ҺҮҘҘЕ ҠӨҘРӘТЛЕ НУР ИТЕП » журнал Башкортостан кызы | Башҡортостан ҡыҙы журналы\nБашҡортостан юлдаш телевидениеһының бүлек мөдире, Шәһит Хоҙайбирҙин исемендәге Республика Хөкүмәте премияһы лауреаты, үткер ҡәләмле журналист Зөлфиә Рәхмәтуллина байтаҡ фәһемле тапшырыуҙар, шул иҫәптән «Телеүҙәк»те әҙерләп алып барыусы булараҡ тамашасыларға яҡшы таныш. Төплө фекере, иплелеге, донъяға фәлсәфәүи ҡарашы, рух ныҡлығы, сәпкә генә тейгән отҡор һорауҙары менән шунда уҡ иғтибарҙы йәлеп итә ул. Күп кенә уңыш ҡаҙанған кешеләрҙең артында, ғәҙәттә, тәрән тормош аҡылына эйә көслө әсәй тора, тиҙәр. Зөлфиә Мөхтәр ҡыҙы ла һәр яҙмыш боролошонда әсәһенең ролен юғары баһалай. Нәҫел ҡото, бәхет, әсә һәм ҡыҙ хаҡында һүҙҙе дауам итеп, Зөлфиә Рәхмәтуллинаның күңел донъяһына рәхим итәйек.\n«Атайым һыҙғыра-һыҙғыра ат егә, ә мин арбаға ултырғанмын да, уның менән урманға барырға теләп, эй еңмешләнеп илайым. Апайым да ихатала йөрөй – илаҡ Зөлфиәгә иғтибар иткән кеше юҡ, һәр кем үҙ эше менән мәшғүл – минең сеңләүем генә тын һауаны яра. Шул саҡ ҡапҡанан әсәйем йән-фарман килеп инде лә: «Нимә булды? Һинең илағаның хатта пекарняға ишетелә. (Ул ауылда икмәк бешереүсе булып эшләне, ә пекарня ауылдың икенсе осонда). Бөтөн ауыл халҡы, Зөлфиәгә ни булған, тип аптырай», – тине йүгереп хәлдән тайған ҡиәфәт менән.\nМинең ғауғалап илағанды ишеткән тиҫтерҙәремде күҙ алдына килтерҙем дә ғәрлегемдән шып туҡтап ҡалдым. Уй Аллаҡайым, йөҙҙәренә нисек ҡарарға инде хәҙер, тип уйлайым. Бөгөн мәғлүм: илағанымды әсәйем ҡапҡа янына еткәс ишеткән, әртисләнеп ҡыланыуы оҫта тәрбиә алымы ла булған бит. Миңә ҙур һабаҡ булды был – ҡабат бер ҡасан да ҡысҡырып иламаным, үҙһүҙлелегемде лә йүгәнләргә өйрәндем», – ти Зөлфиә. Өләсәһе, ата-әсәһе һәм өс ағаһы менән апаһының иркәләүенә төрөнөп үҫеп килгән ҡыҙсыҡты шулай илауынан дүндереп ала зирәк ҡатын. Бала сағынан тағы бер мәл иҫендә. Күрше малайҙар менән уйнарға яратҡан Зөлфиә урамдан бер «текә» һүҙ өйрәнеп ҡайта. Алама икәнен ҡайҙан белһен инде биш йәшлек бала. Ә атаһы бер ҡасан да насар һүҙ ҡулланмай, уның тәмәке тартҡанын да, эскәнен дә күрмәгән ағайҙары ла ипле булып буй еткергән. Өйҙә Зөлфиә өйрәнеп ҡайтҡан «текә» һүҙҙе әйтеп ысҡындырыуы була, арт яғына әсәһенең усы сәп итеп ҡала. Һуңынан мәғәнәһен төшөндөрөп, ҡыҙҙарҙың һөйләше татлы булырға тейеш, тип өйрәтә әсәһе. Шунан алып һүгенеү һүҙенә башҡа теле әйләнмәй уның. Әсәһе итәгенә тағылып йөрөргә әүәҫ ҡыҙ ҡурсаҡ уйнатмай, яҙлы-көҙлө күрше малайҙар менән батҡаҡта ҡытырмаҡ өйөрөлтә, ҡыш бейәләйе боҙланып туңғансы тау шыуа, йәй ҡара төнгәсә туп тибә. Ҡапҡа төбөндә сыр-сыу килгән балалар менән өйрәк-атыш уйнарға атаһы ла сыҡҡылай.\nҘурая килә телевизорҙан башҡортса тапшырыуҙарҙы көтөп ала башлай. «Мин дә телевизорҙа эшләйәсәкмен», – ти ул, зәңгәр экрандарҙан мөләйем йылмайған апайҙарға ҡарап. Әйткәне Хоҙайҙың «амин» тигәненә тура килә, күрәһең. Һуңынан күңелендә табип булыу хыялы яралһа ла, балалыҡ маҡсаты барыбер үҙенә әйҙәй. Һүҙ ҡөҙрәте менән дауалауҙы һайлай ул. Һүҙ – йән аҙығы ғына түгел, күңел дауаһы ла, йыуаныс та, ҡыуаныс та, бәхет, ғәҙеллек өсөн көслө ҡорал да була ала бит.\nБала саҡтары ауыр заманға тура килгән ата-әсәһенә юғары белем алыу тәтемәй. Шуға төпсөк ҡыҙҙарының урта мәктәпте миҙалға тамамлап, БДУ-ның журналистика бүлегенә уҡырға инеүенә ата-әсә сикһеҙ шатлана. Сөнки улар белә: Зөлфиә берәй эшкә ҡыҙығып тотондомо, һис шикһеҙ шартына еткерәсәк! Әммә яҙмыштың ҡануны ҡаты – һөйөнөсө менән хәсрәтен дә йәнәш йөрөтә шул.\n«Атайым Мөхтәр Мөхәррәм улы – һуғыш йылы балаһы – үҙе атай һөйөүен татып үҫә алмаһа ла, беҙгә иҫ китмәле йомшаҡ, хәстәрлекле булды. Их, үкенесле, уға минең уңыштарымды, ғаиләмде күреп һөйөнөү бәхете насип булманы, – тип хәтер ебен тағата Зөлфиә. – Уҡырға инеп, Өфөнән ҡайттым. Атайым бесән өйөп йөрөй ине, мине күреп, кәбәндән һикереп үк төштө. Ҡыйынлыҡһыҙ уҡырға инеп, иҫән-һау йөрөп ҡайтыуыма шатланды. Сикһеҙ ҡыуаныс ниңәлер шом да тыуҙырғандай була бит ул. Әле лә хәтеремдә, августың 15-е иртән сәйер тауышҡа һиҫкәнеп уяндым. Иҫкәртеү булдымы, белмәйем, әммә шуны һаман онота алмайым. «Бөгөн атайыңдың һуңғы көнө», – тине кемдер. Насар уйҙарҙы башымдан ҡыуып, ихатаға йүгереп сыҡтым. Әсәйем иртәнге автобус менән ҡалаға киткән, атайым ат егеп йөрөй: «Ҡыҙым, сәй эсәйек тә яланда ҡалған бесәнде алып ҡайтайыҡ, Земфира апайың әҙер», – тине. Тәмләп сәй эсеп ултырыуыбыҙ әле лә күҙ алдымда, беҙ, ғәҙәттә, яҡын кешеләрҙең йөҙөнә иғтибарлап ҡарарға ваҡыт тапмайбыҙ. Ошо мәлде туҡтатырға, әллә мәңгелеккә хәтеремә теркәргә теләпме, атайымдың салланған сәстәренә, бураҙналар ятҡан киң маңлайына, йылы ҡарашына оҙаҡ ҡына текәлеп ултырҙым. Ул ашыҡҡандай иткәс, баҡсанан итәккә алма тултырып алдыҡ та, өсәүләшеп арбаға тейәлеп, яланға юл тоттоҡ. Осраған һәр ауылдашын сәләмләп: «Был шул бабайың була», – тип һәр кемен матурлап телгә алды ул.\nӨсәүләп бесән йыябыҙ, күп тә үтмәй атайымдың ҡапыл ергә ҡолағанын аңғарып, эргәһенә йүгерҙек. Апайым менән ҡосаҡлап башын күтәрҙек, ике күҙенән йәш атылып сыҡты, нимәлер әйтергә теләп ауыҙын асты, әммә һүҙе өҙөлөп, ҡулыбыҙҙа йән бирҙе. Әле генә һөйләшә-көлөшә яланға китеп барған булһаҡ, инде сәғәт ярымдан ике үҫмер ҡыҙ – апайым менән икәү атайҙың хәрәкәтһеҙ тәнен арбаға һалып ауылға алып ҡайттыҡ».\nИркә ҡыҙсыҡты яҙмыш бер көн эсендә өлкәнәйтә, әйтерһең. Бик ауыр һынау алдында ҡала ул. Ғәзиз кешеңде ҡалай тиҙ юғалтырға мөмкин, тигән ҡурҡыу ялмай үҫмер йөрәген. Хәҙер инде ул әсәһен бер минутҡа ла яңғыҙын ҡалдырмаясаҡ, Земфира апаһы педколледжды тамамлағансы үҙ уҡыуы көтөп торор, тигән һығымтаға килә. Нәкирә апай шул ваҡыт: «Ҡыҙым, яҙмыш форсатты бер тапҡыр ғына бирә, шуны ҡулыңдан ысҡындырма. Мин тип үҙ бәхетеңдән баш тартма, Хоҙай ярҙамы менән бирешмәҫбеҙ, бары һин йәшлегеңдә, юл башында хата яһама!» – тип, ҡапылғара гөрләп торған йорттарында япа-яңғыҙ ҡалыуға ҡарамаҫтан, Зөлфиәне Өфөгә китергә өгөтләй.\nУға әсәһен тыңлауҙан башҡа сара ҡалмай. Шулай һикәлтәле генә башлана тапшырыуҙарында етди мәсьәләләр күтәргән, сәмле һәм кешелекле журналистың бөгөнгө уңышына тәүге аҙымы. Зөлфиә Рәхмәтуллинаның «Юлдаш» радиоһында алып барған рухи-әхлаҡи, тәрбиәүи әһәмиәткә эйә «Ғаиләм – ҡәлғәм», «Йылы усаҡ», «Тормош асылы» тапшырыуҙары тиҙ арала халыҡ күңелен яулай. «Еңеү һалдаттары» очерктары, «Атылған йондоҙ», «Даирә» тапшырыуҙары ла тормош ысынбарлығын тасуирлауы менән мәртәбәле. БЮТ каналында «Башҡорт телен өйрәнәм» проекты мөхәррире булараҡ та күләмле эш алып бара, халыҡсан, көнүҙәк темаларҙы «Телеүҙәк» тапшырыуында тура эфирҙа күтәрә. Тағы бер мөһим һыҙат: ғәжәйеп ихлас, мөләйем ханым «йондоҙ» булып танауын күккә сөйөп йөрөгәндәрҙән түгел. Һөнәри йәһәттән уңышҡа өлгәшкән һылыуҙың өлгөлө ғаиләһе лә һоҡланыу уята. Әйткәндәй, тормош иптәше Әмир байтаҡ йылдар «Юлдаш» радиоһында режиссер булып эшләне, әле – шәхси эшҡыуар.\nКейәүен әсәйем үҙе һайланы, тип шаярта Зөлфиә. Беренсе курстың тәүге көнөнән ярҙамы, хәстәре менән гел эргәһендә уралған Белорет егете Әмир менән ҡыҙ тиҙ арала дуҫлашып ала. Ҡайғылы осоронда һылыуҙы ишеткән дә, аңлаған да ул була. Йәйен хат алышалар. Ҡыйыу егеттең, кеше аптыратып, Зөлфиәнең тыуған яғы – Ишембай районы Һайранға хәл белергә килеп төшкән саҡтары ла була. Дуҫлыҡ теүәл биш йылға һуҙыла. Тик ниңәлер йәштәр өйләнешергә ашыҡмай, дөрөҫөрәге, ғаилә ҡороу – яуаплы аҙым, беҙ әҙерме, Өфөлә нисек йәшәп китербеҙ, тип Зөлфиә тәҡдимде ҡырт киҫә килә. Шулай бер Нәкирә апай: «Балалар, етер инде, былайтып йөрөмәгеҙ, өйләнешегеҙ», – тип ҡыҫҡа ғына һүҙ тота. Ошоно көтөп кенә йөрөгән буласаҡ кейәү менән ҡәйнә һөйләшеп, никах көнөн дә билдәләй. Ҙур үҙгәрешкә ауыр килә торған һылыуҙың яҙмышы шулай уңышлы ғына хәл ителә лә ҡуя. «Ҡыҙ баланың тормошон ата-әсә хәстәрләргә тейеш, тигәнде ишетеп беләбеҙ, әсәйем үҙ бурысын атҡарҙы, – тип йылмая Зөлфиә. (Нәкирә апай менән Мөхтәр ағай улдарын да ваҡытында өйләндереү хәстәрлеген күрә, өсөһө лә 22 йәштә ғаилә ҡорған). – Донъя көтә башлағанда ла ярҙамы ҙур булды. Пенсияла һәм яңғыҙ булыуға ҡарамаҫтан, апайымдың да институтҡа инеү теләгенә ҡаршы төшмәй, бер юлы ике студентты аяҡҡа баҫтырҙы».\nБөгөн Әмир менән Зөлфиәнең татыу, бәхетле ғаиләһендә ике бала үҫә. Өсөнсө синыфта уҡыған Миләүшә велосипедта, роликта йөрөй, конькиҙа шыуа, бассейнды ҡалдырмай, аппликациялар яһау менән ҡыҙыҡһына, инглиз телен өйрәнә һәм, әсәһе ниәтен ғәмәлгә ашырып, табип булыу хыялы менән яна.\nАлты йәшлек Морат та велосипедта уҙышыу, йүгереү буйынса апаһынан ҡалышмай. «Улым да шаян, отҡор булып үҫеп килә. Балаларымды ныҡ яратам. Эшем менән бәйле улар янында көнө буйына була алмаһам да, мөхәббәтемде, йөрәк йылыһын, хәстәремде икеһенә тигеҙ бүлергә тырышам. Балаларыма аталары ҡатыраҡ булып китһә, йомшартыбыраҡ ебәрәм. Минең талапты Әмир кәметергә мөмкин.\nБала саҡта ҡалала йәшәргә хыяллана инем. Ә хәҙер ҙур ҡалалағы тынғыһыҙ тормош кеше күңеленән һиллекте, ниндәйҙер кимәлдә ихласлыҡты урлаған урын икәнен аңлайым да ауыл, ундағы алсаҡ кешеләр, тәбиғәт һағындыра», – ти ул.\nБыйыл көҙ Зөлфиәнең ғәзиз әсәһе, һөйөклө ҡәйнә һәм ҡәҙерле өләсәй Нәкирә Батыргәрәй ҡыҙына 75 йәш тула. Оло йөрәкле әсәгә сәләмәтлек, бәхет, оҙон ғүмер теләйек. Ғәҙеллек һәм бәхет һағында торған Зөлфиәгә тел асҡыстары, ижади ҡеүәт бирһен Хоҙай, яңы бейеклектәргә юл асһын!


ДОНЪЯ ЯҢЫЛЫҠТАРЫ - 17.02.2017\nДәүләт Думаһы депутаттарын хәрби йыйын көтә. Был турала илдең оборона министры урынбаҫары Николай Панков хәбәр итте. Яңы саҡырылыштағы халыҡ һайланыусылары һалдат һурпаһының тәмен яҙ айҙарының береһендә тәмләп ҡарар тип күҙаллана.\nРәсәй Хөкүмәте Мысыр менән граждандар авиацияһы өлкәһендә именлек буйынса хеҙмәттәшлек протоколын раҫланы. Документ нигеҙендә был дәүләттең аэропорттарындағы авиация хәүефһеҙлеген тәьмин итеү сараларында Рәсәй белгестәре лә ҡатнашасаҡ. Шулай ҙа әлегә Мысыр курорттарына самолет рейстары асыу тураһында аныҡ мәғлүмәт юҡ.\nБритания премьеры Тереза Мей Украина мәсьәләһен хәл итеү Рәсәйгә баҫым яһарға ниәтләй. Францияның Ле Фигаро гәзитендә донъя күргән мәҡәләһендә ул рәсми Париждың фекерен уртаҡлашырына өмөт белдергән.\nКөньяҡ Кореяның иң бай кешеләренең береһе ҡулға алынды. Самсунг электроникс компанияһының вице президенты Ли Чже Ён коррупцияла ғәйепләнә.\nПакстан махсус хеҙмәттәре Сехван-Шәрифтәге террор ғәмәлен башҡарыуға ғәйепләнеүсе 39 радикалды юҡ итте тип хәбәр итә Ассошейтед прессс агентлығы. Махсус операция уҙҡан төн үтте, рейд барышында 47 кеше ҡулға алынды. 70 кешенең үлеменә юл асҡан террор ғәмәле кесе йома суфый дәрүиштең кәшәнәһе янында теркәлде. Уның өсөн яуаплылыҡты Рәсәй һәм илдәрҙә тыйылған "Ислам дәүләте" террор төркөмө үҙ өҫтөнә алды.\nВәғәҙә - иман. "Динамо" Минск плей офф уйындарына сыҡһа гәзитемде ашайым тип белдергән Беларусь журналисына һүҙен үтәргә тура килде. Сираттағы уйындан һуң команданың турнир таблицаһындағы урыны билдәле булғас та ул матбуғат конференцияһы йыйып, гәзитен тәмләп-тәмләп йоторға мәжбүр булды.


Мөғәллимдәр ни өсөн яҡлауға мохтаж? | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\nМөғәллимдәр ни өсөн яҡлауға мохтаж?\n27 августа 2019 — 19:01 ГТРК «Башкортостан»\nӨфөлә мәғариф системаһын үҙгәртеүгә бәйле кәңәшмә уҙҙы. Эксперт советы ултырышы йәмәғәтселектә ҙур ҡыҙыҡһыныу уятмаһа ла, һөҙөмтә Башҡортостан мәктәптәрендә эшләгән 130 мең уҡытыусыға ҡағыла. Уларҙың һөнәре, ысынлап та, баһалап бөткөһөҙ. Был рухи баһалау. Балаларға белем биреп, тормошҡа әҙерләгән мөғәллимдәр бөгөн үҙҙәре яҡлауға мохтаж. Тәү сиратта, бюрократизмдан арындырыу. Рәсәйҙең мәғариф системаһы хәҙер донъяның 35 иле араһында беренсе урынға сыҡты. Алтын миҙал, яңы ҡаҙаныштар, йә иһә шаҡ ҡатырырлыҡ асыштар өсөн түгел. Пьедесталдың тәүге баҫҡысы тап ҡағыҙҙар тултырыу һәм отчеттар яҙыу өсөн бирелгән. Бөгөн уҡытыусылар статистар ролен дә үтәй. Ниндәй сара булһа ла, улар залды тултырырға тейеш. Бының өсөн хатта айырым күрһәтмәләр бирелә. Тағы ла бер хәл. Урамда нисә бағанала ут янмай, мәктәп биләмәһенә ҡасан һәм нисә берәҙәк эт килеп ингән, ошоларҙың барыһын уҡытыусылар иҫәпләп, рәсми ҡағыҙҙарға яҙып, күҙәтеүсе органдарға тапшырырға тейеш. Бурыслы ғына түгел, ә мотлаҡ тейеш. Эксперт советы ултырышының һөҙөмтәләрен иғлан итеү әлегә иртәрәк. Мәғариф министрлығы ла уҡытыусыларҙы ҡағыҙҙар тултырыуҙы азат итә аламы, юҡмы, уныһы ла билдәһеҙ. Ни өсөн тигәндә, ведомство белгестәре бурыстарҙы үҙҙәре аңлап етә алмай. Ә уҡытыусы иһә ике түгел, ә өс ергә бүленергә мәжбүр. Тәүгеһе, иғтибар итегеҙ, тәүгеһе — рәсми ҡағыҙҙар тултырыу, икенсеһе етәкселек менән яҡшы мөғәмәлә итеү, өсөнсөһө – балалар менән эшләү. Башҡортостанда айырым статистика ла бар. Әгәр ҙә педагог мәктәптә аҙнаһына 46 сәғәт эшләй икән, был ваҡыттың теүәл 15 сәғәтен ул документтар тултырыуға бүлә. Ә бына ҡағыҙ, елем, ҡәләм-дәфтәр, хатта семинарҙарға юл сығымын да уҡытыусы үҙ кеҫәһенән ала. Бюджетта ошондай ваҡ-төйәк кеүек күренгән мәсьәлә өсөн аҡса бөтөнләй ҡаралмаған. Уҡытыусыларҙы бюрократик йөктән ҡотҡарыу юлдары юҡ түгел. Башҡортостанда ошо йәһәттән тәжрибәләр ҙә бар. Мәҫәлән, Шишмәләге Әлкә мәктәбе. Белем биреү йортонда педагогтарға ярҙам итеп, уларҙы ҡағыҙҙар тултырыу кеүек эштән бер сиреккә булһа ла азат иткәндәр. Бөгөн уҡытыусылар дүрт кенә документ тултырырға тейеш. Рәсми ҡағыҙҙар исемлеге лә билдәле. Предмет буйынса эш программаһы, календарь-тематик планлаштырыу, электрон көндәлек һәм электрон журнал. Тик әлегә Рәсәй мөғәллимдәре бындай үҙгәрештәрҙе өндә генә түгел, ә төшөндә лә күрмәй.


