатын эске сәйәсәт һәм өлкә йәмәғәтселеге эштәре министры Наталья Трошина уҡып ишеттерҙе.\n“Рухи-мәҙәни ҡиммәттәр – ҡәҙерле төшөнсә. Өлкә-ара яҡшы мөнәсәбәттәр булдырыу – яҡшы күренеш. Бынан 100 йыл элек Башҡорт автономияһы төҙөлөүе үтә тарихи һәм әһәмиәтле ваҡиға булараҡ билдәле.\nҺарытау менән Башҡортостан араһының нығыныуы тығыҙ дуҫлыҡ мөнәсәбәттәре тыуҙырасаҡ һәм ул илебеҙҙәге халыҡтарҙың сәскә атыуына булышлыҡ итәсәк”, – тиелә хатта.\nБайрам булғас, бүләкһеҙ булмай.\nБашҡортостан Башлығы гранты сиктәрендә Һарытау башҡорттары ҡоролтайына дәүләт символикаһы, Пугачев һәм Перелюб райондарының фольклор коллективтарына 16 милли кейем комлекты,уйын ҡоралдары-ҡумыҙ һәм ҡурай тапшырылды.\nМилләттәштәребеҙ хәҙер тирмәле лә булды. Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайын Башҡарма комитеты рәйесе Искәндәр Юлдашев тантанала ҡатнашыусыларҙы тәбрикләне һәм Башҡорт мәҙәниәте һәм мәғарифы көндәрен ойоштороуҙа көс һалған белгестәргә, әүҙем милләттәштәребеҙгә Рәхмәт хаттары тапшырҙы.\nБашҡортостандың мәғариф министры урынбаҫары Әлфиә Ғәлиева\nмилләттәштәребеҙҙе ҡайнар сәләмләне һәм Пугачев районындағы ике йәкшәмбе мәктәбенә уҡыу әсбаптары тапшырҙы.\n“Уҡытыусылар Һарытау өлкәһендә эшләү өсөн махсус квалификация үтәсәк. Пугачев районынан әлегә дүрт башҡорт теле уҡытыусыһы мөрәжәғәт итте. Һәм Һарытау өлкәһендә йәшәгән башҡорт балалары Башҡортостандағы “Йәйләү” этнолагерҙарында ял итә аласаҡ”, – тине ул.\nБашҡорт мәҙәниәте һәм мәғарифы көндәрен йомғаҡлау сараһы йыр-моң, дәртле бейеүҙәр һәм , әлбиттә, көслө алҡыштар менән тамамланды.\n« Тарихи мәл\nБашҡорт авторҙары китаптары — Әзербайжан китапханаларында! // Книги башкирских авторов в Азербайджане! »


Видео фото менән таныштырып теркәү бушлай булғас - Бөтә донъя видео чат! Бөтә ил, сит ил, бөтә донъя.\nБеҙ һеҙгә шатбыҙквалификациялы ярҙам күрһәткән иң изге эштәре һәм кәрәк - ғаилә булдырыу һәм һаҡлау. Беҙ түбәндәге йүнәлештәр бар: Ғаилә булдырыу Ғаиләне һаҡлау, булып әгәр тыуа проблемаларҙы Йөрәк эше буйынса консультация Бының өсөн һеҙ аласыз, йәки клиенттар хеҙмәтенә түләүле консультациялар юллап килеүсе булғанға ла танышты, клиенттар түләүҙәргә һәм бер тапҡыр булып китә, төрлө мәсьәләләрен хәл итеүҙә ярҙам һәм һуңғы тиклем ярҙам ала. Оло ҡыҙ һәм егет никах агентлығы базаһында урынлашҡан, ҡатын-ҡыҙҙар һәм ир-аттар. Клиенттар өсөн кәрәкле булған килешеүҙәргә ҡул ҡуйҙы һәм никахты агентлығы мәғлүмәттәр базаһы менән ҡулланды. Бының өсөн, кәрәк икән, һаҡлау өсөн: Хосуси Этик нормаларҙы поведения Хәүефһеҙлек Дөрөҫ информация Килешеү яҡтарҙың хоҡуҡтарын һәм бурыстарын аныҡ менән никах агентлығы.\nБашҡа клиенттарҙың теләге менән өҫтәмә шарттарының килешелгән булыуы мөмкин. Мәҫәлән, ВИП-күрһәтеп, анкета һәм фотолар күрһәтә, хатта үҙе түгел, үҙенең һайлау булһа ла, ризалыҡ биргән осраҡта ғына телефон һ.