17 сентябрь — Башҡорт Википедияһы\n17 сентябрь — григориан стиле буйынса йылдың 260-сы көнө (кәбисә йылында 261-се). Йыл аҙағына тиклем 105 көн ҡала.\n17 сентябрь Викимилектә\nБМО: Пациенттар именлеге көнө.\nЕр: Кантри-музыка көнө.\n«Гренаш» шарабы көнө.\nАнгола: Ил батырҙары көнө.\nАҠШ: Конституция һәм Гражданлыҡ көнө.\nБеларусь: Халыҡ берҙәмлеге көнө.\nИталия: Сыр байрамы.\nГондурас: Уҡытыусылар көнө.\nУкраина: Ҡотҡарыусылар көнө.\nЕр: Тур-менеджерҙар көнө.\nРәсәй: Секретарҙар көнө (сентябрҙең өсөнсө йомаһы).\n1773: Ырымбур губернаһында Емельян Пугачёв етәкселегендә Крәҫтиәндәр һуғышы тоҡана.\n1787: АҠШ Конституцияһы ҡабул ителә.\n1922: Совет Рәсәйендә тәүге тапҡыр Мәскәүҙән радиоконцерт ойошторола.\n1932: Мәскәүҙә А. М. Горький исемендәге Әҙәбиәт институты эшләй башлай.\n1934: Беренсе грампластинка сығарыла.\n1954: «Яңы Ер» архипелагында СССР-ҙың ядро ҡоралдары һынау полигоны сафҡа индерелә.\n1988: Сеулда XXIV Олимпия уйындары башлана.\n1991: Башҡортостан һәм Венгрия Республикалары Хөкүмәттәре араһында Сауҙа—иҡтисади бәйләнештәр тураһында килешеүгә ҡул ҡуйыла.\nЙомағолова Венера Әхмәт ҡыҙы (1955), хеҙмәт ветераны, кинорежиссёр, тележурналист. 1987—2012 йылдарҙа «Башҡортостан» телерадиокомпанияһы хеҙмәткәре. 2002 йылдан Башҡортостан Республикаһы Журналистар союзы ағзаһы. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре (2006), төрлө кимәлдәге ижади конкурстар лауреаты.\nҠолбахтин Нәзир Мырҙабай улы (1941), юғары мәктәп ветераны, ғалим-тарихсы. 1979 йылдан Башҡорт дәүләт университеты уҡытыусыһы, шул иҫәптән 2000—2013 йылдарҙа археология, боронғо һәм урта быуаттар тарихы кафедраһы мөдире. Тарих фәндәре докторы (1997), профессор (1998). Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған фән эшмәкәре (2001), Рәсәй Федерацияһының почётлы юғары һөнәри белем биреү хеҙмәткәре (2003). Башҡортостан Фәндәр академияһының Р. Ғ. Кузеев исемендәге премияһы лауреаты (2009). «Башҡортостан Республикаһында фиҙакәр хеҙмәте өсөн» отличие билдәһе кавалеры (2009).\nҒәзизуллин Исмәғил Ҡорбан улы (1946), рәссам. 1990 йылдан СССР Рәссамдар союзы ағзаһы.\nУсманов Салауат Мөҙәрис улы (17.09.1947), юғары мәктәп һәм йәмәғәт эшмәкәре, ғалим. Башҡорт дәүләт университетының Бөрө филиалы директоры. Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай депутаты, Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайының башҡарма комитет ағзаһы. Физика-математика фәндәре докторы (1996), профессор. Рәсәй Федерацияһының почётлы фән һәм техника эшмәкәре (2007), юғары мәктәбенең атҡаҙанған хеҙмәткәре (2005), почётлы юғары һөнәри белем биреү хеҙмәткәре (1999), РСФСР-ҙың халыҡ мәғариф отличнигы (1989), Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған халыҡ мәғарифы хеҙмәткәре (1997), мәғариф отличнигы (1997), Салауат Юлаев ордены кавалеры (2007). Сығышы менән Саҡмағош районының Үрге Ҡаръяуҙы ауылынан.\nДауытов Әнүәр Хәлил улы (17.09.1928), хәрби хеҙмәткәр, Корея һуғышы ветераны. 1957 йылдан КПСС ағзаһы.\nПопов Пётр Владимирович (17.09.1943), табип-ғалим, травматолог-ортопед. Рәсәй Фәндәр академияһы Өфө фәнни үҙәге поликлиникаһының элекке баш табибы. Медицина фәндәре кандидаты. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған табибы. СССР-ҙың атҡаҙанған уйлап табыусыһы.\nҠаһарманов Рәхимйән Тимерғәле улы (17.09.1948), ауыл хужалығы ветераны. 1970—2012 йылдарҙа Баймаҡ районының «Октябрь» хужалығы механизаторы. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған ауыл хужалығы хеҙмәткәре.\nЗакиров Мөхәмәтхан Хажи улы (17.09.1934—5.06.1996), ғалим-библиограф. 1956—1963 йылдарҙа хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Әхмәтзәки Вәлиди исемендәге Милли китапханаһының библиография бүлеге мөдире, 1963—1973 йылдарҙа — директор урынбаҫары, 1973—1995 йылдарҙа — директоры. Педагогия фәндәре кандидаты (1971). Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1976). «Почёт Билдәһе» ордены кавалеры (1981).\nИзмайлов Руслан Борисович (17.09.1939–5.02.2002), ғалим-инженер-технолог, юғары мәктәп эшмәкәре. 1970 йылдан Өфө нефть институты уҡытыусыһы, 1979 йылдан — химик‑технологик процестар кафедраһы мөдире, 1984 йылдан — Салауат филиалы директоры. Техник фәндәр кандидаты (1973), профессор (1995). Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған фән һәм техника эшмәкәре (1981), СССР-ҙың юғары мәктәп отличнигы. СССР‑ҙың уйлап табыусыһы (1986). Сығышы менән хәҙерге Ҡаҙағстандың Ҡарағанда өлкәһе Олотау районы Ҡарсаҡбай ҡасабаһынан.\nРиф Мифтахов (1939—22.04.2020), шағир, журналист, тәржемәсе. 1976 йылдан СССР-ҙың Яҙыусылар, 1970 йылдан — Журналистар союздары, 1997 йылдан — Башҡортостан Республикаһының Кинематографистар союзы ағзаһы. Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1990). Ауырғазы районының Ғәлимйән Ибраһимов исемендәге премия лауреаты (2002). Салауат Юлаев ордены кавалеры (2014).\nЯҡупов Мансур Ҡалтай улы (17.09.1939—27.09.1973), биҙәү-ғәмәли сәнғәт рәссамы, скульптор. 1965 йылдан РСФСР Художество фондының Башҡортостан бүлексәһе рәссамы. 1968 йылдан СССР Рәссамдар союзы ағзаһы. Башҡортостан комсомолының Ғәлимов Сәләм исемендәге премияһы лауреаты (1969).\n17 сентябрҙә тыуғандар\n1854: Дэвид Бьюик, АҠШ автоинженеры һәм сәнәғәтсеһе.\n1857: Константин Циолковский, космонавтикаға нигеҙ һалыусы.\n1914: Грет Мостни, Чилиҙың ғалим-антропологы, сығышы менән Австриянан.\n1916: Юмжагийн Цэдэнбал, Монголия Халыҡ Республикаһының сәйәси эшмәкәре, МХР Маршалы (1979).\n1985: Александр Овечкин, Рәсәй хоккейсыһы.\n17 сентябрҙә вафат булғандар\n1836: Антуан Лоран де Жюссьё, Франция ботанигы.\n1948: Рут Бенедикт, АҠШ философы.\n1958: Фридрих Адольф Панет, Германия химигы.\n1987: Муса Гәрәев, Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашҡан хәрби осоусы, гвардия полковнигы (1956), ике тапҡыр Советтар Союзы Геройы (23.02.1945; 19.04.1945).\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=17_сентябрь&oldid=1072064 ҡабул ителгән\nПоследний раз редактировалась 15 сентябрь 2021 в 05:51\nБыл бит һуңғы тапҡыр 05:51 15 сентябрь 2021 үҙгәртелгән.


Баш ҡалала сираттағы вакансиялар йәрминкәһе үтте // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nБаш ҡалала сираттағы вакансиялар йәрминкәһе үтте\n13:41, 3 февраля 2012 Иҡтисад\nҠаты һыуыҡтар арҡаһында Өфөлә үткән сираттағы вакансиялар йәрминкәһендә ҡатнашыусылар һәм сараға килеүселәр һаны әҙ булды. Ул коммуналь, социаль һәм шәхси хеҙмәттәр күрһәтеүсе ойошмалар өсөн үткәрелде.\n— Сатлама һыуыҡтар тороу сәбәпле вакансиялар йәрминкәһенә ни бары 300 кеше килде. Был ғәҙәттәгенән кәм тигәндә ике тапҡырға әҙерәк. Эш тәҡдим итеүселәр ҙә әҙ булды – йәмғеһе 11 ойошма. 40-ҡа яҡын эш эҙләүсе улар менән әңгәмәләшеүҙә ҡатнашты, 27 кеше эшкә саҡырыу алды. Йәрминкәлә менеджер, һатыусы, агент-консультант, төҙөүсе һәм машина йөрөтөүсе вакансиялары тәҡдим ителде, — тип хәбәр итте «Башинформ» агентлығына Өфө Халыҡ мәшғүллеге үҙәгенең предприятиелар менән бәйләнеш бүлеге начальнигы Ирина Турчина.\nТеги: халыҡ мәшғүллеге, хеҙмәт баҙары, вакансиялар йәрминкәһе


Тартып алынған мөлкәт һатыуға ҡуйыла\n4 Февраль , 15:15\nБашҡортостан Республикаһының суд приставтары 2021 йылда бурыслыларҙың 7,7 миллиард һумлыҡ мөлкәтен һатыуға ҡуйған. Мөлкәтте тартып алыу — бурыслы суд ҡарарын үтәргә, тейешле сумманы түләргә теләмәгән осраҡта суд приставтары ҡулланған мәжбүри сара.\n2021 йылда Федераль суд приставтары хеҙмәтенең Башҡортостан Республикаһы буйынса идаралығы хеҙмәткәрҙәре 16 625 башҡарма производствоға ярашлы бурыслыларҙың милкенә арест һалған. Арест һалынған мөлкәт исемлегенә 10599 автотранспорт, 5579 бина, фатир, 757 ер участкаһы һәм 1756 берәмек көнкүреш техникаһы ингән. Арест һалынған мөлкәттең дөйөм хаҡы 16,5 миллиард һум тәшкил иткән. Һатыуға 7,7 миллиард һумлыҡ милек ҡуйылған, уны һатып 737 миллион һумға яҡын килем алынған. Был суммалар башҡарма производстволар буйынса ҡапланған.\nШул рәүешле, тартып алынған мөлкәтте һатып суд приставтары 1,9 миллиард һумлыҡ аҡсаны һәм мөлкәтте кире ҡайтарҙы, уҙған йылға ҡарағанда был сумма 370,5 миллион һумға күберәк. Һатыуҙан алынған сумманың артыуына Дәүләт милке менән идара итеү федераль агентлығы БР төбәк идаралығының электрон майҙансыҡтар аша үҙ аллы сауҙа алып барыуы булышлыҡ итте. Был һатып алыусылар даирәһен киңәйтеү, асыҡ конкуренция мөхите һәм аукционда ҡатнашыусыларҙың барыһы өсөн дә тигеҙ шарттар булдырыуға йоғонто яһай. Һатыуға ҡуйылған мөлкәт исемлегенә производство биналары һәм ҡорамалдар, техника, фатирҙар, йорттар, баҡса һәм ер участкалары, автомобилдәр, ҡиммәтле ҡағыҙҙар һәм башҡа мөлкәт ингән.\n2021 йылда райондың суд приставтары бурыслыларҙың мөлкәтенә бөтәһе 5 820000 һумлыҡ суммаға 152 арест һалған, һатыуға тапшырылған мөлкәт суммаһы 1 903200 һум тәшкил иткән. Уларҙы һатыуҙан 2 511000 һум алынған һәм башҡарма производстволар иҫәбенә ебәрелгән.\nӘбйәлил суд приставтары хеҙмәте начальнигы.


