«Һарайлы» башҡорт-тарихи мәҙәни үҙәге «Ҡышҡы Нардуған» байрамын үткәрҙе // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\n«Һарайлы» башҡорт-тарихи мәҙәни үҙәге «Ҡышҡы Нардуған» байрамын үткәрҙе\n14:13, 26 декабря 2014 Йәмғиәт\nӨФӨ, 2014 йыл, 26 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Арина Рәхимҡолова/.\nБлаговар районының Һарайлы ауылында «Ҡышҡы Нардуған» байрамы уҙҙы. Уны Халыҡтар дуҫлығы йорто филиалы — Ҡәнзәфәр бей исемендәге «Һарайлы» башҡорт-тарихи мәҙәни үҙәге хеҙмәткәрҙәре ойошторҙо.\n«Ҡышҡы Нардуған» — башҡорттарҙың боронғо йола байрамы, элек-электән иң һалҡын көндәргә тура килә. Ул ҡышҡы ҡояш торошо үткәс башлана.\nСара барышында «Һарайлы» башҡорт-тарихи мәҙәни үҙәге мөдире Менәүәрә Насирова балаларға байрамдың килеп сығыу тарихын һөйләне һәм ҡышҡы күренештәр хаҡында әңгәмә үткәрҙе. Шулай уҡ төрлө уйындар ҙа ойошторолдо. Әүҙем ҡатнашыусылар ҡыш тураһында шиғырҙар һөйләне. Байрам һуңында Селлә бабай ҡунаҡтарға бүләктәр тапшырҙы, тип хәбәр иттеләр БР Халыҡтар дуҫлығы йортонан.\nТеги: милли мәҙәниәт,байрамдар


Беренсе донъя һуғышы башланыуға 100 йыл\nБашҡортостандан, ул дәүерҙә Өфө губернияһынан, 300 меңдән ашыу һалдат яу яланына оҙатыла. Иҫтәлекле датаға арнап, 1 августа Башҡортостандың милли музейында "Онотолған һуғыш" тип аталған станционар күргәҙмә асыласаҡ.\nУнда Беренсе донъя һуғышының иң мөһим ваҡиғалары, яҡташтарыбыҙҙың тарихы сағылдырыласаҡ. Беренсе донъя һуғышында башҡорт ерҙәре яраланыусыларҙы һәм пленға эләгеүселәрҙе ҡабул итә. Бында запас полктары һәм ышаныслы тыл урынлашҡан. Милли музейҙа асыласаҡ күргәҙмәлә Францияла экспедиция корпусында хеҙмәт итеүсе Александр Самсоновтың 200-ҙән ашыу фотоһүрәттәрен дә күрергә мөмкин буласаҡ.


Республика балалары Санкт-Петербургта халыҡ-ара фестивалдә ҡатнашасаҡ // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nРеспублика балалары Санкт-Петербургта халыҡ-ара фестивалдә ҡатнашасаҡ\n18:10, 19 июня 2012 Йәмғиәт\nРеспубликанан 20 бала Санкт-Петербургҡа юлланды. Улар мөмкинлектәре сикләнгән балаларҙың бишенсе Халыҡ-ара ижади фестиваль-конкурсында ҡатнашасаҡ.\nЙәмғиәттең иғтибарын инвалид балаларҙың ижадына йәлеп итеү сараның төп маҡсаты булып тора. Бынан тыш, фестиваль төрлө илдәрҙәге инвалид балаларҙың ижади бәйләнештәрен киңәйтеүгә йүнәлтелгән.\nБашҡортостандан ҡатнашыусылар музыка, бейеү сәнғәте, шулай уҡ һынлы сәнғәт кеүек номинацияларҙа үҙҙәренең һәләттәрен күрһәтәсәк.\nБР Хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығының матбуғат хеҙмәте етәксеһе Эльмира Кожаева һүҙҙәре буйынса, республиканың йәш таланттары был конкурста тәүгә ҡатнаша.\n– Нигеҙҙә Башҡортостан исеменән II «Таланттар йондоҙлоғо» асыҡ республика һаулыҡ мөмкинлектәре сикләнгән балалар һәм үҫмерҙәр ижады конкурсында еңеүселәр һәм уның призерҙары сығыш яһаясаҡ. Был конкурс үткән йылдың сентябрь-ноябрь айҙарында Өфөлә үтте, — тип аныҡлыҡ индерҙе Эльмира Кожаева.\nФестиваль Рәсәй Хөкүмәте, РФ Дәүләт Думаһы, РФ Дәүләт Думаһының Федерация Советы, Санкт-Петербург Хөкүмәте ярҙамында үткәрелә.


13 Октябрь 2020, 14:48\nСәсте үреү өсөн ҡулланылған тағы бер биҙәүес – сәсмәүер. Уның төрлөһө була. Оҫтабикәбеҙ Асия Ғәйнуллина был юлы сәсмәүер эшләү серҙәре менән бүлешә.\nСәсмәүер өсөн ныҡлы таҫма йә бау, сәйләндәр, мәрйендәр, тәңкәләр, күн киҫәге, энә, еп, ҡайсы кәрәк була.\nТаҫманы ҡыя әҙептән (косая бейка) әҙерләргә мөмкин. Бының өсөн уны буйынан-буйына уртаға бөкләп тегергә кәрәк. Шулай уҡ кибеттән салбар балағының осона эске яҡтан тегелеп ҡуйыла торған махсус таҫманы алырға мөмкин. Күпме кәрәклеген сәс оҙонлоғона ҡарап билдәләйбеҙ. Ике яҡ осон да, һүтелеп китмәһен өсөн, тегеп нығытабыҙ.\nТаҫманың бер яҡ осона бер (ике йә өстө мөмкин, тик күп кәрәкмәй) тәңкә беркетәбеҙ. Бер нисә бөртөк сәйлән ҡуйырға ла була.\nИкенсе осона өсмөйөш, трапеция йә дүртмөйөш рәүешендә күн киҫәге тегәбеҙ. Уға ҡортбаш тағырға, сәйләндәр менән биҙәргә мөмкин. Артабан ошо күн киҫәгенән бер нисә рәт итеп (3, 5, 7 рәт булырға мөмкин) сәйлән-мәрйен теҙелгән еп төшөрәбеҙ. Әйтәйек, 5 рәт төшөрөргә булдыҡ, ти. 5 энәне һаплап алабыҙ ҙа, төйнәп, күн киҫәгендә нығытабыҙ. Һәр береһенә сәйләндәр кейҙерәбеҙ. Шунан тағы күн киҫәге алабыҙ, уны арҡыры ҡуйып, бөтә ептәрҙе лә шуның аша сығарабыҙ ҙа төйнәп нығытабыҙ.\nАртабан ошо рәүешле дауам итәбеҙ. Шул уҡ төҫтәге йә килешле икенсе сағылыштағы сәйләндәр йәки мәрйендәр ҡулланырға мөмкин. Уларҙы төрлөсә яраштырып, биҙәкләргә йә бетеү һалып ебәрергә була. Сәйлән-мәрйендәрҙе кәрәкле күләмдә кейҙергәс, шулай уҡ күн киҫәге менән нығытып барабыҙ.\nСәсмәүер эшләгәндә шуларҙы иҫтә тоторға кәрәк: сәйлән теҙелгән ептәрҙең оҙонлоғо тигеҙ булырға тейеш, шул уҡ ваҡытта аҫҡа табан киңәйеп барыуы мөмкин. Бының өсөн ситтәге ептәргә берәр бәләкәй сәйлән өҫтәргә була. Ҙурыраҡ мәрйендәрҙе аҫҡараҡ ҡуйыу отошло. Сәйләндәрҙең һәм мәрйендәрҙең төҫө үҙ зауығыңа ҡарап һайлана. Тик улар бер-береһенә тап килһен.\nШулай үҙегеҙ теләгәнсә оҙонлоҡта эшләгәс, һәр ептең осона 1 – 3 тәңкә йә суҡ тағып, нығытып ҡуябыҙ (суҡты эшләүҙең бер ысулы журналдың үткән һанында күрһәтелгәйне). Йоҡа һуғылған тәңкәләр ҡулланғанда, улар матур итеп сыңлап торасаҡ.\n«Сәсмәүер матурлыҡ өсөн генә ҡулланылмаған, уңайлы ла ул, – ти Асия Солтан ҡыҙы. – Йыш ҡына бейеүселәрҙең сәстәрен билбауына ҡыҫтырып ҡуйғанын күрәбеҙ. Был бөтөнләй дөрөҫ түгел. Ҡыҙҙарҙы, йәш килендәрҙе толомдарҙың тегеләй-былай сығып ҡамасаулауынан тап сәсмәүер ҡотҡарған да инде. Бының өсөн ике толомдо сәсмәүер менән үреп килә торғас, ҡалаҡ һөйәге тирәһендә уң яҡтағы таҫмаларҙы – һул яҡҡа, һулдағыһын уң яҡҡа күсереп, үреүҙе дауам итәбеҙ. Артабанғы «күпер» бил тапҡырында эшләнә. Был ысул – оҙон сәсле ҡыҙҙар өсөн. Сәс ҡыҫҡараҡ икән, таҫмаларҙы елкә һәм ҡалаҡ һөйәге тапҡырында алмаштырабыҙ».


Моң һәм ижад кисәһе\n25 Октябрь 2017, 16:09\nЯңы Монасип ауыл мәҙәниәт йортонда Рәмил Зиннур улы Вәлиевтың “Бүреләр үсе” китабының исем туйы үтте.\nЯңы Монасип ауыл мәҙәниәт йортонда Рәмил Зиннур улы Вәлиевтың “ Бүреләр үсе” китабының исем туйы үтте. Яҙыусы яҡташыбыҙҙың ижадын халыҡҡа еткереү, халҡыбыҙҙы бигерәк тә киләсәк быуынды рухи йәһәттән тәрбиәләүгә арналған мәртәбәле сарала Урал алды яҙыусылар ойошмаһы ағзаларынан бер төркөм яҙыусылар ҡатнашты. Һуңғы ваҡытта йәмғиәттә информация технологияларының әүҙем таралыуы арҡаһында китапҡа, китап уҡыуға ҡараш кире яҡҡа үҙгәрҙе тигән фекерҙе йыш ҡына ишетергә тура килә. Күркәм сараға ауыл халҡының дәррәү йыйылыуы, күрше ауылдарҙан мәктәп уҡыусыларының күпләп килеүе - китаптың кешелек донъяһының иң ҙур рухи хазинаһы, халҡымдың рухи таянысы, белем – ғилем нурҙарын таратыусы икәнлеген тағы бер тапҡыр иҫбат итте.\nРәмил Вәлиев 1956 йылда Яңы Монасип ауылында күп балалы ғаиләлә тыуған, ошонда башланғыс, Нәби һигеҙ йыллыҡ мәктәбендә төп урта белем ала. “Әҙәбиәткә булған һөйөү орлоҡтарын, моғайын, хөрмәтле яҡташыбыҙ, уҡытыусым Әхмәт ағай Сөләймәнов сәскәндер тип уйлайым. Үҙем өсөн генә бала саҡтан яҙыштым. Белорет педагогия училищеһын тамамлап, диңгеҙ флотында хеҙмәт иткәндә өс йөҙҙән ашыу шиғыр яҙҙым. Бөтәһен дә утҡа яҡтым. Киренән ҡәләмғә тотоноуым бик ҡыҙыҡлы килеп сыҡты. Ҡырҡ йылдан ашыу Магнит ҡалаһында урыҫтар араһында йәшәп урыҫса һөйләшеү генә түгел, урыҫса уйлай башлағайным. Бер ваҡыт, ауылға апайымдарға ҡунаҡҡа килгәндә, район гәзитен алып уҡып ултырам. Байрас ҡусты “ Һин башҡортса уҡый беләңме ней?”- тип һораны. Мин шаяртып: “Икенсе ҡайтыуыңа шиғыр яҙып ҡуям әле,” -тип яуапланым. Әйткән һүҙ - атҡан уҡ. Шунан башланды инде ижад итеү. Шиғырҙар, хикәйәләр килеп сығып ҡына тора, әйтерһең миндә ижад усағы тоҡанып китә алмай быҫҡып ҡына ятҡан. Алтмыш йәшлек юбилейыма ҡыҙҙарым Ләйсән менән Лариса әҙәби әҫәрҙәремде туплап, китап нәшер итеп, миңә ҙур бүләк эшләнеләр. Ҡанатланып киттем. Әле ижад итеү өҫтөндәмен, күңел талап иткән хис- тойғолар әҙәби формала килеп сыға,- тип фекерҙәре менән уртаҡлашты Рәмил Зиннур улы.\n-Магнитогорск матбуғат йортонда үҙнәшер юлы менән донъя күреп, тәүге генә булһа ла һәлмәк кенә китабында яҡташығыҙҙың күңел йылыһы, үтә күренекле рухиәт иле сағыла. Шиғыр, хикәйә, нәҫерҙәрендә тыуған яғына, тәбиғәтенә, халҡына һөйөүе тәрән сағылдырылған. Уның әҫәрҙәре халыҡсан тел менән яҙылып, ҙур тәрбиәүи әһәмиәткә эйә, уларҙа йәмғиәттә барлыҡҡа килгән актуаль проблемалар яҡтыртыла. Бына “Ирмен, тигән ир” йәки “Бәхет асҡысы” шиғырҙары бөгөнгө көндә ирҙәрҙең йәмғиәттәге роле, “Бүреләр үсе”, “Беренсе һәм һуңғы һунар” , “ Ҡыҙыл балыҡ” хикәйәләрендә тәбиғәт, экология проблемалары менән бергә, кешелеклелек, изгелек, мәңгелек мөхәббәт темалары күтәрелә,- тип сығыш яһаны Рәмил Вәлиевтың ижады тураһында сығыш яһаған Учалы яҙыусылар союзы етәксеһе Әҡлимә Сафина. Уның шатлығын бүлешергә кисәгә килгән яҡташыбыҙ шағирә Зөһрә Үтәғолова, Дилара Мәхмүтдинова, Таңһылыу Ғүмәровалар үҙ сығыштарында Рәмил Зиннур улына уңыштар теләнеләр, күстәнәстәре менән уртаҡлаштылар, ауыл мәҙәниәт йортона үҙҙәренең китаптарын бүләк иттеләр. “ Дуҫлыҡ бүлешкәндән генә арта”, - тигән М.Кәрим. Илһам дә бүлешкәндән ишәйә.\nР. Вәлиевтың хеҙмәт кенәгәһендә ике генә яҙыу бар, тәүгеһе Байназар урта мәктәбендә башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы, икенсеһе Магнитогорск металлургия комбинаты эшсеһе,тәүгеһендә алты ай эшләһә, икенсеһенә ғүмеренең утыҙ өс йылын арнаған. “Комбинатта эшләгәндә ун дүрт һөнәр үҙләштерҙем, һәр ваҡыт яңылыҡҡа ынтылдым. 2007 йылда крансы булып эшләгәндә хатта рекорд ҡуйырға өлгәштем. Яңыраҡ комбинаттың юбилейына саҡырҙылар. Минең рекодтты әле һаман берәү ҙә үтмәгән. Рекордтың асылы шунда, вагондарға пакеттарҙы тейәйбеҙ, бер вагонды тултырыуға ике сәғәт ваҡыт бирелә, ә мин утыҙ һигеҙ минутта башҡарҙым был эште. Рекордтар таҡтаһында “Рекорд не побит” тигән яҙыуҙы күреп, бик ҡыуандым. Комбинатының 77 йыллығына музей асырға булдылар. Миңә үҙем эшләгән огнеупорное производство предприятияһының макетын эшләргә тәҡдим иттеләр, оҙаҡ йылдар дәүерендә мине төрлө йыһаздар, мебель эшләүсе итеп беләләр ине инде,”- тип хәтирәләрен бәйән итә ағай. Алты квадрат метр майҙанды биләгән бергә ике йөҙ илле масштабында эшләнгән макет өҫтөндә Рәмил ағай туғыҙ ай буйы алһыҙ – ялһыҙ ижад иткән. Макет ысын мәғәнәһендә оло ижад емеше булып килеп сыға: оҫта зданиеларҙы, юлдарҙы ҡабатлап ҡына ҡалмаған , ә уларға хатта йән өргән. Цехтарҙың, зданиеларҙың тәҙрәләре -зәңгәр , юлдарҙағы светофорҙар, фонарҙар- һары, Мәңгелек ут осҡоно - ҡыҙыл, парктар йәшел төҫкә инеп яна, вагондарға ысын ҡом тейәлгән, ағастар, ә улар макетта өс меңдән ашыу, үлән остарынан буяп эшләнгән һәм йәбештерелгән. Оҫта макетты чертеждар буйынса эшләргә тырыша, шул уҡ ваҡытта үҙ фантазияһын да эшкә егә. Ҡый- һай ятҡан ике урынға парк эшләп ҡуя. Комбинат директоры бына бик тиҙ аңлай, ҡый ятҡан урындар таҙартылып, макетта нисә ағас ултыртылған, шунса ағас ултыртып сығалар. Шулай итеп Рәмил Зиннур улының матурлыҡты күрә, аңлай белеүе ысын тормошто әҙ генә булһа ла матурларға этәргес бирә. Был турала НТВ каналы айырым тапшырыу эшләй, ҡала гәзитендә лә яҙып сығалар. Был турала Рәмил ағайҙың һис маҡтанмай, ә бер ҡәҙимге эш эшләгән кеүек кенә һөйләүе һоҡландырҙы\nСөйҙәй генә тимергә, йән өрәсе ҡумыҙсы,- тип яҙған Баныу Ҡаһарманова Р. Вәлиев тураһында. (тулыһынса "Таң"дың яҡындағы һанында уҡырға була)\nГүзәл Йәғәфәрова, Яңы Монасип мәктәбенең башланғыс кластар уҡытыусыһы


7 Июль 2018, 12:41\nТәүге көндәрҙең һалҡынса булыуы ла ҡурҡытманы беҙҙе. Балаларҙы яҡлау көнөнә, Ғаилә йылына, тыуған төйәккә бағышлап бик күп ижади конкурстар, викториналар ойошторҙоҡ. Иң-иңдәр ҙә билдәләнде. Һүрәттәр бәйгеһендә Диниә Ғөбәйҙуллина, Эльмира Мусина, Гөлфинә Ғилданова, Ирина, Рушан, Руслан Китаповтар еңеүсе булһа, викторина һорауҙарына яуап биреүҙә Раил Мазаев, Илназ Шәрәфиев, Ратмир Баһманов, Альбина Хәбибуллина, Ангелина, Маргарита Имановалар, Элина Сәмиғуллиналар әүҙем ҡатнашты.\nСпорт ярыштары, күмәк уйындар сәмле үтте. Балалар бигерәк тә «Аҡ тирәк, күк тирәк», «Һунарсы менән өйрәктәр», «Буяу алыш» уйындарын яратып уйнаны.\n«Алло, беҙ таланттар эҙләйбеҙ!» бәйгеһендә йыр-моңдар яңғырап торҙо. Йәш гармунсыларҙың «Салауат күпере» төбәк-ара конкурсы еңеүсеһе Раил Мазаевтың тальян моңдары, «Иң-иңе» район ярышы призёрҙары – бер туған Диниә һәм Ислам Ғөбәйҙуллиндарҙың гимнастик сығыштары, Илнур Бәҙретдинов менән Илназ Шәрәфиевтең өҙҙөрөп бейеүҙәре сараға йәм өҫтәне.\nҺыу буйында ҡыҙынып ятыр мәлдәрҙе район үҙәгендәге бассейн алыштырҙы. Аҙна һайын беҙ унда ашыҡтыҡ. Балалар үҙҙәрен һыуҙағы балыҡтай хис итте: рәхәтләнеп йөҙҙөләр, уйнанылар, һикерҙеләр. Ошо уңайҙан бассейн хеҙмәткәрҙәренә ата-әсәләр, мәктәп исеменән ҙур рәхмәтебеҙҙе еткерәбеҙ.\nБына, ниһайәт, бөтәбеҙ ҙә һағынып көтөп алған ҡояшлы көндәр ҙә килеп етте. Ял дауам итә. Балаларҙы шишмә-йылғалар, быуа буйҙары, тәбиғәткә экскурсиялар көтә хәҙер.\nРәмзилә ХӘЗИМУЛЛИНА, Лира СИТДЫҠОВА, вожатыйҙар.\nИлеш районы, Бишҡурай мәктәбе.


