Майһыҙ күсәр тиҙ ашала » Башҡортостан гәзите\nМайһыҙ күсәр тиҙ ашала\n29-01-2016, 01:07 // Социаль мәсьәлә // Баҫып сығарырға\nҺәр нәмәнең үҙәге булған кеүек, тормош тәгәрмәсенең дә күсәрен социаль мәсьәләләр тәшкил итә. Күсәрҙе майлап тормағанда, ул ашала башлай һәм көтмәгәндә “шарт” итеп һынып төшөүе лә ихтимал.\nКешелекте борон-борондан төрлө социаль мәсьәләләр борсой, уларҙың күптәре, хәл ителеүҙән бигерәк, тәрәнәйгәндән-тәрәнәйә бара. Үкенескә ҡаршы, ҡабул ителгән саралар тейешле һөҙөмтә биреп еткермәгән саҡтар ҙа йыш була. Быға, әлбиттә, иҡтисади көрсөктөң дә йоғонтоһо бар.\nСоциаль мәсьәләләр хаҡында һүҙ йөрөткәндә, йәмғиәттең ниндәйҙер арауыҡты үткән осорон күҙ уңында тоторға кәрәктер, сөнки проблемалар сылбыр кеүек бер-береһенә бәйләнеп килеүсән. Шуға күрә илебеҙҙә һуңғы ун йылда барған ваҡиғаларҙы әҙме-күпме барлап сыҡһаҡ, халыҡты борсоған йүнәлештәр ҙә асығыраҡ күренер, моғайын.\nӘлбиттә, социаль мәсьәлә тигәндә, иң беренсе сиратта халыҡтың йәшәү кимәле күҙ алдына баҫа. Һандар теле менән әйтһәк, Рәсәйҙә халыҡтың 20 – 30 проценты – дүрттән өс өлөшө – хәйерселектә, фәҡирлектә йәшәй. Ғөмүмән, байҙар менән ярлылар араһындағы “упҡын” 15 – 20 тапҡырға тәрәнәйҙе. Әгәр илебеҙҙәге минималь хеҙмәт хаҡының кимәлен үҫешкән сит илдәрҙәге менән сағыштырғанда, айырма ун тапҡырға барып баҫа. Хеҙмәткә яраҡлы өлкән кешеләр ярлыларҙың – 30, ә балалары булған ғаиләләр 61 процентын тәшкил итә.\nЯрлылыҡтың нигеҙендә нимә ята һуң? Әлбиттә, коррупцияның күкрәп сәскә атыуы һәм иҡтисади сәйәсәттәге ҡытыршылыҡтар. Шулай уҡ халыҡты һәләкәткә алып барған эскелек кеүек кире күренештәр ҙә – төп бәләләрҙең береһе. Мәғлүмәттәргә ҡарағанда, йән башына йылына һигеҙ литр иҫерткес эсемлек ҡулланған милләттең киләсәге юҡ. Был күрһәткес илдә 18 – 20 литр булып киткән. Тимәк, халыҡтың 80 проценты алкоголь ҡуллана, тигән һүҙ. Уйлап ҡарағыҙ: өс миллион эскесе иҫәптә тора, йыл һайын 75 мең кеше иҫерткес эсемлектәрҙән ағыуланып үлә, һәр бишенсе енәйәт эскелек арҡаһында башҡарыла. Өҫтәүенә законһыҙ етештерелеп, йәшерен рәүештә һатылған суррогат хәлде ҡырҡыулаштыра.\nХалыҡтың 47 проценты эскелектең төп сәбәбе тип ярлылыҡты һәм эшһеҙлекте атай. Ауылдарға ғына күҙ һалайыҡ: эшһеҙлекте һылтау итеп алған күпме ир-ат шешә төбөнә сумған! Ләкин, таяҡ ике башлы булғандай, үҙен ҡулға алып, тормош дилбегәһен шаҡарып тотҡан уҙамандар ҙа аҙ түгел. Ни генә тиһәк тә, алкоголгә ҡаршы оҙайлы һәм халыҡҡа аңлайышлы көрәш алымы булырға тейеш.\nКешелек боғаҙына боғалаҡ булып ятҡан наркоманияға бәйле хәлдәр бигерәк тә аяныслы. Һуңғы ун йылда илдә наркотик ҡулланыу ун тапҡырға артҡан, шул уҡ ваҡытта АҠШ-та ике тапҡырға кәмегән. Социаль тикшереүҙәр күрһәтеүенсә, илебеҙҙә биш миллион кеше наркотик ҡуллана, шуларҙың 7 проценты – 11 йәшлек үҫмерҙәрҙән алып 40 йәшкә тиклемгеләр. Был күрһәткес, Евросоюз илдәре менән сағыштырғанда, һигеҙ тапҡырға күберәк. Билдәле булыуынса, наркотик ҡулланыусылар араһында төрлө йоғошло сирҙәр таралыусан. Әйтәйек, ВИЧ йоҡторғандар – 18, С гепатиты эләктергәндәр – 80, В гепатиты менән сирләгәндәр 27 процент тәшкил итә.\nҮкенескә ҡаршы, был юҫыҡта ла ең һыҙғанып көрәш алып барабыҙ, тип әйтеп булмай. Мәҫәлән, “2005 – 2009 йылдарҙа наркотиктарҙың законһыҙ әйләнешенә һәм уларҙы ҡулланыуға ҡаршы комплекслы саралар” федераль маҡсатлы программаһын бойомға ашырыу өсөн 3,09 миллиард һум аҡса бүленгән, ә Америка Ҡушма Штаттары ошо уҡ маҡсатҡа йыл һайын 34 миллиард доллар тотона. Шулай итеп, ВИЧ инфекцияһы менән туберкулез сиренең таралыуы илдә эпидемия рәүешен ала бара. Мәҫәлән, 2009 йылда ВИЧ инфекцияһы эләктереүселәрҙең һаны 13 процентҡа артты, туберкулездан йыл һайын 25 мең кеше вафат була. Ә инде алдағы йылдарға өмөт тағы ла томанлыраҡ.\n1992 йылдан алып Рәсәйҙә үлем күрһәткесе тыуымды үтеп китте. Рәсми мәғлүмәттәргә ҡарағанда, 2025 йылға илебеҙ халҡының 120 миллионға тиклем кәмеүе ихтимал, ҡайһы берәүҙәр хатта 85 миллион булып ҡаласаҡ, ти. Үлемдең төп сәбәптәре – төрлө сир, енәйәт ҡылыу, кешенең үҙ-үҙенә ҡул һалыуы, юл фажиғәһе, эскелек һәм башҡалар. Дәүләт был аяныслы хәлдән ҡотолоу юлын эҙләй, әлбиттә, тыуымды арттырыу өсөн етди саралар күрә. Әсәлек капиталы, күп балалы ғаиләләргә йорт һалыу өсөн ер майҙандары бүлеп биреү – әһәмиәтле саралар.\nЛәкин миҙал ике яҡлы шул. Башҡа проблемалар барлыҡҡа килде: бала табыу йорттарында сабыйҙарынан баш тартҡан әсәләр һаны артты, сөнки ирҙәре эскелек һаҙлығына батҡан йәки баланы аҫрау мөмкинлеге юҡ. Шулай уҡ балаларҙың үҙ өйҙәренән ҡасыу осраҡтары йышайҙы. Берәҙәк үҫмерҙәрҙең һанын берәү ҙә белмәй. Һөҙөмтәлә улар тарафынан йыл һайын 330 мең енәйәт ҡылына, ике мең самаһы үҙ-үҙенә ҡул һала. Йәнә балалар йортонда тәрбиәләнеүселәрҙең яртыһы тиерлек эскелеккә бирелә, енәйәт юлына баҫа.\nДемографик мәсьәләләрҙе ыңғай хәл итеүгә миграция ла йоғонто яһай алмай. “Ватандаштарҙы илгә ҡайтарыу” программаһы буйынса Рәсәй 300 мең кешене ҡабул итергә теләгәйне, тик шуларҙың 10 меңе генә тыуған иленә ҡайтып төпләнде.\nБик күп социаль программаларҙы бойомға ашырыуға ришүәтселек аяҡ сала. Коррупцияға ҡаршы көрәш комитеты хәбәр итеүенсә, уғрылыҡтан йыл һайын 9 – 10 триллион һум зыян күрелә. Сер түгел, социаль мәсьәләләрҙе финанслау бюджет тарафынан конкурстар, тендерҙар аша башҡарыла һәм уның яртыһы ришүәтсе эшҡыуарҙар, чиновниктар ҡулына эләгә. Һөҙөмтәлә дәүләт бюджетының социаль өлөшө тәғәйен урындарға барып етмәй.\nРәсәйҙә аҙ тәьмин ителгәнлек күп осраҡта ауыл йә ҡаланың ҙурлығына, иҡтисади хәленә, хужалыҡ барышына бәйле. Демография иһә халыҡтың матди сығымын, хеҙмәт баҙарын билдәләй. Мәҫәлән, кешенең насар һаулығы сығымдарҙы ҡырҡа арттырып ебәрә, килемле эш табыуға кире йоғонто яһай. Бынан сығып шуны әйтергә була: һуңғы йылдарҙа сәләмәт кешеләргә матди проблемаларҙы хәл итеү мөмкинлеге еңелләште һәм, киреһенсә, һаулыҡтары насар булғандарҙың иҡтисади хәле лә хөртәйҙе. Сәләмәтлеге ҡаҡшаған халыҡтың 36 проценты фәҡирлек сигендә йәшәй.\nЙәшерен-батырыны юҡ: ҡатын-ҡыҙға тормошта үҙ урынын табыуы тағы ла ауырыраҡҡа тура килә. Улар 55 йәштән хаҡлы ялға оҙатыла. Ошо йәштәге ҡатын-ҡыҙҙың – 23, ир-аттың 12 проценты ярлылыҡта көн күрә. 31 – 40 йәштәге ҡатын-ҡыҙҙың тормошо ла маҡтанырлыҡ түгел. Тарҡалған ғаиләләр һаны 23 процентҡа етә. Мәғлүм булыуынса, айырылған ирҙәр икенсе ҡатынға өйләнә, ә балалары менән ҡалған ҡатынға бөтә йөктө үҙ елкәһендә тартырға тура килә. Быны статистика ла раҫлай: тулы булмаған ғаиләләрҙең 83 проценты матди яҡтан ауырлыҡтарға йышыраҡ дусар булыусан.\nӘле телгә алынған мәсьәләләр аш өҫтөндәге һөҙлөк кеүек кенә, ә һимеҙ “ҡалъя” төптә ятыусан. Ләкин башыбыҙға төшкән проблемаларҙы хөкүмәт хәл итер әле тип ятыу ахмаҡлыҡҡа тиң булыр ине. Сөнки бәғзеләрҙең вайымһыҙлығы социаль “упҡын”ды тағы ла хәүефлерәк итә. Бер аҡыл эйәһе әйткәнсә, вайымһыҙҙарҙан ҡурҡырға кәрәк, бөтә енәйәттәр ҙә уларҙың өнһөҙ ризалығынан башҡарыла.\nХөрмәтле дуҫтар, күмәкләгән – яу ҡайтарған тигәндәй, үҙегеҙҙе борсоған социаль мәсьәләләр тураһында беҙҙең гәзиткә фекерҙәрегеҙҙе яҙып ебәрегеҙ. Уларҙы уртаға һалып һөйләшербеҙ, хәл итеү юлдарын эҙләрбеҙ. Һеҙҙән хаттар көтәбеҙ.


Рәсәй 2022 йылға тиклем тулыһынса электрон медицина карталарына күсә // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nРәсәй 2022 йылға тиклем тулыһынса электрон медицина карталарына күсә\n10:08, 17 января 2020 Йәмғиәт\nӨФӨ, 2020 йыл, 17 ғинуар. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы/.\n2022 йылға Рәсәйҙә һәр кемдең электрон медицина картаһы булырға тейеш. Был хаҡта «Сәләмәт Мәскәү» ассамблеяһында илдең һаулыҡ һаҡлау министры вазифаһын башҡарыусы Вероника Скворцова белдерҙе. Ведомство етәксеһе һүҙҙәренсә, ике йылдан дәүләтебеҙҙә электрон карталарҙы, уның менән ситтән тороп «аралашыуҙы» [йәғни тултырыуҙы], микрочиптар һәм башҡа гаджеттар индереүҙе үҙ эсенә алған берҙәм һанлы контурҙы әҙерләү тамамлана.\n«Һаулыҡ һаҡлауҙы үҫтереүҙә һәм цифрлаштырыуҙа башҡа дәүләттәрҙән арттараҡ ҡалғанбыҙ, ләкин беҙ тиҙ хәрәкәт итәбеҙ, — тип билдәләне Вероника Скворцова. — Шулай уҡ 2020 йылдан табиптар ҡарарына интеллектуаль ярҙам индерелә».\nҺуңғыһы интеллектуаль аҡыл анализдарҙы, сирҙең билдәләрен һәм башҡа күрһәткестәрҙе өйрәнә тигәнде аңлата, табиптарға диагноз ҡуйыуҙа ярҙам күрһәтә.\nБынан тыш, Рәсәй Федерацияһының Һаулыҡ һаҡлау министрлығы башлығы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы илдең фармацевтика сәнәғәте тураһында һөйләне. Баҙарҙа 80% — илебеҙ препараттары, тип билдәләне ул.\nТеги: Вероника Скворцова, һаулыҡ һаҡлау, ассамблея, Мәскәү


Ғаиләне хәстәрләү – беренсе урында » журнал Башкортостан кызы | Башҡортостан ҡыҙы журналы\n- Беренсе һәм икенсе бала өсөн пособие тәғәйенләү шарты үҙгәрәсәк: ул ғаиләнең һәр ағзаһына табыш йәшәү минимумының икеләтә күләменән аҙыраҡ булғанда түләнәсәк. Бөгөн иһә был пособие йән башына килеме йәшәү минимумының бер ярым күләменән аҙыраҡ ғаиләләргә бирелә.\n-Инвалид бала ҡарау буйынса айлыҡ пособие 1 июлдән 5, 5 мең һумдан 10 мең һумға тиклем артасаҡ.\n- Күмәк ғаиләләр өсөн күсемһеҙ милек һалымы буйынса федераль льгота ҙурайтыласаҡ. Ғаилә фатирҙа йәшәһә, ул һәр балаға бишәр квадрат метр иҫәбенән һалымдан азат ителәсәк, шәхси йортта йәшәһә – етешәр квадрат метр иҫәбенән. Мәҫәлән,әле фатирҙың егерме квадрат метрына һалым һалынмай, өс бала өсөн ғаилә өҫтәмә рәүештә тағы ла ун биш квадрат метрға һалымдан азат ителәсәк. Шулай уҡ алты сутыйға тиклем ер участкаһы өсөн һалым һалынмаясаҡ.\n- Бала үҫтереүсе йәш ғаиләләргә ипотеканың тәүге өс-биш йылында ғына түгел, ә бөтә осорона түбән процентлы ставка билдәләнәсәк.\n- 2019 йылдың 1 ғинуарынан башлап дәүләт өсөнсө йәки артабанғы бала тыуған ғаиләләрҙең ипотекаларының 450 мең һумын ҡаплаясаҡ.\n- 2021 йыл аҙағына тиклем илдә яслеләр проблемаһы тулыһынса хәл ителәсәк.\n- Ил башлығы ауыр тормош хәлендә ҡалған кешеләргә ипотека каникулдары бирергә тәҡдим итте.


Радий Хәбиров саңғыла спорт ориентирлашыу буйынса ярыштарға һәм Рәсәй кубогына старт бирҙе // Спорт | новости башинформ.рф\n12:59, 15 января 2021 Спорт\nБөгөн Октябрьский ҡалаһында спорт ориентирлашыу буйынса Бөтә Рәсәй ярыштары һәм Рәсәй кубогы башланды. Рәсәй кубогында 2003 йылғы һәм унан да өлкәнерәк ир-егеттәр, ҡатын-ҡыҙҙар ҡатнаша. Бында 2021 йылдың февралендә Эстонияла үтергә тейешле донъя чемпионатына спортсыларҙы һайлап алыу этабы ойошторола. Ярыштарҙа шулай уҡ Октябрьскийҙан 70 спортсы ҡатнаша.\n«Саңғыла спорт ориентирлашыу буйынса спортсыларҙы, тренерҙарҙы һәм судьяларҙы ихлас сәләмләйем. Бөгөн ҡунаҡсыл Башҡортостанда, уның күркәм ҡалаларының береһе Октябрьскийҙа Рәсәйҙең 23 төбәгенән 300-ҙән ашыу ҡатнашыусы йыйылды. Республикала ошо спорт төрөнөң үҫешә башлауы данлыҡлы тренер Анатолий Викторович Богдановтың исеме менән бәйле. Беҙҙең команда һәр ваҡыт яҡшы һөҙөмтәләр күрһәтте. Бөгөн һауа торошо ла һәйбәт. Бөтәһенә лә уңыштар, һәм, әлбиттә, еңеүҙәр теләйем», — тине Радий Хәбиров, ярышта ҡатнашыусыларға мөрәжәғәт итеп.\nӘйткәндәй, бөгөн республика етәксеһе эш сәфәре менән Октябрьскийға килде.\nРәсәй йыйылма командаһының баш тренеры Николай Кудряшов республика һәм ҡала властарына ҡунаҡсыллыҡ өсөн рәхмәт белдерҙе.\n«Шундай ауыр ваҡытта үҙегеҙҙә беҙҙең ярыштарҙы үткәрергә мөмкинлек тапҡанығыҙ өсөн рәхмәт. Спортсыларға Европа һәм донъя чемпионаттарында ҡатнашыу өсөн Рәсәйҙең йыйылма командаһына эләгеүҙәрен теләйем», — тип билдәләне Николай Кудряшов.\nРадий Хәбиров әйтеүенсә, коронавирус инфекцияһы буйынса хәлдең тотороҡланыуы асыҡ һауала ошондай ярыштар уҙғарырға мөмкинлек бирҙе. Ҡалала әлеге спорт төрөн үҫтереү һәм ҙур ярыштар ойоштороу өсөн бөтә шарттар бар. Күп спортсыларҙың, шул иҫәптән балаларҙың килеүе, республика етәксеһе һүҙҙәренсә, республикаға, ярыштарҙа ҡатнашыусыларҙың ғүмерен һәм һаулығын тәьмин итеү өсөн күрелгән сараларға ышаныс күрһәтеүҙәре хаҡында һөйләй.\nТеги: спорт ориентирлашыу, эш сәфәрҙәре


23 Ноябрь 2017, 14:01\nРөстәм Таһир улы Резбаев Стәрлетамаҡ ҡалаһында йәшәһә лә, сығышы менән үҙебеҙҙең район кешеһе. Атаһы Таһир ағай Баҡраҡ ауылында тыуып үҫһә, әсәһе Мәрйәм апай Яугилде ауылынан. Ул Башҡорт дәүләт ауыл хужалығы институтында умартасы һөнәре буйынса юғары белем ала. Иглин районы хужалыҡтарында умартасы булып эшләй. Колхоздар тарҡалғас үҙ эшен асырға ҡарар итә. Шәхси эшҡыуар булараҡ Ғафури районында теркәлә һәм һалымды ла районға түләй. Бөгөн ул Канада технологияһы буйынса эш итә. Йәғни ғәҙәти умартасылар кеүек боронғо ысулдан ситләшкән, ҡул көсө ҡулланмайынса эш итә. Барлыҡ эше механизацияланған. Шулай булмаһа 800 баш умартаһын ике умартасы менән генә ҡарап өлгөртә алмаҫ ине.\n- Быйыл бал наҡыҫ булды, ни бары 30 тонна бал алыуға өлгәштем. Тырышҡанда минең умарталыҡта 100 тонна бал алырға була. Балды башлыса сит илдәргә һатам, - ти Рөстәм Таһир улы. Район умартасыларына унан күп нәмәгә өйрәнергә була.