«Урал батыры» | Йәншишмә\nНаписал в 1 февраля 2018, 21:17\nСиләбе өлкәһендә беренсе тапҡыр «Урал батыры» балалар этноконкурсының һайлап алыу туры үтте. Уны президент грантын яулаусы — «Афарин» башҡорт милли балалар студияһы ойошторҙо. Сыбаркүл, Арғаяш, Пластов һәм Ҡоншаҡ райондарынан, Силәбе һәм Златоустан 30-лаған конкурсант үҙенең физик һәм ижади һәләттәрен күрһәтте.\nРәсәйҙең атҡаҙанған тренеры Морис Йосопов ярышта физик әҙерлек буйынса баш судья булды. Бөтә йәштәр ҙә үҙҙәрен яҡшы физик формала һәм төрлө етди һынауҙарға әҙер булыуын күрһәтте. Бәйгеселәр үҙҙәренең йыр, бейеү, музыка һәләттәрен асты, мауығыуҙарын да бәйән итте.\nБарлыҡ ҡатнашыусыларға ла дипломдар, иҫтәлекле бүләктәр тапшырылды.\n« Телдән төшкән тел юҡ булыр, телдәге тел ныҡ булыр\nРәсәй тикшереү көндәре »


Ер еләге үҫтереү тәртибе » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке\nБашҡортостан гәзите » Баҡса » Ер еләге үҫтереү тәртибе\nЕр еләге үҫтереү тәртибе 05.06.2018 // Баҡса\nБеҙҙәге һауа шарттарында ер еләгенең вегетация осоро ҡар иреп бөткәс тә башлана. Май аҙаҡтарында сәскә ата, мыйыҡ ебәрә башлай. Июнь ахырында еләк өлгөрә. Август аҙағында мыйыҡтар күпләп үҫә, ергә тамыр ебәреп, тупраҡтан дымды, туҡлыҡлы матдәләрҙе күпләп һура башлай, киләһе йылдың уңышына ифрат ҙур зыян килтерә, шуға күрә мыйыҡтарҙы даими рәүештә ҡырҡып торорға кәрәк.\nЕр еләге үҫентеләрен үрсетеүгә тәме, эрелеге, уңдырышлылығы менән айырылып торған сорттар һайлап алына. Улар уңдырышлы, ашланған ергә 30-40 сантиметр аралыҡта ултыртыла. Беҙҙең климат шарттарында августың икенсе ун көнлөгөндә еләк үҫентеләре күсереп ултыртыуға өлгөрә. Ултыртыуға тамырҙарының оҙонлоғо биш сантиметр булған, өс-дүрт япраҡлы мыйыҡтар иң яҡшы үҫенте һанала. Улар һәйбәт ашланған, еңелсә дымлы тупраҡлы ерҙә тамыр йәйеп тиҙ үҫеп китә һәм мыйыҡ ебәрә башлай.\nТәүге йылда мыйыҡтан барлыҡҡа килгән үҫентеләр ултыртыуға яраҡлы булмай. Плантацияһын даими туҡландырып, һыу һибеп торорға кәрәк. Уны нормаль дымлылыҡта тотоу бигерәк тә мөһим. Мыйыҡтағы розеткалар ергә йәбешеп тамыр ебәрһен өсөн тупраҡты йомшартып торорға кәрәк. Икенсе йылында аналыҡ плантацияһында юғары сифатлы үҫентеләр өлгөрә. Тамырының оҙонлоғо биш-алты сантиметр булған өс-дүрт япраҡлы үҫентеләр тәғәйенләнгән ергә ултыртыла. Еләк ултыртылаһы урындың һәр квадрат метрына ике килограмм органик ашлама, 80 грамм комплекслы минераль ашлама индереп, ер тәрән итеп ҡаҙыла, өҫтө тигеҙләнә.\nТәжрибәләрҙән күренеүенсә, еләкте тәрән оялар йәки бураҙналар яһап ултыртыу иң яҡшы ысул һанала. Уның өҫтөнлөгө шунда: йыл һайын еләктең үҙәк тамыры өҫкә сығыусан, тәрән ояларҙа иһә өҫкә сыҡҡан тамыр күмелә. Икенсенән, ояларҙа дым оҙаҡ һаҡлана, өсөнсөнән, көҙ ҡар яуыу менән ояларға ҡар тула һәм көҙгө һалҡындарҙа үҫентене туңыуҙан һаҡлай.\nҺуңғы йылдарҙа һәүәҫкәр баҡсасылар еләкте түтәлдәр өҫтөнә ҡара толь йәйеп ултыртыу ысулын файҙалана башланы. Түтәл өҫтөнә ябылған толдәргә 30-40 сантиметр аралыҡта тишектәр яһап ултыртҡанда дым яҡшы һаҡлана, мыйыҡтар ергә йәбешеп тамыр йәймәй, толь өҫтөнә таратыла, уларҙы ҡырҡып алыуы еңел була.


Баш ҡалала «Евро-Өфө-Азия» мода форумына йомғаҡ яһалды // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nБаш ҡалала «Евро-Өфө-Азия» мода форумына йомғаҡ яһалды\n11:02, 3 ноября 2011 Йәмғиәт\n2 ноябрҙә Башҡортостандың баш ҡалаһында үткән «Евро-Өфө-Азия» XII мода форумында Лена Карнаухова ательеһы еңеүсе булды. Уның «Мария-Даниэла» пальто һәм күлдәктәр коллекцияһы мода форумы сиктәрендә үткән «Тормош байрам кеүек» конкурсында иң яҡшыһы тип танылды.\nБөтә Рәсәй музыка йәмғиәтенең Башҡортостан производство комбинаты модельерҙары менән әҙерләнгән «Көнсығыш мозаикаһы» коллекцияһы икенсе урынды яуланы.\nӨсөнсө урынға Өфө дәүләт иҡтисад һәм сервис академияһын тамамлаусы Ғәлиә Хәйруллина сыҡты.\nПризерҙар кубоктар һәм туҡыма, профессиональ техника алыуға сертификаттар алды.\nФорумды ойоштороусылар булып Өфө хакимиәте һәм Башҡортостан күргәҙмә компанияһы сығыш яһаны. Сарала 30 модалы кейем коллекцияһы тәҡдим ителде.\nӨфө хакимиәте башлығы урынбаҫары Марат Ғәлиуллин фекеренсә, 12 йыл эсендә «Евро-Өфө-Азия» мода форумы иң яҡшы эштәрҙе тәҡдим итеү майҙансығына әүерелде.\n— Беҙҙә клиенттың барлыҡ талаптарын да үтәй алырлыҡ ателье, дизайнер һәм кутюрьеларҙың булыуын барыһына ла күрһәтеү беҙҙең маҡсат булып тора. Мода индустрияһының билдәле белгестәренән тыш, конкурста йәш дизайнерҙарҙың да ҡатнашыуы ҡыуандыра. Ҡайһы берәүҙәренең эштәре ҙур ҡыҙыҡһыныу уята, улырҙың ижади һәләттәре киләсәктә лә ҙур һорау менән файҙаланылыр, тип ышанғы килә, — тине жюри ағзаларының береһе, Өфө ҡалаһы хакимиәтенең хеҙмәтләндереүҙәрҙе координациялау һәм көйләү бүлеге начальнигы Ольга Завьялова.\nТеги: мода форумы, конкурстар


Көйөргәҙе районында «Яулыҡ – Тыныслыҡ билдәһе» фестивале уҙҙы // Мәҙәниәт | новости башинформ.рф\n10:47, 11 февраля 2020 Мәҙәниәт\nУҙған ял көндәрендә Көйөргәҙе районының «Йәшлек» район мәҙәниәт йортонда «Яулыҡ – Тыныслыҡ билдәһе» фестивале ойошторолдо. Байрам ҡунаҡтарының республиканың район-ҡалаларынан егерменән ашыу оҫтабикәнең ҡулдан эшләгән төрлө биҙәүестәрен: селтәр, яулыҡ, баш кейемдәрен ҡарауҙан тыш, һатып алыу мөмкинлеге булды. Фестиваль барышында никахҡа яулыҡ, кейем аксессуары булараҡ яулыҡ бәйләү, визаж һәм стиль буйынса оҫталыҡ дәрестәре үтте.\nТамашасылар алдында Башҡортостандың халыҡ артисы, дүрт тапҡыр ҡурайсылар конкурсының Гран-прийын яулаған «Ҡурайсы» төркөмө етәксеһе Роберт Юлдашев сығыш яһаны. Шулай уҡ Линара Таһированың «Һылыуҡай-BASHKIRIAN BEAUTY» студияһының шәхси коллекцияһы күрһәтелде. Фестиваль тамашасылары һәм ҡунаҡтары әйтеүенсә, улар онотолмаҫ тәьҫораттар ҡалдырҙы.\n«Бөгөн ыңғай хис-тойғолар, бик күп файҙалы мәғлүмәттәр алдыҡ, беҙгә яулыҡ ябынып та модалы күренергә мөмкин икәнлеге хаҡында һөйләнеләр һәм күрһәттеләр», — тип үҙҙәренең тәьҫораттары менән уртаҡлашты байрам ҡунаҡтары.\nСараны ойоштороусылар – Көйөргәҙе районы хакимиәте, муниципалитеттың хәйриә фонды һәм ҡатын-ҡыҙҙар советы. Яулыҡ фестивале Салауат епархияһы һәм Башҡортостан мосолмандарының Диниә назараты эгидаһы аҫтында уҙҙы.\nТеги: Яулыҡ фестивале


12 Ғинуар 2021, 19:10\nРайонда ғына түгел, хатта республикала берҙән-бер уникаль урын—бейек андыҙ яланы ла бар. Ә инде ҡурайҙың тап бында үҫеүенә һис тә аптырарға кәрәкмәй.\nХәйбулла районының урман зонаһына ингән Оло Әбеш ауыл биләмәһендә “Шайтантау махсус һаҡланған зоологик дәүләт ҡурсаулығы” урынлашҡан. Тәбиғәтте һаҡлау маҡсатында унда һунар итеү, ағас ҡырҡыу тыйылған. “Шайтантау” ҡурсаулығы—имәнлек һәм урман-дала менән ҡапланған комплекс, Һаҡмар йылғаһы киҫеп үткән Шайтантау тауҙар теҙмәһенә инә. Заказник 1971 йылда рәсми теркәлгән, уның майҙаны 30 мең 500 гектар тәшкил итә, Ейәнсура районы һәм Ырымбур өлкәһе менән сиктәш.\nӘйткәндәй, ҡурсаулыҡтан алыҫ түгел Ырымбур өлкәһенә ҡараған “Шайтантау” заповеднигы урынлашҡан. Тау имәнлектәре төньяҡ һәм көнсығыш битләүҙә үҫә, көньяҡ һәм көнбайыш битләү ташлы даланан тора, урыны менән ҡыуаҡлыҡтарға алмашына. Дала туғайлыҡтары йылға киртләстәрен биләй, туғайҙа ерек, муйыл, күк тирәк үҫә. Ҡурсаулыҡта һирәк осрай торған хайуандар һәм үҫемлектәр һаҡлана. Мәҫәлән, мышы, йәтсә, ҡабан сусҡалары, һеләүһен, аҡ ҡуян, ҡор, сел, шәшке, һары шәшке, һыуһар, йылға ҡондоҙо, ҡурпынсыҡ, дала ҡарағошо, бөркөттәрҙе тик бында ғына осратырға мөмкин. Ҡыҙыл китапҡа ингәндәрҙән мөншөгөр (выпь), күл буғаһы, өкө (ябалаҡ), осар тейен, бағыр, бәрҙе, ҡыҙыл балыҡты телгә алырға була.\n2005 йылда заказник Башҡортостандың Тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министрлығы ҡарамағына күсерелә. Ҡурсаулыҡ биләмәһендә райондың тәбиғәт ҡомартҡылары исемлегенә ингән Мә-йетбар урынлашҡан, шулай уҡ бында Ырымлы ер тип аталған урын бар.\nҠурсаулыҡта энә япраҡлы һәм урал ҡәнәферҙәре, урал гөлбаҙраны, боланут үләне, меңъяпраҡ, гладиолус, Марьин тамыры йәки ҡырағай пиондар осрай. Бынан тыш, барыбыҙға таныш булған дарыу үләндәре—шиңмәҫгөл (бессмертник песчанный), татлы тамыр (солодка Коржинского), бейек андыҙ (девясил высокий) бар. Районда ғына түгел, хатта республикала берҙән-бер уникаль урын—бейек андыҙ яланы ла бар. Ә инде ҡурайҙың тап бында үҫеүенә һис тә аптырарға кәрәкмәй.\nХайуандар донъяһына килгәндә лә, ҡурсаулыҡта тайыштабан, илек, төлкө, ҡуяндар бик күп. Ҡыш көнө ҡар ҡалын булыу сәбәпле, хайуандарҙың күбеһе ҡышларға Баймаҡ, Йылайыр яғына китеүсән, яҙ йәнә ошо төбәкте үҙ итә. Заказникта һунар ҡәтғи тыйыла, әммә был ҡанунды һанға һуҡмаусылар ҙа бар.\nҠурсаулыҡ майҙанына райондың Үрнәк, Йәнтеш, Аҡъюл, Бәләкәй Арыҫланғол, Ҙур Әбеш ауылдары инә. Ауыл халҡының күпселегенең сабынлыҡтары ҡурсаулыҡта урынлашҡан. Бөгөн “Шайтантау” ҡурсаулығы хеҙмәткәрҙәре биләмәне даими контролдә тотоу, уларҙы һаҡлау буйынса ҡулдарынан килгәндең барыһын да үтәй. Әммә беҙҙе уратып алған тәбиғәтте һаҡлау—һәр кемдең мөҡәддәс бурыстарының береһе. Сөнки хозур тәбиғәттә ял итергә, уны күҙәтергә, матурлығына һоҡланырға мөмкин, әммә бар кешегә лә уны яратыу, ҡәҙерләү, һаҡлау, яҡлау кеүек сифаттар бирелмәй.


