Республикала социаль әүҙем ғаиләләр конкурсына ғаризалар ҡабул итеү тамамлана // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nРеспубликала социаль әүҙем ғаиләләр конкурсына ғаризалар ҡабул итеү тамамлана\n15:25, 7 сентября 2018 Йәмғиәт\nӨФӨ, 2018 йыл, 7 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Гөлфиә Акулова/.\nБашҡортостанда социаль әүҙем ғаиләләрҙең «Өлгө ал!» конкурсында ҡатнашыу өсөн ғаризалар ҡабул итеүгә бер нисә көн ҡала. Ойоштороусылар – Башҡортостандың Ғаилә, хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығы, Матбуғат һәм киң мәғлүмәт саралары агентлығы, «Башҡортостан» телерадиокомпанияһы.\nТөп бүләк – республика Башлығынан автомобиль.\nКонкурста ҡатнашыу өсөн ғаиләләр үҙҙәренең социаль әүҙем тормошо тураһында видеоролик төшөрөргә тейеш. Роликтың хронометражы — бер минут, уны рус йә башҡорт телендә төшөрөргә мөмкин. Видеояҙманы #Берипример хэштегы менән социаль селтәргә һалырға һәм bash.news сайтындағы ғаризаны тултырырға кәрәк. Ғаризалар 9 сентябргә, урындағы ваҡыт буйынса 23 сәғәт 59 минутҡа тиклем ҡабул ителә.\nЕңеүселәр өс этапта: халыҡтың тауыш биреүе, смс-тауыш биреү һәм конкурс комиссияһы ағзалары ярҙамында һайлап алына. Төп бүләккә — республика башлығы автомобиленә эйә булған кешенең исеме Ғаилә йылы йомғаҡтарына арналған тантаналы сарала иғлан ителә.


Рәсәй командаһының ҡапҡа һаҡсыһы Игорь Акинфеев көйәрмәндәрҙән ғәфү үтенде\nБөгөн төндә Көньяҡ Корея футболсыларына ҡаршы уйында яҡташыбыҙ тупаҫ хата ебәрҙе. Ул Ли Ген Хо типкән тупты туҡтата алманы.\nӘйтергә кәрәк, донъя чемпионатындағы тәүге осрашыу Фабио Капелло тәрбиәләнеүселәренең артыҡ тулҡынланыуын күрһәтте. Шулай ҙа улар үҙҙәрен ҡулға алып, яуап тубы индерә алды. Уның авторы - Александр Кержаков. Уйын аҙағына тиклем яҡтар нисек кенә тырышмаһын, таблолағы тигеҙ иҫәп башҡаса үҙгәрмәне. Рәсәй футболсылары киләһе осрашыуын 22 июндә үткәрә. Был көндө улар «H» төркөмөндә беренсе урында килеүсе Бельгия командаһы менән көс һынаша.


Әбйәлил районы Хәлил ауылы халҡы популяр йырҙың исемен девиз итеп урамдар араһында фестиваль ойоштороп ебәргән. Олораҡ быуын вәкилдәре хәтерләүенсә, бындай сара һуңғы тапҡыр Советтар Союзы йылдарында уҡ үтә. Әммә сирек быуаттан ашыу ваҡыт уҙһа ла, йыр-моң байрамы хәлилдәрҙең күңел түрендә мәңгелеккә уйылып ҡалған. Шуға ла ауылдаштар быйыл бер тауыштан урамдар фестивален тергеҙергә ҡарар иткән.\nСәхнәлә элекке Киров исемендәге хужалыҡтың арҙаҡлы механизаторҙары. Урамдар фестиваленә улар ураҡ мәленән күңелле тамаша әҙерләгән. Үҙ ролдәрен юғары оҫталыҡ менән башҡарған үҙешмәкәр артистарҙың талантына бер ҙә аптырайһы түгел. Сөнки Хәлил үҙенең данлыҡлы ауылдаштары менән күптән инде республикала киң танылыу яулаған.\nУрамдар байрамы Хәлил ауылында тәүге тапҡыр 1988 йылда ойошторола. Ул ваҡытта был сара халыҡты берҙәмләштереүгә, йыр-моңға һөйөү уятыуға һәм әлбиттә, яңы таланттар асыуға ҙур этәргес бирә. Шуға ла быйыл ауыл биләмәһе башлығы онототолған йоланы ҡайтанан тергеҙеү тәҡдиме менән сығыш яһай. Башланғысты Хәлилдәр ихлас күңелдән күтәреп ала.\n«Моңдар ҡайтһын ауылға» фестивален Шакир Бикҡолов, Ғәйфулла Сарбаев һәм Рәүеф Дәүләтов урамдарында йәшәүселәр башлап ебәргән. Артабан эстафета башҡа урамдарға ла тапшырылып бара. Шуныһы мөһим, талантым юҡ тип байрамдан бер кем дә ситтә ҡалмай Хәлилдә. Сөнки халыҡтың күпләп ҡатнашыуы урам-ара татыулыҡҡа нигеҙ һала ла инде.\nСәхнәләге һәр сығыш көслө алҡыштар менән оҙатылды. Тимәк, Хәлилгә моң ҡайтты тип тулы ышаныс менән әйтергә мөмкин. Ә инде урамдар фестивале яҡын киләсәктә гала-концерт менән тамамланасаҡ. Унда инде һәр урамдың иң яҡшы сығыштары һайлап алынасаҡ.


ДАН ҺЕҘГӘ, ҠАТЫН-ҠЫҘҘАР!\n25 Октябрь 2019, 16:54\n...Гүзәл затһыҙ йәшәү мәғәнәһеҙӨҙөлөрҙәй тормош бауҙары,Һеҙ булғанда ауыл гөрләйәсәк,Ауылымдың ҡатын-ҡыҙҙары! (Ҡыпсаҡ Хан).Билдәле булыуынса, 1995 йылда Пекинда уҙған Берләшкән Милләттәр Ойошмаһы конференцияһында Ауыл ҡатын-ҡыҙҙары көнөн билдәләү тураһында тәҡдим индерелә. Әммә ул 2007 йылда ғына халыҡ-ара ойошманың Генераль Ассамблеяһында рәсми раҫлана. Башҡортостанда иһә был көнгә йылдан-йыл иғтибар артып, хәҙер инде ысын байрам итеп ойошторола башланы.Баймаҡ районының Ишбирҙе мәҙәниәт йортонда ла был көн ҙурлап үткәрелде.\n...Гүзәл затһыҙ йәшәү мәғәнәһеҙ\nӨҙөлөрҙәй тормош бауҙары,\nҺеҙ булғанда ауыл гөрләйәсәк,\nБилдәле булыуынса, 1995 йылда Пекинда уҙған Берләшкән Милләттәр Ойошмаһы конференцияһында Ауыл ҡатын-ҡыҙҙары көнөн билдәләү тураһында тәҡдим индерелә. Әммә ул 2007 йылда ғына халыҡ-ара ойошманың Генераль Ассамблеяһында рәсми раҫлана. Башҡортостанда иһә был көнгә йылдан-йыл иғтибар артып, хәҙер инде ысын байрам итеп ойошторола башланы.\nБаймаҡ районының Ишбирҙе мәҙәниәт йортонда ла был көн ҙурлап үткәрелде. Төрлө ҡул эштәренән, буҙа кеүек милли ризыҡтарыбыҙҙан, ҡышҡылыҡҡа тип әҙерләнгән компот, бәшмәк, салаттарҙан матур күргәҙмә ойошторолған. Залда ауылдың гүзәл заттары, уҡыусылар, саҡырылған ҡунаҡтар. Сараны Ишбирҙе ауылы хакимиәте башлығы Гөлшат Рәмзә ҡыҙы тантаналы асты. Үҙ телмәрендә ул ауыл ҡатын-ҡыҙҙарының йәмғиәттәге һәм ауыл тормошондағы баһалап бөткөһөҙ роле тураһында һөйләне. Ишбирҙелә сәмле, эшһөйәр халыҡ йәшәүен һыҙыҡ өҫтөнә алып, быйыл “Айыҡ ауыл” конкурсында ҡатнашыуҙары, был йәһәттән өмәләр, төрлө спорт ярыштары, конкурстар үтеп тороуы хаҡында әйтеп үтте, һәр яҡлап өлгө булырҙай ауыл ҡатын-ҡыҙҙарына Рәхмәт хаттары тапшырҙы. Артабан һүҙҙе “Йәнгүзәл” ҡатын-ҡыҙҙар советы рәйесе Миңһылыу Юнысова алды. Ул интернет селтәрендә башлап ебәргән “Баҙымды асам әле” конкурсына йомғаҡ яһап, төрлө номинацияларҙа еңеүселәрҙе билдәләп диплом һәм бүләктәр тапшырҙы. Номинацияларҙың атамалары ғына ла ни тора: “Иң оҫта баҡсасы”, “Эшле кеше—ашлы кеше”, ”Һөнәрленең ҡулы алтын”, ”Эш менән үткән ғүмер—алтын ғүмер” һ.б. Был конкурста йәше лә, ҡарты ла ҙур теләк менән ҡатнашҡан. Ауыл кешеһенең бөтмәҫ эш-мәшәҡәттәре булғанда ла, теләк барҙа барыһына ла өлгөрөргә мөмкин икәнлегенә тағы бер ҡат инандыҡ.\nБаймаҡ районы ҡатын-ҡыҙҙары советы рәйесе Айгөл Иҙелбаева үҙ сығышында ишбирҙеләргә үҙ тормоштарын үҙҙәре йәмләп йәшәүҙәре тураһында әйтеп, ойошманың, шулай уҡ\nБашҡортостан Республикаһы Башлығы Радий Хәбировтың Рәхмәт хаттарын тәғәйен кешеләргә тапшырып үтте.\nҠайһы бер ҙур ауылдарҙа бер ансамбль дә юҡлығын белгәнгә күрә, Ишбирҙелә уларҙың һаны өсәүгә етеп, дүртенсеһенә исем уйлауҙары хаҡында ишеткәс, хайран ҡалдыҡ. Бына ҡайҙа ул әүҙемлек, дәрт һәм ихласлыҡ! 1996 йылда тәүгеләрҙән булып ойошторолған “Хәтирә” фольклор, уға етә килә—“Фатиха” йыр һәм “Дарман” йыр-бейеү ансамблдәре үҙҙәренең сығыштары менән генә түгел, ә ифрат матур сәхнә костюмдары менән дә әсир итте. Ауылдың йәш килене Гөлфиә Иҫәндәүләтованың “Бөрйән ҡыҙҙары” бейеүе лә күңелгә ятты.\n“Бергә булайыҡ, берҙәм булайыҡ, күңелдәр йырлап торһон.\nЯңы көнгә атлағанда уңыштар юлдаш булһын”,—тип йәшәүсе Ишбирҙе ҡатын-ҡыҙҙарына афарин тиергә генә ҡала.\nТормошҡа булған һөйөү, дәрт-дарман бер ҡасан да ташламаһын!


Салауат Юлаев һәйкәленә реконструкция яһау буйынса һорауҙарға арналған асыҡ осрашыу уҙасаҡ\n14 Октябрь , 11:10\nБыл сараны үткәреү тураһында үҙенең Facebook сәхифәһендә хөкүмәт премьер-минстры урынбаҫары Азат Бадранов хәбәр иткән. 14 октябрҙә «Башҡортостан» ДКЗ-һында уҙасаҡ осрашыуға ҡыҙыҡһыныусы бар кешеләр – йәмәғәтселәр, ғалимдар, эксперттар саҡырыла.\n«Үҙ сиратта, мин республика һәм ҡала власть органдары вәкилдәренең ҡатнашыуын тәьмин итергә һүҙ бирәм. Сараға килергә теләүселәр миңә яҙығыҙ. Һәйкәлдең яҙмышы өсөн янып-көйөүселәрҙе һәм конструктив мөнәсәбәткә әҙер булыусыларҙың барыһын да көтәбеҙ», — тип яҙып үткән Азат Бадранов.\nВице-премьер фекеренсә, Башҡортостан өсөн Салауат Юлаев тарихи шәхес кенә түгел. Ул дөйөм алғанда республиканың бөтә урындарында, гербында, топонимикала, Өфөнөң иң танылған урынында, яратҡан хоккей командаһы атамаһында исем алған сакраль фигура булып тора. Салауат Юлаев Башҡортостан һәм башҡорт халҡының тәрән һәм фәйләсүф мәғәнәһендә айырылғыһыҙ өлөшө булып тора.\n«Салауат Юлаев һәйкәле илебеҙ халыҡтарының милли мираҫы булып тора. Ул барыһына ла Европалағы иң ҙур атлы скульптура булараҡ билдәле һәм республикабыҙҙың визит карточкаһына әйләнгән.\nОшо сәбәпле социаль селтәрҙәрҙә донъя күргән хәбәрҙәрҙә властарҙың скульптураға ҡарата мөнәсәбәтенә уйҙырмаларҙы, бәхәстәрҙе һәм дискуссияларҙы күҙәтеү ныҡ ғәжәпләндерә. Минеңсә, беҙгә барыбыҙға ла осрашырға һәм Салауат Юлаев һәйкәлен һаҡлап ҡалыуҙы уртаға һалып һөйләшәйек», — тип яҙған үҙенең саҡырыу посында Азат Бадранов. Ул осрашыуҙа халҡыбыҙ аҡһаҡалдары Рәшит Закир улы Шәкүров (Рәшит Шәкүр), Хөрмәтулла Ғаззали улы Үтәшев, Мираҫ Хәмзә улы Иҙелбаев, әҙибә Мәрйәм Сабирйән ҡыҙы Бураҡаева ла ҡатнашһа яҡшы булыр ине тигән.\nКоронавирус буйынса сикләүҙәр ғәмәлдә булғас, «түңәрәк өҫтәл»дә ҡатнашыу өсөн прививка яһатҡандар һәм быға тиклем ауырығандар тейешле документ күрһәтеп инә аласаҡ.\nБыға тиклем Өфө мэрияһында Салауат Юлаевҡа һәйкәлде постаменттан сисеп, янындағы майҙансыҡта реставрация яһаясаҡтар тип белдергән инеләр.


Арҙаҡты (һырт) — Башҡорт Википедияһы\n54°29′56″ с. ш. 58°38′10″ в. д.HGЯO\nТау системаһы Көньяҡ Урал\nКиңлеге 8 км\nЮғары нөктәһе 762 м\nАрҙаҡты (Әрҙәкте) — тау һырты. Көньяҡ Уралда, Башҡортостан биләмәһендә урынлашҡан.\nБөрйән районы буйлап Кесе Нөгөш йылғаһы тамағынан Берәтәк йылғаһы (Нөгөш йылғаһы ҡушылдығы) тамағына тиклем меридиональ йүнәлештә һуҙылған.\nОҙонлоғо 30 км, көньяҡ өлөшөнөң киңлеге 8 км, абсолют бейеклеге 762 м (Ҡарағай Маяҡ тауы). Һыртта бейеклеге 500—762 м булған 9 түбә айырылып тора. Төньяҡ өлөшө тар, битләүҙәре текә, яҫы түбәле Маяҡ тауы (абсолют бейеклеге 757 м) айырыла. Көньяҡ өлөшө оҙонлоғо 2—6 км, бейеклеге 300 м ашыу булған 5 ваҡ һырттан тора.\nРельефының йырғыланыу тәрәнлеге төньяҡ өлөшөндә яҡынса 300 м, үҙәк өлөшөндә — 350 м, көньяҡ өлөшөндә — 250 м. Йылға үҙәндәре (тәрәнлеге яҡынса 200 м) А. меридиональ һәм киңлек йүнәлешендә киҫә, сикләнгән тәрән соҡорҙары бар. Өҫкө рифейҙың елмәрҙәк свитаһының кварцитлы ҡомташтары, алевролиттары һәм һәүерташтарынан тора.\nЛандшафтарҙың бейеклек бүлкәтлеге күҙәтелә: көнбайыш битләү итәктәрен киң япраҡлы имән һәм йүкә, көнсығышын — ҡарағай ҡатыш ҡайын, саған, йыла урмандары биләй, ҡарағас осрай. Үҙәк өлөшөндә йыла‑йүкә, өҫкө өлөшөндә имән-йүкә-ҡайын урмандары үҫә.\nҺырттың көньяҡ өлөшө “Алтын Солоҡ” заказнигына инә. Исеме “арҙаҡлы” һүҙенән алынған.\nИ.М.Япаров, Тәржемәсе И.М.Япаров Арҙаҡты (һырт) // Башҡорт энциклопедияһы — Өфө: «Башҡорт энциклопедияһы» ғилми-нәшриәт комплексы, 2015—2020. — ISBN 978-5-88185-143-9.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Арҙаҡты_(һырт)&oldid=781104 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 10:34 11 февраль 2018 үҙгәртелгән.


21 Март , 16:03\nНикахтар күктә ярала, тигәндә һәр парҙың табышып ҡауышыуында Хоҙайҙың ҡатнашлығы барлығына ишара яһала. Никах сәғәте һуҡһа, берәү ҙә унан ҡасып ҡотола алмай. Шул уҡ ваҡытта парлы, бәхетле йәшәргә, матур итеп ғаилә ҡороп, балалар тәрбиәләргә сәбәп ҡылырға, ниәт итергә лә кәрәк. Һәр ғәмәлдең башында изге ниәт, маҡсат ҡуйылһа, ул хәйерле юлға сығара. Йәш ваҡытта табышҡан йәр менән оҙон-оҙаҡ юл үтеү, бер-береңә үрелеп, айырылғыһыҙ йәшәү бәхете бик күптәр өлөшөнә төшмәй. Вәғәҙәләр бирешеп ҡауышҡандар, мөхәббәттәре үлемһеҙлегенә ышанғандар ҙа ҡайһы ваҡыт айырылышып ҡуя. Тәжрибә етмәне, холоҡтар тап килмәне йәки беҙгә бәхетле йәшәргә ҡамасаулаусылар булды, тиҙәр. Ундай осраҡта сәбәбен ике яҡтан да күреүсәндәр.\nУрта йәштәрҙә парһыҙ ҡалып ҡаңғырыусылар байтаҡ. Шул йәшкә етеп, һаман да үҙ ояһын ҡора алмағандар ҙа юҡ түгел. Ҡайҙан эҙләргә бындай осраҡта үҙ яртыңды, нисек итеп танышырға, кемгә мөрәжәғәт итергә? Таныштырыу клубтары бар. Әммә уларҙа һирәктәр генә парын таба, сөнки килгән осраҡта ла, мөйөшкә һырлығышып, кем мине һайлар икән, тигән һымаҡ ситтән күҙәтеүсән кеше. Яҡындар аша танышыуҙар һөҙөмтәле. Мин үҙем әллә нисә парҙы ҡауыштырҙым. Димсе диңгеҙ кистерә, тигәндә дөрөҫлөк бар. Әммә, ғәҙәттә, бер-беребеҙгә битарафбыҙ. Таныштырыу рәхмәтле эш түгел. Сөнки берәү ҙә киләсәктә был кешеләрҙең мөнәсәбәте нисек үҫеш алырын белмәй. Әгәр ҙә бер-береһен хөрмәт итеүгә, кәмләмәүгә, етешһеҙлектәренә күнеп, ҡайһы бер мәлдәргә күҙ йомоп йәшәргә өйрәткән фән булһа, ошо ҡанундар ғаиләлә мотлаҡ үтәлһә, таныштырыусы ла ҡурҡмаҫ ине. Берәү ҙә мөнәсәбәт ҡорорға өйрәтмәй шул. Ҡатын-ҡыҙҙың, үҙе яуаплылыҡ тойоп, иң беренсе хискә түгел, ә аҡылға таяныуы мөһим, тиһәк тә, мөхәббәттең йөрәк эше булыуын онотмайыҡ. Баҡтиһәң, тап гүзәл зат үлсәүҙәрҙең тигеҙлеге өсөн яуап бирә, шуға үҙ баһаһын һәр ваҡыт юғары тоторға тейеш икән. Тимәк, иргә үҙенә аяҡ һөртөргә бирмәй, шул уҡ ваҡытта иренең дә баһаһын төшөрмәй.\nБер ҡатындан ғаиләлә бәхетле йәшәүҙең серен һораштым. Ул, иң тәүге нәүбәттә романтик тойғоларҙы һаҡлап йәшәй белергә кәрәк, тине. Һәм һөйөү серен иренә хистәрен уны бүктереп түгел, самалап ҡына өләшеүенән күрҙе. Алдында артыҡ түшәлмәй, шул уҡ ваҡытта уға кәрәккәндә ныҡлы терәк булып. Әммә был бер көндә генә барлыҡҡа килмәй. Ул йылдар буйына яуланған ышаныс, йылылыҡ рәүешендә лә сағыла.\nМөнәсәбәт ҡорор алдынан үҙеңә тиң булырлыҡ, хөрмәт итеп йәшәрлек иш табыуың мөһим. Ә уның өсөн өс миллиард ир-ат араһынан үҙеңдекен һайлап алыуың кәрәк. Табыр өсөн таныша белеүең шарт. Күп осраҡта был үҙебеҙҙең баҙнатһыҙлыҡ арҡаһында уңышлы килеп сыҡмай. Үтә ҡыйыу булыу ҙа, шул уҡ ваҡытта артыҡ әрһеҙләшеү ҙә килешмәй. Һәр нәмәлә эске дәрәжәңде һаҡлау зарур. Был – ҡағиҙә. Әммә тормош ҡағиҙәләрҙән генә тормай. Һәр танышыу, ҡауышыу, бәхетле булыу тарихы – ҡабатланмаҫ. Ҡағиҙәләрҙән тайпылыу ҙа яҙыҡ түгел, бәхеткә барған саҡта.


