Яҡшыгилдин Шәмсетдин Ғәләүетдин улы — Башҡорт Википедияһы\nЯҡшыгилдин Шәмсетдин Ғәләүетдин улы\nЯҡшыгилдин Шәмсетдин Ғәләүетдин улы (1896—1973) — Беренсе донъя һуғышында (1915—1918), Граждандар һуғышында (1918—1922), Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы.\nЯҡшыгилдин Шәмсетдин Ғәләүетдин улы 1896 йылда Ырымбур губернаһы Орск өйәҙе 2-се Түңгәүер улысының Мөхәмәтрәхим ауылында (хәҙерге Йылайыр районының Матрай ауылы) тыуған. 1915 йылда Беренсе донъя һуғышына алына. 1918 йылдың апреленән август айына тиклем госпиталдә ята, артабан тыуған яғына ҡайта.\n1918 йылдың аҙағында Башҡорт армияһына хеҙмәткә алына. 1919 йылдың февралендә Башҡорт хөкүмәте һәм ғәскәрҙәре Совет власы яғына сыҡҡас, Ш. Яҡшыгилдин башҡорт полктары составында Саранск ҡалаһына оҙатыла. Бында башҡорт полктарынан Айырым Башҡорт бригадаһы (аҙаҡ бригада Башҡорт кавалерия дивизияһына итеп үргәртелә) ойошторола. Ул ошо бригаданың 2-се кавалерия полкына тәғәйенләнә.\n1919 йылдың июнендә Реввоенсовет рәйесе Л. Д. Троцкийҙың фарманы менән Башҡорт бригадаһы Көньяҡ фронтҡа (Украинаға), Деникин ғәскәрҙәренә ҡаршы һуғышҡа оҙатыла. Бында Шәмсетдин Яҡшыгилдин Хәлил Әлишев командалығындағы 2-се Башҡорт кавалерия полкы составында аҡтарға ҡаршы ҡанлы яуҙарҙа ҡатнаша. Ҡыҙыл Армия фронтының тарҡау булыуыһәм бригада буйһонған Харьков оборона советы етәкселегенең аҡтарға һатылыуы арҡаһында башҡорт полктарына бик ауырға тура килә. Улар күп юғалтыуҙар кисерә. Июль айында Башҡорт бригадаһы Айырым Башҡорт кавалерия дивизияһы тип үҙгәртелә. Дивизия 1919 йылдың ҡара көҙөнә тиклем 14-армия составында генерал Деникин ғәскәрҙәренә ҡаршы Миргород, Полтава ҡалалары янында ҡанлы һуғыштарҙа ҡатнаша.\n1919 йылдың сентябрендә сафтары һирәгәйгән Айырым Башҡорт кавалерия дивизияһының 1-се, 2-се уҡсы полктарын Йыйылма Башҡорт уҡсылар полкына, 1-се, 2-се кавалерия полктарын Йыйылма Башҡорт кавалерия дивизионына берләштерәләр. Шәмсетдин Яҡшыгилдин ноябрь айында йыйылма кавалерия дивизионы составында Петроградҡа генерал Юденич армияһына ҡаршы һуғышҡа оҙатыла. Бында ул Башҡорт ғәскәрҙәре төркөмө составына ингән 3- сө Башҡорт кавалерия полкында взвод менән етәкселек итә.\nПетроградта башҡорт ғәскәрҙәрен театрҙарға, музейҙарға йөрөтәләр. Бер мәл башҡорт һалдаттары Петроградтың тарих музейына экскурсияға барғанда, Шәмсетдин Яҡшыгилдиндың һабы алтын һәм көмөш менән биҙәлгән боронғо бер ҡылысҡа күҙе төшә. Хайран ҡалып ҡарап торған мәлдә музейҙың хеҙмәткәре килеп был ҡылыстың тарихын һөйләп бирә: рус-төрөк һуғышы ваҡытында ҡулға төшкән бер төрөк генералыныҡы икән. Башҡорт яугирының ныҡ ҡыҙыҡһыныуын күргән музей хеҙмәткәрҙәре был зиннәтле ҡылысты уға бүләк итә. Дошмандарҙы ҡырып бөткәс, ҡылысты музейға ҡабат ҡайтарырһығыҙ, тиҙәр улар Шәмсетдингә. Әммә башҡорт яугирына был ҡылысты тиҙ арала ғына музейға ҡайтарып бирергә тура килмәй. 1920 йылдың башында Башҡорт кавалерия дивизияһы, шул иҫәптән 3-се Башҡорт кавалерия полкы, Петроградтан Новгород губернаһына Муравьев казармаларына күсерелә. Бында ҡалған дивизия яугирҙарын 1-се Башҡорт кавалерия полкына туплап, 1920 йылдың июнендә Польша фронтына, Муса Мортазин етәкселек иткән Башҡорт кавалерия бригадаһына оҙаталар. Шәмсетдин Яҡшыгилдин ошо рәүешле легендар комбриг Муса Мортазиндың бригадаһына барып эләгә. «Беҙҙең башҡорт полкы белополяктарҙың ҡотон ала һәм улар беҙгә „ҡырағай“, „азиат“ бригадаһы тип ҡушамат тағалар», — тип яҙа Ш. Яҡшыгилдин үҙенең автобиографияһында.\n1920 йылдың көҙөндә поляктар менән һуғыш тамамланғас, 27-се Башҡорт кавалерия полкы 3-сө эскадронының взвод командиры Шәмсетдин Яҡшыгилдин Петлюраның ғәскәрен ҡыйратыуҙа ҡатнаша. 21 ноябрь көнө Яҡшыгилдин полк командиры һәм ике яугир менән бергә Гоноровка ауылы янындағы быуаны баҫып алып, дошмандың биш орудиеһын, ылау һәм пехота частарының сигенеү юлын киҫә. Ошоноң һөҙөмтәһендә әлеге орудиелар һәм күп кенә әсирҙәр Башҡорт бригадаһы ҡулына эләгә. Ҡаһарманлығы өсөн Шәмсетдин Яҡшыгилдин 1921 йылдың 29 сентябрендә Ҡыҙыл Байраҡ ордены менән бүләкләнә. Награда Республика Реввоенсоветының 34-се һанлы фарманы (1922 йылдың 7 феврале) менән раҫланған. 1922 йылдың аҙағында демобилизациялана һәм тыуған яғына ҡайтыр алдынан төрөк ҡылысын Петроград музейына тапшырығыҙ, тип Ҡыҙыл (Червонная) казак дивизияһына ҡалдырып китә.\nТыуған яғына ҡайтҡас, 1922 йылдың февралендә Матрай ауыл Советының тәүге рәйесе итеп һайлана. Артабан, 30-сы йылдарҙа, «Новый мир» колхозының рәйесе була.\nБөйөк Ватан һуғышында ҡатнаша. Яраланып, 1943 йылда демобилизациялана. Шәмсетдин Ғәләүетдин улы Яҡшыгилдин 1973 йылда, 78 йәшендә, донъя ҡуя. 2018 йылдың 29 июнендә Матрай ауылының мәҙәниәт һарайы бинаһында Шәмсетдин Яҡшыгилдинға иҫтәлекле таҡтаташ асылды.\nЯРМУЛЛИН. Комбриг Мортазин һәм уның яуҙаштары.ӨФӨ — 2011, 50 — 52 биттәр.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Яҡшыгилдин_Шәмсетдин_Ғәләүетдин_улы&oldid=832052 ҡабул ителгән\nЙылайыр районында вафат булғандар\nБыл бит һуңғы тапҡыр 16:36 19 сентябрь 2018 үҙгәртелгән.


Донъяның иң ҡеүәтле өс дәүләте билдәле\n19 Декабрь 2019, 11:40\nРәсәй һуңғы 20 йылда беренсе тапҡыр бөйөк дәүләт өсөн лайыҡ булған урынды биләне. Эксперттар Рәсәйҙе, АҠШ-тан ҡала, икенсе урынға ҡуйған. Өсөнсөлә – Ҡытай.\nБынан ике тиҫтә йыл элек властҡа килгән Владимир Путин “реформалар” тип аталған аңлайышһыҙ һынауға, тарҡалыуға дусар ителгән, ҙур территорияһының бер өлөшөндә һуғыш барған илде баҙнатһыҙ ғына үҙ ҡулдарына алды һәм Рәсәйҙе эҙмә-эҙлекле көрсөктән сығарҙы, олигархтарҙың тығыҙ сафын тарҡатты, Ҡырымды кире ҡайтарҙы, донъяның күпселек илдәрен үҙе менән хисаплашырға мәжбүр итте.\nРәсәйҙең бөйөк дәүләттәр рәтенә баҫыуын берәү ҙә инҡар итмәй. Сәйәси технологтар билдәләүенсә, рейтингтың дөрөҫлөгөн раҫлау өсөн мәғлүмәт сараларына күҙ һалыу ҙа етә. Халыҡ-ара сәйәсәт Рәсәйҙән һәм Путиндан башҡа бер ни ҙә ҡыла алмай, иң күбе улар хаҡында яҙалар һәм һөйләйҙәр.\nАмерика биләгән беренсе урынға әлегә берәү ҙә дәғүә итмәй, иң ҙур иҡтисад, иң ҙур хәрби бюджет һәм НАТО-ның төп аҫыраусыһы. Илде тарҡатыу ролен демократтар менән республикалар араһындағы сәйәси низағ ҡына үтәй ала. Трамп өҫтөндә айбалта һымаҡ импичмент шәүләһе көндән-көн дәһшәтлерәк һелкенә.\nРәсәй биләгән икенсе урын күпселектә шик тыуҙырмай. Ер шарында иң ҙур территория, иң күп сеймал, Чукотканан Калининградҡа тиклем һуҙылған биләмә. Рәсәй көндән-көн аяғына нығыраҡ баҫа, сәйәсәт тотороҡло, иҡтисад аҡрынлап булһа ла үҫә, кешеләрҙең йөҙөндә йылмайыу күберәк күренә. Путин өсөн төп мәшәҡәт – үҙенә лайыҡ вариҫ билдәләү һәм хәҙерге иҡтисадты ышаныслы ҡулдарға тоттороу.\nҠытай һәм уның, төрлө мәғлүмәттәргә ҡарағанда, миллиард ярымға яҡын халҡы өсөн өсөнсө урын һис тә тынысландырыу бүләге түгел. Үҙҙәре раҫлауынса, донъя яралған, иң боронғо цивилизацияға эйә булған бөйөк дәүләт бер ниндәй рейтингтарға ҡарамай һәм һылтанмай коммунистар партияһы етәкселегендә үҙ юлынан ышаныслы атлай.\n"Ағиҙел" журналы сайтынан. Фото:news-front.info


Компьютер — Башҡорт Википедияһы\nКомпью́тер (ингл. computer, МФА: [kəmˈpjuː.tə(ɹ)] — «вычислитель») — аныҡ , үҙгәреүсән эҙмә-эҙлекле операциялар эшләй алған ҡоролма, йәки система . Был йышыраҡ һандар менән хисап һәм бирелгән дәүмәлдәр менән манипуляциялар операциялары, ләкин бында инеү-сығыу операциялары ла керә. Операциялар эҙмә-эҙлеген программа тип атайҙар.\nКомпьютер системаһы —программаға ярашлы бирелгән биремде автоматик рәүештә эшкәртеүсе теләһә ниндәй ҡоролма йәки бер-береһе менән бәйле йәки бер-береһенә йәнәш ҡоролмалар, .\n1.3 Бәләкәй һәм мобиль\n1.5 Цифрлы компьютерҙың нигеҙ элементы\n2 Терминдың килеп сығышы тураһында\nТөп мәҡәлә: Классы компьютеров\nТәғәйенләнеше[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nТауышһыҙ персональ компьютер\nМобиль интернет ҡоролма\nСуперкомпьютерҙар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nБәләкәй һәм мобиль[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nМобиль интернет- ҡоролма\nПерсональ кеҫә компьютеры\nЭлектрон китап (ҡоролма)\nУльтрамобиль персональ компьютр (UMPC)\nПортатив уйын системаһы\nЙөрөтә торған компьютер\nЦифрлы компьютерҙың нигеҙ элементы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nТәүге ферритдиодлы өс билдәле комбинациялы ЭВМ «Сетунь» компьютерын Николай Петрович Брусенцов төҙөгән (МДУ).\nТерминдың килеп сығышы тураһында[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nШулай уҡ ҡарағыҙ: Электронно-вычислительная машина\nКомпьютер инглиз телендәге to compute, computer, хисаплау («вычислять», «вычислитель», латинса computāre — «вычислять» тигән һүҙҙән). Башта был һүҙ механик яйланмалар менән, йәки уларҙы ҡулланмай ғына арифметик хисаплауҙар эшләгән кешене аңлатҡан. Һуңыраҡ был мәғәнә машиналарға күскән, ләкин хәҙерге компьютерҙар бик күп математикаға туранан-тура бәйле булмаған эштәр ҙә башҡара.\nКомпьютер һүҙенең тәүге аңлатмаһы 1897 йылда Инглиз теленең Оксфорд һүҙлегендә бирелә. Уны төҙөүселәр компьютер һүҙен механик хисаплау ҡоролмаһы тип аңлатҡан. 1946 йылда һүҙлеккә өҫтәлмәләр индерелә (цифрлы, аналоглы һәм электрон компьютерҙарҙы айырып аңлаталар).\nЭлегерәк ЭВМ тигән төшөнсә лә булған, хәҙер ЭВМ (күберәк компьютерҙы физик реализациялау мәсьәләләренә ҡарай) термины ҡулланылмай тиерлек, цифрлы электроника инженерҙары уны юридик документтарҙа һәм тарихи мәғәнәлә, мәҫәлән, 1940—1980 йылдарҙағы электроникаға бәйле техника һәм ҙур хисаплау машиналары тураһында яҙғанда ҡуллана. Персональ компьютерҙар мәғәнәһендә был һүҙ хәҙер ҡулланылмай.\nТөп мәҡәлә: История вычислительной техники\nРимда ҡулланылған абак үрнәге\nб.э.т. 3000 йыл— Боронғо Вавилонда тәүге хисап яйланмаһы— абак уйлап сығарылған.\n1630 йыл —Уильям Отред менән Ричард Деламейн түңәрәк һәм тура логарифм линейкаһын уйлап сығара .\n1642 йыл — Блез Паскаль тәүге тормошҡа ашырылған механик цифрлы хисаплау яйланмаһын эшләй («Суммирующая машина Паскаля»), уның менән ҙур һандар менән дә эш итеп булған.\n1723 йыл— математик һәм астроном Христиан Людвиг Герстен (Германия) Г.-В.Лейбництың хисаплауҙарын һәм һыҙмаһын ҡулланып, хисаплау өсөн арифметика машинаһын эшләй. Машина менән бүлергә, ҡабатларға, ҡушырға мөмкин булған.\n1801 йыл — Жозеф Мари Жаккар перфокарталар ярҙамында программа бирелгән туҡыу станогын ҡора.\n1820 йыл — Францияла Тома де Кальмар тәүге арифмометрҙарҙы күпләп етештереүҙе ойоштора.\n1927 — Массачусетс технология институтында (MIT) Вэнивар Буш механик аналоглы компьютеры эшләй.\n1941 йыл — Конрад Цузе тәүге хәҙерге заман компьютерҙарының бөтә сифаттары ла булған Z3 хисаплау машинаһын эшләй (Германия).\n1943 йыл аҙағы — Англияла Colossus махсус хисаплау машинаһы эшләй башлай. Машина фашистик Германияның серле кодтарын сисеү өсөн ҡулланыла.\n1944 йыл, февраль — Говард Эйкен етәкселегендәге Америка инженерҙары төркөмө Америкалағы тәүге Марк I хисаплау машинаһын эшләп бөтә (компьютер). Уны йыйып, көйләп һәм тикшереп ҡарағандан һуң Америка хәрби диңгеҙ флоты өсөн ҡатмарлы баллистик хисаплауҙар эшләү өсөн ҡулланыла башлай.\n1946 йыл — тәүге универсаль ЭНИАК хисаплау машинаһы халыҡҡа күрһәтелә (1943 йылдан башлап йәшерен эшләнә).\n1950 йыл — Сергей Алексеевич Лебедев төркөмө(Киев) тәүге совет электрон хисаплау машинаһын эшләй (ЭВМ) .\n1957 йыл — Американың NCR фирмаһы тәүге транзисторлы компьютер сығара.\n1958 йыл — Николай Петрович Брусенцов иптәштәре менән тәүге өс билдәле комбинациялы (троичная)"Сетунь" ЭВМ-ын эшләй.\n↑ Vannevar Bush’s Differential Analyzer (инг.)\nАппаратное обеспечение компьютера Open Directory Project (dmoz) һылтанмалар каталогында.\nВоздействие компьютера на человека 2012 йылдың 12 май көнөндә архивланған.\nBNE: XX524661 · BNF: 119401913 · GND: 4070083-5 · LCCN: sh85029552 · NDL: 00561435\nҠалып:Компоненты компьютера Ҡалып:Виды компьютеров\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Компьютер&oldid=1112328 ҡабул ителгән\nВикипедия:Тура мәҡәләлә булған Викидәреслеккә һылтанма\nВикидәреслеккә һылтанмаһы булған мәҡәләләр\nБыл бит һуңғы тапҡыр 16:40 2 март 2022 үҙгәртелгән.