Ҡуянбәк менән Һайыҫҡан/Фәйрүзә Фәтҡуллина » Журнал\nЖурнал для детей » Хайуандар илендә » Ҡуянбәк менән Һайыҫҡан/Фәйрүзә Фәтҡуллина\nҠуянбәк менән Һайыҫҡан/Фәйрүзә Фәтҡуллина\nБаҫылды : 1-01-2013, 09:58 |\nРубрика: Хайуандар илендә / Ҡырағай йәнлектәр\n"Аҡбуҙат"та баҫылған: 01-2013\nИсеме: Ҡуянбәк менән Һайыҫҡан\nХайуандар илендә / Ҡырағай йәнлектәр\nБер урманда йәшәгән, ти, Ҡуянбәк менән Һайыҫҡан. Бик татыу булғандар улар. Һайыҫҡан күктәге, Ҡуянбәк ерҙәге яңылыҡтарҙы бер-береһенә еткереп торған.\n— Йәнлектәр йәрминкә асҡан икән, әйҙә, барып киләйек, — тигән бер көн Һайыҫҡан дуҫына.\nБаҙар гөрләп тора, ти. Ҡуянбәк баҙап ҡалған. Һайыҫҡан үҙенә нимә кәрәген тиҙ генә һатып ала һалған. Ә оҙонғолаҡ унда сапҡан, бында сапҡан, арып бөткән. Аҡсаһы ла самалы икән. Бер ваҡыт Төлкөбикәне күреп ҡалған. Эй, яңы тун кейеп, ҡыланып, ҡупшы баҫып килә, ти. Ә туны – йомшаҡ, һары-ҡыҙғылт төҫтә, көнгә йылҡылдап янып тора. Ә ҡойроғон матур итеп ҡабартып, яға итеп муйынына урап ҡуйған. Ҡуянбәк иҫе китеп уға ҡарап торған ти.\n— Ҡыш етте, ярты хаҡҡа ғына тундар һатам! — тип яу һалған Һеләүһендең тауышы ишетелгән.\n— Төлкөнөкө кеүек булһа, алам, һин хаҡын әйт! — тигән Ҡуянбәк һатыусыға.\n— Хаҡымы? Икеләтә өҫтәйһең дә, яртыһын төшөрәһең. Һиңә яраҡлыһы ла бар,— тип, аҫтан йоҡа ғына аҡ тун сығарған. — Ун мең! Ә Ҡуянбәктең аҡсаһы әҙ, кейемгә түләһә, ашарына ҡалмай.\n— Ярай инде, һинең өсөн генә 50% ташлама, — тигән алыпһатар, оҙонғолаҡтың, уйланып, күҙҙәре ҡылыйлана башлағанын күреп.\nҠуянбәк, тунды кейеп ҡарап, бик оҡшатҡан. Ҡар ҙа аҡ — ул да аҡ. Йәй буйы йыйған ун мең аҡсаһының ҡап яртыһын тотторған.\n— Кире бир, серек тиренән тегелгән, — тип ҡыҫылған Һайыҫҡан. — Бында алдарға ғына торалар.\n— Һиңә кейергә түгел, ә миңә! — тип үпкәләгән уға Ҡуянбәк.\nБалаларына күстәнәс алмағаны иҫенә төшөп, беренсе осраған һатыусынан мең һумға йәшелсә-емеш үлсәтә башлағас:\n— Күпләп алма, үлсәгесе ныҡ алдай, - тип шыҡырыҡлаған ҡолағына тағы Һайыҫҡан.\n— Хәләл эшләп алған аҡсам. Һинең кеүек урлашып йыймайым, — тигән асыуланып ҡуян.\nҺайыҫҡан был һүҙҙән ныҡ үпкәләгән, хушлашмай ҙа китеп барған. Ә Ҡуянбәк, ҡалған аҡсаһы яҙға тиклем - дүрт айға етәме-юҡмы, тип, бик уйланып ҡайтып киткән.\nӨйөнә еткәс, яңы тунын ныҡлабыраҡ ҡараһа, ысынлап, йоҡа ғына тиренән тегелгән, көскә ебендә эләгеп тора, ти. "Ярай инде, бер ҡышҡа етер, йәйен иҫке һороһон кейермен”, — тип йыуатҡан үҙен. Ә балаларына алған күстәнәсе бер килограмға кәм, ти. Шунда ғына ул дуҫының һүҙҙәре хаҡ булыуын, уны бушҡа рәнйеткәнен аңлаған. Һайыҫҡанды табып, ғәфү үтенергә булған. Ә һайыҫҡан был ваҡытта уны юҡһынып ултыра, ти. Ысынлап та, үҙенең дә ғәйебе бар: йыш алдаша, күп һөйләй, йомортҡа ла урлаштыра. "Ғәйепһеҙ дуҫ эҙләгән дуҫһыҙ ҡала”, — тигән һығымтаға килгән ул. Ҡуянбәк тә: "Тундың яңыһы, дуҫтың иҫкеһе яҡшы,”— тип ҡайғырып китеп барһа, Һайыҫҡанды күреп ҡалған. Ике дуҫ бер-береһенә ҡаршы йүгергән.


Материалы за 10.06.2010 » Архив газеты "Йәшлек"\n(Оло Башҡортостан ҡоролтайына\nӘссәләмәғәләйкүм, ысын ихластан!\nТулҡындар, ташып сығып, баштан ашҡан,\nКүңелдә балҡып янған матур хыял\nавторы: Нур | 10 июня 2010 | Фекерҙәр (0) | Тотош уҡырға\n10 – 12 июндә Өфөлә III Бөтә донЪя башҡорттары ҡоролтайы үтә Королтай\nБеренсе Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы 1995 йылдың 1 – 2 июнендә үтә. Унда республиканан, Рәсәй төбәктәренән, БДБ илдәренән, Италия, Венгрия, Ҡытай, Перу, Япония, АҠШ, Швейцария һ.б. алыҫ сит илдәрҙән барлығы 800 самаһы делегат һәм ҡунаҡ ҡатнаша. Секциялар темаһы, башлыса, Башҡортостан суверенитетын нығытыуға, яңы иҡтисади мөнәсәбәттәргә, һаулыҡ, ғаилә, балалыҡты яҡлау мәсьәләләренә, башҡорт теле, этностың проблемаларына, йәштәр тормошона ҡағыла.\nПольшаның рәсми делегацияһының авиаһәләкәттә һәләк булыуы тирәләй яңынан-яңы асыштар барлыҡҡа килә.\nӘле күптән түгел генә пилоттарҙың ғәйебен билдәләгән «ҡара йәшник»тәр «уҡылғайны», яңыраҡ Польша етәкселегенең Рәсәй кешеләрен мародерлыҡта ғәйепләүе раҫланды. Быға һәләк булған поляк чиновнигының кредит картаһын урлап, аҡсаһын алыу сәбәпсе булған. Тәүҙә Рәсәйҙең ОМОН-ы ғәйепләнде. Әммә бында яңылышлыҡ килеп сыҡҡан. Әле тотолоусыларҙың ябай һалдаттар икәнлеге асыҡланған. Улар һәләкәт урынын һаҡлаусылар араһында булған. Шуныһы билдәле: кредит картаһы иҫәбенән аҡсаны һәләкәткә сәғәт ярым ваҡыт үткәс тә алғандар. Унан һуң да бер нисә тапҡыр ҡулланғандар. Был операция Смоленск банкыларында башҡарылған.\nӘле факт буйынса тикшереү бара.\nИң яҡшы тауар етештереүселәр билдәләнде Яңылыҡтар\n8 июндә БР Сәнәғәт һәм тышҡы иҡтисади бәйләнештәр министрлығында «Башҡортостандың иң яҡшы тауарҙары» республика конкурсында еңеүселәрҙе бүләкләү тантанаһы үтте.\nСарала БР Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары, сәнәғәт, инвестиция һәм инновация сәйәсәте министры Юрий Пустовгаров, «БР-ҙың стандартлаштырыу, метрология һәм сертификатлау үҙәге» федераль дәүләт учреждениеһы директоры Амран Моратшин һәм башҡа рәсми вәкилдәр ҡатнашты.\n«Башҡортостан – ауыл хужалығы ожмахы» Яңылыҡтар\nРәсәйҙең аграр партияһы эшмәкәрлеген туҡтатҡас, дөрөҫөрәге, «Берҙәм Рәсәй» партияһына ҡушылғас, 2009 йылда илдә ауыл халҡын яҡлаусы ойошма төҙөү ихтыяжы тыуҙы. Ауыл халҡының ҡыҙыҡһыныуҙарын федераль кимәлдә иғтибарға алыу, проблемаларын хәл итеү еңелдән түгел. Ҡалала йәшәүселәр менән сәйәси эш алып барыу әллә ни проблемалар тыуҙырмай, ә инде ауыл халҡы сәйәси тормоштан йыш ҡына ситтә ҡала.\nҠунаҡтарға танһыҡ милли аш Яңылыҡтар\n«Өфө моторҙар эшләү производство берекмәһе» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең «Общепит» предприятиеһы хеҙмәткәрҙәре III Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы ҡунаҡтарына һәм «татлы цех» буйынса хеҙмәттәштәренә «Сәскә ат, тыуған Башҡортостан!» темаһы буйынса берләштерелгән арт-класс күрһәтәсәк. Һәр төрлө кулинар һәм кондитер продукция күргәҙмәһе ҡоролтайҙың төп саралары үтәсәк Нефтселәр мәҙәниәт һарайында ойошторола.\nБәләгә тарыусылар ярҙамһыҙ ҡалмаясаҡ Яңылыҡтар\nБР Хөкүмәте Премьер-министры Раил Сарбаев Учалы районының Ураҙ ауылында янғындан зыян күргән ғаиләләргә ярҙам күрһәтеү тураһында ҡарарға ҡул ҡуйҙы.\nЯл көндәрендә Ураҙ ауылында янғын сығып, 19 кеше йортһоҙ-ниһеҙ тороп ҡала. Бәхеткә күрә, ҡорбандар юҡ, әммә кешеләр бар мөлкәтен юғалтты. Раил Сарбаев фажиғә урынына барып, халыҡтың ҡайғыһын уртаҡлашты һәм, республика етәкселеге һәр яҡлап ярҙам күрһәтәсәк, тип ышандырҙы:\n– Бәлә килгән икән, хәҙер нисек ярҙам итергә, нимә эшләргә кәрәк – бергәләп уйларға тейешбеҙ. Ай ярым эсендә яңы йорттар төҙөргә кәрәк. Урындағы предприятиелар ҙа зыян күреүселәргә ярҙам итәсәк.\nЭшеңдең ҡыуанысын татығанда Яңылыҡтар\nРеспублика йортонда Башҡортостан Президенты бер төркөм хеҙмәт алдынғыһына дәүләт наградалары тапшырҙы. Бүләкләнеүселәр араһында төрлө һөнәр эйәләре – уҡытыусылар, табиптар, инженерҙар, рәссамдар, предприятие етәкселәре бар.


Шиғырҙары йырлап тора\nКемдәр гәзиткә яҙыла һәм квитанцияһының күсермәһен редакцияға ебәрә, уларҙы шәп бүләктәр көтә! * Электрон вариантҡа яҙылыу—354 һум, йыллыҡ—606 һум. * Почта аша яҙылыу хаҡы: 6 айға—551 һум 34 тин. Йыллыҡ подписка—1005 һум 48 тин. * Сибайҙар һәм Иҫке Сибайҙар редакцияға килеп 530 һумға яҙыла ала. Йыллыҡ подписка—990 һум. * 2017 йылға «Атайсал» гәзитенә яҙылыу дауам итә. Ашығығыҙ! 30 декабрҙә Лото-уйын уҙғарыласаҡ. *\nУҙған йыл аҙағында Сибай ҡалаһының тыуған яҡты өйрәнеү модель китапханаһында исеме Урал аръяғы төбәгендә генә түгел, ә республикаға билдәле булған ижадсы, танылған шағир һәм журналист, бик күп һанлы йырҙар авторы, Сибай концерт-театр берекмәһенең әҙәби бүлеге мөдире Мотал Рәмовтың «Рәхмәт һиңә, тыуған ерем!» китабының исем туйы булып үтте. Унда Мотал Зәкирйән улының дуҫтары, коллегалары, туғандары һәм уның ижадын һөйөүселәр ҡатнашты.\nБашҡортостандың атҡаҙанған артисы Альберт Салауатов башҡарыуындағы «Раббым» йыры менән асылған кисә башынан аҙағынаса моңло йырҙар менән үрелеп барҙы. Мотал Рәмов һүҙҙәренә йәш композитор Илшат Абдрахманов яҙған был йыр күптән инде киң ҡатлам тамашасыларҙың һөйөүен яулап өлгөрҙө.\nМотал Рәмов 1964 йылдың 2 ғинуарында Йылайыр районының Сәләх ауылында ябай эшселәр ғаиләһендә донъяға килә. Ул 4-се класта уҡыған саҡта уҡ район гәзитенә, республикала баҫылған «Башҡортостан пионеры» гәзитенә һәм «Пионер» журналына яҙыша башлай. Бәләкәйҙән йор һүҙле, тос фекерле булған гәзитебеҙ дуҫы әлеге көнгәсә ҡулынан ҡәләмен төшөргәне юҡ. Ул Рәсәйҙең һәм Башҡортостандың журналистар берлеге ағзаһы булып тора. Мотал Рәмов «Илһам шишмәләре-2005» төбәк-ара шиғриәт фестиваленең һәм Сибай ҡалаһында үткән «Башҡорт теле уҡытыусыһы—1999» конкурсының еңеүсеһе лә, һөнәрселек училищелары һәм лицей тәрбиәселәре араһында уҙғарылған тәүге «Йыл тәрбиәсеһе—2000» республика конкурсында Гран-при яулаусы ла. Сәсән телле яҡташыбыҙҙың тәүге шиғырҙар шәлкеме, Бәләбәй ҡалаһында үткән «Илһам шишмәләре» төбәк-ара шиғриәт фестиваленән һуң, 2006 йылда баҫылып сыҡҡан «Йәйғор» китабында донъя күргәйне. 2013 йылда Республика инвалидтар йәмғиәте тарафынан сығарылған «Артылыш» китабында ла уның шиғырҙарына тос өлөш бирелгән.\n2015 йыл Мотал Рәмов өсөн бигерәк тә емешле булды. Ул үҙенең 100-гә яҡын шиғырҙары, йырҙары, мөнәжәттәре һәм таҡмаҡтарынан торған «Рәхмәт һиңә, тыуған ерем!» тип аталған китабын баҫтырып сығарҙы. Тәүге китабына тупланған шиғри шәлкемдәре менән ул үҙенә ғүмер биргән, ихлас фатихаһы менән оло донъяға оҙатҡан йәнтөйәгенә, тыуған еренә мәдхиә йырлай. Был йыйынтыҡта автор лирик һүрәтләү аша үҙенең тормошҡа ҡарашын, тыуған еренә, иленә, халҡына һөйөүен сағылдыра. Уның һутлы, бай телле ижады ата-әсәһенә, туғандарына, дуҫ-иштәренә ихтирам һәм һөйөү менән һуғарылған. Дини темаға ҡоролған һәм мосолман ҡәрҙәштәребеҙҙе иманлы, инсафлы булырға саҡырған шиғырҙары ла байтаҡ уның.\nҺуңғы йылдарҙа төбәгебеҙҙең һәм республикабыҙҙың билдәле һәм һәүәҫкәр композиторҙары Рәмил Туйсин, Дамир Солтанов, Вилүр Мәүлетов, Илшат Абдрахманов, Илдар Рәхимғолов, Рифат Йәмлихин, Азат Исҡужин, күптән түгел генә беҙҙең аранан киткән Юлай Моратов һәм тағы ла бихисап музыканттар Мотал Рәмовтың шиғырҙарын көйгә һалған. Талантлы яҡташыбыҙҙың моңло йырҙары әленән-әле республика сәхнәләрендә яңғырай, телевидение һәм радио аша ишетелеп тора.\nМотал Рәмовты китабының исем туйы менән Сибай концерт-театр берекмәһе директоры, Башҡортостандың атҡаҙанған артисы Айбулат Ҡотошев ҡотланы һәм уға артабан да ижади үрҙәр юлдаш булыуын теләне. Башҡортостандың атҡаҙанған артисы Баязит Байназаров, республика һәм төбәк-ара йыр бәйгеләре дипломанты Fаяз Fәйетбаев Мотал Рәмов һүҙҙәренә ижад ителгән йырҙарҙы башҡарҙы. Артабан һүҙҙе Сибай педагогия колледжы студенттары алды. Йәштәр авторҙың шиғырҙарын һөйләне, йырҙарын йырланы.\nАртабан шағирҙы Төбәк яҙыусылар ойошмаһы етәксеһе Әминә Яхина, шағирә Рүзидә Үтәшева һәм әле генә ижад юлына баҫҡан шағир, йырсы һәм көйҙәр яҙыусы Насип Һаҡмаров ҡотланы. Улар үҙҙәренең ижадташ дуҫына ныҡлы һаулыҡ, ғаилә именлеге һәм илһам шишмәләренең һәр ваҡыт тулыланып тороуын теләне.\nМатбуғат ветераны Әхмәт Юлановтың бай хәтирәләрҙән торған сығышы берәүҙе лә битараф ҡалдырманы.\n— Мотал әрмелә хеҙмәт иткән саҡта редакцияға хат ебәргән ине. Мәҡәләнең матур телдә яҙылыуы шунда уҡ иғтибарҙы йәлеп итте. Мин хатты мөхәрриргә күрһәтеп, был егетте үҙебеҙгә эшкә саҡырырға тәҡдим иттем. Шунан был турала Мотал ҡустыға яуап хаты яҙып ебәрҙем. Шулай итеп, Мотал Рәмов әрменән тура беҙҙең редакцияға эшкә килде, тиһәм дә хата булмаҫ. Үткер ҡәләмле, маҡсатлы һәм һәләтле егеттең бар булмышы ижад итеү булды. Әле лә ошо юлдан тайпылмай. Киләсәктә лә ҡәләмең үткер булһын, гел алға ҡарап атла,—тине матбуғат аҡһаҡалы.\nКитап авторын хәйбуллалар ҙа тәбрикләне. Йырсы, гармунсы, көйҙәр ижад итеүсе Гөлфиә Хәләфетдинова кисәгә үҙенең яҡташы, Сибай сәнғәт колледжы студенты, йәш композитор Азат Исҡужин менән бергәләп килгәйне. Йәштәр үҙҙәренең сағыу сығыштары менән кисәне тағы ла йәнләндереп, байытып ебәрҙе. Тамашасылар Мотал Рәмовтың һүҙҙәренә яҙылған «Һөйөүҙер ул» һәм «Парлылар» йырҙарын бик йылы ҡабул итте.\nМатур әҙәби-музыкаль кисәнең төп сәбәпсеһе булған Мотал Рәмовты ҡотларға тип яҡындары ла ашҡынып килеп еткәйне. Башҡорт халҡының «Ирҙе ир иткән дә, хур иткән дә ҡатын» тигән тапҡыр әйтеме бар. Мотал Зәкирйән улының тормош юлдашы—уны бер һүҙҙән аңлап, ҡурсалап, хәстәрләп тороусы Эльвира Әбделғәней ҡыҙы. Ул ирҙе ир итә белгән ҡатындар рәтенән. Тыныс, сабыр холоҡло, изге күңелле һәм эшһөйәр ханым һәр ваҡыт Мотал Зәкирйән улының тәбиғи һәләтен асыу, уның күп яҡлы ижадын үҫтереү һәм байытыу яҡлы. Бәхетле ғаиләнең ҡыуанысы, йыуанысы булып улдары Райман һәм Батырхан үҫеп килә. Кисәлә Раймандың атаһына ихлас күңелдән әйткән уй-теләктәре бик үҙенсәлекле килеп сыҡты. Мотал Зәкирйән улын, шулай уҡ бер туған ағаһы Йәүҙәт Рәмов, Өфөнән килгән дуҫы Fәрифйән Татлыбаев, яҡташтары Лилиә һәм Fилман Fәниевтар һәм башҡа туғандары ҡотланы. Йылайыр районының Йомағужа ауылынан Рима Хәсәнованың яҙып ебәргән рәхмәт хаты Мотал Рәмовтың йөрәк түренән урын алды. Яңы китап авторы яҡындарының, коллегаларының ҡотлау, тәбрикләү һүҙҙәренә яуап итеп үҙенең өр-яңы шиғырҙарын уҡып ишеттерҙе.\nКисәне алып барыусы китапханасылар Рәйсә Ҡунаева һәм Рәүилә Юлмөхәмәтова сараны йәмлерәк, ҡыҙыҡлыраҡ итеү өсөн бар көсөн һалған ине. Шуға ла ул ялҡытҡыс булманы, киреһенсә дәрт-дарман өҫтәне. Гәзитебеҙ дуҫы, авторыбыҙ Мотал Рәмов та унан илһамланып ҡайтҡандыр, тип ышанабыҙ һәм унан киләсәктә тағы ла матур йөкмәткеле мәҡәләләр, шиғри күстә нәстәр көтөп ҡалабыҙ.