Ир аҫылы ил эшендә танылыр\n24 Март , 14:15\nБашҡортостан Республикаһының атҡаҙанған табибы, оҙаҡ йылдар Республика туберкулезға ҡаршы клиник диспансерының Белорет филиалын етәкләгән Илдар Мөхәмәтғәле улы Ҡаһарманов – оло тәжрибәгә эйә булған табип-фтизиатр\nБелорет, Бөрйән, Әбйәлил һәм Учалы райондары халҡы Илдар Мөхәмәтғәле улының шәфҡәтле, мәрхәмәтле, йомшаҡ телле һәм йөҙҙәрсә ғүмерҙе һаҡлап ҡалған оҫта табип -фтизиатр булыуын яҡшы белә. Ауыр хәлгә йәки сиргә тарып мөрәжәғәт итеүселәрҙең береһенә лә ярҙам ҡулы һуҙмай ҡалмай. Шуға күрә ул күп яҡташының үҙ күргән кешеһе, улар табипты “Беҙҙең Илдар” тип оло ғорурлыҡ менән телгә ала.\nҮлем менән көрәшеп ятҡан сирлелә йәшәүгә өмөт уята алыусыларҙы аҡ фәрештәгә тиңләйбеҙ. Был аҡлыҡ артында күпме тынғыһыҙлыҡ, борсолоу, йоҡоһоҙ төн булыуын аңлап бөтмәйбеҙ, ҡайһы саҡта рәхмәт әйтергә лә онотабыҙ. Ниндәй ауыр, яуаплы хеҙмәт эйәләре, улар ҡулында – кеше ғүмерҙәре! Үҙенең 60 йәшлек юбилейын лайыҡлы ҡаршылаған изге күңелле табип тураһында яҙырға булғас, йылы һүҙҙәр үҙенән-үҙе урғылды.\nИлдар Ҡаһарманов Әбйәлил районының иң матур ауылдарының береһендә — Ташбулатта донъяға килгән. Мѳхәмәтғәле Усман улы урындағы ауыл советы башлығы, мәктәп директоры вазифаларын башҡара. Шулай ҙа ғүмеренең күп өлөшөн уҡытыусылыҡҡа арнай. Ә әсәһе Фәрүәз Әҙеһәм ҡыҙы оҙаҡ йылдар “Октябрҙең 40 йыллығы” колхозында бухгалтер булып эшләй. Бөгөн Фәрүәз һәм Мөхәмәтғәле Ҡаһармановтар – ауылдың тиң ҡартлыҡ кисергән абруйлы ғаиләләренең береһе. Инәйгә – 85, апаға 90 йәш тип һис тә әйтмәҫһең, Мөхәмәтғәле Усман улы, ҡартлыҡҡа бирешмәйенсә, әле лә рулдә ышаныслы йөрөй.\nИлдар 1978 йылда Башҡорт дәүләт медицина институтына уҡырға инә һәм Дауалау эше факультетын тамамлай. Фтизиатр йүнәлеше күңеленә ятҡанға күрә Республика туберкулезға ҡаршы диспансерында интернатура үтә. Сөнки был фән еңел бирелә, яҡшы өлгәшә лә.\nИнтернатуранан һуң йүнәлтмә буйынса Ҡариҙел районының Байҡы ауылына эшкә ебәрелә. Был осорҙа егеттең студент сағынан яратып йөрөгән ҡыҙы менән сәстәре сәскә бәйләнә. Һөйгәне, Магнитогорск ҡалаһында тыуып үҫкән Венера, Башҡорт дәүләт университетының биология факультетын тамамлай.\nЙәнтөйәккә яҡыныраҡ булыу өсөн, йүнәлтмә ваҡыты уҙғас, йәш ғаилә Белорет ҡалаһына күсеп килә. Илдарҙы дауахана ҡаласығының үпкә бүлегенә эшкә алалар. 1991 йылда ул баш табиптың дауалау эше буйынса урынбаҫары итеп тәғәйенләнә. Бер нисә йылдан үҙ һөнәрен яҡшы белгән, пациенттар менән хәстәрлекле мөғәмәлә иткән белгес үпкә бүлегенә мөдир итеп күсерелә. Ә 2004 йылда Әбйәлил егетен туберкулезға ҡаршы диспансерға баш табип итеп тәғәйенләйҙәр. 2019 йылға тиклем шул вазифала эшләй. Бынан тыш, 1990 йылдан бирле табип-эндоскопист эшен дә алып бара.\nБөгөн Илдар Мөхәмәтғәле улының медицинала дѳйѳм стажы – 37 йыл, ә тап туберкулезға бәйле ѳлкәлә 19 йыл эшләй. Оҙайлы дауалауға мәжбүр булған пациенттары уға һәр саҡ рәхмәтле. Донъяны солғап алған туберкулез сире бик мәкерле. Ул тиҙ таралыуы, организмда таяҡсаларының оҙаҡ һаҡланыуы менән бик ҡурҡыныс. Бала тыуыу менән уға БЦЖ прививкаһын эшләтеү мотлаҡ икәнен күптәр белә. Ул бала организмында яһалма иммунитет булдыра һәм ғүмере буйына Кох таяҡсаларына бирешмәүсәнлек барлыҡҡа килә. Был кеше сәләмәт тормош алып бара, үҙ мәлендә һәм яҡшы итеп туҡлана, ваҡытында тикшерелеп тора икән, бер ҡасан да сиргә бирешмәйәсәк. Ете йәшкә тиклем йыл һайын Манту прививкаһы эшләнә. Ул инде БЦЖ организмда йәшәп киткәнме, юҡмы икәнлеген тикшереү өсөн яһала.\n– 90-сы йылдан алып йәмғиәттә БЦЖ-нан һәм төрлө прививканан баш тартыу буйынса “мода” таралды. Бөгөн иһә тәүге баш тартыусыларҙың балалары ир ҡорона инде. Прививкаланмау арҡаһында уларҙың күпләп сирләй башлауы ихтимал, – ти тәжрибәле фтизиатр. – Сирҙе булдырмау өсөн сәләмәт тормош алып барыу, спорт һәм физик культура менән шөғөлләнеү, ваҡытында ашау, тәмәке тартмау, спиртлы эсемлектәр эсмәү һәм, әлбиттә, сирлеләр менән аралашмау мөһим. Үкенескә күрә, туберкулезды асыҡлау еңел түгел. Ул ОРВИ, ОРЗ, хатта киҙеү кеүек тә башланырға мөмкин. Әгәр тән температураһы 37 – 37,5 градус тирәһе, ҡаҡырыҡ көслө бүленә, ҡан төкөрөү, төнөн тирләү, йүтәл барлыҡҡа килә, ябыҡтыра, аппетит юғала икән, тимәк, кеше туберкулезға дусар булған. Сирҙе ваҡытында асыҡлау һәм дауалау күпкә файҙалыраҡ та, отошлораҡ та. Бөгөн сирлеләрҙең 70 проценты флюрография аша асыҡланһа, 30 проценты үҙҙәре һиҙеп, табипҡа мөрәжәғәт итә.\nБөгөн иттән баш тартыусы вегетариандар ҙа күпләп барлыҡҡа килә. Табип әйтеүенсә, улар ҙа хәүеф төркөмөнә инә. Кемдең ауырығанын йәки ауырымағанын белеп булмай, әлбиттә, сөнки барлыҡ ауырыу ҙа диспансерҙа ятмай. Ҡасып китеүселәр ҙә юҡ түгел. Ғөмүмән, дауаланыу режимын боҙоп, ҡасып йөрөүселәр – фтизиатрҙарҙың баш ауырыуы. Бигерәк тә хроник сирлеләр, ғәҙәттә, хөкөм ителеүселәр һәм асарбаҡтар. Уларҙың ҡайһы берҙәрен дауаланырға мәжбүр итеүҙең берҙән-бер юлы - хоҡуҡ һаҡлау органдары аша, суд ҡарары буйынса эшләү.\nҒәҙәттә, ҡала ерендә тығыҙ йәшәүселәр араһында туберкулез күберәк ҡолас йәйә. Ә ауыл кешеләрендә асыҡланһа, улар дауаланыуға етди ҡарай, һәр күрһәтмәне яуаплы үтәргә тырыша, баҡһаң. Үпкә сире менән кешелектән сыҡҡан әҙәмдәр генә ауырый тигән фекер күптән иҫкергән, ти табип. Ҡасандыр, социаль сир, иҡтисади көрсөк – аҡса юҡлығы, туҡланыу наҡыҫлығы, йәшәү шарттарының насар булыуы арҡаһында барлыҡҡа килә, тип иҫәпләнһә, бөгөн етеш йәшәгән, вазифа биләүселәр, педагогтар, мәҙәниәт хеҙмәткәрҙәре, башҡа һѳнәр эйәләре, табиптар үҙҙәре ауырып китә. Оло кешеләрҙең һәр береһенең тиерлек үпкәһендә туберкулез таяҡсалары бар. Уны ҡуҙғытыу ѳсѳн берәй уңайлы шарт, әйтәйек, иммунитеттың ҡаҡшауы, стрестың этәргес кѳс булыуы ихтимал.\nӘйткәндәй, күптән түгел, Башҡортостан Башлығы Радий Хәбиров баш ҡаланың туберкулез хәүефе янағандарға тәғәйенләнгән мәктәпкәсә балалар учреждениеларын тикшерергә ҡушҡайны. Радий Фәрит улы әйтеүенсә, был баҡсаларға туберкулезға ҡаршы диспансерҙа иҫәптә тормаған балалар ҙа йөрөй. Бының нимәгә бәйле булыуын һорағас, фтизиатр былай тип яуап бирҙе:\n– Бындай учреждениеларға ауырыу түгел, ә хәүеф төркөмөнә ҡараған балалар йөрөй. Ғөмүмән, туберкулез сирле һәм хәүеф төркөмөнә ҡараусыларҙы медикаменттар менән тәьмин итеү һәм туҡландырыу өсөн бүленгән аҡсаға һис тә зарланырлыҡ түгел. Ауырыуҙар бушлай дауалана. Бюджетта был сығым ҡаралған һәм һалынған. Ә балалар учреждениеһы бигерәк тә яҡшы финанслана, бында сирҙе булдырмау өсөн профилактик саралар, туҡланыу юғары кимәлдә ойошторолған. Шуға күрә ата-әсә балаһын, танышлыҡ аша булһа ла, ҡәҙимге баҡсаға ҡарағанда, махсуслаштырылған учреждениеға урынлаштырырға тырыша, күрәһең.\nИлдар Мөхәмәтғәле улы әйтеүенсә, һуңғы йылдарҙа туберкулездың кәмеүе күҙәтелә, ә Башҡортостан үпкә сире буйынса Рәсәйҙә иң түбәнге баҫҡыста торған төбәктәрҙең береһе булып ҡала.\nИл һаулығын ҡайғыртҡан табиптың ғаиләһе – тормошта төп терәге. Хәләл ефете Венера Илдар ҡыҙы ла медицинаға оҙаҡ йылдар хеҙмәт итте – бөгөн Белорет үҙәк район клиник дауаханаһының табип-лаборанты “БР-ҙың һаулыҡ һаҡлау алдынғыһы” тигән маҡтаулы исемде йөрөтә. Ҡаһармановтар ике ҡыҙға ғүмер бүләк иткән. Резеда Магнитогорск дәүләт педагогия университетының информатика, ә Диана Башҡорт дәүләт педагогия университетының сит телдәр факультетын тамамлаған.\nИғтибарлығы, кешеләрҙе яратыуы, ихласлығы һәм тыйнаҡлығы менән ихтирам яулаған Илдар Ҡаһармановты тик яҡшы яҡтан ғына телгә алырға мөмкин. Хеҙмәттәштәре лә уны хөрмәт итә, өлгө итеп күрә. Үҙе тыуып үҫкән төбәк халҡының һаулығын ҡайғыртыуҙы бурыс итеп ҡуйған табип “Башҡортостандың 100 йыллығы” миҙалы менән бүләкләнгән. Пациенттар өсөн йән атып торған белгестең артабан да үҙ эшенән йәм табып, ауырымай-һыҙланмай һаулыҡ һағында тороуын теләйек.\nФото: Лилиә ХӘЛИТОВА.


Ашығыс ярҙамдың яңы мөмкинлектәре\nБындай яңылыҡ 345 ашығыс ярҙам машинаһында урынлаштырыласаҡ.\n“Сәләмәтлек һаҡлау” милли проектының “Сәләмәтлек һаҡлау өлкәһендәге берҙәм дәүләт мәғлүмәти системаһы нигеҙендә сәләмәтлек һаҡлауҙа берҙәм һанлы контур булдырыу” төбәк программаһы сиктәрендә Башҡортостанда ашығыс ярҙам бригадаларын планшетлы компьютерҙар менән тәьмин итеү эшенә дәүләт контракты төҙөлдө.\nКомпьютерлы планшеттарҙың бер өлөлөшө республиканың медицина учреждениеларына бирелде һәм тест рәңешендә эшләй башланы ла инде.\n- Әлеге ваҡытта махсус тәьмин итеү программаһын, һаҡлау системаһын урынлаштырыу һәм техник техник мәлдәрҙе яйға һалыу бара. Программистар саҡырыуҙарға сығып, етешһеҙлектәрҙе һәм барлыҡҡа килгәндәрен бөтөрөү өҫтөндә эшләй. Мәҡлүмәт биреүҙең өләгә төрөнә тулыһынса алдағы йылдың аҙағына тиклем күсеп бөтөргә иҫәпләйбеҙ, – ти ашығыс ярҙам һәм медицина катастрофалары республика станцияһының медицина өлөшө буйынса баш табиб урынбаҫары Александр Степанов.\nПланшетлар ярҙамында медиктар онлайн режимында шылтыратыу ҡабул итә, юлда уҡ ауырыуҙың сирҙәр тарихын өйрәнә, беренсел медицина документтарын тултыра һәм дауаханаға ауырыуҙың хәле һәм буласаҡ ярҙам тураһында хәбәр ебәрә тора. Дауаханалар үҙ сиратында алынған мәғлүмәттәргә нигеҙләнеп, алдан уҡ ауырыуҙы ҡабул итергә әҙерләнә. Бындай әҙерлек киҫкен осраҡтарҙа кеше ғүмерен һаҡлап ҡалырға мөмкинлек бирәсәк.


Башҡортостандың халыҡ артисы Рим Әминов, театрыбыҙҙың артисы Ринат Ибәтуллин үҙҙәренең юбилей кисәләрен театрлаштырылған тамаша менән билдәләп үттеләр. Театр коллективы төрлө фестивалдәрҙә лә ҡатнашып үҙҙәрен лайыҡлы күрһәтте. Мәҫәлән, "Шукшин" спектакленә Волга буйы һәм Урал театрҙарының Бөтә Рәсәй фестивалендә Мәскәү, Ульяновск, Ҡаҙан вәкилдәренән торған жюри ағзалары юғары баһа ҡуя. Һәм, әлбиттә, миҙгелдәге иң ҙур ҡаҙаныштар - ул "Театр яҙы" республика фестивалендә "Ерҙәштәр"ҙең "Иң яҡшы спектакль" һәм Радик Ғәлиуллиндың "Икенсе пландағы иң яҡшы ир-егет роле" номинацияларныа лайыҡ булыуы.Театрҙың балалар менән алып барлыған эшен дә айырым билдәоәп үтергә кәрәк. Йыл һайын сәләмәтлек мөмкинлектәре сикләнгән балаларға хәйриә акцияһы ойошторола. "Арлекин" өлгөлө театр студияһы балаларҙа театрға һөйөү тәрбиәләп, сәнғәт нескәлектәренә төшөндөрөп кенә ҡалмай, өйрәнгән оҫталыҡтарын күрһәтеп конкурстарҙа ла еңеп сыға.\nМиҙгелде ябыу тантанаһында "Йылдың иң яҡшы актеры" театр премияһын тапшырыу ҙа үтте. Быйыл был маҡтаулы исемгә өс актер лайыҡ булды. Улар Мостай Кәримдең "Ерҙәштәр" спектаклендәге ҡарттар ролдәрен башҡарған РФ-ның атҡаҙанған, БР-ҙың халыҡ артисы Миндулла Иҙрисов, БР-ҙың халыҡ артисы Рим Зыязетдинов, РБ-ҙың атҡаҙанған артисы Яҡуп Шәрипов.\nТеатр үҙ миҙгелен япҡан хәлдә лә, эшен туҡтатмай әле. Йәйге осорҙа артистарыбыҙ спектаклдәр менән балаларҙы ҡыуандырасаҡ. Тамашаларҙы Салауат балалары өсөн дә, ситтәге лагерҙарҙа, шифаханаларҙа ла күрһәтеү планлаштырылған.\n84-се ижад миҙгеле тамам, киләһе осрашҡанға тиклем, дуҫтар!!! 85-се, юбилей сезоны, 6 октябргә тәғәйенләнгән.


Ир-уҙамандың эше - ил алдында\n14 Ғинуар , 15:20\nШамил Һағынбай улы Сәлихов та үҙенең тормошон ер эше, ауыл хужалығы, техника менән бәйләй. Ауылда тыуып үҫкән егет, армиянан ҡайтҡас та, "Исем" совхозына механизатор булып эшкә урынлаша, оҙаҡ йылдар эшләгәндән һуң Тужилкин С.И. крәҫтиән (фермер) хужалығына күсә. Фиҙаҡәр хеҙмәте етәкселек тарафынан даими баһаланып, маҡтау грамоталары, рәхмәт хаттары, ҡиммәтле бүләктәр менән билдәләнеп тора. Тормош иптәше Рәфиә апай менән өс балаға ғүмер һәм тәрбиә биргәндәр. Өлкән улдары өйләнгән, уртансылары ҡырҙа эшләй, ҡыҙҙары Наҙгөл белем ала. Рәфиә апай хужабикә, өйҙә булһа ла бер тик ултырғанын күрмәҫһең, тиҙәр ауылдаштары. Улар ҙа, башҡалар һымаҡ ишле итеп мал көтәләр, ҡош-ҡорт үҫтерәләр, балаларына ярҙам итәләр.