Материалы за Октябрь 2017 года » Страница 3 » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Материалы за Октябрь 2017 года » Страница 3\nЭкономика / Үҙ эшеңде башла! // 26-10-2017, 10:30\nНовости / Сәйәсәт // 25-10-2017, 11:39\nБөтә донъя башҡорттары ҡоролтайының башҡарма комитеты рәйесе Әмир Ишемғолов Башҡортостан Республикаһы прокуроры Андрей Назаров менән осрашып, мәктәптәрҙә туған һәм дәүләт телдәрен уҡытыу мәсьәләләре буйынса прокурор тикшереүҙәре хаҡында һөйләшкәндә республика прокурорҙары менән кәңәшмә ойоштороу тураһында килешкәйне. Ошо көндәрҙә кәңәшмә уҙғарылды....\nНовости / Мәҙәниәт // 25-10-2017, 10:00\nАт йәки машина күрһәләр, малайҙарҙың иҫе китә. Барлыҡ донъяһын онотоп, беҙгә, ҡатын-ҡыҙға, аңлайышһыҙ дүрт тәгәрмәсле тимер өйөмө янында нимәлер эшләһендәрме йәки “ат”тары менән һөйләшһендәрме... Был ҡылыҡтарынан алған күңел бөтөнлөгө башҡа затҡа һәр ваҡыт сер булып ҡала килә. Хәйбулла егете Буранбай Билаловтың да, машиналар күрһә, иҫе китә. Машина ене ҡағылған, тиҙәр ундайҙар хаҡында....\nИсемең матур, кемдәр ҡушҡан, Һине күреп кем туйған…\nНовости / Мәҙәниәт // 25-10-2017, 09:53\nБөгөн матур яңғырашлы, саф башҡорт исемдәрен һайлаусы милләттәштәребеҙ, Аллаға шөкөр, бар. Бала үҙенсәлекле милли исем йөрөтһә, тағы ла һылыуыраҡ, камилыраҡ, аҡыллыраҡ күренә, шулаймы? Башҡорт исемдәрен киңерәк таратыу маҡсатында өр-яңы рубрика тәҡдим итәбеҙ. Бер ҙә уйланмай балаһына еңел-елпе исем биргәндәр аҙым һайын осрай. Ҡолаҡҡа ятмаған исем һайлаусы ата-әсәләр араһында үҙебеҙҙең мәғәнәле төрки халыҡтар исемдәрен танытыуҙы бурыс итеп ҡуйып, алфавит буйынса ир-ат һәм ҡатын-ҡыҙ исемдәрен бирәсәкбеҙ....\nЯңылыҡтар таҫмаһы / Объявления // 24-10-2017, 09:00\n1 стакан ҡайнатма, 1 балғалаҡ сода, 1 стакан кефир, 2 йомортҡа, 2,5 стакан он, ярты стакан шәкәр кәрәк.\nҠайнатмаға сода һалып яҡшылап бутарға ла, өс минут тирәһе ултыртып торорға. Һуңынан ошо массаға кефир, йомортҡа, шәкәр һәм он һалып болғатырға. Майланған формала 40 минут тирәһе бешерергә.\nЯҙмыштарҙы, зинһар, боҙмайыҡ\nМахсус бит / Тормош юлдары ҡатмарлы // 24-10-2017, 09:00\nКабинет ишеге асылып китеүгә башымды күтәрҙем. Унан килеп ингән Неллиҙы күреү менән нимәлер булғанын аңланым. Ғәҙәттә, ул атлап түгел, осоп йөрөй. Ишекте асыу менән хәбәрен теҙә башлай: курс старостаһы булараҡ, һәр саҡ ниндәйҙер мәшәҡәттәрҙе хәл итеп йөрөгән була ул. Йомошо араһында хәлдәрҙе һораша, сумкаһынан мотлаҡ бер нисә тәмле кәнфит сығарып алға һала, үҙ һөнәрҙәрен дә рекламаларға онотмай. “Гөлдәриә, кисә бик шәп маска яҙҙыртып алдым, әйҙә, был ялда битеңде таҙартып алайыҡ! Рәсимә, һәр йылдағыса, массаж эшләр ваҡыт етеп килә, давай, минең ваҡыт иркенерәк саҡта йөрөп ал. Флорида Равилевна, маникюр кәрәкмәйме?”...\nБүләктәребеҙ – лайыҡлыларға!\nГәзиткә яҙылыу // 24-10-2017, 08:00\nТәүге еңеүселәребеҙҙе ҡотлайбыҙ. «Аҙна һайын – бүләк» конкурсында приздар уйнатыуҙы башлайбыҙ.\nБыл аҙнаның еңеүселәре – Бөрйән районының Ғәлиәкбәр ауылынан Әнүәр Дилмөхәмәтов менән Баймаҡ районының Иҫке Сибай ауылынан Әминә Байегетова. Уларҙың тәүгеһе – фарфор сәйнүк, икенсеһе көрөшкәләр йыйылмаһы менән бүләкләнә (бүләктәрҙе килеп алғанда паспорт, СНИЛС, ИНН күсермәләре кәрәк буласаҡ).\nКвитанцияларын тәүгеләрҙән булып ебәреүселәрҙең икеһе лә – гәзитебеҙҙең даими уҡыусыһы. Оло йәштә булыуҙарына ҡарамаҫтан, «Йәшлек» менән дуҫлыҡтарын өҙмәйҙәр.\nХөрмәтле гәзит уҡыусыларыбыҙ! Тиҙерәк «Йәшлек»кә яҙылып, квитанцияларығыҙҙың күсермәһен редакцияға ебәрергә ашығығыҙ. Бүләктәр һеҙҙе көтә!...\nҮәт, ҡыҙыҡ! (20.10.2017)\nӘҙәбиәт / Юмор // 24-10-2017, 07:30\n– Гражданка Мөслимова, ирегеҙҙең башына сәйнүк менән һуҡҡанда йәлләмәнегеҙме?\n– Йәлләнем, сәйнүкте… Яңы ғына һатып алынған, һыҙғыра торған, ялтыр сәйнүк ине…\nБөйөк Британияла йәшәгән Әбйәлил егете Илсур Сөләймәнов телгә булышлыҡ итеү өсөн тәүге башҡорт YouTube каналын асҡан.\nЯңылыҡтар таҫмаһы // 23-10-2017, 14:08\n«Мин бында башҡорт теленә ярҙам итеү өсөн үҙемдең башҡорт телендәге YouTube каналын булдырҙым. Унда сит илдә белем алыу, МВА һәм PhD-ға уҡырға инеү тәжрибәһе, MIT һәм Гарвардтағы конференцияларҙа ҡатнашыу, гранттар, визалар һәм ватандаштарыбыҙ хаҡында бәйән итәсәкмен. Яҙылығыҙ! Киләһе шәмбегә тиклем 2000-дән ашыу кеше ҡараһа, дауамын көтөгөҙ», — ти влогер (Видео яҙмалы интернет көндәлеге влог тип йөрөтөлә).\nИлсур Сөләймәнов Башҡортостандың Әбйәлил районы Хәлил ауылында тыуып үҫкән. 2005 йылда Башҡорт дәүләт университетының Хоҡуҡ институтын тамамлаған. Әлеге ваҡытта Бөйөк Британияла үҙенең докторлыҡ диссертацияһы өҫтөндә эшләй.\nБеренсе видеояҙмала влог авторы тамашасыларҙы үҙенең эшмәкәрлеге һәм эш урыны — Кардифф университеты менән таныштыра.


Һыу сифаты тикшерелә | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n11 октября 2019 — 14:58 ГТРК «Башкортостан»\nБлаговещенда “Полиэф” асыҡ акционерҙар йәмғиәте предприятиеһында булған авария эҙемтәләре тикшерелә. Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, таҙартыу өсөн әҙерләнгән сәнәғәт ҡалдыҡтары һаҡланған резервуарҙарының береһендә стена емерелгәйне. Бәхеткә күрә, ҡорбандар һәм зыян күреүселәр юҡ. Был ваҡиғанан һуң әле “Өфө һыу каналы” предприятиеһы лабораторияһында һыу сифаты сәғәт һайын тикшерелә. Авария эҙемтәләрен бөтөрөүгә 140 берәмек техника һәм 261 кеше йәлеп ителгән. 12 мең кубометр ҡалдыҡты һурҙырғандар. Эргә-тирәгеләргә һәм эсәр һыуға зыян юҡ, тип белгерттеләр.


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - ЙӘШ КҮРЕНЕҮСЕЛӘРҘЕҢ КҮБЕҺЕ СӘЛӘМӘТ ҺӘМ ИЗГЕ КҮҢЕЛЛЕ КЕШЕЛӘР - 2021 - Мәҡәләләр\nҺаулыҡ булмаһа, кеше бик күптән мәхрүм. Иҫәнлек булғанда ғына әүҙем тормош менән йәшәйбеҙ, теләгәнебеҙҙе ашайбыҙ, эсәбеҙ, аралашыуҙан, эшебеҙҙән ҡәнәғәтлек табабыҙ. Әммә кеше ни тиклем генә сәләмәт, йәш һәм матур булып ҡалырға тырышһа ла, йылдар барыбер үҙенекен итә - йәшлек артынан ҡартлыҡ килә. Ғүмеребеҙҙең ошо этабын лайыҡлы ҡаршы алыр, олоғайғас та күңел көрлөгөн һаҡлар өсөн нимә эшләргә? Мәләүез үҙәк район дауаханаһы врач-гериатры Гүзәл ЮЛДАШЕВА менән әңгәмәбеҙ ошо хаҡта.\nГүзәл Тимерхан ҡыҙы, нимә ул гериатрия? Иң тәүҙә шуға асыҡлыҡ индереп үтәйек әле.\n- Гериатрия - ул медицинаның өлкән йәштәгеләр ауырыуҙарын иҫкәртеү һәм дауалау менән шөғөлләнгән бер бүлеге. Ололарҙың һаулыҡ проблемаһын асыҡлап, уларҙың үҙ-үҙен ҡарау һәләтен һаҡлау, тормоштан йәм табып йәшәүенә өлгәшеү - эшмәкәрлегебеҙҙең төп маҡсаты. Шуны оноторға ярамай: сабыйға ни тиклем иғтибар, һөйөү һәм наҙ кәрәк булһа, өлкән кеше лә уға шул тиклем мохтаж. Хатта күберәк тә, тип әйтер инем мин.\nОло кеше тип, беҙ шартлыса үҙебеҙҙән олораҡ кешене әйтергә күнеккәнбеҙ. Ә медицина буйынса нисә йәштәгеләргә әйтәләр?\n- Бөтә донъя һаулыҡ һаҡлау ойошмаһы билдәләүенсә, 60-тан 74 йәшкә тиклемгеләр оло, 75-тән 90-ға тиклемгеләр ҡарт һәм 90 йәш һәм унан өлкәндәр оҙон ғүмерле, тип иҫәпләнә. Әлбиттә, әүҙем тормош менән йәшәү, үҙ-үҙеңде ҡарай алыу, хеҙмәтләндереү, йәғни мунса йәки ванна инеү, ашарға бешереү, өй йыйыштырыу, кер йыуыу һәләте, иң беренсе, кешенең һаулыҡ торошона, үҙен нисек тойоуына бәйле. Ғәҙәттә, йәш олоғайыу менән ауырыуҙар ҙа арта. Өлкән йәштәгеләр айырыуса юғары йәки түбән ҡан баҫымына, быуындары һыҙлауына, шәкәр диабетына, күреү һәләте боҙолоуға, насар ишетеүгә, хәтере насарайыуға зарлана. Һөҙөмтәлә улар бер үк ваҡытта бик күп дарыу эсеүе мөмкин. Әммә улар дарыуҙарҙың бер-береһе менән тап килмәүе хаҡында уйлап та бирмәҫкә мөмкин. Был осраҡта препараттарҙың файҙаһынан бигерәк зыяны күберәк булыуы ихтимал. Бына шуға юл ҡуймаҫ өсөн врач-гериатрҙар ололарға билдәле этапта дауалауҙың уңышлы планын билдәләй. Биштән ашыу төрлө дарыу ҡабул итеү һаулыҡ торошона кире тәьҫир итеүе тураһында оноторға ярамай, тип иҫкәртә.\nЙыш ҡына гериатрҙарҙы бер үк ваҡытта психолог та, медицина һәм социаль хеҙмәткәр ҙә тип атайҙар. Һеҙ бының менән килешәһегеҙме?\n- Эйе, врач-гериатрға бер юлы өлкән йәштәгеләрҙең көнкүреш шарттарын да, һаулыҡ торошон да, социаль проблемаларын да өйрәнергә, хәл итергә тура килә. Пациент йәшәгән шарттарҙы, кем менән аралашыуын, ниндәй уйҙар менән йәшәгәнлеген, нисек туҡланғанын, ниндәй дарыуҙар ҡулланғанын белмәйенсә, уға дөрөҫ дауалау тәғәйенләү мөмкин түгел. Тап ошо - ололар менән эшләүҙең иң мөһим йүнәлеше, тип уйлайым.\nГериатрҙарға йышыраҡ ниндәй проблема менән мөрәжәғәт итәләр?\n- Һуңғы ваҡытта ололар араһында хәтер насарайыуына зарланыусылар күп. Элекке ваҡиғаларҙы, кешеләрҙе яҡшы хәтерләһә лә, ваҡыты-ваҡыты менән бөгөнгө, кисәге хәлдәрҙе иҫләмәүе ихтимал. Шулай уҡ артериаль ҡан баҫымы юғары булғандар, шәкәр диабеты, быуын һәм умыртҡа һөйәге ауырыуҙары менән килеүселәр байтаҡ.\nКемдәргә гериатр кәрәк, тип иҫәпләйһегеҙ һәм һеҙҙең пациенттарығыҙ күпме?\n- Һаулығында ниндәй ҙә булһа үҙгәреш тойған 60 йәштән өлкәндәр гериатрға мөрәжәғәт итә ала. Беҙгә йышыраҡ 70-тән үткәндәр килә. Дөйөм алғанда, көнөнә ете ауырыу ҡабул итәбеҙ. Һәр пациентҡа тулы гериатрия баһаһы бирелә, йәғни үрҙә әйтеп китеүемсә, уның көнкүреш шарттары, күңел торошо, хәтере, ҡул мускулдарының көсө, көндәлек мәшәҡәттәрҙе үҙ аллы эшләй алыуы, ниндәй ауырыуҙары барлығы, дарыуҙар ҡабул итеүе тикшерелә. Шуларҙан сығып, уларға дарыуҙар йәки башҡа төр дауалау ысулдарын билдәләйбеҙ.\nҺуңғы йылдарҙа ғүмер оҙайлығы артты, тиҙәр. Был, ысынлап та, шулаймы? Ир-егеттәргә ҡарағанда ҡатын-ҡыҙ оҙағыраҡ йәшәй тигән фекер ҙә нығынған. Был нимә менән бәйле?\n- Статистиканан күренеүенсә, ғүмер оҙайлығының яйлап үҫеүе күҙәтелә. Әлеге ваҡытта Рәсәйҙә уртаса йәш 75 тип иҫәпләнә. Ир-егет ҡатын-ҡыҙға ҡарағанда аҙыраҡ йәшәй, тигән ҡараш та дөрөҫ. Уларҙың ғүмер оҙайлығы 70,2 йәш, ә ҡатын-ҡыҙҙыҡы яҡынса 80 йәш. Был айырмаға ирҙәрҙең ауыр эш шарттарында эшләүе сәбәпсе булыуы ихтимал. Шулай уҡ ғүмер оҙайлығы нәҫелдән килеүе лә бар. Сәләмәт тормош алып бармау, үҙеңде һаҡламау, аҙ хәрәкәтсәнлек, зыянлы ғәҙәттәр ҙә кире йоғонто яһай. Ир-егеттәр араһында тәмәке тартыу, эскелек арҡаһында барлыҡҡа килгән ауырыуҙарҙан вафат булыусылар күплеге лә билдәле факт.\nҠартайыуҙы иҫкәртеп буламы? Был тәңгәлдә ниндәй кәңәштәр бирер инегеҙ?\n- Ҡартлыҡты лайыҡлы ҡаршы алыр, йәғни әүҙемлекте, сәләмәтлекте һаҡлар өсөн үҙеңде йәштән үк әҙерләргә кәрәк. Иртә һайын аҙ ғына булһа ла гимнастика эшләү ҙур әһәмиәткә эйә. Тәмәке тартыу кеүек зыянлы ғәҙәтегеҙ булһа, уны ни тиклем иртәрәк ташлаһағыҙ, шул тиклем яҡшыраҡ. Мөмкинлек булғанда, һауа торошона ҡарамай, йәйәү йөрөргә тырышығыҙ. Хәтерҙе яҡшыртыу өсөн китап уҡырға, шиғыр ятларға, ҡул бармаҡтарына гимнастика эшләргә тәҡдим итер инем. Шулай уҡ балсыҡтан, пластилиндан әүәләп эшләү, һүрәт төшөрөү файҙалы. Ғөмүмән, сигеү, бәйләү кеүек бөтә ҡул эштәренең дә мейе эшмәкәрлеген, тимәк, хәтерҙе һаҡлау өсөн әһәмиәте ҙур.\nДөрөҫ туҡланыу ҙа мөһим. Оло йәштәгеләргә тоҙҙо, майлы ризыҡтарҙы ҡулланыуҙы сикләргә кәрәк. Күберәк емеш-еләк, йәшелсә, аҡһымға бай аҙыҡ ашау мөһим. Һәр кешенең организмында ныҡлыҡ запасы бар, әммә йәштән сәләмәтлеккә һаҡсыл ҡарамағанда уның тиҙ бөтөүе ихтимал.\nМедицина белгестәре лә, психологтар ҙа әйтеүенсә, изге күңелле кешеләр һуңыраҡ ҡартая. Был йәһәттән һеҙҙең фекерегеҙ ниндәй?\n- Дөрөҫ, киң күңелле, изге уйлы кешеләр йәшерәк тә күренә, һаулыҡтары ла нығыраҡ. Ундайҙарҙың оҙағыраҡ йәшәүе сер түгел. Көнсөл, яуыз уйлы, һаран кешеләр ҡарт күренә, улар эргәләге кешеләренән дә, тормоштан да бер ҡасан да ҡәнәғәтлек кисерә белмәй, яңғыҙ ҡалыуҙы хуп күрә.\nБынан тыш, ололарға ихтирамлы мөнәсәбәт булған илдәрҙә оҙон ғүмерлеләрҙең күберәк булыуы ла билдәле. Шуға күрә, һүҙемде йомғаҡлап, эргәгеҙҙәге өлкән йәштәгеләрҙе, ҡартайған атай-әсәйегеҙҙе, туғандарығыҙҙы һөйөү һәм хөрмәт менән уратығыҙ, уларҙың ҡартлығын бәхетле итеүгә үҙ өлөшөгөҙҙө индерегеҙ, тип әйткем килә.\nЯҙылған: 16.04.21 | Ҡаралған: 267