Чатта теркәлергә онлайн башҡа бушлай, теркәлеү башлауҙары мөмкин һәм башҡа, һеҙ ч ингәс, бушлай, скачать булды ла ҡуйҙы. Иң яҡшы бушлай онлайн бушлай онлайн ча-ча, һәм аралашыу сайтында теркәү номеры булмаған.\nсайтта бушлай онлайн әңгәмә. Иң яҡшы онлайн башҡа бушлай онлайн ҡушылдығы теркәлгән аралаша-аралаша сайтында номерҙары һәм ч.\nФранция ч сайттарға бушлай. Дели ҡушылдығы онлайн аралашты, Ченнаи, Мумбай, Пур, Калькутта һәм күберәк. Беҙгә күңелле һәм францияла яһай ҡатнашыусыларға видео ча-ча һәм башҡа ҡыҙыҡай малай менән бушлай. Беҙ әлеге ваҡытта видео бүлмә өҫтәне. ҡушылдығы процесы-беҙҙең бушлай онлайн ч. Франция ч-беҙҙең өсөн был сайтта веб-береһе менән аралаша һәм фекер алыша. поболтать-ча-ча тоташыу бүлмә irc-сервер. Франция ч-ул виртуаль осрашыу урыны, унда булған барлыҡ кешеләр Донъя ч Франция һәм дуҫлаша. Франция ч-был урында үҙе һәм виртуаль ысынбарлыҡ мөһим роль уйнай. Был урында яңы дуҫ эҙләгән дуҫһыҙ. Бының өсөн һеҙгә йөрәк сатнаны.\nШул тоташыу, кем айырҙы\nАйырмаһын бөтөрөргә. Урын, бәхет өсөн уртаҡлашты. Кем килтергән булһа, йылмайған булды. Өйҙә беҙ үҙебеҙҙе нисек тойоп йәшәүе менән һәм наслаждайся. Ч — ч Франция тирә-береһен яҡшы. Һәм етди әңгәмә дуҫтарса мөнәсәбәт йәки таныштырып ҡауыштырған, һәм әгәр һеҙ эҙләгән, беҙгә онлайн-бөтә мобиль ч һеҙгә бушлай бирәбеҙ. Һеҙ беҙҙең башҡа бушлай инә ала. чатта теркәлергә, һәм һеҙ үҙегеҙҙең шәхси мәғлүмәт бирергә тейеш түгел, сат өсөн франция ҡушыла. Беҙҙең интернет-чат бик ябай файҙаланыу, осраҡлы ғына һеҙгә һәм һеҙҙең ғилми-нәшриәт уйын индерергә тейеш. Һәм һеҙ хатта аласыз улар менән аралашыу башҡа ҡыҙҙар һәм малайҙар менән дуҫлашырға мөмкин. Беҙ тиҙ арала ч мобиль версияһы сығарыла. Мобиль версияһы сығарырға теләнеләр, беҙ андроид өсөн, Iphone һәм Symbian(әгәр Бәлки). Беҙ шулай уҡ өҫтәмә ч ғына сығарырға була. Был ҡушымтала бөтә смартфон булып эшләй\n← видео сайтында танышырға\nФранцуз видео-ч - сиге булмаған аралашыу" →


Башҡортостанда берҙәм дәүләт имтиханында йөҙ балл алған эштәр – 84 // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\n17:31, 24 июня 2021 Йәмғиәт\nБашҡортостанда бөгөнгә 84 сығарылыш уҡыусыһы берҙәм дәүләт имтиханында 100 балл йыйған, ә бер нисә фәндән йөҙ балл туплағандар – өсәү. Был турала «Йәмәғәт электрон гәзите» редакцияһында уҙған тура эфир барышында республиканың мәғариф һәм фән министры Айбулат Хажин хәбәр итте. Былтыр Башҡортостанда 117 уҡыусы юғары һөҙөмтәгә өлгәшкәйне.\nРус теленән – 22, математиканан – 4, химиянан – 14, географиянан – 7, әҙәбиәттән – 2, тарихтан — 6, физиканан 32 уҡыусы 100 балл йыйған.\nРеспубликала йөҙ балға яҙғандарҙың һаны артыуы мөмкин, тине Айбулат Хажин. Тиҙҙән сығарылыш класы уҡыусылары араһында математиканан ҡала иң популяр предметтың береһе – йәмғиәтте өйрәнеү фәненән һөҙөмтәләр билдәле була.\nДөйөм алғанда, Башҡортостанда берҙәм дәүләт имтиханы һөҙөмтәләре уртаса Рәсәй күрһәткесенән юғарыраҡ. Илдә күпселек фәндәрҙән уртаса балдар кәмене. Республикабыҙҙа имтихандарҙың һөҙөмтәләре уҙған йыл менән сағыштырырлыҡ. Рус теленән һәм математиканан һөҙөмтәләр бер аҙ юғарыраҡ. Быйыл рус теленән уртаса балл — 70,7, математиканан — 60,6. Географиянан уртаса балл 1,5 тапҡырға артҡан.\nРезерв көндәр ҙә ҡала, шуға был һандың үҙгәреүе мөмкин, тип өҫтәне министр.\nТеги: йөҙ балл, БДИ


Еңеү һалдаттары Еңеү парадында үтәсәк. - Юлдаш\nСафуанова Лариса Йомабикә Ильясова һүҙҙәре. Һөйөү утрауы - Риф Арыҫлан көйө\nГөлфиә Шакирова һүҙҙәре. Ярала мине - Айнур Шарапов көйө - Риф Рифат\nЕңеү һалдаттары Еңеү парадында үтәсәк.\nЕңеү һалдаттары Еңеү парадында үтәсәк. https://bash.news/yuldash/4445_eneu-haldattary-eneu-paradynda-utesek\nБөйөк Ватан һуғышы ветераны Сәғит Ғәтиәт улы Ишбирҙин менән Рәсүл Сәғитов әңгәмәләшә.\n- Ил, донъя, прогрессив кешелек - ысын мәғәнәһендәге, ҙур хәрефтәр менән яҙылып, оло өндәр менән әйтелеп йөрөтөлөүсе Бөйөк Еңеүҙең 70 йыллығына яҡын. Ошо көнгә, мөһимлеген, мәртәбәһен, дәрәжәһен билдәләргә телдә мәңге һүҙ еткеһеҙ тантанаға, яҡынлаған һайын йөрәктәребеҙ тағы ла тулҡынланыбыраҡ тибә, Ер шарын фашизм ҡоллоғонан азат иткән хөрмәтле яугирҙәребеҙгә рәхмәтебеҙ тәрәнәйә, тыл ветерандарына ихтирамыбыҙ көсәйә, илебеҙҙең үткәне өсөн ғорурлығыбыҙ арта, киләсәге өсөн яуаплылығыбыҙ нығый. Бөйөк Ватан һуғышы ветераны Сәғит Ғәтиәт улы Ишбирҙинды шул айҡанлы студияға саҡырҙыҡ. Быны төп байрам тантаналарынан алдараҡ башҡарырға булдыҡ, сөнки ул ошо көндәрҙә герой-ҡала Мәскәүгә юллана, ил йөрәгендә уҙасаҡ байрам сараларында ҡатнашырға Башҡортостан вәкиле булып бара.\n- Бик ҙур, ҡыуаныслы хис-тойғолар кисерәм, был беҙгә, ветерандарға ғына түгел, бар ил халҡына ҙур байрам. Тәүге Еңеү парады 1945 йылдың 24 июнендә үткәйне, шунан бирле йыл һайын ҡабатлана. Быйылғыһы бигерәк тә тантаналы, ҙур булмаҡсы.\n- Һуғыш башланғанда Темәс педагогия училищеһының 2-се курсында уҡығанһығыҙ, шундуҡ, фронтҡа ебәреүҙәрен һорап, хәрби комиссариатҡа барғанһығыҙ. Фашисты туҡмау теләге шулай көслө инеме?\n- Беҙҙе бала саҡтан уҡ илде яҡлау рухында тәрбиәләнеләр, илһөйрәлек тойғоһо ул ваҡытта бик көслө ине. Пионер, комсомол ойошмалары һәм ОСОАВИАХИМ ошо йүнәлештә эшләне. Китаптар, кинолар, йырҙар, газета-журналдар - барыһы ла Тыуған илебеҙҙе яҡлау рухында тәрбиәләне. Темәс педучилищеһында уҡығанда ла комсомол ойошмаһы әүҙем эш алып барҙы. 1942 йылда 24-се йылғы йәштәрҙе армияға оҙатҡанда, беҙ, 25-се йылғы дурт егет - Яҡупов Ғилман, Ҡотлоғужин Ильяс, Утарбаев Сафый һәм мин, иптәштәребеҙ менән бергә китәйек тип, военкоматҡа ғариза яҙҙыҡ. Тик беҙҙе кире борҙолар, үҙҙәре яңынан саҡырғансы, педучилищела уҡыныҡ. Армияға алынғас, Тоцк лагерында хәрби учениелар үтеп, 1943 йылда Брянск өлкәһендә артиллерия ғәскәрҙәре частарында элемтәсе булараҡ һуғышҡа барып индек. Белоруссия менән Польшалағы ҙур хәрби хәрәкәттәрҙә ҡатнаштыҡ.\nОдерға барып еткәс, беҙҙе Померания яғына күсерҙеләр. Берлин янында һуғышҡан частарына барып ҡушылырға ынтылған дошмандарҙы үҙебеҙҙең ут менән ҡаршыланыҡ, танк атакаларына ҡаршы тороп, унда бер ай буйы һуғыштыҡ. Һуғыша-һуғыша Балтик буйына барып сыҡтыҡ. Шундағы батырлыҡтар өсөн беҙҙең полкҡа Померания артиллерия полкы тигән исем бирелде. Берлинға 2 майҙа ингәйнек, 7 майға тиклем унда һуғышырға тура килде. Еңеү көнөн Берлиндың аръяғында ҡаршыланыҡ. Тыуған яҡҡа 1946 йылда ғына ҡайтырға насип булды. Мине илебеҙҙең баш ҡалаһы Мәскәүҙә үтәсәк Еңеү парадында ҡатнашырға саҡырғандары өсөн оло шатлыҡ кисерәм.\nҺуғыш башланғанда беҙгә 15-16 йәш ине, үҙебеҙ илебеҙҙе яҡлайбыҙ тип атлығып торҙоҡ. Хәҙер йәштәрҙе хәрби хеҙмәткә әҙерләү буйынса эш алып барыла, егеттәрҙең күбеһе армияға барыуҙан баш тартмауы бик дөрөҫ. Илде һаҡлау һәр кемдең изге бурысы, уны оноторға ярамай.\n19:15, 05 фев\nЮлдар, юлдар, тигеҙ булһын улар\n20:20, 03 фев\nЭксперт: Фольклориада мәҙәниәттең сәйәсәттән азат булыуын дәлилләй\n20:29, 29 ғин\nКоронавирус. Һаҡлыҡ саралары\n20:28, 28 ғин


Мысырҙан ҡайтҡан туристар багаждарын ала башлай // Хәл-ваҡиғалар | новости башинформ.рф\nМысырҙан ҡайтҡан туристар багаждарын ала башлай\n13:10, 10 ноября 2015 Хәл-ваҡиғалар\nМысырҙан ҡайтҡан туристар багаждарын ала башлай Фото: Олег Яровиков\nӨФӨ, 2015 йыл, 10 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ольга Мортазина/.\nМысырҙан ҡайтҡан Рәсәй туристары «Внуково» аэропортынан үҙҙәренең багажын оҙатыуҙы күҙәтә ала. Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, бынан алдараҡ террор хәүефенең янауына бәйле Мысыр менән һауа бәйләнешен туҡтатыу тураһында ҡарар ҡабул ителде. 31 октябрҙә Синай ярымутрауы өҫтөндә «Меtrojet» авиакомпанияһының А321 самолеты ҡазаға тарыны, унда 224 кеше һәләк булды.\nТуристар Мысырҙан багажһыҙ ҡайта. Уларҙың әйберҙәре «Внуково» аэропортына килтерелә һәм тикшергәндән һуң тәғәйенләнгән урындарға ебәрелә. Багажды оҙатыуҙы туристың Рәсәйгә ҡайтҡан рейстың номеры буйынса аэропорт сайтында күҙәтергә мөмкин. Шәхси мәғлүмәттәрһеҙ багаж урындарының һаны, аэропортҡа киләсәк рейстың датаһы һәм номеры күрһәтелә.\nОшо мәғлүмәттәргә ярашлы, бер нисә багаж берәмеге Өфөгә оҙатылған.\nТуристың теләге буйынса, уның багажы почта аша бушлай ебәреләсәк. «Авиакомпаниялар көн һайын багаждарын почта аша алырға теләгән пассажирҙар хаҡында мәғлүмәт бирә. Хужалар багаждарының килеүен рәсми сайтта күҙәтә ала», — тип хәбәр иттеләр «Рәсәй почтаһы»ның Башҡортостан филиалында.\nТеги: мысырҙағы авиаһәләкәт


Өфө янында ла һыу күтәрелә. Башҡортостандың гидрометеорология һәм тирә-яҡ мөхит мониторингы идаралығы мәғлүмәттәре буйынса, бөгөн Дуҫлыҡ монументы янында Ағиҙел йылғаһының кимәле 16 сантиметрға күтәрелеп, 578 сантиметрға етте. Шаҡша янында Ҡариҙел йылғаһының кимәле 498 сантиметрға еткән. Бочкарево ауылын эргәһендә Дим йылғаһы 457 сантиметр. 2017 йылда ташҡындың иң юғары кимәле май башында күҙаллана.\n24 апреля Башҡортостанда бал ҡорттарының күпләп үлеүенә варроа талпаны сәбәпсе


