Кютахья — Башҡорт Википедияһы\n39°25′27″ с. ш. 29°59′00″ в. д.\nКютаһъя, Гермиян[d] һәм Анатолия[d]\n266 784 кеше (2018)\nАньцин[d], Баулы һәм Печ (ҡала, Венгрия)\nCategory:Views of Kütahya[d]\n45 240, 41 240, 24 636, 24 813, 24 415, 23 655, 23 156, 21 783, 21 052, 19 173, 20 469, 252 633, 19 178, 66 107, 66 834, 65 486, 62 998, 62 758 һәм 18 678\nКюта́хья (төр. KütahyaKütahya , грек. Κοτυάειον) — хәҙерге Төркиә территорияһындағы иң боронғо ҡалаларҙың береһе. Халҡы — 170 000 кеше (2004 йыл). Шул исемдәге провинцияның баш ҡалаһы.\n1912 йылда бында 106 176 төрөк, 6800 грек, 3307 әрмән йәшәгән\nҠалала һәйкәлдәр бик күп, улар араһында — замок, мәсеттәр, мәҙрәсә, мунсалар, мавзолеҙар, шәхси йорттар.\nКютахьяға антик гректар нигеҙ һала (бәлки, боронғо грек ҡәбиләһе ионийҙарҙыр), фригийҙар булыуы ла ихтимал. Беҙҙең эраға тиклем 334 йылда ҡаланы Искәндәр Зөлҡәрнәй (Александр Македонский) баҫып ала һәм Котеон (Kotiaeon) исемен ҡуша.\nИоанна Малалы мәғлүмәттәре буйынса, Феодосия II батша булған осорҙа (408—450), 443 йылда, Кютахьяның епискобы итеп Кир Панопольский ҡуйыла. Шуныһы иғтибарға лайыҡ: унан алдағы дүрт епископты халыҡ үлтерә.\n1078 йылда Кютахьяны төрөк-һалйоттар баҫып ала, әммә 1097 йылдар тирәһендә ҡала кире Византия составына ҡайтарыла. Төрөктәрҙе византиялылар әллә ни алыҫҡа ҡыумай, шуға ла 1159 йылда Киликияға яһаған хәрби походынан ҡайтып килгән Мануил Комнин армияһына һалйоттар һөжүм итә. Мириокефаль хакимлыҡ иткән осорҙа, в 1176 йылда, гректарҙың еңелеүе төбәктә һалйоттарҙың күбәйеүенә килтерә. 1182 йылда мосолмандар византиялыларҙы ҡаланан бөтөнләй ҡыҫырыҡлап сығара. 1300 йылда Кютахья Гермиян курд бейлегенең баш ҡалаһына әйләнә. 1428 йылда ҡаланы төрөк-ғосманлылар баҫып ала. XVI быуатта керамика изделиеларын етештереү һәм ағасҡа ырып һүрәт төшөрөү буйынса Кютахья Изникҡа (Никея) конкурент була.\n1833 йылда Кютахьяны Ибраһим-паша (Мөхәммәт-Ғәли Египетскийҙың аҫрауға алған улы һәм уңы ҡулы) яулай. Әммә Босфор боғаҙына урыҫ десанты килеп туҡтағас, Мөхәммәт-Ғәлигә Кютахия солохон төҙөргә һәм провинцияны азат итергә тура килә.\n1850—1851 йылдарҙа Кютахьяға венгр диктатор-эмигранты Лайош Кошут һөргөнгә ебәрелә.\nҒосман империяһы осоронда геноцид осоронда әрмән общинаһы (рәсми ғосман мәғлүмәттәре буйынса 4 мең тирәһе кеше) ҡаланан ҡыуылмаған берҙән бер община була.\n1921 йылда Икенсе Грек-төрөк һуғышының иң ҙур алышы тап ошо ҡала территорияһында була, был һуғышта грек армияһы еңә һәм гректар ҡалаға ҡайтып тула. Ә 1922 йылда Думлупынар етәкселегендә төрөктәр еңеү яулай, уның хөрмәтенә ҡалланан әллә ни алыҫ булмаған урынға һәйкәл дә ҡуйылған.\nБаулы, Татарстан, Рәсәй\nИзображения Кютахьи (2)\nИнформация о погоде в Кютахье 2008 йылдың 26 декабрь көнөндә архивланған.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Кютахья&oldid=1054483 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 13:18 10 август 2021 үҙгәртелгән.


Нефтекамала күк күкрәп ҡойма ямғыр яуған\nВаҡиға шаһиттары социаль селтәрҙәрҙә яҙыуынса, яуым-төшөм биш минут дауам иткән. Ҡыҙыу ҡояшты алыштырған көслө дауыл төбәктә ағастарҙы тамырынан аҡтарған, дүрт ҡатлы йорттоң ҡыйығын осорған. Бик күп автомобилдәр зыян күргән. Әйткәндәй, был һуңғы көндәрҙә теркәлгән тәүге ғәрәсәт кенә түгел.\nӨфөлә көндөң саманан тыш эҫе булыуынан асфальттың иреүе күҙәтелгән. Быға бәйле, баш ҡала хакимиәте аэропорт юлын һаҡлау маҡсатында тейешле саралар күрә. Йәғни, йөк автомобилдәре хәрәкәте сикләнде. Бындай ҡарар федераль әһәмиттәге юлдарға ла ҡағыла. Өфөлә шулай уҡ асфальтҡа даими һыу һибеп тороласаҡ. Билдәле булыуынса, 2010-сы йылда Мәскәүҙә лә юлдарҙы ошондай ысул менән һаҡлап алып ҡалғайнылар.


Рәхмәт һүҙҙәрен еткерәбеҙ | Министерство сельского хозяйства Республики Башкортостан\n» Рәхмәт һүҙҙәрен еткерәбеҙ\nРәхмәт һүҙҙәрен еткерәбеҙ\nАвтомобилистар көнө – мөһим һәм кәрәкле байрам. Уны офоҡҡа тоташҡан юлдан күҙҙәрен алмай “баранка” артында ултырған, һәр минуттарын хәүеф аҫтына ҡуйған водителдәр түҙемһеҙлек менән көтөп ала. Яҡшы водителдәр күп, әлбиттә, ә бөгөн беҙ элек колхоздарыбыҙҙа хеҙмәт һалған, ауыр шарттарҙа иле, районы, колхозы, тип янған водителдәрҙе иҫкә алып үтһәк, бик урынлы булыр. Һүҙебеҙ - шундай тырыш водителдәрҙең береһе, Ришат Хөснулла улы Төхвәтуллин хаҡында.\nУл Хөсәйен ауылында тыуып-үҫкән. Бәләкәйҙән үк водитель булырға хыялланған һәм мәктәп тамамлағандан һуң водитель таныҡлығы алып, «Өршәк» колхозында хеҙмәт юлын башлай. Ғаилә ҡора. Ҡатыны Рәсилә колхозда бухгалтер була. Ирле-ҡатынлы өс бала тәрбиәләп үҫтерә, хаҡлы ялға сыҡҡансы тыуған колхоздарында тырышып эшләй. Балалары ла ата-әсәһен ҡыуандырып, эш һөйөүсән булып үҫә.\nУл йылдарҙағы юлдарҙың ниндәй булыуын күптәр иҫләйҙер әле, моғайын. Әлеге кеүек асфальт түшәлмәгән, яҙын-көҙөн - үтеп сыҡҡыһыҙ бысраҡ, ҡыш көндәрендә ҡар һырынтылары ҡаплай. Хәҙерге кеүек машиналар ҙа йылы гараждарҙа түгел, ә күбеһенсә тышта тора. Рейсҡа сығыр алдынан машиналарҙы ҡарап, юлға әҙерләргә: кузовын, тәгәрмәстәрен, май һәм радиаторҙағы һыу кимәлен, фараларҙы тикшерергә, һалҡында торғанлыҡтан машиналарҙы ҡарҙан таҙартырға, артабан паять итеү лампаһы менән йылытырға, мастерскойҙа һыу ҡайнатып, радиаторға һалырға кәрәк була.\nВодителдән һауа шарттарының ниндәй булыуына ҡарамаҫтан, тәғәйенләнгән урынға ваҡытында барып етеү талап ителә. Ә был бик еңелдән булмай, сөнки йыш ҡына ул йылдарҙағы насар юлдарҙан машиналарҙы тракторҙар менән тарттырып барырға тура килә. Йөктәрҙе ваҡытында илтеп еткереү өсөн иртәнге сәғәт дүрттә тороп сыҡҡан, төн уртаһы ауышҡас ҡына ҡайтҡан саҡтар йыш була.\nШундай еңел булмаған шарттарҙа эшләһәләр ҙә, Ришат Хөснулла улы һәм уның коллегалары бошонмай, сөнки ауыр, әммә күңелле ваҡыттар була ул саҡтар. Колхоз баҫыуҙарында илебеҙ, районыбыҙ, колхоздарыбыҙ именлеге өсөн бергәләшеп, шау-гөр килеп хеҙмәт һалалар, бер-береһенә ярҙамлашып йәшәйҙәр, бергәләшеп ял итәләр.\nКүптән баҡыйлыҡҡа күсһә лә, Ришат Хөснулла улын ауылдаштары бөгөн дә тик яҡшы яҡтан ғына иҫкә ала, уның тыныс, изге күңелле, намыҫлы, эшсән, яуаплы кеше булыуын билдәләй. Балалары ла аталарын һағыныуы тураһында һөйләй. Был хаҡта беҙгә уның ҡыҙы Эльвира Туҡаева хәбәр итә.


Сибайҙар ҡала куранттары яҙмышын хәл итә // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nСибайҙар ҡала куранттары яҙмышын хәл итә\n17:36, 5 февраля 2010 Сәйәсәт\nБашҡортостандың Көньяҡ Урал төбәге баш ҡалаһы – Сибай халҡы тикшереүенә ҡала куранттары яҙмышы сығарылды. Белгестәр фекеренсә, техник планда ҡаланың төп сәғәтенең нормаль эшләүен тәьмин итеү — ҙур проблема: конструкция иҫкергән, һәм бөгөн кәрәкле деталдәрҙе табырлыҡ түгел, куранттарҙың архитектураһы ла камиллыҡтан алыҫ. Шуға күрә ҡала властары куранттарҙың артабанғы яҙмышы хаҡында мәсьәләне өйрәнә – реконструкцияларғамы әллә уны яңы архитектура элементы менән алмаштырырғамы? Ҡала хакимиәте, был мәсьәләне сибайҙар үҙҙәре хәл итергә тейеш, тип иҫәпләй. Шуға күрә Сибай ҡалаһы ҡала округы сайтында был проблеманы әүҙем тикшереү бара. Ҡалала йәшәүсе һәр кеше сайтта тормоштоң бөтә өлкәләренә ҡағылышлы тәҡдимдәр, идеялар һәм проекттар туплау өсөн махсус булдырылған “Идеялар банкы”нда үҙ фекерен белдерә ала.\nӘйтергә кәрәк, сибайҙар был проблема буйынса әүҙем үҙ фекерен белдерә. "Идеялар банкы"на ҡала куранттары яҙмышы айҡанлы тәүге тәҡдимдәр килә башланы ла инде. Фекерҙәр — төрлө, кемдер был урында фонтан йәки газон яһарға кәрәк ти, шулай ҙа интернет-дискуссияла ҡатнашыусыларҙың күбеһе куранттарҙы һаҡлау һәм тулыһынса реконструкциялау яҡлы.


Республиканың Өфө районында, Урыҫ Юрмашы ауылы эргәһендә, яңы төҙөлөш материалдары сәнәғәте заводы төҙөләсәк. Предприятиела гопсокартион - сағыштырмаса арзан һәм баҙарҙа бик талап ителгән продукт етештерергә планлаштыралар. Проект буйынса яҡында урынлашҡан карьерҙа йылына 350-450 мең тонна гипс алынасаҡ. Заводта иһә йылына 30-45 миллион квадрат метр гипсокартон етештереләсәк.\nБыл объект төҙөлөшөнә Францияның төҙөлөш материалдары етештереү буйынса "Сен-Гобен" холдингы йөҙ миллиондан ашыу евро һалырға планлаштыра.\nБашҡортостанда алып барылған төҙөлөш масштабтарын иҫәпкә алып, был заводтың республикаға ни тиклем кәрәк булыуы тураһында әйтеп тораһы ла юҡ. Өҫтәмә эш урындары барлыҡҡа килеүе хаҡында ла оноторға ярамай, ә улар 180 буласаҡ. Әммә урындағы халыҡта экологик характерҙа һорау тыуҙы.\nЭйе, юрмаштарға экологик яҡтан бик уңай түгел шул: Өфөнөң нефть эшкәртеү предприятиелары бик яҡын урынлашҡан, ауыл осонан тимер юл үтә. Ә Рәсәйҙең гипс эшкәртеү менән шөғөлләнгән заводтары ниндәй шарттарҙа эшләүе бер кемгә лә сер түгел.\nАуыл халҡы, үҙҙәре әйтеүенсә, завод төҙөүгә ҡаршы түгел, ләкин улар сәнәғәт зонаһы үҙәгендә йәшәргә теләмәй. "Был булмаясаҡ, - тип раҫлай "Сен-Гобен" компанияһының Рәсәй бүлексәһе вәкилдәре. - Ышанмаһағыҙ, килеп ҡарағыҙ". Йөҙ ҡат ишеткәнсе, бер ҡат күр, тигәндәй, ауылдың бер төркөм йәмәғәтселек советы вәкилдәре сентябрь көндәренең береһендә ошондай уҡ предприятиелар нисәмә йыл инде уңышлы эшләп килгән Польша һәм Австрияға юлланды.\nПольшала завод территорияһында аҡ гипс саңы урынына бөтә ерҙә йәшеллек - сәскәләр, ағастар, алмалары ҡыҙарып бешеп ултырған алмағастар. Карьерҙа шартлатҡанда зарарһыҙ шартлатҡыс матдәләр ҡулланыла, предприятие машиналары үткән юлдарға даими һыу һибелә, гипс ҡоролмаларында саңды тотоп ҡалыусы фильтрҙар тора, ә завод майҙансығында, шулай уҡ карьерҙа ла даими рәүештә ағастарҙы тергеҙеү эштәре алып барыла. Әйткәндәй, карьерҙа эш бөткәс, уның урынында күл барлыҡҡа киләсәк.\nАвстрияла завод илдең билдәле һәм боронғо курорт зоналарының береһе булған Бад Аусзее ҡаласығынан (уға инде 150 йыл) 200 метрҙа урынлашҡан. Был завод 20 йыл эшләй, был ваҡыт эсендә ҡорамалдар бер аҙ иҫкергән, шуға күрә лә предприятиела йыл һайын производствоны яңыртыуға байтаҡ средстволар һалына. Айырым алғанда, был инвестициялар тулыһынса ҡалдыҡһыҙ производство ойошторорға ярҙам иткән - бөтә ҡалдыҡтар искенсе тапҡырына файҙаланыла.\nКарьерҙа аяҡҡа баҫтырыу эштәре алып барыла. Ул даими күсерелә бара - эшкәртелгән участка майҙаны 15 гектарҙан ашмай, һәм бөтә эшкәртелгән майҙанға шунда уҡ урындағы үҫемлектәр орлоҡтары сәселә, ә бушлыҡтарға эшкәртелгән тоҡом тултырыла.\nЗаводта 15 йылда күп ҡорамалдар алмаштырылған. Мәҫәлән, предприятие дизель яғыулығы урынына тәбиғи газға күскән, дизель тейәгестәр урынына электр тейәгестәр ҡуйылған һәм башҡа эштәр башҡарылған. Ҡала мэрының йорто заводтан 200 метр ғына алыҫлыҡта, ул, бындай күршелектән бер ниндәй уңайһыҙлыҡ тоймайым, ти. Бад-Аусззе вице-мэры, икенсе сәйәси партияла тороуына ҡарамаҫтан, коллегаһы менән килешә. Етмәһә, ул үҙе фермер ҙа - экологик саф малсылыҡ продукттары етештерә. Уның әйтеүенсә, заводтың зарарлы йоғонтоһо юҡ.\nШуға ҡарамаҫтан, поляктар ҙа, австриялылар ҙа юрмаштарҙан бер аҙ көнләшкән кеүек тойолдо. Башҡортостанда заводта иң алдынғы ҡорамалдар ҡуйыласаҡ, әле оҙаҡ ҡына экологик шарттарҙы яҡшыртыуға аҡса һалырға тура килмәйәсәк.


Республикала яҙғы ташҡын буйынса яҡынса прогноз бирҙеләр // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nРеспубликала яҙғы ташҡын буйынса яҡынса прогноз бирҙеләр\n16:00, 6 марта 2014 Йәмғиәт\nРеспубликала яҙғы ташҡын буйынса яҡынса прогноз бирҙеләр Фото: Олег Яровиков\nБыйылғы ташҡын ваҡытында Башҡортостандың төп йылғаларының максималь кимәле уртаса күп йылдар билдәһе сигендә көтөлә, тип хәбәр итте Рәсәй Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығының БР буйынса Баш идаралығының матбуғат конференцияһында Башҡортостандың гидрометеорология һәм тирә-яҡ мөхиттең мониторингы буйынса идаралыҡ начальнигы Вилора Горохольская. Белгестәр алдағы ташҡынға яҡында прогноздар төҙөгән.\nБашҡортостан Гидрометеорология етәксеһе хәбәр итеүенсә, тупраҡтың көҙгө дымлылығы был миҙгелдә норманан 25 процентҡа күберәк. Ағиҙел йылғаһы бассейнында ҡар һаҡламы норманан 10-50 процентҡа артығыраҡ. Тупраҡтың туңыуы норманан 30-35 сантиметрға түбәнерәк. «Был фактор, моғайын, һыуҙың әкренләп һәм тиҙ китеүенә тәьҫир итәсәк. Йыш ҡына ҙур кимәле ерҙең тәрән туңыуы арҡаһында китә алмай оҙаҡ тора», — тип аңлатты Вилора Горохольская.\nМартта Цельсий буйынса минус 7 – минус 4 градус нормаһында норманың бер градусҡа бейегерәк уртаса температура күҙаллана. «Температураның байтаҡ күтәрелеүен көтмәйбеҙ. Яуым-төшөмгә килгәндә. 12-13 марттан алып төбәк себер антициклоны тылында булыуы ихтимал. Әлеге прогнозда йылының артыуы һәм ҡар, һуңынан ямғыр яуыуы. Апрель Башҡортостанда норманан ике градусҡа бейегерәк һәм яуым-төшөм 10-20 процентҡа норманан күберәк булыуы көтөлә», — тип аңлатты Башҡортостан Гидрометеорология начальнигы.\nГидрологтарҙың анализына ярашлы, быйылғы ташҡындың «баштағы мәғлүмәттәре» 1992 һәм 1998 йылдарҙың яҙына тап килә. «1992 йылда Өфөлә Ағиҙелдең кимәле 614 см тәшкил итте, 1998 йылда – 707. Ташҡындың барышы күп шарттарҙан тора, айырыуса, яҙҙың ниндәй дуҫ булыуынан. Температураның ҡапыл артыуы һыу кимәленең кинәт күтәрелеүенә килтерәсәк», — тип комментарий бирҙе синоптик.\nБаштағы прогноздарға ярашлы, Өфөлә Ағиҙелдең кимәле 670-770 см сиктәрендә булыуы көтөлә, ул норманан 10 сантиметрға әҙерәк. Баш ҡаланың түбәндәге участкаларын 720 см кимәлендә һыу баҫа.\nСтәрлетамаҡта Ағиҙелдең кимәле, яҡынса, 390-490 см тәшкил итәсәк – норманан 50 сантиметрға түбәнерәк. Шуға ҡарамаҫтан, ҡаланы Стәрле һәм Ашҡаҙар йылғалары ярҙарынан сыҡҡан осраҡта һыу баҫыуы ихтимал. Бөрөлә Ағиҙел 680-770 см кимәленә тиклем күтәреләсәк, ул норманан 10 сантиметрға юғарыраҡ. Бөрөнө һыу баҫыу көтөлмәй. Бөтә факторҙарҙы иҫәпкә алғанда, йылғаларҙа боҙ тығындары булыуы ихтимал. Башҡортостандың Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы начальнигы Валерий Хисаметдинов билдәләүенсә, тығындарҙың урындары ведомство хеҙмәткәрҙәренә яҡшы билдәле. Ташҡын эҙемтәләрен иҫкәртеү буйынса бөтә эш системалы, алдан раҫланған план буйынса алып барыла, тип билдәләне эске хеҙмәт полковнигы.\nТашҡын-2014 буйынса асыҡланған прогноз 25 мартта төҙөләсәк, тип хәбәр итте Башҡортостан Гидрометеорология начальнигы.