Материалы за Февраль 2013 года » Страница 43 » Башҡортостан гәзите\nЙәнтөйәк ярҙам көтә\nЙәмғиәт // 1-02-2013, 01:19\nФанилыҡта ожмах утрауы бармы? Бар. Ул — һәр кемдең тыуған ере! Сит-ят тарафтарҙың күҙҙе ҡамаштырырлыҡ, күңелде арбарлыҡ тәбиғәтенә һоҡланып, йылы диңгеҙендә ҡойоноп, йән-тәндәренә сихәт алғандар ҙа кендек ҡаны тамған ғәзиз еренең һәр ҡыуағын, үлән-ҡылғанын, сылтырап аҡҡан шишмәләрен, күкһел тау һырттарын, икһеҙ-сикһеҙ булып тойолған далаларын һағынып ҡайта.\nТыуған яҡтың илаһи, һөйләп кенә аңлата алмаҫлыҡ көсө тарта. Быны һәр күҙәнәгең менән тойорға ғына мөмкин: күңелдә ул хис булып урғыла, шарламалай ҡайнай, төньяҡ һалҡынылай туңдыра, йәнеңде һурып алырҙай булып ҡайҙалыр ашҡындыра.\nКом: 0 // Уҡынылар: 1268 тапҡыр // Тотош уҡырға\nМинистр була яҙҙым...\nЙәмғиәт // 1-02-2013, 01:14\n– Һаумыһығыҙ, һеҙ Өфөнәнме? – Ҡунаҡхананың ишек төбөндә ултырған бәһлеүән мине күреү менән урынынан һикереп торҙо. “Эйе” тигәнде белдереп баш һелкеүем булды, ул йәһәт кенә телефон төймәләренә баҫҡыланы ла сымдың теге осондағыһына нимәлер тип шыбырланы. Секунд үттеме-юҡмы, бер бите ай, бер бите ҡояш кеүек ханым тып итеп ҡаршыма килеп баҫты.\nБит остарын уймаҡландырып:\nКом: 1 // Уҡынылар: 1679 тапҡыр // Тотош уҡырға\nБашҡорт донъяһы // 1-02-2013, 01:11\nМилли мәсьәләгә иғтибар арта\nГубернатор ҡарамағындағы милли мәсьәләләр буйынса координация советына быйылдан Виктор Басаргин етәкселек итәсәк.\nГубернатор үҙенең сығышында милли ойошмалар менән эште йәнләндереүҙең әһәмиәтенә баҫым яһаны. Быйылдан төбәк-ара мөнәсәбәттәрҙе нығытыуға сығымдарҙың өс тапҡырға күберәк бүленәсәген билдәләне, йәмғеһе был маҡсатҡа 45 миллион һум аҡса тотоноу күҙаллана. Милли ойошмаларҙың эшен йәнләндереү өсөн урындағы халыҡты йәлеп итеү кәрәклеген дә билдәләне етәксе.\nКом: 0 // Уҡынылар: 1015 тапҡыр // Тотош уҡырға\nБашҡорт донъяһы // 1-02-2013, 01:08\nКом: 0 // Уҡынылар: 1617 тапҡыр // Тотош уҡырға\nБеҙҙе бөгөн нимә борсой?\nБашҡорт донъяһы // 1-02-2013, 01:07\nӨфөлә Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы башҡарма комитетының ултырышында ҡатнашҡан зыялыларыбыҙға бер генә һорау бирҙек: бөгөн башҡорт халҡын ниндәй мәсьәләләр борсой?\nШәмсулла ХӘБИБРАХМАНОВ, Өфө ҡалаһының Октябрь районы башҡорттары ҡоролтайы рәйесе, 136-сы башҡорт лицейы директоры:\n— Мәктәп директоры булараҡ шуны әйтәм: башҡорт телен дәүләт теле булараҡ уҡытыуға бәйле мәсьәләне ҡуйырталар. Бының буйынса һуңғы арала төрлө мәсьәләләр күтәрелә. Әммә ул күберәге яһалма эшләнә. Башҡа директорҙар менән йыш аралашам һәм шуны әйтә алам: ата-әсәләр араһында башҡорт теле кәрәкмәй тип йөрөүселәр бөтөнләй юҡ тиерлек!\nАртҡа 1 ... 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 Алға Бит башына


Яҙғы боҙға яҫтыҡ ҡалынлығында булһа ла ышанма\nӨфөнөң Киров районының йәмәғәт хәүефһеҙлеге үҙәге балыҡсылар менән аңлатыу эштәре алып бара. Рейдтар Ағиҙел, Ҡариҙел һәм Дим йылғаларында үтә.\nБоҙға сығыуҙы тыйған иҫкәртмәләрҙе йыш ҡына балыҡсылар инҡар итә. Йәмәғәт хәүефһеҙлеге үҙәге белгестәре улар менән әңгәмә үткәрә, ғәҙәттән тыш хәлдә үҙеңде нисек тоторға кәрәклеген аңлата. Шул уҡ ваҡытта улар ҡышҡы балыҡсылыҡ миҙгелен тамамларға кәңәш итә. Синоптиктар быйыл боҙ иртә китер тип фаразлай.


Тауҙарҙа булһын ҡараштар! » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Әҙәбиәт » Проза » Тауҙарҙа булһын ҡараштар!\nТауҙарҙа булһын ҡараштар!\nҘур бер төркөм яҙыусы, Башҡортостандың байтаҡ ерҙәрен үтеп, Силәбе өлкәһендәге Арҡайымға барып етеп, тәбиғәттән хозурланып, ҡайтып килә инек. Белорет районына килеп сыҡҡас, урманлы, ҡырлас ҡаялы тауҙар иңендәге юлдан байтаҡ саҡрым артта ҡалғас, берәүебеҙ әллә ни күреп, мәртәбә һымаҡ итеп, ҡысҡырып әйтте:\n– Ҡарағыҙ, анауында – Айгиздең Сермәне!\nБарыбыҙ ҙа тиерлек тәҙрәгә өңөлдөк, күренмәгән көйө лә Сермәнгә төбәлдек. Кем ул Айгиз, тип һораусы булманы. Беләбеҙ инде, һүҙ – Айгиз Баймөхәмәтов хаҡында. Ул – йәш яҙыусы, "Ҡалдырма, әсәй!" повесы менән әҙәби мөхиттә үҙ кеше булды ла ҡуйҙы. Был һирәк осрай торған хәл. Рәшит Назаров менән шулай булғайны. Талант бар икән – баштан уҡ күренә. Ысынлап та, Айгиздең был, һис тә арттырыу юҡ, тетрәткес әҫәре яҙыусылар алдында ла, уҡыусылар араһында ла ҙур өмөттәр бағлатып, рәхмәтле хаттар яуҙыртып танытты уны.\nЭлегерәкке, ошоға оҡшаш тағы бер миҫал. Белорет районынан – Иҙел башынан Яныбай ағай Хамматов менән дә шулай килеп сыҡты бит. Ул Айгиз һымаҡ Сермәндә балалар йортонда йәне сағылмауы менән генә айырмалы. Тәүге әҫәре – "Бөртөкләп йыйыла алтын"ы ниндәй яңғыраш алды! Ошо оҡшаш яҡтар ниндәйҙер символикаға тартым.\nЯҙыусылар союзы идараһында Шәйехзада Бабич исемендәге премияға бер нисә йәш әҙип тәҡдим ителгәс, барыбыҙ ҙа бер фекерҙе ҡеүәтләнек – Айгиз Баймөхәмәтовты, уның "Ҡалдырма, әсәй!" повесын. Бер ул ғына берҙәм күтәреп алынды. Бүтәндәр хаҡында өндәшеүсе булманы. Был да һирәк була торған хәл.\nБеҙ, тормошто – әҙәбиәткә, әҙәбиәтте – тормошҡа, тибеҙ. Айгиз үҙенең әҫәре менән тап шуға иреште. Тәүге ҡоймаҡ төйөрлө була, тигәндәре был юлы осмот та тап килмәне. Күрәһең, эске әҙерлеге төплөлөр. Шунса һынауҙы үткән бит – рухи сымырылыҡты ла, сослоҡто ла әйтмәй булмай. Прозабыҙға тормоштан, яҙмыштан ошондай йәштәрҙең килеүе үҙе бер һөйөнөс.\nБеҙ тәнҡитсел реализм тигән төшөнсәне хәҙер һирәк ҡулланабыҙ. Ә бит классиканың да, хәҙерге әҙәбиәттең дә ҡаҙаныштары урыҫта ла, татарҙа ла, беҙҙә лә тап уға бәйле. Тап ошо алым ысынбарлыҡты аса, тап ул аңға һәм зауыҡҡа ныҡ йоғонто яһай. Айгиз – ошо юлда. Шулай башлауы хәйерле.\nӘҫәренең йөкмәткеһенән, темаһынан сығыпмы, ниндәйҙер ауаздашлыҡ табыпмы, Максим Горький иҫкә төшә. Уның, ихтимал, иң тәьҫирле "Бала саҡ", "Ялсылыҡта", "Минең университеттарым" тигән автобиографик әҫәрҙәре нисек тә арбап алғайны үҫмер сағымда. Һуғыштан һуңғы етем-еһергә моңдаш булғандыр инде улар. Тормошҡа аңдың асыла башлауы, кеше булырға тигән өмөттәрҙең ҡуҙғыуы минең үҙем өсөн шундай китаптарға ла бәйлелер, моғайын. Айгиз тураһында, уның китабы хаҡында бер кәлимә һүҙ әйткәндә юҡҡа ғына иҫкә төшмәйҙер былар. Әлбиттә, әҫәрҙәге үҫмерҙең – Ильяс Мөхәмәтовтың үҙ үкһеҙлеге, үҙ өлгәштәре. Әммә йәш әҙиптең тәүҙән үк ошолай башлауы, уның уҙынмаҫтай ҙа, илтифатлы ла егет икәнен белгәнгә күрә, һоҡланырлыҡ.\nГорькийҙы әйткәс, ҙурҙан сағыштыраһың, тиер, бәлки, кемдер. Ә ниңә, тауға ҡарап тау булып булмай, тип кенә йәшәргәме ни?! Тауҙарҙа булһын ҡараштар! Планканы тәүҙән үк, һаман-һаман юғары ҡуйыу кәрәктер. Зәйнәб Биишева ла бит "Кәмһетелгәндәр"ҙән шулай күтәрелгән "Яҡтыға".\nАйгиз Баймөхәмәтовтың повесы Башҡортостан тарафтарында билдәлелек яуланы. Ул ыҡсым итеп, фәһем менән һүрәтләп, тәбиғи тел менән, ылыҡтырғыс стилдә яҙылған. Уҡығандар белә, белмәгәндәр уҡыр – темаһы, йөкмәткеһе, идеалға әйҙәр идеяһы – хәҡиҡәт хәнйәреләй.\nАйгиздең "Әкиәтһеҙ бала саҡ" исемле икенсе китабында шул уҡ етемлек проблемаһы киңерәк сағылдырыла. Автор беҙ әллә ни белеп бөтмәгән мөхитте әсе дөрөҫлөк менән асып бирә. Шуға ла тәрбиәүи әһәмиәткә эйә булған яңы китабын уҡыусылар яратып ҡабул итер тип уйлайым.\nТүңәрәкләп әйткәндә, Айгиз Баймөхәмәтов үҙен ижадсы итеп кенә түгел, шәхес булараҡ та һаман нығыраҡ аса-асыла бара. Быны уның тәүге әҫәрҙәренән айырмалы булараҡ яҙылған хикәйәләре раҫлап тора. Мин ышанам: әҙәбиәтте яратыусыларҙың ихтирамын яулаған ҡәләмдәшем алда беҙҙе тағы киңерәк, ҡоласлыраҡ әҫәрҙәре менән шатландырыр әле. Сөнки үрҙәр артынса үрҙәр, офоҡ аръяғында күҙҙәребеҙ, зиһенебеҙ, рухыбыҙ асыр бүтәнсә киңлектәр көтә бит донъяла. Был иһә тормошҡа аҙымдаш, заманға ауаздаш булыуҙы талап итә.\nСалауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһы лауреаты.\nӘкиәтһеҙ бала саҡ\nТәүҙә тимер кәртә аша һикереп, колхоз биләмәһенә индек. Шунан гараждың ҙур ишеге аҫтынан шыуышып эскә үттек. Нил бөтәбеҙҙән дә алда йөрөй, берәй нәмә әйтәйем тиһә, йә ымлай, йә ҡулы менән ишаралай. Эстә иҫке трактор тора, төрлө запчастар тулып ята. Ингәс тә мин нимә эшләргә белмәй, ишек төбөндә тороп ҡалдым. Малайҙар кемуҙарҙан эшкә тотондо. Кемдер тракторҙың сымдарын шатырлатып тартып ала, ә Нил бөтөнләй өҫкә менеп китте. Маймыл кеүек үрмәләне лә, оҙон кабелде һурғылай башланы. Мин генә шаңҡып тик торам.\n– Ата-а-с! – кемдер яман ҡысҡырып ебәрҙе. Йөрәк жыу итеп ҡалды. Ҡурҡыныс килә, ҡасығыҙ, тигәнде аңлата ул һүҙ. Нил шулай тип алдан уҡ әйтеп ҡуйғайны. Күҙ асып та өлгөрмәнем – әле генә тимер йыйған малайҙар юҡ булды. Улар йәшен тиҙлеге менән фырт-фырт итеп тәҙрәнән сығып ҡасты. Шул тәҙрәгә үрелеп ҡараным да, тик менә алманым. Тегеләй ҙә маташам, былай ҙа – килеп сыҡмай. Күтәрелергә көсөм етмәй. Ә ишектең йоҙағын шыңғырлатып кемдер аса башланы! Бөттө былай булғас. Яңғыҙым ғына ҡамауҙа тороп ҡалдым. Күрәһең, ҡарауылсы бурҙарҙы шәйләп ҡалған. Нимә эшләргә? Шунда уҡ башҡа бер уй килде: гараждың теге яҡ осонда ике бүлмә бар. Шунда йәшенергә! Юҡһа, тотоп алһа, ҡарауылсы баштан һыйпамаҫ.\nБер ағай, гараждың ҙур ишеген асып, эскә инде. Мин кескәй генә бүлмәнең эсенә инеп, ишек артында боҫоп торам. Ул нимә эшләгәнен күрмәйем, әммә ныҡ итеп һүгенгәнен, тыҡылдата баҫып йөрөгәнен яҡшы ишетәм. Йөрәк яман ныҡ тулай. Ҡалтыранам. Хоҙай ярҙам итеп, еңел генә ҡотолһам ярар ине.\nТуҡ, туҡ... Тауыш был яҡҡа килә. Әһә, бына ул яҡында ғына. Һәр аҙымын, тын алышын шул тиклем һиҙәм. Ҡурҡышымдан ҡысҡырып ебәрмәйем тип, үҙемде тынысландырырға тырышам. Ҡарауылсы гараждан сығырға уйламай. Нимәлер эҙләй. Туҡ, туҡ, туҡ... бына ул минең эргәнән генә үтә. Бүлмәгә инмәһә ярар ине! Ул тағы яҡынлашты. Әһә, бүлмә эргәһенән үтеп китте! Һо-о-о... Тик иртә ҡыуанғанмын икән. Кинәт ул туҡтаны. Кире килде. Бүлмәгә инде лә, ишек артына үрелде! Беҙҙең күҙҙәр осрашты!\n– Ах, суҡынсыҡ, бына һин ҡайҙа! – һаҡсы көрәк кеүек ҡулдары менән яғамдан матҡып тотоп алды. Быуындарым ебеп төштө.\n– Ми-мин-мин тей-мә... – ҡалтыранышымдан әйтер һүҙемде әйтә алманым. Тәнгә эҫе булып китте. Баш әйләнә. Харап булдым бит!\n– Шым тинем, тварь! – ағай эре йоҙроғо менән башыма тондорҙо. Күҙ алдым ҡараңғыланып китте. – Бында нимәңде ҡарап йөрөйһөң, ә? Хәҙер күрһәтермен инәңде...\nҠарауылсы елтерәтеп мине үҙенең посына алып китте. Юлда ҡасырға теләгәнемде һиҙеп, ҡулымдан шаҡарып тотоп алды. Бәләкәй генә бүлмәһенә индергәс тә арҡама тибеп ебәрҙе.\n– Ултыр, тинем! – асыуынан шашҡан ир ултырғысҡа күрһәтте. Ултырҙым. Башым эйелде. Уның күҙенә лә ҡарарға ҡурҡам. Хәҙер нимә эшләр икән?\n– Һин детдомдыҡымы? – тине ҡысҡырып. Эйе, тигәндәй, баш һелктем. – Беләһеңме, һеҙҙән күпме этлек күрҙем! Гаражды вис урлап бөтөрөп баралар, эттәр!\nИр оҙаҡ нимәлер хаҡында екеренде, өҫтәлгә шаҡылдата һуға-һуға мине әрләне. Нимә тигәнен ҡурҡышымдан онотоп та бөттөм. Тәүҙә нисә йәш икәнен һорашты. Унан минең алдыма ҡағыҙ киҫәге, ручка һалды:\n– Үҙеңдең, әшнәләреңдең исем-фамилияһын ошонда теҙеп яҙ! Иртәгә милиция һеҙҙең менән һөйләшер!\nТағы ҡотом осто. Нисек яҙырға һуң уларҙы? Әгәр исемдәрен теҙеп яҙһам, ҡайтҡас, теге малайҙар кәрәгемде бирәсәк. Яҙмаһам, был ағай иманымды уҡытыр. Нимә эшләргә? Күрәләтә үҙебеҙҙекеләрҙе һатҡы килмәй, ошаҡсы тигән даным сығыуы бар. Ручканы ҡулымда өйрөлтөп ултыра биргәнемде күҙәтеп, ағай түҙмәне, йәнә берҙе тондорҙо. Иренемә эләкте. Өҫтәлгә ҡан сәсрәне.\n– Яҙаһыңмы, юҡмы? Хәҙер үҙеңде милицияға алып барам! – тип янаны ул.\nХәҙер үҙемде Ильяс Мөхәмәтов тип яҙһам, бөтә мәктәп беләсәк. Ояты ни тора! Нилгә лә, уның ярҙамсыларына ла эләгер. Шул саҡ башҡа бик шәп уй килде! Һаҡсыны алдарға! Детдомда бөтөнләй булмаған исемдәрҙе күрһәтергә!\nҠалтырана-ҡалтырана яҙырға тотондом. Үҙемде “Илдар Мәхмүтов” тип күрһәттем. Нилдең исемен Варис тип яҙҙым. Фамилияларын да алдап яҙҙым. Ҡалай йәтеш булды! Хәҙер ҡайтарһа, ҡотолам был бәләнән! Ә аҙаҡ Илдар исемле малайҙы эҙләп ҡараһындар!\nҠарауылсы исемлекте ҡулына алды ла, иғтибарлап уҡып сыҡты. Берсә миңә асыулы ҡараш ташланы, берсә ҡағыҙға текәлде. Шунан телефонға үрелде!\n– Һеҙ, жуликтарға, ышанып булмай! Детдомға шылтыратайым әле. Алдашмайһыңмы икән?!.\nСығыу ваҡыты 23-11-2016, 12:29 | Ҡаранылар: 1324\nТеатрҙа – яңы премьера\nБалдай татлы… вазелин\nТетрәндерҙе, уйға һалды…\nБалалар йортонда – китап туйы


20 Июль 2018, 11:57\nАтайлы – арҡалы, тип белмәй әйтмәгән халыҡ. Барҙың барлығы, юҡтың тарлығы тейә, тигәндәй, атайлылар атаһынан һис юғында нимәгә булһа ла өйрәнә.Яуымбай уҙаманы Рәмил ағай Латиповты ғына алайыҡ - эш-юҡ, көш юҡ, тип зарланып ултырырға шыпа ғына ваҡыты юҡ уның. Ҡасан ҡарама ҡырҙа, яланда. Бер үҙе лә түгел. Уландары менән.\nЯуымбай уҙаманы Рәмил ағай Латиповты ғына алайыҡ - эш-юҡ, көш юҡ, тип зарланып ултырырға шыпа ғына ваҡыты юҡ уның. Ҡасан ҡарама ҡырҙа, яланда. Бер үҙе лә түгел. Уландары менән. Ошоға тиклем алыштырғыһыҙ ярҙамсыһы Артур улы менән икәү бәрәшкәләшеп КФХ-ларын һөйрәһәләр, хәҙер Тимурын да ҡайтарған.\nЯуымбайҙы үткәс тә тауға күтәрелгәндә уң яҡта ятҡан Тумарҙыҡ яланындағы бесәнен сабып, инде тракторрҙарына тырма тағып йыйырға ла йөрөйҙәр.\n- Тумарҙыҡ 16 га. Өлөкөгөн саптыҡ, бөгөн бына тырма тағып йыйырға уй. Тимур әрменән һуң ҡырҙа йөрөнө. Хәҙер олоғайып барыла, тормош дилбегәһен малайҙарға тапшырыр мәл дә етеп килә. Күрһендәр, өйрәнһендәр, әле эштәрен бәрәшкәләшһәм дә, һуңдан сәй ҡайнатып ҡына йөрөлөр.\nБеҙҙең КФХ ит йүнәлешен алған. 30 баш һыйырға 22 быҙау. Һөт имеп тиҙ ҙураялар. Өйҙәге 4 баш һыйырҙы Рәшиҙә апайың һауып, ике көнгә бер Бөрйәнгә тапшыра. Башҡа КФХ-ларҙың малын да ҡушып, көтөүҙә 100-ләп баш мал йөрөй. Исмәғилев Рәмзи көтә – күмәгебеҙгә бер көтөүсе ялланыҡ. Илһам Исмәғилев, Кәшәф Шәриповтың малдары ла шунда. Хөкүмәттән Грант алыуға өлгәштек, шуны аҡлап тағы ике йыл етәксе булып эшләр кәрәк. Бөтәһе 40 га майҙанда еребеҙ бар. Шунда малға етерлек аҙыҡты өсәүләп эшләйбеҙ. Ошоғаса Артур улым менән дә өлгөрҙөк. Көнө менән һаулыҡ ҡына булһын, сәселгән үлән һәйбәт, уны эшләп алыу нимә, тик бынау эспарцет тигән үләнде сәскәйнек, сәскәһе ҡойолдо ла, ҡоро һабаҡ ҡалды.\nӘсеүҙәге сабынлыҡты ла сабып һалдыҡ.Унда 10 га майҙанда ғына эш ҡалды – йәйге көндөң һәр сәғәтен файҙаланып ҡалмаҡсыбыҙ, ти хужалыҡ етәксеһе Рәмил ағай.