Гәзиттең номеры: 21-22 » Гәзиттең номеры: 21-22 » Яйыҡ гәзите | Газета Яик\nЯйыҡ гәзите » Гәзиттең номеры: 21-22\nИң мөһиме - үрсетмәләрҙе ваҡытында сәсеү. Уларҙы алданыраҡ сәсһәң, яҡшы уңыш алырға була, тип һанау дөрөҫлөккә тап килмәй. Һәр ерҙә сама кәрәк, һәр нәмәнең үҙ ваҡыты. Беҙҙә киң таралған бөтә йәшелсәләр ҙә тиерлек үрсетмә формаһында үҫтерелә. Төрлөһө төрлө ваҡытта ултыртыла. Помидор, борос, баклажан, патиссон кеүек йәшелсәләр беҙгә бик алыҫтан - йылы илдәрҙән килгән. Шуға ла улар һалҡынды яратмай. Ә Башҡортостанда көндәр май урталарына тиклем йылынмай. Тәбиғәт йәшелсәләрҙе асыҡ ерҙә генә үҫтереү өсөн уңайлы шарттар булдырмағас, йылы климатты тәҙрә төптәрендә, парниктарҙа, теплицаларҙа булдырырға тура килә.\nКүпме орлоҡ алырға?\nОрлоҡ алыр өсөн магазинға юлланыр алдынан баҡсағыҙға күпме йәшелсә-емеш ул-тыртырға йыйыныуығыҙҙы аныҡ планлаштырығыҙ. Орлоҡто артыҡ алыу бө-төнләй кәрәкмәй - икенсе йыл уларҙың үҫеп сығыуы икеле.\nСифаты төҫөнә сыға\nОрлоҡтарҙың төҫөнә лә иғтибар итегеҙ - уларҙың яңылары сағыу була, иҫ-келәренең төҫө тоноҡлана. Һәйбәт орлоҡтарҙың еҫе ҡырҡыу булыуы менән айырылып тора, бигерәк тә кишер, петрушка һәм әнистеке. Шулай уҡ орлоҡтарҙы тотоп та ҡарайҙар - улар дымлыраҡ, һалҡынса була. Кибеп бөт-кәндәрен уйлап та тормай сүп һауытына ырғытырға кәрәк. Һәм, әлбиттә, ор-лоҡтарҙың ҡабына яҙылған яҙыуҙарға иғтибар итегеҙ - теплицағыҙ булмаған осраҡта оҙаҡ өлгөрә торған сорттарҙы алмай тороғоҙ.\nОлатайым Ҡәләмов Шөғәйеп Алтынбай улы 1923 йылда Сораман ауылында колхозсы ғаиләһендә тыуған. Башланғыс синыфты ауылда тамамлай. Бөйөк Ватан һуғышы башланғас, 1942 йылдың мартында фронтҡа оҙатыла. Тәүҙә уларҙың төркөмөн Мейәс ҡалаһынан Дәүләкәнгә ебәрәләр. Аҙаҡ ниндәйҙер татар ауылы янында һуғыш алымдарын өйрәтеү башлана. Апрель-майға тиклем шунда хәрби әҙерлек үтәләр.\n«Узловая» станцияһынан вагондарға тейәлеп, фронтҡа юл тоталар. 10 көн буйы тиерлек бара улар. Дивизияның 25 һалдатын, шул иҫәптән олатайымды ла, йәш кенә лейтенант ҡарамағына тапшыралар. Айырым әҙерлек курсы үтәһегеҙ тип, быларҙың төркөмөн Воронеж ҡалаһына ҡарай алып китәләр. Үкенескә ҡаршы, улар тейәлгән состав бомбаға тотола. Беҙҙең самолеттар килеп сыҡҡас ҡына, дошмандыҡылар күҙҙән юғала.\nЙәйәүләп, юлды артабан дауам итәләр. Курстарҙың булыу-булмауы тураһында берәү ҙә хәбәрҙар түгел. Лейтенант һалдаттарҙы урман араһындағы штабҡа алып барып тапшырған. Комендатуранан дүрт ат, ҡорал алып, төндәрен генә юлдарын артабан дауам иткәндәр. Түҙмәйенсә, уста ыуып, арышты сәйнәй-сәйнәй һаман алға барғандар.\nҒаилә архивтарын иң ҡәҙеле ҡомартҡы итеп һаҡларға кәрәк. Тормош ағын һыу кеүек аға, яҙмыш кешене үрҙәргә күтәрә йә гүрҙәргә төшөрә… Иҫке фото, хат-документтар - ошо һикәлтәле юлдарҙың өнһөҙ шаһиттары, аяуһыҙ тәҡдир айырған яҡын кешеләр тураһында хәтерҙе билдәләгән яҡты маяҡтар.\nБер ғаилә тарихын бәйән итәһем килә. Барыһы ла ярты быуат элек башлана. Наурыҙ ауылында Райхана исемле ҡыҙ һатыусы булып эшләй. Алсаҡ һәм баҫалҡы ҡыҙҙы тәү ҡараштан оҡшатып, кәрәккәндә лә, кәрәкмәгәндә лә магазинға Сабир исемле йәш шофер инеп йөрөй башлай. Ике йәш йөрәк ҡушыла. Татыу ғаиләлә ике ул һәм бер ҡыҙ үҫтерәләр, матур, лайыҡлы йәшәйҙәр, эшһөйәрлек һәм кешелеклелек менән абруй ҡаҙаналар. үкенес, тормош шатлыҡ-кинәнестәрҙән генә тормай, 2009 йылдың ноябрь айында Ғүмәровтарҙың өлкән улдары Рим (минең тормош иптәшем) баҡыйлыҡҡа китте. Ошондай тәрән ҡайғы кисерһәләр ҙә, ҡайным-ҡәйнәм һынманылар, бер-береһенә тоғролоҡ, мөхәббәт, ихтирам уларға ярҙам иткәндер. Улар тип өҙөлөп торған өс ейәндәре, ике ейәнсәрҙәренә һөйөнөп сабыр һәм матур йәшәйҙәр, һәр кемебеҙгә ярҙамға килергә әҙер генә торалар. Бындай кешеләргә һоҡланмау мөмкин түгелдер, беҙ барыбыҙ ҙа уларға аҡыллы кәңәшсе, ышаныслы терәк булғандары өсөн рәхмәтлебеҙ. Иманым камил - яҙмыш ҡуйған һынауҙарҙы үтеп, ҡәҙимге тормошта ысын кеше булып йәшәү - ҡаһарманлыҡҡа тиң.\nАуылыбыҙҙа матур йәшәгән өлгөлө парҙар бик күп. Нәсимә һәм Ғәзим Ибраһимовтар, Мөслимә һәм Радик Шәмиғоловтар, Сайма һәм Рәйес Бакировтар. Был ғаиләләр 50 йыл инде татыу ғүмер итәләр.\nОшо көндәрҙә ауылыбыҙҙың ағинәйе, тыл ветераны Әширәф Әхмәҙулла ҡыҙы Шәмиғолованың 90 йәшлек юбилейын үткәрҙек. Мәрхүм Әдип ағай менән улар 60 йыл татыу ғүмер кисерҙеләр. Өлгөлө ғаиләлә 6 бала үҫтереп, барыһын да аяҡҡа баҫтырҙылар.\nКисәгә Әширәф апайҙың балалары, ейән-ейәнсәрҙәре, туған-тыумасалары, ауылдаштары, Өфөнән дә ҡунаҡтар йыйылды. Ейәне Руслан менән килгән «Ләйсән» ансамбле солистарының сығыштары, бүләһе Раяндың өләсәһенә бағышлап йырлаған йырҙары кисәгә йәм өҫтәне. Ҡыҙҙар ағинәйҙе матур бейеүҙәре менән тәбрик иттеләр.\nБайрамдан һуң ағинәйҙең һаулығын теләп балалары тарафынан салынған ҡорбан ашына «Нәҡиә» мәсетенә йыйылдыҡ.\nМәсеттең имам-хатибы Хәмит ҡорбан аяты уҡыны. Был мәжлесте ойоштороусы һәм алып барыусылар Хәтимә Ниғмәтуллинаға һәм Әсмә Ғибәҙәтоваға ауыл халҡы исеменән ҙур рәхмәт.\nИсем туйы үтте02.03.2015\nОшо көндәрҙә Миндәк ҡасабаһының мәҙәниәт йортонда Әһел Ялаловтың «Күңел хистәре» исемле китабының исем туйы булып үтте. Был - авторҙың икенсе китабы. Тәүгеһе «Миндәк алтыны» тип аталғайны. Унда ул төплө материалдарға таянып, алтын табыу сәнәғәтендә фиҙаҡәр хеҙмәт күрһәткән кешеләр тураһында яҙған ине.\nАвтор икенсе китабын үҙенең тыуған ауылы Ҡарағужаға арнаған. Заманында Күбәләк волосында иң ҙур булып иҫәпләнгән ауыл илебеҙҙең төрлө өлкәләренә бихисап шәхестәр биргән. Китапта ауылдың боронғо тарихынан алып, уның бөгөнгө көнөнә тиклемге үҫеш юлы тасуирлана. Йыйынтыҡ бай ғына фотоматериалдар менән биҙәлгән.\nКитап авторын ҡотларға уның ауылдаштары, иңгә-иң терәшеп бергә эшләгән дуҫ-иштәре, мәктәп уҡыусылары, уҡытыусылар һәм ҡасаба халҡы килгәйне. Был күркәм сараға шулай уҡ Миндәк ҡасабаһының хакимиәт башлығы Р. Ғибаҙуллин, «Йөрәк хәтере» ойошмаһы рәйесе Ә.Әминев, уның урынбаҫары А.Ғәзизов, йәш шағир Мөнир Иҡсанов килгәйне. Ҡотлаусыларҙың барыһы ла «Күңел хистәре» китабының бай эстәлеген, уның киләсәк быуынға арналыуын, уларҙа патриотик рух тәрбиәләүҙәге ролен һыҙыҡ өҫтөнә алды, авторға киләсәктәге ижадында яңынан-яңы уңыштар теләне. Кисә «Оҙонгүл» өлгөлө балалар бейеү коллективының дәртле бейеүҙәре, Миндәк мәҙәниәт йорто янындағы фольклор коллективының сығыштары менән үрелеп барҙы.\nБисмилләһир-рахмәнир-рахим! Әс-сәләмү-ғәләйкүм үә рахмәтул-лаһи үә бәрәкәтүһ!\nҺәр ай һайын, йыл әйләнәһенә, ауыл мәсеттәренең береһендә район имамдарының йыйылышы үтә. Сираттағыһы Ҡунаҡбай мәсетендә уҙҙы. Ул йәмәғәт тормошонда дингә ҡағылышлы мәсьәләләргә бағышланды. Шуларҙың береһе - ҡорбан салыу.\nҠорбан салыу - ул бик мөһим ғибәҙәт. Ҡорбан - «Ҡәүҫәр» сүрәһендә үәжиб ҡылынды: «Раббыңа ғибәҙәт ҡыл үә ҡорбан сал». Үәжиб ул шундай ғәмәл, уны үтәһәң, сауаплы, үтәмәһәң, гонаһлы булырһың. Үәжиб ҡорбаны Аллаһы Тәғәләнең ризалығы өсөн Зөлхизә айының 10-12-се көндәрендә боғаҙланырға тейеш. 2015 йылда сентябрь айының 23-25-се көндәренә тура килә.\nНәҙер ҡорбанын иһә йыл әйләнәһенә һәр көндә лә салырға мөмкин. Ул кешенең үҙ теләгендә, нәҙер (ниәт) итеп бер эшкә ҡорбан салырға әйткәс, үтәлә.\nБеҙгә фарыз булған биш намаҙҙы уҡымайынса, үәжиб булған ҡорбанды хәлебеҙҙән килә тороп үтәмәһәк, тик нәҙер ҡорбаны ғына һалһаҡ, Аллаһы Тәғәлә уны ҡабул итерме? Яуапты тик Аллаһ үҙе генә белә.\nМәктәп йылдарын иҫкә алмаған кеше һирәктер. Клас-таштарымды, уҡы-тыусыларымды, мәк-тәбемдә үткән көн-дәрҙе иҫкә алған һайын күҙҙәремдә һағыш сағыла.\nБеҙ - 2010 йылда мәктәптән ҡош-соҡтай осоп киткән уҡыусылар. Беҙҙең өсөн һуңғы ҡыңғырау яңғырауына биш йыл ваҡыт үтеп тә киткән.\nТормош төрлөбөҙҙө төрлө яҡҡа осорҙо. Хә-ҙер инде күптәребеҙ атай, әсәй булғандар, кемдәрҙер эшләп йөрөй, күптәребеҙ быйыл юғары уҡыу йортон тамамлап, ҡул-дарына диплом аласаҡ. Ә ике класташыбыҙ, ҡыҙғанысҡа ҡаршы, мәңгелеккә арабыҙҙан китеп барҙы…\nОшо көндәрҙә уҡы-тыусыбыҙ, класс етәк-себеҙ Йәмилә Фәтҡулла ҡыҙы беҙҙе мәктәпкә осрашыуға саҡырҙы. Ул беҙҙе 5-cе кластан 11-се класҡа тиклем етәкләп килде. Ете йыл эсендә 20 уҡыусы уның үҙ балаһына әүерелде. Йәмилә Фәтҡулла ҡыҙы барыбыҙҙы ла яҡын күрә, әле лә һәр беребеҙҙең тормошон күҙәтеп бара.\nДан йырлайым һиңә, туған телем!02.03.2015\nХалыҡ-ара туған тел көнө күп ерҙәрҙә юғары баһаланып, төрлө саралар менән ҡаршы алына. Был көн район-ҡалабыҙҙың башҡорт теле уҡытыусылары өсөн дә көтөп алынған байрамдарҙың береһе. Сөнки бына дүртенсе йыл инде туған телгә дан йырлаған сара төплө әҙерлек менән юғары кимәлдә үткәрелә. Тулы мәғәнәһендә тел байрамы була ул. Быйылғыһы районыбыҙҙан сыҡҡан журналистар менән осрашыуға арналды. Башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусылары, мәртәбәле ҡунаҡтар Илсе урта мәктәбенә йыйылды.\nЗауыҡ менән биҙәлгән, йылы, таҙа мәктәп бинаһында күҙҙәренән яҡты нурҙар балҡып торған, бөхтә кейенгән уҡыусы балалар хал-ҡыбыҙҙың милли аштары: сәк-сәк, буҙа менән ҡаршы алдылар. Залда башҡорт көйҙәренең сихри моңы ағылды.\nСараға район хакимиәте башлығының социаль эштәр буйынса урынбаҫары Зөһрә Гордиенко, мәғариф бүлеге начальнигы урынбаҫары Нурзидә Абдрахманова, мәғариф бүлеге методисы Зилә Шәрәфетдинова, Өфөнән «Юлдаш» радиоһы дикторы, Башҡортостандың ха-лыҡ артисы Әхәт Мортазин, «Башҡортостан» гәзите хәбәрсеһе, мөхәррир урынбаҫары Рәшит Кәлимуллин, «Башҡортостан ҡыҙы» журналы мөхәррире Гөлназ Ҡотоева һәм хәбәрсеһе Әлмира Кирәева, «Яйыҡ» гә-зите мөхәррире Римма Солтанова, «Республика Башкортостан», «Учалинская газета» гәзиттәренең үҙ хәбәрсеһе Әнисә Янбаева, Учалы яҙыусылар ойошмаһының яуаплы сәркәтибе Әҡлимә Сафина, Учалы телевидениеһы радио бүлеге-нең махсус хәбәрсеһе Гәүһәр Мозафарова, Учалы телевидениеһы хәбәрсеһе Әнисә Ғиләжева, «Хазина» фольклор төркөмө етәксеһе Ғәрифә Кудрявая һәм башҡа ҡунаҡтар саҡырылғайны.\nДошман йәнә «дөмөктөрөлдө»02.03.2015\nАлдан хәбәр итеүебеҙсә, 21 февраль Ҡунаҡбай ауы-лында Александр Матросов-Шакирйән Мөхәмәтйәновтың ҡаһарманлығына арналған тәүге хәрби-тарихи реконструкция үтте.\nХалыҡ ифрат күп йыйылды. Ҡаһармандың бюсы янында митинг үтте. Мөхәмәтйәновтың ауылдаш яугир-интернационалистарға «Афғанстанда хәрби хәрәкәттәр тамам-ланыуҙың 25 йыллығы иҫтәлегенә» миҙалдары тапшырылды. Бөйөк Еңеү һалдаттарына рәхмәт һүҙҙәре менән район хакимиәте башлығы Фәрит Дәүләтгәрәев телмәр тотто. Фәрит Фәтих улы бындай сараларҙың йәш быуынға дөрөҫ тәрбиә биреү өсөн әһәмиәтен айырыуса һыҙыҡ өҫтөнә алды. Бюсҡа гөлләмәләр һалынды, Ватанды һаҡлап, яу ҡырында баштарын һалған һалдаттар иҫтәлегенә тынлыҡ минуты иғлан ителде.\nҺуңынан инде кеше ағымы мемориаль комплекстан Ҡунаҡбай мәктәбе артындағы Олотау итәгенә йүнәлде.\nЫңғай динамика күҙәтелә02.03.2015\n2014 йыл һөҙөмтәләрен йомғаҡлап, 26 февраль Учалы муниципаль районы Советының 30-сы ултырышы үткәрелде.\nБеренсе булып район Советы рәйесе Дамир Кәримов сығыш яһаны. Бюджет, башҡа хоҡуҡи-норматив акттар ҡабул итеү, вәкәләтле органдың уставына үҙгәрештәр индереү, төрлө программалар әҙерләү, контроль башҡарыу, һайлаусылар менән эш - Дамир Усман улы әйтеүенсә, депутат эшмәкәрлеге бигүк күҙгә ташланып бармай, ләкин бар эш фәҡәт улар булдырған хоҡуҡи нигеҙҙән башлана.\nШуныһы ла иғтибарға лайыҡ - төп ҡарарҙарҙың проекттары прокуратураға экспертизаға бирелеп, документтағы коррупцияға булышлыҡ итерҙәй факторҙар алдан асыҡлана һәм төшөрөлә бара икән.


Циркта эшләү хәүефлеме?\nАрена оҫталары ҡатмарлы трюктар башҡарып, халыҡты хайран ҡалдыра. Мөғжизәғә бай тамаша ҡыҙыҡлы ла, мауыҡтырғыс та. Тик һәр сығыш алдынан күпме тир түгелгәнен артистар үҙҙәре генә белә.\nӨфөләр Мәскәү циркын дәррәү ҡаршы алды. Артистар бай программа тәҡдим итә. Тамашала тиҫтәләгән ҡырағай хайуан ҡатнаша. Уларҙы ҡулға өйрәтеү еңелдән булмаһа ла, айыу, ҡалпан, маймылдар төрлө трюктар башҡарҙы . Был, әлбиттә, - цирк оҫталарының оҙайлы эш һөҙөмтәһе.\nҺыбайлылар сығышы төрлө яҡлап байытылған. Етеҙ акробаттар сабышына күҙ эйәрмәне. Әйткәндәй, был тамашала барлығы 25 ат ҡатнашты.\nШаян клоундар балаларҙы төрлө уйындарҙа ҡатнаштырып көлдөрһә, гимнастар һауала бер ниндәй нығытмаһыҙ күнегеүҙәр яһап, барыһын да таң ҡалдырҙы.\nТамерлан Нуғзаров, цирк труппаһы етәксеһе: « Цирк үҙенсәлекле сәнғәт. Күп нәмә артистарҙың оҫталығынан тора.Уны бер ижад менән, шул иҫәптән кино менән сағыштырып булмай, бында барыһы ла тәбиғи»...\nЫсынлап та, фильмдарҙа бер кадрҙы бер нисә мәртәбә төшөрөргә, монтаж ярҙамында ышана алмаҫлыҡ кадрҙар эшләргә була. Ә циркта хаталанырға ярамай. Бында артистар икенсе тормош алып бара.\nҠыйыулыҡ, сабырлыҡ, түҙемлек талап иткән шөғөл менән беҙ ҙә яҡындан танышырға булдыҡ. Хәүефһеҙлек ҡағиҙәләрен теүәл үтәп, һауаға күтәреләбеҙ.\nМәскәү артистары аттар менән күптән шөғөлләнә, был хайуандар ярҙамында төрлө ҡатмарлы трюктар әҙерләнгән. Әлеге номерҙа ла ат бер нисә секунд эсендә юғары тиҙлек алып, манеж буйлап сабырға тейеш. Был тәү сиратта, артисҡа бейеккә күтәрелеү өсөн кәрәк. Тәьҫораттарҙы һүҙ менән генә еткереп булмай. Сөнки был кескәй генә трюкты башҡарыу өсөн дә ҡурҡыу тойғоһон ситкә ҡуйыу зарур.\nЦирк майҙанында мөғжизәләр тыуҙырыу еңелдән түгел. Артистар үҙҙәрен йәлләмәй һәр сығышты теүәл үтәргә тырыша. Бер генә яңылыш аҙым да ғүмер өсөн ҡурҡыныс тамамланыуы ихтимал. Циркта тик үҙ һөнәрен генә яратҡан кешеләр эшләй алыуына беҙ ҙә инандыҡ.