Балаларға сит тел үҙләштереү еңел бирелә\nӨфөлә йәшәүсе алты йәшлек Аня Абзалова инглиз, немец, рус телдәрендә иркен аралаша, уҡый, яҙа белә. Һәләтле бала төрлө музыка ҡоралдарында ла уйнай.\nАлты йәшлек Аня быйыл мәктәпкә бара. Ҡыҙҙың уҡырға теләге ҙур, тик математика фәнен генә өйрәнгеһе килмәй. Уның өсөн тәүге урында - тел үҙләштереү. Ҡушыу, алыу кеүек күнекмәләрҙе эшләгәнсе яңы һүҙҙәр ятлайым, ти ул.\nАня өс йәшенән инглиз, немец һәм рус телдәрендә һөйләшеп кенә ҡалмай, уҡый ҙа белә. Бәләкәйҙән бер уҡыған китапты кире алмаҫҡа өйрәнгән бала туҡтауһыҙ белемгә ынтыла. Шуға ла ата-әсәһе көн дә яңы китап-журнал алырға мәжбүр.\nҠыҙ ике йәшлек туғаны менән өйҙә тик инглиз, немец телдәрендә генә аралаша. Балаларҙың әсәһе Гөлнара Абзалова - һөнәре буйынса филолог. Сабыйҙарыма сит телдәрҙе өйрәтеүе ҡыйын булманы, ти йәш әсә. Бынан тыш, Аня менән Сыңғыҙҙың башҡа шөғөлдәре лә бар.\nГөлнара Абзалова, Аня менән Сыңғыҙҙың әсәһе: «Минең балалар тырыш. Аня синтезатор, гитарала уйнарға ярата, Сыңғыҙ пластилин әүәләй».\nБала саҡта яңылыҡ тиҙ үҙләштерелә, хәтер ҙә шәп була. Быйыл Аня ҡытай һәм француз телдәрен дә өйрәнә башлаған. Киләсәктә бар донъяны урап сығырға хыялланған кескәй полиглот бының менән генә туҡтап ҡалырға уйламай.\nЙәй файҙалы үтәсәк. Бәхетле ғаилә әле Кипрға йыйына. Махсус лагерҙа Аня сит телдәр буйынса белемен камиллаштырасаҡ. Был мөмкинлекте ул халыҡ-ара конкурста ҡатнашып яулаған.


КЕҪӘГЕҘҘӘН СЫҠҠАН КИРЕ ИНҺЕН » журнал Башкортостан кызы | Башҡортостан ҡыҙы журналы\nТорлаҡ мәсьәләһен хәл итеү өсөн ғәйәт ҙур сығымдар түккән ғаиләләргә һәр тин ҡәҙерле. Шул хаҡтан һалым ҡайтармаһы, иш янына ҡуш булып, оло ғына мәшәҡәткә ярап ҡала. Былтыр республикала йәшәүсе 121 мең кеше был хоҡуҡтан файҙаланып кинәнгән. Ләкин һалым ҡайтармаһын алыуға, шулай уҡ торлаҡ һатҡанда һалым түләүгә ҡағылышлы ҡайһы бер нескәлектәр һәммәбеҙгә лә таныш түгел. Рәсәй Федераль һалым хеҙмәте Башҡортостан буйынса идаралығының физик шәхестәрҙең милкенә һәм табыштарына һалым һалыу бүлеге етәксеһе. Гөлфиә Зиннур ҡыҙы ЙОСОПОВАНЫҢ был турала аңлатмалары күптәргә файҙалы булыр.\n– Шәхси йорт төҙөгәндә йәки торлаҡ һатып алғанда һәр кем үҙ ғүмерендә бер тапҡыр уның хаҡының ике миллион һумынан 13 процент һалым ҡайтармаһына хоҡуҡлы. Йәғни дәүләт кешегә ул сарыф иткән сумманың 260 мең һумын кире ҡайтара. Тик был хоҡуҡтан файҙаланырға теләүсенең рәсми эш урыны булыуы, хеҙмәт хаҡынан һалым түләп барыуы шарт. Үҙ мөйөшөгөҙҙө ипотека ярҙамында ҡорғанһығыҙ икән, кредит өсөн түләнгән проценттарҙан да (иң юғары сиге өс миллион һум) 13 процент ҡайтармаға хаҡлыһығыҙ.\nТорлаҡ 2014 йылдың 1 ғинуарына тиклем алынғанмы, әллә унан һуңмы? – ҡайтарма юллаған саҡта был бик мөһим. Сөнки 2014 йылға тиклемге һалым закондарына ярашлы, кеше ике миллион һумдан ҡайтармаға хоҡуҡты бары бер тапҡыр, йәғни бер торлаҡ алғанда ғына ғәмәлгә ашырырға хаҡлы ине. Мәҫәлән, миллион ярым һумлыҡ яңы фатир хужаһына 195 мең һум ҡайтарма менән сикләнергә тура килде. Законға 2014 йылдың 1 ғинуарынан ингән үҙгәрештәр буйынса, торлаҡ хаҡы ике миллиондан арзан икән, кеше үҙенә тейеш ҡайтарма күләмен ғүмер дауамында артабан бер нисә күсемһеҙ милек хаҡынан «йыя» ала. Ләкин шуныһы бар: һалым ҡайтармаһын алыу хоҡуғынан 2014 йылдың 1 ғинуарына тиклем файҙаланып өлгөрөүселәргә үҙгәрештәр ҡағылмай.\n– Был аҡсаны юллау тәртибе хаҡында ла һөйләп үтһәгеҙ ине.\n– Ҡайтарманы килтереп бирмәйәсәктәр, һәр кем үҙе юллай. Бының өсөн кеше 3-НДФЛ декларацияһын тултырып, үҙе теркәлгән урын буйынса һалым органына ғариза менән мөрәжәғәт итергә тейеш. Беҙҙең сайтта (www.nalog.ru) декларация өлгөһөн бушлай күсереп алырға мөмкин. Эш урынынан алынған хеҙмәт хаҡы тураһында 2-НДФЛ белешмәһенә нигеҙләнеп, ул бик анһат тултырыла. Уға түбәндәге документтар теркәлә: торлаҡҡа хоҡуҡты раҫлаусы таныҡлыҡ күсермәһе йәки фатирҙы ҡабул итеү акты күсермәһе (торлаҡ төҙөлөштә өлөшләтә ҡатнашыу юлы менән алынып, милек хоҡуғы рәсмиләштерелмәгән осраҡта); түләү документтары күсермәләре; һатыу-һатып алыу килешеүе йәки төҙөлөштә өлөшләтә ҡатнашыу килешеүе; паспорт күсермәһе.\nИпотека проценттарына ҡайтарма алыу өсөн кредит килешеүе, проценттар түләнеүе хаҡында банктан белешмә килтереү ҙә зарур.\nҠайтарманы, теләк буйынса, ике төрлө юл менән алырға мөмкин. Беренсе ысул шулай: документтар инспекцияла ҡаралып, һалым органдарына ебәрелә һәм ғариза яҙыусы иҫәбенә тейешле ваҡыттан һуң аҡса күсерелә. Икенсе юл: документтар тапшырыусыға иҫкәрмә бирелә, артабан кеше уны эш урынына илтә һәм килеменән һалым тотолмай.\nМәҡәләнең тулы вариантын журналдың 5-се һанында уҡығыҙ.


Мишкә ауылы - фин-уғыр донъяһының мәҙәни баш ҡалаһы | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n10 января 2020 — 16:42 ГТРК «Башкортостан»\nҒөрөф-ғәҙәт, йола, телде һаҡлап ҡалыу йәһәтенән уҙғарылған проектта ҡатнашып, тап Мишкә ауылы мәртәбәле исемгә лайыҡ булды. Теүәл бер йыл был ауыл мәҙәни саралар уҙғарып, төрлө ил ҡунаҡтарын ҡаршы аласаҡ. Ханты-Манси, Карелия, Мари Ил, Мордовия, Удмуртиянан килгән ҡунаҡтарҙы, ғәҙәттәгесә, һый-хөрмәт менән ҡаршы алдылар. Йола буйынса, йыл һайын фин-уғырҙар йәшәгән төбәктәр үҙенең мәҙәни баш ҡалаһын билдәләй. Быйыл Башҡортостандың тап Мишкә ауылы лайыҡлы статусҡа эйә булыуына һис тә аптырарлыҡ түгел. Урындағы халыҡтың өҙә баҫып бейеүе, йыр-моңға оҫта булыуы был исемде тулыһынса дәлилләй.Мишкә ауылында ете меңдән ашыу кеше йәшәй, шуларҙың етмеш проценты мариҙар. Халыҡ йолаларын таратыу һәм, иң мөһиме, телде һаҡлап ҡалыу-проекттың төп маҡсаты. Ул 2011-се йылдан алып ғәмәлдә.\nМишкә ауылына фин-уғыр донъяһының баш ҡалаһы статусын тапшырырға Мари Ил республикаһының Шоруньжа ауылы вәкилдәре килде. Был ҡошто бушҡа ғына бәхет ҡошо тип йөрөтмәйҙәр. Йыл дауамында ул ауылға ҡот бирәсәк, мәҙәни яҡтан үҫеш алға барасаҡ, тип фаразлана.Проект фин-уғыр телдәрендә һөйләшкән халыҡты берләштереп кенә ҡалмай, ә ғөрөф-ғәҙәттәрҙе өйрәнеүгә лә йүнәлтелгән. Мишкә ауылының мәртәбәле статусҡа эйә булыуы айҡанлы, быйыл республикала бик күп саралар уҙғарылыуы көтөлә.Сара концерт номерҙары менән үрелеп барҙы. Артабан теләгән һәр кем башҡа республика вәкилдәре менән яҡындан таныша алды, уларға төрлө һорауҙар бирҙе.\nКонцерттан һуң, ҡунаҡтар Шорыҡйол-мари милли байрамын ҡаршы алырға юлланды. Шорыкйол – насар энергиянан, уйҙарҙан арыныу, уларҙы иҫке йылда ҡалдырып китеү, ә яңы йылдан, киреһенсә, мөғжизә көтөү, яҡшыға ышаныу, ти марый халҡы. Был байрамда һәр кешенең өҫтәле һый-хөрмәттән, милли аҙыҡтан һығылып тороуы мөһим. Сөнки ҡунаҡтарҙың көтөлмәгән ваҡытта килеп инеүе ихтимал. Ҡунаҡтарҙы ҡаршы алғас, мейес эсендә ҡоймаҡ ҡойоу-йоланың бер сағылышы. Был йоланы ябай тип әйтеп булмай.\nРизыҡты әҙерләгән ваҡытта хужабикәләр тормош яҡшы булһын, халыҡ араһында дуҫлыҡ ебе өҙөлмәһен тигән теләктәрен әйтә. Ҡоймаҡ әҙер булғас, уны табынға оҙаталар.Аш-һыуҙы ауыҙ иткәндән һуң, ҡунаҡтар йәш ҡыҙҙарҙың ҡойма аша быйма ырғытып, ҡайһы яҡҡа кейәүгә сығыу юрауын ҡарарға ашыҡты.Мишкә ауылы фин-уғыр донъяһының мәҙәни баш ҡалаһы исемен бер йыл йөрөтәсәк. Проект сиктәрендә 2020-се йылда төрлө саралар уҙғарыласаҡ. Өҫтәүенә, быйыл Мишкә районына биш меңдән ашыу турист килер тип көтөлә. Проект йыл аҙағында тамамланасаҡ.