Юрист кәңәштәре » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке\nЮрист кәңәштәре 12.04.2013 // Сәйәсәт\nҠағыҙҙа ғына “атай”\n— Мин — яңғыҙ әсә. Бер ҡасан да кейәүҙә булманым. Ни бары ҡыҙым тыуған саҡта “атаһы” графаһында бушлыҡ тормаһын өсөн атаһының исемен яҙҙырғайным. Хәҙер эшләгән урынымда балаға һалым ҡайтармаһы ни бары 1400 һум ғына түләнә. Был дөрөҫ түгел тип иҫәпләйем, сөнки мин яңғыҙ әсә булараҡ льготаға хоҡуҡлымын һәм ике тапҡыр күберәк алырға тейешмен. Әммә быны эшләмәйҙәр: баланың тыуыу тураһындағы таныҡлығында атаһының исеме бар, тиҙәр. Ҡағыҙҙағы атайҙан фәтүә юҡлығын ғына аңламайҙар. Нисек хоҡуғымды яҡларға?\nӘнүзә, Бөрйән районы.\n— Һаумыһығыҙ, Әнүзә! Һорауығыҙ аңлашылды. Эйе, һеҙ балаға һалым ҡайтармаһын икеләтә күләмдә алырға хаҡлы. Балағыҙҙың тыуыу тураһындағы таныҡлығында “атай” графаһына атаһының исемен әсәһе һүҙҙәренән яҙылыуын дәлилләргә кәрәк. Бының өсөн теркәлгән урынығыҙ буйынса ЗАГС органына мөрәжәғәт итергә һәм был фактты дәлилләүсе яҙмаһы булған 25-се форма буйынса белешмә алырға кәрәк.\nБалаға һалым ҡайтармаһы Рәсәй Һалым кодексының 218-се статьяһы буйынса көйләнә. Ошо уҡ статьяның 1-се пунктына ярашлы, берҙән-бер ата-әсәгә был ҡайтарма икеләтә күләмдә түләнергә тейеш. “Берҙән-бер ата-әсә” баланың икенсе ата-әсәһенең бөтөнләй булмауын күҙ уңында тота. Бында уның вафат булыу, билдәһеҙ сәбәптәр буйынса юғалыу һәм вафат булған тип танылыу осраҡтары инә. Һалым кодексы статьяһына таянған саҡта, “берҙән-бер ата-әсә” һүҙенең мәғәнәһенә баланың атаһы юридик яҡтан билдәләнмәгән осраҡтар ҙа инә ала. Был саҡта, ғәҙәттә, тыуыу тураһындағы таныҡлыҡҡа атаһы исеме әсәнең һүҙҙәре буйынса ғына яҙыла.\nШулай итеп, һеҙгә икеләтә һалым ҡайтармаһына өлгәшеү өсөн ЗАГС-тан 25-се форма буйынса белешмә алырға, ғаилә хәлен белдергән документтар юлларға (унда һеҙҙең рәсми никахығыҙ юҡлығы яҙыласаҡ) һәм ҡағыҙҙарҙы һалым агентына тапшырырға кәрәк.\nҒәйепле кеше түләй\n— Ике йыл элек ҡиммәтле автомобиль һатып алғайным. Ярты йыл самаһы элек юл-транспорт ваҡиғаһына тарыным, ҙур ғына авария булды, машина ныҡ бәрелде. Минең ғәйеп юҡ. ОСАГО договоры буйынса 110 мең һум түләнеләр. Әммә күрелгән зыяндың ысын хаҡы күпкә юғарыраҡ. Мин ҡайҙа мөрәжәғәт итеп һәм кемдән етмәгән аҡсаны ала алам?\nАйнур, Өфө ҡалаһы.\n— Был осраҡта түләнеп бөтмәгән аҡсаны һеҙ юл-транспорт ваҡиғаһында ғәйепле кешенән генә түләтә алаһығыҙ. Әгәр ул үҙ теләге менән зыянды ҡаплауҙан баш тартһа, судҡа мөрәжәғәт итегеҙ. Практикала бының кеүек осраҡтар йыш ҡына зыян күреүсе файҙаһына тамамлана. Тағы бер кәңәш: ялыусының талабын ҡәнәғәтләндереү өсөн суд тәртибендә ғәйепленең милкенә, әйтәйек, автомобиленә, арест һалдырырға була.


Тәртип яғы һаман аҡһай » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Йәмғиәт » Тәртип яғы һаман аҡһай\nТәртип яғы һаман аҡһай 18.07.2014 // Йәмғиәт\nБашҡортостан Республикаһы буйынса Эске эштәр министрлығының ЮХХДИ идаралығы етәксеһе Динар Ғилметдиновтың “Интерфакс” агентлығында үткәрелгән журналистар менән сираттағы осрашыуы Дәүләт автоинспекцияһының тәүге ярты йыллыҡтағы эш һөҙөмтәләренә арналды.\nСтатистика мәғлүмәттәренән күренеүенсә, юлдарҙағы хәл көсөргәнешле ҡала. Юл-транспорт фажиғәләре кәмемәй, киреһенсә, арта ғына. Мәҫәлән, алты айҙа улар 1717-гә еткән, авариялар һөҙөмтәһендә 251 кеше һәләк булған, 2138-е төрлө ауырлыҡтағы тән йәрәхәте алған. Һәләкәттәрҙең сәбәбе бер нисә, шуларҙың иң хәүефлеһе – эскән килеш рулгә ултырыу. Иҫерек водителдәр ғәйебе менән 37 юл ҡазаһында дүрт кешенең ғүмере өҙөлгән, 48-е дауаханаға оҙатылған. Автомобиль юлдарының сифатын да яҡшыртырға кәрәк, был йәһәттән эҙмә-эҙлекле эш алып барыла.\nЮХХДИ хеҙмәткәрҙәре тәртип боҙоуҙарҙы иҫкәртеү өсөн төрлө техник ҡорамалдар ҡуллана. Республика биләмәһенән үткән федераль трассаларҙа һәм ҡайһы бер ҡалаларҙа киләсәктә улар, дөйөм алғанда, дүрт тапҡырға артасаҡ.\nЖурналистар Динар Ғилметдиновтан юл хәрәкәтен ойоштороу, уның хәүефһеҙлеген арттырыу буйынса үҙҙәрен ҡыҙыҡһындырған күп һорауҙарға төплө яуап алды.\nОсрашыу тураһындағы тулыраҡ материалды гәзиттең алдағы һандарының береһендә уҡырһығыҙ.


Стәрлетамаҡта ветерандар өсөн бушлай такси эшләй // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nСтәрлетамаҡта ветерандар өсөн бушлай такси эшләй\n13:08, 23 февраля 2010 Йәмғиәт\nЕңеүҙең 65 йыллығы уңайынан Рәсәйҙең башҡа ҡалалары өлгөһөндә Стәрлетамаҡта ла Бөйөк Ватан һуғышы ветерандарын бушлай хеҙмәтләндереүсе таксилар эшләй башланы, тип хәбәр итә ҡала хакимиәтенең рәсми сайты. Әлеге мәлдә, урамдарҙы боҙ ҡаплағанда, был бигерәк тә мөһим. Өйҙән ҙур ҡыйынлыҡ менән сыҡҡан ололарға аптека йәки дауаханаға барыу хәл итеп булмаҫ мәсьәләгә әйләнә.\nВетерандарыбыҙҙың тормошон уңайлаштырыуҙың инициаторы булып ҡала хакимиәте башлығы Вәхит Әбдрәхимов сығыш яһаған. Ә Стәрлетамаҡ еңел такси предприятиеларының күбеһе был фекерҙе тормошҡа ашырыуҙы һәм ҡулдан килгәнсә ярҙам итеүҙе үҙ өҫтөнә алған.\nБыл акцияла «Экипаж», «Навигатор-инфо», «Бумер», «Гарант-Такси», «Элита плюс», «Такси Соната», «Ока-Сервис», «Ҡыҙыл аждаһа», «Карета», «Гранд-Техсервис», «Аура», «Мәскәү», «Ладуга», «Формула» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәттәре ҡатнаша.\nХәҙер Бөйөк Ватан һуғышы ветерандары үҙҙәрен оҙатып йөрөүсе менән машина саҡыртып, поликлиникаға, дауахана, аптека, пенсион фондҡа йәки халыҡты социаль яҡлау идаралығына бушлай бара ала. Был учреждениеларҙан өйгә әйләнеп ҡайтҡанда ла такси хеҙмәтен бушлай ҡулланырға мөмкин. Бынан тыш, поликлиниканан ҡайтышлай һөт йәки икмәк артынан магазинға инеп сығырға ла ярай. Ә бына ҡунаҡҡа барғанда, мәҫәлән, ейәненә, ветерандың туғандары һәм яҡындары юл хаҡында үҙҙәре хәстәрлек күрергә тейеш.


Владимир Путин – Иркутск өлкәһендә\n2 Июль 2019, 09:59\nВладимир Путин – Иркутск өлкәһендә Рәсәй етәксеһе ташҡындан зыян күргән Иркутск өлкәһендә булды. Ул бында ҡаза эҙемтәләрен бөтөрөү буйынса оператив кәңәшмә үткәрҙе. Сарала урындағы власть органдары вәкилдәре һәм федераль ведомстволар етәкселәре ҡатнашты. Билдәле булыуынса, Иркутск өлкәһендә ташҡын ҡойма ямғырҙар сәбәпле башланды, унда ғәҙәттән тыш хәл режимы индерелде. #ВладимирПутин\nРәсәй етәксеһе ташҡындан зыян күргән Иркутск өлкәһендә булды.\nУл бында ҡаза эҙемтәләрен бөтөрөү буйынса оператив кәңәшмә үткәрҙе. Сарала урындағы власть органдары вәкилдәре һәм федераль ведомстволар етәкселәре ҡатнашты.\nБилдәле булыуынса, Иркутск өлкәһендә ташҡын ҡойма ямғырҙар сәбәпле башланды, унда ғәҙәттән тыш хәл режимы индерелде.\nОператив кәңәшмәлә Владимир Путин ҡазанан зыян күргән халыҡҡа ярҙам сараларын билдәләне, һәр пункт буйынса аныҡ һәм тиҙ эш алып барырға ҡушты.\n“Мин ҡуйған бурыстар теүәл үтәлергә, унда властың барлыҡ кимәлдәре берҙәм ҡатнашырға тейеш.”, – тине Владимир Путин.


"Ҡатын-ҡыҙ - йыл директоры" конкурсының төбәк этабы // Иҡтисад | новости башинформ.рф\n"Ҡатын-ҡыҙ - йыл директоры" конкурсының төбәк этабы\n17:27, 22 сентября 2009 Иҡтисад\nБашҡортостандың Эшҡыуар ҡатын-ҡыҙҙар ассоциацияһы "Ҡатын-ҡыҙ — йыл директоры" Бөтә Рәсәй конкурсының төбәк этабына әҙерлек башланы. Быйыл ул 13-сө тапҡырына үткәрелә.\nБР Эшҡыуар ҡатын-ҡыҙҙар ассоциацияһы рәйесе Алла Кузьмина хәбәр итеүенсә, конкурсҡа заявкалар 20 октябргә тиклем ҡабул ителәсәк. Быйылғы ярыш шарттарының береһе — дәғүәселәрҙең бәләкәй предприятие директоры сифатында стажы биш йылдан кәм булмаҫҡа тейеш.\nБөгөнгө көнгә заявкалар Салауат, Стәрлетамаҡ, Благовещен, Өфө эшҡыуарҙарынан килде. Конкурс ноябрҙең 20-ләрендә үткәреләсәк.\nХәтерегеҙгә төшөрөп үтәбеҙ, "Ҡатын-ҡыҙ — йыл директоры" конкурсы идеяһы авторы — Рәсәй Эшҡыуар ҡатын-ҡыҙҙар ассоциацияһы президенты Татьяна Малютина. Конкурстың маҡсаты — предприятиеның үҫешен тәьмин итеүсе ҡатын-ҡыҙ етәкселәрҙе асыҡлау һәм дәртләндереү, төбәктең социаль-иҡтиседи программаларын тормошҡа ашырыуға уларҙың индергән өлөшөн һәм ролен йәмәғәтселеккә танытыу.\nБыл конкурсты үткәреү йылдарында Башҡортостандан йөҙгә яҡын ҡатын-ҡыҙ лауреат исеме алды, уларҙан 14 еңеүсе исемле миҙалдарға лайыҡ булды, өсәүһенә "Рәсәйҙең атҡаҙанған директоры" исеме бирелде.


Хәбәрҙәр: Словакияла региональ һайлауҙарҙа милләтсе еңде.\nСловакияла региональ һайлауҙарҙа милләтсе еңде.\nҮтә уң фирҡә башлығы Мариан Котлеба Словакияла үткән төбәк һайлауҙарында еңеүгә өлгәште һәм ул Банскобистрицкий крайы хөкүмәтенә етәкселек итәсәк. Идара итеүсе фирҡә кандидаты һәм уның партнерҙарынан ул 10 процентҡа алға сыҡты.\nКисен крайҙың байтаҡ халҡы, плебисцит һөҙөмтәләренә ризаһыҙлығын һәм хәүефен белдереү өсөн, Словакия милли ихтилал музейына килде.\n“XXI быуатта бындай хәлдең булыуына тәүҙә барыһы ла аптыраны, ә аҙаҡ уянып китте. Хәҙер беҙгә нимәлер эшләргә кәрәк,-”ти студент Марек Шимон.\nКотлеба- белеме буйынса уҡытыусы, Словакия уң радикаль даирәләр активисы булараҡ билдәле. Ул- сиған халҡына ҡаршы акциялар, нацистар менән хеҙмәттәшлек иткән тәүге Словакия республикаһы президенты Йозеф Тисо хөрмәтенә марштар ойоштороусы. Котлебаны, расизмда ғәйепләп, бер нисә тапҡыр ҡулға ла алдылар. Ул ”паразиттарға”, йәғни эшләмәүселәргә һәм сиғандарға, пособиеларҙы һәм социаль түләүҙәрҙе кәметергә саҡыра, шулай уҡ тыуған ил тауарҙарын һатып алыу өсөн кампаниялар үткәрә.\n“Словакия Республикаһы- 20 йыл инде бойондороҡһоҙ дәүләт, ләкин уның хөкүмәте сиған халҡының проблемалары, йәмғиәттәге позицияларының түбән булыуы менән шөғөлләнмәне, шул сәбәпле Мариан Котлебаның еңеүен күптәр сәйәси элитаның еңелеүе рәүешендә ҡабул итте,”-ти Словакиянан EuroNews хәбәрсеһе Гергелий Бартфай.