Ир ойоп та киткеләне. Күпме ваҡыт йоҡлағанын да белмәне. Нисектер, йоҡоһо һаҡ булһа ла, татлы ла ине. Донъяһын онотоп китеп ойоно. Быға тынлыҡ менән саф һауа булышлыҡ иттеме, әллә ҡотолғоһоҙ хәлгә яйлап ҡына ышана барыуы сәбәпсе инеме - ойоно, тәне ял итте. Әбейҙәр сыуағына тура килеүе - уның бәхете, көндәр - ҡояшлы, ә төндәрен көн йылыһы, ҡышын яғылған мейес кеүек, ҡапыл юғалманы, яйлап ҡына һүрелә ине, шуға улай һыуыҡ үҙәккә үтерлек итеп өшөтмәй ҙә. Таңға табан ғына өшәнеп уянды ул. Ҡараңғы ине. Күҙен асыр-асмаҫ ҡына күккә ҡарап ятты. Бер йондоҙ күренә, артынан икенсеһе килеп сыға.\n- Йондоҙҙар уйнаша. Тимәк, ер шары әйләнеүенән туҡтамаған, - тип һөйләнгән булды. Һөйләнәме, уйланамы, әллә уйҙары менән шулай әңгәмә ҡорамы ул - бик аңламай ҙа ине шикелле. - Ваҡыт та "ты-ыр" тимәй, бара, уҙа, китә. Мин генә туҡтағанмын. Әллә ер менән бергә әйләнгәс, мин дә хәрәкәттәме?!\nЭһе-һей, ер өҫтөндә ниҙәр ба-ар? Елдәр иҫәме унда, ағастар япраҡ ҡоямы? Бында, ер аҫтында, тып-тыныс. Тауыш-тын юҡ. Ысынлап та, донъяла мин япа-яңғыҙмы ул әллә?\nЯңғыҙ, тигәс, иҫенә йәш саҡтағы мәғәнәһеҙ генә бер көләмәс иҫкә төштө.\nБер грузиндың бисәһе үлгән. Мәйетте ҡәбергә тапшыралар. Туғандары, яҡындары янында ир ҡайғынан түгелеп илай икән:\n- Один, совсем один. Один, совсем один, - тип һөйләнеп күҙ йәше түгә.\nБисәһенең ҡәбере янында яңғыҙы ултырһын, һағышын таратһын тип, яҡындары яйлап таралып бөтә. Грузин яйлап ҡына тора ла тирә-яғына ҡаранып ала һәм, бер үҙе генә икәнен белгәс:\n- Один, совсем один! Один, совсем один! Один, совсем один! - тип ҡыуана, бейергә, йырларға тотона. Шул.\nЗөбәйерҙең бер дуҫы грузин акценты менән эй килештереп һөйләй торғайны шуны. "Совсым одын" тип бейеп тә ала ине. Көлөшәләр. Зөбәйер генә, һуң яңғыҙ ҡалыуҙың ни ҡыҙығы бар инде, тип тыныс ҡала ине. Хәҙер бына аңлаған кеүек.\nУл дөм-ҡараңғы соҡорҙо уратып, стеналарҙы тотҡолап сыҡты.\n- Мин дә савсем одын, савсем одын. Мин яңғыҙ, был ер шарында мин яңғыҙ, ур-ра, ур-ра! Уйлаһаң, бәхет бит ул япа-яңғыҙ ҡалыу, - шатланған булып ул үҙен-үҙе ҡосаҡлап алған булды. - Оло ер шарында мин - Робинзон Крузо! Мин - Робинзон Крузо! - тип бышылданы ла тирә-яғына ҡаранып алды. Ысынлап та мин яңғыҙмы ул, тип шикләндеме?\n"Яңғыҙ саҡта мин үҙ серемде үҙемә сисә алам, бар донъя мәшәҡәтенән арынып, тирә-йүндәге кешеләр ҡарашынан, миңә булған мөнәсәбәттәренән азат булып... Ура! Хәҙер мин сер сисәм. Үҙемә. Мин Әминәне яратмайым. Бисәмде. Элек яраттым. Хәҙер - юҡ. Мин күршенең ҡатынын теләйем. Анфисаны. Уның һары сәстәрен еҫкәп, ҙур түштәренә башты һалып ятҡы килә. Килә! - ипләп тағы ла тирә-яғына ҡаранып алды. - Ысынлап та бер кем дә юҡмы бында?"\n- Анфиса, я тебя хочу! Теләйем, - ул ипләп кенә салбар шәлтәүҙәрен ысҡындырҙы ла... блондинка күршеһен күҙ алдына баҫтырҙы. - Ҡабаланма, Анфиса. Ҡурҡма ла, бер кем дә юҡ, беҙ икебеҙ генә...\nКүрше тигәндән, ике ай элек уларҙың, эйе, Анфисаларҙың, фатирына бурҙар төштө. Стена аша Зөбәйер ҙә, ҡатыны Әминә лә бөтәһен дә белеп, ишетеп ятты. Күршеләрҙең Ҡырымға ял итергә киткәнен дә белә ине улар. Полицияға шылтыратам, тип ир бер нисә тапҡыр ынтылды. Ә Әминәһе, бәләһенән баш-аяҡ, кәрәкмәй, байҙар унан ғына ярлыланып китәме, тип күндерҙе, дөрөҫөрәге, дүндерҙе. Ә улар, күршеләр, ялдан ҡайтҡас, быларҙың нисек артисланғанын күрһәгеҙ. Әминә иң шәп актрисалар кеүек ни генә ҡыланманы ла ни генә һөйләмәне:\n- Ишетмәнек, белмәнек би-ит, асҡысығыҙҙы ҡалдырып ҡына китмәгәнһегеҙ ҙә, гөлдәрегеҙгә һыу һибеп, үҙебеҙҙекеләй күреп ҡарап ҡына торор инек.\n"Анфиса, Анфиса!" - тип наҙлы ғына өндәшеп, ләззәт алғас, ир ошо хәлде иҫкә төшөрҙө. Тапҡан төн уртаһында юҡ-бар хәлде хәтеренән соҡоп ултырырға.\n- Шулай ҙа динһеҙ, аллаһыҙ бер әҙәм һин, Әминә. Мин дә шундай! Сволочь, йүнһеҙ бер! Мин һиңә хыянат иттем. Анфиса менән, уйҙа булһа ла, - тип ҡуйҙы үҙе.\n"Был сер түгел, был беҙҙең ҡәҙимге тормош. Битлек кейеп артист булып йәшәйбеҙ. Ысын йөҙөбөҙ ер аҫтына төшкәс кенә беленә икән. Табутҡа ятҡас. - Майлы ҡулын биштәренә һөрткөләп алды. - Мин яңғыҙ бөгөн. Мин бәхетле, миңә рәхәт. Мин артист түгел, сөнки мин - ер аҫтында. Теләһәм, Анфиса менән булам, теләһәм... - ни әйтергә белмәне лә. - Ну, теләһәм, директорыбыҙҙың битенә төкөрәм, президентты һүгәм. Бына ҡайҙа ул ирек? Ер аҫтында!"\nБашын тотоп ултырҙы ла ҡапыл йоҙроғо менән ҡаҡ ергә килтереп тондорҙо. Соҡор эсе генә түгел, күк һелкенеп киткәндәй булды.\n- Юҡ! Һис тә рәхәт түгел! Яңғыҙлыҡ - иң ҡыйыны, - йәмһеҙ итеп көлөргә тотондо. - Ха-ха, Анфиса, президент, имеш... Миңә әсәй кәрәк, ҡыҙым кәрәк. Һеҙ ҡайҙа? - Көлдө-көлдө лә ир, яйлап ҡына үкереп иларға тотондо. - Әсәй, әсәкәйем, мин асыҡтым, миңә һыу бирегеҙ. Миңә юрған ябығыҙ әле, өшөйөм. Ҡыҙым, тим...\nЙомарланып ятты. Оҙаҡ ятты. Йоҡлап киттеме, әллә тынысланыуы шулай булдымы - ҡымшанманы ла.\nТаңға табан күк йөҙөн болоттар ҡаплай башланы. Ел иҫте. Ҡай саҡ киҫкен генә "байрағын болғаны". Төн яҡтыра төштө. Ир үләндәр, япраҡтар ҡыштырлаған тауышҡа штормовка эсенән ҡапланған башын сығарып өҫкә ҡарап алды. Һыуытмаһа ғына ярар ине. Ә шулай ҙа, ямғыр яуһа, ҡалай шәп булыр ине, һыуһатты.\n- Яу-яу, ямғырым, бот күтәреп ятырым,- тип һамаҡлап, яңынан ойоп китте.\nТөшөндәме, өнөндәме эт өргән тауыш та ишеткәндәй булды Ир. Тик ҡалҡынманы, йыбанды, унан бигерәк, ҡолағына ишетеләлер, тип уйланы. Берсә соҡорҙа ятҡанын онотто, өйөндә тип хис итте. Төшөндә күп бығаулы кешеләр-тотҡондар күрҙе. Уның янынан бығауҙарын, сынйырҙарын шаулатып үтәләр. Үҙҙәре бер ни өндәшмәйҙәр. Берәүһе туҡтап, тубыҡланып ултырҙы ла бығауҙы тартып өҙөргә маташты. Тағы йөрөп килә лә, тағы өҙөп маташа, башҡа тотҡондар ҙа тартып ҡарай, тик бығау өҙөлмәй. Өҙөлмә-әй...\nИр тирләп уянып китте. Ҡулдарын ҡараны, баяғы тотҡон кеүек тубыҡланып ултырҙы ла "бығауҙарын өҙөп ташланы". Иркен тын алып күккә ҡарап ултырҙы.\n- Үҙемде тотҡон тип... Изгегә булһын был төшөм дә. - Ҡулдарына ҡарап алды. Йылмайҙы. - Мин ирекле, ҡулдарым азат.\nҠалҡынып, ҡулдарын йәйеп "осоп" ҡараны. "Ҡанаттарымды йәйеп осоп сығып китәм хәҙер был соҡорҙан. Хәҙер, хәҙер, - ярһып китеп, "ҡанаттарын" нығыраҡ елпергә тотондо. Эй, елпене, тик осоп ҡына сығып китә алманы. Шунан хәле бөтөп тынысланып, стенаға һөйәлде. - Юҡ, ҡанат булһа ла, мин осмаҫ инем. Мин был тормошта бығаулы. Эйе, осмаҫ инем. Сөнки мин осор өсөн яратылмаған. Мин ерҙә шыуышыр өсөн... Ул ҡанаттарҙы мин бына ошонда ғына йәйер инем дә шунда ятыр инем. Үҙе йомшаҡ, үҙе йылы. Ятыр инем, ятыр инем... - бөгәрләнеп ятты, ҡулдарын башы аҫтына һалды. - Һыуыҡ, ныҡ һыуыҡ, ҡайҙа минең ябыныр ҡанаттарым, ҡайҙа?"\nБашына төрлө уйҙар килде. Кешегә өйрәнгән таяғын ташлап китеүе лә ҡыйын тигәндәй, уға үҙенең ошо соҡоро оҡшағандай ҙа тойола башланы. Бәлки, ул шулай күңелен тынысландырырға тырышалыр.\n"Уйлаһаң, соҡор шәп нәмә икән ул. Бында тыныс, ҡурҡыныс түгел, - тигән һығымтаға килде ул. - Ер өҫтөндә йоҡлап ҡара. Өҫтөңә берәй машина килеп менергә мөмкин, йә берәй эт, йә берәй бүре йәнле әҙәм боғаҙыңа йәбешерен көт тә тор. Ә бында тыныс, бер кем һөжүм итә алмай. Хатта айыу ҙа. Акула ла! Ошо инде "самоизоляция", үҙ-үҙеңде ҡурсалау. - Ир ауыҙын асып иңрәп, рәхәтләнеп ойоп бара ине. - Әле килеп берәйһе артыма типһә, һөйөнөр инем дә", - йоҡо аралаш йылмайғандай ҙа булды.\nБер аҙҙан күҙен асып йөҙөнә асыулы төҫ индерҙе:\n- Тыныс түгел. Түгел, тим! Мин үҙемә үҙем һөжүм итәм бөгөн. Мин үҙ-үҙемә бүре бөгөн. Акула булам. Йоҡла, йоҡлай алһаң, мужик. Ана бүре булып аслыҡ, акула булып һалҡынлыҡ килә һиңә...\nИртәнге болоттар таралып, бар йыһанды ҡояш иркәләй ине. Ир самолет геүләгән тауышҡа уянып китте. Тәүҙә күкте ярып килгән тауышты иҙрәп кенә тыңлап ятты ул, геүләү нығыраҡ ишетелә башлағас, ҡапыл һикереп торҙо ла:\n- Ай-й, - тип йығылып китте. Гөп шешкән һул аяғын ҡосаҡлап ултырҙы. Кисә шешә башлағанын һиҙгәйне ул, насар уйға бирелмәҫкә тырышты, бәлки, бөтөр, тип өмөтләнде. Уныһы... бөгөн баҫырлыҡ түгел.\nСамолет тауышы һүрәнләнә төштө. Хәҙер ҡәҙерле бер нәмәһен юғалтыр төҫлө ир уң аяғына баҫты ла һикерәнләргә тотондо. Сатан һайыҫҡан ише һикерә-һикерә дәртләнеп һамаҡларға тотондо:\n- Самолет, самолет, посади меня в полет. Самолет, самолет, посади меня в полет!.. - Самолет тауышы йыраҡлашҡан һайын ирҙең дә дәрте һүнә барҙы. - А в полете пусто, выросла капуста. А в капусте - червячок. Дядя Ваня дурачок. Дядя Ваня түгел, дядя Зөбәйер дүрәк ул. Ер етмәй берәүгә.\nКеше ауыр хәлгә ҡалһа, балаға әүерелә икән. Шулай сафлана барамы икән аңы, күңеле? Бынау һанашмаҡ, тиҙәйткестәрҙе бер егерме, бәлки утыҙ йылдар иҫенә алғаны ла юҡ бит инде, ә әле килеп... нисек хәтергә төшә тиң? Малай саҡта шулай күктәге самолетты ерҙән ҡыуа төшөп, үсектереп ҡала торғайнылар.\n"Ашайым тиһәм - ашым, һөйәм тиһәм - ҡатыным, йәшәйем тиһәм - өйөм, йырлайым тиһәм - көйөм бар, һей, инәңдең йәшел сәйе, нәфсе ҡоторта әҙәмде. Һыуһаттырҙыыыы".\nУнда һыу юҡ икәнен белһә лә, биштәрен аҡтарып ҡараны. Баяғы буш шешәне тағы ла түңкәреп ирененә терәне.\n- Мөғжизә юҡ, Ҡыш бабай килмәгән, һыу ҡалдырмаған. Бер тамсы һыу юҡ. Битте, ҡулды йыуырға ла.\nКүҙ йәше менән буталған саң уның йөҙөн танымаҫлыҡ хәлгә килтергәнен ул үҙе белмәй ҙә ине. Бысрап, ҡан таптары ҡаплаған ҡулы менән ипләп кенә ҡоҙоҡ стенаһын һыпырғыланы ла битен терәп торҙо. - Ерҙә дым бар кеүек. - Теле менән ерҙе ялап ҡараны. - Фу-у... Ҡара әле, улай уҡ тәмһеҙ ҙә түгел. - Бер нисә тапҡыр яланы. Теленең йөҙө шайыҡланып бысрап китте. - Тыуҙырған да, үҫтергән дә, үҙ ҡуйынына алған да ер инде. Тәмле генә. Башҡа сығып китте. Тыуған ер тупрағы һуты иҫертте тамам.\nНисектер рәхәт булып китте. Әллә бер йыр һуҙып ебәрергәме? Үҙенән-үҙе теленә русса йыр килде.\n- Мальчик хочет в Тамбов, ты знаешь чики-чики-чики-чики-та.\nТәк-тәк, иртәнге аш та, иртәнге концерт та тамам, радио тыңлаусылар. Бөгөн һеҙҙең менән теге өсәүҙең береһе генә булды, ҡыҙғанысҡа ҡаршы.\nКеҫәһе төбөнән ҡаҙаҡты эҙләп тапты ла өсөнсө һыҙыҡты һыҙып ҡуйҙы.\n- Өсөнсө көн. Кеше нисә көн ашамайынса тора ала икән? Бер ай -илле көн шикелле. Ә һыуһыҙ нисә көн интегергә була? Өс көнмө, бер аҙнамы? Һыу тапмаһам, миңә кәйүк.\n(Дауамы. Башы 11-13-се һандарҙа).\nЯҙылған: 02.04.21 | Ҡаралған: 64


Башҡортостанда буласаҡ һалдаттарҙы тәрбиәләүгә баһа бирелә | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\nБашҡортостанда буласаҡ һалдаттарҙы тәрбиәләүгә баһа бирелә\nОшо маҡсат менән төбәктә Үҙәк конкурс комиссияһы эшләй. Республика башлығы комиссия рәйесе, Рәсәй Ҡораллы көстәре генераль штабының баш ойоштороу-мобилизация идаралығы етәксеһе урынбаҫары, генерал-лейтенант Дмитрий Касперович менән осрашты. Республикала йәштәрҙе хәрби хеҙмәткә әҙерләүҙең күп йылдар элек һалынған бай тәжрибәһе бар, йолаларға беҙ әле лә тоғро, тип белдерҙе Радий Хәбиров. Төбәктә хәрби-патриотик тәрбиә эше киң ойошторолған, өс йөҙҙән ашыу илһөйәр түңәрәге, биш тиҫтәгә яҡын эҙәрмән отряды эшләй, Өфө кадет мәктәбе, осоусы һөнәренә тәүге әҙерлек интернаты бар. Башҡортостан үҙенең “Илһөйәр” паркы проектын бойомға ашыра. Дмитрий Касперович төбәктә граждандарҙы хәрби хеҙмәткә әҙерләү буйынса күләмле эш алып барылыуын танып, Башҡортостан был йәһәттән илдә 85 субъект араһында лидерҙар иҫәбендә, тип белдерҙе. Үҙәк конкурс комиссияһы бер нисә министрлыҡ вәкилдәре менән берлектә йәштәр араһында спорт-һауыҡтырыу эшен ойоштороу, илһөйәрлек тойғоларын тәрбиәләү һәм хәрби хеҙмәткә әҙерлек үткәреү менән урындла танышып тейешле баһа бирергә ниәтләй.


Йөрөтөргә тейешле лицензияһы булғанда - япон етәкселеге форумы - Бөтә Япония онлайн юрист. Юпонский хоҡуҡи портал адвокат ҙур.\nУл уларға тиклем булған был\nМинең МВУ 8 декабрендә тамамланған (инде мин ҡабул итеүгә яҙылыу, үҙенең өсөн лицензиялар киләһе аҙнанан конвертацияланыусы)Мин төшөнсәһенә эйә түгел, миңә кәрәк минең бер хоҡуғына лицензияһы йыл дауамында япон конвертацияланыусы тип, японияла йәшәй. Мин шул саҡта ғына белеп түгел һәм тармаҡ өсөн тимер юл туҡталышында туҡтап. Бер йылдан минең, ошо йылдың авгусында тамамланасаҡ. Мин йөрөтөүселәр өсөн штрафтар һәм лицензияһын булмаған полиция яҙылырға тейешле тинем мин, мин һәм штраф алыу прокуратура ишеткәс. Минең һорау: уйлап, мин ғәйепләнгән һәм хөкөм ала, йәғни японияла булған мөмкинлектәргә бармы ветвление булып ҡалды минең өсөн. Һөҙөмтәлә мин был тарттырылмау ала. Минең виза тарттырылмау оҙайтыу булыуы йоғонто яһай. Виза алырға һәм йыл һайын яңыртылған. әлеге ваҡытта мин бойондороҡло булһа кәрәк. Мин уларҙы японияла инеү тыйылған булған (хатта бер туристик виза).\nБыл принцип, резидент сифатында ҡулланырға ярамай.\nМВУ - кешеләр улар өсөн генә тәғәйенләнгән. Ләкин, аныҡ линиялары юҡ, шуға күрә, күрәһең, прокурорына буйһонған. Әгәр улар, ысындан мву түгел, сөнки һеҙ түгел резиденты булып тора, йәғни ул саҡта Һеҙ йәмғиәтенең башҡа хоҡуҡтарына булып өсөн, һеҙ страховка ҡайтарып ҡалдыра.\nһеҙ япон бөтә тв була\nӘммә енәйәт эштәре буйынса хәл-әгәр улар булмаһа, уның, һис шикһеҙ, виза һәм оҙайтырға мөмкин йоғонто яһар, бәлки, тип аңлата һәм штраф эре транспорт сараһына идара итеү хоҡуғынан мәхрүм итеү ине.\nКеше булып, уны ҡулға алыу, һәм бының өсөн иң депортация һәм Япония инеү тыйыла аҙ һорауҙарға дөрөҫ лицензия водителдәргә ҡағылмай.\nМин беләм, илселеге, аҡш ни әйтер, тип түгел, сиктәрен билдәләү, баш ҡала полицияһы департаменты аныҡ яҙылған, ысын һуң ғына инергә тип тәүге йыл дауамында японияла мву: һеҙ күҙәтергә тура власы дөрөҫ, ләкин МСИО яза-штраф һәм водитель штраф балдары автоматик яҙмала нисә йөҙ мең иена һеҙ, мин, тип һанаған япон тәржемә ителгәндән һуң, уны лицензиялары алынған. Иммиграция тураһында һеҙҙең менән тикшерергә тура килә, был мөмкин нисек йоғонто яһай виза оҙайтылды. конвертацияланыусы лицензия алмаған һеҙҙең илдә һеҙгә, Япон өсөн ике йылдан да кәм түгел, сөнки һеҙҙең юл хәрәкәте ҡағиҙәләрен боҙған инде. һеҙ бында: һеҙгә 2015 йылдың авгусында килә. үҙ иленә ҡайтып, мву декабрҙә ҡаратып алыр өсөн. туғыҙ 2015 японияла һәм тағы ла иорданияға. Япония сит ил шундай кеше булған минең тирәләй районы (япондар кейәүгә сыға). Үпкә менән судьяға ебәрәбеҙ, уның ҡарағанда идара итеү мөмкинлеген бирмәне-йә (скутер йәки автор) бер нисә йыл яҡын. ябай һәм ҡот осҡос авария булып тора рөхсәтенән башҡа прокатиться.\nМилли һеҙ эштә булғанда.\nзинһар, был беркасан ла һынап ҡараны.\nбыл виза һеҙгә йоғонто яһай алмаҫ.\nәммә ведомство ҡарап алды.\nиммиграция йоғонто яһауы ихтимал, һеҙҙең эшегеҙ өсөн яуап бирә.\nкәрәк түгел һиңә күп енәйәт япон хөкүмәте аҙ булды. chike20, зинһар, тыныслан. ҡоймаҡ кеше, ни өсөн һеҙ гелән шулай осуждающе. япондар бер ҡасан да яңылышмай кеүек, сит илдән килгән. ОПЕКА әйтеп тораһы ла түгел, - тип мәрәкә хәл йәки был ҡағиҙәне ул наплевать өсөн эшләйбеҙ уны. дезинформировать була ул, ҡыҙғанысҡа ҡаршы. был хата булмаҫ эйе, был һәр ваҡыт була, әммә яуаплы түгел, мин йөҙөн күреп китергә тырыша. Тел белгән һәм ул хәстәрлек, хаталар булһа, уның күпме тороуына был, үҙгәрешенең тәбиғи реакция. Трепка урынына, бәлки, һеҙ ниндәй тәҡдим-кәңәштәре һәм файҙалы мәғлүмәттәр була. Минең фекеремсә, был форумдың төп маҡсаты. ярай г-эрик н минең уны көйәрмәндәре алдында, әгәр мин обидел уның.\nНи өсөн ышаныс ҡағыҙы тора. йокогама нотариаль резиденттары эшләй. Мин унда контора нотариальный. Иокогама табырға мөмкин


