“Мин генийҙыр ул!..”\n“Мин генийҙыр ул!..”23.11.2018\nСабир менән беҙ әҙәбиәткә бер мәлдәрәк килдек, шуға күрә йыш аралашып йәшәнек, дуҫтар булдыҡ. Әммә арабыҙҙа ҙур айырма бар. Урыҫса мәктәп, институт бөтөп, оҙаҡ йылдар Себерҙә урыҫтар араһында эшләгән кеше булараҡ, әҙәби телем ҡытыршыраҡ ине. Минән айырмалы рәүештә, Сабир башҡорт теленең ауылда ғына һаҡланған бар нескәлеген, үҙенсәлеген, һутын, матурлығын әҫәрҙәрендә мул ҡулланды. Һәм ғүмер буйы мөхәррир булып эшләгән осоронда башҡаларҙан шуны талап итте. “Ағиҙел” журналында баҫылған һәр проза әҫәрендә уның ҡулы тейгәнлеге һиҙелеп тора ине.\n“Уны туҡтатып буламы?..”\nСабир хатта баш мөхәрриренең әҫәренә лә тығыла. Бер тапҡыр Әмир Әминевтең “Ағиҙел”дә баҫылған повесын уҡып ултырам. Шунда күптәнге таныштар осрашҡас, беренсеһе икенсеһен “үҙенә йомдо” тигән һөйләмде уҡыным да көлөп ебәрҙем. “Ҡосаҡланы” тиеү урынына халыҡта һаҡланған ундай һүҙҙе Сабир ғына яҙа ала ине. Мин баш мөхәррирҙән һорайым: “Нимә, Сабир һинең әҫәреңде лә төҙәтәме?” “Уны туҡтатып буламы ни?” – ти Әмир.\nҺис шикһеҙ, быларҙы Сабир әҫәрҙең телен матурлар, халыҡсан итеү өсөн ысын күңелдән эшләй. Һәр әҫәр, уның ҡулы тейгәндән һуң, яңы биҙәктәр менән уйнап китә.\n– Әҫәрҙең теле матур һәм саф башҡортса булырға тейеш! – ти торғайны Сабир.\nАлдына килеп ятҡан әҫәрҙе төҙәтергә уның ҡулы ҡысып ҡына тора. Ошо сәбәпле журналдың яуаплы секретарҙары зарлана торғайны:\n– Сабир ағайға мәҡәлә тотторһаң, ныҡ итеп төҙәтә. Яңынан баҫып бирһәң, тағы төҙәтә. Өс тапҡыр, биш тапҡыр баҫып бир, барыбер төҙәтә. Уны туҡтатып булмай, – тиҙәр ине. – Шуға күрә бер тапҡыр уның ҡулы тейгәндән һуң, мәҡәләне уға башҡаса күрһәтмәҫкә тырышабыҙ.\nБыл һыҙаты Сабирҙың һәр әҫәргә – роман булһынмы ул йәки бәләкәс кенә информациямы – барыһына ла етди ҡарағаны тураһында һөйләй. Бөтә яҙыусыларға ла мөнәсәбәте тигеҙ булды. Оҙаҡ йылдар нәшриәттә мөхәррир хеҙмәтен үтәүе, Яҙыусылар союзының проза секцияһын етәкләүе лә сәбәпсе булғандыр – Сабир һәр ҡәләм тирбәтеүсене ихтирам итте. Өлкән яҙыусы яңы романын тотоп килһенме, башлап яҙыусы тәүге әҫәрен оялып ҡына уға һуҙһынмы – Сабир берҙәй ҡыуана, әҫәрҙе әле уҡымаған көйө лә уларҙы дәртләндереп ебәрә:\n– Журналдың алдағы һанында урын бар, шунда баҫа башларбыҙ!\nӨмөтлө йәш яҙыусыны тапһа, бигерәк тә шатлана торғайны. Үҙ ҡайғыһын онотоп, уңға ла, һулға ла һөйләп йөрөй:\n– Фәлән Фәләновтың тәүге повесын (хикәйәһен) уҡып сыҡтым. Шәп яҙыусы сығасаҡ! Теле матур. Әҫәрен ҡора белә. Шундай ҡалала йәшәй, шундай һөнәр кешеһе. Уны юғалтмаҫҡа кәрәк. Дәртләндереп хат яҙып ебәрҙем әле.\nҺуңғы егерме-утыҙ йылда һәр йәш прозаик Сабирҙың әйҙәүе һәм ярҙамы менән әҙәбиәткә килде. Сабир уларҙың тәүге мөхәррире булды. Ул тапҡан, уҡыған әҫәрҙәр йөҙәрләгән томды тәшкил итәлер. Шуларҙың ундан бер-ике өлөшө генә журналда баҫырлыҡ булһа, биш-алты тапҡыр күберәге эшкинмәгән ҡулъяҙмаларҙан торғанлығын иҫләһәң, Сабирға күпме уҡырға тура килгәнлеген күҙ алдына килтерергә мөмкин. Эшендә өлгөрә алмағас, өйөнә, баҡсаһына алып китеп уҡырға тура килә торғайны уға. Ошо сәбәпле үҙ ижадына ваҡыты аҙ ҡалды, тип һанайым мин. Уныҡы кеүек талант менән байтаҡҡа күләмлерәк әҫәрҙәр бүләк итә ала ине киләсәк быуынға, әҙәбиәтебеҙгә.\nҠайһы бер яҙыусы роман артынан роман яҙа, әммә уның бер шәкерте лә юҡ, ә Сабирҙың уҡыусылары тиҫтәләгән, йөҙәрләгән. Ошо яҡтан Шәрипов башҡорт әҙәбиәте алдында үҙенең оло һәм хөрмәтле бурысын артығы менән үтәне. “Уҡытыусы, үҙеңдән һуң уҡыусыңды ҡалдыр” тигән постулат Сабир өсөн төп маҡсат булды.\n– Эшкинмәгән әҫәрҙәр уҡып ултырғансы, үҙеңә яҙышырға кәрәк, – тиеүгә, ул:\n– Яҙам, яҙам! Бына башымда бер повесть йөрөй. Отпускыға сығам да тотонам, уҡырға бирермен. Шаҡ ҡатырһың! – ти ҙә шарҡылдап көлөп ебәрә. Әммә ике-өс ай үтә, ә әҫәре күренмәй. Мин иҫенә төшөрәм:\n– Ҡайҙа шаҡ ҡатырлыҡ повесың?\n– Һис кенә лә ваҡыт табып булмай. Бына ун йәш яҙыусының әҫәрҙәре менән таныштым. Шәптәре бар! Мә, уҡып сыҡ әле берәүһен. Ҡыуан минең менән! Ә повесты яҙам мин тиҙҙән. Тәүҙә һиңә бирәм уҡырға! Шатлан! Мин һәр кемгә бирмәйем әҫәремде уҡырға! Ғорурлан! – тип тағы көлөп ебәрә.\nБер мәл мин Талҡаҫ күле янындағы ял йортонда йыл һайын ике аҙналыҡ драматургия семинарҙары ойоштора башланым.\n– Саҡыр әле мине шунда, – тине Сабир. – Көн дә балыҡ менән һыйлармын үҙеңде.\n– Унда саҡырыу өсөн пьесаң булырға тейеш.\nБыл юлы Сабир оҙаҡҡа һуҙмай романының инсценировкаһы рәүешендә пьеса яҙып миңә килтереп тотторҙо. Уҡып сыҡтым. Һәйбәт кенә драма әҫәре килеп сыҡҡан. Бик үҙенсәлекле. Унда кешеләр менән бер рәттән ҡоштар, хайуандар, хатта ағастар ҡатнаша, һөйләшә, әҫәргә юғары идея, фәлсәфә бирә. Миңә оҡшаны. Әммә драма ҡанундарына тап килтереү өсөн аҙыраҡ эшләйһе, еренә еткерәһе бар ине. Семинарҙа пьесаны маҡтанылар, Йәштәр театрының режиссеры Мөсәлим Күлбаев уны бер аҙ төҙәтеп ҡуйырға теләүен әйтте. Улар икәүләшеп семинар барышында әҫәрҙе етлектереү менән шөғөлләнде, әммә аҙағынаса еткерергә өлгөрмәнеләр.\nСеминарҙан ҡайтып, бер-ике ай үткәс, миңә Күлбаев шылтырата:\n– Шәрипов ҡайҙа юҡ булды? Килһен әле миңә, пьесаһын эшләп бөтәйек!\nМин был шатлыҡлы хәбәрҙе Сабирға әйтәм. Ул елкәһен ҡашый:\n– Әй, һис кенә лә ваҡыт юҡ. Анау яҙыусының романын әҙерләйем журналға. Ағас тел! Яңынан яҙырға тура килә. Етмәһә, проза секцияһына тикшерергә биргән әҫәрҙәр күбәйеп китте. Секция ултырышын үткәрергә кәрәк. Өлгөрә алмайым. Өйгә алып ҡайтып уҡыйым.\n– Аңлайым. Әммә үҙ ижадыңа ҡул һелтәп ҡарарға ярамай, Сабир! Шылтырат Күлбаевҡа!\n– Шылтыратам, шылтыратам! Бына проза секцияһын үткәрәм дә шылтыратам!\nӘммә шылтыратманы Сабир. Ваҡыты етмәне. Күлбаев та бер-ике тапҡыр минең иҫкә төшөрҙө лә төңөлдө. Бына ошоноһо үкенесле. Башҡаларҙы уйлап, үҙ ижадына битарафыраҡ булды.\nМәҙәк һүҙҙәре хәтерҙә ҡалды...\nТормошта изге күңелле, ябай, тыныс холоҡло кеше, әммә талапсан мөхәррир – кәрәк саҡта ул бик уҫал да була белде. Ҡапыл ҡаштарын емереп, йөҙөнә ҡәнәғәтһеҙ ҡиәфәт сығарып әрләп ташлай:\n– Телең әҙәмсә түгел! Шулай һөйләшәләрме ни башҡортса! Ана Зәйнәб Биишева, Һәҙиә Дәүләтшинаның әҫәрҙәрен уҡы! Халыҡ телен боҙоп бөттөгөҙ!\nМаҡтаһа, былай тип маҡтай:\n– Әҫәреңә бишле ҡуйырлыҡ түгел. Әммә дүртле ҡуйырға була. Тартып-һуҙып!\nӘүәҫ балыҡсы ине. Драматургия семинарына бик күп ҡармаҡтарын алып килде. Кисен йә таңдан тороп, Талҡаҫҡа юллана, байтаҡ балыҡ тота, уларҙы үҙе таҙартып ҡыҙҙыра ла беҙҙе, семинарға килгәндәрҙе, һыйлай.\n– Ашағыҙ, ашағыҙ! Сабир һыйлағайны тип иҫләрһегеҙ, мин үлгәс!\nНиндәй балыҡты, нисек, ҡасан тоторға кәрәклеге кеүек таблицаларҙы, үҙе ҙурлыҡ балыҡтарҙы тотоп төшкән фотографияларҙы кабинетындағы стенаға элеп ҡуйған. Һәр фото хаҡында мауығып һөйләргә ярата, төрлө мәҙәк хәлдәрҙе иҫенә төшөрә, һәр саҡ ҡайҙалыр барып балыҡ тоторға йыйыныуын һөйләргә тотона. Мин балыҡсы булмағас, уның был хәбәрен иғтибарһыҙ ғына тыңлайым. Быны күреп, Сабир өмөтһөҙ генә ҡул һелтәй.\n– Әй, һин балыҡсы түгел бит әле! Әйҙә, булмаһа, шахмат уйнайыҡ. Бер мат ҡуяйым әле үҙеңә. Юғиһә күптән мат алғаның юҡтыр. Портфелеңә тултырып мат тейәйем. Ҡайтып бисәңә бирерһең. Бешереп ашатһын!\nЭйе, ул шахматты бик яратты. Оҫта уйнай торғайны. Сабирҙың шахмат партияһы ваҡытындағы ҡыланыштары, монологтары үҙе бер театр. Мин был хаҡта “Тамаша” журналында “Яҙыусылар тормошонан” тигән рубрикала яҙып сыҡҡайным. Сабир уны уҡығас, рәхәтләнеп көлгәйне. Шул яҙманы бында ла килтерергә булдым.\nСабир Шәрипов еңә башлаған кешеһен һүҙ менән дөмбәҫләргә ярата. Әлбиттә, ул шаярып әйтә, шулай ҙа… Еңеп барғанда уның әйткән һүҙҙәре бик үҙенсәлекле, мәҙәк, хәтерҙә ҡалырлыҡ.\nЯҙыусылар араһынан Сабир менән мин иң күп уйнағанмындыр. Әлбиттә, ладьяһыҙ уйнайым. Өҫтөнлөгөн һиҙһә, теле асыла, түҙеп кенә тор:\n– Ҡараңғы ғына ауылда тыуып үҫһәм дә, шәп уйнайым бит, ә? Ҡараңғы төпкөлдә үҫтем! Светһыҙ! Мәктәпһеҙ! Ә нисек уйнайым! Каспаровтан кәм уйнамайым мин!\n– Мейе күберәктер, тим, минең башта... Мә, тотоп ҡара! Аҙаҡ киләсәк быуынға һөйләрһең. Сабир дуҫтың башы тумалаҡ ине, үҙем тотоп ҡараным, тиерһең.\n– Уҡыған кеше уҡыған инде. Йөрөһәм, табам бит ходын!\n– Ну минең баш! Яҙыусылар араһында иң зирәк баш минеке. Наил, һинеке лә нисауа. Но минекенә етмәй!\n– Гениймындыр ул мин! Гений булмаһам, был тиклем шәп уйнамаҫ инем. Рюкзак әҙерлә, матыңды апҡайтырға. Юлда төшөп ҡалмаһын, тим.\nПартия аҙағында коридорға уҡ сығып ҡысҡыра:\n– Килегеҙ әле! Мин хәҙер мастерлыҡҡа кандидатҡа мат сәпәйем! Башҡа шахмат тип ауыҙын асмаҫтай итәм! Илатып ҡайтарып ебәрәм мин һине.\nНисауа, һинең бисәң йәш, йыуатыр!.. Шәпме мат? Һыу эскеһеҙ иттемме! Уй, хәтәр мат! Бындай матты Каспаров та ҡуя белмәй! Ҡараңғы ғына ауылда тыуһам да, үтә талантлымын шул. Ни эшләйһең, талантлы булғас, талантлы инде. Хоҙай бирһә, бирә шул, йәлләмәгән инде минән.\nКүрҙегеҙме? Бына ошолай мат ҡуялар кандидаттарға. Өйрәнегеҙ мин иҫән саҡта! Һин кемдең тренерымын тип яҙҙың әле үҙеңде? Каспаровтыҡымы? Уға ла мат ҡуям, саҡырып килтер, ҡасып йөрөмәһендәр минән...\nЕңелгән саҡта Сабир ләм-мим өндәшмәй, бойоғоп китә, фәҡәт ара-тирә:\n– Һыу эскеһеҙ итер инем дә, бөгөн баш ауыртыбыраҡ тора шул, – тиеү менән сикләнә.\n– Дә-ә, ундай баш менән...\n– Шулай тим шул. Мейеһе күптер, тикшерһендәр, әйт, йәме.\nӘммә еңеп барғандағы бөткөһөҙ тирадаһын тыңлау өсөн генә унан ара-тирә еңелеү яҙыҡ түгел.\nӘгәр партнеры хаҡлы ялдағы кеше икән, былайыраҡ мыҫҡыл итә:\n– Шах и мат! Ҡайтҡас, әбейең маҡтар үҙеңде. Пенсияһын да алып ҡайта, мат тигәнен дә ташый, маладис, тиер.\nАра-тирә лаҡап та ҡыҫтырғылай хәбәренә.\n– Бер йыл Ғәтиәт ағай (журналист Үзбәков мәрхүм – Н.Ғ.) менән балыҡҡа барҙыҡ, балдыҙы-бажаһы йәшәгән Татарстандағы Адай ауылына. Шахмат күреп ҡалдыҡ та – керештек... Еңгәс, әйттем: “Шәмсетдиныш, үҙебеҙҙә мат бөткәндер шул. Татарстанға килеп алмаһаң...”\nУлтыра биргәс, йәнә мәҙәк.\n– Үткән ялда яҡташ шылтырата, уйнарға теләк белдерә. Ҡуй, баҡса көтә, тим үҙенә. Инәлә теге, мин дә барам, ти. Әйҙә, мат-фәлән баҡсала үҫә, тип ризалаштым. Шулай итеп, сумкаһына ун ҡыяр, биш мат тултырып ҡайтарҙым, әй!\nҠыҫҡаһы, үҙе бер спектакль!\n“Ағиҙел” журналы редакцияһына инәм. Бына Сабирҙың эш өҫтәле, ултырғысы. Китап кәштәһендә ул йыйған китаптар, фотолар. Стенала Сабир элгән балыҡ тотоу хаҡында таблицалар, тотҡан балыҡтарын күтәреп торған фотолар... Бөтәһе лә Сабир иҫән саҡтағы кеүек. Сабир үҙе генә юҡ. Һәм башҡа бер ҡасан да булмаҫ...\nОшо кабинетҡа килеп инһәң, шат йылмайып Сабир ҡаршы алыр кеүек. Йәки ишектә күренер һымаҡ. Ошо өҫтәлдә күпме тапҡыр шахмат уйнаныҡ...\n70 йәшен әле генә туйлағайны. Ҡапыл китте. Көтмәгәндә китте. Ышанғы килмәй. Ул етмәй миңә. Миңә генә түгел, күптәр был хаҡта әйтә. Уның дошмандары булмағандыр, бөтәһе лә уны хөрмәт итә, ярата ине...\nЭш өҫтәлен, ултырғысын шул көйө һаҡларға ине. Унда яҙып ҡуйырға ине “Сабир Шәриповтың эш өҫтәле, ултырғысы” тип. Таблицалары, фотолары эленеп торһон ине, китаптары шул көйө һаҡланһын ине кәштәлә. Сабир Шәриповтың мөйөшө булһын ине был урын.\nЭшләп була бит быны. “Ағиҙел” журналы редакцияһында был мөмкинлек бар...\nХуш, Сабир... Һаумы, Сабирҙың эш өҫтәле...