Башҡортостан – педагогтарҙың эш хаҡы иҡтисад буйынса уртаса кимәлгә еткерелгән төбәктәр иҫәбендә // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nБашҡортостан – педагогтарҙың эш хаҡы иҡтисад буйынса уртаса кимәлгә еткерелгән төбәктәр иҫәбендә\n12:18, 24 января 2013 Сәйәсәт\nВолга буйы федераль округында мәғариф учреждениелары педагогтарының уртаса эш хаҡын төбәк буйынса уртаса кимәлгә еткереү мәсьәләһе айырыуса контролдә тотола, тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Рәсәй Прездентында кәңәшмәлә РФ Президентының Волга буйы федераль округындағы Тулы хоҡуҡлы вәкиле Михаил Бабич. Владимир Путин Социаль-иҡтисади үҫеш күрһәткестәренә өлгәшеү мониторингы буйынса комиссияның беренсе ултырышын үткәрҙе. Уның төп күрһәткестәре ил башлығының 2012 йылдың 7 майындағы указдары менән билдәләнгән.\n— 2012 йыл йомғаҡтары буйынса 14 төбәктең етәүһендә иҡтисад буйынса уртаса күрһәткескә өлгәшелгән. Улар – Башҡортостан, Мордовия, Татарстан, Удмуртия, Пермь крайы, Пенза һәм Ульяновск өлкәләре, — тип хәбәр итте Михаил Бабич. – Ете төбәктә был күрһәткес бөгөнгө көнгә 80-97 процент тәшкил итә һәм, алдан фаразлау буйынса, уға ағымдағы йылдың беренсе кварталында өлгәшеләсәк.\n2012 йылда округ төбәктәренә был сығымдарҙы ҡаплауға 75 миллион һум аҡса йүнәлтелгән һәм 597-се указ сыҡҡандан һуң, билдәләнгән күрһәткестәргә өлгәшеү маҡсатында өҫтәмә рәүештә 6 миллиард һум бүленгән.\nРәсәй Президентының Тулы хоҡуҡлы вәкиле 2016 йылға 3-7 йәштәрҙәге сабыйҙар өсөн бала баҡсаларына сираттар мәсьәләһен тулыһынса хәл итеү буйынса саралар хаҡында һөйләне. 2013 йылдың 1 ғинуарына 3-7 йәштәрҙәге сабыйҙар өсөн сираттар Татарстанда һәм Киров өлкәһендә бөтөрөлгән. 2013 йылда – Мари Иле Республикаһында, Түбәнге Новгород, Һамар һәм Ульяновск өлкәләрендә, 2014 йылда – Сыуашстан, Пермь крайы һәм Һарытау өлкәһендә, 2015 йылда – Башҡортостанда, Мордовияла, Удмуртияла, Пенза һәм Ырымбур өлкәләрендә әлеге бурысты үтәү көтөлә. Шулай итеп, 2016 йылға 3-7 йәштәрҙәге сабыйҙар өсөн бала баҡсаларына сираттар тулыһынса бөтөрөләсәк.\nБының өсөн тормошҡа ашырылған «юл карталары» һәм маҡсатлы программалар сиктәрендә 185 мең урын булдырыу ҡаралған, сөнки 2016 йылдың 1 ғинуарына ҡарата сираттың 155 мең урын тәшкил итәсәге көтөлә.\nТеги: рф президенты,педагогтар,эш хаҡы


Баш ҡаланың Ленин паркында ла әле байрам концерты бара\nБында Киров районының үҙешмәкәр коллективтары, юғары уҡыу йорттары студенттары һәм ветерандарҙың сығыштарын ҡарарға мөмкин. Сара иртә менән Советтар Союзы Геройы Александр Матросов һәйкәленә сәскә һалыуҙан башланды.\nЛенин исемендәге паркта Еңеү көнөнә арналған байрам тантанаһы Советтар Союзы Геройы Александр Матросов һәйкәленә гөлләмәләр һалыуҙан башланды. Һуғышта дошман дзоты амбразураһын күкрәге менән ҡаплап батырҙарса һәләк булған яугир бөгөн дә митингҡа йыйылыусыларҙы ғорур ҡаршы алды. Сара бер минут тынлыҡ менән башланды. Артабан һүҙ ветерандарҙың үҙҙәренә тапшырылды. Ҡаһармандарҙың хәтирәләрен тыңларға халыҡ һәр ваҡыттағыса күп йыйылғайны. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, һуғыш дәһшәте һәр ғаиләгә тиерлек оло юғалтыуҙар килтерә.\nПаркка бөгөн халыҡ ял итергә түгел, Еңеү яулаған һалдаттарға баш эйергә, рәхмәт һүҙҙәрен еткерергә килгәйне. Яугир Рәйес Әбдрәшитов та ҡатыны менән ҡотлау сәләмдәрен ҡабул итә. Ул 1943 йылда Советтар армияһы сафына алынып, Ленинград фронтына эләгә. Әнисә Ибраһим ҡыҙы иһә блокада үткән. Бөгөн ғаилә имен тормошта йәшәүе менән бәхетле.\nМитингта ҡатнашыусылар артабан байрам концертын ҡараны. Сәхнәлә ҡаланың балалар һәм үҫмерҙәр ижади коллективтары уҙған быуат батырҙарына дан йырлай. Шулай уҡ студенттар ҙа моңло күстәнәс менән килгән.\nОло йәшкә еткән яугирҙарҙың теләге бер - ил халҡы татыулыҡта йәшәһен, үҫеп килгән быуын патриотик рухта тәрбиәләнһен.\nЛенин паркында ойошторолған байрам концерты сәғәт бишкә тиклем бара. Сара аҙағында «Мин һине яратам, тормош» республика конкурсының еңеүселәре билдәләнә, йәғни, сәхнәгә оло быуын вәкилдәре - ветерандар үҙҙәре сығып, йыр-моңға маһирлығын күрһәтәсәк.


Яҡташыбыҙ - Дарвин Закирйән улы Вәлиев күптән түгел Канаданың Торонто ҡалаһында үткән Халыҡ - ара марафонда\nҡатнашты. Бында Вәлиевтың йәшен билдәләп үтергә кәрәк, уға 67 йәш, әммә 65 - 69 йәшлектәр менән ярышта ул үҙен эҙәрлекләүселәрҙе 27 минутҡа артта ҡалдырҙы!\nКем һуң ул - беҙҙең бөгөнгө геройыбыҙ Дарвин Закирйән у лы Вәлиев бөгөн Өфө дәүләт нефть техник университеты доценты , бадминтон буйынса тренер, күп йылдар дауамында БР бадминтон федерацияһын етәкләүсе, марафонсы, саңғы ярыштарында даими ҡатнашыусы булараҡ билдәле. Ул спорттың кү п төрөн үҙләштергән, әммә мәктәпте тамамлағанға тиклем Дарвин Вәлиевтың башына спорт менән шөғөлләнеү тураһында\nуй инеп тә сыҡмай.\nУл 1938 йылда Дүртөйлө партия райкомының икенсе секретаре\nЗакирйән Вәлиев ғаиләһендә донъяға килә. Ул ваҡытта\nбалаларға йыш ҡына Марлен, Вилен, Ким, Энгельс йәки Электрификация тигән заманына тап килгән исем ҡушалар. Шуға күрә малайға Дүртөйлө коммунистарының бәҫен төшөрмәҫлек\nисем һайлауҙа тотош райком ҡатнашыуына ғәжәпләнергә тура килмәй. Һәм уны хайуандар һәм үҫемлектәрҙең тәбиғи һайланыш юлы менән барлыҡҡа килеүе тураһында эволюция тәғлимәтенә нигеҙ һалыусы инглиз ғалимының исеме менән атайҙар.\nАтаһы - райком секретаре - һуғышта һәләк була, ә Дарвин ү ҫеп етә, мәктәпте тамамлай. Ябай башкиҫәр булдым, ти ул бөгө н. Һуңынан инде уның алдына ниндәй ҙә булһа техникумды һайлау\nмәсьәләһе килеп баҫа.\n- Һәм бына мин Ленин урамы буйлап йөрөйм, - тип һөйләй үҙ е Дарвин Закирйән улы. - Техникумдар тураһында яҙылған афишаларҙы уҡыйым, ҡайҙа барырға икән тип баш ватам. Йөрөп а рығас, кеҫәләге тинлектәрҙе һананым да "Родина" кинотеатрына инеп кино ҡарап сығырға булдым. Унда гимнастика\nтураһында фильм бара ине. Ул миңә шул тиклем ҙур йоғонто яһаны, урамға сыҡтым да артыҡ уйлап тормайынса физкультура техникумына табан йүгерҙем. Һәм гимнастика бүлегенә ғариза\nЕгетте уҡыу йортона ҡабул итәләр, уҡыу уға еңел бирелә. Артабан Фрунзе физкультура институтына уҡырға инә, гимнастика буйынса "СССР спорт мастеры"исеменә һәм ҡыҙыл дипломға эйә була. Үҙе менән бергә уҡыған Галя исемле ҡыҙға\nөйләнә. Бергәләп Урта Азияла эшләйҙәр. Һуңынан Өфөгә әйләнеп ҡайталар. Дарвин Өфө авиация институтында (бөгөн ӨДАТУ), Галина - Башҡорт дәүләт университетында эшләй башлай. Шул саҡ уларҙың тормошонда бер үҙгәреш булып ала. Гимнастка Галяны бадминтон уйнарға саҡыралар. Ул ризалаша, уйын күңеленә ята һәм ул быға ирен дә йәлеп итә. Дарвин үҙе күнекмәләр үткәрә, башҡаларҙы ла өйрәтә башлай, республика ярыштарының баш судьяһы дәрәжәһенә етә. Шул уҡ ваҡытта студенттарҙы гимнастика серҙәренә төшөндөрөүҙән дә туҡтамай.\nШулай итеп уның тормошонда ике спорт төрө үрелеп бара.\nӘммә бер нисә йыл үткәс, Дарвин Закирйән улы Өфө нефть институтында эшләгән ваҡытта, уға гимнастика һәм бадминтон\nуйындарының береһен һайларға тура килә. "Тәбиғи һайланыш юлы" менән Дарвин бадминтонға өҫтөнлөк бирә. Вәлиев БР бадминтон федерацияһы рәйесе итеп тәғәйенләнә һәм был\nвазифаны ун биш йыл дауамында башҡара. Бадминтон буйынса су дьяларҙың бөтә Рәсәй һәм бөтә Союз коллегияларына инә, халыҡ - ара ярыштарҙы алып бара. Күптән түгел Рәсәйҙә\nбадминтон ярыштарындағы ҡаҙаныштары өсөн исемле гәлсәр\nволан менән бүләкләнә.\nӘммә Вәлиев бадминтон менән генә мауығып ҡалмай. 1986 йылда уға коллегаһы - техник фәндәр кандидатының марафонда\nҡатнашыуы хаҡында мәғлүм була.\n- Сәмемә ныҡ тейҙе, - ти Дарвин Закирйән улы, - химик йүг ерә, ә мин физкультура кафедраһында эшләйем һәм йүгермәйем! Һәм 1987 йылда 47 йәштә тәүге марафонымды үттем. Шул ваҡытта н алып 18 йыл эсендә 85 марафонда ҡатнаштым һәм әлеге ваҡытт а Рәсәй марафонсылары араһында яҡынса 15 - се һәм башҡорт\nмарафонсылары араһында 1 - се урын биләйем. Йылына дүрт - биш марафон үтәм, еңеүсе, призер ҙа булғаным бар.\nМарафондар һанын йөҙгә тултырырға теләк бар.\nҠатыны Галина Васильевна - ӨДНТУ физик тәрбиә кафедраһы м өдире урынбаҫары - менән улар бер - береһенә шул тиклем тап килгәндәр. Галина Васильевна ла өйҙә үҙенең бер муҡса миҙалы н һаҡлай һәм йыл да, ветерандар араһында бадминтон буйынса Рәсәй чемпионатында еңеп, коллекцияһын тулыландыра. Бына\nинде туғыҙ йыл дауамында ул Рәсәй чемпионкаһы булараҡ Европа һәм донъя чемпионаттарында ҡатнаша - Дания, Англия, Австрия, Германия, Болгария һәм Испанияла булып ҡайтҡан.\nӘ бына Дарвин Закирйән улының сит илдә булғаны юҡ ине. Ниндәй елдәр менән ул Канадаға барып эләккән тиһегеҙме Торонтола Вәлиевтарҙың кесе ҡыҙы Ирина - бадминтон буйынса С ССР спорт мастеры - йәшәй, ул тормош иптәше менән интернет а ша танышҡан. Ейәндәре Эрикка тиҙҙән ике йәш тула. Үткән йыл оләсәһе Галина улар янына барып ҡайтҡан. Ә Дарвин Закирйән улы үҙ мәшәҡәттәре менән булып Канадаға сәфәрен кисектерә килә ине. Һәм бына йыл һайын Торонтола үткән марафонға барып\nул ейәнен дә күрә, марафонда ла еңә. Тәьҫораттар етерлек.\n- Тирә - яҡ бик таҙа, - тип һөйләй Дарвин Закирйән улы. - Подъезда балаҫтар түшәлгән, сүп үткәргес торбанан да тәмле е ҫ аңҡып тора. Беренсе ҡатта тренажерҙар залы, ул тәүлек әйләнәһенә асыҡ, аҫта гараж. Ҡыҙымдың ғаиләһе Онтарио күле районында йәшәй, марафон да шунда үтте. Ярышта кеше күп ҡатнашты. Бер нисә мең кеше сыҡҡайны, финишҡа мең туғыҙ йөҙө барып етте. Һалҡын булды, йылылыҡ ни бары алты градус,\nел көслө. Әммә минең күрһәткән ваҡытым яҡшы - 3 сәғәт һәм 48 минут.\nТимәк, Дүртөйлө коммунистары малайға исем һайлағанда яңылышмаған, Дарвин Закирйән улы үҙенең исеменә тап төшөрмәй. 67 йәштә халыҡ - ара марафондарҙа ҡатнашыу, еңеүгә өлгәшеү, өҫтәүенә университетта дәрестәр алып барыу һәм йәш\nбадминтонсылар менән күнекмәләр үткәреү һәр кемдең дә ҡулынан килмәй.


Цюрупа урамы (Өфө) — Башҡорт Википедияһы\nЦюрупа урамы (Өфө)\nЦюрупа урамы Викимилектә\nЦюрупа урамы — Өфөнөң Киров һәм Совет райондары биләмәһендә урынлашҡан. Ағиҙел йылғаһы ярынан башлана һәм тамамлана. Йыш ҡына «Цурюпа урамы» тип яңылыш әйтелә.\n2 Тарихи биналар һәм ҡоролмалар\nЦюрупа урамы — Өфөлә иң боронғо урамдарҙың береһе. Ул XVIII быуаттарҙа Ҙур Ильин урамы сатынан төньяҡҡа ҡарай формалаша башлай. Башланғысын Трунилов биҫтәһенән ала. Тәүҙә почта тракты булараҡ ҡулланыла, шуның өсөн уның йырындары аша күперҙәр төҙөлә. Уның тәүге атамаһы — Больничный урамы, сөнки унда губерна дауаханаһы торған. XIX быуат башында бында ағас губернатор йорто һалына (һаҡланмаған), аҙаҡ Губернатор урамы тип атала башлай (һуңынан башҡа урам да шундай исем ала, унда ла Губернатор йорто төҙөлгән).\nӨфө планы буйынса 1819 йылда элек бер яҡлы булған Губернатор урамы ике яҡлы урамға әйләнә. Унда Полиция идаралығы, почта бүлексәһе, казармалар һәм казак атаманы йорто төҙөлә. Губерна телеграфы төҙөлгәндән һуң урам тағы исемен үҙгәртеп, Телеграфный урамы тип атала башлай.\n1920 йылдан алып урам революционер-большевик Н. В. Подбельский хөрмәтенә сираттағы исемен ала, ә 1928 йылда тулыһынса дәүләт һәм сәйәси эшмәкәре Александр Дмитриевич Цюрупа хөрмәтенә Цюрупа исеме менән алмаштырыла.\nТарихи биналар һәм ҡоролмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nУҡытыусылар институты бинаһы (Цюрупа, 9). Хәҙер ул Заһир Исмәғилев исемендәге Өфө дәүләт сәнғәт академияһы (театр факультеты, һынлы сәнғәт факультеты).\nМариинский гимназияһы бинаһы (Пушкин, 108 — Цюрупа, 11). Хәҙер 3-сө һанлы Гимназия.\nӨфө губерна земство идаралығы бинаһы (Цюрупа, 12). Хәҙер ОАО «Уфимкабель».\nҠала полицияһы идаралығы бинаһы (Октябрь революцияһы,14 — Цюрупа, 26). Хәҙер Ленин районының 1- се һанлы Янғын һүндереү часы.\nПлатоноватарҙың айырым йорто (Цюрупа урамы, 38). Хәҙер мировой судьяларҙың эшмәкәрлеген ойоштороу һәм хоҡуҡи акттарҙы теркәүҙе алып барыу буйынса Башҡортостан Республикаһы идаралығы.\nА. Д. Цюрупаға һәйкәл\nХеҙмәт бурысын башҡарғанда һәләк булған янғын һүндереүселәргә һәйкәл\n«Үҙәк» сауҙа комплексы (Үҙәк баҙар)\nТөньяҡ өлөшө шәхси секторға һуҙыла, шуға күрә йәмәғәт транспорты урамдың көньяҡ яғын хеҙмәтләндерә. 2011 йылдың сентябрендә Цюрупа урамына параллель булған Ленин урамы автобустар һәм маршрут таксиҙары менән хеҙмәтләндерелә, ә Цюрупа урамының төп йәмәғәт транспорты булып троллейбустар тора. 2011 йылдың сентябрендә Ленин урамында бер яҡлы хәрәкәт индерелгәс, күп автобус маршруттары Цюрупа урамына күсерелә.\n↑ В Уфе изменят 37 маршрутов общественного транспорта\nТелеграфная улица (А. Цюрупы) — Фотографии Уфы до 1917 года\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Цюрупа_урамы_(Өфө)&oldid=818614 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 13:33 7 июль 2018 үҙгәртелгән.


«Сода» предприятиеһы мазут яғыулығынан баш тартырға ниәтләй // Иҡтисад | новости башинформ.рф\n«Сода» предприятиеһы мазут яғыулығынан баш тартырға ниәтләй\n11:38, 13 января 2012 Иҡтисад\nСтәрлетамаҡтағы «Сода» предприятиеһында энергия һаҡлау һәм энергетик һөҙөмтәлелекте арттырыу буйынса даими һәм өҙлөкһөҙ эш алып барыла. Сода мейестәрен мазут яғыулығынан газға күсереү был өлкәләге төп сараларҙың береһе булды.\n— Беҙ мазут яғыулығынан бөтөнләй баш тартып, сода мейестәрен заманса һәм энергияны һаҡлаусы яғыулыҡҡа – газға күсерергә ниәтләйбеҙ. Был тирә-яҡ мөхиткә кире йоғонтоно кәметергә, сифатлыраҡ продукция алырға һәм уның үҙҡиммәтен кәметергә мөмкинлек бирәсәк, — тип хәбәр итте «Сода» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең башҡарма директоры Сергей Лобастов.\nӘлеге ваҡытта тәбиғи газ энергияның иң мөһим беренсел сығанағы булып тора. Газ – иң отошло энергетик яғыулыҡ, ул төп продукт – кальцинацияланған сода етештереүҙәге сығымдарҙы кәметергә булышлыҡ итә.\nАғымдағы йыл аҙағына тиклем эштәр тамамланасаҡ һәм был, белгестәр фекеренсә, атмосфераға зарарлы матдәләр бүлеп сығарыуҙы йылына 5 мең тоннаға тиклем кәметергә мөмкинлек бирәсәк.\nТеги: сәнәғәт, сода, энергетика


«Салауат Юлаев» Омскиҙа «Авангард»ты еңде – 3:1 // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\n«Салауат Юлаев» Омскиҙа «Авангард»ты еңде – 3:1\n12:31, 2 февраля 2010 Йәмғиәт\n«Салауат Юлаев» ҡунаҡта Омскиҙа урындағы “Авангард”ҡа ҡаршы Континенталь хоккей лигаһы чемпионатының сираттағы матчын үткәрҙе. Өфөлөләр был миҙгелдәге дүрт матчтың өсөнсөһөндә Омск командаһын еңде — 3:1.\nБеренсе осорҙа мәрәйҙәргә иҫәпте Андрей Таратухин асты – 1:0.\nИкенсе осор башында Константин Кольцовтың тырышлыҡтары икенсе шайба менән бүләкләнде – 2:0.\nРуслан Нуретдинов матчтың һуңғы осороноң 13-сө минутында ҡапҡаның арҡыры тимере аҫтына ҡыҫынҡы мөйөштән мәргән ырғытыуы арҡаһында иҫәп йәнә артты — 3:0.\nНиһайәт, финал сиренаһына һанаулы минуттар ҡалғас, хужалар Виталий Колесникты “сохариһыҙ” ҡалдырҙы – 1:3.\n50 уйында 111 мәрәй алып, Чернышев Дивизионында «Салауат Юлаев» беренсе урында килә.\nКиләһе уйынды “Салауат Юлаев” 3 февралдә Тольяттила «Лада»ға ҡаршы үткәрәсәк.