«МИН ТЫУҒАНМЫН ТАҢ ЙЫРСЫҺЫ БУЛЫП...» » «Йәшлек» гәзите | Газета «Йәшлек» | Официальный сайт газеты Йэшлек\nГазета "Йәшлек" » Әҙәбиәт » «МИН ТЫУҒАНМЫН ТАҢ ЙЫРСЫҺЫ БУЛЫП...»\n26.02.2011 «МИН ТЫУҒАНМЫН ТАҢ ЙЫРСЫҺЫ БУЛЫП...»\nКүренекле шағирҙың ауыр сир менән ятҡанын күптән ишеткәйнем. Былтыр ҡыш «Йәншишмә» гәзитенең юбилейында булып, уның кеше ярҙамында ғына йөрөүен һәм үтә ауыр һөйләшеүен күреп, йөрәк һыҙлағайны. Паркинсон ауырыуы ыҙалата икән шағирҙы. Ни тиһәң дә, Сафуан ағай, беҙгә, ҡасандыр әҙәбиәт, журналистика иленә ҡыйыр-ҡыймаҫ ҡына килеп ингән йәш хәбәрселәргә, бигерәк тә ҡәҙерле кеше бит ул. Зиһенебеҙҙә осҡон уятыусы, дәртебеҙгә дарман биреүсе, ҡулыбыҙға ҡәләм тоттороусы бер остаз кеүек ҡабул итәбеҙ беҙ уны. Тиҫтә йыл буйы «Башҡортостан пионеры» гәзитен етәкләгән шәхес күп, бик күптәргә ижад юлын һайларға фатиха биреп кенә ҡалманы, етәкләп үҙе менән бергә алып барҙы. Күңеле киң, теләге изге, әйткәне-өйрәткәне тормошта хәл иткес булды. Һалмаҡ ҡына тыныс тауышы менән күңелебеҙҙәге шик-шөбһәне, борсолоуҙарҙы һыпырып ҡына ала ла, йөрәгебеҙҙә тормошҡа ышаныс, әҙәбиәткә һөйөү уята ала ине Сафуан Әлибай. Әле лә уята, әле лә өйрәтә.\nЮбилейы алдынан шағирҙың хәлен белергә булдым. Минең арбаға шағир Дамир Шәрәфи менән әле уҡый ҙа белмәгән, ләкин Сафуан бабаһының Әхмәт хаҡындағы бер нисә шиғырын яратып тыңлаған, һуңынан уны үҙенсә һөйләгән Йәдкәр улым да менеп ултырҙы. Ишек ҡыңғырауына баҫам. Йөҙөнән һис ҡасан йылмайыу китмәгән, сибәр Фәрҙиә апай ишекте асып, ҡояштай балҡып ҡаршы алды. Тәүҙән үк улымды ҡосаҡлап, иң ҙур ҡунаҡ килгән дәһә, тип арҡаһынан һөйөп алды. «Сафуан бабаһы бәләкәй балаларҙы ярата инде ул, әйҙә үтә тороғоҙ, – тип хужабикә түргә саҡырҙы. – Ятып торғайны, кейендереп, һыйпаштырып сығарғансы әҙерәк сабыр итерһегеҙ».\nЗалға үтәбеҙ. Бер яҡ стена тулы китап. Рус, башҡорт әҙәбиәтенән башҡа, татар, украин һәм башҡа сит телдә сыҡҡан китаптар ҙа урын алған. Шағирҙың яңы ғына сыҡҡан «Һайланма әҫәрҙәр»енең икенсе томлығы теҙелеп киткән. Бер мөйөштә ике ҡабырғаһы йәшникле боронғо ауыр өҫтәл тора. Тик уның ниңәлер тояҡтары юҡ. Унда бары минең улыма ғына яҙышыуы уңайлы. Өҫтөндә папка-папка ҡағыҙҙар, шағирҙың ҡулъяҙмалары, тип фаразлайбыҙ.\nҡайын урманын һүрәтләгән балаҫ янында Сафуан ағайҙың төҫлө портреты эленгән. Унда ул, һәр ваҡыттағыса, ихлас йылмайып, балҡып тора. Заманса диван янындағы эленгән шкафсыҡта төрлө сувенирҙар күҙҙең яуын ала. Монголия, Голландия, Алтай һәм башҡа тарафтарҙан ҡайтҡандар улар. Шағирҙың юл сәфәрҙәре иҫтәлектәре, буғай.\n– Атай, ҡош һайраймы ул әллә? – улым ҡолағын һағайтып ҡуя. Тәҙрә төбөндәге ҡорған менән ҡаплана биреп ҡуйылған ситлектә тутыйғошто күреп тә ҡала.\n– Шағир өйөндә ҡош һайрарға тейеш, – шулай тигән булам.\n– Нишләп? Атай, ҡара әле, ул әүһәләйгә баҫып һайрай ҙа ул.\n– Илһам өсөн, ҡош һайраһа, шағирға шиғыр яҙыуы рәхәтерәк, – Дамир аңлатыуҙы кәрәк тип тапты.\n– Икәү инеләр, берәүһе осоп сыҡты ла аҙашты... – Фәрҙиә апай, яурынынан ипле генә ҡосаҡлап, Сафуан ағайҙы алып сығып килә икән. Аҙымдары бигерәк талымһыҙ ағайҙың, йөрөшө бик тә самалы. Дамир менән сәбәләнеп киттек, шағирҙы ҡулдарынан тотоп, яйлап ҡына диванға ултыртабыҙ. Артына мендәр ҡыҫтырабыҙ. «Һеҙ аҙашмағыҙ, ҡанаты ҡайырылмаһа, ҡоштар ҡайтыр ул», – тим, Сафуан ағай менән күрешеп. Ағай ябыҡҡан, күҙҙәре эскә батҡан, илаһи йылмайыуы бөтөнләй юҡҡа сыҡҡан. ҡыйын булып китте. Ул миңә ҡарамай, ҡош янында мәж килгән улыма бармағын төртөп күрһәтә. Улымды яныбыҙға саҡырҙым, шағир үҙенә һыйындырып, уны һөйөп алды. Уң яҡ күҙенән йәш бөртөгө һығылып сығып, бите буйлап ағып китте.\n– Шул яҡ күҙе йәшләнә лә тора, окулисҡа алып барғайным, хәүеф-фәлән юҡ, тине, – Фәрҙиә апай ағайҙың күҙен һөртөп ҡуйҙы. – ҡартайҙы. Ана, боронғо эш өҫтәле кеүек, хәҙер үҙе лә аяҡтан яҙып бара. Уныһын тегеләй-былай күсереп йөрөтөп, аяҡтарын һындырып ҡуйҙылар, – өҫтәлде әйтеүе.\n– Нисауа, – тип ҡуйҙы Дамир. – Буш ҡына өҫтәл хәжәтһеҙ, ҡулъяҙмаларҙы күтәрә бит, тимәк, кәрәге бар.\nИжад һыҙланыуҙы баҫа\n– Сафуан ағай, баҫыуың егеттәрсә үк булмаһа ла, ултырыуың бик ҡарттарса ла түгел әле. Нисек хәлдәр? – тим. Оҙаҡ ҡына тынлыҡ урынлашты. Бер аҙ торғас, хәлһеҙ генә тауыш сыҡты:\n– Йәшәйбеҙ әле.\n– Ижад итеп буламы? Күңелегеҙгә шиғырҙар киләме? – шағирға был һорауҙы бирмәйенсә лә булмай. Тағы тынлыҡ. Бер аҙҙан тағы хәлһеҙ тауыш:\n– Күңел һулымай, әҙ булһа ла шиғыр бар.\nИжад шундай оло көс, күрәһең, мейеңде ҡыҫып килгән әллә ниндәй шештәр ҙә уны еңә алмайҙыр, моғайын. Сафуан ағай ҙа, ауыр хәлдә булһа ла, эшләүен дауам итә икән. Әле күренекле шағирҙың «Китап» нәшриәтендә «Һайланма әҫәрҙәр»енең ике томлығы баҫылып сыҡты. Әҫәрҙәрен үҙе барлаған, һайлаған, томлыҡтарҙы башынан аҙағына тиклем үҙе төҙөгән. Яңыраҡ драматургиянан торған өсөнсө томын тапшырған. Өфө сәнғәт академияһының ҡурсаҡ театры өсөн әҙерләнгән курсы студенттары диплом эше итеп А. Пушкиндың «Маленькие трагедии» әҫәрен һайлаған. Башҡортса ҡуйырға булғас, Сафуан ағай Фәрҙиә апай менән бергә был әҫәрҙе башҡортсаға ауҙарған. Үткән быуаттың ҡырҡынсы йылдарында Мостай Кәрим «Әтәс мажаралары» тигән әкиәт яҙған булған. Тик шуныһы ҡыҙыҡ, был әҫәрҙең ошо көнгәсә тик рус телендә тәржемәһе генә һаҡланған, төп нөсхәһе юҡҡа сыҡҡан. Шағирҙың улы Илгиз Кәримов Сафуан ағайҙан башҡортсаға тәржемә итеүен һорағас, халыҡ шағирының әҫәрен яңынан үҙ теленә ҡайтарған ул.\n– Эштән айырылмаҫҡа тырыша. Тик барыһы ла ауыр бирелә хәҙер. Үткән ҡыш «Аҡ ҡарҙың тыуған ере» исемле шиғырҙар шәлкеме яҙҙы, – тип аңлата Фәрҙиә Әхмәт ҡыҙы. – Яҙ, тип кәңәш бирмәйем, мейеһенә көс төшөп ҡуймаһын, тип тә борсолам. Шулай уҡ бик тыймайым да, ижад ләззәтенең ни икәнен уның йәш саҡтағы эшмәкәрлегенән дә беләм бит инде. Онотолоп китә. Һыҙланыуҙары юғала.\n– Нисек эшләй, ятыпмы?\n– Ултырып та, ятып та. Хәҙер күп уҡый ул, телевизор ҡарай, һис тә донъянан артта ҡалмай.\n– Йәштәргә әйт, – тынлыҡты боҙоп, Сафуан ағайҙың тауышы ишетелде. Ул яй һәм оҙаҡ әйтә фекерен. Беҙ уның әйткән һәр һүҙен өндәшмәй генә көтөп ултырабыҙ. – Әҙәбиәт менән шөғөлләнһәләр, тик ижадҡа ғына буйһонһондар. Ул аҡсанан да, ваҡыт, заман зарынан да өҫтөнөрәк. Шунда ғына ижад ысын һәм мәғәнәле була ала.\n– Был кәңәшме, әллә өлкән шағирҙың йөрәк һүҙеме? – Сафуан ағайҙың күҙенә ҡарайым. Һыҙланыу, бөтөрөнөү баҫҡан ҡараштан бер осҡондо шәйләгәндәй булам. Тағы тынлыҡ. Тағы өҙөк-өҙөк кенә хәлһеҙ тауыш:\n– Теләк. Ижад аҡсаға ҡоролһа, әҙәбиәттең бәҫе китәсәк.\n– Заманы шулайыраҡ бит.\n– Һылтанмағыҙ заманға. Ижад – йөрәк эше, – хәлһеҙ тауыш менән килгән өҙөк-өҙөк һүҙҙәр мәғәнәле, ай, көр тауышлы. Сафуан ағайҙың эсендәге эйәрһеҙ-ҡамытһыҙ саптарға тирә-яҡтан ҡыҫып килгән шеш-һыҙланыуҙар әле генә тышау һала алмаҫ. Мин шулай тип уйлап ҡуйҙым.\nМәте кисеп, балтырғанға\n– Бала сағың йыш иҫкә төшәме, Сафуан ағай?\n– Төшә, шаҡмаҡлы ҡағыҙға Салауат батырҙың һүрәтен эшләгәнем күҙ алдына баҫа. Батыр минең яҡташым бит, – шағир оҙаҡ һөйләшә алмай, туҡтап-туҡтап ала. – Сермәндә йәшәгәндә тыуған яҡты һағынып шиғыр яҙғандарым иҫтә. Йыл да тыуған яҡҡа ҡайтып торам.\nСалауат районының Тирмән ауылында тыуып үҫкән шағир. Бөйөк Еңеү хаҡына ялһыҙ эшләп, үҙ ауыҙынан өҙөп, һуңғы ҡабымына тиклем балаларына биргән Һәҙиә апай менән яуҙан еңеүсе булып ҡайтҡан, тормошто һөйөп йәшәгән Әфтәх Әлибаевтар ғаиләһендә һигеҙенсе бала булып донъяға килгән ул.\n«Буй-һыныбыҙ ҡойоп ҡуйған түгел,\nӘллә инде үҙебеҙ һиҙмәнекме,\nЙөрөнөмө ҡояш аҙашып...» – тип яҙҙы шағир үҙенең бала сағы хаҡында бер шиғырында.\n– Балтырҙан мәте кисеп, балтырған, һарына, ҡуян тубығы эҙләгән саҡтарыңды һағынаһыңмы? – Сафуан ағайға тағы һорау бирәм. Бала сағына урап ҡайтамы шағир – тағы оҙон ғына тынлыҡ. Шунан:\n– Һе-ей, – тип кинәнеп һуҙа һуғыштан һуңғы ауырлыҡтарҙы үҙ иңендә татыған ағай, – таты ни тора! Тәме бөгөн дә тел осонда. Әле лә мәте кисеп, табыр инем ул урман байлыҡтарын.\n– Ә беренсе шиғырыңды иҫләйһеңме?\n– Иҫләйем. 1957 йыл ине, – хәтере һәйбәт ағайҙың. – Белорет районының «Сталинсы» тигән район гәзитендә сыҡты. «Яҙ килде» тип атала ине.\nҮҙҙәренең ауылында урта мәктәп булмағас, тик һәйбәт билдәләргә генә өлгәшкән Сафуан ағайҙы Менәүәрә апаһы менән Рәүеф еҙнәһе, артабан уҡыуын дауам итһен, был малайҙан «мал» сыға бит, тип, үҙҙәре менән Сермәнгә алып ҡайта. «Беренсе тапҡыр поезға ултырып, йыраҡ-йыраҡ юлдар үтеп, Белорет районының Сермән ауылына килдек. Ағиҙел буйы. ҡаршыла ғына – ҡыраҡа тауы. Һыртына боролһаң, Йәндек тә күренеп ята. Иҫ киткес матур тирә-яҡ. Шулай ҙа тыуған ер – Салауат ерҙәре һағындыра. Бер талпынып, осоп ҡына ҡайтып китһәң ине», – тип яҙа ул саҡта Сафуан ағай. Һағыныу хистәре блокнотҡа шиғри юлдар булып ята. Кеше тәбиғәте шулайыраҡ шул, тетрәнмәйсә, талпынмайса тороп ҡәләмгә йә моңға тотонмай.\n– Шул саҡтағы блокнотыңды ла, мәктәп көндәлегеңде лә һаҡлап ҡына йөрөтә инем әле, – тип һүҙгә ҡушыла шағирҙың хәләле. – Яңыраҡ ҡына ҡулыма алып торҙом. Шәп уҡыған Сафуан. Тик «бишле»ләр генә. Бигерәк тә математика еңел бирелгән. Ул саҡтағы эшләгән һүрәттәре күҙҙең яуын алырлыҡ.\nЭйе, Сафуан ағай һәр яҡлап талантлы. Рәссам да, математик та, йырсы ла... Тик яҙмыш уны әҙәбиәт юлынан алып китә. Мәктәпте тамамлағас, ҡалмаҡҡол ауылында китапханасы булып эшләй. Шул осорҙа китапҡа һөйөүе арта, булған бар китаптарҙы уҡып сыға. Үҙе яҙышыуын дауам итә, мәҡәләләре район гәзитендә генә түгел, республика баҫмаларында ла күренә. ҡәләме өмөтлө егетте Салауат районы гәзитенә эшкә саҡыралар. Унда уға халыҡ шағиры Рәми Ғарипов менән бергә эшләү бәхете лә эләгеп ҡала.\n– Рәми ағай менән мөнәсәбәтегеҙ һәйбәт булдымы? – тип тағы өндәшәм ағайға.\n– Әлбиттә, һәйбәт, минең яҡташым, ҡәҙерле ағайым бит ул. Ул, уҡы, белемле бул, тип кәңәш тә итте.\n– Рәми яратты ул Сафуанды. Йыш килә торғайны беҙгә. Шиғыр уҡышалар, йырлашалар ине. Ихлас булдылар. Тик ағайҙың ғүмере генә ҡыҫҡа булды, – Фәрҙиә апай шулай тип өҫтәне.\n– Йөрәге лә, таланты ла ҙур ағайҙың, – Сафуан ағай Рәмигә ҡарата йылы тойғоһон әйтеп ҡуйҙы.\nШунан Сафуан Әлибаев БДУ-ға юллана.\n«Һин – насибы»\n– Уҡырға инергә йөрөйбөҙ. Йүгереп китеп бара инем, бер егет туҡтатты ла китабымды һораны. Биреп тор әле, кире ҡайтарырмын, ти, – тип хәтирәһе менән уртаҡлаша Фәрҙиә апай. – ҡарап-ҡарап торҙом да бирҙем. Йәлләнем үҙен. Шул тиклем дә йәмһеҙ кеше була икән донъяла, тип уйланым. Ауылда эшләп килгән арыҡ малай, ябыҡ, ҡыҫыҡ күҙҙәре эскә батҡан, бахырҡайымдың. Эйе, Сафуан ине ул. Һуңынан өйләнешкәс: «Ә һин минең турала нимә тип уйланың?» – тип һорайым Сафуандан. Ул, был ҡыҙ уҡырға инһә, мотлаҡ минеке буласаҡ, тип нәҙер әйттем, ти.\n– Һуңынан нимәһе менән арбаны һуң? Шағирлығы менәнме?\n– Мин үҙем дә шиғыр яҙған ҡыҙ инем заманында. Сафуан бик иғтибарлы, кеселекле булды. Миңә лә, башҡаларға ла. Йәш, ухаживать иткән саҡта ғына түгел, ғүмер буйы шулай. Йөрәгендәге йылылығын эҫе килеш еткерә белде. Шулай арбаны күңелемде. ҡатын-ҡыҙ өсөн тағы ни кәрәк инде?!\nДүртенсе курста студенттарҙы Сулея станцияһындағы элеваторға эшкә ебәрәләр. Сафуан ағай бөтә курсты үҙҙәренә ҡунаҡҡа алып ҡайта. Һәҙиә апай менән Әфтәх ағай бик йылы ҡаршы ала уларҙы. Картуф ҡаҙырға ла, һыу ташып мунса инергә лә өлгөрә талиптар.\n– Һуңынан ҡәйнәм һөйләй. ҡыҙҙарығыҙҙың буй-һындарын, тотоштарын-ҡыланыштарын энә күҙәүенән үткәрҙем дә, барыһын да оҡшаттым, тине, – тип һөйләй Фәрҙиә апай. – Тик шулай ҙа Сафуаныма Флүрә тигәнен һайланым. Иңенә көйәнтәһен һалыуы оҡшағайны, биҙрәһе мөлдөрәмә, бер тамсыһы һирпелһәсе. Тик беҙҙең өлөшкә төшкән көмөш, насибы һин булғанһың икән, килен. Көмөш кенә түгел, алтын, тип арҡам да һөйә торғайны ҡәйнәм.\nЯҙмыш түгелме ни был? Флүрә исемле һылыу профессор Әхмәт Сөләймәновтың тормош иптәше булып китәсәк. Әйткәндәй, Сафуан ағайҙарҙың төркөмө лә бик көслө, данлыҡлы исемдәргә бай. Күренекле шағир, ғалимдарҙың бер нисәһен генә телгә алып китәйек: Сафуан ағай үҙе, Ирек Кинйәбулатов, Вафа Әхмәҙиев, Әхмәт Сөләймәнов, Миндийәр Дилмөхәмәтов һ.б.\nСафуан ағай студент йылдарында уҡ «Башҡортостан пионеры» гәзитендә эшләй. «Балалар баҫмаһында бүлек мөдире, яуаплы сәркәтип, тиҫтә йыл баш мөхәррир булдым. Ижад итеп йәшәү – оло бәхет ул. Ә балалар өсөн яҙыу айырыуса ҙур ҡыуаныс. Йәш быуын бит – киләсәк. Улар менән минең яҙғандарым да киләсәккә инәсәк», – тип яҙҙы шағир. Шөкөр, Сафуан ағайҙың әҫәрҙәрен, ысынлап та, әле лә балалар ҙа, өлкәндәр ҙә яратып уҡый.\nАлдан әйткәйнек инде, Әлибай һәләткә бик бай, тип. ҡасандыр Сафуан ағай тураһында СССР-ҙың халыҡ артисы, мәшһүр композиторыбыҙ Заһир Исмәғилев былай тигәйне: «Сафуан йөҙөндә башҡорт йыр сәнғәте мәшһүр йырсыны юғалтып, Әлибай йөҙөндә башҡорт әҙәбиәте оло шағир тапты». Был серле һүҙҙең мәғәнәһе ябай, Сафуан ағай үтә лә шәп йырлай. Тик төп һөнәре итеп башҡа юлды һайлай ул. Үҙе лә байтаҡ йыр һүҙҙәренең авторы ул. Уның менән Рим Хәсәнов, Роберт Ғәзизов, Нур Дауытовтарҙы ныҡлы ижади ептәр бәйләй.\n– Барыһынан бигерәк Рим дәртле ине. Төн уртаһында ла шылтыратып уята торғайны ул. Сафуан ағай, йыр бар, срочно, таңға һүҙҙәр кәрәк, тип бойороп та ебәрә. Кәрәк икән, яҙам. Күп йырҙарыбыҙ шулай тыуҙы, – тип һөйләй Сафуан ағай.\n... Шағир менән оҙаҡ, бик оҙаҡ әңгәмәләшеп ултырғыбыҙ килә лә, тик ауырыу хәленә инмәйенсә лә булмай. Тәмләп сәй эсеп алғас, ҡайтырға йыйынабыҙ.\n– Сәй эсеп алғас, күҙеңә нур керҙе әле, Сафуан ағай, – тим.\n– Сәй түгел, һеҙҙе күреп йәшлек нуры һемерҙем, – тип ҡулын һуҙҙы шағир. Шунан Йәдкәр улымды ҡосаҡлап, үҙенең шиғыр юлдарын да өҫтәне: – «Мин тыуғанмын таң йырсыһы булып, мәңгелек яҙ, бәхет илендә» тип һеҙгә лә өндәшергә яҙһын!\nЙәдкәр ҡУНАФИН фотоһы.