26 Февраль 2020, 13:13\nӨфөнөң Ленин районында «алтын хыял» тренеры Сергей Михалев исемендәге урам барлыҡҡа килә. Был хаҡта «Башинформ» агентлығына Башҡортостандың баш ҡалаһы хакимиәтендәге сығанаҡтан билдәле булды. Атап әйткәндә, РСФСР-ҙың атҡаҙанған тренерының исемен Затон биҫтәһендәге Халыҡтар дуҫлығы проспектына перпендикуляр урынлашҡан яңы урамға бирергә тәҡдим ителә. Уның Спорт әҙерлеге үҙәге янында урынлашыуы ла символик мәғәнәгә эйә.\n«Был тәҡдим ҡала округының адреслы элементтарына атама биреү, исемдәрен алмаштырыу буйынса эксперт комиссияһының сираттағы ултырышында ҡарала», — тине сығанаҡ.\nБынан алда «Башинформ» хәбәр иткәнсә, хоккей күнекмәһенән һуң «Салауат Юлаев» хоккей клубы ветерандары республика етәксеһе эргәһенә килеп, бер нисә йыл элек көйәрмәндәрҙең Өфө урамына Сергей Михалевтың исемен бирергә тәҡдим итеүен әйтте. Башҡортостан башлығы Өфө ҡала Советы депутаттары менән һөйләшеп, был процесты тиҙләтергә вәғәҙә бирҙе.\nТеги:хоккейсергей михалевсалауат юлаев


Яратам тип әйтергә килдем... (хикәйә)\n- Гөлназ? Һин белергә тейешһең. Кисә Руслан китеп барҙы. Ҡапыл йөрәге туҡтаған тинеләр. Унан алда оҙаҡ итеп һеҙҙең туй фотоғыҙҙы ҡарап ултырҙы. Ҡасандыр ул фотоны Руслан Айнурҙан һорап алғайны. Мин ул саҡта сит кешеләрҙең туй фотоһын нимә итә икән, тип аптырағайным. Хәҙер барыһын да аңланым. Бөгөн ерләйбеҙ. Хушлашырға кил!..\nЯратам тип әйтергә килдем...\nНимәгә килдем мин был паркка? Егерме йыл ваҡыт үтеп китте бит. Барыһы ла үҙгәргәндер инде. Ә теге эскәмйә? Бармы икән ул? Юҡтыр?\nҺаҡ ҡына атлап, эскә үтәм. Ысынлап та барыһы ла үҙгәргән. Уның ҡарауы ағастарға ышыҡланған таныш һуҡмаҡ һаҡланған. Баҫырғамы уға – юҡмы? Үлгәндәр үҙ донъяһында йәшәргә тейеш, уларҙы борсорға ярамай тип юҡҡа әйтмәгәндәр бит.\nХәтирәләр мине шашындырған да, уттан алып боҙло һыуға һалған да, егерме йыл элек шаулаған көҙгә алып килде. Эй, хыялый саҡтар! Ошо мәлдә минең бар яҙмышым кинәт үҙгәрә яҙҙы бит. Ул саҡта мин буласаҡ ирем Айнур менән магазиндарҙа йөрөп арманһыҙ булып, автобус туҡталышына килеп торғайныҡ. Шул саҡ:\n- Айнур, дуҫ! Был һинме ул?!-тигән тауыш яңғыраны.\nЕгеттәр ҡосаҡлашып алды. Мин ситтә торам. Айнур йылмайып:\n- Гөлназ, таныш бул! Был минең мәктәп йылдарындағы иң яҡын дуҫым – Руслан. Ә был минең кәләш – Гөлназ—тине.\nРусландың ҡулы миңә һуҙылды. Ипләп кенә уға үҙ ҡулымдды һондом. Шул саҡ Русландың миңә текләп ҡарағанын тойҙом. Ҡараштарыбыҙ осрашты. Уның зәңгәр күҙҙәре минең йөрәгемә үтеп инде. Ҡулымды ла оҙағыраҡ ебәрмәй торҙо ул.\nРуслан Айнурҙың һорауҙарына яуап бирә башланы. Эйе, өйләнгән, улы бар, әлегә фатирҙары юҡ, шуға күрә алыҫ туғанына йәшәргә ингәндәр. Айнур мине ҡосаҡлап:\n- Ә беҙҙең туй – өс айҙан! Түҙемһеҙлек менән көтәбеҙ. Гөлназым тиҙҙән закон алдында ла минеке буласаҡ.\nАйнурҙың “минеке” тигән һүҙе ҡолағымды ярып үткәндәй булды. Оҡшаманы. Ҡосаҡлаған ҡулын бушатып, ситкәрәк баҫтым.\n- Руслан, һин мотлаҡ беҙҙең туйға килергә тейеш. Ҡатының менән!\nБеҙ килеп туҡтаған автобусҡа инеп ултырҙыҡ.\nРусландың ҡарашы минең башты әйләндерә, күңелдә дауыл уята ине. Беҙ юғалғансы ҡарап ҡалды ул.\nРуслан менән магазиндан сығып килгәндә ҡапыл осраштыҡ. Икебеҙ ҙә әллә нимә эшләнек тә ҡуйҙыҡ. Унан ул ҡапыл мине етәкләп алды ла:\n- Киттек паркка!-тине.\nШул саҡта ошо һуҡмаҡ буйлап барып, ағастар төпкөлөнә йәшеренгән эскәмйәне барып таптыҡ.\nМин Русландың ҡатыны менән айырылғанын, хәҙер уға улы менән осрашырға бирмәүен белдем.\n- Көн-төн эшләһәм дә, фатирым да, машинам да юҡлығы ҡатынымды ныҡ асыуландырҙы. “Эшкинмәгән, ялҡау кешегә сыҡҡан икәнмен” тине ул. Ауыр, әлбиттә. Улымды һағынам.\nӨс ай буйы осраштыҡ беҙ паркта. Нимә хаҡында һөйләштек? Белмәйем, хәтерләмәйем. Ул саҡта ла нимә тураһында һөйләшкәнебеҙ иҫемдән шунда уҡ сыға ине. Әммә беҙгә шул тиклем рәхәт ине бергә! Уның ҡарашы, атлап йөрөүе, айырыуса еҫе – тик минеке ине! Бар йәнлектәр ҙә үҙ ишен шул еҫ буйынса таба, тиҙәр. Хәйер кешеләр ҙә. Тик беҙ цивилизацияға һылтанып, быны инҡар итәбеҙ, танымайбыҙ. Русланымдың еҫен мин әллә ҡайҙан тоя инем. Ул был донъяға минең өсөн яратылған ине, ә мин уның өсөн.\n- Миңә ҡайтырға кәрәк...\nАйнур бүләк иткән сәғәткә текләйем. Руслан ипләп кенә сәғәтемде ысҡындырып алды:\n- Әйҙә, мин уны ташлайым! Ваҡытты күрһәтеп, һине минән бер ҡасан да айыра алмаһын.\n- Айнурға нимә тип әйтермен?..\nТауышым көсһөҙ генә сыға.\nРуслан сәғәтте кире кейҙерә һәм ҡулымды әйләндереп усымдан үбә. Уның ирендәренең ҡайнарлығынан башым әйләнә. Айнур тураһында әйтеп мин беҙҙең мөнәсәбәттәргә кәртә ҡуйҙым. Быны Руслан да яҡшы аңланы.\n- Мин иртәгә шылтыратырмын, Гөлназ. Айнур ишетмәгәндә...\nУл ҡапыл боролоп, шәп итеп йүгереп китте.\nИкенсе көнөнә, алдан килешеп-һөйләшеп ҡуймаһаҡ та, тағы паркта осраштыҡ. Икебеҙ ҙә бер үк мәлдә яратҡан урыныбыҙға килдек. Бер-беребеҙгә ташландыҡ. Ул мине күтәреп өйрөлтә башланы. Ирендәр ҡушылды...\nҺуңғы тапҡыр туйыма бер аҙна тигәндә осраштыҡ. Хәтһеҙ ваҡыт үткәнен тойоп, мин ипләп кенә сәғәтемә ҡараным.\n- Айнур көтәлер?\n- Теләйһеңме, мин уға шылтыратам да, ҡайтмайым тип әйтәм? Һине яратыуымды әйтәм?!\n- Юҡ, Гөлназ! Мин дуҫыма ундай этлек ҡыла алмайым.\nРуслан ҡапыл эскәмйәнән торҙо. Унан миңә боролоп та ҡарамай парктан сығып китте. “Кит, әйҙә, кит! Ә мин Айнурға кейәүгә сығам һәм һине онотам!”-тип оҙаҡ иланым паркта.\nТуйыбыҙға Руслан ҡатыны менән килде. Татыулашҡандар икән. Мине вальсҡа саҡырҙы. Тик ҡулдары ла, үҙе лә үҙәккә үтерлек һалҡын һәм ҡырыҫ ине. Шунан һуң мин уны башҡа күрмәнем.\nУн йыл самаһы үткәс, Русландың ҡатыны шылтыратты:\n- Гөлназ? Һин белергә тейешһең. Кисә Руслан китеп барҙы. Ҡапыл йөрәге туҡтаған тинеләр. Унан алда оҙаҡ итеп һеҙҙең туй фотоғыҙҙы ҡарап ултырҙы. Ҡасандыр ул фотоны Руслан Айнурҙан һорап алғайны. Мин ул саҡта сит кешеләрҙең туй фотоһын нимә итә икән, тип аптырағайным. Хәҙер барыһын да аңланым. Бөгөн ерләйбеҙ. Хушлашырға кил!\nБарманым. Русланды үле килеш күрергә көсөм етмәне. Барһам – минең дә йөрәгем шунда уҡ туҡтар ине.\nБөгөн Русландың үлгәненә егерме йыл. Бына ул парк һәм һуҡмаҡ. Мин унан һаҡ ҡына үтеп беҙҙең эскәмйәгә яҡынлайым. Уның ситендә ... Руслан!\n- Гөлназ, һин бәхетлеһең, беләм. Айнур шәп кеше булып сыҡты. Һине бәхетле итә алды. Балаларың да аҡыллы һәм тәрбиәле. Мин ваҡыты-ваҡыты менән һеҙҙе тәҙрәнән ҡарап алам...\n- Беҙ туғыҙынсы ҡатта йәшәйбеҙ...\n- Минең кеүектәр өсөн барыбер ул. Хатта йөҙөнсө ҡатта йәшәһәң дә. Бөгөн мине һинең менән осрашырға ебәрҙеләр. Рөхсәт иттеләр. Бындай мөмкинселек бер мәртәбә генә бирелә. Эшләнмәй ҡалған мөһим эшең, әйтер һүҙҙәрең ҡалһа. Мин дә һиңә әйтеп өлгөрмәнем. Мин яратам һине, Гөлназ!\nУл мине ҡулымдан алды. Русландың ҡулдары йылы булыуы һиҫкәндерҙе.\n- Һуң һин бит үлдең!\n- Һин шулай тип уйлайһыңмы? Хәтерләйһеңме, мин һиңә элек тә үлем юҡ ул тип әйтә инем. Кеше икенсе ваҡыт киңлегенә күсә генә. Бөгөн беҙҙең төрлө ваҡыттағы киңлектәребеҙ осрашты һәм күрәһеңме бер нәмә үҙгәрмәгән: парк, эскәмйә... Һин дә минең киңлеккә күскәс, беҙ тағы осрашасаҡбыҙ һәм бергә буласаҡбыҙ. Әлегә, хуш! Мин яратам һине, Гөлназ. Ҡайҙалыр, икенсе киңлектә һине яратҡан Русланың барлығын онотма...\nУл ҡапыл юҡ булды.\n- Мин дә яратам һине, Руслан! Бөгөн һәм мәңгелеккә...


Газ үткәреү буйынса танылған лидер - Башҡортостан Республикаһы - һуңғы сиккә яҡынлаша: төбәктә көтөп алынған зәңгәр яғыулыҡ килеп етмәгән мөйөш ҡалманы, тиерлек. Газ селтәрҙәренең дөйөм оҙонлоғо 39 мең километр - тотош экватор\nтиһәң дә ярай. Был федерация субъекттары араһында абсолют\nБөгөн Рәсәйҙә газ үткәреү кимәле уртаса алғанда 53 процен т тәшкил итә, ауылдарҙа ул - 34 процент. Башҡортостанда иһә 90\n- сы йылдарҙа ҡабул ителгән газификация программаһы был эшк ә икенсерәк йүнәлеш бирҙе.\n- Республикала газификация кимәле бөгөн 80 процент тәшкил итә, ҡалаларҙа - 92 процент, ауыл ерендә - 60 процент, - тип хәбәр итә "Баштрансгаз" яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтенең баш инженеры Сәлих Ҡоҙаҡаев. - Үткән йылда ғына 157 километр\nгаз торбаһы үткәрелде. Дөйөм алғанда, билдәләнгән пландар буйынса, 2011 йылға тиклем 800 километр газ үткәргес һалыу планлаштырыла. Башҡортостанда газ магистралдәре хәүефһеҙлегенә килгәндә, беҙҙең халыҡ һәм сәнәғәт, һис шикһе ҙ, ышаныслы һаҡлана, тип әйтә алам.\nЯрты быуатлыҡ тарихы эсендә "Баштрансгаз" республиканың яғыулыҡ - энергетика комплексында иң ҙур предприятиеларҙың береһенә әйләнде. 2006 йылда магистраль газ үткәргестәрҙең дөйөм оҙонлоғо биш мең километр тирәһе тәшкил иткән. Предприятиеның газ торбалары буйлап бөтә Рәсәй газының биштән бер өлөшө үтә. "Баштрансгаздың" тарихы 1953 йылдың ноябрендә, республиканың баш ҡалаһында Башҡортостандың газ и ндустрияһында беренсе булып "Туймазы - Өфө - Черниковск" газ үткәргесен файҙаланыуға тапшырыуҙы аңлатҡан газ факелын яндырыуҙан башлана.\nКиләһе ун йыл эсендә оҙонлоғо мең километрҙан ашыу булған\nӨфө газ үткәргестәр системаһы төҙөлә. Башҡортостан ятҡылыҡтарынан газ Магнитка һәм Белорет домналарына, сеймал сифатында Урал һәм Волга буйының химия һәм нефть химияһы предприятиеларына, республиканың дауаханалары һәм мәктәптәренә килә башлай. 60 - сы йылдарҙа беренсе совет трансконтиненталь "Бохара - Урал" газ үткәргесе төҙөлә.\n70 - се йылдар аҙағында Төмән өлкәһенең төньяғынан, Уренг ой һәм Ямалдан, илдең үҙәк өлөшө һәм Көнбайыш Европаға ете трансконтиненталь газ үткәргесе төҙөү планлаштырыла. Уларҙың\nбишәүһе Башҡортостан территорияһы буйлап та үтә. Яңы газ транспорт системаһы төҙөлөшө "Баштрансгаздың" һәм дөйөм Башҡортостан иҡтисадының үҫеше өсөн ҡеүәтле импульс бирә.\nБР һәм "Газпром" асыҡ акционерҙар йәмғиәте араһында төҙөлгән Килешеүҙәргә ярашлы, "Баштрансгаз" республиканың бөтә райондарын да Рәсәй Федерацияһының Газ менән тәьмин итеү буйынса берҙәм системаһына индерә. Ете йыл элек\nреспубликаның газ ҡулсаһы "бикләнә". Һәм был "Баштрансгаз" яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтенең 110 километрлыҡ "Белорет - Учалы" газ үткәргесе һәм 80 километрлыҡ "Баймаҡ - Юлдыбай - Йылайыр" магистрале төҙөлөшө кеүек ҙур проекттарҙы тормошҡа ашырыуы менән бергә тура килә. 1998 йылда Учалы ҡалаһына\nтәбиғи газ үткәрелә. 1999 йылдың 7 декабрендә Башҡортостан\nПрезиденты Мортаза Рәхимов Йылайыр районы үҙәгендәге газ\nбүлеү станцияһында факел тоҡандырҙы - ошо көндән башлап республиканың бөтә райондары ла Газ менән тәьмин итеүҙең берҙәм системаһына тоташтырылды.\n2000 йылда башҡорт газ транспорты эшселәре үҙ инициативаһы\nбуйынса Башҡортостандың Хәйбулла районын тулыһынса газ менән тәьмин итте. Урал аръяғының был районында "Баштрансгаз" күләме һәм темпы буйынса үҙенсәлекле тәжрибә үткәрҙе: биш йыл эсендә бығаса газ белмәгән район ер аҫты һә м һауа буйынса үткәрелгән газ үткәргестәр менән ҡапланды.\n2000 йылдан 2002 йылға тиклем "Баштрансгаз" яуаплылығы\nсикләнгән йәмғиәте БР Төҙөлөш министрлығының капиталь төҙөлөш идаралығы менән берлектә Белорет, Учалы, Ҡариҙел,\nМәсетле һәм башҡа райондарҙың төпкөл ауылдарын да зәңгәр\nяғыулыҡ менән тәьмин итте. Дөйөм алғанда, 1988 йылдан\nбашлап предприятие 1042 километр газ үткәргес һәм 51 ГРС төҙөгән.\n- "Рәсәй төбәктәренә газ үткәреү" милли программаһын тормошҡа ашырыу менән "Газпром" 2005 йылда шөғөлләнә башланы. 2006 йылда ғына концерн ауыл - ара газ үткәргестәре төҙөүгә 17 ярым миллиард һум бүлде, - тип һөйләй "Башкиргаз" яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтенең генераль директоры Альберт Әхмәтшин.\nБашҡортостан Республикаһының 2007 йылға газификация программаһы "Баштрансгаз", "Башкиргаз" компаниялары һәм республика Хөкүмәте тарафынан берлектә төҙөлгән - газ\nселтәрҙәре төҙөлөшөнә инвестициялар суммаһы 500 миллион һум тәшкил итәсәк. Республика бюджеты индергән өлөш тә шул тиклем уҡ буласаҡ.\nБеҙҙең төбәктә Газ менән тәьмин итеүҙең берҙәм системаһының\n"Баштрансгаз" яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте ҡарамағындағы объекттарын файҙаланыу хәүефһеҙлеген көсәйтеүгә айырым иғтибар бирелә. Һуңғы йылдарҙа магистраль газ үткәргестәрҙең линия өлөшөн һәм компрессор станцияларын реконструкциялау буйынса эш күләме һәм темптары ҡырҡа артты. 2006 йылда трассалағы эш күләме 2005 йыл күрһәткестәренән бер ярым тапҡыр (119 километр), 2004 йыл күрһәткестәренән - 4,7 тапҡы р күберәк булған.\nРеспубликала газ үткәреү сиктәрендә илдә берҙән - бер бул ған Төбәк магистраль газ үткәргестәренең ышаныслылығын арттырыу программаһын тормошҡа ашырыу дауам итә. Был газ үткәргестәр буйлап зәңгәр яғыулыҡ газ бүлеү станцияларына килә.\nКомпрессор станцияларын реконструкциялауҙа ла һиҙелерлек һөҙөмтәләргә өлгәшелгән. "Баштрансгаз" был эште артабан да дауам итергә ниәтләй.