Стәрлетамаҡ районында иң күп һөт һауыла // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nСтәрлетамаҡ районында иң күп һөт һауыла\n10:24, 18 марта 2010 Иҡтисад\nРеспубликала иң күп һөт бөгөнгө көндә Стәрлетамаҡ районында һауыла.\nСтәрлетамаҡ хужалыҡтарында бөгөн тәүлегенә бер һыйырҙан уртаса 16,3 килограм һөт һауып алына. Уҙған йыл менән сағыштырғанда был 0,9 килограмға күберәк. Бер баш һыйырға йыл башынан алып 1020 килограмм һауым тура килә (уҙған йыл һөҙөмтәһе менән сағыштырғанда плюс 24 килограмм).\nБР Ауыл хужалығы консультацияһы үҙәгенә һылтанма менән Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, йыл башынан алып Стәрлетамаҡ районында һауылған һөт 8,25 мең тонна (плюс 192 тонны) тәшкил иткән. Эшкәртеүселәргә был арала 7,038 мең тонна һөт һатылған (плюс 204 тонна).\nЭльвира Латипова\tавтор: Эльвира Латипова\nТеги: ауыл хужалығы, һауым, БР Ауыл хужалығы министрлығы, малсылыҡ


Инфоурок › Другое ›Презентации›Презентация по башкирскому языку "Башҡортостандың тәбиғәт ынйылары"\nБашҡортостандың тәбиғәт ынйылары Башҡорт теленән проект эше Башҡарҙы: Физико-математик факультетының 1-се курс ЗПОМОИТС-11-16 төркөмө талибы Федоров Сергей\nУрал Урал – тәбиғәте ғәжәйеп хозур, йәнлектәргә, ҡош-ҡортҡа, төрлө мәғдәнгә, ризыҡҡа ифрат бай илаһи ер, иҫ киткес күркәм, хөр төйәк.\nУрал Урал – Европа менән Азия сиктәрендә ятҡан, Карск диңгеҙенән Ҡаҙағстан ерҙәренә тиклем 2000 саҡрымдан ашыуға һуҙылған, киңлеге – 40-60, урыны менән 150 саҡрымға еткән армыт-армыт уралып ятҡан тауҙар иле. Урал – йәшәйеште тәьмин иткән һыуалыш сығанағы ла. Төньяҡ Уралда – тау тундыраһы, көньяҡтараҡ – тау-тайга урмандары. Урал атамаһы тураһында фараздар байтаҡ, күп хеҙмәттәр яҙылған, мәгәр әлегәсә аныҡ фекергә киленмәгән.\nАғиҙел Ағиҙелкәй ҡайҙа, ай туғайҙа, Ағиҙелкәй кеүек һыу ҡайҙа. Ағиҙелкәйҙәрҙең, ай, һауаһы Йәнгә рәхәт, тәнгә ҙур файҙа.\nАғиҙел Ағиҙел – Башҡортостандың иң ҙур йылғаһы, Каманың уң ҡушылдығы. Оҙонлоғо 1420 км, бассейнының майҙаны 141900 км2. Көмөштәй аҡ был йылға Ирәмәлтау тирәһенән баш ала. Ағиҙел – Башҡортостандың һыу юлы. Борон-борондан ҡан-ҡәрҙәштәребеҙ Ағиҙел буйлап торлаҡ ҡороп, түлләп, ишәйеп, ҡотайып донъя көтә. Ағиҙел буйында бихисап ауылдар, Белорет, Мәләүез, Ишембай, Салаут, Стәрлетамаҡ, Өфө, Благовещенск, Бөрө ҡалалары урынлашҡан\nИрәмәл Ирәмәле, Ирәмәл, Ирәмәлкәй... Ҡан-ҡәрҙәштәребеҙҙең изге төйәге Көньяҡ Уралда, башҡорт илендә Ямантауҙан ҡала иң бейек, йәмле һәм ғәжәп тау!\nИрәмәл Иҙел башында, йәғни Белорет, Учалы райондары биләмәләре сиктәрендә күккә ашып торған ике түбәле ифрат ҙур тау ул. Оло Ирәмәлдең бейеклеге – 1582, Кесе Ирәмәлдең – 1449 м. Көньяҡ-көнбайыш тарафтан төньяҡ-көнсығышҡа – 12 саҡрымға, көньяҡ-көнсығыштан төньяҡ-көнбайышҡа табан 8 саҡрымға һуҙылған. Ирәмәлкәй тауҙың тәбиғәте ғәжәп үҙенсәлекле. Ирәмәл – ауыҙ-тел ижадында данланған, йәшәү, рух сығанағы булған изге ер.\nЯйыҡ Урал – эпостарҙа, ҡобайырҙарҙа данланған, тарихи йылъяҙмаларҙа теркәп ҡалдырылған йылға. Ҡанбабаларыбыҙ биргән атамаһы – Яйыҡ.\nЯйыҡ Урал (Яйыҡ) йылғаһы Башҡортостандың Учалы районында Уралтау теҙмәләренең Уйташ (урыҫтар Круглая Сопка тип атай) тауы буйыннан башланып, Каспий диңгеҙенә барып ҡоя. Ул Башҡортостан Республикаһы, Силәбе, Ырымбур, Уральск, Гурьев өлкәләре һәм Ҡаҙағстан ерҙәренән ағып үтә. Дөйөм оҙонлоғо – 2345 саҡрым, шул иҫәптән Башҡортостан ерендә – 165 саҡрым; бассейнының майҙаны 220 мең км2.\nЯмантау Борон-борон борондан, Кеше-маҙар булмаған, Килеп аяҡ баҫмаған (Ул тирәлә ҡоро ер Барлығын һис кем белмәгән), Дүрт яғын диңгеҙ уратҡан Булған, ти, бер урын.\nЯмантау Көньяҡ Уралдағы иң бейек һырттар—Оло Ямантау түбәһе диңгеҙ кимәленән 1642 м, ә Кесе Ямантау түбәһе — 1510 м бейеклектә. Башҡортостандың үҙенсәлекле тәбиғәт ҡомартҡыһы булған мәғрүр ҙә, серле лә был тауҙар төньяҡ-көнбайыштан көньяҡ-көнсығышҡа даға рәүешендәрәк теҙелеп-һуҙылып киткән һәм тайга зонаһында ята. Ике иң бейек түбә аралығы киң генә тигеҙлектән ғибәрәт, ул тигеҙлек тә диңгеҙ кимәленән 1300 м юғары.\nӨргөн күле Өргөн күле исеме, ихтимал, монголса киң мәғәнәһендәге «оргон» тигән һүҙҙән килеп сыҡҡандыр, сағыштырып ҡараһаң, башҡорт телендәге «иркен» һүҙе лә шул уҡ мәғәнәне аңлата бит.\nӨргөн күле Ландшафты яғынан иҫ киткес үҙенсәлекле был күл үҙенең мөһабәтлеге менән хайран ҡалдыра. Өргөн күле Учалы станцияһынан 6 саҡрым алыҫлыҡта. Ул оҙонса формала булып көньяҡтан төньяҡҡа табан һуҙылған. Күлдең оҙонлоғо — 4, киңлеге — 2,5 саҡрым. Төньяҡ- көнбайыш яғы һай, тәрәнлеге 2—4 метрҙан артмай. Был урындар һары ҡамыштар, ялпаҡ екәндәр менән ҡапланған, һыу төбөнә йәшел еп һымаҡ буй-буй булып ылымыҡтар түшәлгән. Көньяҡ өлөшөндә уртаса тәрәнлек 5—7 м.\nАр ташы Иҙел башында йәшәүселәр был ҡаяны Арса ташы тип тә йөрөтә. Уның килеп сығышын башҡорт телендәге «арса» (ваҡ япраҡлы, алһыу күк сәскәле ҡыуаҡ) һүҙе менән дә бәйләргә булалыр.\nАр ташы Йәмле Ағиҙелдең уң яҡ ярында, Белорет ҡалаһынан 20 саҡрым алыҫлыҡта, ята ул данлыҡлы Ар ташы. Эзбизташтан торған был мөһабәт ҡая хәтфәләй йәшеллек менән тирәсләнгән, бейеклеге 25—30 м. Ситтән ҡарағанда, ул ташҡа әүерелгән ҙур кеҫәрткене хәтерләтә. Уның һоро мүк менән ҡапланған таш «тәне» ниндәйҙер шом да, сер ҙә һаҡлай кеүек. Был тарихи таш тураһында төрлө риүәйәттәр йөрөй.\nШүлгәнташ Шүлгәнташ — Көнсығыш Европала һәм Азияла таш быуаттың тәүге осоронда (палеолит) буяу менән һүрәт эшләү сәнғәте яҡшы күрһәтелгән һәм һаҡланған берҙән-бер мәмерйә.\nШүлгәнташ Был мөһабәт мәмерйә Бөрйән төбәгендә Ағиҙел йылғаһының уң яҡ ярында, Башҡорт дәүләт ҡурсаулығы биләмәһендә урынлашҡан. Шүлгәнташ мәмерйәһенә ингән урындың киңлеге 40 метрға етә, бейеклеге — 20 м. Мәмерйә аша ер аҫты йылғаһы Шүлгән аға. Мәмерйәнән 2 саҡрымда ул шаулап ер аҫтына инеп юғала һәм ҡеүәтле шишмә булып Шүлгәнташ ауыҙында урғып сыға, ошонда диаметры 3 м булған бәләкәй генә күл хасил итә. Күк күл, унан ағышын дауам иткән Шүлгән ҡышын ҡаты һыуыҡтарҙа ла туңмай.\nИнйәр Бер ҡарағанда, ул ысынлап та ялбыр яллы аҫауға оҡшап китә. Ҡая исеменең дә легендаһы бар башҡортта: йәнәһе, эҙәрләүҙәрҙән ҡасып ошонда килеп ҡыҫырыҡланған ҡара айғыр ят ҡулдарға эләкмәҫ өсөн түбәнгә ташланған...\nИнйәр Инйәрҙең оҙонлоғо 305 саҡрым самаһы. Кесе Инйәр «ағаһына» ҡушылғанға тиклем 109 саҡрым юл үтә. Инйәргә Төлмәй, Баҫыу, Асҡын кеүек эреле-ваҡлы бик күп йылғалар, шишмәләр, инештәр ҡоя. Хәҙерге мәлдә бассейнының майҙаны 1030 км2 иҫәпләнә, алтмыш йыллап элек иһә 1650 км2 булған. Белорет — Шишмә тимер юлын төҙөгәндә Инйәргә айырыуса ҙур зыян яһалды.\nМауҙҙы (Яҡтығүл) Бер юлы өс исем менән йөрөй ул. Таҙа, тоноҡ һыулы булғаны өсөн халыҡ Яҡтыгүл тип йөрөтә. Ә борондан һаҡланып ҡалған икенсе исеме — Мауыҙлы (Мауыҙҙы), йәғни Аждаһалы.\nМауҙҙы (Яҡтығүл) Яҡтыгүл Башҡортостандың Әбйәлил районы Асҡар ауылынан төньяҡ-көнсығышҡа табан 28 саҡрым алыҫлыҡта ята. Һыу запасы буйынса был күл Асылыгүл һәм Ҡандрагүлдән ҡала өсөнсө урында тора, майҙаны 8 км2 самаһы, иң тәрән урыны 28—30 метрға етә. Күл Ер ҡабығында барған үҙгәрештәр, ҡуҙғалыштар һөҙөмтәһендә барлыҡҡа килгән, һыуы сөсө. Тәрән ерҙәре ҡалынлығы 70 сантиметрға еткән сапропель менән ҡапланған.\nИрендек Оло маҡтауға лайыҡ, исеме йырҙарҙа данланған мәғрүр тауҙарҙың береһе — Ирәндек тауы. Ирәндек тауының мәғрүрлеген, хозурлығын, мөһабәтлеген халыҡ борон-борондан шулай ихлас күңелдән маҡтап йырлаған.\nИрендек Ирәндек Таналыҡ менән Быҙаулыҡ йылғаһы ҡушылған ерҙән Оло Ҡыҙылға тиклем Баймаҡ, Әбйәлил, Хәйбулла райондары буйлап 110 саҡрымға һуҙылған. Абсолют бейеклеге — 987 метр. Ирәндек буйҙарында тәбиғәт шарттары ифрат ҡырҡыу. Ә Ирәндектең көнсығыш итәгендәге Яманташ ҡаяһынан сығып, Төйәләҫкә ҡойоусы йылғасыҡтан һикәлтәле урында барлыҡҡа килгән Ғәҙелша шарлауығы — үҙе бер мөғжизә.\nҺаҡмар Башҡорттоң быуаттарҙан быуаттарға һуҙылған оло тарихының шаһиты ул Һаҡмар. Ата-бабаларҙың аҡ тирмәләр ҡороп, өйөр- өйөр йылҡылар әйҙәп йөрөгән замандарын да күргән, башҡорт иленең һөйөнөстәрен дә, хәсрәттәрен дә кисергән.\nҺаҡмар Көньяҡ Уралдың ҡайын-ҡарағайҙар менән ҡапланған һыртынан, мәғрүр ҡаяларҙың еләҫ ышығынан юлын башлай Һаҡмар. Ул Башҡортостандың Әбйәлил, Баймаҡ, Йылайыр, Хәйбулла райондары аша үтеп Ырымбур өлкәһенә барып сыға һәм Урал йылғаһына ҡоя. Оҙонлоғо 760 саҡрым, шуның 348-е Башҡортостанға тура килә. Күренеүенсә, Һаҡмар бик оҙон, бормалы юл үтә.\nТалҡаҫ Башҡорт легендалары һәм риүәйәттәренә инеп ҡалған Талҡаҫ күлен Башҡортостан карталарына ғәҙәттә төшөрмәйҙәр: бәләкәй иҫәпләнелә.\nТалҡаҫ Уның оҙонлоғо 4, киңлеге 1 саҡрым самаһы. Иң тәрән урыны — 12 м, уртаса тәрәнлеге 4,5 м. Бындағы һыу күләмен 15,8 миллион кубометр тип билдәләйҙәр. Барлыҡҡа килеше буйынса Талҡаҫ Асылыгүл, Ҡандрагүл, Яҡтыгүл, Өргөн кеүек үк, тектоник сығышлы. Күлдең уртаһында, көнбайыш ярға яҡыныраҡ, кескәй генә утрау бар.\nТаналыҡ Ирәндеккэй тауым, ай, йәйләүем, Ташлап китер йәйләү инеме? Таналыҡҡай һыуым, ай, Яйығым, Ташлар ғына һыуым инеме?\nТаналыҡ Яйыҡ оҙонлоҡтары 10 километрҙан ашҡан 800-ҙән күберәк йылға һыуҙарын үҙенә йыя. Ҡушылдыҡтары араһында Төйәләҫ (урыҫса уны нишләптер Худолаз тип йөрөтәләр), Урғаҙа (уны ла Уртазымка тип кәмһетәләр), Ҡыҙыл (төҫөнә күрә түгел, баһаһына ҡарап ҡушылған исем) һымаҡтары байтаҡ. Данлы Һаҡмар менән сабыр холоҡло Таналыҡ — иң ҙур ҡушылдыҡтары. Баймаҡ, Хәйбулла райондары буйлап 225—232 км юл үтә.\nДим Башҡа башҡорт йылғалары кеүек үк, Дим дә шиғриәтебеҙҙең, йыр-моңдарыбыҙҙың алтын бишеге. Күк Иҙелде данлап (элек башҡорттар уны Күгиҙел тип тә йөрөткән), күпме йырҙар, күпме аҫыл ижад өлгөләре тыуған.\nДим Дим Башҡортостандың Федоровка районынан Дөйөм һырттың төньяҡ битләүҙәренән башланып, көньяҡ тарафҡа юл ала, унда Ырымбур өлкәһенең Шырлыҡ, Матвеевка, Пономаревка райондары ерҙәренән урап үтеп Бишбүләк районына килеп керә. Ошонан ул бормаланып-бормаланып төньяҡҡа ағып китә. Йылғаның оҙонлоғо 556 саҡрым, диңгеҙ кимәленән уртаса бейеклеге 200—400 метр, бассейнының майҙаны — 12800 км2.\nАсылыгүл Башҡортса Аҫлыкул — «ике төплө күл», Аҫылкул — «матур күл» була тип тә фараз ҡылғандар.\nАсылыгүл Асылыгүл Башҡортостандың урман-далалы ерендә, Дәүләкән төйәгендә йәйрәп ятҡан иң ҙур күл. Уның буйы – 8, киңлеге 5 км, өҫкө йөҙөнөң майҙаны 23,5 км2. Күлдең борон Ҡаратабын куле, Ер упҡан, Ер батҡан тигән атамалары ла булған. Оло Ҡарағас, Бәләкәй Ҡарағас тигән атамалар әүәл Асылыгүл буйында ҡарағастар үҫкәнен аңғарта.\nЕҙем Елмерҙәктең көнсығыш итәктәренән, уның иң бейек тубәһе (диңгеҙ кимәленән 909 м) тапҡырҙарынан башлана һоҡланғыс Еҙем йылғаһы һәм көньяҡҡа ҡарай сәфәр сыға.\nЕҙем Өс район — Белорет, Ғафури, Архангель райондары буйлап аға Еҙем, юлда үҙенә байтаҡ эреле-ваҡлы тау йылғаларын эйәртә. Бассейнының майҙаны ошо быуат баштарында 3300 км2, оҙонлоғо 215 км тәшкил итһә, хәҙер иһә 2400 км2 һәм 205 км. Елмерҙәк һәм Алатау һылыуы Еҙем әлегә иң таҙанан иҫәпләнә. Был йәһәттән ул Башҡортостандағы беренсе төркөм йылғалар (Инйәр, Йүрүҙән, Нөгөш, Ағиҙел үре) рәтенә индерелгән, йәғни шул көйөнсә лә эсергә яраҡлылар иҫәбендә.\nТоратау ...Торатауҙың итәгендә торам, Оса болот ҡанат тигеҙен. Әрлән һымаҡ заман ер ҡорттары Кимерәләр тазы нигеҙен. …Итәгендә торам Торатауҙың, Күгем бөтөп бара тишелеп. Һин дә ауһаң, терәктәре бөтөп Төшөр һымаҡ йыһан ишелеп.\nТоратау Торатау башҡаларҙан алыҫтараҡ, көньяҡ- тараҡ ята. Ул шихандар араһында иң бейеге — абсолют бейеклеге 402 м. Итәге һөҙәк, ләкин юғары күтәрелгән һайын ул текәрәк була бара, ә түбәһе йомро тигеҙлек менән тамамлана. Тауҙың буйы — 1,2 саҡрым, киғҫтеге — 800 м. Көнбайыш һәм көньяҡ- көнбайыш битләүҙәрендә мәмерйәләр бар.\nКүперле шарлауғы Башҡортостанда егермеләп шарлауыҡ иҫәпләнә. Баймаҡ районындағы Ғәҙелша (Ибраһим), Белореттағы Атыш, Ишембайҙағы Ҡуҡрауыҡ — киң билдәлеләрҙән.\nКүперле шарлауғы Мәләүез районындағы Күперле шарлауығы ла бәләкәй генә, бейек тә түгел... Уның бейеклеге 52 м, һыуы иһә хәтәр күп, шарлауы әллә нисәмә саҡрымдарға ишетелә икән. Күперле күперенең оҙонлоғо 35, киңлеге 4, аҫылмалы өлөшөнөң оҙонлоғо 10 м тәшкил итә. Йылғанан 16 м бейеклектә.\nҠотоҡ мәмерйәләре Был ер аҫты мәмерйәләре төрлө тәрәнлектәге ҡоҙоҡтар менән башлана. Уларҙың исеме лә, ҡоҙоҡ һүҙенең ерле һөйләштәге рәүешенән, Ҡотоҡ мәмерйәләре тип аталған.\nҠотоҡ мәмерйәләре Мәмерйәләрҙең ҙурлығы һәм төҙөлөшө төрлөсә. Беренсеһе ике залдан торһа, ҡалғандары йә тар лабиринт, йә коридорҙар менән тоташҡан галереялар рәүешендә. Шахта тибындағыһы ла бар. Оҙонлоҡтары 144 метрҙан 1500 метрға тиклем. Сумған — Ҡотоҡ мәмерйәләре араһында иң ҙуры. Дөйөм оҙонлоғо 8 саҡрым самаһы, тәрәнлеге 150 метрға етә.\nӘй Уйылам инде, уйылам, Йырға-моңға уйылам. Үҙәктәрҙе өҙөрлөк моң Ағыла Әй буйынан.\nӘй Әй йылғаһы Урал тауҙары ҡуйынынан, Әүәләк тауының көнсығыш битләүенән, 780 метр бейеклегендәге һаҙлыҡлы ерҙәрҙән башлана һәм Силәбе әлкәһе, Салауат, Ҡыйғы, Дыуан, Мәсетле райондарында һирәк-һаяҡ яландар аша 580 саҡрым юл үтеп, һул яҡтан Ҡариҙелгә барып ҡоя. Уның ҡойған ерендә ултырған ауыл Әй тамағы тип аталған. Бассейнының майҙаны 15 мең км2.\nСалауат мәмерйәһе Башҡортостандың теләһә ҡайһы мөйөшөндә лә, элек уға ҡараған ерҙәрҙә лә Салауаттың йөрөгән юлдары, ул булған урындар хаҡындағы иҫтәлектәр быуындан быуынға изге аманат итеп тапшырыла килгән.\nСалауат мәмерйәһе Салауат районында Салауат исеме менән йөрөтөлгән бер нисә мәмерйә бар. Йүрүҙән ярындағы Иҙрис ауылына яҡын ғына урынлашҡан мәмерйә хаҡында риүәйәттәр айырыуса күп. Мәмерйә ғәләмәт ҙур. Уға инеүе лә ҡыйын. Тәрән соҡорға төшөргә кәрәк. Борон унда уҫаҡ олонона йәбешеп төшкәндәр. Мәмерйә дүрт километрға тармаҡланып һуҙыла, залдары, бик күп коридорҙары бар.\nҠорғаҙаҡ Шифалы Ҡорғаҙаҡ сығанағы тәүлегенә унар миллион литр шифалы минераль һыу урғылтып сығара. Ҡасандыр бында ике тирмән геүләп эшләп торған. Ағалы-ҡустылы ике башҡорт егете ҡорған икән был тирмәндәрҙе.\nҠорғаҙаҡ Янғантау шифаханаһынан өс кенә саҡрым алыҫлыҡта ул. «Янғантау» шифаханаһына Ҡорғаҙаҡ шишмәһенән һыу үткәргес үткәрелгән. Уның һыуы ашҡаҙанды, эсәк ауырыуҙарын һәм бөйөрҙәрҙе дауалауҙа файҙаланыла. Был ғәжәйеп серле шишмә ҡышҡы ыжғыр һалҡындарҙа ла туңмай. Теҙҙән ҡарға батып, көҙгөләй ялтырап сылтыр-сылтыр ағып ятҡан һыуға ҡарап тороу үҙе бер мөғжизә түгелме ни?!\nЙүрүҙән Урал билкәйенә көмөш ҡайыш — Ялтырап ҡына аҡҡан Йүрүҙән. Аяҡҡайым талды, йырлы йылға, Буйҙарыңды ҡыҙырып йөрөүҙән.\nЙүрүҙән Йүрүҙән — Уралдың иң матур йылғаларының береһе. Салауаттың тыуған ауылы Тәкәй ошо йәмле Йүрүҙән буйында булған. Ул республикабыҙҙың Белорет районынан башлана һәм, Силәбе өлкәһендәге Ҡатау-Ивановскиҙы үтеп, беҙҙең Салауат, Дыуан, Ҡариҙел райондары буйлап бормаланып аға-аға, Ҡариҙелгә килеп ҡушыла. Усть-Катав ҡалаһынан Большая Лука ауылына тиклем Йүрүҙән шулай кинәт бөгөлдәр яһап, таштар араһынан ҡыҫылып, ҙур-ҙур шаршылыҡтар барлыҡҡа килтереп аға.\nГлоссарий Тау – гора Йылға – река Күл – озеро Таш – камень Мәмерйә – пещера Шарлауыҡ – водопад Дала – долина Саҡрым – верста Мәғдән – руда\nМайҙан – площадь Мөһабәт – величавый Оҙонлоғо – длина Киңлеге – ширина Ағым һыу – проточная вода Эзбизташ – известьняк Тирмән – мельница Глоссарий\nҠулланылған интернет-ресурстар теҙмәһе http://pobashkirii.ru – Путешествие по Башкирии https://ba.wikipedia.org/wiki/Баш_бит - ВикипедиЯ. Ирекле энциклопедия http://fb.ru/article/236814/izuchaem-reki-bashkortostana - Изучаем реки Башкортостана http://komanda-k.ru/Россия/озера-башкирии - Команда Кочующие http://ufa-gid.com/encyclopedia/ - Энциклопедия Башкортостана\nНомер материала: ДБ-1640939