Мәтрүшкәле сәй (хикәйә)\n15 Января , 06:50\nБыйыл ҡыш ҡаты килергә оҡшап тора. Йәйен һәйбәт кенә ял итеүемә ҡарамаҫтан, йүтәлләп, температурам күтәрелеп, ауырып тик йөрөйөм. Отпуск мәлендә тыуған яҡ урмандарында йыйған мәтрүшкәләрҙе ҡайнатып сәй эсеп ултыра инем, улымдың: «Әсәй, социаль селтәрҙә һине ниндәйҙер Рамаҙан эҙләй, тигәндәр. Дөрөҫөрәге, уның балалары минең аша һине таптыралар», – тигәненә терт итеп киттем. Һуң әле генә бит мин Рамаҙан ағайымды иҫләп алдым. Мәтрүшкәләр йә кедр сәтләүеге күргән һайын хәтеремә төшә лә тора шул ул.\nАтайым менән әсәйем бик иртә өйләнешкән. Йәшләй нисек тиҙ ҡауышһалар, оҙаҡ та тормай айырылышҡандар. Күрше ауылдарҙа үҫкән улар. Арала биш саҡырым ғына ятһа ла, атайымдың туғандары менән аралашып үҫмәнем. Хатта белмәйем дә тиерлек. Ә былай бик күрге, белге килә торғайны, аҙаҡ тора-бара ул теләк тә һүнде, сөнки атайымдың ун ике бер туғанының хатта береһенең дә мине килеп күргәне булманы, тиерлек. Балалығым менән бик ауыр кисерҙем, әллә насар ҡыҙыҡаймынмы икән, тип борсолған саҡтарым да булды.\nАуылда урта мәктәп булмағас, әсәйем мине Өфөләге 1-се интернатҡа бирҙе. Дүрт класты бөтөү менән баш ҡалаға барып урынлашыу башта ҡыҙыҡ кеүек тойолһа, аҙаҡ һағыныуыма сыҙай алмай өҙгөләнеүҙәремдең сиге булманы. Шулай бер көн буҫығып илап ятһам, һиңә килгәндәр, бар төш, тигәндәренә аптырап киттем. Битемде тиҙ генә йыуҙым да вахтаға йүгерҙем. Төшһәм, берәү ҙә юҡ. Шул тиклем ҡыйын булып китте. Шаяртҡандарҙыр, тинем, бар ул беҙҙең малайҙарҙың шундай насар холҡо. Шулай ҙа тышҡы ишекте асып, тупһаға үрелеп ҡараным. Унда ерән сәсле бер ағай тәмәке тартып тора ине. Был кешенең миңә килеүе мөмкин түгел, тип тағы тирә-яҡҡа байҡап күҙ ташланым да, ҡышҡы һалҡын һауанан ҡасып, эскә йүгереп инеп киттем. Үтә күренмәле оло пакетты тултырып, кемгәлер мандарин алып килгәндәр. Еҫе вахта тирәһенә таралғанын әле генә һиҙеп ҡалам. Шәпләп килеп ингән ыңғайыма күстәнәстәр торған эскәмйә эргәһенән яйлап ҡына үтәм. Үҙемә шул тиклем ҡыйын. Хәҙер бүлмәгә инәм дә, юрған аҫтына ҡасып илаясаҡмын. Ниңә күңелем тулғанын да белмәйем, әммә ҡыйын. Әсәйемде, ауылды һағындым. Эт тә, бесәй ҙә иҫкә төшә. Ҡышын әсәйем өшөмәһендәр тип өйгә индергән бәрәстәр ҙә күҙ алдымдан йүгереп үткәндәй була. Ә бит мин уларға концерт ҡуя торғайным: шиғыр һөйләйем, йә бейейем, йә әсәйемдең массажкаһын микрофон итеп, йырлай башлайым. Коридорҙың осона еттем генә тигәндә, кемдеңдер: «Миләүшә! Миләүшә! Миләүшә!» тигән тауышы уйҙарымды бүлде. Ҡараһам, баяғы ерән сәсле ағай баҫып тора.\n– Миләүшә, һаумы, туғаным! Мине танымайһыңмы?! Кил әле бында яҡыныраҡ.\nУны бөтөнләй танымайым. Яңылышҡандыр, тип уйлайым, әммә аяҡтарым уға табан атлай.\n– Һаумы, туғаным! һин ҡалай ҙур үҫкәнһең! Мине һаман таныманыңмы?\nАғай мине күтәреп үк ала. Ошоғаса бер ир кеше лә күтәргәне булмағас, мин башта аптырап ҡалам. Үҙе иҫ китмәле итеп кейенгән бит әле...\n– Ағай, һеҙ кем?\n– Нисек инде кем? һин мине таныманыңмы ни? Был мин – Рамаҙан ағайың!\n– Рамаҙан? Белмәйем мин бер ниндәй ҙә Рамаҙанды.\nБыл кешене тамам яңылышты, тип иҫәпләп, уның ҡосағынан ысҡынырға маташам, көсәнеп тартылғас, уның ҡулы аҫтынан сығып ҡасам.\n– Ҡарале һин уны нисек үҫеп киткән? Бына был күстәнәстәр һиңә, кил әле яҡыныраҡ, һөйләшеп алайыҡ!\n– Ағай, һеҙ кем? Белмәйем мин һеҙҙе!\nШул саҡ уның йөҙө үҙгәреп китә. Көрһөнгәндәй итә.\n– Йә, ярай, Миләүшә! – Ул йәнә ауыр тын алғандай булды. – Мин һинең атайыңдың бер туған ҡустыһы. Һин бәләкәй саҡта ауылдан сығып киткәйнем, шуға белмәүең ихтимал. Сит илгә әрмегә эләккәс, шунда эшкә ҡалдым. Күптән ҡайтҡаным юҡ, шулай ҙа мин һиңә ике тапҡыр посылка һалдым. Моғайын, әсәйең әйткәндер?\nОшо мәл әсәйемдең кемдәндер күстәнәс килеүе тураһында һөйләгәнен иҫләгәндәй булам. Ә теге зәңгәр күлдәк! Эйе, эйе, иҫкә төштө. Күрәһең, минең уйлағандарым йөҙөмә сыҡты. Ағайым йылмайып уҡ ебәрҙе.\n– Иҫеңә төштөмө хәҙер?\n– Әле ниңә килдең? – тим ҡапыл. Һуң улай тип һорарға теләмәгәйненм дә инде... Телем әллә ни һөйләй.\n– Нисек инде ниңә? Һине күрергә килдем... һиңә исемде лә мин ҡуштым. Әсәйең һөйләгәне булғандыр бит ул хаҡта, һин бит мин мәктәптә уҡып йөрөгәндә тыуҙың, ә мин матайҙан осоп, аяғымды һындырып өйҙә ята инем. Шуға күрә һигеҙ айыңдан минең янда булдың. Телең нисек асылғанын да х әтерләйем. Мин һиңә:\nАшай, эсә биш ҡаҙан!\nтип үҙемде ирештерергә һамаҡ та өйрәткәйнем...\nЭйе, эйе, әсәйем был хаҡта һөйләгәне бар, әммә әллә ниндәй тиҫкәрем әйләнеп, күрешергә килгән кеше менән тупаҫ ҡына һөйләшеп тик торам.\n– Булһа һуң, хәҙер инде ул ваҡиғаларға бик күп йылдар үткән. Рәхмәт килгәнегеҙ өсөн, әммә мин һеҙҙең күстәнәсте ҡабул итә алмайым. Кәрәкмәй. Беҙгә бүлмәләргә емеш-еләк индерергә ҡушмайҙар... Рәхмәт, һау булығыҙ!\nМин теләр-теләмәҫ кенә, әммә ғорур ҡиәфәт менән ағайым янынан ҡуҙғалам. Үҙем туҡтатып тағы бер-ике һүҙ әйтһә ярар ине, ҡулына күтәреп өйләндерһә ине, тип теләйем. Юҡ, ул өндәшмәне, күрәһең, кәйефе ҡырылды. Их, мине! Кеше түғаным тип килеп еткән, ә мин! Йәнә лә коридорҙың теге урынына килеп еттем.\n– Миләүшә, туғаным, емеш-еләк ярамаһа, мин бит һиңә сәтләүектәр алып киләм. Ал инде, зинһар! Мин бит һине һағынып килдем! – тип әйткәненә түҙә алмай, кире боролам. Башта атлайым, аҙаҡ аяҡтарым үҙенән-үҙе йүгерә башлай.\n– Ағай, ағай, хәтерләйем мин һине! – Мин уның йылы ҡосағына ташланам һәм һулҡылдап илай башлайым. Әлеге лә баяғы – ниңә илағанымды үҙем дә белмәйем, әллә һағыштан, әллә осрашыу шатлығынан, әллә илағанда йыуатыр кеше булғанлыҡтан...\n– Әрменән ҡайтҡас, мин Себергә эшкә урынлаштым. Бына был кедр сәтләүектәре шунан. Бик ныҡ тәмлеләр. Моғайын, ҡыҙҙарың да яратыр, ал, – Ул миңә бер тоҡсай сәтләүек һуҙа.\n– Яңы йыл етеп килгәс, мандарин алып килгәйнем, ә һин ярамай тиһең...\n– Былай ярай ҙа ул, – тим уны аптыратып.\n– Шулаймы ни? Ҡалай һәйбәт, улайһа. Класташтарыңды һыйларһың. Бында ете килограмм. Бер үҙең ашап бөтә алмаҫһың ул...\nӘ мин үҙемде борсоған һорауҙарымды биреп ҡалырға ашығам, үҙем ағайым әрсегән мандаринды һурам. Ул миңә сумкаһынан алып, пишинйәләр һуҙа.\n– Былай ғына ҡоро булыр ул, мәтрүшкәле сәй менән йотоп ебәр. Мин гел үҙем менән сәй йөрөтөргә тырышам. Бигерәк тә ҡыш көндәрендә. Термоста һыуынмай ҙа. Бына был мәтрүшкәләр беҙҙең яландарҙа йыйылған.\nАғайым сәй ҡоя, ә минең башым әйләнеп киткәндәй була. Танһыҡ еҫтәр мине өйгә алып ҡайтҡандай. Шундай рәхәт! Мандаринға ҡушып пишинйә ашай-ашай сәй эскәндән тәрән ләззәт тойғоһо кисерәм. Ағайым миңә кедр сәтләүектәрен дә ватып бирә. Вахтала дежур иткән тәрбиәсе беҙҙе оҙаҡ күҙәтеп ултырмай.\n– Дәүләтшина! Бар бүлмәңә. Гәфү итегеҙ, ә һеҙ нишләп уға әллә нимәләр алып килеп ашатып ултыраһығыҙ? Беҙҙә берәү ҙә ас тормай. Берәй инфекция эләкһә, тотош интернат менән ауырыясаҡтар бит!\n– Дәүләтшина? – Ағайым миңә күҙҙәрен тултырып ҡарай.\n– Нишләп мин үҙем дә белмәгән кешеләрҙең фамилияһын йөрөтөргә тейеш? Бында килер алдынан алыштырҙым.\n– Әсәйең хәл иттеме? Хәйер, уныһы мөһим дә түгел инде...\n–Юҡ, үҙем! Ә ниңә әлегә тиклем бер ҙә килмәнең?\nУл аптырап ҡала.\n– Әллә инде... Әрме, эш... Онотоп ебәргән тип уйлай күрмә, юҡ, мин һине һәр саҡ күңелемдә йөрөттөм. Әйтәм бит, исемеңде лә үҙем ҡушҡас, бигерәк тә яҡынһың.\n– Йә, ярай, мин инәм... – Мин, онотолоп китеп уның янында һөйләнеп тороуыма үҙем уңайһыҙланып китәм.\n– Миләүшә, бына ошо аҡсаны ла ал, туғаным! Киноға барғанда, йә магазинға сыҡһағыҙ, кәрәк булыр!\nМин ҡыҫҡа ғына яуап бирәм:\n– Юҡ, ярамай!\n– Нимә ярамай?\n– Беҙгә өлкәңдәрҙән башҡа ҡалаға сығырға ярамай.\n– Улайһа, теләйһеңме мин һине иртәгә киноға алып барам, һинд киноларын яратаһыңмы?\n– Был аҙнала беҙҙең класс дежур, шуға сығып йөрөү тыйыла.\n– Улайһа, әйҙә, киләһе аҙнала барайыҡ! Мин һине килеп алырмын!\nБорсолоуым, аптырауым йөҙөмә сыҡты, күрәһең.\n– Әсәйеңә хәбәр итермен, әгәр теләмәһәң, бөтөнләй өндәшмәм. Икебеҙҙең аралағы сер генә булып ҡалһын!\nҠыҙыҡ, әсәйҙән дә йәшерен сер булыуы ихтимал икән. Был таныш түгел тойғо мине ғәжәпләндереп тә ҡуя.\n– Юҡ, әсәйем белһен, уға оҡшамауы ихтимал, – тим ашығып.\n– Тимәк, һин риза! Улайһа, әсәйеңә үҙем аңлатырмын. Әйткәндәй, әсәйең элеккесә матур йырлаймы? Һин дә бәләкәй сағыңда бик моңланырға ярата инең, әле нисек?\nБер ни өндәшмәүемде хуп күрәм, әммә әсәйемде маҡтап телгә алыуы күңелгә майҙай яғыла. Эйе, эйе, әсәй атайҙың был ҡустыһын яҡшы яҡлап телгә алғанын хәтерләйем. Класташтарымдың береһе мине тәрбиәсе эҙләүе хаҡында килеп әйтә.\nАғайым менән хушлаштым да, икенсе ҡатҡа көс-хәл менеп еттем. Бүлмәгә килеп инеү менән мандариндар тоҡсайы йыртылып китте, һәм улар иҙән буйлап тәгәрәне. Ҡыҙҙар шул ыңғай сыр-сыу килеп, емештәр артынан һибелде. Үҙебеҙ ашығып мандариндарҙы йыябыҙ, үҙебеҙ көләбеҙ. Минең шул тиклем кәйефем күтәрелде! Тәрбиәсе шелтәһен дә ишетмәйем, сөнки миңә ағайым, атайҙың ҡустыһы килде!\nБер ҡасан да туйғансы мандарин ашағаным юҡ ине. Тәрбиәсебеҙ әрләп тороуына ҡарамаҫтан, әллә йыуҙыҡ, әллә иҙәндән табып алыу менән әрсеп ашаныҡ, белмәйем, әммә икенсе көнөнә әсем шул тиклем ауыртты, хатта медпунктҡа барырға тура килде. Шәфҡәт туташы: эт эсенә һары май килешәме ни инде ул, тип әрләп йөрөгән була! Шәфҡәт туташына бөтәһен дә нисек бар, шулай һөйләп бирҙем. Ят ризыҡтарҙы бер юлы күп итеп ашағанһың, моғайын, шуғалыр, мә, ошо төймәне йот та, ятып тор, үтә ул. Нисек йоҡлап киткәнемде лә һиҙмәгәнмен. Класташтарымдың береһе дәрескә килеп алды. Кәйефем күтәренке. Ниндәй рәхәтем бар әле, тип уйлай башлаһам, ағайымдың яҡты ҡараштары иҫкә төшә лә, ҡоштай осҡо килеп китә.\nИкенсе килгәнендә ағайым мине һинд киноһына алып барҙы. Башта шикләнеп тә ҡуйҙым: был мине урларға йыйынмаймы икән? Кино башланғанда мауығып ҡына ҡарай башлағайным, ағайымдың илап ултырыуын күрәс, һинд киноһы экранда түгел, күрше ултырғыста барған кеүек тойолдо. Шулай күңеле нескәме икән ни? Моғайын, мин әле киноларҙы аңлар йәшкә етмәгәнмендер, һинд киноларының йырын ғына яратам. Шул йырлар өсөн унда башта оҙаҡ әрләшәләр, талашалар, инде көтөр әмәл ҡалмаҫ сиккә еткәс кенә йырлай башлайҙар. Был кинола йыр бигерәк аҙ булды.\nӨндәшмәй генә интернатҡа табан атлайбыҙ. Ағайым танауы ебегәнен йәшерергә теләп:\n– Оҡшанымы? – ти.\n– Эйе, һәйбәт булды. Тик аҙ йырланылар...\n– Ә һин үҙең йырлайһыңмы, Миләүшә?\n– Йырлайым шунда.\nҮҙемде борсоған һорауымды биреп ҡалғым килә.\n– Атайымды күргәнең бармы?\n– Юҡ, шул... Ете йыл самаһы бар инде күрешмәгәнгә. Ул бит Сахалинда, беләһеңдер. Хат яҙышҡан юҡ, былай хәле насар түгел, шикелле.\n– Сахалинда һыуыҡтыр инде?\n– Өшөмәйҙер. Ныҡ өшөһә, ҡайтыр ине әле...\n– Һинең менән мин түҙер инек микән ундағы һыуыҡҡа?\n– Әллә инде, белмәйем, туғаным. Әгәр теләһәң, барып белә алабыҙ.\nАғайым мине ярты хәрефтән аңлай. Теләйем, әлбиттә, теләйем! Улай ғына түгел, был бит минең иң ҙур хыялым – атайым менән осрашыу! Әсәйем, моғайын, рөхсәт итер ине әле. Мин бик бәләкәй саҡта атай саҡырған булған ул, әсәй үҙе бармаған. Аҙаҡ бик үкенде...\n– Кино миңә ныҡ оҡшаны, ағай! Рәхмәт!\n– Сахалинға каникулында барһаҡ, нисек булыр?\n– Ағай, әсәйем аҡса таба алмаһа?\n– Уныһы өсөн борсолма! Иң мөһиме – һине ебәреүе кәрәк бит әле.\n– Ебәрер ул, ул минең теләгемә ҡаршы килә алмаҫ.\nСирек тамамланды. Каникул да үтте. Тик ағайым юҡ та юҡ. Бары тик февраль урталарында ғына унан хат алдым. Ҡырғыҙстандан яҙған. Уны һис көтмәгәндә шунда эшкә күсергәндәр, хатта миңә хәбәр итергә лә мөмкинлеге булмаған. Йәл... Шулай булыр тип уйлағайным да инде... Берәй нәмәне гел уйлаһаң, килеп сыҡмай ҙа ҡуя. Инде оноттом тиһәң, ул хыялың ҡаршыңа үҙе йүгерә! Ә мин был хаҡта һис онота алмайым, әйтерһең, теләгем миңә тамыр йәйгән ҡарт ағас.\nБашта ағайымдың хаттарына яуап яҙманым. Аҙаҡ ауыр булһа ла минең өсөн генә эшенән һорап ҡайтып китергә ниәтләүен хәбәр иткәс, уңайһыҙ булып китте. Нисек уҡыу йылын тамамларға йыйыныуым, йәйге пландарым хаҡында оҙон итеп хат яҙып һалдым. Ул, күрәһең, ныҡ ҡыуанған. Яуап хатында ручка эҙҙәре (күҙ йәшенәндер тип аңланым) таралып-таралып киткән урындар бар ине. Илағыраҡ шул ағайым.\nҠырғыҙстанға ағайым оҙаҡҡа китте, ахырыһы. Башта хатлашып торһаҡ та, аҙаҡ аралар тағы өҙөлдө. Уның эше лә күп булғандыр, бәлки, ғаиләһе лә барҙыр, тип уйланым. Етмәһә, бер үк нәмәләр хаҡында хат яҙыу мине ялҡытты. Мин уға яуап яҙмай башланым. Бер йыл эсендә ул да туҡтаны.\nУниверситетҡа уҡырға ингән йыл ине. Вахтала һине көтәләр, тип төнгө сәғәт берҙә комендант уятып, ишек шаҡыны. Әсәйемә берәй хәл булдымы икән әллә, тип хафаландым. Йүгереп төшһәм, ерән сәсле ағайым баҫып тора. Уға барып һырылам. Ул йонсоған, йоҡламаған да кеүек.\n– Сахалиндан ҡайтышлай һине күрмәй китмәйем, тинем...\n– Сахалиндан? Атайға ни булған?\n– Диңгеҙҙә... шторм ваҡытында... дүрт балыҡсы...\nМин иҙәнгә сүкәйеп үк ултырам. Ғүмерҙә лә осраша алмаҫ кеүек инек, ысынлап та, шулай булды ла ҡуйҙы.\n– Кәүҙәһен таптылармы һуң?\n– Тапҡандар, ерләп ҡайтып киләм. Һин белергә тейешһең, тип хәбәр итмәй булдыра алманым. Үҙеңде лә бик күрге килгәйне. Әсәйеңә оҡшап киткәнһең... Күҙҙәрең, сәстәрең атайындыҡы!\n– Ә ниңә Сахалинга барғанда уҡ өндәшмәнең?\n– Шулай тип һорарыңды белдем инде мин һинең. Шуға башта Өфөгә осорға, шунан Сахалинға юлланырбыҙ, тип уйлағайным. Мин уйлағанса килеп сыҡманы... Барып еткәнсе ерләгәйнеләр инде. Мин «Өфө-Ташкент» поезы менән кире юлланам. Ял итеп, йыуынып та алыр кәрәк юлға тиклем, поезд таң менән. Аҡса етәме студентҡа Өфөлә? – Ағайым кеҫәһенә ҡулын тыға.\n– Һин хәҙер үк китергә тиһеңме? Ҡалдырма мине ошо хәбәрең менән яңғыҙымды. Дәрескә өлгөрөрмөн әле, көт, һинең менән мин дә сығам.\n– Ҡайҙа бараһың? Мин бит ҡунаҡханала туҡтаным...\n– Мин дә шунда барып торам һин юлға сыҡҡансы. Дәрестәр туғыҙҙа ғына башлана...\nАғайым арыған, әммә йыуынып алғандан һуң һөйләшер көс тапты. Ул мине тағы ла таң ҡалдырып, мәтрүшкәле сәй яһап эсерҙе.\nОшо осрашыуыбыҙ һуңғыһы булды тиер инем, юҡ, икән. Бер мәл унан хат килеүҙән туҡтаны. Тағы ла яңы эшкә күскәндер ҙә, барып урынлашҡас, хәбәр итер, тип көтәм, тик юҡ. Мин университетты тамамлап, кейәүгә сыҡтым, йырсы булам, тип йөрөгән еремдән, тележурналист булып киттем. Үҙемә лә ҡыҙыҡ тойола хатта.\nАтайымдың ауылынан бер егет телевидениеға практика үтергә килде. Унан ипләп кенә ағайым тураһында һорашам. Башта ул иҫенә төшөрә алмай аптыраны, ни тиһәң дә ауылдары ҙур бит, өс йөҙ йорттан ашыу. Аҙаҡ һүҙҙен кем тураһында барғанлығын аңлап ҡалды, ахыры.\n– Ә, Рамаҙан ағаймы? Ул бит ни... Ҡырғыҙстанда фабрикала эшләгәндә бәләгә тарыған. Хәҙер ҡайҙалыр Себерҙә төрмәлә ултыра шикелле.\nТимәк, был хәбәр дөрөҫ! Өсөнсө кешенең яңылышыуы мөмкин түгел. Нимә генә булды икән? Уны-быны уйлап торманым, ауыл хакимиәтенә шылтыратып, ҡайҙа ултырыуы хаҡында, адресын һорашам. Ярты сәғәт тә үтмәне, минен ҡулда ағайым хаҡында кәрәкле мәғлүмәт ята ине. Башта хаттар яҙҙым, яуап юҡ. Посылкалар һалдым, ярар, улар кире килмәй. Әллә үҙе алды, әллә шунда кәрәк тип табыусылар ҡулланды... Йыйынып ҡына сығып китер инем, ирем асыулана. «Себер урманында нимә юғалттың? Үлгең киләме? Ҡарарға теләмәгәс, ни тип балалар таптың?»\nШулай йәшәп ятҡанда, бына һиңә «мә», имеш, мине Себерҙән кемдер эҙләй.\n– Әсәй, әсәй, ҡарәле, һине эҙләүсе ҡыҙҙың исеме лә Миләүшә, – ти ҡыҙым.\nБыл ул, тик Рамаҙан ағайым ғына! Ноутбукҡа текәләм. 12 йәштәр тирәһендәге мөләйем генә баланың йөҙө сағыла.\n– Нимә тип яҙғандар һуң?\n– Бына, уҡы!\nБалам хатты асып уҡ бирә. «Дорогая Миляуша, здравствуйте! Пишет вам жена вашего брата Антонина. Нашли вас через страницу дочери Миляуши, кстати, названной в вашу честь. Ваш брат в тяжелом состоянии. Не знаю, дождется ли он Вас? Приезжайте, он все время о вас только и говорил. Связь с родственниками он потерял. Раньше сестры писали, сейчас и они перестали. Да и он сам не хотел ни с кем поддерживать отношения. Приезжайте, он ждет вас!..»\nТәнем эҫеле-һыуыҡлы булып китә. Эштән ҡайтып етмәгән иремә Омскиға самолетҡа билет алырға ҡушам. Өйҙә тегеләй-былай үрһәләнеп йүгергеләй башлайым. Улым менән ҡыҙым бар ни аңламайынса, мине тынысландырырға тырыша. Ул арала ирем дә ҡайтып инә. Күрәһең, үтенесемде шаяртыу тип ҡабул иткән.\n– Һин нимә, ахырызаманды Себерҙә ҡаршыларға булдыңмы әллә? – тип йылмая. Мин уға өҙөк-йыртыҡ хәбәр һөйләйем, үҙем илайым, башым сатнап ауыртыуын нығыраҡ тоя башлайым. Мин ванна бүлмәһенә инеп китәм. Өйҙәгеләр минһеҙ генә ултырып киске аш ашай. Балаларым ярар, аңламаны ла ти, ә бына Рәшит ниңә улай ҡылана? Минең эсемдә буран ҡупҡандай. «Ағайым мине көтөп ята!» 21 декабрҙә Өфөнән ауылға таябыҙ, тип пландар ҡорған мин тап 20-һенә Омскиға осорға йыйынам, имеш. Ирем башта өгөтләп, матур итеп һөйләшеп ҡарай, аҙаҡ әрләй, һуҡрана башлай. Мине иҫәрҙән, алйоттан һалдыра. Өйҙән сығып китәм, ти. Мин бер ни ишетмәйем. Бары тик Омскиға барырға тейешмен, тип ҡабатлауҙы беләм. Ахыр сиктә ул минен ҡулға мул ғына аҡса килтереп тоттора һәм билет кассаһына алып бара. Мин иртәгә үк, эйе, иртәгә үк уның янында булырға тейеш! Ул бит миңә бала саҡта рухи терәк булды. Мин уны ташлай алмайым.\nСамолетҡа ултырғанда ирем күҙемә лә ҡарамай. Ғәфү итмәҫтәй итеп үпкәләгән кеүек. Ҡулымда йыйнаҡ сумканан башҡа бер нәмә лә юҡ. Бынан нимә алдым? Бал да, мәтрүшкә. Иң мөһиме – аҡса кәрәк булыуы бар. Бүләк ителгән алтындарымды тағып та, теләһә ҡайҙа тығып та үҙем менән һалып алам.\nОмскиҙан Звездный ҡасабаһына барып етеүе лә еңелдән булып сыҡманы. Башта район үҙәгенә, аҙаҡ ҡасабаға такси тоторға тура килде. Транспорт ни сәбәптәндер йүнләп эшләмәй, бөтәһе ахырызаман хаҡында һөйләй.\nКинйәғоловтарҙың йортон тиҙ таптылар. Килеп төшкәс, күҙем ышанмай тора. Ҙур ҡарағай йорт!\nБында мине көтөп торғандар. Барып еткәндә, ағайым телдән яҙғайны инде, еңгә тейешле Антонина бик алсаҡ ҡатын булып сыҡты. Балалары ихлас күрешә. Миләүшәһен нимәһе менәндер үҙемә оҡшатам, бәлки, исемдәр бер үк булғанғалыр. Нимә тип һүҙ башларға белмәй торғанда, Антонина үҙе әүҙемлек күрһәтә.\n– Иреккә сыҡҡас, кире тыуған яғына ҡайтырға теләмәне шул. Туғандары тәүҙә саҡырып хат яҙҙылар, аҙаҡ улар ҙа өнһөҙ ҡалды. Мин ағайыңдан һигеҙ йәшкә өлкәнерәк, бәлки, шуға ла тиңһенмәгәндер инде. Йәшәп тик яттыҡ инде. Эшкә егәрле ине, мыҡты кәүҙәле, күптәр әйтмешләй, сибәр ир, ниңә бала тапмаҫҡа, ти. Минең тәүге иремдән ике балам бар, улар өлкәндәр инде, үҙаллы йәшәйҙәр. Рамаҙанды яраттым мин, тик ул Ҡырғыҙстанда законлы ҡатыны ҡалғас, никахҡа ла инмәне, һуңғы йылдарҙы бигерәк йыш эсте. Хәйер, хәҙер кем эсмәй инде. Күргәнһеңдер, ана, ниндәй йорт һалды бит. Хан һарайы кеүек. Ошо тыҡрыҡ ҡына ағас өйҙәрҙән тора. «Упрямый переулок» тип йөрөтә халыҡ беҙҙең яҡты. Бында күберәге башҡорт-татар йорттары!\nБына һиңә мә! Был ҡасабаға ниңә тупланды икән беҙҙең халыҡ, тигән уй мейене телеп үтә. Антонина үҙе өҫтәл тирәһен ҡарай, үҙе яйлап ҡына хәбәрен һүтеп йөрөй.\n– Зыяратты ла ике өлөшкә бүлделәр – теге яғында мосолмандар ята. Ағайымдың да аҫыл һөйәккәйе, атайҙыҡы һымаҡ, сит ерҙә ятып ҡына ҡала инде... Эй, Аллам!.. Юҡ, юҡ, алып ҡайтыу мөмкинлегем юҡ, бынау ахырызаман тип ҡаңғырмаһалар, бәлки, мөмкин дә булыр ине... Әсенеүем йөҙөмә сығалыр.\n– Юҡҡа бошонма, бик өҙгөләнеп ҡайтаһы килгән саҡтарында ла ҡайтманы бит... Әллә нимәнән тартынды... Урманға сығыр ҙа китер, сығыр ҙа китер ине. Теге тишекле торбағыҙ нимә тип атала әле?\nМин аптырап китәм. Нишләп тишекле торба булһын ул? Хәйер, белмәгән кешегә шулай тойолалыр инде. «Ҡурай!» тим, Антонина һүҙ йомғағын тағатыуын белә.\n– Ана шуны эҙләп, урман ҡыҙырып күп йөрөнө. Үҙе әйтә ҡурай Уралда ғына үҫә инде ул, тип, үҙе эҙләй. Шунан табып алып ҡайтты бит был бер көндө бер көпшә. Шунан көй сығарып маташты әле... О, Боже... Әллә ниҙәр ҡыланды инде... Өндәшмәнем, зарығып һағыныуын тоя инем. Ни тип әйтәһең инде...\nҠатын һөйләй, ә минең йөрәгем теленеп-теленеп киткән кеүек була. Ҡуй инде, аяҡтары атлаған саҡта нинә ҡайтманы, исмаһам, хәбәр итмәне икән... Үрһәләнеүемдең сиге юҡ!\nМин дә күстәнәстәремде өҫтәлгә ҡуям. Антонина мәтрүшкәне шунда уҡ танып ҡала.\n– А это, наверняка, матрешка! – ти ул, үҙҙәренсә «душица» тип тә әйтмәй. – Ағайың был үләнде эҙләп, урманды күп ҡыҙырҙы, таба алманы. Берәүҙәргә тыуған яҡтарынан алып та килгәйнеләр, оҡшатманы, тәме икенсе, тине. Күрәһең, һәр кемдең үҙ урманы, үҙ үләне.\nБеҙ мәтрүшкә еҫе таратып, сәй эсергә генә ултырғанда, эске бүлмәнән тауыш ишетелде:\n– Миләүшә, Миләүшә!\n– Дочку зовет? – тип һораған кеше булһам да, ағайымдың мине саҡырыуын тойҙом мин. Ул зәңгәрһыу күҙҙәрен аса биргән, йәштәре бите буйлап тәгәрәй. Ҡоштай осоп барып инеп, ҡулдарынан тотам.\n– Һине көттөм бит мин, һылыуым! Килдеңме? Бына хәҙер үлһәм дә була. Әле төш күреп ятам, имеш, һинең менән икәүләп Ғәзимә туғайында мәтрүшкә йыябыҙ. Хуш еҫтәре бөтә яланға таралған. Шунда уҡ усаҡ яҡтыҡ та, сәй ҡайнатырға булып киттек.\nАғайым һөйләй, ә мин күҙ йәштәремә ирек бирәм. Рәхәт күрҙеме икән ошо кеше донъяла, тип уйлайым.\n– Сәй эсә генә башлағайныҡ... Ишетәһеңме мине, Миләүшә?\n– Эйе, ишетәм, ағай, ишетәм!\n– Сәй эсә генә башлағайныҡ, атайың килеп сыҡты ла бесәндәрҙе алып ҡайтырға кәрәк, ямғыр килә, тип мине үҙе артынан эйәртте.\nУл арала Антонина ағайыма сәй килтерә. Үҙе үҙҙәренсә әллә ниҙәр уҡына, ара-тирә суҡынып та ала. Телдән яҙған кешенең телгә килеүен ул ғәжәп тә итте төҫлө.\nӘ миңә бөтәһе лә аңлашыла. Ағайым мине генә көтөп ятҡан. Минең йөҙҙә ул бөтәһе менән дә: тыуған яғы, туғандары, туған ере, хатта теле, мәтрүшкә яландары менән дә хушлашты.\n– Ғүмер буйы мәтрүшкә сәйҙәрен яратһам да, бәхетте ситтән, аҡсалы ерҙәрҙә эҙләнем. Тапманым түгел, таптым да кеүек бәхетле минуттарҙы. Әммә иң оло бәхет – ғәзиз ереңдә яҡындарың менән бергә ғүмер итеүҙә икән! Рәхмәт, һылыуым, килгәнһең! Бәхил бул! Миләүшәне ташлама! Теге ике өлкәне ҡырҙа уҡыйҙар инде, ә бына был ҡыҙыҡай бәләкәй әле, ни бары 11 йәш. Башҡортостанға ҡайтам тиһә, зинһар, ситкә типмә. Мин уның менән гел башҡортса һөйләштем, телде аңлай ул. Әсәләре лә тиҫкәре кеше түгел, ҡаршы булмаҫ. Ҡана тағы бер мәтрүшкә сәйен йотоп ҡарайым әле...\nАҙаҡ инде ағайымдың ни һөйләгәнен дә аңламаным. Таңға табан ул ниндәйҙер ҡәнәғәт йылмайыу менән мәңгелек йортона күсеп тә китте...\nҠайтып китер алдынан Антонина миңә бер төргәк тотторҙо: өйөндә уҡырһың әле, ағайыңдың хаттары, тине ул. Йөрәк түҙәме ни инде – самолетҡа инеп ултырыу менән ҡәҙерле ҡағыҙҙарҙы ҡулыма алдым.\n«Миләүшә, һылыуым, һин, моғайын, аптырай торғанһыңдыр: ниңә әле был ағайым миңә һәйбәт мөнәсәбәт күрһәтә, тип. Йәш сағымда әсәйеңә ғашиҡ инем...» Бына һиңә – мә! Ғүмерҙә ишеткән хәбәрем түгел...Хәйер, уның мине үтә лә ныҡ яҡын күреүе ғәжәпләндерә ине, әммә ул тойғо алыҫ бала саҡта ҡалған. «Ағайым әсәйең менән йөрөй башлағас, үтә лә ныҡ ҡыҙғандым, әммә ни эшләй ала инем инде үҫмер килеш? Әсәйең беҙҙең күршеләргә ҡунаҡҡа килгәндә күреп ҡалғайным, уның һылыулығына таң ҡалырлыҡ ине шул! Яратыу хисе мине һис ҡасан да ташламаны, шуға ла мин һине үҙ балам кеүек күрҙем». Ағайымдың үтенесен кире ҡаҡмай Звездныйға барыуыма, һуңғы юлға оҙатырға ҡалыуыма тағы бер тапҡыр эстән генә ҡыуанам. Моғайын, иртәме-һуңмы был хаттар мине юллап табыр ине, ана шул саҡ көҙгөнән үҙ-үҙемә ҡарай алыр инемме?! Белмәйем...\nИкенсе хатты ҡулға алыу менән күҙ алдарым ҡараңғыланып китә... «Миләүшә, һылыуым, бына инде нисәнсе тапҡыр мин һиңә үҙем хаҡында дөрөҫөн яҙырға теләйем, әммә булдыра алмайым. Үҙемдең көсһөҙлөгөмдө еңә алмайым. Мин сит илдә хеҙмәт итмәнем, ә Дағстанда үтте әрме йылдары. Ана шунан ҡайтып килгәндә тарыным да инде бәләгә. Ҡәҙерле һеңлекәшем минең, дөрөҫ аңла, хатта үҙем теләп тә түгел, әммә миңә енәйәт юлына баҫырға тура килде...» Енәйәт юлына? Нисек? Нишләп? Әле генә мин ҡәҙерләп иҫкә алған ағайым – енәйәтсе? Күҙ йәштәремә төйөлөп, артабан уҡыйым: «Һинең янға интернатҡа килгәндә мин үҙемде шул тиклем бәхетле тойҙом, сөнки һин сафлыҡтың, ихласлыҡтың үҙе инең! Үҙем һине ҡосаҡлайым, үҙем эстән һыҙып торам. Ошо тиклем әшәкелектәр эшләгән ҡулым менән һине яратырға хоҡуғым бармы икән?.. Беҙ бит ҡорал менән һатыу иттек...» Башым әйләнеп, «Остановите, пожалуйста, я выйду, мне плохо!» тип әйткәнемде генә хәтерләйем... Әсе нашатыр еҫе мине уята. Янымда стюардесса менән табип ултыра. Улар хәлемде һораша, ниндәйҙер төймәләрҙе йоторға кәңәш итә.\n– Һеҙ беренсе тапҡыр шундай хәлгә тарынығыҙмы, әллә гелән шулаймы? Самолетта осҡанығыҙ бармы?\nУларға яуап бирергә теләгем генә түгел, хәлем дә юҡ...һуңғы ярты сәғәт эсендә булған ваҡиғалар минең менән түгел, ниндәйҙер кинола барған төҫлө. Ҡулымда, әйтерһең, ҡағыҙҙар түгел, утлы таштар күтәргәнмен. Миңә һауа етмәй, тағы ла бер һулыш һәм йәнә аңымды юғалтырмын һымаҡ. Йә, Хоҙайым, нимә булды һуң был? Мәтрүшкә сәскәһе төҫлө нескә күңелле ағайым торғаны кедр сәтләүеге булып сыҡты түгелме һуң?!\nКүрәм, төргәктә тағы ла бер хат бар, әммә уны асырға батырсылығым етмәй. Тағы нимәләр беләһем бар икән? Быныһын инде йөрәк күтәрә алмаҫ кеүек. Омск менән Өфө араһы ла бит Мәскәү менән Өфө араһы түгел, самолет, әйтерһең, Йыһан киңлегендә аҙашҡан да, ҡайҙа төшөрөн белмәй, осоп тик йөрөй.\nҺуңғы хатты ҡулға алам. Нисек кенә булһа ла, әле уҡығандарымдан да аяныслыһы булмаҫ, моғайын. Хәйер, нимә булһа ла, был минең өсөн яҡын кешенең яҙмалары...\n«Миләүшә һылыуым, нисек хәлдәрең? Беләм, һин мине йәнә юғалттың, әммә һинең яҙмышыңды ҡурҡыныс аҫтына ҡуймаҫ өсөн ҡайҙалығымды хәбәр итмәй торорға булдым. Эйе, әле Башҡортостанда ҙур үҙгәрештәр бара. Телеүҙәкте яулағандар, башҡорттар үҙаллылыҡ талап итә, тигән хәбәрҙәр Себер диуарҙарына ла килеп етте. Һин дә митингтарҙа иң алғы сафта йөрөйһөңдөр кеүек. Ә бына мин бында, һалҡын зинданда, эстән сереп ятҡан төҫлөмөн. Бик үкенесле, әлбиттә, тик бер ни эшләй алмайым. Их, минең көсөм, мөмкинлектәрем нисек кәрәк булыр ине бөгөн үҙ еремдә. Бала сағыбыҙҙа атайың менән ололарҙың боронғо башҡорт батырҙары тураһында һөйләгәнен тыңлағанда, халҡыбыҙға тик яҡшылыҡ эшләрбеҙ, тип хыяллана инек. Ә яҙмыш, ана нисек икән, атайыңды ваҡытынан алда ер ҡуйынына, ә мине төрмәгә тыҡты...\nСараһыҙмын, күрәһең, һәр азатлыҡ өсөн түләргә кәрәк, тигән ысынбарлыҡ мине тап әлеге мәлдә сикле итеп, һуңғы аҡтыҡ көсөмдө һурып алмаҡсы. Тап ошондай көрәш йылдарында үҙ ереңдән ситтә тороп ҡалыу мине бик аяуһыҙ хәлгә ҡуйҙы, ҡабат тыуған еремде ҡайтып күрә алырлыҡ аҡлау таба алманым. Бары тик һине күрәм, тип кенә юлланмаһам, хәйер, быға ла хоҡуҡлымы һуң әле мин?! Кисер мине, ғәзиз һылыуым, кисер!»\nМин үкһеп илай башлайым... Эй, Хоҙайым, анау хәтлем һынауҙар, ағайым йөрәгенә йомоп йөрөтөп, нисек түҙҙе икән барыһына?!. Мин Звездныйҙа иң ҡәҙерле нәмәмде ҡалдырып ҡайтып барған төҫлө тоям үҙемде. Исмаһам, һөйләшер кеше лә юҡ бит. Янда ултырған ҡатын миңә шикле ҡарап ала. Әммә өндәшмәй. Стюардесса йүгереп килеп етә, мин ни сәбәптәндер йылмайырға тырышып: «Да все нормально!» тигән булам. Үҙем ашығып-ашығып күҙ йәштәремде һөртәм. Тиҙерәк, тиҙерәк ҡайтып етергә!\nӨйҙән сығып китеү менән янаған тынғыһыҙ иремдең яратам мин өҙгөләнеүсән холҡон! Ана бит, аэропортҡа улымды эйәртеп үк килеп тә еткән. Рәхмәт яуһын үҙенә, тим! Себерҙән миңә күстәнәскә кедр сәтләүеге һалғандар, улар, күрәһең, шул тиклем өлгөргән, көнбағыш һымаҡ, сыртлап ярылып торалар. Ирем минең йәшле күҙҙәремде күреп, һағайып китә, үҙе шунда уҡ хәлде аңлаған төҫ ала. Их, белһә икән ул минең эстә ниндәй көрәш барғанын... «Рәшит, һиңә кисекмәҫтән бер хәбәр әйтергә тейешмен!» – тим. Ул миңә апты-рып ҡарай: «Кейәүгә сығып ҡайтмағанһыңдыр ул?» Эй, ошо ирҙәрҙе! Баштарында тик бер уй!\nАғайымдың вафатына биш йыл тигәндә, аҙашымдан хәбәр алдым. Өфөгә киләм, тигән. Ғүмер буйы ситтә йөрөһә лә, йөрәгендә тыуған яғы мәтрүшкәләрен һаҡлаған ағайымды кедр сәтләүеге һымаҡ һәр кемгә асылып бармаҫ сер донъяһы, тип уйлағайным. Әллә мәтрүшкә сәскәләреләй нескә күңелле зат булдымы ул? Ҡыҙы ниндәйерәк икән?