Внимание, проблема! Новости в Уфе » Страница 5\nГазета "Йәшлек" » Махсус бит » Проблема » Страница 5\nМахсус бит / Проблема // 23-04-2017, 12:50\nИртә йәштән ҡоролған никахтар элек тә булған, хәҙер ҙә 18 йәше тулмайынса ғаилә ҡорорға ашыҡҡандар, «иртә өлгөргән» йәштәр бар. Берәүҙәрен ҡыҙҙың ауырға ҡалыуы сәстәрен сәскә бәйләргә этәрһә, икенселәренең – мөхәббәт тойғоларынан күктең етенсе ҡатында гиҙгәндәренең һөйгәндәре менән тиҙерәк бергә булғыһы килә, ҡайһы берҙәрен, ата-әсә күҙәтеүенән ысҡынып, тиҙерәк үҙ аллы булырға ынтылыу теләге кейәүгә сығыуға этәрә. Билдәле, балалыҡтан сығып етмәгән егет менән ҡыҙ психологик, әхлаҡи, матди яҡтан да ғаилә ҡарарға әҙер түгел. Улар бала табып, айырыла ҡалһа, бар ауырлыҡ ата-әсәләре иңенә төшә....\nҺыу-һүл мәле имен үтһен\nМахсус бит / Проблема // 21-04-2017, 11:20\nСиноптиктар Башҡортостанда ташҡындың май баштарында көсәйәсәге хаҡында белдерҙе\nБылтыр яҙ иртәрәк килеп, ташҡын апрель аҙаҡтарында башланғайны. “Башгидрометүҙәк”тән хәбәр итеүҙәренсә, быйыл Өфөлә Ағиҙел йылғаһы – 750 – 850 сантиметрға, Өфө – 760 – 860, Дим 700 сантиметрға күтәрелеүе ихтимал. Дөйөм алғанда, республика йылғаларында яҙғы ташҡын ваҡытында һыуҙың норманан 20 – 70 сантиметрға юғарыраҡ булыуы фаразлана.\nРеспубликалағы йылға бассейндарында көҙҙән ҡалған һыу запасы норманан әҙерәк булды. Ҡышҡыһын ер ҙә элекке йылдарҙағы кимәлгә етеп туңманы. Ҡарҙағы һыу запасы бар бассейндар буйынса 20 – 40 процентҡа күберәк тупланған. Ошо сәбәптәр ташҡындың имен үтеренә өмөт биргән кеүек. Ләкин яҙҙың һуң килеүе һағайта – ҡарҙың бер юлы иреүе йылғаларҙы ярҙарынан сығырға мәжбүр итәсәк. Ағиҙел һәм Өфө йылғалары ташыу һөҙөмтәһендә 932 йорттоң, 33 ойошма-предприятиеның һыу аҫтында ҡалыуы ихтимал. Ә дөйөм алғанда, республикала 80 мең кеше йәшәгән 258 тораҡ пункты ташҡындан зыян күреүе мөмкин.\n«Әсәйем янымда, тик ул интернетта»\nМахсус бит / Проблема // 20-04-2017, 13:51\nӨс йәш самаһындағы бала майҙансыҡта уйнай: ҡомлоҡта булыша, шыуғалаҡҡа менеп китә, бәүелсәккә менеп ултырырға маташа. Эскәмйәлә баланың әсәһе ҡулына планшет алып, бар донъяһын онотҡан төҫлө. Бәләкәстең: “Әсәй, ҡара мине, минең менән һөйләш!” – тип ҡысҡырыуына башын күтәреп ҡараһасы. Ҡатындың янынан битараф үтеп китә алманым, яҡынлашҡас, уның “Инстаграм”да бер “йондоҙ”ҙоң фотоларына “лайк”тар ҡуйыу менән мәшғүл икәнен күрҙем.\nМахсус бит / Проблема // 13-04-2017, 12:18\nйәки Ни өсөн көслө зат сисенеп йөрөмәй?\nЙәшәйешебеҙҙән айырып булмай торған төрлө мөһим проблемалар гәзитебеҙҙә әленән-әле күтәрелеп тора. Шуларҙың икәүһе хаҡында һүҙ алып бармаҡсымын. Тәүгеһе ҡатын-ҡыҙҙарыбыҙҙың тышҡы ҡиәфәте, йәғни уларҙың кейеме тураһында булһа, икенсе һүҙ ниндәйҙер сәбәп арҡаһында бәғзе ирҙәрҙең башҡа ҡатын-ҡыҙға ҡыҙығып китеүе хаҡында бара. Ни өсөн был ике мәсьәләне бер юлы күтәреүем ошо мәҡәләне уҡый-бара аңлашылыр, тигән өмөттәмен....\nМахсус бит / Проблема // 1-04-2017, 15:45\nйәки Нисек кенә булһа ла, иремде ир итә алдым\nҠатын-ҡыҙ тормошо, яҙмышы, холоҡ-фиғеле тураһында мәғлүмәттән күп нәмә юҡтыр гәзит-журналда ла, “зәңгәр экран”да ла, интернет киңлегендә лә. Һәр төрлөһө, ҡолаҡҡа ятҡаны, ятмағаны, бәхәс, ҡапма-ҡаршылыҡлы фекер тыуҙырғаны ла етерлек. Ә тормошҡа сығып, һәүетемсә йәшәп ятҡандары тураһында башлыса “ирҙән уңды”, “һөт өҫтөндәге ҡаймаҡ кеүек йәшәй” йәки “бер тинтәккә сығып әрәм булды”, “ир урынына ла үҙе, ҡатын урынына ла” тигәнерәк һүҙҙәр менән йәлләп, күп осраҡта өлгө (ниндәй өлгө булһын инде?!) итеп телгә алалар. Ә минең булмышым телгә алынған ике осраҡҡа ла тап килмәй. Әлбиттә, ундай ҡатын-ҡыҙҙар бар беҙҙең арала. Тик белеп еткермәйбеҙ. Әлеге лә баяғы, ундайҙар бит асыла һалып бармай. Уларҙың тормошо ете ҡат бик аҫтында. Шуға ла үҙ ғаилә тарихымдың бер мөйөшөн аса биреп ҡуйҙым. Исемемде үҙгәртеп алдым....\nМираҫҡа машина, йорт түгел, ә... бурыс ҡалһа?\nМахсус бит / Проблема // 31-03-2017, 14:20\n“Мираҫ” һүҙе күптәргә тоҡсай-тоҡсай аҡса, машина, дача, йорт булараҡ күҙаллана. Мәҫәлән, сит илдә миллионер әбей-бабайың булып, уларҙың вафатынан һуң миллиондары миңә мираҫҡа күсһәсе, тип хыялланыусылар аҙмы ни? Ундайҙар бик күп. Ләкин мираҫҡа дәғүә итеүселәрҙе иҫкәрткебеҙ килә: мираҫҡа мәрхүмдең мал-мөлкәте генә түгел, ә банктарға булған бурыстары ла күсә. Айырыуса һуңғы йылдарҙа был йыш күҙәтелгән күренеш....\nМахсус бит / Проблема // 27-02-2017, 09:56\n... Зыярат ҡапҡаһынан ингәс тә Наилә иренең ҡәберендә ят нәмәләр барлығына иғтибар итте. Үткәндә ингәндә генә улы менән ҡыҙы һалған веноктан башҡа бер нәмә лә юҡ ине. әле килеп ҡара таҫмаға уралған ҡара раузалар ята, шыма ғына йомро таштар хасил булған....\nМахсус бит / Проблема // 20-02-2017, 19:00\nБер кем дә үҙ яҡындарынан яуызлыҡ көтмәй. Аңғармаҫтан арҡаға бысаҡ ҡаҙар дошман бик алыҫта, сит-ят ерҙәрҙә генә йөрөй кеүек тойола. Әммә, үкенескә күрә, ҡайһы ваҡыт туған-ҡәрҙәштәр ҙә теш ҡайрап, ғәйбәт һөйләп йәки үҙҙәренең холоҡһоҙлоғо менән йәшәүҙең йәмен ебәреп, көнитмеште ағыулай. Хатта финанс ойошмаһынан алынған кредит арҡаһында ла яҡын кешеләр араһында дошманлыҡ хисе тыуыуы ихтимал. С. Х. бәйән иткән хәл-ваҡиға ла шулар рәтенән, буғай. Зарарлы производствола һаулығы ҡаҡшап, хаҡлы ялға үҙ йәшенән иртәрәк сыҡҡан С. апайҙың өс балаһы бар. Өсөһө лә башлы-күҙле булып, үҙ аллы донъя көтә. С. апайҙың һүҙе буйынса, өлкән улы менән ҡыҙы хәләл ефеттәренән уңһа, кинйә улының бәхеткенәһе самалыраҡ – ҡатыны ялҡау, аңһыҙ, ғауғасыл....\nМахсус бит / Проблема // 15-02-2017, 16:39\nШәхси милеккә ҡағылышлы мөрәжәғәттәрҙе барлағанда, ер участкаһы менән бәйлеләрен айырым туплап ҡарарға мөмкин. Үҙ белдеге менән сиктәрҙе билдәләп, йә белмәйенсә, кадастр планынан ситләшеп, күршеһе өлөшөнә инеүселәр һуңынан күршеләренең ерендә төҙөлгән йорт-ҡаралтылары арҡаһында судлашып, низағлашып йөрөргә мәжбүр. Мәҫәлән, С.-тарға ла әллә күпме учреждение тупһаһын тапарға, әллә нисә суд иләге аша үтергә тура килә, ләкин барыбер ҡаралтыларынан, бер нисә квадрат метр ерҙәренән, байтаҡ сумма аҡсанан яҙалар....\nМахсус бит / Проблема // 6-02-2017, 13:19\nҺуңғыларының һәр береһендә тиерлек, ғәҙәттә, күсмәй торған милеккә бәйле бик сетерекле мәсьәләләр күтәрелә. Проблемаларҙың осона сығырға, хәлдең айышына төшөнөргә маташҡанда, кешеләрҙең (дөрөҫлөккә тура ҡарайыҡ) юридик наҙанлығы күҙгә ташлана, бер ҡатлылығы хайран ҡалдыра. Хәйер, юридик наҙанлыҡта ғәйепләү бигүк дөрөҫ тә түгелдер. Дәүләт акттары шундай ҡатмарлы, суд практикаһы ҡапма-ҡаршылыҡлы булғас, кеҫәһендә юрист дипломы ятмаған кешенең закондарҙың ҡара урманында юғалып ҡалыуы тәбиғи хәлдер ул. Шуға ла юридик һорауҙарың булғанда, хаҡына ҡарамай, бер нисә юрист менән кәңәшләшһәң дә артыҡ түгел (эш судҡа барып етһә инде, хоҡуҡтарыңды яҡлауҙы мотлаҡ юғары квалификациялы, намыҫлы адвокатҡа тапшырырға). Ләкин ни эшләп ябай проблеманы ла урында хәл итә алмай, республика баҫмаһына мөрәжәғәт итергә мәжбүрҙәр һуң?...


Гәзиттең номеры: 58 » Гәзиттең номеры: 58 » Яйыҡ гәзите | Газета Яик\nЯйыҡ гәзите » Гәзиттең номеры: 58\nИке «бишле» менән ҡаршыланылар21.07.2017\nОшо көндәрҙә Учалы тау-байыҡтырыу комбинатының Валентина Терешкова исемендәге һауыҡтырыу лагеры үҙенең 55 йыллыҡ юбилейын билдәләне. Юбилярҙарҙы ҡотларға тау-байыҡтырыу комбинаты, ойошма-предприятие етәкселәре, Урал тау металлургия компанияһы-холдингы вәкилдәре килде. Байрамда мәртәбәле ҡунаҡ - Федерация Советының Фән, мәғариф һәм мәҙәниәт комитеты рәйесенең беренсе урынбаҫары Лилиә Ғүмәрованың ҡатнашыуы айырыуса әһәмиәтле булды.\nЙәмле Ҡалҡан буйында балалар өсөн лагерь элекке комбинат етәкселеге ҡарары менән ойош-торола. Ул ваҡытта йыһанға тәүге осош яһап Юрий Гагарин бөтә ғаләмде таң ҡалдырһа, ике йылдан һуң йыһан киңлегенә ҡатын-ҡыҙ - Валентина Терешкова оса. Күп уйлап тормай, лагерҙы уның исеме менән атарға ниәтләйҙәр.\nБДУ-ның Учалы вәкиллеге студенты Руслан Шакиров Мәскәү ҡалаһында үткән «Башҡорт йыры» фестивалендә беренсе урын яулаған.\nКомпозитор С. Низаметдинов иҫтәлегенә бағышланған конкурста студенттарҙың һәләте баһаланған.\nФестивалдә башлыса С. Низаметдинов яҙған йырҙар башҡарылған. Ә бына Учалы районы егете үҙе ижад иткән йырҙы жюри хөкөмөнә сығарып, «Автор йыры»» номинацияһында беренсе урынға лайыҡ булған. Руслан Шакиров үҙе яҙған башҡорт йырҙарын гитарала башҡара. Тәрән мәғәнә һалынған ижад емештәрен тиҫтерҙәре лә бик йылы ҡабул итә.\nБыға тиклем Мәскәү дәүләт университетында белем алған егет уҡыуын БДУ-ның Учалы вәкиллегендә дауам итергә булған. Ул милли иҡтисад факультетында белем ала.\nКүренекле ғалим-педагог, мәшһүр фольклорсы Марат Хәләф улы Минһажетдиновтың тыуыуына 80 йыл\nБашҡорт дәүләт университеты бай тойғоло, кешелекле, ғилем донъяһына бар булмышы менән ынтылған педагог өсөн белем мәккәһе булды. Уның ҡулы аҫтында белем алған студенттар республикала, уның сиктәрендә төрлө тармаҡтарҙа эшләйҙәр. Марат Хәләф улының эскерһеҙ ярҙамында билдәле шәхестәр үҫеп сыҡты. Милли кадрҙар әҙерләүҙә күптәр менән бергә Марат ағайҙың да өлөшө ҙур.\nУның шәкерттәренән бөгөн БР-ҙың атҡаҙанған уҡытыусыһы, шағирә-композитор, БР-ҙың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре Зөһрә Фәйзуллина, БР-ҙың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре, йәмәғәт эшмәкәре, БР ҡатын-ҡыҙҙар советы рәйесе Рәшиҙә Солтанова, БАССР-ҙың, һуңғараҡ РФ-тың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре, филология фәндәре докторы, профессор Ишмөхәмәт Ғәләүетдинов, филология фәндәре докторҙары, профессорҙар Фәниә Дәминдәрова, Ғәлимйән Ҡаһарманов, Хәҙисә Солтанбаева, филология фәндәре кандидаты, доцент Әхәт Вилданов, филология фәндәре кандидаты, доцент, билдәле яҙыусы-журналист, Ш. Хоҙайбирҙин исемендәге премия лауреаты Ризуан Хажиев, БР Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһы лауреаттары, яҙыусылар Факиһа Туғыҙбаева, Таңсулпан Ғарипова, БР-ҙың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре, Ш. Хоҙайбирҙин исемендәге премия лауреаты, журналист Фәүзиә Латипова, БР-ҙың атҡаҙанған уҡытыусыһы, ғалим-педагог Ишмөхәмәт Шарапов, БР-ҙың мәғариф алдынғыһы Филүзә Фәттәхова, профессор Илдус Бүләков, БР-ҙың атҡаҙанған уҡытыусыһы Зөһрә Бүләкованы һ.б. миҫалға килтерергә мөмкин. Уларҙың һәр ҡайһыһы остаз-уҡытыусыһына әле булһа рәхмәтле, матур иҫтәлектәр һаҡлайҙар, күптәре «Яҡшы хәтер» китабына хис-тойғоға тулған хәтирәләр яҙҙылар. Был йыйынтыҡ уҡыусы күңелен дә яулар тигән өмөттәбеҙ.\n«Урал батыр» йондоҙо20.05.2014\nМәҙәниәт йылы айҡанлы майҙың йәмле көнөндә, мәҙәниәт һәм ял паркы сәхнәһендә мәртәбәле сара үтте. Иртәнсәктән старт алған «Урал батыр» эпосын яттан һөйләү марафон-эстафетаһын тамамлау һәм ҡомартҡының йөкмәткеле һәм фәһемле 29 юлын флешмоб, йәғни халыҡ менән бер тауыштан һөйләү ойошторолдо. Аңлайышлы булһын өсөн ваҡиғаларҙы рәтләп бәйән итәйек.\nРайоныбыҙҙың 27 мәктәбенә алдан билдәләнеп бүленгән «Урал батыр» эпосының юлдары таратылды. 15 май көнө иртәнге сәғәт туғыҙҙа Озерный мәктәбе уҡыусылары 4640 юлдың тәүгеләрен ятлауҙы башлап ебәрҙе. Сылбыр буйынса, районыбыҙҙың көньяғынан төньяғынаса үтеп, эпосты ятлау киске сәғәт дүрттә Иманғол мәктәбендә туҡталды. Һәр белем биреү учреждениеһы үҙ сығыштарын видеояҙмаға төшөрөп, «Бәйләнештә» («ВКонтакте») социаль селтәренең «Башҡорт телен ҡәҙерләйек» исемле төркөмөнә сығарып һалды. Был акция Учалы районы башҡорттары ҡоролтайының башҡарма комитеты, мәғариф бүлеге, балалар ижады үҙәге инициативаһы һәм ярҙамынан, БДУ-ның Учалы вәкиллеге тарафынан ойошторолдо.


Мөмкинлектәр сикле түгел! | Йәншишмә\nМөмкинлектәр сикле түгел!\nНаписал в 1 декабря 2017, 08:05\nҮҙәккә балалар атай-әсәйҙәре менән оҫталыҡ дәресенә килгән саҡта.\n«Башҡортостанда уңайлы мөхит» программаһына ярашлы, инвалид балаларҙы реабилитациялау буйынса берҙәм хеҙмәт булдырыла. Был мәсьәлә республика Хөкүмәтендә ҡаралды. Уның буйынса үҫеш мәлендә норманан тайпылған сабыйҙарҙы асыҡлау өсөн саралар күреләсәк. Бынан тыш, 4 йәшкә тиклем сәләмәтлеге буйынса мөмкинлеге сикләнгән бала тәрбиәләгән ғаиләләргә даими рәүештә реабилитация үҙәге белгестәре килеп йөрөйәсәк.\nРеспублика дистанцион белем биреү үҙәге 2010 йылдан башлап эшләй. Ул хәрәкәт итеү мөмкинлектәре сикләнгән уҡыусылар өсөн 13-сө махсус интернат-мәктәп нигеҙендә барлыҡҡа килә. Быға тиклем эш берлектә алып барылһа, быйылдан үҙ аллы уҡыу йортона әүерелде. Инвалид балаларға уңайлы шарттар булдырыу маҡсатында республика буйынса алты филиалы ла бар. Улар Нефтекама, Сибай, Стәрлетамаҡ, Туймазы, Белорет ҡалаларында һәм Мәсәғүт район үҙәгендә урынлашҡан. Дистанцион белем биреү формаһы һәр инвалид балаға, ҡайҙа йәшәүенә ҡарамаҫтан, тейешле кимәлдә белем алыу мөмкинлеген бирә.\nИнтерактив өҫтәл бик мауыҡтырғыс.\nҮҙәктә меңдән ашыу уҡытыусы эшләй. Дүртәүһе – фән кандидаты. Уларҙың барыһы ла предмет уҡытыусыһынан тыш, психолог, логопед, дефектолог һөнәрҙәрен үҙләштергән. Һәр баланың психик, физик мөмкинлектәренә ҡарап, шәхси эш пландары әҙерләйҙәр. Педагогтарҙың эшмәкәрлеге белем серҙәрен өйрәтеүгә генә түгел, ә телмәр үҫешендәге етешһеҙлектәрен, психик функцияларын коррекциялауға ла йүнәлтелгән. Уҡыусылар төрлө йүнәлештәге район, республика, Рәсәй, халыҡ-ара кимәлдә үткәрелгән конкурстарҙа ла әүҙем ҡатнашып, призлы урындар яулай. Улар араһында бына тигән физиктар, тарихсылар, математиктар бар. Әҙәбиәтте һөйөүселәр ҙә бихисап. Күптәр Гагарин кубогына олимпиадала теләп ҡатнаша. Был үҙәкте миҙалға тамамлаусылар булыуы ла ҡыуандыра, төрлө юғары уҡыу йорттарына уҡырға инеүселәр ҙә байтаҡ. Спорт менән дә шөғөлләнеп, ҙур уңыштарға ирешәләр.\nБында белем алыусылар тик уҡыу менән генә мәшғүл икән, тимәгеҙ. Тырышып уҡыған кеүек үк, матур ял да итә беләләр. Үҙәккә ата-әсәләре менән бергәләшеп улар өсөн ойошторолған төрлө оҫталыҡ дәрестәренә, концерттарға, байрамдарға киләләр. Логопедтар үткәргән уҡыуҙар үҙе бер байрам кисәһе һымаҡ уҙа. Синыф етәкселәре менән экскурсияларға, төрлө күргәҙмәләргә йөрөргә лә өлгөрәләр. Уҡыусыларҙың нурлы йөҙҙәрен, шат тауыштарын, уҡыуҙа, спортта, төрлө түңәрәктәрҙә шөғөлләнеп алған грамота, дипломдарын, кубоктарын, миҙалдарын күреп, был балаларҙың мөмкинлектәре сикһеҙ, тип ҡыуанабыҙ.\nНурия МОРАТОВА, башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы.\n« Нисә бала – шунса яҙмыш


Өфө районы башлығы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы итеп Вилорий Угаров тәғәйенләнде // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nӨфө районы башлығы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы итеп Вилорий Угаров тәғәйенләнде\n17:08, 2 апреля 2014 Сәйәсәт\nӨфө районы хакимиәте башлығы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыу Вилорий Угаровҡа йөкмәтелде. Ҡарар муниципаль район Советы ултырышында ҡабул ителде.\nӘле эшләп килгән Өфө районы хакимиәте башлығы Михаил Даводовтың вәкәләте муниципаль хеҙмәт буйынса ваҡытынан алда пенсияға сығыу менән бәйле туҡтатылды. Михаил Давыдов бөтәһенә лә бергәләп уңышлы эшләгәндәре өсөн рәхмәтен белдерҙе, Өфө районында ныҡлы, берләшкән белгестәр һәм фекерҙәштәр командаһы эшләй, тип һыҙыҡ өҫтөнә алды.\nВилорий Угаров депутат корпусына ышаныс белдергәндәре өсөн рәхмәт әйтте.\n— Өфө районын беләм. Мин районда йәшәйем, бында 13 йыл эшләнем, уларҙың тик етеһе генә – муниципалитет хакимиәтендә. Мәсьәләләрҙе беләм, уларҙы бөтә коллектив менән хәл итәсәкбеҙ.\nВилорий Угаров 1964 йылдың 13 октябрендә Өфөлә тыуған. Бөтә Союз ситтән тороп уҡыу финанс-иҡтисад институтын тамамлаған. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған иҡтисадсыһы.\nХеҙмәт эшмәкәрлеген Өфө моторҙар эшләү производство берекмәһендә программа менән идара итеү станоктарын көйләүсе булып башлай. Төрлө йылдарҙа баш бухгалтер, шул иҫәптән «Дмитриев» совхоз-заводында эшләй. 2000 йылдан алып 2004-кә тиклем Өфө районы хакимиәте башлығы урынбаҫары, 2005-2007 йылдарҙа – Өфө районы хакимиәтенең иҡтисад һәм прогнозлау бүлеге начальнигы вазифаларын биләй. 2007-2014 йылдарҙа Өфө ҡалаһы ҡала округының Совет районы хакимиәте башлығы вазифаһын башҡара. 2014 йылдың мартынан алып әлегә тиклем – Өфө районы хакимиәте башлығының инвестициялар һәм төҙөлөш буйынса урынбаҫары.


