Ҡыр ҡаҙҙары китә, ҡыр ҡаҙҙары...\n9 Июнь , 20:00\nНисек кенә ҡабаланғанда ла, кәйефе ҡайһылай ғына булғанда ла ошо күлгә туҡтай Сәлим. Ҡатыны Әлфиә лә быны белә. Юл буйында юҡтан хасил булған күл ул. Ниндәйҙер белгестәр йәшмә төрҙәрен эҙләп ҡаҙҙылар, ахыры, тау аҫтындағы был соҡорҙо ла, уныһына тиҙ арала һыу тулды ла ҡуйҙы.\nШишмә юлы булдымы – һайыҡмай, кәмемәй, таҙа, үтә күренеп ята. Ә төбөндәге таштары уны йәшкелт-шәмәхә итеп сағылдырып, бер ҡыҙыҡтырыр күренеш яһай. Шуға ла юлда йөрөгәндәр ошонда туҡтайҙыр. Был яҡта күлдәр юҡ тигәндәй, тау-таш араһында етеҙ йылғалар ғына. Һәм бына, Хоҙай ҡөҙрәте менән яһалған әлеге һыу ятҡылығын, әллә ниндәй ҡәҙерле нәмәләй итеп, күптәр махсус туҡталып тамаша ҡыла, һоҡланып тороп китә.\n– Һай, матурлыҡ! – тип, яурын һөйәктәрен шатырлатҡансы ирәйеп кирелде Сәлим, яр ситенә килеп баҫҡас та.\n– Эйе-е... – Әлфиә лә, усын ҡаш өҫтөнә ҡуйып, шаҙра тулҡындарында ҡояш нурҙары йүгерешкән күлде байҡаны, — Хөрриәт...\nҺәм был илаһилыҡта иреп, онотола биреп йәнәш баҫып торҙолар. Ваҡыттары тығыҙ икәнде лә иҫтән сығарҙылар. Ҡайта һалып етеп, мал-тыуарҙы ҡарап, кискә ирҙең ағаһының юбилейына барырға тейеш икәндәрен дә.\n– Нимә ул? – кинәт Әлфиә айнып китте, күлдең ағаслы, һөҙәк яғына текәлеп ҡалды. – Ишетәһеңме?\nИре йөҙөн күл еленә ҡуйып, рәхәтлектән хатта күҙҙәрен йомған:\nҠатын һағая биреп тыңланы ла, тағы өндәште:\n– Ана бит... Бер тауыш бар.\nТик Сәлимдең иҫе китмәне:\n– Тал араһында балыҡ ҡарпыйҙыр...\n– Юҡ... был икенсе...\nШулай тине лә, йүнәлде лә. Күл тирәләп бара биреп, ағаслыҡ араһына инеп тә китте. Һәм оҙаҡламай һөрән дә һалды:\n– Сәли-им! Сәлим, тейем!\nИр хафаланып ҡатыны артынан ашыҡты:\n– Йә, нимә булды? Күҙ йомоп ынтыла бит ул...\nТаллыҡты йырып килеп инде лә, бер мәлгә хайран булды: ҡатыны бот төбөнән һыуҙа йөрөп, күлгә эйелеп ятҡан ағас ботаҡтары араһында ҡамалып сыуалышҡан бәпкәләрҙе ҡыуа ине. Эләктергәндәрен кендегенә хәтле күтәреп бөрөп алған итәгенә тыға. Ә бәләкәйерәк кенә ҡара инә ҡаҙ, йылан тауышы менән ыҫылдап, ҡанаттарын йәйеп-елпеп, уға ҡамасауларға маташа. Маташа ғына түгел, суҡышы менән эләктермәк, ҡанаттары менән һуҡмаҡ булып йән асыҡҡа айҡаша.\n– Ҡыу! Ҡыу мынау ҡаҙҙы! Әл-ләү, суҡый би-ит!\n– Ты чье? – ире шул ҡәҙәр албырғаны ки...\n– А-ай! Нимә ҡарап тораһың?\nАхырҙа, кроссовкиҙарын сисеп ырғытып, Сәлим дә һыуға төшә, ҡатыны менән ҡаҙ араһына инеп, ҡулдарын һелтәй-һелтәй инәлектең һөжүмен кире ҡаға. Әлфиәһе уның ғайын ҡыйыуланып, пипелдәшеп эркелешкән бәпкәләрҙе баҫтыра ғына. Теге бахырҙарға сыбыҡ-сатыр араһында артыҡ ҡасыр урын юҡ, мөйөштәргә һырынышып тороуҙан ары үтә алмайҙар. Унда ла ҡапыл һикереп, ялтарып ҡараған булалар, тик ҡурҡыуҙары хаттин ашҡан, тумалаҡ ҡына баштарын муйын эсенә тартып, бөршәйә лә ҡуялар. Шулай ҙа ике бәпкәне тотоп булманы. Нисектер сатыр араһынан ҡыҫылып инәләре яғына сығып, уның артына боҫтолар. Ә әсәләре инде ҡотҡарып алып ҡала алғандары яғына ынтылырға бирмәне, осоп-осоп ҡунып алышты, ярҙам эҙләп асырғанып ҡаңғылданы. Был хәтлем ҡаршы тороуға ир ҙә сигенде.\n– Алайыҡ тегеләрен дә! – тип ныҡышмаҡсы ине ажарланып алған ҡатыны, Сәлим уға үҙенән яман итеп екерҙе:\n– Етәр, ҡомһоҙланма! Сыҡ давай!\nИрле-ҡатынлы шаптырлап кисеп ярға ыңғайланылар. Ҡыр ҡаҙы һаман ҡаңғылдай-ҡаңғылдай ҡалған ғына бәпкәләрен ҡамалап йөҙҙө, уларҙы йәһәтләп эйәртеп алып китмәксе булып аҙапланды.\nӘлфиә итәген бөрөп тотҡан килеш машинаға ашыҡты. Барып артҡы ишекте асып ебәреп, байлығын шунда ауҙарҙы:\n– Өсәү... бишәү...алтау...һигеҙ... туғыҙ... Ҡарале, туғыҙ булған!\n– Атаң башы! – тип асыуланды уның артынан килеп еткән ире. – Нишәп тейҙең аларға? Башың бармы ул һинең?\n– Ҡаҙҙар уңмай ҙа һаң, беләһең. Икенсе йыл һатып алып ҡушам. Ә былар бушлай...\n– Күрәләтә инәһенән тартып алдыҡ... Ҡырағайҙарҙан хуже!\n– Әй, һөйләнмәле! Кәрәкмәгәндә гуманный була ла китә! Барыбер кейек-ҡош алып бөтә уларҙы. Икәүһе ҡалды ла инде, улары ла әллә йөрөй, әллә юҡ.\n– Йөрөмәгәндә беҙҙең ней эш?..\n– Урламаным да инде, урманда йөрөгәнде алдым. Әйҙә, тиҙерәк ҡуҙғал...\nСәлим һаман ризаһыҙ бурылдаһа ла, ҡатыны ҡушҡанды үтәй. Шулай ул, һәр ваҡыт. Ҡатыны нимәгә кәрәк булғанда ла еңә, ризалата, ыңғайлата ирен. Әле лә, һүҙен өҫкә сығара алмаҫын аңлап, йәмерәйеп килеп ултырҙы ла, асҡысын борҙо.\nҠатырға йәшниктә сурылдашҡан бәпкәләрҙе янына индереп ултыртҡас, нисә йыл рәттән серек йомортҡалар баҫып аҙапланған инә ҡаҙ, аңшайып башын ҡаҡайтты ла ҡатып ҡалды... “Был ни хәл?” тигән кеүек ине уның бөтөн ҡиәфәт-торошо.\n– Аңра! – Әлфиә йәшникте ҡаҙға ҡарай этәрҙе. – Бына, һиңә балалар алып килдем. Тораһың шунда...\nҠаҙ уны аңлағандай шыла биреп, шыла биреп кенә килеп етте лә, йәшник эсенә муйынын һуҙҙы. Унан “ғы-ғы-ғы” тип тауыш бирҙе. Эстәгеләр тағы ла нығыраҡ сорлашты. Инәлек тағы ғыуылданы.\n– Йә, ҡабул итәңме?\nБәпкәләрҙе ауҙарып ебәреүе булды, тегеләр, терегөмөш етеҙлеге менән һикереп торошоп, инәлеккә ташландылар ҙа, һырып алдылар. Ә инәлек, хас бала күрмәгән ҡатын шикелле баҙап, аяҡтарын алмаш-тилмәш күтәргеләп, муйынын бер төшөрөп-бер ҡалҡытып, сәбәләнде.\n– Тыныслан... тыныслан. Алйыма инде! – тип шелтәләне уны хужабикә, унан бармаҡ янап та ҡуйҙы, — Суҡып ҡара!\nСуҡыуын суҡыманы ҡаҙ, шулай ҙа бәпкәләрҙән ҡасырға теләгәндәй тегеләй-былай ынтылды, әрһеҙләшеп инеп килгән нәмәләрҙе суҡышы менән эткеләне һәм, аңлайышһыҙ хистәрен белдерергә теләгәндәй, ҡолаҡ тондороп ҡысҡырҙы:\n– Ҡыя-ҡа-ҡа-ҡаҡ! Ҡый-ғаҡ!\nАхырҙа бәпкәләр тубы еңде йыуаш ҡаҙҙы. Күмәкләшеп һырыныша торғас, инәлекте сигендереп алып барып пошмаҡҡа ҡыҫтылар ҙа, тегене ятҡырып, ашығышып ҡанат-түштәре араһына тишеп инеп бөттөләр. Бәтмәкәйҙәрҙең үҙҙәренең дә ҡоттары осҡан, өшөгәндәр ҙә ине. Хор менән һерелдәшеп-сеүелдәшеп йылы эҙләнеләр һәм шул теләгәндәрен табып алып, ҡапыл тындылар. Ҡайҙа тәпәй, ҡайҙа суҡыш йә осалары ғына һерәйешеп ҡалды. Ҡаҙ ғына һаман шаңҡыған хәленән сыға алмайса, күҙ алмаларын тегеләй-былай йүгертте.\n– Уй, һиңмай. Был хәттем дә һиңмай булмаҫмы? – тип көлдө ахырҙа уның ҡылығынан ҡатын. – Өйрәнерең, ярай...\nИке аҙна тирәһенән инәлек бәпкәләрен эйәртеп урамға ла алып сыға башланы. Оло кәүҙәле, яй хәрәкәтле аҡ ҡаҙ янындағы үтә ыуаҡ һәм үтә йылғыр ҡара бәпкәләр ҡыҙыҡ ине. Быны, әлбиттә, күрше апай ҙа аңғарҙы һәм ҡойма аша күҙәтеп тороп, һүҙ ҡушты:\n– Ай-һай, ҡырҙыҡы әллә бәпкәләре?\nӘлфиә аңламамышҡа һалышты:\n– Ниндәй ҡырҙыҡы, ти?..\n– Ҡыр ҡаҙына оҡшағандар бит.\n– Ыста! Ҡайҙан булһын алар бында? Баҙарҙан апҡайттым. Ошондай тоҡом сос, әрһеҙ була тигәнгә алғайным, үҫмәйҙәр... Ашауҙары ла рәтһеҙ.\nКүршеһе генә уның хәбәрен ишетмәгәндәй, үҙенекен һөйләп тик торҙо:\n– Беҙ бер ҡыр өйрәге йомортҡаларын табып алып баҫтырғайныҡ, өй тамағын мөрхәтһенмәнеләр, һыу буйында ылымыҡ-ҡом эҙләп тик йөрөнөләр... Һимермәнеләр ҙә.\n– Әллә... ҡыр өйрәген күргәнем юҡ минең, белмәйем, — тигән булды өндәшмәй ҡала алмаған Әлфиә.\n– Үҫә бара ҡанат остарын ҡырҡмаһаң ни... осорға ынтылыр ҙа торорҙар ул.\nАвгустың ҡыҙыу мәлендә, көн аяҙҙа, бесәнен тамамлап ҡуйырға ашыға Сәлим. Отпускыһы ла бөтөп бара. Әле утынын, унан ҡала ваҡ-төйәген йүнләйһе бар.\n– Тағы бер һыуһын ҡалды... Остағы яланда ике күбәләй генә ул, — ҡатыны алып килеп тотторған сәй банкаһын ике уртлауҙа түңкәрҙе лә, һәнәк-тырмаһын елкәһенә һалып, ҡуҙғалды ир. – Һин, бар, йыйына тор, мин был яҡты үҙем дә... хәҙер.\nӘлфиә эргәләге һоло баҫыуы ситендә йүгерешкән ҡыҙҙарына һөрәнләп ҡул болғаны ла, ҡыуышҡа ҡарай атланы. Сәлим оҙон яландың осон бүлеп торған сауҡалыҡҡа инеп китте. Көн оҙоно тәҡәтһеҙ ҡыҙҙырған ал ҡояш ҡайһы аралалыр офоҡҡа тәгәрәп төшкән дә, һыҙылып ҡына ҡыҙарып байып бара. Иртәгә лә эҫе булыр, ахыры...\nҠыуыш төбөндәге әрмәк-түшәктәрҙе өҫтәге урҙаға элеп, ҡайһы бер ризыҡтарҙы шишмә сөмөнә ҡуйып, тоҡ-моҡсаларҙы, кейем-һалымды машинаға тултырып, усаҡ төбөн һүндереп, балаларын барып алмаҡсы булып юлланды ҡатын. Эйәрергә ҡушҡайны бит шуларға, уйынға әүрәп оноттолар инде.\nБарып етһә – ҡыҙҙар юҡ. Аталарына тағылдылармы икән? Туҡта, сеү...\n— Тәпәй!.. Сыҡ тинем... Тәпә-әй..\nҺоло ярып алға ынтылды ҡатын:\nКүп тә үтмәй өлкән балаһының өҫтөнә барып сыҡты. Илап бөткән тегенеһе, үкһеүҙән тауышы ла саҡ һығылып сыға:\n– Тәпә-әй... – һеңлеһенең исемен әйтә алмай шулай тей ҙә ҡуя, уның шул теленә ата менән әсә лә эйәргән.\nӘсәһен күреп тағы ла нығыраҡ быуылды. Ҡатын уны ҡосаҡлап ҡалды:\n– Балам, нимә булды?! Ҡайҙа һеңлең?..\n– Йәшенде лә... сыҡмай...\n– Йәшенде лә?.. – хәлде шундуҡ төшөнгән әсәнең тауышы һоло баҫыуының өҫтөн яңғыратты:\n– Тәнзилә-ә-ә!!! Ҡыҙым! Тән-зил-әәә!\nКүп тә үтмәй уның тауышына йүгереп килгән ире күренде:\n– Нимә ҡысҡырышаһығыҙ?\n– Бәләкәс юғалды! Тапмайым!\n– Нисек юғалды?.. – тиһә лә, тырмаларын атып бәреп, баҫыу эсенә инеп сумды ир. Ҡай тәңгәлдә икәнен тауышы ғына аңғартты:\n– Тәнзилә-әү!Тәпә-әй! Ҡыҙым, сыҡ! Ҡыҙым, әйҙә, машинаға ултыртам... Ҡыҙы-ым!\nАта менән әсә ашлыҡ тапап баҫыуҙы йырғыланы. Уларҙың һөрәне ике яҡтағы тауҙар араһында шаңдау булып ҡаҡлығып йөрөнө:\n– Бала-ам! Балаҡайы-ым!..\n– Ҡыҙы-ым!! Ҡыҙы-ы-ым!!\nБаҫыу юлы буйлап эйәртенешеп килгән ике арба, тауышты ишетеп ҡалып, туҡталды. Бесәнселәр баҫыу ситендә һаман илап торған бәләкәс ҡыҙҙан төпсөндө:\n– Нимә булды? Нимә эҙләйҙәр унда?\nҠыҙыҡай үҙәген тарта-тарта яуаплай:\n– Бәпәй юғ-ғалды...\nХалыҡ бот сапты:\n– Ай, Алла!\n– Бәпәй тигәненә күпме икән һуң?\n– Өс йәш тирәһе микән? Беҙҙең бәләкәй ейән менән бер сама, буғай...\n– Йә, Хоҙа... Ҡайҙа китһен ул? Ошо тирәләлер, йоҡлап яталыр йә?..\n– Ҡана, тарала биреп һөҙөп китәйек әле! Хәҙер табабыҙ беҙ аны.\nЯлан тағы күмәк тауышҡа күмелде:\n– Кил, балам, кил!\n...Ҡараңғы ҡуйырҙы. Һыбай сабып ҡайтып хәбәр иткән егеттең артынан урман-тауҙы фар яҡтыһында теткеләгән машиналар ылауы килеп етте. Халыҡ күбәйгәндән күбәйҙе. Фонарҙәр, факелдәр, кеҫә телефондары тотҡан ауылдаштар тотош яланды һәм тау итәктәрен ҡыҙырҙы. Төн ауышыуға полиция отряды килеп ҡушылды. Эргәләге ҡаланан эҙәрмән эттәр саҡыртылыуын хәбәр иттеләр. Тик быларҙың береһе лә әсәнең хәлен еңеләйтә алмай ине. Ул әле иҫен юйып китте, әле торҙо ла тағы ынтылды:\nУны тотоп һалырға иттеләр, һыу эсерергә, укол ҡаҙарға маташтылар. Тик Әлфиә сәбәләнеп барыһынан да ысҡынды, бер нәмәгә лә әүрәмәне һәм тынманы:\n--Аллаҡайым, үтенәм... Үтенәм, Аллам?.. Мине ал! Ал йәнемде! Бир баламды...би-ирррр?...\n...Таң һыҙылды. Урман-тау-ҡырҙар һаман тынманы:\nМашиналар янында, усаҡ тирәһендә тамаҡ сылатҡан, кәңәшләшкән кешеләрҙең күҙ ҡарашына тәрән борсолоу, хафа ятҡан ине. Күптәр инде нимә уйларға, нисек фаразларға ла белмәй.\n– Берәй нәмә алып китте микән ни?.. Аптыраҡ...\n– Нимә, мәҫәлән? Һолоға айыу төшкән булһа, тиер инең... тота килеп балаға теймәҫ...\n– Балалы айыу булһа, кем белә?\n– Улай булғанда ла, кәүҙәһе табылыр ине. Айыу әҙәм балаһын тотоп китмәй бит инде.\n– Кеше ашаусы айыуҙар юҡ беҙҙең яҡта. Юҡтыр! Булмаҫ!\n– Бүре тем более. Бында икенсе хикмәт...\n– Китте лә барҙы микән башайҙанып?\n— Алыҫ китерлек хәле юҡтыр ул, сабый бит...\n– Ҡурҡып иҫен юйып ҡына ятмаһа... йә йөрәк кенәһе ярылып.\n...Ҡояш тағы тәҡәтһеҙ ҡыҙҙырҙы. Эҙләү туҡталманы. Әлфиәнең инде йүгерерлек көсө юҡ. Тороп баҫырлыҡ та хәле ҡалмаған. Иларлыҡ та, балаһын саҡырырлыҡ та... Уның бары түше ҡалҡынып-ҡалҡынып, тәне ҡалтыранып китеүе генә тере икәнлеген белгертә. Янындағы шәфҡәт туташы әленән-әле ҡан баҫымын үлсәй, укол ҡаҙай. Эргәһендә йомарланып ҡына өлкән ҡыҙсығы ята, уныһы ла илап арып йоҡлап киткән. Бәләкәй булһа ла, һеңлеһен юғалтыу ҡурҡыуынан ныҡ тетрәнгән.\nСәлим аяҡтарында әле, бирешмәҫкә тырыша. Ваҡыты-ваҡыты менән аңы буталғандай булып китә китеүен, әммә ир ныҡлығы ташламай. Күҙҙәре убылып эскә батһа ла, аяҡ быуындары ҡалтыраһа ла, йөрәге ана туҡтайым, бына туҡтайым тип ҡыҫҡанда ла ҡыбырлап китеп бара. Һәр ҡыуаҡ төбөн, һәр таш аҫтын, һәр үҙәк-соҡорҙо ҡарай. Тауышы ҡарлығып ултырған, шунда ла ирендәре шыбырлап йөрөй:\n...Көн ауышыуға ҡаланан ике овчарка менән эҙәрмәндәр килде, һауаға вертолет күтәрелде. Төнө буйы йөрөгәндәрҙе ауылдаштарҙың яңы көсө алмаштырҙы. Әсә янында ҡатын-ҡыҙ ултырҙы, усаҡ тирәһендә аш-һыу яраштырҙылар, эҙләүселәрҙе ашатып ебәрҙеләр. Атаны булдыра алған тиклем йыуаттылар, көс бирергә тырыштылар:\n– Ҡустым... ныҡ бул. Ҡулыңды төшөрмә.\n– Сәлим, ҡорҙаш, инде бынау эттәр эҙенә төшөр ул, туп-тура юл алдылар бит.\n– Өмөтһөҙ шайтан ғына... Яҡшыға өмөттәнәйек инде...\nЭй, был өмөт тигән нәмә! Әгәр ул булмаһа был донъя күптән хаосҡа төшөп батыр ҙа, кешелек юҡҡа сығыр ине. Йәшәтә торған, йәшнәтә торған һәм ҡабат-ҡабат йәшелләндерә торған өмөт. Өҙөләм-өҙөләм тип тирбәлгәндә лә, әллә ни ҡөҙрәттәр менән ҡабаттан ялғанып китә һәм тормошҡа бәйләп тота торған өмөт. Өмөтлө өмөт... О, бөйөк өмөт! Һин тағы ла үҙеңә һис шикһеҙ ышанырға һәм инанырға икәнде иҫбатланың. Тағы ла йән өрҙөң һәм терелттең...\n– Ана! Эттәр!\n– Тапҡандармы әллә?!\nУсаҡ тирәһендәгеләр аяҡ үрә баҫты. Баштарын эйеп алып, йөк һөйрәгәндәй хужаларын тартҡан овчаркаларҙы етәләгән егеттәргә бер өйөр халыҡ эйәргәйне. Уртала бәүелә-бәүелә саҡ килһә лә, балаһын ҡыҫып ҡосаҡлаған Сәлим. Ҡолап китмәһен тип, уның беләктәренән йөгөн алырға итәләр, тик ул ҡыҙын ҡулдарынан ысҡындырмай.\n– Арығанһың бит, ҡана, ағай, үҙем күтәрәйем?\n– Ял итеп ал, ҡорҙаш...\nҠыуышҡа еткәс, ынтылған табипҡа ла буйһонмайынса, балаһын, ике яҡтан ике ҡатынға терәлеп саҡ ҡалҡынған ҡатынына алып килде:\n– Тере... табылды... табылды... тыныслан.\n– Ы-ы-ыһ... – Әлфиәнең күҙҙәренән йәштәре субырлап аҡты, ә ярылып ҡатҡан ирендәре ҡалтыранып йылмайып маташыуҙан йыртылып ҡанап китте.\nҠыҙыҡай себен-серәкәйҙән таланып тубалдай булып шешенгән, үлән-селектән сыйылып-һыҙырылған, ҡолап-бәрелеүҙән тубыҡ-терһәктәре ҡыҙарып-күгәргән, әммә етди зыян күрмәгән ине. Хатта кисерештәренән дә тиҙ арынып, әсәһенә йәбешеп, уның йомшаҡ түшенә ҡулын тығып ебәреп һырынды ла, тынысланып шымды.\n– Ҡайҙа булған? – тип шыбырлашып ҡына ҡыҙыҡһынды ҡайһылар.\n– Баҫыу ситенә сығып, тау ҡырлап барып селек араһындағы кәзә һуҡмағынан үрмәләгән дә киткән икән. Менә-менә кире боролоуҙы белмәгән инде... Бер селек шырлығында кофтаһы сиселеп эләгеп ҡалған булған... Арыуыҡ үткән былай. Бара-бара, ҡырҡма таштар араһына ингән дә ҡыҫылып ултырған...\n– Арыһа, асыҡһа, илап туйһа, ятты ла йоҡланы инде, сабый ғына...\n– Бала аҡылы менән ҡурҡманы инде.\n– Йә, Хоҙам, ҡөҙрәттәрең киң...\nЙоҡлаған балаһын ҡосаҡлап, тәрән уйҙарына батып, машина сайҡалтыуына бәүелә-бәүелә килә торғас, кинәт иренә йөҙөн борҙо Әлфиә:\n– Сәлим, һин ҡаҙҙарҙың ҡанатын ҡырҡманыңмы?\nИре уға “йәлп” итеп ҡарап алды:\n– Йоғ әле.\n– Ҡырҡып ҡуйма. Ишетәһеңме? Тейә күрмә.\n– Былай ҙа улайтмаҫ инем...\nИнде Әлфиә уға һынап ҡарап алды.\n— Төшөндөңмө һин дә, Сәлим, төшөндөңмө? Нигә ошо хәл булғанын? Балаһыҙ ҡала яҙғаныбыҙҙы? Уй, Хоҙайым! Минең алйотлоҡ, ҡомһоҙлоҡ арҡаһында ҡыҙыбыҙҙы...\nЙәштәренә быуылып бүленде. Һыҡтап алды ла, тағы буталанып дауам итте:\n– Ҡыр ҡаҙының рәнйеше генә башыма төштө был... Тик шул ғына... Уй, аңһыҙлыҡ, уй...\n– Мин дә урманда йөрөгәндә шул хаҡта ҡырҡ уйланым. Неужели был ҡаҙ ҡарғышы, тинем...\n– Шул ғына... Бахырҙы... Үҙем ятам һуҙылып ҡыуышта... Ҡолағымда шул ҡаҙҙың ҡаңғылдауы ғына... башҡа бер нәмә ишетмәйем... Аллаһынан үтенеп һорайым... Баламды ғына ҡайтар, хатамды төҙәтәм, тейем...\nКартуфы алынған иркен баҡсала йөрөгән ҡаҙ өйөрө һуңғы көндәре үтә лә тынысһыҙ. Сағыу тауыштары менән көҙгө һауаны телеп, ҡупшы баштарын ҡаҡайтып күкте күҙләйҙәр ҙә, ҡанаттарын елпеп ғауғалашалар. Теге бәләгә тиклем, ялан кәртәнән осоп сығып йонсотҡандарында, Әлфиә иренә әллә нисә ҡат “ҡырҡ ҡанат остарын” тип ныҡышһа ла, быныһы ыжламай йөрөй ине. Хәҙер килеп шулай итеп ҡуймағандарына һөйөнәләр.\n...Башта торналар тубы осоп үтте. Ауыл өҫтөн һағышҡа күмеп сорнашып хушлаштылар. Бер-нисә көндән шәп тиҙлектә аҫтан ғына өйрәктәр үтте. Ҡанаттарының “фью-фью” тип һыҙғырғаны ғына ишетелеп ҡалды. Ә ҡаҙҙарҙың күктә пәйҙә булыуын баҡсалағы ҡараҡайҙар һиҙҙерҙе. Улар бер арауыҡ ҡына ҡаңғылдашты ла, муйындарын уҡ кеүек итеп һуҙып, ҡапыл ҡалҡынып бер-бер артлы ҡуптылар. Үҫтергән инәләре ыңғайҙарына йүгереп ҡараған булды ла, тегеләре ерҙән ысҡынғас, туҡтап, өҫкә шаҡайып ҡарап ҡалды. Ә теге туғыҙ ҡаҙ, баҡсаны бер осоп урап, унан икенсе түңәрәкте тағы ла киңерәк һәм бейегерәк итеп алғас, алыҫлаша барған өсмөйөш сылбыр артынан йомолдо. Ҡаҙҙар тауышына күлдәксән көйө йүгереп сыҡҡан Әлфиә, шул тупҡа барып ҡушылған ҡара нөктәләрҙе күҙҙән юғалтҡансы торҙо. Сикәләре буйлап йәштәре тәгәрәне, ә теленә, әллә ҡайҙан, онотолоп бөткән бер йырҙың һүҙҙәре килде:\n– Ҡыр ҡаҙҙары китә... ҡыр ҡаҙҙары... Китә микән улар... йыраҡҡа...