Кластан тыш сара " Ҙур хәрефтәр" . башлангыс кластар\nИнфоурок / Другое / Конспекты / Кластан тыш сара " Ҙур хәрефтәр" . башлангыс кластар\n(башланғыс кластар өсөн)\nТема: Һүҙ төркөмдәре.\nМаҡсат: һүҙ төркөмдәре буйынса уҡыусыларҙың белемдәрен тикшереү, ҡыҙыҡһыныусанлыҡ тәрбиәләү.\nКем башҡорт телен ярата.\nКем теләй күп белергә.\nШулар бөгөн беҙгә килһен,\nРәхим итһен «бәйге» гә.\nII. Төп өлөш\n1. Предметты белдергән һүҙҙәрҙе ҡайһы һүҙ төркөмө менән атап йөрөтәбеҙ? (Исем)\n2. Нимә һорауына яуап булған берлек һанда, төп килештә булган 10 һүҙ.\n3. Ҡ өнөнә башланған 10 һүҙ атарға.\n4. Бына ошо тоҡсайҙан хәрефтәрҙе алырға Һәм һүҙ төҙөргә.\n5. Төп дәрәжәлә булған 15 сифат атарға.\n6.Ҡылымдың заман мәғәнәләрен әйтегеҙ. Киләсәк заманда булған 10 ҡылым атағыҙ.\n7. Һандарҙың дөрөҫ яҙылышын тикшерегеҙ.\n(6 нсы, унбер, егерме өч, 7-сы, 9-се, өсөнсе, бишарлап)\n8. «Һан» лы һүҙҙәр\n1.Был «һан»ды һәр кем йотлоғоп тыңлай (һандуғас)\n2.Был «һан» менән ер һөрәләр (һабан)\n3.Был «һан» йомортҡа урларға ярата (һайысҡан)\n4.Был «һан» танау осон семетә (һалҡын)\n5. Был «һан»күҙҙән йәш ағыҙа. (һуған)\n6. Был «һан»дан әйбер алырмын , тип уйлама (һаран)\n7.Был «һан» менән дуҫ булһаң, ҡулың , битең таҙарыр (һабын)\n9. «Изге һүҙҙәрҙе тап» уйыны.\n1.Беҙгә бик кәрәкле, ҡәҙерле кеше ул.\nКөслө лә ул, яғымлы ла.\nҒаилә терәге, ил терәге. ( Атай).\n2.Балаға ғүмер биреүсе, бөтә донъяға нур һибеүсе, баланы ҡайғыртыусы, яратыусы. (Әсәй)\n3.Ул булмаһа бөтә донъя ҡорой, кибә. Унһыҙ кешеләргә лә , йәнлектәргә лә , үҫемлектәргә лә йәшәү юҡ. (Һыу)\n4.Иң туҡлыҡлы ризыҡ ул. Ул алтындан да ҡәҙерле. Уның өсөн бик күп хеҙмәт, көс түгәләр. (Икмәк)\n5. Күкрәк тултырып тын алаһың. Шунан йәшәү башлана.(Һауа)\n-Эйе, балалар был һүҙҙәр донъяла иң изге һүҙҙәр тип һанала. Уларһыҙ йәшәү юҡ. Шул һүҙҙәр араһында «атай», «әсәй» һүҙҙәре изгеләрҙән дә изге булып ҡала.\n10. Йыйылған хәрефтәрҙән һүҙ төҙө.\n-Был һүҙ күп кешенең күңелендә , уны тотоп ҡарап булмай, беҙ уны булдырырға тырышабыҙ, шуға омтолабыҙ.\nФинал – кем күберәк һүҙ төҙөй\n(матур, тал, ат,ҡыл, тау, ал, ут, тар, уртаҡ , март һ.б.)\nЛотфуллина Ризида Фаил ҡыҙы\nДәрес конспекты Зәйнәб Биишева "Өйрәнсек һәм һөнәрсе" 4-се класс\nСценарий программы гражданско-патриотической направленности "Память сердца", посвященная Дню защитника Отечества\nПрезентация йыл миҙгелдәре "Дүрт миҙгел"\nКластан тыш сара Башҡорттарҙа ете һаны.\n5-се класс Аҙык -түлек\nМетодические рекомендации к программе летнего лагеря "Содружество звездных планет"\nСборник методических рекомендаций по организации смен в профильных и летних лагерях


Самолетта республиканан дүрт кеше булған...\n10 Октябрь , 22:30\nҒәҙәттән тыш хәлдәр министрлығының Татарстан буйынса Баш идаралығында “ҡыҙыу бәйләнеш” телефоны булдырылған: 8 (843) 288-45-63.\nБөгөн иртән Татарстанда еңел моторлы “L-410” самолетының Минзәлә ҡалаһынан алты саҡрым алыҫлыҡта ҡолауы һөҙөмтәһендә 22 кешенең (ҡайһы бер сығанаҡтар буйынса 23 кеше тип әйтелә) 16-ыһы һәләк булыуы тураһында яҙғайныҡ инде. Рәсәй Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығының Башҡортостан буйынса Баш идаралығы матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, асыҡланған мәғлүмәттәр буйынса самолет бортында Башҡортостандан дүрт кеше булыуы билдәле, уларҙың икәүһе һәләк булған, ә икәүһе - дауаханала.\n“Комсомольская правда” (https://www.ufa.kp.ru/online/news/4471938/) хәбәр итеүенсә, Өфөнән билдәле бизнес-коуч Динар Дәүләтгәрәев, Башҡортостан “Офис-төркөм” Конгресс-бюроһының элекке етәксеһе Павел Музыченко һәләк булған. Ә Вадим Фәхретдинов менән Башҡортостан парашют спорты федерацияһы ағзаһы Дмитрий Дербышев дауаханала.\nШулай уҡ самолет бортында Мари Иле Республикаһынан, Ульяновск өлкәһенән, Удмуртия Республикаһынан, Киров өлкәһенән, Силәбе өлкәһенән кешеләр булған, ә туғыҙы Татарстандан тип белдерәләр (иҫкәртәбеҙ: һандарҙың үҙгәреүе лә ихтимал).\nМинзәләлә һәләк булғандарҙың кәүҙәһен туғандарына 11 октябрҙә Саллыла бирә башлаясаҡтар, тип хәбәр итә "Татар информ" мәғлүмәт агентлығы.


АДВОКАТ ТӘҮЛЕК ӘЙЛӘНӘҺЕНӘ - Бөтә донъя юристар! Интернет-кафе адвокат менән юридик.\nАДВОКАТ ТӘҮЛЕК ӘЙЛӘНӘҺЕНӘ\nТӘҮЛЕК ӘЙЛӘНӘҺЕНӘ АДВОКАТ Йыш ҡына хәл килеп тыуһа, ҡарар ваҡытында кәрәкле мөһим мәсьәлә булып тора, мәле еткәс, ҡаршыға. хәмитовҡа ойошоу барлыҡҡа килгән проблема түгел әлегә Бының өсөн, ҡағиҙә булараҡ, компетентлы һәм квалификациялы адвокат ярҙамынан кәрәк. Бындай мәлендә тыуыуы мөмкин һәм бының өсөн иң яраҡһыҙ хәлгә килгәнӘммә грамоталы юридик консультация алырға теләсә ҡайһы ваҡытта көн һәм төн нисек. Хәҙер был ҡарар ителде - адвокат тәүлек әйләнәһенә Бындай адвокат юридик ярҙам күрһәтергә әҙер булыу-булмауға ҡарамаҫтан, һеҙ, хәҙер ваҡыт күпме, ҡайҙа һәм һеҙ ҡушыла. Бындай ысул айырыуса уңайлы, һеҙҙең өсөн, һеҙҙең юрист ярҙам күрһәтә ала, - кеҫә телефоны аша. Ә сығыу урыны һәм ваҡиғалар, кәрәк булғас, ни хәл бик көнүҙәк булып ҡала, ҡасан, мәҫәлән, һеҙ ҡул органдары законһыҙ нигеҙҙә буйынса көс теләгән.\nБыл осраҡта адвокат документтарын ентекләп өйрәнеп, дәлилләп, үҙенең һаҡ аҫтында бүлмәгә клиентһығыҙ, тип, ниндәй етешһеҙлектәр табылды, шул иҫәптән процессуаль, - һеҙ кисекмәҫтән азат. Әлбиттә, үҙенең хоҡуҡтарын яҡлай аласаҡ һәм һеҙҙең үҙебеҙ боҙабыҙ. Был осраҡта матди һәм процессуаль хоҡуҡтың белә һеҙ кәрәк түгел, эшләргә, шулай уҡ оҫталыҡ кимәле юғары выдержка из шикәйәт норматив хоҡуҡи акттарҙы, үҙ хоҡуҡтарын һәм бурыстарын һәм башҡа бик күп нәмәне белә. Шул осраҡта, әгәр һеҙ белеме етерлек булһа - һеҙ тиҙ аласаһы, иркен юғалтмаҫ Шуға ярлыҡаныуҙа иң оптималь буласаҡ белгестәргә һөнәр һайлау, белем камиллығында белә енәйәт, хоҡуҡ тармаҡтары һәм башҡа. Бынан тыш, билдәле бер категориялы эштәр бар әле, яйларға булыр ҡарамай, суд тикшереү мөмкин түгел тиерлек.\nҺәм бик ябай һорау ҙа етмәй, уларҙы бөтөрөү юлдарын тыныс булһа, алдан белгестәр консультацияһын ала.\nҺеҙ тәүлек әйләнәһенә тиҙ юридик ярҙам күрһәтеүсе адвокаттар, законға нигеҙләнгән норматив ә уны тулыһынса консультация эшләй. Һеҙ ябай һәм аңлайышлы телдә бөтөн нескәлектәрен аңлата алмай доступно белгестәр бындай хәл килеп тыуа. Адвокат консультацияһы әйләнәһенә - иң ышаныслы, килеп тыуған проблемаларҙы оператив ысул менән хәл шулай уҡ һеҙ. Был мөмкинлек бирә һезгә ярҙам тураһында айыртырға алмай ғына түгел, унда төнгө ваҡытта адвокат табырға, бөтә юридик консультация ҡасан ябылған, әммә нисек шулай эшләй һәм, кәрәк булған өсөн белгестәр был урын, ысынлап та, мәҫәлән, транспорт ваҡиғаһы.\nFISKALA FREE KONTSULTA


Өфөлә иң яҡшы башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһын һайлайҙар // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nӨфөлә иң яҡшы башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһын һайлайҙар\n18:04, 24 марта 2015 Йәмғиәт\nӨФӨ, 2015 йыл, 24 март. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльмира Сабирова/.\nРәми Ғарипов исемендәге 1-се башҡорт республика гимназия-интернатында «Башҡорт теле һәм әҙәбиәте йыл уҡытыусыһы-2015» төбәк-ара конкурсы асылды. Педагогтарҙың XX форумына 56 ҡатнашыусы йыйылды. Улар араһында Башҡортостандың ҡала-райондарынан ғына түгел, Ырымбур һәм Ҡурған өлкәләренән дә башҡорт теле уҡытыусылары бар. Быйыл конкурста ир-егет уҡытыусылар ҙа ҡатнаша. Улар — Өфөнөң 71-се һәм 159-сы мәктәптәренән Фәнис Шәрәфетдинов менән Венер Әсмәндиәров, Борай районынан Марат Аҙнабаев һәм Ҡурған өлкәһенән Йәлил Садиҡов.\nКонкурсанттар бер нисә көн буйына яңы проекттарын тәҡдим итеүҙә, оҫталыҡ дәрестәрендә, ижади эштәрҙә һәм фекер алышыуҙарҙа көс һынашасаҡ. Филология фәндәре докторы, Башҡорт дәүләт университеты профессоры Ғиниәт Ҡунафин етәкселегендәге жюри ағзалары уҡытыусыларҙың февраль айында үткәргән асыҡ дәрестәренә айырыуса иғтибар бирҙе. Эксперттар фекеренсә, был уҡытыусы өсөн төп эш формаһы булып тора.\n— Конкурстың маҡсаты — республикала һәм унан ситтә һәләтле, ижади эшләүсе уҡытыусыларҙы асыҡлау, уларға ярҙам күрһәтеү, — тине Башҡортостандың мәғариф министры Әлфис Ғаязов, ҡатнашыусыларҙы сәләмләп. Ведомство башлығы фекеренсә, бәйге уҡытыусыны дәртләндереү сараһы ла, сөнки ул һөнәри үҫешкә этәрә, уҡытыусылыҡ эшенең сифатын арттырырға һәм республика педагогтарының ҡаҙаныштарын Рәсәй кимәлендә күрһәтергә мөмкинлек бирә.\n19 йыл эсендә Башҡортостандың Мәғариф министрлығы ойошторған конкурста 977 уҡытыусы ҡатнашҡан, 95-һе лауреат исеменә лайыҡ булған.\nЕңеүсене һәм лауреаттарҙы бүләкләү тантанаһы 27 мартта көндөҙгө сәғәт 11-ҙә М.Кәрим исемендәге Милли йәштәр театрында уҙа.