Бәдер янындағы оло һуғыш | Әбйәлил - Абзелил\nӘбйәлил - Абзелил > Пәйғәмбәрҙәр тарихынан > Бәдер янындағы оло һуғыш\n« Бәҙер һуғышы\nХәмерле туйға барырғамы? »\nБәдер янындағы оло һуғыш\nҺижрә буйынса икенсе йылдың Рамаҙан айында оло һуғыш була. Аллаһ был көндө «Айырыу көнө» тип атай: «Әгәр (хаҡты ялғандан) айырыу көнөндә, ике йәмәғәт осрашҡан көнгә, Аллаһҡа һәм Беҙҙең Үҙ ҡолобоҙға күндергән аяттарға иман килтергән булһағыҙ...» (Ҡөръән, 8:41).\nАллаһ Рәсүле ﷺ Әбү Суфйандың, ҡурәйштәрҙең оло каруанында тауарҙар тейәп, Шам ерҙәренән ҡайтып килеүе хаҡында ишеткәс, мосолмандарҙы алышҡа әйҙәй башлай.\nМосолмандар менән мәжүси ҡурәйштәр араһында яу була. Барыһы ла изге Ислам һуғышы өсөн барлыҡ милкен ҡорбан итә, сөнки мосолмандарҙың хәле мөшкөлләнә барған була. Уларҙың ғәскәре Мәҙинә сигенә һәм ҡаланың көтөүлек ерҙәренә тиклем һуҙыла.\nПәйғәмбәр ﷺ Әбү Суфйан етәкселегендә Исламдың иң ҙур дошмандары булған кешеләрҙән торған карауандың Шам ерҙәренән килә ятыуын ишеткәс, халыҡты алышҡа саҡыра башлай. Әммә был эште мәжбүри итмәй. Шуға ла кеше бик күп йыйылмай, бары тик ике ат һәм етмеш дөйә генә була.\nӘбү Суфйан Аллаһ Рәсүленең ﷺ үҙенә ҡаршы сығыуы хаҡында ишеткәс, ҡурәйш ҡәбиләһенә мосолмандарҙан яҡлау һорап хәбәр ебәрә. Хәбәрсе Мәккә халҡына килеп оран һалыу менән ҡурәйштәр ярҙамға ашыға. Оранға яуап бирмәүсе бер генә күренекле кеше лә ҡалмай. Тик Әбү Ләһәб кенә үҙе урынына икенсе кешене ебәреүҙе хуп күрә.\nАнсарҙарҙың бер-береһе өсөн яуап биреүе һәм тоғролоҡ күрһәтеп буйһоноуы\nАллаһ Рәсүле ﷺ, ҡурәйш ҡәбиләһенең килә ятыуы хаҡында ишеткәс, үҙенең ансарҙар араһындамғы сәхәбәләренән кәңәш һорай.\nСөнки улар үҙ ерҙәрендә уны һаҡларға, яҡларға һүҙ бирә. Шуға күрә ул ﷺ Мәҙинәнән сығырҙан алда уларҙың фекерен белергә теләй. Иң тәүҙә мөһәжнрҙәр менән кәңәшләшә, улары ыңғай яуап бирә. Аҙаҡ улар менән икенсе тапҡыр кәңәш ҡора. был юлы ла ҡаршы төшмәйҙәр. Өсөнсөгә кәңәш һорап мөрәжәғәт иткәс, ансарҙар Пәйғәмбәрҙең ﷺ уларҙың фекерен белгеһе килеүен аңлап ҡала.\nСәғд ибн Мөғәҙ (радыйаЛлаһу ғәнһү), буйһомоусанлыҡ күрһәтергә ашығып: «Эй, Аллаһ Рәсүле! Һин беҙгә ишара иткән кеүекһең. Бәлки, ансарҙар һине үҙ ерҙәрендә генә яҡлауҙы кәрәк тип табыр тип хәүефләнәһеңдер. Мин бөтә ансарҙар өсөн яуап бирәм: «Ҡайҙа теләйһең, шунда бар. Кем менән дуҫлыҡ ептәрен бәйләгең килә, шуның менән дуҫлаш. Кем менән араларыңды өҙгөң килә, шуның менән араларыңды өҙ. Беҙҙең милектән ни алғың килә, шуны ал. Кемгә теләйһең, шуға бир. Беҙҙән алған нәмәләрең һин беҙгә биргәндән ҡәҙерлерәк түтел. Беҙ һинең менән килешәбеҙ. Аллаһ менән ант итәм! Һин Йәмәндең ауыр юллы әл-Бәрек Гөмдән еренә юлланһаң да, беҙ артыңдан эйәрербеҙ. Аллаһ менән ант итәм! Диңгеҙгә инеп китһәң дә, артыңдан барырбыҙ», ти. Ә әл-Микдәд тигән сәхәбә (радыйаЛлаһу ғәнһү) былай ти: «Мусаға халҡының: «Раббың менән икәү барып һеҙ һуғышығыҙ, ә беҙ бында ултырып торабыҙ», тигәнен беҙ һиңә әйтмәйәсәкбеҙ. Беҙ һинең уңыңда ла, һулында ла, артыңда ла, алдында ла көрәш алып барасаҡбыҙ».\nОшоларҙы тыңлап торған Пәйғәмбәр ﷺ алыш була торған ерҙе асыҡтан-асыҡ күрә. Ул, сәхәбәләре әйткән һүҙҙәргә ҡыуанып: «Барығыҙ һәм шатланығыҙ!» — ти.\nМалайҙарҙың шаһит булыуҙа һәм алышта уҙышыуы\nМосолмандар Бәдергә юл тотҡас, улар менән Ғөмәйер ибн Әбү Үәккәс (радыйаЛлаһу ғәнһү) тигән малай ҙа бергә сыға. Уға бары ни бары ун алты ғына йәш була. Бәләкәй булғанға күрә, Пәйғәмбәр үҙен ҡабул итмәҫ тип ҡурҡа. Шуға күрә, берәү ҙә күрмәһен өсөн, йәшенеп кенә бара. Ағаһы Сәғед ибн Әбү Үәҡҡәс (радыйаЛлаһу ғәнһү) бының сәбәбен һорай. Ғөмәйер: «Аллаһ Рәсүле ﷺ кире ҡайтарып ебәрер тип ҡурҡам. Мин алышты яратам. Аллаһ мине шәһәдә менән бүләкләр тип өмөт итәм», — тап яуаплай. Шулай килеп сыға ла инде: Аллаһ Рәсүле ﷺ уны кире ҡайтарып ебәрергә теләй, сөнки малай әле ир ҡорона елмәгән. Ғөмәйер илап ебәрә. Пәйғәмбәр ﷺ, уны йәлләп, алышҡа сығырға рөхсәт бирә. Һәм малай көрәш ваҡытында шәһит була.\nМосолмандар менән кафырҙарҙың һан айырмаһы\nАллаһ Рәсүле ﷺ өс йөҙ ҙә утыҙ ир-егет менән юлға сыға. Уларҙың ике ат һәм етмеш дөйәнән башҡа эйәрле малы булмай. Сиратлап икешәрләп, йә өсөшәрләп бер дөйәгә атланып баралар. Ябай һалдат булһынмы ул, башлыҡмы, буйһоноусымы, рәйесме — бер кемде лә айырып ҡарамайҙар. Улар араһында Пәйғәмбәр ﷺ үҙе лә, Әбү Бәкр ҙә, Ғүмәр ҙә һәм башҡа бөйөк сәхәбәләр ҙә (радыйаЛлаһу ғәнһүм) була.\nАллаһ Рәсүле ﷺ төп байраҡты — Мөсғәб ибн Ғөмәйерғә (радыйаЛлаһу ғәнһү), мөһәжирҙәрҙең байрағын — Ғәли ибн Әбү Талибҡа (радыйаЛлаһу ғәнһү), ансарҙарҙыҡын Сәғед ибн Мөғәҙгә (радыйаЛлаһу ғәнһү) тапшыра.\nӘбү Суфйан, мосолмандарҙың ҡаршы сығыуын белеп ҡалғас, ҡапыл йүнәлешен үҙгәртә лә, яр буйлап китә. Каруан пыран-заран ителмәйенсә ҡотолоп ҡалғас, ҡурәйштәргә: «Кире боролоғоҙ, һеҙ каруанығыҙҙы һаҡлау өсөн сыҡҡан инегеҙ бит», — тип яҙа. Бөтәһе лә кире китергә йыйына, тик Әбү Джәһл генә алышыу уйынан кире ҡайтмай. Ҡурәйш ҡәбиләһе ғәскәре меңдән ашыу кешенән торған була: араларында быға тиклем яуҙа уңыш ҡаҙаныусылар ҙа, ябай һалдаттар ҙа, герой дәрәжәһенә еткән һыбайлылар ҙа тупланған. Пәйғәмбәр ﷺ ғәскәренә: «Мәккә һеҙгә үҙ бауырының иң ҡәҙерле өлөшөн бирә», ти.\nАллаһ Рәсүле ﷺ һәм уның сәхәбәләре төн уртаһында, бер генә һыу ятҡылығын ҡалдырып, ҡалған ҡоҙоҡтарҙы күмеп бөтә. Шуға күрә ҡурәйш ғәскәре һыу эсә алмай.\nАллаһ (ғәззә үә джәллә) ошо төндә ямғыр ебәрә. Мөшриктәр көслө ямғыр аҫтында ҡала, шул арҡала алға хәрәкәт итә алмай. Раббыбыҙ мосолмандарға мәрхәмәт күрһәтә: ерҙе ҡаты, тотороҡло итә, ҡомдо тығыҙға әүерелдерә. Уларҙың йөрәгенән ҡурҡыу тойғоһон алып ташлай: «Ул, Үҙенең зыянынан һаҡлап, һеҙҙе йоҡоға талдырҙы ла, шайтан бысрағынан таҙартыр, йөрәгегеҙҙе көсәйтер, аяғығыҙҙы нығытыр өсөн күктән ямғыр яуҙырҙы» (Ҡөрьән, 8:11).\nАллаһ Рәсүле ﷺ өсөн япма төҙөлә. Ул алыш менән идара итеүселәр торған ҡалҡыулыҡтың аҫтында була.\nПәйғәмбәр ﷺ алыш бара торған ергә килә лә, ҡулдары менән күрһәтеп: «Был ерҙә Фәләндең үлеме! Теге ерҙә Фәләндең үлеме! Анауында Фәләндең үлеме! Ин шәъ Аллаһ!» ти. Уларҙың береһе лә күрһәтелгән урындан ары үтә алмай.\nМөшриктәрҙең ике ҙур төркөмө күренеү менән Аллаһ Рәсүле ﷺ былай ти: «Эй, Аллаһ! Бына маһайып, маҡтанып, ҡурәйш ҡәбиләһе үҙенең һыбайлы ғәскәре менән килеп етте. Улар һиңә ҡаршы һуғышырға, һинең рәсүлеңде кире ҡағырға килде».\nУл саҡта рамаҙан айының ун етенсе көнө, йомаға ҡараған төн була. Таң атыу менән ҡурәйштәр ғәскәре алға ынтыла һәм ике рәт булып теҙелеп баҫа.\nАллаһ Рәсүле ﷺ, рәттәрҙе тигеҙләп сыҡҡандан һуң, кире япмаһына әйләнеп ҡайта. Әбү Бәкр ҙә (радыйаЛлаһу ғәнһү) уның менән бергә инеп китә. Пәйғәмбәр ﷺ Аллаһҡа мөрәжәғәт итеүен, доға ҡылыуын тағы ла көсәйтә төшә. Аллаһтан ярҙам һорай. Уның ҡарары тикшерелмәй, һәм Уның хөкөмөнә тиң бер ни юҡ. «Бәдерҙә һеҙ хурлыҡҡа ҡалған саҡта Аллаһ һеҙгә ярҙам итте бит. Аллаһтан ҡурҡығыҙ! Бәлки, шөкөр итерһегеҙ!» (Ҡөръән, 3:123). Аллаһ Рәсүле доғаһында былай ти: «Эй, Аллаһ! Әгәр ҙә ошо ғәскәр һәләк ителһә, ер йөҙөндә һиңә ғибәҙәт ҡылыр берәү ҙә ҡалмайсаҡ», һәм, үҙенең Раббыһына мөрәжәғәт итеп: «Эй, Аллаһ! Минә биргән вәғәҙәңде үтәһәң ине. Эй, Аллаһ! Еңеү бирһәң ине», ти ҙә ҡулдарын өҫкә күтәрә. Хатта яурындарынан кейеме төшөп китә. Әбү Бәкр (радыйаЛлаһу ғәнһү) уны йәлләп, йыуатырға тотона, һәм үҙе лә күп тапҡыр доға ҡыла.\nДошмандарҙың Раббылары хаҡында бәхәсе\nҺуңынан Аллаһ Рәсүле ﷺ кешеләр янына сыга ла уларҙы алышҡа әйҙәй башлай. Алға Ғөтбә ибн Рәбиғә, уның ағаһы Шәйбә һәм улы Вәлид сыға. Уртаға баҫҡас, алыш талап итә башлайҙар. Уларға ҡаршы ансарҙар араһынан өс егет ҡалҡына. Тегеләр: «Кем һеҙ?» — тип һорай. Егеттәр: «Беҙ ансарҙар араһынан», тип яуап бирә. «Ә беҙ үҙебеҙгә тиң ағай-энеләребеҙҙең улдары менән алышырға теләйбеҙ», тип ҡаршы сыға тегеләр. Пәйғәмбәр ﷺ: «Алға сыҡ, Ғөбәйҙә ибн әл-Хәриҫ! Алға, Хәмзә! Алға, Ғәли!» тип әмер бирә. Улар: «Ярай, тиндәр икән тиңдәр», тип, алға сығып баҫа.\nИң оло һәм тәжрибәле Ғөбәйҙә (радыйаЛлаһу ғәнһү) Ғөтбәғә ҡаршы сыға. Хәмзә (радыйаЛлаһу ғәнһү) Шәйбә менән һуғыша. Ғәли (радыйаЛлаһу ғәнһү) инде Вәлид ибн Ғөтбә ҡаршыһына алышҡа баҫа.\nХәмзә менән Ғәлигә (радыйаЛлаһу ғәнһүмә) килгәндә инде, улар дошмандарын шунда уҡ үлтерә. Ғөбәйҙә (радыйаЛлаһу ғәнһү) менән Ғөтбә ике тапҡыр алышып, бер-береһен яралай. Хәмзә менән Ғәли (радыйаЛлаһу ғәнһүмә), ҡылыстарын алып, Ғөтбә янына килә лә, уны үлтереп ҡуя. Һәм Ғөбәйҙәне (радыйаЛлаһу ғәнһү) үҙҙәре менән алып китәләр, ул ныҡ ҡына яраланғандан һуң шәһит булып ҡуя.\nҠаршы яҡтар бер-береһенә ташлана, дошман бик яҡын була. Аллаһ Рәсүле ﷺ: «Алға! Күктәр һәм ер киңлегендәге Йәннәткә табан!» — тип, ғәскәрен яуға әйҙәй.\nАнсарҙар араһынан булған Ғөмәйер ибн әл-Химәм (радыйаЛлаһу ғәнһү): «Эй, Аллаһ Рәсүле! Күктәр һәм ер киңлегендәге Йәннәт, тиһеңме!?» тип һорай. «Эйе», тиң яуап бирә ул ﷺ. Ғөмәйер (радыйаЛлаһу ғәнһү): «Бик яҡшы! Бик яҡшы, әй, Аллаһ Рәсүле!» — тип шатлана. Пәйғәмбәр ﷺ: «Был һүҙҙәрҙе әйтеүенә нимә сәбәпсе булды?» — тип һорай. Ул: «Бер ни ҙә түгел, эй, Аллаһ Рәсүле! Аллаһ менән ант итәм! Мин бары тик унда йәшәүселәрҙең береһе булырыма ғына өмөтләнәм», — тип яуаплай. Пәйғәмбәр ﷺ: «Һин унда йәшәүселәрҙең береһе инде», ти. Ғөмәйер моҡсайынан финик сығарып, ашай башлай, һәм: «Ошо хәтлемде тулыһынса ашам бөткәнсе һуҙылған ғүмер бик оҙон була бит», ти ҙә, ҡалған финиктарын ташлап, үлгәнсе көрәшә. Ул үҙ яғынан тәүге ҡорбан була.\nҺуғышсылар, бирешмәйсә, сабырлыҡ күрһәтә, Аллаһ Тәғәләгә ҡат-ҡат зикер әйтә. Аллаһ Рәсүле ﷺ аяу белмәйенсә алыша. Дошмандары араһында нәҫелдәштәре булыуына ҡарамаҫтан, кешеләр ҡыйыу көрәш алып бара. Мосолмандарға мәрхәмәт һәм ярҙам йөҙөнән фәрештәләр төшөрөлә, улар ҙа мөшриктәрҙе үлтерә.\nБер туғандарҙың дошмандарҙы үлтереүҙә уҙышыуы\nЕгеттәр шәһәдә алын, уңышҡа өлгәшергә ашыға. Таныштар, дуҫтар, ағай-энеләр һәм бер туғандар ошо йүнәлештә бер-береһе менән уҙыша.\nҒәбдүрРәхмән ибн Ғәүф (радыйаЛлаһу ғәнһү): «Мин Бәдер көнөндәге алышта ҡатнаштым. Уңға-Һулға әйләнеп ҡараһам, ике яғымда йәш егеттәр. Әммә мин уларға һуғышсы булараҡ бик ышанып бармай инем. Бер мәл шуларҙың береһе йәшерен генә миңә: «Эй, ағай! Миңә Әбү Джәһлде күрһәт әле», — тип өндәште. «Эй, ҡустым! Уның менән ни эшләмәксе булаһың?» — тип һораным. Ул: «Уны осратһам, йә уны үлтерәм, йә үҙем үләм, тип үҙемә һүҙ биргән инем», тип яуапланы. Икенсеһе лә шым ғына миңә шул уҡ һүҙҙәрҙе әйтте. Мине шул тиклем ҡыуандырҙылар. Тамам ир ҡорона еткән ике егет араһында тороуымды аңлағас, уларға Әбү Джәһлде күрһәттем. Егеттәр, ыласындай ташланып, уны өҙғөләп ташланы», тип һөйләй.\nӘбү Джәһл үлтерелгәндән һуң Аллаһ Рәсүле «Ул ошо өммәттең фирғәүене ине», — ти.\nҺуғыш мосолмандарҙың еңеүе һәм мөшриктәрҙең тар-мар ителеүе менән тамамланғас, Аллаһ Рәсүле «Аллаһ Бөйөк! Үҙ вәғәҙәһен үтәп, ҡолона еңеү биреүсе, берләшкән ҡәбиләләрҙе Үҙе генә пыран-заран итеүсе Аллаһҡа маҡтау!» — ти. Аллаһ Тәғәлә былай тигән: «Бәдерҙә хурлыҡҡа ҡалған сағығыҙҙа Аллаһ һеҙгә ярҙам итте бит. Аллаһтан ҡурҡығыҙ! Бәлки, шөкөр итерһегеҙ!». (Ҡөрьән, 3:123).\nПәйғәмбәр ﷺ мөшриктәрҙең мәйеттәрен ҡоҙоҡҡа ырғытырға ҡуша ла, уларға төбәп: «Эй ҡоҙоҡ әһелдәре! Раббығыҙҙың вәғәҙәһе хаҡ булыуына инандығыҙ инде. Мин дә Раббымдың миңә биргән вәғәҙәһе хаҡ булыуына инандым», — ти.\nБәдер көнөндә йәмғеһе етмеш кафыр үлтерелә, етмеше ҡулға алына. Ҡурәйштәр араһынан булған — алты, ансарҙарҙан ете мосолман һәләк ителә.\nАллаһ Рәсүле ﷺ әсирҙәрҙе сәхәбәләренә бүлеп бирә лә, улар менән яҡшы мөғәмәләлә булырға ҡуша.\nБәдер алышының тамамланыуы\nАллаһ Рәсүле ﷺ Мәҙинәгә еңеү менән ҡайта. Уның бындағы һәм ҡаланың эргә-тирәһендәге дошмандары ҡурҡыуға ҡала. Мәҙинә халҡының күбеһе Исламды ҡабул итә.\nМәккәлә, мөшриктәрҙең өйҙәрендә, һуғышта ятып ҡалғандар өсөн ҡайғырып, һыҡтауҙар башлана. Бик күп йәш түгәләр улар. Әммә аҙаҡ дошман ҡыуанмаһын өсөн илауҙарҙы тыялар. Ислам дошмандары хәүефкә ҡала.\nМосолман егеттәренә белем биреү\nАллаһ Рәсүле ﷺ әсирҙәрҙе ғәфү итә. Уларҙан түләү ала. Ҡурәйштәр ҡайһы берәүҙәре өсөн хаҡ ебәреп, уларҙы азат иттерә.\nӘсирҙәр араһында бирерҙәй бер нәмәләре лә булмаған кешеләр ҙә осрай. Һәм Аллаһ Рәсүле ﷺ уларға шундай бурыс тәғәйенләй: ансарҙарҙың балаларын ғилемгә өйрәтергә ҡуша. Һәр береһе унышар кешене алып, уҡырға-яҙырға өйрәтә. Зәйед ибн Ҫәбит (радыйаЛлаһу ғәнһү) шундай юл менән белем ала.\nБану Ҡәйнүкәғ — Аллаһ Рәсүле ﷺ менән үҙҙәре араһында булған килешеүҙе боҙоусы тәүге йәһүдтәр. Улар, антынан баш тартып, мосолмандарға ҡаршы көрәшә, уларҙы йәберләй башлай. Аллаһ Рәсүле ﷺ был халыҡты ун биш көн буйына, уның ﷺ ҡарары менән килешкәнсе, ҡамауҙа тота. Монафиҡтар башлығы Ғабдуллаһ ибн Өбәйй исемле кеше йәһүдтәрҙе яҡлап сыға, Пәйғәмбәр ﷺ уны улар менән бергә ебәрә. Араларында ете йөҙ һуғышсы, бер зәргәр һәм сауҙагәрҙәр була.\n«Мөхәммәт Мостафа Пәйғәмбәрҙәрҙең йөҙөк ҡашы» китабынан, Нәркәс Алсынбаева тәржемәһе\nТулыһынсараҡ мәғлүмәт ошо биттә: Бәҙер һуғышы: https://nazir1965.com/p%D3%99j%D2%93%D3%99mb%D3%99r%D2%99%D3%99r-tarixynan/b%D3%99%D2%99er-%D2%BBu%D2%93yshy.html#more-6534\nЭта запись написана автором Назир Сабитов, 06.10.2018 в 01:35, и размещена в категории Пәйғәмбәрҙәр тарихынан. Следите за ответами на эту запись с помощью RSS 2.0. Вы можете написать комментарий или разместить обратную ссылку на своем сайте.\nСАЙТТЫҢ ЙӨКМӘТКЕҺЕ - 20 428 views


«Горобзор» позитив-порталы ойошторған «Интернет һайлау 2014» конкурсы еңеүселәре билдәләнде\n15 ноябрҙән алып баш ҡала халҡы интернет киңлектәрендә баш ҡаланың иң яҡшы ойошмаларын һайланы. Етенсе тапҡыр ойошторлоған конкурста ун өс номинация буйынса еңеүселәр билдәләнде.\nХалыҡ ҡарамағына баш ҡаланың төрлө тармаҡтарында эшләүсе компаниялар, кибеттәр, туҡландырыу һәм күңел асыу үҙәктәре, кинотеатрҙар , мәҙәниәт усаҡтары тәҡдим ителде. Еңеүселәр «Интернет йәмғиәте тәҡдим итә» тип исемләнгән дипломдар менән бүләкләнде. Ойоштороусылар әйтеүенсә, был конкурс баш ҡалала халыҡты хеҙмәтләндереү өлкәһен яҡшыртыуға ҡоролған. Башҡортостан юлдаш телеканлын интернет һайлаусылар иң яҡшы киң мәғлүмәт сараһы тип билдәләгән.\nИрина Бабикова, «Горобзор.ру» позитив-порталы баш мөхәррире: «Беҙҙең маҡсат баш ҡала тормошон мөмкин тиклем уңайлыраҡ итеү һәм хеҙмәтләндереү өлкәһен яҡшыртыу . Халыҡ үҙе беҙҙең порталға инеп ойошмалар рейтингын булдыра. Иң күп тауыш йыйғандар еңеүсе тип билдәләнә. Ә уларға инде башҡалар ҙа эйәрә».


Пенсионерҙарҙы һөйөнөслө яңылыҡтар көтә\n22 Декабрь 2017, 12:37\nБөгөн социаль өлкәлә мөһим урын алып торған Пенсия фонды хеҙмәткәрҙәре үҙҙәренең һөнәри байрамын билдәләй. Быйыл 8 ноябрҙә рәсми рәүештә район Пенсия фонды идаралығы начальнигы булып эшләй башлаған Наталья Григорьевна Михайлованан үҙ эшмәкәрлектәре менән таныштырыуын һораныҡ. Һүҙ –уға:\n-Беҙҙең 28 кешенән торған коллектив райондағы барлыҡ тиерлек пенсионерҙарҙы һәм пенсия йәшендә булмағандарҙы ла хеҙмәтләндерә. Ҡыш көндәрендә көнөнә уртаса 60 самаһы кеше килә Пенсия фондына. Йәй көндәрендә унан да күберәк булып китә. 1 декабргә ҡарата районда 10304 пенсионер иҫәпләнә. Шуларҙың 7995-е ҡартлыҡ буйынса пенсия алыусылар булһа, 376 кеше – инвалидлыҡ буйынса, 674 кеше ҡараусыһын юғалтыусылар. Социаль пенсия алыусылар барлығы 1286 кеше. Йыл башынан 675 кешегә пенсия тәғәйенләнде. Районда эшләп йөрөүсе пенсионерҙар 1069 кеше иҫәпләнә.\n2017 йылда страховка пенсиялары буйынса ҡайтанан иҫәпләүҙәр буйынса ҙур эш башҡарылды, пенсионерҙарҙан 2065 ғариза ҡабул ителде. Бөгөн районда ҡартлыҡ буйынса уртаса пенсия күләме 11700 һум тәшкил итә. Йыл һуҙымында пенсия бер нисә тапҡыр индексацияланды. Мәҫәлән, 1 февралдән страховка пенсиялары - 5,4, ә апрель айынан 0,38 процентҡа артты. Ғинуар айында пенсионерҙар бер тапҡыр бирелә торған 5 мең һум күләмендә аҡса алдылар. Шулай уҡ 1 февралдән ай һайын бирелә торған аҡсалата түләүҙәр (ЕДВ) 5,4 процентҡа индексацияланды.\nКиләһе 2018 йылда ла Хөкүмәт пенсияларҙы арттырыуҙы күҙ уңында тота. Мәҫәлән, 1 ғинуарҙан эшләмәүсе пенсионерҙарҙың страховка пенсиялары 3,7 процентҡа артасаҡ. Дәүләт пенсия тәьминәтендә булған пенсиялар, шул иҫәптән социаль пенсиялар 2018 йылдың 1 апреленән эшләүсе һәм эшләмәүсе пенсионерҙар өсөн 4,1 процентҡа индексациялана. Ә 1 февралдән федераль льготаға эйә булыусылар өсөн айлыҡ аҡсалата түләүҙәр (ЕДВ) 3,2 процентҡа арта. Шуныһын да әйтеп китергә кәрәк, илебеҙҙә йәшәү минимумынан түбән пенсия алыусы эшләмәүсе пенсионерҙар өсөн социаль өҫтәп түләүҙәр билдәләнгән.\nӘсәлек капиталы буйынса ла бер нисә һүҙ әйтеп китеү кәрәктер. Районда 2007 йылдың 1 ғинуарынан башлап 2920 кеше Әсәлек капиталы алыуға өлгәште. Бөгөн Әсәлек капиталының суммаһы 453 026 һум тәшкил итә. Әле РФ Дәүләт Думаһында Әсәлек капиталы биреү тәртибе һәм уны ҡулланыу буйынса яңы закон проекты ҡарала. Был программаны 2021 йылдың 31 декабренә тиклем оҙайтыу күҙаллана.\nПенсия фонды идаралығы заманса хеҙмәт күрһәтеү төрҙәрен дә үҙләштерә. Йәғни электрон хеҙмәтләндереү көндән-көн киңерәк ҡолас ала бара. 2017 йылда граждандарҙың “Шәхси кабинет” сервисында хеҙмәтләндерелеүселәр байтаҡҡа артты. Электрон сервис Рәсәй Пенсия фонды сайтында ғына түгел, дәүләт хеҙмәте күрһәтеү порталында ла урын алған. Шулай уҡ смартфондың мобиль ҡушымтаһы аша ла хеҙмәтләндереү эшләй.\nАлда әйтеп үтеүемсә, коллективта 28 кеше эшләй. Шуларҙың 20-һе белгестәр. Хеҙмәткәрҙәрҙең уртаса хеҙмәт стажы 7 йыл. Район Пенсия фонды идаралығы начальнигы урынбаҫары Елена Хренова 1998 йылдан бирле Пенсия фондында эшләй. Шулай уҡ пенсия тәғәйенләү бүлегенең баш белгесе Татьяна Новикова, баш бухгалтер – финанс-иҡтисади төркөм етәксеһе Ирина Федорова, баш белгес-эксперт Рида Фәйзуллина, хужалыҡ мөдире Владимир Дашков коллектив ғорурлығы булып тора. Барлыҡ хеҙмәттәштәремде һәм хаҡлы ялдағы коллегаларымды һөнәри байрамыбыҙ һәм етеп килгән Яңы йыл байрамы айҡанлы ҡотлайым, ныҡлы һаулыҡ, ҙур уңыштар теләйем.