Бөгөн һөт ауыл хужалығы етештереүселәре өсөн үҙенсәлек ле валюта ролен уйнай. Тап ошо продукт крәҫтиән кеҫәһенә йы лдар буйына күрмәгән "тере" аҡса индерергә ярҙам итә. Аҡса я рҙамында инде ул үҙенең көнүҙәк проблемаларын хәл итә: тракт орына запас частәр, минераль ашлама, малдары өсөн ҡатнаш аҙ ыҡ һатып ала. Ә инде һөткә хаҡтың даими артыуын иҫәпкә алған да, уны етештереү бөгөн алтын йыуыуға бәрәбәр.\nРеспубликабыҙҙың күп кенә хужалыҡтары бөгөн һөт етештереү ҙең бик отошло тармаҡ икәнлеген аңланы. Тәтешлеләрҙе генә ал айыҡ. Бер нисә йыл элек кенә район хужалыҡтары һөт һауып алы у буйынса республика исемлегенең иң аҙағында "һөйрәлә" ине. Бөгөн иһә улар стәрлетамаҡтарҙы ла уҙып китеп ( элегерәк был\nтармаҡта уларға тиңдәр булманы) алдынғы позицияны биләне. Ә йтәйек, үткән йыл ғына улар бер бөйрәкәйҙән уртаса 4600 кило грамм һөт һауып алды, был республика буйынса уртаса күрһәтк ес менән сағыштырғанда 1400 килограмға күберәк.\nБөгөн Тәтешле районында һөт етештереүҙең ни тиклем отошло\nбулыуы тураһында районда аҙналыҡ килемдең ике миллион самаһ ы тәшкил итеүе лә һөйләй. Районда барлыҡ ауыл хужалығы предп риятиеларының да юғары рентабелле булыуҙары хаҡында һөйләп т ороу кәрәкме икән.\nБыл килем тәтешлеләргә буштан килмәй, әлбиттә. Малҡайҙар өсөн хужалыҡтарҙа бына тигән аҙыҡ базаһы ла, тейешле шарттар\nҙа булдырылған. Һыйырҙарҙан анализ өсөн ҡан алына һәм уның буйынса малға ниндәй аҙыҡ етмәгәнлеге билдәләнеп, мал аҙығы кәрәкле микроэлемент, био өҫтәмәләр менән байытыла. Бында һә р һыйыр махсус лаборатория аша үткән аҙыҡ менән туҡландырыл а. Һәм, әйтергә кәрәк, бындай иғтибар бушҡа үтмәй. Районда һ өт һауыу, артым, үрсем буйынса ла күрһәткестәр яҡшы. Былар б арыһы бергә Тәтешле районына яҡшы килемгә өмөт итергә мөмкин селек бирә.\nБер ҡараһаң, һөт етештереүҙе юғары кимәлгә күтәреүҙең бер\nҡатмарлығы ла юҡ һымаҡ. Әммә республиканың күп кенә хужалыҡ тарында ауыл хужалығы малдарына ҡараш бөтөнләй икенсе. Ҡайҙа лыр декабрь айында уҡ мал аҙығы бөтә һәм малҡайҙарҙы ... уты н менән туҡландырырға маташалар, ниндәйҙер районда рационда бары әсегән силос тороп ҡалған, тағы береһендә бурыстар арҡа һында электр энергияһы менән тәьмин итеү туҡтатылған һәм ба хыр малдар һыуһынын ҡандыра алмай интегә, йә ҡот осҡос шартт арҙа көн күрергә мәжбүр һ. б. Ярым ас, һуштан яҙырға әҙер т оған һыйырҙарҙан ниндәй һөт, ниндәй артым көтөргә мөмкин\nӘйтәйек, бөгөн Иглин, Балаҡатай, Мишкә, Асҡын, Ҡалтасы һә м Ҡыйғы райондарында көнөнә уртаса 2,5 килограм һөт һауыла. Көнөнә бер һыйырҙан бер - бер ярым килограмм һөт һауып алыус ы хужалыҡтар ҙа бар. Республиканың ҡайһы бер хужалыҡтарында кәзәләрҙең дә көнөнә биш - ете килограмм һөт биреүен билдәлә п үтәйек.\nАртымға килгәндә лә ошондай уҡ хәл. Малдарҙы нимә менән т уҡландырғандары аңлашылмай, әммә ҡайһы бер урындарҙа тәүлеге нә артым 150 - 200 грамм ғына тәшкил итә. Бындай артымды рес публиканың алдынғы ҡошсолоҡ фабрикаларында себеш үҫтергәндә алалар! Ниндәй килем тураһында һүҙ барырға мөмкин!\nҮрсемгә килгәндә лә һәр урында ла эш шәптән түгел. Ҡайһы бер райондарҙа был эш үҙ ағышына ҡуйылған. Әйтәйек, ике - өс\nһыйырға бер быҙау тура килгән хужалыҡтар бар. Бер һүҙ менән\nәйткәндә, әгәр килемһеҙ эшләүсе хужалыҡтар көрсөктән сығырғ а теләй икән, беренсе сиратта уларға һөт етештереүгә етди иғ тибар биреү мотлаҡ.


9 Октябрь 2019, 11:12\nӨФӨ, 2019 йыл, 9 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы/. Республика көнө алдынан Башҡортостан Башлығы Радий Хәбиров Рәсәй Федерацияһының һәм Башҡортостан Республикаһының дәүләт наградаларын тапшырҙы. Тантана Өфөлә Ауыл хужалығы министрлығының Колонналар залында уҙҙы. Бөтәһе 62 кеше ордендар, исемдәр, почет грамоталары һәм рәхмәт хаттары менән билдәләнде.\nТеги:бүләкләүбашҡортостан башлығыреспублика көнө


Бөйөк Ватан һуғышы ветерандарына тейешле ярҙам күрһәтеләме?\nСтәрлебаш районының Ҡабыҡҡыуыш ауылында йәшәүсе Сафа Сатучин йортона һыу үткәрелмәүенә зарлана. Уҙаманға район хакимиәте 2011 йылда йәшәү шарттарын яҡшыртырға вәғәҙә бирә. Әммә проблема һаман да хәл ителмәгән.\nСафа Ҡунаҡбай улы һауыттар тотоп күрше ауылға һыуға юллана. Ҡабыҡҡыуыштан өс саҡрым алыҫлыҡта шишмә бар, эсәр һыуҙы шунан ташыйым, ти уҙаман. Ә ауылда таҙа һыу юҡ. Шуға ла ветеранға көн дә машинаһында һыу килтерергә тура килә.\nҺауыттарға һыу тултырғас, ветеран уларҙы берәм-берәм машинаһына тейәп алып ҡайта. Үҙҙәренең өйөнә һыу үткәреүҙәрен һорап ул бер нисә тапҡыр урындағы хакимиәткә мөрәжәғәт иткән. Һыу үткәрә башлайҙар башлауын, ләкин эште аҙағына тиклем еткермәйҙәр.\nИнде туғыҙынсы тиҫтәһен ҡыуған Сафа Сатучиндың тормош юлы еңелдән булмай. Ул 1945 йылда Японияға ҡаршы һуғышта ҡатнаша. Аҙаҡ уның хәрби хеҙмәте Кореяла дауам итә. Төньяҡ Корея етәксеһе Ким Чен Ир үҙе Сафа Ҡуҡбай улына ҡаһарманлығы өсөн миҙал тапшыра. Бөгөн ветеран оло йәшендә тыныс һәм етеш тормошта йәшәргә хыяллана.\nСафа Ҡунаҡбай улының йорто эргәһендә колонка ла бар. 80-се йылдарҙа ҡуйылған ҡоролманан бер ваҡытта ла һыу аҡмаған. Урындағы чиновниктар был эште аҙағына тиклем еткермәй.\nСафа Сатучиндың өйөндә бер бәйләм хаттар ята. Унда ветеран йәшәү шарттарын яҡшыртыуҙы һораған. Проблеманың айышына төшөнөү маҡсатында беҙ Стәрлебаш районы хакимиәтенә мөрәжәғәт иттек. Төбәк етәкселәре был юлы ла ветерандың йортона һыу үткәреләсәк тип вәғәҙә бирҙе. Был эште улар аҙна аҙағына тиклем тамамларға иҫәп тота.\nБыл вәғәҙә лә буш түгелдер тип ышанғы килә. Сөнки йәнен-тәнен аямаған ветеран бындай мөнәсәбәткә лайыҡ түгел. Беҙ ваҡиғалар үҫешен күҙәтеп барасаҡбыҙ.


Башҡортостанда сүп-сар сығарыу өсөн хаҡты кәметәсәктәр - Bash.News\nБашҡортостанда сүп-сар сығарыу өсөн хаҡты кәметәсәктәр\nБашҡортостанда сүп-сар сығарыу өсөн хаҡты кәметәсәктәр https://bash.news/news/85823_bashortostanda_spsar_syaryu_sn_xaty_kmetsktr\n10 дек 2018, 10:40\nБөгөн, 10 декабрҙә, Төбәк Хөкүмәтендә оператив кәңәшмәнең тура бәйләнеше үтә. Башҡортостан Башлығы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы Радий Хәбиров республика органдары менән федераль министрлыҡ һәм ведомстволар етәкселәре менән кәңәшмә уҙғара.\nКәңәшмә барышында республикала сүп-сар сығарыу өсөн хаҡ һорауы күтәрелде. Был мәсьәлә буйынса Башҡортостан Хөкүмәте премьер-министры урынбаҫары вазифаһын башҡарыусы- Торлаҡ-коммуналь хужалығы министры Михаил Киреев сығыш яһаны. Һүҙ- киләһе йылдың беренсе ғинуарынан ҡаты көнкүреш ҡалдыҡтары менән эш итеүсе төбәк операторҙарына хеҙмәтләндереү өсөн хаҡ түләү тураһында. Киреев белдереүенсә,бер ай өсөн күп фатирлы йортта йәшәүселәр бер кеше өсөн 130 һум, ә шәхси йорттағылар - 185 һум түләйәсәк. Радий Хәбиров, был хаҡтар менән ҡәнәғәт түгел икәнлеген белдерҙе.\nБыл цифрҙар менән мин килешмәйем. Урындағылар был хаҡтарҙы күтәрә алмаясаҡ. Шәхси секторға 185 һум һалына. Мин һеҙҙең сығышығыҙҙы ҡабул итмәйем. Бөгөн үк төбәк операторҙарын саҡырып, был сумманы үҙгәртегеҙ,\nтип хәбәр итте Башҡортостан Башлығы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы Радий Хәбиров\nАғиҙел йылғаһы аша күпер киләһе йылда файҙаланыуға тапшырыла\n12:20, 23 окт\n11:57, 23 окт\nӘбйәлил районында Бейеш батыр иҫтәлегенә уҡ атыу буйынса турнир үтте\n23:26, 22 окт\nБыйыл Башҡортостанда 10 мең самаһы янғын осрағы теркәлгән\n19:04, 22 окт\n18:53, 22 окт