Төбәк башлығы эш сәфәре менән Баҡалы һәм Шаран райондарында булды | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n09 июня 2020 — 19:45 ГТРК «Башкортостан»\nРеспублика бюджетынан «ҡара генерал» Даян Мурзин һәм Башҡортостандың атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре Нәжиб Асанбаев исемдәрен йөрөткән музей һәм мәҙәниәт йортона 10 миллион һум аҡса бүленәсәк. Был хаҡта Радий Хәбиров Баҡалы һәм Шаран райондарына эш сәфәре барышында белдерҙе. Төбәк етәксеһе шулай уҡ ауыл хужалығы һәм сәнәғәт предприятиелары менән танышты, социаль объекттарҙы ҡарап сыҡты.\nШағир, прозаик, драматург, «Ҡыҙыл паша» пьесаһы авторы Нәжиб Асанбаев һәм легендар разведчик, «ҡара генерал» Даян Мурзин. Бөйөк шәхестәр икеһе лә Баҡалы районының почетлы граждандары. Уларҙың исемдәрен Ахман ауылы музейы йөрөтә. Төбәк етәксеһенә был бинаның аңыртылған экспозицияларын күрһәттеләр һәм мәҙәниәт йортон реконструкциялау буйынса пландар менән бүлештеләр. Музей 1985 йылда төҙөлгән, әммә бер ҙә ремонт күрмәгән. Радий Хәбиров объектты төҙөкләндереү эшенә аҡса бүлергә ҡушты.\nБаҡалы районы үҙәгендә 825 урынлыҡ яңы мәктәп төҙөүҙә бөтә теләктәр ҙә иҫәпкә алынған . Ҙур стадионлы заманса уҡытыу учреждениеһы эстән дә иркен һәм яҡты. Ул «Үҫеш нөктәһе» цифралы гуманитар профиленең уҡытыу үҙәге булып тора. Төбәк етәксеһе башҡарылған эште юғары баһаланы.\nБыл заводта урындағы балсыҡтан юғары сифатлы Баҡалы кирбесе етештерелә. Предприятиены яңыртыуға инвестр 200 миллион һум аҡса йүнәлткән. Инвестициялар етештереү күләмен арттырыуға булышлыҡ иткән. Әҙер тауар төбәктә социаль проекттарҙы ғәмәлгә ашырыу программаһы ярҙамында ҡулланыусыһына еткерелә.\nЭш барышында Радий Хабиров 15 тауар етештереүсе ойошмаларҙы берләштергән эре ауыл хужалығы кооперативы пландары менән дә танышты. Яҡын арала бында сыр бешереү цехы эш башлаясаҡ. Яңы ҡорамалдар әҙер, уларҙы урынлаштырырға ғына ҡалған.\nБыныһы Шаран районы ауыл хужалығы предприятиеһы. Башҡа хужалыҡтар менән берлектә бында ҙур йәшелсә һаҡлағысы төҙөү планлаштырыла. Был продукцияны йыл әйләнәһенә һатыу мөмкинлеген бирәсәк. Төбәк етәксеһе ауыл хужалығы министрлығына федераль һәм республика программалары сиктәрендә фермерҙарға ярҙам күрһәтергә ҡушты. Бынан тыш, Радий Хәбиров көслө дауыл һөҙөмтәләрен бөтөрөүгә республика бюджетынан аҡса бүленәсәген әйтте. Ғәрәсәттән балалар ижады һәм спорт үҙәге филиалы түбәһе зыян күргән. Уҙған йыл төп корпус нигеҙендә йомшаҡ түшәмле майҙансыҡ йыһазландырылған. Спорткомплес яңыртылған.\nШаран үҙәге «Заманса ҡала мөхитен булдырыу» программаһы сиктәрендә матурлана. Төбәк етәксеһе «Ҡайғылы әсәй» скверын реконструкциялау эше менән танышты. Мемориалға сәскәләр һалды һәм Бөйөк Ватан һуғышында һәләк булғандарҙы хөрмәтләп иҫкә алды. Район өсөн көнүҙәк булған һорауҙарҙы Радий Хәбиров «Етәксе сәғәте» форматындағы кәңәшмәлә тикшерҙе.\nТөбәк башлығы шулай уҡ Шаран газ үткәргесе идаралығы эшмәкәрлеге менән танышты. Бында компрессорлы станцияны яңыртҡандар һәм унда Өфөлә етештерелгән яңы двигателдәр ҡуйылған. Бындай заманса ҡорамалдар күрһәткестәре юғары һәм улар ярҙамында газды ҡыуыу ышаныслыраҡ. Шулай уҡ яңы двигателдәр атмосфераға эләккән зарарлы мәтдәләрҙең күләмен кәметеүгә булышлыҡ итә.