\nклиенттар Интернеттағы мәғлүмәт базаһын никах агентлығы ла күргәҙмәгә ҡуйылған.\nБеҙ уларҙың ир-егет менән ҡатын-ҡыҙҙан уларҙың ризалығын ала йәки интернет йәки үтенесе буйынса ғына күрһәтте.\nБеҙ клиенттарының телефон һатып алмай.\nТелефонын ала һәм клиенттар өсөн талаптарына тура килгән булһа кәрәк.\nКомпания эсендә бик күп коммуникациялар тиҙлек хәл итәВаҡыт, ҡасан эш ҡағыҙҙары ала яҙмалары"сәйәхәт"бүлегендә башҡа бер аҙна эсендә - алыҫ үткәндәр.\nБизнес өсөн-шулай уҡ хәҙерге заман һәм коммуникациялар кәрәк, иң мөһиме, хәүефһеҙ һәм тиҙ мәғлүмәт алмашыу ысулдарын. Оператив хеҙмәткәрҙәр тиҙ арала ҡарар ҡабул итеү мөмкинлеген бирҙе, сылбыр һәм корпоратив мәғлүмәт менән алмашырға.\nТеләһә ниндәй ҡоролошта хәбәрҙәр менән алмашыу булдырылған - компьютер, планшет, смартфон. Элемтә бүлеге хеҙмәткәрҙәре исемлегенә инде һәм бөтөн булып, табыуы еңел булған коллегаларының исемдәрен, фамилияларын йәки вазифа. Юҡ, сылбыр менән күберәк аралашыу видео ҡорамалдар ҡуйыу өсөн кәрәк.\nмессенджер видео конференцияла коллегалары менән битрикс башҡа ҡиммәтле офисты шылтырата.\nКүләме буйынса шылтыратырға һәм һеҙҙең аласаһы бушлай онлайн сикләй алмай. Шулай уҡ мобиль Видео ҡушымта аша шылтыратырға мөмкин - һеҙгә ишетеү һәм күреү, хатта офиста хеҙмәттәштәренә ситтә урынлаша алмай, йәки осрашты юлдар.\nӘгәр буйынса ниндәйҙер сәбәптәр менән файҙаланырға әҙер түгел, коллегалары һеҙҙе йәки һеҙҙең видео-элемтә, ябай сикләнмәй тауышлы шылтыратырға мөмкин. Берлектәге эш мәсьәләһен хәл итеү өсөн коллективы ойошторорға мөмкин, йәки видео, чат-шылтыратыуҙар (-кә тиклем-сы кеше), уның хеҙмәттәштәре саҡырылғайны. Файл үрҙәге хәбәре булып килгән.\nВидео экран янында демонстрацияла мөмкинлеге шылтыратырға мөмкин. Теләһә ҡайһы ваҡытта һәм тулы күләмдә һаҡланып бөтә тарихы асыҡ хаттар, хәбәрҙәр аша уны эҙләп эҙләп мөмкин.\nПетр минең исемем-мин бында өсөн, үҙ һөйөүе табып, бәхетле ғаилә төҙөү, иң яҡшы дустар һәм ҡатын-ҡыҙы, мин бөтәһе тураһында мөмкин'.\nИр-егеттәр һәм ҡатын-ҡыҙҙар иҫәбенә инә ентекле төҙөлгән яңы пароль әлеге онотоп, беренсе йондоҙҙар эҙләү һәм шәхси dvi каталогы теркәлеп, анкета тултырыу һәм уның иң яҡшы ғаилә төҙөргә теләй. Тик бының өсөн ваҡыт кәрәк, киләсәк өсөн беҙ - анкета тултырыу, түләүле хеҙмәттәр һәм эҙләнә башлай.\nИң мөһим өҫтөнлөктәре • камиллаштырыу һәм тикшереү аныҡ таныштыҡ.\n• Бөтә хеҙмәтен яңыртыу ысулы таныштырҙы.\n• Афера ҡаршы һеҙ ҡот осҡос ҡурҡыныс ҡотола. • Фильтры нежелательный шәхси беҙгә һеҙҙән шылтыратҡандар.