Енәйәт эше - Дания Юрист. Адвокат бөтә Онлайн\nҺөжүме тураһында енәйәт эше буйынса төшөргән була - етмәй видео - триллер - контакт\nБашҡа һөжүм итергә уйлай\nКопенгагенда Прокурор: теләк һәм тирә-яҡ мөхиткә зыян, полиция менән һөйләшеү өсөн, енәйәт эшенә баһа бирергә тейешНерребро ике йәш кеше булһа ла видеояҙма копенгагенда флоксы, эше өсөн судҡа килә алмаған. Дәүләт обвинитель эштән баш тартырға уйламайҙар. Полиция һигеҙ кеше менән бәйле хәлдәрҙе тикшерергә ебәрә, волгала һәм пнуть һуҡҡан, полицияға хәбәр итә. Шул уҡ ваҡытта гараж һәм башҡа эпизодтар видеокамералар һаҡлаясаҡ тиерлек. Бында икенсе ҡорбан булған өс һөжүм итеүҙә ғәйепләй.\nӘммә, прокурорҙың фекерен иҫәпкә алмай, тип судҡа барып етә ала ине, тип галилео ғәйепле.\nШуға күрә, был мәсьәләне хәл итеү менән эш өҫтәле påtaleopgivelse тип атала.\nЛарс полиция dahlgaard копенгагенда прокуроры раҫлау өсөн, камераһы булған ике кадр. Был яҙыу булып тора, тип хәбәр күп кеше. Размывать һүрәт етерлек, һәм ул бик көслө бара, улар әйтер, кем аңлатыр, был хәл уның менән ике дөйөм практика табибы консультация ынғайында.\nМин, тип баһалай алмаҫтай йөктө беҙгә доказывание суд төшөрә.\nзаявитель, Ларс хәбәр Dahlgaard\nБыл бик ентекле тикшереү, шулай уҡ прокурорының өлкән advokaturchefen һәм унда булған", - ти Dahlgaard Ларс. Эсенә ҡарап, башҡалар араһында, ысын икәнен иҫбатларға була, һеҙ ниндәй мөхит, ниндәй зыян килә, ти ул. Прокурор яуап бирергә теләмәй, тип әйтә, әгәр зыян гараж береһе-полиция тыш, тейешле ҡарар һәм уларҙың өлөшө өсөн фона был тынлыҡ. Генераль прокуратура һәр ваҡыт зарлана алыу мөмкинлектәрен күреп булды, урындағы прокуратураһы эште судҡа алып барып тарттырҙы. Был осраҡта, прокуратура зарланырлыҡ түгел копенгагенда. Бынан тыш, документтар күрһәтергә инеп, емерткес тип баш тартҡан полицейский булһа шул прокурорға voldssager копенгагенда күтәрергә нигеҙ булыр, тип тә галилео ғәйепле тип танылды.\nДөйөм алғанда, 430 баш тартҡан осраҡта көс һәм етди көс уҙған йыл ябай булманы.\nШул уҡ ваҡытта әйләнештә булған 1009 төҙөү.\n371 һәм алдағы дүрт йыл эсендә эш араһында, булып сыҡты.\nИң мөһиме, һеҙ почта йәшниктәрен көнө менән һеҙ туранан-тура. Һеҙ был һәм теләһә ҡайһы ваҡытта бушҡа тартып алалар.\nДАНИЯ ДАНИЯ ЯҠЫН ХОҠУҠИ СИСТЕМАҺЫ СУД\nбарыһы сифатында сө урын береһе\nДания ике дана хоҡуҡи системаһы принципҡа нигеҙләнә тип атала, тимәк, был суд ҡарарын яңынан ҡаратырға суд обжаловать яҡтан мөмкинлегенә эйә\nЮғары һөҙөмтәләргә өлгәшеү мөмкин, йәки шул уҡ суд (раҫланған) йәки үҙгәртеү ҡарарын.\nТәүге суд инстанцияһы суд мөрәжәғәттәренең күпселек осраҡта мөмкинлеге башланы.\nӘгәр был эште башлаһаҡ, район суды, айырым осраҡта. һәм юғары инстанциянан килтерә, өсөнсөнән, юғары суд. Дания дүрт тиҫтә районный суд булды. Беренсе инстанция суды, суд процесы башланды. Юғары судының граждан эштәре судҡа тапшырырға мөмкин. айырым осраҡтарҙа, әгәр ҙә эштән принципиаль мәсьәләләр тураһында барҙы. Бәхәс судта гражданлыҡ һәм енәйәт эштәре буйынса айырырға мөмкин.\nЭште енәйәт эштәре, улар растет полиция хеҙмәткәрҙәре, суд ҡайҙа булырға тейеш һәм, енәйәтем язаһы булып тора һәм ғәйепле кешеләр өсөн ли булырға тейеш.\nБыл осраҡта граждан эштәре, суд органдарына дәғүәләре булыуы йәки икенсе яҡтан тәьмин итеүгә ярҙам өсөн ҡасан теләйем яҡтан, мәҫәлән, муниципалитеттар. Беренсе инстанция суды осраҡта, ҡағиҙә булараҡ, бер судья ҡаралған, ә айырым осраҡтарҙа өс судья ҡаралған. Енәйәт эше буйынса, улар иректән мәхрүм итеү рәүешендә яза талап итә прокурор, судья ла ярҙам итә. Суд приставы - бүлек һәм районный суд skifteretterne.\nӘммә, әгәр эш башлай\nСуд приставтары суд учреждениеһы булып тора, уларға ярҙам талаптарының үтәлешен тәьмин итә. Был мөмкин булмаһа, мәҫәлән, түләтеү тураһында суд ҡарары һуң талаптар йәки векселе. Шулай уҡ суд, суд приставтарын, күсемһеҙ милек ғәҙелһеҙлеге үткәрелә. Суд дауалау вафат мөлкәтен, милкен йәки ул вафат булған кредитор вариҫтарына күсә. Шулай тип атала мираҫ тураһындағы эштәр буйынса Суд insolvensskiftesager шөғөлләнә, мәҫәлән, эштәр һәм бурыстар реструктуризациялау. банкротлыҡ тураһында ғариза усадьбаһы. Юғары суд округ судтары өсөн апелляция инстанцияһы булып тора. Күпселек осраҡта, ҡарар булыуы мөмкин. мөмкин landsretter обжаловать byrettens ике береһе: Выборг. Landsret Вестр, эшкәртелгән осраҡта уларҙың береһе Айырыусы, Көнсығыш йәки юғары суд копенгагенда, эшкәртелгән осраҡта уның ҡалған өлөшөндә илдең. Эш судта ҡаралып, ҡағиҙә булараҡ, өс судья. Шулай уҡ судьялар енәйәт эштәрен ярҙам итә ала. Үрге юғары суды суд системаһы булып тора. дания дана.\nҺәм ул суд апелляция инстанцияһы копенгагенда урынлашҡан, суд менән юғары арбитраж судты һәм суд алып барыу һәм диңгеҙ эштәренә өйрәнгән.\nДиңгеҙ арбитраж һәм юғары суд йәки суд эштәре башлана. әгәр, мөмкин яҡтан юғары судҡа апелляцияға биргән. район суд, суд апелляция инстанцияһы ҡаралған ә һуңынан, уны эҙләп кәрәк рөхсәт биреү эше өсөнсө инстанция, ер. т. Юғары суд был эш, ҡағиҙә булараҡ, биш судья ҡаралған. Юғары суд үҙ ҡарарын юғары суд кеүек илдең, иң элек, хоҡуҡтарыбыҙ һәм принциптарын билдәләй, киләсәктә бындай осраҡта район суды ҡарай. судтар һәм судьялар булараҡ тейеш. Retsudviklingen юлы асыҡлыҡ булдырыу өсөн яуаплылыҡ тураһында юғары суд, суд кеүек илдең закон кеуек булырга тейеш.\nШуға күрә, иң ябай осраҡта юғары суды тип һанай.\nЮғары енәйәт суды суд мәсьәләләре буйынса позициялар биләүе хаҡында бер ҡасан да булһа шарап, тик хөкөм ҡарарын итә. Диңгеҙ Арбитраж суд һәм суд махсус копенгагенда булып тора, ул айырым ғына эш төрҙәренә ҡарай.\nУл ике кафедраларға бүленә: skifteafdelingen һәм retsafdeling.\nЗаботиться хоҡуҡи бүлеге, мәҫәлән, халыҡ-ара бизнес-кейси, патент һәм конкуренция тураһында эштәре менән бәйле эштәре, дизайн һәм сауҙа маркаһы.\nSkifteafdelingen банкрот барышында копенгагенда үткән осраҡта күберәк, бурысты реструктуризациялау, судтарын бөтөрөү һәм реконструкциялау акционерҙар йәмғиәте. Диңгеҙ арбитраж һәм юғары суд ҡарарын юғары суд обжаловать булыуы мөмкин йәки, холҡона ҡарап, принципиаль. Tinglysningsretten ҡушыла. Хобро, әммә 2009 йылда бөтә цифрлы өҫтөнлөк менән теркәлгән. Күсемһеҙ милеккә хоҡуҡты теркәү һәм уның башҡа ҡиммәттәр н теркәлгән. Ипотека торлаҡ хоҡуҡтарын йәки был мөмкин булмаһа, мәҫәлән, компанияның ҡиммәтле автомобиле йә. 75 секунд эсендә яҡынса биш tinglysningssager бөтә автоматик эшкәртеү, ҡалды шул уҡ ваҡытта, ҡағиҙә булараҡ, күп осраҡта ауырыраҡ, ҡулдан эшкәртеп. Tinglysningsretten Бер осраҡта суд йәки дүрт төрөнә ҡарап 1-се kredsretter гренландия дауалау осраҡтары булмаһын. мәҫәлән, суд эштәре тураһында 2. шул уҡ ваҡытта милли ҡарай. дана Юғары суды суд сығарған ҡарар менән ҡаралған procesbevillingsnævnets милли рөхсәт ителә. Суд н фарер утрауҙары Торсхавн урынлашҡан. Бөтә районы фарер утрауҙары тора. Фарер утрауҙары шул уҡ ишеткәйне һәм суд эштәре бер төрө, ә дания районный суд булды. Ҡарар ҡабул ителергә мөмкин. обжаловать итергә юғары суды суд фарер утрауҙары. Юғары суды апелляция эштәре менән булды, уның өсөн өҫтәмә рөхсәт алыу, шулай тип аталған өсөнсө даналары-бирә. Шулай уҡ апелляция комиссияһында ҡарарға рөхсәт алыу өсөн ғариза осраҡта, улар, ҡағиҙә булараҡ, бер дана ғына дауаларға мөмкин булһа, ярҙамдан баш тартмай. ялыуҙар һәм юридик. Енәйәт эштәре. запрос эшкәртеү өсөн махсус мөрәжәғәт итеү хоҡуғы перепись. Шулай уҡ ялыуҙар һәм юристар судья һәм башҡа хоҡуҡ процедураһы afskedigelsessager бөтөрөү өсөн дисциплинар, судта эшләй. Шулай уҡ суд эштәрен ҡарап, унда һаҡсыһы енәйәт эшен сығара.\nСудья Bibeskæftigelsesnævnet сиселешен эҙләргә тейеш, әгәр икенсе уларҙың даими килем алырға теләүселәр менән эшләй, мәҫәлән, йәки нисек комитеты советы рәйесе.\nКомиссия билдәләнеп, судья ни хеҙмәтсе, судья алдында һәм штраф, ул. бровка ҡағиҙәләрен үтәй алмай. Һәр йылда баҫылып исемлегенә советы, был мәғлүмәт йәмәғәтселек өсөн асыҡ буласаҡ.\nСекретарский bibeskæftigelsesnævnet үтәү өсөн юғары суд.\nБыл бойондороҡһоҙ советы Dommerudnævnelsesrådet, ул вакантлы эшкәртеү dommerstillinger заявка биргән.\nБерҙән-юғары суд рәйесе булды тыш, ул үҙенең суд судья тарафынан тәғәйенләнә. Бер генә бирелә һәм һәр дәғүәсе буйынса юстиция министры тәҡдиме dommerstilling советы эшләргә мөмкин. Dommerudnævnelsesrådet комиссияһы секретариатынан эшкәртеү. Дания һәм үҫтереү буйынса комиссияһының яуаплы идаралығы учреждениеһының бойондороҡһоҙ суд булды. Суд торған директорҙар советы аппараты вәкиле, файҙаланыусылар, университет советы һәм мәшғүллек.\nКөндәлек яллар өсөн директор һәм директорҙар советы идара итә, башҡалар араһында, суд һәм бюджет өсөн яуаплы суд араһында ресурстарҙы бүлеү.\nЮстиция министрлығы ҡарамағындағы комиссияһы һәм формаль bevillingsmæssigt ишетеп, ә агентлығы министры хәлде үҙгәртеү мөмкин түгел.\nБереһе булып тора был хоҡуҡтарҙан тыш, һеҙ үҙен адвокат тип үҙебеҙҙең һайлаусыларға һәр ваҡыт - хатта әгәр һеҙ судында адвокат булып инде итеп тәғәйенләнә. Адвокат булараҡ, беҙ енәйәт эше белгесеБеҙ белмәгән, беҙ һеҙҙең кеүек иң яҡшы һаҡсы һәм яҡлаусы араһында хеҙмәттәшлек һөҙөмтәле өлгәшә. беҙҙә тәртип кодексының адвокат сифатында Адвокат булараҡ, беҙ енәйәт эше белгесе. Беҙ белмәгән, беҙ һеҙҙең кеүек иң яҡшы һаҡсы һәм яҡлаусы араһында хеҙмәттәшлек һөҙөмтәле өлгәшә.\nБерҙән-бер енәйәт эше буйынса беҙҙең маҡсат булып тора, тип аҡлап буламы икән, штраф йәки кәм тигәндә, был бик мөмкин\nКөн дауамында беҙ һеҙҙән шылтыратыуҙар йәки смс ебәрергә мөмкин, әгәр һеҙҙең бурысты алмаһағыҙ, һеҙҙең өсөн тикшереү эше.\nЕнәйәт суд эшмәкәрлегенең айырым төрҙәре тураһында ентекләп уҡып һеҙ шулай уҡ аласыз баҫып, суб-бите буйынса енәйәт хоҡуғы, вандаллыҡ осраҡтары һеҙ бында табып, енәйәттәрҙең, уғрылыҡтың һәм наркотиктар менән бәйле. Унда, башҡалар араһында, күп кенә осраҡта һаҡсыһы булмаһа, ул, телевидение һәм гәзит булараҡ билдәле. Бында 2014 йылда, мәҫәлән, шулай уҡ атала 'Христиания-осраҡта, унда 80-дән ашыу кеше ғәйепләп,"Facebooksagen", бында полиция булмай, беҙҙең өсөн, бөтә ғәйепләүҙәрҙе төшөрөлгән һәм"Herbergssag", Нильсен Бьеррегаард Мортен бында булған, вице-президент тип атала һәм верит bogføringssjusk аҡлай, ҡатын-ҡыҙ-президенты (беҙ уларҙы күҙ алдына ла килтереү) хөкөм ителде.\nДания таралған һунар - һунарсы үҙе таба, яңы\nТелисез икәнтип трейдер.\nулар рекламировать jagtudlejes зинһар.\nшуға күрә унда яңы портал килешеү булыуы мөмкин. һунарсы булараҡ. һеҙ унда үҙен таба алмаған йәки яңы lodsejer һунар. һунарсылыҡ үҙ ерҙәре өсөн ҡуртымға тапшырыу мөмкинлеге булды. Әгәр һеҙ беҙҙең сайттан йәки хата менән осрашты юҡ. рәхим итеп. стесняйтесь ҡулланырға формалары ла яҙылған һәм беҙ контакт биттәрендә аҫта.\nСуд ирекле энциклопедия\n2019 йылдың март айы, ашау-эсеүҙән һәм беҙ акцент яһайБыл йылдарҙа һеҙ шулай уҡ аласыз forårskonkurrence ҡатнашты. суд-суд был эште, йә штраф тураһында эҙләмә о. (енәйәт суд) йәки ҡатнаша (заявитель) теләй, икенсе яҡтан (ответчик) хәрәкәт итеү өсөн билдәле бер сумма түләп, ниндәй ҙә булһа ғәмәлде туҡтатыр, йәки хоҡуҡты таныу, уларҙы заявитель, тип иҫәпләй. ответчик мөнәсәбәттәр (гражданлыҡ процесы). Гражданлыҡ эштәре, ике яҡтан да тигеҙ, бер нисек истец, ответчик булараҡ, башҡ. Ответчик эште еңел һәм унда бер нисә нисә истец булып мөмкин. Прокуратура енәйәт эше һәр ваҡыт бер яҡта булһа, икенсе яҡтан уҡ (йәки икенсе яҡтан) ответчик булған, йәғни был илдәрҙә кешеләр законды боҙған өсөн яуаплылыҡҡа тарттыралар. Юридик шәхескә (йәғни компанияларҙан, ассоциациялар, һ. б.) булыуы мөмкин суд процесы яҡтарының, граждандар, шулай уҡ енәйәт (правда ғына штраф һуңғы төр). Дәүләт, муниципаль берәмектәр һәм башҡа йәмәғәт hovedforhandling ҡатнашырға мөмкин властар, граждандар күпселек илдәр менән мөмкин суд эше ҡуҙғатылған, тикшереү өсөн власы сиктә. Конституция суды бындай осраҡта ҡайһы бер илдәрҙә махсус, шул уҡ ваҡытта башҡа илдәрҙән, элекке Ф. дания, суд ғәҙәти рөхсәт ителә Күпселек осраҡта уларҙы судта адвокат булып яғынан(был). Үҙ яҡтан эштәре алып барыу мөмкинлегенә эйә булды, ләкин суд, бәлки, билдәле бер шарттар булғанда, партия талап итә, адвокат өсөн тәҡдим ителә. Граждандар менән башланған суд тәртибендәге дәғүәләр тәртип) йәки обвинительный бәйләмесе (енәйәт эштәре буйынса). Граждандарҙың телдән йәки яҙма эштәр һуң әҙерләү дауам итә. Hovedforhandling суд процесы тамамланды, шунан һуң хәл.\nБеҙ клиенттарҙың д\nжаклин forældremyndighedssag mwenesani судында адвокатМәсьәлә булып тора бармы psysisk һәм көс ҡулланып эҙәрлекләү, уға клиент кисерҙе, уртаҡ опека туҡтатыуға килтереүе мөмкин. Беҙ уйлағанса, был өлкәлә тағы ла ҙурыраҡ проблемалар булһа, психологик көс ҡулланыуға ҡағыла, йыш ҡына бәхәс был дәғүәләргә ҡаршы, күп булып, ауыр йөктө күтәреү өсөн доказывание. Беҙ ышанабыз, клиенттар баланы үҙ ҡанаты аҫтына ала. Беҙ хоҡуҡи ярҙам һорап мөрәжәғәт итә, шуға күрә клиенттарыбыҙ беҙгә эштәренән торған нәмә түгел. Беҙ мөрәжәғәт иткән клиенттарға беҙҙең тәҡдим беҙ һәр ваҡыт кереткәнсе, улар тыңлауҙары бара. Беҙ һәр ваҡыт эштә ҡарай, шул тиклем һ. һанды һәм документтарҙы һорау клиенттар менән башланды. Шулай итеп, клиенттар менән эште тулыһынса ознакомлять тиклем клиентҡа әйтмәгән. Mwenesani доклад ебәрә өсөн Адвокат Жаклин"халыҡ-ара Амнистия": секс, көсләү башҡа формалары afvilke iværksætterselskaber ризалыҡ тураһында килешеү төҙөлгән. Уның аңлатыуынса, был хаҡта. Iværksætterselskaber 000 ике йыл дауамында шәхси яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтенең устав капиталы менән яңыртыуҙы үҙебеҙгә кр сифаты мин. баш ҡалаларынан бизнес һәм сәнәғәт министрлығы яңылыҡтар.\nИке"Chokoladetyven"жаклин mwenesanis енәйәт эше иң беренсе булып адвокат.\nКесе йәшел яландар һәм ул тағы була. Ҡотлауҙар дауам итеү клиенттар, улар аҡлап булмай.\nБеҙ түҙемһеҙлек менән көтә, береһе барыр өсөн Көнбайыш Төрмә менән беҙҙең ҡапҡа янында клиенттар, улар һаҡ аҫтында тотола закон буйынса язаһын тулы ай һуң йорттарына остальных тора күберәк § 35, беренсе хәүефле.\nHøjesteretsafgørelser ҡарамаҫтан, баҫым ҡуйыу, тип релиз булырға тейеш, әгәр һөйләмдә һуң биш ай артыҡ булһа, бөтә хөкөмдәр кеүек, ә судьялар кем (ике тапҡыр) клиенттар сығара, прокурор хуплауы, юғары суд бының менән ризалашмаған һәм уны һаҡ аҫтында булырға тейеш. Әммә, юҡ - ахырҙа - иң сикке сроктары кеше ҡулға алырға мөмкин. Хәҙер - сығарғандан һуң, өсөнсө - ул.