Башҡорт Википедияһы ирекмәндәре Европа вики-яҙында ҡатнаша // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\n10:49, 25 марта 2019 Йәмғиәт\nБашҡорт Википедияһы ирекмәндәре Европа вики-яҙында ҡатнаша Фото: «Башинформ» мәғлүмәт агентлығы\n21 мартта Wikimedia CEE Spring 2019 бишенсе халыҡ-ара марафоны — Үҙәк һәм Көнсығыш Европа википедиясыларының берлектәге проекты башланды. Ул 31 майға тиклем дауам итә. Акцияла популяр интернет-энциклопедияның Башҡортостан өлөшө ирекмәндәре лә ҡатнаша.\n«Ошо проектта йылдан-йыл күберәк илдәр ҡатнаша. Былтыр 24 илдең командаһы бәйгегә сыҡты, быйыл 34 үҙаллы проекттан: илдәрҙән һәм айырым төбәктәрҙән дә, тел бүлектәренән дә вәкилдәр бар. Беҙ башҡорт википедиясылары, дүртенсе тапҡыр сығыш яһайбыҙ һәм былтырғы һөҙөмтәне яҡшыртыуға өмөтләнәбеҙ. Бының өсөн арабыҙҙа яңы яҙыша башлаған ирекмәндәрҙең булыуы мөһим. Башҡортостан тураһында мәҡәлә яҙған әүҙем мөхәррирҙәргә почта открыткаларын ебәрергә уйлайбыҙ. Ошондай рәхмәт белдереү формаһы Википедияның күп кенә бүлектәрендә ҡулланыла, башҡорт вики-өләсәйҙәре Көньяҡ-Көнсығыш Азия илдәренән открыткалар алды ла инде. Хәҙер үҙебеҙ ошо тәжрибәне үҙләштерергә булдыҡ һәм уны тормошҡа ашырыу мөмкинлеген таптыҡ», — тине интеллектуаль марафондың урындағы бүлеген ойоштороусы, Википедияның Башҡортостан өлөшө администраторы Зөфәр Сәлихов.


Санкциялар дауам итә, әммә эшләргә һәм йәшәргә кәрәк\nРеспубликаға хеҙмәттәшлек тәҡдиме менән Франция делегацияһы килде, бөгөн ҡунаҡтар Республика Хөкүмәте етәкселеге, эшлекле даирә вәкилдәре, журналистар менән осрашты. Әйткәндәй, һуңғы ваҡытта ғына Евросоюз вәкилдәренең был Башҡортостанға икенсе сәфәре, күптән түгел Дания делегацияһы булып киткәйне.\nФранцияның Рәсәйҙәге ғәҙәттән тыш һәм тулы хоҡуҡлы илсеһе Жан-Морис Рипер белдереүенсә, француздар республика менән хеҙмәттәшлек яҡлы. Ике яҡтың бәйләнештәре совет осоронан уҡ килә, әле берлектәге өс предприятие эшләй. Былтыр илдәр араһындағы тауар әйләнеше 74,8 миллион америка доллары менән иҫәпләнгән, йыл башынан күрһәткес 40 процентҡа кәмегән, был сәйәси майҙандағы ваҡиғалар менән бәйле. Башҡортостан Францияға нефть продуктары, химия сәнәғәте тауарҙары, ағас оҙата. Сит илдән беҙгә күберәк көнкүреш тауарҙары сығарыла. Айырыуса Өфөлә францияның сауҙа селтәрҙәре күп. Башҡортостан Хөкүмәте етәкселәре тауарҙары килтереү түгел, ошо исем аҫтында Республикала етештереүҙең өҫтөнлөгөн билдәләне.\nЖан-Морис Рипер, Францияның Рәсәйҙәге ғәҙәттән тыш һәм тулы хоҡуҡлы илсеһе:\n«Беҙ Республикаға ҙур делегация менән килдек, был үҙе үк Француздарҙың Башҡортостан менән хеҙмәттәшлек итеүгә ҙур ҡыҙыҡһыныу күрһәтеүен иҫбатлай. Беҙгә иҡтисади яҡтан көслө, үҫешкән Рәсәй кәрәк, сөнки был ил төп партнерыбыҙҙың береһе булып тора. Ҡайһы бер компанияларҙың Рәсәйҙәге эске тауар әйләнеше Франциялағынан да артығыраҡ».\nКиләсәктә төп хеҙмәттәшлек тармағы итеп ауыл хужалығы ҡарала, был тәңгәлдә малсылыҡ, үҫемлекселек йүнәлешенә иғтибар бирелсәк. Йәғни Франция республикаға сортлы орлоҡтар һәм тоҡомло малдар тәҡдим итергә ниәтләй, тәжрибә электән бар. Башҡортостандың бер нисә хужалығында был илдән ҡайтарылған лимузин һәм монбельярд малдары бар, уларҙың ауырлығы 1 тоннанан ашып китә. Француздар Республиканан ҡаҙ мамығы һатып алырға теләй.\nНиколай Коваленко, Башҡортостандың ауыл хужалығы министры: «Ҡунаҡтар араһында тупраҡ эшкәртеү һәм мал аҙығы әҙерләү техникаһын эшләүсе предприятие вәкилдәре лә бар. Беҙ уларға был ауыл хужалғы техникаһы төрҙәрен Башҡортостанда йыйыу тәҡдимен индерергә уйлайбыҙ, Стәрлетамаҡтың «Агротехсервис» йәки «Башсельхозтехника» предприятиеһында эшләү ммөкинлеген ҡарарға була».


Хөкүмәт-ағай - Wikisource\nХөкүмәт ағай ( хикәйә )\n.Нәшер ителгән: 2013 йыл. Сығанаҡ: Ҡәйепова, Л. З. Балапан: драмалар, сценарийҙар, поэмалар, хикәйәләр, тәржемәләр/Лилиә Һаҡмар. - Өфө: Китап, 2013. - 304 бит. ISBN 978-5-295-05874-5\nӘсәйем магазинға тип сығып китһә, ҡустым менән икәүләшеп тәҙрә төбөнә ултырып алабыҙ ҙа, урам ҡапҡаһы ҡасан асылыр икән тип көтә башлайбыҙ. “Магазин” тигәндәрен йәй көнө күршеләге Сәлимә әхирәтем күрһәткәйне. Сәлимәне әсәһе гел үҙе менән бергә алып йөрөй, шуға белә. Беҙҙең өйҙән саҡ ҡына ҙурыраҡ өй инде шунда. Эсендә кешеләре генә күп. Береһе инә, береһе сыға. Сыҡҡандарының бүлтәйгән сумкаларынан йә перәник, йә печенье, кәнфит күренеп ҡала. Оҙон өҫтәл артында торған аҡ халатлы апайҙы ла күргәйнем. Моғайын, шул апайҙың исеме Магазин булғандыр...\n...Ниһайәт, ҡапҡа асылды ла әсәй күренде. Беҙ тәҙрә төбөнән һикереп төштөк тә, кемуҙарҙан ишеккә йүгерҙек. Һалҡын аҡ боҫ эйәртеп килеп ингән әсәйҙең пальто сискәнен, дебет шәлен һалғанын сабырһыҙланып көтәбеҙ. Ә иҙәндәге сумканан күҙҙе алып булмай. Рөхсәтһеҙ тейергә ярамай шул. Әсәй сумканы төпкө бүлмәгә индереп ултыртты ла аҡ яулыҡҡа төрөлгән нәмәне өҫтәл уртаһына һалды.\n– Икмәк килтерегеҙ!\nБеҙ йүгерешеп кире килеүгә яулыҡ асылғайны. Өҫтәлдә бер өйөм шәкәр ҡомо! Шәкәрҙе күргән бар ҙа ул, тик ошолай ашауы күңеллерәк. Икмәкте бәләкәй генә итеп бүлеп алаһың да, бер аҙ төкөрөкләп, шәкәргә манып ашайһың. Ас та түгелбеҙ инде. Былай ҡыҙыҡ бит. Әсәй беҙгә йылмайып ҡарап торҙо ла: “Ашағыҙ, ашағыҙ!”– тип арҡабыҙҙан һөйөп аш бүлмәһенә сығып китте. Сумканың төбөндә тағы нимә булғандыр, күрһәтмәне. Тимәк, беҙгә түгел.\nАна, атайым да эштән ҡайтты. Ул сисенеп, мин ҡайттым, тигәндәй, аш бүлмәһенең ишегенән башын тығып ҡараны ла төпкө бүлмәгә үтте. Ул да булмай, әсәй өҫтәлгә сынаяҡтар теҙә башланы. Беҙҙең икмәккә шәкәр манып ашап күңелебеҙ булғайны инде. Рәхмәт әйттек тә ҡул йыуырға киттек.\n– Магазинға барғайным, автолавка килгән, – тине әсәйем, сәй яһай башлағас.\n– Нимәләре бар? – Атай иҫе китмәй генә һорап ҡуйҙы.\nБеҙ, серле һүҙ көткәндәй, әсәйҙең ауыҙына текләнек.\n– Зиләгә күлдәк, Дамирға бер свитер алдым әле.\nЗиләһе – мин, Дамиры ҡустым була. Бына бит нимә булған сумканың төбөндә! Их, тиҙерәк ҡарарға ине лә, сәй эсеп бөтмәйенсә ярамай. Атай, сынаяғын түңкәреп, ике ҡулы менән битен һыпырып ҡуйҙы. Әсәйем теге сумканы алып сыҡты.\n– Бына, – тине ул, ҡыҙыл сәскәләр төшкән әберкәле йәйге күлдәкте йәйеп. Атайым күлдәкте ҡапшап ҡараны ла:\n– Нисә тәңкә? – тине.\n– Тауары ябай булһа ла, ҡиммәт тора үҙе, – әсәй, күпмелер аҡса түләүен әйтеп, тағын сумкаға эйелде. – Быныһы ярым синтетика, хаҡына ҡарап торманым, алдым инде.\nЗәңгәр төҫтәге оҙон еңле свитерҙы әсәйем Дамирҙың күкрәгенә ҡуйып самаланы.\n– Саҡ ҡына ҙурыраҡ икән.\n– Юҡ, әсәй, тап-таман, - тине Дамир түҙемһеҙләнеп. Әсәйҙең был йылыҡай матур свитерҙы кире илтеп биреүенән ҡурҡа ине шикелле.\nАтайым әле күлдәктең, әле свитерҙың ең остарына баулап тағылған шаҡмаҡ ҡатырғаларҙы әйләндергеләп ҡараны ла:\n– Хөкүмәт әйбере шулай була инде ул. Уны алдап булмай. Хәләл көсөң менән эшләп тапҡан аҡсаңды нисек ҡайырырға белә, – тип уфтанып ҡуйҙы. Әһә, әсәйем быларҙы Магазин апайҙан түгел, ә Хөкүмәт ағайҙан алған. Аҡсаны ҡайырып алырлыҡ булғас, бик көслө кешелер инде ул. Магазин эргәһенә “афталака” килде тигәйне бит. Хөкүмәт ағай шуның эсендә булған микән? Хәйер, кемдән генә алһалар ҙа яңы күлдәк шатлығы эсемә һыймай. Әсәйемдең: “Кейеп ҡара әле, ҡыҙым!” – тигәнен саҡ-саҡ көтөп алдым. Көҙгө эргәһендә әйләнгеләп ҡараным. Бик тә килешә икән дә, тик оҙонораҡ. Ярай, әле ҡыш үтмәгән, яҙ бар, йәйгә тиклем әҙерәк үҫермен. Әсәйем күлдәкте таҫлап һандыҡҡа һалып ҡуйҙы.\nБына көткән йәй ҙә етте. Яңы күлдәгемде кейеп алдым да Сәлимәләргә йүгерҙем. Күҙен ҡыҙҙырайым әле. Мин килеп еткәндә, Сәлимә селек һепертке менән аласыҡ иҙәнен һепереп йөрөй ине. Күлдәгемде күргәс, бер аҙ һоҡланып та, көнләшеп тә ҡарап торҙо ла:\n– Белгең килһә, минең дә яңы күлдәгем бар, – тип өйҙәренә йүгерҙе. Сәлимәнең күлдәге лә матур ине. Алдында ике ҙур кеҫәһе бар хатта.\n– Матур, ә минеке? – тинем мин.\n– Һинеке лә матур, әйҙә, киттек уйнарға.\nСәлимә мине кәртә менән мунса араһындағы таҡталар өйөмө яғына әйҙәне. Бер мөйөштә ул үҙенә “өй” төҙөгән ине. Ватылған сынаяҡ, көршәк ярсыҡтарын, төрлө төҫтәге таштарҙы таҡтаға ҡуйған, урталағы ҙур түмәр “өҫтәл”гә әйләнгән. Сәлимә, сәйнүктән сынаяҡ ярсығына һыу ҡойған һымаҡ итте лә, уны минең тапҡырға ҡуйҙы. Үҙенә лә шулай “сәй яһап” алғас, уртаға бер ус һары шаҡмаҡ ағас тапсыҡтарҙы һалды. Шунан:\n– Әйҙә, сәй эсеп, ашап ултыр, – тип мине ҡыҫтай башланы.\n– Һиңә күлдәкте ҡайҙан алдылар? – тинем мин, бер “печенье”на тешләгән кеше булып, сынаяҡ ярсығына иренемде тейҙереп.\n– Магазиндан, – тине Сәлимә “сәйен эсә-эсә”.\n– Ә минекен әсәйем ҡышҡыһын уҡ Хөкүмәт ағайҙан алып ҡайтты, – тинем эре генә. Ниңә, магазиндан уны кем дә ала инде, ә Хөкүмәт ағай ауылға гел килмәй бит. Сәлимә лә белһен күлдәгемдең ябай түгел икәнен.\n– Ҡайҙан килгән ул? – тип ҡыҙыҡһынды Сәлимә.\n– Белмәйем шул. Бик алыҫтандыр, моғайын. Машинаһы ла бар икән.\nСәлимә көрһөнөп ҡуйҙы:\n– Их, белгән булһам, икәүләшеп барып миңә лә һинеке кеүек күлдәк һорар инек.\n– Юҡ, ул бик көслө ағай булырға тейеш. Әсәйемдең дә аҡсаһын ҡайырып алған әле. Беҙгә, моғайын, бер нимә лә бирмәҫ ине.\nӨй яғынан әсәһенең тауышын ишетеүгә: “Әү, мин хәҙер!” – тип Сәлимә һикереп торҙо. Шулай тыңлаусан ҡыҙ ул.\n– Балам, бар әле, йүгереп кенә ҡарап кил. Зәйтүнә апайың күренмәйме икән?\nСәлимәнең әсәһе бер биҙрә һөттөң өҫтөнә ап-аҡ сепрәкте уратып бәйләне лә тупһаға күтәреп ултыртты.\n– Әсәй, урамдың теге осонан был яҡҡа килә, – тип Сәлимә ҡапҡанан былай йүгерҙе. Әсәһе биҙрәне күтәреп урамға ыңғайланы. Беҙ “һыҙыҡ” уйнарға тип сөй менән ергә шаҡмаҡтар һыҙып бөтөүгә, ул буш биҙрәһен тотоп, аҡ сепрәкте беләгенә элеп, кире килеп тә инде. Һөтөн ҡайҙа ҡуйҙы икән? Беҙҙең тапҡырға яҡынлашҡас, түҙмәнем:\n– Апай, һөттө ҡайҙа илттегеҙ? – тип һорай һалдым.\n– Хөкүмәткә тапшырҙым.\n– Килгән бит, әйҙә, – тинем дә урам ҡапҡаһы яғына йүгерҙем. Урамда бер нисә ялтыр бидон тейәлгән арба эргәһенән атын яй ғына атлатып Зәйтүнә апай китеп бара ине. Сәлимә минең күҙҙәргә текләне.\n– Хөкүмәт ағай үҙе килмәгән икән, урынына Зәйтүнә апайҙы ғына ебәргән, – тинем аптырағас. Ул Хөкүмәт ағайҙы үҙемдең дә бик күргем килә ине. Булманы.\nҺуңғараҡ “Хөкүмәт” тигәндәренең һөт кенә түгел, ит, май, йомортҡа, һарыҡ йөнө, картуф та алғандарын белдем. Бер үҙенә шул тиклем байлыҡ йыйғас, ялсылары ла, һаҡсылары ла бик күптер инде уның. Ә ул, бәлки, һәр ауылда йәшәй торғандыр? Беҙҙең өйҙән ике-өс өй аша ғына торған бер ғаиләлә балаларҙың күмәк булыуын беләм. Әсәйем дә гел уларҙы иҫләгәндә: “ Уларға хөкүмәт ярҙам итә”, – ти торғайны.\nШулай бер көндө аҙбар башындағы һаламлыҡҡа менеп киттем. Йәнәһе лә шунда уйнайым. Уйнау ҡайғыһымы ни, бейек урынға ултырып алдым да баяғыларҙың ус төбөндәгеләй күренгән ихатаһын күҙәтә башланым. Бәлки Хөкүмәт ағай ҙа килеп сығыр. Уларҙың ҡапҡаһы тапҡырына егеүле ат килеп туҡтаны. Арбанан бер ир кеше еңел генә һикереп төштө лә ҙур тоҡто яурынына һалып ишек алдына инде. Ҡатын кеше йүгереп сыҡты. Улар шулай бер нисә тоҡто келәткә керетеп ҡуйҙылар. Мин шунда уҡ таныным ул ағайҙы. Урамда ла күргәнем бар ине. Тимәк, бик күрергә теләгән Хөкүмәт ағай ҙа шул булырға тейеш. Тик беҙгә генә бер нимә лә килтермәй, гел үҙенә бирәбеҙ. Миңә ҡыйын булып китте Хөкүмәт ағайҙың шулай кеше айырғанына. Исем өсөн генә булһа ла беҙгә бер ярҙам итһен ине ул.\nАна, теге урамдағы ҡыҙыл кирбестән һалынған, бейек тимер ҡапҡалы, өй эсендәге крандан һыу ағып торған йортта колхоз башлығы йәшәй. Теге юлы уларҙың минең кеүек ҡыҙҙары маҡтанып тора ине. Асыуың килһә лә килер шул, ауыҙын тултырып: “Был йортто беҙгә хөкүмәт төҙөп бирҙе”, – тине. Хөкүмәттең шундай көсө булғас, ниңә бөтә ауылға матур йорттар һалдырмай икән?\nКөҙ етте. Мин быйыл уҡырға төшәм.\n– Әсәй, – тинем мин, иртә менән өр-яңы формамды, аҡ ҡына алъяпҡысымды кейеп, сәсемә матур бантик тағып мәктәпкә китеп барғанда. – Ә мәктәпте кем төҙөгән?\n– Хөкүмәт, ҡыҙым, хөкүмәт, – тине ул. – Балалар баҡсаһын, магазин, клуб, идара йортон да, бөтәһен дә хөкүмәт төҙөгән. Ул һеҙ белемле булһын өсөн бушлай уҡыта. Шуға ҡәҙерен белеп, тырышып уҡырға кәрәк.\nХөкүмәт ағайҙарҙың өйө тапҡырынан ҡапҡаларына ҡарай-ҡарай атлайым. Күренә ҡалһа уға: “Мин дә быйыл һинең мәктәбеңдә уҡыясаҡмын,” – тип әйтер инем. Хөкүмәт ағай гел дә мәктәп кеүек ҙур нимәләр генә төҙөп йөрөй икән. Хәҙер кешеләргә өй һалмауын да ғәфү иттем. Бер үҙе ҡайҙан өлгөрһөн дә инде.\nХөкүмәт ағайҙы йәнә яҡындан күреү теләге көндән-көн көсәйә барҙы. Бер көндө, сәй эсеп ултырғанда, әсәйем менән атайымдың һөйләшкәндәрен тыңлағас, шөрләп ҡуйҙым. Әсәй, борсоулы тауыш менән:\n– Теге былтыр ҡатыны үлгән баш бухгалтерға суд булған, ти. Биш йылға төрмәгә ебәрәләр икән. Йә, бәләкәй генә ике балаһы бар, нимә етмәй инде уға. Эшендә хөкүмәт аҡсаһын ашаған, тиҙәр. Шуға ебәрәләр, – тине.\nАҡсаны беләм мин. Төрлө һүрәт төшөрөлгән дүрткел ҡағыҙ була ул. Тәңкә кеүек тимер түңәрәктәре лә була. Ябай ғына ҡағыҙ ҙа түгел шул үҙе. Әсәйгә эйәреп магазинға барғанда күрҙем. Магазин апай уларҙы алды ла беҙгә кәнфит бирҙе. Ә бухгалтер ағай эшендә нисек ашаған икән уларҙы? Бына быныһы башҡа һыймай.\n– Балаларын интернатҡа тапшыралар, ти. Рәхмәт инде был хөкүмәткә, балаларҙы етем итмәй.\nҺуңғараҡ “төрмә”, “интернат” тигәндәрен дә белдем. Икеһе лә бик алыҫта, ҡалала, тиҙәр. Төрмәгә хөкүмәткә ҡаршы булған өлкән кешеләрҙе бикләйҙәр ҙә оҙаҡ сығармайҙар икән. Ә интернат – балалар өсөн. Хөкүмәт кейендерә, ашата, уҡыта. Был яңылыҡты белгәс, Хөкүмәт ағайҙан шөрләй башланым. Мине күреп ҡалмаһын тип, улар тапҡырынан үткәндә йүгереп китәм. Бәләкәй кәүҙәле теремек ағай ҡарап тороуға ҡурҡыныс та түгел былай.\nШулай ҙа Хөкүмәт ағайҙың беҙҙең ауылда булыуы, етмәһә, өйөбөҙгә яҡын ғына йәшәүенән ғорурлана инем. Һәр кемгә тәтемәй бит бындай бәхет! Тик бәхетем оҙаҡҡа барманы. Яҙға табан, төшкә ҡарай мәктәптән ҡайтып барғанда әлеге йорт эргәһендә күп кенә халыҡ йыйылғанын күрҙем. Моғайын, бер нимә һорарға, йә тапшырырға килгәндәрҙер. Ниңәлер, береһе лә һөйләшмәй, башын аҫҡа эйгән, бойоҡтар. Әллә Хөкүмәт ағай уларҙы әрләне микән?\nӨйҙә әсәйем дә танауын мыш-мыш тарта. Әллә илаған инде? Атайым сәй эсергә лә ҡайтманы.\n– Әсәй, ә атай...? - тип һүҙ башлағайным:\n– Сеү, балам, ҡайғы килде бит. Атайың Мөхәммәт ағайыңды ерләшергә китте, – тине әсәй, яулыҡ осо менән йәштәрен һөртә-һөртә. – Ғүмере рәхәт күрмәне, бахырың, эшләне лә, эшләне. Эшендә тракторы аҫтында ҡалып үлеп тә ҡуйҙы. Хөкүмәт эше тип үҙен йәлләмәне инде...\nУрамдағы кешеләр шуға йыйылған икән. Башыма таяҡ менән һуҡҡандай булды. Мөхәммәт – Хөкүмәт. Мин бит ошо көнгәсә Мөхәммәт ағайҙы Хөкүмәт ағай тип... хәҙер нисек була инде? Кем беҙгә матур күлдәктәр бирә, яңы өйҙәр һалаласаҡ? Күҙҙәремә йәш төйөлдө.\nШул көндән алып мин инде Хөкүмәт ағайҙы эҙләмәнем. Минең өсөн ул үлгәйне. “Ағайы” үлһә лә, хөкүмәте ҡалды. Тимәк, ул бер генә ағай булмаған. Йылдар үтте, ә хөкүмәтте кемдер маҡтау, кемдер хурлау һүҙҙәренә ҡушып телгә алғанын йыш ишетә йөрөнөм. Хөкүмәт тигәндәре беҙҙән бик алыҫта йәшәгәнен дә аңланым, тик уның кем икәнен барыбер белә алманым...\n... Һалҡынса таң еле тамам йоҡомдо ҡасырҙы. Бөгөн - һайлауҙар көнө. Ғәҙәттәгесә иртә уянған ярым ҡараңғы ауыл урамынан киләм. Башта уйҙар сыуала. Хөкүмәт... Депутаттар.. Тимәк, мин әле хөкүмәт кешеһен һайларға китеп барам. Тимәк, хөкүмәт тә беҙҙең кеүек кешеләрҙән тора. Хөкүмәткә ул кешеләрҙе беҙ һайлайбыҙ. Мин нисек теләйем – хөкүмәт шундай буласаҡ. Былай булғас, хөкүмәттең ниндәй булыуы беҙҙең үҙебеҙҙән тора ла баһа...\nТау артынан ҡыҙарып ҡояш күренде. Хөкүмәттең киләсәктәге эшендә минең дә өлөшөм барлығын тойоуҙанмы, әллә башҡа сәбәптәнме, тау башында ағарып күренгән, былтыр ғына төҙөлгән яңы мәктәп тә, республика байраҡтары елберҙәгән идара йорто ла, ауыл клубы ла, магазиндар, балалар баҡсаһы ла үҙ ҡулдарым менән төҙөгәндәй яҡын тойолдо миңә.\nRetrieved from "https://wikisource.org/w/index.php?title=Хөкүмәт-ағай&oldid=663125"\nThis page was last edited on 27 January 2019, at 19:38.