\nҺеҙ бында яңғыҙ ир-егеттәр һәм ҡатын-ҡыҙҙар һаны һәр ваҡыт һөйләшә алаһың неограниченный, табырға йыйыныусы яңы дустар, һеҙ тура эфирҙа аралашыу бушлай онлайн шулай оҙаҡ, шул тиклем телисез икән, һәм башҡа теркәлгәнТаныш кешеләр менән осрашыуҙар һәм һөйләшеүҙәр онлайн АҠШ, Европа, азия, африка, Канада, Австралия һәм башҡа донъяның бер өлөшө. Бәхәсле һәм бер үк ваҡытта бер нисә төркөмгә ҡушыла ч нисә ҡуллана аласыз, һәм, әгәр телисез икән, ҡалыу һеҙҙең һәм һеҙ аласыз, шулай уҡ шәхси егет бер ҡыҙ менән әңгәмә. Мобиль яйланма менән һыйышып ч емелдәй, сөнки ул теләһә ҡайһы ваҡытта һәм теләсә ҡайһы урында ҡулланыу уңайлы. Был аралашыу һеҙҙең iphone, iPad һәм Android. Blink ч-ч был бөтөнләй бушлай, улар һеҙҙе ҡатын-ҡыҙ һәм ир-ат көсө менән йөҙ менән тоташтыра.\nТере чат һәм етеҙ хәбәрҙәр аҫтында теләһә ниндәй ҡатын һайлай башлай.\nҺеҙ шулай уҡ аласыз ҡулланырға видеочинать вариант тере, тере ул, һеҙҙең видео ҡарау мөмкинлеге реаль ваҡыт режимында ҡатын һеҙҙе, һеҙ уны шул уҡ ваҡытта етеҙ хәбәрҙәр менән алмаштыҡ.\nБөтә әҙер көтөргә һәм яңы мауыҡтырғыс интернет ханым һөйләшә.\nбушлай таныша. рулетка ч скачать бушлай фото бушлай таныша теркәлгән видео чат скайп танышыу бушлай видео видеочивать рулетка чатта аралашыу рулетка ҡатын-ҡыҙ сайтында танышырға видео чатта теркәлергә ҡыҙы рулетка теркәлгән таныштырҙы.


Яҡташыбыҙ - чемпион! » Яйыҡ гәзите | Газета Яик\nЯйыҡ гәзите » Спорт » Яҡташыбыҙ - чемпион!\nЯҡташыбыҙ - чемпион!10.04.2017\nҮткән осор көрәшселәр өсөн ваҡиғаларға бай булды. Ҡазан ҡалаһында 2001-2002 йыл тыуған уҡыусылар араһында Волга буйы федераль округының самбо буйынса Беренселеге үтә.\nАзалина Сафина менән Әлфинә Фәхретдинова при-зер була алманылар, ләкин, тренерҙары Александр Шумков-тың һүҙенән, бик тә лайыҡ-лы сығыш яһағандар. Бындай масштабтағы ярыштарҙа ҡат-нашыу үҙе генә лә юғары баһа, иң мөһиме - тәжрибә туплап, артабан камиллашырға форсат бирә.\nСалауат ҡалаһында 2005-2006 йыл тыуған спортсылар араһында Башҡортостандың дзюдо буйынса Беренселеге үтә. Учалы районын 9 кешенән торған команда вәкилләй. Тренер Фәһим Шакиров әҙерләгән Ураҙ лицейы уҡыусыһы Виктория Фазлетдинова чемпион исе-мен яулай алды. Хәҙер инде икенсе тапҡыр! Апрель аҙа-ғында Тольятти ҡалаһында үткәреләсәк Волга буйы фе-дераль округы ярышында ҡатнашыу хоҡуғына ла эйә була ул. А.Шумковтың өйрәнсеге, ун йәшлек Карина Апсатыева бындай кимәлдәге ярыштарҙа тәүләп ҡатнашһа ла, юғалып ҡалмай - «бронза» миҙал алып ҡайтты.\nӘ Межозерный ҡасабаһында «Курск» атом һыу аҫты кәмә-һендә һәләк булған яҡташыбыҙ иҫтәлегенә хәҙер инде йолаға ингән дзюдо турниры үтте. Үҙ категорияларында түбәндәге яҡташ ҡыҙ-егеттәр чемпион исемен яулай алды: Надир Мәғәсүмов, Максим Әхмәтов, Гүзәл Йәһүҙина (тренерҙары Александр Воронцов), Динар Мөхәмәтов (Артур Гончаров), Самир Абыҙгилдин, Линар Хажин (Фәһим Шакиров).\nТөбәгебеҙҙә дзю-до көрәше тарала башлауға 35 йыл үткән. Үҙенә күрә юбилей. Ошо датаға бәйләп һәм уҡыу йылын (уҡыусы балаларҙың күнекмә һәм ярыш... Тотош уҡырға\nТольятти ҡалаһында кикбоксинг буйынса Волга буйы федераль округының беренселеге һәм чемпионаты үтте. 400 спортсы араһында Учалы егеттәре лайыҡлы... Тотош уҡырға\nҺалдаттарға көс кәрәк!\nУчалы ҡалаһында дзю-до көрәше буйынса турнир үтте. Ярыш төбәк-ара статусына эйә, сөнки учалыларҙан тыш, Мейәс, Белорет ҡалалары, Уйск, Йылайыр... Тотош уҡырға