Өфөлә кино йылына арналған сара уҙҙы | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n18 февраля 2016 — 15:23\nҠунаҡтар совет һәм Рәсәй режиссерҙарының иң ҡыҙыҡлы фильмдарынан өҙөктәр ҡараны, үҙ-ара фекер алышты, тәжрибә уртаҡлашты. Йәш, талантлы режиссер Айнур Асҡаров күптәргә ҡыҫҡа метражлы „Еңмеш„ фильмы аша таныш. Бихисап фильмдар авторы иһә Кино йылына яңы өмөттәр бағлай. Сараның бер өлөшө башҡорт кинематографияһы үҫешенә арналды. Тамашасылар республиканың танылған режисерҙары һәм актерҙары менән аралашып, ҡыҙыҡһындырған һорауҙарын бирә алды. Һинд режиссеры – Сарфараз Али ҙа башҡорт ерендә кино төшөрөргә теләген белдерҙе. Фойела урын алған үҙенсәлекле экспонаттар, кино тарихын бәйән иткән картиналар берәүҙе лә битараф ҡалдырманы. Бында ҡунаҡтар заманса һәм боронғо кино төшөрөү ҡорамалдары менән танышты. Мәҫәлән, ошондай аппараттар 1980-се йылдарға тиклем ҡулланылған. Улар үҙҙәренең ҙурлығы, ауырлығы һәм көслә тауышы менән айырылып торған.Кино төшөрөүселәр өсөн тематик йыл ижади мөмкинлектәрен тормошҡа ашырыу өсөн өмөттәр уятһа, тамашасылар иһә фәһемле фильмдар көтөп ҡала.


«Урал батыр» эпосына арналған фестивалдә ҡатнашыусылар 42 телдә сығыш яһаны // Мәҙәниәт | новости башинформ.рф\n15:01, 6 декабря 2018 Мәҙәниәт\nӨФӨ, 2018 йыл, 6 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.\nӨфөлә туғыҙынсы тапҡыр башҡорт халҡының «Урал батыр» эпосына арналған конкурс-фестиваль ойошторолдо. Ул икенсе йыл халыҡ-ара статусында уҙҙы. Быйыл конкурста 400-ҙән ашыу кеше ҡатнашты. Республика ҡала һәм райондары, Рәсәй төбәктәре һәм бер нисә сит ил уҡыусылары һәм студенттары ил, донъя халыҡтарының 42 телендә сығыш яһаны.\nКонкурс Башҡортостан һәм Рәсәй халыҡтарының тел төрлөлөгөн һәм мәҙәни мираҫын һаҡлауға булышлыҡ итә. Бөтәһе 10 секция эшләне: өсәүһе — эпосты башҡортса һөйләүселәр өсөн, икәүһе — рус, икәүһе — инглиз, берәүһе — Башҡортостан, Рәсәй һәм донъя халыҡтары телдәрендә, берәүһе — бер нисә телдә аралашҡандар өсөн, һәм тағы ла берәүһе — мигрант ғаиләләрендәге балалар өсөн. Номинациялар иҫәбендә «Урал батыр» эпосын төрлө телдәрҙә һөйләүҙән тыш, донъя халыҡтары эпостары буйынса уйындар, белешмәләр әҙерләп күрһәтеү ҙә бар ине. Ҡатнашыусыларҙың күбеһе конкурсҡа «Халыҡ йолалары — бөгөн» темаһына фотоһүрәттәр тәҡдим иткән. Тәүге тапҡыр донъя халыҡтары уйындары буйынса оҫталыҡ дәрестәре үткәрелде. Йәш сәсәндәр һәм «Урал батыр» эпосын яттан һөйләүселәр баһалама ағзаларын үҙҙәренең сағыу ижади сығыштары менән таң ҡалдырҙы.\nТеги: конкурстар, Урал батыр, башҡорт эпосы


Һалҡындарҙан шәл ҡотҡара | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\nҺалҡындарҙан шәл ҡотҡара\nБашҡорт дебет шәле — биҙәү- ғәмәли сәнғәтенең бер тармағы. Был кәсеп бигерәк тә Башҡортостан Республикаһының көньяҡ — көнсығыш яғында киң таралған. Был райондарҙың тәбиғи шарттары йоҡа һәм шул уҡ ваҡытта ныҡ, иләү өсөн юғары сифатлы, һығылмалы сүсле дебет кәзәһе тоҡомо үрсеүгә булышлыҡ итә. Элек — электән башҡорттар күпләп мал тотҡан. Кәзә — һарыҡты һөт йәки ит өсөн генә түгел, ә йөнөнән, тиреһенән өҫкө кейем тегеү өсөн дә аҫырағандар. Шул ваҡыттан алып шәл бәйләү кәсебе лә барлыҡҡа килгән. Шәл бәйләп һатыу отошломо? Алһыу Әбсәләмова был кәсепкә бер-нисә йыл элек тотона. Хәҙер иһә хужабикәнең кибетендә күңел йылыһы, күҙ нурҙары ҡушылып бәйләнгән нағыш-семәрҙең ниндәйе генә юҡ. Ситтәре кәкерсәк, һалма, шыршы, бесәй тәпейе, йылан биҙәктәре менән һырланғандары ла бар.Зауыҡлы шәлдәр, биҙәкле бейәләй-ойоҡтар алырға теләүселәр һаны йылдан-йыл артҡас, Алһыу төрлө райондарҙан был ҡул эшенә маһир ҡатын-ҡыҙҙарҙы ла йәлеп итә. Шәл бәйләү ғаилә килемен тулылындырып ҡына ҡалмай, халыҡ йолаларын тергеҙергә лә булышлыҡ итә. Беҙҙең кәзәләр йомшаҡ йөнө менән дан тота. Сауҙәгәрҙәр шәлде тотоп ҡарау менән ниндәй дебеттән бәйләнгәнен билдәләй. Улар йомшаҡлығы менән айырылһын, ҡабарып торһон өсөн мотлаҡ рәүештә ҡулдан бәйләнергә тейеш, ти хужабикәлар. Әйткәндәй, дебет шәл 1857 йылда уҡ донъя баҙарына сыға – тәү тапҡыр Парижда халыҡ-ара йәрминкәлә тәҡдим ителә. Аҙаҡ шәл донъя буйлап сәйәхәткә сыға: Лондон, Берлин, Стокгольм, Вена, Шанхай, Брюссель ҡалаларында була. Ҡатын-ҡыҙҙарыбыҙҙың тилбер ҡулдары донъяға тыуҙырған йылы, йомшаҡ һәм төрлө биҙәктәр менән семәрләнгән шәлдәр юғары сәнғәт өлгөһөнә тиң.


“Әүлиә”не ҡарағандан һуң уйланыуҙар » Табын\nСәхнә биҙәлеше Башҡортостаныбыҙҙың тәбиғәтен сағылдыра – тауҙар, урмандар, йылғалар, күлдәр...\nРолдәр башҡарыусыларына тура килтереп бүленгән, актерҙарҙың йәше, төҫ-ҡиәфәте, телмәре тап килеп тора. Л.Яҡшыбаеваның был әҫәрен тулыһынса уҡып сыҡҡанлыҡтан, Мөжәүир хәҙрәттең тормошондағы мөһим ваҡиғалар сәхнәлә тулыһынса күрһәтелде тип әйтә алам.\nЗаманына тура килтерелеп сәхнәгә Сталиндың портреты эленгән. Репрессияның шашынған осоро. Миҫал өсөн: Романовтар династияһы Рәсәйҙә батшалыҡ иткән 300 йыллыҡ дәүерендә, тарихсы ғалимдарҙың архив материалдарына нигеҙләнеп яҙғандарына ҡарағанда, батша суды тарафынан бөтәһе 83 кеше (5 декабристы ла ҡушып) үлем язаһына хөкөм ителһә, был йәлләдтең 30 йыллап идара итеү осоронда йөҙәрләп, меңәрләп тә түгел, ә миллионлап "халыҡ дошманы” һылтауы аҫтында бер ғәйепһеҙҙәрҙең ғүмере өҙөлә.\nМөжәүир хәҙрәт барлыҡ ҡыйырһытылыуҙарҙы ла "был миңә Аллам ебәргән сираттағы һынау һәм быны мин лайыҡлы үтергә тейешмен”, тип барыһына ла түҙә, бер кемгә лә үпкә белдермәй, асыу тотмай. Ә Мәскәүҙән ирле-ҡатынлылар һуҡыр ҡыҙҙарын Мөжәүир хәҙрәткә килтереп, уның дауаһынан ҡыҙҙың күҙе асылғас, шатлыҡтарынан хәҙрәткә рәхмәт артынан рәхмәт яуҙыралар, ҙур суммала аҡса тәҡдим итәләр. Әүлиә иһә аҡсанан баш тарта. "Һеҙҙең ысын күңелдән әйткән рәхмәтегеҙ миңә еткән, бер рәхмәт мең бәләнән ҡотҡара”, ти.\nҮрҙә килтерелгән ике эпизод ҡына ла кешеләге иң күркәм сифаттарҙың берәгәйлеһе.\nӘ ни өсөн шундай шәхестәрҙе совет власы ҡыйырһытҡан? Юҡ сәбәп табып төрмәләргә япҡан, каторгаларға оҙатҡан, үлем язаһына хөкөм иткән? Сөнки уның кеүектәрҙе алдап булмағанғалыр, тип уйлайым мин. Мәҫәлән, Лениндың: "Коммунизм – ул совет власы плюс илде тулыһынса электрлаштырыу” тигәненә беҙ, ябай халыҡ, заманында ышандыҡ. Коммунизм төҙөлөр тип өмөтләндек.\nСовет власын урынлаштырҙылар, илде тулыһынса электрлаштырып (хатта унар ғына өйҙән торған ауылдарҙы ла) бөттөләр, ә коммунизм ҡайҙа? Ошондай һәм башҡа төрлө алдаҡтарға әүлиәләр мәңге ышанмаясағы көн кеүек асыҡ.\nӘүлиәлеккә өлгәшеү өсөн кешегә тәбиғәт биргән һәләт кенә түгел, бик ҙур рухи көсөргәнеш тә талап ителә. Тәриҡәт (ғәрәпсә – юл) вазифаларын даими үтәп, юғары кимәлгә дәғүә итеүсе ул.\nСәхнәлә Мөжәүир хәҙрәт йөҙөндә тап шундай шәхесте күрҙек. Әгәр хәҙерге медицина өлкәһендәге белгестәр, ғалимдар әсә ҡарынында ятҡан баланың малаймы, ҡыҙмы йәки игеҙәкме, түгелме икәнен махсус приборҙар ярҙамында ғына әйтә алһалар, ә әүлиә тыуасаҡ сабыйҙың яҙмышын да әйтеп бирә алған. Әгәр әсә ҡарынында тыуасаҡ бөйөк шәхес ята икән, был турала ҡатын-ҡыҙ иҫкәртелгән, йөклөлөктө һаҡлап йөрөтөргә ҡушылған. Шулай булғас, әүлиәлек һәләте тыуасаҡ яратҡан ҡолона алдан инселәп ҡуйылған Аллаһы Тәғәләнең бүләге тип тә аңларға булалыр. Ә башҡорт, күп кенә дин ғалимдарының раҫлауынса, Аллаһтың һөйөклө милләте тип иҫәпләнә. Быға тулыһынса ышаныу өсөн "Башҡортостан әүлиәләр иле” тигән китапты уҡып сығыу ҙа етә. Быға өҫтәп шуны әйтергә кәрәк, "Башҡортостан әүлиәләр иле” генә түгел, заманында мәҙрәсәләр иле лә булған. Сөнки һәр әүлиә үҙ төбәгендә мәҙрәсәһен дә асҡан, балалар ҙа уҡытҡан. Шуның өсөн башҡорт иленең төньяҡ-көнбайышына балаларын уҡытыу өсөн мәҙрәсәле ауылдарға татарҙар күсеп ултырһа, ә көньяҡ-көнсығышын ҡаҙаҡтар һәм башҡа мосолман халыҡтары биләгән. Сөнки ул замандарҙа йөҙәр саҡрым араға йөрөп балаларҙы уҡытыу бик ауыр, шул уҡ ваҡытта хәүефле лә булған.\nЯҙғандарымды йомғаҡлап, тормошҡа айыҡ аҡыл менән ҡарарға күҙҙәребеҙҙе асып киткән Сибай драма театры эшмәкәрҙәренә оло рәхмәтебеҙҙән башҡа һүҙҙең булыуы ла мөмкин түгел.


Башҡортостан — версиялар араһындағы айырма — Башҡорт Википедияһы\nБашҡортостан — версиялар араһындағы айырма\n12:00, 13 февраль 2012 версияһы\n474 байт алынған , 9 лет назад\n07:08, 13 февраль 2012 версияһы (төҙәтеү)\n(→Нефть сығарыу сәнәғәте=)\n12:00, 13 февраль 2012 версияһы (төҙәтеү) (кире алырға)\nАҙыҡ-түлеккә ихтыяжды үҫтереүсе күп һанлы индустрия үҙәктәренең күбәйеүе ауыл хужалығы үҫеше өсөн мөһим этәргес көс булып тора. Икенсе яҡтан, республиканың сәнәғәт предприятиелары ауыл хужалығы предприятиеларын тупраҡҡа ашлама индереү машиналары, моторҙар, умартасылыҡ кәрәк-яраҡтары, малсылыҡ комплекстары әсән вентиляторҙар, электр энергияһы, яғыулыҡ-майлау һәм төҙөлөш материалдары, газ, ашламалар, аҡһым-витамин ҡатнашмалары, йәшелсә үҫтереү парниктары, һуғарыу өсөн полимер материалдар һ. б. менән тәьмин итә.\nБаҙар мөнәсәбәттәре ауыл хужалығы структураһына ла ҙур үҙгәрештәр индерҙе, ул күп тармаҡлы булып үҫешә башланы. 1997 йылда 197 крәҫтиән хужалығы ассоциация-һы, 45 күмәк халыҡ предприятиеһы, 29 ауыл хужалығы кооперативы бар ине. 524 колхоз һәм 135 совхоз үҙ статусын һаҡлап ҡалды. Крәҫтиән (фермер) хужалыҡтарының дөйөм һаны 3,6 меңгә етте, уларға 85 мең гектарға яҡын ер беркетелгәйне. Башҡортостанда, тотош Рәсәй Федерацияһындағы кеүек үк, фермер хужалыҡтарының көс йыйып китә алмауын, бөтәһенән элек, кешеләрҙең быға психологик яҡтан әҙер булмауы һәм тупланма фондтар менән инфраструктураның (юл, коммуникация һ. б. ш.) эре ауыл хужалығы предприятиеларына ҡулайлашҡан булыуы менән аңлатылалыр, күрәһең. Хәҙерге шарттарҙа тегеһен дә, быныһын да (психологияны һәм инфраструктураны) бер юлы емереү ҙур аҡылһыҙлыҡ булыр ине.\nИҡтисадты үҙгәртеп ҡороу шәхси ярҙамсы хужалыҡтарҙың үҫеүенә, кешеләр ҡулындағы мал һанының артыуына булышлыҡ итте, ҡала халҡына емеш-еләк һәм йәшелсә баҡсасылығы менән шөғөлләнергә ирек ҡуйҙы. Эшләүселәренең матди хәлен яҡшыртыу маҡсатында һөт, ит етештереүсе, йәшелсә, картуф үҫтереүсе үҙ «аграр цехтарын» булдырырға мәжбүр булған предприятиелар һәм ойошмалар һаны көндән-көн арта. Бындай цехтарҙа хәҙер ит-һөттө эшкәртеүсе минизаводтар барлыҡҡа килә башланы.\nЕтештереүҙең ҡырҡа түбән төшөүе, уның матди-техник нигеҙен ныҡ ҡаҡшатҡан сәнәғәт һәм ауыл хужалығы продукцияларына хаҡтарҙың тигеҙ булмауы, көрсөклөккә илтеп терәгән башҡа күренештәр һаҡланып ҡалған колхоз һәм совхоздарҙың, башҡа тауар етештереүселәр кеүек үк, тыуып килгән баҙар шарттарына яраҡлашыуын ҡыйынлаш-тыра. Шулай ҙа шаҡтай ҙур алға китеш күҙәтелә, һорау менән файҙаланылмаған ҡайһы бер иген культуралары сәсеүлектәрен ҡыҫҡартып, улар урынына шәкәр сөгөлдөрө, картуф һәм йәшелсә ерҙәрен арттырыу иҫәбенә сәсеүлек майҙандары структураһына үҙгәрештәр индерелә. Ауыл хужалығы продукцияһын һаҡлау һәм эшкәртеүгә күберәк иғтибар бүленә башланы. Хужалыҡтар һәр ҡайһыһы, үҙ мөмкинлегенән сығып, яңы, шул иҫәптән сит ил технологияларын үҙләштерә, яңы сорт үҫемлектәр индерә һ. б. Мәҫәлән, республиканың ҡайһы бер райондарында картуф үҫтереүҙең Голландия һәм Францияла ҡулланылған техноло¬гияларын үҙләштерәләр. Саҡмағош сөгөлдөр үҫтереүселәре, Германия фирмалары тәжрибәһен файҙаланып, шәкәр сөгөлдөрөн ҡул көсө һалмай ғына үҫтереү технологияһын индерҙеләр.\nБаҡсасылыҡ та урындағы әһәмиәткә эйә. Ул 13 мең га майҙанды биләй. Баҡсалар индустриялы үҙәктәрҙе уратып алған, шулай уҡ Ағиҙел йылғаһының урта һәм түбән ағымында тәбиғәт шарттары уңайлы төбәктәрҙә киң таралған.\nМалсылыҡ республика ауыл хужалығы продукцияһының яртыһынан күберәген бирә. Сабынлыҡтар менән көтөүлектәр 2,6 млн га майҙан биләй. Әммә уларҙың продукт бире үсәнлеге юғары түгел. Шуға күрә улар кәрәкле мал аҙығының яртыһынан да аҙырағын бирә. Мал аҙығының ҡалған өлөшө кукуруз, тамыраҙыҡтар, ҡуҙаҡлы культуралар һәм сәселгән үлән иҫәбенә алына, улар сәсеүлектәрҙең һәр дүртенсе гектарын биләй. Республика сәнәғәте карбамид, аҡһым-витамин ҡат¬нашмалары, ылыҫ оно менән тәьмин итә. Малсылыҡта шулай уҡ шәкәр заводтары ҡалдыҡтары — һығынды, дөйөм туҡланыу предприятиелары ҡалдыҡтары файҙаланыла.\nБашҡортостандың үҫешкән яғыулыҡ-энергетика комплексына эйә булыуы уның сөнәғәтенең төп үҙенсәлектәренең береһе булып тора. Хеҙмәттең дөйөм Рәсәй территориаль бүленешендә республика эре яғыулыҡ-энергетика базаһы булып сығыш яһай.\nhttps://ba.wikipedia.org/wiki/Махсус:Сравнение_версий/109960 ҡабул ителгән