“Бобинский” кооперативынан ит продукттары\n1 Апрель 2019, 12:04\nКооперативта “һөт” колбасалары етештерә башлағандар\nҺулдан уңға: кооператив рәйесе Алена Елисеева,\nцех хеҙмәткәрҙәре Зәлиә Нафиҡова менән Гөлгенә Хәсәнова.\nМәсетле районында яңынан-яңы ауыл хужалығы кооперативтарының барлыҡҡа килеүе – халыҡтың берекмәнең мөһимлеген һәм отошло булыуын аңлау күрһәткесе. Бөгөн районда биш кооператив бар.\n“Бобинский” ҡулланыусылар ауыл хужалығы эшкәртеү кооперативы үҙенең эшен былтыр октябрҙә “Ленинский” АПК-һы нигеҙендә башлаған. Кооперативтың эше тураһында уның рәйесе Алена Елисеева һөйләй:\n– Цехтың эше ит эшкәртеүгә йүнәлтелгән. Беҙ ярым ыҫланған колбаса, купаты, шашлыҡ, ыҫланған ит һәм сало етештерәбеҙ. Дүрт ай эсендә хеҙмәткәр-ҙәр тарафынан ете тонна сусҡа һәм һыйыр ите эшкәртелгән, ә уларҙы беҙ “Ленинский” АПК-һынан һатып алабыҙ. Ноябрҙән кооператив цехы биш тоннанан ашыу ит изделиелары етештергән.\nУрында әҙерләп сығарылған ит продукцияһы АПК-ның сауҙа нөктәләре аша һатыла.\nҮткән йыл кооперативҡа район бюджетынан 50 мең һум күләмендә ярҙам күрһәтелде. Ул средстволарға фаршты бутау өсөн куттер һәм вакуумлы шприц һатып алғандар. Яңы ҡорамалдар бешерелгән колбаса һәм сосискалар етештерергә мөмкинлек бирәсәк. Әлегә был процесс һынап ҡарау стадияһында. Ләкин оҙаҡламай продукцияның был төр-ҙәре лә магазин прилавкаларында барлыҡҡа киләсәк.\nКооператив рәйесенең әйтеүенсә, быйыл улар килем килтереүсе проекттарҙа ҡатнашып, ҡорамалдарын яңыртыуҙы планлаштыра.\nМәсетле районы хужалыҡ итеүҙең бәләкәй формалары менән эшләү һәм субсидиялар, гранттар йәлеп итеү буйынса республикала икенсе урын биләй. 2012 йылдан 38 крәҫтиән (фермер) хужалығы 98 млн һумдан ашыу ярҙам алған. Уларҙың һәр береһенә 2,5 млн һум самаһы тура килә.\nБылтыр “Эш башлаусы фермер” программаһында КФХ башлығы Гөлназ Әхйәмова, “Ғаилә малсылыҡ ферма-лары”– КФХ башлыҡтары Ольга Йәрмөхәмәтова һәм Адис Ғәлимов ҡат- нашты.\nҮткән йылдан Башҡортостанда ярҙамсы хужалыҡтарҙы һәм башҡа тауар етештереүселәрҙе ауыл хужалығы ҡулланыусылар кооперативтарына берләштереү инициативаһына нигеҙләнгән килем килтереүсе проекттарҙы үҫтереү буйынса яңы программа старт алды. Шул рәүешле 118 яңы кооператив төҙөлдө, был республикаға әлеге күр-һәткес буйынса Рәсәйҙә лидер булырға мөмкинлек бирҙе. Улар барыһы ла 300 млн һум дөйөм суммаға грант ярҙамы алды. Мәсетле районынан килем килтереүсе проекттарҙа ҡатнашыусылар: “УРАРТУ”, “Хафиз”, “Таң”, “Урал” һәм “Бобинский” ауыл хужалығы производство кооперативтары.


Йорттар, ихаталар балҡып-көлөп торҙо » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Йәмғиәт » Йорттар, ихаталар балҡып-көлөп торҙо\nЙорттар, ихаталар балҡып-көлөп торҙо 18.01.2019 // Йәмғиәт\nФлешмоб үҙенсәлекле байрамға әүерелде.\nСәйетбаба, Ҡаранйылға ауылдарында Яңы йылға әҙерлек гөрләп барҙы. Ҡышҡы ауыл бигерәк йәмле бит ул, ә уны күңелле итеү үҙебеҙҙән тора, шуға ла һәр йорт алдын биҙәү, Ҡар бабай, Ҡарһылыу һындары, балалар өсөн һырғалаҡтар эшләү бәйгеһе иғлан ителгәс, ауыл халҡы дәррәү күтәрелде.\nБындай байрам 2014 йылда ла үткәрелгәйне. Быйыл да бәйгенең төп бағыусыһы — билдәле яҙыусы Жәлил Кейекбаевтың тыуған ауылы Ҡаранйылғанан сыҡҡан ир-уҙаман, уңған эшҡыуар, район советы депутаты Әхмәт Аҫылбәков. Сәйетбабала йорт һайын ҡыҙыҡлы, үҙенсәлекле композициялар ҡоролған. Ҡарһылыу, Ҡыш бабай һындарына ғәжәпләнеп тә, һоҡланып та ҡарап торорлоҡ. Нәзәкәтле гирляндалар төнгө ауылды биҙәй, һырғалаҡтар балаларҙың шат тауыштарына күмелә. Ялға ҡайтҡан ҡунаҡтар өсөн дә был көндәр онотолмаҫлыҡ булғандыр. Ҡыҫҡаһы, тирә-яҡ әкиәти матурлыҡҡа сумды.\nИң матур биҙәлгән йортто баһалаусылар төркөмө билдәләне. Бүләктәр ҙә бит ниндәй! Беренсе урынға — һыуытҡыс, икенсегә — мультиварка, өсөнсө урынға — микротулҡынлы мейес. Ҡалғандарға ла дәртләндереү бүләктәре — берәр мең һум аҡса тапшырылды.\nӘхмәт Мәүлимбирҙе улы тыуған ауылын, ауылдаштарын һәр саҡ иғтибар үҙәгендә тота, ярҙам итә. Аттар егеп, Ҡыш бабай менән Ҡарһылыу бәләкәй һәм күмәк балалы ғаиләләргә, һаулығы буйынса мөмкинлектәре сикләнгән балаларға татлы бүләктәр тапшырҙы. Ә кис инде халыҡ мәҙәниәт усағына байрам концертына ағылды. Ҡупшы шыршы янында ауылдың талантлы үҙешмәкәр артистары сығыш яһаны, Яңы йылды йыр-моң, яҡшы кәйеф менән ҡаршы алды сәйетбабалар.\n— Үҙенсәлекле байрамды күреп, күңел күтәрелде. Ойоштороусыларға рәхмәт! — ти ауыл халҡы ҙур ҡәнәғәтлек менән.


Балтас гүзәле Сулпан Кашанова республика бәйгеһендә Гран-при яуланы\nИҫке Балтас 2-се урта мәктәбенең XI класс уҡыусыһы Сулпан Кашанова 15-се тапҡыр үткәрелгән “Татар кызы - 2018” республика матурлыҡ бәйгеһендә Гран-при яуланы. Октябрҙә ул Ҡазанда үтәсәк халыҡ-ара матурлыҡ конкурсында Башҡортостан данын яҡлаясаҡ.\nРеспублика бәйгеһенең беренсе һәм икенсе һайлап алыу турҙарын уңышлы үтеп, финалда сығыш яһау хоҡуғы алған 12 ҡыҙ “Нур” татар дәүләт театры сәхнәһендә бейеү, подиумда йөрөү, тасуири һөйләү һынауҙары аша “Татар кызы - 2018” ҡалпағы өсөн ярышты. Ҡыҙҙар мосолман, европа кейемдәре, туй күлдәктәре коллекцияларын күрһәтте. Сюжетлы күмәк татар бейеүендә, фольклор күренештәрҙә лә сығыш яһанылар. Республиканың мәртәбәле шәхестәре булған татар ҡатын-ҡыҙҙарының тормош юлдары менән таныштырҙылар. Был биремдәрҙе үтәүе Сулпанға ауыр булманы, сөнки ул остазы Раушания Хәсәнова етәкселегендә “Зөлфиә” өлгөлө балалар бейеү ансамбле составында ла, солист булараҡ та республика, Рәсәй, халыҡ-ара бейеү конкурстарында ҡатнашып, күп тапҡыр еңеү яулаған һәләтле ҡыҙ. Әсәһе Гөлназ Дамир ҡыҙы — оҫта бейеүсе, атаһы Шамил Рәфис улы сәнғәткә, театр донъяһына ғашиҡ нәҫел вәкиле. Ата-әсәһе Сулпанды милли рухта, татар ғөрөф-ғәҙәттәрен хөрмәт итеүсе ғаиләлә инсафлылыҡ һәм әҙәплелек тәрбиәһе биреп үҫтерҙе. Сулпан тормош юлын сәнғәт менән бәйләргә ниәтләй.\nРайондың берҙәм көйәрмәндәр коллективы һуңғы ун көн дауамында Сулпан өсөн интернет тауыш биреүҙә әүҙем ҡатнашты, театр залында Балтас гүзәленең һәр сығышын хуплап, алҡышланы. Өфөгә финалға бара алмағандар “Татар кызы - 2018” бәйгеһе финалының онлайн-трансляцияһын күҙәтеп барҙы. Сулпандың һөйкөмлөлөгө, зифа буй-һыны, экзотик матурлығы, театраль һәм бейеү һәләте, татар телендә һөйләү оҫталығы, ғаиләһенең, көйәрмәндәренең позитив энергетикаһы барыһы бергә ҡушылып, еңеүгә ирештергәндер. Республиканың “Татар кызы - 2018” исемен ҙур тырышлығы менән һәм кесе йәштән сәхнәгә һалған хеҙмәте һөҙөмтәһендә лайыҡлы яуланы Сулпан.\nМатурлыҡ бәйгеһенең Гран-при эйәһе Сулпан Кашанованы БР Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай депутаты ярҙамсыһы, “Хазина-тур” йәмғиәте директоры Комил Сиражетдинов Европаға 60 мең һумлыҡ тур менән бүләкләне. “Татар кызы - 2018” ҡалпағын һәм таҫмаһын һуңғы ике йылда үткән халыҡ-ара бәйгеләрҙең еңеүселәре Гөлназ Ғатина менән Эдельвейс Ихсанова тапшырҙы. Балтас районы хакимиәте башлығы Илгиз Субушев Сулпан Кашанованы “Алмаз-холдинг” магазинының биш мең һумлыҡ сертификаты менән бүләкләне. Бынан тыш, Сулпан “Зифа буй” номинацияһында еңеүгә иреште, интернет-тауыш биреү буйынса беренсе урынды яулап, планшет менән бүләкләнде. “Өмет” гәзите ойошторған тауыш биреүҙә лә иң күп ”лайк”тарҙы йыйып, республика баҫмаһына ярты йылға подпискаға эйә булды. Финалда сығыш яһаған 12 ҡыҙға ла Бөтә донъя татарҙары конгресы, “Берлек” татар ижтимағи мәҙәни-ағартыу ойошмаһы бүләктәре тапшырылды.\nСулпан Кашанованың Ҡазанда үтәсәк халыҡ-ара бәйгелә Башҡортостан данын лайыҡлы яҡлап, уңышлы сығыш яһауын теләйбеҙ.