22 Ноябрь 2021, 11:25\nБала саҡ—сафлыҡ, ихласлыҡ, тоғролоҡ иле. Ошо илдә һалынған дуҫлыҡ нигеҙе ныҡ була. Минең дә ышаныслы дуҫым бар. Беҙ уның менән бала саҡтан бергә уйнап үҫтек, бергә уҡыныҡ. Хатта исемдәребеҙ ҙә бер иш...\nБала саҡ—сафлыҡ, ихласлыҡ, тоғролоҡ иле. Ошо илдә һалынған дуҫлыҡ нигеҙе ныҡ була. Минең дә ышаныслы дуҫым бар. Беҙ уның менән бала саҡтан бергә уйнап үҫтек, бергә уҡыныҡ. Хатта исемдәребеҙ ҙә бер иш. Ул—Сирбаев Наил Хоҙайбирҙе улы.\nДуҫым Баймаҡ районы Сыңғыҙ ауылының 8 йыллыҡ мәктәбен тамамлағас, Баймаҡтағы 105-се һөнәрселек училищеһында уҡыны. Ҡулына диплом алғас, әрме хеҙмәтен үтәргә китеп, диңгеҙ флотында илгә булған ир-егеттәр бурысын үтәне. Армиянан ҡайтҡас, Ленин исемендәге колхозда атаһы Хоҙайбирҙе Хауарис улына ярҙамсы булып эш башланы. Унан Сибай ҡалаһына юлланды, Башҡорт шахта юл үтеү идаралығында шахтер булып эшкә урынлашты.\nСибай ҡалаһында үҙенең бәхетен осратып, ғаилә ҡорҙо, өс ҡыҙға ғүмер бүләк иттеләр. Матур һәм татыу ғына йәшәп ятҡанда Сирбаевтар ғаиләһенә бәлә килде. Дуҫым көтмәгәндә ҡатынын юғалтты. Наилға оло сабырлыҡ теләгем килә.\nДуҫым әлеге көндә вахта ысулы менән ҡырҙа эшләй. Өлкән ҡыҙы Лилиә--уның төп таянысы. Юлиә медицина училищеһында белем ала, 10 йәшлек Лилиана мәктәптә уҡый. Әсә наҙынан мәхрүм ҡалған сәскәләй өс ҡыҙға һаулыҡ, түҙемлек, бәхет теләйем. Атайығыҙға--кәрәк һәм терәк, ә ул һеҙгә ныҡлы таяныс булып тормош юлын матур үтергә яҙһын!


Республиканың һаулыҡ һаҡлау министры Максим Забелин үҙенең отставкаһы тураһында мәғлүмәткә аңлатма бирҙе // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\n17:30, 28 сентября 2020 Йәмғиәт\nБашҡортостандың һаулыҡ һаҡлау министры Максим Забелин «Башинформ» менән әңгәмәлә үҙенең отставкаһы тураһында имеш-мимеште кире ҡаҡты. Бынан алда республиканың ҡайһы бер киң мәғлүмәт сараларында ведомство башлығының вазифаһын ҡалдырырға йыйыныуы тураһында мәғлүмәт баҫылып сыҡты.\n«Бер ҡайҙа ла китергә йыйынмайым. Яҡын арала тормошҡа ашырырға теләгән пландарым бар»,— тип хәбәр итте ул агентлыҡ вәкиленә.\nХәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, Максим Забелин республиканың Һаулыҡ һаҡлау министрлығына 2019 йылдың декабренән етәкселек итә башланы.


Өфөлә университет ятағы янында үлгән ҡатын табылған\n23 Декабрь 2021, 11:43\nБыл хәлгә Башҡортостан буйынса Эске эштәр министрлығының матбуғат хеҙмәтендә аңлатма бирҙеләр.\nКисә социаль селтәрҙә Өфө дәүләт авиация техник университетының дөйөм ятағы янында тротуарҙа ҡатын-ҡыҙ мәйете ятыуы тураһында мәғлүмәт баҫылып сыҡты. Бәлки, йөрәге туҡтағандыр, тип хәбәр ителә. Шулай уҡ улының ошо юғары уҡыу йортонда белем алыуы билдәле.\n«Башинформ» агентлығы комментарий һорап Башҡортостан буйынса Эске эштәр министрлығына мөрәжәғәт итте.\n«Енәйәт эҙҙәре юҡ. Яҡынса мәғлүмәттәр буйынса, ҡатындың хәле насарайған, ул ашығыс медицина ярҙамы килеп еткәнсе йән биргән», —ьтип асыҡлыҡ индерҙеләр ведомствола.


Һыу - йәшәү сығанағы\n23 Ноябрь , 12:05\nАрлар ауылы йорттары үҙәкләштерелгән һыу селтәренә тоташтырылды.\nҺуңғы йылдарҙа Ишембай районы ауылдарында төҙөкләндереү буйынса күп эштәр башҡарыла. Ауыл Советы биләмәләрендә юлдар ремонтлана, һыу торбалары һуҙыла, йорттар газ селтәренә тоташтырыла.\nОшо көндәрҙә Арлар ауылы халҡы өсөн ҡыуаныслы ваҡиға булды, йорттарға һыу инде. Халыҡтың шатлығы менән уртаҡлашыр өсөн Арларға юлландыҡ.\nБыға тиклем ауыл халҡы һыуҙы ҡойонан һәм Шиҙе йылғаһынан алған. Былтыр күптән көткән хыялдары тормошҡа ашҡан, Арлар ауылының Подгорный урамына үҙәкләштерелгән һыу системаһы үткәрелә башлаған. Быйыл был урамға тулыһынса һыу торбалары һалынған.\n- Һыу үткәреү селтәрҙәре республиканың маҡсатлы социаль программалар фонды аҡсаһына башҡарыла. Арларҙа әле егермеләп йорт һыу селтәренә тоташтырылды, киләһе йыл был эш дауам итер, тип уйлайым. Һайран ауылында иһә 125 йорт иҫәпләнә. Уларҙың һәр береһендә лә тиерлек һыу үткән. Әле янғын часы биләмәһендә һыу үткәреү эштәре алып барыла, - ти Һайран ауыл Советы ауыл биләмәһе хакимиәте башлығы Рөстәм Вәлиев.\nХалыҡтың шатлығы сикһеҙ. Арлар ауылында йәшәүсе Зәлиә Зәйнетдинова ла ҡыуанысы менән уртаҡлашты. Крандан һыу ағып тороуына ул ышанып та етмәй. Ҡалалағы кеүек тиҙҙән йылы һыу ҙа ағыр әле.\n- Быға тиклем беҙ һыуҙы ҡойонан ала инек. Урамға һыу үткәс, шунда уҡ уны өйгә тоташтырҙыҡ. Хәҙер бына крандан һыу ағып тора. Халыҡтың йәшәү шарттары яҡшыра. Был мөмкинселек өсөн ауыл Советы хакимиәте башлығына, хөкүмәтебеҙгә ҙур рәхмәтлебеҙ, - ти ул.\nҺайран янғын часы районыбыҙҙың 12 ауылын хеҙмәтләндерә. Коллективта 17 кеше эшләй. Әлеге ваҡытта янғын часы биләмәһендә һыу үткәреү өсөн траншеялар ҡаҙыла, һыу торбалары һуҙыла, гидрант ҡуйыла.\n- Янғын часы һыуһыҙ тора алмай. Янғын сыға ҡалһа, беҙ һыуҙы күрше-тирә ауылдарҙан һәм һыу ятҡылыҡтарынан ала торғайныҡ. Гидрант беҙгә күнекмәләр үткәреү өсөн дә бик кәрәк ине. Был ваҡытҡа ла, яғыулыҡҡа ла файҙа, - ти Һайран ауылының янғын часы начальнигы Рөстәм Әхмәтшин.


«Юлдаш» мәғлүмәт һәм йыр-моң каналында «Өмөт ҡанаттарын ҡағып» тип исемләнгән Яңы йыл марафоны дауам итә\nРадио тулҡындарында иртәнге сәғәттәрҙән әтәс тауышы тынмай. – «Юлдашбай» тип ҡушамат бирелгән йорт ҡошо Иглин районынан килтерелгән. Тиҙҙән ул даими радиотыңлаусыға бүләккә биреләсәк. Әтәскә өҫтәп 25 мең һумлыҡ тунға сертификат та әҙерләнгән. Бүләккә лайыҡ булыу өсөн көн дауамында «Юлдаш» каналын тыңлағыҙ.