8 Май 2019, 02:29\nҺүҙем – Шәриф ағай Бикҡолдоң йорт-музейын ҡәҙерләп тотҡан Фәйрүзә ханым Ҡотлобаева тураһында.\nФото Бишауыл-Уңғар ауылы клубынан.\nОлуғ шағирыбыҙ ижадында\nЯрылып ята хаҡлыҡ, дөрөҫлөк.\nДонъя малы йыйманы, ә бирҙе\nКүңел байлығына өҫтөнлөк.\nКүңел байлыҡтарын тиңләр инем\nЯрһып аҡҡан даръя һыуҙарға.\nТыуған ере, халҡы, хаҡлыҡ өсөн\nМәңге ҡалды тарихыбыҙҙа.\nЙәмле Ҡарламанға биҙәк өҫтәп,\nБалҡып тора һинең музейың.\nҠарламандың ғорур тауҙары\nҠуйынына ҡосто үҙ улын.\n...Бына тағы килдек музейыңа,\nИҫтәлектәр ебен барларға.\nКиләсәк быуынға ла өлгө булып,\nҠал һин, ағай, оҙаҡ йылдарға.\nБыл шиғыр юлдарын олуғ яҙыусы Шәриф ағай Бикҡоловҡа бағышланым. Ә артабанғы һүҙем шәхестең йорт-музейын ҡәҙерләп тотҡан Фәйрүзә ханым Ҡотлобаева тураһында булыр.\nБына нисә йылдар инде Шәриф Бикҡолдоң йорт-музейына балалар менән экскурсияға йөрөйбөҙ. Ҡарламан менән Бишауыл-Уңғар араһы – бер сәғәтлек кенә юл. Балалар бер-береһе менән уйнап-көлөп, аралашып килә. Музей иртә таңдан асыҡ, уның етәксеһе Фәйрүзә Әбҡадир ҡыҙы һәр саҡ ихлас ҡаршы ала.\nБына сираттағы сәфәребеҙ. Музейҙың эсенә үтәбеҙ. Ул, һәр ваҡыттағыса, бөхтә, зауыҡ менән йыйыштырылған. Әйтерһең, өй хужаһы бына-бына ҡайтып инер кеүек. “Нәфис һүҙ оҫтаһы” район конкурсында еңеү яулаған, урындағы мәҙәниәт һарайында ойошторолған “Сатҡы” халыҡ театрының оҫта башҡарыусыһы, “Аҡсәскә” төркөмөнөң моңло йырсыһы Фәйрүзә Әбҡадир ҡыҙы, беҙҙең уйҙарыбыҙҙы һиҙгән кеүек, “Шәриф ағайым йомош менән сыҡҡайны, хәҙер ҡайтыр, инә тороғоҙ!” тигән булып өй түренә саҡырҙы.\nУл Шәриф Бикҡолдоң бала сағына, үҫмерлек йылдарына, һуғыш осорондағы һәм унан һуңғы яҙмышына, шул ваҡытта яҙылған әҫәрҙәренә байҡау яһаны. Стенала элеүле торған аппаратураны эшләтеп ебәреүе булды, ҡайындар араһынан олпат кәүҙәле, һөйкөмлө Шәриф Бикҡол “атлап килеп сыҡты”. Хужабикәнең һүҙҙәрен раҫлап, ағай үҙе ҡайтып ингәндәй тойолдо.\nШулай итеп, Шәриф Бикҡолдоң тере тауышын ишетеү бәхетенә лә өлгәштек. Ошо музейҙа нисәмә йыл эшләп, шаҡтай тәжрибә туплаған Фәйрүзә ханым шағирҙың шиғырҙарын ятлап ишеттерҙе. Бергәләп йырҙарын башҡарҙыҡ. Балаларға бай йөкмәткеле викторина ла әҙерләгәйне. Малай-ҡыҙҙар һорауҙарға кемуҙарҙан тапҡыр яуаптарын әйтте. Хужабикә еңеүселәрҙе ҡуйын дәфтәре менән бүләкләп, уны Шәриф ағай Бикҡол кеүек шиғыр менән тултырығыҙ, тип теләне.\nМузей хужабикәһенең үҙенсәлекле аралашыуы, урынын белеп кенә шаяртыуы беҙгә лә, балаларға ла бик оҡшаны. Бында бар йыһаздың үҙ урынында булыуы, шартына килтереп биҙәлеүе – Фәйрүзә Әбҡадир ҡыҙының тырыш, фиҙакәр хеҙмәтенә асыҡ дәлил.\nМузей экспонаттары йылдан-йыл арта, тулылана бара. Яҙыусының ижадын мөкиббән яратҡан Фәйрүзә ханым башкөллө эшкә сумған. Тынғыһыҙ йән һәр ваҡыт эҙләнеү өҫтөндә. Бар яҡлап өлгөлө, маҡсатлы кеше ул. Хеҙмәтен төрлө яҡлап байыта, эшен халыҡты ҡыҙыҡһындырырлыҡ итеп ойоштора белә. Тирә-яҡ ауылдар халҡы менән дә тығыҙ бәйләнештә. Беҙгә лә уның бер нисә сараһында ҡатнашыу насип булды. Бик оҡшаны. Беҙ ҙә милли кейемдәрҙең алыштырғыһыҙ өлөшө булған ҡашмау, хәситә эшләү серҙәре менән бүлештек.\nТырыш хеҙмәт үҙ һөҙөмтәләрен биреп тора. Мәҫәлән, 2015 йылда Ҡырмыҫҡалы үҙәкләштерелгән клуб системаһы “Шәриф Бикҡол – яугир, шағир, граждан” күргәҙмә проекты менән “Александр Невский” Бөтә Рәсәй тарихи-әҙәби премияһы дипломанты булып танылды. 2018 йылда “Минең музей” республика конкурсында Башҡортостандың Мәҙәниәт министрлығы тарафынан Шәриф Бикҡолдың күргәҙмә залы лауреат дипломы менән бүләкләнде.\nҺәр яҡлап уңған Фәйрүзә ханым – иренә тоғро ғүмер юлдашы, балаларына һөйөклө әсә, яҡындарына хәстәрлекле туған, ауылдаштарына хөрмәтле ханым. Артабан да шулай ҡәҙер-хөрмәттә, тормошонан, эшенән йәм табып, һәр саҡ ҡыуанып-шатланып йәшәргә яҙһын уға.\nӘле Шәриф Бикҡолдоң йорт-музейында яҙыусының юбилейын үткәреүгә әҙерлек буйынса ҡыҙыу эш бара. Ошо айҡанлы мәктәптәрҙә, балалар баҡсаларында, Ауырғазы күп профилле колледжында осрашыу кисәләре ойошторолдо. Артабан Бишауыл-Уңғар ауыл клубында ла күркәм сара үтте.\n“Иҫтәлектәр аша” тип аталған был осрашыу кисәһе Башҡортостандың 100 йыллығы уңайынан уҙғарылды. Алдан Шәриф Бикҡол исемендәге конкурс иғлан ителгәйне. Ауыл клубында эшләп килгән “Илһам” түңәрәге ағзалары яҙыусыға арнап үҙҙәре ижад иткән шиғырҙарҙы уҡыны. Араларынан Ландыш Насирова менән Әлфиә Хәйретдинова еңеүсе тип танылды.\nКисәлә мәктәп коллективы, уҡытыусылар ҙа ҡатнашты. Шағирҙың әҫәрҙәренә, музейҙың тарихына байҡау яһалды. Халыҡ өсөн район, ауыл китапханаһы менән берлектә китап күргәҙмәһе ойошторҙоҡ. Районыбыҙҙың данын күтәргән яугир шағирҙың ялҡынлы шиғырҙары, көйгә һалынған йырҙары халыҡ күңелендә мәңге һаҡланһын тигән маҡсат ҡуйылды алға.\n“Кисәлә ҡатнашҡандарға ҙур рәхмәтемде белдерәм”, – тине ихлас күңелдән Фәйрүзә Ҡотлобаева. Кисә сәй табыны артында фәһемле аралашыу менән тамамланды.


РОЗА РОЗАНЫ КӨТӘ » журнал Башкортостан кызы | Башҡортостан ҡыҙы журналы\nРОЗА РОЗАНЫ КӨТӘ\nСабыйы өсөн тау-таш аҡтарып, көс етмәҫ ауырлыҡтарҙы еңеп сығыу ғына түгел, йәнен бирергә әҙер зат ул – әсә. Ләкин был яҙма – үҙ кисерештәренә мөкиббән китеп, ир хаҡына балаһын ситкә ҡуйған, уны яңғыҙлыҡҡа этәргән әсә хаҡында. Ата-әсәләр, үҫмерҙәр һәм балалар өсөн ышаныс телефоны консультанты Роза һөйләгән тетрәндергес тарих балағыҙ менән мөнәсәбәт һүҙһеҙ аңлашыуға ҡоролған хәлдә лә, уның эске донъяһына, күңел торошона иғтибарлыраҡ булырға саҡырыр. Ышаныс телефонының һандарын иҫегеҙгә төшөрөп үтәбеҙ: 8800- 2000-122.\nАтаһы үлгәндән һуң донъя йөгөн яңғыҙы тартҡан, ике урында эшләп, кистәрен арманһыҙ булып ҡайтҡан әсәһен йәлләп үҙәге өҙөлә Розаның. Шуға күрә бер кис ул балҡып: «Ҡыҙым, мин кейәүгә сығырға булдым. Ул ҙур урында эшләй, һинең кеүек ун ете йәшлек Денис исемле улы бар. Һеҙ уның менән, һис шикһеҙ, дуҫлашырһығыҙ. Хәҙер беҙгә йәшәүе күңеллерәк, еңелерәк буласаҡ!» – тигәс, ҡыҙ шатлығынан үрә һикерә. Күпме мөмкин уның матур әсәһенә һағыш күлдәге кейеп йөрөргә?!\nДүртәүләшеп заманса иркен йортҡа күсеп йәшәй башлағас, Роза «бәхет ошолор» тип уйлай. Сынъяһауҙай матур торлаҡта уға айырым бүлмә биреп ҡуялар. Иң мөһиме – әсәһенең йөҙөнән йылмайыу китмәй. Ләкин теп-теүәл бер айҙан үҫмерҙең яҡты көнө ҡараңғы төнгә әйләнә. «Барыһы ла компьютерҙан башланды», – тип иҫкә төшөрәсәк һуңынан. Ноутбугы көйһөҙләнгәс, ҡыҙ Денистан уның компьютерында эшләп алырға рөхсәт һорай. Денис бер һүҙһеҙ ризалаша. Ләкин киске табында тота ла: «Роза бөгөн минең компьютерымды боҙҙо, – тип белдерә. – Кеше әйберенә рөхсәтһеҙ тотонорға ярамауын аңлатығыҙ әле уға». Ҡыҙ был тиклем оятһыҙлыҡтан телһеҙ ҡала. Әсәһе: «Розаның бер ҡасан да ундай ғәҙәте булманы», – тип яҡлаша башлай ҙа, иренең яман ҡарашын күреп: «Ярай, ватылһа, төҙәтербеҙ», – тип барыһын да ыңғайлатырға тырыша.\nОшонан һуң Розаның баш осонда хасил булған ҡара болот ҡуйырғандан-ҡуйыра. Үгәй атаның шул кистә өдәшмәһә лә, нәфрәтенең көндән-көн артыуын һиҙеп йөрөй. Шуға күрә күҙенә салынмаҫҡа, артыҡ һүҙ һөйләмәҫкә тырыша. Иренә йәш ҡыҙҙай ғашиҡ булып, нисек ярарға белмәгән әсәһен Роза аңлай ҙа, йәлләй ҙә: уның да башҡаларҙай парлы булып йәшәгеһе килә бит. Шуға күрә зарланып борсомаҫҡа тырыша. Ә Денис кеше күрмәгәндә ҡыҙҙы бәҙрәфкә бикләп ҡуйһынмы йә иртәгә тапшыраһы иншаһын урлаһынмы. Уның атаһы Розаны башта ҡарашы менән битәрләһә, хәҙер һүҙгә күсә: «Әҙәбиәттән дә «өслө» алыусынан кем сығыр икән?», «Кейем туҙҙырып йөрөү түгел шул уҡыу, ә хеҙмәт!»\nИң аяныслыһы: ҡыҙҙың әсәһе тулыһынса ире һәм үгәй улы яғына күсә. «Ағайың өйҙә саҡта бүлмәңдә генә ултыр инде. Яуаплы ерҙә эшләгәс, арып ҡайта», – ти ул Розаға. Үҙен артыҡйән итеп һиҙгән һылыу бүлмәһенә инә лә күҙ йәштәренә ирек бирә...\nОшондай минуттарҙың береһендә ул ышаныс телефонына шылтырата. Икенсе яҡ остағы яғымлы тауыштың: «Минең исемем дә Роза. Әйҙә, дуҫлашайыҡ!» – тиеүе төшөнкөлөккә бирелгән ҡыҙға йән өрә.\n«Аҙаштар булып сығыуыбыҙ Розаға шул тиклем оҡшаны. Сменам етеүен көтөп шылтырата башланы. Ҡыҙ үҙен ҡыйырһытыуҙары хаҡында хәҙер тәүге көндәге кеүек үрһәләнеп һөйләмәй – сәғәттәр буйы барған әңгәмәләр унда үҙ көсөнә ышаныс уятты. Ләкин һары себештәй үҫмергә тормоштоң ул хәтлем хаяһыҙ булыуы дөрөҫ түгел. Күп тапҡырҙар уға социаль приютҡа барырға тәҡдим иттем. Әсәйемә ҡыйын булыр тип, гел баш тартып килде, – тип бәйән итә ышаныс телефоны психологы Роза. – Ә бер көн ул үҙенең серен асты. «Мин ғашиҡ! – тине шым ғына көлөп. – Егетем институтты тамамлай. Бергә йәшәргә тәҡдим итә. Унһыҙ нисек ғүмер иткәнмендер!» Бәхетһеҙ баланың күгендә, ниһайәт, ҡояш ҡалҡыуына мин дә сикһеҙ шат инем. Ярты йыл аралашыу эсендә бер яҡлаусыһыҙ, эскерһеҙ йән миңә бик яҡын кешегә әйләнгәйне. Хатта бер мәл: «Әллә үҙ ғаиләмә алып ҡайтайыммы?» – тигән уй ҙа килде, ләкин улай тупаҫ ҡыҫылырға хаҡым юҡ, тип һананым. Ике айҙан мәктәпте бөткәс, хыялланғанса, медицина институтына инер, ятаҡҡа урынлашыр, тормошо үҙ яйына инер, тип өмөтләндем».\nБер иртәлә психологты хеҙмәттәше былай тип ҡаршы ала: «Һиңә аҙашың шылтыратты. «Егетем Мәскәүгә китә. Мине үҙе менән ала. Роза менән хушлашам. Барыһы өсөн дә уға сикһеҙ рәхмәтемде еткерегеҙ!» – тине».\n«Шул саҡ, әйтерһең, йөрәгемдең бер ҡылы өҙөлдө, – был хаҡта һөйләгәндә Роза күҙ йәштәрен тыя алмай. – Үҫмерлектән сығып та бөтмәгән ҡыҙҙы ят ҡалала ниндәй тормош көтә? Һөйгәне ҡыйырһытып, күңелен ҡыйратмаҫмы? Уҡырға инә алырмы? Мин Хоҙайҙың уға мәрхәмәтле булыуын һорайым һәм һаман шылтыратыуын көтәм. Шылтыратыр ҙа: «Борсолма, барыһы ла бик яҡшы!» – тип сыңғырҙатып көлөп ебәрер кеүек».


Интернет торлаҡ-коммуналь хужалығына ярҙамға килә\nӨфөлә беренсе тапҡыр социаль селтәр аша мөрәжәғәт итергә мөмкинлек биргән, берләштерелгән торлаҡ хужалығы барлыҡҡа килде. Хәҙер Орджоникидзе районында йәшәүселәр ғаризаларын, һорау-үтенестәрен ,,Бәйләнештә,, селтәре аша ебәрә ала. Ут һүнһә лә, лифт эшләмәһә лә, башҡа төрлө авария...\nАлданған өлөшсөләр өсөн ҡыҙыу бәйләнеш эшләй башлағандан алып 200-ҙән ашыу кеше мөрәжәғәт иткән. Башҡортостандың Төҙөлөш һәм архитектура буйынса дәүләт комитетынан хәбәр итеүҙәренсә, шылтыратыусылар йышыраҡ төҙөлөштөң ҡасан тамамланыуы тураһында белешә. Уларға объекттарҙа төҙөлөш эштәренең барышы...\nУл сама менән бер минут тирәһе дауам итте. Яҡынса мәғлүмәттәр буйынса, ер тетрәү үҙәге ун саҡырым тәрәнлектә Силәбе өлкәһендә теркәлгән. Уның көсө Рихтер шкалаһы буйынса 5 бөтөн ундан 5 балға еткән. Был хаҡта бөгөн Европа-Урта диңгеҙ сейсмология үҙәгенән хәбәр иттеләр. Республиканың ғәҙәттән...\nБер-нисә минут элек кенә Республика башлығының Иран ислам республикаһы делегацияһы менән осрашыуы тамамланды. Иран менән Башҡортостан араһында сауҙа әйләнеше күләме йылдан йыл арта. 2018 йылдың ғинуарында алынған мәғлүмәттәр буйынса республикала Иран капиталы ҡатнашҡан 5...\nИртәнге Хәбәрҙәр - 05.09.18\nРөстәм Хәмитов: "Башҡортостан 24" телеканалының барлыҡҡа килеүе-дөрөҫ йүнәлештә эшләнгән аҙым\nБөгөн Өфөлә ,,Берҙәм Рәсәй,, медиафорумы үтте. Унда бар республиканан өс йөҙгә яҡын журналист ҡатнашты. Сарала ,,Регион телеканалдарын үҫтереү стратегияһы,, һәм ,, Киң мәғлүмәт сараларының мөмкинлектәрен интернет даирәләрендә йәйелдереү,, хаҡында һүҙ алып барылды. Дәүләт теле һәм...\nИртәнге Хәбәрҙәр - 04.09.18\nМедиа-даирәлә башҡорт телендә эшләүсе өр-яңы «Башҡортостан24» телеканалы эшләй башланы\nМедиа-даирәлә башҡорт телендә эшләүсе өр-яңы «Башҡортостан24» телеканалы эшләй башланы. Бөтә Рәсәй телевидение һәм радиотапшырыуҙар компанияһы холдингындағы был канал уникаль архивҡа һәм башҡортостан телевидениеһының алтын фондына эйә. Бынан тыш,тап Башҡортостан 24 телеканалы республика...\nТобол ҡалаһында СИБУР компанияһы ойошторған “Яҡшы футбол” проектының икенсе миҙгеле тамамланды. Был проектта Благовещен ҡалаһынан команда ҡатнашты. Быйыл 11-12 йәшлек малайҙар икенсе урын яуланы. Әйткәндәй, Благовещен ҡалаһында СИБУР компанияһы ярҙамы менән балалар өсөн футбол мәктәбе лә...