Ә һеҙ беләһегеҙме: пенсия алды йәшендәгеләргә пенсионерҙар льготаһы бар.\n13 Сентябрь 2019, 19:06\nУны алыу өсөн үҙегеҙҙең һалым инспекцияһына ғариза яҙырға һәм улар һораған справканы бирергә кәрәк\nПенсия алды йәшендәгеләр мөлкәт һалымы буйынса үҙҙәренә тейешле льготаларҙан файҙалана ала. Быны нисек эшләү тураһында, һалым хеҙмәте хеҙмәткәрҙәренә һылтанып, ppt.ru сайты аңлата.\nПенсия алды йәшендәге кешеләрҙең мөлкәт һалымы буйынса льгота алыу тәртибен Рәсәй Федераль һалым хеҙмәте үҙенең 2019 йылдың 25 июлендәге БС-2-21/940@ һанлы хатында аңлатҡан. Пенсияға сығырға 5 йыл һәм унан әҙерәк ваҡыт ҡалған граждандарҙың бындай хоҡуғы РФ Һалым кодексына төҙәтмәләр индергәндән һуң барлыҡҡа килде. Был төҙәтмәләр быйыл 1 ғинуарҙан көсөнә инде.\nРФ Һалым кодексының 407-се статьяһы 1-се пунктының яңы редакцияһына ярашлы, пенсия алды йәшендәгеләргә, йәғни үткән 2018 йыл аҙағына пенсия тәғәйенләү өсөн кәрәкле бөтә шарттарға тап килгән граждандарға, пенсионерҙарҙыҡы кеүек, мөлкәт һалымы буйынса льгота тейешле. Ул ғариза буйынса ғына бирелә, шуға ла уны алыу өсөн үҙеңдең пенсия алды йәшендә булыуыңды раҫлатырға һәм һалым хеҙмәте инспекцияһына ғариза бирергә кәрәк.\nЗакон кешенең пенсия алды йәшендә булыуын Пенсия фондынан раҫлатыуҙы талап итә. Сөнки кешегә был статус уға тейешле бөтә пенсия льготаларын иҫәпкә алып бирелә, шуға ла ҡайһы бер граждандар, мәҫәлән, күп балалы әсәләр йәки Алыҫ Төньяҡта йәшәгәндәр өсөн ул ярайһы уҡ иртә башлана. Үҙеңдең пенсия алды йәшендәге кеше статусына эйә булыу-булмауыңды белешеү өсөн йәшәгән йәки эшләгән урыныңдағы Пенсия фонды инспекцияһына мөрәжәғәт итергә кәрәк. Һалым хеҙмәткәрҙәре үҙҙәренең үрҙә телгә алынған хатында аңлатыуынса, быны эшләү һәм тейешле запрос биреү өсөн һәр кем түбәндәге ысулдарҙың үҙенә уңайлы булғанын һайлай ала: мәҫәлән,\n– Пенсия фондының территориаль органына шәхси ҡабул итеүгә яҙылырға;\n– запрос менән күп функциялы үҙәккә мөрәжәғәт итергә;\n– запросты почта аша ебәрергә;\n– запросты Дәүләт хеҙмәттәренең берҙәм порталы йәки Рәсәй Пенсия фондының рәсми сайтындағы “Страховкаланған кешенең шәхси кабинеты” аша электрон формала ебәрергә була.\n(Мәҡәләне тулыһынса “Ауыл уттары” гәзитенең 6 сентябрҙәге 72-се һанында уҡый алаһығыҙ)


Һыу инеү миҙгеленә Өфөлә 30 градуслы һыуыҡта әҙерләнә башланылар\n22 Февраль 2011, 12:46\nШишәмбелә ҡала башлығы Павел Качкаев ҡатнашлығында үткән оператив кәңәшмәлә Өфө пляждарын һыу инеү миҙгеленә әҙерләү мәсьәләһе күтәрелде. Уның әйтеүенсә, урамда 30 градуслыҡ һыуыҡтар торһа ла, ысынбарлыҡта июнгә күп ҡалмаған, ә пляждарҙы әҙерләү буйынса эштәр алып барылмай.\nБылтыр августа Павел Качкаев ҡала хакимиәтенең Коммуналь хужалыҡ һәм төҙөкләндереү идаралығына Өфөнөң барлыҡ төп пляждары яңы һыу инеү миҙгеленә уның буйынса йыһазландырылырға тейеш буласаҡ стандарт планлаштырыу әҙерләргә ҡушты. Былтырғы йәй ҡала пляждарының цивилизациялы ялға яраҡһыҙлығын күрһәтте. Сүп-сар өйөмдәре, туалеттар һәм душ кабиналарының булмауы Өфө пляждарының күбеһенә хас күренеш ине. Шул уҡ ваҡытта уларҙың насар торошта булыуы ял итеүселәргә уңайһыҙлыҡтар килтереүҙән тыш, бик йыш бәхетһеҙлек осраҡтарына ла сәбәпсе булды. Миҫал өсөн, Өфөнөң Калинин районындағы пляждарҙың береһендә булған фажиғә күптәрҙең хәтерендәлер, унда йүнләп нығытылмаған һыу багы алты йәшлек ҡыҙ баланың өҫтөнә төштө.\n—Уҙған йылдағы торошон үҙгәртмәгән пляждар башҡаса эшләмәйәсәк,— тине Павел Качкаев. – Шулай уҡ асылыуға әҙер булмаған пляждарҙағы кафелар ҙа асылмаясаҡ. Уҙған йылда шундай хәлдәр ҙә күҙәтелде: кафелар пляждарҙан берәр ай алдан асылды. Хәтерҙә тоторға кәрәк, бындай кафелар ял итеүселәр өсөн асыла, ә күмәкләп яҡын-тирәлә йыйылған эсергә яратыусылар өсөн түгел.\nПавел Качкаев һүҙҙәренсә, Өфө властары ҡала парктарындағы йәйге кафелар менән дә ныҡлап шөғөлләнергә йыйына. Һәм тап ҡала хакимиәте ҡаршыһында урынлашҡан, йәйгеһен башлыса һыраханаларҙан ғына торған М. Ғафури паркынан башлаясаҡтар.


Башҡортостандың көньяҡ-көнсығышында ғәҙәттән тыш янғын хәүефе һаҡлана // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\n12:19, 16 сентября 2020 Йәмғиәт\nБашҡортостандың көньяҡ-көнсығышында ғәҙәттән тыш янғын хәүефе һаҡлана Фото: «Башинформ» мәғлүмәт агентлығы\n16 сентябрҙән 18-енә тиклем Башҡортостандың көньяҡ-көнсығышында ғәҙәттән тыш янғын хәүефе һаҡлана. Был хаҡта Башҡортостандың гидрометеорология һәм тирә-яҡ мөхитте күҙәтеү идаралығы мәғлүмәттәренә һылтанма менән Башҡортостан Республикаһының Ғәҙәттән тыш хәлдәр буйынса дәүләт комитеты хәбәр итте.\nХәүефле хәлгә бәйле, ведомство урманға барыуҙан тыйылырға, урманда йәки торф ятҡылығында, хатта йылға-күлдәр янында усаҡ яҡмаҫҡа, баҫыуҙа йәки аҡланда ҡоро үлән яндырмаҫҡа кәңәш бирә.\nБынан алда Башҡортостандың Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы Хәйбулла һәм Баймаҡ райондарында ғәҙәттән тыш класлы янғын хәүефе билдәләнеүе тураһында иҫкәрткәйне.\nТеги: Башҡортостан Республикаһының Ғәҙәттән тыш хәлдәр буйынса дәүләт комитеты


Путиндың игеҙәге кем?\n30 Сентябрь 2019, 09:47\nҺуңғы ваҡытта Gradient ҡушымтаһы бик популяр булып китте. Ҡулланыусыларҙы бигерәк тә Who's your twin? (Игеҙәгең кем?) функцияһы ҡыҙыҡһындыра. Ҡушымтаға фотоңды һалһаң, ул алгоритм буйынса билдәле кешеләр араһынан кемгә оҡшауыңды күрһәтеп бирә.Хатта күп кенә билдәле йондоҙҙар ҙа үҙҙәренең инстаграмында шундайыраҡ фотоларын һала башланы. Мәҫәлән, Филипп Киркоров Нефертитиға оҡшаған икән. Ә Илон Маск Дмитрий Медведевты хәтерләтә булып сыҡты. Ә бына Рәсәй Президенты Владимир Путин Аристотель булып сыҡты. Ә ҡаһы бер фотоларҙа һөҙөмтә Путиндың үҙен сығара.#ввпутин\nҺуңғы ваҡытта Gradient ҡушымтаһы бик популяр булып китте. Ҡулланыусыларҙы бигерәк тә Who's your twin? (Игеҙәгең кем?) функцияһы ҡыҙыҡһындыра. Ҡушымтаға фотоңды һалһаң, ул алгоритм буйынса билдәле кешеләр араһынан кемгә оҡшауыңды күрһәтеп бирә.\nХатта күп кенә билдәле йондоҙҙар ҙа үҙҙәренең инстаграмында шундайыраҡ фотоларын һала башланы. Мәҫәлән, Филипп Киркоров Нефертитиға оҡшаған икән. Ә Илон Маск Дмитрий Медведевты хәтерләтә булып сыҡты. Ә бына Рәсәй Президенты Владимир Путин Аристотель булып сыҡты. Ә ҡаһы бер фотоларҙа һөҙөмтә Путиндың үҙен сығара.


Күп балалы ғаиләне авариялы торлаҡтан күсергәс 12 квадрат метрлы бүлмә биргәндәр | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\nКүп балалы ғаиләне авариялы торлаҡтан күсергәс 12 квадрат метрлы бүлмә биргәндәр\n21 сентября 2016 — 16:13 ГТРК «Башкортостан»\nКүп балалы ғаиләне авариялы торлаҡтан күсергәс 12 квадрат метрлы бүлмә биргәндәр.\n8 бала тәрбиәләгән ата-әсәй хәҙер нимә эшләргә белмәй. Әйткәндәй, кескәй сабыйҙарын яңыраҡ ҡына инвалид тип танығандар. Ә барыһы ла закон буйынса, авариялы йортта күпме квадрат метр бар, яңы фатирҙа ла шунсама бирелә. Кем ҡайҙа һәм нисек йоҡлай? Сөнки, Вольф ғаиләһе ағзаларына һайларға мөмкинлек юҡ, уңайлы карауатҡа ятып өлгөрәһең, йә урынһыҙ ҡалаһың. Юлия һәм Сергей 8 бала тәрбиәләй, улар менән ҡуша ике бүлмәле фатирҙа, өлкән ҡыҙы, уның ире һәм ейәнсәре йәшәй. Бынан тыш, олатай-өләсәйҙәре бар. Ғаиләнең үҙ торлағы бар. Тик, 12 квадрат метрлы бүлмәлә улар бөтөнләй һыймай. Бынан тыш, йорт авариялы тип танылған. Шуға күрә, ғаилә ата-әсәһе йәшәгән 40 квадрат метрлы фатирға күсергә ҡарар иткән. Тап ошо өйҙә Вольф ғаиләһе йәшәгән. Йорт авариялы тап танылғас, уларҙы Шашҡа биҫтәһендә урынлашҡан 12 квадрат метрлы бүлмәгә күсергәндәр. Сөнки, бында ла шунсама майҙан була. Тик унда ла, бында ла йәшәргә шарттар юҡ. Яңы йортҡа күскәс күп балалы ғаилә бөтә мәсьәләләр ҙә хәл ителер тип ышана. Тик, хыял тормошҡа ашмай. Ҡатын билдәләүенсә, авариялы торлаҡтан күсереүсе хеҙмәт уларға бәләкәй бүлмә тәҡдим итә. Етәкселәр уларҙың күп балалы ғаилә булыуын иҫәпкә алыр тип өмөтләнә ата-әсә. Өфө хакимиәтендә иһә ҡанунға һылтаналар. Сөнки, авариялы торлаҡтан күсереү программаһына ярашлы, иҫке фатирҙа күпме квадрат метр булған, шунсама бирелә. Хакимиәт ҙурыраҡ торлаҡ бирә алмай. Әммә, күп балалы ғаилә йәшәү шарттарын башҡа юл менән яҡшырта ала. Күп балалы ғаилә торлаҡ шарттарын яҡшыртыу буйынса республика программаһында тора. Уға ярашлы, сират ҡасан килеп етер һәм ғаилә фатир алыр — бер кем дә әйтә алмай. Шуға ла Вольфтар хакимиәттәр был мәсьәләгә иғтибар итер, тип өмөтләнә.


Федерация Советы рәйесе Валентина Матвиенко етәкселегендәге делегация рәсми сәфәр менән Индонезияла булды\nУрындағы парламент палаталары вәкилдәре менән осрашыуҙа яҡтар араһында хеҙмәттәшлекте киңәйтеү мәсьәләләре тикшерелде. Валентина Матвиенко билдәләүенсә, сауҙа-иҡтисади хеҙмәттәшлек һәм гуманитар бәйләнештәр өлкәһендә парламентарийҙарҙың да әүҙем эш итеүе талап ителә. Бының өсөн Федерация советы рәйесе Рәсәй һәм Индонезея парламенттары араһында дуҫлыҡ төркөмө төҙөү тәҡдиме менән сығыш яһаны. Уны Рәсәй яғынан фән, мәғариф һәм мәҙәниәт буйынса комитет рәйесенең беренсе урынбаҫары Лилиә Ғүмәрова етәкләйәсәк.\nПарламенттың юғары палата спикеры фекеренсә, Рәсәйҙә алдынғы төбәктәрҙең береһе һаналған Башҡортостанды бөгөн Индонезия менән иҡтисади хеҙмәттәшлек бәйләй. Былтыр яҡтар араһындағы тышҡы тауар әйләнеше 79 миллион самаһы доллар тәшкил иткән. Шулай уҡ Башҡортостан менән Индонезия араһында газ һәм нефть сәнәғәтендә тығыҙ хеҙмәттәшек урынлаштырылған. Валентина Матвиенконың Индонезиялағы коллегаһы дуҫлыҡ төркөмө ойошторолоуы һәм уны Рәсәй яғынан Лилиә Ғүмәрова етәкләйәсәген ыңғай баһаланы.


Рәсәйҙә ял иткән өсөн сығымдарҙы кире ҡайтарырға йыйыналар - GTRK.TV — Новости Уфы и РБ\nДумала ошондай закон проекты ҡарала. Уға ярашлы, ил курорттарында ял өсөн сығымдар 50 мең һумдан артмаһа, аҡса кире ҡайтарыла. Мәҫәлән, 4 кешелек ғаилә — Алтайҙа йәки Ҡырымда сәйәхәт өсөн 200 мең һум тотонһа, 13 процент һалымды иҫәпкә алып, ғаиләгә кире 174 мең һум ҡайтарыласаҡ. Ошондай алым, эске туризмды үҫтерергә булышлыҡ итәсәк. Эксперттар билдәләүенсә, туризм сығымдарын кире ҡайтарыу, башта бюджет өсөн сығымлы булһа, ял итеүселәр күбәйгән һайын, табыш та артасаҡ. Сөнки курорттарҙа инфраструктура яҡшыра, урындарҙа, сауҙа үҫешә, туристар төрлө спорт-күңел асыу саралары, экскурсиялар өсөн күберәк аҡса түләй. Туризм буйынса федераль агентлыҡтан белдереүҙәренсә, былтыр илдә 42 миллион самаһы кеше сәйәхәт иткән. Туристарҙың 18 миллионы сит илдәргә сыҡҡан. Шулай итеп, күптәр ил курорттарында ял итеүҙе хуп күрә.


«Меркурий» торлаҡ комлексында торлаҡ алып алданыусылар фатир асҡыстарын 2021 йылдан ала башлай - Bash.News\n«Меркурий» торлаҡ комлексында торлаҡ алып алданыусылар фатир асҡыстарын 2021 йылдан ала башлай\n«Меркурий» торлаҡ комлексында торлаҡ алып алданыусылар фатир асҡыстарын 2021 йылдан ала башлай https://bash.news/news/97695_merkurij_torla_komleksynda_torla_alyp_aldanyusylar_fatir_asystaryn_2021_jyldan_ala_bashlaj\nБыл турала бөгөн Радий Хәбиров рәйеслегендә үткән төҙөлөш сәғәтендә белдерелде. Өфөнөң Киров районында, Менделеев, Кувыкин, Баҡалы урамдары киҫелешкән кварталда урынлашҡан "Меркурий" комплексында төҙөлөштә өлөшләтә ҡатнашып алданыусылар һаны 228 кеше. Бында йорттарҙың бер өлөшө 2011 йылға тиклем файҙаланыуға тапшырыла, әммә банкротлыҡ процедураһы башланыу сәбәпле, төҙөлөш туҡтап ҡала.\nӘле был объекттарҙы ике йылдан сафҡа индерә башлау мөмкинлеге ҡарала. "Миловка паркы" торлаҡ комплексында ла эш дауам итә, бер юлы биләмәләрҙе тәртипкә килтереү ҙә бара. 3-4 кварталдағы йорттарҙы фатирҙарҙы тапшырыуға әҙерләү бара. Объекттар газ селтәрҙәренә тоташтырыла. 10 кварталда ла һуңғы эштәр башҡарыла.\nБашҡортостандың төҙөлөш һәм архитектура буйынса дәүләт комитеты рәйесе Григорий Невоструев әйтеүенсә, эш графикҡа ярашлы бара тип әйтергә мөмкин. Ултырышта "Серебрянный ручей", "Интеграл" комплекстары буйынса ла юл картаһының үтәлеше тикшерелде.\nГригорий Невоструев, Башҡортостандың төҙөлөш һәм архитектура буйынса дәүләт комитеты рәйесе: “Проблемалы объекттарҙы төҙөп бөтөү өсөн төрлө алымдар ҡулланыла. Мәҫәлән, Өфөнөң "Сатурн" комплексын сафҡа индереү өсөн яңы компания йәлеп итеү бара. Октябрь революцияһы урамындағы был обьект 95 процентҡа төҙөлөп бөткән тиерлек. Эргәлә генә заправкалау станцияһы урынлашыуы ла ҡатмарлыҡтар тыуҙыра, был йүнәлештә лә һөйләшеүҙәр алып барабыҙ”.\nКраснокама районында яңы күпер төҙөлдө\n12:07, 16 авг


Өлөшләтә төҙөлөштә ҡатнашыусыларҙы яҡлау буйынса закон камиллаштырыласаҡ\nПарламентҡа ҡануни документты яҡын килсәктә уҡ ҡарау бурысы ҡуйылған. Был турала бөгөн Республика башлығы Хөкүмәт йортонда үткән кәңәшмәлә белдерҙе. Һөйләшеүгә муниципаль берәмектәр, төҙөлөш ойошмалары етәкселәре саҡырылды.\nБашҡортостан торлаҡ сафҡа индереү буйынса алдынғылар иҫәбендә, былтыр рекордлы күрһәткескә өлгөшеп 2 миллион 700 мең квадрат метр файҙаланыуға тапшырылған. Әммә кешеләрҙең фатирлы булыу теләге менән файҙаланып кеҫә ҡалынайтыусылар, мутлашыусылар ҙа юҡ түгел. 2010-2012 йылдарҙа Рөстәм Хәмитов төҙөлөштә өлөшләтә ҡатнашыусыларҙың проблемаһын шәхсән күҙәтеүгә алып, алданған 3 мең кешенең фатир мәсьәләһе хәл ителгәйне. Әммә һуңғы осорҙа был проблема йәнә ҡалҡып сыҡты. Күпселек һуңғы аҡсаһын йыйып торлаҡ алырға тырыша, ә һеҙ уларҙы урамда торғоҙоп ҡалдыраһығыҙ. Һыуҙан ҡоро сығыу хаҡында уйламағыҙ, үҙ ҡылығығыҙ өсөн яуап тоторға тейешһегеҙ, тине Республика башлығы.\nРеспублика башлығы әйтеүенсә, уның почтаһына өлөшләтә төҙөлөштә ҡатнашып алданыусыларҙан хаттар күп килә. Өфөлә күптән түгел генә «Дуҫлыҡ-строй» торлаҡ-төҙөлөш кооперативына аҡса һалып фатирһыҙ ҡалыусылар ике көнлөк аслыҡ иғлан итте. Башҡортостан етәкселеге был осраҡ буйынса тикшереү үткәреләсәген белдергәс кенә митинг туҡтатылды. Әммә киләсәктә проблема етди күҙәтеүгә алынырға тейеш. Рөстәм Хәмитов депутаттарға өлөшләтә төҙөлөш буйынса ҡануни базаны камиллаштырыу бурысын да ҡуйҙы. Муниципаль берәмек етәкселәре битараф ҡалмаҫҡа тейеш, был эшкә хоҡуҡ һағында тороусыларҙы ла йәлеп итеү мотлаҡ.