Асҡын һылыуҙарының һөнәр асылы » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Йәмғиәт » Асҡын һылыуҙарының һөнәр асылы\nАсҡын һылыуҙарының һөнәр асылы 21.06.2016 // Йәмғиәт\nЛиана менән Диана Зөбәйеровалар “Һылыуҡай – Bashkirian beauty” студияһында 2015 йылда шөғөлләнә башлай. Күп тә үтмәй, “Азия супер моделе” проектында ҡатнашып, уңыш яулайҙар һәм Ҡытайҙағы модель агентлығына саҡырыу алалар, йәғни бер йыл эсендә Лиана менән Диана халыҡ-ара кимәлдәге моделдәргә әйләнә.\nХеҙмәттәшлек хаҡында килешеү ваҡыты үткәс, Пекиндағы агентлыҡ уны тағы ярты йылға һуҙыуҙы һораған. Әле игеҙәктәр ошо ҡалала эшләй. “Һылыуҡай – Bashkirian beauty” студияһы етәксеһе Линара Таһированың һүҙҙәренсә, ҡыҙҙар Европанан килгән башҡа моделдәр менән бергә йәшәй. Кастингтарға йөрөү өсөн уларға махсус машина бирелгән. Контрактҡа ярашлы, водитель ишек алдына теүәл ваҡытта килеп туҡтай һәм 10 минут ҡына көтә. Әгәр сығып өлгөрмәһә, модель кәрәкле урынға үҙ көсө менән барырға мәжбүр. Контрактта шулай уҡ нимә ярай, нимә тыйылған икәнлеге асыҡ күрһәтелгән. Мәҫәлән, ҡыҙҙарҙың төнгө клубтарға йөрөргә, киске сәғәт 10-дан һуң урамға сығырға хоҡуғы юҡ, кастингтарҙа арыған йөҙлө булыу, һимереү ҙә тыйыла. Моделдәр көнөнә 5-7 кастинг үтә, һәр сығыш йә шоуҙа ҡатнашҡан өсөн уртаса 1700 юань, беҙҙеңсә 17 мең һум тирәһе аҡса ала. Лиана менән Диананы Ҡытайға оҙатҡанда студияныҡылар юлға ҡарабойҙай ярмаһы, ҡуйыртылған һөт һәм башҡа ризыҡ һалып ебәргән. Ундағы аҙыҡҡа өйрәнеп китеүе еңелдән түгел икән.\nКүптән түгел Лиана бар донъяға билдәле “Шанель” мода йорто коллекцияһын күрһәтеүҙә ҡатнашты. Уны асыу тантанаһында Голливуд йондоҙҙары, шул иҫәптән актриса Кристен Стюарт та булды. Лианаға донъя кимәлендәге саралар ят түгел, бығаса ул Харбин ҡалаһындағы Халыҡ-ара мода аҙналығында сығыш яһаған.\nҒөмүмән, Асҡын районынан сыҡҡан игеҙәктәр танылған ҡытай модельерҙарының иғтибарын яулап өлгөргән дә инде. Шоуҙарға даими саҡырыуҙар, подиумда ҡиммәтле биҙәүестәр күрһәтеү, бер нисә ҙур фотосессия эшләү Лиана менән Диананың үҫеш башланғысы ғына әле. Ҡыҙҙар үҙҙәренең “Һылыуҡай – Bashkirian beauty” студияһын онотмай, ундағы уҡытыусылар, шөғөлләнеүселәр менән бәйләнеште өҙмәй, йыш ҡына хәбәрләшеп, яңылыҡтарын уртаҡлашып, уңыштары менән ҡыуандырып тора.\n– Модель эшмәкәрлегендә төп шарт – аралаша белеү, ихласлыҡ һәм асыҡ күңеллелек. Яңынан-яңы кешеләр менән танышырға, башҡа моделдәр менән бер йортта йәшәргә, уларҙың холоҡ-фиғеленә өйрәнергә кәрәк. Ҡайһы ваҡытта нимәгәлер күҙ йоморға ла мәжбүрбеҙ, шулай ҙа, ғөмүмән, ҡыҙҙарыбыҙ үҙ-ара дуҫ, татыу. Сәфәрҙәргә йөрөүебеҙ һөҙөмтәһендә ҡыйыуыраҡ булып киттек, инглиз телен яҡшылап үҙләштерҙек – башҡа моделдәр менән аралашыу бер ни тормай. Бар яҡлап та камиллашырға тырышабыҙ. Буш ваҡытыбыҙ табылһа, Ҡытайҙың тарихи урындарын, мәҙәниәтен өйрәнәбеҙ, китаптан да өҙөлмәйбеҙ. Башланғыс белем биргән студиябыҙға сикһеҙ рәхмәтлебеҙ.\nӘлегә төп шөғөлөбөҙ – модель карьераһы, әммә уның ғүмер буйына дауам итмәйәсәген дә яҡшы аңлайбыҙ. Запас планыбыҙ юҡ түгел, ул – кейем дизайны, сөнки белемебеҙ менән костюмдар буйынса рәссамбыҙ. Хәйер, киләсәктә лә әлеге өлкәлә, әммә башҡасараҡ йүнәлештә эшләй аласаҡбыҙ.


Республика Башлығы ветеран янында\n23 Февраль 2020, 20:15\nБөйөк Ватан һуғышының тамамланыуына тиҙҙән – 75 йыл. Әллә күпме ваҡыт үтһә лә, уның шаңдауы әле һаман онотолмай. Легендар 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһының данлы юлы, яугирҙәрҙең батырлыҡтары бөгөн дә күңелдә сикһеҙ һоҡланыу уята һәм был тарихи мәлдәр быуын сылбырҙары буйлап аманат итеп тапшырыла. Бына ошо Бөйөк Еңеүҙе килтергән батырҙарҙың үҙенең ғүмерен аямай, фашистарға яуыз уй-ниәттәрен тормошҡа ашырыуға юл ҡуймауы һөҙөмтәһендә бөгөн беҙ йәшәйбеҙ, киләсәккә пландар ҡорабыҙ, эшләйбеҙ һәм уҡыйбыҙ.\nБәхеткә күрә, ошо сикһеҙ рәхмәт тойғоларыбыҙҙы әйтерлек ветерандарыбыҙ бар әле. Мәҫәлән, Ғабдулхай Әхәт улы Зарипов – тере легенда. Ул – 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһының иҫән булған икенсе ветеран. Уға бөгөн, Ватанды һаҡлаусылар көнөндә, рәхмәт һүҙҙәребеҙҙе еткерә алыуыбыҙ менән сикһеҙ бәхетлебеҙ. Уға бөгөн республика Башлығы Радий Хәбиров хәрби госпиталдә Шайморатов орденын тапшырҙы.\nФронтҡа Ғабдулхай Зарипов 18 йәше тулмаҫ уҡ үҙ теләге менән киткән. Мишкә районының Татырбай ауылы егете 1941 йылдың 1 авгусында һауа-десант отрядына яҙылған. Башҡортостандан ике бригада кеше йыйылған унда. Мишкә районынан Әхәт Зарипов менән бергә 16 ир-егет булған. Тик уларҙан Әхәт Ғабдулхай улына ғына тыуған яҡтарына ҡайтырға насип иткән.\nБөйөк Ватан һуғышы башланған йылдың ноябре башында егет Мәскәүгә, Внуков аэропорты яғына йүнәлтелгән. Унда ул парашюттан һикерергә өйрәнгән, уҡыуҙар үткән. Мишкә егете десант полкында разведчик булып хеҙмәт иткән. Төндәрен отряд яугирҙәре менән бергә Наро-Фоминск шоссеһында патрулдә торған. Мәскәү эргәһендә фашист ғәскәрҙәре ҡыйратылғас, унда яугир 1942 йылдың июленә тиклем ҡалдырылған. Ошо уҡ йылда ошо һауа-десант дивизияһының исеме 41-се Гвардия уҡсылар дивизияһы тип үҙгәртелгән. Уның составында Ғабдулхай Зарипов Сталинград эргәһендәге яуҙарҙа ҡатнашҡан һәм ҡаты яраланған. Разведка рейдына киткән 28 яугирҙән торған отряд фашистарҙың минометтан атыуына эләккән. Ни бары һигеҙ кеше заданиенан кире әйләнеп ҡайтҡан.\nГоспиталдән һуң 1943 йылда Ғабдулхай Зарипов 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһының запастағы полкына теркәтелгән. Үҙгәртеп ҡоролғандан һуң 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы составында Украина фронтына ебәрелгән. Ғабдулхай Зарипов айырым сапер эскадронына беркетелгән. Дивизия составында Белоруссияны, Польшаны, Варшаваны азат итеүҙә ҡатнашҡан ветеран. Бынан тыш, ул Бранденбургты, Белград, Трептов Каммин, Гюльцов, Плате һәм Берлинды алыуҙа ҡатнашҡан.\nҒабдулхай Әхәт улы Бөйөк Ватан һуғышында күрһәткән ҡаһарманлыҡтары өсөн “Ҡыҙыл Йондоҙ”, II дәрәжә Бөйөк Ватан һуғышы, “Ҡаһарманлыҡ өсөн”, “Хәрби хеҙмәттәре өсөн” миҙалдары менән наградланған. Әйткәндәй, Көнбайыш Бугты алғанда уға беренсе награда – “Хәрби ҡаҙаныштары өсөн” миҙалы тапшырылған. Уның подразделениеһы дивизияны юғалтыуһыҙ йылға аша сығарырға тейешле понтон күперҙе хеҙмәтләндергән.\nДемобилизациянан һуң Ғабдулхай Зарипов Мишкә районының ауыл хужалығы тармағында эшләгән.