Бар булмышы менән уҡытыусы » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Новости » Мәғариф » Бар булмышы менән уҡытыусы\nБар булмышы менән уҡытыусы\nУҡытыусы, мәктәп, киләсәк. Был сылбыр ябай һәм ғәҙәти кеүек, әммә һәр кемдең яҙмышында мөһим урын тота. Мәктәп кешегә тормош даръяһына юл күрһәтә, уны үҫтерә, шәхес итеп тәрбиәләй. Әлбиттә, был изге эштә төп урынды уҡытыусы биләй. Һүҙем ана шундай һоҡланғыс кешеләрҙең береһе – Фәниә Ғүмәрова хаҡында. 1975 йылдан балаларға рус теле һәм әҙәбиәтенән белем биргән уҡытыусы әлеге мәлдә хаҡлы ялда.\nХәйбулла районының Иҫәнгилде ауылында тыуып үҫкән ҡыҙ уҡытыусы һөнәре хаҡында хыяллана. Быға уның тәүге остазы Зәкәриә Сәфәрғәле улы Итбаев сәбәпсе. “Ул бөгөн дә минең өсөн юғары абруйлы кеше, – ти Фәниә Ғәниулла ҡыҙы. – Уҡытыусым бар яҡтан да камил. Мине, бәләкәй генә ҡыҙсыҡты, уның һәр һыҙат-ҡыланышы һоҡландыра ине. Зәкәриә Сәфәрғәле улы матур һөйләшә, дәресте бик ентекле аңлата, балаларҙан дөрөҫ һәм тулы яуап биреүҙе талап итә. Үҙе һәр саҡ бөхтә йөрөй. Әле лә күҙ алдымда: ул ҡап-ҡара костюм-салбар, ап-аҡ күлдәк кейгән, ә кеҫәһендә – дүрткә бөкләнгән ҡарҙай ҡулъяулыҡ”.\nБыға тиклем Иҫәнгилде ауылынан берәү ҙә юғары белем алыуға ынтылмағанғамы, уҡыуҙы тамамлағас, Фәниә Ғәниулла ҡыҙы педагогия институтына барырға баҙнат итмәй. “Тоттом да медицина училищеһына уҡырға индем. Әммә был юл төптө минеке түгел ине. Ҡандан ҡурҡҡан кешенән ниндәй шәфҡәт туташы сыҡһын инде?!” – тип көлдө ул.\n1970 йылда ул, ниһайәт, Стәрлетамаҡ дәүләт педагогия институтына уҡырға инә. Уны тамамлағас, туған мәктәбенә эшкә ҡайта. Ҡасандыр үҙеңә хәреф танырға өйрәткән остазың менән бер рәттән эшләүҙән дә етдиерәк һынау бармы икән? Йәш уҡытыусы намыҫына тап төшөрмәй, педагогик коллективта ла, уҡыусылар араһында ла абруй яулай.\nФәниә Ғәниулла ҡыҙының тормош иптәше Әнүәр Хәйри улы ла уҡытыусы. Уға кейәүгә сыҡҡас, ғаилә 1978 йылда Баймаҡ районының “Йылайыр” совхозында (хәҙерге Урғаҙа ауылы) төпләнә. Улар студент йылдарында уҡ бер-береһен тапҡан икән. “Мөхәббәт күктә ярала, тиҙәр бит. Беҙҙеке тап шулай килеп сыҡты, – ти, йылмайып, Фәниә ханым. – Элек Өфө һәм Сибай ҡалалары араһында самолет оса торғайны. Йәйге каникулдан һуң баш ҡалаға юлланғанда, күк иңендә буласаҡ ғүмер юлдашымды осраттым”.\nӘнүәр Ғүмәров бөгөн Урғаҙа мәктәбендә балаларға математика һәм физика серҙәрен төшөндөрә. Элегерәк Ҡарамалы мәктәбендә директорлыҡ ҡамытын да тартҡан. Уның хеҙмәттәше, директорҙың уҡытыу эштәре буйынса урынбаҫары Аида Якунина әйтеүенсә, Әнүәр Хәйри улы – үҙ эшенә мөкиббән бирелгән көслө педагог. “44 йыл эш стажы булған уҡытыусы беҙгә өлгө. Уның фиҙакәр хеҙмәте бихисап Маҡтау ҡағыҙы, шул иҫәптән РФ мәғариф һәм фән министрлығынан бирелгәне менән билдәләнгән”, – ти ул.\nФәниә Ғәниулла ҡыҙының эшмәкәрлеге лә байтаҡ маҡтау ҡағыҙына лайыҡ булған. Ә шулай ҙа уның өсөн иң ҡәҙерлеһе, моғайын, уҡыусыларының ҡаҙанышылыр. Лилиә Усманова ҡасандыр уның ҡулында рус әҙәбиәте донъяһы менән танышҡан. Ә хәҙер үҙе яратҡан остазының юлын дауам итә, Урғаҙа мәктәбендә рус теле һәм әҙәбиәтенән уҡыта. “Мәктәп йылдарын хәтергә төшөрһәм, Фәниә Ғәниулла ҡыҙының мауыҡтырғыс дәрестәре күҙ алдына баҫа. Ул балаларҙың ижади ҡарашын, тәнҡитле фекерләү ҡеүәһен үҫтереүгә ҙур әһәмиәт бирә. Үҙен етди, талапсан, шул уҡ ваҡытта иғтибарлы һәм ихтирамлы булған мөғәллимә итеп күрһәтә”, – ти йәш белгес.\nФәниә Ғүмәрованан мәктәп хәтирәләре менән уртаҡлашыуҙы һорағас, икәүһен һөйләне. Ул рус класында башҡорт теле һәм әҙәбиәте фәндәрен алып барған. Балалар күңеленә башҡорт мәҙәниәте, йыр-моңо һеңһен өсөн ихлас тырыша ул. “Башҡорт телендә һөйләшәм” йыры (Р. Шәкүр шиғыры, М. Сәлимов көйө) хаҡында һөйләгәс, тырышып-тырмашып йырларға тотондом. Бер уҡыусым, тыңлап ултырҙы ла: “Зря вы не стали певицей, талант теряется”, – тип уфтанып ҡуйҙы. Ә бер малайҙы өс йыл рәттән көҙгө һынауға ҡалдырҙым. Күптән түгел шул егетте тап иттем. “Фәниә Ғәниулловна, тырышыуығыҙ юҡҡа булманы бит. Хәҙер көтөү көткәндә шиғырҙар яҙам, рус классикаһын уҡыйым”, – тине.\n– Һеҙгә ҡайһы осорҙа эшләүе еңелерәк булды? – тип һорағас, ул: “Совет заманында йәмғиәттә тәртип көслө булды. Уҡытыусы һүҙе ҙур әһәмиәткә эйә ине. Хәҙер хәл башҡасараҡ. Әлбиттә, барыһын да бер ҡалыпҡа һалырға теләмәйем, шулай ҙа бөгөнгө уҡыусылар ҙа, ата-әсәләр ҙә мәктәпкә һалҡыныраҡ ҡарай. Бөтә нәмә ғаиләнән килә. Халыҡтың тормошо еңелдән түгел, күптәрҙе эскелек зәхмәте урап үтмәгән. Атай кеше Себерҙә эштә йөрөй, ялға ҡайтҡанында балалары менән шөғөлләнеү урынына эскелек ҡора. Бахыр әсә яңғыҙы ғаилә йөгөн һөйрәй, үҙе туҡтауһыҙ тормошона, иренә зарлана. Шуларҙы күргән бала үҙ алдына матур маҡсаттар ҡуя алмай, рухи яҡтан көсһөҙ була. Минең фекеремсә, атай һүҙе, атай тәрбиәһе ғаиләлә мөһим урында торорға тейеш”.\nФәниә һәм Әнүәр Ғүмәровтар Лилиә, Лиана, Люциә исемле балалар үҫтергән. Улар күптән үҙ ояһын ҡорған, ата-әсәһен ейән-ейәнсәрҙәр менән һөйөндөрә. “Уҡытыусы тигән бөйөк исемгә тап төшөрмәҫкә тырыштыҡ, моғайын, шуға ирешкәнбеҙҙер. Шөкөр, алға ҡуйған уй-маҡсаттарға өлгәштек. Бәхетлебеҙ, яҙмышыбыҙға бик рәхмәтлебеҙ”, – ти тәжрибәле остаздар.\nУҡытыусы бар булмышы, асылы, үҙ-үҙен тотошо менән һабаҡ биреүсе ул. Тимәк, уға аҡыл мөмкинлектәренең, мәҙәниәттең, әхлаҡтың, кеше менән аралашыу һәләтенең иң бейек түбәһендә булыу шарт. Ғүмәровтар менән аралашҡандан һуң күңелдә нәҡ шундай тойғолар ҡалды.\nСығыу ваҡыты 16-01-2015, 12:06 | Ҡаранылар: 1433\nУнан ысын уҡытыусы сығасаҡ


Ғәрәп донъяһы танышыу сайттарында онлайн видео чат аралашыу мөмкинлеге бирә. Ғәрәп видео чат танышыу сайттарында теркәү бушлай булғас, лидер сайтында, ҡыҙҙар һәм егеттәр менән аралашыу өсөн тура эфирға. Һәр телдә бер нисә ч, танышыу өсөн интернет һаны арта. Һәм бушлай булып теркәлмәгән, тикшереү менән ғәрәп ир-егет һәм ҡатын-ҡыҙ ч мең. Теркәлгән булһа, егет менән ҡыҙ бер ғәрәп һәм аноним бесәй Марокко, Алжир, Тунис, Франция, Италия, Испания, Сүриә. Ғәрәп телен иң яҡшы видео чат танышып барыу өсөн уңайлы.\ncam интернет өсөн түләй һәм интернетта ла танышырға. Шул иҫәптән веб-камералар бушлай эфир ваҡыты йәки туранан-тура егет ҡыҙҙы күреү өсөн реаль видео. Алжирҙар ағзалары исемлеге, тунисец, марокканец. Видео сайтында танышырға өсөн ябай һәм тиҙ арала һәм бушлай танышыу бушлай һәм rando ч ағзаларының йәше-мэтры был-осраҡлы власы ағзаларының һәм камера zapper.\nTinder Булараҡ, Chatroulette, Bazoocam\nCam rando ашыу һайлау өсөн ябай һәм тиҙ модаға булған.\nmater һәм һеҙ тура эфирға видео бесәй ала. Без теркәү өсөн бушлай онлайн cam ҡарай. Ч бушлай онлайн камеры таныштырҙы. Ч бушлай ғәрәп, тиҙ һәм ябай, башҡа ҡыҙҙар һәм егеттәр менән аралашыу өсөн аноним йәки никахты өлкәһе. Загрузки программа менән тәьмин итеү һәм башҡа бушлай шылтыратырға була теркәлгән. Камера менән ғәрәп Free online һәүәҫкәр ч\n← Омегель ч Топ - Chatroulette альтернатива-видео онлайн менән незнакомцы ч\nМенән танышыу өсөн иғлан туй фото ғәрәп ҡатын - ҡыҙҙар осрашыу ғәрәп →


Ауыл хужалығы хеҙмәткәрҙәре көнө октябрҙә билдәләнеүгә ҡарамаҫтан , Башҡортостан аграрийҙары ҡыр эштәре тамамланғас байрам итергә күнеккән\nБыйыл ул 14 ноябргә тәғәйенләнгән.\nБайрамда республиканың 55-се төбәгенә әйләнгән Ҡырымдың Белогорск районы вәкилдәренең дә ҡатнашыуы көтөлә. Тап ошо районды Башҡортостан үҙ ҡанаты аҫтына алды ла инде. Украина составында оҙаҡ йылдар иғтибар күрмәгән Белогорск районына республика ҙур ярҙам күрһәтте. Торлаҡ-коммуналь, ауыл хужалығында, мәғариф һәм социаль өлкәлә лә тығыҙ хеҙмәттәшлек итеү ойошторолдо. Башҡортостан Ҡырымға ун биш комбайн оҙатты. Быға тиклем дә ҡымыҙ бешеү менән шөғөлләнгән хужалыҡҡа башҡорт тоҡомло йылҡы малы ебәрелде. Белогорск районы вәкилдәре әйтеүенсә, республика күрһәткән ярҙам баһалап бөткөһөҙ һәм үҙ һөҙөмтәләрен бирә.\nВасилий Мамонтов, Белогорск районының агросәнәғәт үҫеше идаралығы етәксеһе: «Ярҙам, ысынлап та, баһалап бөткөһөҙ булды. Беҙ күптән бындай иғтибарҙы күргәнебеҙ юҡ ине. Һеҙ ебәргән ун биш комбайн райондың 50 процент баҫыуҙарында уңыш йыйҙы. Ҡырымдың ауыл хужалығы тармағы Башҡортостандан ике тиҫтә йылға артҡа ҡалған. Шуға күрә һеҙҙән өйрәнәһе эштәр байтаҡ».


15 май — Халыҡ-ара Ғаилә көнө\nБөгөн Халыҡ-ара Ғаилә көнө. Был байрам 1993 йылдан башлап билдәләнә. Берләшкән Милләттәр ойошмаһы байрамды йәмәғәтселек иғтибарын ғаилә проблемаларына йүнәлтеү маҡсатында булдырған. Йәмғиәттең нигеҙе булған ғаилә кешелек ҡиммәттәрен, мәҙәниәтте, тарихты һаҡлап ҡалыуҙа ҙур роль уйнай, тотороҡлоҡ һәм үҫеш күрһәткесе булып тора. Дәүләттең үҫеш кимәлен билдәләгәндә лә тәү сиратта ғаиләләр хәле, уларҙың йәшәү шарттары, тимәк демография күрһәткестәре лә иҫәпкә алына.\nҒаилә - киләсәктең иң ышаныслы нигеҙе. Ғаилә - ул беҙҙең өй, ата-әсә, олатай-өләсәйҙәребеҙ. Ата-әсә - ғаиләнең тотҡаһы, ә балалар – көҙгөһө. Тотҡа ҡупмаһын, көҙгө ватылмаһын өсөн бер-беребеҙҙе һаҡлап, яҡлап, хөрмәт итеп йәшәйек!.\nБергә йәшәү — бүләк\nҺәр кемдең дә ғәзиз балаһы бар —\nОлоһо бар уның, кесеһе.\nҺәр кемдең дә ғәзиз әсәһе бар,\nАтаһы бар — таяныр кешеһе.\nКилер яҙҙар, етер йәмле йәйҙәр,\nҠыштар түгел әле мәңгегә.\nБалаларың менән бергә йәшәп,\nАйырылмаһаҡ ине мәңгегә.\nБыл донъяла бергә йәшәү — бүләк,\nБер-беребеҙҙең ҡәҙерен беләйек.\nАуыр саҡта ярҙам итешәйек,\nШатлыҡтарҙы бергә бүләйек.\nКүңелдә — нур, йөрәктәрҙә — сафлыҡ,\nХистәр ашҡына әллә ҡайҙарға.\nБәхет ташып, йәшлек булып балҡып,\nӘсәйҙәрҙең ғүмерен теләйек,\nАтайҙарҙың ҡәҙерен беләйек.


Муниципаль һайлауҙарҙа республикала ике меңдән ашыу кандидат ҡатнашырға ниәтләй // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nМуниципаль һайлауҙарҙа республикала ике меңдән ашыу кандидат ҡатнашырға ниәтләй\n15:10, 10 января 2012 Сәйәсәт\nБашҡортостанда алдағы муниципаль һайлауҙарҙа депутатлыҡҡа кандидаттар күрһәтеү тамамланып килә. БР Үҙәк һайлау комиссияһы Мәғлүмәт үҙәгенең 9 ғинуарға ҡарата бирелгән мәғлүмәттәренә ярашлы, республикала ике меңдән ашыу кандидат күрһәтелгән (2061), шуларҙың 1230-ы теркәлеү үткән. Урындағы үҙидараның һайлаулы органдарына депутатлыҡҡа кандидаттарҙы теркәү 17 ғинуарға тиклем дауам итәсәк.\nХәтерегеҙгә төшөрәйек, 2012 йылдың 4 мартында Башҡортостанда Рәсәй Федерацияһы Президенты һайлауҙары менән бергә муниципаль һайлауҙар үтәсәк. Республиканың һигеҙ ҡала округында – Өфөлә, Ағиҙелдә, Күмертау, Нефтекама, Октябрьский, Салауат, Сибай һәм Стәрлетамаҡта урындағы үҙидараның вәкиллекле органдары – ҡала Советтарына һайлауҙар үтәсәк. Дөйөм алғанда 192 мандат алмаштырыласаҡ. Межгорье ябыҡ административ-территориаль берәмегендә ҡала Советына өҫтәмә һайлауҙар (бер һайлау округы буйынса) үтергә тейеш. Ағиҙел һәм Межгорье ҡалаларынан тыш, ете ҡала Советына депутаттар һайлау тәүге тапҡыр ҡатнаш система (мажоритар һәм пропорциональ) буйынса ойоштороласаҡ. Ошо уҡ көндө туғыҙ ҡала биләмәһе Советына (165 бер мандатлы округ буйынса) һәм 30 ауыл биләмәһе Советына (294 округ буйынса) һайлауҙар үтәсәк. 60 округ буйынса ауыл биләмәләре Советына – өҫтәмә, ете округ буйынса ҡабаттан һайлауҙар үтәсәк. Дөйөм алғанда муниципаль һайлауҙарҙа 721 депутат мандаты таратыласаҡ.


«Заман» этно-проекты «Suns Europe» халыҡ-ара конкурсында иң яҡшы милли коллективтарҙың береһе тип танылды // Мәҙәниәт | новости башинформ.рф\n«Заман» этно-проекты «Suns Europe» халыҡ-ара конкурсында иң яҡшы милли коллективтарҙың береһе тип танылды\n13:20, 18 декабря 2015 Мәҙәниәт\n«Заман» этно-проекты «Suns Europe – 2015» халыҡ-ара йыр конкурсының финалында донъяның икенсе иң яҡшы милли коллективы тип билдәләнде. Конкурс Италияның Удинэ ҡалаһында уҙҙы. Мәскәүҙә даими теркәлгән этно-рок төркөм башҡорт телендәге «Ай нуры» йыры менән Рәсәй исеменән сығыш яһаны.\nСығыш яһағандан һуң төркөмдөң солисткаһы Лена Созыкина европалыларға башҡорт мәҙәниәт хаҡында һөйләне, ҡурайсы Ислам Илембәтов ҡурайҙа уйнап күрһәтте. Европа тамашасылары башҡорт оҙон көйөн таң ҡалып тыңланы һәм ҡатнашыусыларҙы көслө алҡыштар менән оҙатты. Тамашасылар тауыш биреүендә «Заман» беренсе урынға лайыҡ булды.\nИнтернетта бер көнгә онлайн-тауыш биреү ойошторолдо, һөҙөмтәлә «Ай нуры» композицияһы конкурстың башҡа финалсылары араһында өсөнсө урын алды.\nБәйге шарттарына ярашлы, приз жюри ҡарары буйынса беренсе урын яулған еңеүсегә генә бирелергә тейеш ине. Әммә баһалама ағзалары һәм ойоштороу комитеты Башҡортостан коллективын билдәләп үтергә һәм контракт тәҡдим итергә булды. «Заман» этно-проекты Европала тағы ла бер фестивалдә сығыш яһаясаҡ.\nTeatro Nuovo Giovanni da Udine комплексы мөһим ваҡиғаны күрергә теләгән мең тамашасыны һыйҙырҙы. Тағы ла күберәк кеше конкурс барышын интернетта күҙәтә алды. Беренсе этапта төрлө илдәрҙән 30-ҙан ашыу коллектив ҡатнашты, туғыҙ музыкаль төркөм генә финалға сыҡты. Халыҡ-ара конкурс йомғаҡтары буйынса беренсе урынға Румынияның «Me + Marie» төркөмө лайыҡ булды, икенселә — «Заман» башҡорт коллективы, өсөнсөлә — Италияның «Marit & Nigel» төркөмө. Италияның RIA каналы халыҡтарҙың мәҙәниәте тураһында документаль фильм төшөрҙө, унда башҡорт халҡының мәҙәниәте тураһында һөйләп, «Заман» коллективы ла ҡатнашты.