Исем ҡушыу | Әбйәлил - Абзелил\nӘбйәлил - Абзелил > Дин > Исем ҡушыу\n« Ниәт (намерение)\nБашҡорт исемдәре »\nНисек исем ҡушырға? Ниндәй исем? Исемеңдең мәғәнәһе ниндәй? Нимә аңлата? Исемең есемеңә тура киләме? кеүек һорауҙар йыш исемгә бәйле мәсьәләләрҙә барлыҡҡа килә.\n“Исем кешенең яҙмышына тәҫьир итә, яҙмышын билдәләй”, тигән ҡарашта бар. Ҡайһы бер халыҡ вәкилдәренең беҙ исеменә ҡарап милләтен билдәләй алабыҙ. Исем кешенең визит карточкаһы, шәхес таныҡлығы һымаҡ ул шәхестең ниндәй илдән, ниндәй милләт икәнен, хатта шулай уҡ беҙгә мосолманлығын да күрһәтеп тора. Әгәр әхләкле тәрбиәләнгән бала бәләкәйҙән үҙ исеменең мәғәнәһен белеп, яратып үҫһә, ул балала үҙенең милләтенә ҡарата ғорурлыҡ хисе уяна.\nАллаһ Тәғәлә рәхмәте менән нәҫелдәребеҙҙе дауам итер өсөн сабый тыуа. Әлхәмдүлилләһи, ата-әсәне ҡыуандырып Аллаһ уларға бүләген — бәпесте бирә. Аллаһ Тәғәлә һәр кем был донъяға үҙ ризығы менән, үҙ өлөшө һәм үҙ яҙмышы менән килә тигән. Бала тыуыу – яңы кешенең донъяға килеүе ғәиләлә, йәмғиәттә ҙур ваҡиға итеп ҡабул ителә, Бала нәҫел-нәсәптең ебен өҙмәй йәшәүҙе дауам итеүсе, ата-бабаларҙың рухын киләһе быуындарға тапшырыусы, ғәиләгә йән һәм йәм биреүсе һәм беҙҙең был донъяла йәшәүҙең төп мәғәнәһе икәнен халыҡтың күбеһе аңлай.\nАта-әсә, бала – бауыр ите, тип көтөп алған балаһын ҡәҙерләп, һөйөп уға оҙон ғүмер, бәхет теләп исем ҡушҡан. Баланың исемендә улар үҙҙәренең киләсәккә булған уй-хыялдарын, өмөт-теләктәрен сағылдырырға тырышҡан. Шулай итеп, халыҡтың донъяға ҡарашы, фекерләү ҡеүәһе, аҡылы, милләтебеҙҙең быуаттар буйына йәшәү рәүеше, халыҡ тарихы, тормош фәлсәфәһе, бай эске донъяһы төрлө мәғәнәле, тәрән йәкмәткеле исемдәр һәм исем ҡушыу йолаларын тыуҙырған. Быуаттар буйына ижад ителгән исемдәр һәм ҡушыу йолалары бөгөнгө көндә беҙҙең рухи байлығыбыҙҙың ҙур бер өлөшөн тәшкил итә.\nБала тыуҙы. Өйгә, ғәиләгә яңы йәм, шатлыҡ, бәхет өҫтәлде. Шуның менән бергә яңы тыуған бала ата-әсәһенә өҫтәмә мәшәҡәттәр ҙә килтерҙе. Уларҙың иң беренсеһе балаға исем ҡушыу. Уға ниндәй исем бирергә? Был һорау һәр бер ата-әсәнең, баланың өлкән туғандарын, туған-ҡәрҙәштәрен уйландыра, борсой. Сөнки кешегә исем бер мәртәбә генә бирелә. Ҡыҙ бала исемендә гүзәлек, матурлыҡ, аҡыллылыҡ, ир-ат исемендә батырлыҡ, егетлелек, һөнәрмән сағылырға тейеш.\nБашҡортостан ҡыҙы журналында: «Барлыҡ халыҡтарҙың да тиерлек исемдәренә бер нәмә хас: ҡатын-ҡыҙ исемдәре наҙлылыҡ, инсафлыҡ, нәзәкәтлелек, гүзәллекте сағылдыра, уларҙы матур сәскәгә оҡшаталар, ә ир-егеттәрҙең исеме лә ысын ир-егет холҡондай, ҡыйыулыҡ, ныҡлыҡ, көс, таҫыллыҡҡа өндәп торғандай. Мәғәнәһенә иғтибар итһәң, исемдәрҙә тормошҡа яңы аяҡ баҫҡан балаға бәхет, оҙон ғүмер, ҡот, ырыҫ килһен, тигән изге теләктәр асыҡ күренә.\nИсем – кешегә ғүмерендә иң күп ишетергә тура килгән һүҙ ул. Һәр һүҙ, билдәле булыуынса, айырым өндәрҙән тора. Ә һәр өн – үҙ йышлығы булған тулҡын. Төрлө тулҡындар кешегә төрлөсә тәьҫир итә. Ябай ғына итеп әйткәндә, ошо бер һүҙ, үҙенә генә хас әйтелеше, аһәңе менән дә кешенең яҙмышын билдәләй. Хатта бер генә кешенең түгел, уның тирәһендәге башҡаларға ла йоғонто яһай. Хәҙерге тел менән әйткәндә, исем – ул яҙмыштың формулаһы, коды, тормош программаһы. Ул кешегә ғүмере буйына эйәреп йөрөй һәм уны бетеү урынына һаҡлап йөрөтә» – тип яҙылған бер яҙма бар. Әйе матур исемдәр, күркәм итеп өндәшеү һәм насар һүҙҙәр кешегә ныҡ тәьҫир итә тип фән ғалимдары ла тикшеренеүҙәре менән быны иҫбатланы.\nБашҡорт халҡы элек-электән яңы тыуған сабыйға исем ҡушыуға оло яуаплылыҡ менән ҡараған. Матур эстәлекле, моңло, ябай һәм аныҡ әйтелешле исемдәр бирергә тырышҡан. Исемдең есеменә туранан-тура килеүен теләгән һәм тәьмин иткән. Балаға исем ҡушыу – бик ҙур һәм яуаплы мөһим ваҡиға. Бына шуның өсөн ҡытай халыҡ мәҡәлендә хаҡлы рәүештә: «Насар яҙмыш менән тыуыу ҡурҡыныс түгел әле ул, ә бына насар исем алыу – ҡот осҡос», — тиелә.\nИсемен мәңгегә бирелә. Шуның өсөн дә балаға күркәм исем һайлау ата-әсәнең төп бурысы. Дөрөҫ тәрбиә биреү ҙә матур исем һәм хәләл ризыҡтан башлана.\nЙәш атай-әсәй балаһына исем ҡушҡанда, бер аҙ өлкәндәрҙең һүҙенә ҡолаҡ һалыу ҙа ҡамасау итмәҫ ине. Ҡайһы бер атай-әсәйҙәр, балаларыбыҙҙың тормошона тығылмайбыҙ, үҙҙәре белгәнсә йәшәһен тип әйтәләр. Был тормошҡа ҡыҫылыу түгел, ә кәңәш биреү генә була. Бер ҡушҡан исем бала менән ғүмер кисерә, ә унан, Аллаһ ҡаршына барып баҫа. Шуға ла сабыйығыҙға исем ҡушҡанда, уның киләсәк яҙмышы хаҡында ла уйлаһағыҙ ине.\nДинебеҙ ҡанундарына ҡараһаҡ, «атай-әсәй балаға мәғәнәле исем һайларға тейеш» тиелгән. Ислам шарттары буйынса, бала донъяға килгәнсе үк матур исем уйлап ҡуйыу – ата-әсәнең изге бурысы. Әгәр мәғәнәһеҙ исем икән, атай-әсәйҙең бурысы үтәлмәгән була. Кемдер әйтмешләй: «Балаһын табалар, исемен таба белмәйҙәр» тигәндәй булмаһын. Нисек мәғәнәле тигәндә: әлхәмдүлилләәһи, мәрхүм-мәрхүмә атай-әсәйем, уларға Аллаһтың рәхмәте булһын, ҡушҡан үҙ исемемдән аңлатайым. Нәзир – әйтеүсе, иҫкәртеүсе, еткереүсе, өгөтләүсе, ҡурҡытыусы, өлгөлө, үрнәкле һәм башҡа мәғәнәлә. Олатайымдыҡы Сабит – ныҡ тороусы — дөрөҫлөктө, ғәҙелекте яҡлаусы мәғәнәһендә. Олатайымды 5 йәштән урыҫтарға малайлыҡҡа биргәндәр, уларҙа урыҫса һөйләшергә-яҙырға өйрәнеп алып, аҙаҡ үҙҙәрен башҡорт ерҙәрен баҫа башлағас, ҡыуып, Әбей батшаға жалобалар яҙып, аттар саптырып йөрөгән. Мин дә, иншаАллаһ, шул исемемә ярашлы, Аллаһының ризалығы үә ҡөҙрәте менән ошо башҡортса сайты асып дини мәғлүмәттәрҙе һеҙгә еткерергә насип булды. Һәр кем бит был донъяға берәй ғәмәл ҡылырға Аллаһ тарафынан тәғәйләнеп килә һәм үҙ урынын таба, бурысын үтәй.\nИсеменә күрә есеме тип әйтерлек булһын, яңғырашы ла, мәғәнәһе лә матур исемдәр күберәк ҡушылһын ине, ҡолаҡҡа ишетелмәгән ят исемдәрҙең ниндәй мәғәнә белдергәнендә тикшерегеҙ. «Мин ҡайҙан беләйем. Главный — матур яңғырай һәм атаһының исеменә ярашлы!»тип аҡылһыҙланыу кәрәкмәй. Шуға мәғәнәһен белмәйенсә, сабыйға исем ҡушыу дөрөҫ булмаҫ. Аллаһ илсеһе – Пәйғәмбәребеҙ: «Һеҙҙе Ҡиәмәт көнөндә исемегеҙ менән һәм атағыҙҙың исеме менән саҡырырҙар, исемегеҙҙе яҡшы ҡылығыҙ», – тигән. Шуға Аллаһ Тәғәлә алдында беҙ исемдәр өсөн яуаплы. Хәрәм ғәмәлдәр, кешене гонаһҡа алып барған ғәмәлдәр араһында бына ошо пунктар бар: 264. Балаға мәғәнәһеҙ, йә сирҡанғыс мәғәнәле исем ҡушыу. 265. Балаға бик артыҡ маҡтауҙы аңлата торған исем ҡушыу.\nИслам шәриғәте буйынса исем ҡушыу тәртибе бар. Бында беҙҙең боронғо динебеҙгә ҡыҫылышы булмаған йолалар менән буталырға кәрәкмәй. Был дингә ҡыҫылыш булмаған йола нисек башҡарылған?\nБоронғо йола буйынса элек тәүге исемде балаға кендек инәһе (кендек әбейе) ҡушҡан. Кендек әбейе яңы тыуған сабыйҙы ҡабул итеп алғас (донъяла һәр нәмәнең, һәр заттың исеме – атамаһы була, тигән ҡараштан сығып), баланың бер ҡулына ебәк еп бәйләп, ҡолағына шыбырлап ҡына, исемең шулай булһын, тип бер исем әйтеп йүргәккә төргән. Был тәүге исем – “йүргәк исеме” тип аталған. Йүргәк исеме һәм ебәк еп баланы төрлө яман заттан, ен-пәрейҙән һаҡлай, тигән ышаныу йәшәгән, һуңынан балаға рәсми ҡушыу йолаһы атҡарылған. Исемде ырыу аҡһаҡалдары, ата-бабалар, ололар ҡушҡан. Халыҡ йолаларына, ғөрөф-ғәҙәттәренә нигеҙләнеп барлыҡҡа килгән “исем туйы” үткәрелгән. Артабан ислам дине инә башлағас, исем ҡушыу тантанаһы муллалар ҡулына күскән.\nБынан башҡа кемдәрҙер кешегә ике исем ҡушылһа, шул кеше бәлә-ҡазаларҙан имен була тигән яңылыш фекерҙә йөрөй. Был дөрөҫ түгел, кешене исем түгел, ә Аллаһ Тәғәлә һаҡлай, шуға ла һәр һулышыбыҙ, һәр аҙымыбыҙ Аллаһ ризалығы өсөн булырға тейеш. Был ике исем менән хаталаныу электән килә, атайымдың исеме Мөхәмәт-Балапан булды. Атайымдың ғәиләһендә тәүге балалар үлеп торғас, уға башҡорт муллаһы Мөхәмәт тип ҡуша, шунан һуң ҡаҙаҡ муллаһы Балапан тип аҙан әйтә. Өйләнеп, шунан армия хеҙмәтен Ҡытайҙың Порт-Артурында үтәп, Ғәйшә исемле әсәйебеҙ менән туғыҙ баланы үҫтерҙеләр, ошо донъяла йәшәүебеҙ Аллаһтың рәхмәтенәндер һәм әбәбеҙ (атайымдың әсәһе) доғаларынандыр. Әбәбеҙ Йәнифә исемле, динле булған, дәрүиштәр менән (ил гиҙеп йөрөүсе динлеләр, суфыйҙар) аралашҡан.\nИсем ҡушыу хөкөмөнә килгәндә, фарызы — ата-әсә балабыҙҙың исеме шул исемле булырға тейеш тип, һайланған исеме менән өндәшһәләр, фарыздарын үтәйҙәр. Ә сөннәт ғәмәл: аҙан һәм ҡамәт әйтеп балаға исем ҡушыу.\nШуға, аҙан әйтеп исем ҡушылмаған кешеләрҙең исемдәре дөрөҫмө тигәнгә, улар фарыз яғын үтәгәндәр. Былар ауыр һуғыш заманында ирҙәр булмағанда әбейҙәр ҡушҡан исемдәр, йәки бөгөн Себер эшләгән йәки хәрби урындарҙа хеҙмәт иткән ғәиләләрҙең балалары элгәре динебеҙ барып етмәү сәбәпле аҙанһыҙ исем алғандар. Бындай исемдәрҙә гонаһ юҡ.\nҠайһы ваҡытта исем ҡушырға тигәндә: кемдәрҙер балаға 40 көнө тулғанын көтә, был дөрөҫ түгел. Мөхәммәд пәйғәмбәр (ғәләйһиссәләм) әйткән: иң яҡшыһы — бала тыуғандан һуң уҡ йәки етенсе көнөндә исем ҡушырға кәрәк, әммә был эште һуҙырға ярамай, ни тиклем тиҙерәк булһа, шул тиклем яҡшыраҡ.\nБалаға, ислам дине буйынса, исемде атаһы ҡушырға тейеш. Әгәр ҙә атай кеше исем ҡушыуҙың бөтә шарттарын да белмәй икән, ул ваҡытта мулла саҡырыр кәрәк йәки мәсеткә генә барып исем ҡушарға, ә һуңынан баланың һаулығына ниәтләп (Аллаһ Тәғәләнең ризалығынан балам иҫән-һау булһын тип):\n«Бисмилләһ, Аллаһүммә хадхә минкә үә иләйкә» (Аллаһ исеме менән, Эй, Аллаһ, был фәҡәт Һинең өсөн генә эшләнә) — тип ҡорбан салғас, туғандарығыҙҙы-яҡындарығыҙҙы саҡырып мәжлес яһарға була. Ҡорбанды өс өлөшкә бүлеп, бер өлөшөн өйҙә ашарға, икенсе өлөшөн туғандарға, күршеләргә һәм ярлыларға таратырға мөмкин. Ҡайһы берәүҙәр исем ҡуштырыу өсөн имамды, мулланы өйгә саҡырырға буламы тип һорай. Әлбиттә, ярай. Әгәр өйгә саҡырырға уйлайһыҙ икән, бер аҙ алданыраҡ хәбәр итергә кәрәк, сөнки һәр бер имамдың ваҡыты яҙылып ҡуйылған һәм һеҙ теләгән ваҡытҡа ул буш булмаҫҡа мөмкин.\nСөннәт буйынса исемде етенсе көндә ҡушыу хәйерлерәк булып һанала. Әгәр мөмкинлек булмаһа, мәҫәлән, баланы бала тыуҙырыу йортонан сығармаған булһалар, ул ваҡытта исем ҡушыуҙы кисектерергә лә мөмкин. Унан һуң, баланың сәсен алыу, шул сәс ауырлығында хәйер-саҙаҡа биреү, баланы сөннәткә ултыртыу, ир бала тыуһа – ике, ҡыҙ бала тыуһа, бер ҡорбан салып, ғаҡиҡа үткәреү сөннәт ғәмәлдәрҙән һанала.\nИсем ҡушыу тәртибенә киләйек. Баланы саф, аҡ, пак әйбергә төрөп (тормошо аҡ булһын тигән ниәт менән), мендәргә һалып килтерәләр. Унан һуң баланың аяғын (башын) ҡиблаға ҡаратып ятҡыралар. Ошо ерҙә бәхәс тыумаһын, баланы нисек ятҡырырға, кемдер иң башта сабыйҙы бер ҡулына ҡосаҡлап алып аҙан ҡысҡыра һәм икенсе яҡ ҡулына алып ҡамәт әйтә, йәки баланы йөҙө менән ҡиблаға ҡаратып һалалар ҙа аҙан, шунан һуң икенсе яҡ йөҙө (ҡабырғаһы) менән йәнә ҡиблаға ҡарата һалып ҡамәт әйтә. Өлкәндәргә лә исем ҡушҡанда ҡиблаға ҡаратып ултыртып, артынан тороп аҙан әйтеп исем ҡушабыҙ бит. Исемде ир-ат ҡына ҡуша, ҡатын-ҡыҙҙың быға хаҡы юҡ. “Ислам дине йолалары. Хәҙистәр" тигән китапта балаға исем ҡушыу түбәндәгесә һүрәтләнә:\n“Аҙан әйтеп, аҙан доғаһын уҡырға. Баланың уң ҡолағына өс рәт енелсә тын өрөлә, исеме һәм атаһының исеме әйтелә. Ҡамәт төшөрөлә. Ҡамәт артынан баланың һул ҡолағына ла өс рәт енелсә тын өрөлә һәм әйтелә: фәлән кешенең донъяға килгән йән киҫәгенә шәриғәтебеҙгә тиң булған ошо исемде биреп, Аллаһ раббил ғәләмин хозурына тапшырабыҙ. Йә, Хоҙай, үҙең ҡабул итеп рәхмәтенә ирешер! Әмин".\nИсем ҡушыуҙың тулыраҡ варианты итеп ошолайыраҡ башҡарырға була, баланы түшәккә һалғас, доға ҡылабыҙ:\n«Субхәәнәкә-ллааһүммә үә бихәмдик. Үә тәбәәракә-смүк. Үә тәғәләә джәддүк. Үә ләә иләәһә ғайрук».\nМәғәнәһе: «Аллаһым, Һиңә дан һәм Һиңә маҡтау, Һинең исемең мөбәрәк, Һине ололоғоң юғары, һәм Һинән башҡа һис бер иләһе юҡ».\nШунан һуң ныҡ ҡысҡырмайынса баланың уң яғына аҙан әйтәбеҙ:\nАллааһү әкбәр. Аллааһү әкбәр.\nӘшһәдү әл ләә иләәһә илләллааһ.\nӘшһәдү әннә Мүхәммәдәр-расүүлүллааһ.\nХәййә ғәләс-саләәһ. Хәййә ғәләс-саләәһ.\nХәййә ғәләл-фәләәх. Хәййә ғәләл-фәләәх.\nЛәә иләәһә илләллааһ.\n— тигәс, аҙан доғаһын уҡыйбыҙ:\nАллааһүммә раббә һәәҙиһид-дәғвәтит-тәәммәһ. Үәс-саләәтил-ҡааимәһ. Әәти Мүхаммәдәнил-үәсииләтә үәл-фаҙыыйләһ. Үәбғәҫһү мәҡаамәм-мәхмүүдән-илләҙии үәғәддәһ. Үәрзуҡнәә шәфәәғәтәһү йәүмәл-ҡыйәәмәһ. Иннәкә ләә түхлифүл-мииғәәд.\nШунан сабыйҙың ҡолағына Фәлән улы фәлән булһын тип өс тапҡыр әйтеп, өрәбеҙ. Артабан икенсе ҡолағы ғына аҙандан шымыраҡ итеп ҡамәт әйтәбеҙ:\nХәййә ғәдәс-саләәһ. Хәййә ғәләс-саләәһ.\nҠад ҡамәтис-саләәһ, Ҡад ҡамәтис-саләәһ\nЙәнә баланың һул ҡолағына исемең Фәлән улы фәлән булһын тип өс мәртәбә әйтеп, өрәбеҙ. Шунаң һуң берәй доға ҡылына, “Фатиха” йә “Ихлас” сүрәһен уҡырға була, беҙ иһә Ғимран сүрәһенең 36 аятынан ошо өлөштө уҡыйыҡ:\n…үә иннии үғииҙүһәә бикә үә ҙурриййә-тәһәә минә-шшәйтаани-рраджиим.\nБына, мин уны һәм уның балаларын таш менән бәргеләнгән шайтандан һаҡлар өсөн Һиңә тапшырам.\nТеләгән доғалар уҡыла, теләктәр теләнә, вариантар:\n1. “Йә Раббым! Ошо балаға хәйерле ғүмер, һаулыҡ, бәхет, хәйерле белем, хәйерле һөнәр, хәйерле кәсеп биреп, динебеҙгә, илебеҙгә, милләтебеҙгә файҙалы, атай-әсәһенә миһырбанлы-шәфҡәтле изгелекле бала булып үҫеп етеүен насип ит.\n2. Был бала ислам динен ҡеүәтләүсе, ата-әсәһенә игелекле, миһырбан-шәфҡәтле, тәүфиҡлы зөрриәт (бала) булһын ине, ата-әсәһенә был баланы шатлыҡ-һөйөнөс, һаулыҡ, сәләмәтлек менән үҫтерергә насип итһен ине. Үҫеп еткәс. Хәйерле бәндәләреңде насип итеп, матур ғәилә ҡороуҙарын да насип ҡыл. Әмин”\n3. Йә, Аллаһым, йә Раббым ошо балаға бәрәкәт бир, һаулыҡ-сәләмәтлектән айырма, тәнен нығыт, ишетеү-күреү һәләтен яҡшырт, был баланы камил ҡыл.\nЙә, Раббым, Үҙ мәрхәмәтең менән киләсәктә был баланы ауырыуҙарҙан, гонаһтарҙан, хаталарҙан һәм аҙашыуҙан һаҡла һәм уны Үҙеңә тоғро ит.\nЙә, Раббым, был бала ата-әсәһен тыңлаусан булһын, юғары әхләкле бала булып үҫһен, уны Ислам динен хөрмәт итеүсе тәҡүәләрҙән насип ит.\nЙә, Раббым ата-әсәһенә ошо баланың ҡайғы хәсрәт килтермәй, хәләл кәсептәр менән матур ғәилә ҡорғанын, шатлыҡ-ҡыуаныстарын күрергә нассип ит.\n- Әгәр исем мәғәнәһеҙ йәки насар мәғәнә бирә икән, был исемде мулла ҡушыуҙан баш тарта аламы? Мулланың ата-әсәне өгөтләргә хаҡы бармы?- тигән һорауға,\n- Имам кеше исем ҡушарға килде икән, иң беренсе сиратта ул ата-әсәгә ошо исем, уның мәғәнәһен, ни өсөн аҙан әйтелеп исем ҡушылыуы хаҡында кәңәш-нәсихәт әйтергә тейеш. Сөнки кәңәш-нәсихәт биреү мосолман хаҡы булып һанала. Исем ҡушыр алдынан, ата-әсәгә баланың был исемде күтәреп йөрөйәсәген әйтергә, балаға был исем менән ауыр булмаһын тип, аңлатырға кәрәк. Бөгөн был исем беренсе рәттә тип ҡаңғырмаҫ кәрәк. Әле бына әйлән-тирәлә бөтәһе лә бер исемдә икәнен аңғараң. Бер йылда бөтәһе лә бер исемде балаларына ҡушҡан. Мода үтә ул, әммә исемдәр тәрән мәғәнәле, аҡыллы булырға тейеш. Шуны беҙ халыҡҡа еткерергә тейешбеҙ.\nӘгәр инде ата-әсә насар мәғәнә бирә торған исем ҡушарға теләй икән, имам был исемде ҡушмаҫҡа мөмкин. Һәм ата-әсәне өгөтләргә, нәсихәттәргә тейеш. Сөнки Пәйғәмбәребеҙ ғәләйһиссәләм заманында сәхәбәнең исеме Ғабдулшәмс (ҡояштың ҡоло мәғәнәһендә) ине. Пәйғәмбәр ғәләйһиссәләм уға: «Исемеңде алыштыр, һин Ғабдулшәмс түгел, Ғабдуллаһ», — тип әйтте. Береһенең исеме Хузн ине. Йәғни ҡайғылы, хәсрәтле кеше тигән мәғәнәлә. Пәйғәмбәребеҙ ғәләйһиссәләм уға Сәхл (еңел мәғәнәһендә) тип исем ҡушты. Ҡыҫҡаса әйткәндә, әгәр исем насар мәғәнәне белдерә икән, исемде ҡушмаҫҡа һәм был хаҡта ата-әсәгә әйтергә мөмкин.\nӘгәр балаға ҡушылаһы исем беҙҙең халыҡтыҡы йәки башҡа милләттең исеме икән, уны ғәрәп теленә тәржемә итергә кәрәк түгел. Уны нимәгә тәржемә итергә? Ул бит ғәрәп исеме түгел. Аллаһ һәр халыҡты һәм телдәрҙе күркәм ҡылды. Беҙҙә башҡортта Гөлнара тигән исем киң таралған. Ул фарсынан килгән исем, «гранат сәсҡәһе» тигәнде аңлата. Ләкин ҡайһы берәүҙәр, «нар» – тип «ут» тәржемә итеп, был исемдең мәғәнәһен юғалта. Әгәр урыҫ кешеһе ислам динендә, уның исеме Владимир йәки Алексей икән, былар — урыҫ телендә матур, мәғәнәле исемдәр. Уны үҙгәртергә йә мосолман исемен ҡушарға кәрәк тигән нәмә шарт булып тормай. Иң мөһиме исемдең мәғәнәле булыуы кәрәк. Сит халыҡтар исемдәрен ҡушыуҙы тыйыуға шәриғәттә дәлилдәр юҡ.\nИсемең есемеңә тап килһен: https://nazir1965.com/v%D3%99%D2%93%D3%99zd%D3%99r/iseme%D2%A3-eseme%D2%A3%D3%99-tap-kil%D2%BBen.html\nДинебеҙҙә исемдәрһең әһәмиәте: https://nazir1965.com/v%D3%99%D2%93%D3%99zd%D3%99r/dinebe%D2%99%D2%99%D3%99-imemd%D3%99r%D2%99e%D2%A3-%D3%99%D2%BB%D3%99mi%D3%99te.html\nЭта запись написана автором Назир Сабитов, 16.12.2020 в 11:50, и размещена в категории Дин. Следите за ответами на эту запись с помощью RSS 2.0. Вы можете написать комментарий или разместить обратную ссылку на своем сайте.\nМәрхүм (үлгән) кешегә ғәмәлебеҙ - 8 728 views