Методик портфолио - презентация для начальной школы\nГлавная / Начальная школа / Методик портфолио\nПрезентация на тему: Методик портфолио\n“Башҡорт теле һәм әҙәбиәте йыл уҡытыусыһы-2017” Шәрипова Юлиә Салауат ҡыҙы Башҡортостан Республикаһы Туймазы районы муниципаль районы муниципаль бюджет дөйөм белем биреү учреждениеһы Серафимовка ауылы 1-се урта мәктәбенең беренсе категориялы башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы\n1.Фамилияһы, исеме, атаһының исеме: Шәрипова Юлиә Салауат ҡыҙы 2. Тыуған йылы: 08.09.1982 йыл. 3.Белеме: юғары, 2008 йыл, М.Аҡмулла исеиендәге Башҡорт дәүләт педагогия университеты, филология факультеты, специальность «Башҡорт теле һәм әҙәбиәте» 4.Мәктәп: Башҡортостан Республикаһы Туймазы районы муниципаль районы муниципаль бюджет дөйөм белем биреү учреждениеһы Серафимовка ауылы 1-се урта мәктәбе. 5. Дөйөм педагогик стаж: 15 йыл 6. Серафимовка ауылы 1-се урта мәктәбендә: 14 йыл 7.Квалификация күтәреү курстары: «Особенности преподавания башкирского языка и литературы в условиях реализации ФГОС» Удостоверение №19242, 2014 йыл,Туймазы ҡалаһы.\n8.Аттестация: 2015 йыл, беренсе категория, БР ММ бойороҡ буйынса №6054, 2015 йыл 9.Ҡулланған технологиялар: ИКТ ҡулланыу, “һүҙҙәр болото” алымын ҡулланыу. 10. Методик темаһы: “Башланғыс кластарҙа башҡорт телен уҡытыу методикаһын информацион технологиялар менән байытыу” 11.Программалар: 1.«Башҡорт теленән программа» (Уҡытыу рус телендә алып барылған мәктәптәрҙең I-IX кластары өсөн). Төҙөүселәре: Толомбаев Х. А., Дәүләтшина М.С., Ғәбитова З. М., Усманова М. Г.- Ижевск: «Книгоград», 2008. 2.Рус телле мәктәптәрҙә башҡорт телен туған тел булараҡ өйрәнеүсе башланғыс кластар өсөн башҡорт теленән эш программалары. Төҙ: З.М.Ғәбитова, М.Ф. Абдуллина. Өфө: Китап, 2011 йыл. 12.Эш урынының адресы: РБ, 452780, Туймазы районы Серафимовка ауылы Ленин урамы,14. Эш телефоны: 8(347) 82-2-69-63\n13. Телефон: 8927-95-333-42, 8964-956-38-56. 14.Сайт: http://misssharipova.ucoz.net 15. Ғаилә хәле: кейәүҙә, бер ҡыҙ һәм ул үҫтерәләр.\n2008 йылда Башҡорт дәүләт педагогия институтының филология факультетын тамамлаған. Туймазы районы Серафимовка ауылында башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы булып эшләй. Дөйөм педагогик стажы – 15 йыл. Беренсе категориялы уҡытыусы. Наградалары: 1.Туймазы районы Серафимовка 1-се һанлы мәктәбенең маҡтау ҡығыҙы.(2010 йыл) 2. “Шәжәрә” байрамына “Фәнни эҙләнеүҙәр ҡулланып төҙөлгән шәжәрә” номинацияһында еңеүсе әҙерләгәне өсөн диплом.(2015 йыл) 3. “Башҡорт теле һәм әҙәбиәте йыл уҡытыусыһы-2017” 1-се дәрәжә дипломы.(2017 йыл) 4. “Башҡорт теле һәм әҙәбиәте йыл уҡытыусыһы-2017” номинант “Рухи хазиналарҙы һаҡлаусы” (2017 йыл)\nМатбуғат биттәрендә сығышы: 1.Сайт «Инфоурок » №ДБ--295174-2016г. Дәрес планы “Кейемдәр”(3 класс) 2.Сайт «Инфоурок » №ДБ--295133-2016г. Сценарий “Туған телем-иркә гөлөм” 3. Сайт «Инфоурок » №ДБ--295143-2016г. Презентация “Үү өн-хәрефе. Ҡабатлау” 4. Сайт «Инфоурок » №ДБ--295180-2016г. Дәрес планы“Өфө. Исем” (4 класс) Уҡыусыларының уңыштары: 1.Халыҡ әкиәттәрен яттан һөйләү буйынса 3-сө район-ҡала конкурсында Зәкирова Илүзә-2-се урын, 2012 йыл. 2.“Республикамды данлайым” район-ҡала конкурсында Ғарифуллина Илүзә, 2-се урын, 2014 йыл.\n3. “Донъяны матурлыҡ ҡотҡарыр” район-ҡала конкурсында Шәрипова Әлиә, 2-се урын, 2015 йыл. 4. “Шәжәрә-2015” район-зона конкурсында Шәрипова Әлиә, 2-се урын, 2015 йыл. Уҡытыусының семинарҙара, конференцияларҙа, асыҡ дәрестәр үткәреүҙә ҡатнашыуы. Юлиә Салауат ҡыҙы 2015 йылда Серафимовка мәктәбендә үткәрелгән башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыларының район – ҡала семинарында “Дарыу үләндәре. Һөйләмдә һүҙҙәр тәртибе” темаһы буйынса асыҡ дәрес күрһәтте; “Башҡорт теле һәм әҙәбиәте дәрестәрендә рефлексия алымдарын ҡулланыу” тигән темаға оҫталыҡ дәресе үткәрҙе. 2015 йылда башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыларының өйрәтеүсе семинарында “Башҡорт теле һәм әҙәбиәте дәрестәрендә универсаль уҡыу эшмәкәрлеген формалаштырыу” тигән тема менән тәжрибә уртаҡлашты. Буш ваҡыттарын үткәреүе. Театрға йөрөй, бүлмә гөлдәрен үҫтерә, «Салауат Юлаев” хоккей командаһының көйәрмәне.\nДәрес-уҡытыусының ижади эше. “Дәрес”-ҡыҙыҡһыныусанлыҡ һәм әхләҡи инаныуҙар факелен тоҡандырыусы осҡон” –тип яҙған Василий Александрович Сухомлинский. Шул осҡондо тоҡандырыу өсөн, бөгөнгө уҡытыусы төрлө яҡлап та үҫешкән, заман менән бергә атлаусы, яңынан-яңы алымдар, информацион технологияларҙы ҡулланыусы шәхес булырға тейеш. Информацион технологиялар телде өйрәнеүҙә ҡыҙыҡлы һәм фәһемле методы, аҡыл эшмәкәрлеген үҫтереүсе эффектлы сара булып тора. Бөгөн күптәр тормошон интернет һыҙ күҙ алдына ла килтерә алмайҙыр. Интернет XXI быуаттың виртуаль донъяһы. Виртуаль селтәр киң аралашыу өсөн, мәғлүмәт алыу өсөн дә файҙалы. Шуға ла Интернетты үрмәксе ауы менән сағыштыралар. Интернетҡа барып инәһең дә, йәнең теләгән өлкәнән үҙеңә кәрәкле мәғлүмәттәрҙе табаһың.\nЗаманалар үҙгәрә, замана үҙгәргән һайын тормошҡа ҡараш та, талаптар ҙа үҙгәрә. Бындай үҙгәрештәр мәктәпте лә урап үтмәй. Уҡыу системаһына яңы стандарттар инә. Бөгөнгө көндә беҙ компьютер уйындары һәм виртуаль ысынбарлыҡта тәрбиәләнгән балалар менән эшләйбеҙ. Шуға күрә “Башланғыс кластарҙа башҡорт телен уҡытыу методикаһын информацион технологиялар менән байытыу” темаһы өҫтөндә эшләй башланым. Был теманы башҡарып сығыу өсөн үҙемә шундай маҡсаттар ҡуйҙым. Бөгөн уҡытыу рус телендә алып барылған мәктәптәрҙә башҡорт теленә ҡыҙыҡһыныу уятыу өсөн, ошо методик теманың актуаллеген дәлилләргә тырышырмын. Дәрестәрҙә информацион ағым ҙур. Хәҙер башҡорт Интернет селтәрендә бик күп сайттар барлыҡҡа килде. Мин үҙем дә шулай уҡ “Башҡорт теле.ru” дәреслектәре менән теләп файҙаланам.\nБыл дәреслек бөтә кластарҙа ла урынлы, сөнки рус мәктәбендә уҡыған балаларҙың һүҙлек байлығы ҙур түгел, ә сағыу төҫтәге һүрәттәр, йыр, музыка, шиғыр, кроссворд, уйындар, мәҡәләләр, көләмәстәр, диалогтар башҡорт телендә төрлө темаға аралашырға, грамоталы уҡырға, яҙырға өйрәтә. Был сайт ата-әсәләргә лә ҙур ярҙамсы булып тора. Мин һәр дәрестә презентациялар ҡулланам һәм уларҙы төҙөүҙә “Башҡорт балаһы мин...” сайты ҙур ярҙам күрһәтә. Был сайттың һылтанмаһы һәм үҙем эшләгән презентациялар минең шәхси сайтыма һалынған. Уҡытыусылар өсөн һәр кабинетта интернет селтәренең булыуы ла бик ҙур ярҙам, сөнки унан бик күп төрлө кәрәкле материалдар алып була. Башҡорт йырҙары, башҡорт әҙәбиәте, фотоальбомдар, тарихи сайттарҙа уҡыусылар ҡыҙыҡһынып дәрескә кәрәкле материалдарҙы эҙләй һәм дәрестә үҙҙәренең проект эше, төрлө темалар буйынса презентацияһы менән сығыш яһай.Бында график редакторҙары ярҙамында һүрәттәрҙәге етешһеҙлектәрҙе төҙәтеп, фотографияларҙы ҙурайтып йәки кесәйтеп, музыкаль яҡтан биҙәйҙәр. Һуңынан үҙ эштәре менән класташтары алдында сығыш яһайҙар. Был уҡыусыларҙың ижади һәләтен үҫтерә, эҙләнергә өйрәтә, әүҙемләштерә, иғтибарын туплай.\nБала оҫта итеп компьютер менән аралаша, төрлө уйындарҙың программаларына үтеп инә. Ләкин уны бала үҙенә файҙалы итеп тә, зыянлы итеп тә ҡулланыуы мөмкин. Шуға күрә уҡытыусының бурысы-уҡыусыларҙы компьютер программалары ҡулланып белем алырға өйрәтеү. Балаларға дөрөҫ йүнәлеш бирер өсөн уҡытыусы үҙе интернет селтәрен оҫта ҡулланыусы дирежер булырға тейеш. Шуға ла мин башҡорт теле уҡытыусылары порталы аша республикабыҙға билдәле булған ауылдаштарым Фаршатова Ә.Ә. һәм Игеликова А.И. менән йыш аралашып, уларҙың эш алымдарын өйрәнәм. Миндә айырыуса Игеликова Айгөл Иршат ҡыҙының “һүҙҙәр болото” технологияһы ҡыҙыҡһыныу уятты. Был технология нимәһе менән үҙенә йәлеп итә һуң? Дәрестәрҙә күҙ менән күрерлек йәки визуаль « һүҙҙәр болото” ҡулланыу бик үҙенсәлекле, файҙалы һәм шул уҡ ваҡытта ҡыҙыҡта. Бер ҡараһаң, был матур презентация йәки мәҡәлә төҙөү өсөн ябай ғына уйынсыҡ. Икенсе яҡтан, дөрөҫ итеп файҙаланһаң, ул уҡыуҙа бик яҡшы ҡорал. Был сервис менән ныҡлап танышып сыҡҡас, шуны аңланым, “һүҙҙәр болото» интернетта юҡ-бар менән шөғөлләнеү түгел, ә ысынлап та дәрестә уҡытыусының бына тигән ярҙамсыһы икән.\nМин эшемде word it out, tagul онлайн-сервиздарынан башланым. Тәүҙә “һүҙҙәр болотон” принтерҙа баҫып сығарып, дәрестәрҙә күрһәтә инем, ә аҙаҡ компьютер кабинеттарында үҙләштерҙек. Дәрестәрҙә балаларға бындай үҙенсәлекле эштәр биреү, уларҙың уҡыу эшмәкәрлегенә бик яҡшы мотивация булып тора. Бигерәктә төркөмдә эшләү уңышлы килеп сыға. Эйе, сер түгел, төркөмдәрҙә лә актив уҡыусылар күп, ләкин күптәре тик кенә ултырыуҙы үҙ итеп алған. Дәрестә «һүҙҙәр болотон» ҡулланыу, уны һөҙөмтәле, күнегеүҙәр эшләү ҡыҙыҡлыраҡ, ә уртаҡ эштәр күҙ асып йомғансы үтәлә. Был стандарт булмаған алымды дәрестең һәр этабында ҡулланып була. Мәҫәлән, 1.Һүҙҙәр бирелә, ошо һүҙҙәргә таянып уҡыусылар дәрестең темаһын асыҡларға тейеш. Күреүебеҙсә, бында дәрестең темаһы “Мәктәп” 2. Шулай уҡ,йомғаҡлағау дәресендә,был алым аша, үтелгән теманы балалар еңел генә аңлатып бирә ала.\nУҡыусылар үҙҙәре лә “һүҙҙәр болотон” төҙөй алалар. Балаларҙың йәш үҙенсәлектәрен иҫәпкә алып еңелдән ауырға ысулы ҡулландым. “Һүҙҙәр болотон” уҡыусыларым менән тәүҙә word it out онлайн-сервизында эшләргә өйрәндек, уны үҙләштергәс tagul сервизына күстек. Бында балаларҙың ҡыҙыҡһыныуҙары тағы ла артты, сөнки бында “һүҙҙәр болотон” төрлө формаларҙа, төҫтәрҙә төҙөп була. Был алымды ҡулланыу балаларҙы ижади эшкә этәрә.Теманы йомғаҡлағандан һуң да, өйгә ижади эштәр бирергә мөмкин. Икенсе дәрестә был эштәр төркөмдәрҙә тикшерелә, белемдәр нығытыла, тулыландырыла. Шулай уҡ,уҡытыусы үҙенең фантазияһынан сығып был алымды төрлөсә ҡуллана ала: -уҡытыусы өйгә бер һүҙ биреп ҡайтара, мәҫәлән, (Башҡортостан). Кемдер был темаға ҡағылышлы айырым һүҙҙәр йыя, кемдер шиғыр, инша яҙа. Йыйылған эштәрҙән “болот” төҙөлә һәм уларға төҙәтмәләр индерелеп, төрлө баҫмаларға,“Аманат”, “Йәншишмә”, “Аҡбуҙат” журналдарына ебәрелә.Әлбиттә, бындай эштәрҙән һуң уҡыусыларҙың ижади һәләттәре лә асыҡлана.\nБеҙгә, уҡытыусыларға, шундай үҙенсәлекле күренеште һәм мәғлүмәтте үҙләштереү ҡыйыныраҡ. Ә балалар был йәһәттән шаҡтай мобилерәк булып сыҡты, уларҙа бындай күнегеүҙәр бер ниндәй ҙә ҡаршылыҡ тыуҙырмай, ә киреһенсә, ҡыҙыҡһындыра, дәртләндерә генә. Шулай итеп, үҙеңдең «һүҙҙәр болотон» төҙөү –ҙур эш,ә дәрестә уҡыусыларыңдың бирелеп эшләүен күреү, үҙе бер ләззәт,рухи ҡәнәғәтлелек. Заман информацион технологияларҙы, йәки “һүҙҙәр болото” алымын ҡулланыу уҡытыуҙың сифатын арттырыр, уҡыусыларҙа башҡорт телен өйрәнеүгә ҡыҙыҡһыныу уятыр тип ышанам.\n2-3 кластарҙың 3 йыллыҡ уҡыу динамикаһы\n2-се пареллель класс уҡыусылырының 2 йыллыҡ уҡыу динамикаһы\nТуған тел һәм әҙәби уҡыуҙарҙан 3 йыллыҡ уҡыу динамикаһы


Өфөлә төбәк энциклопедистикаһы мәсьәләләре тикшерелә // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nӨфөлә төбәк энциклопедистикаһы мәсьәләләре тикшерелә\n12:44, 27 сентября 2012 Йәмғиәт\n27 сентябрҙә Өфөнөң Конгресс-холында «Тарихи тәжрибә, Рәсәй төбәк энциклопедистикаһы үҫешенең көнүҙәк мәсьәләләре» бөтә Рәсәй фәнни-ғәмәли конференцияһы асылды. Уны ойоштороусы булып Башҡортостан Республикаһы Фәндәр академияһының «Башҡорт энциклопедияһы» сығыш яһай. Конференцияла Рәсәй төбәктәренән, шулай уҡ БДБ илдәренән вәкилдәр ҡатнаша.\nБөтә Рәсәй конференцияһы ете томлыҡ «Башҡорт энциклопедияһы»н тамамлау айҡанлы ойошторола, тине БР Фәндәр академияһы президенты Рәмил Бәхтизин, сарала ҡатнашыусыларҙы сәләмләп.\n— Был ғәйәт ҙур мәғлүмәт ресурсы, Башҡортостан исеменән донъяның мәғлүмәт киңлегендә ул лайыҡлы сығыш яһай, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды БР Фәндәр академияһы президенты.\nРәмил Бәхтизин билдәләүенсә, төбәк энциклопедистикаһы проблемалары буйынса конференция Башҡортостандың ғилми берләшмәһе өсөн генә түгел, ә бөтә Рәсәй йәмғиәте өсөн дә ҙур ваҡиға булып тора.\nИке көн дауамында ғилми форумда Рәсәй энциклопедистикаһы тарихы, үҫеше, төбәк энциклопедияларын әҙерләү мәсьәләләре тикшереләсәк.\n27 сентябрҙә конференцияның пленар ултырышы үтә. Конгресс-холл фойеһында төбәк энциклопедиялары, фәнни әҙәбиәт күргәҙмәһе ойошторолған.\n28 сентябрҙә ғилми форум сиктәрендә «Башҡорт энциклопедияһы»ның аҙаҡҡы, етенсе томының презентацияһы, шулай уҡ түңәрәк өҫтәл үтә. Унда конференцияға йомғаҡ яһаласаҡ һәм уның резолюцияһы ҡабул ителәсәк.\n«Тарихи тәжрибә, Рәсәй төбәк энциклопедистикаһы үҫешенең көнүҙәк мәсьәләләре» конференцияһына йыйынтыҡ әҙерләнгән.\nТөбәк энциклопедистикаһын үҫтереүгә арналған фәнни-ғәмәли конференциялар бығаса Санкт-Петербург (2003 йыл), Ҡазан (2006 йыл) һәм Чебоксары (2007 йыл) ҡалаларында үтте.\nТеги: конференциялар,төбәк энциклопедистикаһы


Баймаҡ лицей-интернатында көҙгө каникул мәлендә эшләгән лагерь шулай тип аталды. Мифтахетдин Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университеты менән берлектә ойошторолған лагерҙа Урал аръяғы төбәгенең дүрт районынан алтмыш бала махсус уҡыуҙарҙа ҡатнашты.\nХәйбулла, Әбйәлил, Баймаҡ һәм Йылайыр райондарынан килгән һәләтле уҡыусылар өсөн юғары уҡыу йорто уҡытыусылары дәрестәр ойошторҙо. Уҡыусыларҙыү күптәре - математика, физика һәм химия буйынса уҙғарылған район һәм республика олимпиадалары призерҙары. Педагогтар фекеренсә, махсус курстар уларҙың артабанғы үҫеше өсөн шарттар тыуҙырыуға булышлыҡ итә.\nЮғары уҡыу йорто вәкилдәре бындай уҡыуҙарҙы республиканың башҡа төбәктәрендә лә үткәреп тора. Һәләтле уҡыусыларҙы ҙур олимпиадаларға әҙерләүҙән тыш, лагерь программаһында уҡыусыларҙың ялын файҙалы ойоштороуға ла ҙур иғтибар бүленә. Балаларға ҡыҙыҡлы кисәләр, спорт ярыштары, дискотекалар уҙғарыла. Лагерь һуңында һәр уҡыусыға әҙерлек курстары үтеүе тураһында махсус сертификаттар тапшырылды.