Татар ныҡышмаллығын еңеп\nСтәрлетамаҡ "Содовигы" үҙ кеҫәһенә сиратағы өс мәрәйҙе һ алды. Ҡазанда башҡорт клубы 1 : 2 иҫәбе менән Рәсәй премьер - лига клубының перспективалы дублерҙары булған "Рубин - 2" командаһын еңде.\nМатч көсөргәнешле һәм ҡыҙыҡлы килеп сыҡты. Ҡазанлылар миҙ гел башында уҡ бик яҡшы көйләнгән обороналары булыуын күрһәт кәйне инде - ике старт матчында улар бер гол да үткәрмәне. Шул уҡ ваҡытта кәрәкле м әлде файҙалана белеү йәһәтенән етди проблемалары булыуы ла асыҡла нды - "Рубин -2" һөжүм итеүселәренең исеме старт осрашыуҙары ваҡы тында таблола бер тапҡыр ҙа күренмәне.\nОтчет матчының беренсе таймында тамашасыларға туп индереү ҙең шаһиты булырға яҙманы. Икенсеһендә иһә ҡазанлылар бер юл ы ике дебют күрһәтте. Башта уларҙың уйынсыһы беренселектең өсөнсө уйынында ниһайәт\nгол индереүгә өлгәште. 47 - се минутта Зәйнетдинов үҙ командаһын\nалға сығарҙы - 1 : 0. Әммә артабан - ете минут та үтмәне, С тәрлетамаҡ командаһынан Шуленин хужаларҙың оборонаһы аша үтеүгә өлгәште. 1 : 1. Тағы\nете минуттан Зацепин ҡунаҡтарға еңеү бүләк итте. 1 : 2 - һә м башҡа был кистә голдар булманы.\n"Содовиктың" остазы Александр Игнатенко менән ҡыҫҡаса һөй ләшеүебеҙҙе тәҡдим итәм.\n- Александр Игнатенко, "Рубин - 2" менән матч нисек үтте\n- Беренсе таймда минең тәрбиәләнеүселәремдең уйыны килеп сыҡманы тип әйтергә була. Ҡазанлылар - йәш һәм ҡыҙыҡһыныу ты уҙырырлыҡ команда, йыл эсендә улар байтаҡ тәжрибә туплаған. Обороналары ла ярайһы уҡ көслө.\nТәнәфес ваҡытында беҙ Иванов менән Славновты Передня һәм Фединға\nалмаштырҙыҡ. Уйын көйләнде, дөрөҫ, башта беҙ штраф һыҙығына н гол үткәрҙек. Артабан беҙҙең егеттәр ике тапҡыр үҙҙәрен күрһәтә алды. Тағы бер гол индерә алырҙар ине лә, әммә уңышһыҙыраҡ м әл тура килде.\n- "Содовиктың" Өфө "нефтселәрен"бер тапҡыр ғына ышаныслы еңеүе һеҙҙе хәүефләндермәйме\n- Һәр ваҡыт 4 : 0 иҫәбе менән еңеүебеҙҙе көтөргә кәрәкмәй . Әйткәндәй, һеҙҙең өсөн ҡыҙыҡлы яңылыҡ бар. "Газовик" ( Ырымбур) - "Содо вик" (Стәрлетамаҡ) матчы судьяһын хужаларҙың ҡапҡаһынп пенальти б илдәләмәгән өсөн язаға тарттырырға хәл ителгән. Беҙ видеояҙ маны тейешле урынға\nебәрҙек һәм унда пенальти булырға тейеш тигән ҡарар ҡабул и телгән.\nБөгөн Стәрлетамаҡ "Содовигы" ун мәрәй менән алдынғылар тө ркөмөндә бара. Кировтан "Динамо клубы ла шул тиклем үк мәрәй йыйған. "Лада"\n(Тольятти) ике мәрәйгә алға сыҡты һәм әлегә еңелеүҙең нимә икәнен белмәй.


19.01.2018 259 просмотров\nЯрыштарҙа рухлы милләттәштәр, балаларын милли рухта тәрбиәләгән, туған телдә иркен аралашҡан һәр башҡорт ғаиләһе ҡатнаша ала.\nИнтернет-конкурстар Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайының “Бәйләнештә” социаль селтәрендәге рәсми төркөмөндә һәм 1 март - Башҡорт ғаиләһе көнө тип махсус асылған биттә бара. Конкусрҡа тәҡдим ителгән эштәрҙе 1 март - Башҡорт ғаиләһе көнө төркөмөнә инеп, беркетергә кәрәк.\nЯрыштар тураһында тулыраҡ:\n1. “Фотоһүрәттәрҙә тарих сағыла” конкурсы. Йәш буйынса сиктәр юҡ. Унда ҡатнашырға теләүселәр ғаиләләрендә һаҡланған боронғо фотоһүрәтте “1 март – Башҡорт ғаиләһе көнө” тип аталған махсус биткә (https://vk.com/bash_gaile) ебәрә. Автор ошо фотоһүрәт тураһында ҡыҫҡаса белешмә бирә, унда һүрәтләнгән ғаилә нәҫеле, йолалар әлеге көндә кемдәр тарафынан һаҡланыуы тураһында яҙа (текст башҡорт телендә, 14-се шрифт менән 1 биттән артмаҫҡа тейеш).\n2. “Милли мираҫҡа тоғролоҡ” видеоконкурсы.\nЙәш буйынса сиктәр юҡ. Ғаилә менән концерттарҙа, “Өлгөлө ғаилә” конкурстарында сығыш яһағанды, туристик сәйәхәткә сығыу ваҡытын, спорт ярыштарында ҡатнашыуҙы, өләсәйҙәр һабағы алыуҙы (ҡул эштәренә өйрәтеү, әкиәт һөйләү, аш-һыу әҙерләү һабаҡтары), шул иҫәптән башҡорт телен пропагандалаусы флешмобтар һәм акцияларҙы төшөрөп ебәрергә мөмкин.\n3. “Өләсәйемдән отоп алдым” конкурсы: 3 йәштән 16 йәшкә тиклемге балалар ҡатнаша ала. Балалар халыҡ ижады өлгөләрен: боронғо йырҙар, мөнәжәттәр, бәйеттәр, әйтештәр, көйлө әкиәттәр, таҡмаҡтар, һамаҡлауҙар башҡара.


Иртәгә үҙен нимә көткәнен беребеҙ ҙә алдан әйтә алмай. Һ әм ғайһы ваҡыт дошманыңа ла теләмәгән хәлгә осрап ҡуяһың. Ә ошондай бәләгә бәләкәй бала осраһа Хәйер, июнь аҙағында Бай маҡ районының Ишәй ауылында булған иҫ киткес ваҡиғаны баштан\nһөйләйек әле. Ул иғтибарға лайыҡтыр, тип уйлайым, сөнки ва ҡиғаның төп геройы - дүрт ярым йәшлек малай ауыр һынауҙы еге ттәрсә еңеп сыҡҡан.\n- Былай килеп сығыр тип уйламағайным, - тип һүҙ башланы ауылдағы ғәҙәттән тыш хәлдең төп геройы Иҙелдең атаһы Хәсән Гәрәй улы Зәйнәғәбдинов. - Ул көнө минең ағайым Надирға Ырым бур өлкәһенән яҡшы танышы - ҡаҙаҡ Сабирйән - килгәйне. Ә ағ айым урманға киткән. Дөрөҫ, ауылдан алыҫ түгел. Машинала бар һаң, егерме минутлыҡ юл. Мин уның артынан барып килер өсөн " Жигули" ны тоҡандырҙым. Кабинаға улым Иҙел дә ултырҙы. Йыш ҡ ына үҙем менән алып йөрөйөм мин уны. Урманға килеп еткәс ҡар аһам, Иҙел йоҡлап киткән. Уятып торманым инде. Ишекте шым ғы на яптым да сыҡтым.\nУрманда ағаһын эҙләп Хәсән ярты сәғәт самаһы йөрөй. Ә инд е кире әйләнеп килеүенә машинала Иҙел булмай. Тирә - яҡта ур ман, үләндә бер ниндәй ҙә эҙ табырлыҡ түгел.\nАуылда һөйләүҙәренсә, Хәсән ҡурҡаҡтарҙан түгел. Бер нисә\nсәғәт буйы улын эҙләп тә таба алмағас, башына теләһә ниндәй\nуйҙар инә башлай, әлбиттә. Шулай ҙа ата кеше үҙен Иҙел юлға\nсыҡҡандыр ҙа берәйһе осрап уны ауылға алып ҡайтҡандыр тип ы шандырырға тырыша. Ысынында иһә был ваҡытта малай атаһын урм андан эҙләргә кәрәк тип уйлап, юлдан ситкә, урман эсенә инеү ен дауам итә.\nХәсән бөтә ауылды аяғына күтәрә. Көнө буйы эҙләйҙәр малай ҙы, әммә һөҙөмтәһеҙ. Эҙләүҙәр төндә лә дауам итә...\nУрманда аҙашыу "бәхетенә" эйә булғандар сәйер бер хәл -\nбер уҡ урында әйләнеп йөрөүҙәре тураһында һөйләүсән. Кешене ң үҙенә тура китеп барған һымаҡ, ысынында иһә бер - ике сәғә ттән был урындан быға тиклем бер тапҡыр үтеп киткәнен һиҙелә . Халыҡта быны ен алдаштырып йөрөтә тиҙәр, ә фән "һул аяҡ эф фекты" тип аңлата. Йәғни атлағанда һул аяғыбыҙ уң аяҡҡа ҡа рағанда бәләкәйерәк аҙым яһай икән. Ситтән ҡарағанда был һи ҙелмәй. Әммә ошо бер - ике сантиметр оҙаҡ атлағанда "түңәрәк\nбуйлап атлауға" килтерә лә инде.\nБына Ишәйҙә лә ошо үҙенсәлеккә һылтанып, эҙләүҙәрҙе киңәй ә барған түңәрәк эсендә алып барғандар. Тик һуңынан, Иҙелде тапҡас ҡына уның юлы түңәрәк түгел, ә ярым дуға булып... Бөр йән районына барып сығыуы аңлашыла. Ул ҡояшҡа табан атлаған,\nә инде ҡояш байығас, төндө урманда үткәргән дә, иртә менән тағы ҡояшҡа ҡарап юлын дауам иткән.\nҒәҙәттән тыш хәл бөтә районды ҡуҙғыта. Иҙелде эҙләргә хәл енән килгән барыһы ла сыға. Военкомат хеҙмәткәрҙәре, янғын һ үндереүселәр, Баймаҡ автотранспорт предприятиеһы эшселәре һә ¬ башҡа бик күптәр... Эҙләү эштәрен Баймаҡ ҡала һәм район х акимиәте башлығы Рөстәм Сәйетов контролдә тоа. Өйрәтелгән эт\nменән кинолог саҡыртыла. Эҙләү эштәренә билдәле һунарсылар ҙа ҡушыла. Кешеләр арып йығылыу хәленә етә. Ә Иҙелгә нисегер әк тура килгәнен үҙегеҙ уйлап ҡарағыҙ. Ул бит атаһының машин аһына ултырғанда ҡыҫҡа шортик һәм еңел күлдәктә генә була. Тау - урман зонаһында көндөҙ эҫе булһа ла, төндә һалҡынайта,\nысыҡ күп төшә. Серәкәй, күгәүен күплеген әйтеп тә торорлоҡ түгел. Тағы бер бәлә - талпандар. Быйыл улар айырыуса күп. Ҡ ырағай йәнлектәр йәйен кешегә ғәҙәттә ташланмай, әммә ҡото о сҡан бәләкәй малай үҙен нисек тотоуын кем белә. Һуңынан Иҙел\nбүре күреүе тураһында һөйләй. Эҙләү барышында ошо тирәнән я ңыраҡ инә айыу үтеүе асыҡлана. Әгәр ҙә ул балалары менән бул һа... Иҙелдең юлы айыу һуҡмағы менән киҫешһә...\nЗәйнәғәбдиновтар ғаиләһендә кеше юғалыу осрағы тәүгә түге л. Хәсәндең ағаһы Надир ҙа бәләкәй ваҡытында ошо тирәлә юғал ып, көскә табылған.\n- Яҙмыштыр, күрәһең, - тип билдәләне Хәсән һөйләшеү ваҡыт ында. - Ә икенсе яҡтан, Надирҙың тәжрибәһенең кәрәге тейҙе. Тап ағайым менән Радик Мирзаянов улымды таптылар ҙа инде. Иш әйҙән ун һигеҙ километр алыҫлыҡта тубығынан һыу эсендә торға н.\nБәләкәстең ҡыйыулығына һоҡланырға ғына ҡала. Уны серәкәй ныҡ талаған. Шулай ҙа врачтарҙы иң ныҡ борсоғаны талпандар б ула. Малайҙың тәненә 18 талпан ҡаҙалған. Әммә Баймаҡ дауахан аһында бер көн ятҡандан һуң, Иҙел өйгә ҡайтарыуҙарын һорай б ашлай. Хәҙер уның ике тыуған көнө буласаҡ.\nБеҙҙең һәр беребеҙ үҙ тормошонда ныҡлыҡҡа һынау үтә. Иҙел\nбыл һынауҙы уңышлы тапшырҙы тип уйларға ҡала. Һүҙ бында уны ң ике көн, бер төн эсендә оҙон юл үтә алыуында түгел, ә бөгө лөп төшмәүе, үҙ ғүмере өсөн бар көсөнә көрәшеүе тураһында. Мәҫәлән, ул ҡасандыр атаһы өҙөп алып ашаған үләнде хәтеренә төшөрөп, шундай уҡ үлән өҙөп сәйнәгәнен белдерҙе. Серәкәй, к үгәүендәрҙән ул тәненә балсыҡ буяп һаҡланған. Ә бына талпанд ар менән генә эш ҡатмарлыраҡ булған.\nИшәй ауылында бер кем дә Иҙелде эҙләүҙән ситтә ҡалманы. Ҡалала ла бер кешенең бәләһе дөйөм бәлә кеүек ҡабул ителһә, йәшәүе күпкә еңелерәк булыр ине.


Бөгөн Өфөлә Рәсәй президенты ярҙамсыһы Юрий Ушаков етәкселегендәге эш төркөмө булды\nУлар Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов оҙатыуында Шанхай хеҙмәттәшлек ойошмаһы һәм БРИКС илдәре самиттарына әҙерләнгән объектарҙы ҡараны.\n«Өфө» халыҡ-ара аэропортында әле төҙөлөш-монтаж эштәре аҙағына яҡынлаша. Республиканың һауа ҡапҡаһы киләһе йылдың февралендә файҙаланыуға тапшырыласаҡ.\nАртабан эшсе төркөм вәкилдәре дәүләт башлыҡтары, саммитҡа килеүселәр йәшәйәсәк бер нисә ҡунаҡханала булды. Цюрупа һәм Зәки Вәлиди урамдары киҫелешендә төҙөлгән объект 162 бүлмәгә иҫәпләнгән. Ә "Ҡунаҡһарай" янында сафҡа индерелгән комплекста 193 номер буласаҡ. Барлыҡ эштәрҙә декабрҙә тамамланыр тип көтөлә. Ҡунаҡханалар шулай уҡ Гоголь, Ленин һәм Зәки Вәлиди урамдарында төҙөлә. Ойоштороу комитеты вәкилдәре шулай уҡ Башҡорт дәүләт опера һәм балет теарында,Конгресс-холлда барған төҙөкләндереү эштәре менән танышты. Уның һөҙөмтәләре буйынса Рәсәй президенты хакимиәте вәкилдәре барлыҡ объектарҙа ла эштәр раҫланған график буйынса алып барылыуын билдәләне.