Рамаҙан байрамы хөтбәһе | Әбйәлил - Абзелил\nӘбйәлил - Абзелил > вәғәздәр > Рамаҙан байрамы хөтбәһе\n« Пәйғәмбәрҙәрҙең йөҙөк ҡашы\nРамаҙан ғәйете (вәғәҙ) »\nРамаҙан байрамы хөтбәһе\nӘлхәмдулилләһи Раббил-ғәләмин! Вәс-сәләтү үәс-сәләмү ғәлә сайидинә Мөхәммәдин үә ғәлә әлиһи үә әсхабиһи әждмәғин!\nАлыҫ-яҡындарҙан Иман өндәүен ҡабул итеп, Рамаҙан байрамы шатлығын мөьмин ҡәрҙәштәрем менән уртаҡлашайым, Аллаһ Раббыма бойһоноу һәм зекерҙә, ҡиблаға юнәлгәндәрҙең сафында теҙелеүҙә күңел тыныслығы табайым тип, иң гүзәл, нурлы йорт-Мәсеттәрҙә йыйылышҡан мөхтәрәм, ғәзиз ҡәрҙәштәрем!\nӘс-сәләмү ғәләйкүм үә рәхмәтуллаһи үә бәрәкәтүһ!\nАллаһы Раббыбыҙҙың бөтмәҫ рәхмәт, бәрәкәттәре, һәр ике донъя сәләме барыбыҙға булып, был ҡәҙерле йортона килеүселәребеҙҙе мөбәрәк ҡылһа ине.\nБөтә әһле Ислам ҡәрҙәштәребеҙҙе, хөрмәтле ғаиләләрегеҙҙе 1440 -сы йылыбыҙҙың Ғәйед-Фитр, Рамаҙан ғәйете байрамы менән ысын күңелдән тәбрик итәм һәм дә был сәғәҙәтле мөнәсәбәт менән ихлас сәләм һәм иң изге теләктәремде юллап ҡалам!\nЫсынлыҡта был бик ҡәҙерле мөнәсәбәт. Сөнки ер йөҙөнең мәшрик – мәғрибендә, иманлы ир һәм ҡатындар, йәш һәм ололарыбыҙ Аллаһы Тәғәлә Раббыбыҙҙың тәүфиҡ һәм ғиниәтенә шатланып, әл-хәмдү лилләһ, дин мөхитебеҙҙең биш терәгенән береһе, иманыбыҙ ысынлығына дәлилдәренең олоһо – ураҙа ғибәҙәтен үтәп, ғәйет шәриф шатлығына ирештек!\nҒәзиз дин ҡәрҙәштәрем!\nИзге Рамаҙан айы тамамланды. Ураҙа тотҡан айыбыҙ үтте. Аллаһ Раббыбыҙҙың оло рәхмәте менән ураҙа тотоп, тәүбәләр ҡылып, тән һаулығына, йән-күңел паклығына ашҡындыҡ.\nАллаһ Субхәнә үә Тәғәлә Ҡөръән Кәримдең «Баҡара» сүрәһенең 183 аятында:\n183. Йәә әййүһә-лләҙиинә әәмәнүү күтибә ғәләйкүмү-ссыийәәмү кәмәә күтибә ғәлә-лләҙи- инә миң ҡабликүм ләғәлләкүм тәттәҡуун.\n183. Эй һеҙ, иман килтергән кешеләр! Элгәрге кешеләргә яҙылған кеүек, һеҙгә лә ураҙа тотоу фарыз ителгән. Бәлки, Аллаһынан ҡурҡырһығыҙ!\nАллаһға шөкөр, оло рәхмәт һәм фазылы менән Әҙәм балаһының ҡәҙерен күтәреп, ҡәрҙәшлек һәм ярҙамлашыуҙа йәшәүгә бөйөк дәрес булған ураҙа ғибәҙәтен үтәп, хәләл икмәк һәм һыуҙан тыйылып, гонаһтарҙан, харам һәм ярамаҫ эштәрҙән тыйылыуға үрнәк һәм көс алып, хәҙер инде ғәйет ҡыуанысына ирештек.\nБыл байрам мөьминдәр араһында мөхәббәт һәм ҡәрҙәшлектең, татыулыҡ һәм берҙәмлекте арттырыуға бер иғлан ителгән бер көндөр.\nАллаһ Раббыбыҙ Ҡөръән Кәримдең «Әл-Әнфәл» (8)сүрәсенең 46 аятында беҙгә бойорған:\n46. Үә әтьшиғү-ллааһа үә расүүләһү үә ләә тәнәәзәғүү фәтәфшәлүү үә тәҙһәбә риихүкүм уасбируу иннә-ллааһа мәғә-ссаабириин.\n“Аллаһ менән Уның рәсүленә буйһоноғоҙ, низағлашмағыҙ, юҡһа рухығыҙ һүнеп, көсөгөҙ бөтөр. Сабырлы булығыҙ. Ысынлап та, Аллаһ сабырлылар яҡлы!\n"Ғимран" сүрәһенең 103 аятында, шулай уҡ әйтелгән:\n103. Үәғтәсыи-мүү бихәбли-лләәһи джә- мииғәү-үә ләә тәфәрраҡуу...\n103. Аллаһының ебенә (Ҡөрьәнгә) бөтәгеҙ ҙә ныҡ тотоноғоҙ, тарҡалышмағыҙ.\nРаббыбыҙ шулай дауам итеп «Ғимран» сүрәһенең 105 аятында, әйткән:\n105. Үә ләә тәкүүнүү кәлләҙиинә тәфәрраҡуу үәхътәләфүү мим-бәғди мәә джәә’әһүмүл-бәй- йинәәтү үә үләә'икә ләһүм ғәҙәәбүн ғәҙыиим.\n“Эй мөьминдәр, үҙҙәренә яҙылған Аллаһ китабын үҙгәртеп, шәриғәт хөкөмдәрен боҙоп, төрлө фирҡәләргә бүленгән йәһүд үә насара ҡәүемдәре кеүек булмағыҙ! Улар, ислам дине асыҡ аңлатылғандан һуң, уның хөкөмдәренә хилафлыҡ иттеләр. Уларға оло яза булыр".\nОшо аят кәримдәрҙә Раббыбыҙ беҙгә тартышмаҫҡа, төрлө яҡҡа китмәҫкә, бергә булырға ҡушҡан. Сөнки беҙ ниндәй генә милләттә булһаҡ та, нисек ғибәҙәт ҡылһаҡ та, ҡайҙа нисек уҡыһаҡ та, «Ләә иләәһә илләллааһ, Мөхәммәдәр — рәсүлүллаһ» — тип Аллаһ Тәғәләгә иман килтерһәк, мосолман булабыҙ. Ә мосолман кешеләр бер-береһенә ҡәрҙәштәр.\nҺөйөклө Пәйғәмбәребеҙ Мөхәммәд салләллааһу ғәләйһи үәссәләм бер Хәҙис Шәрифтәрендә шулай тигән:\n“Мөьмин мөьминдең көҙгөһөлөр. Мөьмин мөьминдең ҡәрҙәшелер".\n"Йәнем Уның ҡулында булған Ул бөйөк Зат менән ант итәм, иман килтермәйсә, йәннәткә инә алмаҫһығыҙ, бер-берегеҙҙе яратмайынса ла, иман килтергән булып һаналмаҫһығыҙ".\nАят кәримәләр һәм хәҙис шәрифтәр асыҡ итеп күрһәтәләр, йәннәт баҡсаларына инеү өсөн Аллаһуға Иман килтереү генә етмәй бер-беребеҙ менән татыу йәшәү һәм яҡшы мөғәмәләлә булыу ҙа кәрәк. Бының өсөн, һәр мосолман, нәфсенең һәм шайтандың вәсвәсәнән ҡотолоп, «Мин мосолманмын, бөтә мосолмандар ҙа ҡәрҙәштәрҙәр, ҡәрҙәштәр иһә бер-берҙәренә дошман була алмаҫ һәм бер-береһенән йыраҡлаша ла алмаҫ» — тиеп, нәфрәт һәм дошманлыҡ сылбырҙарын өҙөргә тейештәр. Быны һис кисекмәйенсә ғәмәлгә ашырырға тейешбеҙ, сөнки быны иман талап итә.\nУл ваҡытта ғына, мосолмандар араһында байрам ителә тимәктер. Сөнки Байрамдар, мосолманды мосолманға ҡаҡшамаҫ бер иман менән бәйләү өсөндөр.\nБайрамдар, дәрт һәм һыҙланыуҙарҙы бөтөрөү, кемделер һәм юҡһыҙҙарҙы ҡарау өсөн. Байрам, нәфрәт, көнсөллөк һәм дошманлыҡты бөтөрөп, татыулыҡ һәм берҙәмлекте аяҡҡа баҫтырыу өсөн.\nАллаһу Субхәнә үә Тәғәлә «Әл-Хижр» (15) сүрәһенең 99-се аятында:\n99. Үәғбүд раббәкә хәттәә йәьтийәкәл- йәҡыиин.\n99. Үлем сәғәтеңә ҡәҙәр Раббыға ғибәҙәт ҡыл!\nБыл сәбәптән, Рамаҙан айы бөттө тиеп, ғибәҙәт һәм итәғәттәребеҙҙе туҡтатмаҫҡа тейешбеҙ. Рамаҙан киткәс, Аллаһҡа ҡоллоҡты ҡалдырыу, мәсет һәм йәмәғәттән йырағайыу хаталы һәм ҡурҡыныс бер юлдыр. Сөнки мосолманлыҡ, Рамаҙан айында ғына кейелә торған бер фасылыҡ кейем түгел. Аҡыллы һәм етлеккән бер мосолман, әжәл килгәндә лә Исламдың ҡоллоҡ кейемен өҫтөндә ҡалдыра аласаҡ бер заттыр. Мәңгелек тормоштоң байрамына ҡауышырға теләгән һәр мосолман өсөн берҙән-бер юл, был ғыналыр.\nРаббыбыҙ «Әл-Әғлә» (87) сүрәһенең 14-15 аяттарында беҙҙе:\nقَدْ أَفْلَحَ مَن تَزَكَّى۞\n۞وَذَكَرَ اسْمَ رَبِّهِ فَصَلَّى\n14. Ҡад әфләхә мәң тәзәккәә.\n15. Үә ҙәкәра-смә раббиһи фәсалләә.\n"Һис шикһеҙ, көфөр һәм гонаһтарҙан таҙарынып, Раббыһының Исемен зекер итеп, намаҙ ҡылған кеше бәхет табасаҡ", тип беҙҙе һөйөндөргән.\nШулай уҡ, ошо мөбәрәк байрам көнөндә, ололарыбыҙҙың һәм кескәйҙәребеҙҙең күңелдәрен хуш итәйек. Туғандарыбыҙҙың хәлен белешәйек. Уларҙың хәлен белергә мөмкинлектәребеҙ булмаһа, телефон, телеграф һәм хат кеүек саралар ярҙамында уларҙың әүәл-хәлдәрен һорайыҡ. Үпкәләшеүҙәребеҙ бар икән, татыулашып, ҡосаҡлашайыҡ. Арабыҙҙа мөһәбәт ҡәрҙәшлек ептәрен үрәйек.\nДин буйынса бай һаналған һәм хәлле булған һәр бер мосолманға важиб булған фитр саҙаҡаларыбыҙҙы, бирмәгән булһаҡ, бирәйек. Был саҙаҡаның ғаиләләребеҙҙең һәр ағзаһы өсөн түләнгәнлеге тураһында онотмайыҡ.\nБөгөн шатлыҡ — байрам көнө. Рәсүл Әкрам салләллааһу ғәләйһи үәссәләм һөйөнөс бирә:\nإِذَا كَانَ يَوْمُ الْعِيدِ وَ خَرَجَ النَّاسُ إِلَى اْلجِبَانَةِ يَنْظُرُ اللهُ تَعَالَى إِلَيْهِمْ وَ يَقُولُ: يَا عِبَادِى لِى صُمْتُمْ وَ إِلَى رِزْقِى أَفْطَرْتُمْ وَ ِلَىَّ صَلَيْتُمْ فَقُومُوا مَغْفُورًا لِذُنُوبِكُمْ مَا تَقَدَّمَ وَ مَا تَأَخَّرَ\n"Ғәйет көнө булһа иһә кешеләр намаҙҙы үтәргә сыҡҡанда Аллаһы Тәбәрәкә үә Тәғәлә уларға ҡарап әйтер:" Әй, бәндәләрем, Минең өсөн ураҙа тоттоғоҙ, ризығым менән ауыҙ астығыҙ, рәхмәтемде өмөт итеп намаҙ үтәнегеҙ. Тороғоҙ, гонаһтарығыҙ ярлыҡанған хәлдә, элек булғандары ла һәм һуңғылары ла!" тип әйтә.\nАллаһ Тәбарәкә үә Тәғәлә күңелдәребеҙгә һәм ғаиләләребеҙгә, мәхәллә-мәсеттәребеҙгә, ауыл һәм ҡалаларыбыҙға, ғәзиз Ватаныбыҙ һәм бөтә ғәләмгә ысын тыныслыҡ, муллыҡ һәм бәрәкәттәр насип әйләһен.\nХалҡыбыҙға хәйерле ғүмер һәм балаларыбыҙға Раббүл — Ғиззә тәүфиҡ истиҡамәттәрен, шәкерттәребеҙгә файҙалы ғилем, дин һәм милләтебеҙгә хәйерле хеҙмәттәр мөйәссәр ҡылып, ҡәрҙәштәребеҙҙең күңелдәрен пак, имандарыбыҙҙы сәләмәт ҡылһын. Ғәйет шәриф байрамдарыбыҙ барыбыҙға мөбәрәк булып, киң ризыҡ, дин үә донъябыҙ төҙөклөгөндә Йәнабе Аллаһ тәҡрарҙарын күрергә насип әйләһен. Йә Раббым барыбыҙға ла ике доньяның бәхетен дә бирһәң ине, тамуҡ уттарынан һаҡлаһаң ине!\nӘмин! Йә Раббил-Ғаләмин.\nҒәйед әл-Фитр-Ураҙа ғәйете һәммәбеҙгә мөбәрәк булһын.\nВәссәләмү-ғәләйкум үә рәхмәтуллаһи үә бәрәкәтүһ!\nИнтернет киңлегенән башҡортсаға тәржемә.\nҒәйет намаҙы: https://nazir1965.com/do%D2%93alar/%D2%93%D3%99jet-nama%D2%99y.html\nҒәйет алдынан: https://nazir1965.com/din/%D2%93%D3%99jet-aldynan.html\nҒәйет көнөнең сауаплы ғәмәлдәре: https://nazir1965.com/din/%D2%93%D3%99jet-k%D3%A9n%D3%A9ne%D2%A3-sauaply-%D2%93%D3%99m%D3%99ld%D3%99re.html\nМосолмандың оло байрамдары. Ураҙа ғәйете: https://nazir1965.com/v%D3%99%D2%93%D3%99zd%D3%99r/ura%D2%99a-%D2%93%D3%99jete.html\nЭта запись написана автором Назир Сабитов, 03.06.2019 в 21:27, и размещена в категории вәғәздәр. Следите за ответами на эту запись с помощью RSS 2.0. Вы можете написать комментарий или разместить обратную ссылку на своем сайте.


Халыҡты нимә борсой? » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Сәйәсәт » Халыҡты нимә борсой?\nХөрмәтле гәзит уҡыусылар, белеүегеҙсә, хәҙер власть органдары, төрлө ойошма-учреждениеларҙан алған хеҙмәт буйынса дәғүәләрҙе Башҡортостан етәксеһе һәм муниципалитет башлыҡтарының социаль селтәрҙәрҙәге рәсми сәхифәләренә лә яҙырға була. Күптәр шулай эшләй ҙә.\nӘ мөрәжәғәттәрҙең ниндәйе генә юҡ: ҡаты көнкүреш ҡалдыҡтары, торлаҡҡа сираттан алып төнөн сигналын ҡысҡыртып йөрөгән автомобилдәргә тиклем. Иң мөһиме, был эш алымы һөҙөмтәле: ҡайһы бер мәсьәләләр ярты сәғәт эсендә хәл ителә, ҡайһы берҙәре контролгә алына.\nМәҫәлән, һуңғыларының береһенә күҙ һалғанда, Стәрлетамаҡ ҡалаһында “Октябрь проспектындағы 43-сө йортта йылылыҡ юҡ” тигән хәбәр барлыҡҡа килде. Ысынлап та, сатлама һыуыҡта бындай хәлгә ҡалһаң, ай-һаң, еңел түгел. Баҡтиһәң, дөйөм йортта бөтәһе лә яҡшы, тик ҡайһы бер фатирҙарҙа, ябайлаштырып әйткәндә, йылылыҡ системаһында һауа барлыҡҡа килеү сәбәпле, градус түбән “тәгәрәгән”. Иң мөһиме — хәҙер фатирҙарҙа йылы бар, әле тейешле хеҙмәт ошо мәсьәлә менән мәшғүл.\nАвтор: Рәмил МАНСУРОВ\nРайон: Стәрлетамаҡ ҡалаһы