Иң мөһиме - хәүефһеҙлек\nИҙел башында үҙйөрөшлө машиналарҙы хәүефһеҙ эксплуатациялау мәсьәләләренә арналған зональ күсмә семинар-кәңәшмә уҙҙы.\nҠағы ауылында ойошторолған күләмле сарала Башҡортостан Республикаһының Дәүләт техник күҙәтеүе инспекцияһы начальнигы урынбаҫары Илһам Шакиров, үҙ-йөрөшлө машиналарҙың һәм башҡа төр техниканың техник хәлен күҙәтеү секторы төп белгес-эксперты Нияз Искәндәров, муниципаль район хакимиәте башлығының иҡтисад, сәнәғәт һәм инвестициялар буйынса урынбаҫары Олег Поздеев, муниципаль район хакимиәтенең агросәнәғәтте үҫтереү, ҡулланыусылар баҙарын, хеҙмәттәрен анализлау һәм прогнозлау бүлеге мөдире Максим Сөләймәнов, Белорет районы буйынса Дәүләт техник күҙәтеүе инспекцияһы начальнигы Зәбир Ҡазин, Ҡағы ауыл хакимиәте башлығы Юрий Платонов, “Ҡағы” яуаплылығы сикләнгән ойошмаһы етәксеһе Михаил Засов һәм шулай уҡ Әбйәлил, Архангел, Баймаҡ, Бөрйән, Ҡырмыҫҡалы, Учалы райондары, Сибай, Межгорье ҡалалары Дәүләт техник күҙәтеүе инспекцияһы начальниктары, райондың ауыл хакимиәттәре башлыҡтары ҡатнашты.\nСеминар-кәңәшмәне асып, Илһам Миңлехан улы иң элек уның маҡсат-бурыстарын аңғартты, төбәктә үҙйөрөшлө машиналарҙы һәм уларҙың тағылмаларын файҙаланыу процесында ҡағиҙә боҙоуҙы иҫкәртеү буйынса уҙғарылған техник күҙәтеү һөҙөмтәләре менән таныштырҙы.\n- Республикала үҙйөрөшлө машиналарҙы хәүефһеҙ эксплуатациялауға етди иғтибар бүленә. Был йәһәттән Белорет районында ла эштәр тейешле кимәлдә ойошторолған. Бөгөнгө көндә Дәүләт техник күҙәтеүҙең Белорет район-ҡалаһы буйынса инспекцияһында 1170 берәмек үҙйөрөшлө техника һәм 146 тағылма (шәхси хужалыҡтар) иҫәптә тора. Шуныһы мәслихәт: йылдан-йыл кешеләр шәхси техниканың торошона, хәүефһеҙлек талаптарының үтәлешенә яуаплыраҡ, етдирәк ҡарай, - тип билдәләне етәксе.\nМуниципаль район хакимиәте башлығының иҡтисад, сәнәғәт һәм инвестициялар буйынса урынбаҫары Олег Поздеев ҡала-районда былтыр үҙйөрөшлө машиналарҙы хәүефһеҙ эксплуатациялау йәһәтенән ойошторолған планлы рейдтарға йомғаҡ яһаны. Уның һүҙҙәренсә, водителдәрҙең күбеһе техник күҙәтеү талаптарын һанлап, үҙ-\nйөрөшлө машиналар, тракторҙар һәм уларҙың тағылмалары менән файҙаланыу ҡағиҙәләрен тейешенсә үтәгән, шулай ҙа талапарға буйһонмаған, үҙенең генә түгел, әйләнә-тирәләгеләрҙең сәләмәтлеген, ғүмерен ҡурҡыныс аҫтына ҡуйған, тирә-яҡ мөхиткә зыян килтергән хоҡуҡ боҙоусылар ҙа булған. 2020 йылда йәмғеһе 73 төҙөк булмаған техника менән файҙаланыу осрағы теркәлгән; техник күҙәтеү үтеү 63 процентты тәшкил иткән. Иң мөһиме, 2019 йылға ҡарағанда былтыр был процесс күпкә әүҙемерәк барған.\nСығыш яһаусылар шулай уҡ үҙйөрөшлө машиналарҙы хәүефһеҙ эксплуатациялауға ҡағылышлы һорауҙа ауыл хакимиәттәре башлыҡтарын Дәүләт техник күҙәтеүе инспекцияһы менән берҙәм булырға, мәғлүмәт биреү һәм ойоштороу йәһәтенән ярҙам күрһәтергә саҡырҙы. Үҙ сиратында, Ҡағы ауыл хакимиәте башлығы Юрий Платонов Белорет районы буйынса Дәүләт техник күҙәтеүе инспекцияһы менән үҙ-ара килешеп эшләү һөҙөмтәләрен бәйән ҡылды.\nСараның ғәмәли өлөшөндә Илһам Миңлехан улы һәм Зәбир Мөхәррәм улы йыл һайын тракторҙар һәм уларҙың тағылмаларының торошон баһалау маҡсатында үткәрелгән техник күҙәтеүҙең тәртибе менән таныштырҙы. Майҙан уртаһына сығарылған тағылмалы трактор миҫалында үҙйөрөшлө машиналар, тракторҙар һәм уларҙың тағылмалары менән файҙаланғанда водителдең һәм әйләнә-тирәләгеләрҙең хәүефһеҙлеген тәьмин итер талаптар, ҡағиҙәләр барланды, юлға сығарылған, эштә файҙаланылған машинаның техник торошо, шулай уҡ тракторсының техника менән идара итеүгә хоҡуҡ биргән танытмаһы, теркәлеү тураһында таныҡлығы, ОСАГО страховка полисы тикшерелде.\nҠағы ауыл хакимиәтенә ҡараған шәхси трактор-тағылмаларҙың техник торошон тикшереү конкурс рәүешендә уҙҙы. Хәйер, оҙон бер рәткә теҙелгән, буяуҙары яңыртылып, йыуылып ҡояшта ялтырап торған техника, ысынлап та, күргәҙмәгә ҡуйырлыҡ ине. Ни бары бер сәғәттәй ваҡыт арауығында Дәүләт техник күҙәтеүе инспекцияһы белгестәре тарафынан 36 үҙйөрөшлө машина тикшерелде, шуларҙың 28-ҙе хәүефһеҙлек талаптарына ярашлы тип табылды. Етешһеҙлеге булған техниканы иһә 20 көн эсендә ремонтлап, өлөшләтә генә техник күҙәтеү үткәрергә була. 21-се көнгә техник тикшереү тулыһынса ҡабатлана. Әйткәндәй, Белорет районы буйынса Дәүләт техник күҙәтеүе инспекцияһы тарафынан урында ойошторолған мобиль эш урыны үҙйөрөшлө машина хужаларына шунда уҡ техник күҙәтеү үтеү тураһында таныҡлыҡ алыу мөмкинлеген бирҙе.\nСараның йомғаҡлау өлөшөндә “Ауылдың иң яҡшы тракторы” конкурсы еңеүселәре билдәләнде. Ауыл эшсәндәре Леонид Тронов, Юрий Сорокин, Николай Серегин, Дмитрий Лисовский, Сергей Трифонов техник күҙәтеүгә сифатлы әҙерлек өсөн Рәхмәт хаттары һәм иҫтәлекле бүләктәр менән тәбрикләнде.


Хәбәрҙәр: КХДР-ға ил халҡына интернетты асырға тәҡдим иттеләр.\nКХДР-ға ил халҡына интернетты асырға тәҡдим иттеләр.\nНью-Мексика (АҠШ) штатының элекке губернаторы Билл Ричардсон һәм “Гугл” компанияһының директорҙар советы рәйесе Эрик Шмидт КХДР властарына ил халҡына интернетты асырға тәҡдим итте. Ричардсон һәм Шмидт КХДР-ҙа шәхси визит менән. Шаршамбы ҡунаҡтарға Халыҡ уҡыуы һарайын, Ким Ир Сен исемендәге университеттың электрон китапханаһын һәм Корея компьютер үҙәген күрһәттеләр. Төньяҡ Кореялағы интернет менән хәлдәр тураһында эксперт һөйләй:\n“КХДР-ҙа сикләнгән рәүештә интернет менән Ким Чен Ын ғаиләһе һәм идара итеүсе режимды яҡлау маҡсаты менән махсус хөкүмәт хеҙмәттәре генә ҡуллана ала. Ил халҡы интернет урынына интранет менән файҙалана.\nАҠШ делегацияһы, Америка властарының ризаһыҙлыҡ белдереүенә ҡарамаҫтан, Пхеньянға килергә булды. 12 декабрҙә Ерҙең яһалма юлдашы менән ракета- осорғос ебәрелеү сәбәпле , ил властары Төньяҡ Кореяға визиттар яһарға иртәрәк, тип иҫәпләй. Вашингтондың фекере буйынса, был осош БМО Именлек Советы резолюцияһын боҙоу булып тора.


Белеп файҙаланһаң – шифа\n4 Ноябрь 2019, 00:10\nҠаҙ майы төрлө сирҙәрҙе еңеү көсөнә эйә. Ошо йәһәттән ябай кәңәш-тәҡдимдәрҙең һеҙгә лә файҙаһы тейер. Сәләмәт булайыҡ!\nАуылдарҙа мәшәҡәтле, әммә күңелле осор – ҡаҙ өмәләре башланды. Был йорт ҡошоноң мамығы, ите генә түгел, дѳрѳҫ иретелгән һәм һаҡланған эс майы ла әллә күпме дауалау үҙенсәлегенә эйә.\nҠаҙ майы кислотаһы организмдың һыу балансын яйға һала, майҙарҙың, уның аналогтарынан торған органик матдәләрҙең организмға тиҙерәк үтеп инеүен арттыра. Ҡаҙ майы составындағы селен матдәләр алмашыныуын көйләй, аҡһымдарҙы, углеводтарҙы үҙләштереүгә ярҙам итә, йод үҙләштереүҙе яҡшырта. Е витамины иһә иммун системаһын нығыта, коллагенды синтезлай, күҙәнәктәрҙе зарарланыуҙан һаҡлай.\nДѳрѳҫ һаҡланған ҡаҙ майы менән бронхиттан ҡотолоп була. Туберкулез сиренән арыныу өсөн иретелгән ҡаҙ майына алоэ һуты, какао, вакланған эрбет сәтләүеге ҡушып болғатырға һәм парҙа йылытырға кәрәк. Ҡатнашманы көнѳнә дүрт тапҡыр, һөт ҡушып, бер ҡалаҡ ҡабул итергә кәрәк.\nТәндең өшөгән өлөштәрен ҡаҙ майы менән һөртѳрҙән алда, йылы һыу менән тиренең һиҙгерлек һәләтен ҡайтарырға кәрәк. Сәнсеү бөткәс, аяҡ-ҡулдарға майҙы массаж хәрәкәттәре менән һөртѳп, йылы кейенергә йәки йылы шарф менән уранырға кәрәк.\nТире проблемаларынан ҡотолорға ҡаҙ һәм пихта майынан яһалған мазь (2:1) ярҙам итер. Ҡатнашманы көнөнә бер нисә мәртәбә тиренең зарарланған урындарына һөртөргә кәрәк. Дауалау курсы – 20 көн.\nАрҡа ауыртҡанда арҡаны ҡаҙ майы менән мунсала ышҡыу ярҙам итә. Процедуранан һуң йылы урында төрөнөп ятырға кәрәк. Бер нисә сеанстан ревматизм үтергә тейеш.\nМускулдарҙағы ауыртыуҙар борсомаһын өсөн, тәнгә май, бал һәм спирт төнәтмәһе менән массаж яһайҙар.\nБыуындар һыҙлағанда бергә бер ҡатнашлығындағы ҡырғыстан үткәрелгән керән тамыры, картуф һәм ҡаҙ майына бер сәй ҡалағы бал ҡушып, ауыртҡан урынға һѳртѳргә һәм ике сәғәт тоторға. Дауалау курсы – 7-10 кѳн.


2013 йылда Өфөлә биш ер аҫты үткәүеле төҙөлә башлаясаҡ // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\n2013 йылда Өфөлә биш ер аҫты үткәүеле төҙөлә башлаясаҡ\n12:17, 13 ноября 2012 Йәмғиәт\n2013 йылда Өфөлә йәйәүлеләр өсөн биш ер аҫты үткәүеле төҙөлә башлаясаҡ. Уларҙың дүртәүһе Октябрь проспектында («Р.Ғәрипов исемендәге гимназия», «Мир» фирмаһы», икәүһе – «Спорт» туҡталыштарында) урынлашасаҡ. Шулай уҡ «Актерҙар йорто» туҡталышында Пушкин урамы аша үткәүел төҙөләсәк. Әлеге ваҡытта «Өфө-Аэропорт» юлында ла йәйәүлеләр өсөн ике ер өҫтө үткәүелен төҙөү проекттары экспертиза үтә.\nИҫегеҙгә төшөрәбеҙ, быйыл Башҡортостан баш ҡалаһында «Дан бульвары» һәм «Үҫмерҙәр китапханаһы» туҡталыштарында ике ер аҫты үткәүеле төҙөлә башланы ла инде. Уларҙы 2013 йылдың өсөнсө кварталыда файҙаланыуға тапшырыу планлаштырыла.\n2025 йылға тиклем Өфөнө үҫтереү буйынса генераль планда йәмғеһе 30-ҙан ашыу ер өҫтө һәм ер аҫты үткәүелен төҙөү ҡаралған.


«Именлек-2010» күргәҙмәһендә Өфө предприятиелары продукцияһы // Иҡтисад | новости башинформ.рф\n«Именлек-2010» күргәҙмәһендә Өфө предприятиелары продукцияһы\n12:30, 17 февраля 2010 Иҡтисад\nӨфөлә асылған «Именлек-2010» XVII төбәк-ара махсус күргәҙмәлә «БЭТО» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең «Старт» заводы продукцияһы ҡуйылған. Өфөнөң был предприятиеһы «Универсал» оператив элемтә пультын эшләгән, уны милицияның дежур часында, Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығында, шулай уҡ сәнәғәт объекттарында һәм дәүләт идара итеү органдарында файҙаланырға мөмкин.\n«Универсал» пульты идаралыҡтың ведомство элемтәһен ойоштороуҙы талап итеүсе төрлө звеноларында оператив, диспетчер, директор, селектор элемтәһен тәьмин итеү өсөн тәғәйенләнгән. Пульт телефон һәм ҡысҡырып иғлан итеү бәйләнешен тәьмин итә, автоматик һәм ярымавтоматик режимда эшләй. Ул ғәҙәттән тыш хәлдәр килеп тыуғанда айырыуса һөҙөмтәле.\nКүргәҙмәлә шулай уҡ Өфөнөң «Андерсон», «Егоза», «Техохрана» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәттәре, «Волкодав» һаҡ агентлығы төркөмө, «Форт Диалог» ябыҡ акционерҙар йәмғиәте кеүек предприятиелары продукцияһы һәм технологиялары ла күрһәтелә. Бынан тыш, производство именлеге һәм сәнәғәт экологияһы, янғын хәүефһеҙлеге һәм ғәҙәттән тыш хәлдәрҙә һаҡлау буйынса белгестәр әҙерләгән юғары уҡыу йорттары – ӨДАТУ һәм ӨДНТУ үҙ экспозицияларын ҡуйған.\nТеги: күргәҙмә, именлек


Танылған ҡурайсы Роберт Юлдашев ғаиләһе менән мәсеткә юлланды | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n17 июля 2015 — 16:09\nУраҙала мосолмандар аш-һыуҙан тыйылып торҙо, ураҙа тотто, көндәрен һәм төндәрен доға ҡылып, изге уйҙар менән үткәрҙе. Байрам көнө диндарҙар мәсеттәрҙә изге доғалар уҡый, байрамса өҫтәл әҙерләй, туғандарына ҡунаҡҡа бара, мохтаждарға ярҙам күрһәтә.Танылған ҡурайсы Роберт Юлдашев ғаиләһе менән мәсеткә юлланды. Ай буйына ураҙа тотоп, Рамаҙан айының һуңғы көнөн мосолман ҡәрҙәштәр бергә йыйылып үткәрә. Бер ай дауамында Аллаһы Тәғәлә ҡушҡандарын үтәп, күңелемдә ҙур кинәнес кисерәм, ти Роберт Нәжип улы.Нагаево ауылы мәсетендә йомғаҡлау ифтарына байтаҡ халыҡ йыйылған. Ураҙа тотоусылар араһында “Арғымаҡ” төркөмөнөң солисы Ринат Рамазанов та бар. Ураҙа айы күп мөмкинлектәр бирә, таҙарынып ҡалабыҙ, ти йәш егет.Был айҙа изге ғәмәлдәр ҡылып сауап алыусыларҙың бер өлөшө баш ҡаланың “Родина” кинотеатрында йыйылғайны. Унда Башҡортостандың мосолмандар Диниә назараты “Рамаҙан айы менән хушлашыу” кисәһен үткәрҙе. Сараға килеүселәр концерт, ҡыҫҡа метражлы фильмдар ҡарап, тәмле һыйҙан ауыҙ итте. Рамаҙан Ураҙа ғәйете менән тамамлана. Ул ислам донъяһында иң ҙур байрамдарҙың береһе. Бөгөн бөтә халыҡ иртәнән мәсеткә йыйылып, байрам намаҙын уҡып, күңелдәренә иман нуры индерә. Ләлә мәсетенә меңәрләгән килеүсене аҙан тауышы, Ҡөрьән аят-сүрәләре ҡаршы алды. Хатта мәсет алдында урынлашып та намаҙ уҡыусылар бихисап ине. Изгелек һәм ғәҙеллек байрамы өс көн буйына дауам итә. Һәр кем ҡулынан килгәнсә байрам итә, татлы ризыҡтар бешереп, байрам табыны әҙерләп, ҡунаҡҡа саҡырыша, мохтаждарға ярҙам күрһәтә, хәйер өләшә, бүләк бирә, үткәндәргә йомғаҡ яһай. Рамаҙан айы мосолмандарҙы тәрбиәләй, сабырлыҡҡа, изгелеккә, ризыҡтың һәм ваҡыттың ҡәҙерен белергә өйрәтә. Кешеләр был изге айҙың бөйөклөгөн аңлаһа, уның йыл әйләнәһенә дауам итеүен теләр ине, тиелә Ҡөръән Кәримдә. Шуның өсөн бөтә мосолман ҡәрҙәштәребеҙ киләһе Ураҙаны түҙемһеҙләнеп көтөп аласаҡ.