Ҡара Яҡуп янындағы археология ҡомартҡыларыҮҙгәртергә\nҠара Яҡуп урта мәктәбеҮҙгәртергә\nБөйөк Ватан һуғышында һәләк булғандарҮҙгәртергә\nЕр-һыу атамалары (топонимия)Үҙгәртергә\nҠалатау шишмәһе — ауылдың көнъяҡ- көнсығышында ағып ятҡан шишмә. Ул Ҡалатау итәгенән ағып сығып Ыръяҙы йылғаһына барып ҡушыла. Атамаһы Ҡалатау итәгенән ағып сыҡҡанға күрә бирелгән тиҙәр.\nТашлыҡул шишмәһе- ауылдың көнъяҡ- көнсығышында. «Шишмәнең тирә-яғы һәм һыуы тиртеп сыҡҡан ере лә гелән таштан торғанға һәм сығышы кеше ҡулына оҡшап торғанға күрә халыҡ Ташлыҡул тип атаған был шишмәне» (ауыл риүәйәттәренән). Ләкин был атама «ташлы»+ «ҡул» һүҙҙәренән яһалған. «Ҡул»- үҙән, йылға, йәки шишмә үҙәне, «долина». Шишмәнең һыуы бик тәмле.\nТуҡмаҡ шишмәһе- Ҡара-Яҡуп ауылының төнъяҡ- көнсығышынан аға. Туҡмаҡ шишмәһе һыуының юшҡыны юҡ, шифалы. Шишмә ҡайынлыҡ ағастары янынан ағып сыға. Ауыл халҡы һөйләүенсә, юлаусылар Ҡалатау тауына менгәндә туҡтап, шишмә һыуын эсергә яратҡан, шуға «Туҡтау шишмәһе» тип йөрөтә башлағандар. Туҡтау һүҙе аҙаҡ Туҡмаҡ булып киткән имеш тә тиҙәр. Башҡортостандың бер нисә районында осрай был атама. Ҡайһы берҙәрен «тупаҡ» һүҙе менән бәйләйҙәр, йәки тупаҡ тауҙан ағып сыҡҡан шишмә.\n«Әүлиә шишмәһе»- киң билдәле шишмә, уны Һөмәкәй шишмәһе тип тә йөрөтәләр. Ул Ҡара-Яҡуп ауылынан көнъяҡ- көнсығышында урынлашҡан. Риүәйәт буйынса Болғарҙарға барған каруан хужаһының Сөйөмбикә менән Миңлебикә исемле игеҙәк ҡыҙҙары юлда сирләп үлә. Уларҙы Дим йылғаһы аша сығарып Һелкәүес тауының көнъяҡ итәгендәге уйһыулыҡҡа ерләп, йыназа уҡып, өсөн, етеһен уҡып киткәндәр. Күпмелер ваҡыт уҙғас,ҡәберлектең береһенән шишмә бәреп сыҡҡан имеш. Ҡәберҙән сыҡҡанға шишмә Әүлиә тип тә, Һөмәкәй тип тә, Һөйөнбикә тип тә йөрөтәләр уны. Шишмәнең һыуы шифалы. Ауыл халҡы был шишмә һыуын дауаланыу өсөн ҡуллана. Уның составында көмөш бар.\nХөсәйенова Г. Т. Ҡара Яҡуп // Башҡорт энциклопедияһы — Өфө: «Башҡорт энциклопедияһы» ғилми-нәшриәт комплексы, 2015—2020. — ISBN 978-5-88185-143-9.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Ҡара_Яҡуп&oldid=1034318 ҡабул ителгән\nПоследний раз редактировалась 10 май 2021 в 17:10\nБыл бит һуңғы тапҡыр 17:10 10 май 2021 үҙгәртелгән.


28 сентябрҙә Стәрлетамаҡта «Шәжәрә байрамы» үтә // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\n28 сентябрҙә Стәрлетамаҡта «Шәжәрә байрамы» үтә\n16:52, 24 сентября 2012 Йәмғиәт\n28 сентябрҙә Стәрлетамаҡтың Мәҙәниәт һарайында «Шәжәрә байрамы» үтә. Республика кимәлендәге был сараны ойоштороусылар булып БР Мәҙәниәт министрлығы, Республика халыҡ ижады үҙәге, Стәрлетамаҡ ҡалаһы һәм районы хакимиәте сығыш яһай. 1812 йылғы Ватан һуғышы осорондағы мәҙәни-тарихи аспекттарҙы тергеҙеү, унда ҡатнашыусыларҙың шәжәрәләрен өйрәнеү, шулай уҡ йәштәрҙе әхлаҡи-патриотик рухта тәрбиәләү байрамдың төп маҡсаты булып тора.\nСарала республиканың муниципаль райондары һәм ҡала округтарынан ижади берләшмәләр ҡатнашасаҡ. Үҙҙәренең эштәрен шулай уҡ биҙәү-ғәмәли сәнғәт оҫталары тәҡдим итәсәк.\nТеги: шәжәрә байрамы,1812 йылғы ватан һуғышы


Иман нуры һүрелмәһен » "Урал" гәзите\n1917 йылғы революциянан һуң мәсеттәрҙе, әүлиәләрҙең ҡәберҙәрен емерһәләр ҙә, Ислам динен халыҡ хәтеренән юйып ташлай алманылар. Һуңғы 20 йыл эсендә илебеҙҙә, республикабыҙҙа бихисап мәсеттәр асылды.\nХалыҡтың, мосолмандарҙың тырышлығы, берҙәмлеге, эшҡыуарҙарҙың, дәүләт ойошмаларының ярҙамы менән күпме мәсеттәр тергеҙелде. Манышты ауылында иман йорто тѳҙѳлѳүгә бер нисә йыл үтеп тә китте. Тәүге ваҡытта мәсеткә йѳрѳүселәр һанаулы ғына ине, әммә йыл һайын улар һаны ла арта бара. Ураҙа, Ҡорбан ғәйеттәре, йома намаҙҙары уҡыла. Ҡыш кѳндәре генә, һыуыҡ булыу сәбәпле, мәсет бикле тора. 2011 йылдан алып дини белем биреү, Ҡѳрьән сүрәләрен ѳйрәтеү дәрестәре ойошторолған. Дини белем алырға теләүселәр йыл һайын арта бара. Сәләмәт тормош алып барған ғаиләләр ҙә ишәйә. Уҡыусылар араһында 20 йәштән алып 72 йәшкә тиклемге йорт хужабикәләре, ашнаҡсылар, уҡытыусылар, тимер юл эшселәре бар.\nКүрше Сәфәрғолдан 4 кеше йѳрѳп уҡыйбыҙ. Арабыҙҙа изге намаҙға баҫҡандары бар. Остазыбыҙ Мәскәү яҡтарынан килгән филология фәндәре кандидаты, ислам диненең тәриҡәт юлын һайлаусы игелекле Наилә абыстайға һәм уның хәләл ефете Али хажиға рәхмәтлебеҙ. Али хажи ир-егеттәрҙе һәм балаларҙы уҡыта. Уларҙың изге маҡсаты - шәриғәтте, Ислам әхлағын белгән кешеләр тәрбиәләү. Был изге юлдан йѳрѳүсе кешеләрҙең үҙ эштәренә шул тиклем мѳкиббән бирелеүҙәре һоҡландыра. Балалары - Әмин менән Амаль да игелеклеләр, Манышты мәктәбендә башҡорт телендә белем алалар, башҡорт йолаларын үткәргән сараларҙа әүҙем ҡатнашалар, дини белемгә эйәләр. Улар Инйәрҙә лә теләүселәргә дини белем бирә.\nБыйылғы уҡыу дәрестәрен тамамлап, мәсеттә йома сәйе үткәрелде, ѳйлә намаҙы уҡылды. Али хажи, Мѳхәммәт мулла, Инйәрҙән килгән Раян мулла зикер әйттеләр. Али хажи иман йортона килгән халыҡҡа рәхмәт әйтте, ошо йортта алған нурҙы, тәрбиәне онотмай, бер-берегеҙгә итәғәтле, мәрхәмәтле булырға, дошманлыҡтан, аҙғынлыҡтан арынып, иманлы, иғтибарлы булырға, хәҙерге тыныслыҡҡа, именлеккә шѳкѳр итеп йәшәргә ѳндәне. Зикер аҙағында Әүеш тауы итәгендәге Әүлиә шишмәһенән алып ҡайтҡан шифалы һыуҙан ауыҙ иттерҙе.\nАллаһы Тәғәлә уларға сауаптарын насип итһә ине!


23 баланың ғүмере өҙөлгән\n31 Ғинуар 2020, 16:55\nБашҡортостандың ЮХХДИ идаралығы начальнигы Динар Ғилметдинов журналистар менән осрашыуҙа 2019 йылға йомғаҡ яһаны.\n“Юлдарҙағы һәр һәләкәт – ҙур фажиғә. Дәүләт автоинспекторҙарының төп бурысы – граждандарҙың ғүмерен һаҡлап ҡалыу”, – тине осрашыуҙа ведомство етәксеһе.\nМәғлүм булыуынса, былтыр республика юлдарында 4 284 юл-транспорт фажиғәһе теркәлгән. Аварияларҙа 469 кеше һәләк булған, 5 441-е тән йәрәхәте алған. Шул иҫәптән 1 923 осраҡ бәрелешеүгә тура килә, 1 245 осраҡта йәйәүлеләрҙе төкөтөү сәбәпле 385 автомобиль юлдан сыҡҡан. Аварияларҙың төп сәбәптәре: юл киҫелештәрендә (722) һәм йәйәүлеләр үткәүелдәрендә (377) ҡағиҙәне боҙоу, автомобилдәр араһында арауыҡты күҙәтмәү (480), ҡаршы һыҙатҡа сығыу (385). Юл хәрәкәте ҡағиҙәләрен боҙоуҙа күп осраҡта водителдәр үҙҙәре ғәйепле (86,7 процент). Үлемесле аварияларҙың төп сәбәбе – автомобилдәрҙең бәрелешеүе, ошо сәбәпле 203 кешенең ғүмере өҙөлгән.\nБалалар ҡатнашлығында 438 авария теркәлгән, уларҙа 23 йәш гражданыбыҙҙы юғалтҡанбыҙ, шулай уҡ 464-е тән йәрәхәттәре алған.\nШулай ҙа, Динар Ғилметдинов белдереүенсә, былтыр юлдарҙа һәләк булғандар һаны элекке йылдарға ҡарағанда кәмегән. Быға республика етәкселегенең ошо мәсьәләгә иғтибар итеп, уны хәл итеүгә булышлыҡ ҡылыуы ыңғай йоғонто яһай. Ил Президенты Владимир Путин ҡуйған бурыстарҙы үтәү маҡсатында ҡабул ителгән "Хәүефһеҙ һәм сифатлы автомобиль юлдары" милли проектына ярашлы, юлдар һалына, төҙөкләндерелә, уларға камералар, билдәләр ҡуйыла.\nСарала инспекторҙарҙың эшен, юлдарҙағы хәл-ваҡиғаларҙы яҡтыртыуға булышлыҡ иткән журналистарға маҡтау грамоталары тапшырылды.


Рөстәм Хәмитов төбәктәрҙең Берҙәм дәүләт имтиханын үткәреүгә әҙерлеге тураһында видеоселектор кәңәшмәлә ҡатнашты // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nРөстәм Хәмитов төбәктәрҙең Берҙәм дәүләт имтиханын үткәреүгә әҙерлеге тураһында видеоселектор кәңәшмәлә ҡатнашты\n10:14, 16 февраля 2015 Сәйәсәт\nРөстәм Хәмитов төбәктәрҙең Берҙәм дәүләт имтиханын үткәреүгә әҙерлеге тураһында видеоселектор кәңәшмәлә ҡатнашты Фото: РФ Хөкүмәтенең матбуғат хеҙмәте\nӨФӨ, 2015 йыл, 16 февраль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Илья Спиридонов/.\n13 февралдә Рәсәй Хөкүмәте Рәйесе Дмитрий Медведев 2015 йылда Рәсәй Федерацияһы субъекттарының Берҙәм дәүләт имтиханын үткәреүгә әҙерлеге тураһында видеоселектор кәңәшмә үткәрҙе. Унда Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов та ҡатнашты.\nРәсәй Хөкүмәте Премьер-министры һүҙҙәренсә, Берҙәм дәүләт имтиханын тапшырыу юғары уҡыу йорттарына ғәҙел рәүештә уҡырға инергә мөмкинлек бирҙе, әммә был барыһы ла яҡшы бара тигәнде аңлатмай. Шуның менән бергә Хөкүмәт башлығы бөгөнгө көндә эксперттарҙың һәм уҡытыусыларҙың күбеһе Берҙәм дәүләт имтиханының Рәсәй уҡыусылары өсөн яңы офоҡтар асыуын билдәләүен белдерҙе.\n— Илебеҙҙең төрлө мөйөштәрендә мәктәпте уңышлы тамамлаған уҡыусылар иң яҡшы төбәк һәм федераль вуздарҙа белем алыуҙарын дауам итә ала, был үҙе үк ыңғай һөҙөмтә, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Премьер-Министр. — Ошо системаның тағы ла һөҙөмтәлерәк эшләүе кәрәк, шуға күрә ул камиллашырға тейеш.\n2015 йылда 715 мең кеше Берҙәм дәүләт имтиханын тапшырасаҡ, Ҡырым һәм Севастополь уҡыусылары өсөн имтихан әлегә мотлаҡ түгел, әммә мөмкин.\n2009 йылдан Берҙәм дәүләт имтиханы урта дөйөм белем биреү мәғариф программалары буйынса дәүләт йомғаҡлау аттестацияһының төп формаһы булып тора.\n2015 йылда Башҡортостанда Берҙәм дәүләт имтиханын 22,5 мең кеше тапшырасаҡ, шул иҫәптән йәмғиәтте өйрәнеү фәнен бөтә сығарылыш уҡыусыларының 60,2 проценты, физиканы — 36,4 процент, биологияны— 26,5 процент, тарихты — 23,5 процент, химияны — 21,7 процент. Берҙәм дәүләт имтиханын үткәреүҙең 118 пункты билдәләнгән, шуларҙың берәүһе өйҙә — инвалид бала өсөн. Ваҡытынан алда тапшырыу осоронда (март-апрель) Өфө, Стәрлетамаҡ, Октябрьский ҡалаларында өс пункт эшләйәсәк.\nТеги: берҙәм дәүләт имтиханы-2015,рф хөкүмәте рәйесе,бр башлығы


Һәр кем өсөн ишектәр асыҡ\n6 Ғинуар , 08:00\nРәсәй Федерацияһында ил башлығының май указы менән “Демография” милли проекты (национальный проект “Демография”) уңышлы тормошҡа ашырыла. Илебеҙ Президенты Владимир Владимирович Путин билдәләүенсә, милли проекттарҙың һәммәһенең дә төп маҡсаты –граждандарҙың тормош кимәлен яҡшыртыу, халыҡҡа йәшәйештә уңайлы шарттар тыуҙырыу. Башҡортостан етәкселеге лә демография йүнәлешенә айырыуса етди иғтибар бүлә, төрлө уй-пландар тормошҡа ашырыла. Мәҫәлән, “Демография” милли проекты сиктәрендә “Сит илдәрҙә йәшәүсе ватандаштарҙы Башҡортостанға ирекле күсереүгә ярҙам итеү” тип аталған программа бик уңышлы эшләй. Башҡортостандың ғаилә, хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министры урынбаҫары Юрий Мельников әйтеүенсә, ошо программаны тормошҡа ашырыу йыл һайын 60 белгесте һәм уларҙың 120 ғаилә ағзаһын республикабыҙға күсерергә мөмкинлек бирергә тейеш. Әйткәндәй, Стәрлетамаҡ ҡала хакимиәтендә был йәһәттән семинар-кәңәшмә уҙғарылды. Унда Ишембай, Стәрлетамаҡ, Салауат ҡалаларының, Ауырғазы, Стәрлебаш райондарының хакимиәт башлыҡтары ҡатнашты.\nРәсәй Федерацияһында ил башлығының май указы менән “Демография” милли проекты (национальный проект “Демография”) уңышлы тормошҡа ашырыла. Илебеҙ Президенты Владимир Владимирович Путин билдәләүенсә, милли проекттарҙың һәммәһенең дә төп маҡсаты –граждандарҙың тормош кимәлен яҡшыртыу, халыҡҡа йәшәйештә уңайлы шарттар тыуҙырыу.\nБашҡортостан етәкселеге лә демография йүнәлешенә айырыуса етди иғтибар бүлә, төрлө уй-пландар тормошҡа ашырыла. Мәҫәлән, “Демография” милли проекты сиктәрендә “Сит илдәрҙә йәшәүсе ватандаштарҙы Башҡортостанға ирекле күсереүгә ярҙам итеү” тип аталған программа бик уңышлы эшләй. Башҡортостандың ғаилә, хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министры урынбаҫары Юрий Мельников әйтеүенсә, ошо программаны тормошҡа ашырыу йыл һайын 60 белгесте һәм уларҙың 120 ғаилә ағзаһын республикабыҙға күсерергә мөмкинлек бирергә тейеш.\nӘйткәндәй, Стәрлетамаҡ ҡала хакимиәтендә был йәһәттән семинар-кәңәшмә уҙғарылды. Унда Ишембай, Стәрлетамаҡ, Салауат ҡалаларының, Ауырғазы, Стәрлебаш райондарының хакимиәт башлыҡтары ҡатнашты.


«Рәсәйҙең иң сибәр студенты» конкурсында Башҡортостандан Гүзәлиә Ишмөхәмәтова сығыш яһай // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\n9:10, 24 сентября 2018 Йәмғиәт\n«Рәсәйҙең иң сибәр студент ҡыҙы һәм егете» бөтә Рәсәй интеллект, ижад һәм спорт конкурсында Башҡортостан Республикаһынан Гүзәлиә Ишмөхәмәтова сығыш яһай.\nУл Башҡорт дәүләт университетының физика факультетында 4-се курста белем ала. Гүзәлиә 12 йәштән Линара Таһированың «Һылыукай — Bashkirian Beauty» студияһында шөғөлләнә. 2018 йылда «Һылыуҡай» республика гүзәллек конкурсында ҡатнашты һәм «Интернет һылыуҡайы» номинацияһында еңеү яуланы.\n2018 йылда конкурс финалы Ҡырым Республикаһының Севастополь ҡалаһында 24-29 сентябрҙә үтә. Башҡортостан «Рәсәйҙең иң сибәр студент ҡыҙы һәм егете» конкурсында һигеҙенсе тапҡыр ҡатнаша.