Төндә лә балҡып ултырасаҡ » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Социаль мәсьәлә » Төндә лә балҡып ултырасаҡ\nТөндә лә балҡып ултырасаҡ 10.08.2018 // Социаль мәсьәлә\nУрындағы башланғыстарға булышлыҡ итеү программаһында учалылар, бына инде бишенсе йыл әүҙем ҡатнашып, байтаҡ тәжрибә тупланы. Ошо арауыҡта 61 проект уңышлы тормошҡа ашырылды. Улар араһында иң эреләре – ҡалала төҙөлгән саңғы-роллер юлы, төҙөкләндерелгән ял һәм мәҙәниәт паркы, Учалы ауылында урынлаштырылған сүп-сар өсөн 47 ер аҫты контейнеры.\nАуылға йәштәр ҡайта\nПрограммаға ярашлы, күп кенә башҡа ултыраҡтарҙа ла социаль һәм коммуналь инфраструктуралар яҡшырҙы, урамдарға яҡтылыҡ үткәрелде, спорт һәм балалар майҙансыҡтары төҙөлдө, юлдар ремонтланды, байтаҡ социаль объекттар төҙөкләндерелде. Учалынан башҡа республикала бер муниципаль берәмек тә бындай ҡаҙаныш менән маҡтана алмай. Быйыл да райондан дүрт проект еңеүсе тип табылды.\nШуларҙың береһе – Наурыҙ биләмәһенә ҡараған Ғәҙелша ауылы урамдарына энергия һаҡлағыс яҡтыртҡыстар ҡуйыу проекты. Ғәҙелша – районда иң бәләкәй ултыраҡтарҙың береһе. Бөгөн бында һигеҙ йортта 19 кеше йәшәй. Ауыл ике ҡитға – Европа менән Азия осрашҡан урында, бик күркәм ерҙә урынлашҡан. Уның эргәһендәге Баҡшай яланында археологтар бынан тиҫтә йыл элек боронғо ҡаласыҡ булғанлығын да асыҡланы, йыл һайын ошо ерҙә ҡаҙыныу-тикшеренеү эштәре башҡарыла, боронғо әйберҙәр табыла. Ике йыл рәттән “Ай, Уралым” этнофестивале лә тап Баҡшай яланында гөрләп уҙғарыла.\nТарихы ла бик үҙенсәлекле Ғәҙелша ауылының. Бөйөк Ватан һуғышына ауылдан 22 кеше китеп, шуларҙың 16-һы Тыуған ил өсөн яуҙа башын һалған. Уҙған быуат уртаһында бында йорттар һаны 25-кә еткән, йөҙҙән ашыу кеше йәшәгән, хатта башланғыс мәктәп тә булған. Ауылдың уңған халҡы данлыҡлы “Байрамғол” совхозында тырышып хеҙмәт иткән. Ферма урынында таш һарайҙарҙың нигеҙе генә тороп ҡалған бөгөн.\nБынан ете-һигеҙ йыл элек ауылда ике-өс йортта ғына башлыса оло быуын кешеләре көн күргән. Һуңғы йылдарҙа йәнтөйәктәренә ҡайтып йәшәргә ынтылыусыларҙың булыуы – ҡыуаныслы күренеш. Хатта тамырҙары Ғәҙелша менән бәйле булмаған бер нисә ғаилә лә бында йорт һалып төпләнгән.\nТарихына, үткәненә бик иғтибарлы ғәҙелшалар. Ауылдың иң күренгән урынында Бөйөк Ватан һуғышында вафат булыусыларға ҡуйылған обелискты, мәңгелек йорт – зыяратты ла ҡарап, тәртиптә тота улар, һәр яҙ һайын ситтә йәшәгәндәр ҙә өмәгә йыйыла, даими рәүештә “Һаумыһығыҙ, ауылдаштар!” байрамын да ойоштороп торалар.