Ишҡол уңғандары ҡышҡылыҡҡа әҙер (Әбйәлил районы) | Министерство сельского хозяйства Республики Башкортостан\n» Ишҡол уңғандары ҡышҡылыҡҡа әҙер (Әбйәлил районы)\nИшҡол уңғандары ҡышҡылыҡҡа әҙер (Әбйәлил районы)\nҠышлатыу осорона йомғаҡ яһалған район һабантуйында уңған малсыларҙың хеҙмәте билдәләнә, күптәр маҡтау грамоталарына, иҫтәлекле бүләктәргә лайыҡ була. Был исемлектә Ишҡол фермаһы уңғандары ла мотлаҡ була. Быйылғы һабантуйҙа «Ишҡол» АХК-һының был йәһәттәге эшмәкәрлеге өсөнсө дәрәжә диплом һәм 10 мең һум күләмендә премия менән билдәләнде.\nҠырҡ йылдан ашыу ғүмерен малсылыҡҡа арнаған алдынғы көтөүсе Рәсих Шириязданов Башҡортостан Республикаһы Ауыл хужалығы министрлығының Почет грамотаһы менән бүләкләнде. Ә быҙау ҡараусы Гөлфара Ниғмәтуллинаның фиҙаҡәр хеҙмәте райондың Почет грамотаһы менән баһаланды.\nЙәйге осорҙа 1150 центнер тулайым һәм һәр һыйырҙан 1650 килограмм продукция алған, малдарҙың тулы именлеген тәьмин иткән өсөн ферма мөдире Ф. Ә. Йәрмөхәмәтов Ауыл хужалығы һәм эшкәртеүсе сәнәғәт предприятиелары эшсәндәре көнөндә райондың дипломы менән наградланды.\nИшҡол фермаһы бөгөн дә малсыларҙың намыҫлы хеҙмәте арҡаһында йәшәп килә, продукция етештерә, тиергә була. Ҡар, ямғыр яуһа ла, күҙ асҡыһыҙ буран ҡоторһа ла, иртә таңдан малсылар фермаға ашыға, сөнки көндөң ниндәй булыуына ҡарамаҫтан, малдарҙы ваҡытында ашатып-эсерергә кәрәк.\nЙәйләүҙән ҡайтыуға малдарҙы ферма тулы әҙерлектә ҡаршылаған: ҡураларҙа ремонт талап ителгән урындар йүнәтелгән, ялан кәртәләре, һарайҙар таҙартылған, ветстанция хеҙмәткәрҙәре уларҙы дезинфекциялау эштәрен башҡарған.\nУҙған айҙа тотонолған электр энергияһы өсөн сығым ҙур булғас, һауыу залына мейес сығарғандар. Ферма етәксеһе әйтеүенсә, мейес сығымдарҙы ҡырҡа кәметеүгә булышлыҡ итәсәк.\nБөгөн коллектив малдарҙы ҡышлатыу осорон уңышлы үткәреү өсөн бар тырышлығын һалып эшләй. Оҙаҡ йылдар һауынсы булып эшләп хаҡлы ялға сыҡҡан һауынсылар Фәниә Мостафина, Рәүиә Дауытова, Көнһылыу Ғүмәрова, Римма Баязитова үҙҙәренә лайыҡлы алмаш ҡалдырған. Йәштәр Венера Фазылова, Земфира Уйылданова, Нәфисә Ихсанова намыҫлы хеҙмәт өлгөһө күрһәтә.\n— Һыйырҙарҙың күпләп быҙаулау осоро декабрь, ғинуар айҙарына тура килә. Ноябрҙә 25 быҙау алынды. Йәш үрсем Гөлфара Ниғмәтуллинаның ҡарамағында. Тырыш ҡатын эшен күңелен һалып башҡарғанға төркөмөндәге малдар имен була, — ти ферма мөдире Фәнил Әҙеһәм улы.\nКөтөүселәр Әлфир Хаҡыев, Миҙәт Ғибәҙәтов, Морат Сафин, Мөнир Нарынбаев һәм Рәсих Ширияздановтарҙың хеҙмәте баһалап бөткөһөҙ, нәҡ уларҙың үҙ бурыстарын намыҫлы үтәүҙәре арҡаһында һыйырҙар һәр саҡ ҡараулы, тәрбиәле, шуға һөҙөмтәләр яҡшы.\nМТЗ тракторында йөрөгән механизаторҙар Венер Вәлиев менән Венер Кейекбаев мал аҙығы таратыуҙа ярҙам итеп, малсыларҙың эшен еңеләйтеүгә булышлыҡ итәләр.\nИллеләгән башмаҡты тәрбиәләгән Илгизәр Сафин (һүрәттә) малдарға өйрә лә бешерә. Ул ғына ла түгел, быҙау ҡараусыларға, малсыларға, һауынсыларға ла ярҙам итергә өлгөрә икән.\nБар ғүмерен малдарҙың сәләмәтлеген тәьмин итеүгә арнаған веттехник Фәнил Баязитовты ла тик яҡшы яҡтан телгә алды ферма етәксеһе.\nӘйтеүҙәренсә, мал аҙығы ҡышты имен-аман сығырға етерлек күләмдә тупланған. Бесән-һалам, сенаж-силос та бар. Әле патока ҡайтарылған.\nФерманың элекке һөт блогын һуйыу цехы итеп үҙгәртеү-ҡороу эштәре алып барыла. Был эште Нуриман Ниғмәтуллин, Милләт Ғиниәтов, Айҙар Фазылов, Руслан Дилмөхәмәтов башҡара.\n— Цехта кәрәкле ҡулайламалар ҡуйылып бөткән, бинаны эстән профлист менән көпләргө генә ҡалған. Уны ветеринар күҙәтеү органы белгестәре ҡабул итеү менән цех эшләй башлаясаҡ, — ти Фәнил Йәрмөхәмәтов.


«Яңғыҙҙар ташы» миҙгел яба\nТеатрҙың һәр ижад миҙгелен премьера спектакле менән ябыу һуңғы йылдарҙың күркәм традицияһына әүерелде. Быйыл да юбилей алды 94 -се ижад миҙгелен коллектив 23 майҙа премьера спектакле менән тамамлай — тамашасыға Әлфис Ғаязовтың «Яңғыҙҙар ташы» мистик -психологик драмаһы буйынса спектакль тәҡдим итә. (Премьера көнө- 22 май)\nРеспубликабыҙҙа уҙған йыл 12 сентябрҙә тәү тапҡыр уҙғарылған «Театрҙар төнө» акцияһы сиктәрендә Башҡорт дәүләт академия драма театрында мәғариф министрының пьесаһы менән танышыу, йәғни асыҡ репетиция «Театрҙар төнө» акцияһының үҙе бер ҙур ваҡиғаһы булғайны. Артистарҙың тамашасылар менән берлектәге репетицияһында төрлө уҡыу йорттары студенттары, өлкән быуын тамашасылары, журналистар, уҡытыусылар һәм башҡалар пьесаны мауығып, иғтибар менән тыңланы, ошонан һуң матбуғат биттәрендә бер нисә ҡабат Әлфис Ғаязовтың күп яҡлы талант эйәһе икәне, «Яңғыҙҙар ташы» авторҙың тормош, бөгөнгө йәшәйеш хаҡындағы тәрән уйланыуҙары һәм күңел һыҙланыуҙары нигеҙендә тыуған ысын мәғәнәһендә тулҡынландырғыс әҫәр булыуы билдәләнде. Йәмғиәт үҫеше, киләсәк быуындар именлеге, бер-берең өсөн яуаплылыҡ тойғоһо, халыҡ яҙмышы, яҡты киләсәк, йәш быуынды тәрбиәләү темалары күтәрелә пьесала.\nӘлфис Суфиян улы Ғаязов — педагогия фәндәре докторы, профессор, Рәсәй Мәғариф Академияһының ағза — корреспонды. 2011 йылдан Башҡортостан Республикаһының мәғариф министры. Әлфис Суфиян улының фәнни эшмәкәрлеге – йәмғиәттә шәхес тәрбиәләү мәсьәләләрен өйрәнеүгә бәйле. Гражданин формалаштырыуҙың төрлө теория һәм методологияларын өйрәнеү һәм ғәмәлдә ҡулланыу менән генә сикләнмәй, йәмғиәттә кеше тәрбиәләүҙең иң емешле һәм фәһемле ысулы – әҙәбиәт һәм уңың да иң ҡатмарлы жанры – драматургия — сәхнә аша йәш быуынға үҙ һүҙен әйтергә, тәрбиә бирергә ынтылыуы Әлфис Суфиян улының шәхес булараҡ тағы бер һоҡланғыс яғы, ә пьесаһының Башҡорт академия драма театры сәхнәһендә ҡуйылыуы – үҙе бер мәртәбә.\nПьесаның ҡыҫҡаса йөкмәткеһе: Ғилминур инәйҙең кәртә артында ҙур ғына бер таш ята. Бөйөк Ватан һуғышы ваҡытында ла, унан һуң да һалдаттарҙы гел шул таш эргәһенән оҙаталар. Күп һалдаттар кире әйләнеп ҡайтмай. Кемдеңдер ғәзиз улы, атаһы, һөйгән йәре улар. Күпме ҡорбан, ҡарғыш, күҙ йәше… Һалдаттарҙың туғандарын, һөйгән йәрҙәрен, балаларын яңғыҙ ҡалдырып кире ҡайтмауҙарына ошо таш ғәйепле (ме)!? Халыҡ таш ятҡан урынды урап үтә башлай. Шулай итеп, тәбиғәт бүләгеме, йыһан ҡунағымы, тарих ҡомартҡыһымы, таш, тиҫтә йылдар буйы халыҡта төрлө ғөрәфәттәр, ышаныуҙар һәм юрауҙар тыуҙырып, ята бирә. Тик, Ғилминур инәйҙең әсәһе яҙмышына таштың ҡағылышы айырым: «атайым бик сая егет булған, армияға китер алдынан күрше ауылдан әсәйемде урлап алып ҡайта. Әсәйем артынын йөрөгән башҡа егет, быға үс итеп боҙомсо ҡарсыҡтан тотош нәҫелебеҙҙе сихырлата»,- тип һөйләй ул ҡыҙына донъя менән бәхилләшкәндә.\nШулай итеп, ваҡиғалар ошо серле ташҡа бәйле үҫешә. Төп ролдәрҙә СССР-ҙың халыҡ артисткаһы Гөлли Мөбәрәкова, Башҡортостандың халыҡ артистары Рәмзиә Хисамова, Алмас Әмиров, Әхәт Хөсәйенов, Сара Буранбаева һәм башҡа сәхнә оҫталары.\nҒилминур — ағинәй, йәшәү рухын ҡурсалыусы халыҡ вәкиле, үҙ дәрәжәһен яҡшы белгән, сабыр һәм бәҫле халыҡ тәрбиәсеһе — оло йөрәкле, йомшаҡ күңелле өләсәй ҙә, зирәк зиһенле, кәрәк икән тура һүҙле ҡәйнә лә. Әбей йәмғиәт тормошондғы хәл — ваҡиғаларҙы ла белеп тора, йәшәйешкә һис битараф түгел, үҙенсә ябай «сәйәсмән» дә, ҡыҫҡаһы, инәйҙең кешеләргә әйтер һүҙе бар. «Быға оҡшаш образ сәхнәлә күптән булғаны юҡ ине. Бөгөнгө көндә бик әһәмиәтле, кәрәкле образ ул. Һүҙенә халыҡ мәҡәлдәре, әйтемдәр ҡушып, бик ышанслы, йә ҙур кинәйә менән һөйләгән, бәҫле халыҡ вәкиле Ғилминур инәй. Ҡарсыҡ тормошто күп күргән, донъяға битараф түгел, шуға ла кешеләргә әйтер һүҙе бар », — ти Башҡортостандың халыҡ артисткаһы Рәмзиә Хисамова. Әйткәндәй, тормош тәжрибәһе ярайһы ҙур актрисаның үҙенең дә ошо образ аша сәхнәнән тамашасыға әйтер һүҙе бик күп.\nПьесаны сәхнәгә ҡуйыусы режиссер — театрҙың художество етәксеһе Олег Ханов, рәссамы – Радик Сафин, композиторы – Урал Иҙелбаев. Шуны ла әйтергә кәрәк, сәхнә биҙәлеше — «Яңғыҙҙар ташы»ның сценография авторы — Радик Сафин. Ул директорҙың ижад эшмәкәрлеге буйынса урынбаҫары, художество — ҡуйылыш бүлеге мөдире, Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре. «Ни өсөн был ташты – яңғыҙҙар ташы тип атағандар? Бәлки был объектҡа космик киңлектән, ә бәлки илебеҙ күгенән, ҡарарға кәрәктер, күңелдәргә үтеп инер яңылыҡ һәм зиһен яҡтылығын быуып ятҡан битарафлыҡ ташы түгелме икән ул? Йәки, бөтөнләй киреһенсә, был таш ер яралғандан бирле хоҙай тәғәлә инселәгән урынды төйәк итеп, йыһан энергияһын кешеләргә өләшеүсе изге есемдер. Арҡайым да таштарҙан ғибәрәт? Ҡыҫҡаһы, «Яңғыҙҙар ташы» биҙәлешендәге художество образын нисек таптығыҙ, тигән һорауға рәссам былай тип яуап бирҙе: «был сихырланған таш пьесала бик киң мәғәнәгә эйә. Ул ябай таш ҡына түгел. Ни өсөн «яңғыҙҙар ташы» тип нарыҡланыуын да асырға тырыштым. Тамашасыға уйланырға ла урын ҡалдырҙым »\n23 май – сираттағы миҙгел ябылыу көндө коллектив ағзалары СССР-ҙың халыҡ артисы Арыҫлан Мөбәрәковтың һәйкәленә сәскәләр һаласаҡ. Унан, ғәҙәттәгесә, 18.00 сәғәттә миҙгел тамамланыу уңайынан тамашасалырға театр майҙанында концерт тәҡдим итәсәк. Миҙгел ябыу тантанаһын театр, премьеранан һуң, йыл дауамында талантлы ролдәр башҡарған, уңышлы эшләгән ижади цехтар һәм бүлек хеҙмәткәрҙәрен бүләкләү менән тамамлаясаҡ.


Сифат — Башҡорт Википедияһы\nпредметтың билдәһен белдергән һүҙ төркөмө\n1 Сифат тураһында дөйөм төшөнсә\n2 Сифаттарҙың яһалышы\n2.1 Тамыр сифат\n2.2 Яһалма сифат\n2.3 Ҡушма сифат\n3 Төп һәм шартлы сифаттар\n3.1 Төп сифаттар\n3.2 Шартлы сифаттар\n4 Сифат дәрәжәләре\n4.1 Төп дәрәжә\n5 Синоним сифаттар\n6 Исемләшкән сифаттар\n7 Сифаттарға грамматик анализ яһау тәртибе\n7.1 Анализ өлгөһө\nСифат тураһында дөйөм төшөнсәҮҙгәртергә\nМорфологик йәһәттән сифаттар үҙгәрмәүсән һүҙ төркөмөнә ҡарай, тик төп сифаттар ғына дәрәжә формаларын ҡабул итә: күк, күкһел, күгерәк, күм-күк.\nҺөйләмдә сифаттар һәр саҡ тиерлек аныҡлаусы һәм хәбәр функцияһын башҡара: бейек (тау), һөҙәк(тау),текә(яр);(өй) бейек, (еп) нәҙек. һ.б. Тап шул ваҡытта бейек ҡырластың өҫтөнән ҡыңғырау тауыштары ишетелде. (М. Ғафури) Ҡайһы саҡта Фатима шат, көләс. (Ж.Кейекбаев.)\nБашҡорт телендә ҡайһы бер һүҙҙәр тамыр хәлендә үк предметтың билдәһен белдерә. Бынан тыш, предметтың билдәһен белдереүҙә икенсе һүҙ төркөмдәренән яһалған һүҙҙәр ҡулланыла. Мәҫәлән: болот — болотло, оял — оялсан, эш — эшсән. Яһалышы яғынан сифаттар өс төрлө була: тамыр сифат, яһалма сифат, ҡушма сифат.\nтамыр сифат тамыр хәлендә предметтың билдәһен белдерә: аҡ, бәләкәй, ҙур, күк, һары.\nТөрлө һүҙ төркөмдәренән булған һүҙҙәргә ялғау ялғап, предметтың билдәһен белдереп була. Барлыҡҡа килгән был һүҙ яһалма сифат була.Мәҫәлән:\nисемдән: аң-аңлы, белем- белемле, тоҙ- тоҙло,тоҙһоҙ, яҙ-яҙғы, көҙ- көҙгө.\nҡылымдан; сереү-серек, ҡурҡыу- ҡурҡаҡ, илау- илаҡ, көөү- көйгәләк, һиҙеү- һиҙгер, яҙыу- яҙма(эш).\nһандан: ете- етеле, йөҙ- йөҙлө.\nисем ҡылымдан: түләү- түләүле, ҡарау- ҡараулы.\nүҙләштерелгән һүҙҙәрҙән: тарих- тарихи, ғилем-ғилми, фән- фәнни, иҡтисад- иҡтисади, сәйәсәт- сәйәси\nҠушма сифаттар үҙҙәре бер нисә юл менән яһала.\nпарлы: аҡлы-ҡаралы, яҙлы-көҙлө.\nбәйләү: сейә ҡыҙыл(төҫ) нәҙек оҙон (буй),\nТөп һәм шартлы сифаттарҮҙгәртергә\nСифаттар, предметтың билдәһен ниндәй яҡтан белдереүенә ҡарап, икегә: төп һәм шартлы — сифаттарға бүленә.\nТуранан—тура билдәһен белдерә: аҡ сәскә, киң өҫтәл, һәйбәт кеше, тәртипле бала.\nТөп сифаттар предметтың ни дәрәжәлә булыуын да күрһәтә ала: аҡ—ағыраҡ, ап-аҡ, аҡһыл; ҡара—ҡарараҡ, ҡарағусҡыл, ҡап-ҡара; ҡыҙыл—ҡыҙылыраҡ, ҡыҙғылт, үтә ҡыҙыл, сейә ҡыҙыл.\nПредметтың билдәһен урынға, ваҡытҡа һәм башҡа предметтарға мөнәсәбәте аша белдерә: Өфөләге йорт, йөн күлдәк, таш йорт, йәйге эҙе, алтын сәғәт, баштағы яулыҡ, өйҙәге кешеләр. Шартлы сифаттарға урыҫ теленән ялғауҙарҙы ҡыҫҡартып алынған сифаттар ҙа инә: социалистик, революцион, индустриаль.\nШартлы сифат дәрәжә менән үҙгәрмәй. Ул предметтың үҙгәрмәй торған билдәһен белдерә:Ҡышҡы һыуыҡ- ҡышҡыраҡ һыуыҡ тип әйтә алмайбыҙ.\nПредметтың билдәһе төрлөсә, төрлө кимәлдә, йәғни төрлө дәрәжәлә булырға мөмкин. Тел саралары ярҙамында предмет билдәләренең төрлө булыуын күрһәтеп була. Төп сифаттың дүрт дәрәжәһе була.\nТөп дәрәжәләге сифат предмет аңлатҡан билдәнең төп мәғәнәгә тура килеүен белдерә йәғни был предметта сифат белдергән билдә артыҡ та, кәм дә түгел. Мәҫәлән: аҡ-аҡ төҫтө белдерә: аҡ йорт, аҡ ҡағыҙ, аҡ күлдәк. Төп дәрәжәләге сифатҡа бер ниндәй ялғау ҡушылмай.\nТамыр һәм яһалма сифаттар төп дәрәжәлә килә.\nСифаттарҙың мәғәнәһен тамыр һәм яһалма сифаттар белдерә.\nБер предметың билдәһе икенсе предметта күберәк йә аҙыраҡ булыуын күрһәтә:матурыраҡ һүрәт, ағыраҡ тауар.\nСифаттың сағыштырыу дәрәжәһе ике төрлө юл менән яһала: а)тамыр(нигеҙ) сифат һуҙынҡы өнгә бөтһә, -раҡ, -рәк, тартынҡы өнгә бөтһә -ыраҡ, -ерәк, ораҡ, өрәк ялғауҙары ҡушылып яһала: аҡсалы- аҡсалыраҡ, белемле- белемлерәк, киң- киңерәк, тоҙло- тоҙлораҡ,\nАртыҡлыҡ дәрәжәһендәге сифаттар бер предметтағы билдәнең башҡа шундай уҡ предметтарҙағы билдәнән бик күпкә артыҡ икәнен белдерәләр. Һүҙҙең беренсеижегенә – п ҡушып, йәки һүҙгә иң, бик, уғата, үтә, ифрат, ныҡ ҡушылып яһала: ҡып-ҡыҙыл, йәп-йәшел; бик көслө, ифрат белемле, иң бейек, үтә шәп.\nАҙһытыу дәрәжәһендәге сифаттар предмет билдәһенең ғәҙәттәгенән аҙыраҡ булыуын белдерәләр. Аҙһытыу дәрәжәһе -ғылт, -гелт, -ҡылт, -келт, -һыл, -һел, -һыу ялғауҙары ярҙамында яһала: ҡыҙғылт, йәшкелт, күкһел.\nБөтә төп сифаттар ҙа аҙһытыу дәрәжәһендә килә алмай, мәҫәлән: яҡшы, бәләкәй, ҙур, матур.\nУртаҡ мәғәнәле йәки мәғәнәләре яҡын булған сифаттарҙы синоноим сифаттар тип йөрөтәләр. Мәҫәлән: матур, сибәр , һылыу, зифа, нәфис, гүзәл.\nСифаттарға грамматик анализ яһау тәртибеҮҙгәртергә\nСифаттың башланғыс формаһы\nСифаттың төрө (төп, шартлы)\nЯһалышы (тамыр, яһалма, ҡушма)\nДәрәжәһе (төп, аҙһытыу, артыҡлыҡ, сағыштырыу)\nҺөйләмдең ниндәй киҫәге булып килә.\nКөнбағыш баҫыуы һап-һары келәм менән ҡапланды. (Я. Хамматов.)\nҺап-һары — сифат, башланғыс формаһы— һары, төп сифат, тамыр сифат, артыҡлыҡ дәрәжәһендә, һөйләмдә аныҡлаусы булып килә.\nҺап-һары —төп сифат, там.сифат, арт.дәр., аныҡлаусы.\nУсманова М.Ғ., Абдуллина Ф.Ф. Башҡорт теле. Өфө — 2000 йыл. ISBN 5-295-02619-1\nТоломбаев Х.А., Солтанбаева Х.В. Әсә теле. 6-сы класс өсөн дәреслек. Өфө — 2008 йыл. ISBN 978-5-295-04288-1\nВ.Ш. Псәнчин, Ю.В. Псәнчин. Әсә теле. 10-11 кластар өсөн дәреслек. Өфө — 2009 йыл. ISBN 5-295-02834-8\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Сифат&oldid=673000 ҡабул ителгән\nПоследний раз редактировалась 9 апрель 2017 в 18:54\nБыл бит һуңғы тапҡыр 18:54 9 апрель 2017 үҙгәртелгән.