Дибаевтарҙың ғаилә эше, йәки Ни сәсһәң, шуны урырһың\n27 Июль 2018, 19:14\nУларҙы фермерлыҡ хәрәкәтенә нигеҙ һалыусылар тиҙәр.\n1993 йылдың апрелендә ойошторолған Дибаевтарҙың ғаилә крәҫтиән хужалығы бөтә баҙар дауылдарына һәм иҡтисад бурандарына бирешмәне һәм бөгөн киләсәккә ышаныслы ҡарай. Крәҫтиән хеҙмәтенә тоғролоҡтоң сере нимәлә һуң? Быны беҙ Ниғмәтулла ауылы фермерҙары Дибаевтарға ҡунаҡҡа барғас асыҡларға тырыштыҡ.\nҮткән быуаттың туҡһанынсы йылдары. Барлыҡ ҡиммәттәр үҙгәрештәр тулҡынына бәрелеп селпәрәмә килә, ҙур ил глобаль һәләкәт баҫымында тирбәлә. Ауыл хужалығын алып барыуҙың ғәҙәти системаһы емерелә, колхоздар, совхоздар көс-хәл менән йәшәп килә. Тап шул ваҡытта ергә береккән, үҙ аллы эшләргә һәләтле крәҫтиәндәр билдәһеҙлек диңгеҙендә “яңғыҙ йөҙөргә” йөрьәт итә. Улар араһында Ниғмәтулланан Миңлевәдүт Ғарифулла улы Дибаев та була.\nАуылда тыуып үҫкән кеше булараҡ, бәләкәйҙән икмәк ҡәҙерен, ерҙә эшләүҙең йәшәү рәүеше икәнен яҡшы белә ул. Фермерлыҡҡа тотонғансы, Миңлевәдүт Ғарифулла улы Киров исемендәге колхозда баш агроном булып хеҙмәт һала. Оҙаҡ йылдар комплекслы бригадаға етәкселек итә, техника хәүефһеҙлеге буйынса инженер булып эшләй, бухгалтерлыҡ курстарын тамамлап, күпмелер ваҡыт кассир була, Аксен ауыл хужалығы техникумында агрономға уҡып сыға. Яңы эште башлап ебәреүе ауыр була: бер яҡтан ауылдаштарының, коллегаларының аңламауҙары, икенсе яҡтан – финанс, техник проблемалар. Әммә ҡарарының дөрөҫлөгөнә ныҡлы ышанған, тәжрибәле аграрсы Дибаев ғаиләһенең үҙенә таяныс буласағына ышана. Һәм яңылышмай ҙа.\nБиш улы – биш терәге\nМиңлевәдүт Ғарифулла улы ғүмере буйына фермала һауынсы булып эшләгән тормош иптәше Флүрә Миңлеғәли ҡыҙы менән биш ул тәрбиәләп үҫтерә. Тап улар өсөн тырыша яңы эш башлаған фермер. Улдары менән үҙен ышаныслы тоя, уйланған эштәрен дә киләсәккә йөҙ тотоп ниәтләй. Улдарынан да ҡулай ярҙамсылар булмауын Дибаев яҡшы аңлай. Ул бит үҙе уларҙы механизаторҙар итеп тәрбиәләгән. Үҫә төшкәс, бригадир малайҙарҙы баҫыу ҡараусылар итеп ҡуя, артабан егеттәрҙе “карьера баҫҡысы”ның киләһе этабы - комбайнсы ярҙамсыһы вазифаһы көтә, унан инде әкренләп баҫыу караптары штурвалы артына үҙҙәре лә ултыра. Һәр береһе крәҫтиән хеҙмәтен китаптарҙан түгел, ә иген баҫыуында ҡояшта ялтыраған туҡ башаҡтар араһында, ауыл тормошо ҡуласаһында өйөрөлөп өйрәнә. Шулай булғас, кесе Дибаевтарҙың киләсәге бала саҡтан уҡ билдәле була.\nБиш бер туған – Жәүит, Хәлит, Илфаҡ, Илһам һәм Хәлил. Барыһы ла бер йөктө тарта – бишеһенә бер эште башҡара, төрлө мәсьәләләрҙе хәл итә, шик-шөбһәләре, шатлыҡ-борсолоуҙары менән уртаҡлаша – бер кем дә кеше өлөшөнә инмәй.\n- Эште башлап ебәргәндә бик күп көс һалынды, борсолоуҙар ҙа булды, - тип хәтерләй Миңлевәдүт Ғарифулла улы. – Колхоздан киткәндә, беҙгә иҫке генә ДТ тракторы, бер аҙ орлоҡ һәм ашлама бирҙеләр. Беренсе йылда 70 гектарға яҡын бойҙай, 50 гектар һоло, 10 гектар көнбағыш һәм 10 гектар шәкәр сөгөлдөрө сәстек. Эшләү өсөн техника кәрәк, кредитҡа “Беларусь” тракторы һатып алдыҡ. Заманы шундай ине бит, хаҡтар үҙгәреп тора, кредит суммаһы ла өс тапҡырға күтәрелде. Ни эшләргә? Банкта йортобоҙҙо залогҡа һалдыҡ. Ҡулда аҡса юҡ, ярай әле ҡатыным пенсия ала башланы, әммә был да етмәй ине, әлбиттә. Шәкәр сөгөлдөрө уңышын йыйып алыр ваҡыт етте, ул шул тиклем уңғайны, ә комбайныбыҙ юҡ. Уңышты башлыса ҡул менән сығарҙыҡ, әммә барыһын да соҡоп алып бөтөп буламы ни, татлы тамырҙың бер өлөшө баҫыуҙа ҡалды. Шулай ҙа сөгөлдөр тапшырыуҙан алынған килем банктағы бурысты ҡаплауға етте.\n- Әгәр ғаилә берҙәм һәм татыу булһа, тормошта барлыҡ ауырлыҡтарҙы еңеп сығырға мөмкин. Улдарым да татыу, ә иң мөһиме, килендәребеҙ ҙә үҙ-ара килешеп йәшәй. Бөтә сер ҙә бына шунда инде, - тип йылмайып, һүҙгә ҡушыла Флүрә Миңлеғәли ҡыҙы.\nДибаевтар килендәренән уңған. Миләүшә, Фәйрүзә, Гөлнара, Галина һәм Әлфиә лә ирҙәре менән фермерлыҡ эшенә бөтә тырышлығын һала. Уларҙың барыһы ла һайлап алған кеүек, сибәрҙәр, эшһөйәрҙәр, крәҫтиән хеҙмәтен яҡшы беләләр. Тормош иптәштәре яҙ етеү менән иртә таңдан ҡараңғы төнгә тиклем баҫыуҙан ҡайтып инмәгәндә, ҡатын-ҡыҙҙар ғаилә усағын һаҡлай, ҙур йорт хужалығын алып бара, татар килендәренә хас булғанса, уңған хужабикәләр хәләлдәрен тәмле ризыҡтар менән һыйлай. Төшкө ашты сиратлап әҙерләйҙәр. Ә Илһамдың тормош иптәше Галя бухгалтерия эшен алып бара.\nҮҫешкә юл таҡыр ғына булмай\nКрәҫтиән-фермер хужалығы “башланғыс ауырыуҙар”ҙы еңеп сыға. Ал-ял белмәй эшләп, мул уңыш йыйып алалар, бәхеткә күрә, ул йылдарҙа бойҙайҙың хаҡы ла яҡшы ине. Бер йылдан һуң Дибаевтар ГАЗ-53 машинаһы, артабан еңел автомобиль, ДТ тракторы һатып ала. Бер һүҙ менән әйткәндә, барыһы ла яйға һалына. Бөгөн Дибаевтарҙың крәҫтиән-фермер хужалығы – фермер хәрәкәтенең лидеры, иҡтисади тотороҡло, үҫешкән хужалыҡ. Элеккесә, иген культуралары һәм ҡуҙаҡлы культуралар, шәкәр сөгөлдөрө һәм көнбағыш үҫтерәләр. Әгәр фермер хужалығын ойошторғанда иген баҫыуҙарының дөйөм майҙаны 200 гектар тәшкил итһә, хәҙер инде ул 1200 гектарға еткән.\nДибаевтарҙың бөгөн ныҡлы производство базаһы, үҙ тәжрибәһе һәм иген игеүгә үҙ ҡарашы бар: ата-бабаларының аҡылы һәм фәнгә нигеҙләнеп эшләү. Бөтә яңылыҡтар, иҡтисади яҡтан һөҙөмтәле производство технологиялары тураһында хәбәрҙар булыу өсөн республикала ғына түгел, шулай уҡ агробизнестың алдынғы төбәктәренә лә семинарҙарға һәм күргәҙмәләргә йөрөйҙәр. Алдынғылар тәжрибәһен өйрәнеп, үҙ эштәрендә ҡулланалар. Сәсеү әйләнешенә, сорттарҙы яңыртыуға яуаплы ҡарайҙар, селекция фирмаларына мөрәжәғәт итеп, иген культураларының юғары уңыш бирә торған элиталы сорттарын сәсәләр. Ошо йылдарҙа улар үҙ ерҙәрендә грамоталы эшләргә һәм мул уңыш алырға өйрәнгән. Мәҫәлән, былтыр “Безенчукская-380” сортлы ужым бойҙайы беҙҙең төбәк өсөн рекордлы уңыш – гектарынан 50 центнер төшөм бирҙе. Ә шәкәр сөгөлдөрөнөң уңышы 420 центнерға етте. Был – районда иң юғары күрһәткес.\nНиғмәтулла фермерҙарының уңышлы эшләүҙәренең тағы ла бер сере - уларҙың заманса агротехнологиялар һәм ҡеүәтле ауыл хужалығы техникаһы ҡулланыуы, ә был иген һәм техник культураларҙы уңайлы агротехник сроктарҙа сәсеү һәм йыйып алыу мөмкинлеге бирә. Һуңғы йылдарҙа Дибаевтар ике СФ-10 сөгөлдөр сығарыу комбайны, “Полесье” һәм “Вектор” иген йыйыу комбайны, сәсеү комплексы менән “Джон Дир”, Т-150 тракторҙары, JCB тейәгесе, “Монопил” сәскестәре һатып алған. Шулай уҡ уларҙың дүрт “Беларусь” тракторы, сылбырлы һәм тәгәрмәсле ике Т-150 тракторы һәм “КамАЗ” машинаһы бар.\nДибаевтар әйтеүенсә, заманса техника һатып алыу икеләтә отошло.\n- Ауыл хужалығы техникаһы һәм ҡорамалдар хаҡының 50 процентҡа тиклеме кире ҡайтарыла. Был үҙе ҙур ярҙам түгелме ни? Гектарға ҡарап субсидия алабыҙ, химия сараларын һәм элиталы орлоҡ һатып алыуға киткән сығымдарҙың бер өлөшө лә компенсациялана, - ти улар бер тауыштан.\nАтаһынан күргән уҡ юнған\nБына һигеҙ йыл инде фермер хужалығына етәкселек итеүҙе атаһы улы Илһамға тапшырған. Бер туған Дибаевтар ғаилә эшен элеккесә ойошҡан төҫтә, аныҡ һәм оҫта алып бара. Һәр кем үҙ эшен башҡара, әммә кәрәк булһа, теләһә ниндәй ваҡытта бер-береһен алмаштыра алалар. Дибаевтар был йәһәттән дә үҙенсәлекле.\n- Кесе туғаныбыҙ Хәлил – инженер, - ти Илһам Миңлевәдүт улы. – Ул теләһә ниндәй техниканы биш бармағылай яҡшы белә, шуға ла сит ил тракторҙары ватылһа, махсус сервис хеҙмәтенән һис тә ҡалышмай ремонтлай. Хәлит - шәкәр сөгөлдөрө үҫтереү оҫтаһы. Илфаҡтың да ҡулдары алтын. Ул сварщик та, рәссам да һәм мәсеттә хәҙрәт тә, барыбыҙҙы ла түҙемле булырға, булғанына шөкөр итеп йәшәргә саҡыра. Жәүит ағайыбыҙ белеме буйынса тарих уҡытыусыһы, педагогия институтын тамамлап, мәктәптә эшләне, ял минуттарында беҙҙән тарих буйынса имтихан ала. Крәҫтиәндең бөтмәҫ мәшәҡәттәрен бына шулай бергәләп атҡарабыҙ. Арып китһәк, ап-аҡ ҡарлы ҡышты һағынабыҙ, ә ҡышын инде шаулап-гөрләп яҙ килеүен көтәбеҙ.\nҒаилә династияһын лайыҡлы дауам итеүселәр ҙә бар. Атайҙарының фермерлыҡ эшен Дибаевтарҙың йәш быуыны – Миңлевәдүт ағайҙың ейәндәре Ирек, Илгиз һәм Фуат дауам итә. Быйыл һигеҙенсе синыфҡа барасаҡ Даян да ағаларынан ҡалышмаҫҡа тырыша.\n- Ҡасандыр атайыбыҙ беҙгә крәҫтиән эше нескәлектәрен өйрәткән булһа, хәҙер инде беҙ тәжрибәне улдарыбыҙға тапшырабыҙ. Улар менән бергә үҙебеҙ ҙә өйрәнәбеҙ. Йәштәр бит күп нәмәгә яңыса ҡарай, улар мәғлүмәт һәм технологияларҙы яҡшы белә. Мәҫәлән, яңы техника һатып алғанда беҙ аҡсаны янда ҡалдырыу өсөн уның осһоҙорағын һайлайбыҙ. Ә йәштәр иһә ҡеүәте, етештереүсәнлеге буйынса яҡшы маркалы техникаға өҫтөнлөк бирә.\n- Уны бит оҙаҡ файҙаланырға мөмкин, кәрәк ваҡытта һынатмаясаҡ һәм әлбиттә үҙен аҡлаясаҡ, - ти сит ил тракторында хуш еҫле бесән төргәктәрен оҫта итеп тейәүсе улы Илгиз.\nДибаевтарҙың бишеһен дә бергә был көндө фотоға төшөрә алманым – улар төрлө баҫыуҙарға таралышҡайны. Ә бына фермер булыуы ауыр түгелме, тигән һорауымды мин Ирек улы менән мал аҙығы әҙерләүҙә эшләгән Илфаҡ хәҙрәткә бирҙем:\n- Ниндәй һөнәр вәкиле булыуына ҡарамаҫтан, кеше был донъяла булғанына шөкөр итеп, изгелек кенә ҡылып йәшәргә тейеш. Ни сәсһәң, шуны урырһың тигән һүҙҙәрҙе онотмаһаҡ ине...


Рөстәм Хәмитов Рәсәй Федерацияһының Дәүләт Советы ултырышында ҡатнашты // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nРөстәм Хәмитов Рәсәй Федерацияһының Дәүләт Советы ултырышында ҡатнашты\n10:18, 25 декабря 2014 Сәйәсәт\nӨФӨ, 2014 йыл, 25 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Илья Спиридонов/.\n24 декабрҙә Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов Мәскәүҙә Рәсәй Федерацияһының Дәүләт Советы һәм мәҙәниәт һәм сәнғәт буйынса Рәсәй Президенты ҡарамағындағы Совет ултырышында ҡатнашты. Унда дәүләт мәҙәниәт сәйәсәтен тормошҡа ашырыу мәсьәләләре ҡаралды.\nУлтырышты асып, Рәсәй Президенты Владимир Путин тамамланып килгән Мәҙәниәт йылы күп әһәмиәтле ваҡиғаларға һәм сараларға бай булды, «айырыуса Рәсәй Федерацияһы төбәктәрендә был темаға ҙур иғтибар бүленде» тип билдәләне.\nРәсәй Президенты үҙенең Указы менән Дәүләт мәҙәниәт сәйәсәте нигеҙҙәрен раҫлауы тураһында хәбәр итте. Владимир Путин ижад азатлығын тәьмин итеү, Рәсәй халыҡтарының мәҙәни мираҫын һаҡлау һәм файҙаланыу, рус һәм милли телдәрҙе, әҙәбиәтте үҫтереү, шәхес тәрбиәләү өсөн уңайлы мәғлүмәти мөхит булдырыу мәсьәләләренә лә ҡағылды, крайҙы өйрәнеүҙе һәм эске туризмды мәҙәниәтте төбәк кимәлендә үҫтереүҙең перспективалы йүнәлештәре тип атаны.\nБашҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов Мәҙәниәт йылының тамамланыуы ошо йүнәлештәге эштәрҙе туҡтатыу тигәнде аңлатмай тип белдерҙе.\n– Мәҙәниәт беҙҙе ғүмер буйы оҙатып бара. Һис шикһеҙ, йәмғиәтте үҫтереү, мәҙәни үҫеш өсөн мөмкинлектәр тыуҙырыу буйынса эштәр дауам итәсәк, – тине төбәк етәксеһе.\nӘҙәбиәт йылы тип иғлан ителгән 2015 йылда китапханаларҙы үҫтереү өсөн шарттар булдырыуға, яҙыусылыҡ хеҙмәтенә ярҙам итеүгә, әҙәби әҫәрҙәрҙе популярлаштырыуға, китаптар сығарыуға ҙур иғтибар бүленәсәк, тип белдерҙе Рөстәм Хәмитов журналистар менән әңгәмә барышында.\nБөгөнгө көндә Башҡортостанда 4,2 меңдән ашыу мәҙәниәт учреждениеһы эшләй. Мәҙәниәт һәм сәнғәт хеҙмәткәрҙәренең дөйөм һаны – 15,2 мең. Мәҙәни-ял итеү, китапханалар, балалар сәнғәт мәктәптәре һаны буйынса республика Рәсәй Федерацияһы субъекттары араһында беренсе урынды биләй.\nТеги: дәүләт советы,мәҙәниәт йылы,әҙәбиәт йылы,рф президенты,бр президенты