Гәзиттең номеры: 79-80 » Гәзиттең номеры: 79-80 » Яйыҡ гәзите | Газета Яик\nЯйыҡ гәзите » Гәзиттең номеры: 79-80\nЙәш сәсәндәр һынатмай14.07.2015\nЙәмле Бөрйән районы ерендә «Урал батыр» эпосын яттан һөйләүсе йәш сәсәндәр конкурсы уҙҙы. Быйыл ул 17-се тапҡыр ойошторолдо. «Ағиҙел» лагерында зональ этапта еңеп сығыусы республикабыҙҙың 28 командаһынан 112 кеше көс һынашты. Учалы районы уҡыусылары йыл һайын ярышта үҙ оҫталығын күрһәтеп, төбәк данын яҡлай. Бына быйыл да Учалы ауылы башҡорт гимназияһының 11-се класс уҡыусылары Булат Шәрифйәнов, Дим Шаһабутдинов, Эмиль Варин һәм Мулдаҡай мәктәбенең 10-сы класс уҡыусыһы Зарема Әминева вәкилләгән команда ҙур уңышҡа өлгәште.\nЯрыш ике этапта уҙа. Тәүгеһендә эпосты тулыһынса ятлаусылар көс һынаша. Улар араһынан гран-прины беҙҙең Зарема яулай! Ҡобайырҙан өҙөк сәхнәләштереүҙә лә беҙҙекеләр алдынғылыҡты бирмәй. Һөҙөмтәлә, Учалы командаһы юғары баҫҡыс - I урында.\nМулдаҡай ауылы ҡыҙы Зарема конкурста тәүге йыл ғына ҡатнашмай. 2014 йыл республикала I урынға өлгәште ул. Эпосты ятлауҙы йәш сәсәниә түбәнге кластарҙа уҡ башлай. Халыҡ ижадына һөйөүҙө унда Мулдаҡай мәктәбенең башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы Зөлфиә Әминева уята. 8 класта етәксе менән уҡыусы эшкә етди тотоналар - «Урал батыр» эпосын ятан һөйләүселәр конкурсының республика этабына сығыу маҡсат итеп ҡуйыла. Әлбиттә, 4500-ҙән ашыу юлдан торған тексты тулыһынса хәтерҙә ҡалдырыу ауыр хеҙмәт. Был эш көн һайын атҡарылған. Зарема әйтеүенсә, ул тәбиғәттән бирелгән феноменаль хәтергә эйә түгел, тырышлыҡ, ныҡышмалылыҡ һәм теләк булһа һәр уҡыусы ҡобайырҙы үҙләштерә ала.\nЭштәрен намыҫлы үтәйҙәр14.07.2015\nБөгөнгө тормошто интернет селтәренән тыш күҙ алдына килтереүе ҡыйын. Эҙләү төймәһенә баҫ ҡына - кәрәкле мәғлүмәт һанаулы ваҡыт эсендә хасил була, ҡарамай ҡалған тапшырыу, кино йә иһә музыка - барыһын да табырға мөмкин. Әммә, таяҡ ике осло. Компьютер мониторына, планшет экранына текәлгән йәш быуын ҡулына китап, гәзит-журнал алып уҡыуҙы онотто. Яҙылыусылар юҡ икән, тимәк баҫмаларҙың тиражы кәмей, киләсәктәге яҙмышы шик аҫтына ҡуйыла. Шулай ҙа, Советтар Союзы осоронда баҫма һүҙгә генә ышанып күнеккән урта һәм оло быуын әлегә гәзит-журналдарҙан айырылмай.\nПочта хеҙмәткәр-ҙәренең халыҡ менән алып барған эше лә һөҙөмтәләрен бирә. Етеп килгән һөнәри байрамдары айҡанлы гәзит-журнал таратыусыларҙың хеҙмәтен тағы бер баһалап, дан йырлау артыҡ булмаҫ.\nАхун ауылында 1200 самаһы йорт иҫәпләнә, шуларҙың 800-гә яҡыны гәзит-журналдарҙы даими алдыра. Республика баҫмаларынан «Башҡортостан ҡыҙы», «Башҡортостан уҡытыусыһы», «Ағиҙел», «1000 советов», «Тридевятое царство», «Непоседа» журналдарына, «Башҡортостан», «Йәшлек», «Өмөт», «Комсомольская правда» гәзиттәренә өҫтөнлөк бирелгән. Татар телендә сыҡҡан «Диләфрүз», «Ҡыҙыл таң», «Манзара», «Юлдаш» гәзиттәрен алдырыусылар күп. Райондағы «Яйыҡ» менән «Учалинская газета»ны ла ҡалдырмайҙар, һәр баҫма 100-әр экземпляр яҙҙырыла. Бынан тыш, почта бүлексәһе бандероль, посылка, заказлы хат алыу-ебәреү хеҙмәтен күрһәтә, һатыуҙа аҙыҡ-түлек, көнкүреш тауарҙары ла бар.


Өфөлә яңы яр буйында атыш ойоштороусыларҙың береһе тотолған // Хәл-ваҡиғалар | новости башинформ.рф\n14:24, 24 сентября 2020 Хәл-ваҡиғалар\nӨфөлә яңы яр буйында атыш ойоштороусыларҙың береһе тотолған Фото: «Башинформ» мәғлүмәт агентлығы\nПолицейскийҙар 22 сентябрҙә Башҡортостандың баш ҡалаһында яңы яр буйында атыш ойошторған 26 йәшлек Өфө егетен тотҡан. «Башинформ» агентлығына республика Эске эштәр министрлығының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, ул 3-сө полиция бүлегенә килтерелгән.\n«Унан патрон менән атыу мөмкинлеге булмаған пистолет тартып алынған. Уның шәхси автомобилендә китеп барған саҡта атыуы асыҡланған. Әле егетте закон менән билдәләнгән яуаплылыҡҡа тарттырыу тураһында мәсьәлә хәл ителә», — тип хәбәр иттеләр ведомство вәкилдәре.\nШулай уҡ «Башинформ» агентлығына Әрмәнстанда тыуып үҫкән 26 йәшлек Алихан Р.-ҙың үҙенең «Мерседес-Бенц» автомобилендә туй кортежында ҡатнашыуын һәм буш патрон менән атып, йәмәғәтселектең иғтибарын йәлеп итеүен асыҡларға мөмкин булды.\nТеги: Башҡортостан Республикаһы буйынса Эске эштәр министрлығы, атыш


Өфө дауаханалары һәм поликлиналарында хеҙмәтләндереү сифатын нисек? | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\nӨфө дауаханалары һәм поликлиналарында хеҙмәтләндереү сифатын нисек?\n26 июня 2017 — 15:52 ГТРК «Башкортостан»\nИнде бер-нисә йыл һаулыҡ һаклау өлкәһендә үҙгәртеп-ҡороуҙар бара. Табиптарға хәҙер интернет селтәре аша, йә махсус үҙәккә шылтыратып, яҙылырға мөмкин. Әммә, барыһы ла еңел генә күренһә лә, ысынбарлыҡта икенсе төрлө.Белгестәргә яҙылыу ғына түгел, уларға тикшерелеүгә эләгеү ҙә күптәрҙең үҙәгенә үткән. Халыҡ белгестәр етешмәүен аңлап ҡабул итә. Әммә, улар ни өсөн табип бушлай ҡарай алмай, ә түләүле ҡабул итергә ваҡыты бар, тип аптырай. Ә был пациент 2-се төркөм инвалиды. Ул ғинуар айында бушлай УЗИ-ға яҙылған, һөҙөмтәлә июндә генә үтә алған. Поликлиникала башҡа мәсьәләләр ҙә байтаҡ. Мәҫәлән, халыҡты бушлай бахил бирмәүҙәре, бүлмәләрҙең һәм коридорҙарҙың тар булыуы борсой.Бөтә Рәсәй халыҡ фронты вәкилдәре үҙҙәре лә табиптарға яҙылып ҡараны һәм мәсьәләләрҙең үтә киҫкен икәнен аңланы.Поликлиника етәкселеге әйтеүенсә, был ҡумта ярты йыл элек ҡуйылған. Унда пациенттар үҙҙәренең ялыуҙарын һәм тәҡдимдәрен ҡалдырырға тейеш. Әммә, ошо арауыҡ эсендә бер ҡағыҙ ғына ҡалдырылған. Дауахана етәкселеге ҡумтаны асҡас, унда бер генә мөрәжәғәт барлығы асыҡланды. Ҡағыҙҙы ҡалдырған пациент та сираттың оҙаҡ үтеүенә зарланған.Өфөнөң 13-сө клиник дауаханаһы йыл башында уҡ билдәлелек яулағайны. Ғинуар айында бында оло ҡатын рентген кабинетына баҫҡыс яндауырынан шыуышып менгәйне. Ошо ваҡиғанан һуң, Башҡортостан башлығы ҡарары менән дауахананың баш табибы эштән бушатылды. Хәҙер медицина учреждениеһында мөмкинлектәре сикләнгән кешеләрҙе икенсе ҡатҡа күтәреү өсөн махсус ҡоролма һатып алғандар. Ә яңы етәкселек августан лифт эшләй башлаясаҡ, тип вәғәҙәләй.Уҙған аҙнала Рәсәй Президенты Владимир Путин тура эфирҙа халыҡ менән әңгәмәләште. Ундағы күпселек проблемаларҙы Бөтә Рәсәй халыҡ фронты ағзалары асыҡлап, ил башлығына тәҡдим итте. Тура эфирҙан һуң был мәсьәләләрҙе Владимир Путин тиҙ арала хәл итергә ҡушты. Һаулыҡ һаҡлау өлкәһендә лә ыңғай үҙгәрештәр булыр, тип ышана Өфө халҡы.