\nӘ былтыр Шәжәрә байрамы уҙғарып, йәш быуынға ата-бабалары аманатын еткерҙеләр. Ауылға яҡтыртҡыстар ҡуйыу мәсьәләһе лә тап шунда күтәрелә.\nТырышһаң, кинәнеп йәшәйһең\n– Ауыл советы хакимиәте башлығы Закир Ғариповтың урындағы башланғыстарға булышлыҡ итеү программаһында ҡатнашыу тәҡдимен барыбыҙ ҙа бер тауыштан күтәреп алдыҡ. Проекттың еңеүсе тип табылыуына бик шатбыҙ. Мин үҙем ҡалала йәшәйем, ауылға һирәк ҡайтам. Ауылдаштарым өсөн был бигерәк тә шәп буласаҡ, – ти тыуған яҡ тарихы менән ҡыҙыҡһыныусы, яҙыусы-прозаик Урал Аллаяров.\n– Ғәҙелша урамдарына яҡтыртҡыстар ҡуйыу бөгөнгө көн талабы ине, сөнки ауыл һуңғы йылдарҙа үҫеш кисерә. Проекттың хаҡы 83 мең һум тора. Шуның 24 меңен ауыл халҡы, ситтә йәшәгән ғәҙелшалар йыйҙы, Учалы тау-байыҡтырыу комбинаты 20 мең һум индерҙе, урындағы бюджеттан 15 мең һум бүленде. Ошо көндәрҙә генә аукцион шарттарында подрядсы ойошма билдәләнде. Эштәрҙе шәхси эшҡыуар Морат Солтанғолов башҡарасаҡ. Уны талапсан, яуаплы эшҡыуар тип беләбеҙ. Бурыстарына етди ҡарап, эште ваҡытында һәм сифатлы итеп башҡарырына шигебеҙ юҡ, – ти Закир Ғадинан улы.\nРәүеф Фәтҡуллин Ғәҙелшала тыуып үҫеп, ғүмере буйы ошонда йәшәй. Ул районда ғына түгел, республикала ла сабыш аттарын өйрәтеүсе булараҡ дан яулаған. Рәүеф Зәки улы өйрәткән юртаҡтар район, республика, хатта Башҡортостандан ситтә уҙғарылған һабантуйҙарҙа ла беренселекте бирмәй. Тормош иптәше Ғөбәйҙә Сабирйән ҡыҙы менән тыуған ауылдарында күркәм йорт һалып, ҡура тулы мал, ҡош-ҡорт аҫрап, балаларына, ейән-ейәнсәрҙәренә терәк-таяныс булып татыу ғүмер кисерә улар.\nУрындағы башланғыстарға булышлыҡ итеү программаһында ҡатнашырға ҡарар иткәс, ауылдаштары Рәүеф Зәки улын инициатива төркөмөнөң етәксеһе итеп һайлап ҡуя.\n– Ситтә эш, йәшәргә йорт тәҡдим итһәләр ҙә, тыуған ауылымдан китмәнем. Шөкөр, һуңғы йылдарҙа “ҡараңғы” тип иҫәпләнгән ауылыбыҙ үҫә, күркәмләнә. Халыҡ, ығы-зығылы ҡала мөхитендә йәшәүгә ҡарағанда, экологик яҡтан таҙа, һоҡланғыс тәбиғәтле урында ғүмер кисереүҙең бөтә яҡтан да өҫтөнөрәк икәнлеген саҡ аңлай башланы, күрәһең.\nБөтә нәмә лә үҙеңә бәйле, тырышһаң, ауыл ерендә лә уңайлы шарттар тыуҙырып, рәхәтләнеп йәшәп була. Өҫтәүенә халыҡтың йәшәйешен, көнкүрешен еңеләйтеүгә йүнәлтелгән ошондай программаларҙың булыуы иртәгәһе көнгә өмөт менән ҡарарға мөмкинлек бирә. Ауылдаштарымдың барыһы ла, программаның асылына төшөнөп, кәрәкле сумманы тиҙ генә йыйып бирҙе, ситтә йәшәгәндәргә лә рәхмәт – ҙур әүҙемлек күрһәттеләр.\nЭлек ауылда ике генә яҡтыртҡыс бар ине, ҡышҡы оҙон төндәрҙә бигерәк тә ҡыйын булды. Хәҙер хәл тамырынан үҙгәрәсәк. Ғәҙелшаны “ҡараңғы ауыл” тип әйтергә бер кем дә батырсылыҡ итмәҫ, – тип шатлығын йәшермәне Рәүеф Зәки улы.