Рухлылар эшләй бында » Башҡортостан гәзите\n28-06-2014, 06:00 // Йәмғиәт // Баҫып сығарырға\n150 йылға яҡын элек барлыҡҡа килә әлеге уҡыу йорто. Билдәле, төрлө йылдарҙа байтаҡ үҙгәрештәргә лә дусар була ул. Әммә шуныһы ҡиммәт: бер ҡасан да был белем усағы “көслө мәктәп” исемен юғалтмай.\n– Быйылғы уҡыу йылын 133 бала тамамланы. Мәктәпкә Маҡар балалары ғына түгел, күрше ятҡан Ибрай, Иҫәкәй, Һарғай һәм Егән ауылдарынан да йөрөп уҡыйҙар. Музыка мәктәбе эшләй, балалар төрлө түңәрәктәрҙә ихлас шөғөлләнә, – ти директор Гөлнара Хисмәтуллина, мәктәп тормошо менән таныштырып. Заманы шулай, бер мәғлүмәт бигерәк тә иғтибарҙы йәлеп итә: бында – 11 класс. Тимәк, мәктәп тулы, ауылдың да киләсәге бар!\nШул уҡ ваҡытта нисәмә йыл буйы абруй ҡаҙанып килгән белем биреү учреждениеһының эшен юғары кимәлдә алып барыуы еңелдән түгелдер. Был йәһәттән мәктәп коллективына афарин тип әйтергә ҡала. Башҡортостан сәнғәт донъяһының тере легендаһы Мәрйәм апай Солтанованы телгә алһаҡ та күпте әйтергә булыр ине. Хәйер, көслө уҡытыусылар булғанда, ауылдың ғына түгел, илдең киләсәге өсөн дә ҡурҡыныс юҡ.


Башдрамда премьера: «Йәш ғаилә фатир эҙләй»!\n29 Март 2021, 12:28\n«Йәш ғаилә фатир эҙләй» тип атала Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт академия драма театрына килеп ингән яңы спектакль. Ул М. Рощиндың пьесаһы буйынса ҡуйылған. Башҡортсаға уны Ш. Бабич исемендәге дәүләт республика йәштәр премияһы лауреаты, популяр яҙыусы Айгиз Баймөхәмәтов тәржемә иткән. Сәхнәгә Ш. Бабич исемендәге дәүләт республика йәштәр премияһы лауреаты Илсур Ҡаҙаҡбаев ҡуйған.\nТамашасы өсөн был спектаклде ҡарау уңайһыҙ, тиер инем мин. Сөнки тамаша барышында, ысынбарлыҡ юморға төрөп бирелеүгә ҡарамаҫтан, үҙең дә ҡасандыр ошо хәлдә булыуың баштан үтеп, ҡабаттан тетрәнеү кисереп ултыраһың. Әммә барыһы ла хәл ителә. Йәш ғаилә карабын һынауҙар сыныҡтыра ғына. Ысын мөхәббәт ҡаршылыҡтарға бирешмәй. Тамашасы үҙ ролдәрен бирелеп башҡарған, сәхнәлә ҡабатланмаҫ образ тыуҙырған Азат Вәлитовҡа (Алмаз), Зилиә Хәлиловаға (Әлиә) алҡыштар яуҙырҙы. Был спектаклдә уйнаған сәхнә оҫталары – Башҡортостандың халыҡ артисы, Халыҡтар Дуҫлығы ордены кавалеры Илдар Ғүмәровтың, Башҡортостандың халыҡ артисткаһы Светлана Хәкимованың, Рәсәйҙең атҡаҙанған, Башҡортостандың халыҡ артисткаһы Эльвира Юнысованың, Рәсәйҙең һәм Башҡортостандың халыҡ артисы, С. Юлаев исемендәге дәүләт премияһы лауреаты Хөрмәтулла Үтәшевтың, Башҡортостандың атҡаҙанған артисы, Ш. Бабич исемендәге дәүләт республика йәштәр премияһы лауреаты Артур Ҡунаҡбаевтың, Башҡортостандың атҡаҙанған артисы Руслан Хайсаровтың һәр хәрәкәтен ул йотлоғоп күҙәтте.\n“Был спектаклде ҡарарғамы?” – тип һораһағыҙ, мотлаҡ ҡарағыҙ тием, сөнки ир менә ҡатын мөнәсәбәте, ғаилә мәсьәләләренә фәлсәфәүи ҡараш, ир-атҡа һәм ҡатын-ҡыҙға ҡуйылған һорауҙар образдарҙа ҡайһылыр кимәлдә үҙегеҙҙе танып, үҙегеҙгә, тормошоғоҙға ситтән ҡарарға ла ярҙам итер.


Стәрлетамаҡ ҡалаһында 7 ноябрҙә юғалған 13 йәшлек ҡыҙ табылған\nЕлена Егорова балаларҙы яҡлау үҙәгенә урынлаштырылған. Бала һау-сәләмәт, әммә ул өлкәндәр менән бик аралашып бармай. Үҙенең ҡайҙа булғанын да әйтмәй. Ҡыҙҙың юғалыуы тураһында полицияға уны опекунлыҡҡа алған апаһы хәбәр итә. Асыҡланыуынса, өс көнгә ауылдағы туғанына ҡунаҡҡа киткән бала, ваҡытында өйгә әйләнеп ҡайтмай. Елена Егорованың ата-әсәһе ата-әсәлек хоҡуҡтарынан мәхрүм ителгән һәм Магнитогорск ҡалаһында йәшәй. Үҫмер ҡыҙҙың быға тиклем дә өйҙән сығып киткәне булған, берәҙәклеккә тартым бала психиатрҙа иҫәптә тора.


17 июндә - Сайт bashgim!\n17 июнь Дүртөйлө тыуған яҡты өйрәнеү көнө булды. Гимназияның хезмәт ойошмаһы ағзалары Дүртөйлө тарихы, уға бәйле легендалар буйынса сценарийҙар күрһәтте. Тыуған як, уның күренекле шәхестәре тураһында балалар күп мәғлүмәт алды.\n16 июнь – башкорт халҡының милли геройы Салауат Юлаевтың тыуған көнө. С.Юлаев образы аша киләсәк быуында үҙ халҡына, тарихи үткәндәргә һөйөү һәм өлкән быуынды хөрмәт итеү тойғоларын тәрбиәләү маҡсатында “Йәйләү”ҙә “Салауат йыйыны” үтте. Конкурстар аша “Йыйын батыры” һәм “Йыйын матуры” һайланды. Еңеүселәр булып бөрйән ырыуынан Солтанов Самат, табын ырыуынан Рахматуллина Эльвина билдәләнде. Һәр ырыу Салауат тормошона бәйле эпизодтар сәхнәләштерҙе.\n«Йәйләү” “Бейемәгән башҡорт юҡ!” девизы аҫтында эшләй. Бүген Дүртөйлө мәҙәниәт һарайынан Фәрхетдинов Илнур һәм Дәүләтдинова Анфиса Рәхимйән ҡыҙы баш ырыуға башҡорт бейеүҙәренең айырым элементтарын өйрәтергә килде. Улар, үҙ сиратында, башҡа балаларҙы ла бейеү серҙәренә төшөндөрөп, күмәк бейеү әҙерләйәсәктәр.\n“Йәйләү” ҙә ял итеусе балалар өсөн Арғымаҡ ат- спрорт комплексына экскурсия ойошторолдо. Унда улар ат ҡарау серҙәрен өйрәнде, аттар менән яҡындан “аралашты”. Ял итеүселәр атта һыбай йөрөү күнекмәләрен үҙләштерҙе.\nБөгөн Йәйләүҙә тылсымлы көн. Балалар өсөн матур һүрәттәр менән биҙәлгән әкиәттәр, хикәйәләр, йомаҡтар, шиғырҙар бирелде. Һәрбер ырыу үҙенең сәхнәләштерелгән әкиәтен күрһәтте. Боронғоларҙан башлап сәсәндәр менән танышыу ҙа үтте. Ҡунаҡта әкиәтсебеҙ ҙә булды. Ләйсән апай әкиәттәр тураһында күп ҡыҙыҡлы һәм аҡыллы һүҙҙәр еткерҙе.\nБишенсе июндә “Йәйләү”ҙә Мусин Руслан Рәшит улы етәкселегендә ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығының хеҙмәткәрҙәре менән осрашыу булды. Улар бөтә хәүефһеҙлек ҡағиҙәләребуйынса әңгәмә үткәрҙеләр. Хатта янғын һүндереү машинаһы, ҡорамалдарын алып килеп, уҡыусыларҙы таныштырҙылар. Был сарала гимназияның уҡыусылар хеҙмәт ойошмаһы ла ҡатнашты. Шул ук көндө ЮХХДИ хеҙмәткәре Фәхретдинов Айҙар Илгиз улы уҡыусыларҙы йәйге ялда юл йөреү ҡағиҙәләре менән таныштырҙы.\nЙәйләү директоры Миләүшә Сәлихйән ҡыҙы Бикмырҙина\n6 июндә Йәйләүҙә башҡорт халыҡ музыка ҡоралдары тураһында сара үтте. Бөрйән ырыуы өлкән тәрбиясеһе Руфина Зәки ҡыҙы ҡурай, думбыра, ҡумыҙ тураһында уҡыусыларға бик күп мәғлүмәт бирҙе. Улар Ҡурай әкиәте буйынса төҙөлгән йәнһүрәт ҡаранылар. Сара аҙағында уҡыусылар ҡурай, ҡумыҙ, скрипка һ.б. уйын ҡоралдарында уйнап, концерт номерҙары күрһәттеләр. Сара бик ҡыҙыҡлы үтте.