Быйыл милли батырыбыҙ Салауат Юлаевтың атаһы Юлай Аҙналиндың тыуыуына 285 йыл тула\nСалауат Юлаевтың тыуыуына 260 йыл тулыу айҡанлы Эстонияла былтыр фәнни -мәҙәни семинар үтте. Унда Башҡортостан делегацияһы ла ҡатнашты. Саранан һуң йыйынтыҡ донъя күрҙе. Милли батырҙың исемен мәңгеләштереү йүнәлешендә эш алып барыла, шулай ҙа башҡараһы эштәр байтаҡ. Был хаҡта ғалимдар, тарихсылар матбуғат конференцияһында фекер алышты.


Бесәнгә төшөр мәл етте\n3 Август 2021, 10:25\nИюль аҙағы яҡынлашыуға, боронғолар әйткәнсә, бесәнгә төшөр мәл етә. Был ҡыҙыу мәлдә ауыл халҡы бесәнлектәрендә мәж килә. Ҡотой ауылынан Жәүәт Янбаев Аҡбалсыҡ ерен бер итеп бесән эшләй. - Ете баш һыйыр, алты баш башмаҡ, һарыҡтар бар. Үҙеңдең ит-майың булһа, бик шәп тә инде. Магазин әйберен ҡиммәт хаҡҡа алып ашап ултырғансы, үҙең етештергән аҙыҡ-түлеккә етәме ни? Кеше хәҙер мал көтөргә ул хәтлем атлығып бармай. Малдан яҙҙырмаһын инде, эшләгән бесәнде ашатырға яҙһын, тип йөрөлә. Балалар ярҙам итеп торалар, кейәүҙәрҙең техникаһы бар - КУН, тырма, сапҡыс. Техника керә алмағаан уындарҙы үҙем бензосапҡыс менән сабам. Емерелеп үҫмәһә лә үлән - йыйып алырлыҡ бесән бар, шөкөр, - ти Жәүәт ағай.\nИюль аҙағы яҡынлашыуға, боронғолар әйткәнсә, бесәнгә төшөр мәл етә.\nБыл ҡыҙыу мәлдә ауыл халҡы бесәнлектәрендә мәж килә.\nҠотой ауылынан Жәүәт Янбаев Аҡбалсыҡ ерен бер итеп бесән эшләй.\n- Ете баш һыйыр, алты баш башмаҡ, һарыҡтар бар. Үҙеңдең ит-майың булһа, бик шәп тә инде. Магазин әйберен ҡиммәт хаҡҡа алып ашап ултырғансы, үҙең етештергән аҙыҡ-түлеккә етәме ни? Кеше хәҙер мал көтөргә ул хәтлем атлығып бармай. Малдан яҙҙырмаһын инде, эшләгән бесәнде ашатырға яҙһын, тип йөрөлә. Балалар ярҙам итеп торалар, кейәүҙәрҙең техникаһы бар - КУН, тырма, сапҡыс. Техника керә алмағаан уындарҙы үҙем бензосапҡыс менән сабам. Емерелеп үҫмәһә лә үлән - йыйып алырлыҡ бесән бар, шөкөр, - ти Жәүәт ағай.\nРысай ауылынан Айнур Дауытов та йәйҙең аяҙ көнөн әрәм итмәй, мал аҙығы әҙерләүгә төшкән.\n-Бесән наҡыҫыраҡ быйыл. Күләгәле, һаҙлы урында ғына үлән үҫкән. Ямғырҙҙан һуң ҡалҡа башланы, башлауын. Ярар әле былтырғы запас бар аҙыраҡ. Малы булмаған кешегә генә хөрриәт - һыйыр юҡ аранда, ҡайғы юҡ буранда. Бесәнде техника менән эшләйем, күпләп йылҡы аҫрайым, шуға күрә бесән күп кәрәк. Хәҙер кеше ҡул менән бесән эшләүҙе онотто бит ул - техникаң төҙөк, яғыулыҡ-майың етерлек, үҙең һау булһаң, шул еткән, - ти ул.\nТимур Әсләмов бесәнде салғы менән дә, трактор менән дә түгел, ә һуңғы ваҡытта "мода"ға инеп киткән газон сапҡыс менән саба. Мал күп булмағас, шул да етә, ти ул.\n-Иртәнге сәғәт биштән тороп йөрөйбөҙ бесәнгә, эҫе төшмәҫ элек сабып, шунда уҡ тырматып, өйөп өлгөрөргә тырышабыҙ. Быйылғы һауа шарттары ауыл хеҙмәтсәнен ауыр хәлгә ҡуя. Бесәнде дымлыраҡ урында эҙләп эшләйбеҙ быйыл, - ти ул.\nӘлеге ваҡытта ауыл хеҙмәтсәндәренең теләге бер - бесән тағы ла нығынып, күтәрелһен ине. Әле шыйығыраҡ шул, тип уфтаналар улар. Яуым-төшөм булһа, игене лә, бесәне лә булыр, Аллаһ бойорһа.


23 декабрь — Башҡорт Википедияһы\n23 декабрь Викимилектә\n23 декабрь — григориан стиле буйынса йылдың 357-се көнө (кәбисә йылында 358-се). Йыл тамамланыуға 8 көн ҡала.\nЕр: Сноубординг көнө.\nАҠШ: Ғаилә тамырҙары көнө.\nМысыр: Еңеү көнө.\nСудан: Балалар көнө.\nРәсәй: Хәрби-Һауа Көстәренең Алыҫ араларға осоусы авиацияһы көнө.\nУкраина: Штаб хеҙмәткәрҙәре һәм махсус элемтә ғәскәрҙәре көнө.\nҺиндостан: Фермерар көнө.\n1876: Ғосман империяһының беренсе конституцияһы ҡабул ителә.\n1900: Канада уйлап табыусыһы Реджинальд Фессенден донъяла беренсе тапҡыр тауышлы радиотапшырыу сеансы үткәрә.\n1904: Вильнюста литва телендәге беренсе легаль гәзит «Вильняус жиниос» («Вильнюс хәбәрҙәре») сыға башлай.\n1947: Беренсе транзисторҙың эшләтеп күрһәтелә.\n1994: Молдова республикаһы составындағы Гагаузия автономиялы территораль берәмеге хаҡында рәсми указ баҫыла.\nКонарев Василий Григорьевич (1915—27.12.2006), ғалим-генетик, биохимик. Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы. 1956 йылдан Биология институтының биохимия лабораторияһы мөдире, институт директоры, 1962 йылдан — Биохимия һәм цитохимия бүлеге мөдире, бер үк ваҡытта 1963 йылдан Башҡорт дәүләт университетының биохимия кафедраһы мөдире. 1966 йылдан Н. И. Вавилов исемендәге Бөтә Рәсәй үҫемлекселек ғилми-тикшеренеү институты хеҙмәткәре. В. И. Ленин исемендәге Бөтә Союз ауыл хужалығы фәндәре академияһы (ВАСХНИЛ) академигы (1978), биология фәндәре докторы (1955), профессор (1956). Башҡортостан Республикаһы Фәндәр Академияһының почётлы академигы (1991). Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған фән эшмәкәре (1965). 1‑се дәрәжә Ватан һуғышы (1985) һәм Ҡыҙыл Йондоҙ (1944) ордендары кавалеры.\nЧухарев Александр Иванович (1915—2.03.2007), СССР-ҙың хәрби хеҙмәткәре, полковник (1961). Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашҡан осоусы, штурм авиация полкының эскадрилья командиры. Советтар Союзы Геройы (1945).\nӘхтәмова Ләйлә Абдрахман ҡыҙы (1915—14.03.1986), театр актёры. 1957 йылдан СССР Театр эшмәкәрҙәре союзы ағзаһы. 1935—1970 йылдарҙа хәҙерге Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма театры актёры. Башҡорт АССР-ының халыҡ артисы (1969). Мәскәүҙә Башҡорт әҙәбиәте һәм сәнғәте декадаһында (1955) ҡатнашыусы. «Почёт Билдәһе» ордены кавалеры (1955).\nТимербаев Роберт Ғәфүр улы (1960), композитор, баянсы. 1999—2015 йылдарҙа «Фәриҙә менән Роберт Тимербаевтар» ижади төркөмөнең художество етәксеһе. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре, «Алтын Урал» халыҡ ижади премияһы лауреаты. Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Әлшәй районы Раевка ауылынан.\nАнапин Игорь Борисович (1960), Хөсәйен Әхмәтов исемендәге Башҡорт дәүләт филармонияһының оркестр артисы. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған артисы.\nЗинковский Евгений Валерьевич (1960), ветеран-спортсы, тренер. 1982—1986 йылдарҙа хәҙерге бишбәйге буйынса СССР йыйылма командаһы ағзаһы, 2006 йылдан Олимпия резервының махсуслашҡан балалар-үҫмерҙәр республика спорт мәктәбенең тренер-уҡытыусыһы. СССР-ҙың халыҡ-ара класлы спорт мастеры (1983), Башҡортостан Республикаһының күренекле спортсыһы (1993). Сығышы менән Өфө ҡалаһынан.\nШәрифйәнов Вадим Рим улы (1975), хоккейсы. «Салауат Юлаев» спорт мәктәбе тәрбиәләнеүсеһе. Шайбалы хоккей буйынса Рәсәйҙең спорт мастеры (1995). Үҫмерҙәр араһында БДБ чемпионы (1992). Сығышы менән Өфө ҡалаһынан.\nУстюгов Николай Владимирович (1896—24.09.1963), ғалим-тарихсы, юғары мәктәп уҡытыусыһы. Граждандар һәм Бөйөк Ватан һуғыштарында ҡатнашыусы. Урал-Волга буйы төбәге халыҡтары тарихын, 17—18 быуаттарҙағы башҡорт ихтилалдарын өйрәнеүсе. Тарих фәндәре докторы (1957), профессор (1959). Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған фән эшмәкәре (1957). Ҡыҙыл Йондоҙ ордены (1944) кавалеры.\nМәһәҙиев Мәкәрим Әҙһәм улы (1901—10.07.1938), театр эшмәкәре, актёр. 1926—1937 йылдарҙа хәҙерге Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма театры актёры һәм режиссёры. Сәйәси золом ҡорбаны.\nКаганов Зосим Григорьевич (1911—23.11.1998), ғалим-инженер-электрик. 1971—1988 йылдарҙа Өфө авиация институты уҡытыусыһы, шул иҫәптән 1971 йылдан теоретик һәм дөйөм электротехника кафедраһы, 1979 йылдан — электротехниканың теоретик нигеҙҙәре кафедраһы мөдире. Техник фәндәр докторы (1963), профессор (1969).\nБаһаманов Камил Шакир улы (1916—28.10.1998), ғалим-иҡтисадсы, дәүләт хеҙмәткәре. Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы. 1946 йылдан СССР Дәүләт резервтары министрлығының Башҡортостан территориаль идаралығының, 1949 йылдан — СССР Дәүләт контроле министрлығының Башҡорт АССР-ы буйынса баш контролёры төркөмөнөң яуаплы хеҙмәткәре; 1958—1986 йылдарҙа СССР Фәндәр академияһы Башҡортостан филиалының Иҡтисади тикшеренеүҙәр бүлеге хеҙмәткәре. Иҡтисад фәндәре кандидаты (1963). Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған фән эшмәкәре (1976). 2-се дәрәжә Ватан һуғышы (1945), Ҡыҙыл Йондоҙ (1944) ордендары кавалеры.\nВәхитов Сәғмән Фәйзрахман улы (1921), педагогик хеҙмәт ветераны. Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы, гвардия техник-лейтенанты. 1-се һәм 2-се дәрәжә Ватан һуғышы ордены кавалеры. Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Борай районы Ҡоҙаш ауылынан.\nГузаев Владимир Дмитриевич (1946), һаулыҡ һаҡлау өлкәһе ветераны, табип-акушер-гинеколог, психиатр. 1978 йылдан Бәләбәй үҙәк район дауаханаһының баш табип урынбаҫары; 1985 йылдан — психоневрология диспансерының баш табибы; 1986 йылдан — ҡала һаулыҡ һаҡлау бүлеге мөдире, 1987 йылдан Бәләбәй ҡала дауаханаһының баш табибы; 1994—2003 йылдарҙа Бәләбәйҙәге район-ара психоневронаркология диспансерының баш табибы. Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған табибы (1990), һаулыҡ һаҡлау отличнигы (1978). Сығышы менән хәҙерге Украинаның Львов өлкәһе Николаев ҡалаһынан.\nҒабдулла Амантай (1907—10.07.1938), шағир, яҙыусы, фольклорсы һәм йәмәғәт эшмәкәре. 1926 йылдан — ВКП(б), 1934 йылдан — СССР Яҙыусылар союзы ағзаһы. Сәйәси золом ҡорбаны.\nШелепова Нина Александровна (1922—2007), ауыл хужалығы хеҙмәткәре һәм йәмәғәт эшмәкәре. Благовещен районы Димитров исемендәге колхоздың элекке баш агрономы. Башҡорт АССР-ының IV саҡырылыш Юғары Советы депутаты (1955-1959). Ленин һәм «Почёт Билдәһе» ордендары кавалеры, Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған агрономы.\nНеверов Анатолий Александрович (1937), хеҙмәт ветераны. 1983—2005 йылдарҙа Өфөләге 3-сө төҙөлөш тресы начальнигы. Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған төҙөүсеһе.\nҒәйнан Мөхәмәт Сафа (1898—9.01.1984), дин әһеле. 1967—1984 йылдарҙа Токио йәмиғ мәсетенең имам-хатибы.\nМиролюбов Серафим Николаевич (1913—10.01.1998), нефть сәнәғәте алдынғыһы. Башҡорт АССР‑ының атҡаҙанған (1975), СССР‑ҙың почётлы нефтсеһе (1976).\nБенин Лев Аронович (1928—30.12.2012), актёр. 1951 йылдан СССР Театр эшмәкәрҙәре союзы ағзаһы. 1953—1996 йылдарҙа Өфөләге Рус дәүләт академия драма театры актёры. Башҡорт АССР‑ының халыҡ артисы (1981). Бөтә Рәсәй театр фестивале лауреаты (Өфө, 1957). Сығышы менән Харьков ҡалаһынан.\nКуликов Павел Александрович (1904—1970), шағир, журналист. 1930—1943 йылдарҙа «Советская Башкирия» (хәҙер «Республика Башкортостан») гәзите хеҙмәткәре. 1942 йылдан СССР Яҙыусылар союзы ағзаһы.\nҒүмәрова Мәсхүҙә Арыҫлангәрәй ҡыҙы (2014—7.07.2010), Бөрйән районының мәғариф ветераны. Башҡорт АССР-ы мәктәбенең атҡаҙанған уҡытыусыһы (1944).\nБогин Георгий Исаевич (1929—10.10.2001), СССР һәм Рәсәйҙең ғалим-педагогы, филолог. 1958—1965 йылдарҙа Башҡорт дәүләт университеты инглиз теле кафедраһының өлкән уҡытыусыһы. Педагогия фәндәре кандидаты (1966), филология фәндәре докторы (1985), профессор (1988). Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған фән эшмәкәре (1999).\nХәйруллин Йәүис Йәмиғнур улы (1939), сауҙа тармағы ветераны. 1980—2000 йылдарҙа Кушнаренко районы ҡулланыусылар йәмғиәтенең әҙерләүҙәр контораһы директоры. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған сауҙа хеҙмәткәре.\nКамалов Тальвик Богдан улы (1949), педагог, муниципаль хеҙмәткәр. 1971—1997 йылдарҙа Мәсетле районы Оло Ыҡтамаҡтағы 1-се һәм 2-се мәктәптәрҙең физик культура уҡытыусыһы, артабан район хакимиәтенең физик культура һәм спорт комитеты рәйесе. Башҡорт АССР-ының халыҡ мәғарифы отличнигы (1983). III дәрәжә Хеҙмәт Даны ордены кавалеры (1970). Сығышы менән Оло Ыҡтамаҡ ауылынан.\n23 декабрҙә тыуғандар\n1777: Александр I, Рәсәй императоры.\n1804: Шарль Огюстен де Сент-Бёв, Францияның әҙәбиәт белгесе, тәнҡитсе.\n1805: Джозеф Смит, Американың дин эшмәкәре.\n1858: Владимир Иванович Немирович-Данченко, драматург һәм режиссёр, СССР-ҙың тәүге халыҡ артистарының береһе (1936).\n1874: Екатерина Корчагина-Александровская, Рәсәй империяһы һәм СССР-ҙың театр һәм кино актёры, СССР-ҙың халыҡ артисы (1936).\n1919: Харис Яҡупов, рәссам, СССР-ҙың халыҡ рәссамы (1980), Татар АССР-ының Ғабдулла Туҡай исемендәге дәүләт премияһы лауреаты (1958).\n1929: Чет Бейкер, Америка джаз музыканты.\n1934: Наталья Фатеева, СССР һәм Рәсәйҙең театр һәм кино актёры, РСФСР-ҙың халыҡ артисы (1980).\n1939: Вячеслав Куприянов, СССР һәм Рәсәй яҙыусыһы, тәржемәсе.\n1907: Пьер Жюль Сезар Жансен, Франция астрономы.\n1953: Лаврентий Берия, СССР-ҙың дәүләт эшмәкәре.\n1972: Андрей Николаевич Туполев, СССР авиаконструкторы.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=23_декабрь&oldid=1102793 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 05:38 22 декабрь 2021 үҙгәртелгән.