\n– Барыһы километр самаһы сым һуҙылып, энергияны күп сарыф итмәүе һәм оҙаҡҡа етеүе менән отошло 10 яҡтыртҡыс һәм яңы электр энергияһын иҫәпләгес ҡуйыласаҡ. Документтарҙы туплап бөтөү менән төп эшкә тотонмаҡсыбыҙ, – ти подрядсы ойошмаһы етәксеһе Морат Солтанғолов.\nКүктән көтөп ятмайҙар...\nӘйткәндәй, Наурыҙ ауылы хакимиәте урындағы башланғыстарға булышлыҡ итеү программаһында бишенсе йыл рәттән ҡатнашып, шуның дүртеһендә еңеүсе булған.\n– 2014 йылда Наурыҙ ауылының зыяратын кәртәләнек, 2015-тә ауылға балалар майҙансығы урынлаштырҙыҡ. Был эштәр фәҡәт наурыҙҙарҙың тырышлығы арҡаһында ғына тормошҡа ашырылды. Ә былтыр биләмәгә ҡараған Мәҫкәү ауылының мәктәбен капиталь ремонтлауға өлгәштек, – тип бәйән итте Закир Ғарипов.\nМәҫкәү урта мәктәбендә 54 бала иҫәпләнә. Учреждениеның спорт залы авария хәлендә була, түбәһе ишелеп төшөү хәүефе янағас, ябып та ҡуялар. Физкультура дәрестәре тышта үткәрелә. Мәктәптең төп бинаһы ла иҫке, шуға ҡарамаҫтан, йыл һайын косметик ремонт уҙғарып торалар, 2008 йылда ҡыйығын тулыһынса яңыртҡандар. Бөгөн иһә бинаны танырлыҡ та түгел: стеналары һыланып аҡланған, түшәмдәре ремонтланған, спорт залын төҙөкләндереү менән бер рәттән, мәктәптең 14 тәҙрәһе лә замансаға алмаштырылған.\n– Иң мөһиме – элекке кеүек ел уйнамай, йылы, яҡты. Балаларға төплө белем алырға, спорт менән шөғөлләнергә уңайлы шарттар тыуҙырылды, – тип ҡыуанысы менән уртаҡлашты мәктәп директоры Наил Бүләков.\n– Күп ултыраҡтарҙа халыҡтан аҡса йыйыу мәсьәләһе ауырлыҡ тыуҙыра, ә беҙҙең биләмәлә, киреһенсә, халыҡ үҙе йүгереп йөрөй. Был йәһәттән бигерәк тә мәҫкәүҙәрҙе билдәләр инем. Ауылдағылар ҙа, ситтә йәшәүселәр ҙә ҙур әүҙемлек күрһәтте. Проект хаҡы 750 мең һум тәшкил итте, шуның 90 меңен халыҡ күтәрҙе. Бағыусылар ҙа ситтә ҡалманы, бигерәк тә Учалы тау-байыҡтырыу комбинаты тос өлөш индерҙе.\nРемонтты “Монолит” йәмғиәте башҡарҙы. Уларҙың эшенән бик ҡәнәғәтбеҙ. Йөкмәтелгән бурыстарын ваҡытында, сифатлы итеп атҡарҙылар, өҫтәүенә сметаға инмәгән ҡайһы бер эштәрҙе лә үҙҙәренең аҡсаһына эшләп шатландырҙылар, – тип маҡтау һүҙҙәрен яуҙырҙы хакимиәт башлығы.\nӘйткәндәй, Наурыҙ ауыл советына ҡараған биш ултыраҡ та киләһе йылда урындағы башланғыстарға булышлыҡ итеү программаһында ҡатнашырға иҫәп тота. Ошо маҡсатта йыйылыштар уҙғарылып, борсоған проблемалар, хәл итәһе мәсьәләләр асыҡланған да инде.\nМәҫкәү ауылы Яйыҡ йылғаһы буйында тигеҙлектә урынлашҡан. Һәр яҙ һайын йылға ташһа, яр ситендәге йорттарҙы һыу баҫып ыҙалата. Мәҫкәүҙәр, программала ҡатнашып, дамба төҙөү эшен планлаштыра. Наурыҙҙарҙы данлыҡлы ауылдаштары – Ҡарас сәсән ерләнгән ташландыҡ зыяраттың торошо борсой. Йәндек һәм Ташҡыя ауылдары халҡы урамдарға яҡтыртҡыстар ҡуйҙыртыу хыялы менән яна.