Бөртөкләп йыйыла... йомортҡа » Башҡортостан гәзите\n"Башҡортостан гәзите" » Эшҡыуар » Бөртөкләп йыйыла... йомортҡа\nБөртөкләп йыйыла... йомортҡа 30.12.2016 // Эшҡыуар\nҺеҙҙең йәшел, зәңгәр йомортҡаларҙы күргәнегеҙ бармы? Ә ҡыҙылын? Юҡ, урыҫтарҙың Пасха байрамына буялғанын түгел, ысынын? Әгәр алдығыҙға ҡап-ҡара ит ҡуйып, был тауыҡтыҡы, тиһәләр, нисек ҡабул итер инегеҙ? Етмәһә, тиреһе көрән, һөйәге ҡара булһа?\nҠыҙылъяр ауылында йәшәгән Гүзәл һәм Рөстәм Тимерғәлиевтәр үҙ ихатаһында ун алты төрлө тоҡомло тауыҡ үрсетә.\nЫсынлап та, “ҡытай ебәк аборигены” тоҡомло тауыҡтарҙың бройлер вариантының ите лә, һөйәге лә ҡара, тиреһе көрән төҫтә, ә һурпаһы ҡәҙимге ауыл тауығыныҡы кеүек һары.\n— Бындай ит ҡытай медицинаһында дауалау маҡсатында файҙаланыла, — ти Рөстәм Мәжит улы. — Ул яман шеш күҙәнәктәрен үлтереүгә булышлыҡ итә. Шулай уҡ мелатонин күплеге менән дә айырылып тора. Ауырлыҡты тиҙ йыялар, бер бройлер 4-5 килограмға етә, дүрт айҙан йомортҡа һала башлайҙар. Ябай тауыҡтарҙың аяғында дүрт бармаҡ булһа, быларҙыҡы — бишәү.\nРөстәм тауыҡтары хаҡында көндәр буйына ла һөйләргә әҙер.\n— Шул уҡ “ҡытай ебәк” тоҡомлоларҙың карлик варианттары ла бар. Уларҙың ҡаурыйы ҡанаттары менән ҡойроғонда ғына, йөнө ҡуяндыҡы һымаҡ йомшаҡ. Ауырлыҡтары бер килоға ла етмәй — 600-700 грамм. Йомортҡалары 45-50 грамм тирәһе була.\nӘ бына йәшел йомортҡаларҙы “синь-синь-дянь” тоҡомло тауыҡтар һала икән. Уларҙың әтәстәре ҡара, тауыҡтары ҡара һәм көрән төҫтә. Йылына 300 йомортҡа алырға мөмкин!\n“Маран” тоҡомло тауыҡтарҙың йомортҡаларында сальмонеллез бөтөнләй булмай. Цесарка менән страус (дөйәғош) йомортҡалары ла ошо исемлеккә инә. “Маран”дың йомортҡаһы ҡыҙыл төҫтә. Йәш балаға уны ныҡ бешермәгән килеш ашатһаң да, бер хәүефе лә юҡ икән.\nРөстәм Тимерғәлиев тауыҡтар үрсетеүгә дүрт йыл элек тотонған. Өфөлә йәшәгән ғаилә, уртансы малайҙары сирләп киткәс, өс балалары менән бергә ауыл еренә күсергә ҡарар итә. Ҡатыны Гүзәлдең әсәһе Нуриман районының Ҡыҙылъяр ауылында йәшәгәс, бында йыш ҡайтып йөрөгәс, ошонда төпләнергә уйлайҙар. Бик оҙаҡ һайлайҙар матур урынды. Ниһайәт, алты йылдан ғына үҙҙәренә оҡшаған ерҙе табып, өй һалып, баҡса үҫтереп, ҡош-ҡорт аҫрап йәшәргә тотоналар. Ҡатыны өй эсендә иҫ киткес ғәжәйеп матур экзотик гөлдәр үҫтерә, баҡсаһындағы йәшел, сирень төҫөндәге һирәк осрай торған рауза сәскәләрен күреп, бар тирә-яҡ күршеләре, таныштары, дуҫтары һоҡлана. 500 көршәк гөл үҫтерә уңған хужабикә.\nРөстәм иһә башта Авдондан тауыҡтар алып ҡайта. Тик уларҙың йомортҡа һалыуҙан башҡа әллә ни файҙаһын күрмәй. Итенең тәме оҡшамай. Тоҡомло тауыҡтар үрсетергә ҡарар итә. Бөгөн Рөстәмдең 16 төрлө тоҡомдан 70 – 80 тауығы бар. Балтас районының Иҫке Яҡшый ауылында тыуған егет Мәүгизә өләсәһенең 30 градус ҡышҡы һыуыҡтарҙа ла һарайҙан тауыҡ йомортҡалары алып ингәнен яҡшы хәтерләй.\n— Һыуыҡта туңып, ярылып бөтә торғайнылар. Ҡыш көнөндә лә йомортҡа һалған ниндәй тоҡом булғандыр улар, — тип аптырай әле Рөстәм. — Ә беҙҙең был тауыҡтарға йылы кәрәк.\n16 төрлө тоҡомдо йыйыр өсөн ҡайҙарҙа ғына булмай Рөстәм. Былтыр яҙ бер әтәсте алыр өсөн, 600 саҡрым ара үтеп, Пермгә хәтлем барып етә. Шулай уҡ үткән йылдың февраль айында, буран булыуға ҡарамай, “алтын Павлов” тоҡомло әтәсте алыр өсөн Туймазыға юлға сыға. 1,5 мең һумға һатып алып ҡайта. Аҙаҡ Гүзәл Интернеттан ҡарап ултырһа, шундай уҡ әтәсте Өфө аэропорты янында 900 һумға ла һатҡандарын әйтә.\n— Кеше берәй шөғөл менән бер йыл дауамында ҡыҙыҡһынһа, мауыҡһа, ул хобби була. Әгәр өс йылға һуҙылһа, “ауырыу”ға әйләнә. Ә инде шул шөғөлдәре өс йылдан да артып китһә — ул “хроник сирле” кеше була.\n— Тимәк, һеҙ “хроник сирле”һегеҙ инде?\n— Шулай килеп сыға, күрәһең. Әгәр мин ҡайҙалыр үҙемә кәрәк тоҡом барлығын белһәм, бер нимәгә ҡарамай юлға сығып китәм. Машинамда барам, алып ҡайтам. Бензин хаҡын да уйламайым, тауыҡтарҙың күпме торғанына ла ҡарамайым.\n“Кобб-500” тоҡомло тауыҡтарҙың йомортҡаларын Рөстәм Чехословакиянан алдыра. Уларға махсус өсмөйөшлө штамп ҡуйыла, шуға башҡа төр менән бутап та, алдап та булмай. Былтыр шул 600 йомортҡанан себештәр сығарғандар. 35 көндә һуйып ашарға әҙер була. Тағы ла ун көнгә оҙағыраҡ тотһаң, ауырлығы 1500-1700 грамға етә.\n— Беҙ магазиндан алған бер килограмм тауыҡ итен һалып бешерһәк, кәмеп, яртыһы ғына ҡала. Ә былар күпме ауырлыҡта булһа, бешкәс тә шул килеш ҡала.\nДонъялағы иң ҙур тауыҡ — “джерси-гигант” тоҡомо ла бар Рөстәмдең ихатаһында. Әтәсенең ауырлығы ике йылда ете килограмға етә.\n“Франция символы” тоҡомона ни өсөн шундай исем ҡушҡандар тиһегеҙме? Илдең флагы өс төҫтә: ҡыҙыл, аҡ һәм күк. Был тауыҡтарҙың да кикректәре ҡыҙыл, ҡаурыйҙары аҡ, аяҡтары күк.\n“Итекле” тауыҡтары ла, шоумен Никита Джигурданыҡы кеүек сәсле әтәстәре лә бар. Польшанан “кохинхин” тоҡомло карлик әтәстәр ҙә ҡайтарталар. Тауыҡтар янында бүҙәнәләр ҙә айырым бер ситлеккә урынлаштырылған. Уларҙың йомортҡалары ла бик файҙалы икәнен, моғайын, һәр кем беләлер.\n— Рөстәм, һеҙ бер юлы 600 себеш сығарҙыҡ, тинегеҙ. Уларҙы ҡайҙа ҡуйып бөтөрәһегеҙ, бөтәһен дә үҙегеҙ аҫрамайһығыҙҙыр бит, алырға теләүселәр булһа, һатаһығыҙмы?\n— Яҙ етә башлаһа, бигерәк тә май айында кешеләр бройлер себештәре һорай башлай. Уларға бирәм.\n— Нисә көнлөктәрен тәҡдим итәһегеҙ?\n— Ниндәй генә тоҡомло тауыҡ йомортҡаларынан сыҡҡан себеш булмаһын, хатта ябай ауыл тауыҡтарынан да, ике аҙна уларҙы ныҡлап ҡарарға кәрәк. Үҙем шул ваҡыт эсендә йүнләп йоҡламайым да, ашамайым да тигәндәй. Ике аҙна һәйбәт итеп ашатһаң, бирешмәй, артабан һәйбәт үҫеп китәләр. Унан инде яйлап ПК-2 ҡатнаш аҙыҡ бирә башларға ла мөмкин. “Джерси-гигант” тоҡомло себештәргә аҙна дауамында кукуруз оно ашатам. Шунан ике ай буйына әлеге онға ПК-2 ҡатнаш аҙыҡ ҡушып бирәм, аҙаҡ ПК-4-кә күсәм.\n— Инкубаторҙан алған күп кеше себештәре үлеүгә зарлана. Бының сәбәбе ниҙә икәнен әйтә алаһығыҙмы?\n— Иң ҙур хаталары — бер нисә көнлөк кенә себештәргә бешкән йомортҡаны ваҡлап бирәләр. Быны эшләргә һис тә ярамай. Ғөмүмән, ике айға тиклем уларға ныҡ иғтибар талап ителә. Берәүһенең башын аҫҡа эйеп ултырғанын күреп ҡалһам, шунда уҡ уны башҡаларынан айырып алам, ауырыуының сәбәбен эҙләйем. Табам, дауалайым. Себештәр ҡабаҡты бик ярата. Йомшағын ашап бөткәс тә, ҡабығын ваҡлап, бәрәңге менән бергә бешереп, тағы бирәм. Ҡабаҡ бик файҙалы, эсәктәрен таҙарта. Бер ниндәй ҡорттар ҙа ҡалмай. Әгәр тауыҡтарға протеин етмәһә, улар ҡаурыйҙарын йолҡа башлай, бер-береһен суҡый. Сирҙәре аҙып китһә, дауалау ҙа ҡыйынлаша.\nРайон хакимиәтенән килеп, һабантуйға тауыҡтарын алып халыҡҡа күрһәтеүен һорағастар, Рөстәм Тимерғәлиев ун төрлө тоҡомо менән байрамға сыға. Бөтә кеше уның янында була. Хатта хирург еҙнәһе дүрт тапҡыр килеп ҡарай. Рөстәмдең “Һуң һин нимә эшләп йөрөйһөң бында, өйгә килеп тә ҡарай алаһың бит” тигәненә тегеһе: “Башҡа ерҙә күңелһеҙ бит, һинең тауыҡтарың янында ҡыҙығыраҡ”, — тип яуап ҡайтара.\nХалыҡтың Рөстәмдең тауыҡтарына ҡарата шундай ҡыҙыҡһыныу һәм иғтибар күрһәткәнен күргән етәкселәр быйыл Рөстәм Тимерғәлиевкә эшен ҙурыраҡ күләмдә алып барырға тәҡдим итә. Ә йүнселгә шундай ярҙам бик кәрәк.\n— Әгәр грант бирһәләр, һәр тоҡомдо айырым урындарға бүлеп ҡуйыр инем. Фазан менән тауис үрсетергә лә иҫәбем бар. Ҙурыраҡ инкубатор кәрәк. Аҙыҡты ваҡлап бирә торған аппарат та ҡамасауламаҫ ине. Иң мөһиме: мәктәптәрҙән балалар килеп ҡарай ала. Беҙҙең Нуриман районында 93 инвалид бала бар. Иң беренсе уларҙы саҡырып күрһәтер инем. Әле йыл да Ҡыҙылъяр мәктәбенән уҡыусылар экскурсияға килеп китә.\n— Тауыҡ йылын бик ҙур пландар менән ҡаршылайһығыҙ икән...\n— Эйе, Башҡортостан юлдаш телевидениеһының “Бай баҡса” тапшырыуынан Гүзәлдең гөлдәрен, минең тауыҡтарҙы төшөрөп кенә киткәйнеләр, “Яңылыҡтар” программаһынан да килеп еттеләр. “Юлдаш” радиоһынан конкурста еңеүселәргә бер әтәс һорап мөрәжәғәт иткәйнеләр, “кохинхин” тоҡомло әтәс икәү ине, үҙебеҙгә берәү ҙә еткән, тип биреп ебәрҙек.\nУңған хужаларға: “Әтәстәрегеҙ һәр иртәлә хәйерле көн теләп ҡысҡырып уятһын, тауыҡтарығыҙ ҡыҙыл, йәшел, зәңгәр йомортҡалар ғына түгел, ә алтындарын да һалһын, 2017 йылдың һәр бер көнө ҡыт-ҡыт итеп йырлаған тауыштар менән бәрәкәтле үтһен”, — тип теләргә генә ҡала.\nРайон: Нуриман районы.


"Урал батыр" эпосын яттан һөйләүселәр республика конкурсы еңеүсеһе Ишембайҙан\nБөрйән районында 18 йыл рәттән ойошторолған йәш сәсәндәр бәйгеһе тамамланды. Был юлы сарала республика район-ҡала мәктәптәренән тыш, Силәбе өлкәһендә йәшәүсе милләттәштәребеҙ ҙә ҡатнашты.\nМәктәп уҡыусылары "Шүлгәнташ" ҡурсаулығы экскурсоводтары һөйләгәндәрен иғтибар менән тыңлай. Һәр бер мәғлүмәтте күҙ уңынан ысҡындырмаҫҡа тырыша, фото-видеоға ла төшөрә барҙы. "Урал батыр" эпосын яттан һөйләүселәр конкурсында ҡатнашыусылар өсөн "Шүлгәнташ" мәмерйәһенә экскурссия ойоштороу матур йолаға әйләнгән. Эпик ҡомартҡыны башынан аҙағынаса яттан белгән балалар боронғолоҡтоң ҡайҙан тамыр алыуын үҙ күҙҙәре менән күреп, һығымта яһай.\nУрында уҡ уҡыусыларға билдәле фольклор белгестәренең фекерен дә ишетеү бәхете тейҙе. Ер-һыу атамаларының дөрөҫ әйтелеше хаҡында хәбәрҙар булды.\n"Урал батыр" эпосын яттан һөйләүселәр конкурсы быйыл да үҙ маҡсатына иреште. Күркәм сарала республика төрлө мәктәптәренән тиҫтәләрсә уҡыусы ҡатнашты. Улар әҙәби мираҫты тасуири һөйләп кенә ҡалманы, шартына килтереп милли кейемдәрҙә лә сығыш яһаны. Улар араһында Учалы районының Яңы Байрамғол ауылынан Ләйсән Золотарева ла бар.\nЛәйсән эпосты тулыһынса яттан белә. Ә ул дүрт мең ярым юл! Ҡыҙҙы ярты төндә уятып "Урал батырҙың "ниндәй ҙә юлын һорағанда шунда уҡ һөйләп бирергә әҙер. Ләйсәндең тасуири һөйләүе, образға инә белеүе, ҡурай, ҡумыҙ, думбыра кеүек музыка ҡоралдарында оҫта уйнауы һәр кемде әсир итте. Уның төрлө тауыштар сығарып ҡумыҙ сиртеүенән тәндәр зымбырлап китә.\nТырыш ҡыҙға башта өләсәһе, һуңынан ата-әсәһе эпосты ятларға ярҙам итә. "Урал батыр"ҙы балалар ятлап ҡына ҡалмай, әҫәрҙән өҙөк тә сәхнәләштерҙе. Бәйге һуңында улар Маҡтау грамоталары менән бүләкләнде. Конкурс һөҙөмтәләре буйынса инсценировка, сәхнә костюмдары буйынса Учалы ауылы башҡорт гимназияһы еңеү яуланы.\nҠобайыр башҡарыусылар, эпосты яттан һөйләүсе сәсәндәр мәктәбен тергеҙеү һәм үҫтереү, халыҡ ижадының иң яҡшы өлгөләрен һаҡлау һәм таратыу, башҡорт халҡының тарихи һәм мәҙәни ҡомартҡыларына һаҡсыл ҡараш тәрбиәләү сараның төп маҡсатынан һанала. Был йәһәттән "Урал батыр" башҡорт халыҡ эпосын өйрәнеүҙә һәм популярлаштырыуҙа ҙур роль уйнай.\nБәйге һөҙөмтәләре буйынса "Урал батыр" эпосын яттан һөйләүселәр республика конкурсында быйыл Ишембайҙан Гөлфрүз Хисмәтуллина еңеү яуланы. Әхмәтзәки Вәлиди исемендәге 2-се гимназия-интернаты уҡыусыһының сарала бишенсегә ҡатнашыуы.\nБашҡорт халҡының алтын мираҫы "Урал батыр" эпосын яттан һөйләүселәр республика конкурсы быйыл 18 тапҡыр ойошторолдо. Сара йылдан йыл ҡатнашыусылар һанын арттырып ҡына ҡалмай, географияһын да киңәйтә. Өҫтәүенә, бығаса ҡатнашмаған республика район-ҡала мәктәптәренең дә килеүе сараға оло мәртәбә өҫтәй, тигән фекерҙә ойоштороусылар.


Ейәнсура районы топонимияһы.\nҮрген ауылында йәшәүсе Рафаэль Сәфәрғәлин ҡатнаша.\n«Урам атамаларының да эске тәғәйенләнеше бар…»\nТелсе-ғалим, филология фәндәре кандидаты Зиннур Сиражетдинов ҡатнаша. 2-се тапшырыу.\nТелсе-ғалим, филология фәндәре кандидаты Зиннур Сиражетдинов ҡатнаша. 1-се тапшырыу.\nБашҡорт теле һөйләштәрендәге ҡыҙыҡлы үҙенсәлектәр.\nБашҡортостандың атҡаҙанған артисы Юнир Салауатов һәм республика Милли музейы директоры Ғәли Вәлиуллин ҡатнаша.\nСәскәбикә, Айбикә, Аҡбатыр, Көнһылыу… Мари халыҡтарындағы төрки тамырлы кеше исемдәре.\nШаран районынан башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы Зиниә Диярова ҡатнаша.\nБөрйән районының ер-һыу атамалары.\nӘтек ауылынан Кинйәбикә Алғажина ҡатнаша.


Аҡса - Новгородта, Башҡа - ВИДЕО Ч. Онлайн танышыу!\nАҡса - Новгородта, Башҡа\nБала, бала, мөхәббәт, өйләнеү - әммә мин бөтөнләй Йөҙә белеү - ундай хыялы былЙыр уйнатыу был - минең өҫтәл етештереүсе компаниялар Донъя буйынса. Аҙаҡ-тағын. Түбәнге новгородта берҙән-бер урын түгел, табып Булыуын тиҙ арала кешеләрҙе ҡайҙалыр, танышыу сайты Түләүһеҙ Beboo тиклем.\nБыл һирәк, үлем файҙа.\nСайтында танышырға мөмкин етди яҙылған. Шулай уҡ, ресурстар бэб итеп, танышыуҙар сайтында"Флирт ярата никах, дуҫлыҡ, секс, теркәү, үҙе Өсөн быларҙың барыһы ла тап. Беҙ һеҙгә яңы шарттарҙа уңыштар теләйем.\nҡыҙ менән видео чат бушлай ҡыҙы менән 18 йыл видеочить ч ҡарап рулетка чатта теркәлергә булмаған видео онлайн интим танышты видео 18 видео чат ч видео трансляции бушлай таныша видео фото бушлай видеочивать ҡыҙы менән бушлай онлайн ч рулетка


Илдә бензин дефицитын кем тыуҙырған? » «Йәшлек» гәзите | Газета «Йәшлек» | Официальный сайт газеты Йэшлек\nГазета "Йәшлек" » Махсус биттәр » Илдә бензин дефицитын кем тыуҙырған?\n30.04.2011 Илдә бензин дефицитын кем тыуҙырған?\nФедераль монополияға ҡаршы хеҙмәт (ФАС), Рәсәйҙең ҡайһы бер ҡалаларында бензин дефициты барлыҡҡа килеүендә нефть компанияларының законһыҙ эш итеүе ғәйепле, тип иҫәпләй.\n«Бының картель һөйләшеп килешеүҙәрҙең бер төрө булыуы ихтимал – монополияға ҡаршы закон тарафынан бындай закон боҙоуҙарға ҡарата яуаплылыҡ ҡаты, хатта енәйәт эше асылыуы мөмкин», – тип белдерҙе ФАС башлығы Игорь Артемьев Рәсәй яғыулыҡ союзы (РТС) вәкилдәре менән уҙғарылған кәңәшмәлә.\nБензин дефицитын иң тәүҙә Алтай крайында йәшәүселәр кисерә – апрелдә был төбәккә бензин поставкалаусы «Роснефть» – «Алтайнефтепродукт» һәм «Газпромнефть – Алтай» нефть компаниялары автозаправкалау станциялары хужаларына, сәбәбен аңлатып тормайынса, яғыулыҡ һатыуҙы сикләгән. Һөҙөмтәлә заправкалау станцияларында оҙон сираттар барлыҡҡа килгән. ФАС-тың Алтайҙағы идаралығы иһә нефть продукттары баҙары операторҙарын тикшерә башлаған.\nРТС президенты Евгений Аркуша ФАС-тағы кәңәшмәлә бындай хәлдең тағы ла Санкт-Петербургта, Воронежда, Новосибирскиҙа, Сахалинда күҙәтелеүе тураһында һөйләне. Бынан алда Аи–92 һәм Аи–95 маркалы бензиндың Брянск өлкәһе заправкаларынан да юҡҡа сығыуы тураһында хәбәр булған.\nРТС вәкилдәре фекеренсә, яғыулыҡ дефициты тулайым һәм ваҡлап һатыу сегменттарында хаҡтарҙың ныҡ түбәнәйеүе арҡаһында барлыҡҡа килеүенә бәйле. «Роснефть», «Газпромнефть» кеүек һәм башҡа ҙур компаниялар бензинды ваҡлап һатыу хаҡын 5 һумға кәметһә, яғыулыҡты тулайым һатып алғанда уның хаҡы 1–2 һумға арзаная. Ә бәләкәй компаниялар өсөн был үтә лә отошһоҙ», – тип белдерҙе Алтай яғыулыҡ союзы президенты Юрий Матвейко.\n«Кортес» эксперттары, властарҙың Рәсәйҙә хаҡтарҙы кәметергә тигән талабынан һуң нефтселәрҙең экспорт поставкаларын арттырыуы дефицит тыуҙырҙы ла инде, тип билдәләй.\nФАС нефть компаниялары етәкселәренә эске нефть продукттары баҙарындағы хәл-торошто тотороҡландырыу кәрәклеге тураһында иҫкәрмә ебәрҙе. Шул уҡ ваҡытта уларҙан яғыулыҡ дефициты барлыҡҡа килеү сәбәптәрен аңлатыуҙарын талап итте. Ә нефть компаниялары етәкселәре яғыулыҡ көрсөгөнә ҡыҫылыштары булмауы һәм Алтайҙағы хәл-торошто тотороҡландырыу өсөн ашығыс саралар күрелеүе тураһында хәбәр итте. «Роснефть» компанияһынан белдереүҙәренсә, улар йыл башынан бензинды экспортлау хаҡын, былтырғы йылдың ошо уҡ осоро менән сағыштырғанда, ике тапҡырға тип әйтерлек кәметкән. Был компания вәкилдәренең аңлатыуынса, яғыулыҡ дефициты башҡаларҙың поставкалауҙы ҡырҡа кәметеүе, шулай уҡ бойондороҡһоҙ трейдерҙарҙың, «Роснефть»тең яғыулыҡҡа хаҡтар кәметеүенән файҙаланып, нефть продукттарын бик күпләп һатып алыуы арҡаһында барлыҡҡа килгән.


Ғәзетдинова Илһөйәр Ибраһим ҡыҙы (3 май 1951 йыл) — театр актёры. 1982 йылдан СССР-ҙың Театр эшмәкәрҙәре союзы ағзаһы. 1972 йылдан Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма театры актёры. Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған (2003), Башҡортостан (1990) һәм Татарстан (1997) Республикаларының халыҡ артисы. Мәжит Ғафури исемендәге премия лауреаты. Халыҡтар дуҫлығы ордены кавалеры (2019).\nБашҡорт АССР-ының атҡаҙанған артисы (1983)\nБашҡортостан Республикаһының халыҡ артисы (1990)\nТатарстан Республикаһының халыҡ артисы (1997)\nРәсәй Федерацияһының атҡаҙанған артисы (2003)\nХалыҡтар дуҫлығы ордены (2019).\n↑ СПИСОК награжденных (рус.) (Тикшерелеү көнө: 24 март 2022)\nҒәзетдинова Илһөйәр Ибраһим ҡыҙы // Башҡорт энциклопедияһы. — Өфө: «Башҡорт энциклопедияһы» ғилми-нәшриәт комплексы, 2015—2020. — ISBN 978-5-88185-143-9. (Тикшерелеү көнө: 2 май 2021)\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Ғәзетдинова_Илһөйәр_Ибраһим_ҡыҙы&oldid=1117127 ҡабул ителгән\nТатарстандың халыҡ артистары\nБыл бит һуңғы тапҡыр 09:03 24 март 2022 үҙгәртелгән.