Эҫе була: Башҡортостанға субтропик йылы килә // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nЭҫе була: Башҡортостанға субтропик йылы килә\n17:29, 7 июля 2020 Йәмғиәт\nЭҫе була: Башҡортостанға субтропик йылы килә Фото: Олег Яровиков\nРеспубликала был аҙна эҫе булырға вәғәҙәләй, тип фаразлай Башгидрометүҙәк синоптиктары.\n«Субтропик йылы таралыуға бәйле алдағы көндәрҙә температураның норманан 4-7 градусҡа юғарыраҡ булыуы көтөлә. Аҙна аҙағында төнгө сәғәттәрҙә һауа температураһы 14-19-ҙан 17-23 градусҡаса күтәрелә, көндөҙ +28, +33-тән +31, +36-ға тиклем», — тип хәбәр ителә метеохеҙмәт сайтында.\nШул уҡ ваҡытта республикабыҙ өсөн максималь һауа температураһының +38 градусҡа тиклем һәм унан юғарыраҡ күтәрелеүе үтә эҫелек критерийы булып тороуы билдәләнә.\nАҙна һуңына эҫе бер аҙ һүрелә. Һауа температураһы түбәнәйә: төндә +13,+18, көндөҙ +26,+30, көньяҡта +34 градусҡа тиклем. Һалҡын фронт үткән саҡта республиканың төньяҡ райондарында йәшенле ҡойма ямғыр, урыны менән боҙ-борсаҡ яуыуы, көслө ел иҫеүе ихтимал.


“Атайымдан күп һөнәргә өйрәндем” » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке\nБашҡортостан гәзите » Эй ултыра балыҡсы... » “Атайымдан күп һөнәргә өйрәндем”\n“Атайымдан күп һөнәргә өйрәндем” 12.09.2015 // Эй ултыра балыҡсы...\nЙәш саҡта Белорет, Әбйәлил райондары аша аҡҡан Ҡағы йылғаһын күреп хайран ҡалғайным. Иҫ китерлек тә шул: Хоҙай тәбиғәттең бөтөн байлығын ошо һыу буйына туплаған кеүек. Йылға ярында текә ҡаялар, үркәс-үркәс тауҙар, ҡуйы урмандар теҙелеп киткән. Бындағы емеш-еләктең дә төрлөлөгөнә иҫең китер. Йылға буйында балыҡсыларҙың күп йөрөүе лә иғтибарҙы йәлеп итмәй ҡалманы.\nОшо ваҡиғаға ике тиҫтә йылдан ашыу ваҡыт үткәс, йәнә шул тарафтарға юлландыҡ.\nРайон үҙәге Асҡарҙан 75 саҡрым тирәһе алыҫлыҡта ятһа ла, Хәмиткә тиҙ генә килеп еттек. Ауылда беҙҙе иң абруйлы кешеләрҙең береһе Риф Зәйнишев ҡаршы алды. Заманында ул Хәмит урман хужалығына етәкселек иткән. Алсаҡлығы, ярҙамсыллығы хаҡында районда белмәгән кеше юҡтыр. Ихатаһы, йорто бөхтә. Өйөндә “Башҡортостан” гәзитендә донъя күргән “Мең дә бер кәңәш” тупланмаһының сығарылыштары эленеп тороуы күңелде айырыуса ныҡ күтәреп ебәрҙе.\nОҙаҡламай һыу буйына ашыҡтыҡ. Мәғлүм булыуынса, Риф ағайыбыҙ бәрҙе балығының бөтөн нескәлектәрен белә. Юлда барғанда йыйған журнал-китаптары, үҙ ҡулдары менән яһаған ҡорамалдары тураһында ихлас бәйән итте.\nКилеп еттек. Беҙ табышты селәүсенгә ҡаптырырға тырышабыҙ, әммә әллә ни ыратып булмай. Ағайыбыҙ иһә күбәләкле ҡармаҡҡа бер-бер артлы бер нисә бәрҙене тартып та сығарҙы! Шулай байтаҡ йөрөгәс, уның менән тәжрибә уртаҡлашырға булдым.\n– Был күбәләкле ҡармаҡтарҙы үҙегеҙ эшләгәнһегеҙ. Бәрҙегә ҡайһылары ҡулай?\n– Минең балыҡ тотоу ысулдарым күп. Араларынан берәүһе айырыуса һөҙөмтәле. Был күбәләкле ҡармаҡты яһағанда сабыйҙың тәүге сәсен ҡулланам. Уның һарғылт төҫтәгеһе яҡшыраҡ. Белеүегеҙсә, сабыйҙың сәсе йомшаҡлығы менән айырылып тора, майлы булған өсөн һыуға батмай.\nӘле әйткән ысул бик отошло. Һатып алыу бит сығым талап итә. Күбәләкле ҡармаҡты яһағанда төрлө төҫтәге ҡауырһындарҙы, әтәс ҡойроғон да ҡушам.\n– Барыһы ла һеҙҙең тәжрибәгә ҡайтып ҡала инде?\n– Ысынлап та шулай. Атайым оҫта балыҡсы, һунарсы ине. Уның менән бергә йөрөп, күп нәмәгә өйрәндем.\n– Борсоған һорауҙар ҙа барҙыр, моғайын?\n– Әлбиттә, иң ҙуры, аяныслыһы — йылға-күлдәрҙең һайығыуы. Ҡайһы бер урындар тауыҡ кисеп сыҡмалы ғына булып ҡалды бит. Йән әсей.\n– Хаҡлы ялда булыуығыҙға ҡарамаҫтан, йәмәғәт эштәрендә лә әүҙем ҡатнашаһығыҙ икән. Ҡайҙан килгән һеҙгә бындай дәрт?\n– Ғүмер буйы халыҡ араһында булырға тырыштым. Белгәндәрем менән ихлас уртаҡлашам.


Бензин тейәгән машиналар - GTRK.TV — Новости Уфы и РБ\nРәсәйҙең оборона министрлығы Ислам дәүләте террор ойошмаһы бензовоздарының Сүриә сиген үтеп Төркиәгә юлланыуы тураһында видеояҙма күрһәтте. Шулай итеп, Төркиәнең нефть һатып алыу юлы менән террорсыларҙы финанслауы раҫланды. Тик быны НАТО блогына ингән бер генә ил дә танырға теләмәй. Улар бик һаҡ белдереүҙәр яһап аҡланырға тырыша. Сүриәлә СУ-24 самолеты тап бензовоздар колоннаһын утҡа тотҡандан һуң бәреп төшөрөлә лә инде. Рәсәй етәкселеге Төркиәнең башҡа һыймаҫлыҡ был ғәмәлен арҡаға бысаҡ ҡаҙау тип баһаланы.


Ғайса Мәсихтең хеҙмәтсеһе, Яҡубтың ҡустыһы Йәһүҙәнән Атабыҙ Алла тарафынан саҡырылғандарға һәм ҡәҙерле булғандарға, Ғайса Мәсих өсөн һаҡланғандарға:\nАлланың шәфҡәте, именлеге һәм мөхәббәте һеҙгә мул бирелһен!\nҠәҙерлеләрем! Һеҙгә үҙебеҙҙең дөйөм ҡотолоуыбыҙ хаҡында яҙырға бик теләһәм дә, бүтән нәмәләр тураһында үтенеп яҙыуҙы кәрәк таптым: Алланың изге халҡына бер тапҡыр һәм ғүмерлеккә бирелгән иманды яҡлап алып ҡалығыҙ.\nАрағыҙға һиҙҙермәй генә ҡайһы бер аллаһыҙ кешеләр килеп инде. Улар, үҙҙәренең аҙғынлыҡтарын аҡлау өсөн, Аллабыҙҙың мәрхәмәтен боҙоп күрһәтә һәм шуның менән берҙән-бер Хакимыбыҙ һәм Раббыбыҙ Ғайса Мәсихте инҡар итә. Уларҙың хөкөм ителәсәге Изге Яҙмала күптән инде әйтелгән.\nБыларҙың барыһын да белһәгеҙ ҙә, хәтерегеҙгә төшөрөргә теләйем: Раббы халыҡты Мысырҙан алып сығып ҡотҡарһа ла, араларындағы ышанмаған кешеләрҙе аҙаҡ һәләк иткән.\nҮҙенә бирелгән хакимлыҡты һаҡламаған һәм торлаҡтарын ташлап киткән фәрештәләрҙе иһә Ул, бөйөк көндә хөкөм итеү өсөн, мәңгелек бығауҙарға быуып, дөм ҡараңғыла һаҡ аҫтында тота.\nОшо фәрештәләр кеүек үк фәхешлеккә, енси аҙғынлыҡҡа бирелгән Содом, Гоморра һәм улар тирәһендәге бүтән ҡалалар халҡы ла, ғибрәтле миҫал булараҡ, мәңгелек ут язаһын алған.\nШуның һымаҡ был кешеләр, хыялға бирелеп, тәндәрен таплай, ә Раббы хакимлығын инҡар итә һәм күктәге көстәргә яла яға.\nХатта баш фәрештә Михаил, Иблис менән Мусаның кәүҙәһе хаҡында бәхәсләшкәндә, Иблисте яла яғыуҙа ғәйепләргә ҡыймай, «Һине Алла шелтәләһен», – тип кенә ҡуя.\nБылар иһә үҙҙәре лә белмәгән нәмәләргә яла яға. Бына шулай аңһыҙ хайуандар кеүек тәбиғи тойғоға эйәреп эш итеүҙәре уларҙы һәләк итә.\nҠайғы уларға, сөнки улар Ҡабил юлынан китте. Валаам кеүек үк, улар ҙа аҡса хаҡына яңылыш юлдан китте, Корей кеүек үк фетнә сығарып һәләк булырҙар.\nБыл кешеләр һеҙҙең мөхәббәтле табындарығыҙҙа уңайһыҙланыу белмәй, үҙҙәрен генә ҡайғыртып табын ҡороп ултырыусылар. Улар – ел ҡыуып йөрөткән ямғыр килтермәҫ болоттар. Улар – уңыш йыйыр мәлдә емеш бирмәй торған, ике тапҡыр үлгән, тамыры менән ҡуптарылған ағастар.\nУлар – үҙҙәренең хурлыҡлы эштәренең күбеге менән ҡапланған дауыллы диңгеҙ тулҡындары. Улар – йыһанда юғалған йондоҙҙар, улар өсөн мәңгелек ҡараңғылыҡта урын һаҡлана.\nЕнох, Әҙәм быуынындағы етенсе кеше, улар тураһында ла пәйғәмбәрлек ҡылып былай тигән: «Бына Үҙенең иҫәпһеҙ-һанһыҙ изгеләре менән Раббы килер.\nУл бөтөнөһөн хөкөм итер, үҙҙәренең ҡылған динһеҙ эштәре менән Уға ҡаршы торған бөтә динһеҙҙәрҙе һәм динһеҙ гонаһлыларҙы Уға ҡаршы әйткән әҙәпһеҙ һүҙҙәрендә фашлар».\nУлар, яҙмыштарына зарланып, туҡтауһыҙ һуҡрана. Нәфселәрен ҡайғыртып, үҙҙәре тураһында яңғырауыҡлы һүҙҙәр һөйләй һәм үҙ файҙалары хаҡына бүтәндәргә ярамһаҡлана.\nӘ һеҙ, ҡәҙерлеләрем, Раббыбыҙ Ғайса Мәсихтең илселәре тарафынан алдан әйтелгән һүҙҙәрҙе иҫкә алығыҙ.\nУлар һеҙгә: «Ваҡыт аҙағында үҙҙәренең аҙғын теләктәре буйынса ғәмәл ҡылыусы мыҫҡыллаусылар барлыҡҡа киләсәк», – тине.\nБыл кешеләр бүленеүҙәрҙең сәбәбе булып тора һәм тәбиғи нәфселәренә буйһона. Уларҙа Изге Рух юҡ.\nӘ һеҙ, ҡәҙерлеләрем, үҙ тормошоғоҙҙо иң изге иманығыҙ нигеҙендә ҡороп йәшәүегеҙҙе дауам итегеҙ, Изге Рух көсө менән доға ҡылығыҙ.\nҮҙенең мәрхәмәте менән һеҙгә мәңгелек тормош бирәсәк Раббыбыҙ Ғайса Мәсихте көтөп, Алла һөйөүендә ҡалығыҙ.\nИкеләнгәндәргә мәрхәмәтле булығыҙ.\nИкенселәрен, уттан тартып алғандай, ҡотҡарығыҙ. Башҡаларына мәрхәмәт күрһәтегеҙ, әммә һаҡ булығыҙ. Хатта уларҙың шаҡшы эштәре менән бысранған кейемдәренән дә ерәнегеҙ.\nҺеҙҙе тура юлдан тайпылыуҙан һаҡлай алыусы һәм Үҙенең даны алдына пак килеш һәм ҙур ҡыуаныс менән килтерә алыусы\nРаббыбыҙ Ғайса Мәсих аша беҙҙе Ҡотҡарыусыбыҙ берҙән-бер Аллаға дан, мөһабәтлек, ҡөҙрәт һәм хакимлыҡ донъя яратылғансы уҡ та, хәҙер ҙә мәңге булһын. Амин.