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - "БАШЛЫГЫ" ҺҮҘЕ ҠАЙҘАН КИЛЕП СЫҠҠАН? - 2019 - Мәҡәләләр\nБер заман интернет селтәрҙәрендә блогерҙар Башлыгы ла Башлыгы, тип яҙып, шау-гөр килешеп, хәбәр сурыта башланы. Конституцияла шулай яҙылмыш икән. Ышанманым. Тәү мәлдә. Башҡорт тотоп-нитеп ҡарамаһа, ышанмай бит. Улай итеп булмаһа, уҡып та ышанырға була. Тап шулай иттем. Ышандым, Конституцияның конституцияһында шулай яҙылғас, нисек ышанмай ти ул. Миңә ышанмаһағыҙ, үҙегеҙ уҡып ҡарағыҙ. Башҡортостан Республикаһы Конституцияһының 82-се статьяһында урыҫса тап ошолай яҙылған: "Наименование должности высшего должностного лица Республики Башкортостан на государственных языках Республики Башкортостан Глава Республики Башкортостан и Башкортостан Республикаhы Башлыгы равнозначны".\nМинең ни, тәүге һөнәрем башланғыс кластар уҡытыусыһы булғас, күҙҙәрем шундуҡ аҡрайып күренеп торған хаталарға абынды. Тегеләй ҙә уҡып ҡарайым, былай ҙа: нисә тапҡыр уҡыһаң да, хата барыбер хаталығын юғалтмай инде. Уҡытыусыбыҙ һөйләмдең эйәһе менән хәбәре булыуын 1-се класта уҡ аңлатҡайны, уларҙы бер-береһе менән гел килештереп яҙыу кәрәк. Рус теле бит ул ябай түгел, бөйөк тел, тип өйрәттеләр. Ә 82-се статьяла, ҡәһәрең, "Наименование … равнозначны", тип яҙылған. Эйәһе - берлектә, хәбәре - күплектә. Үәт әй, шулай ҙа була икән. Әлбиттә, иң юғары пост биләгән кеше берәү генә була, ул биләгән вазифа ла - берҙән-бер генә, әммә был положениела һүҙ ошо вазифаның рус һәм башҡорт телдәрендәге атамалары хаҡында бара бит. Тимәк, "наименование" урынына "наименования" тип, күплектә яҙыу мотлаҡ ул. Саха-яҡуттар үҙҙәренең конституцияһында тап шулай яҙған да инде: күрәһең, яҡут депутаттары урыҫса беҙҙекеләрҙән яҡшыраҡ белә. Әйткәс, әйтәйем инде, эсемде тырнап торған тағы бер хата бар бында, уныһы тырнаҡтар тураһында. Атаҡ-атаҡ, тиерһегеҙ, ул тағы ниндәй тырнаҡтар һуң? Юҡ-юҡ, ҡул-аяҡтарҙағы тырнаҡтар түгел, ә һөйләмдә ҡулланыла торған махсус билдә-тырнаҡтар хаҡында һүҙем. Әлеге статьяла республикала иң юғары вазифа биләгән конкрет кеше тураһында түгел, ә уның ике дәүләт телендәге вазифа атамаларының ни рәүешле яҙылыуы (әйтелеүе) хаҡында һүҙ бара, һәм улар бер һөйләмдә бер-бер артлы атап кителә, шуға күрә ошо атамаларҙың тырнаҡ эсенә алыныуы фарыз.\nБылары ғына бер нәмә, эсте иң ныҡ бошорғаны - Конституциябыҙҙа республиканың иң юғары вазифаһын биләүсенең башҡорт дәүләт телендәге вазифа атамаһының хаталы яҙылған көйө бирелеүе.\n"Башҡортостан" урынына "Башкортостан", "Башлығы" урынына "Башлыгы" тип, татарсалап яҙып ҡуйылған. Ошо хаҡта уйланһаң, аптырамаған ерҙән аптырарлыҡ: әллә шул законды ҡарағанда башҡорт парламентында башҡортса белгән депутаттар булмағанмы ла, әллә инде улар йомшаҡ урындыҡтарында йоҡлап ултырып ҡалғанмы?\nАптырағас-йөҙәгәс, тигәндәй, конституциябыҙҙың башҡортсаға тәржемәһенән ошо уҡ 82-се статьяны табып уҡыным. БР Конституция Судының сайтында бар был тәржемә. Унда бына нисек яҙылған: "Башҡортостан Республикаһының иң юғары вазифалы кешеһенең вазифа атамаһы Башҡортостан Республикаһының дәүләт телдәрендә Башҡортостан Республикаһы Башлығы һәм Глава Республики Башкортостан тиң мәғәнәле." Әлеге лә баяғы, башҡортса "вазифа атамаһы ... тиң мәғәнәле", тип яҙыу үҙе мәғәнәһеҙерәк яңғырай түгелме һуң? Нөсхәлә "Глава Республики Башкортостан" атамаһы уның башҡортса вариантынан алда бирелгән, тәржемәлә - киреһенсә. Ғөмүмән, һөйләм төҙөлөшө лә дөрөҫ түгел. Ярай әле, иң юғары вазифа биләүсенең башҡорт телендәге атамаһы был юлы дөрөҫ яҙылған.\nОҙон һүҙҙең ҡыҫҡаһы, тәҡдимем шул: Башҡортостан Республикаһының Дәүләт Йыйылышы-Ҡоролтайына ошо хаталарҙы төҙәтеү фарыз. Минеңсә, БР Конституцияһының 82-се статьяһы рус һәм башҡорт телдәрендә бына нисек яҙылырға тейеш: "Наименования должности высшего должностного лица Республики Башкортостан на государственных языках Республики Башкортостан "Глава Республики Башкортостан" и "Башҡортостан Республикаhы Башлығы" равнозначны". "Башҡортостан Республикаһының иң юғары вазифалы кешеһенең Башҡортостан Республикаһының дәүләт телдәрендәге вазифа атамалары "Глава Республики Башкортостан" һәм "Башҡортостан Республикаһы Башлығы" тиң мәғәнәле".\nЯҙылған: 21.10.19 | Ҡаралған: 401


Бәхетемде ситтән эҙләмәнем » Сайт деревни Бишаул-Унгарово Кармаскалинского района РБ\nБишаул.РУ » Интересные статьи » Бәхетемде ситтән эҙләмәнем\nКатегория: Интересные статьи | 8-04-2011, 11:52 | Просмотров: 3188\n-Рәмилә Флорит ҡыҙы, йәшәү мәғәнәһен һеҙ ниҙә күрәһегеҙ?\n-Үҙемде уратып алған кешеләргә ҡарап, ошо хаҡта йыш ҡына уйҙарға сумам.Был һүҙҙәрҙең мәғәнәһен һәр кем үҙенсә аңлай. Берәүҙәр өсөн ул байлыҡ йыйыу, икенселәр өсөн дан- шөһрәткә ирешеү. Ә минең өсөн- яратҡан эшеңде намыҫ менән башҡарып, тыуған халҡыңа тоғро хеҙмәт итеү.\nБилдәле, уҡытыусы булараҡ балаларға белем һәм тәрбиә бирәм, уларҙың һәр ҡайһыһының киләсәктә илебеҙҙең лайыҡлы улдары һәм ҡыҙҙары булып үҫеүен теләп, ҙур тормош юлына әҙерләйем.\n-Ни өсөн уҡытыусы һөнәрен һайланығыҙ?\n-Беҙҙең нәҫелдә изге һөнәр- уҡытыусы һөнәрен үҙ итеүселәр байтаҡ.\nШуғалырмы, күңелемә башҡа һөнәр эйәһе булыу теләге инеп тә сыҡҡаны булманы. Бала саҡтан уҡ, уҡыу йылдарында, үҙемде уҡытҡан уҡытыусыларыма һоҡланып ҡарай торғайным.\n-Маҡсатығыҙҙы нимәлә күрәһегеҙ?\n-Бар маҡсатым –уҡыусыларыма төплө белем һәм тәрбиә биреү. Әлбиттә бындай яуаплылыҡты уҡытыусы һөнәре иңдәремә ятҡас ҡына аңланым.\nМинең яҙмышым-илем, халҡым яҙмышы менән бер тамырға барып тоташҡанына инандым. Тимәк, мин үҙ көнөм өсөн генә түгел, ә халҡым киләсәгенә лә яуаплы икәнмен.\n-Киләсәккә ниндәй пландар менән йәшәйһегеҙ?\n-Киләсәктә уҡыусыларымдың үҙ урынын табып, илебеҙгә, халҡыбыҙға тоғро хеҙмәт итһендәр ине тигән теләк менән көн дә яратҡан эшемә ашығам.Һәр баланың күңеленә үтеп инерлек һүҙҙәр табып, уларҙың алдағы көндәрҙә «ҙур кеше» булып үҫеүҙәренә ышандырыу алға ҡуйған пландарымдың береһе булһа, район һәм республика күләмендә үткәрелгән олимпиадаларҙа, бәйгеләрҙә ҡатнашыу теләге менән янып йәшәйем.\n-Уҡытыусы эше күп көс һәм ваҡыт талап итә. Эшегеҙ ғаиләгеҙгә нисегерәк йоғонто яһай?\n-Ғаиләмдә мине яратыусы, аңлаусы тормош иптәшем һәм ҡыҙҙарым бар. Аллаға шөкөр , ғаиләмдә лә аңлашып, бер-беребеҙгә ярҙамлашып йәшәйбеҙ.\nБерҙәмлектә көс тигәндәй. Эш төрөн айырмайбыҙ. Ниндәй генә эш булһа ла ғаиләм менән бергәләп башҡарабыҙ. Тағы ла шуны әйтергә була, тормош иптәшем дә уңған, тырыш кеше. Балаларым , мин тип өҙөлөп тора.\nӨйҙә таҙа, һау-сәләмәт, тырыш ғаиләм булыу, эшемә илһам бирә.\n-“Бәхетлеме, һин, апай”, тигәнгә ул уйлап та тормайынса «Бәхетлемен»\nТип яуап бирҙе.\n-Аптырабыраҡ уға ҡарағас, ул һүҙен дауам итеп:\n-Бәхетлемен, сөнки илемә, халҡыма кәрәкле,файҙалы, яратып башҡарған эшем бар, ихтирам иткән дуҫтарым, туғандарым, коллегаларым, һөйөп-һөйөлөп йәшәгән тормош иптәшем, ҡыҫып һөйәргә аҡыллы,таҙа, һау-сәләмәт, матур балаларым, кәңәшләшеп йәшәргә атай-әсәйем иҫән.\nТыуып үҫкән ауылымда , эш һәм тормош уңыштары менән йәшәп ятыуыма сикһеҙ шатмын , донъялар ғына имен торһон.\nЭйе, 20 йыл ашыу Бишауыл-Уңғар мәктәбендә 1 категориялы уҡытыусы булып яратҡан эшен башҡара. Уның эшенә бирелеп китеп эшләүе тураһанда уҡыусыларының район һәм республика кимәлендә алған лайыҡлы урындары һөйләй. 2006 йылда үткән «ЮННАТ» республика конкурсында уның уҡыусылары дипломға лайыҡ булды.Ә «Һандуғас» бейеү ансамбле 2009 йылда «Алтын Үксә» бейеү конкурсында 3 дәрәжә дипломанты , ә 2010,2011 йылдарҙа 2 дәрәжә дипломанты булдылар. Шулай уҡ 2009 йылда үткәрелгән «Башҡортостан ынйылары» фольклор этнографик конкурсында уның уҡыусылары яҡшы һөҙөмтәләргә өлгәшеп, «Сылбыр» халыҡ уйындары наминацияһына лауриат тип баһаланды.\nЙылдың-йылы Рәмилә апайымдың уҡыусылары «Урал батыр» конкурсында республикабыҙҙа алдынғы урындарҙы яулайҙар. Уның етәкселегендә йыл һайын яңы экспонаттар менән тулыландырып мәктәптәге крайҙы өйрәнеү музейы эшләп килә. Шулай уҡ «Йәйғор» пионер ойошмаһы эше лә юғары кимәлдә ойошторолған. Быйыл башҡорт теле һәм әҙәбиәте йыл уҡытыусыһы-2011 район конкурсында ҡатнашып еңеүсе исемен яуланы һәм артабан район намыҫын яҡлап , республика күләмендә уңышлы сығыш яһап, маҡтау грамотаһы һәм ҡиммәтле бүләк менән бүләкләнде.\nРәмилә апайым, һеҙгә артабан да еңел булмаған,тынғыһыҙ эшегеҙҙә тик уңыштар юлдаш булһын. Ижад ҡомарығыҙ һүнмәһен.\n[url=https://bishaul.ru/interesnoe/149-b1241xetemde-sitt1241n-ye1177l1241m1241nem.html]Бәхетемде ситтән эҙләмәнем[/url]


Төбәктең Үҙәк һайлау комиссияһы тауыш биреүгә яҡынса йомғаҡ яһаны // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nТөбәктең Үҙәк һайлау комиссияһы тауыш биреүгә яҡынса йомғаҡ яһаны\n16:49, 15 октября 2012 Сәйәсәт\nЯҡынса мәғлүмәттәр буйынса, Башҡортостанда муниципаль һайлауҙарҙа 1 252 446 кеше ҡатнашты, тип хәбәр иттеләр республиканың Үҙәк һайлау комиссияһынан. Был тауыш биреү өсөн исемлектәргә индерелгән барлыҡ һайлаусыларҙың 77,2 процентын тәшкил итә.\nТәтешле, Йәрмәкәй, Баҡалы, Илеш, Саҡмағош, Федоровка, Благовар, Нуриман, Ауырғазы райондары һайлаусылары айырыуса әүҙемлек күрһәткән. Уларҙа һайлаусыларҙың 90 проценты тауыш биргән.\nБашҡортостан Республикаһының урындағы үҙидара органдарына һайлауҙарҙы 54 территориаль һайлау комиссияһы, шулай уҡ улар менән булдырылған 2753 участка комиссияһы үткәргән. Йәмғеһе 1115 мандат алмаштырылған.\nРәсәйҙең Үҙәк һайлау комиссияһы ҡарары буйынса, республиканың 108 һайлау участкаһында һайлау бюллетендәрен эшкәртеү комплекстары ҡулланылған.\nИҫегеҙгә төшөрәбеҙ, Башҡортостанда 14 октябрҙә – Берҙәм тауыш биреү көнөндә 54 муниципаль район Советтарына депутаттар һайланды. Бынан тыш, ҡайһы бер ауыл биләмәләре Советтарына депутатлыҡҡа төп һәм өҫтәмә һайлауҙар, Дүртөйлө ҡалаһы ҡала биләмәһе Советына депутатлыҡҡа һайлауҙар, Туймазы ҡалаһы ҡала биләмәһе Советына депутатлыҡҡа өҫтәмә һайлауҙар үтте. Барлыҡ һайлауҙар мажоритар система буйынса үткәрелде. Сөнки ҡатнаш система (бер мандатлы округтар һәм партия исемлектәре) буйынса һайлауҙар составында 20-нән ашыу депутат булған вәкәләтле органдар өсөн ҡаралған. Әлеге муниципаль һайлауҙарҙа иһә составында 20-нән кәмерәк депутат булған Советтар һайланды.\nТеги: һайлауҙар,бр үҙәк һайлау комиссияһы


Рәсәй контракт нигеҙендә хеҙмәт иткән 450 мең кешелек армияға күсәсәк // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nРәсәй контракт нигеҙендә хеҙмәт иткән 450 мең кешелек армияға күсәсәк\n13:22, 29 февраля 2012 Сәйәсәт\nРәсәй хәрбиҙәрҙе контракт нигеҙендә ҡабул итәсәк армияға күсергә планлаштыра, ул яҡынса 450 мең кешенән торасаҡ. Үҙенең алдына бөгөн ил етәкселеге шундай бурыс ҡуя. Был турала Өфөлә үткән Бөтә Рәсәй аграр форумы барышында Рәсәй Хөкүмәте Рәйесе Владимир Путин хәбәр итте.\nБөгөн Рәсәйҙә, уның әйтеүенсә, армия туплауы еңел түгел. Был бер нисә факторға бәйле. Беренсенән, хеҙмәт итеү ваҡыты 12 айға тиклем ҡаҫҡартылған. Икенсенән, 1992 йылдан 2002 йылға тиклем беҙҙең илдә ғәйәт ҙур демографик упҡын күҙәтелде, уның эҙемтәләре тағы оҙаҡ һиҙеләсәк әле. Һуңғы йылдарҙа үлем кимәле кәмеп, тыуым артһа ла, демографик проблеманы тиҙ генә йырып сыға алмаясаҡбыҙ, тимәк, армия туплау өсөн егеттәр иҫәбе лә тиҙ арала етерлек күләмдә булмаясаҡ.\nВладимир Путин фекеренсә, проблеманың өсөнсө яғы ла бар. Был Ҡораллы Көстәр составына саҡырырға ярамаған кешеләр категорияһының күп булыуы. Рәсәй Хөкүмәте Рәйесе бейеүселәрҙе, музыканттарҙы, дини һәм оборона-сәнәғәт комплексы хеҙмәткәрҙәрен миҫал итеп килтерҙе. Былар барыһы ла туранан-тура оборонаға һәләтлелектә сағыла. Шуға күрә хәрбиҙәрҙе контракт нигеҙендә ҡабул итәсәк профессиональ армияға күсергә кәрәк. Ил иҡтисади яҡтан был эштәрҙе «күтәрә» алғас та, хәрби хеҙмәттән азат ителгән шәхестәр категориялары киңәйтеләсәк. Уға агросәнәғәт комплексы хеҙмәткәрҙәре лә эләгеүе ихтимал, тип билдәләне Владимир Путин.\nТеги: Бөтә Рәсәй аграр форумы, Владимир Путин, армия


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - ҠАРА ҠАРАҒАТ - 2022 - Мәҡәләләр\nҠоро исемлек рәүешендәге был мәғлүмәт ҡарағаттың төрлө ауырыуҙарҙан дауа булыуын дәлилләй. Мәҫәлән, С, К, Р витаминдарының күп булыуы уны атеросклероздарҙы, айырыуса аорта атеросклерозын, иҫкәртеү һәм дауалауҙа алыштырғыһыҙ итә. Был исемлектән беҙ ҡарағат Аддисон ауырыуы арҡаһында бөйөр өҫтө биҙҙәренең эшмәкәрлеге боҙолғанда уның ҡабыҡ матдәһенә стимул бирә алыуын аңлайбыҙ, ә бит бындай осраҡта хатта иң көслө гормональ саралар ҙа ярҙам итеп бармай. Ҡарағат япраҡтары төнәтмәһен дөрөҫ миҡдарҙа ҡулланғанда, артыҡ бәүел һәм ҡуҙғалаҡ кислоталарын сығарырға ярҙам итә, ә был үҙ сиратында подагра һәм ревматизмды һөҙөмтәле дауалай. Яңы емештәре һәм япраҡтарынан төнәтмә баҫымды түбәнәйтә, йөрәк-ҡан тамырҙары системаһына тонус өҫтәй, бөйөр һәм бәүел ҡыуығы ауырыуҙарын дауалай. Ҡарағат аҙҡанлылыҡты дауалауҙа иң файҙалы сараларҙың береһе, ул ҡан яһалышын һәм әйләнешен яҡшырта. Түбән әселекле гастритты дауалай. Был витаминдар һәм микроэлементтарҙың барыһы ла депрессияны дауалауҙа үтә файҙалы. Япраҡтарынан эшләнгән сәйҙе тире ауырыуҙары, диатез, лимфа биҙҙәре туберкулезы булғанда эсәләр. Халыҡ дауаһында ҡарағаттың япрағы һәм емештәре генә түгел, бөрөләре лә ҡулланыла: улар бактериялар һәм үңәҙ бәшмәктәре үрсеүен тотҡарлай.\nДауалағанда ҡыр ҡарағатын ҡулланыуға өҫтөнлөк бирәм, шуға урманда үҫкәнен йыям.\nЙөрәк ритмы боҙолғанда. Көнөнә 3 тапҡыр стакандың өстән бер өлөшө ҡарағат емеше һутын эсергә. Бер нисә аҙнанан ритм тейешле хәлгә ҡайта.\nТауыш ҡарлыҡҡанда. Ярты стакан һутҡа 2 балғалаҡ шәкәр ҡушып, көнөнә 3 тапҡыр 2-шәр ҡалаҡ эсергә. Йүтәлдән дә яҡшы ярҙам итә.\nРевматизм, подагра. 10-12 бөртөк япраҡҡа ярты литр ҡайнар һыу ҡойорға, һыуынғансы төнәтергә. Көнөнә 4-6 тапҡыр яртышар стакан эсергә.\nӘселеге түбән гастрит. Көнөнә 5 тапҡыр ашарҙан 20-25 минут алда стакандың өстән бер өлөшө ҡарағат һуты эсергә. Был эсте лә йомшарта.\nАддисон ауырыуы, бөйөр өҫтө биҙҙәренең ҡабыҡ матдәһенә стимул биреү. Нәҙек һабаҡтарын һәм япраҡтарын ваҡларға. 2 ҡалағына 2 стакан ҡайнар һыу ҡойоп, һыуынғансы төнәтергә. Көнөнә 5-6 тапҡыр ашағандың аҙағынан 30-40 минут үткәс стакандың өстән бер өлөшө төнәтмә эсергә.\nБәүел тотҡарланыуы (хатта простатитҡа бәйле булһа ла), бөйөргә бәйле шешенеүҙәр (отек), бәүел ҡыуығында таштар. 20 бөртөк емешен һанап алып (яңы йәки киптерелгән), термосҡа һалырға һәм 2/3 стакан ҡайнар һыу ҡойорға, 8 сәғәт төнәтергә. Ашау ваҡытына ҡарамай йылы көйөнсә көнөнә 5-6 тапҡыр 1-әр ҡалаҡ эсергә.\nЛимфа төйөнө туберкулезы. 3 ҡалаҡ ваҡланған япраҡҡа ярты литр ҡайнар һыу ҡойоп, 2 сәғәт төнәтергә һәм һөҙөргә. Көнөнә 4 тапҡыр стакандың өстән бер өлөшө йәки яртыһынан ҡойоп эсергә. Был рәүешле оҙайлы дауаланырға кәрәк.\nҠарағат бик файҙалы булыуға ҡарамаҫтан, уны ҡулланыу бөтәһенә лә килешеп етмәҫкә мөмкин. Мәҫәлән, уны бауыр ауырыуҙарын дауалағанда ҡулланырға кәңәш ителһә лә, гепатит булғанда яңы емештәрен һәм һутын ашап-эсеү ярамай.\nҠарағат менән дауаланыу шулай уҡ гиперацид гастриттар (ашҡаҙан һутында хлорид кислотаһы күп булыуға бәйле), ашҡаҙан һутының юғары әселегенә бәйле бөйән эсәге һәм ашҡаҙан сейле яраһы булғанда ла тыйыла.\nУны ҡан тиҙ ойошҡанда, тромбофлебит булғанда ҡулланмайҙар. Был К витаминына һәм фенол берләшмәләренә бәйле. Шулай уҡ йөклө ҡатын-ҡыҙҙарға ла ҡарағатты дауаланыу маҡсатында ҡулланырға ярамай, тигән күрһәтмәләр бар.\nРим ӘХМӘДОВ дауаһынан.\nЯҙылған: 29.04.22 | Ҡаралған: 86