Шәп мәҙәниәт үҙәге буласаҡ\n22 Август 2019, 10:05\nМәғлүм булыуынса, Сибай ҡалаһында 2015 йылда янып юҡҡа сыҡҡан филармония тергеҙелә. Башҡортостандың мәҙәни мираҫ объекттарын һаҡлау һәм ҡулланыу буйынса фәнни-производство үҙәге проекты буйынса 1957 йылғы бинаның тышҡы йөҙө генә элекке кеүек ҡалдырыла. Киләсәктә ул эстәлеге тулыһынса үҙгәртелеп, камералы һәм ҙур тамашасылар заллы, оҫтаханалы һәм грим һалыу, техник бүлмәле филармония комплексына әүереләсәк. #нацпроекты\nМәғлүм булыуынса, Сибай ҡалаһында 2015 йылда янып юҡҡа сыҡҡан филармония тергеҙелә. Башҡортостандың мәҙәни мираҫ объекттарын һаҡлау һәм ҡулланыу буйынса фәнни-производство үҙәге проекты буйынса 1957 йылғы бинаның тышҡы йөҙө генә элекке кеүек ҡалдырыла. Киләсәктә ул эстәлеге тулыһынса үҙгәртелеп, камералы һәм ҙур тамашасылар заллы, оҫтаханалы һәм грим һалыу, техник бүлмәле филармония комплексына әүереләсәк.\nОшо көндәрҙә “Архтамға”эксперт-проект бюроһы конструкторы, проекттың баш инженеры Илфат Аҡтуғанов төҙөлөштә булып, уның барышы менән танышты.\n--Әлеге мәлдә бинаның яңы өлөшөнә нигеҙ һалынып бөтөп, подвалдың стеналары күтәрелә. Бинаның реконструкцияланған яғында беренсе ҡаттың иҙәне түшәлгән, колонналар барлыҡҡа килгән. Икенсе ҡатта ла эштәр бара. Стена һәм колонналар конструкцияһы—монолит тимер бетоны булһа, ҡыйыҡҡа 18 метрлыҡ ҡорос япма ябыласаҡ. Электән ҡалған стеналар нығытыла, сатнаған урындары инъектирлау алымы менән көпләнә,--ти Илфат Аҡтуғанов эш барышын аңлатып.\n—Проект бик оригиналь, шул уҡ ваҡытта эффектлы,--тип баш инженерҙың һүҙҙәрен ҡеүәтләй “Архтамға”эксперт-проект бюроһы архитекторы Рөстәм Әлибаев.—Бинаның үҙенсәлеге—ҡаланың М.Горький урамына ҡараған ал яғын һаҡлап ҡалыуҙа. Филармонияның майҙанын ихата биләмәһе иҫәбенә киңәйтеп, 500 урынға иҫәпләнгән тамашасылар залы булдырасаҡбыҙ. Республиканың мәҙәниәт министрлығы беҙҙең алға учреждениеның функциональ мөмкинлектәрен тулыландырыу бурысын ҡуйҙы. Иҫке бина баштан уҡ мәҙәниәт йорто проекты буйынса һалынғанлыҡтан, ул заманса талаптарға яуап бирмәне. Архитектура-план ҡарарҙары ярҙамында проектыбыҙ эффектлы килеп сыҡты. Буласаҡ мәҙәниәт йорто компактлы, мансарда һәм подвал тулыһынса экспуатацияласаҡ. Техник йыһазландырыу буйынса 1 тамашасыға иҫәпләгәндә бындай төҙөлөш 1 миллиард һумға барып төшә. Беҙҙә иһә, функциональ мөмкинлектәрҙе ҡыҫҡартмаған осраҡта ла 430 миллион һумға тиңләшә.\nӘйткәндәй, филармонияны биҙәүҙә төбәк компоненты иҫәпкә алынған: интерьерҙа үҫемлектәр мотивтары менән башҡорт “ҡусҡары” орнаменты буласаҡ. Заманса стилдәге был биҙәктәр тамашасылар залын, шулай уҡ яңы яҡтың тышҡы йөҙөндәге алюмин кассеталар перфорацияларын биҙәйәсәк.\n“Мәҙәниәт” милли проекты сиктәрендә төҙөлгән филармония “Башҡортостандың 100 йыллығына—100 объект” исемлегенә ингән\nСибай филармонияһын аукционда еңеп сыҡҡан “Равелен” Мәскәү фирмаһы реконструкциялай. Эшселәр төҙөлөштө 2020 йылдың ноябрендә тапшырырға иҫәп тота.


10 Ноябрь 2020, 14:24\n«Һәр әсәй ҙә ҡыҙын сәскәләй матур йөрөтөргә теләйҙер. Өлкән ҡыҙым Азалия тыуғас, шатлығымдың сиге булманы. Уны ғүмерендәге тәүге Яңы йыл байрамына ла үҙенсәлекле итеп кейендерергә уйланым. Тик алты айлыҡ балалар өсөн тап килгән, шул уҡ ваҡытта ҡупшы булған, күңелгә ятҡан ғына күлдәк таба алманым. Матур булһа, туҡымаһы шау синтетика, сабыйға ундайҙы кейҙерге килмәй. Шунан уға үҙемсә фатиндан итәк тегергә булдым. Ул да тәбиғи туҡыма түгел, әлбиттә, әммә юлын таптым: бәпесемә кизе-мамыҡ водолазка, колготки кейҙерҙем. Бына шулай өйрәндем был шөғөлгә», – тип һөйләй Әлиә. Әйтергә кәрәк, быға тиклем ҡул эштәре менән һис ҡыҙыҡһынмаған була йәш әсә. Бер тәмен белеп алғас инде, бәләкәсенә төрлө биҙәүестәр ҙә яһай башлай һәм әкренләп ҡул эшенә ылыға. Тора-бара әхирәттәре, таныштары тап шундайҙы эшләп биреүен үтенә, оҫтарып киткәнен үҙе лә һиҙмәй ҡала. Бөгөн, икенсе бәпесе менән өйҙә ултырғанда, был шөғөлө аҡса ла килтерә икән. Инде биш йәшлек Азалия төрлө костюмдарҙы, образдарҙы һүрәт итеп төшөрөп күрһәтә, ә әсәһе уны атҡарып сығыу юлын эҙләп «баш вата». Ике йәшлек Валерия ла ижади эш менән ҡыҙыҡһына.\n1-2 йәшлек балаларға итәк өсөн 1,5 м киңлегендә 2,5 м фатин туҡымаһы (фатин – селтәрле еңел полиэстер туҡыма), 2 – 2,5 см киңлегендәге резинка, 1,5 м самаһы һуҙылып торған спандекс ебе, ҡайсы, еп, биҙәр өсөн мәрйендәр кәрәк.\nКиң резинканың оҙонлоғон ошолай билдәләйбеҙ. Баланың билен үлсәйбеҙ ҙә шул һандан 10 см алабыҙ, тегеп беркетергә бер нисә см өҫтәйбеҙ.\nФатинды оҙонлоғо 50 сантиметр булған 5 киҫәккә ҡырҡабыҙ (1,5 м киңлеге ҡала). Шунан 10 см киңлегендәге таҫмаларға бүлеп сығабыҙ, тиҙерәк булһын өсөн бер нисә ҡат итеп ҡырҡырға ла мөмкин (1-се һүрәт). 50 х 10 см ҙурлыҡтағы таҫмалар килеп сыға.\nРезинканың ике яғын тегеп тоташтырабыҙ ҙа уңайлы ғына берәй нәмәгә кейҙереп ҡуябыҙ (өс литрлы банканы, баш түбән әйләндерелгән ултырғыстың аяҡтарын ҡулланырға мөмкин, Әлиә бының өсөн балалар ултырғысының артын ҡуллана). Фатин таҫманы резинкаға кейҙерәбеҙ, урталай бөкләп төшөрәбеҙ. Спандекс ебен алып, уртаға бөкләйбеҙ ҙә резинка эргәһенән генә фатиндың артынан үткәрәбеҙ, ептең оҙон яғын уртала барлыҡҡа килгән элмәк аша сығарабыҙ – шулай епте нығытабыҙ (2-се һүрәт). Артабан ошо ике ҡат спандекс менән эшләйбеҙ.\nИкенсе таҫманы шулай уҡ резинкаға кейҙерәбеҙ, спандексты резинка аҫтынан ғына фатинға ике ҡат урайбыҙ. Башҡа таҫмаларҙы ла шулай уҡ беркетеп сығабыҙ (3-сө һүрәт). Аҙағынан епте нығытып ҡуябыҙ.\nШунан фатин таҫмаларҙы, аҫҡы яҡтан сығып торғандары булһа, бөхтәләп, тигеҙләп ҡырҡып сығабыҙ. Итәкте мәрйендәр менән биҙәйбеҙ.\nФатин киҫәгенән бант эшләп, итәктең биленә беркетәбеҙ. Биҙәү өсөн төрлө таҫма, төймә, страздар ҡулланырға мөмкин. Тик балаларҙың тиктормаҫлығын иҫәпкә алығыҙ, биҙәүестәрҙе яҡшылап нығытырға онотмағыҙ.\nБындай итәкте төҫө буйынса тап килгән футболка, водолазка менән кейеү уңайлы. Футболканы шулай уҡ мәрйен, страз, таҫма ярҙамында биҙәргә мөмкин, брошь тағырға ла була. Ошо уҡ төҫтәге фатин киҫәктәренән брошь йә сәскә ҡуйыу өсөн ҡаптырма эшләһәң дә яҡшы. Фатин итәк фотосессиялар ойошторғанда, бәләкәс ҡыҙыҡайҙарға байрам кейеме әҙерләгәндә йәтеш. Яңы йыл костюмында ҡулланыуға ла уңайлы.


Бутҡабыҙ — майһыҙ, сәйебеҙ шәкәрһеҙ булмаҫ… » Башҡортостан гәзите\nБутҡабыҙ — майһыҙ, сәйебеҙ шәкәрһеҙ булмаҫ…\n28-10-2011, 11:05 // Информация // Баҫып сығарырға\nШ. Хоҙайбирҙин исемендәге ауыл хужалығы кооперативы сөгөлдөрҙө 35 гектарҙа сәскән. Әле бында эш ҡайнай. Халыҡ “татлы тамыр”ҙы йыйып алып, үҙ өлөшөндәге сөгөлдөрөн йәһәт кенә таҙартып, шәкәр заводына оҙатырға тырыша.\nБеҙ килгәндә лә дүрт агрегат буш тормай ине. Иҙрис Ғайсин үҙенең техникаһы менән япраҡтарҙы ҡырҡып үтеүгә, артынан Айҙар Ташбулатов менән Александр Соколовтың агрегаттары эште үҙ ҡулына ала. Рифат Латипов менән Миңнулла Күсәрбаев арбаға тейәлгән уңышты хужалары янына килтереп бушата.\n— Быйыл утыҙлап ғаилә сөгөлдөр алып эшкәртте. Араларында хужалыҡта эшләп йөрөгән һауынсылар, шоферҙар ҙа бар. Мәктәп коллективы үҙе алты гектар алды, һәйбәт тәрбиәләне. Әле таҙартып бөттөләр, тиҫтәгә яҡын машина булды, — ти кооператив рәйесе Марсель Аҙнағолов. — Таҙартылған сөгөлдөрҙө Вәкил Һабаншин менән Вадим Жеребцов заводҡа алып китә. Ара яҡын, сират та бик юҡ…\nСәмләнешеп сөгөлдөр таҙартыусы бер-ике ғаиләгә лә һуғылдыҡ. Ҡулдарына күҙ эйәрмәй. Балаларҙың да мөһим эштән ситтә ҡалмауы һөйөндөрә. Ғәтиәтулла Ситдиҡовтың ғаиләһе аяҙ көндә ыратып ҡалырға тырыша.\nРифат Латиповтарҙың ғаиләһенә ярҙамға балалары ғына түгел, дуҫтары, аралашып йөрөгән кешеләре лә килгән.\n— Ғаилә өсөн аҙмы-күпме аҡса килә. Гектарынан 160–170, хатта 200 центнер алған урындар бар. Уңыш юғарыраҡ булған һайын, шәкәре лә күберәк буласаҡ, — ти рәйес.\n— Ер бер аҙ һурыҡҡас ҡына эшкә тотона алдыҡ, — ти район ауыл хужалығы идаралығының баш агрономы Рәфис Сәйфетдинов. — “Ергән” МТС-ы филиалының 600 гектар баҫыуында эштәр ошоғаса башланмаған, ә бына бер нисә крәҫтиән (фермер) хужалығында ул ырап бара.\nКөнбағыш урыу ҙа крәҫтиән өсөн бөгөн ҙур хәстәр. Баш агроном әйтеүенсә, майҙандарҙың ни бары өстән бер өлөшөндә генә уңыш йыйып алынған.\nЧапаев исемендәге ауыл хужалығы кооперативындағы бер баҫыуҙа көнбағыш урыуға тап булдыҡ. Өс “Дон-1500Б” комбайны бер юлы килеп төшкән. Хужалыҡтың баш агрономы Григорий Мельников та туҡтаған бер комбайн тирәһендә урала.\n— Быйыл үҙебеҙҙең “енисей” сортын 400 гектарға сәстек, 320 гектарында йыйып алдыҡ. Кәрзиндәр бик еүеш, урыуы ауыр, шулай ҙа 14–15 центнерҙан ҡалмайбыҙ әле, — ти ул. — Бик һаҡ йөрөргә кәрәк, саҡ ҡына тиҙләһәң, тығыла, агрегаттар эштән сыға.\nБыл техник культураларҙы йыйып алыу крәҫтиән өсөн быйыл бик ауырға тура килде. Өҙлөкһөҙ яуған оҙайлы ямғырҙар ауыл кешеһенең пландарын емерҙе, изге ниәттәрен юҡҡа сығарҙы. Ҡотҡарһа ла, аяҙ торған көндәр генә ҡотҡара бөгөн — шуға ла һәр сәғәт-минут иҫәптә, ҡәҙерле.\nЯҢЫЛЫҠТАР АРХИВЫ Август 2018 (200)