Днк анализ иҫбатлай, тип ғәр ғәр түгел - Ғәрәп илдәре юристар. Ғәрәп онлайн адвокат.\nДнк анализ иҫбатлай, тип ғәр ғәр түгел\nМилли проект география география йәмғиәте, 2005 йылда башланған, ҡулланған фән, кеше өсөн берләшкән, ундағы сәйәсмәндәрҙең уңышһыҙлыҡҡа тарыйЯрҙамында днк анализ, һорауҙарға яуап бирә, кешеләргә ҡарата проект этник сығышына, расаһына, дөйөм һәм сығыш кеше һәм хайуандар кеүек, беҙ килгәндә, йәшәр өсөн Ерҙә. Проект эталонный географик төркөмгә һанаусы тоҡом, һүрәтләүгә ярашлы, илдең һәр гражданы унда типик генетик. Днк өлгөһө киңәйтеү һәм уларҙың йөҙ днк анализына нигеҙләнгән. Иғтибар, проектта дүрт милләт ғәрәп географик белешмә генә һанарлыҡ улар. тип мәғлүмәт, мәҡәләләр был нигеҙе булып тора Ҡағиҙә булараҡ, төньяҡ африка туземец 68 процент тәшкил составында генетик мысыр, Ғәрәп процентҡа неде, дүрт процентҡа йәһүд диаспораһы, шулай уҡ өс процентҡа көнсығыш Африка, Көньяҡ Азия һәм Европа һәр Кесе. Төньяҡ африка һылтанып, ваҡытына ҡарап, башта боронғо континент халҡы күсеп килһә, улар аша төньяҡ-көнсығыш юл маршруттары көньяҡ-көнбайыш азия. Артабан ауыл хужалығы үҫтергән иң уңдырышлы ярым элек ислам африкала таралған килтерә тип миграция 7 быуат ғәрәп ярымутрауы. Генетик туған кувейтец' макияж-84 процент ғәрәп, ете процентҡа береһе-кесе азияла, көнсығыш африка һәм төньяҡ африкала иң проценты өс дүрт процент.\nБоронғо яҡын көнсығыш мигранттар аша үтеп, евразияла, африкала сәйәхәт сыҡты.\nМәҫәлән, ҡайһы бер төбәктәрҙә мигранттар ныҡ ярата, уларҙы хәл була ҡалһа тип, генетик моделен эшләгән, башҡа быуынға тапшырыу. Аҙ компоненттарына ҡарағанда, төньяҡ африка һәм Көнсығыш Африкала ҡолдар менән бәйле булырға мөмкин, ғәрәп, 8-19-сы быуат.\nҠағиҙә булараҡ, тыуған ҡырҡ дүрт процент тәшкил Ливан ғәрәп, йәһүд диаспора процентҡа ун дүрт, ун проценты Төньяҡ Африкала, Кесе Азияла ун бер, ике һәм көнсығыш европаның көньяҡ африка 5percent процент.\nБоронғо яҡын көнсығыш мигранттар аша үтеп, евразияла, африкала сәйәхәт сыҡты. Был ҡайһы бер мигранттарҙы ливанда төпләнә, генетик моделен эшләгән, ваҡыт үтеү менән дә ул быуын. Бик ҡыҙыҡлы булып сыҡты генетик тунис составында 88 процент булһа, улар Төньяҡ Африкала, көнбайыш европала биш процент, Үҙәк һәм көнбайыш Африка һәм Ғәрәбстан дүрт проценты ике проценты, бергә ала. Тарихи, генетик төрлөлөгөн булышлыҡ ул урта диңгеҙ ярында урынлашҡан киң тунис байтаҡ. Ауыл хужалығы барлыҡҡа килеү компоненттарының береһе менән яҡын көнсығыш ғәрәп илдәре, шулай уҡ 7 быуатта ислам таралған. 2016 йыл элек әҙерләнгән momodu видео -туристик агентлығы - н үҙләштереү өсөн эшләнгән тест географик кешегә йоғонтоһон күрһәтә. ДНК тестары менән эшләгән бөтә донъя 67 кеше булған, ә һуңынан был номерға урынлаштырығыҙ, унда уның һөҙөмтәһе булыуы асыҡланған хәҡиҡәт.\nСит Илдә Ипотека - Сит Ил Күсемһеҙ Милек Өлөшө\nBehoefte aan een Algemene Praktijk van Advocaat in Dubai, Verenigde Arabische Emiraten


Шеш һытылырға тора, буғай… » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Новости » Сәйәсәт » Шеш һытылырға тора, буғай…\nРәсәйҙә лә ваҡыты-ваҡыты менән кешене тертләтерлек ваҡиғалар булып тора. Һуңғы көндәрҙәге яңылыҡтарҙы ғына алһаҡ та. Эйе, иҡтисадыбыҙ әлегә тормозда. Был хаҡта халыҡ көйәләнмәй, сөнки беҙ Бирюлеволағы фажиғәгә ҡайғырабыҙ, мигранттарҙы ҡыуабыҙ, хәҙер уға Волгоградтағы теракт ҡушылды. Ә былай илдә етди эштәр бара.\nРәсәй Президенты Владимир Путин милләт-ара мөнәсәбәттәрҙе көйләүсе законға ҡул ҡуйҙы. Яңы документта бығаса ғәмәлдә булғанына үҙгәрештәр индерелгән. Уға ярашлы, төбәк властары үҙҙәрендәге милләт-ара конфликттар өсөн яуап бирәсәк. Расаһына, милләтенә, теленә, диненә ҡарамай, һәр кешегә хоҡуҡ һәм ирек тәьмин итеү ҙә – дәүләт хеҙмәткәрҙәренең төп бурысы.\nТәүҙә закон проектында милләт-ара ыҙғыштарҙы тыя алмаған төбәк башлығына 500 мең һумға тиклем штраф түләү ҡаралғайны. Әгәр ҙә етәксе конфликтты күтәреүҙә, үҫтереүҙә ҡатнашһа, уны ике йылға тиклем иркенән мәхрүм итергә лә тәҡдим булғайны. Әле РФ Дәүләт Думаһы депутаттары ҡабул иткән законда ыҙғыштар өсөн түрәләрҙе эштән ҡыуыу рөхсәт ителгән. Тик ғауға-фәлән була ҡалһа, “йомшаҡ ултырғыс”тарынан осоп төшмәҫ өсөн уны нисек тә йәшереп ҡалдырырға маташырҙар әле. Беҙҙә бит сыҡҡан закондарҙың барыһы ла тиҙ генә эшләй һалып бармай.\nӘйткәндәй, тиҙҙән террорға ҡаршы ҡаты закон сығасаҡ, сөнки сәбәбе бар.\nВолгоград, 21 октябрь,\nҒәҙәти пассажир автобусы. Көндөҙгө сәғәт ике. Һәр кем үҙ йомошо менән юлға сыҡҡан. Кемделер юл йөрөүҙән тыйыу дөрөҫ тә, мөмкин дә түгел, хатта теракт хәүефе булһа ла. Был көндө юлы уңмаҫын, йә ул бөтөнләй һуңғыһы булырын берәү ҙә уйламай. Әммә ваҡиғалар үҙенекен итә – шартлау яңғырай. Шартлау Наида Асиялованың кәүҙәһен киҫәктәргә бүлгеләй, сөнки тап ошо 30 йәшлек ҡатындың тәненә нығытылған була ул шартлатҡыс матдә. Һөҙөмтәлә “ауырыу идея” 40-лаған кешене тән йәрәхәтенә дусар итә, алтауһының ғүмерен өҙә.\nДағстандан килгән террорсы Махачкала боевигы Дмитрий Соколовтың ҡатыны була. Ир бандиттар төркөмөндә шартлатыу буйынса баш белгес һанала икән. Быны хоҡуҡ һаҡлау органдары асыҡлаған. Ҡатынын да ул терактҡа ныҡлы әҙерләгән. Әйткәндәй, быйыл 25 майҙа Махачкалала үҙ-үҙен шартлатып, теракт ойошторған Мәҙинә Әлиеваны ла ул әҙерләгән, тигән мәғлүмәт бар.\nДмитрий Буйнаҡ (Буйнакск) ҡыҙы Наида менән Мәскәү янындағы бер бәләкәй ҡалала йәшәгәндә интернет аша таныша. Егет ул ваҡытта уҡ дин, ҡорал, шартлатҡыс матдәләр яһау менән ҡыҙыҡһына. Наида Дмитрийҙан ун йәшкә олораҡ булһа ла, аралары йылына ла, ҡыҙ Мәскәүгә күсеп килә… һәм бер ни тиклем ваҡыттан һуң егетте үҙе менән Дағстанға алып китә. Соколов, шулай итеп, Абдул Джаббарға әйләнә. Хатта ата-әсәһе менән аралашмай башлай, Наида ла егеттең ҡайҙа икәнен белмәүен әйтә. Үҙе лә әсәһе менән бәйләнешен өҙә, бер туҡтауһыҙ йәшәгән ерен алмаштыра. Ҡайһы бер сығанаҡтар белдереүенсә, Асиялова бандит берләшмәләренең туғандары ингән ҡатын-ҡыҙҙар йәмғиәтендә ағза булып тора, Дағстандан яңы кешеләрҙе ылыҡтырыу менән шөғөлләнә. Бына шундай кешеләр арҡаһында Волгоградта фажиғә булды ла инде.\nШартлау урынында әлегә “үҙ бурысын” үтәмәгән граната, Махачкаланан Мәскәүгә автобус билеты, Асиялова исеменә паспорт табыла. Ошонда бер һорау тыуа – ни өсөн Махачкаланан илдең баш ҡалаһына барырға теләүсе кеше тәүҙә Волгоградҡа килгән һәм шунда “эшен” атҡарған икән?\nАсиялова Мәскәүгә юлланырға тейеш булған. Уны көткәндәр. Ниңәлер бомба тәғәйен урынға барып етмәйенсә шартлаған. Быға ҡатындың ире менән талашыуы сәбәпсе, тип тә әйтәләр. Йәнәһе, Асиялова баш ҡалаға барыусы автобустан төшә лә, Волгоградта баяғы хәйерһеҙ 29-сы маршрутҡа ултыра. Хәҙер енәйәтсе үлгәс, ниңә улай эшләгәнен бер кем дә, бер ҡасан да белә алмаясаҡ.\nӘйткәндәй, Наида менән Дмитрий рәсми өйләнешмәй, “граждан никахы”нда йәшәгән.\nТикшереү фаразы буйынса, терактта тағы ла бер нисә кеше ҡатнашырға тейеш булған. Улар – шул уҡ Соколов һәм 25 йәшлек Дағстан егеттәре Руслан Ҡазанбиев менән Ҡорбан Омаров. Әлбиттә, Асиялова хоҡуҡ һаҡлау органдары “күҙенә” былтыр эләккән, тик уны эҙләмәгәндәр, шик аҫтына алмағандар, ә былай ғына күҙәткәндәр.\nҠазанбиев һәм Омаров менән дә полиция ҡыҙыҡһына. Улар былтыр Дағстандың Чапаев ҡасабаһында полиция майоры Ҡорбан Әхмәдовтың машинаһына атыш ойоштороусылар араһында шик аҫтына алынған. Ғөмүмән, был икәү төркөмдәге башҡа боевиктар рәтенән 16 кешенең үлеменә сәбәпсе булған теракттарҙа ғәйепләнә. Полиция бүлектәрендә бандиттарға ориентировкалар ята, әммә береһе лә тотолмаған.\nРәсәйҙәге иң ҡурҡыныс теракттар\nҺуңғы 11 йылды ғына алайыҡ. ИТАР-ТАСС агентлығында теркәлеүенсә, террор – беҙҙең илдә ярайһы йыш “ҡунаҡ”.\n2002 йыл, 9 май, Дағстан, Каспийск. Шартлатҡыс ҡорал Еңеү көнөн байрам иткәндә, ғәскәрҙәр сафтарға теҙелеп үткәндә эшләй. 45 кеше, шул иҫәптән 12 бала һәләк була, 170-тән ашыуы йәрәхәтләнә.\nОшо уҡ йыл, 23 – 26 октябрь. Мәскәү, Дубровка. “Норд-Ост” мюзиклы барған бинаға 40 ҡораллы бандит инеп, 912 кешене аманатҡа ала. Өс тәүлектән һуң, штурмлауҙа террорсылар үлтерелә, уларҙан тыш, 130 кеше лә ҡорбан була.\n2004 йыл, 6 февраль, Мәскәү. Баш ҡала метроһының “Автозаводская” һәм “Павелецкая” станциялары араһында вагонда шартлау яңғырай. Ер аҫтында көслө янғын сыға. Терактта 41 кеше үлә, 130-ы яралана.\nШул уҡ йыл, 1 сентябрь, Төньяҡ Осетия, Беслан. Бандиттар ҡаланың 1-се мәктәбендәге балалар, уҡытыусылар һәм ата-әсәләрҙән 1200-ҙән ашыу кешене аманатҡа ала. Был, моғайын, беҙҙең илдәге бөтөн теракттарҙан иң ауырылыр. Мәктәпте ҡамауҙы үҙ маҡсаты итеп алыусылар ниндәй кеше булырға тейеш? Бында диндең дә, милләттең дә ҡыҫылышы юҡтыр. Әлеге фажиғәлә 334 кеше, шул иҫәптән 186 бала яҡты донъя менән хушлаша. Аҙағыраҡ 70 баланың, 56 өлкән кешенең инвалид булып ҡалыуы тураһында хәбәр килеп етә.\n2005 йыл, 13 октябрь, Ҡабарҙы-Балҡар, Нальчик. Ҡаланың көс структуралары шәхси составы иртәнге сафҡа теҙелгән. Тап ошо ваҡытта уларға бер төркөм боевик һөжүм итә. Ҙур ғына бәрелештә йөҙләгән террорсы, 35 милиция хеҙмәткәре, 12 ҡала гражданы үлә, йөҙләгән кеше йәрәхәттәр ала.\n2006 йыл, 21 август, Мәскәү. Черкизов баҙарындағы шартлау арҡаһында 14 кешенең ғүмере өҙөлә, 61-е яралана.\n2009 йыл, 22 ноябрь, Тверь өлкәһе, Лыкошино ауылы. Октябрь тимер юлының 284-се километрындағы рельсҡа һалынған ике шартлатҡыс ҡорал “Невский экспресс” тиҙ йөрөшлө поезында шартлай. 27 пассажир өсөн был һуңғы юл була, 150-нән ашыуына төрлө ауыр йәрәхәттәр килтерә.\n2010 йыл, 29 март, Мәскәү. Тағы ла баш ҡала метроһында шартлау. “Сокольники” линияһының “Лубянка” һәм “Мәҙәниәт паркы” станцияларында иртәнге тығын ваҡытында ике террорсы ҡатын үҙ-үҙҙәрен шартлата. Ҡорбандар һаны – 40, яралылар – 140-тан ашыу.\n2011 йыл, 24 ғинуар, Мәскәү. “Домодедово” аэропортының пассажирҙар залында террорсы тәненә бәйләнгән бомбаны шартлата. 37 кеше үлә, 172-һе йәрәхәтләнә.\nБыл сәйәсмәнде шәхсән хөрмәт итеп бармаһам да, ваҡыты-ваҡыты менән уның фекеренә ҡолаҡ һалына. Ҡайһы бер әйткәндәре дөрөҫ тә кеүек. ЛДПР лидеры Жириновский әфәндене әйтәм, әле уның Волгоградтағы терактҡа бәйле яңғыратҡан фекере уйландырҙы. Ул террор менән көрәшеүҙең аҡыллы ысулын террорсыларҙың ғаиләһенә лә яза биреүҙә күрә.\n“Теракт эшләнеме, уның ғаиләһен 25 йылға төрмәгә ебәрергә. Башҡа юл юҡ. Был ҡайһы бер үҙ-үҙен шартлатыусыларҙы туҡтатасаҡ, сөнки уларҙың күбеһе барыбер ҙә ата-әсәһен ярата”, – тигән сәйәсмән. Жириновский иң ҡаты саралар талап ителеүен белдерә. Уныңса, бөтәһе лә контролдә тотолорға тейеш. Контроль тигәне Именлек хеҙмәте (ФСБ) тарафынан эшләнә инде. Телефоны тыңланыламы, йә интернетта эҙәрлекләнәме. Был бит ирекһеҙләү, тиер күптәр.\n“Һеҙҙең иреккә төкөрөргә. Дәүләт – хәүефһеҙлек ул, һәм ниндәй алымдар менән булһа ла хәүефһеҙлек тәьмин ителергә тейеш. Оҡшамаһа, китегеҙ”, – тип ҡаты ысҡындыра. Бер яҡтан, террорҙы нисек тә булһа туҡтатырға кәрәк, тик террорсының ғаиләһенә баҫым яһау ғәҙел булырмы? Мәңгелек донъяла һәр кем үҙе өсөн яуап бирә, тигән бит. Именлек хеҙмәтенә артыҡ вәкәләттәр биреү ҙә бигүк дөрөҫ булмаҫ ул. 1937 йылдың ҡабатланмауына берәү ҙә гарантия бирә алмай.\nБирюлеволағы ваҡиғаларҙың ҡабатланыуы ихтимал\n37-се йылдың ҡабаттан булыуынан Алла аралаһын. Ә бына Мәскәү мэры Сергей Собянин Бирюлеволағы кеше үлтереүҙән һуң килеп тыуған тәртипһеҙлектәр, тағы ла бер кешене үлтереү (Көнсығыш Бирюлевола бер үзбәкте сәнсеп үлтергәндәр) кеүек ваҡиғаларҙың ҡабатланыуы ихтимал, тигән фекерен еткерҙе. Көнбайыш Бирюлеволағы фажиғәнән һуң барыһы ла ҡапыл уянды, ахыры – хоҡуҡ һаҡлаусылар тағы ла мигранттарҙы тота башланы, Мәскәүҙәге “резина” фатирҙар эҙенә төшмәксе булып, рейдтар ойошторола, милләтселәр эҙәрлекләнә.\nМәҫәлән, Химки ҡалаһында легаль булмаған мигранттарҙы асыҡлау маҡсатында граждан рейдына сыҡҡан бер төркөм кеше тотолған. Уларға милләтсе мөһөрө тағылыр ине, әгәр ойошма “Русские” исемен йөрөтмәһә. ОМОН бит тәүҙә белмәгән һәм 40-лап активисты ҡамап алған. Йәмәғәтселәр лидеры Дмитрий Демушкин белдереүенсә, улар йыш ҡына рейдҡа сыға ла, рөхсәтһеҙ йәшәгән гастарбайтерҙарҙы асыҡлап, миграция хеҙмәтенә еткерә икән.\nӘ баш ҡаланың үҙендә законһыҙ ҡуртымға бирелгән 130 мең фатир барлығы билдәле булған. Был – Мәскәү торлаҡ фонды тарафынан үткәрелгән тәүге тикшереү һөҙөмтәһе. Хатта ҡайһы бер фатирҙа 100-ҙән ашыу кеше теркәлгән, имеш.\nҮткән аҙна буйына мигранттарҙы баҫтырҙылар. Мәскәүҙең һәр районында ла табыла бит әле улары. Иң уңышлы “табыш” баш ҡаланың көньяғында икән.\nБәлә Көнбайыш Бирюлевола башланһа ла, уның Көнсығышында ла хәлдәр яҡшынан түгел. Гастарбайтерҙарҙың күплегенән сығып әйтәм. Бер ятаҡта бәләкәй генә бүлмәләрҙә тиҫтәләп мигрант көн күрә. Йәшәгән урындарында гигиена талаптары үтәлеүе тураһында һүҙҙең булыуы ла мөмкин түгел. Был ятаҡтағыларҙың күбеһе Мәскәү кешеһе Александр Егорцев фатирында теркәлгән. Әҙ ҙә түгел, күп тә түгел – 300 кеше. Егорцев үҙе был хаҡта бер нәмә лә белмәй, имеш. Ысынында, фатирҙа ир үҙе, ҡатыны, ҡыҙы ғына рәсми иҫәптә. Ярай, Егорцев белмәй ти, ә мәскәүҙәрҙең байтағы торлағын махсус рәүештә ҡуртымға бирә, белә-күрә фатирына 196 кешене теркәп тә ҡуя. Эйе, тап шундай хужа, дөрөҫөрәге, хужабикә, асыҡланған һәм уға ҡарата енәйәт эше ҡуҙғатыу ҡарала.\nБылтыр Рәсәйҙән рөхсәтһеҙ килеп эшләп йөрөгән биш мең гастарбайтер ҡыуып ҡайтарылһа, быйыл уларҙың һаны 42 меңгә еткән.\nСығыу ваҡыты 25-10-2013, 12:24 | Ҡаранылар: 961