\nкювета тапҡыр прокуратураға уҡ, сигенә еткән була.\n(Вестр килеүселәр өсөн инеү сыға алына һәм төрмәгә фотоһүрәте, телефон, уны кереткәнсе һеҙ алырға тейеш). Эш, йәшәү урыны һәм бәйләнешенә килгәндә, улар бер нисә йыл эшләй инде, булды. суд менән тамамланған. тәртибен көйләй. Шулай уҡ беҙҙең клиент адвокаттың ярҙам mwenesani жаклин (атаһы). дәүләт хакимиәте, күсемһеҙ милеккә ҡарай. Изгелекле яғы тәүҙә туғыҙға тиклем килешеү менән әсәйем биш бл.\nйәш сағында бала булып донъяға килә.\nБеҙгә килгән клиенттарҙың ҡайһы бер нисә йылдан ашыу ваҡыт дауамында көрәшә. яҡынлығынан, өйгә схема буйынса бара һәм ул бөгөн 7-7 менән килешеү мөмкин ине.\nТарный әсәһе йәшәгән урын.\nБеҙҙең клиенттар ҡотланы.\n(Retshjælpsdækning клиенттарын бушлай юридик ярҙам биреп булмай, шуға күрә ул беҙгә ярҙам 0kr тора).\nЖаклин Адвокат менән клиент бөгөн ике Mwenesani Flygtningenævnet. 7 пункт беренсе сит ил эштәре ҡағыла. 2: клиенттар теләйем"Талибан".\n7 пункт икенсе сит ил эштәре ҡағыла.\nхәүеф аҫтында баҫтырып клиент, сөнки уға христиандарҙы, һәм ул мосолман илдәренән сыҡҡан.\nКомпенсация өсөн көсөргәнешле көрәш өсөн бөгөн тамамлана һәм оҙайлы ҡыҫылыу мәжбүр. 2017 беҙҙең клиент. (күрһәтеү). ике көн дауамында контрабандаһы буйынса шик берләшмәләрҙе сығара. Сөнки шик - беҙҙең баһалар буйынса - тотош голословный, беҙ компенсация һорай. Беҙ компенсация рөхсәт бирә. Һәм был эштә беҙ был зарлана аласаҡ.\n1 тиерлек, биш йылдан һуң беҙҙе бар.\nпроинформировать тураһында һөйләргә булһаң да, хәҙер компенсация тип үҙгәртеү тураһында ҡарар идаралығы.\nБеҙҙең клиенттар ҡотланы. Юрист булды беҙгә. ҡала Копенгагенда. суд өсөн судиться (дауам) forældremyndighedssag. Һаҡ аҫтында беҙҙе балаға атаһы теләгән клиенттар, дауаламағандар, уның үҙен алып баралар, нисек өсөн әсә һәм бала. Запретного суд бойороғо ҡурҡыныс әсәһе ҡаршы ала, бл. -вандал һәм домогательство неоднократный.\nЮридик ярҙам сығымдар иҫәбенә ҡаплай, шуға күрә беҙ бик ышанабыз, был яҡшы һөҙөмтә өсөн - бушлай.\nбеҙҙең менән интервью\nЖаклин д. Вестр Адвокат төрмәгә д. Mwenesani киңәйтеү менән бәйле.\nБеҙҙең клиенттар һаҡ аҫтында ултырырға һуң, закон § 35, беренсе хәүефле.\nШул уҡ ваҡытта ул үҙе теләп властан булмаусылар булырға тырышығыҙ, улар биргән.\nБәлиғ булмағандар өсөн уның сифаты талаптарға яуап бирә алмай.\nидентификация һәм дания несопровождаемый клиенттар килде, сөнки ул бик йәш булып, улар тыуған илдәрен ташлап китергә һәм ҡасан отпечатки механизмда һ. Застряла уның хәҙер ике системаһы араһында. Һығымта 1. уны йыл дауамында тиерлек булып, өс йыл өсөн тапшырыу эфирға, беҙҙең был баһа, тип, азат булырға тейеш, уның арҡаһында. соразмерность. Жаклин Flygtningenævnet Mwenesani бөгөнгө көндә Адвокат.\nБеҙҙең клиенттар, Иран проситель береһенә һыйынып, раҫлаған, раҫлай, убежище өсөн, сит ил кешеләре.\nХристианлыҡ уның эҙәрлекләү янаған мөрәжәғәт итергә була-үҙ дине өсөн.\nБеҙ теләйбеҙ, клиенттар өсөн иң яҡшы сиселеш. Был шулай уҡ тәжрибә jjm фирмаһы хоҡуҡтары буйынса беҙ, ҡыҙғанысҡа ҡаршы, йыш ҡына, бигерәк тә tvangsfjernelsessager. Бынан тыш, ул - беҙҙең баһалар буйынса - нигеҙһеҙ ҡарарҙар ҡабул ителде, ялыу яза бирелә, хатта ата-әсәһе кеүек genbehandlingsfristen (йыш ҡына була) менән һуңғы ҡарар датаны билдәләй. Был ҡуллана, хатта, әгәр суд ҡарары булырға һәм оҙаҡ ваҡыт балалар араһында һәм эшенең ungeudvalgets оҙайлығы нигеҙләнмәгән ҡарар эшкәртелгән. Ата-әсәләр менән мөнәсәбәт-ҡыуа йоғонто яһай алмай.\nБик үҙенсәлекле клиент өсөн штраф ҡайтып d.\nһалым түләүҙән азат. Skattekontrollovens һуң § дөрөҫ мәғлүмәт бирмәгән өсөн штраф санкцияларын индереү йәки һалым тураһында яңылыш бармы өс бар. Транспорт сығымдары менән бәйле танышынан тураһындағы хәбәрҙәр беҙҙең клиенттар өсөн өҫтәмә ярҙам аласаҡ. Ялған мәғлүмәт биреү, уның танышы, хазина таба ул,"ҡайтарыу"өсөн аҡса беҙҙең клиент. Шулай булғас, уны һалым түләүҙән баш кр. тиклем була һәм ғәйеп тағыла. Жаклин Mwenesani клиент адвокаттың мөрәжәғәт итеп, бер нисә көн кеүек мәсьәләләр яҡтыртыла бл. һәм, клиенттың ҡулланыу отчет суммаһы был тип, уны күҙәтеп түгел, шул уҡ ваҡытта, клиенттар бл. дания, ул мәлдәрҙе һөйләү түгел, эш даими клиенттарыбыҙ бар, килгәнде ул. сөнки Дания, түләп һәм һалым, шулай уҡ шәхси мөнәсәбәт яҡшы булды. Налоговик килә булды, тупаҫ булды тип неосторожность, әммә ул тоҡандырған ҡуйҙы йомшартыу КР тиклем ҡыҫҡартыу һәм штрафтарҙы клиент булған хәлдә. Ул был шәмбелә, айырылышыу эштәре ҡасан тамамланасаҡ. Отошло хаҡ буйынса тапшырылған йорттарҙың яртыһынан ашыу кеше клиенттар. Bopælsaftalen бара һәм тамамланды. Шулай Bodelingsaftalen underskevet. Клиент ҡәнәғәт - бәхетле юрист. Беҙ йыш мөрәжәғәт итә ала экс-буйында, уға ҡарап милек (йорт, фатир, машина. бергә һәм никахты юҡҡа сығарыу.\nФекер айырымлыҡтары тыуһа тураһында йыш ҡына, кем фатирында һәм практикаһы һ.\nбулыуы мөмкин, икенсе яртыһы фатирҙы һатырға кәрәк, әгәр кем үҙенең мөмкинлектәрен һәм был мөмкин түгел, эшләргә, нисек фатир һатып кеше һәм өсөнсө күсә. Әммә был талап, бер нисә әйберләр һеҙ риза булғас, хаҡын да индергән. Был, бәлки, ауыр була, ҡасан ғына һеҙгә бер-береһенә китте. Samejeoverenskomst булдырырға тәҡдим шуға күрә беҙ, бер нисә конфликт һөҙөмтәһендә, барлыҡҡа килә алмай, башҡарыусы булды.\nSamejeoverenskomst булдырыу өсөн һеҙҙе көтәм (КР.\n000, включ 00. НДС), һеҙгә хәүеф - бер өлөшө булараҡ, беҙҙең клиенттар - ҡыҙғанысҡа ҡаршы, күпкә күберәк. advokatregning түләү, эш ҡасан етә һөйләштәр, ә һеҙ бер злиться. Насар булған осраҡта, суд васыят баһалау үткәрергә кәрәк. Һәм былар барыһы ла ҡәҙерле, samejeoverenskomst һәм төҙөү юлы менән ҡотолорға була, тағы ла ул ваҡытта һеҙ нисек һөйәр.\nЛиндквист юридик фирмаһы рәхим итегеҙ. юридик фирмаһы Линдквист\nзаман һәм башҡалар\nЮстиция министрлығы һәм Дания тәғәйенләнгәнЛиндквист юристар ассоциацияһы Михаил бер өлөшө булып тора һәм, шулай итеп, ҡағиҙәләрен иҫәпкә алып, юрист һөнәре унда юридик һәм көй - тулыраҡ мәғлүмәт табырға мөмкин, ул Граждандар процессуаль кодексына һылтанып ҡағиҙәләре. Башына тиклем ниндәй ҙә адвокат менән килешеү тураһында advokatfimet Линдквист, клиенттар бл мәғлүмәт алыу мотлаҡ. ценообразование ярҙамы, ауыл конто коллекцияларында, сертификат һәм йыйып аҡса һалдыҡ, шул иҫәптән мәғлүмәт тураһында ЭВС. һәм юридик ярҙам юридик ярҙам күрһәтеү мөмкинлеге һәм хаҡы билдәләнгән, шулай уҡ тураһында мәғлүмәт бар, тип генераль прокуроры вазифаһын, идентификаторы өсөн клиенттары тураһында мәғлүмәт алыу, мәғлүмәт биреү һәм беренсе яҙма йыйылышы заказды раҫлағандан һуң, улар риза булды яраҡлаштырылған булырға тейеш. Дәүләт заказдарын раҫлау маҡсатында килешеү, йәки юридик ярҙам юридик ярҙам алыу мөмкинлеге тураһында мәғлүмәт һәм тарифтар тураһында. ғариза буйынса енәйәт эше махсус Ярҙам кәрәк, етәкселек характеры тасуирлай һәм уларға артабан ярҙам Forsvarerhonorarer taktster өҫтәүенә, улар шулай уҡ аласыз табырға була. Advokatbistanden йәшәй башлағас, унда ла түләү билдәләнгән хаҡы юҡ йәки унда дәүләт власы органдары билдәләй, КР. 000, АТА ВКЛ. НДС өсөн.\nБилдәле адвокат һуғыш һәм яңы мэры - журналдарҙан өҫтәлмә\nһәм уның тирә-оденста narkoen китте\nМетта сираттағы тапҡыр шылтыратып ҡара тупраҡармия өсөн мэры grith оденста адвокатов-адвокаттар үткәндән һуң, ҡул-Мөхәммәт Daabas банда 'мин уйлап, тағы бер раунд менән армияға алырға тип ҡара адвокат stamkunden', ноталары, Оденста мэры, Петр Юля Rahbæk, аңлатма мәҡәләләрҙән элекке банданың ҡара кесаҙна Facebook сифаты Армия төҙөлә һәм һаҡ аҫтында дүрт аҙна Мөхәммәт Daabas башҡа кеше ҡотола маҡсатҡа ҙур күләмдә героин һатыу. Шулай итеп, тағы бер ҡатлы адвокат клинч мэры менән билдәле. Grith этабы Метта, ул элекке бандаһынмы мәнфәғәттәрен сағылдыра, уның шулай уҡ яңы эш эшләргә, уның шулай тип яҙғандар, тип ышанам, - тип танау бер аҙ күберәк булған. юғары суд бинаһы, хөкөм ителгән һәм уны әгәр мөрәжәғәт, уның үткәненә ҡарағанда улар хөкөмдән. Мин уйлайым, сөнки, ысынлап та, был бигерәк тә ҡыуаныслы. Хәҙер инде ике йылда һыу һәм юл асыҡтан-асыҡ udskamme тиерлек адвокаты булыуына ҡарамаҫтан, был минең эшем юҡ, бик оҙаҡ ваҡыт дауамында Ҡара Оденста армия менән бәйле - мин шундай тәьҫораттар алырмын, тип Rahbæk Петр Юля маҡсаты-деловой шулай эшләргә, уларҙы яҡларға, уны хуплай алмайбыҙ, - тип теләп ала ла был граждандарҙы юрист, - ти һәм ул дауам итә: - мин хоҡуҡ һаҡлау ваҡытта һәм көҙ лтф ағзаларының өлөшө ҙур. Копенгагенда нисә енәйәт эше ҙур, әммә Копенгагенда сәйәсмәндәр юҡ, мин йәмәғәтселек ғәйепләп, 'ЛТФ-юрист', - ти ул. Юля бладета экстра rahbæk эштән һорап питер, уның бармы-юҡмы,-тип ҡаршы Grith этапта шәхси Метта, тик был уны кире ҡаға. Мин адвокат ҡаршы шәхси вендетта юҡ, ләкин әгәр һеҙ тарих ҡарай, Метта Grith стадияһында булыуы, уның нисек эшләүе һәм үҙ бизнесы ярҙамы менән матбуғат һәм маркетинг кампанияһы talsmandsfunktioner армия ҡара төрмәгә, мин уйлайым, ул алға сығыу өсөн генә түгел, профессиональ этика юридик фирмаһы булырға тейеш. Ул шулай уҡ телгә алына, һаҡсы, ул bandelederen һуңғы тапҡыр суд булып, үҙ клиенттары исем менән белдерелгән, хәҙер уны теләгән криминаль тормошҡа сыға, һәм Vollsmose программаһы тикшерелде. Хәҙер уға буй һәм ҡул наркоторговля шик ҡалмай, һәм был яңғырай кеүек түгел шул, кем йәки криминаль тормошҡа сығырға теләй программаһы сығасаҡ, тип ул раҫлай. Бөтөнләй әҙәм - был, әлбиттә, үҙ мәнфәғәттәрен яҡшы юрист подзащитный төрө булырға тейеш, һәм был уны, кем уның таптым, әммә бының кем әйтә уны. Әҙәплерәк булған, ул уны ҡулланырға тура килә, кем әйтә ала ашыу төр яза йомшаҡ. Улар тейеш, әлбиттә, үҙ клиенттары.\nҺәр адвокат хоҡуҡтарын яҡлау һәм данияла буласаҡ.\nЗыян юҡ, мин түгел, - ти Юля Rahbæk Питер, һәм ҡабатлау, тип һанай ине ул grith метта стадияла үтә, өҫтәүенә адвокат сифатында үҙ роле. Был бик мәрәкәләп, эшләгән һәм бер ҡасан да мин", - ти ул, һәм шулай күрһәтелә, бөтә йыл элек булған хәл, көпә өсөн һуңғы ваҡытта уның банда.\nуның исемен, - ти ҡала мэры\nШуға ла ҡарамаҫтан, уның менән Питер Жуэл Rahbæk аҡыл эйәһе, һәр тапҡыр, ҡасан мөмкинлеге булып тора. Һәм бик насар эшләнегеҙ, уның ҡарауы мин, ул мин һәм минең beklikke бөтөнлөгө ала. Был бик уңайһыҙ булған, хәҙер үҙем тыуҙырам мин түгел, әммә был аяҡ араһында ҡойроҡ суй. Моғайын, күп кенә ябай даттар, кем уйлаған, уның хоҡуғын, Химик һәм һеҙгә ҡаршы һөйләй, суд һеҙгә һөйләй башлағайным, һеҙ китер тип клиент программа сыға, енәйәт һәм азат тормош өсөн vollsmose һайлай, һәм был барыһы ла яҡшы булыр, тип, уны мөмкин тиклем оҙағыраҡ ултыра. Һеҙ быны аңлай Хәҙер, түгел, тип таба һәм суд мин тора, клиент барып сыға тип, азат Vollsmose. Бынан тыш, суд уны үҙе аңлата, һәм мин уны һуңынан ҡырҡмайҙар. Әммә мин риза түгел,-шәхсән үҙе, шулай уҡ ул заттың тота. Әммә, минең фекеремсә, күп кеше күреп, бәлки, был сәйер тойолор ине, әгәр һаҡсылар була - ул йөҙ процентҡа үтәлергә тейеш, уларға клиенттар мәнфәғәтендә өсөн, - тип һөйләй"барыһы ла, минең был клиент штраф тураһында һөйләне, тормошҡа аяҡ үҙгәртеп ҡороу һәм, әлбиттә, бер кем дә ышанмай, тип суд иҫәпләшергә тейеш. Проблема - кисә һинең ҡулыңдан похлопывать, ҡулға алыу тураһында ишетеп тә, сөнки күберәк килем лә булды юлымда. Юҡ, шулай ҙа түгел. Мин ине, моғайын, көпә һәм башҡа үтмәй. Әммә Мин мин булды, әлбиттә, сөнки был минең эш, - ти ул. Шулай уҡ ул, тип һанай уны бөтөнләй яҡтыртмау, был мэры, шул уҡ ваҡытта, клиенттар киҫәге ҡасан ғына ул, әммә хөкөм булмаған, һәм, әйткәндәй, шарап баш тартһа, судҡа апелляция ваҡытында ауыр закон хөкөм тәҡдим итә. Был мәсьәлә, бәлки, конкрет осраҡта хатта уны нисек билдәләргә тейеш. straflængder сәйәсмәндәр, мэры эквивалент: - мин дә ышанам. Был ябай resfølelelse. Улар буйынса фекер йөрөтөргә тейеш закондарҙы улар бирә, уларҙы табырға мөмкин.\nТик мин ышанам, уңыш ала алмайбыҙ, уның ҡарауы өсөн, кеүек, енәйәтселек менән тамамлай.\nБыл ябай эмоциональ реакция. Был күп түгел, йыл элек ҡарағанда, суд буласаҡ, уның һуңғы. Өҫтәүенә, әгәр ҙә һеҙ уны күҙаллау, ти ул, дауам итә һәм: - Миңә ҡала мэры.\nМин юл буйынса закон сығарыу власы түгел.\nМин биләй, минең өсөн ҡалыуы тураһында хәстәрләгән.\nҠайһы бер проблема булды һәм уның нисек ярата һәм төр Оденста өсөн проблема булып тора.\nЯрҙамға балалар, йәштәр һәм ғаилә - Копенгагенда\nКопенгагенда Ул элекке ф мөмкин бик булмаһа булмауы менән сағыштырғанда, был күп түгелсәскә йәки класы студенты булып низағтар, ғаиләлә һәм социаль көрсөк ауырлығын йәки етди үҙгәрештәр булды. Skolesocialrådgiverne менән хеҙмәттәшлек итә, мәктәп етәкселеге, уҡытыусылар, уҡыусылар һәм ата-әсә ярҙамы һәм ҡарар күрһәтә, ул ыңғай үҙгәрештәр барлыҡҡа килә. Шулай уҡ консультациялар тәҡдим Skolesocialrådgiverne ата-әсәһе менән һөйләшеү, уҡыу, шулай уҡ, мөмкин Børnefamilieenhed араһында хеҙмәттәшлек һәм яҡлау, ата-әсә һәм мәктәп. Проект әлеге ваҡытта социаль хеҙмәттәр булһа, көндөҙгө үҙәктәргә социаль хеҙмәткәрҙәр һайлау менән улар бала тәрбиәләнә. проект менән көндөҙгө үҙәктәрҙең социаль хеҙмәткәр ҡарай. Һеҙ ата-әсә, тәрбиәсе йәки дустар өсөн, йәш кеше тарҡатыусы билдәләре күрһәтергә, ярҙам итергә әҙер беҙ Копенгагенда урынлашҡан ҡала. Айына егерме өс 29 утыҙ туғыҙ буйынса беҙгә шылтыратығыҙ. бына һеҙ беҙҙең менән барған оло һәм кесе antiradikaliseringsindsats мәсьәләләр һәм проблемалар. Беҙҙең консультанттар ике уҡыуҙары үтте, һәм кәңәштәр бирә күрһәтеү өсөн, мәҫәлән, мәктәп һәм мәғариф тураһында, ғаилә проблемалары, алкоголь, рунет, яңғыҙлыҡ, һәм мыҫҡыл итеү енәйәт. Беҙ һеҙҙе таба алмай ниндәй урында булған, һәм һеҙ үҙе өсөн хәл итә ала, теләһәгез ли һеҙ үҙенең фамилияһын бирә. Социаль хеҙмәттәр дөйөм хеҙмәте өҫтәүенә, ҡайһы бер һатыу, уларға аныҡ мәсьәләләргә йүнәлтелде. Borgercenter балалар һәм йәштәр өсөн муниципаль myndighedsansvaret йәштәр һәм балалар өсөн саралар, махсус ярҙамға мохтаж. Әгәр һеҙҙең һорауҙарығыҙ булһа, йәки, бәлки, шикләнеп, ҡайҙа барҙыр, рәхим итеп, святитель менән урындағы йәштәр һәм балалар отрядтарға түгел стесняйтесь borgercenter береһе. Borgercenter күҙәтеү бүлексәһенең урындағы йәштәр һәм балалар ҡарай. Borgercenter йәштәр һәм балалар Әгәр ҙә һеҙ һөйләмде табып, уны ойоштороуҙа һеҙ, һеҙ Børneportalen килә. Børnerådets балалар өсөн бушлай консультациялар күҙәтеү порталы, бала хоҡуҡтары, м.