Редис, помидор, борос... » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Баҡса » Редис, помидор, борос...\nРедис, помидор, борос... 23.03.2022 // Баҡса\nРедис — яҡтылыҡ яратыусан үҫемлек; күләгәле, ышыҡ урындарҙа ваҡ тамыраҙыҡтар ғына сығара. Ул — көн үҫемлеге. Көн оҙайғанда уның үҫеше тиҙләй, үҫемлектәр йылдамыраҡ һабаҡлана, ҡайһы саҡта тамыраҙыҡтары ла булмай. Редистың шытымдары минус 3, ә ҙурайған үҫемлектәре минус 5 градусҡа ҡәҙәр ҡырауҙы кисерә ала. Тамыры үҫеү өсөн ҡулай температура — 18–20 градус.\nРедис тупраҡҡа талапсан. Әсе тупраҡта кила ауырыуы менән зарарлана. Азот етмәһә, япраҡтары һәм тамыры насар үҫә, калий етешмәһә, емеше яралыу тотҡарлана.\nПомидор — йылылыҡ һәм яҡтылыҡ яратыусан культура. Ҡояш яҡтыһы етмәү үҫентенең буйға үҫеүенә һәм сәскә бөрөләренең ҡойолоуына килтерә. Уның үҫеүе өсөн ҡулай температура — 18–20 градус. Температура 15 градустан түбән булғанда сәскә атмай, ә 35 градустан юғары булғанда сәскәләре ҡойола.\nТупраҡта дым етмәүҙән дә помидорҙың сәскәһе ҡойола, ваҡ емештәр ярала, уңыш кәмей. Ә артыҡ булғанда фитофтороз һәм серек ауырыуҙары тарала. Шуға күрә уға һирәк кенә (3-4 көн һайын) көндөң беренсе яртыһында йылы һыу һибәләр. Һыу һипкәс, теплицаны елләтәләр.\nҮҫентеләрҙе һауа шарттарына һәм ҡырау төшкәндә томалау мөмкинлеге булыу-булмауға ҡарап, теплица йәки парниктан күсереп ултырталар. Өҫтәмә ҡаплау мөмкинлеге юҡ икән, ул сағында ҡырауҙарҙан һуң сығарырға кәрәк. Уларҙы 30х40 сантиметр ара ҡалдырып ултырталар. Помидорҙы бер-ике һабаҡта – өс суҡ, ике һабаҡта формалаштырғанда беренсе суҡ аҫты ботағында өс суҡ ҡалдыралар. Үҫемлектәрҙе ҡаҙыҡтарға бәйләп ҡуялар.\nБорос орлоҡтары 13 градустан да түбән булмаған температурала моронлап сыға. Үҫемлек тупраҡты йомшартып торғанды ярата. Тик ер өҫтөнә яҡын тамырҙарҙы артыҡ зарарларға ярамай. Ике аҙнанан уны туҡландыралар. Туҡландырыу өсөн 10 өлөш һыу ҡушылған, суперфосфат өҫтәлгән (10 литр һыуға 20–30 грамм) һыйыр тиҙәге яҡшы. Шунан һуң үҫемлектәрҙе көл менән (1 квадрат метрға — 150 грамм) туҡландырып торалар, һыу һибәләр.\nҠыяр — яҡтылыҡ яратыусы үҫемлек. Температура 14,5 градустан түбән булғанда уның үҫеше туҡтай. Тупраҡтың дымлылығы 85–95 процент булырға тейеш.\nЯңы сыҡҡан тиреҫ һәм компосты (1 квадрат метрға — 10–15 кг) яҙ көнө ҡыяр ултыртыр алдынан керетәләр. Ерҙе ҡаҙғанда минераль ашлама ла индерәләр. Сыныҡтырылған үҫемлектәрҙе ҡырау төшөү хәүефе уҙғас ултырталар. Полиэтилен япма ситен күтәреп елләтәләр. Тотороҡло йылы көндәр башланғас, пленканы көнө буйына асып, күтәреп ҡуялар. Үҫемлектәргә һыуҙы ихтыяжға ҡарап ҡына һибәләр.\nҠыярҙы өйҙә үҫтергәндә, ғәҙәттә, ике япрағы сыҡҡас та парникка күсерәләр. Ә орлоғон сәскәндә ҡабына иғтибар итәләр. Унда сәсеү һәм уңыш йыйыу ваҡыты күрһәтелә. Күберәк районлаштырылған гибридтарға иғтибар итергә кәрәк. Гибрид “F1” билдәһе менән билдәләнә.\nҺыу һибеү һәм туҡландырыу 23.03.2022 // Баҡса\nИюлдә баҡсала төп эштәрҙең береһе ул. Һыуҙы иртән йәки кисен, ҡояш артыҡ ҡыҙҙырмағанда,...\nТотош уҡырға 1 501\nҠоротҡостарҙы ҡоротҡос 23.03.2022 // Баҡса\nТуҡланыу шарттарына ҡарап, ҡоротҡостар ике төргә бүленә: беренсеһе үҫемлектең һутын һурһа, икенсеһе...\nӘтәсте нисек һайларға? 23.03.2022 // Баҡса\nИхата йәме нимәлә? Нисек кенә сәйер булмаһын — әтәстә! Һәүетемсә генә барған ауыл тормошона...\nТәҙрә төбөндәге баҡса 23.03.2022 // Баҡса\nТәҙрә төбөм "гөл" генә! 23.03.2022 // Баҡса\nТотош уҡырға 2 099\nСәсеү өсөн орлоҡ һайлау серҙәре 23.03.2022 // Баҡса\nТотош уҡырға 1 160\nТотош уҡырға 1 200


Аэродизайн тип аталған яңы сәнғәт төрө һуңғы йылдарҙа Рәсәйҙә популярлыҡ яулай. Баш ҡалала ла үҙенсәлекле шөғөл менән ҡыҙыҡһыныусылар күп. Яңыраҡ аэродизайн буйынса Италияла уҙған Европа чемпионатында Рәсәй оҫталары беренселекте яуланы. Улар араһында Башҡортостан вәкилдәре лә бар.\nАэродизайн оҫталары шарҙарҙан күгәрсен һыны яһай. Ҡыҙҙар һәр деталде алдан уйлай. Башта һындың проекты төҙөлә, үлсәмдәре билдәләнә. Күгәрсен һынына тиҫтәнән ашыу шарҙан тәүҙә ҡоштоң өлөштәре йыйылып, бергә ҡушыла. Ынйы Мусина был үҙенсәлекле сәнғәт төрө менән өс йыл шөғөлләнә. Аэродизайн буйынса Америка Ҡушма Штаттарында уҙған ил кимәлендәге бәйгелә лә ханым беренселекте яулай.\nАэродизайн оҫталары бер конкурсты ла ситтә ҡалдырмай. Яңыраҡ Мәскәү ҡалаһында уҙған бәйгегә улар шарҙарҙан башҡорт милли костюмы тәҡдим иткән. Был идея жюри ағзаларын да, тамашасыларҙы ла шаҡ ҡатырған.\nОшо көндәрҙә Италияла уҙған Европа илдәре чемпионатына ла оҫталар етди әҙерләнә. Ҡыҙҙар шарҙарҙан панда төҙөй. Был панданы йыйырға 6 меңдән ашыу шар китһә, проектын эшләүгә бер нисә аҙна ваҡыт талап ителгән.\nЕлена Шолохова, аэродизайн оҫтаһы: «Ил кимәлендәге конкурстарҙа ҡатнашыуыбыҙға шатбыҙ. Унда сит ил халҡын Башҡортостан менән таныштырабыҙ. Әлегә һәр саҡ еңеү яулап ҡайтабыҙ».\nАэродизайн оҫталары үҙҙәренең бар эшен дә яратып башҡара. Берҙән күңелгә рәхәт, кешеләргә шатлыҡ өләшәбеҙ, икенсенән яҡшы табыш алырға мөмкин, ти улар.\nШарҙарҙан төрлө һындар яһауы ауыр түгел. Аэродизайн менән шөғөлләнеү өсөн түҙемлелек кенә кәрәк. Ошондай ябай рауза сәскәһен йыйыуға 2 дана «шдм» шарҙары талап ителә. Уларҙы һауа менән тултырғас, өлөштәргә бүлеп деталдәрҙе бергә йыйалар. Сәскә әҙер. Уны берәйһенә бүләк итергә лә мөмкин.


Башҡортостан аграрийҙары 2,1 миллион тоннанан ашыу иген йыйған // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nБашҡортостан аграрийҙары 2,1 миллион тоннанан ашыу иген йыйған\n11:10, 5 сентября 2018 Иҡтисад\nБашҡортостан аграрийҙары 2,1 миллион тоннанан ашыу иген йыйған Фото: автор\nӨФӨ, 2018 йыл, 5 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Галина Бахшиева/.\nБашҡортостан Ауыл хужалығы министрлығының һуңғы мәғлүмәттәре буйынса, республикала 2,1 миллион тоннанан ашыу иген йыйылған. Һәр гектарҙан уртаса уңыш 19,3 центнер тәшкил итә. Көньяҡ урман далаһы райондары барыһынан да нығыраҡ ураҡты тамамлауға яҡынлаша. Әлеге ваҡытта бында 70 проценттан ашыу бөртөклө һәм ҡуҙаҡлы культура йыйып алынған. Республика буйынса был күрһәткес уртаса 62 процент тәшкил итә.\nТеги: ауыл хужалығы, иген урыу, иген


Сәлих (рус. Салихово) — Башҡортостандың Ишембай районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 584 кеше. Урман-Бишҡаҙаҡ ауыл Советы составына инә. Почта индексы — 453220, ОКАТО коды — 80231865000.\nАуылға Стәрлетамаҡ өйәҙе Юрматы улусы башҡорттары үҙ ерҙәрендә нигеҙ һала. 1786 йылдан алып билдәле. 1795 йылда Аҙнай түбәһе составына инә. Юрматы улусының Аҙнай түбәһендәге дүрт ауыл: Һайран, Әптек, Бәләкәй Мәҡсүт, Арлар, шулай уҡ Тәлтем-Юрматы улусының Илсектимер түбәһенә ҡараған 3 ауылы (Ғүмәр, Юлдаш, Иҫкесәк) 7-се кантондың 13-сө тирмәһенә инә. Оҙаҡ ваҡыт мәшғүллектең төп йүнәлеше булып йылҡысылыҡ һәм умартасылыҡ тора. Игенселек үҫешкән, хәҙер ул төп мәшғүллек йүнәлеше булып киткән. 489 кеше йәшәгән 78 ихатаға 1158 ат, 854 һыйыр, 278 һарыҡ, 87 кәзә тура килгән. 1839 йылда ауылда 359 умарта була. Өс йылдан һуң бында 328 бот көҙгө һәм 1330 бот яҙғы иген сәселә. 1795 йылда 43 ихатала 444 кеше йәшәгән. XIX быуат уртаһында 43 йортта 690 кеше булған.\nЭлегерәк бөтөрөлгән Сәлих ауыл Советының административ үҙәге булған.\nАуылда төп мәктәп, балалар баҡсаһы, фельдшер‑акушерлыҡ пункты, мәҙәниәт йорто, китапхана бар.\n1920 йыл 26 август 1041\n1939 йыл 17 ғинуар 1061\n1959 йыл 15 ғинуар 1057\n1989 йыл 12 ғинуар 596\n2002 йыл 9 октябрь 650\nБөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу (2002) мәғлүмәте буйынса башҡорттар йәшәй (100 %).\nҺәләүек йылғаһының ике яҡ яры буйлап урынлашҡан. Ауылдың эргә-тирәһендә Һәләүеккә Тоҙло һәм Соңғорйылға йылғалары ҡоя, көнсығышында Ҡыҙлар Ҡарауылы тауы урынлашҡан. Ауылдан төньяҡтараҡ, Әптеккә юлда Саңғы-тау урынлашҡан.\nЯҡуп Ҡолмой урамы (рус. улица Якупа Кулмыя)\nМуса Гәрәев урам (рус. улица Мусы Гареева)\nАбыҙгилдин Юнир Миңлеғәле улы (20 ноябрь 1939 йыл — 23 октябрь 2007 йыл) — ғалим-инженер-технолог, юғары мәктәп эшмәкәре. 1986—2004 йылдарҙа Өфө нефть институты һәм Өфө дәүләт нефть техник университетының ғилми эштәр буйынса проректоры. Техник фәндәр докторы (1980), профессор (1981). Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған фән эшмәкәре (1998).\nБашҡорт АССР-ының Маҡар районы (хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Ишембай районы) Сәлих ауылында тыуған.\n«Ғәлиәбаныу. Мөхәббәт тураһында легенда» фильмы төшөрөлгән урын.\nСәлих нефть ятҡылығы — Башҡортостандың хәҙерге Ишембай районы Сәлих ауылынан алыҫ булмаған нефть ятҡылығы.\nӘхмәр ҡәберлеге— Башҡортостандың Ишембай районындағы археология ҡомартҡыһы (III—IV быуаттар). Ишембай районы Әхмәр ауылынан көньяҡтараҡ 0,3 км алыҫлыҡта урынлашҡан. 1972 йылда асылған.\nИшембай районы Әхмәр ауылы янында\nАуыл эргәһендә Сәлих ҡурғандары табылған\n«Налог Белешмәһе» системаһында Сәлих (Ишембай районы) ауылы\nСәлих (Ишембай районы) // Башҡорт энциклопедияһы. — Өфө: «Башҡорт энциклопедияһы» ғилми-нәшриәт комплексы, 2015—2020. — ISBN 978-5-88185-143-9.\n↑ Сәлих (Ишембай районы) // Башҡорт энциклопедияһы. — Өфө: «Башҡорт энциклопедияһы» ғилми-нәшриәт комплексы, 2015—2020. — ISBN 978-5-88185-143-9.\n↑ «Налог Белешмәһе» системаһында Сәлих (Ишембай районы) ауылы\n↑ [Сәлих (Ишембай районы) // Башҡорт энциклопедияһы. — Өфө: «Башҡорт энциклопедияһы» ғилми-нәшриәт комплексы, 2015—2020. — ISBN 978-5-88185-143-9. БЭ Әхмәр ҡәберлеге]\nАсфандияров А.З «История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий» стр. 125\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Сәлих_(Ишембай_районы)&oldid=1133566 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 09:50 9 май 2022 үҙгәртелгән.


Беҙҙә ҡунаҡта — Фарсы иленән «Ghoghnus» театры вәкилдәре\n6 февралдә театрыбыҙ коллективы Ислам Республикаһы Ирандан килгән делегация вәкилдәре менән осрашты. Делегация ағзалары — Өфөгә гастролгә килеүсе «Ghoghnus (мифологияла яңырыу һәм мәңгелек өсөн үҙ -үҙен ҡорбан итеүсе илаһи ҡош) театры ижади группаһы. Был театрҙың артистары һәм музыканттары, донъя буйлап гастролдә йөрөп, Ирандың конъяҡ өлөшөндә йәшәүсе халыҡтарҙың фольклоры менән таныштыра. Был көндө ҡунаҡтар театрҙың В.Шукшин әҫәрҙәре буйынса ҡуйылған «Ҡыҙыҡ был тормош!» хикмәттәрен ҡараны.\n«Беҙ Башҡортостанға үҙебеҙҙең сәнғәтте күрһәтеү һәм һеҙҙең милли мәҙәниәтегеҙ менән танышыу маҡсаты менән килдек. Һеҙҙең театрҙа булыуыбыҙ менән бик бәхетлебеҙ, был иҫ киткес театр! Мин юғары белемле, тәжрибәле режиссер булараҡ, спектаклдең юғары кимәлдә ҡуйылыуын, артистарҙың уйыны һоҡланғыс дәрәжәлә юғарылығын билдәләр инем. Мин В.Шукшин ижады менән таныш булмаһам да авторҙы аңланым, уны күргәндәй булдым, спектаклдең аһәңен йәнем-тәнем менән тойҙом, спектаклде ихлас ҡараныҡ», -ти «Ghoghnus» театрының режиссеры Амин.\nОсрашыу ваҡытында фарсы артистары үҙҙәренең мәҙәниәте хаҡында һөйләгәндә бик ҡыҙыҡлы тарихи факт та яңғыраны: Иранда бөгөн дә борон Уралдан килеп төпләнгән Башэгэр тигән ҡәбиләнең вариҫтары йәшәй икән. «Был мәғлүмәт беҙҙе тағы ла нығыраҡ туғанлаштыра. Беҙ һеҙҙең янда үҙбеҙҙе туған йортобоҙҙағы кеүек хис итәбеҙ»,- тине улар. «Ә беҙ үҙ туғандарыбыҙҙы күргәндәй булдыҡ»,- ти Башҡортостандың халыҡ артисткаһы, был көндө «Ҡыҙыҡ был тормош!» спектаклендә уйнаусы Тәнзилә Хисамова.\nБеҙ үҙ көсөбөҙ менән Башҡортостандың халыҡ шағиры Мостай Кәрим шиғырҙарын фарсы теленә тәржемә итеп 5 мең тираж менән баҫтырҙыҡ, тиҙҙән Өфөлә Иран фильмдары күрһәтеләсәк, тигән хәбәрҙәр менән дә шатландырҙы ҡунаҡтар.\nОсрашыу һуңында ҡунаҡтар фарсы халҡының йыр моңдарын ишеттерҙе.