Беҙҙең маҡсат – һеҙгә Аллаһтыңиң бөйөк сауабын алырға ярҙам итеү\nУҡытыусылар өсөн беҙ, һәр бер уҡыусының үҫешен күҙәтергә һәм тура юлдан барыуын тәьмин итергә мөмкинлекселек биреүсе, уңайлы һәм файҙалы белем алыу системаһын булдырҙыҡ. Беҙҙең ҡоралдар ярҙамында һеҙ күп выҡытты һаҡлап ҡалырһығыҙ! Унан башҡа, Ҡөрьән хафиздары тарафынан әҙерләнгән бар материалдар йыйынтығы һеҙҙең ҡарамаҡта. Ата-әсәләргә, Академия төрлө йәштәге һәм уҡыу кимәлендәге балалар өсөн күп һанлы онлайн-дәрестәр тәҡдим итә. Хаҡ мосолман булып үҫкән балалар ата-әсәләрен ғәйәт ҙур бүләк көтә. Балаларға йәш саҡтарынан уҡ, улар яңы информация алыуға иң әүҙем сағынан, белем бирә башлар кәрәк.\nДәғүәтселәргә һәм белем таратыусыларға Ҡөрьән Академияһында уҡыу һәм белем биреү генә түгел, шулай уҡ белемдәре менән уртаҡлашыу, уларҙы артабан таратыу һәм үҙ өлкәләрендә ысын белгес булыу мөмкинселектәре бар.\nҺуңғы мәғлүмәттәр буйынса ғәрәп теле донъяның биш иң киң таралған телдәре һанына инә, был телдә 240 миллиондан артыҡ кеше һөйләшә һәм был һан көндән-көн арта бара. Тағы, ғәрәп теле яңғырайышлы, гүзәл һәм ғәжәп уңайлы һәм шул уҡ ваҡытта аңлайышлы. Ике ғәрәп һүҙе рус телендәге бар һөйләмде алмаштыра ала. Ғәрәп телен бушлай урындағы мәсеттәрҙә өйрәнеп була - һәр мәсеттә тиерлек мосолмандар өсөн ғәрәп теле дәрестәре бара. Диндән йыраҡ булып та был телде белергә теләһәгеҙ, ғәрәп теленә Ҡөрьән Академияһында онлайн өйрәнә алаһығыҙ.\nҒәрәп телен башлаусылар өсөн - ул ғәрәп алфавитын өйрәнеү һәм иҫтә ҡалдырыу, тәджвид ҡағиҙәләре буйынса әйтелеш. Уртаса кимәл - һүҙҙәрҙе һәм грамматиканы өйрәнеү, ә алдынғы кимәл - тулайым уҡыу һәм тәржемә.\nҠөрьән ғәрәп теленең бер нисә дәресенән һуң, һеҙ Ҡөрьән сүрәләрен уҡый һәм мәғәнәләрен аңлай башлаясаҡһығыҙ.


Ҡоштар әйҙәр бейеклек\nБаш мөхәррир һүҙе\n30 Декабрь 2019, 13:01\nҺеҙ йылы яҡҡа киткән ҡоштарҙың өсмөйөш яһап осҡанын күргәнегеҙ бармы? Тикшеренеүҙәрҙән билдәле булыуынса, һәр ҡош үҙенең ҡанат елпеүе менән уның артынан килгән икенсеһенең күтәрелеүенә булыша икән. Шул рәүешле тотош туп етеҙ хәрәкәт итә башлай, тупланып осоу яңғыҙ ҡанат елпегәнгә ҡарағанда күпкә, хатта 71 процентҡа, тиҙлекте арттыра, имеш!Кешеләр ҙә бер йүнәлештә килешеп эшләгәндә, бер-береһенең иңен тойғанда, маҡсаттарына етеҙерәк һәм еңелерәк өлгәшә. Тубынан айырылып, яңғыҙы осорға ниәтләнгән ҡош та ошо таянысты юғалтыуын, ниндәй ҡаршылыҡҡа һәм ауырлыҡҡа эләгеүен шундуҡ һиҙә. Ул, үҙенән алда осҡан иптәше ҡанатының ҡеүәте менән файҙаланыр өсөн, йәһәтерәк тупҡа ҡайта.Беҙ ҙә ҡоштар кеүек аҡыллы булһаҡ икән. Шул ваҡытта йәмғиәтебеҙҙе күтәрергә, кешеләрҙең дуҫ һәм татыу йәшәүенә, бер-береһенә тигеҙ һәм дуҫтанә мөнәсәбәттәрҙә булыуына көс һалған алдынғы ҡарашлы кешеләр артынан эйәрер һәм, уларға ҡаршылыҡ яһап, төрлө фекерҙәр тыуҙырып, тартҡыламаҫ, йолҡҡоланмаҫ, ә, киреһенсә, уның ярҙамына таянып, яурынына ышыҡланып, алға барырға ғына тырышыр инек.\nҺеҙ йылы яҡҡа киткән ҡоштарҙың өсмөйөш яһап осҡанын күргәнегеҙ бармы? Тикшеренеүҙәрҙән билдәле булыуынса, һәр ҡош үҙенең ҡанат елпеүе менән уның артынан килгән икенсеһенең күтәрелеүенә булыша икән. Шул рәүешле тотош туп етеҙ хәрәкәт итә башлай, тупланып осоу яңғыҙ ҡанат елпегәнгә ҡарағанда күпкә, хатта 71 процентҡа, тиҙлекте арттыра, имеш!\nКешеләр ҙә бер йүнәлештә килешеп эшләгәндә, бер-береһенең иңен тойғанда, маҡсаттарына етеҙерәк һәм еңелерәк өлгәшә. Тубынан айырылып, яңғыҙы осорға ниәтләнгән ҡош та ошо таянысты юғалтыуын, ниндәй ҡаршылыҡҡа һәм ауырлыҡҡа эләгеүен шундуҡ һиҙә. Ул, үҙенән алда осҡан иптәше ҡанатының ҡеүәте менән файҙаланыр өсөн, йәһәтерәк тупҡа ҡайта.\nБеҙ ҙә ҡоштар кеүек аҡыллы булһаҡ икән. Шул ваҡытта йәмғиәтебеҙҙе күтәрергә, кешеләрҙең дуҫ һәм татыу йәшәүенә, бер-береһенә тигеҙ һәм дуҫтанә мөнәсәбәттәрҙә булыуына көс һалған алдынғы ҡарашлы кешеләр артынан эйәрер һәм, уларға ҡаршылыҡ яһап, төрлө фекерҙәр тыуҙырып, тартҡыламаҫ, йолҡҡоланмаҫ, ә, киреһенсә, уның ярҙамына таянып, яурынына ышыҡланып, алға барырға ғына тырышыр инек.\nҠоштар донъяһында барыһы ла тәртиптә: әгәр ҡанаттары талһа, әйҙәүсе артҡы рәткә күсә, ә икенсеһе уның урынын биләй. Ауыр эште бит алмаш-тилмәш эшләгәндә, ул еңелләшә. Тимәк, ҡоштар ауырлыҡты тигеҙ бүлешә белә. Берәүгә генә көс төшөрмәй.\nҠоштар алда барғандарын ҡеүәтләп тауыш бирә, уларға алға сығырға ҡамасаулыҡ итмәй. Берәүһе ауырып йәки яраланып артта ҡалһа, ауыр юлда ташлап китмәйҙәр, ярҙамға ташланалар, артынан эйәреп барып, йүнәлгәнсе уның менән ҡалалар.\nҠанатлы дуҫтарыбыҙ бер-береһенә хыянат итмәй. Кешеләргә лә, үҙ асылдарын тыңлағанда, ошо сифаттар һалынған. Әҙәм заттары ла ҡоштар кеүек юғары рухлы, тоғро, иң ҡуйыусан, ярҙамсыл, тәүәккәл. Фиҙакәр замандаштарыбыҙ беҙҙең арала ла бар. Уларҙы күрә белергә һәм ундайҙарға тиңләшергә кәрәк. Ҡайһы саҡта иң ҡуйырға, күтәрмәләргә, яҡшы эштәрен, изге ғәмәлдәрен күрә белергә.\nЯңы йылда ла бер-беребеҙгә терәк булып, ярҙам итеп, изге ғәмәлдәр ҡылып йәшәргә яҙһын!


10 Август 2018, 12:41\nӘлеге ваҡытта республиканың Белорет районы Яңы Хәсән ауылында Инйәр йылғаһы буйында картина өҫтөндә эш бара. Төп ролдә билдәле йәш актриса Марта Тимофеева менән фильмды Рәсәйҙең халыҡ артисы Александр Галибин төшөрә.\n«Картина һәр өйҙөң йәме булырына ышанам. Бала саҡты, сикһеҙ киңлекте тойоу донъяны, һине уратып алған изгелекте асыу бәхете – был тәьҫораттар ғүмерлек. Тамашасы төп геройҙа тәү сиратта үҙен күрә алыр тигән өмөттәмен», – тине Александр Галибин Кино-театр.ру порталына.\n«Башҡорт теленең яңғырауы, ошо урындарҙың тәбиғәте һәм хозурлығы фильмда мөһим урынды биләй», — тип билдәләне продюсер Дмитрий Фикс.\nФильмды Рәсәйҙең Мәҙәниәт министрлығы булышлығында «Мотор фильм студия» кинокомпанияһы (Мәскәү) һәм М.Кәрим исемендәге фонд төшөрә. Сценарий авторы — Айҙар Аҡманов. Ролдәрҙе Арыҫлан Аҡсурин, Йософ Рәхмәтов, Илгизә Ғилманова, Сулпан Әбдрәхимова, Рәүис Заһитов һәм Виталий Салий башҡара.\nПремьера 2019 йылға — Башҡортостандың халыҡ шағиры Мостай Кәримдең бер быуатлыҡ юбилейы йылына билдәләнгән.


Ил буйынса ял көндәре 11 майға тиклем оҙайтылды | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n29 апреля 2020 — 18:47 ГТРК «Башкортостан»\nБыл турала Владимир Путин төбәк башлыҡтары менән ойошторолған видеокәңәшмә алдынан билдәләне. Рәсәй Президенты мөрәжәғәтендә эпедимия таралыуының туҡтауын, шул уҡ ваҡытта хәлдең киҫкен булып ҡалыуы һыҙыҡ өҫтөнә алды. Ауырыуҙың иң юғары нөктәһе үтелмәгән.\nСир менән көрәштә иң көсөргәнешле этаптарҙың береһе яҡынлаша. Шуға һәр кемдән дисциплина талап ителә. Роспотребнадзор Хөкүмәт менән берлектә 12 майҙан тулы изоляция режимы талаптарын этаптарға бүлеп үҙизоляциянан сығыу буйынса план әҙерләргә тейеш.\nРәсәйҙә кәм тигәндә 90 мең кеше коронавирус йоҡторған, 800-ҙән ашыуы үлгән. Башҡортостанда сирлеләр һаны 631-гә еткән. 1100-ҙән ашыу кеше һауыҡҡан. Владимир Путин табиптарға рәхмәтен белдерҙе һәм ашығыс медицина ярҙамы хеҙмәткәрҙәре көнө рәсми рәүештә билдәләнәсәк, тине.


Ҡариҙел районында бизнесты микрофинанслау офисы асылды // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nҠариҙел районында бизнесты микрофинанслау офисы асылды\n10:54, 25 августа 2011 Иҡтисад\nКөн элгәре Ҡариҙел ауылында мөһим ваҡиға булды: бында «Башҡортостан Республикаһы микрофинанслау үҙәге» коммерцияға ҡарамаған автономиялы ойошмаһының офисы асылды.\nОфисты асыу тантанаһында БР Эшҡыуарлыҡ һәм туризм буйынса дәүләт комитеты рәйесе Руслан Кинйәкәев ҡатнашты, ул Ҡариҙел районы эшҡыуарҙарын был мөһим ваҡиға менән ҡотланы.\n— Эшҡыуарҙарға административ ҡаршылыҡтарҙы еңеп сығырға ярҙам итеү, уларға үҫешеү өсөн уңайлы шарттар булдырыу – беҙҙең төп маҡсат. «Башҡортостан Республикаһы микрофинанслау үҙәге»нең офисы асылғас, бәләкәй бизнес субъекттарына микрокредиттар алыу еңелләшәсәк, сөнки Өфөгә барырға кәрәкмәйәсәк. Был үҙ сиратында Ҡариҙел районында ғына түгел, ә ғөмүмән республиканың төньяҡ-көнсығыш территорияһында бәләкәй һәм урта бизнесты үҫтерергә булышлыҡ итәсәк, — тине Руслан Кинйәкәев.\nИҫегеҙгә төшөрәбеҙ, офис ағымдағы йылдың август айында Ҡариҙел районы хакимиәте менән БР микрофинанслау үҙәге араһында бәләкәй эшҡыуарлыҡты үҫтереү һәм яҡлау өлкәһендә төҙөлгән хеҙмәттәшлек һәм үҙ-ара килешеп эш итеү тураһында ике яҡлы килешеү нигеҙендә асылды.\nҠариҙел районы хакимиәте башлығы Илдар Мусин районда эшҡыуарлыҡ әүҙемлегенең ярайһы уҡ юғары кимәлдә булыуын билдәләне. Бөгөнгө көндә муниципаль берәмектә 638 бәләкәй предприятие бар.\n— Яңы офиста бәләкәй эшҡыуарлыҡ субъекттарына бушлай консультациялар ойоштороласаҡ, шулай уҡ бында йылына 11 процент ставкалы, бер миллион һумлыҡ кредит юлларға, килешеүҙәр төҙөргә ярҙам итәсәктәр. Офис хеҙмәткәрҙәре эшҡыуарҙарға даими ярҙам итеп торасаҡ, — тине «Башҡортостан Республикаһы микрофинанслау үҙәге» коммерцияға ҡарамаған автономиялы ойошмаһы директоры Илһам Закиров. – Киләсәктә эшҡыуарҙарға бизнес-пландар, финанс отчеттар төҙөү һәм башҡа документтар әҙерләү буйынса ярҙам итергә уйлайбыҙ.\nҠариҙел ауылындағы офис республиканың төньяҡ-көнсығыш эшҡыуарҙарын хеҙмәтләндерәсәк. Был Ҡариҙел, Дыуан, Салауат, Мәсетле, Нуриман, Асҡын, Балаҡатай һәм Ҡыйғы муниципаль райондары.