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - КӨМӨШ КҮЛДӘР ИЛЕНДӘ, АҪЫЛ БАШҠОРТ ЕРЕНДӘ - 2019 - Мәҡәләләр\nСиләбе яғын көмөш күлдәр иле тип нарыҡлайҙар. Ысынлап та, бында балыҡлы тәрән күлдәр бик йыш осрай. Башҡортостан менән сиктәш мәғрур тау-ҡаяларҙы үтеп сыҡҡыһыҙ тайга, ҡарағай урмандары ҡаплаған. Мал үрсетеүгә ҡулай иркен дала яҡтарына башҡорт ырыуҙары Уралтау һырттары аша тегеләй-былай аша төшөп, күсенеп, күп ауылдарға нигеҙ һалған. Бында ҡыуаҡан, терһәк, һалйот ырыуы башҡорттары борондан йәшәгән, 18-се быуат баштарында хәҙерге Салауат районы яғынан, Әй һәм Йөрүҙән буйҙарынан әйле ырыуы күпләп күсенә, Учалы яғынан табындар килә. Был күсенеү башҡорт илендә ҡупҡан ихтилалдар менән, батша карателдәре эҙәрлекләүе менән дә бәйле. Төбәктәге халыҡ Урал аръяғында боҫоп ятмаған, киреһенсә, башҡорттарҙың ер һәм ирек өсөн күтәрелгән ихтилалдарында, айырыуса Салауат яуында әүҙем ҡатнашҡан, ҡаҙылма байлыҡтар сығарыу рудниктарында һәм беренсе заводтарҙа эшләгән. Кантонлыҡ осоронда 8-се башҡорт кантонының күп ир-егеттәре Рәсәйҙең сиктәрен һаҡлауҙа һәм төрлө һуғыш-походтарҙа башын һалған. 1934 йылда ойошторолған Силәбе өлкәһенә Оло Башҡортостандың рудаға бай тау-урманлы, бик матур тәбиғәтле ерҙәре Калинин менән Сталиндың бер ҡултамғаһы менән бүлеп бирелә. Ерен-һыуын һаҡлап ҡорбан булған башҡорт батырҙарының ожмахтай бай ил хаҡында хыялы шулай Урал аръяғында айырылып тороп ҡала. Әммә халыҡтың күңеле һәм аҡылы бер бөтөн булып ҡала: силәбеләр Өфө ҡалаһына уҡырға килә, Башҡортостанда эшләй, үҙҙәренең мәктәптәрендә башҡортса уҡыу-уҡытыуҙы өҙмәҫкә һәм өҙөлгәнен яйға һалырға ынтыла. Бөгөн өлкәнең Силәбе, Магнит, Златоуст (Алтынтамаҡ), Ҡурған, Сатҡа, Сим (Эҫем) ҡалаларында һәм башлыса Арғаяш, Сосновка, Ҡоншаҡ, Красноармеец, Сыбаркүл районы ауылдарында 162 меңдән ашыу башҡорт йәшәй (2010 йылғы мәғлүмәт). Был юлы беҙ Силәбенең биш районына сәфәр ҡылдыҡ. Һүҙебеҙ шул турала.\nСиләбе өлкәһенең Сосновка районы ағинәйҙәрен мин тәүбашлап 2013 йылда Сибай ҡалаһында үткән "Мөнәжәт" байрамында күргәйнем. Алыҫ ара тип тормай, Уралтау буйлап 450 саҡрымды елдереп, Рабиға Фәрит ҡыҙы Бикбулатова етәкселегендәге был төркөм Ирәндек буйына килеп еткәйне. Сәхнә тулып килеп сыҡҡан силәбеләрҙе сәләмләп, тамашасы оҙаҡ ҡул сапты. Һикһән йәштән утыҙ йәшкә саҡлы ун һигеҙ ҡатын мөнәжәт, бәйет, төбәк йыры менән бәйге тотто. Уларҙы тыңлау үҙе бер асыш һәм кинәнес булды. Сосновка районы Табын ауылынан оло йәштәге Ғәйдәнә Шафиҡова менән Заза Дауытова апайҙарҙың боронғо мөнәжәте бар халыҡты хайран ҡалдырҙы. Үҙҙәренең инәй-ҡартинәйҙәренән мираҫ булып ҡалған милли кейемдәре әле ул осорҙа ағинәйҙәр араһында саҡ ҡыҙып барған мәҙәни яңылыҡҡа - халыҡсан кейемдәр тегеп кейеүгә яңы этәргес, бер һулыш-күтәрелеш бирҙе.\nБыйылғы сәйәхәтебеҙ ҙә Сосновка районында башланды. Беҙҙең тәүге осрашыу урынында - Трубный ауылының яҡты һәм аулаҡ мәҙәниәт йортонда "Ағинәй" йәмәғәт ойошмаһы ағзалары өсөн мәҙәниәт бүлмәһе бүленгән. Ауыл һәүәҫкәрҙәрен әйҙәп, байрам-кисәләрҙә даими ҡатнашҡан ағинәйҙәргә туған башҡорт телен өйрәнергә теләгән балалар һәм йәштәр ҙә йыш мөрәжәғәт итә, тинеләр. Сосновка районы Дәрбиш ауылында (Ҡолой кантондан алда хеҙмәт иткән 5-се кантон начальнигы Дәрбиш Килмәков исеме менән бәйле, Оло Ҡарағай күл тигән икенсе атамаһы ла бар, янындағы Мәрзембай ауылын Кесе Ҡарағайкүл, тигәндәр, "төньяҡ әйлеләр" нигеҙләгән ауылдар. А.А. Бикбулатов мәғлүмәтенән) тыуып-үҫкән һәм Трубныйҙа донъя көткән ветеран уҡытыусы Рабиға Фәрит ҡыҙы бынан дүрт йыл элек Силәбе өлкәһенең башҡорт ҡатын-ҡыҙҙарын берләштергән "Ағинәй" йәмәғәт ойошмаһын ойоштора. Быйыл 2019 йылдың 13 авгусында ойошма рәсми теркәлеү үтә. Ағинәйҙәр өлкәлә туған телде һәм мәҙәниәтте үҫтереү, яҡлау һәм һаҡлау, милли кейемдәр һәм биҙәүестәрҙе, халыҡ ижады өлгөләрен тергеҙеү, шәжәрәләр төҙөү, иртәк-эпос, йыр-көй, легендаларҙы йыйыу һәм башҡарыу, башҡорт йәштәренә халыҡ йолаларын өйрәтеү буйынса ғәйәт ҙур эш алып бара. Сосновкалағы ҡорға килгәндәр араһында ике ханым ныҡ иҫтә ҡалды. Трубныйҙан алыҫ ҡына ауылдарҙа йәшәүгә ҡарамаҫтан, яйын табып йыйыныбыҙға килгән был зыялы ханымдарҙың икеһе лә шиғиранә йәнле, дини белемгә ингән кешеләр булып сыҡты. Мәймүнә Хәкимова - хажиә, ауылдарындағы мәсеттә Ислам дине һабаҡтарын уҡыта. Уның сығышындағы "Ҡатын-ҡыҙҙың бала саҡтан уҡ, ғаилә мөхитендә үк белемгә, мәҙәниәткә ынтылыуы, үҙ-үҙен тәрбиәләүе - бөтә нәмәнән дә ҡиммәт, бар өйрәтеүҙәрҙән дә мөһим", тигән фекере иҫтә ҡалды. Икенсеһе, Фәриҙә Ғөбәйҙуллина иһә Башҡортостанда киң билдәле шәхес, милли башҡорт музыкаһына яңы заманса юл ярған композитор Халиҡ Заимовтың (1914-1977) яҡын туғаны булып сыҡты. Фәриҙә апай халыҡсан дидактика, аң һәм изгелек менән йәшәүгә өндәү, уйланыуҙар, тормош фәлсәфәһе менән һуғарылған ҡыҫҡа шиғри парсаларын уҡып ишеттерҙе.\nТамаша залындағы берҙән-бер ир-уҙаман тыуған яҡ тарихын өйрәнеүсе, Силәбе яғы башҡорттары һәм ауылдары буйынса тарихи материалдар туплап, халыҡты архив яҙмалары, шәжәрәләр менән таныштырыусы Бикбулатов Арыҫлан Авзал улы булып сыҡты. Утыҙ йыллап мәктәптә физкультура уҡытыусыһы булған, хаҡлы ялға сыҡҡас, тарих һәм топонимдар буйынса эҙләнеү-уҡыуға ныҡлап тотонған, ауылдар тарихы, шәхестәр тураһында ҡыҙыҡлы һәм фәһемле иҫтәлектәр, факттар туплаған. Ысынында, беҙҙең Башҡортостанда уның кеүек әүҙем крайҙы өйрәнеүсе юҡтыр ул. Арыҫлан Авзал улы үҙенең ошо эҙәрмән-тикшереүсе материалдарын өлкәнең һәм Башҡортостан Республикаһының төрлө баҫмаларында, ғилми йыйынтыҡтарҙа баҫтыра. Был эштә уға Силәбе ҡалаһындағы "Ағинәй" йәмәғәт ойошмаһын етәкләүсе, ҡалала балалар өсөн йәкшәмбе башҡорт мәктәбен ойоштороусы ҡыҙы Резедә ярҙам итә.\nИртәгәһенә беҙҙе Арғаяш район мәҙәниәт йортонда көтәләр ине. Мәҙәни усаҡтың һылыу хужабикәһе Милә Кашаф ҡыҙы Үлмәҫбаева беҙҙе ҡояш кеүек балҡып ҡаршы алды. Шул арала Арғаяш районының "Ағинәйҙәр ҡоро" етәксеһе Мәрфуға Фәрит ҡыҙы Ҡорманғәлина осрашыуға бөтә башҡорт ауылдарынан да ағинәйҙәрҙе, фольклор ансамбле ағзаларын, уҡыусы ҡыҙ балаларҙы саҡырыуы тураһында хәбәр итте һәм район биләмәһендә үткәргән мәҙәни һәм тәрбиәүи саралар, ауылдарҙа башҡарылған эштәре тураһында ла һөйләп өлгөрҙө. Уның һүҙҙәрен йөпләп, ағинәйҙәрҙең район мәҙәниәт йорто эргәһендә эшләгән "Гүзәлем" фольклор ансамбле (етәксеһе Вәлиуллина Марина Ғәлиулла ҡыҙы) ошо төбәктең "Һәттә-түрә-ри" йырлы-бейеүле уйынын башлап ебәрҙе. Уларҙың сығышын Ҡуйһары ауылынан килгән ветеран уҡытыусы Винера Сөнәғәт ҡыҙы Шәймөхәмәтова яңғыратҡан моңло башҡорт халыҡ йыры алыштырҙы. Кисәбеҙҙе алып барыусы Милә Кашаф ҡыҙы һөйләүенсә, Винера апай үҙ тыуған яғында һәр милли байрамды, йыйындарҙы, осрашыуҙарҙы башҡорт халыҡ йырҙары менән биҙәй. Балаларға милли көйҙәрҙе өйрәтә, арымай талмай үҙ тыуған яғының мәнәжәт, бәйеттәрен пропагандалай. Йыраусыларҙың "Оҙон көй" (Туймазы ҡалаһы), "Ирәндек моңдары" (Сибай ҡалаһы), "Уралым" (Силәбе ҡалаһы) кеүек абруйлы бәйгеләре лә уның моңона шаһит - ул бер-нисә мәртәбә лауреат исеменә лайыҡ була, Башҡортостан һәм Силәбе телевидениеһы аша күп тапҡырҙар сығыш яһай. Ошондай Аллаһы Тәғәлә биргән һәләтен көн-ғәләм менән йомарт уртаҡлашып йәшәп ятҡан, моң әлиһәһе булған башҡорт ҡатынын нисек "ағинәй" тимәйһең инде!\nАрғаяштағы осрашыуҙа Силәбе өлкәһенең "Урал" халыҡ ижады фестивалендә беренсе урын яулаусы, яҡташтарының йыр-моңға булған ихтыяжын ҡандырыусы "Сәләм" йыр төркөмө сығышы ла кинәндерҙе. Бигерәк тә уның ағзалары булған ағинәйҙәрҙең милли кейеме иғтибарҙы йәлеп итте. Нисек кенә булмаһын, был яҡтарҙағы башҡорт ҡатын-ҡыҙҙары милли кейемдәге үҙенсәлектәрҙе һаҡларға тырыша. Кемдер "ҡартинәйемдең инәһенән ҡалған мираҫ" тип, тамбурлап ҡайылған алъяпҡысын, кемдер "теге замандарҙан бирле һаҡланған" тип, ҡушъяулығын яҙып күрһәтә. Арғаяштар милли кейемде ҡушъяулыҡһыҙ кеймәй. Был яҡтарҙа ҡашмау осрамай тиерлек, ә төп биҙәүестәрен "яға" тиҙәр, уныһы тәңкәләр һәм ҡортбаштар менән биҙәлә, гәрәбә теҙеп сығыла, ваҡ мәрйендән селтәрҙәр үрелмәй.\nБеҙҙең осрашыуҙа "Һомай" халыҡ театры (Иҫән ауылы, етәксеһе Фәрхәнә Фәрит ҡыҙы Зөлфетдинова), "Аждаһаҡай" балалар драма студияһы ла ҡатнашты һәм үҙҙәренең эшмәкәрлеге - балалар баҡсаларында, мәктәптәрҙә башҡортса сығыш яһауҙары, "Башҡорт ҡунаҡханаһы", "Өләсәйем һандығы", "Инәйҙәр бәхете", "Беҙҙең ауыл", "Ир-егет абруйы", "Атайҙар мәктәбе", "Ил батырҙары" тигән әңгәмәләр-уйындар ҡороуҙары тураһында һөйләне. Райондағы башҡорттар төрлө йолаларҙы, ырымдарҙы ла яҡшы хәтерләй икән. Мәҫәлән, тиҙ генә мал һатыу ырымдарын барлап сыҡтылар: "Малыңды һатҡанда уны бәйләгән бауҙы яңы хужаһына бирмәйһең. Мал артынан буш биҙрә сиртәһең (Быныһы ҡотоңдо ебәрмәй, үҙеңә саҡырыу була микән? Ҡорт айырғанда ла саңҡылдатып тимер һуғалар бит. - Авт.). Һатып алынған малдың алдына боронғо ырыу тамғалы таҫтамал йәйеп (жәйеп, тиҙәр), шунан ғына ихатаға кертәбеҙ. Мал һатып алғас, артҡа әйләнеп ҡарарға ярамай, етәкләп, йортоңа хәтле алып ҡайтырға кәрәк. Малды һатҡанда уның һыртынан кеше күрмәгәндә генә бер аҙ йөнөн ҡырҡып алып, һарай мөйөшөнә ҡыҫтыраһың…" Силәбе ерлегендә элекке йолаларҙың тотороҡло йәшәүенә, көслө рухлы, энергетикалы кешеләр күп булыуына ишара булды был.\nӨфө дәүләт сәнғәт институтын тамамлаған юғары белемле ҡурайсы һәм фольклор белгесе Илмир Мансур улы Махиянов яңыраҡ Арғаяш районы мәҙәниәт комитеты етәксеһе булып эшкә килгән. Үҙе Баймаҡ районы Төркмән ауылы егете. Ул да киләсәктә бай фольклорлы, заманса ҡарашлы арғаяш таланттарын ҙур сәнғәт юлына алып сығыу тураһындағы уй-ниәттәре менән уртаҡлашты: "Ифрат сағыу талантлы йырсылар, бейеүселәр, театр сәнғәте маһирҙары күп Арғаяшта, - тине ул. - Бында тәрән халыҡсан традициялар һаҡланған. Был яҡтарға Башҡортостанда махсус белем алған музыканттарҙы саҡырыр инем, сөнки ҡурай, баян, думбыра, ҡумыҙҙа өйрәнергә теләүсе йәштәр күп. Шулай уҡ театр режиссерҙары, күмәк халыҡ менән тамашалар ҡора алған режиссерҙар ҙа кәрәк, улар бындағы һәүәҫкәрҙәрҙе оло сәнғәткә йәлеп итер ине…" Бына шундай уйҙар менән эш башлап тора йәш белгес.\nҠоншаҡ районында осрашыу Хәлит ауылында үтте. 1950 йылдарҙа Өфөлә вуз тамамлаған башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыларын юллама менән был яҡтарға эшкә ебәргәндәр. Хәлит ауылына бер нисә йыл элек Ләлә апай Бейешева менән бергә килеп киткәйнек, ул бында үҙенең уҡытыусылыҡ эшен башлаған булған. Уны был ауылда бик күптәр һаман да хәтерләй булып сыҡты, ҡырҡ йыл элек булған ваҡиғаларҙы иҫкә алып, рәхәтләнеп һөйләштеләр. Тап шул осорҙа, 1957-лә, аҙаплы Маяҡ атом станцияһы шартлай, ауыр хәлгә тарыған халыҡтарҙы ошо Хәлиткә лә күсерәләр. Һалдаттар бер аҙна эсендә төҙөп биргән щитовой йорттар әле лә ул йылдарҙағы ғибрәтле хәтирәләрҙе, радиация менән ағыуланған кешеләрҙең һыпырылып ҡырылыуы фажиғәһен иҫкә төшөрөп тора.\nРайон хакимиәте башлығы урынбаҫары Альбина Тайып ҡыҙы Нәжметдинова ауылда ағинәйҙәр башҡарған матур эштәрҙе һанап үтте, теләктәрен әйтте. Хәлит ауыл биләмәһе башлығы Әхмәт Әхнәф улы Һәүәлиев был заманда һалйот ырыу башҡорттарының нисек донъя көтөүе, ҡатын-ҡыҙҙың тормоштағы ҙур роле хаҡында һөйләне. Ҡоншаҡ районы "Ағинәйҙәр ҡоро"н етәкләүсе Нәжибә Йәнмөхәмәт ҡыҙы Дилмөхәмәтованың башҡорт теленең көнсығыш диалектындағы сығышы ҡолаҡтарҙы иркәләп, йәнгә майҙай яғылды: "Ҡәҙерҙе туғантар! Беҙең ағинәйҙәр беренсе тапҡырға Башҡортостандың йөҙ йылдығына ҡарай кисә үткәрҙе. Баймаҡта һабантуйға, Ғафуриға йыйынға барҙыҡ, бик матур эштәгән һәм йәшәгән ағинәйҙәрҙе күреп кинәндек. Шуңа ҡарап, беҫ тә инде үҙебеҙтең телебеҫте онотмай, ойоштар үткәреп торайыҡ, тип жыйылдыҡ. Район етәкселеге лә беҫте аңдап, ярҙам итеп тора - уңа рәхмәтебеҙ ҙур". Кем нисектер, иллә мәгәр мин үҙем барған бер ерҙә һөйләш-диалекттарыбыҙҙың һутлы, мәғәнәле, образлы әйтелешенә һоҡланып, шағир әйткәнсә, халҡымдың сәскә күңеленән бал ҡортондай ынйы йыямын". Туған башҡорт теле үҙенсәлектәрен боҙмайынса һаҡлаған, әҙәби телде белмәйем, тип үҙен һәм телен кәмһетмәгән, асыҡ итеп һүҙгә ҡушылған милләттәштәребеҙгә шул хәтлем рәхмәтлемен…\nҠоншаҡ районы ағинәйҙәре үҙҙәренең эштәре тураһында ғына түгел, ә дөйөм Силәбе өлкәһе башҡорттарына ҡағылған проблемаларҙы ла телгә алды.