Төньяҡ боландарына һайланырға форсат юҡ!\n23 Июнь , 11:07\nРФ Сәнәғәт һәм сауҙа министры Денис Мантуров хәбәр итте: “Москвич” ҡына түгел, яңыртылған “Волга” һәм “Победа” автомобилдәре сығара башлау ҙа планлаштырыла. Билдәле сит ил компаниялары импортты туҡтатты бит, һатылмай ҡалған автомобилдәрен баштарына ҡаплаһындар әйҙә хәҙер! Әлбиттә, ныҡлап тотонһа, “Сармат”, “Калибр”, “Кинжал” етештергән илдең сифатлы автомобиль сығарырға лә хәленән киләсәк. Санкциялар, ысынлап та, Рәсәйгә үҙаллы үҫешергә форсат бирә буғай.\nАфрикала оло кешеләр араһында уҡый-яҙа белмәгәндәр һаман күп икән. Сомалиҙа -95, Чадта -78, Малиҙа 69 процент! Заманында Советтар Союзының эскерһеҙ ярҙамын ситкә типкән Афғанстанда ла ни бары 37 процент оло кешеләр хәреф таный. ЮНЕСКО мәғлүмәттәре буйынса 770 миллион оло кешеләр, шул иҫәптән 126 миллион йәштәр грамотаһыҙ, шуның өстән ике өлөшө – ҡатын-ҡыҙ. Рәсәйҙә иһә грамоталыҡ 100 процент тәшкил итә, большевиктарҙың “культур революцияһын” рәхмәт менән иҫкә алырлыҡ, Рәсәйҙә лә 1917 йыл халыҡтың яртыһы ғына уҡый-яҙа белгән була бит. Әйткәндәй, бөгөнгө көндә 43 миллион тирәһе АҠШ граждандары йүнләп яҙа, уҡығанды аңлай белмәй, ти.\nИнтернеттағы социаль селтәрҙәрҙә кемделер мәсхәрәләү, йәберләү – ҡәҙимге күренеш. Аноним рәүештә теркәлгәс, “батырҙар” бихисап табыла. Был заман ҡасафаты беҙҙе лә урап үтмәй, һис сәбәпһеҙ кешегә бәлә яғырға, мыҫҡылларға ынтылыусы яҡташтар бихисап, бәғзе Учалы сайттарына инеп сығыуы ла ерәнес! Ә бына Япония парламентарийҙары “кибербуллинг” (интернетта эҙәрлекләү) өсөн айырым яза индерҙе – ғәйеплегә 300 мең иен (127 мең һум ) штраф һалына, бер йылға тиклем төрмәгә ултыртыуҙары мөмкин. Әлбиттә, “демократтар” һүҙ азатлығына хыянат тураһында шыңшый башлаған, әммә депутаттар ҡаты тора. Һуңғы фажиғә уларҙы ныҡ тетрәндерә – спортсменка, сәхнә йондоҙо Хана Кимураны көндәш һәм боҙоҡ йәндәр шул тиклем социаль селтәрҙә мыҫҡыллап кинәнәләр, 22 йәшлек һылыу түҙә алмайынса үҙенә-үҙе ҡул һалған... Мәрхәмәтлерәк булайыҡ, яҡташтар, беҙҙә әлегә айырым статья булмаһа ла, Хоҙай барыһын да күреп тора бит ул!\nШвецияла 103 йәшлек Рут Линнеа Ингегард Ларссон ханым парашютта һикерҙе һәм Гиннестар рекордтар китабына эләгә. Тәүәләп был спортҡа 102 йәшендә тотонған. Ҡартайырға ваҡыты юҡ – кроссвордар сисергә ярата, сиркәү хорында йырлай, 5 бала, 19 ейән-ейәнсәр, 30 бүлә-бүләсәр менән мәж килә.\nЙәштәр тураһында “ҡыҙыу баштар” тип әйтеп төптән яңылышабыҙ. Инглиз ғалимдары теүәл асыҡланы – ололарҙың йәштәргә ҡарағанда, ҡатын ҡыҙҙарҙың – ирҙәргә ҡарағанда мейеләре ҡыҙыуыраҡ була икән. Ҡыҙыҡ – сәләмәт кешелә тән температураһы 36,6 градус торһа, мейе ҡәҙимге хәлдә 40 градусҡа тиклем йылынып эшләй. Техника һымаҡ инде – көсөргнешлерәк эшләгән һайын нығыраҡ ҡыҙа.\nБөгзе бәндәләрҙең ҡәҙерһеҙлегенә иҫ китә. Быға тиклем хөкөм ителгән бер гражданды Омск ҡалаһында дауаханаға килтерәләр, аяҡҡа баҫтыралар. Ул ни, һауыҡҡас өйөнә йәйәү ҡайтырға иренеп, “Ашығыс ярҙам” автомобилен ҡыуып алып китә. Әлбиттә, тотолдо. 5 йылға тиклем йәнә төрмәгә ултыртыуҙары ихтимал.\nФлорида (АҠШ) кешеләренә фарман бирелә – 21.00 сәғәттән һуң йә йортта яҡтылыҡты һүндерегә, йә тәҙрәне ҡорған менән ҡапларға. Баҡһаң, был тирәлә ғөбөргәйелдәр күпләп үрсей икән. Ярҙа йомортҡанан сыҡҡан ташбаҡалар күктәге йондоҙҙарға ҡарап океанға юл табалар, ә тәҙрәләрҙәге утты күрһәләр, яңылышалар, икенсе яҡҡа шыуышалар. Панцырь ташланып бөтмәгәнлектән, йыртҡыс ҡош-йәнлектәрҙең ҡорбанына әйләнәләр.\nТөньяҡ боландарына һайланырға форсат юҡ бит инде, тундрала ниндәй үҫемлек күреп ялмайҙар, шуны көйшәйҙәр. Ашҡаҙандарында ҡаҡы-шоҡо аҙыҡты үҙләштерергә булышлыҡ иткән микроорганизмдар бар икән. Тап ошо бактерия штаммдарын Санкт-Петербург ғалимдары ҡәҙимге һыйырҙарға күсереп ултырта. Һауым 13,2 процентҡа, аҡһым миҡдары 14,5 процентҡа артҡан.\nШаулап-гөрләп XXV Петербург Халыҡ-ара иҡтисади форумы үтте. БР Башлығы Радий Хәбиров был саранан һуң ҡәнәғәтлеген йәшермәне:"Форумда иғлан ителгән Стратегик башланғыстар агентлығы рейтингында бишенсе урын алыуыбыҙҙы беҙҙең идара итеү командаһының оло ҡаҙанышы тип баһалайым. Беҙ бәләкәй һәм урта эшҡыуарлыҡ өсөн ярҙам сараларын артабан да үҫтерәсәкбеҙ, инвестиция проекттарын күбәйтәсәкбеҙ, заманса инфраструктура булдырасаҡбыҙ. Үҫешергә мөмкинлектәр бар, пландарыбыҙ ҙур”.\nБашҡорт дәүләт университеты химиктары ныҡ, наноүлсәмгә тиклем ваҡланған көкөрттән «Агровит–NS» тигән минераль ашлама етештереү технологияһын уйлап таба. Туҡландырыуҙан тыш, тупраҡтағы зарарлы нитраттарҙы файҙалы аҡһым азотына әйләндерә, үҫемлектәрҙе ауырыуҙарҙан һаҡлай. Һынауҙар республикабыҙҙа ғына түгел, Төркиәлә лә үткән, иген уңдырышлығы 10-12 процентҡа артҡан.


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - ӘЙТ, ТИҺӘГЕҘ... - 2016 - Мәҡәләләр\nМәғариф хеҙмәткәрҙәре август кәңәшмәһенә быйыл Өфө ҡалаһында 8 августа йыйыласаҡ. Кәңәшмәлә ниндәй проблемаларға иғтибар биреләсәк, ниндәй көнүҙәк мәсьәләләр кисекмәҫтән хәл ителешен көтә?\nАйбулат ХАЖИН, БР мәғариф министрының беренсе урынбаҫары: Август кәңәшмәһенә йыйыласаҡ мәғариф хеҙмәткәрҙәре биш көн буйы ун ете белем биреү учреждениеһында төрлө мөһим мәсьәләләр буйынса һөйләшеүҙәрҙә ҡатнашып, тәжрибә һәм фекер уртаҡлашасаҡ. Сарала бөгөнгө заман уҡытыусыһының һөнәри камиллашыуы, уҡыусыларға физика-математика йүнәлешендә төплө белем биреү, илһөйәрлек тәрбиәләүҙең бер юлы булараҡ тарих уҡытыуға иғтибар арттырыу, бөгөнгө шарттарҙа рус телен уҡытыу, шулай уҡ милли мәғарифтың ғилми-методик йәһәттән тәьмин ителеүе, Федераль дәүләт белем биреү стандарттарын тормошҡа ашырыу шарттарында уҡыусыларҙың һәләттәрен үҫтереү һәм мәктәпкәсә белем биреү учреждениеларына ҡағылышлы һорауҙар ҡараласаҡ.\n2025 йылға тиклем бөтә мәктәптәрҙә лә уҡытыуҙы бер сменаға күсереү, белем биреү усаҡтарын ремонтлау һәм яңыларын төҙөү федераль программаһына ярашлы, һәр муниципалитетта мәктәптәрҙе тикшереп, финанс мәсьәләләрен хәл иттек. Әлеге көндә республиканың 16 районында ике сменалы уҡытыу бөтөрөлдө. Белем биреү стратегияһы киләсәктә ғилми-техник йүнәлешле кластар булдырыу, балаларҙы теүәл фәндәргә ылыҡтырыу, спорт һәм фән буйынса түңәрәктәр һанын арттырыуҙы күҙаллай. Был йәһәттән М. Аҡмулла исемендәге БДПУ-ның "Сәлих" социаль белем биреү үҙәге, Өфөлә асылған Республика балалар белем биреү технопаркы, Республика инженерҙар лицей-интернаты балаларҙың һәләтен үҫтереүгә йүнәлтелгән эштәрҙең һөҙөмтәһе булып тора. Әйткәндәй, былтыр уҡыусыларҙың Бөтә Рәсәй олимпиадаһында республиканан 30 уҡыусы еңеүсе тип табылһа, быйыл 43 бала төрлө йүнәлештәр буйынса уңыш ҡаҙанған. Тимәк, һәләтле балалар менән эшләү ыңғай һөҙөмтәләрен бирә.\nМәғариф хеҙмәткәрҙәрен борсоған тағы бер мөһим мәсьәлә - ул ҡағыҙ эшенең күплеге. Был турала ғына түгел, уҡытыусы һөнәренең бәҫен күтәреү буйынса ла фекер алышасаҡбыҙ. Шулай уҡ яңы һөнәри стандарт талаптарының айышына төшөнөү буйынса ла ярҙам итеү кәрәк буласаҡ. Уҡытыусы отчет биреү менән генә шөғөлләнмәҫкә, ә балаларҙы уҡытырға, тәрбиә бирергә тейеш. Бының өсөн тәү сиратта ата-әсәләр менән бәйләнеште нығытыу, осрашыуҙар үткәреү, психологик, юридик ярҙам күрһәтеү, сәләмәт тормошҡа әйҙәү мөһим. Әлеге көндә республика буйынса күрһәткестәргә ярашлы 77 процент уҡыусы төрлө түңәрәктәрҙә шөғөлләнә, киләсәктә был һан 85-90 процентҡа тиклем барып етергә тейеш. Уҡыусылар буш ваҡытын файҙалы эш менән шөғөлләнеп үткәрһен өсөн робот техникаһы, мехатроника, спорт, музыкаль белем биреүсе төрлө түңәрәктәр асыуҙы хәстәрләйһе бар.\nРәйсә КҮЗБӘКОВА, Бөтөн донъя башҡорттары ҡоролтайы Башҡарма комитетының сектор мөдире: Мәғариф өлкәһендә хәл ителәһе проблемалар күп, улар араһында милли мәғарифҡа ҡағылышлы мәсьәләләр беҙҙе бигерәк тә борсой. Былтырғы август кәңәшмәһендә милли мәғариф проблемаларын "Патриотик тәрбиә" тигән секция сиктәрендә генә тикшерҙек. Был мәсьәләләрҙең кәңәшмәнең пленар өлөшөндә лә ентекле ҡаралыуы мөһим, сөнки шул осраҡта ғына "Рәсәй Федерацияһында мәғариф тураһында"ғы Федераль закон тулыһынса тормошҡа ашырыласаҡ. Билдәле булыуынса, ошо закондың "Дәүләт сәйәсәтенең мәғариф өлкәһендәге принциптары" тигән статьяһының икенсе пунктында "Күп милләтле дәүләт шарттарында белем биреү системаһының милли мәҙәниәттәрҙе, төбәктәрҙең мәҙәни йолаларын һәм үҙенсәлектәрен һаҡларға һәм үҫтеререргә" тигән юлдар бар. Был беҙҙең мәғариф хеҙмәткәрҙәренең төп бурысын билдәләүсе һәм милли мәғарифҡа ҙур иғтибар бүленергә тейеш икәненә ишара яһаусы шарттарҙың береһе.\nХәҙер Берҙәм дәүләт имтиханы, Төп дәүләт имтиханы һәм башҡа төрлө әллә нисәмә контроль эштәргә һылтанып, бөтә белем усаҡтарында ла балаларҙы рус телендә уҡытыуға күсерә башланыҡ. Рус телендә уҡыған бала шул телдә фекерләргә өйрәнеп, туған телендә - башҡортса һөйләшмәйәсәк. Башҡорт теле - ул аралашыу өсөн генә түгел, ул быуаттар дауамында халыҡтың рухи ҡиммәттәрен, йолаларын, ғөрөф-ғәҙәттәрен, тарихын киләсәк быуынға тапшырыу сараһы. Бөгөн балаларҙы тәртипһеҙ, компьютерға мөкиббән киткән тип зарланабыҙ икән, былар барыһы ла уларҙың туған телен белмәүенә, уның аша милли рухта тәрбиәләнмәүенә бәйле. Аңлы ата-әсәләр баланың туған телендә фекерләүе ниндәй әһәмиәткә эйә икәнен аңлап, балаларын башҡорт балалар баҡсаларына, башҡорт мәктәптәренә йөрөтөргә ынтыла. Мәғариф системаһында эшләүсе белгестәр ҙә ошо мөһим факторҙы күҙ уңынан ысҡындырмаһын һәм уҡыусыларҙы Берҙәм дәүләт имтиханына әҙерләүҙән тыш, рухлы, илһөйәр һәм лайыҡлы итеп тәрбиәләп үҫтереү өсөн милли мәғариф проблемаларын иғтибар үҙәгенә алһын ине. Быйыл үтәсәк педагогтарҙың август кәңәшмәһендә милли мәғариф өлкәһендәге проблемалар пленар ултырышта ла ентекле яҡтыртылыр, тигән өмөт бар.\nМәрйәм БУРАҠАЕВА, яҙыусы: Педагогтарҙың август кәңәшмәһендә бөтөн уҡытыусылар ҙа ҡатнаша алмай. Әммә кәңәшмә алдынан һәм унан һуң да барыһы ла уҡытыу-тәрбиә эштәре хаҡында уйлана. Йылдан-йыл уҡытыу программаһы ҙур үҙгәрештәр кисерә, әммә рухи тәрбиә кешелек донъяһы бар булғандан алып бер ниндәй ҙә үҙгәрештәр кисермәй, тип әйтерлек. Уҡыу программаһында туған тел һәм республика компонентының кәмеүе - ул уҡыусыларҙы, тимәк, халыҡты, рухһыҙлыҡҡа алып киләсәк. Ә рухһыҙлыҡ - ул телһеҙ ҡалыу ғына түгел, ул тамырыңдан йолҡоп алыныу. Тамырынан йолҡолған үҫемлек артабан йәшәүҙән туҡтай, был билдәле.\nУн туғыҙ йыл дауамында эшләп килгән "Йәйләү" программаһы һәр быуын балаһының үҙ ҡалыбына, рухи байлығына, мәҙәниәтенә ҡайтырға теләүен күрһәтә. Беҙ баланы үҙ ҡалыбынан айырып, уның ҡанында булған һәләттәрен юҡҡа сығарып, шул тиклем ҙур хата, хатта киләсәк алдында енәйәт эшләйбеҙ. "Йәйләү"ҙә ял итеүсе балаларҙың өс аҙна эсендә бөтөнләй икенсе булып үҙгәреүен күреү, бер яҡтан, ҡыуаныс булһа, икенсе яҡтан, ни тиклем аяныс аҙымдар яһауыбыҙҙы ла асыҡ күрһәтә. Шуға күрә, дәрес биреү өсөн генә түгел, ә халҡының киләсәге өсөн дә янып-көйгән уҡытыусыларға әйтер һүҙем шул: туған тел, туған мөхит, туған мәҙәниәт Кеше тәрбиәләүҙә иң төп таяныс. Ниндәй юлдар менән булһа ла баланы ошо бер ни менән дә тиңдәше булмаған ҡиммәттәребеҙҙән айырмау сараһын күрһәк ине. Шул саҡта ғына беҙ Урал батыр васыятына тоғро ҡала алырбыҙ. Һәр балаға уның Урал батыр вариҫы икәнлеген аңлатырға кәрәк. Бының өсөн айырым дәрес бүленмәй, бүленгәне лә юҡ ителә. Әммә теләк булғанда, балаға үҙенең кем икәнен аңлатырлыҡ мөмкинлек табып була. Биш көн бара торған быйылғы август кәңәшмәһендә ошо мәңгелек ҡиммәттәр тураһында ла телгә алыусы булыр, тигән өмөттә ҡалам.\nГөлфиә ДИНИСЛАМОВА, Ағиҙел ҡалаһы Башҡорт гимназияһы директоры: Һуңғы ун йыл эсендә мәктәп шаҡтай ҙур үҙгәрештәр кисерҙе. Беҙгә мотлаҡ ата-әсәләр менән бергә эшләргә, уҡыусыларҙы йылдан-йыл ҡатмарлана барған имтихандарға әҙерләргә, төрлө отчет ҡағыҙҙары тултырырға ла тура килә. Мәктәп уҡытыусыларының бурыстары өҫтәлгән һайын йәш белгестәр мәктәптәргә эшкә килеүҙән ситләшә, кадрҙарға ҡытлыҡ кисерәбеҙ. Педагогтар иңенә төшкән бихисап отчет, ҡағыҙ эшен еңелләштереү тураһында дәүләт кимәлендә һүҙ барғас, республика уҡытыусыларының август кәңәшмәһендә лә ошо турала һүҙ ҡуҙғатылыр, моғайын.\nТағы ла, уҡытыусының яңы һөнәри стандарттары нимә ул, тигән һорауға ла асыҡлыҡ индерелһә ине. Сөнки киләһе йылдан бөтә педагогтар ҙа ошо яңы талаптарға яраҡлашырға бурыслы, тип ишеттек. Бынан тыш, "Рәсәй Федерацияһында мәғариф тураһында"ғы Федераль законды тормошҡа ашырыу шарттарында уҡыусыларҙы Төп дәүләт имтиханы, Берҙәм дәүләт имтиханы тапшырыуға әҙерләү менән бергә тәрбиә эштәрен нисек алып барыу тураһындағы тәжрибәләр менән дә уртаҡлашһалар ине. Был осраҡта беҙ, әлбиттә, мәсьәләне милли мәктәптәр миҫалында аңлатыуҙарын теләр инек. Әйткәндәй, милли мәғариф өлкәһендәге проблемалар ҙа быйыл күҙ уңынан ысҡынмаһын ине: башҡорт мәктәптәренең хәле, туған телде өйрәтеү кимәле, перспективалары тураһында һүҙ ҡуҙғатылһа, яҡшы буласаҡ. Милли мәктәптәрҙең эш һөҙөмтәһен уҡыусыларҙың өлгәш күрһәткестәренә ҡарап ҡына баһаламай, республикала үткән бөтә милли сараларҙа әүҙем ҡатнашыуҙары буйынса ла фекер йөрөтһәләр ине. Ғөмүмән, киләсәктә милли кадрҙар әҙерләү өсөн талантлы, зирәк башҡорт балаларының һәләттәрен үҫтереүгә лә айырым иғтибар бүлергә кәрәк. Педагогтарҙың биш көн дауамында үтәсәк август кәңәшмәһендә ошо темалар күтәрелер һәм борсоған һорауҙарға яуап табырбыҙ, тип өмөт итәм.\nЯҙылған: 08.08.16 | Ҡаралған: 794


«Өфө» аэропорты 1 500 000-се пассажирҙы хеҙмәтләндерҙе\nБәхетле билетты Салауат ҡалаһынан Зилара Ерина отто. Ул эш буйынса Мәскәүгә йүнәлгән була. Ҡатынды аэропорт хеҙмәткәрҙәре тантаналы шарттарҙа ҡаршы алып сертификат менән бүләкләне.\nЭш буйынса Мәскәү ҡалаһына йүнәлгән Зилара Фәиз ҡыҙын аэропорт хеҙмәткәрҙәре сәскә гөлләмәләре менән ҡаршы алды. Бәхетле осраҡ буйынса ҡатын һауаға 1 500 000-се пассажир булып күтәреләсәк. Йылына ике тапҡырҙан да йышыраҡ осмаған ханым көтөлмәгән иғтибар менән бүләктән баҙап ҡалды. Уға Мәскәүгә бушлай барып ҡайтырға сертификат тапшырылды.\nЗилара Ерина, 1 500 000-cе пассажир: «Мин эш менән йә ял итергә1979 йылдан осам, ошо осорҙа аэропорт ныҡ үҙгәрҙе, ул халыҡ-ара стандарттарға яуап бирә. Өфө лә йылдан-йыл матурлана. Бөгөнгө сертификат көтөлмәгән бүләк булды, ҙур рәхмәт».\nБыйыл «юбилейлы» пассажирҙы аэропорт 2013 йыл менән сағыштырғанда бер айға алдан ҡаршыланы. Сөнки 7 ай һөҙөмтәләре буйынса пассажирҙар һаны 14 процентҡа артҡан. Белгестәр был күрһәткесте республика иҡтисадының тотороҡло булыуы һәм йәшәү кимәле күтәрелеүе менән бәйләй. Халыҡ-ара рейстар менән ҡулланыусыларҙың йылдан-йыл артыуы ла быға асыҡ дәлил.\nАлександр Андреев, «Өфө» халыҡ-ара аэропортының генераль директоры: «Әле аэропорт халыҡ-ара рейстар буйынса сәғәтенә 200, эске рейстарға 400 кешене үткәрә ала, яңы терминалды төҙөкләндереү күрһәткесте тағы ла яҡшыртырға ярҙам итәсәк. Ялыуҙар ҙа кәмене, тимәк, аэропорт үҙ эшен тейешле кимәлдә башҡара. Әммә атҡараһы эштәр күп әле».\n«Өфө» халыҡ-ара аэропорты Рәсәйҙә эре аэропорттарҙан һанала. Уның хеҙмәттәре менән 40-тан ашыу Рәсәй һәм сит ил авиакомпаниялары ҡуллана. Августа бында самолеттар өсөн икенсе осоу-ултырыу һыҙаты эшләй башланы. Ул «Боинг», «Руслан», «Аэробус» һымаҡ ҙур лайнерҙарҙы ҡабул итеү мөмкинлеген бирә. Ә элек файҙаланылған һыҙат төҙөкләндерелеү сәбәпле, 1 миллион 500 меңенсе пассажир ултырған самолет һауаға яңыһынан күтәреләсәк. Әйтергә кәрәк, юбилейлы пассажирҙы бизнес класҡа күсерҙеләр. Был үҙгәрештән ул ҡәнәғәт ҡалды. Уҙған йылда Өфө аэропорты хеҙмәттәре менән 2 миллион 400 мең кеше файҙаланған. Ярты йыл һөҙөмтәләренә ҡарағанда, уларҙың һаны быйыл артасаҡ, тип билдәләй белгестәр. Был күрһәткес Волга буйы федераль округында иң юғарыларҙан һанала. 2015 йылда халыҡ-ара терминал асылыу менән хеҙмәтләндереү кимәле лә яҡшырасаҡ.