«Мәскәү — Яр Саллы — Өфө» яңы автобус рейсы асылды // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\n«Мәскәү — Яр Саллы — Өфө» яңы автобус рейсы асылды\n17:00, 7 марта 2018 Йәмғиәт\nӨФӨ, 2018 йыл, 7 март. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Дарья Петрова/.\n6 мартта «Мәскәү — Яр Саллы — Өфө» автобус рейсы асылды, тип хәбәр итә «Мосгортранс»тың матбуғат хеҙмәте. Төнгө автобус Мәскәүҙең «Новогиреево» автостанцияһынан көн һайын киске сәғәт 7-лә юлға сыға. Маршрутты шәхси эшҡыуар Ш.Р. Булатов хеҙмәтләндерә.\nМәскәүҙән Өфөгә тиклем билет хаҡы ике мең һум тәшкил итә, балалар өсөн билет (12 йәшкәсә) — 1000 һум. Багаж хаҡы — 30 һум.\nЯндекс.Теҙмәләр мәғлүмәттәренә ярашлы, әлегә тиклем Мәскәү-Өфө маршрутында өс пассажир ташыусы эшләй ине, улар тәүлегенә биш рейс башҡара торғайны. Юл йөрөүҙең уртаса хаҡы 1800-3000 һум тәшкил итте.


WikiLeaks — Башҡорт Википедияһы\nWikiLeaks (МФА: [ˈwɪkiliːks]; от ингл. wiki и leak — «утечка») — коммерцияға ҡарамаған халыҡ-ара ойошма, аноним сығанаҡтарҙан алынған йәки һарҡылып сыҡҡан йәшерен мәғлүмәттәрҙе баҫтырыусы ойошма.. Sunshine Press ойошмаһы 2006 йылда сайтты асыусылар сайт эшләгән тәүге йылда 1,2 миллион документтан торған мәғлүмәт базаһы булдырғанын хәбәр итә. WikiLeaks ойошмаһына нигеҙ һалыусы, баш редакторы һәм директоры— Австралия интернет-журналисы һәм телетапшырыуҙар алып барыусы Джулиан Ассанж. Джулиан Ассанждың партнерҙары — Кристин Храфнсон, Джозеф Фаррелл, Метью Харсфорд һәм Сара Харрисон. Храфнсон Ассанж менән бер рәттән Sunshine Press Productions ағзаһы ла булып тора.\nБыл сайтта навигация өсөн HTTPS протоколын ҡулланып һаҡланған инергә рөхсәт алырға була. Wikileaks—вики-сайт түгел: тейешле рөхсәт алмаған кешеләр уның эстәлеген үҙгәртә алмай. Ләкин «редакция»ға мәғлүмәт ебәргән һәр кем аноним мәғлүмәт сығанағы булып иҫәпләнә ала.\n1.1 Тәүге аҙымдар\n1.3 Рәсәй тураһында мәғлүмәттәр\n2 Джулиан Ассанж Бөйөк Британия төрмәһендә\nТөп мәҡәлә: Ассанж, Джулиан\nОйошманың wikileaks.org тигән исеме 2006 йылдың 4 октябрендә рәсми теркәлгән. Веб-сайтта тәүге документ 2006 йылдың декабрендә сыҡҡан. WikiLeaks ойошмаһына нигеҙ һалған Джулиан Ассанж 2007 йылда киң йәмәғәтселекте сайт менән таныштыра. Wired журналы, волонтёр уның менән һөйләшкәндә Ассанж үҙен „ был ойошманың йөрәге һәм йәне, уға нигеҙ һалған кеше, спикеры, ойоштороусыһы, финансисы һ.б. тип атай .“.\nWikiLeaks күпмелер кимәлдә волонтёрҙарға таяна. Элегерәк ойошмаға нигеҙ һалыусылар тип Америка Ҡушма Штаттары, Европа, Австралия, Көньяҡ Африка һәм Тайвань журналистары, математиктары һәм технологтары иҫәпләнә. Бер аҙҙан веб-сайт материалдарҙы ғәҙәттәгесә сығара башлай- башҡаса редакторҙар материалдарын, сайт ҡунаҡтарының комментарийҙарын төҙәтмәй . 2009 йылда, мәҫәлән, сайтта 1200 волонтёр теркәлгән, шулай уҡ уның кәңәшмә советы бар, унда Ассанж, уның урынбаҫарҙары һәм тағы 7 кеше инә, уларҙың ҡайһы берҙәре был ойошма менән бәйләнештә тороуын инҡар итә.\nИсеме WikiLeaks булһа ла, веб-сайт 2010 йылдың майынан Wiki ысулдарын ҡулланмай. Исемендә wiki- һүҙе булһа ла, Wikipedia менән Wikileaks сайттарының бер-береһе менән бәйләнеше юҡ . Wiki фирма билдәһе түгел. Wikia, коммерческая корпорация, входящая в состав фонда Wikimedia, действительно покупала в 2007 году несколько доменных имён, косвенно относящихся к Wikileaks (включая wikileaks.com и wikileaks.net).\nWikiLeaks веб-сайты үҙе билдәләүенсә, уның маҡсаттары: «йәмәғәтселеккә мөһим яңылыҡтар һәм мәғлүмәтте еткереү… Беҙҙең ойошма эшмәкәрлегенең төп йүнәлеше тәүсәғанаҡты беҙҙең яңылыҡтар менән бергә, уҡыусылар һәм тарихсылар дөрөҫлөктөң барлығына дәлилдәрҙе күрһендәр өсөн, сығарыу».\nОйошманың икенсе маҡсаты- журналистарҙы һәм дөрөҫлөктө асып һалыусыларҙы был ойошмаға биргән мәғлүмәттәр өсөн рәшәткә артына ултытылмаясағанына инандырыу. WikiLeaks веб-сайты тарафынан онлайн эшләүсе «Drop box» WikiLeaks журналистарына ниндәй ҙә булһа мәғлүмәт бирергә теләгән кешеләр өсөн инновацион, хәүефһеҙ һәм аноним юл тип аңлатыла.\n«The Colbert Report» Америка телетапшырыуы ваҡытында биргән интервьюһында Ассанж һүҙ иркен сикләү тураһында үҙ фекерен еткерҙе : «Был абсолют ирек түгел, ләкин һүҙ ирке хөкүмәт эшмәкәрлегенә йүнәлеш бирә һәм закондарҙы яҡшыртырға ярҙам итә ала. Шуның өсөн АҠШ Конституцияһының „Хоҡуҡтар тураһында биллендә“ Конгресс матбуғат иркен сикләүсе закондар сығара алмай тип яҙылған. Матбуғат тураһында закон ҡабул итеүҙең закон менән бер ниндәй ҙә бәйләнеше булмаҫҡа тейеш, сөнки матбуғат тураһында закон закондан өҫтөнөрәк, уны ул үҙе булдыра. Барлыҡ конституция йәки хоҡуҡи статьялар ҙа мәғлүмәт ағымынан алына. Шулай уҡ һәр бер хөкүмәт кешеләрҙең ысынбарлыҡты аңлауына нигеҙләнеп һайлана».\nРәсәй тураһында мәғлүмәттәрҮҙгәртергә\nЭшмәкәрлегенң башында сайт Ҡытай, Рәсәй һәм Үҙәк Евразиялағы репрессия режимдары уның төп тәнҡит йүнәлеше буласаҡ тип белдерә. 2010 йылда бер Рәсәй гәзитенә биргән интервьюһында Ассанж «Рәсәйҙең, һеҙҙең етәкселектең һәм һеҙҙең бизнесмендарығыҙҙың» абруйын төшөрә торған материалдар сығарырасағы турһында әйтә .\nДжулиан Ассанж Бөйөк Британия төрмәһендәҮҙгәртергә\nДжулиан Ассанж 2012-2019 йылдарҙа Лондонда Эквадор илселеге бинаһында йәшәй. Эквадор хөкүмәте уға сәйәси ҡасҡын статусын бирә. Ассанж АҠШ хөкүмәте тарафынан WikiLeaks веб-сайтында Афғанстан һәм, Ираҡтағы АҠШ-тың хәрби операцияларын, Гуантанамо лагерендә (Куба ерендә) АҠШ хеҙмәткәрҙәренең тотҡондарға ҡарата рәхимһеҙ ҡылыҡтарын һәм б. фашлаған өсөн эҙәрлекләнә.\nАҠШ баҫымы аҫтында Эквадор хөкүмәте Ассанждың Эквадорҙың Лондондағы илселеген ҡалдырыуҙы талап итә. 2019 йылдың 11 апрелендә ул Лондон уртаһында ҡулға алына.\nЖурналист Вон Смит 2019 йыл аҙағында RT телевидениеһына дуҫы Джулиан Ассанж менән булған телефон аша һөйләшеүе хаҡында һөйләй. Ассанж үҙе әйтеүенсә, Бөйөк Британия төрмәһендә ул әкренләп үлә. Уның телмәре яртылаш аңлайышһыҙ, бик әкрен булыуы хәленең ысынлап та аяныслы булыуын күрһәтә .\n↑ Wikileaks:About. WikiLeaks. Тәүге сығанаҡтан архивланған 14 март 2008. 3 июня 2009 тикшерелгән.\n↑ Whois Search Results: wikileaks.org. GoDaddy.com. Тәүге сығанаҡтан архивланған 9 март 2012. 10 декабрь 2010 тикшерелгән.\n↑ [Whois Search Results: wikileaks.org". GoDaddy. Archived from the original on 11 October 2012. アーカイブされたコピー. Тәүге сығанаҡтан архивланған 2 май 2012. 23 май 2012 тикшерелгән.]\n↑ Михаил Бушуев. Wikileaks и Кремль все ближе друг к другу «Deutsche Welle», 08.03.2017\n↑ Джулиан Ассанж Лондон төрмәһендә\nWikiLeaks. Избранные материалы — М.: «Альпина нон-фикшн», 2011. — 280 б. — ISBN 978-5-91671-111-0.\nН. Горбатюк WikiLeaks. Разоблачения, изменившие мир — М.: Эксмо, 2011. — 208 б. — ISBN 978-5-699-48548-2.\nАлександр Птица WikiLeaks. Большой онлайновый скандал // Домашний ПК : журнал. — 2011. — № 1 (145). — С. 80—81. Архивировано из первоисточника 5 декабрь 2013.\nWikiLeaks — Лентапедияла мәҡәлә. 2012 йыл.\nАлександр Тимофеев Мама-анархия, Папа-интернет. Популярная Механика (июль 2010). Тәүге сығанаҡтан архивланған 9 март 2012.\nЛеонид Радзиховский. Викигод, Российская газета (28 декабря 2010). 28 декабрь 2010 тикшерелгән.\nҠалып:WikiLeaks Ҡалып:Арабская весна\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=WikiLeaks&oldid=928327 ҡабул ителгән\nПоследний раз редактировалась 10 ғинуар 2020 в 15:21\nБыл бит һуңғы тапҡыр 15:21 10 ғинуар 2020 үҙгәртелгән.


Башҡортостандың туристик бренды барлыҡҡа киләсәк | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\nБашҡортостандың туристик бренды барлыҡҡа киләсәк\n12 апреля 2017 — 15:27 ГТРК «Башкортостан»\nБашҡортостандың туристик бренды барлыҡҡа киләсәк.\nОшо турала республика хөкүмәте президиумы ултырышында билдәләнде.Кәңәшмәлә ҡатнашыусылар төбәктең туристик мөмкинлеген үҫтереү буйынса планды раҫланы. Документ 3 йылға иҫәпләнгән һәм уның маҡсаты Башҡортостанға туристарҙы, инвесторҙарҙы йәлеп итеү. Күҙаллауҙар буйынса, проектты тормошҡа ашырыу йыл һайын 20 миллион һум сығым талап итәсәк. Бынан тыш, республика хөкүмәте сит ил туристарын арттырырға иҫәп тота.


Өфөлә йәштәр медицина ғилми йәмғиәте вәкилдәренең XI съезы уҙасаҡ // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nӨфөлә йәштәр медицина ғилми йәмғиәте вәкилдәренең XI съезы уҙасаҡ\n14:36, 27 октября 2014 Йәмғиәт\nӨФӨ, 2014 йыл, 27 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльмира Сабирова/.\n29-31 октябрҙә Башҡорт дәүләт медицина университетында XI студенттар һәм йәштәр ғилми йәмғиәте вәкилдәре съезы уҙасаҡ, уның эшендә Рәсәй, ШОС һәм БРИКС илдәре медицина һәм фармацевтика юғары уҡыу йорттары студенттары һәм йәш ғалимдары ҡатнашасаҡ.\nФорумда үҙҙәренең ҡатнашлығын Рәсәй Федерацияһының, шулай уҡ Ҡаҙағстандың (Ҡаҙағстан милли медицина университеты, Көнбайыш-Ҡаҙағстан дәүләт медицина университеты, Халыҡ-ара Ҡаҙағстан-Төркиә университеты, Ҡарағанда дәүләт медицина университеты, Семей ҡалаһы Дәүләт медицина университеты), Арменияның (Ереван медицина институты) 50-нән ашыу юғары уҡыу йорто раҫлаған. Тәүге тапҡыр Съезд эшендә Харбин медицина университеты (Ҡытай) вәкилдәре ҡатнашасаҡ, тип хәбәр иттеләр Башҡорт дәүләт медицина университетының матбуғат үҙәгенән.\nБуласаҡ табиптар студенттар һәм йәштәр ғилми йәмғиәте эшмәкәрлеген хоҡуҡи көйләүҙе ойоштороу; йәштәр ғилеме үҫешендә халыҡ-ара эш итеүҙәр; медицина һәм фармацевтика вуздары ҡарамағында инновацион эшмәкәрлек һәм бәләкәй инновацион предприятиелар буйынса көнүҙәк мәсьәләләрҙе тикшерәсәк.\nСъезд 29 октябрҙә 10 сәғәт 30 минутта Өфө ҡалаһы, Театр урамы 2/1 адресы буйынса тамашалар залында асыла.\nТеги: һаулыҡ һаҡлау,съезд,йәштәр


Яуға тәүгеләрҙән ингән\n15 Февраль 2019, 19:14\n1979 – 1989 йылдарҙа Совет һалдаттары Афғанстан Демократик республикаһында интернациональ хәрби бурысын үтәй. Тиҫтә йыл буйына сит биләмәлә барған һуғышта Салауат районынан 180-дән ашыу егет ҡатнаша. Арҡауылдан Аллур Малиҡов афған еренә райондан тәүгеләрҙән булып инә.\n1979 – 1989 йылдарҙа Совет һалдаттары Афғанстан Демократик республикаһында интернациональ хәрби бурысын үтәй. Тиҫтә йыл буйына сит биләмәлә барған һуғышта Салауат районынан 180-дән ашыу егет ҡатнаша.\nАрҡауылдан Аллур Малиҡов афған еренә райондан тәүгеләрҙән булып инә. Ул 1978 йылда ауылда мәктәпте тамамлағас, көҙгә әрмегә алына. Украинаның Днепропетровск өлкәһе Павлоград ҡалаһында йәшерен ракета эләмтәһе буйынса 6 ай уҡыуҙа була. Артабан Ҡаҙағстандың Һары Үҙәк ҡалаһына күсерелә. Унда күп тә хеҙмәт итмәй, Ырымбур өлкәһенең Тоцк полигонына учениеға ебәрәләр. Лагерҙа уларҙы барлыҡ төр ҡорал менән эш итергә, БМП һәм БТР кеүек хәрби техниканы йөрөтөргә өйрәтәләр.\n1980 йылдың 3 ғинуарында барыһын да тревога менән йыйып, хәрби техниканы ла, личный составты ла эшелонға тейәп, Үзбәкстандың Термез ҡалаһына оҙаталар. Унан инде һалдаттарҙы ҡоралландырып, БТР-ҙар менән бергә тейәп, ҡеүәтле Ил-76 йөк самолетында Афғанстандың Ҡабул ҡалаһына осалар. Таулы афған ерендә улар дошмандарға ҡаршы масштаблы операциялар башлай. Джелалабад һәм Пули-Хумри провинцияларында боевиктар менән һуғышалар.\n– 40-сы резерв армияһында булдым. Беҙҙең ротаны “тау пехотаһы” тип йөрөтәләр ине, – ти отставкалағы кесе лейтенант Аллур Ахуньян улы.\nХәрбиҙәрҙе вертолет менән тауҙа ҡалдырып, улар йәшеренеп, дошманды һағалаған. Бойороҡ буйынса, үтеп китеп, кире сигенгән мәлдәрендә генә юҡ иткәндәр. Бар төр ҡорал, хәрби техника менән файҙалана белгәс, яуҙа һәләк булған иптәштәрен алмаштырырға тура килгән. Аллур ағайҙың үҙе лә һуғышта имгәнгән осраҡтары булған. 1980 йылдың 26 декабрендә хеҙмәтен тултырып ҡайта. Яугир интернациональ бурысын намыҫлы үтәгәне өсөн хөкүмәт наградаларына эйә, бер нисә йыл элек “Афған Даны” ордены менән бүләкләнгән.\nАрҡауыл ЛПУ-һында эшләй, мәктәптә военрук та була. 18 йыл газ хужалығында мастер эшен атҡарып, бөгөн – “Башкирэнерго”ның урындағы бүлексәһендә һаҡсы.\nАллур Малиҡов ҡатыны Айгөл Ҡазихан ҡыҙы менән өс бала үҫтергәндәр. Хәҙер ул – биш ейән-ейәнсәргә олатай. Үҙҙәре һалып кергән өйҙә, мал аҫырап, йорт ҡуяндары үрсетеп, бал ҡорттары тотоп, тырышып донъя көтә яугир-интернационалист ғаиләһе.