\nҒәшүрә Ҡадирова һүҙ алып, Хәлит мәктәбендә башҡорт теле уҡытылмауы, йәштәрҙең бер генә башҡорт яҙыусыһын да белмәй үҫеүен әсенеп һөйләне. Элек мәктәптә башҡорт теле дәрестәрен алып барған, бөгөн килеп рус теле дәрестәрен уҡытып йөрөгән Земфира Шафранская, ветеран уҡытыусы Римма Маннанова ла ошо уҡ теманы дауам итте: "Беҙҙә лә туған телде уҡытыуға ҡаршы сыҡҡан әҙәмдәр табылды. Улар башҡорт кластары асырға риза булып, ғариза яҙғандарҙы ла ҡултамғаларынан баш тартырға күндерҙе. Беҙҙең ил башлыҡтары Текслер менән Хәбиров бер булып ҡарар сығарһын ине: башҡорттар йәшәгән ауылдарҙа туған тел һәм әҙәбиәт тулы программа менән уҡытылһын, беҙ быға лайыҡ, беҙ бит быға хаҡлы!" - тине улар.\nБына шулай, ҡасандыр Хәлит мәктәбендә башҡорт телендә гөрләп үтеп торған әҙәби-мәҙәни кисәләр тынып ҡалған, йәш быуын туған телде белмәй үҫә. Бөтә Рәсәйгә ябырылған был телһеҙлек афәте башҡорт ауылдарында айырыуса ҡоторона. Уны кире ҡайтарыр, юҡ итер көс ҡайҙа - атай-әсәй, уҡытыусылар, закондар сығарыусылар, етәкселәр ҡулындамы? "Балаға йән биргән дә, тел биргән дә, шул туған телде киҫеп бәргән дә - бары тик атай-әсәй", - ти ағинәйҙәр. Ошоно, уйһыҙ атай-әсәйҙәргә уй һалып, балаһын туған телендә уҡытыу кәрәклеген аңғартып йөрөүҙе лә улар үҙ иңдәренә оло бурыс итеп ала. Силәбе өлкәһе "Ағинәй" йәмәғәт ойошмаһы рәйесе Рабиға Фәрит ҡыҙы Бикбулатова ла һәр ерҙә үҙенең сығыштарын Силәбе яғының күренекле сәсәнһүҙ оҫтаһы Рамазан Шәғәлиевтың әйткәне менән йөпләп ҡуя:\n"Йәлләйем мин туған телен\nБар тип тә белмәүсене,\nТуған телендә һөйләшмәй,\nШунан халыҡҡа Башҡортостандың халыҡ шағиры Рауил Бикбаевтың ҡобайыр һүҙен еткерә:\nТелле көйө телһеҙ башҡорттар бар -\nБармы Ерҙә тағы үҙ ҡулдары менән\nСабыйының телен киҫкәндәр?!"\nКрасноармейский районының Тәүкәй менән Себәйғүрә (Яҡуп) тигән башҡорт ауылдарынан бер төркөм ағинәйҙәр, уҡытыусылар, китапханасылар беҙҙе Миәс ауылында - район китапханаһының аулаҡ һәм иркен залында көтә ине. Китапханала булғас, шунда уҡ бында башҡорт китаптары булыу-булмауы менән ҡыҙыҡһындыҡ. Тик бер генә дана ла башҡорт китабы юҡ икәнен, әммә ихтыяж булыуын, йәғни башҡорт телендәге баҫмаларҙы уҡырлыҡ кешеләр барлығын асыҡланыҡ. Сөнки Өфөнән килтергән китаптар, гәзиттәр, башҡорт милли кейемдәрен һүрәтләгән календарҙарҙы тарата башлағайныҡ, йыйылыусыларҙың уларҙы ихлас ҡабул итеүен, шунда уҡ гәзит биттәрен асып, уҡырға тотоноуҙарын күрҙек. Китапханаға ла Башҡортостан тураһында мәғлүмәт бирерлек матур баҫмалар тапшырылды. Шуға ла китапханасы Розазия Мөхәмәтованың, кемдең был яҡтарға юлы төшә - һәммәһе лә Тәүкәй, Себәйғүрә балалары өсөн башҡортса китаптар, дәреслектәр, журналдар алып килһә ине, тигән теләген еткерәбеҙ гәзитебеҙҙе уҡыусыларға. Был ҡыҙ Тәүкәй ауылы китапханаһында эшләй. "Ике йөҙ йортта алты йөҙҙән ашыу кеше йәшәй, беҙ башҡорттоң ҡалмаҡ һәм сарт ырыуынанбыҙ", тип, беҙҙе тыуған ауылы менән таныштыра һалып та ҡуйҙы. Уға райондың "Ағинәйәр ҡоро" етәксеһе Нәбирә Сәйғәфәрова ҡушылып, ауылда киң таралған фамилияларҙы, шәхестәрҙе һанап китте. Мәктәп директоры Фәриҙә Ғилметдинова ла район тураһында байтаҡ мәғлүмәт биреп өлгөрҙө. Ул беҙҙең осрашыуға өлкән класс уҡыусыларын да алып килгәйне. Уларҙың кемдәрелер беҙҙең һөйләгәнде тыңланы, кемдәрелер Сәрүәр Аслаеваның оҫталыҡ дәресендә ҡатнашты. Себәйғүрә ауылы ағинәйе Мәнәүәрә Байбулатова һөйләгәндәр "Йыйылыусылар беҙҙең әҙәби башҡорт телендә һөйләгәнде аңлаймы икән?" тигән шигебеҙҙе таратып ебәрҙе: "Бында йыйылған балалар ҙа, үҙебеҙ ҙә һеҙҙе яҡшы аңлайбыҙ. Ғөмүмән, беҙҙең ауылда барыһы ла башҡортса һөйләшә, сөнки элек ауылда бик матур мәктәп булды, башҡортса ғына уҡытылды. Әҡсән Ибраһимов атлы уҡытыусы беҙҙең ауыл кешеләрен шат, берҙәм, аҡыллы итеп тәрбиәләне, дан кеше ине, туған телгә, әҙәбиәткә һәм тормошҡа һөйөү менән, хөрмәт менән ҡарарға өйрәтте", - тине ул. Ошо уҡ ауылдың башҡа ағинәйҙәре лә туған телде белһен, үҙенең аҫаба ерендә башҡорт булып йәшәһен өсөн балалар араһында тәрбиәүи эштәр алып барыуҙары, уларҙы төрлө һөнәрҙәргә өйрәтергә тырышыуҙары тураһында һөйләне. Ғөмүмән, был районда ла милләттәштәрҙең ихласлығын, берҙәмлеген, бер-береһенә хөрмәтен тойҙоҡ.\nӘйткәндәй, бөгөн Дубровка ауылында йәшәүсе Тәүкәй ауылы уҙаманы Тәлғәт Ғәйнетдин улы Хәйеров та беҙҙең осрашыуға килеп етте. Заманында Силәбе өлкәһендә юғары вазифала эшләгән, өлкә башҡорттары ҡоролтайы етәксеһе булған Тәлғәт ағайҙы айырыуса шатланып ҡаршыланы яҡташтары. Тимәк, ул ысынлап та силәбеләрҙең хөрмәтенә лайыҡ аҡһаҡал, беҙ ҙә уны шулай тип беләбеҙ.\nАртабан беҙ Сибәркүл районының Ҡаҙбай ауылына киттек. Бер нисә йыл рәттән өлкәлә юл буйындағы атамаларҙы төҙәтеп яҙыу буйынса эштәр алып барылған, шул арҡала бик күп топонимик атамаларҙың башҡортса әйтелеше танымаҫлыҡ булып үҙгәртелгән йәки бөтөнләй төшөп ҡалған. Ошо ҙур боронғо башҡорт ауылының мәктәбендәге алтаҡтаға яҙылған "Коротовская" тигәнде төшөнә алмай торҙоҡ. Баҡһаң, Ҡаратал тигән атаманы шулай яҙып киткәндәр икән. Ә бына башҡорт ауылы осонда әллә ҡайҙан балҡып ултырған ҙур йәшелсә һаҡлау базаһының ҡоймаһына ат башындай хәрефтәр менән "Русские овощи" тип яҙып ҡуйылған. Күрәһең, йәшелсәнең "милләте" бар, ә бында нисәмә быуат йәшәгән халыҡтың милләте юҡ… Ҡаҙбай ауылы балалары беҙҙе бейеү менән ҡаршы алды. Уларҙың килешле милли кейемдә теүәл һәм ипле хәрәкәттәр менән матур башҡорт көйөнә баҫыуы шунда уҡ кәйефте күтәреп ебәрҙе. Артынса уҡ башҡорт милли кейемендәге ҡатын-ҡыҙҙар ансамбле йырлап ебәрҙе. Дүрт ауыл балалары уҡый икән был мәктәптә: Ҡаҙбай, Көлөс (Красный Ключ), Атъетәр, Ҡаратал, Бишкел. Мәктәп директоры - йәш һәм көләс йөҙлө Мәғәфүр Саҙрый улы Йомашев, баш ағинәй Гөлсимә Әбүзәр ҡыҙы Йомашева, башҡорт тарихсыһы һәм ғалимы, Абдулҡадир Инандың ейәне Таһир Миҙхәт улы Шаимов беҙҙе матур мәктәп бүлмәләренә алып инә. Ҡатын-ҡыҙҙар шунда уҡ беҙҙең юлдашыбыҙ - рәссам Сәрүәр Аслаеваның күргәҙмәһен һырып ала. Биҙәүестәр һайлай, кейем өлгөләрен самалай. Ҙур ғына класс бүлмәһендә күҙгә-күҙ ҡарашып һөйләшеү башлайбыҙ. Кинәнеп, ҡаҙбайҙарҙың һөйләшен тыңлайбыҙ: "Ҡараурман" жырын беҫтең ауыл кешеҫе Рамаҙан ҡарт сығарған, беҙ уны онотмабыһ, шуңа бергә жейелғабыһ",- тип әйтеп ҡуя бер ағинәй. Кемдәрҙер урындағы башҡорттарҙың милли аш-һыу рецебы менән уртаҡлаша: "Сумар - ул ҡаймаҡ, он, тоҙ ҡушып баҫылған ҡамыр икән, уны бүлгеләп-йолҡҡолап ҡайнар һөттә бешерәләр; әүмәлә - ул ҡаймаҡты оҙаҡ ҡайнатып, саҡ ҡына он һалып, бутҡа рәүешендә бешерелгән ризыҡ". "Урыҫ халҡы беҫкә хайран ҡала, ҡандай берйәнһегеҙ, тиһ. Байрамдарҙа бешергәһ һый-хөрмәткә бөтә кеше ябырыла, тотош ашатабыҙ, йәлдәмәйбеҙ!" - ти тағы бер ағинәй һәм башҡорт ҡайҙа ғына йәшәһә лә, уның ҡунаҡсыллығы айырылғыһыҙ бер сифаты инде, тигәнде мисәтләп ҡуя.\nШулай итеп, Ҡаҙбай ауылында рәхәтләнеп һөйләшеп, уйын-көлкө араһында ил хәлдәрен белешеп ултырҙыҡ. Бишкил ауылы уҙаманы, ошо мәктәптә технология уҡытыусыһы булып эшләүсе Данир Ғиләжетдин улы Шарапов йәштәргә ауылдың тарихын һәм киләсәген аңлатыу эшенә ныҡлап тотонғанын һөйләне. Мәктәп директоры балаларҙы бөтә өлкә, Урал тауҙары буйлап сәйәхәт-походтарға йөрөтөүен, ата-әсәләре менән бергә сәйәхәт иттереп, берҙәмлек нигеҙе һалыуын телгә алды. Осрашыуға йәш кенә балаһын күтәреп, декретта ултырыусы башҡорт теле уҡытыусыһы ла килгәйне. Уны күреп шатландыҡ, сөнки бөтә өлкә буйлап өс көн йөрөй торғас, аҙнаһына ике сәғәт булһа ла башҡорт теле дәресе уҡытылған мәктәпте һәм башҡорт теле уҡытыусыһын күрҙек…\nСиләбе яғында башҡорт теленең һалйот һөйләше әле лә яҡшы һаҡлана. "Тел - тере шишмә, үлмәгән, бөгөнгә еткән", тигән бөйөк шағирыбыҙ Баязит Бикбайҙың рухына мең аят булып ишетелә миңә был һөйләштең моңо. Сағыштырып ҡарап, төрлө һөйләштәр араһынан әҙәби тел нормаларын уртаға сығарыу ни хәтле ҡатмарлы һәм яуаплы булғанын аңлайһың. Бынан йөҙ йыл әүәл, 1924 йылда, Шәһит Хоҙайбирҙин етәкселегендә башҡорт әҙәби теле ҡабул ителә. Тарихта ул комиссияла кемдәр булғаны, ҡырҡ ырыуҙан торған башҡорттоң берҙәм әҙәби телен айырып күрһәтеү өсөн ниндәй бәхәстәр ҡупҡаны әле һаман беҙҙең йөрәккә ҡағыла һәм ҡолаҡҡа салына төҫлө. Башҡорт теленең бик-бик боронғо төрки тамырҙарын, байлығын, тарихын билдәләү өсөн әҙәби дөйөм телгә "ауылдар, аттар, тауҙар" формаһы, йәғни "-тар, -дар, -ҙар" ялғауҙары алынған. Күпселек башҡорттар "урманнар, ҡыҙлар, егетләр" тип һаман да һөйләшә, ләкин көнсығыштағы ҡыуаҡан, һыҙғы, тамъян, терһәк, һалйот, барын-табын ырыуҙары телендәге үҙенсәлектәр әҙәби тел нигеҙенә һалына. "Беҫ һеҫтекенсә һөйҙәшмәйбеҙ ҙә уы, беҙтең телебеҙ бүтәнсә", тигән булалар ҡайһылары. Киреһенсә бит, туғанҡайҙар, һеҙҙең телдә ҡәҙерләп һаҡланған ялғауҙар - башҡорт теленең бөтә төрки телдәр араһында иң байы һәм тамырлы икәнен күрһәтеүсе бер сифат. Беҙ уларҙы бөгөнгәсә һаҡлап һөйләшкән милләттәштәргә рәхмәтлебеҙ. Һалйот, ҡыуаҡан, ҡатай һәм әйле һөйләшен тыңлап, кинәнәбеҙ генә, был ерле халыҡтың йәтеш кенә йор һәм яғымлы телен кәмһетергә, киҫергә бер кем дә баҙнат итмәҫ. Миҫал өсөн башҡорт һөйләштәренән бер нисә генә һүҙҙе сағыштырып ҡарайыҡ, башҡорт телендә һөйләшкән төбәктәрҙә улар бөгөн бөтәһе лә ҡулланыла: беҙҙеке - беҫтеке, беҙнеке, безнеке; һеҙҙеке - һеҫтеке, һестеке, һеҙнеке, сеҙнеке; ҡыҙҙар - ҡыҫтар, ҡыһтар, ҡыҙлар, ҡызлар, ҡыздар; егеттәр - егетләр, жегеттәр, жегетләр; әсәй - инәй, әней, әннә, әсей; атай - ата, әтей, әттә; өләсәй - ҡартәсәй, ҡәрсәй, нәнәй, ҙуринәй, дәүинәй, ҡартинәй, әбей һ.б. Шунан үҙегеҙҙе әҙәби тел төҙөргә ултырған ғалим тип хис итегеҙ, ҡайһыныһын һайлар инегеҙ? Бик ныҡ баш ватырға ла тура килә. Ләкин халыҡтың аңына, рухына, киң һәм тәрән тарихи хәтеренә таянып, әҙәби телле булғанбыҙ, уны бер ҡасан да юғалтырға, һанға һуҡмаҫҡа, өйрәнмәҫкә хаҡыбыҙ юҡ.\nБашҡортостан Республикаһы Башҡорт ҡатын-ҡыҙҙарының мәҙәни, социаль һәм рухи үҫеш буйынса "Ағинәй" төбәк йәмәғәт ойошмаһы һигеҙ йыл инде республикалағы ғына түгел, илдәге һәр бер башҡорт ҡатын-ҡыҙын барлап, хәлен-торошон белешеп, үҙ-үҙен һәм йәш быуынды боронғо милли тәртип талап иткәнсә - сабырлыҡ, аҡыл, тоғролоҡ менән үҙ асылында тәрбиәләргә саҡыра. Силәбе яғында ла ошо йүнәлешкә асыҡ йөҙ борған һәм халыҡ киләсәге, бөгөнгө рухи сәләмәтлеге өсөн ваҡытын-белемен йәлләмәгән фиҙаи йәндәр "Ағинәй" йәмәғәт ойошмаһына берләшеп, уны рәсми теркәтеп ҡуйған. Осрашыуҙарыбыҙ, һөйләшеүҙәребеҙ улар менән булды. Беҙҙең төркөмдә төп көс булған рәссам-дизайнер Сәрүәр Аслаева теләгән бер кешене башҡорт ҡатын-ҡыҙҙары биҙәүестәрен эшләргә өйрәтте, уның өйрәнсек-уҡыусылары араһында ҡайнаған йәштәр ҙә, өлкәндәр ҙә - һәр береһе үҙенә һәм яҡташтарына милли күркәмлек арттырыусы ҡул эшенә ихлас тотондо.\nОсрашҡан бер урында "Кем ул ағинәй?" тигән һорау ҡуйылды. Республика "Ағинәй" йәмәғәт ойошмаһы етәксеһе Гөлфиә Гәрәй ҡыҙы Янбаева үҙенең бер нисә минутлыҡ сығышында ошо һорауға теүәл генә яуап бирҙе: "Ғаилә усағын, милләт ҡотон, башҡортлоҡ асылын, өләсәй-инәйҙәр асылын үҙ ҡанында, рухында, һын-йөҙөндә һаҡлаған ҡатын-ҡыҙҙарыбыҙ, нисә йәштә булыуға ҡарамай, Ағинәй вазифаһында. Ағинәйлек - үҙеңде милләт әсәһе, милләт тәрбиәсеһе, хәҙистәрҙә әйтелгәнсә, "…баланың, буй еткән кешенең, кешелектең күркәм холҡон ҡойоп ҡуйыусы зат" итеп тойоу, кәңәшкә, тоғро юл табыуға мохтаж йәмғиәт вәкилдәренең күҙ төбәп бара торған кешеһе булыу, аҡыл, фекер, яуаплылыҡ, күркәм холоҡ, матур йөҙ-ҡиәфәт-кейем йәһәтенән дә өлгө булып тороу ул. Һәр башҡорт ҡатын-ҡыҙы ошо ағинәйлек сифаттарына эйә булырға ынтылып йәшәһә, милләт тамырҙарын нығытыуға тос өлөш индерәсәк..."\nСәрүәр СУРИНА. 11-13 сентябрь, 2019 йыл.\nЯҙылған: 02.10.19 | Ҡаралған: 449