АЙЫУ ҺОЛОНО ЛА ЯРАТА\nҺуңғы йылдарҙа ауыл тирәһендә айыу нәҫеле күбәйеп китте. Был уға һунарҙың тыйылыуынан киләлер. Емеш-еләге, башҡа уңышы менән һығылып торған йомарт көҙ етә башлаһа, йыртҡыс, кешенең хәләл мал-тыуарынан тыш, башағына көсө етмәйенсә йығылып ятырға әҙер һоло баҫыуҙарына ла һиҙелерлек зыян килтерә. Тайыш табан эйәләшеп алған урындарҙан йүнле иген йыйып алырмын тип өмөт итмә. Баҫыуҙың ышығыраҡ, аулағыраҡ мөйөшөн һайлап, ул һоло һөтләнә башлағандан уҡ тәләфләргә тотона. Йыш ҡына кисен һин дә мин ултырып ҡалған ашлыҡ таң атыуға аяуһыҙ тапалып иҙелгән килеш ерҙә лыпым ята. Ул һабаҡтарҙы инде бер ниндәй ҙә комбайн йыйып ала алмаясаҡ. Уңыш юғала, йән әсей. Өҫтәүенә, айыу ошо тапалған ашлыҡ араһында һөрөлгән сәйер һуҡмаҡтар һалып бөтә. Шул рәүешле уның ашауына ҡарағанда тәләфләп әрәм итеүе күпкә артығыраҡ зыян килтерә.\nҒәҙәттә, уңыш мул йылдарҙа айыу малға теймәй. Ә һуңғы осорҙа ошо ҡағиҙә йыш боҙола: уңыш та бар, мал да тәләфләнә. Быныһы ла, минеңсә, йыртҡыстарҙың һаны самаһыҙ артыуына бәйлелер: күберәк йәнгә ашау ҙа күберәк талап ителә. Йәнә лә, иттән бер тапҡыр ауыҙ иткән айыу артабан емеш-еләк, һоло менән генә мөрхәтһенмәйәсәк. Ит ашап өйрәнгән януарҙан уны юҡ итеп кенә ҡотолорға мөмкин. Башҡа юлы юҡ.\nБаҫыу ситтәрен өйөрөлтөп сабырға төшкәндә айыу йыҡҡан һыйыр түшкәһен күреп ҡайттым. Януар ҡорбанын һоло баҫыуы эсендәге ҡулҡыла һағалап ятҡан ине. Мин уның ғәйрәтенә хайран ҡалдым. Ете йөҙ килограмм самаһы тартҡан һыйырҙың ул тәүҙә бер нисә ҡабырғаһын һуғып һындырған, аҙаҡ мейеһен сәсрәтә һуҡҡан. Ике киҙәнеүҙә һыйырҙы йығып ҡара! Ҡот осҡос көс эйәһе! Үҙең күрмәйенсә тороп, быны күҙ алдына килтереүе ҡыйын.\n"Күр ҙә тор, былай барһа, иген өлгөрөп яҫмаларға һала башлағансы әлеге майҙандың яртыһы тапалып бөтөр". Башыма килгән тәүге уй ошо ине. Ни өсөн тигәндә, хәҙер үләкһә еҫенә ошо тирәнең барлыҡ айыуҙары, айыуҙарынан башҡаһы ла һеперелеп йыйыла башлаясаҡ. Ә уларға һинең һолоң бар ни, юҡ ни - үҙ тамаҡтары туйһа, булды. Әйтергә кәрәк, йәтеш урынды оҡшатып, унда эйәләшкән тайыш табанды биҙҙереүе анһат эш түгел. Быны тик мылтыҡ ярҙамында ғына башҡарып була. Хәйер, әлеге урындан биҙгән хәлдә лә, ныҡыш януар барыбер был төбәкте бөтөнләйгә ташлап китмәйәсәк.\nМылтыҡ тигәндән, ә ниңә самалап ҡарамаҫҡа. Атай-олатайҙарым борондан айыуға һунар иткән. Айыу алған - дан алған. Дөрөҫ, ҡулға йыртҡысты атыуға рөхсәт ҡағыҙы төшөрөүе еңелдән булмаҫ, быныһын яҡшы беләм. Беҙҙә бит шулай: януар көн аша тип әйтерлек йә башмаҡты, йә һауын һыйырҙы йығып, зыян өҫтөнә зыян килтерә, ә уның үҙенә тейергә ярамай. Яраған хәлдә лә, лицензия артынан ҡырҡ тупһа тапарға, һунар эшендә бер ни аңламаған йөҙ түрә алдында кәпәс һалып инәлергә кәрәк. Шунһыҙ һис килеп сыҡмай. Ҡиммәтле ваҡыт ҡулдан ысҡына, кәйеф төшә, теләк һүрелә. Ә айыухан ағайыңа шул ғына кәрәк, ул яуызлыҡтарын ҡылып, этлек эшләүен дауам итә. Уға рөхсәт тә, ҡағыҙ ҙа кәрәк түгел. Әйткәндәй, бер заман бүре менән дә шул уҡ хәл булманымы ни? Булды бит. "Урман санитарына" ирек биреп үрсеттек тә, хәҙер ҡотола алмайбыҙ. Хөкүмәт премияһын бирә, башҡаса ла дәртләндереп ҡарай, әммә һоро үләт һаны артҡандан-арта. Бүре хәҙер самаһыҙ күп, урмандағы булған йәнлекте ҡырып-һеперә генә. Айыу менән дә шул уҡ хәл ҡабатланмаҫ тип кем әйтә ала?\nУйланып йөрөнөм дә, кискелеккә рөхсәтһеҙ-ниһеҙ сыҡтым да киттем. Ете төн уртаһында мине кем ҡарап тора ла, кем күрә. Бер ус аяһылай ҡағыҙ киҫәге юҡ тип, күпме кеше тир түгеп үҫтергән, бына-бына келәттәргә инергә торған тос һолоноң тапалып әрәм булыуына күрәләтә юл ҡуйырға ярамай ҙа баһа. Мин - агроном. Мин үҫтерелгән ашлыҡты һаҡларға тейешле. Ә һыйырҙарға килгәндә - улар өсөн айырым яуаплы кешеләр бар, шулар хәстәрләһен. Үләкһә аунап ятҡан ер ныҡ тапалырға өлгөргән ине. Мин унан алыҫ түгел баҫыу ситендәрәк үҫкән, ботаҡтары инде аҫҡа ҡарап һәленә башлаған йөҙйәшәр тарбаҡ ҡайынды яҡтыла уҡ билдәләп ҡуйҙым: аңдып ултырыу өсөн ҡулай урын. Киске эңерҙә, күҙ бәйләнеп, ысыҡ төшөү менән комбайндар эштән туҡтай. Юғиһә, еүеш иген йүнләп сабылмай, брак китә. Ә брак эш өсөн баштан һыйпамайҙар.\nКомбайнсылар тимер аттарын "минең" ҡайындан йөҙ аҙымдар самаһы арыраҡ ҡуйҙылар. Үҙҙәре шунда уҡ өҫтө көплө машинаға ултырып, ҡайтып та киттеләр. Мин сәңгелдәкле мотоциклым менән уларҙың артынан төшкән кеше булдым да, бер аҙ барғас, кире боролдом. Йәнәһе, күҙ яҙлыҡтырҙым. Айыу атырға йыйыныуымды бер кем дә белергә тейеш түгел. Матайымды әле һыуынырға ла өлгөрмәгән комбайндар араһында ҡалдырғандан һуң, йәһәтләп, ҡайын башына менеп ҡунаҡланым. Һоҡландырғыс төн! Ҡараңғылыҡ менән тынлыҡ хөкөмлөгө. Береһенән-береһе уҙҙырырға теләп емелдәшкән иҫәпһеҙ-һанһыҙ йондоҙло, дөм-ҡара булһа ла, үтә күренмәле күк көмбәҙендә болот әҫәре юҡ. Тимәк, тәүге ҡырауҙарға ла күп ҡалмаған. Төндәрҙең бындайы мотлаҡ ҡырау алдынан ғына булыусан. Хәйер, ҡырау тип хафаланһаҡ та, уларҙың да ниндәйҙер кимәлдә файҙаһы бар. Ул сейле-бешле ултырған игенгә, башҡа үлән орлоҡтарына тиҙерәк өлгөрөргә булышлыҡ итһә, инде кәрәге бөткән япраҡтарҙы ҡапылыраҡ ҡорота. Ашлыҡтың, бигерәк тә һолоноң, аҫҡы йәм-йәшел ҡыяҡтарын ҡыуартып, сабыуҙы һиҙелерлек еңелләштерә. Эштең сифаты бермә-бер күтәрелә. Ҡайын япраҡтары ла бит ҡырауҙан һуң ғына ихласлап һарғая башлай. Тәбиғәт-әсә барыһын да алдан ҡарап, алдан хәстәрләп ҡуйған.\nБашта күҙгә төртһәң күренмәслек ҡараңғы һымаҡ булһа ла, бер аҙҙан Ирәндек ашаһынан күтәрелгән тулы ай йомарт яҡтыртып ебәреүгә, әйләнә-тирә шөйлә күренеп ҡалды. Хатта күңеллерәк булып китте. Юғиһә, яңғыҙлыҡ менән ҡараңғылыҡ, уларына өҫтәп билдәһеҙлек рухты ныҡ иҙә бит ул. Билдәһеҙлек тигәнем шул: айыу аңдып ултырған һунарсыны алда нимә көткәнен бер кем дә әйтә алмай.\nБер мәлде, яңғыҙың бошоноп ултырма әле, тигәндәй, яҡындағы әрәмәлектә көсәнеп-көсәнеп тартай ҡысҡырырға тотондо, уныһына илаһи моңо менән таллыҡ эсендәге күренмәҫ ҡошсоҡ ҡушылды. Сутылдығын сыға: әллә йәмле йәй үтеүенә һағышлана, әллә нимәгәлер шатлана, белмәҫһең. Бағры йылғаһы буйында, Сәүкә ташы тип аталған бейек кенә ҡая тарафтарында өкө уһылдап ҡуйҙы. Уның тауышы, баҫалҡы ғына ишетелһә лә, былай ҙа һағайып торған күңелгә аңлайышһыҙ шом өҫтәй.\nКөндөҙөн йылы булғас, төнгөлөгөн уйлап еткерелмәгән: кейем йоҡараҡ, еүеш һалҡынлыҡҡа арҡа буйы зымбырлап өшөтә лә башланы. Әйткәндәй, әлеге хәлгә үҙ ғүмеремдә нисәнсе тапҡыр ҡалам, һаман киҫәмәйем, һаман белмәйем. Йөҙ йыл йәшә, йөҙ йыл өйрән, тигәндәре ошолор инде. Хәйер, яҡты донъя серҙәре менән йәшәйеш хикмәттәрен йөҙ йыл ғына түгел, мең йыл йәшәһәң дә өйрәнеп тә, белеп бөтөп тә булмайҙыр ул. Шул иҫәпкә бер үк тырмаға ҡабат-ҡабат баҫыу ҙа инә. Ошо рәүешле төнгө һалҡынға ҡалып ҡалтыраныуҙарым күпме булды, өшөп-туңып ултырғанда әйтеүҙәр әйтеп бөтәм, әммә ләкин мәле еткәс, барыбер онотам.\nБашымда ошоноң ише үкенесле уйҙар ҡайнаша. Ләкин, алдан ҡайғыртмағас, хәҙер инде түҙергә генә ҡала. Түҙәм, артыҡ хәрәкәт яһамайым, тауыш-тын сығармайым. Боҫҡонда саҡта хатта ботаҡ та һелкенергә тейеш түгел. Әле һунарсының күҙҙәре менән ҡолаҡтары ғына эшләй. Бар уңыш тик уларҙан тора. Шөкөр, улар мине һынатҡаны юҡ. Ишетеү һәм күреү ағзаларым ошоғаса үҙ вазифаларын аныҡ башҡара килде. Бөгөн нисек булыр? Шикле тойолған бер шипкерт-хәрәкәт тә, бер тауыш та иғтибарҙан ситтә ҡалмай.\nНиһайәт, көтмәгәндә эргәләге ҡыуаҡлыҡта һаҙ турғайы сиҡылданы: сиҡ... сиҡ... сыҡ... сыҡ... Ошо аһәңһеҙ генә ауазды төнгө һунарсы иһә тулҡынланып та, һағайып та ҡабул итә. Ни өсөн тигәндә, әлеге турғай тынысһыҙлана башланымы, был ошо тирәгә ниндәйҙер йәнлек яҡынлашыуының ышаныслы билдәһе. Унан да ышаныслырағы башҡаса юҡ. Һунарсыға көндөҙ һайыҫҡан, төнөн һаҙ турғайы тауыш бирә. Әлбиттә, уларҙың да тауышын аңлау кәрәк. Юғиһә, шул уҡ һайыҫҡандың уйламаҫтан үҙеңде лә "һатыуы" бар.\nУйҙарға бирелеп ултырған ерҙән ҡапыл һиҫкәнеп киттем. Ауырая башлаған ҡабаҡтар кинәт асылды. Иң ҡыҙығы шул: өшөп-ҡалтыраныуҙар шунда уҡ юҡҡа сыҡты. Кеше булмышының ошо хикмәтле торошо нимәнән булалыр, мин әлегә быға яуап таба алғаным юҡ. Йөрәк йышыраҡ тибеүҙән ҡан шәберәк йөрөп китәме? Әллә мажара көҫәгән көҙөклө аңда башҡа берәй үҙгәрештәр башланамы? Нисек кенә булмаһын, өшөп-ҡатҡан тәнде бер нисә секунд эсендә ялҡын солғап ала. Әле генә һалҡындан ыҙа сиккән һунарсыны хәҙер инде ҡайнар ялҡын өтөп бара. Ҡыҙыҡ түгелме ошо? Бына әле лә бөтә тәнем буйлап эҫе тулҡын үтте, һырт буйҙарым зымбырлап китте. Уларына татлы тулҡынланыу өҫтәлде. Мин инде ҡуҙғалыу түгел, нығыраҡ итеп тын алырға ла ҡурҡам. Миңә хәҙер бөтә ҡарайсыҡ нәмә лә ҡыбырлаған, яҡын-тирәлә нимәләрҙер ҡыштырлашҡан кеүек. Ҡыҫҡаһы, һәр шикле шәүлә күҙгә айыу булып күренер мәл етә. Сөнки мин бит айыу көтәм. Төлкө аңдығанда ул шәүләләр төлкө булып күренер ине. Шулай ҙа һелкенешеп торған шәүләләр урындарында ҡала килә, ә тайыш табан юҡ. Тимәк, теге ҡошсоҡто ниндәйҙер бүтән йән эйәһе бимазалаған.\nМин көтәм... Баяғы ярһыу хәлемдән инде тыныслана төштөм. Арҡам тағы өшөй башланы. Ҡапыл... Кемдер ныҡ һыҙланғандай ыңғырашып ҡуйҙы. Яҡында ғына. Комбайндар торған тарафта сәп-сөп иткән сәйер тауыш ишетелә. Айыу! Мин ҡабат дөрләй башлағанымды тоям. Эйе, хаталанырлыҡ түгел, ҡайҙалыр тайыш табан рәхәтләнеп туҡ һоло менән һыйлана. Кинәнестәндер инде, күкрәк төпкөлөн тетрәндереп сыҡҡан ғәйре тауыш менән һирәк-һаяҡ ыңғырашып ҡуя. Әле ул тауыш бер ниндәй ҙә хәүеф менән янамай, ҡурҡыныс та түгел. Сөнки айыу мине күрмәй ҙә, тоймай ҙа. Ә бит һунар итергә сыҡҡан януарҙың үкергән ауазы ҡот осҡос. Күп тапҡырҙар ишеткәнем бар. Ул ауаз теләһә ниндәй ҡорбандың рухын һындырырға һәләтле. Шунлыҡтан, ҡорбан, үҙе лә абайламаҫтан, йыртҡыс тырнағына барып эләккәнен һиҙмәй ҙә ҡала. Ауға сыҡҡан айыуҙарҙың күҙенә салынмауың хәйерле. Улар ике уйлап тормай. Улар тиеүем шуның өсөн, сөнки ауға айыуҙар, ғәҙәттә, күмәкләп сыға. Был отошло алым: береһенең тауышынан өрккән ҡорбан еңел генә икенсе айыуға тәл була...\nКөсөргәнеп, ҡараңғылыҡҡа текәлгән көйө ҡатып ҡалғанмын. Ара алыҫ булғанлыҡтан, айыуҙы шәйләрлек түгел. Үкенес. Шул уҡ ваҡытта аптырарлыҡ: айыу комбайндарҙан һис ҡурҡмай. Был минең өсөн киләсәккә тағы бер һабаҡ.\nУл төндәге һунарым уңышһыҙ булды, айыуҙы атыу түгел, күрә лә алманым. Уның ҡарауы... Иртәгеһен йәнә шул уҡ баҫыуға килдем. Тағы теге ҡайынға үрмәләргәме? Юҡ инде. Мин хәҙер әҙ-мәҙ һабаҡ алған. Йолҡош әтәс ише шоҡорайып ағас ботағында ултырғансы, йомшаҡ ултырғыслы комбайн кабинаһы кем менән уртаҡ? Йыртҡыс бит йәнһеҙ машинаны бар тип тә белмәй. Өҫтәүенә, бөтә яланды алған солярка аңҡыуы башҡа булған еҫтәрҙе баҫа. Бына бит уның әтнәкәһе! Ҡабырғалағы тәҙрәнең шылдырмалы өлгөһөн асып ҡуйҙым. Юғиһә, бер ниндәй тауыш ишетелмәйәсәк. Миңә бөгөн, төнгө тәбиғәт хозурлығына һоҡлана-һоҡлана, оҙаҡ көтөргә насип булманы. Күп тә торманы, һоло эсенән ҡуршылдауға тартым таныш тауыш ишетелеп ҡалды һәм бер аҙҙан тайыш табан үҙе лә пәйҙә булды. Ул бөтөнләй яҡын ине. Уҙа барһа, ун-ун биш аҙым самаһы. Минең фараз дөрөҫкә сыҡты. Солярка ҡатыш май еҫенән айыу мине һиҙмәй һәм эргәһендә генә мылтыҡлы кеше ултырыуын уйлап та бирмәй. Көнө буйына ышҡылыуҙан баҙлап, хәҙер инде һыуына барыуҙан тимер өлөштәрҙең ара-тирә тыңҡылдашып ҡуйыуына ла иғтибар итмәй. Йыртҡыс, күрәһең, әлеге тауыштарға күнегеп бөткән. Комбайндың йәнһеҙ, шуға күрә зыянһыҙ икәнен яҡшы белә. Ә бит үҙ-үҙеңә артыҡ ышаныу - үлемесле һаҡһыҙлыҡтың нигеҙе. Ошо хәҡиҡәткә мин тағы бер тапҡыр инандым.\nОло һаҡлыҡ менән, әкрен-әкрен генә урынымдан торорға маташам. Пружиналы йомшаҡ ултырғыс хыянатсыл шығырлап ҡуя. Быны шунда уҡ ишетеп алған шилма, шөғөлөн ташлап, кинәт кенә боролдо ла, түңәрәк ҡолаҡтарын һаҡсыл ҡарпайтып, артҡы тәпәйҙәренә баҫты. Ошо ҡиәфәтендә ул ғәҙәттәгенән күпкә ҙурыраҡ та, дәһшәтлерәк тә күренә ине. Һиҫкәнгән айыу туп-тура миңә ҡарап тора. Хатта ҡурҡыныс булып китте. Башымдан: "Бөттө былай булғас, һунар барып сыҡманы", - тигән үкенесле уй үтеп китте. Үҙемдең шулай алабарманыраҡ ҡыланыуыма йәнем көйҙө. Тын алырға ла ҡыймай, байтаҡ ваҡыт һыңар аяғымда баҫып торҙом. Мин айыуға, айыу миңә текләгән көйө ҡатып ҡалғанбыҙ. Шунда аңыма барып етте: саң ултырған тәҙрә аша ул бит мине шәйләй алмай аҙаплана. Ошо мәл аҙ ғына хәрәкәт тә етә ине, тайыш табан салҡан ҡолап китәсәк тә юҡҡа сығасаҡ. Тик ул хәрәкәтте мин яһаманым, түҙҙем. Күпме ваҡыт шулай торғанбыҙҙыр, әммә минең артабан тәҡәт ҡалманы. Ни булһа шул булыр, тип, уңайлап торорға йыйынғанымда айыу, тынысланып, дүрт тәпәйенә баҫты. Тағы бер аҙҙан, бер ни булмағандай, һыпырып һоло ашарға тотондо. Ошонан файҙаланып, икенсе аяғымды ла иҙәнгә терәй һалдым. Бына бит айыу, хәйләкәр, ә кеше унан хәйләкәрерәк булып сыҡты. Шулай ҙа ни өсөн йыртҡыс емтек янына барманы, ә һолоға өҫтөнлөк бирҙе? Быныһы әлегәсә асыҡланмаған һорау булып ҡалды.\nЕңел һулап, ярым асыҡ тәҙрәнән күҙәтә башланым. Баштараҡ көҙөкләнеп үтә һаҡ ҡыланған йыртҡыс тора-бара һиҙгерлеген юғалтты, буғай, мылтыҡ көбәгенең нимәгәлер "зыңҡ" бәрелеп китеүен дә ишетмәне. Ашау ҡомарына ныҡ бирелгән уҫлаптай айыу бер мәлде ергә ултырып алды. Ул уңлы-һуллы услап, суҡ һолоно тештәре менән оҫта һыпырып ала. Кинәнестән уһылдап, хатта ыңғырашып ҡуя. Бер урында ашай бирә лә, ултырған көйө генә алға шыуыша, тағы йыпыра. Уның ауыр кәүҙәһе аҫтында ярылып ҡара эҙ ҡала. Бына нисек итеп һала икән тайыш табан һөрөлгән кеүек тәрән, йышылып бөткән бураҙналарҙы! Өҫтәүенә, ул элекке әҙер бураҙнаһынан "шыуып" йөрөүҙе өҫтөнөрәк күрә һымаҡ. Ни өсөн тигәндә, мин ҡарап торған арала ғына бер юлдан ҡабат-ҡабат үтте, шул тирәнең игенен бөтөнләй иҙгесләп ташланы.\nҘур һаҡлыҡ менән мылтығымдың көбәген тәҙрә уйымына тыға алдым. Хәҙер инде беҙ еңеүсе! Самалап йыртҡыстың урта биленә, ҡалаҡ һөйәк аҫтынараҡ тоҫҡаным. Ярһый төшкән йөрәк тибешен баҫмаҡҡа тәрән итеп һулыш алдым һәм... Тәүге айыуыма тиҙерәк ҡағылып ҡарайһы килә, әммә ҡабаланырға ярамай. Яралы йыртҡыстың хәйләләшеп ятыуы бар. Йән бит. Бер кемдең дә уны былай ғына, ҡон ҡайтармайынса тороп бүләк иткеһе килмәй.\nЫшыҡ биргән комбайн кабинаһында тулҡынланып та, йөрәкһеп тә ултырам. Бер аҙ яҡтырғанды көтәм. Көтәм һәм үҙемдең түҙемлеккә аптырап ҡуям. Хәйер, уның нимәһенә аптырарға? Артабан йәшәгең килә икән, түҙем дә, сыҙам да булыу, уяу ҙа, һаҡ та булыу зарурлығын һис оноторға ярамай.\nӘле ерҙә лыпым ятҡан айыуҙың йәне сыҡҡанмы-юҡмы икәнен яҡтырғас, ҡолаҡтарына ҡарап ҡына аныҡ белергә була. Тере йыртҡыстың ҡолаҡтары һәр ваҡыт шымтайып ҡыҫылған була. Ниндәй генә хәйләле булмаһын, ул ошо хәлен йәшерә белмәй ҙә, йәшерә алмай ҙа. Ярай әле әҙәми зат ошоно нисектер асыҡлай алған. Ә асыҡлағанға тиклем күпме ҡорбандар талап ителгәндер инде...\nИртә таңды саҡҡа көтөп алдым. Ҡояш сығышы алһыулана башлау менән хәрәкәтһеҙ кейектең тырпайған ҡарпыш ҡолаҡтарын күреп күңелем булды. Тынысландым. Хәҙер шикләнмәйенсә эргәһенә барырға мөмкин.\nҒәйрәте ташып торған дәү айыу атҡан ыңғайы уҡ үлгән булған. Был хаҡта уның һыуынып ҡата башлаған кәүҙәһе һөйләй. Комбайнсылар килгәнсе, айыуҙың тиреһен тунап алдым. Үҙем ҡойоп яһаған йоморо йәҙрә януарҙың ҡалаҡ һөйәген онтап, йөрәгенә инеп ултырған. Күренеп тора, йәне күҙ асып йомғансы сығып осҡан. Айыуҙың ашҡаҙаны яртылаш тулы ит ине. Тимәк, уның ҡайҙалыр тағы ҡорбаны булған Тимәк, ул "ашты" аралаштырып ашарға ярата. Итте эшкәртер өсөн һолоноң файҙаһы юҡ түгелдер...\nӘрәм итеп ташлап ҡуйып булмай ҙа баһа, күңел болғандырғыс ауыр еҫ бөркөп торған ғәләмәт һимеҙ айыу итен алыҫ булмаған леспромхоз урыҫтарына "бүләк иттем". Оҡшай икән, әҙерләй беләләр икән, һаҫыҡ булһа ла, әйҙә, ашап кинәнһендәр. Үҙемә лә "ауыҙ итеп" ҡарарға тәҡдим яһағайнылар, нисектер, тән тартманы. Атам-олатам ашаған ашмы... Мин һиңә - һин миңә, тигән һымаҡ, уның ҡарауы, минең өсөн ул йылды утынға ҡытлыҡ булманы. Ә татлы тамаҡ тайыш табандарҙың теге баҫыуға килеп-китеп йөрөгәндәре башҡаса тойолманы. Шуғамылыр, һолоноң уңышы мул булды.\nЯҙылған: 25.06.20 | Ҡаралған: 385