Үҫтерҙем үгеҙ, ите һимеҙ... » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Эшҡыуар » Үҫтерҙем үгеҙ, ите һимеҙ...\nҮҫтерҙем үгеҙ, ите һимеҙ... 23.01.2018 // Эшҡыуар\nАуыл ерендә халыҡтың социаль хәле шәхси хужалыҡтарҙағы мал һәм ҡош-ҡорт һаны менән билдәләнә, тип әйтергә мөмкин. Күптәрҙең фәҡәт “ҡул көсө” менән йәшәүе билдәле. Хәйер, тап шул уңғандар һәм тырыштар ауылды тотоп тора ла инде. Күпләп мал аҫрай, балалар үҫтерә, йорт төҙөй, ауылға йәм һәм ҡот өҫтәй улар.\nИхаталарында затлы автомобиль, трактор ултырған кешене күптәр аҡсаны “көрәп” ала, өҫтәлендә һый-ниғмәте мул, рәхәтләнеп йәшәй тип уйлай. Әммә бөгөн ауыл кешеһе күп көс түгеп мал таба. Йылҡылары тибенлектә йөрөгән, малы ҡураһында көйшәгән, ҡош-ҡорто кәртәһендә тулып йөрөгән халыҡтың төп проблемаларының береһе – үҙе үҫтергән, экологик яҡтан таҙа һәм сифатлы ит продукцияһын һатыу.\nБаймаҡ районының Күсей ауылында йәшәгән Светлана менән Хөрмәт Баймөхәмәтовтар күпләп мал үрсетә. Ғаилә йыл һайын бер нисә башмаҡты айырым ашатып, яҙҙан тайҙарын һимертеүгә ҡуя. Көндәр һыуытып, ҡар ныҡлап ятҡас, көрәйгән малды һуйып, һатыуға сығара. Тик әлеге шул бер балыҡ башы...\n— Район үҙәгенә йәки Сибайға баҙарға алып барыу өсөн белешмәң булһа ла, урын булмай сыға. Урын өсөн түләп тә, белешмәне түләп алып та, алып барған итеңде һата алмаһаң, баҙарҙан ни файҙа? Етмәһә, бензин хаҡын һалһаң, сығымдарың күпкә артып китә. Мал һәм ит продукцияһын һатыу һаман булһа алыпһатарҙар ҡулында, — ти йорт хужаһы.\nТаможня союзының техник регламенттарына ярашлы, һатыуға сығарыла торған малды шәхси хужалыҡтарҙа һуйыу тыйыла. Уны районда билдәләнгән махсус урынға алып барып һуйырға тейешһең. Ауыл кешеһе был ҡарарға өйрәнеп тә өлгөрмәне, Яңы йылдан йәнә уларҙы ғәжәпкә ҡалдырған өр-яңыһы пәйҙә булды. Федераль ҡануниәткә ярашлы, 1 ғинуарҙан ветеринар контроль үтергә тейешле тауарҙарға мотлаҡ электрон ветеринария сертификаты ғәмәлгә инде. Әгәр ошоға тиклем ҡағыҙ бланктар тултырып, малың үҙеңдеке, һау-сәләмәт тигән белешмәне аҡса түләп алһаҡ, хәҙер ветеринар-оҙатыу документтары бары тик электрон төрҙә буласаҡ.\nӘйткәндәй, һәр тәжрибә ауыл халҡын һынай ҙа, сыныҡтыра ла, тигәндәй, был юлы ла электрон сертификатлау – донъяла беренсе тәжрибә. Һәр малсылыҡ продукцияһына (ит, балыҡ, һөт, бал, йомортҡа, май, ҡорот, эремсек һәм башҡалар) белешмә урынына ветеринар-оҙатыу сертификаты бирелә. “Меркурий” электрон системаһы ярҙамында кәрәкле мәғлүмәтте тиҙ арала табыу өсөн берҙәм база булдырыла.\nЯңы ветеринария сертификатының ғәмәлгә инеүе ит продукцияһын һатыуҙа сифатһыҙ аҙыҡ-түлекте һатып алыусыға еткермәү мөмкинлеген бирәлер ҙә, әммә миҙалдың икенсе яғы ла бар, ауыл кешеһенең хәләл көсө менән шәхси хужалыҡта етештерелгән продукцияны һатыу мөмкинлеге кәмей. Төпкөл ауылдарҙа йәшәгән халыҡҡа етмеш саҡрым алыҫлыҡта урынлашҡан район үҙәгенә барып, сират көтөп, ветеринар-оҙатыу сертификатын алыу өсөн әллә күпме аҡсаһын сығарып һалырға ла тура киләсәк. Ярай әле бер барғанда йомошон теүәлләп ҡайтһа, әгәр ҙә йыш йөрөргә тура килһә, баяғы ике-өс йыл буйы ыҙалап үҫтергән үгеҙеңдең ярты хаҡы юлға, документтарға сығып китә лә инде... Ҡаш төҙәтәм тип, күҙ сығарып ҡуймаһаҡ ярай ҙа. Ана бит, Таможня союзы техник регламенттарын иғлан итеүе булды, ситтән килгәндәр, бигерәк тә күрше өлкә вәкилдәре, төпкөл тип тормай, ауылдарҙан һарығын да, башмағын да арзан хаҡҡа тейәп алып китә. Ауыл кешеһе “ҡайҙа алып барам, ҡайҙа илтәм” тип торғансы, шул алыпһатарҙарға биреп ебәреүҙе хуп күрә. Был юлы ла уларға “йәшел юл” асылыуын көт тә тор. Документ юллар өсөн әшнәһен дә тиҙ табырҙар, әҙерҙе һатып та ебәрерҙәр.\nХөрмәт Ғәлим улының борсолоуҙары урынлы. Ни өсөн хәләл көс менән үҫтергән малын осһоҙ хаҡҡа кемгәлер тапшырырға тейеш әле һуң? Ә уға бит балаларын уҡытырға, малына бесән эшләргә, йыл буйы йәшәргә, кейенергә кәрәк.\nҺынау артынан һынау тигәндәй, ауыл халҡы өсөн быйыл йәнә бер яңы проект табылған. Кешеләр, шаяртып, үҙенсә “Ауыл уңырмы, әллә туңырмы?” тип исем биреп тә ҡуйған уға.\nШәхси хужалыҡтар рентабелле үҫешһен, әҙер продукцияһын тейешле хаҡҡа һатһын һәм ошо йүнәлештә берләшһен өсөн, беҙҙең республика Рәсәйҙә иң тәүгеләрҙән булып “Башҡортостан Республикаһының агросәнәғәт комплексында табышты арттырыу проекттарын яҡлау” тигән программала ҡатнашырға теләк белдергән. “Баймаҡ” мәғлүмәт-консультация үҙәге директоры Руслан Дәүербәков белдереүенсә, проект йыл башынан старт алған. Ул ауылдарҙа ауыл хужалығы продукцияһын эшкәртеү буйынса бәләкәй предприятиелар булдырыу, халыҡты эш менән тәьмин итеү, әҙер продукцияны һатыуҙы ойоштороу маҡсатын ҡуя. Шуныһы иғтибарға лайыҡ: дәүләт бындай кооперативтарҙы ҡорамал менән бушлай тәьмин итәсәк. Тик әлеге лә баяғы бер һорау тынғы бирмәй: халыҡ бергә эшләргә риза булырмы? Күптән инде һәр ихата айырым хужалыҡҡа әйләнде, уларҙы бергә туплау, ай-һай, еңел булмаясаҡ. Бер табаҡтан ашау эткә генә килешә, ти халыҡ әйтеме лә. Кем көслөрәк, шул мулыраҡ ҡалъяға ынтылмаҫмы?\nНисек кенә булмаһын, күпләп мал аҫраған ауыл халҡына бөгөн еңелдән түгел. Аҡты ризыҡ итеп өҫтәлгә ултыртҡансы уларға ҡояш менән бергә торорға, һуң ятырға кәрәклеген һәр кем дә аңлап етеңкерәмәй. “Көндәлек ризығың өсөн һатыулашып тораһың, ҡыйбат хаҡ һорап...” — тигән һатып алыусыларҙың ризаһыҙлығын күп ишетергә тура килә. Уны етештереү өсөн күпме хеҙмәт түгелгәнен төшөнөргә теләмәйҙәр. Ауылдың ҡаланы йәшәткәнен, ашатҡанын аңларға кәрәк тә бит. Ауыл кешеһенең хеҙмәте әле булһа тейешенсә баһаланмай, етештергән ризығы арзанға ситкә китә. Мәҡәлә геройы әйткәнсә, үгеҙ үҫтерәм, ите һимеҙ, тик һатып алыусыһы юҡ...\nӘйткәндәй, мәҡәләне әҙерләгәндән һуң илебеҙҙә ярты йылға “Меркурий” системаһын туҡтатып тороуҙары хаҡында билдәле булды.


Сәйәси мәҙәниәт тәбиғи рәүештә төрлө эпатажға ынтыла, һәм\nйәмғиәт тарафынан ысынлап та талап ителгән әйберҙәр менән а ҙ ҡыҙыҡһына. Мәҫәлән, ир һәм ҡатын мөнәсәбәттәре, ғаилә темаһын сәйәсмәндәр, беренсе сиратта, шау - шыу ҡуҙғатыу теләге менән күтәрә.\nЛибераль демократтар лидеры Владимир Жириновскийҙың Рәсәйҙә күп ҡатынлылыҡ институты индереү тураһында бер нисә тапҡыр белдереүенән һуң, БР Дәүләт Йыйылышы депутаттарының б ереһенең быны легалләштереү хаҡындағы яңы йыл хәбәрен күҙалларға мөмкин ине. Бәлки ватандаштарыбыҙ күп ҡатынлылыҡҡа ысынлап та ыңғай ҡарай башлағандыр. Ә беҙ был т урала ишетмәй ҡалдыҡмы әллә\nЮҡ. "Йәмәғәтселек фекере" Фонды тикшереүҙәре күрһәтеүенсә, Рәсәйҙә күп ҡатынлылыҡҡа ҡаршылар уның яҡлы\nбулыусыларға ҡарағанда шаҡтай күберәк. Бөгөн дә Рәсәй закондары һәм мәҙәни архетиптар буйынса көслө заттар бер генә ҡатынға өйләнеү хоҡуғына эйә. Әммә күп конфессиялы илдә , мәҫәлән, мосолмандар тарафынан күп ҡатынлылыҡты тыйыу кәм тигәндә лә мәғәнәһеҙлек тип ҡабул ителәсәк. Һәм чечен хөкүмә те башлығы Рамзан Ҡадировтың федерацияла күп ҡатынлылыҡты\nзакон буйынса рөхсәт итеү тураһындағы ҡыйыу тәҡдиме лә быға\nЫсынбарлыҡта ошо һорау бирелгән ватандаштарыбыҙҙың өстән ике өлөшө Рәсәйҙә күп ҡатынлылыҡты легалләштереүгә кире ҡарашта. Уларҙың күбеһе илебеҙҙәге әхлаҡ һәм йолаларға һылтана: йәнәһе, мөхәббәт һәм никах - сәйәсмән һәм клерикалдарға ҡағылмай, ул бер - береһен яратыусы ике кешене ң эше. Рәсәйлеләрҙең биш - алты проценты күп ҡатынлылыҡ, дөйөм алғанда, әҙәпһеҙлек һәм асылда дөрөҫ түгел, тип үҙ фекеренә аңлатма бирә. Уның ҡарауы ватандаштарыбыҙҙың ҡайһы берҙәре мәсьәләгә практик йәһәттән сығып ҡараш ташларға саҡыра: һәр унынсы кеше Рәсәйҙең ир - аттары бер нисә ҡатынды матди яҡтан тәьмин итә алмаясағы хаҡында белдерә. Һәм тағы ла бер фекер - күп ҡатынлылыҡты рөхсәт ите ү ирҙәрҙең әхлаҡи түбәнселеккә төшөүөнә һәм ҡатын - ҡыҙҙарҙы тамам кәмһетеүгә килтерер ине.\nЙәмғиәттең бер өлөшө ( 10 процент) күп ҡатынлылыҡты легалләштереүҙе хуплай - был никах сәйәсәтенең үҙенсәлекле либералдары. Ҡайһы берәүҙәрҙең фекеренсә, күп ҡатынлылыҡты р өхсәт итеү илдә "ир - аттарҙың етмәүе" һәм тыуым һанының кәмеүенә ҡағылышлы проблемаларҙы хәл итергә мөмкинселек бирергә һәләтле: "ҡатын - ҡыҙҙар күп, барыһына ла кейәүгә сығырға кәрәк", "тыуымды арттырыу мотлаҡ". Башҡалар иһә ҡатындар һаны - һәр кемдең шәхси эше, тимәк, һәр кешенең һайлау хоҡуғы булырға тейеш, тип һанай ( яуаптарҙың ике проценты): "кемгәлер был кәрәк икән, ҡамасауларға ярамай", "әгәр ире теләй, ҡатыны ҡаршы килмәй икән", "илебеҙ күп милләтле, һәр кемдең үҙ мәнфәғәте, тормошҡа ҡарашы". Өсөнсөләр иһә күп ҡатынлыҡты легалләштереү никахтан тыш бәйләнештәрҙе законлаштырырға һәм никахтан тыш тыуған балалар проблемаһын ниндәйҙер кимәлдә булһа ла хәл итергә булышлыҡ итер ине, тип уйлай.\nКүп ҡатынлылыҡ яҡлылар һәм уға ҡаршыларҙың гендер бүленеше лә аңлашыла: өлкән йәштәгеләрҙең 70 проценты "ҡаршы", шулай уҡ "ыңғай" ҡараштағы ҡатын - ҡыҙҙар ҙа ирҙәрҙән күберәк ( ярашлы рәүештә, 72 һәм 50). Ә бына сәйәсмәндәрҙең хәтерендә ҡалдырыу өсөн һандар: үҙҙәрен мосолман тип билдәләүселәр араһында 16 процент күп ҡатынлылыҡҡа ыңғай ҡарашта, 59 проценты - кире, православие динен тотоусылар араһында, ярашлы рәүештә, туғыҙ һәм 66 процент. Рәсәйлеләрҙең дүрттән бер өлөшө Рәсәйҙә күп ҡатынлылыҡтың рөхсәт ителеүенә битараф ҡарашта булыуын белдерә.\n"Йәмәғәтселек фекере" Фонды мәғлүмәттәре буйынса, рәсәйлеләрҙең күп ирлелеккә ҡараштары күп ҡатынлылыҡҡа\nҡараштан айырылмауын билдәләргә кәрәк. Әйтәйек, Рәсәйҙә ҡатындарға бер нисә иргә кейәүгә рөхсәт итеүҙәре менән ватандаштарыбыҙҙың ни бары алты проценты ризалаша, әммә 65 п роценты бындай мөмкинселеккә кире ҡараш һаҡлай. Тимәк, йәмғиәттең әйтелгән мәсьәләлә үҙгәрештәр булыуын теләмәүе\nхаҡында аңлаусы депутаттар "әгәр ҙә мин солтан булһам" темаһын үҙ шәхестәренә иғтибар йәлеп итеү теләге менән генә күтәреп сыға.