Рөстәм ХӘМИТОВ: “Глобаль баҙарҙа конкуренцияға ҡаршы тороу мөһим” » Башҡортостан гәзите\n"Башҡортостан гәзите" » Сәйәсәт » Рөстәм ХӘМИТОВ: “Глобаль баҙарҙа конкуренцияға ҡаршы тороу мөһим”\nРөстәм ХӘМИТОВ: “Глобаль баҙарҙа конкуренцияға ҡаршы тороу мөһим” 09.02.2018 // Сәйәсәт\nЕңелсә ҡоролоҡ булып алған йылда ауылдаштарымдың агрономдың баҫыуына “таш ырғытҡанын” иҫләйем. “Исмаһам, өлкәндәрҙең аҡылын да тотманы бит. Киләһе йыл яуым-төшөм аҙ буласаҡ, көҙ арышты күп сәсеп ҡалайыҡ, тип ҡат-ҡат әйткәнде ҡолағына элмәне”, – тигән әрләү һүҙҙәре йыш ишетелде. Ә ул ваҡытта ямғыр инәлтеп кенә һибәләне, етмәһә, ҡояш апай утлы табаһында ҡыҙҙырҙы ғына. Хужалыҡ иген культураларын гектарынан 11 центнер тирәһе генә алды. Ә йылдың нисек килерен ҡайҙан белергә? Халыҡ һынамыштарына таянырғамы, фенолог яҙмаларына ышанырғамы, әллә ғалимдарҙың иҫәп-хисабын иғтибарға алырғамы?\nУҙған йыл менән сағыштырғанда, әле ҡар күпкә йоҡараҡ, айырыуса баҫыуҙарҙа урыны-урыны менән ҡара тупраҡтың күренеп ятыуы уйландыра. Февраль уртаһы булыуға ҡарамаҫтан, көн торошо март аҙағын хәтерләтеп тә ҡуя. Салт аяҙ, ҡояш йылы нурҙарын йәлләмәй. Ярай әле һирәк-һаяҡ ҡар яуып алды. Ә тышта, ысынлап та, яҙ һулышы тойола, тимәк, тиҙҙән агросәнәғәт комплексы эшсәндәре өсөн иң ҡыҙыу осор башланасаҡ.\nЯҡшы эш кәйефе һаҡлана\nКүптән түгел, Конгресс-холда яҙғы баҫыу эштәренә әҙерлек мәсьәләләренә бағышланған “2017 йылда Башҡортостан Республикаһында агросәнәғәт комплексы эшмәкәрлеге йомғаҡтары тураһында һәм 2018 йылға төп бурыстар” тигән киңәйтелгән республика кәңәшмәһе үтте. Унда Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай депутаттары, министрлыҡ һәм ведомстволар вәкилдәре, район хакимиәттәре башлыҡтары, предприятие һәм учреждение етәкселәре ҡатнашты.\n– Беҙ йыл һайын февраль баштарында уҙған йылға йомғаҡ яһау өсөн йыйылабыҙ, киләсәккә ҙур маҡсаттар билдәләйбеҙ, айырыуса яҙғы баҫыу эштәренә әҙерлек тураһында һөйләшәбеҙ, – тине Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов, кәңәшмәне асып. – Ваҡыт улай уҡ аҙ ҙа ҡалманы, әммә был тәңгәлдә хәл ителмәгән һорауҙар ҙа юҡ түгел. Шуға күрә лә ҡайһы бер сетерекле мәсьәләләр тураһында фекер алышыу урынлы. Бөгөн бөтәһенең дә фекере иҫәпкә алынасаҡ. Шуның өсөн дә бында, район хакимиәте башлыҡтарынан тыш, агропредприятие хужаларын, фән һәм мәғариф тармағынан белгестәрҙе лә саҡырҙыҡ. Ғалимдарҙың һәм практик белгестәрҙең фекерен ишетеү беҙҙең өсөн бик тә мөһим.\nРөстәм Зәки улының һүҙҙәренә ҡарағанда, дөйөм алғанда, һөҙөмтәләр насар түгел. Республика яҡшы эш кәйефе менән алға барыуын дауам итә. Был турала Өфөгә эш сәфәре менән килгәндә Рәсәй Президенты ла телгә алған. Ил етәксеһе Өфө моторҙар эшләү производство берекмәһендә халыҡ менән осрашҡанда социаль мәсьәләләр, иҡтисади үҫеш, хеҙмәт етештереүсәнлеге һәм бүтән төп бурыстарға баҫым яһаған.\n– Былтыр Ауыл хужалығы тармағында хеҙмәт етештереүсәнлеге һиҙелерлек күтәрелде һәм, бер эшсегә иҫәпләгәндә, ул 1,4 миллион һумға тиңләште, – тип дауам итте сығышын республика етәксеһе. – Дөрөҫөн әйткәндә, быға, иң беренсе сиратта, эре предприятиеларҙың проекттары иҫәбенә ирешелде. Хәҙер иһә иң мөһиме – агросәнәғәт комплексында дөйөм рентабеллекте күтәреүгә ынтылыу.\nЫсынлап та, республика йылды уңышлы тамамлаған. Мәҫәлән, ауыл хужалығында етештереү 2,8 процентҡа артҡан, ул уртаса ил күләменән юғары (102,4 процент). Үҫемлекселектә үҫеш – 5,2 процент, малсылыҡта иһә бер процентҡа артҡан. Бөтә төр хужалыҡтарҙа ауыл хужалығы продукцияһының тулайым күләме 170 миллиард һумдан ашҡан.\nХәйер, производствоның үҫеше гел генә ыңғай бармай. Әйтәйек, тауарҙың күплеге, уға ихтыяж ҙур булмағас, хаҡтарҙың төшөүенә ныҡ ҡына тәьҫир иткән. Үҙ сиратында, ҡайһы бер хужалыҡтар аграрийҙары сығымдарҙы ла ҡаплай алмаған. Бер нисә культура буйынса игенгә хаҡ кәмегән, шулай уҡ һөткә лә. Был үҙенән-үҙе һәммәһе лә иҡтисади нигеҙгә ҡоролған тип һығымта яһауға этәрә. Ниндәйҙер пландар ҡорор алдынан тәү сиратта иҡтисади иҫәпләүҙәр башҡарырға тейешһең.\nРөстәм Хәмитов фекеренсә, әгәр ҙә стратегик ҡараш булмаһа, дәүләт ярҙамының береһе лә һөҙөмтә бирмәйәсәк. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, бөгөн аграрийҙар баҙар конъюнктураһын йыш ҡына иҫәпкә алмай. Сауҙаның бөтә механизмдарын да дөрөҫ ҡулланырға кәрәк, шул иҫәптән биржаны ла. Беҙҙең сеймал төбәк өсөн әҙер продукция етештергәндә сығымды мөмкин тиклем кәметеү зарур. Уның өсөн бөтә уңайлыҡтар ҙа тыуҙырылған.\nӘйткәндәй, урта һәм бәләкәй предприятиеларға эшкәртеүҙе киңәйтеү өсөн һәр яҡлап та уңайлы шарттар бар. Дәүләттең тос ярҙамына өмөт итә алалар. Ташламалы кредиттар юллау, тауар эшкәртеү һәм уны ҡаптарға төрөү ҡоролмалары һатып алғанда субсидия алымын файҙаланыу һәм башҡа ысулдар – шуға асыҡ миҫал. Шул уҡ сыр яһауҙы республика уңышлы тормошҡа ашыра. Ә бына ҡош һәм сусҡа итен, иген, йәшелсә еләк-емеш етештереүҙе көсәйтергә бурыслыбыҙ. Тиккә генә республика етәксеһе лә, киптерелгән йәшелсә, борщ, джем, повидло һымаҡ төрлө аҙыҡ-түлек етештерә алабыҙ, балалар ашамлығы, уҡыусы өсөн иртәнге аш сегменты бар, әммә әлегә күпселек осраҡта бөтәһе лә ситтән килтерелә, беҙҙең етештереүселәр был тәңгәлдә һүлпәнлек күрһәтә, тимәне. Бәлки, эшкәртеү сәнәғәте һәм логистика үҫеше буйынса программа ҡабул итергә ваҡыт еткәндер?!\nИлдә тәүге өс лидер исемлегендәбеҙ\nКооперация төшөнсәһе менән күптәр таныштыр, уның бигерәк тә һуңғы йылдарҙа телмәргә килеп инеүенә аптырарға ярамай. Башҡортостанда был йәһәттән бихисап уй-ниәттәр бойомға ашырыла. Кооперацияны үҫтереү ауыл хужалығы продукцияһының рентабеллеген күтәреүгә эре аҙым яһалыуға бәрәбәр. Хәйер, беҙҙә был йүнәлештә хәрәкәт күптән башланды.\nАуыл хужалығы кооперативтарын төҙөү тәңгәлендә илдә тәүге өс лидер исемлегендә булыуыбыҙҙың күпте һөйләүен билдәләне Рөстәм Хәмитов. Шулай булыуға ҡарамаҫтан, әүҙемлекте һүрелтмәҫкә саҡырҙы, шәхси ярҙамсы хужалыҡтарҙы йәлеп иткән аяғында ныҡ баҫып торған предприятиелар күберәк булһын, тигән теләк белдерҙе ул.\n– Күп эш район хакимиәте һәм ауыл биләмәһе башлыҡтарының әүҙемлегенә бәйле, – тип республика Башлығы уларға мөрәжәғәт итте. – Кооперацияны нисек төҙөү һәм уның эш алымдарын өйрәтеү, ҡыҫҡаһы, был юҫыҡта мәғлүмәт биреү буйынса эште көсәйтергә кәрәк. Бөгөн 800 ауыл торағының 300-ө генә кооперацияны үҫтереү яҡлы. Был 30 проценттан саҡ ҡына артығыраҡ. Ә бүтәндәрҙең энтузиазмы ғына түгел, хатта ябай теләге лә юҡ.\nИнвестициялар хәрәкәтен көсәйтәйек\nИнвестициялар тураһында айырым һөйләне Рөстәм Зәки улы. Һуңғы туғыҙ айҙа республикала инвестиция хәрәкәтенең һүлпәнәйеүе күҙәтелә. Әлбиттә, сәбәптәр етерлек. Биш-ете йыл элек башланған күп эре проекттар тамамланған, ә яңылары әле планлаштырыла ғына.\nАгросәнәғәт комплексында 21 өҫтөнлөклө проект тормошҡа ашырыла. Әйтергә лә түгел, уларҙы арттырыу мөһим, шул иҫәптән бәләкәй һәм урта бизнес иҫәбенә. Бигерәк тә урындағы һәр ойошма менән тығыҙ эшләү зарур, уларҙың һәммәһенең дә ҡулында бизнес-планы бар.\nЯңы агроинвесторҙар проекттарҙы ҙур срокка алыу яҡлы. Аңлашыла, былай иткәндә, нимәгәлер өмөт бағларға була. Улар ауыл хужалығындағы мөмкинлектәрҙе белгән осраҡта ла күҙәтеүсән, һаҡлыҡ күрһәтә, төрлө яҡлап ҡапшап ҡарай. Була шундайҙары, улар килеп күренә лә эшкә тотоноуҙы һуҙалар. Һөҙөмтәлә майҙансыҡтар буш тора, ҡыл да ҡыбырлатмайҙар. “Быға һис кенә лә юл ҡуйырға ярамай, – тип асыҡтан-асыҡ белдерҙе Рөстәм Хәмитов. – Инвестор килеп эшләй башлаған икән, рәхим итһен, ә “иртәгә” тигәндәр беҙгә кәрәкмәй”.\nЯңы технологиялар индереү отошло\nБашҡортостан Башлығы белдереүенсә, 2018 йыл аграр фәнен яңыртыу, уны үҫтереү һәм саф табыш алыу осоро булырға тейеш. Ауыл хужалығы фәнен үҫтереү тармағында беҙҙә бөтәһе лә шыма түгел. Әле һирәктәр генә ғилми тикшеренеү эштәре алып бара, был 70-75 ауыл хужалығы предприятиеһы тигән һүҙ. Йәнә шуныһы, 750 хужалыҡтың ике тиҫтәһе генә яңы технологиялар индереү яҡлы. Хәҙер республика ғалимдары бизнес үҫеше өсөн 100-ләгән эшләнмә тәҡдим итә ала, шуның 20-ләбен әле үк индерергә мөмкин. Уларға мотлаҡ ярҙам итергә кәрәк.\nРеспублика етәксеһе, Ауыл хужалығы менән Мәғариф министрлыҡтары бер фекерле булып эш итергә тейеш, ауыл хужалығы предприятиелары мәғариф учреждениелары менән хеҙмәттәшлек булдырһа ине, тигән теләген еткерҙе.\n– Үҙ сиратында йәш белгестәргә ярҙам күрһәтелә, – тине ул. – Агросәнәғәт комплексының кадрҙар потенциалын күтәреү Указына үҙгәрештәр индерелгән. Быйылдан юғары белеме булған белгестәргә – 500 мең һум, ә урта һөнәри белемлеләргә 300 мең һум күләмендә бер тапҡыр бирелә торған түләү башҡарыла. Шуныһы, улар ауыл хужалығына эшкә ҡайтырға тейеш. Ауылдағы хеҙмәт йәштәрҙе ҡыҙыҡтыра бара, тик унда эш хаҡының әҙлеге борсомай түгел. Былтыр ул һигеҙ процентҡа артып, 18 меңгә етте. Хеҙмәт етештереүсәнлеге булһа, эш хаҡы ла артасаҡ, был – хәҡиҡәт. Ауыл хужалығы производствоһы өсөн – рентабеллек, ә тармаҡҡа өмөтлө кадрҙарҙы йәлеп итеү өсөн уңайлыҡтар тыуҙырайыҡ.\nӘйткәндәй, Мәскәүҙә профессиональ стандарт буйынса Милли совет агросәнәғәт комплексының төбәк компетенция үҙәген төҙөү тураһында ҡарар ҡабул иткәндәр. Ул беҙҙә лә булдырыласаҡ икән. Әлбиттә, ошондай үҙәк аша кадрҙар торошо баһаланасаҡ.\nЯҙғы баҫыу эштәре иғтибар үҙәгендә\n– Быйыл ҡыш үҙенең бихисап бүләктәрен ебәреп кенә тора, – тине Рөстәм Хәмитов. – Яуым-төшөм әҙ, ҡар запасы ла самалы. Ҡар ҡатламы саҡ-саҡ 10 сантиметрға етә. Тупраҡтағы дымдың күп булыуын теләргә генә ҡала.\nРайон хакимиәте башлыҡтары был йәһәттән үҙҙәрендә кәңәшмә үткәрһә, баҫыуҙағы хәл-торош буйынса мәғлүмәт туплаһа, шулай уҡ арыштың тын алышын билдәләһә, уңышты күҙаллаһа ине тигән үтенестәрен еткерҙе республика етәксеһе. Улар республикабыҙ Хөкүмәтенә мәғлүмәт тапшырырға тейеш. Ысынлап та, бөгөн реаль картина кәрәк, һәр төрлө ҡатмарлыҡтарға әҙер тороу зарур.\nАпрелдә түгел, ә бөгөндән үк ремонт өсөн кәрәк-яраҡ, яғыулыҡ, сифатлы орлоҡ, минераль ашлама, кредиттар хәстәрләү мөһим.\n– Үҙегеҙ уңышлы пландар төҙөгөҙ, беҙгә глобаль баҙарҙа конкуренцияға ҡаршы торорлоҡ һәм тулыһынса эске ихтыяжды тәьмин итә алырлыҡ заманса юғары технологиялы агробизнес кәрәк, – тип тамамланы телмәрен Рөстәм Хәмитов.


Һабанда һайрашыр мәл етә | Новости Башкортостана\nҺабанда һайрашыр мәл етә\n09.04.2016 в 09:41 \_\_ Общество \_\_ 3528\nБыйыл ҡарҙың күп булыуы ауыл эшсәнен\nшатландырмай ҡалманы. Шуға күрә ер кешеһенең кәйефе күтәренке, киләһе уңышҡа өмөт бар. “Урал аръяғы-Агро” МТС-ының Хәйбулла филиалындағы оҫтаханала ҙур йәнлелек: кемдер тракторҙарҙы тикшерә, икенселәре тырма-катоктарҙы барлай, өсөнсөләре сәскестәргә һуңғы һынау үткәрә. Ғөмүмән, яҙғы баҫыу эштәре\nалдынан була торған ҡыҙыу эш бара. Хужалыҡ етәксеһе Илшат Бохарбаев әйтеүенсә, эшсәндәрҙең тырышлығы менән ауыл хужалығы машиналарын ремонтлау ваҡытында һәм\nсифатлы итеп башҡарылған.\n– Яҙғы сәсеү 12 мең 500 гектар майҙанда планлаштырыла, – ти Илшат Ришат улы. – Барлығы 22 берәмек техника үҙ сәғәтен көтөп ултыра, кадрҙар мәсьәләһе юҡ. Үҙебеҙҙең майҙанда сәсеүҙе тамамлағас та, район фермерҙарына ярҙамға сығабыҙ. Үткән йылда ғына уларға, шәхси хужалыҡтарға ярҙам итеүҙән 11 миллион һумдан ашыу табыш алдыҡ. Был аҡсаны техниканы йүнәтеүгә тотонабыҙ. Күренеүенсә, улар башлыса сит илдән килтерелгән, шуға күрә запас часть табыу бик ҡыйбатҡа төшә. Орлоҡ бар, яғыулыҡ етерлек. Тик көнө генә яҡшы торһон.\nХужалыҡтың баш инженеры Илсур Рәмов йыл һайын яҙғы сәсеү эштәренә район һәм республика етәкселеге тарафынан субсидия бүленеүенә рәхмәт белдерҙе. Юғиһә республикала иң ҡаты бойҙай сорты үҫтергән Хәйбулла эшсәндәренә һуңғы йылдарҙа игенселек менән шөғөлләнеү еңелдән бирелмәй бит. Игенселәрҙең тырышлығы һәм дәүләт ярҙамы арҡаһында ғына эш уң бара.\nБыҙаулыҡ ауылында йәшәгән Марс Килдебаевтың бында эшләүенә өс йылдан ашыу ваҡыт үткән. Аҡъярҙағы 110-сы һөнәрселек училищеһын тамамлап, хеҙмәт юлын тап ошонда башлауына ҡыуанып бөтә алмай ул.\n– Шарттар шул тиклем яҡшы. Техника яңы, эшләүе күңелле, – тип йылмая йәш механизатор.\nОҙаҡ йылдар алдынғылыҡты бирмәгән механизаторҙар Рәсих Түлебаев, Наил Дәүләтшин, Марат Ҡыуандыҡов, Иҙел Нураев һәм Айрат Солтановтар ҙа һабанда һайрашыр мәлде түҙемһеҙләнеп көтә.