54°36′00″ с. ш. 53°42′00″ в. д.HGЯO\n(Туймазы (ҡала) битенән йүнәлтелде)\nСуфиянов Айҙар Рифғәт улы\n↗68 277 кеше (2016)\nтатарҙар, урыҫтар, башҡорттар, мариҙар, сыуаштар\n80 651 101 001\nТуймазы — Башҡортостан Республикаһындағы республика әһәмиәтендәге ҡала (1960 йылдың 5 февраленән, 1937 йылдың 4 ғинуарынан эшселәр ҡасабаһы). Туймазы районының административ үҙәге. Ҡала биләмәһе статусындағы муниципаль берәмек "Туймазы ҡалаһы"н барлыҡҡа килтерә.\n1.2 Сәғәт бүлкәте\nҠала Башҡортостандың көнбайышында урынлашҡан. Республиканың эре сәнәғәт, мәҙәни һәм фәнни үҙәге булып тора. [[Урал алды |Урал алды зонаһында]] (Бөгөлмә-Бәләбәй ҡалҡыулығында), Өҫән йылғаһының уң яҡ ярында урынлашҡан. Ҡала сиктәрендә Туймазы шишмәһе һәм Әгер йылғаһы ҡоя. Ҡала М-5 «Урал» федераль трассаһы эргәһендә урынлашҡан.\nтөньяҡ-көнбайышта = Санкт-Петербург ~ 1903 км\nҠаҙан ~ 385 км.\nтөньяҡта = Нефтекамск ~ 241 км\nЯр Саллы ~ 204 км.\nтөньяҡ-көнсығышта = Бөрө ~ 284 км\nТөмән ~ 1008 км.\nкөнбайышта = Мәскәү ~ 1215 км\nУльяновск ~ 449 км.\nкөнсығышта =Өфө 180 км.\nкөньяҡ-көнбайыш = Һамар ~ 303 км Боғорослан ~ 157 км.\nкөньяҡ = Ырымбур ~ 399 км\nБәләбәй ~ 77 км.\nкөньяҡ-көнсығыш = Стәрлетамаҡ ~ 223 км\nТуймазы МСК+2 (Өфө ваҡыты) сәғәт бүлкәтендә урынлашҡан. UTC ваҡытына ҡарата айырмаһы — +5:00 сәғәт.\nКүрше Татарстан Республикаһы менән ваҡыт айырмаһы +2 сәғәт тәшкил итә.\nУртаса йыллыҡ һауа температураһы — +4,3 °C;\nҺауаның сағыштырма дымлылығы — 67,2 %;\nЕлдең уртаса тиҙлеге — 3,6 м/с;\nФараздарҙың береһе буйынса, тирә-яҡ ауылдарҙың береһендә Мазы бай йәшәгән. Легенда буйынса, ул өйләнергә йыйынған һәм Өҫән йылғаһы буйында туйға урын һайлаған. Шул ваҡыттан алып был урынды һәм артабан ҡаланы Туймазы тип атайҙар («туй» + Мазы).\nИкенсе фараз буйынса, ҡаланың атамаһы ике һүҙҙән тора — «туй» (туй), «маҙа» (мәшәҡәттәр). Шулай итеп, "Туймазы"ны туй мәшәҡәте тип аңларға кәрәк.\nҺаҡланып ҡалған риүәйәттәр буйынса, был ерҙәр элек Аҙнағол байға ҡараған. Уның ҡустыһы Туҡтоғолға хаты бар, Туҡтоғолдоң ерҙәре хәҙерге Туҡтағол ауылы урынында урынлашҡан булған. Хатында ул ҡоро йылда мал-тыуарҙы, бал ҡорттарын ҡотҡарыуҙы һорай: «Минең ерҙәрем быйыл дым менән туйынмаған. Йәй башынан ямғыр яумай». Шулай итеп, был риүәйәт Туймазы топонимының йөкмәткеһен дә сағылдыра.\nТағы бер аңлатма: бал ҡорто юлы (коми телендә, «мази» — бал ҡорто, «туй» — юл). Эрзә телендә «Туи» — «китә», «мазы» — «матур», Туймазы йылғаһы һәм уның тирә-яғындағы пейзаж шулай аталырға мөмкин, уларҙың «матур китә» исеме лә шунда нигеҙләнгән Иҫке Туймазы ҡаласығына күсерелгән булырға мөмкин, һәм унан, бәлки, Туймазы ҡалаһы ла шулай атала башлағандыр. Башҡортостандың күп атамалары, Үҙәк Рәсәйҙәге кеүек үк, фин-уғыр тамырҙарына эйә. Шул осорҙа умартасылыҡ — башҡорттарҙың борондан килгән кәсептәре.\nГеология-минералогия фәндәре докторы, профессор Г. В. Вахрушев фаразы ышаныслыраҡ тип таныла. Ыҡ йылғаһы буйында көнбайыш яғынан Кәрәҙ Тишек мәмерйәһе («сотовая дыра») боронғо замандан уҡ билдәле. Мәмерйәнең тирә-яғы бөтә ер өҫтө һыуҙарын йотҡан соҡорҙар менән тулған. Шуға күрә, күрәһең, һыу айырғыстағы ике йылғаның береһен боронғо халыҡ Туймазы («туймаҫ») тип, ә икенсеһен — Йотазы («йотоу») тип атағандыр. Һуңыраҡ был йылғаларҙың исемдәре менән Туймазы һәм Йотаҙы ауылдарын атағандар.\nXIX быуатта хәҙерге ҡала территорияһын Өфөнө Бөгөлмә һәм Ҡаҙан менән тоташтырыусы Ҡаҙан тракты киҫеп үтә. Тракт Япрыҡтан Аҙнағол йүнәлешендә бара. Ҡала тарихы 1911 йылда Өҫән йылғаһы буйында Красная горка итәгендә тирмән төҙөүҙән башлана. Ул тирә-яҡ ауылдарҙан крәҫтиәндәрҙе йәлеп итә. Был уның эргәһендәге тораҡ пункттың нығыныуына килтерә. Һиҙелерлек үҙгәрештәр 1912 йылда Туймазы аша үткән Сембер-Өфө тимер юлы төҙөлөшө башланғас, шулай уҡ Волга-Урал нефть-газ өлкәһенә ҡараған Туймазы нефть ятҡылығын үҙләштереү башланғандан һуң була. 1917 йылда Туймазы тимер юл станцияһында барактарҙа 10 ғаилә йәшәй — барлығы 46 кеше.\nБашта Туймазы станцияһы Бәләбәй өйәҙенең Аҙнағол улусы составына инә. Аҙнағол ул ваҡытта өс мәсете, мәҙрәсәһе булған ҙур ауыл була, һәр йома бында баҙар үткәрелә, унда яҡын-тирәләге барлыҡ ауылдарҙан кешеләр сауҙаға йыйыла.\nСтанция яйлап бында күсеп килгән крәҫтиәндәр иҫәбенә үҫә башлай, улар башлыса ер өйҙәрҙә урынлаша, ә инде 1923 йылда улус үҙәге Туймазыға күсерелә. 1930 йылдың 20 авгусында Туймазы ауылы үҙәге булған Туймазы районы булдырыла, ул ваҡытта унда 1000-дән ашыу ихата була. 1935 йылда Туймазы ауылы эшсе ҡасабаһы статусын ала.\nБөйөк Ватан һуғышы йылдарында туймазылар үҙҙәренең 29637 иң яҡшы улдарын һәм ҡыҙҙарын Ҡыҙыл Армия сафына ебәрә. Улар Бөйөк Ватан һуғышы фронттарында батырҙарса һуғышалар. Уларҙың 14 меңгә яҡыны хәрби батырлыҡтары өсөн ордендар һәм миҙалдар менән бүләкләнә, дүртәүһенә Советтар Союзы Геройы исеме бирелә. Улар Константиновка ауылынан Алексей Лысенков (Венгрияла 1945 йылдың 19 мартында вафат була), Иҫке Ҡандранан Фәйзулла Ғәбдрәшитов, Арҙаттан Афанасий Карманов (1941 йылдың 23 июнендә вафат була), Покровканан Иван Элкин.\n1960 йылдың 5 февралендә Туймазы эшсе ҡасабаһы ҡала статусын ала. 1960 йылда Яңы йылға тимер юл вокзалы төҙөлә, ул ҡала биҙәгенә әйләнә.\nТуймазы ҡалаһы совет осороноң 1960—70 йылдарында яңы этәргес көс ала, унда ҙур заводтар барлыҡҡа килә: геофизик ҡорамалдар һәм аппаратуралар, медицина быялаһы, техник углерод, газ эшкәртеү һәм химик машиналар төҙөү, Химмаш, фарфор заводы, автобетон ташыусылар заводы, 1983 йылда туҡылмаған материалдар фабрикаһы тәүге продукцияһын бирә.\n1960 йылдың 5 февралендә Туймазы эшселәр поселогы РСФСР-ҙың Юғары Советы Президиумы Указы менән ҡала итеп үҙгәртелә. Хәҙерге ваҡытта Туймазы ҡалаһы Башҡортостан Республикаһының көнбайышында эре сәнәғәт үҙәге булып тора. Ҙур булмаған вокзал ауылы, күбеһенсә беҙҙең районда 30-40-сы йылдарҙа табылған бай нефть ятҡылыҡтары арҡаһында, юғары үҫешкән күп тармаҡлысәнәғәтле ҡалаға әүерелде. Ярты быуат эсендә генә Туймазы ере илгә 441 миллион тонна нефть бирҙе, тип әйтеү ҙә етә.\nАбдуллин Әхтәм Вәхит улы (рус. Абдуллин Ахтям Вахитович) (1923—1943) — 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы составында һуғышҡан. Рядовой ҡыҙылармеец, ҡылыссы. Туймазы районы) Туймазы эшселәр ҡасабаһында тыуған.\nХихлуха Лев Васильевич (6 декабрь 1937 йыл) — архитектор. 1964 йылдан СССР Архитекторҙар союзы ағзаһы. РСФСР-ҙың атҡаҙанған архитекторы. Рәсәйҙең Төҙөлөш һәм архитектура фәндәре академияһының, Халыҡ-ара архитектура академияһының тулы хоҡуҡлы ағзаһы. Башҡорт АССР-ының Туймазы ҡалаһында 1937 йылдың 6 декабендә эшселәр ғаиләһендә тыуған.\n1989 йыл 12 ғинуар 58408 26732 31676 45,8 % 54,2 %\n2002 йыл 9 октябрь 66687 30320 36367 45,5 % 54,5 %\n2010 йыл 14 октябрь 66836 30494 36342 45,6 % 54,4 %\nТуймазы нефть ятҡылығын разведкалау эшен Ҡандра быраулау эштәре идаралығы башҡара. Нефть һәм газды сығарыу эштәрен «Октябрьскнефть» нефть һәм газ сығарыу идаралығы башҡара. Нефть ташыу эшен Собханғол эшселәр ҡасабаһы белгестәре үтәй. Ҡалала машиналар эшләү заводы, еңел һәм аҙыҡ сәнәғәте предприятиялары бар.\n↑ Расчёт расстояний между городами. Транспортная компания «КСВ 911». 21 июнь 2011 тикшерелгән.\n↑ Городское поселение город Туймазы муниципального района Туймазинский район Республики Башкортостан\n↑ Башҡорт энциклопедияһы — Балтина Лидия Ашрафовна 2016 йылдың 5 апрель көнөндә архивланған. (Тикшерелеү көнө: 7 октябрь 2017)\n↑ Башҡорт энциклопедияһы — Примакин Иван Васильевич 2019 йылдың 24 декабрь көнөндә архивланған. (Тикшерелеү көнө: 6 ноябрь 2018)\n↑ Башҡорт энциклопедияһы — Саҙриев Миҙхәт Минша улы 2016 йылдың 21 апрель көнөндә архивланған. (Тикшерелеү көнө: 31 июль 2019)\nТуймазы // Башҡорт энциклопедияһы. — Өфө: «Башҡорт энциклопедияһы» ғилми-нәшриәт комплексы, 2015—2020. — ISBN 978-5-88185-143-9. (Тикшерелеү көнө: 6 ноябрь 2018)\nГOУ СПО «Туймазы педагогия колледжы» 2021 йылдың 26 февраль көнөндә архивланған.\nТуймазы студенттары форумы 2008 йылдың 14 май көнөндә архивланған.\n«Спутник» кинотеатры. 2008 йылдың 1 май көнөндә архивланған.\nГородское поселение город Туймазы муниципального района Туймазинский район Республики Башкортостан\nГолубченко И. В. Туймазы // Башкирская энциклопедия. — Уфа: ГАУН «Башкирская энциклопедия», 2015—2020. — ISBN 978-5-88185-306-8.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Туймазы&oldid=1134079 ҡабул ителгән\n1912 йылда нигеҙләнгән тораҡ пункттар\nБыл бит һуңғы тапҡыр 04:57 11 май 2022 үҙгәртелгән.


Маҡар (Ишембай районы) — Башҡорт Википедияһы\n80 231 850 001\n80 631 450 101\nМаҡар (рус. Макарово) — Башҡортостандың Ишембай районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 1019 кеше. Почта индексы — 453232, ОКАТО коды — 80231850001.\nЯҡындағы тимер юл станцияһы (Стәрлетамаҡ ): 51 км\nҠарамышев Әмир Батыргәрәй улы (7.04.1893—7.08.1918), Башҡорт милли хәрәкәте эшмәкәре. Беренсе донъя һәм Граждандар һуғыштарында ҡатнашыусы.\nСолтанова Мәрйәм Ғәзизрахман ҡыҙы (10.04.1938), педагог, мәҙәниәт хеҙмәткәре һәм үҙешмәкәр композитор. Салауат Юлаев ордены кавалеры (2013), Рәсәйҙең (1998) һәм Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1980). Ишембай районының почётлы гражданы (2008).\nСәғитов Тәлғәт Ниғмәтулла улы (31.07.1942), журналист һәм дәүләт эшмәкәре.\nСәсәниә (Сәсәнбаева Эльмира Йыһанбай ҡыҙы; 27.08.1950), башҡорт шағиры, Ғәли Ибраһимов исемендәге премия лауреаты (1999).\nӘнисә Таһирова (15.12.1941), шағир, тәржемәсе, журналист, Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1992), Зәйнәб Биишева исемендәге премия лауреаты (2011).\n2010 йыл 14 октябрь 1019 523 496 51,3 48,7\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Маҡар_(Ишембай_районы)&oldid=825764 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 19:36 23 август 2018 үҙгәртелгән.


Компенсация һәм эште етди хата булмаҫ - Эштән тупаҫ боҙоу арҡаһында - Франция онлайн юристар!\nКатегория: пособие һәм эҙемтәһе\nйәки үтенеп, хеҙмәткәрҙәрҙе эштән ҡыуа, уның эштәре компенсация алырға мөмкин буласаҡЭште өс компенсация алыу өсөн мөмкинлектәр булыуына ҡарамаҫтан, хеҙмәт мөнәсәбәттәрен кодексының хеҙмәткәрҙәр, билдәһеҙ срокка төҙөлгән килешеү була (CDI) һәм ваҡыт түгел. Түгел улар, асылда, licenciables түгел, әгәр хатта ял CDD бәлки, тупаҫ боҙоу.\nБынан тыш, хеҙмәткәргә эштән ҡыуырға тейеш, дөйөм алғанда, (һөйләм эсендә башҡа артыҡ уңайлы, унда ине), 8 ай кәм түгел эш стажы булған компаниялар аҡлау.\n« Хеҙмәт килешеүе билдәһеҙ ваҡыт хеҙмәткәр хужаһына килгән, шул уҡ ваҡытта, өҙлөкһөҙ хеҙмәт стажына һәм эш биреүселәр бер айҙа ул-һигеҙ шул уҡ хеҙмәтендә, хоҡуғына эйә, етди гонаһтары ғәфү ителер осраҡ тыш, компенсацияларҙы ваҡытында эштәре » (баҫыу эштәрендә ҡулланыу өсөн, теркәлгәндән һуң, был дата, хеҙмәт хәүефһеҙлеге һәм предками егерме өс даталар тураһында бойороғо баҫыласаҡ 2017 йылдың сентябренә ҡарата). Эштәре өсөн, был датаға тиклем теркәлгән, хеҙмәтләндереүгә өҙлөкһөҙ хеҙмәт стажына һәм эш биреүсе өсөн бер йыл талап ителә шул уҡ. шул тупаҫ боҙған өсөн ҡыуып тип, торам да сөнки үтенеп-үтенеп етди тыш, зыян ниәте менән эш биреүселәр, хеҙмәткәрҙәр стажы һәм ставкаларын ҡаплау иҫәпкә алып, ул уны ҡулланмаған. Ул ташламалар бар, һалым һәм социаль. Кәм тигәндә, уның кеүек тигеҙ, хеҙмәт кодексында ҡаралған, ә тап: эштәр өсөн, егерме биш менән декрет баҫылып 2017 йылдың сентябрендә теркәлеү ваҡыты: эш хаҡы дүрт айға, өс айға тиклемге эш хаҡы һәм хеҙмәт стажы 10 йыл. ҡабатлау өсөн комиссиялағы йыл стажы өсөн ун йыл. 2017 йылдың сентябренә тиклем баҫма сыҡты хәбәре указ егерме биш эштәр өсөн: 5 айға эш хаҡы, хеҙмәт стажы бер нисә йыл ҡабатлай.\n15 йыл хеҙмәт стажы кәрәк өҫтәү өсөн ун ике-сы йылдарҙа ай эш хаҡы өҫтәү.\nЭш хаҡы өсөн хеҙмәткәр компенсацияға иҫәп-хисап эштәре менән хеҙмәт килешеүен өҙөүгә нигеҙ булып тора тулайым тиклем ҡабул ителә. Формула буйынса стандарт хаҡ билдәләнде иң файҙалы, иғтибарға алығыҙ: бүләк, премия, йыл һайын иҫәпкә алыу йәки айырым ваҡыт пропорциональ ҙурайтып була. Коллектив килешеүе, йәки, ҡайһы бер осраҡта, уңайлы шарттары йәки хеҙмәт килешеүе ризалығын ала ашыу предприятиеларға ҡаралған, был хеҙмәт кодексына, бәлки, әммә, эштәрҙе ҡабул менән ҡапланған, ҡайһы бер осраҡтарҙа, киреһенсә, хеҙмәт кодексына үҙгәртеүҙәр. Небрежность өсөн, был күпкә ҡатмарлыраҡ буласаҡ. Хатта әгәр был бик яҡшы, был-мөмкин түгел: хеҙмәт килешеүе төҙөп, бәлки, ҡағиҙәләр менән эште компенсация иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, сығарыу (закон буйынса) ҡулланған осраҡта компенсация тупаҫ хата, йәки уҡ буйынса небрежность. Был осраҡта компенсация хеҙмәткәрҙәре эште талапҡа ярашлы булыу хоҡуғына эйә булды. Башҡа булмауы, һалҡын небрежность йәки енәйәт осраҡта, компенсация хоҡуҡтарын янында шикле эште күпкә артыҡ булып тора. килешеүе йә коллектив килешеү Шуға ҡарамаҫтан, беҙ бар ышана алмайынса, һис бер нәмә, сөнки беҙ табырбыҙ, суд 2013 йылдың сентябрендә генә практика, хатта шикле, ул, ҡағиҙә боҙған, был оло йомартлыҡ күрһәтеү тыйыла эш итмәй, эштәр менән компенсация түләнә. Әгәр ул быны эшләй, был-иҫ киткес, бөтөнләй булманы, сөнки бер нәмә лә талап ителә, тип ҡәнәғәтлек һәм уның хеҙмәткәрҙәре, етди сәбәптәр буйынса уның ҡыуа. Ләкин ҡайһы саҡта мөмкин мәғәнәүи социаль эш планына индерелгән. Ул шулай уҡ бәхәсле хәлдән ҡотолорға теләп ала, киң таралыр алдынан был артыҡ булған: әгәр мөмкинлеге була һәм ике бер нимә лә килтереп, уның советы һәм әгәр хеҙмәткәре (профсоюзы ағзалары йәки адвокат), аргумент бар, уларҙың иғтибарға алыныуы мөмкин (1) кассационный суды, белә беҙ, үҙгәртергә кәрәк булған тип ҡабул ителә (элекке) милли коллектив етәкселәре, белгестәре һәм хеҙмәткәрҙәре француз мөнәсәбәттәре һәм компенсация бирелгән аҡсалата компенсация почта рекламаһы, почта хеҙмәткәрҙәре, гонаһтарын ғәфү ҡыуыуы арҡаһында, был тармағына ҡарай (кассационный Суд, шаршамбы, егерме биш сентябрь 2013: 12-19487), йәғни, хатта Парижға тип иҫәпләй апелляция суды, киреһенсә, әлегә тиклем. Шуға күрә, кем белә ҙә булһа компенсация эштәре өсөн, тикшерергә, әгәр хәл осраһа ла, уңайлы ла түгел, закон булды. (2) һатыу (йәки килешеү международных), ҡул эштәренән һуң ғына булыуы мөмкин түгел, уларҙы хоҡуҡи яҡтан, граждандар кодексы статьяларына ярашлы билдәләй 2044 « килешеү булған осраҡта, беҙ уларҙы ҡыҙыҡһындыра, эш биреүсе һәм хеҙмәткәр араһында бушатылып, ул тыуған яғына буйынса бәхәстәр тамамланды, йәки бәхәстәр булдырмау, уларҙы тыуған. » Компания менән ҡыҙыҡһынды, хеҙмәт бәхәстәре буйынса советы тикшереү өсөн суд алдында. Шул хеҙмәткәрҙәре мәнфәғәтен тора, тиҙ һәм билдәле образдар өсөн финанс компенсацияларға алмашынасаҡ, ул. prud'hommes схватываться түгел Ҡурҡыныс билдәһеҙлек бөтөрөү һөҙөмтәһендә судья алдында ике яҡтан. Һәм яҙма формала килешеү төҙөлгән булырға тейеш, принциптары, безотзывный килешеүе тора, ул ҡайта алмай ҡаршылыҡтар булһа, уларҙы эшкәртә. Сығанағы: хеҙмәт кодексынан, хөкөм практикаһынан кассационный 2017 йылдың сентябрендә указы суд хәүефһеҙлеге тураһында законға һәм предками урта мәктәбендә v 2017 ике хеҙмәт мөнәсәбәттәрен егерме - егерме биш сентябрь 2017 компенсация 1398 йөрөй законлы эштәрен баһаланы. Өсөндөр сайтында тупаҫ боҙған өсөн-1 сит эштәре буйынса консультациялар һәм экспертизалар сайтында небрежность, небрежность һәм һалҡын. Мәҡәләләр: компенсация һәм эште етди хата булмаҫ.\nTags: эште ваҡытында һәм етди эштәр өсөн компенсация хеҙмәт кодексының компенсация коллектив килешеүҙәрҙә хеҙмәт килешеүе һәм хеҙмәткәрҙең хеҙмәт бәхәскә индерә.\nUganda: các nhà lãnh đạo của các người bỉ BUỒN nắm bắt công lý cho cuộc thi của mình trục xuất khỏi đất nước - JeuneAfrique. com


«Турфест-2012» йәштәр фестивале бөтөн Башҡортостандан туристарҙы йыя // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\n«Турфест-2012» йәштәр фестивале бөтөн Башҡортостандан туристарҙы йыя\n11:06, 25 июня 2012 Йәмғиәт\n11 — 15 июлдә Архангел районының Абҙан ауылы янында «Турфест-2012» XXII асыҡ республика йәштәр фестивале үткәрелә. Ул Башҡортостан Республикаһында Имен бала саҡ һәм ғаилә ҡиммәттәрен нығытыу йылына арнала.\nФестивалде БР Йәштәр сәйәсәте һәм спорт министрлығы, Архангел районы хакимиәте, Башҡортостандың Туристик-спорт союзы, Республика йәштәрҙең ижади башланғыстарын тормошҡа ашырыу үҙәге ойоштора.\nОйоштороусылар хәбәр итеүенсә, турфесттың ҡатнашыусылары — Башҡортостан райондарынан һәм Рәсәй төбәктәренән килгән йәштәр командалары (35 йәшкә тиклем). Фестиваль спорт ярыштары һәм конкурстар кеүек ике өлөштән тора. Фестивалдең беренсе өлөшөндә йәйәүлеләр, велосипед, һыу дистанцияларын үтеү һәм туриада ҡаралған. Конкурс программаһына «Йыр», «Визитка», «Бивак» һәм «Фотография» конкурстары инә.\nЕңеүселәр һәм призерҙар кубоктар, дипломдар, миҙалдар һәм бүләктәр аласаҡ.\n«Турфест-2012» фестивалендә ҡатнашыуға заявкалар 3 июлгә тиклем БР Йәштәр сәйәсәте һәм спорт министрлығында ҡабул ителә.