Республиканың төҙөлөш ойошмалары тураһында белешмә нәшер ителәсәк // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nРеспубликаның төҙөлөш ойошмалары тураһында белешмә нәшер ителәсәк\n10:48, 6 июля 2010 Иҡтисад\nАвгуста билдәләнеүсе Төҙөүсе көнө алдынан Башҡортостан төҙөлөш комплексын тәшкил итеүсе ойошмалар күрһәтелгән мәғлүмәти-белешмә баҫма донъя күрәсәк.\n«Башинформ» агентлығына БР Төҙөлөш, архитектура һәм транспорт министрлығының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, белешмәне «Өфө нәшриәт йорто» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте нәшер итәсәк. Әлеге ваҡытта республиканың төҙөлөш ойошмалары тураһында мәғлүмәт йыйыу дауам итә.\nПредприятие тураһында мәғлүмәтте белешмәгә индерер өсөн төҙөлөш ойошмаһына анкета тултырырға һәм уны 22 июлгә тиклем [email protected] электрон адресына ебәрергә кәрәк.\nБыл турала тулыраҡ —www.mrsro.ru, www.komrstroy.ru, www.ssrb.info, www.np-boap.ru, www.npsrogsk.ru кеүек махсус сайттарҙа\nТеги: төҙөлөш, архитектура, һөнәри байрамдар, нәшриәт


Яҙылып бөтмәгән портрет (туғыҙынсы киҫәк)\n10 Июль 2021, 16:41\n- Көш… Көш… Йөрөйһөң мәйет аңдып… Тамағыңа таш тығылғыры нәмәкәй. Мә, һиңә! - Хәйбулла тупһа эргәһендә ятҡан йоҙроҡ ҙурлыҡ туң балсыҡты эләктереп ҡошҡа атты. Яйһыҙ ырғытылған балсыҡ сәпкә түгел, аласыҡтың ишегенә барып тейеп сәсрәп ыуалды. Ҡоҙғон ирҙе мыҫҡыллағандай тағы ла иләмһеҙерәк ҡурҡылданы ла ҡабаланмай ғына осоп китте.\nТаң һыҙылыуға ҡайтып ингән Хәйбулла утты ла тоҡандырып тормай сисенә башланы.\n- Утты яҡ, балам, мин барыбер йоҡламайым, билем тынғылыҡ бирмәй. Килендә булдыңмы, нисек йәшәп яталар?\n- Һәйбәт кенә, сәләм әйтеп ҡалдылар.\n- Былай килендең сәләмен еткереп торалар… Хәйбулла, эргәмә ултыр әле, һөйләшеп тә ултырғаныбыҙ юҡ, әйтәһе һүҙ-ҙәрем дә бар.\nХәйбулла тыңлаулы бала һымаҡ башын баҫып әсәһе эргәһенә һаҡты.\nБибиәсмә эргәһенә ҡуйылған ҡалай көрөшкәнән һыу уртлап тамағын сылатты, өҙлөкһөҙ ятыуҙан туҙған сәстәрен ипкә килтерҙе.\n- Төнө буйы йоҡлай алмай ятҡас ни башҡа төрлө уйҙар килә. Һалыҡ булдым инде һиңә, йә Хоҙай йәнемде генә алып ҡуймай, этләндергәнсе. - Әсә һыҡтап илап ебәрҙе. Ләкин күҙҙәрҙән йәш сыҡманы, улар аға-аға ҡороғандарҙыр инде.\n- Бушты һөйләмә, әсәй. Аяғыңа баҫырһың әле бер килеп.\n- Баҫырлыҡтан үткәнмендер инде, сыҡмаған йәнем генә ҡалды. - Ул карауат башына эленгән таҫтамалды алып битен, балауыҙ төҫөнә ингән маңлайын һөрттө, көрөшкәне йәнә ирененә тейгеҙҙе. Берауыҡтан, тынысланғандай иткәс, дауам итте. -Киленде алып ҡайт, Саҡ менән Суҡ һымаҡ улайтып йөрөмәгеҙ. Мин ҡамасауламам, аласыҡты ағартып бирегеҙ ҙә шунда ят-ырмын, тынысыраҡ та булыр…\n«Ҡурҡ… Ҡурҡ… Ҡу-у-у-у-ррҡҡ…»\nХәйбулла һиҫкәнеп китте. Һөмһөҙ ҡарт ҡоҙғон аласыҡтың түбәһенә үк осоп ки-леп ҡунған, имеш. Ыҫмала һымаҡ шоморт ҡара, тырпайған ҡауырһындарын туп-аҫ ҡыу томшоғо менән аралап ҡабартты ла былтыҡ тумалаҡ күҙҙәрен зәһәр йылтыра-тып уға төбәлде.\nАласыҡ эсенән ыңғырашыуға тартым өн ишетелгәндәй булды. Хәйбулла ҡабаланып шул яҡҡа ҡарай атланы. Ингәс ҡараң-ғылыҡтан күҙе бәйләнеп бер нимә лә күрмәй ҡулдарын йәйеп туҡтап ҡалды. Ишек төбөндә торған бысраҡ һыулы биҙрә аяҡҡа эләгеп иҙән буйлап тәгәрәне.\n- Ипләп ин, балам, ҡараңғыға тиҙ генә өйрәнеп булмай шул. Тороп тор, эргәм-дәге май шәмде ҡабыҙам. Ҡараңғыла ятма, тип Фәриғә әхирәтем килтергән булғ-ан. Оҙаҡ яғыр инең, еҫе яман.\nХәйбулла һәрмәнеп тиерлек килеп урындыҡ ситенә ултырҙы, үҙе аҡланғандай һөйләнгән булды:\n- Рауилгә электр үткәрәйек, тип күпме инәлдем. Алдан араҡы һорап тик йөр-өй, хөрәсән.\n- Маҙаһыҙланма, миңә китап-гәзит уҡырға түгел.\n- Барыбер елкәһенән һөйрәп килтерәм мин уны!\n- Кисә көнө буйы инеп тә сыҡманың, исмаһам, - тип әсә улының яуабын да йөпләп тормаҫтан үпкәһен белдерергә ашыҡты, - ә мин көтөп ятам, көтөп ятам…\n- Эш инде, эш, шул ферманан ҡайтып инеп булмай.\n- Килен ураҡ осоронда мине ашатлап тиерлек йөрөп стенаны ағартып сыҡ-ҡайны, шунан бирле башын да тыҡмай. Әлдә көндөҙ ваҡыт табып Фәриғә әхирәт инеп-сығып йөрөй. Төн оҙон үткәреп кенә булһасы. Йә быҙауҙы, һарыҡ бәрәстәрен ошон-да япмайһығыҙ, ни тиһәң дә йән эйәләре.\n- Эйе шул, бында мал өйө тиһеңме әллә, әйҙә тыныс ҡына ят.\n- Тыныс ҡына ятам, ятмай ни хәл итәйем. - Бибиәсмәнең тауышы дерелдәп сыҡты.\nУл тағы ла илай ине шикелле. - Балам, бәпесем, донъя хәлен белеп булмай, йышыраҡ хәлемде белеп тор инде. Кәфенлек-те, ерләү өсөн башҡа кәрәк-яраҡты алдан хәстәрләгәнмен. Улар өйҙәге ағас һандыҡта… Бер-бер хәл була ҡалһа атайыңдың янына ҡуйырһығыҙ…\n- Булмаҫтайҙы хәтергә төшөрөп күңелгә шом һалма әле, әсәй!\n- Ә һин шомланма, Хоҙай Тәғәләнең ҡушҡандарының һәммәһен тейешенсә ҡабул итеп өйрән. Ерҙә тыуым булғас үлем дә бар бит инде ул. Әҙәм балаһы фанилыҡта мәңге йәшәмәй, теләйме быны әллә юҡмы, бер килеп әхирәткә күсә.\n- Йәшәйек әле, әсәй, йәшәйек! Хәҙер ҡайтып мейес тоҡандырам да ит бешерергә ҡуям. Рауилгә барып әйтәм, электр үткәрһен. Шунан һурпа алып инермен, рәхәтләнеп эсеп ал…\nХәйбулла башлағанын ослап өлгөрмәне тышта ҡарлыҡҡан, йәнә әсе сәрелдәк йыр тауышы ишетелде:\n…Күгәрсен ояла, оялары быяла,\nКүгәрсендәр кеүек гөрләп\nЙәшәйек был д-о-о-онъя-л-а-а-а…\nЗөфәр менән Гөлзифа йырлай ине.


Өфөлә UfaStartupWeekend проекты башлана // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nӨфөлә UfaStartupWeekend проекты башлана\n12:17, 21 ноября 2014 Йәмғиәт\nӨФӨ, 2014 йыл, 21 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Юлиә Антипина/.\n21-23 ноябрҙә Өфөлә эшҡыуарлыҡ мәҙәниәтен үҫтереүгә йүнәлтелгән саралар уҙасаҡ. Улар «UfaStartupWeekend» программаһына берләштерелгән. «UfaStartupWeekend» эшҡыуарҙар аралашыу өсөн «эшсе ял көндәре» кеүек билдәләнә. Уны йыл һайын уҙғарыу күҙаллана.\nПроектҡа «Хакатон төнө», «Тәжрибә көнө» һәм «Мөмкинлектәр көнө» блоктары инә.\n«Хакатон төнө» программалау һәм дизайн марафонынан тора, уның маҡсаты – ҡыҫҡа ваҡыт эсендә «нулдән алып» эш прототипын булдырыу. «Тәжрибә көнө» — үҙ идеяларын бизнесҡа әйләндерә алған Рәсәйҙәге билдәге стартаперҙарҙың сығышы. «Мөмкинлектәр көнө» — бәләкәй бизнесҡа ярҙам итеү өсөн бөтә кәрәкле нәмә, шул иҫәптән профилле дәүләт органдары, фондтар, бизнес-инкубаторҙар тураһында хәбәр йыйылған мәғлүмәт майҙансығы.\nСара барышында эшҡыуарҙар 23 ноябрҙе Стартапер көнө итеп тәғәйенләү тураһында РФ Президентына мөрәжәғәт яҙасаҡ.\nТулыраҡ мәғлүмәт һәм программала ҡатнашыусыларҙы теркәү – рәсми сайтта.


Материалы за Июль 2008 года » Страница 8 » Архив газеты "Йәшлек"\n«Ҡәйнәм, ҡәҙерлем!» Яңылыҡтар » Конкурстар\nХалҡыбыҙҙың «ҡәйнәм» тип өндәшеү, ҡатын-ҡыҙҙарҙың үҙҙәренә «ҡәйнәм» тип әйткәндәрен ишетеү йолаһы бик борондан килә. Яңы ғаилә ҡорған ике йәш кешенең артабан нисек йәшәп китеүенә ошо бөйөк исемдең дә йоғонтоhо бик ҙур!\nҠәҙерhеҙ кешеләр түгелбеҙ Яңылыҡтар » Конкурстар\nFүмеренең юлын hәр кем үҙе генә үтә, тиhәләр ҙә, был донъяла йонсоу көндәрҙә баш осона сатыр ҡороп, өшөгәндә – ут янынан урын биреп, йотом hыуын hәм hыныҡ икмәген бүлешеп барыусылар күп була икән. Әҙәм балаhы күҙе асылғас уҡ күңел шәмен тоҡандыра алмай, уға тәүге аҙымдарынан уҡ йүгерекләп китеү мөмкин түгел. Эргәhендә яҡын кешеләре булмаhа, уға тел асҡысын кем hалhын? Яныңда күкрәген йыртып асып, ҡулыңа йөрәген тотторорҙай кеше юҡ икән, hинең үҙ йөрәгең дә нисек тибәсәк әле?\nӘсәләр тураhында уйланғанда ҡәйнә кеше нисектер алыҫайып, артҡараҡ күскән hымаҡ.\n– Әйҙә, Наташа, бөгөн индийский фильмға барайыҡ, – тине медицина училищеһында уҡып йөрөгән Рәйфә шәмбе көн дәрестән ҡайтҡас та әхирәтенә.\n– Әй, ул һинд фильмдарында тик әкиәт кенә күрһәтәләр бит, – тине әхирәте. – Унда һәр ваҡиғаның нисек барып бөтөрө баштан уҡ билдәле, шуның өсөн дә ундай фильмдарҙы ҡарауҙан бер ҙә ҡыҙыҡ тапмайымсы.\nБронзаға ҡушып – 120 мең евро\nРәсәй футболсыларының hәр береhе Европа беренселегенең бронза миҙалы менән бергә 120 мең евро аҡсалата премия менән бүләкләнәсәк. Fөмүмән, чемпионатта Рәсәй командаhы 14,5 млн евро аҡса эшләгән. Һәр команда ҡатнашҡаны өсөн УЕФА исеменән 7,5 млн евро аҡса алhа, төркөмдәге hәр еңеүгә – берәр млн, сирекфиналға сыҡҡанға – 2-шәр млн hәм ярымфинал өсөн 3-әр млн евро менән бүләкләнә.\nКраб таяҡсалары менән ананастан салат\n1 ҡап (250 г) краб таяҡсалары, 1 банка консерваланған ананас, 1 банка кукуруз, 2 йәш ҡыяр (мотлаҡ түгел), майонез, тоҙ алына. Барыһын да шаҡмаҡлап турағас, тәменсә тоҙ, майонез һалып болғатырға. Бына тигән салат әҙер ҙә булыр.\nДарыуханала бер ир:\n– Миңә hаранлыҡтан берәй дарыу бирегеҙ әле? Әммә иң-иң осhоҙон...


Алай батшабикәһе » Башкортостан кызы\nhttp://www.clinicist.ru/ запись на узи матки и придатков в краснодаре.\nБорондан Европа сәйәхәтселәре төрки телле ҡәүемдәрҙә ҡатын-ҡыҙҙың юғары урын биләүен, оло хөрмәткә лайыҡ һәм ирҙәр менән тиң хоҡуҡлы булыуын, хатта яуға йөрөүҙәрен, дин тотһалар ҙа, иректәре сикләнмәүен аптырап та, һоҡланып та билдәләгән. Ғорур, сая, сымыры, зиһенле төрки ҡатындары, күп кенә йәмғиәттәрҙә баҫылып, хатта йыш ҡына ҡол хәлендә йәшәгән гүзәл заттар менән сағыштырғанда, ысынлап та, амазонкалар һымаҡ тойолғандыр. Юҡҡа ғына оло йылғаларыбыҙҙың береһе Ырғыҙ (Ир-ҡыҙ) тип аталмаған, бушҡа ғына В. Зефировтың «Йәнтүрә» хикәйәһендә ирҙәре менән бергә Парижғаса еткән башҡорт ҡатындары хаҡында һөйләнелмәгән. Яңы рубрикабыҙҙа һеҙҙе тарих ҡулсаларын әйләндергән аҫыл ҡатындар менән таныштырмаҡсыбыҙ.\nКурманжан – XIX быуатта ҡырғыҙ халҡын бер тупҡа туплап, оҙаҡ йылдар Фирғәнә, Ош яҡтарында хакимлыҡ иткән, ҡытай һәм рус баҫҡынсыларына ҡаршы торған яугир рухлы ҡатын. Оҙаҡ көрәшкәндән һуң, халҡын һаҡлап ҡалыу өсөн килешеү нигеҙендә Рус дәүләтенә ҡушылған, хатта кинйә улын аҫҡандарында ла, илдәге именлек хаҡына тыныс ҡала алған башлыҡ. Коканд ханлығынан датка (генерал), Рәсәй хөкүмәтенән полковник дәрәжәһен алыуға өлгәшкән, мосолман илдәре араһындағы рәсми рәүештә хәрби дәрәжә алған тәүге батшабикә.\nҠырғыҙҙар – беҙгә төрки телле ҡәрҙәштәребеҙ араһында менталитет, йәғни холоҡ, һын-һыпат, тормош-көнкүреш яғынан да, уйғырҙар һәм ноғайҙар менән бер рәттән, ныҡ оҡшаш халыҡтарҙың береһе. Күптәр белмәйҙер, бәлки, уларҙың баш ҡалаһы Бешкәк (русса Бишкек) бешкәк һүҙенән алынған. Аҡ май, ҡымыҙ бешкән ауыл апайҙары шундуҡ аңлар ни хаҡында һөйләүемде. Улар ҙа йыуаса, бишбармаҡ бешерә, ҡорот ыҫлай, буҙа ҡоя, талҡан тарта.\nУҙған йыл аҙағында «Башҡортостан» киностудияһы Президентыбыҙ Гранты ярҙамында Өфөлә халыҡ-ара «Аҡбуҙат» милли-этник кинофестивале уҙғарҙы. Унда «Голливуд» һәм башҡа эре корпорациялар етештергән таҫмаларҙан ялҡҡан тамашасыға өр-яңы донъя асылды, тиһәк тә, хата булмаҫ. Бәйгегә тәҡдим ителгән ике йөҙ эштең утыҙ өсө ҡатнашыу хоҡуғын алған. Рәсәй, Иран, Куба, Латвия, Үзбәкстан, Ҡаҙағстан һәм башҡа байтаҡ илдәрҙән тап шул ерҙәрҙә йәшәгән аҫаба халыҡтар, уларҙың тарихы, тормош-көнкүреше хаҡындағы фильмдар ингән унда. Танылған башҡорт режиссерҙары Таңсулпан Бураҡаева, Вилүрә Иҫәндәүләтова, Айнур Асҡаровтар ҙа, һәр ваҡыттағыса, яҡшы кинотаҫмалар тәҡдим итте. СССР ваҡытында мөһим һәм дәүләт сере тигән мөһөр тағылған операцияларҙы (мәҫәлән, Ю.Гагариндың йыһанға осоуын) таҫмаға төшөрөүсе легендар оператор Мәхмүт Рафиҡовтың килеүе, уға Башҡортостан Хөкүмәтенең юғары наградаһы – Салауат Юлаев ордены тапшырылыуы ла фестивалгә бәҫ өҫтәне. «Курманжан датка» нәфис фильмы ла ярыштың фавориттары исемлегендә булды.\nХәс тә үҙебеҙсә милли колорит: йәйләүгә баҫҡынсылар килеп ингәс, ҡара ергә сәселеп киткән аҡ ҡына ҡороттар булһынмы, умырып йылҡының эре һөйәген кимереп ултырған бала тиһеңме, бәпесләгән йәш киленгә йүгертеп ҡоротло һурпа килтерһендәрме, Курманжан Әлим бәккә сигелгән ҡулъяулыҡ тапшырһынмы, ҡунаҡҡа барып өс көн һыйланғас ҡына йомоштарын әйтһендәрме – һәр күренеш, хәрәкәт күңелгә яҡын һәм ҡәҙерле. Ҡырғыҙ киноһына һоҡланып, бер аҙ көнләшеп, эх, беҙҙә бит бынан да күркәмерәк йолалар бар, шуларҙы күрһәтерлек ҙур фильмдар ҡасан тыуа инде, тип сәмләнде тамашасы. Көнләшерлектә шул, бейек һауанан төшөрөлгән панорамалы кадрҙар, деталдәргә булған нескә иғтибар оператор оҫталығына дәлил булһа, төрки халҡының ипле холҡон һәм матурлығын күрһәткән һәләтле актерҙар һайлауы һәм һис бер компьютер графикаһы ҡулланмайынса масштаблы фильм килтереп сығара алыуы менән режиссер ҙа һоҡландырҙы.\nКурманжан (беҙҙеңсә әйткәндә, Ҡорбанйән) Маматбай ҡыҙы 1811 йылда Тянь-Шань һәм Памир һырттарын айырып торған Алай тауҙарында урынлашҡан Монгуш ауылында тыуған. Ун һигеҙ йәшендә уны үҙенән өс тапҡырға оло кешегә кейәүгә бирәләр, әммә унан ҡасып ҡайта һәм өс йыл ата йортонда йәшәй. Йәш кәләштең никах килешеүен ғәмәлдән туҡтатҡан фарман сығарып, ил күрке булған датка (генерал) Әлимбәк уны үҙенә ҡатынлыҡҡа ала. Кәләше уға алты ул бүләк итә. Егерме туғыҙ йыл бергә йәшәп ҡалалар. Әлимбәкте, ҡырғыҙҙарҙы берләштерергә ынтылғаны өсөн, Коканд ханы мәкерле рәүештә үлтертә. Идара итеүҙе Курманжан үҙ ҡулына ала. Тол ҡатындың ун меңлек армияһы була. Коканд ханы Ҡоҙаяр, алай ҡырғыҙҙарын вассал итеп, хәл етмәҫлек һалым һалғас, Курманжан риза булмай хат яҙа. Хан уны һөйләшеүгә саҡырырға мәжбүр була. Хаким, бөтә көнсығыш мосолман донъяһында тәү тапҡыр ҡатын кешене рәсми ҡабул итеп, уға датка, йәғни генерал чинын бирә. Алай батшабикәһен Бохараның әмире Мозафар ҙа таный, һүҙен грамота менән нығыта. Датканың ставкаһы Гульча тигән ауылда урынлаша.\n1876 йылда рус ғәскәрҙәре Коканд ханлығын яулай. Көньяҡ ҡырғыҙҙары, Курманжан һәм уның алты улы баш бирмәй. Абдылбәк, Оморбәк, Мамытбәк, Асанбәк, Батырбәк, Ҡамсыбәк улдары Памир-Алайҙың төрлө төбәктәрендә баҫҡынсыларға ҡаршы көрәш башлай. Ләкин ҡаты алыштарҙан һуң көстәр тиң булмауын аңлаған Курманжан йәйләүе халҡын Ҡашғар яғына, Күкһыу далаларына алып китә. Уйғырҙар уларҙы ерҙәренә индерергә риза булмағас, Афғанстанға ынтыла. Әммә ҡырғыҙҙан булған һатлыҡ Шабдан, уларҙың юлын ҡыйып, батшабикәне ҡулға ала. Ханбикәнең йоғонтоло кеше булыуын иҫәпкә алып, уны кенәз Витгенштейн штабҡа шәхсән оҙата, рус яғы уға ғүмеренең һаҡ аҫтында буласағын вәғәҙә итә. Фирғәнәнең хәрби губернаторы, буласаҡ рус-төрөк һуғышы геройы Михаил Скобелев рәсми ҡабул итеү ойоштора. Ул Курманжанға ханша тип өндәшә һәм, минең дә шундай ҡыйыу улдар үҫтергән инәнең балаһы булғым килә, миңә, улым, тип өндәшегеҙ, тип үтенеп, парса елән бүләк итә. Датка улдарына ҡаршылашыуҙы туҡтатыу тураһында хат яҙырға күнә һәм уларҙы яңы барлыҡҡа килгән Төркөстан генерал-губернаторлыҡ биләмәләренә волость етәкселәре итеп ҡуйыуҙы һорай. Скобелев ризалашҡас, Курманжан ҡырғыҙ ерҙәренең Рәсәйгә ҡушылыуын иғлан итә. Оҙаҡламай Рәсәй хөкүмәте лә уға полковник чинын бирә. Курманжан аҡыллы сәйәсәт алып бара, Коканд ханлығында булып торған ихтилалдарҙа халҡы ҡырылмаһын өсөн, Рәсәй менән һәр ваҡыт тигеҙ мөнәсәбәттә ҡала.\nЛәкин 1893 йылда кинйәһе Ҡамсыбәкте күрә алмаусылар, ул Афғанстан һәм Ҡашғар менән йәшерен бәйләнеш тота, тип ялыу яҙа һәм үҙе өйҙә булмағанда улы йортонда тентеү була. Ҡатынының толомон киҫәләр. Ҡатын-ҡыҙҙың толомон ҡырҡыу ҙур ғәрлек һанала, шуға сыҙамай, туғандары тентеүгә килгән рус хәрбиҙәрен үлтерә. Губернатор был ҡаңғырышҡа бәйле ҡырғыҙҙарға үлем язаһы сығара. Курманжан, уға хат яҙып, башҡаларын ҡотҡара алһа ла, Ҡамсыбәккә хөкөм үҙ көсөндә ҡала. Ҡаршы сыҡһа, Рәсәй менән килешеү боҙолоп, һуғыш башланырын аңлаған батшабикә, башын ғорур күтәреп, һыбай яза буласаҡ ергә килә. Беренсе аҫҡанда дар арҡаны өҙөлә. Курманжан: «Хоҙай ҡаршы!» – ти, ләкин уны тыңламайҙар. Был ваҡиғанан һуң Алай хужабикәһе тауҙарға китә. Уның хаҡында Николай II батшаға хәбәр итәләр, һәм Рәсәй императоры уға дәүләт символдары төшөрөлгән алтын сәғәт менән гәүһәр ҡашлы биҙәүес ебәрә.\n1906 йылда, Курманжандың үлеменән бер йыл алда, уның йәйләүенә Азия экспедицияһы менән Финляндияның буласаҡ маршалы, ул ваҡытта әле сәйәхәтсе Карл Густав Эмиль Маннергейм килә. Улар оҙаҡ әңгәмәләшеп ултыра. Атаҡлы сәфәрсе батшабикәне фотоға төшөрөргә теләүен белдерә һәм 96 йәшлек мосолман ҡатынының еңел генә ризалашып, атына һикереп менеп ултырыуына хайран ҡала.\nАлай батшабикәһе 1907 йылдың 1 февралендә вафат була һәм Ҡамсыбәк улы эргәһендә, Ош ҡалаһы янында ерләнә.\nКурманжан датка Зыйнат исемле аҡын булараҡ та билдәле. Зыйнат урта Азияла XIX быуаттың атаҡлы шағирәләре Надира, Дильшот, Махзура һәм Увайси менән бер рәттә торған әҙибә һанала. Батшабикә ҡырғыҙ, иҫке төрки һәм фарсы телдәрендә ижад итә, ҡыҙғанысҡа ҡаршы, бөгөнгө көнгә уның яҙғандарының аҙ өлөшө генә килеп еткән. Бигерәк тә улы Ҡамсыбәкте язалағандан һуң яҙғандары үҙәккә үтерлек. Шиғырҙарының бер өлөшө рус теленә тәржемә ителгән.\nКурманжан датка заманы өсөн шул тиклем билдәле булған, Азияға сәфәр ҡылған күп эшмәкәрҙәр уға һуғылып киткән. Шул ваҡыттарҙа әле уның хаҡында француз, немец, поляк, рус матбуғатында байтаҡ мәҡәләләр баҫылған.\n2004 йылда Бешкәктә уға һәйкәл асыла. Бешкәк һәм Ош ҡалаларындағы урамдар батшабикә исемен йөрөтә. Һүрәте ҡырғыҙ банкы сығарған илле һумлыҡ банкноталарҙы биҙәй. ҠырғыҙРәсәй славян университеты Курманжан датка исемендәге халыҡ-ара премия булдырған. Лауреаттары араһында Рәсәйҙең беренсе ледиһы Людмила Путина менән Ҡаҙағстан президентының хәләл ефете Сара Назарбаевалар ҙа бар.\n2010 йылда был тарихи шәхес тураһында режиссер З.Эралиев тулы метражлы «Тау ханшаһы» тигән фильмды презентациялаһа, быйыл иһә режиссер Садыҡ Шер-Нияз «Курманжан датка» нәфис фильмы менән таң ҡалдырҙы. Башҡортостанда үткән халыҡ-ара «Аҡбуҙат» милли-этник кинофестивалендә «Курманжан датка» «Иң яҡшы оператор эше» номинацияһында еңеүсе булды.\nҠырғыҙҙың ғына түгел, барса төрки халыҡтарының ғорурлығы булған Курманжан инә хаҡындағы фильм – 2015 йылғы «Оскар» премияһы номинанттары исемлегендә. Еңерме, юҡмы, уныһы февраль аҙағында ғына билдәле буласаҡ, әммә ул, төрки халыҡтары тарихы буйынса төшөрөлөп, «Оскар»ға тәҡдим ителеүсе беренсе фильм булыуы менән дә тарихҡа ингән. Шулай итеп, Алай батшабикәһе инде үҙе булмаһа ла, кинолағы образы аша ла халҡын данлауын дауам итә.\nТамашасыға күңел осошо бүләк иткән халыҡ-ара «Аҡбуҙат» милли-этник кинофестивале лә бәләкәй халыҡтарҙың кино сәнғәтен ҙур донъяға танытҡан сара булып артабан да йәшәһен, үҫһен, тигән теләктә ҡалабыҙ. Беҙҙең режиссерҙарға ла илһам һәм ныҡышмалылыҡ юлдаш булһын, сөнки уларға үҙ сиҙәмдәрендә эш сикһеҙ, донъяға күрһәтер шәхестәребеҙ күп, тарихыбыҙ бай.