1 июлдән газға тарифтар күтәрелә // Иҡтисад | новости башинформ.рф\n1 июлдән газға тарифтар күтәрелә\n17:04, 18 июня 2009 Иҡтисад\n1 июлдән тәбиғи газға ваҡлап һатыу хаҡтары күтәрелә. Әйтергә кәрәк, был инде йыл башынан алып өсөнсө тапҡыр хаҡтар күтәрелеү.\nКиләһе айҙан газ ҡулланыу иҫәпкә алыу приборҙары булғанда бер кубометры 2 һум 37 тин торасаҡ. Әгәр зәңгәр яғыулыҡ торлаҡ биналарын йылытыу өсөн файҙаланылһа — кубометры 1 һум 74 тин, әгәр үҙәкләштерелгән эҫе һыу менән тәьмин итеү булмаһа, аш-һыу әҙерләүгә һәм һыу йылытыуға — 3 һум 62 тин.\nАпрелдән был тарифтар 2,26, 1,61 һәм 3,49 һум ине.\nГазға киләһендә 1 октябрҙән хаҡтар арттырыласаҡ. Улар июль айындағынан 11, 7 һәм 18 тингә артасаҡ.\nТеги: газ, хаҡтар арта


Өлкәндәр Уйыны Apk: Бушлай Браузер Үҙе Уйнаясаҡ!\nӨлкәндәр уйыны apk: ожмах рәхим итегеҙ\nКем өсөн дә сюрприз булырға тейеш түгел, тип ҡайһы бер күңел бик ныҡ мөнәсәбәт юҡ уйын өлкәндәр өсөн дөйөм арауыҡ – мин уйлайым, сөнки был, башлыса, иң яҡшы эштәргә урын аҙ бирелгән һәләтле был тәжрибә һеҙҙе уйын шулай, һәм беҙ был сәбәп буйынса һеҙгә күрһәтергә тырышҡан, нимә өсөн кәрәк, янбаш араһында бәхетле була өсөн уйынсылар. Ли күреп, бында, эконом ваҡытта һәм эконом APK Adult, беҙ баҙарға етешһеҙлектәрҙе күреүе, шул уҡ донъя киҫәге булыуын теләй һәм беҙ бәләкәй мөмкинлектәре тәҡдим махсус соус, кем бөтә ябай хәл итә., Низкопробный уйын коллекция ынтылмаған, беҙ-бигерәк тә аҡса өҫтәлдә ята, йыйып һәләтле әгәр һеҙ был – шулай булғас, һеҙ артабан был ҡыйыу һәм иң ситтә йәшәгән уртаса мечтание дерганый геймер. Беҙ теләгән уйын тулы архивын беҙҙең булһа ине һеҙҙең ҡарай икән, нимә менән һеҙ, моғайын, бик булмаһа, аҙнаға яҡын ваҡытты күңелле үткәреү, йыл һәм ай! Әгәр һеҙгә берәй нимә тышына теше – тәмле һәм саф булып, өлкәндәр APK-һеҙ ярҙам итә алмаған уйын-чертовски текә, ә?, Ә хәҙер – һеҙҙең сәйәхәткә сығып китһәң, бөтә енси тормош биргән, бәлки, һеҙҙең өсөн үҙем күргән, тип, өлкән APK был-уйын. Һеҙ әҙер булһа, ағзалар яҡшыраҡ, сөнки уға бына-бына бөтә тормошон порка ала!\nЭксклюзив тулы камиллығында\nБер тере, ул башҡа урында эшләү, беҙ хәҙер интернет туранан-тура ярайһы ныҡ айырыла, шунда, тип бар, беҙгә нимә тәҡдим итә ала, һеҙҙең өсөн бөтөнләй бушлай. Тимәк, беҙ һеҙҙе бер тин дә түләргә тура килеү, эләгеү apk өсөн оло-кесе-барыһы күрергә һәм уйын, тип тәҡдим итә. Был да юҡ, дөрөҫөн подвох: тәғәйенләнгән урын бирелә һәм бушлай инеү мөмкинлеге геймер беҙ һәр ваҡыт булыуын теләйбеҙ, тип уйлайым. бының өсөн иң яҡшы урын урынлашҡан., Шуның тураһында әйтеп тораһы ла түгел, бындай уйындары менән был иҫ киткес күп, тип ҡарарға мөмкин, был бик яҡшы идея, уны алыу өсөн бушлай инеү өсөн инанырға һеҙ аласаһы, сөнки улар ысынлап та бөтәһе, - тип вәғәҙә бирә беҙгә. Беҙҙең фекер буйынса, һеҙ аңларға тейеш, тип, өлкәндәр APK – хәлдәрҙең оҙаҡ ваҡыт дауамында, был уйын ҡушылдығы-тимәк, һәр хәлдә, беҙ уларҙы ҡабул итә, дөйөм алғанда, яҡшы берләшмәһе мәнфәғәттәрен иғтибар үҙәгендә булды. Беҙ биләгән булмаһа, нимә эшләргә иң яҡшы уйнай, ә һеҙ баҫыр тип, уларҙы дрочить: беспроигрышный был хәл оҡшаманы, ҡайҙан беҙ тыуған. Әлегә машина эшләү дауам итә, бөтәһе лә отошта ҡала, дөрөҫ?, Башҡа егеттәрҙен, уға булған видеоуйындары отстой – һеҙ, моғайын, ваҡыты менән булып еңелгәс!\nКүңел өсөн, наслаждаться һәр ала, тигән тәҡдим итә ала өлкәндәр APK-уйын, һәм беҙ бында платформа төҙөп хәл итеүҙә алға китеп, браузер аша инеп уны алырға мөмкин. Тимәк, һәр ҡулланыусы Chrome, Firefox һәм наслаждайся һүҙмә-һүҙ йәки теләсә ниндәй төҙөлөшө Safari алмауын күреп, беҙ тәҡдим итә ала. Өҫтөнлөгө шунда: был, ул, беренсенән, үҙ локаль КОМПЬЮТЕР скачивать һеҙгә ни кәрәк түгел, тимәк, һеҙгә хәүеф аҫтына ҡуйырға тура килһә лә, шуның менән бәйле., Бынан тыш, эконом ваҡытта һәм эконом APK Adult заботиться тураһында, кеше һәм мобиль ҡулайламалар өсөн Linux/macOS наслаждаться уйындар ла мөмкин беҙҙә. Лаунчер локаль windows өсөн беҙгә бар-машина, әммә был мәжбүри ҙә, һәм, намыҫ әйткәндә, беҙ теләгән, мөмкин тиклем күберәк булһын өсөн, веб-сайтында онлайн була. Һеҙ һәр саҡ беҙгә браузер аша үҙ уйынын уйнай алмай – был вәғәҙә, туранан-тура миңә бир әле ул, һәм һеҙ Инжил тип ҡарарға мөмкин. Беҙ бында үҙ һүҙемдә торам, өлкәндәрҙең APK өсөн уйын; әгәр хатта ваҡ-төйәк уйын өлкәндәр өсөн беҙ бары тик етештереү, беҙ барыбер асылы булып тора, мөмкин булғанса уларҙың бөтөнлөгөн!\nДеталдәр, мин әлегә тиклем улар менән бүлешә тейеш ниндәйҙер ышандырырлыҡ итеп һеҙ тип өлкәндәр APK-етди алға китеш яһаны порно донъя уйындары ойошторолдо. Беҙ индустрияһы өлөшө хәбәрҙәр ебәрә ала ҡалһа, беҙ үҙебеҙҙе донъяла иң яҡшы тип күрһәтеүселәр йыйыласаҡ, һәм әгәр кемдер ауыҙ тел һәм эштәрен тамамлағас, беҙ күпкә бәхетле аҡса эшләргә мөмкинлек бирҙе ул беҙгә! Команда һанай, был уларҙың айырым һәләт, һәм беҙ польстить булыр ине, әгәр ҙә беҙ һеҙҙең менән ҡарап барырға һәм, бындай өлкәндәр APK был-уйын., Һәм оло рәхмәт йөрөгәнем хәтеремдә, - тип теләсә ҡайһы ваҡытта, ҡасан, һеҙҙең күңелегеҙ теләгән уйында тирәләй подрочивать яҡшы, был-берҙән-бер урын, бының өсөн улар һеҙгә тап килә кәрәк. Һәм һаҡ булырға хәтерҙә: беҙ был бер кем дә яҡшыраҡ эшләй, эш ҡасан етә онлайн порноигр!


Хәбәрҙәр: Олимпиадаға ҡәҙәр 100 көн ҡалды.\nОлимпиадаға ҡәҙәр 100 көн ҡалды.\nТеүәл йөҙ көндән Сочи Олимпиадаһында 80-дән ашыу илдән килгән 6 мең спортсы 98 төр ярышта көс һынашасаҡ. Һанаулы көн тиҙ үтә, Ҡара диңгеҙ һәм Кавказ тауҙары араһында урынлашҡан Олимпиада баш ҡалаһы ҡунаҡтар килеүгә әҙерлекте тамамлай. Рәсәй властары Олимпия уйындарының юғары кимәлдә үтеүен теләй, бының өсөн әҙерлек барышында 36 миллиард евро сарыф ителгән.\nХалыҡ-ара Олимпия комитеты ҡәнәғәт.\n“Беҙҙең уртаҡ һығымта шундай: барыһы ла яҡшы тәьҫир ҡалдырҙы. Ҡунаҡхана ла, инфраструктура ла, кисә беҙ йөрөгән поезд да. Бөтә нәмә әҙер тиерлек. Ҡайһы бер ваҡ-төйәкте төҙәтергә генә кәрәк, Олимпиадаға 4 ай ҡалғанда, ул шулай була инде ул. Ҡыҫҡаһы, Сочиҙа бөтә нәмә үҙ ваҡытында эшләнә,-”тип белдерҙе Халыҡ-ара Олимпия координация комиссияһы етәксеһе Жан-Клод Килли.\nСочиҙағы төҙөлөш ваҡытында тамамланһын өсөн, бик күп эшсе ҡулдар талап ителде, шул иҫәптән мигранттар ҙа. Төҙөлөш компаниялары 16 мең кешене эш менән тәьмин итте. Human rights watch һәм башҡа хоҡуҡ һаҡлау ойошмалары билдәләүенсә, уларға хеҙмәт хаҡы ваҡытында түләнмәгән, тормош шарттары ла шәптән булмаған.\nХәҙер, эш тамамланғас, миграция властары эшсе мигранттарҙы өйҙәренә ҡайтара. Бынан тыш ҡаланан законһыҙ мигранттарҙы ла оҙаталар- “Миграция һәм закон”интеграция үҙәге мәғлүмәттәре буйынса, көн һайын 15-тән алып 290-ға ҡәҙәр кешене.\n“Миңә ҡалһа, Олимпия уйындарының маҡсаты икенсерәк. Олимпиадаға әҙерлек барышында, уйындар барышында ундай маҡсат ҡуйылмай. Гуманизм төп идея булып тора,-”ти был ойошма вәкиле Семен Симонов.\nЗаконһыҙ мигранттар менән көрәш именлек проблемаһы менән бәйләнгән. Экстремистар Олимпиадала теракттар ойошторорға вәғәҙә биргәйне, шуға күрә властар хәүеф-хәтәрҙе булдырмау яғында. Лондон Олимпиадаһындағы һымаҡ, 37 мең полицейский һәм хәрби хеҙмәткәр именлек һағында торасаҡ.\nАвтобустағы 6 пассажирҙың ғүмерен киҫкән Волгоградтағы теракт экстремистарҙың янауы буш һүҙ түгел икәнлеген күрһәтте. Улар, Сочиҙағы Олимпиаданы өҙөү өсөн, барыһын да эшләргә вәғәҙә итте.\nШуға ла Рәсәй властары бығаса тиңдәше булмаған саралар күрә. Именлек һағында тороусылар ҡарамағында ҙур тиҙлек менән йөрөүсе катерҙар, шартлатҡыс матдәләрҙе тойоп алырға һәләтле детекторҙар. Һауанан күҙәтеү комплекстары, радио менән идара итеү шартлатҡыстары булған бомбаларҙы томалағыстар һәм спорт байрамын боҙорға ниәтләгәндәргә кәртә ҡуйырға тейешле башҡа бик күп нәмәләр.


Дәүләкән районы Ивановка ауылы эргәһендә ир кешене йәшен атҡан | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\nДәүләкән районы Ивановка ауылы эргәһендә ир кешене йәшен атҡан\nБарыһына ла кеҫә телефоны ғәйепле. Ир кеше юл буйлап телефондан һөйләшеп китеп барғанда, йәшен уттары мобиль ҡоролмаға эләгә. Йәшен заряды кешенең яңағынан инә һәм барлыҡ тәне буйлап үтеп, аяғынан сыға. Тәне бешкән егетте тиҙ арала Өфөләге 18 дауаханаға, тәне бешеүселәрҙе дауалау үҙәгенә алып киләләр. Асыҡланыуынса, 26 йәшлек егет яңы эшкә урынлашыу өсөн Дәүләкәндә медицина комиссияһы үтеп, Бүздәккә ҡайтып барған. Белгестәр йәшен ваҡытында кеҫә телефоны менән ҡулланмаҫҡа кәңәш итә, уны бөтөнләй һүндереп ҡуйыу күпкә хәйерлерәк.


Бейеү буйынса драйв турнир\nБөгөн Өфөнөң «Йәштәр» һарайы сәхнәһенә республиканың иң һәләтле бейеүселәре сыҡты. 18 йәшкә тиклемге малай-ҡыҙҙар араһында ойошторолған бәйгелә Башҡортостандан ғына түгел, күрше өлкәләрҙән дә балалар ҡатнашты.\nИке өлөштән торған турнирҙа яңғыҙ бейеүселәр, төркөмдәр көс һынашты. Улар араһында заманса ла, фольклор-эстрада бейеүҙәре менән сығыш яһаусылар ҙа булды. Иң кескәй артистарға ни бары алты йәш. Мәләүез, Дәүләкән, Шишмә райондарынан килгән бейеүселәр тамашасыларҙың, баһалама ағзаларының һөйөүен яуланы.\nКонкурс аҙағында балалар өсөн дискотека ойошторолдо. Ә инде «ТНТ» телеканалының «Танцы» шоуында ҡатнашыусы Алена Гуменная уҙғарған оҫталыҡ дәресе үҙе бер тәжрибә мәктәбенә әйләнде. Бейеү оҫтаһы ҡатнашыусыларға заманса бейеүҙәр өйрәтте.


Төбәк башлыҡтарының эше бәләкәй һәм урта эшҡыуарлыҡ милли проекттары буйынса ла баһаланасаҡ\n20 Июль 2020, 10:00\nМәскәү буйынса эшҡыуарҙар эштәре буйынса уполномоченный Татьяна Минеева төбәк властары эшен “Кесе һәм урта эшҡыуарлыҡ һәм эшҡыуарлыҡ инициативаһына ярҙам” милли проектына тейешле пунктты индереп баһаларға тәҡдим итте. Был турала ул ТАСС менән әңгәмәһе барышында һөйләне.\nМинееваның һүҙҙәренә ҡарағанда, кесе һәм урта бизнесты төбәк инфраструктура проекттарына өҫтәргә кәрәк. Урындарҙа кесе һәм урта эшҡыуарлыҡтың үҫеш кимәлен баһалау һөҙөмтәлелектең төп күрһәткестәренә нигеҙләнергә тейеш.\n“Улар губернаторҙарҙың эшмәкәрлеген баһалауға ла индерелергә тейеш – муниципаль идара органдарынан башлап Федерация субъекттарының башҡарма власть органдарына тиклем кесе һәм урта эшҡыуарлыҡ секторын үҫтереүҙең берҙәм мотивацион вертикален төҙөү мөһим. Уларҙы кесе һәм урта эшҡыуарлыҡты үҫтереү буйынса милли проекттың һөҙөмтәлелеген баһалауҙың яңы системаһына ла индерергә кәрәк”, - ти омбудсмен.\nЭшҡыуарҙарға ярҙам Рәсәй Президенты Владимир Путиндың инициативаһы менән тормошҡа ашырылыусы “Кесе һәм урта эшҡыуарлыҡ һәм эшҡыуарлыҡ инициативаһына ярҙам” милли проекты сиктәрендә күрһәтелә.