Иңдәренә һалды ил хәстәрен\n18 Октябрь 2018, 19:07\n“Эш нигеҙе асыҡлыҡҡа, законлылыҡҡа, һөҙөмтәлелеккә ҡороласаҡ”, – тине Радий Хәбиров.\nРәсәй Президенты Владимир Путин үҙенең Указы менән Радий Хәбировты Башҡортостан Башлығы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы итеп тәғәйенләне. Төбәк етәксеһе бурысын атҡарған Р.З. Хәмитовтың вәкәләттәрен ваҡытынан алда туҡтатыу тураһындағы ғаризаһына бәйле отставкаһы ҡабул ителде.\n“Президенттың ышанысын аҡлауҙы һәм бөтә көсөмдө, тәжрибәмде, белемемде Башҡортостан халҡының тормошон яҡшыраҡ итеүгә арнауҙы үҙем өсөн төп бурыс итеп күрәм”, — тип белдерҙе Радий Хәбиров.\nБашҡортостан халҡына яҡшы таныш сәйәсмән\nҮткән аҙнала республика парламенты йортонда үткән йыйылышта Рәсәй Федерацияһы Президентының Волга буйы федераль округындағы тулы хоҡуҡлы вәкиле И.А. Комаров Башҡортостан Башлығы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы итеп тәғәйенләнгән Р.Ф. Хәбиров менән таныштырҙы. Был вәкәләтле һәм республика кимәлендәге оло ваҡиғала республика Хөкүмәте ағзалары, Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай депутаттары, министрҙар, төрлө ойошма етәкселәре ҡатнашты.\nРәсәй Президентының Волга буйы федераль округындағы тулы хоҡуҡлы вәкиле И.А. Комаров ил етәксеһенең Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитовты үҙ теләге буйынса вазифаһынан бушатыуы һәм эште ваҡытлыса башҡарыусы итеп Радий Хәбировты тәғәйенләүе тураһындағы Указын уҡып ишеттерҙе.\n– Һуңғы һигеҙ йыл эсендә Башҡортостан Рөстәм Зәки улы етәкселегендә етди уңыштарға өлгәште, – тине Игорь Александрович. – 2015 йылда Өфөлә ШОС һәм БРИКС илдәренең саммитын үткәреү Рәсәй етәкселеге һәм сит илдәрҙән ҡатнашыусылар тарафынан юғары баһаланды.\nРеспублика тормошоноң барлыҡ даирәләрен демократлаштырыуға асыҡ курс граждандарҙың власҡа һәм дәүләт институттарына ышанысын кире ҡайтарыуға булышлыҡ итте. Төбәк һәм федераль һайлауҙарҙың һөҙөмтәләре лә шуны раҫланы. Республикаға идара итеүҙең заманса системаһын булдырыу һәм йәмәғәтселек дискуссияһына яңы көстәрҙе йәлеп итеү Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтайҙа вәкиллек алған сәйәси партияларҙы арттырҙы.\nИгорь Комаров билдәләүенсә, Рөстәм Хәмитовтың республика халыҡтарының мәҙәниәтен һаҡлауға, күп милләтле Башҡортостандың бай этник-мәҙәни мираҫына һаҡсыл ҡарашы ла ихтирам уята. “Бөгөнгө Башҡортостан – Рәсәйҙең иҡтисади яҡтан иң көслө төбәктәренең береһе, – тине тулы хоҡуҡлы вәкил. – Төбәктә ҡаҙылма байлыҡ сығарыу, эшкәртеү, ауыл хужалығы предприятиелары, төҙөлөш тармағы уңышлы эшләй. Хәл ителмәгән мәсьәләләр һәм өлгөрөп еткән проблемалар ҙа бар, ләкин диверсификациялай белеү һөҙөмтәһендә Башҡортостан бөгөн иҡтисади йәһәттән тотороҡло алға бара”.\nРеспублика ауыл хужалығы һәм юл селтәрен үҫтереү буйынса алдынғы урындарҙың береһен биләй. Федераль дәүләт программаларында уңышлы ҡатнашыу һәм төп капиталға инвестиция йәлеп итеү ҙә алға китеште тиҙләтә.\nРадий Фәрит улын Игорь Комаров Башҡортостан халҡына яҡшы таныш сәйәсмән тип атаны. “Ул ошонда тыуып үҫкән, белем алған, профессионал булараҡ танылған, республикалағы ижтимағи-сәйәси тормош үҙенсәлектәрен яҡшы белә”, – тине һәм уны муниципаль кимәлдән алып федераль ойошмаларға тиклемге эш йүнәлештәрен һәйбәт төшөнгән кеше тип белеүен әйтте. Мәскәү өлкәһенең Красногорск ҡалаһына етәкселек иткән дәүерҙә Радий Хәбиров үҙ мөмкинлектәрен тулыһынса күрһәткән, һөҙөмтәлә хәҙер был ҡала үҫеш кимәле һәм масштабы буйынса Рәсәйҙә алдынғылар рәтендә.\nАртабан һүҙ Башҡортостан етәксеһе булып 2010 йылдың июленән алып быйылғы октябрь уртаһына саҡлы эшләгән Рөстәм Хәмитовҡа бирелде.\n— Республика граждандарына минең эшмәкәрлеккә ярҙам иткәндәре өсөн рәхмәт белдерәм, – тине Рөстәм Зәки улы. – Башҡортостанға һәр саҡ Рәсәйҙең мөһим биләмәһе һәм ил үҫешенә ҙур өлөш индергән төбәге итеп ҡарағаны өсөн Президентыбыҙ Владимир Путинға рәхмәтлемен. Ни генә тимәһендәр, шуныһы асыҡ: республика өсөн бик күп эшләнде, ул үҙгәрҙе, ул хәҙер азатыраҡ, һәләттәреңде тормошҡа ашырыу өсөн бөтә мөмкинлектәр ҙә бар.\nРөстәм Зәки улы яңы етәкселеккә ярҙам итергә әҙерлеген белдерҙе. “Был вазифа бик ҙур яуаплылыҡ талап итә һәм мин, хеҙмәттәштәр, барығыҙҙы ла яңы командаға уның “күсеү осоро”н тиҙерәк үтеүенә һәм барыһы ла көткән яңы проекттарҙы тиҙерәк тормошҡа ашырырға тотоноуына ярҙам итергә саҡырам. Шәхси мәнфәғәттәрҙе ситкә ҡуйып, Башҡортостан өсөн тырышырға кәрәк”, – тине Рөстәм Хәмитов. Ул артабан сәйәсәт менән шөғөлләнмәйәсәген, йәмәғәтселек хәрәкәттәрендә ҡатнашмаясағын, фән һәм етештереү өлкәһендә эшләргә теләүен белдерҙе.\n“Бөтә көс-дәртемде артабанғы үҫешкә, тормошто яҡшыртыуға йүнәлтәсәкмен”\nАртабан Башҡортостан Башлығы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы итеп тәғәйенләнгән Радий Хәбировҡа һүҙ бирелде.\n– Барыһынан элек Рәсәй Президенты Владимир Путинға күрһәткән ышанысы өсөн рәхмәт әйтәм, – тине Радий Хәбиров. – Ошонда, һеҙҙең алдығыҙҙа баҫып тороу – минең өсөн ҙур мәртәбә. Шул уҡ ваҡытта республика халҡы алдындағы яуаплылыҡ дәрәжәһен бик яҡшы аңлайым. Бөтә көс-дәртемде Башҡортостандың артабанғы үҫешенә, уның халҡының тормошон яҡшыртыуға йүнәлтәсәкмен. Һәр ҡайһығыҙҙан да ошоно уҡ үтенәсәкмен һәм ныҡлы талап итәсәкмен. Республиканы артабан үҫтереү бурысын тырышлығыбыҙҙы туплап ҡына үтәргә мөмкин. Властың закондар сығарыу, башҡарма, хоҡуҡ һаҡлау тармаҡтары, муниципалитет башлыҡтары эшмәкәрлеген берләштереп кенә яҡшы һөҙөмтәгә өлгәшә аласаҡбыҙ. Эшебеҙҙе дүрт миллионлы республика халҡы, һәр граждан мәнфәғәттәренән сығып төҙөргә тәҡдим итәм. Уны Рәсәй Президентының киләсәккә илдең үҫеш стандарттарын билдәләгән указдарына нигеҙләнеп ҡорасаҡбыҙ. Асыҡлыҡ, законлылыҡ, һөҙөмтәлелек нигеҙендә эш алып барырға тәҡдим итәм.\nҺәр яҡлап ярҙам күрһәтеләсәк\nТаныштырыу сараһында сығыш яһағандан һуң Радий Хәбиров үҙенең тәүге Указына ярашлы Рөстәм Хәмитовты, һигеҙ йыл дауамындағы емешле эшмәкәрлеген баһалап, “Башҡортостан Республикаһы алдындағы хеҙмәттәре өсөн” ордены менән наградланы.\nЙыйылыштан һуң Игорь Комаров һәм Радий Хәбиров журналистарҙың һорауҙарына яуап бирҙе.\n– Башҡортостанда идара итеү системаһы һәр саҡ көслө булды, республиканан күп белгестәр хәҙер дәүләт власының федераль органдарында эшләй, – тине Радий Фәрит улы, кадрҙарҙы алмаштырыу ихтималлығы тураһындағы һорауға яуап биреп. – Тәбиғи, ҡайһы бер үҙгәрештәр булыуы ла мөмкин, ләкин беҙ бөгөнгө команда менән эшләйәсәкбеҙ.\n– “Башҡортостан сода компанияһы”ның эшмәкәрлегенә, Торатауҙың яҙмышына ҡарашығыҙ нисек?\n– Республикала күп йылдар инде БСК буйынса бәхәс барғанын беләм, – тине Радий Хәбиров. – Миңә лә был хаҡта күп тапҡыр һорау бирҙеләр. Минеңсә, был мәсьәләлә “тайм-аут” алыу маҡсатҡа ярашлы буласаҡ. Бөтә яҡтарҙы ла иғтибар менән тыңларға, ғәмәлдә нимәләр барғанын төшөнөргә кәрәк. Мин тауҙың яҙмышын һәм әһәмиәтен яҡшы аңлайым. Шуға күрә мәсьәләне тыныс хәл итеү юлдарын табыу өсөн бер аҙ ваҡыт кәрәк.\n– Радий Фәрит улы Башҡортостан өсөн яңы кеше түгел, ул бындағы хәл-ваҡиғаларҙың айышын һәйбәт белә, тимәк, төбәккә уңышлы идара итеүгә бөтә мөмкинлектәре бар, – тип йомғаҡланы киң мәғлүмәт саралары вәкилдәре менән әңгәмәне Игорь Комаров. – Шул иҫәптән был әле һеҙ һораған яңы команданың ниндәй буласағына ла ҡағыла. Беҙ республиканың ил өсөн әһәмиәтен яҡшы аңлайбыҙ һәм яңы етәксенең эшмәкәрлегенә һәр яҡлап ярҙам күрһәтәсәкбеҙ.\nХеҙмәт эшмәкәрлеген 1981 йылда Ишембай транспорт машиналары эшләү заводында фрезерлаусы өйрәнсеге булып башлай. 1989 — 1992 йылдарҙа — Башҡорт дәүләт университетының юридик факультетындағы дәүләт хоҡуғы һәм совет төҙөлөшө кафедраһы ассистенты. 1994 — 2003 йылдарҙа Башҡорт дәүләт институтының өлкән уҡытыусыһы, доценты, юридик факультеты деканы урынбаҫары, Хоҡуҡ институты директоры була. 2003 — 2008 йылдарҙа — Башҡортостан Республикаһы Президенты Хакимиәте етәксеһе. 2008 йылда — Рәсәй Президентының Эске сәйәсәт идаралығындағы Рәсәй Федерацияһы Федераль Йыйылышы һәм сәйәси партиялар менән үҙ-ара эш итеү департаменты директоры. 2009 йылдан 2016 йылға тиклем Рәсәй Президентының Эске сәйәсәт идаралығы начальнигы урынбаҫары булып эшләй. 2017 — 2018 йылдарҙа — Мәскәү өлкәһенең Красногорск ҡала округы башлығы. Юридик фәндәр кандидаты, Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған юрисы.\n– Барыһынан элек Рәсәй Президенты Владимир Путинға күрһәткән ышанысы өсөн рәхмәт әйтәм. Бөтә көс-дәртемде Башҡортостандың артабанғы үҫешенә, уның халҡының тормошон яҡшыртыуға йүнәлтәсәкмен. Һәр ҡайһығыҙҙан да ошоно уҡ үтенәсәкмен һәм ныҡлы талап итәсәкмен. Республиканы артабан үҫтереү бурысын тырышлығыбыҙҙы туплап ҡына үтәргә мөмкин. Властың закондар сығарыу, башҡарма, хоҡуҡ һаҡлау тармаҡтары, муниципалитет башлыҡтары эшмәкәрлеген берләштереп кенә яҡшы һөҙөмтәгә өлгәшә аласаҡбыҙ. Эшебеҙҙе дүрт миллионлы республика халҡы, һәр граждан мәнфәғәттәренән сығып төҙөргә тәҡдим итәм. Уны Рәсәй Президентының киләсәккә илдең үҫеш стандарттарын билдәләгән указдарына нигеҙләнеп ҡорасаҡбыҙ. Асыҡлыҡ, законлылыҡ, һөҙөмтәлелек нигеҙендә эш алып барырға тәҡдим итәм.\nДәүләт Йыйылышы – Ҡоролтайҙың вице-спикеры, Дөйөм Рәсәй халыҡ фронтының Үҙәк штабы ағзаһы, Башҡортостандағы төбәк штабы рәйестәше:\n– Дөйөм Рәсәй халыҡ фронты Радий Хәбиров Рәсәй Федерацияһы Президенты Хакимиәтендә эшләгән осорҙа хәрәкәт булараҡ барлыҡҡа килде. Шуға күрә уға беҙҙең йәмәғәт ойошмаһының эш даирәһе яҡшы таныш. Республика етәксеһе өсөн йыл һайын мониторингтарға таянып беҙ әҙерләгән йәмәғәт тәҡдимдәре берлектәге ғәмәлдәр планына әүерелер тигән ниәттәбеҙ.\nДөйөм Рәсәй халыҡ фронты йәмәғәт контроле алымдарын да файҙалана. Яңы етәксе интерактив карталарға ла иғтибар итһен ине. Уларҙы урындағы халыҡ тултыра. Беҙҙә шулай уҡ закон сығарыу инициативалары ла байтаҡ. Властың ярҙамынан тыш уларҙы тормошҡа ашырыу ҡыйынға төшә. Үҙ-ара конструктив эшмәкәрлек көтәбеҙ.\nюридик фәндәр кандидаты, Башҡортостан дәүләт аграр университеты уҡытыусыһы:\n– Радий Фәрит улы – эш кешеһе. Әйткәндәй, кәңәшмәләрендә күп тапҡыр ҡатнашырға тура килде. Уның етәксе сифаттары кешелә “кәңәшмә бөтөү менән уның бурыстарын үтәргә йүгерәсәкмен” тигән ниәт уята.\nРадий Хәбировтың физика уҡытыусыһы:\n– Аныҡ фәндәр уға еңел бирелә торғайны. Әммә иң яратҡаны әҙәбиәт менән тарих ине. Һәр ерҙә барыһы алдында беренсе, лидер булырға теләгән балалар осрай. Радий Хәбиров иһә асылы менән лидер ине.


15 сентября 2016 — 16:09 ГТРК «Башкортостан»\nДонъя спортында сираттағы янъял. Хакерҙар төркөмө допингҡа ҡаршы агентлыҡ серверын ватып мәғлүмәт урлаған. Баҡтиһәң, бик күп спортсылар допинг ҡуллана икән. Уларҙың араһында гимнастика буйынса 4 тапҡыр олимпия чемпионкаһы Симона Байлз, теннис йондоҙҙары апалы-һеңлеле Уильямстар ҙа бар. Мәғл-мәттәрҙән күренеүенсә, Америка спортсылары ла йыш ҡына допинг ҡулланған. Тик Бөтә донъя допингҡа ҡаршы агентлыҡ нишләптер быға күҙ йомған.\nБылтыр Германия, күп кенә сәйәсмәндәрҙең ҡаршы булыуына ҡарамаҫтан, миллион ҡасаҡты ҡабул иткән. Күптәр уны сиктәрҙе ябырға саҡырғайны. Әле илдә митингтар бара. Германия хакимиәттәре мигрант һәм террористар араһында тигеҙлек билдәһе ҡуймаҫҡа саҡыра. Бына ошондай белдереүҙәр сәбәпле илдә Меркель яҡлылар ҡырҡа аҙайған.\nМәккәлә хаж тамамлана. Былтыр бында тығылыш сәбәпле 2 мең 500 мосолман һәләк булғайны. Быйыл ошондай фажиғәне иҫкәртеү йәһәтенән Сәғүд Ғәрәбстаны хакимиәттәре өҫтәмә именлек саралары күрҙе. Мәккәгә быйыл хаж ҡылыу өсөн 2 миллион кеше килгән. Уларҙың яҡынса 15 меңе Рәсәйҙән.\nҒалимдар Байкал күленә экспедиция ойошторған. Улар йылдан-йыл бында һыуҙың нығыраҡ бысраныуы тураһында белдерә. Яр буйҙарында ла экологик хәл насарая. Ял итеүселәр буш шешәләрҙе, сүп-сарҙы күлгә ташлап китә. Байкал күле йәшеләйә башлаған. Биологтар әйтеүенсә, күл биологик ҡалдыҡтар менән туҡланыусы үҫемлектәр менән тулған. Ашығыс саралар күрмәгәндә күлдең юҡҡа сығыуы ихтимал, тип иҫкәртә ғалимдар.


«Инәһе көслөнөң – иләүе көслө»\n10 Ғинуар 2019, 12:39\nКеше ғүмере емеш ағасы яҙмышына оҡшаш. Бала сағы, йәшлеге, һау сағы, матур сағы һәр кешенең һиҙҙермәй үтә. Уйлап ҡараһаң, ғүмер көҙөнөң емешле, тыныс, бәрәкәтле, имен булыуы һәр кешегә бигерәк мөһим.\nАуылдарҙа ағинәйҙәр клубы йәнләнә башлауы ҡыуандыра. Йәш быуынға боронғо йолаларҙы өйрәтеүҙә улар ҙур ярҙам күрһәтә ала. Һау-сәләмәт тормошҡа әйҙәүсе ойошма булып тороу уларҙың абруйын арттыра. «Инәһе көслөнөң –иләүе көслө» тигәндәй, аҡыллы ҡатын-ҡыҙҙар бергәләшеп ифрат күп файҙалы эштәр башҡара ала. Клуб ағзаларының байтағы хаҡлы ялда булыуы уларға ваҡыт мөмкинлеген бирә.\nЯңы Петровка ауыл биләмәһенең Башҡорт Үргене ауылында Ағинәйҙәр клубы әүҙем эшләүен әйтеп, гәзит биттәрендә яҡтыртыуыбыҙҙы һоранылар.\nФорсаттан файҙаланып, элек-электән йәмәғәт эштәрендә әүҙем Гүзәл Аҡсуринанан ошо ҡатын-ҡыҙҙар ойошмаһы тураһында ентекләберәк һөйләүен һораныҡ. Уның бәйән итеүенән түбәндәгеләр мәғлүм булды:\n2015 йылда 10 кешенән торған ағинәйҙәр клубы ойошторолған, ауылда милли, дини йолаларҙы дауам итеү маҡсаты маяҡ булған. Районда үткән һәр төрлө сараларҙа ҡатнашалар, боронғо көйләү-мөнәжәттәрҙе өйрәнәләр, ҡул эштәре менән булышалар. 2018 йылда ағинәйҙәр эшен йәнләндереү ниәтенән ҙур эш атҡарып сыҡҡандар – тирә-йүн ауылдарҙан ағинәйҙәрҙе ҡунаҡҡа саҡырғандар. «Ҡатын-ҡыҙҙы яулыҡ биҙәй» исемле ҙур байрамда һәр ағинәй башҡорт ҡатын-ҡыҙының асылын күрһәткән, үҙенә ҡомартҡы булып өләсәй-ҡәрсәһенән ҡалған яулыҡтарҙы алып килеп, тарихын һөйләгән. Шунда уҡ Таңһылыу Янбаева яулыҡ бәйләү серҙәрен төшөндөргән, күргәҙмәлек менән файҙаланған. Һандыҡ-хазиналарҙы ла асып, фекер алышып, киләсәккә пландар ҡороп таралышҡан ағинәйҙәр. Был кисәлә район ағинәйҙәре генә түгел, күрше Күгәрсен районы Мәҡсүт ауылынан да вәкилдәр булған. Ошоға оҡшаш сара Бикбауҙа һәм Мәҡсүттә үткән. Әйткәндәй, ағинәйҙәр дини юҫыҡ менән генә үҙ эшмәкәрлеген йәйелдермәй, ғөмүмән, халҡыбыҙҙың ғөрөф-ғәҙәттәрен пропагандалай. Сәхнәлә сығыш яһау өсөн күркәм күлдәктәр тектереп алғандар, башҡорт биҙәүестәре лә бар. Ҡорбан, Ураҙа, Мәүлет байрамдарында ауыл халҡына ағинәйҙәрҙең оло ярҙамы һиҙелә. Бәпес үҫтерергә лә был мөләйем апайҙар ҙур әҙерлек менән йөрөй, йәштәргә фатиха, тел ярҙамы бирә. Аҙна һайын ауыл китапханаһына йыйылып, кәңәшләшеп ала ағинәйҙәр. Ниәттәре күп, башҡарып сығырға насип булһын.\n– Элекке йыл «Һаумыһығыҙ, ауылдаштар!» байрамы үткәреүҙә әүҙем ҡатнаштыҡ, мәсеттең тирә-яғын буяныҡ,таҙарттыҡ. Байрамда мөнәжәттәр башҡарып ҡатнаштыҡ. Дини байрамдарға мәсетте йыуып әҙерләйбеҙ, яңы ҡормалар алып элгәнбеҙ. Беҙ сәләмәт йәшәү яҡлы, аҙна һайын йыйылған ваҡытта фитнес менән шөғөлләнәбеҙ, кистәрен скандинав йөрөшө менән йөрөйбөҙ. Эшләй торған эштәр күп алда, Аллаһ насип ҡылһын башҡарып сығырға! – тине һүҙ аҙағында Гүзәл Әсхәт ҡыҙы.


Хаҡлы ялдағылар пенсияларын пластик карталарға алыу мөмкинселегенә эйә // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nХаҡлы ялдағылар пенсияларын пластик карталарға алыу мөмкинселегенә эйә\n16:45, 27 июня 2011 Иҡтисад\nПенсияны һаҡлыҡ кенәгәһенә генә түгел, пластик карталарға ла алып була. Пенсионерҙарҙы хеҙмәтләндереүҙең яңы форматын «Очередей.нет!» тип аталған программа сиктәрендә Рәсәй Һаҡлыҡ банкыһының Урал банкы ғәмәлгә ашыра. Хеҙмәт 1946 йылда тыуған һәм унан йәшерәк пенсия алыусы вклад һалыусылар өсөн тәғәйенләнгән.\n— «Социаль» банк картаһын юллау өсөн банк офистарында, шулай уҡ халыҡтың уңайлығы өсөн консультация стендтары эшләй башлаған Рәсәй Пенсия фонды бүлексәләрендә ғариза яҙырға була, — тип һөйләне Урал банкыһы матбуғат секретары Юлия Козловская. — Карта юллағанда банк белгестәре карта менән ҡулланыу серҙәрен ентекле аңлата.\nПластик карта ярҙамында уңайлы ваҡытта банкомат аша аҡса алыу мөмкинселегенән тыш, башҡа төрлө операциялар ҙа башҡарырға мөмкин. Мәҫәлән, коммуналь хеҙмәттәр, телефон өсөн түләү, бер счеттан икенсе счетҡа аҡса күсереү һәм башҡалар. Бынан тыш банк картаһы ярҙамында һатып алынған әйберҙәр һәм хеҙмәтләндереү өсөн түләргә лә була.\nТеги: пенсионерҙар, банкылар, банк карталары