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - ХИКӘЙӘГӘ ҺЫЙМАЙЫМ, РОМАНҒА ТАРТА АЛМАЙЫМ... - 2015 - Мәҡәләләр\nБыл юлы өс һорауҙы билдәле прозаик, "Ағиҙел" журналының баш мөхәррире Әмир ӘМИНЕВҡа төбәйбеҙ.\nӘмир Мөхәмәт улы, туплаған тормош һәм ижад тәжрибәгеҙ буйынса һеҙ күптән роман яҙырға тейеш булһағыҙ ҙа, хикәйә һәм повесҡа тоғролоҡ һаҡлайһығыҙ. Белеүебеҙсә, Антон Чехов та хикәйә жанрына тоғро булған. Ҡайһы бер яҙыусылар йылына берәр роман "баҫып сығара". Ижадығыҙҙың хикәйәгә, повесҡа бәйле асылын нисек аңлатырһығыҙ?\n- Күренекле яҙыусыбыҙ Рәшит Солтангәрәевтың, роман яҙырға кәрәк, сөнки исемең әҙәбиәт тарихында романист булып ҡаласаҡ, тигәнен хәтерләйем. Миңә төбәп әйтмәне, дөйөм әйтте, бәлки, үҙенә ҡарата ла әйткәндер. Ул заманда Я. Хамматов, Б. Рафиҡов, Ә. Хәкимов, И. Абдуллиндарҙың бер-бер артлы романдары сыға, әҙәби тәнҡит хикәйә, повестарға ҡарағанда йышыраҡ ошо авторҙарҙың романдары хаҡында яҙа, съезд, дөйөм йыйылыштар трибунаһынан күберәк әлеге әҫәрҙәр телгә алына ине. Әлбиттә, романлы әҙәбиәт - мәртәбәле әҙәбиәт, ләкин уның художестволы кимәле, күтәргән проблемаларын, геройҙар концепцияһын, классик роман жанры сиктәренә тура киләме, юҡмы икәнен дә, башҡа туғандаш, рус, хатта донъя романистикаһы фонында асыҡларға, торошон баһаларға кәрәк бит әле.\nБыға тик хикәйә, торараҡ повесть жанрында ижад иткән Рәшит ағайҙың, бәлки, көнсөллөгө лә килгәндер (Бәй, ул кемдән кәм!). Һәм әҙәбиәт тарихында романист булып теркәлер өсөн берәй роман яҙырға кәрәк, тип уй ҙа йөрөткәндер. Ләкин бында ныҡлап бәхәсләшергә урын бар. Ата-әсәгә бөтә балалары ла берҙәй ҡәҙерле булған кеүек әҙәбиәттең бәләкәй йәки ҙур төрө юҡ, насар йәки яҡшы яҙылғаны ғына бар. Әҫәргә баһа уның күләменә ҡарап ҡуйылмай, баһа һалынған фекергә, проблемаһына, художестволылыҡҡа, хатта уҡымлылыҡҡа ҡайтып ҡала. Романист Толстойҙы хикәйәсе Чеховтан юғары ҡуйып буламы? Икеһе лә титан.\nХэмингуэйға Нобель премияһын аныҡ "Старик и море" повесы өсөн бирәләр. Миңә ҡалһа, Распутиндың повестарына ҡарағанда "Уроки французского" хикәйәһе күпкә көслөрәк. Повестарын яҙмаған хәлдә лә бөгөнгө рус прозаһында ул тап ошо хикәйәһе менән теркәлер ине. Солженицындың яҙғандары күп, бөтәһен дә художестволы әҫәрҙәр тип нарыҡлап булмай, күберәк - публицистика, ә бына "Один день Ивана Денисовича" тигәне (повесть) тәүге әҫәрҙәренең береһе, заманында ҙур яңғыраш алды. Сыңғыҙ Айытматовҡа повестары шөһрәт килтерҙе, романға ғүмеренең һуңғы йылдарында ғына тигәндәй тотондо. Шакир Янбаев ике роман яҙһа ла, ижады, нигеҙҙә, ҡыҫҡа хикәйәләрҙән тора. Талха Ғиниәтуллиндың да тап хикәйә, повесть жанрында маһирлығын беләбеҙ. Әйткәнемсә, Рәшит ағай үҙе лә бер роман яҙҙы ("Беҙ йәшәгән ер"), ләкин ул, ҙурҙан ҡупҡанда, әҙәбиәт тарихында Шакир Янбаев һымаҡ, барыбер ҙә романист булып түгел, маһир хикәйәсе булып ҡаласаҡ. Бының менән шуны әйтергә теләйем: проза жанрының һәр ҡайһы төрө, күләменә ҡарамай, берҙәй үк миҡдарҙа баһаланырға хаҡлы. Һәр йүгереүсе еңел атлетиканың бөтә дистанцияларында ла берҙәй шәп йүгерә алмай, әйтәйек, спринтер бар, стайер бар һәм һәр ҡайһыһы үҙенең дистанцияһында көслө. Сөнки һәр кемдең, быныһы инде әҙипкә ҡағыла, үҙ холоҡ-фиғеле, характеры, темпераменты. Һәм ошо сифаттар ҡайһы жанрҙа ижад итергә "кәрәклеген" программалай ҙа инде.\nҮҙемә килгәндә, бөгөнгө минең жанр - повесть. Хикәйәгә һыймайым, романға тарта алмайым. Эйе, логика буйынса, киләһе баҫҡыс роман булырға тейеш һымаҡ, әммә ул баҫҡысҡа күтәрелергә әлегә бер ҙә теләк юҡ. Ылыҡтырмай, тартмай ул мине, миңә ошо майҙанда комфортлы. Ул минең жанр. Был - бер. Икенсенән, тотонған хәлдә лә килтереп сығара алмам, тип ҡурҡам. Сөнки ҙур яуаплылыҡ тоям. Роман һынлы романға һелтәнгәс, яңы һүҙ әйтергә кәрәк бит. Әйтер һүҙең юҡ икән, ниңә тотонорға? Оҙон насар роман яҙғансы, бер ултырыуҙа уҡырлыҡ йыйнаҡ повесть тыуҙырыуың яҡшыраҡ. Унан килеп, уҡыусыны ла уйларға кәрәк. Уның бөгөн күләмле әҫәр уҡып ултырырға ваҡыты юҡ. Быны яҙыусы булған кеше шулай уҡ иҫәпкә алырға бурыслы, тип иҫәпләйем. Ғөмүмән, прозаға повесть иң ҡулай, йәтеш жанр, унда хикәйә материалын "һуҙып", ә романдыҡын "тыңҡыслап" һыйҙырыу мөмкинлеге бар. Быға инде оҫталыҡ кәрәк. Ә уныһы икенсе мәсьәлә.\n"Әҙәбиәт айырым төркөм кешеләр өсөн генә "хобби" булып ҡала бара" тигән фекер менән килешәһегеҙме? Әҙәби китаптарҙы уҡыусыларҙың һаны кәмеүе генә был хәл-күренешкә дәлил була аламы?\n- Һәр кем ансамблдә бейерлек оҫта, оло сәхнәнән йырларлыҡ тауышлы йырсы була алмай. Шиғыр йәки хикәйә яҙыу ҙа һирәктәрҙең өлөшөнә төшкән көмөшө, көй сығарыу, картиналар яҙыу өсөн дә фәрештәнең ҡанаты ҡағылыуы кәрәк, театр йәки кино сәнғәте шулай уҡ талантлылар профессияһы. Ошо юҫыҡта фекерҙе дауам итһәк, сәнғәттең, әҙәбиәттең, мәҙәниәттең һәр жанрының эстәлеген, фекерен, авторҙың әйтер һүҙен шунда эшләгән, шуның менән шөғөлләнгән, әйтер инем, ғүмерен һалған, тормошон бағышлаған кешеләр генә төптән аңлай ала. Тимәк, беҙ, теләйбеҙме, теләмәйбеҙме, улар, һеҙ әйтмешләй, айырым кешеләрҙең, төркөм өсөн хобби булып ҡала. Хобби тип әйтеү бында, бәлки, урынлы ла түгелдер, ул һүҙҙең мәғәнәһе икенсерәк, элитар кешеләрҙең шөғөлө, тиһәк, дөрөҫөрәк булыр. Әҙәби-художестволы китаптарҙы уҡыу ҙа шулай. Уны ла күп кеше уҡымай, уҡый алмай, ғөмүмән, тормошта уның кәрәге юҡ, тип иҫәпләүселәр ҙә бар. Әлбиттә, уҡыу - ижад итеү түгел, кемдер барлыҡҡа килтергәнде файҙаланыу, бешергәнде ашау, әммә ул да башты эшләтеүҙе, фекерләүҙе талап итә, нимәгәлер өйрәтә, кәңәш бирә, күңелде матурлай, зауыҡты арттыра. Бөтә кешенән дә китап уҡыуҙы талап итеп булмай һәм был дөрөҫ тә түгел. Китап, журнал, ғөмүмән, матбуғат менән бәләкәйҙән, мәктәп йылдарынан мауыҡмаһаң, олоғайғас, уҡып китеп булмай. Һуң. Ғәҙәткә кермәгән, ләззәт алып өйрәнелмәгән. Был эшкә мәктәп, атап әйткәндә, башҡорт теле һәм әҙәбиәтте уҡытыусыһы ылыҡтыра ала һәм, әлбиттә, ата-әсә. Әрләмәй, түҙемле рәүештә, уйнау, ҡыҙыҡһындырыу рәүешендә. Телевидение, компьютер, кеҫә телефоны заманында баланы китапҡа ултыртыу ифрат ауыр. Әммә, әйткәнемсә, төрлө форма-алымдар табып, уларҙы уҡырға яҡынайтырға бурыслыбыҙ. Шулай иткәндә генә әҙәбиәтебеҙҙең, телебеҙҙең иртәгәһе көнө бар. Ә был үҙ сиратында милләттең һаҡланыу-һаҡланмауына барып тоташа.\nҺеҙҙең йәшлек илебеҙ халҡы ХХ быуаттың икенсе яртыһындағы мөхәббәт романтикаһы менән йәшәгән йылдарға тура килгән. Хәҙерге йәштәр хатта мөхәббәт мәсьәләһендә лә прагматиктар. Кешеләр үҙгәрҙеме, әллә дәүеренә күрә мөхәббәт тойғоһо ла үҙгәреш кисерәме?\n- Йәмғиәт формацияһы үҙгәреү менән кеше холҡо ла үҙгәрә. Хәйер, бында улар бер-береһе менән бәйлелер, дөрөҫөрәге, кеше үҙгәреү менән йәмғиәт формацияһы ла үҙгәреш кисерәлер. Уйлап ҡараһаң, беҙҙең күҙ алдында тигәндәй, ун-ун биш йыл элек кенә, кеше бөтөнләй икенсе ине бит, кешеләр араһында, хатта туғандар араһында мөнәсәбәттәр нисектер йылыраҡ, иғтибарлыраҡ, йомшағыраҡ ине. Аралашыу, ҡунаҡҡа йөрөшөү, бер-береңдең хәлен белешеү булды. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, ошо һәйбәт күренештәр көндән-көн тигәндәй юғала бара. Миңә ҡалһа, һеҙ әйткән мөхәббәт романтикаһы ла үҙгәреш кисерҙе. Мин, ул заманда яҡшы ине, бөгөн насар, тип әйтмәйем, икенсе төрлөрәк ине, романтикаһы күберәк ине, тип әйтергә теләйем. Ауылда бигүк юҡ, ә бына ҡалала көпә-көндөҙ урам уртаһында, туҡталыштарҙа йәштәр үбешеп тора. Ҡосаҡлашып, ҡулға-ҡул тотоношоп барырға мөмкиндер әле, ә эргәңдән йөҙәрләгән, хатта меңәрләгән кеше уҙғанда осаларҙан тотошоп нисек үбешергә мөмкин? Ул бит ике кеше араһында, аулаҡта тип әйтәйемме, һәр хәлдә шаһитһыҙ башҡарыла торған эш. Был ҡылыҡты мин бер-береңде ихтирам итмәү, яратҡан кешеңде һаҡламау, һанламау тип ҡарайым, унан санитар-гигиена ҡағиҙәләре лә бар бит әле. Йәштәрҙең кәпәренеүе, бына мин ниндәй маладис, эргәмдәгеләр минең өсөн бар ни, юҡ ни, нимә теләйем, шуны эшләйем, тигән һымаҡ.\nБындай "мөхәббәт" тиҙ уңыусан, сөнки ул ялтырауыҡ, үҙең өсөн, йөрәгең өсөн эшләнмәй, ә сит күҙҙәр өсөн, публика өсөн эшләнә. Бөгөн йыш ҡына үҙәк телевидениенан әллә ғибрәт өсөн, әллә шулай уҡ публика өсөн артистар, олигархтар, сәйәсмәндәр һ.б. билдәле, аҡсалы кешеләрҙең тормошон, уларҙың балаларының тормошон күрһәтәләр. Заманында өйләнешкәндәр, кейәүгә сыҡҡандар, әле килеп айырылышалар, ғаилә тарҡалған, суд эштәре, мөлкәт, фатир, хатта балалар бүлешеү процесы бара, тәмһеҙләшәләр, бер-береһен ғәйепләйҙәр, ҡысҡырышалар, талап итәләр... Әлбиттә, яратышып өйләнешкәндәрҙең дә айырылышыуҙары ихтимал, ғаилә тормошоноң көтөлмәгән, уйламаған, "һыу аҫтындағы таштары" күп, әммә былар яратҡан кешегә түгел, аҡсаға, байлыҡҡа, мөлкәткә, билдәле фамилияға сыҡҡан йәки өйләнгән дә, бер-береһенә хис-тойғо булмағас, айырылышырға мәжбүрҙәр. Яратыу - көслө тойғо, ул йәштәр алдына баҫҡан көнкүреш ауырлыҡтарын, төрлө аңлашылмаусанлыҡтарҙы, хатта хыянатты ла еңә ала, ә тегеләр күбеһенсә юҡлыҡтан түгел, барлыҡтан, байлыҡтан, нәфсенән туйып һикерә...\nҒөмүмән, бөгөн кеше ваҡланды, һөҙөмтәлә мөхәббәт тойғоһо ла ваҡланды. Тормоштағы һәр нәмәгә еңел ҡараған һымаҡ, бөтөн мөхәббәткә лә еңел ҡарау килде. Алда әйткәнемсә, романтиктар динозаврҙар һымаҡ бөтә бара, прагматиктар, бар нәмәне тик аҡса, байлыҡ күҙлеге аша ҡараусылар арта бара. Бөгөнгө никахтарҙың һәр икенсеһе тарҡалыуы - шуға дәлил. Йәмғиәт өсөн ҡурҡыныс симптом был.\nӘ мөхәббәт бар. Мөхәббәт тигәндә беҙ был төшөнсәне тик егет менән ҡыҙ, йәғни ике енес араһындағы мөнәсәбәткә генә ҡайтарып ҡалдырабыҙ. Мөхәббәт менән яратыу - синонимдар. Шулай икән, быны киңерәк мәғәнәлә, ҡатын-ҡыҙға ғына түгел, балаларға, әсәгә, туғандарға, дуҫтарға, илгә, телгә, халыҡҡа булған мөнәсәбәт тә тип аңларға кәрәк. Тимәк, мөхәббәтһеҙ тормош юҡ, бар тереклектең көн итеүе шуға ҡоролған, ул - туплаусы, ойоштороусы, бар итеүсе, бер бөтөн итеүсе...\nЯҙылған: 07.12.15 | Ҡаралған: 1062


Квитанциялағы мәғлүмәттәр дөрөҫ булмаһа...\n12 Апрель 2019, 11:45\n15 апрелдән башлып, Башҡортостанда йәшәүселәргә сүп-сар менән эш итеү буйынса “Эко-Сити” төбәк операторынан март өсөн электр энергияһына түләү квитанцияһы менән бергә йәки айырым квитанциялар килә башлаясаҡ.\nӘлеге ваҡытта “Эко-Сити” төбәк операторына (ТО) тәүге квитанцияларҙа ебәрелгән хаталарҙы төҙәтеүҙе һораған 20 мең ғариза килде. Уларҙы яртыһы эшкәртелде, үҙгәрештәр мәғлүмәттәр базаһына индерелде. 10 мең тирәһе мөрәжәғәт яҡын арала ҡараласаҡ. Шуға ла әлегә март өсөн түләү квитанцияларының ҡайһы берҙәрендә хата мәғлүмәттәрҙең ҡабатланыуы ихтимал. Әгәр фатир йәки йорт хужаһы квитанциялағы хаталарҙы төҙәтеү тураһында төбәк операторына ошоға тиклем үк ғариза биргән булһа, ҡабатлап мөрәжәғәт итеү талап ителмәй, фәҡәт фатирҙа йәки йортта ғәмәлдә теркәлгән кешеләр өсөн генә түләргә кәрәк.\nХаталар түләү квитанцияларында торлаҡта теркәлгән кешеләрҙең ғәмәлдәгенән күберәк күрһәтелгән булыуына ҡағыла. Шулай уҡ, әйтәйек, ғинуарҙа түләгәнде февраль квитанцияһында бурыс итеп күрһәтелеүе тураһында ялыуҙар бар.\n– Бындай хәл, әгәр түләнгән аҡса беҙҙең иҫәпкә айҙың аҙаҡҡы көнөнән һуң күсһә генә булыуы мөмкин, – тип аңлата “Эко-Сити” ТО ЯСЙ-һының генераль директоры Семён Земсков. – Мәҫәлән, әгәр һеҙ февралдә сүп-сар сығарған өсөн 31 мартҡа ҡәҙәр түләһәгеҙ, был аҡса иҫәпкә алынасаҡ һәм киләһе квитанцияла фәҡәт бер айҙың – марттың ғына суммаһы күрһәтеләсәк. Әгәр аҡса беҙҙең иҫәпкә 31 марттан һуң күсһә, апрель квитанцияһына ике сумма ҡуйыласаҡ. Әммә һеҙгә фәҡәт март өсөн генә түләргә кәрәк буласаҡ.\nӘгәр торлаҡ милексеһе унда йәшәүселәр тураһында мәғлүмәттәргә төҙәтмә индереүҙе һорап, төбәк операторына ошоғаса мөрәжәғәт итмәгән булһа, үҙенең паспортын, ғаилә составы йәки ваҡытлыса теркәлгән кешеләр тураһында белешмәне фотоға төшөрөп йәки сканер аша үткәреп, ошо электрон почтаға ебәрергә кәрәк: abonent-fl@roecocity.ru. Хатығыҙҙа адресығыҙҙы, исем-шәрифтәрегеҙҙе, квитанцияла нимәләрҙе үҙгәртергә кәрәклеген күрһәтергә кәрәк. Документтарҙы шулай уҡ Баш-\nэлектросбыт офистарында ла ҡабул итәләр. Әгәр электрон почтанан файҙаланыу мөмкинлеге булмаһа, әлеге документтарҙың күсермәләрен конверт менән ҡәҙимге почта аша ошо адресҡа ебәрегеҙ: 453124, г. Стерлитамак, ул. Мира, д. 18, каб. 4-6.\nШулай уҡ һеҙҙең адресҡа “Обращение с ТКО” тигән графа менән ике йәки өс квитанция килеүе тураһында ла хәбәр итегеҙ. Бының өсөн түбәндәге “ҡыҙыу линия” телефондарының береһенә шылтыратыу ҙа етә: (8-3472) 980-490; 8-965-93-94-900 (көн һайын иртәнге сәғәт 8-ҙән киске 8-гә тиклем эшләй). Ә түләүгә килгәндә, квитанцияларҙы береһе бу-йынса ғына түләгеҙ.\nХәтерегеҙгә төшөрәбеҙ: РФ Торлаҡ кодексына ярашлы, граждандар торлаҡ бина һәм коммуналь хеҙмәттәр өсөн ваҡытында һәм тулыһынса түләп барырға бурыслы. Ә ҡаты коммуналь ҡалдыҡтар менән эш итеү нәҡ шундай хеҙмәттәргә инә.\n“Эко-Сити” ТО-һының матбуғат секретары.