Йоғошло сирҙәрҙән (коронавирустан) доға | Әбйәлил - Абзелил\nӘбйәлил - Абзелил > Доғалар һәм намаҙ > Йоғошло сирҙәрҙән (коронавирустан) доға\n« Үлгәндән һуң терелеү\nӘсә һөтөнөң файҙалы үҙенсәлектәре »\nЙоғошло сирҙәрҙән (коронавирустан) доға\nЙоғошло сирҙәрҙән (коронавирустан) ҡотолоу өсөн Аллаһының ун исемле доғаһы. Джаушан Кәбир доғалығынан Аллаһ Тәғәленең ун күркәм исемдәре. Аҫтағы доғаларҙы ла шуның өсөн файҙаланырға була. Аллаһ Тәғәлә һынау өсөн ебәргән йоғошло сирҙән – коронавирустан беҙ Аллаһыға инанмайынса, ҡотола алмайбыҙ. Ул йоғошло грипп һымаҡ ауырыуҙарҙың бер төрө, үлемгә алып барған осраҡтары ябай грипп менән сағыштырғанда аҙ. Тик беҙҙе көнө-төнө алдаған йүнһеҙ матбуғат саралары арҡаһында ғына ул ҡиәмәт итеп күрһәтелә. Әле бына уның яңы төрҙәре сыға башланы. Маска (битлек) кейеп йөрөү һеҙҙе, әгәр Аллаһ теләһә ҡотҡармай. Маска кейеп йөрөү арҡаһында кешенең иммуните́ты юғала, уға кислород етешмәй, шул арҡала ла үлемдәр осрағы теркәлә башланы.\nПрививкаға килгәндә, ул тулы һынау үтмәгән препарат, шуның өсөн укол алдынан һеҙ договор подписать итәһегеҙ – зыяны һәм үлемегеҙ өсөн производитель ғәйепле түгел тип. Һеҙ прививка алдынан һау-сәләмәт, унан һуң егерме көн икенсе уколға тиклем, кешеләр менән аралашмаҫҡа, һеҙҙә хроник ауырыуҙар булмаҫҡа тейеш, шулай уҡ башҡа сирҙәр менән ауырымаҫҡа, хәмер эсмәҫкә һәм башҡа фәлән төгән. Ә беҙ һау-сәләмәтме? Барыбыҙҙа әллә ниндәй ауырыуҙар бар бит, әлеге шул ваҡыт һәм аҡса етмәү арҡаһында, һәм башҡортты ауырыу йыҡмайынса әҙәм балалары больниц юлына аяҡ баҫмай. Әлеге ваҡытта ла бит шул коронавирустың йәшерен симтомдары менән беҙ бөтәбеҙҙә тиерлек ауырып алғанбыҙҙыр, кем белә? Барыһы ла тиерлек ғәиләләре менән ошо симптом ауырыуы менән сирләп алдылар. Кемдең ваҡыт уҙғарып, аҡса түләп, тест алғаны бар? Ә коронавирусҡа беренсе тест һәр саҡ ыңғай (положительный) – һин ауырыйһың тип күрһәтә! Ошо шикле ғәләмәт тураһында уйлағанығыҙ бармы? Киләһе тестары һәм дарыуҙары менән ошо паниканы ойошторған әҙәмдәргә әллә нисәмә миллиард аҡса эшләргә була түгелме? Әллә ни ҡурҡынысы юҡ бит был ауырыуҙың. Тик хроник ауырыуҙар менән ауырығандарға ғына ҡурҡыныс. Шулай уҡ был прививканың тъәҫире арҡаһында барлыҡҡа килгән антителаларҙың көсө ике айға ғына етә тейҙәр. Шуға уколдан һуң да коронавирус менән ауырыйҙар. Ысынын да миллиард – миллиард аҡса эшләү маҡсаты менән кешеләр араһында паника-сыуалыш тыуҙырып фармацевтика бизнесы байый. Хәҙер көндә бар нәмә кешене алдау һәм талауға йүнәтелгән. Былар хәҙер власҡа килгән байҙарҙың бизнес аҙымдары: вирус, кризис, оптимизация, больниц-поликлиникаларҙы ябыу һәм башҡаһы. Хөкүмәт халыҡты яҡлайым тип эш күрһәткән генә була, ә ысынында аҫтыртын ҡыра ғына, беҙ был донъяла артыҡ кешеләрбеҙ. Әлеге көндә халыҡ бик ныҡ ярлыланғанда, Россияны талаған миллиардерҙар арты.\nКем халыҡты хәстәрләр? Әлеге ауыҙҙарына алтын-байлыҡ һыймаған байҙармы, әллә Аллаһ Тәғәләме? Шуға бар күңелегеҙ менән Аллаһҡа инанығыҙ, Аллаһ Тәғәләнән һорағыҙ. Тәҡдирегеҙгә яҙылған икән, йоғошло сирҙәрҙән һәм үлемдән ҡотола алмайһығыҙ. Доғаларҙы ҡылыр алдынан Аллаһҡа һәм пәйғәмбәре Мөхәммәд ғәләйһиссәләмгә маҡтау һәм салауаттар әйтеп, гонаһларыбыҙ өсөн үкенеп, тәүбә итеп алайыҡ:\n«...раббәнәә ләә тү'әәхыиҙнәә ин нәсиинәә әү ахтаьнәә, раббәнәә үә ләә тәхмил ғәләйнәә исраң кәмәә хәмәлтәһү ғәлә-лләҙиинә мин ҡаблинәә, раббәнәә үә ләә түхәммилнәә мәә ләә тааҡатә ләнәә биһи, үәғфү ғәннәә уағфир ләнәә уархәмнәә, әңтә мәүләә-нәә фәңсурнәә ғәләл-ҡаумил-кәәфириин».\nЙә, Раббым, яҙыҡ-гонаһыбыҙҙы ярлыҡа! Йә, Раббым, ата-бабалар күргән ғазап-михнәттәрҙе беҙгә күрһәтмә! Йә, Раббым, көсөбөҙҙән килмәҫте йөкмәтмә! Ҡайғы-хәсрәттәрҙән беҙҙе ҡотҡар, рәхмәт-мәрхәмәттәрендән ҡалдырма! Һин беҙгә Үҙең хужа, кафырҙарға ҡаршы торорға ярҙамыңды бир!».\nАллаһ Тәғәләнең күркәм исемдәре менән мөрәжәғәт итеп, Аллаһ ҡаты ғазаптарын, ауырыуҙарын еңел ҡылһын тип доғалар ҡылайыҡ. ИншаАллаһ, Ул Үҙенең киң рәхмәте менән доғаларыбыҙҙы ҡабул итер һәм хәлдәребеҙҙе еңеләйтер.\nЙоғошло сирҙәрҙәр ҡотолоу өсөн Аллаһының ун исеме\nﺳُﺒْﺤَﺎﻧَﻚَ ﻳَﺎلآ ﺍِﻟَﻪَ ﺍِﻟﺎَّٓ ﺍَﻧْﺖَ ﺍﻟْﺎَﻣَﺎﻥُ ﺍﻟْﺎَﻣَﺎﻥَ ﺧَﻠِّﺼْﻨَا ﻣِﻦَ ﺍﻟﻨَّﺎﺭِ\n«Йәә мән тәүәәдағә күллү шәй'и ли-ғәҙамәтиһии, йәә мән истәсләмә күллү шәй'ил ли ҡүдратиһии, йәә мән ҙәллә күллү шәй'ил ли-ғыйззәтиһии, йәә мән хадағә күллү шәй'ил ли һәйбәтиһии, йәә мән инҡаадә күүлү шәй'ил лимүлкәтиһии, йәә мән дәәна күллү шәй'ин мин мәхаафәтиһии, йәә мән тәшәҡҡаҡатил-джибәәлү мин хашьйәтиһии, йәә мән ҡаамәтис-сәмәәүәәтү би әмриһи, йәә мән истәҡарратил-әрдү би иҙниһии, йәә мәл ләә йәғътәдии ғәләә әһли мәмләкәтиһии, сүбхәнәкә йәә ләә иләәһә илләә әнтәл әмәәнәл әмәәнә халлисънәә минән-нәәри».\nЙә Бөйөклөгөң сәбәпле, барлыҡ нәмәне Үҙеңә Бойһондороусы Зат, йә Ҡөҙрәтең сәбәпле, барлыҡ нәмә Һиңә баш эйеүсе Зат. Йә Дәрәжәң сәбәпле, башҡалар Һиңә итәғәт итеүсе Зат, йә Батшалығың өсөн, башҡалар Һиңә бойһоноусы Зат, йә Һинең Дәрәжәң сәбәпле һәр нәмә Һинән түбән булыусы Зат, йә Һинән ҡурҡып, барлыҡ нәмә хәрәкәт итеүсе Зат, йә Һинән ҡурҡып, тауҙар ярылыусы Зат, йә Һинең әмерең менән күктәр эләгеп тороусы Зат, йә Һинең Батшалығыңа ҡаршы дошманлыҡ булмаған Зат! Дан Һиңә, йә Аллаһ! Һинән башҡа илаһ булмаған Зат! Беҙҙе ҡайғынан, борсоуҙан һәм йәһәннәмдән һаҡла, йә Раббым! (Аллаһ Тәғәләнең күркәм исемдәре доғалығы китабынан башҡортса, яҡынса тәржемәһе. Аҫта ла шунан тәржемә. Исмәғил хәҙрәт Мөхәмәтйәнов)».\nВаба (коронавирус) сирен бөтөрөү өсөн Аллаһының ун исеме\nﻭَ ﺍَﺳْﺌَﻠُﻚَ ﺑِﺎَﺳْﻤَٓﺎﺋِﻚَ ﻳَﺎ ﻏَﻔَّﺎﺭُ ٭ ﻳَﺎ ﺳَﺘَّﺎﺭُ ٭ ﻳَﺎ ﻗَﻬَّﺎﺭُ ٭ ﻳَﺎ ﺟَﺒَّﺎﺭُ ٭ ﻳَﺎ ﺻَﺒَّﺎﺭُ ٭ ﻳَﺎ ﺭَﺯَّﺍﻕُ ٭ ﻳَﺎ ﻓَﺘَّﺎﺡُ ٭ ﻳَﺎ ﻋَﻠﺎَّﻡُ ٭ ﻳَﺎ ﻭَﻫَّﺎﺏُ ٭ ﻳَﺎ ﺗَﻮَّﺍﺏُ ٭َ\nﺳُﺒْﺤَﺎﻧَﻚَ ﻳَﺎ ﺍِﻟَﻪَ ﺍِﻟﺎَّٓ اَنْتَ الْاَ مَانَ الْاَ مَانَ نَجِّنَا مِنَ النَّارِ\n«Үә әсьәлүкә би әсмәәикә йәә ғаффәәр, йәә сәттәәр, йәә ҡаһһәәр, йәә джәббәәр, йәә саббәәр, йәә раззәәҡ, йә фәттәәх, йәә ғәлләәм, йәә үәһһәәб, йәә тәүүәәб, сүбхәәнәкә йәә ләә иләәһә илләә әнтәл әмәәнәл әмәән, нәджинәә минән-нәәр».\nМин Һинең исемдәрең менәй һорайым; йә Барлыҡҡа Килтереүсе, йә Ризыҡ Биреүсе, йә ниғмәттәрҙе Асыусы, йә һәр нәмәне Белеүсе, йә бар нәмәне Биреүсе, йә Мәрхәмәтле йә-Йомарт! Дан Һиңә, йә Аллаһ! Һинән башҡа илаһ юҡ! Беҙҙе ҡайғынан, борсоуҙан һәм йәһәннәмдән һаҡла, йә Раббым!\nҮпкә ауыртыуын бөтөрөү өсөн Аллаһының ун исеме\nﺳُﺒْﺤَﺎﻧَﻚَ ﻳَﺎلآ ﺍِﻟَﻪَ ﺍِﻟﺎَّٓ ﺍَﻧْﺖَ ﺍﻟْﺎَ ﻣَﺎﻥَ ﺍﻟْﺎَ ﻣَﺎﻥَ اَجِرْنَا ﻣِﻦَ ﺍﻟﻨَّﺎﺭِ\n«Йәә мәл ләһүл-мәҫәлүл-әғъләә, йәә мәл ләһүс-сыфәәтүл-ғуләә, йәә мәл ләһүл-әәхыйратү үәл-үүләә, йәә мәл ләһүл-джәннәтүл-мә'үәә, йәә мәл ләһүн-нәәрү үәл-ләҙаа, йәә мәл ләһүл-әәйәәтүл-күбраа, йәә мәл ләһүл-әсмәәүл-хүснәә, йәә мәл ләһүл-хүкмү үәл-ҡадаа, йәә мәл ләһүс-сәмәәүәәтүл-ғүләә, йәә мәл лүһүл-ғәршү үәҫ-ҫәраа, сүбхәәнәкә йәә ләә иләәһә илләә әнтәл әмәәнәл әмәәнә әджирнә минән-нәәр».\nЙә юғары үрнәк Эйәһе, йәә Бөйөк сифаттар Эйәһе, йә эштең ахыры һәм башы Һиндә булған Зат, йә йәннәт Эйәһе, йә оло мөғжизәләр Эйәһе, йә хөкөм итеү Эйәһе, йә ғәләм һәм һауа Эйәһе, йә бейек күктәр Эйәһе, йә тәхет һәм байлыҡ Эйәһе, йә Гүзәл исемдәр Эйәһе! Дан Һиңә, йә Аллаһ! Һинән башҡа илаһ юҡ! Беҙҙе ҡайғынан, борсоуҙан һәм йәһәннәмдән һаҡла, йә Раббым!\nҺәммәбеҙгә һаулыҡ-сәләмәтлек һорап доға ҡылабыҙ:\n«Аллаhуммә раббә ннәс, әҙhибил-бәс, үәшфи әнтә-ш-шәәфи, ләә шифәә илләә шифәүк, шифәә ән ләә йүғадиру сәҡамән»\nМәғәнәһе: «Әй, Аллаһым! Шул зарарҙы бөтөр, Әй, кешеләрҙең Раббыһы, миңә дауа бир! Һин шифалаусы. Һинең шифандан башҡа бер ниндәй ҙә дауа юҡ. Ул шифаң бөтә ауырыуҙарҙы юҡ итә һәм ул шифанан һуң сир кире ҡайтмай». (имам Бохари һәм Мөслим).\nКоронавирус һәм Аллаһ: https://nazir1965.com/v%D3%99%D2%93%D3%99zd%D3%99r/koronavirus-%D2%BB%D3%99m-alla%D2%BB.html\nПрофессиональные схемы лечения и ПРОФИЛАКТИКИ при коронавирусе: https://delyagin.ru/articles/183-sobytija/85445-vazhnoe-dopolnenie-p-3-kak-ne-dat-sebja-ubit-optimizatoram-professional-nye-skhemy-lechenija-i-profilaktiki-pri-koronaviruse-primenjat-tol-ko-pri-nedostupnosti-kvalifitsirovannoy-medpomoshhi\nАуырыу доға коронавирус\nЭта запись написана автором Назир Сабитов, 16.01.2021 в 16:31, и размещена в категории Доғалар һәм намаҙ. Следите за ответами на эту запись с помощью RSS 2.0. Вы можете написать комментарий или разместить обратную ссылку на своем сайте.


АУ Хикәйә Икенсе өлөш\n8 Декабрь 2021, 20:00\nНиһайәт, байтаҡ атлағас, балта туҡылдауы, бензин бысҡыһы шыжлауы, уфылдап-илап оҙон ағас ҡолауы тауыштары ишетелде. Ағас ҡырҡалар, тимәк, кешеләр бар. Әсләмдең эсенә йылы инде, тимәк, һорай, белешә ала район үҙәгенә илтер юлды. Һәм ул, туфлийы ҡыҫҡанын да онотоп, аҙымдарын ҡыҙыулатты. Ағастар кинәт бөттө. Өйҙә ҡорғанды асҡан һымаҡ тирә-яҡ ҡапыл яҡтырып китте. Ҡояш байымаған, ярайһы уҡ бейектә ине әле. Биш-алты кеше йылдам хәрәкәтләнеп ағас эше менән мәшғүл. Берәүһе бензин бысҡыһы менән йыға, икенсеһе йығылғанды ботай, өсөнсөһө үлсәп, кәрәкле оҙонлоҡта турап йөрөй, дүртенсеһе ат менән бер урынға һөйрәттерә. Арыраҡ, юлдан эстәрәк, тейәгестәре, машиналары ултыра, шунда уҡ усаҡ яна, йыуан төпһәләрҙә ҡашығаяҡ, сәйнүк, ҡоромға батҡан биҙрәләре, ботаҡҡа эленгән рюкзак-төйөнсөктәре, кейем-һалымы күренә.\nӘсләм һуҡмаҡҡа яҡыныраҡ йөрөгән тәүге егет янына барҙы. Ул биленә тиклем сисенгән, йылтырап торған тәнендә һелтәнгән ыңғайға төйөмлө мускулдары уйнай, йоҡа триконан ғына, башында – шыйыҡ һыйыр иҙмәһенә оҡшап кәпәсе йәйелеп ята. Яшыҡ бит-йөҙөн шырт һаҡал-мыйыҡ баҫҡан, ҡалын ҡаштары керпектәренә тиклем һәлберәп төшкән. Аяҡтарында ҡыҫҡа ҡуңыслы кирза итектәр, тимәк, армияла десантник булып хеҙмәт иткән, ҡулдарында аҡ бирсәткәләр.\n– Һаумыһығыҙ! – Әсләм егеттең янына барып баҫты. Әммә егет уны ишетмәне лә, күрмәне лә, ахыры, әйләнеп тә ҡараманы, һаман һелтәнеүен белде. Аптырап икенсегә өндәште Әсләм, китеп барған район үҙәгенең исемен дә атап, дөрөҫ бараммы шунда, тип тә өҫтәне. Был юлы ла яуап бирмәне урмансы. Тамам ғәжәпкә ҡалған Әсләм тапанды-тапанды ла тегенең янынан китергә мәжбүр булды – күргеһе, ишеткеһе килмәгән кеше янында әрһеҙләнеп нисек баҫып тораһың? Ишетмәйҙер тиһәң, ҡолағы бар, күрмәйҙер тиһәң, күҙҙәре бар.\nИкенсе эшсе янына туҡтаны ла иҫәнләшеп, йәнә юл тотҡан ауылдың исемен атап, дөрөҫ бараммы, тип һораны. Тәүгеһенән олораҡ күренгәс, быныһы ҡабырғаһын ҡуймаҫ, аңлатыр, өйрәтер, тип өмөтләнгәйне лә, өмөтө аҡланманы, илтифат күрһәтмәне быныһы ла. Терәлеп тигәндәй янында баҫып торған Әсләмгә ул күтәрелеп тә ҡараманы, хатта, ҡамасаулама, һинең ҡайғың юҡ, күрәһең бит, эштәмен, тигән ҡиәфәттә, күҙенә кереп йонсотҡан себенде ҡыуған ише ҡул һелтәне лә, янынан китеп үк барҙы. Бына һиңә мә! Был ни хәл? Нишләп был урмансылар һуҡыр ҙа, һаңғырау ҙа һуң? Етәкселәре бер кем менән дә һөйләшмәҫкә, аралашмаҫҡа ҡушҡанмы? Законһыҙ ағас йығыусылармы әллә? Һы-ы, кеше осрауына ниндәй шатланып килде, бушҡа булды, юлы сәйер, хатта уңышһыҙ башланды, хәйерлегә булһын.\nБайтаҡ баҫып торҙо Әсләм урман ҡырҡыусыларҙың ҡылыҡтарын аңлай алмай. Аңларлыҡ түгел ине уларҙың тәртибе, әҙәмсә түгел ине. Нишләһен, юлын дауам итергә мәжбүр булды – тороуҙан фәтеүә юҡ, ҡояш байымаҫ элек ыратырға ла, район үҙәгендә йәшәүсе апаһына – әсәһенең бер туған һеңлеһе – барып етергә кәрәк. Иртәгә иртәнсәк суд бинаһын эҙләп табыр һәм, барыһын да асыҡлап, ҡайтыу яғына боролор.\nТиҙҙән асыҡлыҡ бөттө, йәнә ҡара урман башланды, беленер-беленмәҫ тар һуҡмаҡҡа ҡараңғылыҡ ятты. Күңел төшөнкөлөгөнә бирелеп яй ғына атлай торғас ер өҫтөнә быуар йыландай сығып ятҡан йыуан ағас тамырҙарына эләгеп йығылып тубығын, ҡулдарын ауырттырҙы. Һул аяғын өйкәүенә түҙә алмай туфлиҙарын систе: бармағының тиреһе һыҙырылып ҡанға туҙғайны. Был килеш артабан атларлыҡ түгел. Әсләм аяҡ кейемен ҡулына тотоп алды. Әммә оҙаҡ бара алманы, йәнә әлеге тамырҙарға аяғын бәрҙе.\nЯйлап урман эсе тамам ҡараңғылыҡҡа сумды. Шуға ла артабан атлауҙан мәғәнә юҡ – беленер-беленмәҫ һуҡмаҡ ишаратынан ситкә сығып аҙашыуың ихтимал. Әсләм бер йыуан ҡарағай төбөнә сүгәләне. Йәйге төн ҡыҫҡа, нисек тә таң аттырыр әле. Һәрмәнеп юл япрағы эҙләне, әллә шуны, әллә шуға оҡшаш башҡа йәйенке япраҡты йолҡто ла һул аяғының бармағына урап, носкийын кейҙе. Рюкзагынан май һыланған икмәк телеме, ит киҫәге, һөтлө сәй алып ризыҡланды. Ярай ҙа шуларҙы алырға башы еткән. Дөрөҫөн әйткәндә, үҙенең башы етмәҫ ине, юл хәлен белеп булмай, һалайым әле шуларҙы, тип әсәһе көсләп тигәндәй биштәренә тыҡты. Һәм бына кәрәкте лә. Әсләм арҡаһын ағасҡа терәп күҙҙәрен йомдо. Һәм юлға сығыуына беренсе тапҡыр үкенде.\nКүк күкрәүенә тертләп уянды. Быҫҡаҡлап ваҡ ямғыр яуа. Бер мәлгә ҡайҙалығын аңлай алмай ултырҙы. Өшөгән. Өҫ-башы лысма һыу. Хәйер, йоҡламағандыр ҙа, арығанлыҡтан ойоп ҡына ултырғандыр. Ҡулдары, бите буйлап ҡырмыҫҡалар, әллә ниндәй бөжәктәр йөрөй, тешләй, салбары, күлдәге эсенә тулғандар. Әсләм һикереп тороп баҫты ла битен, муйын, елкәһен, күлдәгенең һәҙәптәрен ысҡындырып эсендә, арҡаһында йөрөгән хәшәрәттәрҙе һыпырҙы. Урман эсе дөм-ҡараңғы, шомло, ағас баштары һелкенгән, ҡоро ботаҡтарҙың һынып ергә төшкәне, төнгө ҡоштарҙың осоуы, ниндәйҙер йән эйәләренең япраҡ араларында йөрөүе ишетелә. Ай, юҡҡа сыҡты хәйерһеҙ юлға, былай төнгә ҡалырын, урманда төн сығырын белһә, һис ҡуҙғалмаҫ ине. Әйтте әсәһе, кискә ҡарай сыҡмайһыңмы әллә, барып етә алмаҫһың, иртәгә иртүк ҡуҙғалырһың, тине. Ҡәтғи әйтмәне, кәңәш рәүешендә әйтте, әммә Әсләмгә әсәһе һүҙенә ҡолаҡ һалырға кәрәк булған. Юҡ, ҡараңғы төшкәнсе барып етәм, әллә ни йыраҡ түгел дә, тип үҙһүҙләнде. Олоно тыңламаған, оролған дә бәрелгән, тигәндәре тап шул булалыр. Оролоп-бәрелеп йөрө инде бына. Еттең ти! Ултыр инде бына хәҙер дөм ҡараңғы урман эсендә күшегеп. Плащ һымаҡ нәмә лә алмаған. Өҫтөндә йәйге йоҡа куртка ла, ҡыҫҡа еңле күлдәк. Бараһы еренә нисә саҡрым ҡалғанын да, күпме ара атлағанын да белмәй.