Эй, Иҫкесәк! мин дә килдем һиңә, эсер һыуым һиндә булғанға... » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Йәмғиәт » Эй, Иҫкесәк! мин дә килдем һиңә, эсер һыуым һиндә булғанға...\nЭй, Иҫкесәк! мин дә килдем һиңә, эсер һыуым һиндә булғанға... 11.12.2015 // Йәмғиәт\nВатан автосәнәғәтенән көлөргә яратһалар ҙа, бер алға, бер артҡа биреп, барыбер менеп етте Һырт башына еңел машинам. Һай, бейек икән дә! Тау башынан Иҫкесәк ауылы ус төбөндәгеләй күренеп ята. Йорттар тирәһендәге “Нива”ларҙы шәйләп ҡалғас, башҡа етте: ҡунаҡҡа бында йәй килеү хәйерлерәктер. Ә бит кемдәрҙер ошо юлдан ғүмер буйы йөрөй!\nКөслө уҙамандар төйәге\nАуылдың тарихына килгәндә, уның барлыҡҡа килеүе XIX быуатҡа барып тоташа. Башта был ерҙәрҙә Юлдаш, Ҡарайған һәм Әхмәр ауылдарының хәлле башҡорттары йәйләй. Һуңынан унда төпләнергә булалар. Осраҡлы түгелдер. Бындағы хозур тәбиғәткә ғашиҡ булмау мөмкин түгел, тауҙар-яландар һоҡланып туйғыһыҙ. Шиҙе йылғаһы ла ошо ерҙән башлана. Ауылға нигеҙ һалған кешеләр өс ергә бүленеп ултыра, шуға ла халыҡ телендә “Өскиҫәк” тигән атама нығынып ҡала.\nТөйәктең исемен башҡараҡ тарихҡа бәйләгәндәр ҙә бар. Әйтеүҙәренсә, бында XIX быуатта Юлдашбай Рәсүлев тигән бай йәшәгән. Ул улдары араһынан Иҫәнғолға әлеге Иҫкесәк биләмәһенә тура килгән майҙанды (дөйөм ерҙәренең бер киҫәген) бүлеп биргән. Ауылдың исеме шул ике һүҙҙән (Иҫәнғолдоң тәүге ижеге һәм киҫәк) сыҡҡан, тип фаразлайҙар. Бәлки, “иҫке” һүҙе лә ҡулланылғандыр. Һәр хәлдә, ул вариант хаҡында мәғлүмәт юҡ.\nАуыл борон-борондан көслө, талантлы нәҫелдәре менән дан тотҡан. Көрәштә лә, йыр-бейеү майҙанында ла алдынғылыҡты бирмәгәндәр. Әйткәндәй, ҡурайҙа, баянда оҫта уйнаған уҙамандар бөгөн дә бар. Ауылда шундай хәбәр ҙә йөрөй. Имеш, Сабит исемле баһадир урмандан утын алып ҡайтып килгән, ти. Уба ярынан һис тә менә алмай икән аты. Ахыр сиктә хужа, малҡайын туғарып, йөктө үҙе һөйрәп мендергән…\nУтһыҙ төтөн сыҡмай: был яҡтың көслө башҡорт уҙамандары хаҡында ишетеүем беренсегә түгел. Ғәзиз еренә ниндәй генә һынау килмәһен, ауырлыҡтарға һәр саҡ ҡаршы тора алған улар. Бөйөк Ватан һуғышына Иҫкесәктән 64 ир-егет юлланған. Араларында 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы сафына баҫҡандар ҙа булған.\nАуыл төрлө яҡлап үҫешкән. Сауҙа ла яҡшы ғына барған. Ялан яғынан Бөрйәнгә барған юлдарҙың береһе нәҡ ошо ауыл аша үткән. Совет власы осоронда бында колхоз һәм артель эшләгән. Ауыл янында тотҡондар өсөн махсус совхоз булғанлығы хаҡында ла һөйләй урындағылар.\nТөп шөғөлдәрҙең береһе ағас булған. Маҡар урмансылығына ингән хужалыҡта таҡта ярғандар, селек бәйләгәндәр, бумала яһағандар. Ат арбаһы, сана, тәгәрмәстәрҙе хатта Ырымбурҙан да килеп алғандар.\nУңышлы эшләп килгән хужалыҡ урындағы барлыҡ сығымдарҙы күтәргән, ауылдың үҫешендә төп көс булған. Мәҫәлән, башҡа ауылдарҙа айырым кешеләр электр өсөн үҙе түләп барғанда, иҫкесәктәргә был мәсьәлә бөтөнләй ҡағылмаған.\nХәҙер инде Сабит баһадир ҙа, урман хужалығы ла, магазин да, клуб та, мәктәп тә күптән тарихта ҡалған. Кеше үҙ йүнен үҙе күрә. Дөйөм мәнфәғәтте ҡайғыртҡан берҙән-бер учреждение – урындағы фельдшер-акушерлыҡ пункты.\nҮрҙә телгә алып киткән ваҡиғалар – башлыса урындағы аҡһаҡал Зиннур олатай Иҫәнгилдиндең һөйләгәндәренән. Уға “мулла малайы” булыуы арҡаһында “әсе һурпа”ны айырыуса күп эсергә тура килә.\n– Ул көн айырыуса иҫтә ҡалған, – тип бәйән итә олатай, мәҫәлән, мәсет манараһының ҡолатылыуы хаҡында. – Иман йорто тирәләй халыҡ күпләп йыйылып китте. Бер нисә арҡанды ялғап, бер осон –манараға, икенсеһен атҡа бәйләнеләр. Малҡай яйлап ҡына тарта башланы. Сабый булһам да, шуныһы иҫтә ҡалған: кешеләрҙең йөҙө ҡарайып, үҙгәреп китте, тик бер нисәүһе генә шатланып йөрөй ине. Йылдар үткәс, шуға шаһит булдыҡ: манараны ҡолатҡандар бәхетен таба алмай, фажиғәле рәүештә һәләк булып бөттө, нәҫелдәре лә ҡалманы инде. Күрәһең, Аллаһ йортона ҡул һуҙғаны өсөн шундай яза алғандарҙыр.\nЗиннур Иҫәнгилдин күп тиҫтерҙәре һымаҡ етем үҫә. Юҡ, атаһын ҡәһәрле һуғышта юғалтмай ул, ҡәҙерле кешеһен мәсет манараһын ҡолатҡан йылда һөргөнгә оҙаталар. Ун йыл ултырып ҡайта дин әһеле. Был осорҙа ишле ғаиләһе мең төрлө ауырлыҡ, аслыҡ ғазабы сигеп көн күрә.\n– Йыла ағасын балта менән турап, киптереп, тоҡтарға тултыра ла тирмәнгә алып китә торғайныҡ, – тип хәтерләй Зиннур олатай. – Бына шулай ағас оно ашап йәшәргә лә тура килде.\nӘсеһен дә, сөсөһөн дә татып үҫкән ғәзиз ерендә төпләнеп ҡала ир-уҙаман. Оҙаҡ йылдар урындағы урман хужалығының тимерлегендә эшләй. Тәгәрмәс күсәрҙәре, башҡа кәрәк-яраҡ нәҡ уның оҫта ҡулдары аша үтә.\nИр-уҙаман күрше Көҙән һылыуы Флүрәгә өйләнеп, йорт тултырып бала үҫтерәләр. Тик бөгөн икәүләп кенә йәшәйҙәр. Балалар алмашлап ҡайтып тора ла ул, ләкин һуңынан нигеҙ ҡоромаҫмы – был турала ла уйланмай ҡалмай олатай.\n– Тормош бер ҡасан да еңел булмаған, – ти ул. – Шулай ҙа, ҡайһы дәүерҙә йәшәүгә ҡарамаҫтан, башты эйергә ярамай. Киреһенсә, тырышып, ғәҙел тормош көтөргә кәрәк. Шул саҡта бәхет һине үҙе килеп табасаҡ.\nЙыла икмәге ашап үҫһәң, күрәһең, ныҡлы булаһың. Хәҙер инде 86 йәшкә аяҡ баҫҡан Зиннур олатай менән Флүрә инәй һаман да мал тота, умартасылыҡты быйыл ғына туҡтатҡандар. Хужаның үҙенсәлекле шөғөлө лә бар: бер дәфтәргә күргән-белгәнен яҙып бара. Ауыл яңылыҡтары, һауа шарттары, йорт-ҡуралағы тормош… “Бөгөн күп итеп ҡар яуҙы, ә ер туңмаған әле…” – был сираттағы яҙыу. Тимәк, алға ҡарап йәшәй Иҫәнгилдиндәр.\nФельдшерлыҡ йәмәғәт эшеме?\nКүп итеп ҡар яуҙы тигәндән, яуым-төшөмдө Хоҙай Тәғәлә, ысынлап та, бында йәлләмәй бирә. Өҫтәүенә дала яғынан туҡтауһыҙ өргән ел буран һалып ҡына тора. Ауыл хакимиәтенә, юл таҙартыусыларға эш етерлек. Махсус техниканың килеп етә алмаған осраҡтары ла юҡ түгел. Шул саҡта үҙенең “ДТ-75”-енә ултырып, ҡар һөрөргә ауылдың старостаһы, депутат Рәйес Ғүмәров сығып китә. Улай ғына ла түгел, көн дә йәйәүләп йөрөп, халыҡтың хәл-әхүәлен белешеп сыға ул.\n– Ауыл ҙур түгел, әммә гөрләп тора, – ти староста. – Йәштәр йорт һала, бер-бер артлы балалар тыуа. Тиҙҙән, Аллаһ бирһә, йәнә ике ғаилә ишәйергә тора: Рима менән Илдус Фазыловтарҙың – бишенсе, Рузалия һәм Ғаяз Шәриповтарҙың алтынсы сабыйы донъяға киләсәк. Тимәк, йәшәйәсәк әле ауылыбыҙ!\nӘлбиттә, хәл итәһе мәсьәләләр ҙә етерлек. Мәҫәлән, балаларҙы күрше Көҙән ауылына автобуста йөрөтөп уҡытырға мәжбүрбеҙ. Унда интернат та бар. Үҙебеҙҙә мәктәп булдырыу яҡты хыялда ғына ҡалды инде. Балалар баҡсаһына йөрөр йәштәгеләр иһә өйҙә ултырырға мәжбүр. Үҙемдең дүрт йәшлек улым Айнур ҙа көндөҙ, беҙ эштә саҡта, яңғыҙы донъя көтә.\nИке ҡыҙҙан һуң донъяға килгән был кинйә малай, ысынлап та, йортта төп хужа икән. Телефонға яуап бирә, малды ла ҡараша икән. Ни ҡылһын, атаһы менән урманға бара алмаған һымаҡ, әсәһенә эйәреп, фельдшерлыҡ пунктына ла йөрөү мөмкин түгел. Ана бит, әсәһенә ҡайһы саҡта эшкә хатта атаһының һунар саңғыһын кейеп китергә тура килә. Бәләкәй ауыл тиһәң дә, сир етерлек бында: көнөнә биш-алты өлкән быуын вәкиле мөрәжәғәт итә, балалар ҙа йыш килә.\n– Егерме йылдан ашыулыҡ эш дәүерендә ниндәй генә осраҡ булманы инде, – ти Гөлнур Сафиулла ҡыҙы. – Бер нисә тапҡыр хатта фельдшер ғына түгел, акушер бурысын да атҡарырға тура килде. Буранда ат егеп, буласаҡ әсәне ултыртам да Петровск дауаханаһына юлланам…\nАуыл хакимиәте, район етәкселеге бындай учреждениеларҙы һаҡлап ҡалырға барлыҡ көсөн һала. Ишем һәм Биксән ауылдарында өр-яңы пункттар ҙа асылды. Ләкин иғтибарҙы көсәйтеү кәрәклеге ныҡлы күҙгә салына. Санитарҙарҙың ҡыҫҡартылыуы, ярты ставкаға көс түккән белгестәр, техникаға, дарыуға мохтажлыҡ… Ауыл кешеһенә берәй нимә була ҡалһа, тәү сиратта фельдшер яуап бирәсәк бит. Был һөнәр йәмәғәт эшеме әллә?\nБер ваҡиға иҫкә төштө. Күптән түгел төйәк иткән ҡаламдағы поликлиникаларҙың береһендә бер ҡатын табипҡа ике минутҡа һуңлабыраҡ ингәне өсөн тауыш күтәрҙе. Йәнәһе, ни өсөн белгес пациентты ҡағыҙҙа теркәлгән ваҡытта ҡабул итә алмай? Сәбәбе, әлбиттә, алдараҡ ингәндәрҙе оҙағыраҡ ҡарауҙа ине. Ике минут… Берәй төпкөлгә барып йәшәп ҡараһын ине был фырт ханым. Белер ине медицинаның ҡәҙерен.\nҒүмәровтар менән аралашҡанда шуға төшөндөм: был ғаиләгә барлыҡ ауыл халҡы ышаныс бағлап тора. Бер йортта депутат та, староста ла, табип та, ҡағыҙҙа теркәлмәгән фермерҙар ҙа йәшәй. Булдыҡлы Ғүмәровтарҙың башҡа ергә күсеп тә, бынамын итеп донъя көтә алыры көн кеүек асыҡ. Ләкин улар ошо ергә ерегеп йәшәй бирә.\n– Саҡырыуҙар күп булды. Себерҙә аҡсалы вазифа ла тәҡдим иттеләр заманында, әммә тыуған ауылымды ташлап китергә иҫәбем юҡ, – ти был йәһәттән Рәйес Рәүеф улы. – Атайым ошо нигеҙҙә ғүмер буйы йәшәне, урман ҡараны, мин дә уның юлын дауам итәм. Бер нигә ҡарамай, улымдың да бында төпләнеренә өмөт итәм. Ошо тиклем хозур тәбиғәтте, матур ерҙе ташлап китеп буламы һуң?! Эш-аҡсаны ҡайҙан да табып булыр ул.\nГаз менән һыу булмаһа ла…\nАуылға газ үтмәү сәбәпле халыҡ өйөн утын менән йылыта. Һыуға килгәндә, ҡоҙоҡ ҡаҙыталар. Тик был бәхетте һәр кем татый алмай әлегә: бер метр өсөн 1,5 мең һум кәрәк.\n– Бесән әҙерләүҙә лә мәшәҡәттәр бар, – ти депутат Ғүмәров. – Мәҫәлән, үҙемдең тракторым, сапҡысым бар. Әммә бесәнде килтереп өйөргә лә кәрәк бит әле. Был йәһәттән яңғыҙың батыр булыу мөмкин түгел. Шуға өмә яһайбыҙ. Ғөмүмән, бер-беребеҙгә ярҙам итәбеҙ, хаҡ һорамайбыҙ.\nБесән-утындан тыш, өй һалыу, зыяратты тәртиптә тотоу, тирә-яҡты ҡарау, бәлә килһә, бергәләп күтәреү, ауылды йыртҡыс-фәләндән һаҡлау – һәммәһе лә берҙәмлек көсө. Шуға, өс бүлемгә таралып ултырһа ла, ауылды өс киҫәктән тора, тиеү килешмәҫ ине. Халыҡтың берҙәмлегенән сығып, төйәкте һис тә өлөштәргә бүлге килмәй. Нәҡ шул татыулыҡ – төрлө ҡатмарлы мәсьәләләрҙе хәл итеүҙең нигеҙе.\n“Балалар тамырһыҙ үҫмәһен!”\nИҫкесәктә быйыл бағыусылар ярҙамында яңы күпер төҙөлгән. Ләкин был урындағы власть ҡул ҡаушырып ултыра тигәнде аңлатмай. Район хакимиәте, Көҙән ауылы Советы төпкөлдәрҙәге хәлде нисек тә яҡшыртырға тырыша.\n– Ниндәйҙер ауылға тейешенсә иғтибар бирмәү бер балаңды бағып, икенсеһен ҡыуып сығарыуға тиң булыр ине, – ти ауыл хакимиәте башлығы Айрат Алтынбаев.\nҺуңғы йылдарҙа юлдар тәртипкә килтерелгән, Интернет, кәрәҙле элемтә булдырыу маҡсатында эш ҡайнай, төрлө саралар үтә. Ауыр хәлдә ҡалғандарға айырыуса ҙур булышлыҡ күрһәтелә. Адреслы социаль ярҙам программаһы буйынса ике ғаилә һыйырлы булған. Мәҫәлән, Ғәйнуллиндар. Уларҙың ихатаһында күмәк эт ҡаршыланы. Бер тапҡыр өрөп тә ҡараманы үҙҙәре.\n– Һунар эттәре улар – кешегә теймәйҙәр, – тине йорт хужаһы Венер. – Ауылда ҡырағай хайуандар йыш “ҡунаҡлай” бит, шуларҙан һаҡлайҙар. Бергә һунарға йөрөйбөҙ.\nЗаманында тыуған ауылында төпләнеп ҡалғанына һөйөнөп туймай ир-уҙаман. Ауыл тормошонан йәм табып йәшәй. Кәләше Рәғиҙәне Бөрйәндән алып ҡайтҡан. Үҙ көсө менән бер түгел, ике йорт һалып сыҡҡандар.\n– Бесәнде күп итеп әҙерләргә тура килә, мал бихисап, – ти Венер. – Быйыл адреслы социаль ярҙам программаһы буйынса һауын һыйырыбыҙ дүртәүгә етте. Һарыҡ-кәзәләребеҙ, атыбыҙ бар.\nӘйткәндәй, адреслы социаль ярҙам һәр кемгә лә тәтемәй, Ғәйнуллиндар һымаҡ тырыштарға, яуаплыларға ғына эләгә. Мал алдың да эш бөттө түгел, артабанғы үҫеш, һыйырҙан файҙа алыу ауыл Советы тарафынан контролдә тотола.\nҒәйнуллиндар өс балаға ғүмер биргән. Ҡыҙ-улдары әле Көҙән мәктәбендә белем ала, интернатта йәшәй. Алмас менән Гөлйемеш ситтә йәшәргә күнекһә лә, Байрасҡа ауырыраҡ – I класта ғына бит әле, ата-әсәнең ҡосағында наҙланыр сағы. Уның ҡарауы, балаларында үҙаллылыҡ көслө буласағына ныҡлы ышана өлкәндәр.\nЙәй һөт-ҡаймағын һатып, көҙ малын иткә тапшырып көн итә Ғәйнуллиндар. Бынан тыш, хужа һунарға йөрөй. Тик табыш һине көтөп кенә тормай шул, малды ла уңышлы ғына “осороу” еңел түгел – осһоҙ хаҡҡа булһа ла һатаһың да шуның менән хушһынаһың. Башҡаса сара юҡ.\nРәғиҙә быға ҡәҙәр фельдшер-акушерлыҡ пунктында санитар булып эшләгән. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, ҡыҫҡартыуға эләккән.\n– Хәҙер тормош бер ҡайҙа ла еңел түгел, – ти Ғәйнуллиндар. – Ҡалала ла бит рәхәт йәшәмәйҙәр. Иң мөһиме – балаларҙы нигеҙһеҙ, тамырһыҙ итеп үҫтерергә ярамай, улар үҙ ерендә ғүмер итергә тейеш. Үҙ донъяң үҙ донъяң инде. Мал ишәйеп китһә, тормошобоҙ тағы ла күркәмләнер. Ауылыбыҙҙы һүндерергә хаҡыбыҙ юҡ!\nРәғиҙә шиғыр ҙа яҙа икән. Түбәндәге юлдарҙан барыһы ла аңлашылыр төҫлө:\nЭй, Иҫкесәк! Һинең тупрағыңдан\nКемдәр генә атлап үтмәгән!\nИзге төйәккәйен зар илатып,\nКемдәр генә ташлап\nЭй, Иҫкесәк! Мин дә килдем\nЭсер һыуым һиндә булғанға.\nУн ике йыл күп тә түгел кеүек,\nЙәшәү өсөн донъя ҡорғанға.\nЭй, Иҫкесәк! Нимә булды һиңә?\nТашлап китә һине кешеләр.\nЫңғырашып ҡуйған кеүек миңә\nЯңғыҙ ҡалған етем мөрйәләр.\nЭй, ауылым! Атла ышаныслы,\nБер-бер артлы үҫтер киләсәк!\nСабый тауыштарына күмелһә,\nБашын эймәҫ беҙҙең Иҫкесәк!\n”Тимер ат” инде ҡайтыуға ыңғайлап, тауға ауыл яғынан үрмәләп бара. Артта – тайғаҡ юллы, ауырлыҡтары булһа ла, уларҙы күрһәтмәҫкә тырышҡан ауыл. Барыбер бәхетле унда йәшәүселәр! Тик был тойғоно төпкөлдөң үҙендә йәшәгәндә генә кисереп булалыр…\nРайон: Ишембай районы.\nТотош уҡырға 1 237\nТотош уҡырға 970\nТотош уҡырға 1 161\nТотош уҡырға 1 276\nТотош уҡырға 1 062\nТотош уҡырға 1 349\nТотош уҡырға 372\nТотош уҡырға 310


Бар ерҙә байрам кәйефе\n8 Сентябрь 2019, 17:50\nМөһим сәйәси ваҡиға – берҙәм һайлау көнөнән Сидоровка ауылы халҡы ла ситтә ҡалманы. Бында тауыш биреү иртәнге сәғәттәрҙән үк бик әүҙем бара һәм 12 сәғәткә һайлаусыларҙың 60 проценты үҙ гражданлыҡ бурысын үтәп өлгөргән дә инде.\nСәлим, Байғужа ауылдары халҡы ла көн дауамында һайлау участкаларына дәррәү ағыла. Урамдарҙан дәртле йыр-моң ағыла, бер нисә ямғырлы көндән һуң урынлашҡан йылы, ҡояшлы һауа торошо ла байрам кәйефен арттыра. Ғөмүмән, кәйефтәре көр һайлауға килеүселәрҙең Бүтәнсә булыуы ла мөмкин түгел: улар бит бөгөн үҙҙәренең яҡты киләсәген һайлай.