Өфөлә республика туған тел байрамы булды // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nӨфөлә республика туған тел байрамы булды\n10:22, 27 февраля 2015 Йәмғиәт\nБашҡортостандың Мостай Кәрим исемендәге Милли йәштәр театрында республика туған тел байрамы үтте. Уны республиканың Мәҙәниәт министрлығы менән Халыҡтар дуҫлығы йорто ойошторҙо.\nСарала республика Башлығы Хакимиәте, Башҡортостандың Мәҙәниәт министрлығы, Мәғариф министрлығы, Халыҡтар дуҫлығы йорто, республиканың милли-мәҙәни берләшмәләре вәкилдәре булды.\nТеатр фойеһында Башҡортостандың Милли китапханаһы, Милли әҙәби музейы һәм Өфөнөң 8-се Халыҡтар дуҫлығы китапханаһының Әҙәбиәт йылына һәм Туған тел көнөнә арнап әҙерләгән китап күргәҙмәһе урынлашҡайны. Күргәҙмә-йәрминкәне Зәйнәб Биишева исемендәге Башҡортостан «Китап» нәшриәте ойошторҙо.\nБайрам концертында сәнғәт эшмәкәрҙәре һәм фольклор коллективтары ҡатнашты.\nКонцерт Туфан Миңнуллиндың «Мин — ҡатын-ҡыҙ» спектакленән күренеш һәм «Бишек йыры» менән асылды. Уны Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма театры артистары төрлө телдәрҙә башҡарҙы. Башҡорт, татар, еврей, әрмән, поляк, сыуаш һәм украин йәкшәмбе мәктәптәре коллективтары йыр-бейеүҙәр менән сығыш яһаны. ШОС һәм БРИКС саммиттарының визит карточкалары булараҡ 15-се һәм 23-сө урта дөйөм белем биреү мәктәптәре уҡыусылары ҡаҙаҡ һәм һинд бейеүҙәрен күрһәтте.\nБашҡортостандың Яҙыусылар союзы ағзалары шағирҙар Әхмәр Үтәбай, Светлана Чураева, Илдус Фазлетдинов, Геннадий Тимофеев туған телдәрендә шиғырҙарын уҡыны, Рәми Ғарипов исемендәге 1-се республика гимназияһының «Аҡйондоҙ» халыҡ бейеүҙәре ансамбле башҡорт һәм мордва бейеүҙәре менән шатландырҙы.\nТамашаны Өфөнөң белем биреү учреждениелары уҡыусылары ҡараны, тип хәбәр иттеләр Башҡортостандың Халыҡтар дуҫлығы йортоноң матбуғат хеҙмәтенән.\nТеги: халыҡтар дуҫлығы йорто,туған тел байрамы


13 ғинуарҙа Башҡортостанда пенсионерҙарға биш мең һум күләмендәге түләүҙе таратыу башлана\nРәсәй Юстиция министрлығы бурыслыларҙан берҙән-бер торлағын тартып алыу тураһында закон проектын әҙерләне\nРәсәй Юстиция министрлығы бурыслыларҙан берҙән-бер торлағын тартып алыу тураһында закон проектын әҙерләне. Был уның майҙаны бер кешегә метраж буйынса икеләтә норманан артҡан осраҡҡа ҡағыла. Әле ошо теманы федераль киң мәғлүмәт саралары тикшерә. Гражданлыҡ-процессуаль кодексына төҙәтмә индерергә тәҡдим ителә. Хәҙер бурыслынан ипотекаһы түләнеп бөтмәгән торлағын ғына тартып алырға мөмкин. Яңы законда ошо положение ҡала.\nРеспублика 2017 йылда балалар технопаркын булдырыуға федераль бюджеттан субсидия аласаҡ\nБашҡортостан балалар технопаркын булдырыу өсөн субсидия алыуға конкурста еңде. Федераль бюджет республикаға 2017 йылда 24 миллион һум бүләсәк, тиелә РФ Мәғариф министрлығы комиссияһы ултырышының протоколында.\nҺеҙҙе яҡынлашып килеүсе Яңы 2017 йыл менән ысын күңелдән ҡотлайбыҙ!\nВладимир Путин балалар ялын ойоштороу тураһында закон ҡабул итте\nРәсәй Президенты Владимир Путин балалар ялын ойоштороу тураһындағы законға ҡул ҡуйҙы, ул балаларҙың ғүмере һәм һаулығы хәүефһеҙлегенә талаптарҙы ҡатыландыра. Документ рәсми хоҡуҡи мәғлүмәт порталында урынлаштырылған.\nЯңы йыл төнөндә республикала яҡшы һауа торошо көтөлә\nАлдан фаразлауҙар буйынса Башҡортостанда Яңы йыл төнөндә һауа торошо республика халҡы өсөн уңайлы буласаҡ. Уртаса һыуыҡ һауа торошо көтөлә, -6, -13 градус тирәһе. 1 ғинуарҙа һауа температураһы көндөҙ -3, -8 градус тәшкил итәсәк.\nРеспубликала аҙыҡ-түлек етештереү сәнәғәте үҫешә\nБашҡортостанда аҙыҡ-түлек етештереү сәнәғәтенең үҫеше билдәләнә. Ағымдағы йылдың 11 айында аҙыҡ-түлек етештереү сәнәғәте индексы 102,6 процент тәшкил иткән.\nБашҡортостанда ҡайҙа конькиҙа шыуырға була\nЯңы йыл байрамдары яҡынлаша, тимәк республика халҡын оҙайлы каникулдар менән төрлө ҡышҡы күңел асыу саралары көтә. «Башинформ» мәғлүмәт агентлығы әүҙем ял итергә яратыусыларға Башҡортостанда булған һырғалаҡтар исемлеген әҙерләне.\nБашҡортостан – илдең иң спорт төбәктәре иҫәбендә\nБашҡортостан биш иң спорт төбәк исемлегенә инде. Белгестәр спорт инфраструктураһы объекттарын, республикала уҙғарылған чемпионаттар иҫәбен, халыҡтың спорт менән әүҙем шөғөлләнеүен баһалаған, тип хәбәр итә РБК-Уфа.\nРәсәйҙә аҙыҡ-түлек категорияһына ҡарамаған спиртлы продукцияны берәмләп һатыу тыйыла\nРәсәйҙә составында спирт булған һәм аҙыҡ-түлек категорияһына ҡарамаған продукцияны берәмләп һатыуҙы сикләү тураһындағы ҡарар үҙ көсөнә инде. Бының турала мәғлүмәт Ҡулланыусылар хоҡуғын яҡлау һәм кеше именлеген һаҡлау өлкәһен күҙәтеү буйынса федераль хеҙмәттең рәсми сайтында ҡуйылған. Илдең баш санитар табибы легаль алкоголле һәм спиртлы продукцияның әйләнешен контролдә тотоу буйынса вәкәләттәрҙе тормошҡа ашырыу сиктәрендә һәм Хөкүмәт Рәйесе Дмитрий Медведевтың тапшырылған эшен үтәү юҫығында ошо ҡарарҙы ҡабул итә.\n26 декабрь Рәсәйҙә дөйөм милли матәм көнө тип иғлан ителде\nВладимир Путин Краснодар крайында самолет һәләкәткә осрау арҡаһында 26 декабрҙе бөтә Рәсәйҙә матәм көнө тип иғлан итте. Матәм көндө бөтә илдә Дәүләт флагтары бер аҙ төшөрөлгән. Мәҙәниәт учреждениеларына һәм телерадиокомпанияларға күңел асыу сараларын һәм тапшырыуҙарын кисектереп торорға тәҡдим ителгән. Дәүләт башлығы Ҡара диңгеҙ өҫтөндә авиация һәләкәте һөҙөмтәһендә һәләк булғандарҙың ғаиләләренә ауыр ҡайғы уртаҡлашыуын белдерҙе.\n«Башавтотранс» автопаркын 100 яңы автобус тулыландырҙы\n23 декабрҙә Республика Хөкүмәте Премьер-министры Рөстәм Мәрҙәнов «Башавтотранс» дәүләт унитар предприятиеһының генераль директоры Тимур Аклаевҡа газ-мотор яғыулығында эшләүсе 100 яңы автобустың символик асҡысын тапшырҙы. Транспорт республиканың 100 йыллығын байрам итеүгә әҙерләнеү сиктәрендә һатып алынған.\nДокументтар ҡабул итеү һәм тапшырыу штат режимында алып барыла — Башҡортостан буйынса Росреестр\nБашҡортостанда теркәүсе органдың эшендә бер ниндәй ҙә тотҡарлыҡтар юҡ, тип белдерҙеләр республиканың Росреестр идаралығында. Бынан алда киң мәғлүмәт сараларында ҡайһы бер төбәктәрҙә күсемһеҙ милеккә хоҡуҡты дәүләт теркәүе буйынса документтар ҡабул итеүҙе һәм тапшырыуҙы туҡтатыуҙары тураһында хәбәр баҫылғайны.\nРөстәм Хәмитов электрон белем биреүҙе үҫтереү буйынса Совет ултырышын үткәрҙе\n14 декабрҙә Рөстәм Хәмитов Башҡортостан Башлығы ҡарамағындағы электрон белем биреүҙе үҫтереү буйынса Советтың күсмә ултырышын үткәрҙе. Ултырыш Өфөнөң Халыҡ мәшғүллеге үҙәгендә уҙҙы. Унда Совет ағзалары, шулай уҡ республиканың профилле министрлыҡ, ведомство, юғары уҡыу йорто һәм предприятие вәкилдәре ҡатнашты.\nБыл аҙнала төбәктә көндәр һалҡын торасаҡ\nБыл аҙнала Башҡортостанда көндәр һалҡын торасаҡ, тип хәбәр итә республиканың гидрометеорология һәм тирә-яҡ мөхит мониторингы идаралығы. Һауа температураһы норманан 5-7 градусҡа түбәнерәк буласаҡ. 13 декабрҙә бер аҙ йылыта, сөнки Ырымбур өлкәһе аша циклон күсә. Шуға бәйле республиканың көньяғында ҡар яуыуы һәм еңелсә буран сығыуы ихтимал.\nБашҡортостанда эшһеҙлек буйынса пособиеның уртаса күләме билдәле булды\nНоябрҙә Башҡортостанда эшһеҙлек буйынса пособиеның уртаса күләме 4175 һум, йәки эшкә һәләтле халыҡ өсөн йәшәү минимумы дәүмәленән 44,6 процент тәшкил итте. Былтыр ноябрь айында төбәктә пособиеның уртаса күләме 4185 һум булған.\n12 декабрь — Рәсәй Конституцияһы көнө\nРәсәй Конституцияһы 1993 йылдың 12 декабрендә бөтә халыҡтың тауыш биреүе юлы менән ҡабул ителде. Рәсәй Президенты Указы буйынса 1994 йылдан был көн дәүләт байрамы тип иғлан ителде. Конституция 1993 йылдың 25 декабрендә рәсми баҫылып сыҡҡан көндән көсөнә инде.\nБашҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов Дәүләт Йыйылышына Мөрәжәғәтнамә менән сығыш яһаны\nБашҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов республика Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтайға Мөрәжәғәтнамә менән сығыш яһаны. Республиканың алдағы йылға төп документы Башҡортостан Дәүләт Йыйылышының сираттан тыш ултырышы барышында халыҡ иғтибарына еткерелде. Төбәк етәксеһенең сығышын Башҡортостан юлдаш телеканалы тура эфирҙа күрһәтте. Тәүҙә Рөстәм Хәмитов депутаттар корпусына башҡарма власть органдары менән асыҡ, һөҙөмтәле эш алып барғандары өсөн рәхмәт белдерҙе. Уның әйтеүенсә, яйға һалынған эш тормоштоң бөтә яҡтарын яҡшыртыу өсөн ҙур әһәмиәткә эйә.\nБашҡортостандың 100 йыллығы халыҡ-ара кимәлдә билдәләнә\nБашҡортостанда «Республиканың барлыҡҡа килеүе» тигән түңәрәк өҫтәлдәр циклы асыла. Сараларҙы Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайының Башҡарма комитеты ойоштора. Башҡортостандың 100 йыллығына арналған бер нисә осрашыу халыҡ-ара кимәлдә үтә.\nБит : предыдущая 3 4 5 6 7 8 9 10 11 следующая