Сәләхетдин Карамов - Журнал Агидель\n…Ул көндө һабаҡташтарыбыҙ менән осрашҡанда мин, һәр ваҡыттағыса, яратҡан ҡыҙым Бибинур менән бергә инем. Йыйылышҡас, бөтәбеҙ ҙә тәбиғәткә сығырға алдан уҡ һүҙ ҡуйышҡайныҡ. Ләкин көтөлмәгән хәл килеп тыуҙы.\n– Мин бөгөн һеҙҙең менән була алмайым, – тинем Бибинурға.\n– Ниңә? – тип һораны ул, борсолоп.\n– Әсәйем районға китте, үҙе ҡайтҡансы фермала дежурҙа торорға ҡушты.\n– Төнө буйы фермала булаһыңмы?\n– Әсәйем ваҡытында ҡайтып өлгөрмәһә, шулай тура килә инде.\n– Беҙ алдан һөйләшеп ҡуйҙыҡ бит, берәй һылтау таба алмайһыңмы ни? – Бибинур ризаһыҙлыҡ белдерҙе.\n– Юҡ шул. Әсәйем үтенде, уның һүҙен нисек кире ҡағаһың?\n– Йә, ярай, улай булғас. – Ул минең менән килеште һәм көтмәгәндә әйтеп һалды. – Мин һинең менән барам, Мансур!\n– Ысынлапмы? – Ғәжәпләнеп бөтә алманым.\n– Күптән хәл иткәнмен инде: һин ҡайҙа – мин шунда. Әллә ҡаршыһыңмы?\n– Юҡ… Юҡсы!\n– Минең барыуымды теләмәйһеңдер, тип уйланым. Әллә яратмай башланыңмы? – Бибинур, әллә юрый, хәүефләнде.\n– Тыныслан, юҡ, артыңдан йөрөүселәрҙе көнләштереп, тағы ла бер тапҡыр – юҡ! Һинең менән беҙ хәҙер ҡәрҙәштәр кеүек тәһә. Беренсе кластан бирле бергәбеҙ. Бер-беребеҙгә әллә нисә мәртәбә ант итештек. Тоғролоҡҡа. Шулаймы?\n– Шулай, шулай! Хәтеремдә, бер ваҡытта ла онотмаясаҡмын.\n– Ышанам. Ҡара әле, Айнур менән Азат та, беҙҙең кеүек, ҡайҙалыр олаҡты.\n– Улар һинең класташтарыбыҙ менән бармауыңды белмәйҙер әле.\n– Айнур белә. Ул – беҙҙең кластың старостаһы. Мин уға, тәбиғәткә сыҡмайым, әсәйем урынына фермала колхоз быҙауҙарын ҡараясаҡмын, тинем.\n– Минең һинең менән фермаға барырға йыйыныуымды белһә, Айнурҙың ене сығасаҡ. Һин уның мине эҙәрлекләүен, дуҫлашырға теләүен беләһең дәһә.\n– Беләм. Көсләп яраттырып булмай, тип әллә ҡасан әйткәндәр. Һеҙ ниңә гел генә талашаһығыҙ ул?\n– Әйтерһең, белмәйһең.\n– Йә, асыуланма, мин былай ғына.\n– Һин уның бөтә ҡыҙҙар артынан да йөрөгәнен беләһеңме? Ул ышаныслы түгел, ҡоҫҡомдо килтерә. Атаһының улы. Атаһы мәктәп директоры булмаһа, уның менән бер кем дә иҫәпләшмәҫ ине.\nМәктәптән туп-тура фермаға киттек. Көн кискә ауышты. Ҡояш нурҙары көндөҙгө кеүек ҡыҙҙырмай. Әкрен генә иҫкән ел дә сәстәребеҙҙе ойпалап, көндөҙгө бөркөүлекте һиҙелерлек һүрелдерҙе. Ҡарауыл өйөндә ултырҙыҡ. Көтөүселәр яландан быҙауҙарҙы ҡыуып килтереп, аҙбарға бикләне. Уларҙы ҡабул итеп алдым. Һанап та торманым, сөнки күптәр, өс йөҙгә яҡын. Әсәйем был хаҡта үтенмәне, үҙе һананымы икән – белмәйем.\nАҙбарҙың ҙур ишеген бикләгәс, Бибинур менән ферма янынан ағыусы йылғаға, башҡа бер ни менән дә алыштырып булмай торған тәбиғәттең ғәжәйеп күренеше – ҡояш байыуын күҙәтергә киттек.\nЙылға ярында ҡуйы үләнгә сүгәләнек. Бында әллә ни оҙаҡ тотҡарланманыҡ. Шул арала Бибинурҙы алдыма ултыртып, ҡыҫып ҡосаҡлап үбергә өлгөрҙөм.\nҠапыл Бибинур ҡысҡырып ебәрҙе:\n– Мансур, ҡара әле, беҙҙең быҙау аҙбары яна!\nШунда уҡ боролоп ҡараным. Һо-ой, ут көсәйгәндән-көсәйеп, ҡыйыҡҡа етеп бара. Һикереп тора һалып аҙбарға елдерҙем. Бибинур – минең арттан. Үҙем: «Быҙауҙарҙы ҡотҡарырға кәрәк!» – тип һөрәнләйем. Шул арала Айнур менән Азаттың аҙбар янынан ауылға табан йүгергәнен, бер аҙҙан өйҙәр араһына инеп юғалғанын күрҙем. Килеп еткәс, ҙур ауыр ишекте шар астым. Аҙбар эсенә төтөн тула башлаған, ләкин ялҡын юҡ ине әле. Сәбәләнгән быҙауҙарҙы ҡыуып сығарырға керештем. Бибинур иһә уларҙы дөрләп яныусы аҙбар янынан йыраҡҡараҡ ҡыуҙы. Һуңғыларын ут аҫтында тонсоға-тонсоға ҡыуып сығарҙым. Барыбер өлгөрҙөк.\nБезәүкәйҙәрҙе шулай бәләнән йолоп алып ҡалдыҡ.\nМәхлүктәрҙе ситкәрәк әйҙәгәндә ялҡын ялмаған аҙбарға ауылдан ир-аттарҙың йүгерешкәнен, торараҡ янғын һүндереүселәрҙең килгәнен күрҙек. Күмәкләшеп тотондолар, ләкин аҙбарҙы һаҡлап ҡала алманылар, ул нигеҙенә тиклем янды.\nТыныслана төшкәс, Бибинурға һүҙ ҡаттым:\n– Һин бая аҙбар янынан Айнур менән Азаттың киткәнен күрҙеңме?\n– Күрҙем! – тип яуапланы ҡыҙ. – Абау! Улар ут төрткән тип уйлайһыңмы әллә?\n– Улар булмай, кем булһын? Яҡын-тирәлә бер кем дә юҡ ине. Айнур минән һинең менән дуҫлашҡаным өсөн үс ала.\n– Белмәйем, белмәйем, былай киҙә әйтергә ярамай, минеңсә. Иҫбат итеп ҡара…\nЙәш кенә башыма бына шундай бәлә ябырылды. Бында тамсы ла ғәйебем булмауға ҡарамаҫтан, ул артабанғы яҙмышыма йоғонто яһаясаҡ, барыһы ла аҫты-өҫкә киләсәк, иң мөһиме – мине ниндәй кешеләр уратып алғанын, дуҫтарым тип иҫәпләгән класташтарымдың кемдәр икәнен беләсәкмен. Уларҙы күҙ асып йомған арала алмаштырып ҡуйҙылармы ни? Ә ҡайһы берҙәре бөтөнләй өндәшмәне. Тиҫтерҙәремде аңлай башланым. «Дуҫтар бәлә килгәндә һынала», – тип дөрөҫ әйткән боронғо фәйләсүф. Баҡтиһәң, ҡурҡаҡтар үҙ күләгәләренән дә шөрләйҙәр икән. Дөрөҫ, барыһы ла түгел, ләкин күптәре…\nИҫке булһа ла тотош аҙбар юҡҡа сығыу, әлбиттә, хужалыҡ өсөн ҙур зыян. Тикшереү органдары енәйәт эше ҡуҙғатты. Иртәгеһенә үк ауылға килеп төштөләр. Иғтибар үҙәгендә, әлбиттә, мин инем. Сөнки ул көндә һәм төндә быҙауҙар, аҙбар өсөн дежур, тимәк, яуаплы инем.\nАуылда колхоз аҙбарын юҡҡа сығарыуҙа ғәйеплеләрҙе эҙәрлекләү башланды, «йүкә телефон» өҙлөкһөҙ уйҙырмалар таратты. Имеш-мимештәрҙе кем уйлап сығара икән? Ул көндө әсәйем ҡайтманы. Дарыуханала иҫен юғалтып ҡолағас, дауаханаға алып киткәндәр. Әҙерәк йөрәге бәлтерәй ине, шуға күрә район үҙәгенә юлланғайны. Ошо осраҡ уны эҙәрлекләүҙәрҙән ҡотҡарҙы ла инде. Юғиһә, минең менән бергә мотлаҡ яуапҡа тарттырырҙар ине. Шулай ҙа ғәйбәтселәр тынманы, хәтәр шик-шөбһә уйлап сығарҙылар, хет ҡолағыңды ҡапла. Имеш, мин әсәйем менән әрләшкәс, уға инфаркт булған, һуңынан асыуымдан аҙбарға ут төрткәнмен… Әлдә иптәштәре менән Айнур Ғабдуллин килеп етә һалған. Улар, ғүмерҙәрен ҡурҡыныс аҫтына ҡуйып, быҙауҙарҙы ҡотҡарған. Улар – ҡыйыу егеттәр, социалистик милекте күҙ ҡараһылай һаҡлаусылар. Колхоз идараһы бындай батырлыҡтары өсөн уларҙы бүләкләргә йыйына.\nАуыл халҡының ни өсөн миңә ҡаҙалыуын аңлай алманым. Бер ваҡытта ла бер кем менән дә бәхәсләшмәнем, тауыш ҡуптарып йөрөмәнем. Ни өсөн? Барыһынан бигерәк ошо һорау ғазапланы. Ни өсөн, ҡәҙерле ауылдаштар? Мин ул саҡта яҡындарын яуаплылыҡтан йолоп ҡалыу өсөн нахаҡ ғәйбәтте абруйлы кешенең сығарыуын белмәй инем әле. Ялғандың аяғы ҡыҫҡа, ул ваҡыт үтеү менән барыбер фашлана.\nМине ҡулға алып, район үҙәгендә ваҡытлыса тотоу камераһына ултыртып ҡуйҙылар.\nУтыҙ йәштәр тирәһендәге мөләйем тәфтишсе Исламов ентекләп һорашты. Яуап алыуҙа адвокат менән уҡытыусы ҡатнашты (балиғ булмағандарҙан яуап алғанда шулай булырға тейеш, тиҙәр). Ул мине уҡытҡан һәм кемлегемде белгән ауылыбыҙҙан түгел, ә район үҙәгенән. Ауыл уҡытыусылары баш тартҡан, тинеләр. Был аңлашыла ла. «Эш» буйынса мәктәп директорының улы Айнур ҙа үтә. Беренсе һорау алыуҙа уның кем сифатында ҡатнашыуын белмәнем. Тәфтишсе лә әйтмәне. Мәктәбебеҙ уҡытыусылары дөрөҫ эшләгән. Кемдең бәләгә тарығыһы килһен инде… Намыҫлы кешеләр алдаша белмәй, улар дөрөҫөн генә һөйләр ине. Был иһә мәктәп директорына оҡшамаясаҡ.\nШулай, колхоз аҙбарын үртәп, хужалыҡҡа ҙур зыян килтереүҙә ғәйепләнеләр.\n– Үҙегеҙҙең ғәйебегеҙҙе таныйһығыҙмы? – тип һораны тәфтишсе.\n– Мин ут төртмәнем. Үҙемде ҡылмаған енәйәтле эш өсөн ғәйепле тип һанай алмайым.\n– Ҡара әле, ниндәй грамотный! – Тәфтишсе көтмәгәндә әсе көлдө. – Кемдер өйрәтеп ҡуйырға ла өлгөргән…\n– Дөрөҫлөктө һөйләр өсөн бер кемде лә өйрәтергә кәрәкмәй, әле дөрөҫөн генә әйтәм, – тинем тәфтишсенең һуңғы фекеренә әҙерәк хафаланып.\n– Яҡшы! – Ул килешергә мәжбүр булды. – Эштең нисек булғанын ентекләберәк һөйлә әле.\nАшыҡмайынса ғына ни булғанын бәйән иттем. Дөрләп яныусы аҙбар янынан Айнур менән Азаттың ҡасып китеүе тураһында ла әйттем. Бынан тыш, эргәмдә һәр ваҡыт Бибинур Ситдиҡова булыуын ике тапҡыр ҡабатланым, ул күрһәтмәләремде раҫлай ала, тинем.\n– Уҡытыусының һорауҙары булырмы? – тип һораны тәфтишсе мин һөйләп бөткәс.\n– Минең һорауҙарым юҡ, – тине район үҙәге мәктәбенән килгән уҡытыусы. – Ләкин ғәйепләнеүсенең өлгөргән, алдамай һөйләүсе кеше тәьҫире ҡалдырыуын белдерәм.\n– Һеҙгә бындай һығымта яһарға кәрәкмәҫ ине. – Тәфтишсе ризаһыҙлыҡ белдерҙе. – Һығымталарҙы тикшереү яһаясаҡ.\n– Ғәфү итегеҙ, һорауығыҙға ғына яуап бирҙем, – тине уҡытыусы.\n– Адвокаттың һорауҙары бармы?\n– Бар! – Адвокат миңә мөрәжәғәт итте. – Һеҙҙең ( мине «һеҙ» ти!) менән осрашыр алдынан ауылығыҙҙа булдым. Унда ферма бинаһын үртәүегеҙ хаҡында аҡылға һыймаҫлыҡ хәбәрҙәр йөрөүен аңлата алмаҫһығыҙмы?\n– Был эшкә ҡағылмай. – Тәфтишсе адвокатты бүлдерҙе. – Нигеҙле һорауҙар ғына бирегеҙ.\n– Нигеҙле һорауҙар ҙа булыр. Тәүге һорауыма яуап бирһен.\n– Был һорауҙы бер нисек тә аңлай ҙа, аңлата ла алмайым. Бинаны яндырыусылар алдағы тип уйлайым.\n– Ауылда һеҙҙе дошман күреүселәр бармы?\n– Юҡ! Мин бер кем менән дә талашманым, дошмандарым да юҡ, ғөмүмән, тыныс кешемен.\n– Һеҙ әүәл әсәйегеҙҙең эшен алыштыра инегеҙме?\n– Эйе. Ул йыш ауырый, хәле ныҡ насарланғас ни, урынына фермала дежурҙа торҙом.\n– Атайың бармы?\n– Ул Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашҡан. Ауыр яранан төҙәлә алмай яңыраҡ үлде. Беҙ әсәйем менән үҙебеҙ генә ҡалдыҡ.\n– Кемдән шикләнәһегеҙ?\n– Бер кемде лә атап әйтә алмайым, – тинем, утты Айнур менән Азаттың һалыуына инанһам да. – Әлегә дәлилдәрем дә юҡ, буш ҡыуыҡ булып күренер инем. Тота килеп кешегә ғәйеп өйөргә өйрәнмәгәнмен.\n– Вәт егет, нисек һайрай, ә?\n– Тикшереү бара икән, ғәйеплене асыҡлаһындар, әммә аҙбарҙы мин үртәмәнем. Башҡа бер ни ҙә әйтә алмайым, кеше ғәйебен үҙемә ала алмайым. Тик… мине ултыртып ҡуйһалар, ғәҙел хөкөм булмаясаҡ.\n– Һеҙ әле үк ултыраһығыҙ инде! Аҙбар янырҙан алда берәйһен күрҙегеҙме?\n– Янымда Бибинур Ситдиҡова бар ине, тип әйттем бит инде. Ферма эргәһенән Айнур Ғабдуллин менән Азат Кәримовтың ҡасып киткәнен икебеҙ ҙә күрҙек. Уларҙы ферма тирәһендә йәшәүселәрҙең күрмәүе мөмкин түгел, тип уйлайым. Ә-ә, иҫемә төштө: Бибинур менән фермаға йыйынғанда, ауыл ситендәге болонда ыбыр-сыбыр бала-сағаның уйнағанын күрҙек. Улар ҙа фермаға килеүселәрҙе күргәндер, тим.\n– Башҡа һорауҙарым юҡ, – тине адвокат. – Ләкин үтенес ҡағыҙым бар. Яҡланыусым Мансур Айбулатовты һаҡ аҫтынан азат итеүегеҙҙе һорайым. Ул балиғ түгел, мәктәп тә, ауыл советы ла ыңғай баһалай, йәмғиәткә ҡурҡыныс тыуҙырмай. – Адвокат үтенесен тәфтишсегә тотторҙо.\nОшоноң менән яуап алыу тамамланды. Тәфтишсе, адвокаттың үтенесе өс көн эсендә ҡараласаҡ, тине. Ләкин мине сығарманылар, ә адвокаттың үтенесен кире ҡаҡтылар.\nТикшереү оҙаҡҡа һуҙылды. Яныма бер кемде лә индермәнеләр. Адвокат ҡына бер тапҡыр инеп сыҡты. Ул, әсәйең һауыҡҡан, үҙен ныҡ тота, минең аҙбарҙы яндырыуыма ышанмай, тип шатландырҙы. Адвокаттан күңелһеҙ яңылыҡ та ишеттем: Бибинур күрһәтмәләрен әллә нисә тапҡыр алмаштырған, аҙаҡ миңә ҡаршы шаһитлыҡ биргән. Быға ышанғым килмәне.\nНиһайәт, «дело» менән таныштырҙылар. Уны адвокат менән тәфтишсе ҡатнашлығында уҡыным. Әлбиттә, аҡҡа ҡара менән яҙылғандарға ныҡ аптыраным. Кешеләр аҡылдан шашып бөткәнме әллә? Был юлы яуызлыҡ еңгәйне. Уның сығанағы булырға тейеш! Эште уҡығанда яуызды табырға ант иттем, үҙем өсөн дә, йәмғиәт өсөн дә. Мин граф Монте-Кристо түгелмен, яуызлыҡтары өсөн яза бирергә йыйынмайым, шулай ҙа уларҙы йәмғиәт алдында фашларға кәрәк. Башҡа ундай хәшәрәттәр булмаһын өсөн.\nБигерәк тә ике факт асыуымды ныҡ килтерҙе. Һуңғы тапҡыр һорау алғанда Бибинур: «Янған ферманан быҙауҙарҙы Айнур Ғабдуллин ҡыуып сығарҙы», – тип күрһәткән. Был – мин яратҡан, йәки, һис юғы, яратам тип ымһынған кешемде юғалтыу! Үҙен юғалтыусы ғына, йәғни һатылыусы әҙәмдең генә ҡулынан килә был.\nИкенсе факт. Ут төртөүсе Айнур Ғабдуллинды батыр яһағандар. Уның ҡаһарманлығы тураһында район гәзитендә мәҡәлә баҫтырып, быҙау бүләк иткәндәр. Ә мин, ҡотҡарыусы, төрмәлә интегәм, енәйәттәре өсөн улар – Айнур менән Азат ултырырға тейеш тә баһа. Бына ғәжәби хәл: кешеләргә һүҙе үткән йәки уларҙы һатып алған паразит яуызлыҡ ҡыла, һөҙөмтәлә бер ниндәй ғәйебе булмағандар яфалана.\nПапкалағы башҡа яҙмаларға иғтибар итеп торманым. Адвокат ҡайһы бер факттар менән килешмәүем тураһында ризаһыҙлыҡ яҙырға ҡушһа ла, таныштым, тип ҡул ҡуйҙым.\n– Протест яҙмайым, – тинем ҡырт киҫеп. – Файҙаһы булмаясаҡ. Төрмәнән сыҡҡас, үҙем асыҡлармын әле. Ғәйебем юҡ, ләкин иҫбат итәсәкмен. Бының өсөн ярты ғүмерем талап ителһә лә…\n– Ихтыярығыҙ. Мин һеҙҙең позицияны хөрмәт итәм. – Адвокат «дело» менән таныштырыуҙы тамамланы. – Судта осрашҡанға тиклем, егет кеше!\nТиҙҙән суд булды. Бынан да мәғәнәһеҙерәк хөкөм һирәк булалыр… Әсәйем мине күргәс, тынысланды, суд барышын иғтибарлап күҙәтте.\nСудта бөтә шаһиттар ҙа алдан биргән күрһәтмәләрен ҡабатланы. Бибинур Ситдиҡова килмәгәйне. Ауыр хәлдә дауаханаға эләккән. Бындай хәбәрҙе ауыл советы вәкилдәре еткерҙе, медицина белешмәһе алырға ла онотмағандар. Прокурор, мөһим шаһиттың булмауына һылтанып, судты кисектереүҙе талап иттте, әммә судья килешмәне, эшен дауам итте. Бибинур Ситдиҡованың шәхсән ҡатнаша алмауы сәбәпле, уның күрһәтмәләрен суд барышында иғлан итергә булдылар. Бындай фекер менән мин дә килештем. Ғөмүмән, барыһы ла тапалған һуҡмаҡтағы кеүек барҙы.\nМине бер хәл шаҡ ҡатырҙы. Ул – Айнур Ғабдуллиндың тәртибе. Ныҡ тулҡынланды, ҡурҡаҡ ҡуяндай ҡалтыранғанын күрҙем. Тегенең халәтен аңлаған прокурор ярҙамға ашыҡты. Бына ғәжәп! «Аҙбарға кем ут төрткәне һеҙгә билдәлеме?» – тигән һорауға Айнур: «Билдәле түгел», – тип яуапланы. Тикшереү барышында ла шулай тигән... Икенсе һорауға яуап биргәндә лә Айнур үҙен сәйер тотто. «Янған аҙбарҙан быҙауҙарҙы ҡыуып сығарыуығыҙ дөрөҫмө?» Айнур мышнап, ауыр һуланы. Прокурор уның хәтеренә төшөрөргә мәжбүр булды: «Һеҙгә ни булды, яуап бирегеҙ!» «Эйе!» – тине Айнур ишетелер-ишетелмәҫ тауыш менән. Үҙе ниңәлер миңә йылп иттереп ҡарап алды. Уның йөрәген мыҫҡыллы йылмайыуым менән көйҙөрҙөм, буғай: ул күҙҙәрен түбән төшөрҙө. Бындай ялған яуапты ишеткәс, түҙмәнем, үҙ яйы менән барған суд процесын беренсе тапҡыр боҙоп, урынымдан һикереп тороп ҡысҡырҙым: «Айнур күрәләтә алдаша. Быҙауҙарҙы янған аҙбарҙан Бибинур менән беҙ сығарҙыҡ. Аҙбарға утты Айнур төрттө. Янында Азат та бар ине».\n– Дөрөҫ түгел! – тип ҡысҡырҙы ҡорт саҡҡандай, залда ултырған ауыл мәктәбе директоры Шамил Ғабдуллин. Айнурҙың атаһы ул.\nМин дә түҙмәнем:\n– Хөрмәтле судья, сит кешеләр ниңә тәртип боҙа һәм суд барышына ҡыҫыла? Һорау килеп тыуһа, яуап бирәм. Шамил ағай Ғабдуллин – ошо енәйәтте төп ойоштороусы ул, имеш-мимеш тарата, ҡурҡытып, шаһиттарҙы үҙ яғына ауҙара. Үҙен яуапҡа тарттырырға кәрәк уның…\nКөтөлмәгән әрепләштән һуң тәнәфес иғлан ителде. Суд әһелдәре бик оҙаҡ кәңәшләште.\nАдвокат ике мәртәбә яныма килде, миңә ҡарап башын сайҡаны:\n– Күреүемсә, бигүк ябай егеткә оҡшамағанһың. Бәлки, улай уҡ ҡыҙып китергә кәрәкмәгәндер…\n– Бәлки… Аңлайһығыҙмы, Абрам Васильевич, һәр нәмәнең сиге бар. Дөрөҫлөктө бәдбәхеттәрҙең йөҙөнә бәреп әйтеүҙе хуп күрҙем мин.\n– Һеҙ һөйләгән факттар буйынса эште ҡабаттан тикшерергә ебәреүҙәре ихтимал. Әйҙәгеҙ, былай килешәйек: ҡабаттан тикшереү тиһәләр, судтан һеҙҙе һаҡ аҫтынан азат итеүҙәрен һораясаҡмын.\n– Ризамын. Ҡабат тикшереүҙән ҡурҡмайым. Хәлемде насарайта алмаҫтар. Былай ҙа нахаҡҡа ултырам.\n– Быныһы дөрөҫ, ҡурҡырға урын юҡ, ләкин оҙаҡҡа һуҙыласаҡ. Көтөрбөҙ, тим. Суд тап бына ошо мәсьәләне ҡарайҙыр, бәлки.\nСуд кәңәшмә бүлмәһенән сығып, бер нәмә лә булмағандай, эшен дауам итте. Тимәк, ҡабаттан тикшерергә нигеҙ тапмағандар. Былай ҙа барыһы ла аңлашыла кеүек бит. Ҡараһам, өлкән Ғабдуллин залдан сығып бара…\nФекер алышыу алдынан суд тәнәфес иғлан итте. Сираттағы ултырыш иртәгә иртәнге сәғәт унда буласаҡ.\nЯныма әсәйем килде. Конвойсы уны ҡыуманы. Әсәйемә, борсолма, ғәҙеллек мотлаҡ еңәсәк, тинем.\nИртәгәһенә ултырыш дауам итте. Миңә судьяның тәртибе оҡшаны: эсе ҡыйыштымы, ҡотҡоға нигеҙләнгән бер ниндәй һорауҙар бирмәне. Буш, шикле иҫбатлауҙарҙан йыйылған эште ҡарауҙарын аңлағандыр. Был – минең фекер, бәлки, былай уйламағандыр. Ул хөкөм барышына етәкселек итә. Бында уның фекере закон. Ләкин ни өсөн өндәшмәй, ниңә кәйефе юҡ?\nНигеҙһеҙ, ялған факттар өсөн ултырыуымды беләм, закондың тантана итеренә ышанам, шуға әллә ни борсолманым. Фекер алышыу иһә миңә драматик тамаша һымаҡ күренде.\nПрокурор ғәйепләү телмәрендә ҡыҙып-ҡыҙып һөйләне. Ул мине ҡылынмаған енәйәттә ғәйепле тип таныуҙы, өс йыл иректән мәхрүм итеп, балиғ булмағандар колонияһына ебәреүҙе һораны.\nСудья зыян күреүсе колхоз вәкиленә һүҙ бирҙе. Бына һиңә мә! Юрист Илдар Сәлимов колхозыбыҙ Мансур Айбулатовты иркенән мәхрүм итеүгә ҡаршы, тине. Элек ул ғәйепкә бөгөрлөк ғәмәлдәр ҡылманы, йәмәғәт өсөн ҡурҡыныс зат түгел, иркенән мәхрүм итмәйенсә лә төҙәлер. Өҫтәүенә, әсәһе ауырыу, уны ҡарарға кәрәк. Колхоз зыянды унан ҡаплатыуға дәғүә итмәй. Янған бина хан заманында уҡ һалынған, файҙаланырға яраҡһыҙ тип әйтерлек, төнгөлөккә быҙауҙарҙы ғына бикләйбеҙ. Беҙ уны һүтергә йыйына инек, ләкин өлгөрмәнек.\nӘ адвокат оратор оҫталығы күрһәтте. Ул, юридик нормалар һәм хоҡуҡ белемдәренең төпһөҙ диңгеҙендә ҡолас ташлап йөҙөп, халыҡты бик шәп телмәре һәм мәҙәнилеге менән һоҡландырҙы. Ул «эш»тең дәлилдәр терәүен емереп ташланы, шаһиттарҙың күрһәтмәләрен, ауылдағы ваҡиғаға тап килмәү сәбәпле, пыран-заран килтерҙе. Иң мөһиме – Бибинур Ситдиҡованың аумаҡай күрһәтмәләрен ғәйепләү нигеҙе итеп һанарға мөмкинме, тине адвокат.\n– Туҡтауһыҙ яуап алыу, үҙ мәнфәғәтен ҡайғыртҡан кешеләрҙең эҙәрлекләүе арҡаһында әле ҡыҙ ауыр хәлдә, хатта дауаханала ята. Яҡланыусымдың ғәйебе бөгөнгө судта иҫбатланманы. Хөрмәтле судьялар, яҡланыусым Мансур Айбулатовҡа аҡлау хөкөмө сығарыуығыҙҙы, һаҡ аҫтынан азат итеүегеҙҙе һорайым. Был һеҙҙең ғәҙел ҡарарығыҙ булыр.\nМинең һуңғы һүҙемдән һуң суд кәңәшләшергә китте. Күҙ алдына килтерәһегеҙме, өс сәғәт самаһы кәңәшләштеләр. Конвойсы ни эшләргә лә белмәй, ары-бире йөрөнө. Рәшәткәле ситлектә ултырғанымда залға ауылдаштарым ағылыуын күрҙем. Тимәк, ғәҙелһеҙлеккә нәфрәтләнгән яҡташтарым мине яҡлай, һис юғы, мораль яҡтан булһа ла.\nНиһайәт, дүрт күҙ менән көткән суд залға сыҡты. Бөтәһе лә баҫты. Шомло, ауыр тынлыҡ урынлашты. Барыһы ла түҙемһеҙләнеп көттө. Суд ҡарары, аяҙ көндәге йәшен кеүек, барыһын да аптырашта ҡалдырҙы.\n«Енәйәт эшен яңынан тикшереүгә ебәрергә, ә хөкөм ителеүсе Мансур Айбулатовты һаҡ аҫтынан азат итергә».\nЗалда көслө ҡул сабыуҙар һәм «Дөрөҫ!» тигән шатлыҡлы тауыштар яңғыраны. Конвойсы ниңәлер баҙап, ишекте асмай, прокурор яғына ҡараны. Залдағы байтаҡ кеше конвой отрядына йүнәлде. Шул ваҡыт судьяның ҡәтғи фарманы ишетелде: «Айбулатовты хәҙер үк азат итергә! Был – суд ҡарары!»\nАуылдаштарым мине күтәреп тигәндәй, урамға алып сыҡты.\nАйнур ҙа күренә. Ҡулынан эләктереп, бокс оҫтаһы Булат Хәйруллин тегене ситкәрәк әйҙәне.\n– Ә һин, әҙәм аҡтығы, иҫән сағыңда бынан тай! Ғәйебеңде танып, ғәҙел яуап бирергә әҙерлән. – Еңелсә генә эсенә төртөп алды. – Быныһы башы ғына…\nЫшанам да, ышанмаған да кеүекмен. Мине яҡлағандары өсөн ауылдаштарыма рәхмәтем сикһеҙ ине. Кешеләр башбаштаҡлыҡтың, яуызлыҡтың ҡайҙан сығыуын аңланы.\nМин төрмәлә ултырған арала ауылдаштарымдың партия райкомының беренсе секретарына коллектив хат яҙыуын белмәй инем әле. Унда Шамил Ғабдуллиндың ғәмәлгә һыймаған эштәре, улының ғәйебен Айбулатовҡа ауҙарыуы бәйән ителгән икән.\nБеренсе секретарь исеменә Ғабдуллин өҫтөнән элек тә ялыуҙар килгеләгән. Беренсе уларға ҡул ҡуймаған, сөнки райондың мәғариф бүлеге мөдире уға һәйбәт ҡылыҡһырлама биргән. Ә һуңғы ялыуҙа Ғабдуллиндың ғәйепләрлек ғәмәлдәре енәйәт эше менән бәйле булыуы, һөҙөмтәлә бер ғәйепһеҙ үҫмерҙең ҡаты яуаплылыҡҡа тарттырылыуы аныҡ әйтелгән. Быныһы инде етди сигнал: беренсе секретарь, райкомдың ике хеҙмәткәренә ялыуҙа күрһәтелгән факттарҙы ентекле барларға ҡушып, тикшереү ойошторған.\nТикшереүселәр тәү сиратта судья кабинетында булған. Төплө һөйләшкәндәр. Ләкин судья аныҡ ҡына бер нәмә лә әйтә алмаған, йәнәһе, үҙе ҡараясаҡ эш тураһында һөйләргә ярамаған. Шулай ҙа йыйылған дәлилдәрҙең бик йомшаҡ булыуын хаҡында: «Мине ғәфү итегеҙ, ләкин әлегә эште күрһәтә алмайым. Закон ҡушмай. Енәйәт эшен ҡараған көндә судҡа саҡырам. Ул саҡта күп нәмә асыҡланыр. Минем фекерем: үҫмерҙе юҡҡа ҡулға алғандар», – тигән.\n– Бына нисек! – Партия вәкиле ғәжәпләнгән. – Эш ҡасан ҡараласаҡ?\n– 15 июндә, сәғәт 11-ҙә.\n– Яҡшы! Мотлаҡ киләбеҙ. Беләһегеҙме, беренсе секретарь директор Ғабдуллин өҫтөнән килгән ялыуға ныҡ борсола, етмәһә, үҫмер төрмәлә ултыра. Эште ҡарағансы, Ҡыҙылъяр ауылына барып килергә лә өлгөрәбеҙ.\nБыларҙы белмәй инем әле. Залда райком вәкилдәре булғанын да белмәнем.\nАуылға әсәйем менән бөтәбеҙ бергә ҡайттыҡ. Унда мине ауылдаштарым һәм ҡайһы бер һабаҡташтарым герой һымаҡ ҡаршы алды. Әммә халыҡта ғәйепһеҙҙән интеккән кешегә иғтибар күрһәтеү йолаһы һаҡланғайны әле. Минең менән тап шулай булды.\nӨйҙә әсәйем әҙерәк илап алды.\n– Улым, хәлең нисек?\n– Бөтәһе лә яҡшы, әсәй. Борсолма, үҙемде һәйбәт тоям. Һөйләгәндәремә асыуланма, йәме. Төрмә сынығыуы үттем, миңә хәҙер бер нәмә лә ҡурҡыныс түгел. Ғабдуллин мафияһы барыбер еңелер, тим! Бөтәһенән элек, әхлаҡи яҡтан. Улар халыҡ алдында фаш ителәсәк. Был яза төрмәлә ултырыуҙан да ҡатыраҡ.\n– Юлыңа ҡаршы төшмәйем, улым, тик һаҡ бул. Һин – аҡыллы, ихтыярлы. Тас атайың. Ул да шулай ине. Һин уға ныҡ оҡшағанһың.\n– Рәхмәт, әсәкәйем. Һин мине һәр ваҡыт яҡланың һәм яҡлайһың.\n– Хәҙер, улым, нисек булғанын һөйләп бир. Мин белмәйем бит, бер кем дә дөрөҫөн әйтмәй.\nҺөйләп бирергә тура килде.\n– Ниндәй хәшәрәт кешеләр араһында йәшәйбеҙ икән, улым.\n– Ҡайғырма, әсәй, йәшәрбеҙ әле. Һәр кем үҙе ҡылған ҡылығына яуап тотоуына өлгәшергә кәрәк.\n– Ай-һай, улым, быға бер ерҙә лә өлгәшкәндәре юҡ шикелле. Етмәһә, хәҙерге власть менән.\n– Әйт әле, әсәй, минең турала кем күберәк тел сарланы? Үҙең ишеттеңме?\n– Ишеттем. Тартынып та торманылар. Айырыуса Майкамал тырышты. Мине кәмһетер, һине мыҫҡыл итер өсөн төкөрөктәрен сәсә-сәсә һөйләне…\n– Аңланым, әсәй.\nШамил Ғабдуллинды партия райкомына бер нисә тапҡыр саҡыртҡайнылар. Шул асыҡланды: ул кешеләрҙе ныҡ ҡурҡытҡан, тегеләр телдән яҙған. Ваҡытлыса ғына был.