\n– Урындағы башланғыстарға булышлыҡ итеү программаһына халыҡ өйрәнеп тә бөттө инде. Уның шарттарын да яҡшы аңлап, хәл ителергә тейеш мәсьәләләрҙе асыҡлауҙа, аҡса йыйыуҙа әүҙем ҡатнашалар. Күктән көтөп ятмай, үҙ өлөшөңдө индереп ниҙер булдырыу, төҙөү, уртаҡ тырышлыҡтың һөҙөмтәһен күреү халыҡты берләштерә, яңы эштәргә дәртләндерә. Тәрбиәүи әһәмиәте лә ҙур – үҙ ҡулың менән тыуҙырған әйбергә нисек һаҡсыл ҡарамайһың инде? Артабан да был программа уңышлы эшләүен дауам итһен, – тигән теләктәрен белдерҙе Закир Ғадинан улы.\n“Урындағы башланғыстарҙы яҡлау программаһының һөҙөмтәләре насарҙан түгел. Кешеләр теләк булғанда проблемаларҙы хәл итеү, аныҡ эштәр башҡарыу мөмкин икәненә ышанды. Ҡайҙалыр юлдар торошо яҡшырҙы, зыярат кәртәләнде, шишмә таҙартылды, ҡайҙалыр ҙур булмаған төҙөлөш эштәре башҡарылды. Дөйөмләштереп әйткәндә, был проекттар халыҡтың үҙен йәлеп итеп, уларҙың башланғысында яҡшы, изге эштәр башҡарыу мөмкинлеген күрһәтте. Был эште киләсәктә лә мотлаҡ дауам итергә һәм тормошҡа ашырырға кәрәк”.


Башҡорт ҡатын-ҡыҙҙары Өфөгә съезға йыйылды - Курай\nБашҡорт ҡатын-ҡыҙҙары Өфөгә съезға йыйылды\nӨфөлә, М. Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма театрында, «Башҡорт ҡатын-ҡыҙҙары йәмғиәте» төбәк йәмәғәт ойошмаларының Башҡорт ҡатын-ҡыҙҙары йәмғиәтенең беренсе рәйесе, күренекле ғалимә, филология фәндәре докторы Нәжибә Мәҡсүтованың тыуыуына 85 йыл тулыуға арналған «Милләт әсәһе булыу – тәҡдиребеҙ» тип аталған IV сираттан тыш съезы үтте.\nСъезд эшендә Башҡортостан ҡалаларынан һәм райондарынан, шулай уҡ Силәбе, Ырымбур, Һамар, Свердловск өлкәләренән, Санкт-Петербург, Мәскәү ҡалаларынан 380 делегат һәм ҡунаҡтар ҡатнашты.\nСъезд барышында башҡорт телен өйрәнеү, экология, балаларҙы тәрбиәләү, һаулыҡ һаҡлау кеүек мөһим темалар тикшерелде.\nНефтекама ҡалаһынан башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусылары, филология фәндәре кандидаттары Роза Хөснуллина, Гөлфирә Байбулатова һәм Лилиә Зиннәтуллина съезд делегаттары булды.\nСъезды филология фәндәре докторы Розалия Солтангәрәева асып, сығышын ошо ойошманың башында тороусы Нәжибә Мәҡсүтованың яҡты иҫтәлегенә бағышланы. «Башҡортостан ҡыҙы» журналының баш мөхәррире, 2017 йылдан «Башҡорт ҡатын-ҡыҙҙары йәмғиәте» ойошмаһын етәкләүсе Гөлназ Ҡотоева сығышында, хәҙер инде был ойошманың тотороҡло концепцияһы булғанын әйтте. «Милләтебеҙҙең барыр юлдарын барлап, киләсәккә ниәттәрен ғилми нигеҙҙә нығытып, маҡсатлы эшләүсе интеллектуаль көс, сәйәси йоғонтоло Башҡортостан ҡатын-ҡыҙҙары союзы, практик йүнәлештәге Ағинәйҙәр хәрәкәте менән бергә халҡыбыҙҙың рухиәтенә ныҡлы терәк булыр өс таған булып тора», – тине ул.