Инфоурок › Другое › Конспекты › Урок по теме Птицы-крылатые друзья\nТЕМА: Ҡоштар – беҙҙең дуҫтарыбыҙ.\nМаҡсат: - ҡоштар тураһында алынған белемде нығытыу;\n- мәҡәләнең йөкмәктеһен үҙләштереү;\nтелмәр күнекмәләрен үҫтереү;\n- тәбиғәткә һаҡсыл ҡараш тәрбиәләү, ҡоштар донъяһында матурлыҡты күрә белеү һәм уларҙы һаҡларға өйрәтеү.\nЙыһазландырыу: дәреслек,ҡояш һәм ҡоштар һүрәттәре, ағас, тағараҡ,Ф.Туғыҙбаеваның портреты, “Аҡбуҙат” журналы, сыйырсыҡ ояһы, “Башҡортса өйрәнәйек” мультимедия электрон дәреслеге,видеояҙма, карточкалар,«Тәбиғәттә ҡоштар тауышы» фонограммаһы.\nЭй шатлыҡлы бөгөнгө иртәләр,\nҠояш нурын һибә көлтәләп.\nҺаумы, ҡояш! Һаумы, яҡты көн!\nЙырсы ҡоштар – наҙлы иркәләр!\nУҡыусылар, ә хәҙер бер – берегеҙгә ҡарап,был һүрәттәге көләс ҡояш һымаҡ йылмайығыҙ.\n2. Фонетик – артикуляцион күнегеүҙәр.\nТын алыу күнекмәләре:\nТышта ниндәй саф һауа! Әйҙәгеҙ ошо таҙа ҡышҡы саф һауаны танау менән тәрән һулап сығарабыҙ.\nа) Компьютер ярҙамында башҡорт өндәрен ҡабатлау;\nб) Ижектәр әйтеү;\nла-лә, ма-мә, ка-кә,ро-рө, то-тө.\nТә-тә-тә - ултырабыҙ дәрестә\nЫй-ый-ый-уҡыусы шиғыр уҡый\nЫш-ыш-ыш- беҙ шундай тырыш.\nБашҡорт телендә дөрөҫ һөйләшер өсөн телдәрҙе тағы ла шымартып алайыҡ әле.\nБишле билдә, биш ле билдә,\nБишле билдә бик шәп шул\nБишкә уҡып, гел тырышып,\nБишле генә алам шул сто два вос\nа) Компьютер ярҙамында башҡорт өндәрен ҡабатлау.\nб) Бер тында ҡабатларға: ә -ө - ү - э – и, а - о - ы – у , гғ – кҡ –хһ – сҫ –зҙ – нң.\nҺуҙынҡыларҙың әйтелешен рус теле менән сағыштырыу: о – оло, олатай, о – Оля, а – алма, атай,, а – Алла.\nДә - дә - дә - һөйләшәм башҡорт телендә,\nДә - дә - дә - яҙам башҡорт телендә.\n3. Уҡыусылар, бөгөн беҙҙең дәрескә ҡунактар килде. Беҙ үҙебеҙ менән диалогтар ярҙамында таныштырайыҡ әле.\n4. Яңы теманы үҙләштереү. Инеш әңгәмә.\n- Уҡыусылар, кем яҙ миҙгелен ярата?\n-Ә ни өсөн яҙ оҡшай?\n-( Ҡояш ҡөндән – көн нығыраҡ йылыта.Яҙ бөтә донъя йәнләнә.Өй баштарынан тамсылар тама. Юлдарҙа, тауҙарҙа ҡар ирей.Йылғаларҙа боҙҙар китә. Беҙгә йылы яҡтарҙан ҡоштар ҡайталар.)Һуңғы һөйләмде күсереп яҙыу, баш һәм эйәрсән киҫәктәрҙе билдәләү. “Ҡоштар” һүҙен килештәр менән үҙгәртеү.\nУҡытыусы. Яҙ тәбиғәт йыш үҙгәрә. Халыҡ әйтмешләй тәбиғәт етегә төрләнә. Ә һеҙҙең йырсы ҡоштар һайрауын тыңлайһығыҙ киләме?\n«Тәбиғәттә ҡоштар тауышы» фонограммаһы уйнай, кинәт кенә “өҙөлә” моң.\nИке малай килеп инә. Ҡулдарына береһе рогатка тотҡан.\n-Ура! Ура! Мин тейҙерҙем. Ха – ха – ха.\n-Быныһын мин атам!\n1 – се малай: Ярамай, атмағыҙ!\nУлар ҙур ҡыйынлыҡ менән\nСыҡты һыуыҡ ҡыштарҙы.\nУлар кескенә булһа ла\nҘур файҙа килтерәләр.\n2 – се малай: Йырҙары, ә моңдары\nБигерәк тәьҫир итә.\nҮҙенә әсир итә.\n1 – се ҡыҙ: Ҡолға ҡәҙәр буйҙары,\nАҡылдары бер иле.\nИке дуҫ, йүләр – тиле.\n2-се ҡыҙ: Ҡоштарҙы һаҡлағыҙ!\nҠыш килһә, асыға\nБеснәк тә елкенеп\nЕм эҙләй күрәһең.\nУҡытыусы: Мин һеҙҙең менән ғорурланам, уҡыусылар! Оят түгелме һеҙгә, ҙур малайҙар! Уҡтар эшләп, ваҡытығыҙҙы әрәм иткәнсе, ошо ярҙамға мохтаж ҡошсоҡтарға күстәнәс ҡуйһағыҙ, улар нисек шатланыр ине. Бына инде, ҡоштар ҙа һайрауҙарынан туҡтанылар, әйҙәгеҙ, йыр йырлап күңелдәрен күтәрәйек. (Йыр «Һандуғас»).\nБалалар, бөгөнгө дәрестең темаһы: «Ҡоштар – беҙҙең дуҫтарыбыҙ». Дәрестең маҡсаты: ...\nУҡыусылар! Ә хәҙер 196-сы күнегеүҙәге көләмәсте ролдәргә бүлеп уҡыйбыҙ.\n-Ҡоштарҙы малай таный аламы?\n-Ҡоштарҙың исемдәрен иҫкә төшөрәйек әле. “Башҡортса өйрәнәйек” мультимедия электрон дәреслеге ярҙамында ҡабатлау.\n– Урман ҡоштары араһында ниндәй ҡоштар бар?\n-Йылы яҡҡа китеүсе ҡоштар, ҡышлаусы ҡоштар.\n(Таҡтала ҡоштар һүрәттәре. Ошо ҡоштар араһынан ҡышлаусы ҡоштарҙы ғына эҙләп табығыҙ һәм уларҙы бына ошо ағасҡа “осороп” ебәрегеҙ. Кем ярҙам итер?).\n-Бик яҡшы. Тимәк, ҡышлаусы ҡоштарға ниндәй ҡоштар инә икән?\n-Сәүкә (галка), һайыҫҡан (сорока),ҡыҙылтүш (снегирь),\nҡарабаш турғай (синица), күгәрсен (голубь),һуйыр (глухарь), ҡор (тетерев), өкө (сова),тумыртҡа (дятел).Башҡортостанда етмешләп төр ҡош ҡышлай.Ә ҡышларға йылы яҡҡа китеүсе ниндәй ҡоштарҙы беләһегеҙ?\n-Һандуғас(соловей), ҡарлуғас(ласточка), ала ҡарға(ворона), торна(журавль), кәкүк(кукушка), сыйырсыҡ(скворец),аҡҡош(лебедь).\n5. Ял минуты. Йылы яҡҡа китеүсе ҡоштарҙы оҙатып ҡалайыҡ:\n«Ҡоштар китә, ҡоштар китә\nУлар осалар бейек.\nБеҙ уларға ҡул болғайбыҙ,\nЯҙға килегеҙ тейеп».\n-Ни өсөн был ҡоштарҙы ҡышлаусы ҡоштар тигәндәр?\n-Улар йылы яҡҡа китмәйҙәр.\n-Ә ни өсөн йылы яҡҡа китмәйҙәр?\n-Һыуыҡҡа сыҙамлылар, ҡыш аҙыҡ таба алалар.\n-Ә ҡышлаусы ҡоштарға нимә ҡурҡыныс: һыуыҡмы, аслыҡмы?\n-Улар нимә ашап көн күрәләр?\n-Орлоҡтар, йәшеренеп ҡалған бөжәктәр, ҡойолған япраҡтар урынында ҡалған бөрөләр менән туҡланалар.\n-Ҡоштарҙың йәне бармы?\n-Уларҙы йәберләргә яраймы?\n-Юҡ,сөнки ҡоштар – беҙҙең дуҫтарыбыҙ.\nАбдулхаҡ Игебаевтың “ Күктә осор ҡош булһын,”- тигән шиғырының фонояҙмаһын тыңлау һәм видео ҡарау.\nБеҙҙең Баженов ауылында ниндәй ҡоштар күргәнегеҙ бар?\nУҡыусы. Мин ауылыбыҙҙа күргән ҡоштар тураһында презентация әҙерләнем.( Компьютер ярҙамында таныштыра)\n-Ҡарағыҙ әле, был нимә ул?\n-Әйе, сыйырсыҡ ояһы. Унда йәшәгән сыйырсыҡ үҙе көньяҡҡа китер алдынан һеҙгә йомаҡтар әйтеп ҡалдырғайны. Әйҙәгеҙ, яуабын уйлашайыҡ әле бергәләп.\n7. Йомаҡтар сисеү. (АСО системаһын ҡулланыу:төркөмдәрҙә эш.)\n1.Тыуған яҡҡа бик тоғро ҡош,\nҠайҙа ҡына ул тормай.\nКүктә, ерҙә, хатта өйҙә\nКинәнеп уйнай... (турғай).\n2. Йыр – моңдарға күмә ерҙе,\nИлаһи мәл – таң тыуғас.\nТәбиғәткә сикһеҙ ғашиҡ,\nҺоҡланғыс ҡош... (Һандуғас)\n3.«Ҡар ҙа ҡар» тип осоп йөрөй,\nҠысҡыра юҡҡа – барға.\nҮҙе уғры, үҙе яһил\n4. Ағас башы туҡылдыҡ,\nТуҡый – туҡый туҡ булдыҡ. (Тумыртҡа)\n5. Көндөҙ йоҡлай, кис олой. (Өкө).\n6. Ҡолға башында йорто,\nЭсендә тора йырсы. (Сыйырсыҡ).\n-Ә һеҙҙең был оялағы сыйырсыҡты күрәһегеҙ киләме? Ләкин уны күрер өсөн беҙгә тиҙәйткесте дөрөҫ, тиҙ әйтерғә кәрәк.\nСыйырсыҡ, сыйырсыҡ ояңдан осоп,сыҡ!\n8. Ф.Туғыҙбаева һандуғас һәм Искәндәр тураһында бик матур хикәйә яҙған.Факиһа Һаҙый ҡыҙы Туғыҙбаева 1950 йылдың1ғинуарында Бүздәк районы Бәләкәй Ҡаңны ауылында тыуған.1990 йылдан беҙ яратып уҡыған “ Аҡбуҙат “ журналының баш мөхәррире булып эшләй.Балалар өсөн яҙылған “Шаҡмаҡлы дәфтәр” , “Яңы күлдәк” хикәйәләр һәм әкиәттәр китаптары, “Ялан сәскәләре” шиғырҙар йыйынтығы авторы. Башҡортостан Республикаһының Салауат Юлаев исемендәге Дәүләт премияһы лауреаты.\n“Искәндәрҙе кем уятты?”хикәйәһендә һандуғас һеҙгә аңлашылмаған һүҙҙәр ҙә алып килгән.\nҺүҙлек эше. Һүҙҙәрҙе уҡыу, мәғәнәһен аңлатыу, һүҙбәйләнештәр һәм һөйләмдәр төҙөү.\nЯғымлы - ласковый\nТулҡын - волна\nБер кем дә - никто\nКүктән – по небу\nУятты - разбудил\nТирбәлдерә - колеблет\nМатурлыҡ – красота\nЕрҙән – по земле.\nХикәйәне тасуири уҡыу һәм йөкмәткеһе өҫтөндә эшләү.\nКитаптағы һорауҙарға яуап биреү.\n-Ҡоштар кешегә, тәбиғәткә ниндәй файҙа килтерәләр?\n-Улар зарарлы бөжәктәрҙе, ҡорттарҙы ашайҙар.Уңышты арттыралар.Донъяға матурлыҡ өҫтәйҙәр.\n- Ә Һеҙ, ҡоштарға нисек ярҙам итәһегеҙ?\n-Иҫке ояларын төҙәтәбеҙ, яңы оялар яһайбыҙ, ашарға ем, орлоҡ, икмәк валсығы, ярма һибәбеҙ.\n-Дөрөҫ, уҡыусылар, ысынлап та, ҡоштар-беҙҙең дуҫтарыбыҙ. Беҙ дуҫтарыбыҙҙы һаҡларға бурыслыбыҙ. Сөнки ҡоштарҙың ҡайһы төрө йылдан – йыл кәмей бара. Башҡортостанда ла кайһы төр ҡоштар бик аҙ ҡалған. Уларҙың ҡайһылары «Ҡыҙыл китап»ҡа индерелгән. Яковлева Алена интернетта гиҙеп,был ҡоштар тураһында бик күп кәрәкле мәғлүмәттәр белде.Уға был эшендә өлкән синыф уҡыусыһы Ғүмәров Тимур ярҙам итте.Хәҙер Алена\n“Ҡыҙыл китап”ҡа ингән ҡоштар һәм үҙе төҙөгән сканворды менән таныштырасаҡ.\nБөркөт – орёл;\nҠарсыға – ястреб;\nЫласын – сокол;\nҠарағош – стервятник;\nШоңҡар – кречет;\nТөйлөгән – коршун.\n-Ял итеү:уйын «Осто – осто».\n9. Ребус сисеү: Ҡалған эшкә ҡар яуа.\n(Һүрәт буйынса эш.) Эйе, балалар, бөгөнгө эште иртәгә ҡалдырырға ярамай. Ҡоштарға ла бөгөн ярҙам итәйек. Парталарҙа ятҡан карточкаларға иғтибар итегеҙ.\n-Әгәр һин ҡоштарҙың ояларын туҙҙырмаһаң, балаларын алмаһаң, уларҙы үлтермәһәң – яҡшы! Әгәр шул уҡ эштәрҙе эшләүҙән башҡаларҙы тыйһаң – бик яҡшы! Әгәр инде һин ҡоштарға оялар ҙа эшләп ҡуйһаң – афарин.(Матур яҙыу минуты.Тексты күсереп яҙыу.)\n–Һеҙ был дәрестә нимәләр менән таныштығыҙ?\n-“Башҡортса өйрәнәйек” мультимедия электрон дәреслеге ярҙамында ҡоштар тураһында белгәндәрҙе ҡабатланыҡ,интернетта гиҙеп “ Ҡыҙыл китап”ҡа ингән ҡоштар тураһында белдек, Ф.Туғыҙбаеваның “ Искәндәрҙе кем уятты” хикәйәһе менән таныштыҡ,уйын уйнаныҡ,видеофильм ҡараныҡ.\nУҡытыусы: Беҙҙең бөгөнгө дәрес фәһемле булды.Иң мөһиме: ҡоштар – беҙҙең ҡанатлы ярҙамсыларыбыҙ, дуҫтарыбыҙ икәнен аңланыҡ.Оҙаҡламай ҡоштар ҙа ҡайта башлар. Беҙгә уларҙы ҡаршы алырға әҙерләнергә кәрәк. Бик матур оялар, тағараҡтар эшләгәнһегеҙ, ҙур рәхмәт. Ҡоштарға ярҙам итеүҙе халыҡ айырыуса маҡтаулы эш тип иҫәпләғән. Әгәр һәр – беребеҙ үҙе йәшәгән ерендә ҡоштарға ярҙам итһә, шулай уҡ бөтә ауылдар, райондар, илдәр тәбиғәтте һаҡлау өсөн көрәш башлаһа, беҙ Кешелек донъяһын, Еребеҙҙе оло фажиғәнән ҡотҡарып ҡалырбыҙ.\nБалалар! Һеҙ тәбиғәттең ысын дуҫтары булып үҫерһегеҙ тип ышанам. Бөгөн үҙегеҙ эшләгән ояларҙы, тағараҡтарҙы мәктәп, өй эргәһендә ағастарға элерһегеҙ.\nБаһалау. Кемдәр дәрестә яҡшы эшләгән, хәҙер уларҙың парталарына ҡоштар килеп ҡунасаҡ.\nӨйгә эш: - «һандуғас» һүҙенән һүҙҙәр төҙөү. (Ағас…)\n-Яңы һүҙҙәрҙе һүҙлек дәфтәренә күсереп яҙырға һәм ятларға.\nБаженов урта мәктәбенең\nБикҡужина З. М.\nНомер материала: ДВ-131618


Ниһайәт премьер-министрлы ла булдыҡ » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Яңылыҡтар таҫмаһы » Ниһайәт премьер-министрлы ла булдыҡ\nНиһайәт премьер-министрлы ла булдыҡ\nРөстәм Хәмитов Рөстәм Мәрҙәновты Башҡортостандың Премьер-министры итеп тәғәйенләү тураһындағы указға ҡул ҡуйҙы. Уның кандидатураһын төбәк Дәүләт Йыйылышының пленар ултырышында Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов тәҡдим итте. Республика парламенты депутаттары тәҡдимде хупланы. Рөстәм Хәмитов депутаттар алдында Рөстәм Мәрҙәновты республика Премьер-министры итеп тәғәйенләү тураһындағы указға ҡул ҡуйҙы.\nЯңы тәғәйенләнгән Премьер-министр кешелек потенциалын үҫтереү төп өҫтөнлөк буласағын һыҙыҡ өҫтөнә алды. «Республика Башлығының Мөрәжәғәтнамәһендә билдәләнгән маҡсаттарға ирешеү өсөн белемемде, көсөмдө һәм тәжрибәмде ҡулланырға һүҙ бирәм», — тине ул.\nРөстәм Хәбиб улы Мәрҙәнов 1964 йылда Өфөлә тыуған. Өфө дәүләт авиация институтын тамамлаған. Иҡтисад фәндәре кандидаты. 2013 йылдан — Башҡортостан Хөкүмәте Премьер-министрының беренсе урынбаҫары. Ошо вазифала ул Финанс министрлығы, Ер һәм мөлкәт мөнәсәбәттәре министрлығы, Иҡтисади үҫеш министрлығы һәм башҡа ведомстволарҙың эшмәкәрлеген күҙәткән.\nСығыу ваҡыты 26-11-2015, 14:04 | Ҡаранылар: 640\nГрант алып ҡыуандылар\nИнспекциянан – комитетҡа\nБашҡортостанға яңы прокурор килә\nМәғлүмәт технологиялары буйынса агентлыҡта − яңы урынбаҫар


Баш ҡалала ҡайҙа сүп-сарҙы эшкәртеүгә тапшырырға мөмкин? // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\n12:55, 25 апреля 2019 Йәмғиәт\nБаш ҡалала ҡайҙа сүп-сарҙы эшкәртеүгә тапшырырға мөмкин? Фото: «Башинформ» мәғлүмәт агентлығы\nБашҡортостанда сүп-сар реформаһы тулы ҡеүәттә бара — сүп-сарҙы сығарыу, сорттарға айырыу өсөн операторҙар, тарифтар билдәләнгән, ләкин сүплектәрҙә һәм ҡалдыҡтар йыйыу урындарында әлегә тәртип юҡ. Хәҙер реформа киләсәктә сүп-сар ҡабул итеү һәм эшкәртеү урындарын йыһазландырыуға аҡса йыйыу процесын башлай, әммә беҙ системаның тулы ҡеүәткә эшләп китеүен бер нисә йыл көтөргә кәрәк икәнен аңларға тейешбеҙ.\nБитараф булмаған өфөләр хөкүмәттең сүп-сар йыйыу буйынса уңайлы инфраструктура булдырыуын көтмәйенсә, үҙҙәре хәлде үҙгәртергә ҡарар иткән. Инициатив төркөмдәр ҡала халҡынан айырым йыйылған сүп-сарҙы ҡабул итеп, уны икенсел эшкәртеүгә алып бара.\n«Башинформ» агентлығы Өфөлә сүп-сарҙы, кәрәкмәгән көнкүреш техникаһын һәм кейем-һалымды утилләштереүгә һәм икенсел эшкәртеүгә тапшырыу урындары тураһында мәғлүмәт әҙерләне.\nТеги: сүп-сар, ҡаты коммуналь ҡалдыҡтар