\nУяулы-йоҡоло ултырғанында, әллә өҫтөнән ямғыр яуып торғанға инде, һыуға бәйле бер төш күрҙе. Имеш, Еҙемдә йылым менән балыҡ тоталар. Әсләм балыҡсы түгел, ул – балыҡ, тик кеше ҡиәфәтендәге балыҡ. Береһенән-береһе таҙараҡ бер нисә ир, яр башында тегеләй-былай йүгергеләп аҡыра-баҡыра күрһәтмә биреүсе берәүҙең бойороғона буйһоноп, ифрат оҙон һәм бейек йылымды ярға тарта. Йылым ҡамауында – ҙур балыҡ көтөүе. Эрерәктәре, сосораҡтары йылым өҫтөнән һикереп ҡаса, аңыштары, вағыраҡтары аҡ ҡалҡыуыстарҙан өркөп һикерә алмай, тегеләй һуғылып, былай һуғылып йылым тартылған ыңғайға яйлап ярға эркелә бирә. Әсләм дә бер нисә тапҡыр өҫкә һикереп ҡараны, әммә ауыр кәүҙәһен һыуҙан айыра алмай кире ҡолап төштө. Йылым аша һикереүҙән тыш ҡайһылыр урында кескәй тишек шәйләп байтаҡ балыҡ, бында инде вағыраҡтары, шунан сығып ҡаса, эрерәктәре һыймай, унан килеп ниңәлер өркә лә. Ләкин йыуан кешеләрҙең береһе, тишекте шәйләп, әлеге йыртыҡты ике яҡлап тартып бәйләне. Балыҡтар араһында паника ҡупты, йылым буйлап эркелешеп йөрөй башланы, һөҙөмтәлә күбеһе йылым тоғона эләкте, илауҙар, һыҡрауҙар китте, ҡарғауҙар яңғыраны. Аңралыҡ көслө ине шул араларында, һикергән саҡта бер-береһенә ҡамасаулау, тишектән сыҡҡан саҡта бер-береһенең ҡойроғонан тешләп эскә тартыуҙар, тәүҙә мин, юҡ мин, тип талашыуҙар күп ине. Етәкселек итеү юҡ ине, аҡыллы етәксе булманы араларында, ҡыҙғанысҡа ҡаршы, шуға ла оло бер көтөү балыҡ, ҡамалып, һаман ярға яҡынлашты.\nӘсләм-балыҡ, һыу тамам һайығып ҡырсынлы яр яҡынайғас, йәнасыҡҡа йәнә бер һикерҙе, бәлки, өмөтөн өҙөп һуңғы тапҡырҙыр, бейеккә осто, йылымдың теге яғына, иреккә сыҡтым инде, тип шатланып уйлап та өлгөрмәне, йылым артынан атлаған йыуан бәндәнең йөҙөнә килеп бәрелде, дөрөҫөрәге, теге Әсләмде маңлайы менән эскә һирпеп ебәрҙе. Әсләм шап итеп кире йылым эсенә ҡоланы. Ошо бәрелгән арала ул уның һимеҙ йөҙөн, эскә ултыртылған ас ҡыҫыҡ күҙҙәрен, сәсе ҡырылып алынған йылтыр башын шәйләп өлгөрҙө... Бөттөм, эләктем, был мине айғолаҡтан эләктерҙе тигәндә уянып китте...\n...Япраҡ араларынан һарҡҡан һүрән яҡтылыҡ урман эсендәге ҡараңғылыҡты яйлап шыйыҡлатты, төнө буйы яуған ямғыр ҙа, ниһайәт, туҡтағандай итте. Әсләм ауыр итеп ҡалҡынды, бар быуындары ла һыҙлаған һәм таралырға әҙер кәүҙәһен саҡ ҡуҙғатып бер нисә аҙым яһаны, лысма һыу кейемен сисеп һығырғамы икән әллә, тип берауыҡ уйланып торҙо, унан мәғәнәһе булмаҫ, атлағанда тәндә кибер әле, тип юлын дауам итергә ҡарар итте.\nАуылға еткәндә тамам яҡтырғайны. Ярышып әтәстәр ҡысҡыра, һыйырҙар баҡырыша, быҙауҙар өзөлдәй, һарыҡ-кәзә мөзөлдәй. Ара-тирә көтөүсенең ҡәнәғәтһеҙ тауышы ишетелеп ҡала. Йоҡоларынан уянып етмәгән кешеләр яй хәрәҡәтләнеп малын ауыл осона ҡыуа. Килеп еттем шикелле, тип ҡыуанды Әсләм, иртәнге ауыл тормошон күргәс. Ауыл ярайһы ғына ҙурҙыр, ахыры, район үҙәге шулай булырға тейештер ҙә, бер нисә урамлы, бейек, бөхтә итеп һалынған йорттар байтаҡ. Төн үткәргән еренән әллә ни алыҫ та булмаған, йәнә бер ынтылһа, кисә кистән килеп еткән дә булған икән. Кем белгән былай яҡын икәнен?\nЙыйылған малды баҫыу яғына ебәрмәй ҡамап тотҡан көтөүсе янына килде лә иҫәнләште, был район үҙәгеме, тип һораны. Ҡарт ағас олоно кеүек суғырмаҡлы йөҙлө, башына тар тирәсле керле эшләпә, өҫтөндәге төҫһөҙ халаттымы, плащтымы яҫы һалдат ҡайышы менән быуған. Резина калуштар кейгән оло ғына йәштәрҙәге көтөүсе битараф ҡарашын яй ғына шыуҙырып Әсләмде башынан аяғынаса һынсыл ҡарап сыҡты. Ҡырыҫ йөҙөнә сикһеҙ аптырау ғәләмәте ятты, әйтерһең дә, негрҙы йәки сит планетанан килеп төшкән йән эйәһен күрә. Көттөрөп кенә баш сайҡаны ла Әсләмгә артын борҙо.\n– Нисек? Ниндәй ауыл һуң? Исеме? – саҡ әйләндереп һорай алды ғәжәпләнгән Әсләм.\nКөтөүсе ауыҙ эсенән генә нимәлер мөгөрҙәне, әллә ауыл исемен атаны, әллә ҡәнәғәтһеҙлек белдерҙе, Әсләм төшөнмәне.\n– Йыраҡмы? Нисә саҡрым?\n– Ат юлы менән ун ғына булыр. Кәзә һуҡмағынан атлаһаң, яҡыныраҡ инде. Алты-ете самаһы.\nСаҡрымдар һанынан бигерәк Әсләмде көтөүсенең һөйләшеүе ҡыуандырҙы, юҡһа, кисәге ике урмансы һымаҡ был да өндәшмәһә харап ҡына итә инде, тип ҡурҡа ине. Ул ғына араны атлар, көн саҡ башланып тора. Бәлки, кәзә һуҡмағын да табыр. Иң мөһиме, барыр йүнәлеше төҫмөрләнде.\n– Миңә автобус туҡталышынан район үҙәгенә ун ике саҡрым тигәйнеләр. Кисәнән бирле шул араны өс мәртәбә атлағанымдыр, ә һеҙ йәнә ун тип тораһығыҙ.\n– Ниндәй туҡталыш? Был тирәлә бер ниндәй ҙә туҡталыш юҡ. Һин һораған район үҙәгенә шул сама, – көтөүсе тауышында йәнә ҡәнәғәтһеҙлек сыңланы. Үҙенә ҡаршы әйткәнде яратмағаны күренеп тора ине. Бәлки, йоҡоһо ла бөтмәгәндер, кисә ныҡ ҡына төшөргәнгә лә оҡшай – йөҙө шеш. Мал менән йөрөп үҙе лә малға әйләнеп бөткән, күрәһең. Ул ҡулын ҡарайып, шуға ла шомло булып күренгән урман яғына һелтәне лә урынынан ҡуҙғалды һәм һайт-һайтлап байтаҡ йыйылған мал-тыуарҙы ҡыуа ла башланы. Шунан ҡапыл туҡтаны ла: – Һин тилберерәк атла, әтеү өлгөрмәүең бар. Эй, былай ҙа һуңланың инде, – тип өҫтәп ҡуйҙы.\n– Нимәгә һуңланым?\n– Бәй, районға тиһең дә? Судҡа китеп бараһың түгелме ни?\n– Шулай булғас...\n– Ә һеҙ уны ҡайҙан беләһегеҙ? – Әсләм аптырауының сиге юҡ ине.\n– Был донъяла, егет кеше, һәр кем ете ҡат ер аҫтында йылан көйшәгәнен белеп тора. Бөтә айырма шунда: берәүҙәр был хаҡта һөйләй, икенселәр белһә лә өндәшмәй, — көтөүсе мыҫҡыллы ғына йылмайҙы, йәнәһе, көтөүсе генә булһам да донъялағы серҙәргә мин дә хәбәрҙармын. — Әммә һин үҙеңдекен иҫбатлай алмаясаҡһың. Ҡара көстәр берҙәм, ә ғәҙеллек тарҡау. Ғәҙеллек юҡ ул, ул барҙыр, ләкин түрә-ғара, аҡсалы бәндәләр уны тыуыу менән йотоп тора. Ай, хаҡлыҡҡа юлың алыҫ, егет кеше, – көтөүсе һүрән генә йылмайҙы ла һайт-һайтлап көтөүе артынан ҡуҙғалды.\nӘсләм ергә ҡаҙаҡланған бағана кеүек ҡатты ла ҡалды. Ҡайҙан белә икән һуң был ҡартлас: радио йәки телевизор аша хәбәр иткәндәрме, әллә эҙләүҙәре тураһында иғлан биргәндәрме? Унан шул тиклем дә ҙур яңғыраш алған эшме ни инде? Алдан берәйһе хәбәр иткәндер тиһә, уны юлда уҙыусы булманы. Ул ғына түгел, бөтә донъя хәбәрҙар, ти ҙәһә. Туҡталыштағы ҡағыҙҙы уҡығандыр, тиһәң? Хәйер, ул туҡталыш ҡайҙа ҡалды, Әсләм үткән урман юлы аша көтөүсе шул яҡҡа барып йөрөй буламы? Улай тиһәң, бетон ҡоролма эсе мал-тыуар тиҙәге менән туп-тулы ине. Берәйһе генә килеп әйтмәһә. Уныһы ла бик икеле. Минең судҡа барырға тейешлегем кемгә кәрәк тә, кемгә ҡыҙыҡ? Һәр кем үҙенең донъяһында ғына көн иткәндә, кемдеңдер ҡайҙалыр китеп барыуы бер кемгә лә хәжәт түгел.\nКөтөү баҡырыша-баҡырыша ауыл осона китте, малдарын алып килгән бала-саға, әбей-һәбей, ҡатын-ҡыҙ яйлап таралышты. Нишләргә, көтөүсе күрһәткән тарафҡа ҡуҙғалырғамы, әллә кире боролорғамы, тип йәнә икеләнеп торҙо Әсләм. Унан иртәнге ысыҡтан лыс һыу салбар балаҡтарына, йүкә ағасының нәҙек ботаҡтары менән уратып бәйләгән туфлиҙарына ҡараны ла үҙен бер меҫкен итеп тойҙо. Бөгөн бит-йөҙөн йыумаған да хатта. Ә бармағы һыҙлай, һыҙлай ғына түгел, бөтә аяғы зәңкей хәҙер. Тиреһе һыҙырылып сей ите ҡыҙарып тора. Ҡулъяулығын да бәйләп ҡараны, еңеллек килмәне барыбер. Шешеп ҡуймаһа ярар ине лә. Көтөүсе район үҙәгенә кәзә һуҡмағынан алты-ете саҡрым тиһә лә, йырағыраҡ булыуы ла ихтимал – Әсләм хәҙер был яҡтағы саҡрымдарға һис ышанмай. Үлсәү берәмектәре бөтөнләй икенсе. Автобустан төшкәс тә күпме атланы, ун уҡ булмаһа ла әлеге алты-ете генә йыйылғандыр, ә был көтөүсе шул сама тип тора. Кемгә ышанырға?\nАуылдың икенсе осона сығып еткәнсе, көтөүсе әйткән кәзә һуҡмағын урамда осрағандарҙан һорай-белешә атлаһа ла, барыбер ҙә теүәл белеүсе булманы. Берәүҙәр, шул тирәлә инде, тип урман яғына иҙәне, икенселәр, ат юлынан башҡа юл юҡ ул, тип иҫбатланы, өсөнсөләр, тәүгә ишетәмсе, тип яурын йыйырҙы, дүртенселәр бөтөнләй өндәшмәне, хатта туҡтаманы ла. Белмәүҙәренә иҫе китә Әсләмдең, ышанмай, иҫәрҙер былар, бөгөн, егерме беренсе быуат башында, шундай кешеләр ҙә булыр икән, тип аптырай. Әйтерһең дә, урыҫ староверҙары һымаҡ ил сигендәге тайгала йәшәп яталар. Уның ҡайҙа китеп барыуын ошо ауыл көтөүсеһе лә белгәс, былар ҙа беләлер, шуға һөйләшкеләре килмәй, тип тә уйлай. Ә күрше ауылды, үҙҙәренең район үҙәген, нисек белмәҫкә мөмкин икән һуң? Бынау заманда бер ҡайҙа сыҡмай, йөрөмәй, ҡыҙыҡһынмай, хәбәрҙар булмай үҙ ауылдарында ғына бикләнеп йәшәргә буламы икән ни?\nАлты-ете саҡрым тиһә лә, ғәжәп, ара көтөүсе әйткәндән яҡыныраҡ булып сыҡты. Әммә ул иртәрәк шатланған: ауылға ингәс тәүге осраған кеше – әбейҙән ауылдың исемен белешкәйне, юҡсы, нишләп улай булһын, беҙҙең ауыл шулай тип аталасы, тип бөтөнләй икенсе атаманы әйтте ҡуйҙы! Саҡ йығылып китмәне Әсләм. Ниһайәт, килеп еттем, тип нисек шатланғайны! Ә шул район үҙәге ҡайҙа һуң, бынан йыраҡмы, тигәнгә, бәй, белмәйемсе, тәүгегә ишетәм, был тирәлә ундай үҙәк юҡ, беҙҙең икенсе район, тип һалмаһынмы! Мөғжизә тек мөғжизә. Ниңә, ул исемдәге ауыл бөтөнләй юҡмы әллә? Һәм ул бушҡа эҙләп йөрөй булып сығамы?\nАртабан нишләргә икән һуң, район үҙәген эҙләп һаман барырғамы, әллә кире боролорғамы? Эҙләһәң, табылырына бер ышаныс юҡ, ҡайҙа барып төртөлһәң дә белмәйемдән һалдырасаҡтар, кирегә боролһаң – юлды хәтерләмәй, аҙашасаҡ. Шунан йөрө ҡара урмандан сыға алмай.\nҠапыл ҡайҙандыр бер йәш егет пәйҙә булды ла иҫәнләшеп тә тормай:\n– Эй, тартырға бир әле! – тип өндәште.\n– Тартмайым, – тип яуапланы Әсләм, көлөмһөрәп. – Һиңә лә шуны теләйем.\n– Миңә һинең теләгең кәрәкмәй, миңә тәмәке кәрәк, – тине егет дорфа ғына. Унан ҡулдарын кеҫәһенә тығып бөршәйҙе. – Тартҡы килә, баш та сатнай. Тәмәкең юҡ икән, давай яртылыҡ аҡса бир. Кисә артығыраҡ тейәлгән, срошны төҙәтер кәрәк.\n– Тек һиңә тәмәке кәрәкме, әллә яртылыҡ аҡсамы?\n– Икеһе лә. Тәмәкең юҡ, уныһын әйттең, давай, аҡса. Уныһы бар.\nӘсләм уйға ҡалды. Әлбиттә, аҡсаһы бар, юлға аҡсаһыҙ сығамы кеше, тик бынау оятһыҙ бәндәгә нишләп бирергә тейеш һуң әле?\n– Ниңә өндәшмәйһең? Аҡсаң юҡмы әллә? Воопще, һин кем ул? Бер ҙә беҙҙең яҡ кешеһенә оҡшамағанһың, – егет ишараты ҡулдарын кеҫәһенән сығарҙы, күҙҙәрендә асыу шәйләнде. – Аҡса, тим! Ниңә аңшайҙың? Йәһәт бул! Юҡһа, иптәштәрҙе саҡырам. Бер һыҙғырыуым етә. Улар минең һымаҡ һорап тормаясаҡ, аҡыртып талап аласаҡ.\nЕгет шаярмай ине. Бәләһенән баш аяҡ, тип уйланы ла Әсләм, салбар кеҫәһенән ике йөҙ һумды сығарып, һондо. Егет рәхмәт тә әйтмәй дуға кеүек кәкре аяҡтары менән өйрәк ише алпан-толпан баҫып китеп тә барҙы.\nБаш мөхәррир: Рәлиф Мөстәҡим улы Кинйәбаев


Клубта бейейһегеҙҙер бит, тип ныҡышалар. Киттем үҙемсә көйләп ауылса тыпырлап.\n6 Июнь 2020, 00:55\nЮҡ, хәҙер халыҡ ҡаты бит ул.\nБР-ҙың халыҡ артисы, Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма театры актеры - Ирек Әлмир улы Булатов.\nӘ аңлап, аңлы рәүештә барыуым һуңғараҡ булды. Унды бөткәс, БДУ-ның тарих факультетына уҡырға индем. Көндөҙгөгә үтмәгәс, киске бүлеккә барҙым. Спектаклдәр йыш була. Көнөнә бер нисә рәт. Беҙ, студент булараҡ, экономиялап маташабыҙ: ял көнө иртәнге сеанстарға йөрөйбөҙ (әртистәрсә генә кеҫәһен ҡапшап күрһәтә, йәнәһе арзаныраҡ - авт.). Ә йүнәлеште Дамир ағай Әҙелбаев бирҙе. Клубта йөрөгәндә күрә лә, “Ирек, һиңә бит театрға барырға кәрәк, урының һинең шунда”, тип әйтә торғайны. Бер әйтте, ике әйтте. Мин уны шаярыу һымаҡ ҡына ҡабул итәм.\nАтайым ныҡ үсекте, рәнйене. Кеше унда инә алмай, ә һин БДУ хәтлем БДУ-ны ташлап ҡайтҡанһың, тип орошто-орошто ла, ферма яғына ымлап (беҙҙең баҡсанан күренеп кенә тора ул): “Ярар, ана, мал туҡ булыр”. Бер шулай йоҡлап ятам иҙәндә. Иртәнсәк уянып китһәм, бәләкәй генә журнал өҫтәленән район гәзите шыуып төшкән дә, өҫтәлдең аяғына һөйәүле тора. Шунда рамкаға алынған бер иғлан яҙылған: “Объявляется дополнительный набор на театральные курсы Олега Ханова...”. Оҙаҡ итеп текләп яттым. Үҙем уйлайым: һуң бына бит, әллә барып ҡарарға микән? Проза, басня тип яҙғандар. Улары аңлайым. Этюд тигән нәмә лә тора. Уныһы нимә була икән ул? Башҡа һыймай, төшөнә алмайым, ауыл балаһы бит инде мин...\nҮҙ белдегем менән фантазиямды эшкә егеп, “юл аша” сыҡҡан булып, ике сикәмә иген тултырып алып ҡайтҡан булып, күрһәттем шунда этюд тигәндәрен. Йығылып ятып көләләр, бик тиҙ алып ҡайттың, тиҙәр. Ярар, быныһы булды. Йыр һорайҙар, ниндәй йыр әҙерләнең тип. Бер йыр ҙа белмәйем “Зәңгәр томандар артында”нан башҡаны. Давай, йырла, тиҙәр. Йырланым. Бейеү ҙә кәрәк икән. Бейей белмәйем. Клубта бейейһегеҙҙер бит, тип ныҡышалар. Киттем үҙемсә көйләп ауылса тыпырлап. Тәгәрәшеп көләләр һаман (актерҙың килештереп һөйләгәненә беҙ ҙә көләбеҙ - авт.). Икенсе көнөнә килһәм, беренсе турҙы үткәнмен, икенсе турҙа тағы шул “Зәңгәр томандар артында”ны йырлаттылар, шунан өсөнсөһөн дә үттем нисектер һәм төркөмгә ҡабул ителдем.\nКиске спектаклгә лә килде. Шунан һуң ғына минең менән кешесә һөйләшә башланы.\n- Әлбиттә, кире ролдәрҙе лә күп уйнарға тура килә. Әммә театр ул шуның өсөн дә театр, унда кире образдың да яңғай яҡтарын күрһәтә белергә кәрәк. Мәҫәлән, көн дә айныҡмай эскән ир, ти. Уның ғауғалап, һуғышып, йә урам буйында аунап ятҡан итеп бер нисек тә күрһәтеп булмай сәхнәлә. Ярар, эскән ти, иҫерек ти. Әммә ул да бит кеше, уның да күңеле, йөрәге бар. Ул да үҙенсә нимәнелер нескә тоя, үҙенсә ғәҙелһеҙлеккә ҡаршы торорға ынтыла. Ошо кире ролдәргә бәйле бер ҡыҙыҡ хәлдәр ҙә булғылап тора ул.