Шәғбан | Әбйәлил - Абзелил\nӘбйәлил - Абзелил > Дин > Шәғбан\n« Шәғбан айы\nТормошта һынау »\nПәйғәмбәребеҙ әйткән: «Изге Шәғбан минең үҙемә тәғәйенләнгән ай», — тигән, был турала үҙенең фәрештәләренә хәбәр биреп. Аллаһы Тәғәлә үҙе лә: «Эй, фәрештәләрем! Минең ҡолдарым булған бәндәләрҙең Минең һөйөклө илсем өсөн тәғәйенләнгән айҙы нисек итеп хөрмәт иткәндәрен, ололауҙарын күрҙегеҙме? Шуның өсөн дә Мин үҙемдең дәрәжәм һәм ҡөҙрәтем менән ҡолдарыма мәғфирәт бирәм», — тиер ти. Пәйғәмбәребеҙ үҙе лә элек бер генә айҙа ла Шәғбан айындағы кеүек күп итеп ураҙа тотмаған, тип хәбәр бирә мөхәддистәр. Бының сәбәбен ул үҙе лә: был ай — йылдың шундай бер миҙгеле, унда бәндәләрҙең бөтә тәүбәләре Аллаһ хозурына барып етә.\nЭштәрем Аллаһ хозурына барып еткәндә мин үҙем дә үҙемдең ураҙала булыуымды теләйем, тигән.\nНи өсөн һуң Шәғбан изгеләрҙән-изге ай?\nМосолман тормошонда бының сәбәптәре бик күп: Шәғбан айында пәйғәмбәребеҙ Мөхәммәд, ғәләйһис- сәләм, Аллаһтың илсеһе булараҡ һайлап алына, ураҙа һәм зәкәт Шәғбан айында фарыз ителә, Ҡөрьән — Аллаһ хозурындағы изге Китап — Ләүхел-Мәхфүздән донъя күгенә төшөрөлә. Был айҙа Ҡиблабыҙ үҙенең асыл төбәге — Мәккә тарафына яңынан күсерелә.\nПәйғәмбәребеҙ әйткән: «Бәндәләрҙең доғалары ҡабул ителә торған биш кисә бар, улар:\n— Рәжәб айының беренсе йомаһының Рәғәиб кисе;\n— Шәғбан айының 15-се кисе, йәғни Бәра'әт кисе;\n— Кесе аҙна;\n— Ҡәҙер кисе.\nӘгәр ҙә кем дә булһа берәү Шәғбан айында ураҙа тотһа, ул кешегә Аллаһ йәннәтендә урын бирер. Әгәр ҙә инде ул Шәғбан айының 15-се кисен намаҙ менән үткәрһә, Аллаһы Тәғәлә уның кемделер үҙенә тиңдәш готоу, сихыр менән шөғөлләнеү, ата-әсәһен рәнйетеү, боҙоҡ юлда йөрөү, эскеселек менән мауығыу кеүек оло гонаһтарынан башҡа бөтә гонаһтарын ярлыҡар, ти.\nТөн йәки кисәләр — тәүлектең ҡараңғы ваҡыты. Төн тип әйтеү диндә йыш ҡына кинәйә булараҡ ҡулланыла: наҙанлыҡ, ҡараңғылыҡ таралған дәүер тигәнде аңлата. Был ваҡыт донъяны хаҡиҡи ғилем яҡтылығы ташлап, иманһыҙлыҡ тамыр йәйеп алған саҡ була. Пәйғәмбәребеҙ килер алдынан донъя ана шундай ҡараңғылыҡ ҡаплап алған бер мәлдә Изге Рух — Ябраил, ғәләйһис-сәләм, пәйғәмбәребеҙгә Ҡөрьәндең тәүге аяттарын килтерә башларға әҙерләнә.\nАҙаҡ пәйғәмбәребеҙҙең үҙенә лә: «Эй, Мөхәммәд, — тиелә, — беҙ Һиңә һәр нәмәне асыҡ аңлатып биргән аяттарҙы индерҙек, ул аяттарҙы инҡар итә торған булһа ла, выжданһыҙ, фасиҡ кешеләр генә инҡар итер».\n«Әл-Бәҡара» (һыйыр) сүрәһе, 99-сы аят\n«Аллаһ аяттарына инанмаған кешене Ул үҙе лә һидайәткә төшөрмәй».\n«Ән-Нәхл» (Бал ҡорттары) сүрәһе, 104-се аят\n«Дөрөҫлөктә, һеҙҙән алда йәшәгәндәргә лә Аллаһ Ислам динен генә өйрәткәйне. Аллаһҡа буйһонған кешеләр хаҡ диндә тура юлда булдылар. Нәфсе ҡотҡоһона бирелеп, шайтанға эйәргәндәр төрлө фирҡәләргә бүленеп, аҙашыу юлына төштө. Әммә нисек кенә йәшәмәһендәр, барыбер был донъянан үтеп киттеләр. Ер өҫтөндә йөрөгөҙ, ялғансыларҙың яҙмышы нисек булып бөтәүе тураһында уйланығыҙ».\n«Әлү Ғимран» (Ғимран гаиләһе) сүрәһе, 137-се аят\n«Аллаһ хөкөмдәренә риза булып, үҙ ирке менән Ислам динен тотоусы ирҙәр менән ҡатындарға; ышанырға тейешле, ышанырға лайыҡлы нәмәләрҙең һәммәһенә ышаныусы ирҙәр менән ҡатындарға; Аллаһ хөкөмдәренә буйһоноусы күндәм ирҙәр менән күндәм ҡатындарға; һүҙендә һәм ғәмәлендә тоғро ирҙәр менән тоғро ҡатындарға; ғәҙел йәшәп, динде дөрөҫ итеп алып барыу хаҡына бөтә ауырлыҡтарға түҙә белеүсе сабыр ирҙәр менән сабыр ҡатындарға; күңелдәре Аллаһ алдында түбәнселекле булып, дин эштәренә мөхәббәт һаҡлаған ирҙәргә һәм ҡатындарға; Аллаһ күрһәткән юлдарға зәкәт һәм саҙаҡа биреүсе ирҙәр менән ҡатындарға Аллаһ үҙенең ярлыҡауын һәм оло әжерҙәрен әҙерләне».\n«Әл-Әхзаб» (Ғәскәрҙәр) сүрәһе, 35-се аят\nШәғбан айындағы иң мөһим ваҡиғаларҙың береһе — Ҡибланың яңынан Мәккә тарафына боролоуы.\nМәккәлә ваҡытта Мөхәммәд, ғәләйһис-сәләм, намаҙҙы Ҡәғбәтулланың үҙендә, төрлө тарафтарҙа йөрөгән саҡтарында ғәрәптәрҙең рухи үҙәге Ҡәғбәтуллаға ҡарап уҡый торған була.\nМәҙинәгә күсеп киткәндән һуң Аллаһы Тәғәлә әмере менән Ҡибла Бәйтелмөҡәддәскә ҡарай үҙгәртелә. Ун алты-ун ете ай буйы мосолмандар намаҙҙы алыҫтағы мәсеткә йүнәлеп уҡыйҙар.\nӘйткәндәй, Әл-Аҡса электән дә мосолмандарҙың рухи үҙәге була. Был изге мәсетте лә заманында Ибраһим, ғәләйһис-сәләм, үҙе төҙөтә. Унан төрлө афәттәр, яуҙар һәм йылдар уны хәрәбәгә әйләндерә. Дауыт, ғәләйһис-сәләм, уны яңынан төҙөй башлай, әммә тамамлап ҡуя алмай, улы Сөләймән ҡарамағына ҡалдыра.\nПәйғәмбәребеҙҙең Әл-Аҡса тарафына боролоп намаҙ уҡый башлағанын күргән йәһүдтәр:\n— Мөхәммәд менән уның сәхәбәләре Ҡибланы белмәй икән, беҙ ғибәҙәт ҡылғанды күргәс кенә уның ҡайҙа булыуын аңланылар, — тип һөйләп йөрөй башлай.\nИкенселәр иһә: «Динебеҙҙе яратмаһа ла, Ҡиблабыҙҙы Мөхәммәд ҡабул итте», — тип тә өҫтәп ебәрә.\nӘ Мөхәммәд үҙе Ҡибланың Ҡәғбәтулла тарафына яңынан күсерелеүен теләп, доға ҡылып ҡына тора.\nНиһайәт: «Көнсығыш та, Көнбайыш та — Аллаһтыҡы. Үҙе теләгән ҡолон Аллаһ тура юлға үҙе күндерер. Тура юл — ул Ислам дине. Ҡәғбәтулла — Аллаһтың дуҫы Ибраһим Ҡиблаһы. Бөтәгеҙ өсөн дә уртаҡ Ҡибла.\nБеҙ һинең юғарынан хәбәр көткәнеңде күреп торабыҙ. Был — хаҡ. Шуға ла хәҙер Беҙ Ҡибланы яңынан үҙең теләгән, үҙең риза буласаҡ тарафҡа күсерәбеҙ. Йөҙөңдө Хәрәм-Шәриф — Ҡәғбәтулла тарафына йүнәлт! Ҡайҙа ғына булһағыҙ ҙа, йөҙөгөҙҙө ошо Ҡибла тарафына йүнәлтегеҙ!\nӘ инде һин йүнәлеп намаҙ уҡыған Әл-Аҡсаны — Беҙ пәйғәмбәргә кемдәр эйәрер, кемдәр эйәрмәҫ тип, һынар өсөн генә Ҡиблаға әйләндергәйнек».\n« Әл -Бәҡара» (Һыйыр) сүрәһе, 143—144 -се аяттар\nТағы ла бер риүәйәткә ҡарағанда, һижрәттән һуң икенсе йылдың Рәжәб айында үҙенең сәхәбәләре менән бергә бәнү Сәләмә мәсетендә намаҙҙың ике рәҡәғәтен Әл-Аҡса тарафына ҡарап уҡығас, Ҡибланың Ҡәғбәтулла тарафына күсерелеүе тураһындағы ошо аяттар инә.\nНамаҙҙың һуңғы рәҡәғәттәрен Аллаһ илсеһе Ҡәғбәтуллаға ҡарап тамамлап ҡуя. һуңынан был мәсет Зүльҡибләтәйн йәки ике Ҡибла эйәһе тип атала башлай.\nҮҙенең бер хәҙисендә пәйғәмбәребеҙ әйткән: «Шәғбан айының 15-се кисен ғибәҙәттә үткәрегеҙ, көндөҙ ураҙа тотоғоҙ. Сөнки ул кистә йәки төндә ҡояш ҡалҡҡансы Аллаһы Тәғәлә донъяға рәхмәт күҙе менән ҡарар һәм: «Ғәфү итеүемде теләгән кешеләр юҡмы? Булһа, Мин уларҙы ғәфү итәм. Ризыҡҡа мохтаждар, ризыҡ һораусылар юҡмы? Булһа, ризыҡ бирәм. Ҡайғы-хәсрәткә батҡандар, сәләмәтлеккә туймағандар юҡмы? Йыуаныс һәм шифа бирәм. Ниндәй генә теләктәрегеҙ булһа ла, һорағыҙ — теләктәрегеҙҙе үтәрмен», — тиер һәм был мөрәжәғәттәр ҡояш ҡалҡҡансы дауам итер», — тигән.\nБыл кистең бик тә хөрмәтле кис булыуы тураһында хәтергә төшөрөп, Ғәйшә инәбеҙгә лә ул: «Был кис, — ти, — Шәғбан айының уртаһындағы Бәра'әт кисе. Был кистә Аллаһ бәни Кәлр ҡәбиләһендәге һарыҡтарҙың төктәре һанынса кешеләрҙе йәһәннәм утынан ҡотҡарып ҡалыр.\nАллаһҡа тиңдәш тотоп йөрөгәндәргә, күңелендә мосолман ҡәрҙәшенә асыу-кенә һәм дошманлыҡ һаҡлап, араларҙы өҙөп йәшәгәндәргә, иҫерткес шарап эскәндәргә генә илтифат итмәҫ».\nБәра’әт кисендә, тимәк, бәндәләрҙең бер йылға билдәләнгән яҙмыштары фәрештәләр ҡарамағына тапшырыла йәки бөтә булмыштарҙың, бөтә мәхлүктәрҙең йыйыр ризығы, байлыҡ йәки ярлылыҡ хәлдәре, тормоштағы дәрәжәләре, тыуасаҡ һәм үләсәк кешеләр — бөтәһе лә бына ошо кистә билдәләнеп ҡуйылыр икән.\nИгелектәренә сауабын арттырыу, гонаһтарын ярлыҡап ҡына тороу өсөн яралтып бар иткән. «Был ваҡыттарҙың ололоғон аңлап, гонаһтарығыҙҙы ғәфү итеүемде һорағыҙ, Мин уларҙы ғәфү итермен», — тигән. Бындай изге мәлдәрҙе мосолман күберәк ғибәҙәттә булырға, насар ғәҙәттәрҙе ташлап торорға, игелектәрҙе күберәк эшләп ҡалырға тырыша.\n«Иман. Әхләҡи ҡиммәтәр», Суҡбаев С. Х.\nШағбан айы ошо биттә: https://nazir1965.com/din/sh%D3%99%D2%93ban-ajy.html#more-5864\nЭта запись написана автором Назир Сабитов, 19.04.2018 в 20:30, и размещена в категории Дин. Следите за ответами на эту запись с помощью RSS 2.0. Вы можете написать комментарий или разместить обратную ссылку на своем сайте.


Башҡортостан Башлығы Радий Хәбировтың ҡарарына ярашлы, 2020 йылдың 25 апрелендә Башҡортостан юлдаш телевидениеһы, Интернет селтәре аша онлайн форматта башҡорт теленән халыҡ-ара диктант яҙыу ойошторолдо.\nБашҡорт теленән халыҡ-ара диктант — хатаһыҙ яҙыу мәҙәниәтен популярлаштырыу һәм үҫтереү мәсьәләләренә иғтибарҙы йәлеп итеүгә йүнәлтелгән. Диктанттың маҡсаты — башҡорт телен танытыу, белемлелек проблемаһына йәмәғәтселектең иғтибарын йәлеп итеү, белем алыуға, уның кимәлен күтәреүгә ҡыҙыҡһыныуҙы дәртләндереү.\n3-сө Башҡорт гимназия-интернатынан 324 уҡыусы, 25 уҡытыусы-тәрбиәсе акцияла ҡатнашты. Телмәр һәм яҙма коммуникацияның модалы һәм заманса алымы булараҡ башҡорт телен популярлаштырыу йәһәтенән ойошторолған сарала ҡатнашыусыларға, уны ойоштороусыларға оло рәхмәтебеҙҙе еткерәбеҙ


Рәсәйҙә ғаиләләрҙең өстән бер өлөшө үҙҙәренә закон буйынса ҡаралған социаль саралар хаҡында хәбәрҙар түгел - Bash.News\nРәсәйҙә ғаиләләрҙең өстән бер өлөшө үҙҙәренә закон буйынса ҡаралған социаль саралар хаҡында хәбәрҙар түгел\nРәсәйҙә ғаиләләрҙең өстән бер өлөшө үҙҙәренә закон буйынса ҡаралған социаль саралар хаҡында хәбәрҙар түгел https://bash.news/news/113698_rsj_aillre_stn_ber_lsh_ren_zakon_bujynsa_aralan_social_saralar_xaynda_xbrar_tgel/?lang=bash\n10 ғин 2020, 19:59\nДәүләт Йыйылышы-Ҡоролтай рәйесе Константин Толкачев депутаттар менән осрашыуында был киҫкен мәсьәләгә иғтибарҙы арттырырға ҡушты.\nУҙған йыл көҙгө сессияла парламент тарафынан алты пленар ултырыш ойошторолған, 65 ҡанун үҙ көсөнә инә. Дәүләт Думаһына ике федераль закон проекты йүнәлтелә. Халыҡ һайланыусылары шәхси ҡабул итеүҙәр барышында дүрт меңгә яҡын кеше менән осраша. Яҙғы сессияға килгәндә, депутаттар тағы ла илленән ашыу закон проекты өҫтөндә эшләйәсәк. Әйтәйек, һайлауҙар, административ хоҡуҡ боҙоуҙар тураһындағы кодекстарға үҙгәрештәр индереү ҡаралған.\nРайон-ҡалаларҙа милли проекттарҙың тормошҡа ашырылыуына ла иғтибар артасаҡ. Шул уҡ ваҡытта мәғариф өлкәһенә ҡағылышлы айырым парламент ултырышы ойоштороу күҙаллана. Ауылдарҙа белем биреү системаһы, профориентация һорауҙары ҡараласаҡ. Шул уҡ ваҡытта мартта Дәүләт Йыйылышы-Ҡоролтайҙың сирек быуатлыҡ эшмәкәрлегенә йомғаҡ яһала. Юбилей датаға бәйле республика мәғариф учреждениеларында парламент дәрестәре уҙғарыу планлаштырылған.\nЭльвира Айытҡолова, Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай рәйесе урынбаҫары: “Ошо ваҡиға айҡанлы беҙ китап, документаль фильм әҙерләйбеҙ. Музейҙа экспозиция яңыртыла. Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай – республика институты. Тарихи ваҡиға. Бөтә республика байрамына әйләнер тип көтәбеҙ”.\nРеспублика башлығы Радий Хәбиров академик Әнәс Мәхмүтовты юбилейы менән ҡотланы\n15:00, 17 ғин\nБашҡортостанда йәшелсә-емеш ҡиммәтләнгән\n13:20, 17 ғин\nРеспублика йәшәүселәренә газ үткәреү өсөн 60 мең һумдан 100 мең һумға тиклем сертификат бүленә\n20:24, 16 ғин