\nСит өлкәләрҙән килгән яҡташтарыбыҙҙың да сығыштары бик фәһемле булды. Санкт-Петербургтан Люциә Солтанова биш миллион халыҡ, 130 милләт кешеһе йәшәгән ҡалала биш мең башҡортто туплап, гөрләтеп эшләп йөрөүен әйтеп үтте. Силәбенән Рабиға Бикбулатова өлкәлә 165 мең башҡорт йәшәүен, уларҙы «Аҡ тирмә» мәҙәни үҙәге эргәһендә ойоштороуҙарын, Башҡортостан уҡыу йорттары менән тығыҙ бәйләнештә булыуҙарын, республиканың төрлө уҡыу йорттарында 20-нән артыҡ башҡорт балалары уҡыуын билдәләне. Екатеринбургтан Хәлимә Йосопова Свердловск өлкәһендә йәшәгән 31 мең 200 башҡорттан сәләм еткерҙе. 20 йыл буйы башҡорт ҡоролтайы эшләп килеүен, телде өйрәнеү, уны һаҡлау, яҡлау буйынса бик күп эштәр башҡарылыуы тураһында һөйләне.\nАртабан БР Башҡорт ҡатын-ҡыҙҙары йәмғиәте резолюцияһы ҡабул ителде, совет идараһы ағзалары раҫланды. Башҡорт ҡатын-ҡыҙҙары йәмғиәте рәйесе итеп «Ирәмәл» комплексының генераль директоры урынбаҫары, филология фәндәре кандидаты Гөлнур Ғәлинур ҡыҙы Ҡолһарина һайланды. Шулай уҡ эштәрендә яҡшы һөҙөмтәләргә ирешкән гүзәл заттар төрлө учреждение-инстанциялар исеменән Маҡтау ҡағыҙҙары, Рәхмәт хаттарына лайыҡ булды. Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы Башҡарма комитеты рәйесе Әмир Ишемғолов ҡатын-ҡыҙҙар хәрәкәтенең әүҙем ағзаларына Ҡоролтайҙың Маҡтау грамоталарын һәм иң юғары наградаһы – «Ал да нур сәс халҡыңа» миҙалын тапшырҙы.\nРеспубликабыҙ ҡатын-ҡыҙҙары съездан дәрт-илһам алды, киләсәккә маҡсаттар билдәләне. Осрашыу сәнғәт оҫталарының концерты менән тамамланды.\nДелегаттар араһында Үрге Тәтешленең 1-се урта мәктәбе уҡытыусылары ла, бар ине. Бының өсөн мин коллегаларыма, тырыш уҡыусыларыма, мәктәбебеҙгә, район хакимиәтенә, уның мәҙәниәт идараһына рәхмәтлемен. Съезға һәр райондан башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусылары ла саҡырылғайны. Беҙҙең мәктәп Айгөл Мулланурованы тәҡдим итте. Йәш булыуына ҡарамаҫтан, Айгөл үҙен мәктәптә лә, районда ла тырыш уҡытыусы итеп күрһәтте. Айгөл Фирус ҡыҙы – «Башҡорт теле һәм әҙәбиәте йыл уҡытыусыһы – 2010» район, «Электрон алымдар ярҙамында иң яҡшы дәрес – 2016» республика конкурстары лауреаты. Ул шулай уҡ «Башҡортостан ынйылары» район конкурсының «Иң яҡшы тикшеренеү эше» номинацияһында 2-се урын алды. Уҡыусылары башҡорт теле һәм әҙәбиәте олимпиадаларында һәр саҡ призер һәм еңеүсе исемдәрен яулап килә. Уҙған йылда бер уҡыусыһы «Ата-бабалар телендә һөйләшәм» республика видеоконкурсында 1-се урын алды. Маҡсатҡа ынтылыусы коллегабыҙға алдағы көндә лә ҙур уңыштар теләйбеҙ!\nҮрге Тәтешле ауылы.\nАлдағы яҙма Нефтекамала төбәк ғилми-ғәмәли семинар үтте\nБынан алдағы яҙма Краснокама районы Яңы Хажый ауыл клубында Шәйҙуллиндар нәҫеле үҙҙәренең тамырҙары менән таныштырҙы.\nИнтернетта сауҙалашыу буйынса мөрәжәғәт итергә була\nТәтешле районында байрамды үткәреү саралары тәҡдим ителде\nАрлан мәктәп-интернаты эргәһендәге лагерҙа башҡорт төркөмө ойошторолдо