Ғәҙилә Мөҙәрис ҡыҙы дөрөҫ әйтә: “Кешенең кеҫәһендә соҡонорға ярамай”. Беҙ риза, күпме эшләгән, шул тиклем түләһендәр.\n19 Февраль 2019, 16:37\nУҡыусыларыбыҙға рәхмәт, беҙҙе ваҡытында төҙәтеп торалар. Шуға беҙ мәсьәләне икенсе ҡабырғаһынан килтереп ҡуйырға булдыҡ. Мәҫәлән, һеҙ эшләгән ойошма, учреждение, предприятие, контора һеҙгә күпме эш хаҡы түләй ала? Юғары уҡыу йорттары уҡытыусылары, ассистенттар, лаборанттар зарлана – ифрат аҙ түләйҙәр икән. Ә бына хужалары, ректорҙар, күпме эш хаҡы ала.., ғәфү итегеҙ, ректорҙарға күпме түләйҙәр икән?\nИң аҙы Көньяҡ Урал гуманитар педагогик университеты ректоры вазифаһын башҡарыусы ханымға йылына 670 мең һум түләйҙәр. Ә иң күбе – йылына 248 милион һум эш хаҡы Санкт-Петербург Тау университеты (эйе, тап Исмәғил Тасимов исемле башҡорт ойошторған уҡыу йорто) ректоры Владимир Литвиненко иҫәбендә. Ныу, кем әйтмешләй, аңлатмаһыҙ ғына. Һәр хәлдә, һиңә кемдәрҙер ай һайын 20 миллиондан күберәк түләһен өсөн көн һайын ҙур-ҙур тауҙар аҡтарырға риза булырһың. Ярай, аҡсалары булғас, түләйҙәрҙер.\nӘ бына Ҡаҙан федераль университеты ректорына бик баҫалҡы эш хаҡы ҡуйған, йылына 8 600 000 һум ғына.\nҮҙебеҙҙә, Башҡортостанда эштәр нисек тора? БДАУ ректоры йылына 2 100 000 һумға ҡәнәғәт. Белмәйем, бындай эш хаҡына Илдар Ғәбитовтан башҡа кеше риза булып йөрөр инеме икән? БДМУ ректоры Валентин Павловҡа 2 600 000 һум, БДУ ректоры Николай Морозкинға 3 800 000 һум, ӨДНТУ ректоры Рәмил Бәхтизингә 4 200 000 һум түләйҙәр. Иң күп эш хаҡы ӨДАТУ түләй. Николай Криониҙың эш хаҡы 5 200 000 һум, йәғни. Уртаса айлыҡ эш хаҡы 433 000 һумдан күберәк.\nҺығымталарҙы үҙегеҙ яһағыҙ.


“Туғанлыҡ” яҡынлаша | «Ашҡаҙар» радиоhы сайты\nЭкология дәрестәре инә башлай\n"Ҡыҙыҡ был тормош..."\n1000 музыкант көнө\nӨҫтөнлөклө милли проекттарға - 8 триллион һум\nБеҙҙекеләр баҫа! Мәскәүҙә\nБаш ҡалала -- игеҙәктәр фестивале\nИң яҡшы уҡытыусыларға -- 200 мең һум\nТөрки телле театрҙар фестивале 7-14 сентябрҙә Өфөлә үтә, унда 15-ләп спектакль күрһәтеләсәк. Фестиваль Республика Башлығының гранты иҫәбенә ойошторола. Ҡунаҡтар һәм конкурсанттар өсөн Ҡырмыҫҡалы районында Театраль йыйын да уҙғарыласаҡ. Быйылғы “Туғанлыҡ” – иҫәп буйынса 6-сыһы.\nЗаһир Вәлитов уҡый, 1989 йылғы яҙма.\nФирҙәт Ғәлиев уҡый, 1999 йылғы яҙма.\nӘнисә Таһирова "Ҡырҡ берҙәге ҡырыҫ ҡатындар", 2-се бүлек\nӘхәт Мортазин менән Илсөйәр Ғәзетдинова уҡый, 2004 йылғы яҙма.


Ирекмәндәр өсөн ҡыҙыу осор етте\n13 Октябрь 2021, 22:15\n"Ҡайһы саҡта психолог ролен дә үтәйһең: бәғзеләрҙе яңы сикләүҙәр ҡурҡыта, борсолдора, хатта илайҙар..."\nБашҡортостанда “Берҙәм Рәсәй” ирекмәндәре өсөн ҡыҙыу осор башланды – республика Башлығы Указы буйынса, прививка яһатмаған өлкәндәр үҙ-үҙеңде изоляциялауға ебәрелде. Тимәк, уларға ярҙам кәрәк буласаҡ.\n“Беҙҙең хәстәрлек” үҙәгендә һәр кем эш менән мәшғүл. Кемдер шылтыратыуҙарға яуап бирә, заявкалар ҡабул итә, кемдер диспетчерҙан адрес алып юлға сыға. “Өлкәндәргә заявка буйынса дарыуҙар, аҙыҡ-түлек һатып алабыҙ. Иҫәп-хисап чек буйынса әйберҙәрҙе тапшырғанда башҡарыла. Шулай уҡ өлкәндәргә вакцина яһатыу пункттарына барырға ярҙам итәбеҙ”, - ти “Берҙәм Рәсәй”ҙең төбәк башҡарма комитеты етәксеһе урынбаҫары Александр Мельников.\nКолл-үҙәк операторы Раил Әҙиәтуллин әйтеүенсә, шылтыратыуҙар артҡан, уларҙың һорауҙарына яуап бирергә, аңлатырға тура килә. ”Ҡайһы саҡта психолог ролен дә үтәйһең: бәғзеләрҙе яңы сикләүҙәр ҡурҡыта, борсолалар, хатта илайҙар... Беҙ барыһын да тынысландырырға, проблемаларын хәл итергә тырышабыҙ”, - ти ул.\nАзат Ҡасҡынов пандемияның тәүге тулҡынында эшләгән. Ул аҙыҡ-түлекте өйҙәргә илтә. Был юлы күреү буйынса беренсе төркөм инвалиды, 74 йәшлек пенсионер Шамил Бәшировҡа барырға тура килгән. “Мин прививка яһатҡанмын, урамға сыҡмайым тиерлек. Ирекмәндәр ярҙамы бик кәрәк, был йүнәлеште үҫтереү - мөһим эш”, – ти элекке медицина хеҙмәткәре.\nАзаттың әйтеүенсә, ҡайһы саҡта ирекмәндәр етешмәй. “Ирекмәнлек - күңел талабы. Бының өсөн аҡса түләнмәй. Битараф булмағандарҙы беҙҙең менән эшләргә саҡырабыҙ”, - ти егет.\nБөгөн ирекмәнлек ярҙамын ойоштороу буйынса ведомство-ара совет булдырыу буйынса кәңәшмә үтте. Унда Ғаилә, хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығы, Йәштәр сәйәсәте буйынса дәүләт комитеты, М. Шайморатов исемендәге махсус тәғәйенләнештәге отряд, “Йәш гвардия” вәкилдәре ҡатнашты. Колл-үҙәккә түбәндәге телефон аша шылтырата алаһығыҙ: 8-800-201-89-03.\nФото: “Беҙҙең хәстәрлек” ирекмәндәр үҙәге.


Өфө 16 мең доза синтетик наркотиктар тартып алынған - GTRK.TV — Новости Уфы и РБ\nӨфө 16 мең доза синтетик наркотиктар тартып алынған.\nПолиция хеҙмәткәрҙәре тилерткес матдәләр һатыусыларҙы ла ҡалға алған. Һатыуға әҙерләнгән наркотик ҡаптарын һынау өсөн генә хоҡуҡ һаҡлаусыларға бер-нисә сәғәт талап ителә. Наркотиктар һатыу менән, яҡынса мәғлүмәттәр буйынса, ойошҡан төркөм шөғөлләнгән. Ҡулға алыныусылар берүбереһен бик яҡшы белә. Уларҙың иң өлкәненә ни бары 18 йәш. Енәйәтсел юл менән табылған аҡсаны кемдер күңел асыуға тотонған, кемдер юғары уҡыу йортона уҡырға инеү өсөн йыйған.\n30 августа Иглин районы Субаҡай ауылындағы янғында өс баланың тәне бешкән


Өфө трикотаж фабрикаһы Мәскәүҙә йәрминкәлә ҡатнаша\n21 Ғинуар 2011, 17:06\n15 - 18 февралдә Мәскәүҙә, Бөтә Рәсәй күргәҙмә үҙәге павильондарында, «Текстильлегпром» Федераль текстиль һәм еңел сәнәғәт тауарҙары һәм ҡорамалдары күмәртә йәрминкәһе үтәсәк. Был экспофорум Рәсәй тауар етештереүселәре өсөн иң әһәмиәтлеләрҙең береһе иҫәпләнә.\nБашҡортостан Республикаһының еңел сәнәғәтен йәрминкәлә заманса материалдарҙан изделиеларҙың киң ассортиментын сығарыусы Өфө трикотаж фабрикаһы күрһәтәсәк. Күптән түгел бында Stoll немец фирмаһының унынсы кластағы 12 яңы бәйләү машинаһы ҡуйылды.\nЯңы ҡорамал арҡаһында Өфөләге трикотаж фабрикаһының донъя күләмендәге иң яҡшы өлгөләр кимәлендә продукция сығарыу мөмкинлеге барлыҡҡа килде.


Ҡариҙел ҡасабаһының 1се һәм 2 се мәктәбе уҡыусыларынан торған йыйылма команда Сочи ҡалаһында үткән ҡышҡы кадет сборынан еңеү менән ҡайтты\nЯҡташтарыбыҙ биш көн дауам иткән спорт һәм фән форумында тәүге тапҡыр ҡатнашыуына ҡарамаҫтан, дәғүәселәрен күпкә артта ҡалдырҙы. Сбор программаһындағы ҡайһы бер үҙгәрештәр ҙә Ҡариҙелдең егет һәм ҡыҙҙарының еңеүгә ынтылышын кәметә алманы.\n12 егет һәм ҡыҙҙы тыуған мәктәптәрендә геройҙар кеүек ҡаршы алалар. Улар Ҡариҙел районы һәм республиканың данын ил кимәлендә күтәреүселәр. Сочи ҡалаһынан үҫмерҙәр ике кубок һәм 17 диплом алып ҡайта. Бынан тыш, улар 22-се ҡышҡы Олимпия уйындары объекттары һәм башҡа иҫтәлекле урындар менән таныша.\nЛәкин бер еңеү ҙә бушлай бирелмәй. Үҫмерҙәр көн дә тиерлек мәктәп спорт залында күнекмәгә йыйыла. Үҙҙәренә оҡшаған баскетбол, воллейбол менән бергә уҡыусылар физик әҙерлеккә лә иғтибар бүлә. Уңышҡа өлгәшеү өсөн иң мөһиме берҙәм булырға кәрәк, ти уҡыусылар.\nКоманда татыу булыуына ҡарамаҫтан, Ҡариҙел үҫмерҙәре шәхси ярыштарҙа ла һынатмаған. Айрат Ғарифуллин мәҫәлән, интеллектуаль уйындарҙа беренселек яулаған, ә Алһыу Яҡупова өҫтәл теннисында үҙенә бер кем де лә яҡынлатмаған. Команда шулай уҡ баскетболға ла етди әҙерләнеп барған, ләкин урында дисциплина мини-футболға үҙгәреүен белгән. Шуға ҡарамаҫтан, егеттәр бирешмәгән, көсөргәнешле көрәштә Ҡабарҙы-Балҡар командаһын 3-кә 2 иҫәбенә ота.\nСочиҙа Ҡариҙел үҫмерҙәренә диплом һәм кубоктарҙы тағы бер абруйлы яҡташыбыҙ - Рәсәй геройы Владимир Әлимов тапшыра. Егет-ҡыҙҙарға уның менән танышыу ҙа ныҡ тәҫьир иткән. Данлыҡлы летчик ҡыҙыу нөктәләрҙә хеҙмәт итеп, һалдаттарҙы ҡотҡарған. Команда ағзалары ла киләсәктә мәктәп ғорурлығы булыр тип ышана уҡытыусылар.\nҠариҙел йәштәренең күңелен бер нәмә генә ҡыра - улар хәрби йыр һәм строй әҙерлеге конкурсында ҡатнаша алмай, сөнки уларҙың формаһы булмаған. Ләкин инде киләһе йыл егет- ҡыҙҙар был дисциплинала ла иң-иңдәр булыуын иҫбатларға йыйына.


Башҡортостанда «Беҙҙең яратҡан табип» конкурсында еңеүселәр билдәләнде // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nБашҡортостанда «Беҙҙең яратҡан табип» конкурсында еңеүселәр билдәләнде\n9:26, 28 мая 2013 Йәмғиәт\nБашҡортостанда «Беҙҙең яратҡан табип» исеменә 70 табип лайыҡ булды. Улар араһында — 25 педиатр, 20 акушер-гинеколог, өс неонатолог, өс хирург, өс невролог, өс офтальмолог, өс оториноларинголог, 10 белгес.\n«Башинформ» агентлығы алдан хәбәр итеүенсә, конкурстың төбәк этабы 22 апрелдә старт алғайны. Унда республиканың барлыҡ дауалау-профилактика учреждениеларынан 860-тан ашыу балалар табибы ҡатнашты.\nРеспублика халҡы ҙур әүҙемлек күрһәтеп, яратҡан табиптары өсөн тауыш бирҙе, тип хәбәр иттеләр БР Һаулыҡ һаҡлау министрлығының матбуғат хеҙмәтенән.\nБалалар табиптары 52122 рәхмәт һүҙе, 24826 баһалама, бәләкәй пациенттарҙан 662 һүрәт алды, бәйгегә 893 ҡыҙыҡлы ваҡиға тәҡдим ителде.\nКонкурста еңеүселәрҙе тәбрикләү тантанаһы 1 июндә «Нур» театрында үтә.\nЯратҡан табиптарҙың исемдәре төбәктең Һаулыҡ һаҡлау министрлығы сайтында урынлаштырылған.


Ихтирамға лайыҡ үткән ғүмер » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Рубрикалар » Хәтер » Ихтирамға лайыҡ үткән ғүмер\nАбҙан ауылында йәшәүсе Сәлимйән Аҡбаев районыбыҙ халҡына ғына түгел, башҡа төбәк кешеләренә лә таныш. Бөтә ғүмере тыуған ере менән бәйле.\nБер аҡыл эйәһенән: «Ерҙә йәшәгән дәүерҙә нимәне хәтерләргә һәм нимәне оноторға?» – тип һорағандар. Аҡыл эйәһе: «Кешегә күрһәткән яҡшылығыңды онот, ә кешеләрҙең һиңә күрһәткән изгелеген ғүмерең буйы хәтереңдән сығарма», – тигән. Бына ошоно онотмай йәшәй Сәлимйән Әбделғәни улы. Ул үҙенең эшләгән эштәре тураһында «ҡысҡырып» һөйләргә яратмай. Әлеге ваҡытта ла, 90 йәше тулыуына ҡарамаҫтан, ауыл тормошо, ауылдаштары менән ҡыҙыҡһынып йәшәй.\nСәлимйән иртә етем ҡала, 12 йәшенән генә колхозда төрлө эшкә сыға. Бөйөк Ватан һуғышы афәттәре уның да елкәһенә төшә. 1947 йылдың апрелендә генә Тыуған иленә әйләнеп ҡайта.\nАрмиянан ҡайтҡас, ябай колхозсы булып эш башлай: ер ҙә һөрә, көтөү ҙә көтә, мал ҡараусы ла булып эшләй. Уның тырышлығын, һәләтлелеген күреп, ауыл хакимиәте башлығы итеп ҡуялар. Оҙаҡ йылдар ошо эштә, шунан үҙебеҙҙең Свердлов исемендәге колхозда партком секретары булып эшләй. Уның юғары наградалары, Маҡтау ҡағыҙҙары күп. Ауыл советы, район советы депутаты, райком советы ағзаһы булып та һайлана.\nХаҡлы ялға сыҡҡас та өйҙә генә ятмай – ауыл ветерандар советы рәйесе итеп һайлана һәм ун йылдан ашыу намыҫ менән эшләй.\nҠатыны Гөлсирә Шәйхетдин ҡыҙы менән ҡулға-ҡул тотоношоп 66 йыл ғүмер кисерәләр. Үкенескә күрә, тормош иптәше бер йыл элек 81 йәшендә вафат булып ҡалған.\nУлар дүрт ҡыҙ, өс ул тәрбиәләп үҫтерә. Балалары үҙҙәренә оҡшап тырыш, эшһөйәр, белемле. Сәлимйән Әбделғәни улының ейән-ейәнсәрҙәре лә юғары уҡыу йортонда уҡыған һәм уҡый. Уның ете ейәне, 11 ейәнсәре, алты бүләсәре, ете бүләһе бар.\nӘлеге ваҡытта Сәлимйән бабай ейәнсәре Зәүрә, кейәүе Айнур, бүлә-бүләсәре Арыҫлан һәм Зарина менән үҙ йортонда иҫән-һау ғүмер кисерә.\n90 йәше тулһа ла, бала сағын, һуғыш ваҡытындағы, һуғыштан һуңғы тормошон иҫләп һөйләргә, фәһем бирергә онотмай. Абҙан ауыл советында иҫән ҡалған берҙән-бер һуғыш ветераны ул.\nСығыу ваҡыты 12-12-2014, 14:18 | Ҡаранылар: 813


, башҡа Бушлай таныша Сайтында теркәлгән - ВИДЕО Ч. Онлайн танышыу!\nБынан тыш, осрашыуҙа луга уңыш Бәйле, интернет ашаТиҫтәләрсә төрлө факторҙар, тәүге һорауҙан Башланы, осраҡлы тамамлай. Беренсе тапҡыр ҡаршы идеаль мөнәсәбәттәр Кандидаттар өсөн етди әгәр телисез Икән, һеҙгә мөмкин тиклем беҙ Аныҡ критерийҙары тәҡдим ашыуын формалаштыра. Тышҡы донъя ғына түгел, шәхси Тормошо һәм кандидаттар исемлегенә эйә Булырға тейеш, алдынғы сифаты үҙ Ролен менән ҡыуандырһын, һеҙҙе лайыҡлы Тип һанай улар. Бына, һеҙ уны темпераментный әгәр Характерҙары тап булып, тормош маҡсаты Һәм мәнфәғәттәре тап килгән йә Тап булды, әммә пресмыкающийся. Шулай уҡ кешеләрҙең бер-береһен Көтөп иҫәпкә алыу мөһим.\nНигеҙендә, йәғни, һәр ҡулланыусы хат Алышҡан бер нисә вариантын беҙҙең Сайтта таң ҡалдырырға тәҡдим итә.\nБеҙ һәм мәғлүмәти ихтыяждарға тикшереү, Һеҙҙең профиль күрһәтә, шул уҡ Мәғлүмәт менән, кеше һәм башҡа. Беҙ ҡулланған системаһында яҙыу килеүселәр Һаны күп һәм улар мөмкин Тиклем теүәл тап профиль һылтанма Рәүешендә күрһәтеләсәк, бездә һеҙҙең теркәлгән Һәм улар бушлай ҡарай ала. Эйе-эйе, һеҙ дөрөҫ уҡыу - Пар эшләй алмаған һайлаусылар өсөн Был түләнә. Әммә аралаша башлаһаң һәм ҡасан Яҙыла өлгөргән булған өсөн һеҙгә Күрһәтер өсөн, тип, кем, сайттағы Һеҙҙең аккаунт булдырырға тейеш. Тик бының өсөн пароль электрон Почта адресы табылған һәм индерелгән. Мөһим аспекттары, осрашыуҙа һәләтле трансформировать Болон, ғаилә бәхете юлын, эшмәкәрлеген Порталы тора.\nИнтенсив тип ашыу һайлау, аралашыу, Һәм һеҙ тураһында мәғлүмәт яңыртыу, Йыш ҡына ресурстар менән нимә Булды һеҙгә, ни, уны күтәреп Файҙаланыусылар күберәк электрон таблица тәҡдим Итә.\nКанпур араһында Танышыу сайты\nMyndspjall Stefnumót síðuna\nсексуаль танышты видео видео чат альтернатива видеочить башҡа ҡыҙҙар менән танышып видео теркәү башҡа ч рулетка бөтә донъя буйлап танышыу видео секс видео чат танышты танышыу триллерҙар видеочивать башҡа фотоларҙы бушлай таныша