Яңауыл районында гемодиализ үҙәген астылар // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nЯңауыл районында гемодиализ үҙәген астылар\n16:55, 10 ноября 2014 Йәмғиәт\nӨФӨ, 2014 йыл, 10 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльмира Сабирова/.\nЯңауыл районынан хроник бөйөр етешмәүсәнлеге менән яфаланған пациенттарға хәҙер йәшәү өсөн мөһим булған гемодиализ процедураһын уҙғарыу өсөн аҙнаһына өс тапҡыр тиҫтәләгән саҡрым араны үтергә кәрәкмәй. Яңауыл Үҙәк район дауаханаһында заманса ҡорамалдар менән йыһазландырылған гемодиализ үҙәге асылды.\nБР Һаулыҡ һаҡлау министрлығының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, бында алты аппарат ҡуйылған. Һаулыҡты тотоу өсөн кәрәкле процедураны тәүлегенә 30 пациентҡа тиклем эшләү мөмкин буласаҡ.\nМедицина үҙәге персонал менән тулыһынса комплектланған, белгестәр Ғ.Ғ.Ҡыуатов исемендәге Республика клиник дауаханаһында уҡыу үткән.\nЯңауылда Гемодиализ үҙәге эшләй башлағандан алып шулай уҡ Ҡалтасы һәм Тәтешле райондары ауырыуҙарының да тормошо еңәләйәсәк.


Рөстәм Хәмитов 2016 йылда Берҙәм дәүләт имтиханын үткәреү буйынса селектор кәңәшмәһендә ҡатнашты // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nРөстәм Хәмитов 2016 йылда Берҙәм дәүләт имтиханын үткәреү буйынса селектор кәңәшмәһендә ҡатнашты\n18:04, 20 мая 2016 Йәмғиәт\nРөстәм Хәмитов 2016 йылда Берҙәм дәүләт имтиханын үткәреү буйынса селектор кәңәшмәһендә ҡатнашты Фото: Олег Яровиков\n20 майҙа Рәсәй Хөкүмәте Рәйесе урынбаҫары Ольга Голодец 2016 йылда төбәктәрҙең Берҙәм дәүләт имтиханын үткәреүгә әҙерлеге тураһында видеоселектор кәңәшмә уҙғарҙы. Унда Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов ҡатнашты.\nБыйыл Берҙәм дәүләт имтиханын ваҡытынан алда биреү осоронда 15 304 кеше ҡатнашты. Илдең 81 субъектында имтихандар уҙғарылды. Бөтәһе 172 имтихан тапшырыу пункты йәлеп ителде.\nОльга Голодец әйтеүенсә, БДИ-ның төп этабында 750 меңдән ашыу кеше ҡатнашасаҡ, уларҙың 640 меңдән ашыуы мәктәпте былтыр тамамлаған. Бөтәһе 5 776 имтихан биреү пункты эшләйәсәк. Төп этап 27 майҙа әҙәбиәт һәм география буйынса БДИ-нан башлана.\nУлтырыш йомғаҡтары буйынса Хөкүмәт Рәйесе урынбаҫары губернаторҙарға БДИ-ла видеокүҙәтеү мәсьәләһен шәхси контролдә тоторға ҡушты.\n– Имтихан тапшырыуҙы яҙҙырыу кәрәк булған осраҡта бәхәсле хәлдәрҙе ғәҙел хәл итергә мөмкинлек бирә, – тине ул.\nБыйыл Башҡортостанда 20 472 кеше, шул иҫәптән 18 956 мәктәп тамамлаусы Берҙәм дәүләт имтиханын тапшырырға йыйына. Был уҙған йыл менән сағыштырғанда мең кешегә тиерлек аҙыраҡ. 104 имтихан биреү пункты асыласаҡ, шул иҫәптән өсәүһе колониялар эргәһендә һәм берәүһе юл-транспорт ваҡиғаһына тарыған уҡыусы өсөн.\nОнлайн-күҙәтеү алып барылған аудиториялар һаны 50-нән 75 процентҡа тиклем арттырылған. 75 пункт ошондай режимда эшләйәсәк. Шулай уҡ Мәғлүмәтте эшкәртеү төбәк үҙәгендә һәм Мәғарифты үҫтереү институты кабинеттарында видеокүҙәтеү системалары ҡуйылған. Унда республиканың предмет һәм конфликт комиссияһы урынлашҡан. Бөтә пункттар стационар йәки күсмә металл эҙләүсе ҡорамалдар менән йыһазландырылған.\nТеги: мәғариф,бди,бр башлығы


Хәл итәһе мәсьәләләр бар » Башҡортостан гәзите\nХәл итәһе мәсьәләләр бар\n28-02-2013, 03:37 // Йәмғиәт // Баҫып сығарырға\nБылтырғы йылға йомғаҡ яһау Нефтекамала ысын мәғәнәһендә байрамға әйләнде. Башҡаса булыуы мөмкин дә түгел: бөтә төр күрһәткестәр буйынса республикала дүртенсе урынды тотороҡло тотҡан ҡаланың һәр предприятие, ойошма һәм учреждениеһында хеҙмәттә юғары ҡаҙаныштарға өлгәшеп, башҡаларға өлгө булыусылар бихисап. Сараға иң-иңдәр саҡырылды. Ярты быуатлыҡ юбилей йылына аяҡ баҫҡан ҡала үҙенең алдынғы нефтсе һәм машина эшләүселәрен, төҙөлөш, еңел сәнәғәт тармағы эшсәндәрен, мәғариф, мәҙәниәт, һаулыҡ, йәмәғәт тәртибен һаҡлау хеҙмәткәрҙәрен, шулай уҡ башҡа өлкәләрҙә фиҙакәр хеҙмәте менән дан ҡаҙаныусыларҙы тәбрикләне.\n2012 йылда сәнәғәт предприятиелары 38,5 миллиард һумлыҡ тауар етештергән, төҙөлөш күләме 40 процентҡа артҡан. Һуңғы биш йылда тәүге тапҡыр бурыстарҙы 79 миллион һумға тиклем кәметеүгә өлгәшелгән. Иҡтисадтың ыңғай күрһәткестәре менән бер рәттән, башҡа һандар ҙа шатландыра: ҡала халҡы 135 меңдән артҡан, эшһеҙлек 0,9 процентҡа кәмегән. Халыҡтың һатып алыу мөмкинлеге үҫкән, һөҙөмтәлә тауар әйләнеше 21 миллиард һум тәшкил иткән.\nХакимиәт башлығы Илүс Ғарифуллин билдәләүенсә, былтыр ҡала бюджетының 70 процентҡа яҡыны социаль өлкәне үҫтереүгә йүнәлтелгән. Дөйөм майҙаны 82 мең квадрат метр тәшкил иткән күп фатирлы алты һәм 347 шәхси йорт сафҡа индерелгән. Был күрһәткес буйынса Нефтекама республикала Өфөнән ҡала икенсе урында тора. Былтыр социаль тәғәйенләнешле биш ҡатлы йортто файҙаланыуға тапшырыу ҡала өсөн ҡыуаныслы оло ваҡиға булды: күп балалы ғаиләләр, етемдәр, уҡытыусылар 40 фатир алды. Шулай ҙа был мәсьәлә әле хәл итеүҙе талап итә: өс мең кеше торлаҡ шарттарын яҡшыртыуға сиратта тора, йорт һалыу өсөн ер алырға теләүселәр һаны ла 1700-гә еткән. Ҡала майҙанының ҡыҫыҡ булыуы һуңғыларға ярҙамды тотҡарлай. Әле Яңауыл һәм Краснокама райондары менән һөйләшеп ер бүлеү мәсьәләһе хәл ителә.\nҺуңғы йылдарҙа Нефтекамала сабыйҙар һанының республика күрһәткесенән 10 процентҡа юғарыраҡ булыуын иҫәпкә алғанда, беҙҙә яңы бала табыу йорто төҙөү зарур. Мәктәпкәсә йәштәгеләрҙе балалар баҡсаһы менән тәьмин итеү ҙә — заман талабы. Быйыл тағы ике балалар баҡсаһын сафҡа индереү һәм икәүһен төҙөкләндереү бурысы тора. Бынан тыш, ҡаланың 25-се һәм 14-се биҫтәләрендә яңы мәктәп төҙөүҙең көнүҙәклеге билдәләнде. Ләкин был мәсьәләнең республика ярҙамынан тыш хәл ителеүе икеле.\nЯңы биҫтәләрҙә инженер-техник хеҙмәтләндереү, магистраль селтәрҙәрҙе үҙ ваҡытында төҙөү, юлдар һалыу ҙа әлегә етерлек кимәлдә башҡарылмай, 44 километрлыҡ юл һәм тротуар төҙөкләндереүгә мохтаж.\nҠалала ҡаты көнкүреш ҡалдыҡтарын эшкәртеү буйынса ойошма юҡ. Был иһә тирә-яҡ мөхитте һаҡлау йылында көнүҙәк мәсьәләләрҙең береһе. Ҙур сығым талап иткән был эшкә ныҡлап тотонорға ваҡыт, инвесторҙар йәлеп итеү йәһәтенән дә ныҡышмалылыҡ талап ителә.\nСпорттың төрлө төрҙәрендәге ҡаҙаныштары менән Рәсәй күләмендәге майҙанға сыҡҡан Нефтекамала спорт ҡоролмаларының етерлек булмауы, әлбиттә, спортсыларҙың бәкәленә һуға. Был йәһәттән дә башҡараһы эш байтаҡ әле.\nАвтор: Ансар НУРЕТДИНОВ Нефтекама ҡалаһы


Юбилейҙар » Страница 5 » Башҡортостан гәзите\nӘбүбәкер Әхмәҙулла улы ИШМЫРҘИНды юбилейы менән ҡотлайбыҙ!\nЮбилейҙар // 9-12-2016, 02:01\nБашҡортостан Республикаһының атҡаҙанған уйлап табыусыһы, утыҙ дүрт уйлап табыу авторы, йөҙҙән артыҡ фәнни хеҙмәт, дүрт уҡыу әсбабы, дүрт монография авторы, техник фәндәр докторы, Өфө нефть техник университеты профессоры Әбүбәкер Әхмәҙулла улы ИШМЫРҘИНға 80 йәш тулды. Уны күркәм юбилейы менән ҡотлап, түбәндәге шиғырҙы арнайым.\nЮбилейҙар // 15-07-2016, 00:00\nӘбйәлил районының Әлмөхәмәт ауылында тыуып үҫкән, хәҙер Өфө ҡалаһында йәшәгән хөрмәтле Сафия Яхия ҡыҙы Ғарипова-Өмөтбаеваны 70 йәшлек матур юбилейы менән ҡайнар ҡотлайбыҙ.\nЮбилейҙар // 4-07-2015, 00:28\nОшо көндәрҙә илебеҙҙең йәмле төбәге — Баймаҡ районының Байым ауылынан Ғәлиә Ғөбәйт ҡыҙы һәм Фәрит Мортаза улы Тайбугиндарҙы 40 йыл бергә йәшәүҙәре уңайынан ихлас күңелдән ҡотлайбыҙ!\nКом: 0 // Уҡынылар: 1220 тапҡыр // Тотош уҡырға\nФәриҙә Хабрахман ҡыҙы Ғизәтуллина\nЮбилейҙар // 4-07-2015, 00:26\nБелорет районының Арышпар ауылында тыуып үҫеп, әлеге ваҡытта Межгорье ҡалаһында йәшәгән туғаныбыҙ, яҡын кешебеҙ Фәриҙә Хабрахман ҡыҙы Ғизәтуллинаны 50 йәшлек күркәм юбилейы менән ихлас ҡотлайбыҙ!\nКом: 0 // Уҡынылар: 1513 тапҡыр // Тотош уҡырға\nРабиға Әхмәҙей ҡыҙы Әүәлбаева\nЮбилейҙар // 3-07-2015, 00:05\nБаймаҡ районының Ниғәмәт ауылында йәшәгән ҡәҙерлебеҙ Рабиға Әхмәҙей ҡыҙы Әүәлбаеваны 80 йәшлек юбилейы менән ҡотлайбыҙ.\nМиңнур Әйүп ҡыҙы Ғүмәрова\nТыуған көндәр, Юбилейҙар // 30-06-2015, 20:40\nИшембай районының Ҡолғона ауылында донъяға килеп, Өфө ҡалаһында ғүмер кисергән ҡәҙерле әсәйебеҙ Миңнур Әйүп ҡыҙы Ғүмәрова 75 йәшлек күркәм юбилейын билдәләй.\nКом: 0 // Уҡынылар: 1635 тапҡыр // Тотош уҡырға\nРөстәм Солтангәрәй улы Кирәевте\nЮбилейҙар // 30-06-2015, 19:38\nЯратҡан ҡәҙерле улыбыҙ, ирем, атайыбыҙ Рөстәм Солтангәрәй улы Кирәевте тыуған көнө, матур юбилейы айҡанлы ысын күңелдән ҡайнар ҡотлайбыҙ! Һин – донъяла иң затлы, сауаплы кешеләрҙең береһелер. Беҙ һине сикһеҙ хөрмәт итәбеҙ, ысын йөрәктән яратабыҙ. Оҙон ғүмер теләйбеҙ һиңә!\nКом: 0 // Уҡынылар: 1122 тапҡыр // Тотош уҡырға\nЮбилейҙар // 3-12-2013, 10:30\nҠотло булһын, әсәй, юбилейың,\nМатур атһын килер таңдарың.\nҺин үҫтергән балаларыңдың.\nҠояш йылыһына йыйылғандай,\nҺыйынабыҙ, әсәй, яныңа.\nТормош йәмен, матурлығын тойоп,\nЙәшә, әсәй, йәшә тағы ла.\nКом: 0 // Уҡынылар: 6343 тапҡыр // Тотош уҡырға