Премияға кемдәр дәғүә итә?\n14 Сентябрь , 18:45\nКиң мәғлүмәт саралары хеҙмәткәрҙәренең ижади эшмәкәрлеген дәртләндереү маҡсатында 1989 йылдың 8 апрелендә Шәһит Хоҙайбирҙин исемендәге премия булдырыла. Быйыл уға 16 автор һәм ике ижади коллектив дәғүә итә. Бына уларҙың исемлеге:\nРинат Кәрим улы Әлимғужин, «Күгәрсен – ТВ» телестудияһының баш мөхәррире. Шәһит Хоҙайбирҙиндың тормошона һәм эшмәкәрлегенә арналған телеочерктар, телетапшырыуҙар циклы өсөн.\nВасилий Иванович Иванов, юстицияның өлкән кәңәшсеһе. «Краснодарское, Сочинское, Рыбное, Хлопковое уголовные дела в эпоху ХХ века» китабы өсөн.\nГөлфиә Аҙнағол ҡыҙы Иҙелбаева (Гөлфиә Юнысова), журналистика ветераны. «Илһамлы яҙмыштар» китабы өсөн.\nРәмилә Шаһыбал ҡыҙы Истанбаева, Әбйәлил районының «Осҡон» гәзите хәбәрсеһе. Әбйәлил районының «Осҡон» гәзитендә баҫылған социаль-иҡтисади темаға мәҡәләләр циклы өсөн.\nДарья Евгеньевна Касьянова, Gorobzor.ru мәғлүмәт-яңылыҡ баҫмаһы хәбәрсеһе. Башҡортостан Республикаһының мәҙәни тормошона арналған мәҡәләләр циклы өсөн.\nАзат Уран улы Кинйәбулатов, «Исторический вестник БГМУ» гәзитенең баш мөхәррире. «Исторические очерки о лечении туберкулёза в Республике Башкортостан» китабы өсөн.\nСнежана Тимерхан ҡыҙы Латипова, «Башинформ» мәғлүмәт агентлығының баш мөхәррир урынбаҫары. Социаль темаға мәҡәләләре һәм видеоматериалдары өсөн.\nДаян Тәлғәт улы Мәжитов, «Башҡортостан» гәзите хәбәрсеһе. Әхлаҡи тәрбиә, ғаиләне нығытыу, телде һәм мәҙәниәтте һаҡлау, хәйриәлек эшмәкәрлеген үҫтереү темаһына мәҡәләләре өсөн.\nГүзәл Исхаҡ ҡыҙы Ниғәмәтова, журналистика ветераны. Баймаҡ районының тарихы һәм бөгөнгөһө, күренекле яҡташтары тураһында мәҡәләләре өсөн.\nТатьяна Анатольевна Никитина, «Тамыр» телеканалы мөхәррире. «Преград.net» мөмкинлектәре сикләнгән балалар тураһында тапшырыуҙар циклы, «ЭТНОкраса», «Гора Новостей» телевизион проекттары тапшырыуҙары өсөн.\nАзамат Салауат улы Рәхимҡолов, БДМУ-ның «Медик» гәзите шеф-мөхәррире, «Бессмертный медсанбат», «Женщины-министры здравоохранения», «Всероссийская перепись населения – 2021» рубрикаларындағы мәҡәләләре өсөн.\nАйгөл Бәһимән ҡыҙы Усманова, Башҡортостан юлдаш телевидениеһы интерактив тапшырыуҙар редакцияһының баш белгесе. Башҡортостан юлдаш телевидениеһында күрһәтелгән мәҙәниәт һәм сәнғәт үҫтереүҙең төрлө йүнәлештәре буйынса программалар циклы өсөн.\nКәримә Ишбулды ҡыҙы Усманова, «Башҡортостан» гәзитенең үҙ хәбәрсеһе. Урал аръяғының социаль-иҡтисади һәм мәҙәни тормошона арналған репортаждар, аналитик материалдар циклы өсөн.\nОксана Данил ҡыҙы Хәйҙәрова, Бөрө районының «Победа» гәзите хәбәрсеһе. Социаль әһәмиәтле темаға мәҡәләләре өсөн.\nРәүеф Вәли улы Шаһиев, тыуған яҡты өйрәнеүсе, китаптың авторы һәм төҙөүсеһе. «Халыҡ улы Муса Мортазин» китабы өсөн.\nФаяз Фуат улы Йомағужин, «Стерлитамакский рабочий» гәзите хәбәрсеһе. Тарихи, хәрби-патриотик, мәҙәни темаға мәҡәләләре өсөн.\n«Ейәнсура таңдары» гәзите редакцияһының ижади коллективы – Виктория Евгеньевна Куянова, Гөлназ Ғабдулхай ҡыҙы Ғәҙелшина, Светлана Ғилметдин ҡыҙы Мырҙаҡаева. Социаль һәм иҡтисади темаға мәҡәләләре өсөн.\n«Туймазинский вестник» гәзите редакцияһының ижади коллективы – Анфиса Вәғиз ҡыҙы Айытова, Диана Мөсәүир ҡыҙы Нәсибуллина, Регина Ринат ҡыҙы Миһранова, Гүзәл Рузил ҡыҙы Хәмиҙуллина, Лилиә Ромэновна Калантарян.\nКонкурсҡа үткән эштәр буйынса фекер алышыу 22 сентябргә тиклем бара. Шуға күрә фекерҙәрегеҙҙе, тәҡдимдәрегеҙҙе һәм иҫкәртеүҙәрегеҙҙе матбуғат биттәрендә, телевидение һәм радио тапшырыуҙарында белдерергә йә zamanova.z@bashkortostan.ru электрон адресына ебәрергә мөмкин. Шулай уҡ баһалама-отзывтарҙы 450076, Өфө ҡалаһы, Октябрҙең 50 йыллығы урамы, 13, 817-се офис адресы буйынса Башҡортостан Республикаһының Журналистар союзына ебәрергә була, телефон-факсы: 8(347)-276-42-66.


Радий Хәбиров Дүртөйлө районында тоҡомсолоҡ заводындағы хәл-торош менән танышты\n7 Август 2019, 12:41\nӨФӨ, 2019 йыл, 7 август. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Азат Ғиззәтуллин/. Башҡортостан етәксеһе Радий Хәбировтың Дүртөйлө районына эш сәфәре саф тоҡомло эре малдарҙы үрсетеүгә һәм юғары продуктлы ауыл хужалығы культураларын үҫтереүгә махсуслашҡан Ленин исемендәге тоҡомсолоғ заводы менән танышыуҙан башланды.\nТоҡомсолоҡ заводының генераль директоры Альберт Дәүләтбаев һүҙҙәренсә, хужалыҡтың ауыл хужалығы биләмәләре майҙаны 9,5 мең гектар тәшкил итә. Эре малдар һаны — 2,3 мең баш, шул иҫәптән 1 500-ҙән ашыуы — һөт йүнәлешле. Һөт һәм малсылыҡ продукцияһын етештереү йылдан-йыл арта, быйыл байтаҡ күрһәткестәр буйынса үҫеш — яҡынса 10%. Йыл һайын хужалыҡтың автомобиль, трактор паркы яңыртыла, малсылыҡ фермаларына капиталь ремонт үткәрелә. Льготалы кредит һәм республика субсидиялары ярҙамы менән һимертеү майҙансығы һәм йәш малдар өсөн корпус төҙөкләндерелгән. Шулай уҡ һыйыр һауыу залы өсөн яңы ҡорамал һатып алынған.\nРадий Хәбиров хужалыҡтың әлеге ваҡытта арпа йыйыу эштәре барған баҫыуын ҡарап сыҡты, хужалыҡ етәкселеге һәм механизаторҙар менән аралашҡанда эш шарттары һәм хеҙмәт хаҡы менән ҡыҙыҡһынды. Тәүге ярты йыллыҡ йомғаҡтары буйынса, тоҡомсолоҡ заводы буйынса уртаса эш хаҡы 24,5 мең һум тәшкил иткән.\nДүртөйлө районы хакимиәте башлығы урынбаҫары Салауат Ислакаев журналистар менән аралашҡанда һауа шарттарының урып-йыйыу эштәренә ҡамасаулауын билдәләне. Бөгөнгә 40 мең сәсеүлек майҙандарының 10% уңыш йыйып алынған.\n«Быйыл беҙҙә ужымдың 45% һәләк булды, уларҙы яҙғы культуралар менән ҡапларға тура килде. Уңыш бар, техника 100 процентҡа әҙер, көндәр генә аяҙ торһон», — тине Салауат Ислакаев.


Кескәйҙәргә йылы ла, уңайлы ла булыр\n26 Октябрь 2018, 12:47\nУрындағы башланғыстар программаһы буйынса Мәсетле балалар баҡсаһы төҙөкләндерелде\nЯңыраҡ Мәсетле ауылында балалар баҡсаһын асыу тантанаһы үтте. Бинаға ремонт үткәрелгәндән һуң, ауылдың мәктәпкәсә белем биреү учреждениеһы яңы һулыш кисерҙе. Был эш дәүләт ярҙамы, ауыл халҡының тырышлығы менән ғәмәлгә ашты.\nТөҙөкләндерелгән объектты асыу тантанаһында район хакимиәте башлығының социаль мәсьәләләр буйынса урынбаҫары вазифаһын башҡарыусы Айгиз Әхмәтйәнов, Мәсетле ауыл биләмәһе башлығы Адик Асҡаров, уҡытыусылар, тәрбиәселәр, мәктәп уҡыусылары, ауыл халҡы ҡатнашты.\nМәктәпкәсә төркөм (хәҙер ул бер нисә йыл инде Мәсетле төп мәктәбе ҡарамағында) бинаһының ҡыйығы яңыртылған, түбәһе алмаштырылған һәм елләтеү юлдары эшләнгән. Ахундан шәхси эшҡыуар Ралиф Йыһанғәлин подряд эштәрен башҡарған.\n– Балалар баҡсаһы элекке совхоздың идара контораһын ҡулайлаштырып эшләнгән бинала урынлашҡан, – ти мәктәп директоры Лилиә Хизбуллина. – Ҡыйығы иҫке, бинаһы елләтелмәгәс, унда һәр саҡ дымлы ине. Хәҙер мәктәпкәсә төркөмдә йылы һәм уңайлы булыр, тип ышанабыҙ. Тәҙрәләре күптән евроға алмаштырылған. Бина утын яғып йылытыла. Киләсәктә газ селтәренә тоташтырыу мәсьәләһе лә ҡарала.\nМәсетле ауыл биләмәһе башлығы Адик Асҡаровтың һүҙҙәренә ҡарағанда, урындағы башланғыстарҙы яҡлау программаһы буйынса төҙөлөш эштәренә 775 мең һумдан ашыу аҡса тотонолған. Шуның 210 мең һумы халыҡ һәм бағыусыларҙан йыйылған. Район хакимиәте лә финанс ярҙам бүлгән.\nБөгөн балалар баҡсаһының өс төркөмөнә 55 сабый йөрөй. Мәктәпкәсә учреждениела алты хеҙмәткәр эшләй.


Сираттағы "Эшҡыуарлыҡ сәғәте"ндә\nРайон хакимиәте башлығы И.Л.Фәтҡуллин “Эшҡыуарлыҡ сәғәте” форматында сираттағы эш ултырышын үткәрҙе. Унда ауыл хужалығы өлкәһендә эшләп килгән проекттарҙың нисек ғәмәлгә ашырылыуы, эшҡыуарҙарҙың башланғыстары, район башлығы бынан алдағы ултырыштарҙа биргән күрһәтмәләрҙең үтәлеше ҡаралды.\nУлтырыш йомғаҡтары бу-йынса эшҡыуарҙар тәҡдим иткән башланғыстарҙы ғәмәлгә ашырыу өсөн рекомендациялар бирелде, тейешле ойоштороу ҡарарҙары ҡабул ителде.\nУлтырыштың көн тәртибенә ҡуйылған мәсьә-ләләрҙе тикшереүҙә район хакимиәте башлығының урынбаҫарҙары һәм хакимиәт белгестәре, Башҡортостан Республикаһының Ер һәм мөлкәт мөнәсәбәттәре министрлығының Йыла-йыр районы буйынса милек менән идара итеү комитеты, Урал аръяғы район-ара халыҡ мәшғүллеге үҙәгенең Йыла-йыр районы буйынса бүлеге етәкселәре, йәмәғәтселектән – Башҡортостан Респуб-ликаһының эшҡыуарҙар хоҡуҡтары буйынса Йылайыр районындағы тулы хоҡуҡлы вәкиле ҡатнашты.\n“Эшҡыуарлыҡ сәғәте” ултырышында эшҡыуарҙар, крәҫтиән (фермер) хужалыҡтары башлыҡтары, үҙ эшен асырға теләгән кешеләр ҡатнаша ала. Ҡатнашыуға ғаризаны интернет аша https://investrb.ru/ru/ («Подать заявку») сайтында бирергә була.\nӨҫтәмә мәғлүмәтте (8-34752) 2-14-04, 2-18-04 телефондары аша ала алаһығыҙ.


Илебеҙ өсөн химия кәрәк » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке\nБашҡортостан гәзите » Иҡтисад » Илебеҙ өсөн химия кәрәк\nИлебеҙ өсөн химия кәрәк 23.05.2018 // Иҡтисад / Анонстар\nРеспубликабыҙҙа бик күп төрлө объекттарҙың даими асылыуына күнегеп бөттөк. Мәҫәлән, кисә “Өфөоргсинтез” акционерҙар йәмғиәтенең изопропилбензол (кумол) алыу ҡулайламаһын файҙаланыуға тапшырыу тантаналы шарттарҙа үтте. Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитовтың ҡатнашыуы сараның мәртәбәһен арттырҙы, шулай уҡ байрамға Хөкүмәттән вәкилдәр, бүтән рәсми кешеләр, хатта Ҡаҙағстандан ҡунаҡтар килгәйне.\nШул иғтибарға лайыҡ: “Роснефть” төркөмөнә ингән “Башнефть” нефть компанияһының “Өфөоргсинтез” бүлендек йәмғиәте һуңғы йылдарҙа эре инвестицион проектты уңышлы тамамланы. Уны яңыртып ҡороу етештереү ҡеүәтен күпкә арттырыуға этәрҙе. Бынан ары хәүефһеҙлек ярайһы кәмейәсәк, экологик яҡтан таҙа тауар етештерелә башлаясаҡ, ул энергия ресурстарын саманан тыш сарыф итмәүгә лә килтерәсәк.\nРөстәм Зәки улы, хеҙмәткәрҙәргә мөрәжәғәт итеп, былай тине:\n– Һеҙҙе иҫ киткес күркәм сарала – билдәле “Өфөоргсинтез” предприятиеһында өр-яңы ҡулайламаны асыуҙа күреүемә бик шатмын. Әле республикабыҙҙа Рәсәй нефть химияһы буйынса аҙналыҡ бара, ул илебеҙҙә киң билдәле һәм абруйлыларҙан һанала. Рәсәй нефть-газ химияһы форумына старт бирелде. Нәҡ шул көндәрҙә яңы технологик регламент, параметр буйынса яңы ҡулайламаны күреү бигерәк тә яҡшы.\nРеспублика етәксеһенең һүҙҙәренә ҡарағанда, “Башнефть” һәм “Роснефть” инвестицион программаны киң йәйелдергән. Бәлки, хәҙер беҙ шаһит булғандар бигүк ҙурҙарҙан да түгелдер. Уның ҡарауы, инвестиция ике миллиардҡа яҡын тәшкил итә! Уға ябай һан тип ҡарарға ярамай. Ә инде киләсәктә яңынан төҙөү буйынса эштәр алып барыласаҡ, предприятиены реконструкциялау киң ҡолас йәйәсәк.\nИлебеҙ өсөн химияның мөһим роль уйнауын, киләсәктә химия сәнәғәтенең йылдам үҫешәсәген һыҙыҡ өҫтөнә алды Рөстәм Хәмитов. Химия етештереүҙең кәрәклеген телгә алыу артыҡ, һүҙ ҙә юҡ, уға илебеҙҙә ҙур ихтыяж буласаҡ, экспорт тураһында ла шулай әйтергә мөмкин.\nЫсынлап та, башҡарылған ошо эштәрҙең барыһы ла – үҙ сиратында инвестициялар йәлеп итеү, инвестицион проекттарҙы тамамлау һәм яңыларына тотоноу Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитовтың ҙур хәстәрлеге арҡаһында тормошҡа ашырыла. Йәлеп ителгән һәм һалынған һәр төрлө күләмле инвестицияларҙың республикабыҙҙың иҡтисадын үҫтереүҙә һәм һауыҡтырыуҙа мөһим роль уйнауына, социаль-иҡтисади хәлдең яҡшырыуына килтереүенә тамсы ла шикләнергә кәрәкмәй. Ғөмүмән, республика етәкселеге тарафынан башҡарылған ғәмәлдәрҙең бөтәһе лә халыҡтың мәнфәғәтен күҙ уңында тота. Имен тормош, уңайлы йәшәү шарттары һәм башҡа ыңғай күрһәткестәр – шуға асыҡ миҫал.\nРәсми өлөштән һуң Рөстәм Хәмитов һәм башҡа ҡунаҡтар “эшләтеү төймәһе”нә баҫты. Унан инде барыһы ла яңы ҡоролма менән яҡындан танышыу маҡсатында бинаның эсенә үтте.\nАҙаҡтан Рөстәм Зәки улы журналистарҙың һорауҙарына яуап бирҙе.


Башҡортостанда Яҡтыкүл отелдәре ассоциацияһы ойоштороласаҡ // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nБашҡортостанда Яҡтыкүл отелдәре ассоциацияһы ойоштороласаҡ\n9:55, 6 июля 2015 Иҡтисад\nБашҡортостанда Яҡтыкүл отелдәре ассоциацияһы барлыҡҡа киләсәк. Был хаҡта Әбйәлил районында уҙған Курорт һабантуйы сиктәрендә эшлекле осрашыуҙа белдерелде. Отельерҙар фекеренсә, яңы коммерцияға ҡарамаған ойошма райондың туристик зонаһында инфраструктураны үҫтерергә ярҙам итәсәк.\n«Бөтәбеҙ ҙә сәйәси һәм иҡтисади хәлдең ниндәй икәнлеген күреп торабыҙ. Сит ил валюталары артҡанлыҡтан, унда сығыу отошһоҙ. Бында нимәһе насар һуң? Яҡтыкүлдә туристарға йәшәү өсөн 400-гә яҡын тәҡдим бар. Әммә барыһы ла айырым эшләй. Отель биләмәһенән сығыу менән ял итеүселәр уңайһыҙлыҡтарға осрай. Бында инфраструктура яйға һалынмаған: йәйәүлеләр һәм велосипедсылар өсөн юлдар, күңел асыу паркы юҡ. Был проблемаларҙы отельерҙар үҙҙәре генә хәл итә алмай. Шуға күрә беҙ берләшергә ҡарар иттек», — тип һөйләне «Башинформ» агентлығына отель хужаларының береһе Григорий Косян.\nОтелдәрҙән һәм ял йорттарынан тыш, ассоциацияға кафе-ресторандар ҙа инәсәк тип күҙаллана. Теге йәки был биләмәләрҙе үҫтереү, объекттар төҙөү буйынса ҡарарҙар дөйөм йыйылыштарҙа ҡабул ителәсәк. «Башинформ» агентлығына билдәле булыуынса, хәҙер ассоциация теркәлеү стадияһында. Артабан отельерҙар ял паркын һәм йәйәүлеләр юлын булдырыу буйынса программа һәм генераль план әҙерләүгә тотонмаҡсы.\nТеги: туризм һәм ял итеү