Мәшһүр бейеүсе Рәшиҙә Туйсина 70 йәшлек юбилейын билдәләй // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nМәшһүр бейеүсе Рәшиҙә Туйсина 70 йәшлек юбилейын билдәләй\n10:37, 11 мая 2012 Йәмғиәт\nМәшһүр бейеүсе, Рәсәйҙең атҡаҙанған артисы, Башҡортостан Республикаһының халыҡ артисы, Салауат Юлаев һәм Ғ.Сәләм исемендәге премиялар лауреаты Рәшиҙә Ғилметдин ҡыҙы Туйсина быйыл үҙенең 70 йәшлек юбилейын билдәләй.\nБейеүсе 1942 йылдың 10 майында Башҡортостан Республикаһы Баймаҡ районы Сыңғыҙ ауылында тыуған.\nБала сағынан Рәшиҙә Туйсина халыҡ йырҙарына һәм бейеүгә ғашиҡ, мәктәптең художестволы үҙешмәкәрлегендә әүҙем ҡатнаша. Урта мәктәпте тамамлағандан һуң, бында пионервожатый булып эшкә ҡала. 1960 йылда Рәшиҙә Ғилметдин ҡыҙы Өфөгә пионервожатыйҙар курсына килә. Бында Фәйзи Ғәскәров етәкселек иткән Башҡорт дәүләт халыҡ бейеүҙәре ансамбленә бейеүселәр йыйыу тураһында иғлан ишетә. Конкурста үҙе яратып бейегән «Заһиҙә»не башҡара. Ансамбль етәксеһе Фәйзи Ғәскәров тал сыбығындай нәҙек, һомғол буйлы йәш ҡыҙҙың киләсәктә башҡорт бейеүе сәнғәтенең ынйыһы буласағын төҫмөрләп ҡала һәм ансаблгә саҡыра.\nРәшиҙә Туйсина Башҡортостан Республикаһының халыҡ бейеүҙәре ансамблендә 27 йыл дауамында эшләй. «Заһиҙә», «Гөлнәзирә», «Зарифа», «Шаян ҡыҙҙар», «Көйәнтә», «Бишбармаҡ» һәм башҡа бейеүҙәрҙә сағыу образдар булдыра.\nВиртуоз ҡурайсы һәм йырсы Ишмулла Дилмөхәмәтов менән бер нисә музыкаль номер әҙерләй. Был уникаль дуэт 1968 йылда София ҡалаһында уҙғарылған IX Бөтә донъя йәштәр фестивалендә ҡатнашып, лауреат исемен һәм алтын миҙал яулай. Ижади союз Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһына лайыҡ була.\nТиҫтәләгән йылдар эсендә бейеүсе барлыҡ Советтар Союзын тиерлек урап сыға, Азия, Африка һәм Европа илдәрендә була.\nРәшиҙә Ғилметдин ҡыҙы бөгөн дә республиканың ижтимағи тормошонда әүҙем ҡатнаша, йәш бейеүселәр менән йыш осраша, тәжрибә уртаҡлаша. «Байыҡ» республика халыҡ бейеүҙәре конкурсында жюри рәйесе лә. Тыуған яғы — Баймаҡ районы менән дә бәйләнештәрҙе өҙмәй, яҡташтары менән йыш осрашып тора.


видеофильм | Әбйәлил - Абзелил\nАвтор: Назир Сабитов в видеофильм\n«Ҡыҙыл паша» спектакле . «Красный паша» // «Ҡыҙыл паша» _ Нәжиб Асанбаев. Башҡорт академия драма театры.\nкрасный паша ҡыҙыл паша\nҮлгәндән һуң терелеү\nАллаһ Тәғәлә насып итһә, иман тураһында, имандың бер шарты Ахирәт көнөнә ышаныу, Ҡиәмәт көнөнә инаныу тураһында бөгөнгө вәғәҙебеҙ булыр иншәАллаһ!\nБеҙ барыбыҙ ҙа әлхәмдүлилләһ, иманлыбыҙ, тибеҙ, үҙебеҙҙе мосолман тип һанайбыҙ, күңелдәребеҙ дөрөҫ тибеҙ. Ҡайһы берәүҙәребеҙ: мәсеткә йөрөмәһәм дә, минең күңелем дөрөҫ, күңелем саф, тип әйтә. Әммә кешенең күңеле саф булыу ғына етмәй, Әҙәм балаһы Аллаһ Тәғәлә ҡушҡанды үтәп, тыйғанынан тыйылырға тейеш.\nҺеҙгә билдәле булған юл йөрөү ҡағиҙәләре бар. Кемдер уларҙы бик яҡшы белергә мөмкин, әммә ул ҡағиҙәләрҙе үтәмәһә, милиция «эләктерһә», барыбер яза бирә бит, һин ҡағиҙәләрҙе яҡшы, беләһең, тип тормай. тулыһынса ошонда уҡығыҙ...\nЦДУМ, Ләлә-Тюльпан мәсете, РИУ (Рәсәй Ислам Университеты)\nЦДУМ, Ләлә-Тюльпан мәсете, РИУ (Рәсәй Ислам Университеты), беҙҙең менән бер курста уҡыған ҡатын-ҡыҙҙар төркөмө, 2012—2018 йылдар.\nЦДУМ, РИУ (Рәсәй Ислам Университеты), Ләлә-Тюльпан мәсете\nЦДУМ, РИУ (Рәсәй Ислам Университеты), Ләлә-Тюльпан мәсете, минең курсташтарым, 2012- 2018 йылдар.\nЙома, Белорет ҡалаһы\nЙома, йома вәғәзе. Белорет ҡалаһының «Джәмиғ» мәсете имам-хатибы Исмәғил хәҙрәт.\nМәйетте (мәрхүмде) йыуыу\nБыл видеола мәйетте (мәрхүм-мәрхүмәне) нисек йыуырға өйрәтәләр. Бында мәйет урынына тере кеше ята, күҙҙе асылһа йә ҡулы ҡыбырҙаһа ҡотоғоҙ осмаһын. Ошо видеоға ҡарап өйрәнәгеҙ. Артыҡ нәмәләре юҡ тигәндәй, ләкин йыйыу тәртибе ошолай булырға тейеш. Ҡулын беҙҙә буйға һалалар, ә күкрәккә түгел (һуңғы кадрҙа ҡулды буйға һалғандар). Кәфенде лә бөтөн көйөнсә төрәләр, беҙҙәге һымаҡ күлмәккә тишек эшләп тормайҙар (ҡатындарға күлмәк һәм яулыҡ кәрәк). Былайҙа дөрөҫ. Мәйет йыуыуҙа һәр кем ҡатнашырға тейеш, бигерәктә туғандары. Әгәр бер кеше ғүмерендә асылда мәйет йыумаһа, Ҡиәмәт көнөндә был сөннәттә ни өсөн ҡатнашманың, тигән һорау алдында ҡуйылыр. Мәйет йыуғанда ғәүрәт еренә ҡул менән теймәйҙәр, (беҙҙең халыҡ ошо ерҙә яңылыша) сөнки күҙ менән ҡарау хәрәм булған кеүек яланғас ҡул менән ҡағылыу ҙа хәрәм булыр. Бында ла өс мәртәбә йыуҙылар, — өсөнсөһө камфара менән. Мәрхүмә ҡатын-ҡыҙға ахирәт күлмәге кейгеҙелә һәм сәстәре үрелә. Кәфен төрөүгә килгәндә былар уң яҡтан башлап һул яғы менән ҡаплайҙар, ә беҙҙең Хәнәфи мәҙһәбе буйынса, иң башта һул яғы, шунаң һуң уң яғы менән ябыла. Йыназа намаҙын видеола үҙҙәренсә уҡыйҙар. Видеоны ТУЛЫҺЫНСА ОШОНДА УҠЫҒЫҘ тигән ссылкаға баҫып ҡарағыҙ. тулыһынса ошонда уҡығыҙ...\nАвтор: Назир Сабитов в видеофильм, вәғәздәр\nАллаһы Тәгалә билгеләгән чикләр. Илдус Хәзрәт Фәиз. Ислам. Әхмәтхәди Максуди «Гыйбәдәт исламия» китабыннан дәресләр.\nҠатын-ҡыҙҙар намаҙы, иртәнге намаҙ\nӘбйәлил районы Үтәгән ауылы Хәнифә Әбүбәкировна сәсән хаҡында. Икенсе бүлеге.\nБеренсе бүлеге ошо биттә: //nazir1965.com/videofilm/abzelil-skazitelnica-xanifa-abubakirova-iz-utyagana.html\nБашкортостан киностудияһынын фильмы «Өс хат»\nАВТОР ТУРАҺЫНДА - 9 575 views\nШәмиғол хәлфә - 5 798 views\nТал Ҡусҡарҙа мәсет асыу тантанаһы. Мэхмэт хәҙрәт - 5 426 views


Республикала ҡыҙы ни өсөн әсәһенең мәйетен ҡәберҙән ҡаҙып алғаны билдәле булды // Хәл-ваҡиғалар | новости башинформ.рф\n11:25, 16 октября 2018 Хәл-ваҡиғалар\nРеспубликала ҡыҙы ни өсөн әсәһенең мәйетен ҡәберҙән ҡаҙып алғаны билдәле булды Фото: Олег Яровиков\nӨФӨ, 2018 йыл, 16 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ксения Калинина/.\nБашҡортостандың Көйөргәҙе районында Ермолаевка ауылы янындағы зыяратта бер ҡатын күптән түгел ерләнгән әсәһенең мәйетен ҡәберҙән ҡаҙып алған. «Башинформ» агентлығы төбәк Эске эштәр министрлығының матбуғат хеҙмәтенә һылтанып хәбәр иткәнсә, ул психоневрология диспансерына урынлаштырылған. Полиция хеҙмәткәрҙәре ошо осраҡ буйынса тикшереү алып бара.\nМәғлүмәткә эйә сығанаҡ «Башҡортостан» ДТРК-на бындай ҡылыҡтың сәбәбен хәбәр итте — йәнәһе лә өлкән йәштәге вафат булған ҡатындың ҡыҙы әсәһенең кәүҙәһен Күмертауҙа ерләргә теләгән. Ул әсәһе менән тап ошо ҡалала йәшәгән. Ҡыҙына ерләнгән урын оҡшамаған — ул был мәсьәләне үҙаллы хәл итергә уйлаған.\nТеги: ғәҙәттән тыш хәл, Башҡортостан Республикаһы буйынса Эске эштәр министрлығы


Яшьләре һиндостанда: онлайн ваҡытта ҡыҙ короллеге\nPosted on 08.03.2019, 23:08 By Goodsite\nКхаси ҡыҙ уның яны на килә, һинд штаты Мегхалай аҫаба халҡы. Сөнки ҡыҙ тураһында хәстәрлек генә тыуған булһа, артабан нимә булыуы мөмкин кл. Әгәр кесе ҡыҙыңды кейәүгә сыҡҡас, ирем уның йортон ғаилә йәлеп итә. Бала, үҙ исеменән ала. Каролин фотоһүрәттәр араһында ун ай үткәрәсәк. кхаси клэппер һәм дөйөм алғанда-ауыл. Үҙ ҡуйылыш, созерцательный шәхестең тормош һәм ҡыҙ һүрәтен кхаси донъяны һүрәтләй. Kingdom of сериалы Girls китап барлыҡҡа килә. Каролин төҙөргә мөмкин тип иҫәпләй клаппер ҡыҙ шул тиклем ышаныс, үҙ-ара кадрҙар менән барлыҡҡа килгән был матур һәм ҡыҙыҡлы булыр тип фотограф ‘моделе’ шаһиты. Предчувствовать фантазия һәм ҡыҙҙар кисерештәрҙе яҙырға мөмкин, хатта ҡайһы берҙә дөрестен ғына түгел, ‘созерцательный’. Һүрәтләү субъект эшләй. Колониаль халыҡтар ҡараш өсөн урын ҡарап һуң Voyeurs экзотика вождение юҡ. Үрге мәҡәлә исеме ‘Һиндостан яшьләре.’, ай-һай, был бөтөнләй дөрөҫ түгел. Был кхаси-matrilinear традицион йәмғиәттә (схема уңыш ҡатын-ҡыҙ) йорт һәм ҡыҙының ғаиләһендә йәшәй. Был ҡатын-ҡыҙҙарҙың юғары кимәлдә иҡтисади үҙаллылыҡты күберәк биреү, күберәк көньяҡ азия башҡ.\nТрадиция бар (тиерлек) шәхси милкебеҙ юҡ. Әммә юғары иҡтисади һәм сәйәси йоғонтоһо аша ир һәм rätesystem һәм юлбашсыһы булған (патриархаль элемент). Был элементтар сағыштырмаса мистик матриархальный кл.\nБөгөн күпселек христиан кхаси эске һәм традицион роле кәмеүе күҙаллана. Йыш ҡына йәш ҡатын-ҡыҙ һәм ир-егет өсөн иң яҡшы инглиз телендә белем алыу мөмкинселеге бик мөһим әһәмиәткә эйә булған юғары оҫталыҡ уртаса күп кхаси көньяҡ ҡапҡа асып-Азия һәм хеҙмәттәргә донъя баҙарында. ‘Кхаси ойошторола. ҡәбиләләре, улар, үҙ сиратында, ырыу һәм ырыу тора. Колониаль осор чиновниктары ирҙәр маҡсатлы нығытыу ваҡытында британия британ юлбашсы, клан һәм абруйын яулау өсөн әсә йоғонтоһон ҡаҡшата. Һоҡланғыс фотоһүрәттәрҙе, ҡыҙғанысҡа ҡаршы, мин була алмайым таҫмаһы һүрәт һөйөүселәр таҙа. Йәки ул булырға тейеш ине, ә был-бик ғәҙәти булмаған икән. Минең буйынса һуңғы булыу-минең ‘An Motion fluid Album of’ Дайкс В Милтон, шулай уҡ билдәһеҙҙәр тип кәңәш ителә. Мин ине яратам уҡыусылар тап кхаси тураһында күберәк күреп, ҡыҙым, һин — миңә күптән бара.) Бер аҙ бара, хатта бер нисә тапҡыр. ba.\nАзияның ҡайһы бер matriarchaten була. Бында улар ныҡ итеп күрһәтелгән төп отчет йәшеллеккә күмелгән. Frankfurter Rundschau ҙур мәҡәләһе һөйләй. индонезия һәм ҡытай тураһында минангкабау МАСО, этник төркөмдәрҙең бер нисә миллион кеше булды. Тик ер алмауын белгән ҡатын-ҡыҙ, мираҫ закон буйынса ир-аттар мөмкин түгел. „Ә ир-аттар: улы менән әсәһе физик эш көсөргәнешле, ауыр бурысты үҙ өҫтөнә ала һәм булып ҡала “ (цитата). Был башлыса ҡатын-ҡыҙ белем һәм тормошҡа ашырылып килә. Аҙаҡҡы ике пункт обширно һәм германияла ҡулланыла. Эш ауыр, Максимум һәм минимумдары минирование etc. тол ҡатын-ҡыҙҙы ярата һәм уны кеше түгел. Мәғариф бәйле ҡатын-ҡыҙ, ҡатын-ҡыҙ байтаҡҡа юғары уҡыу йорттары һәм мәктәптәрҙең торошон яҡшыртыу буйынса уполномоченный. Одержать Яшьләре тигеҙлек һәм ғәҙеллек менән башҡара. Тик Власть һәм милеккә ҡараған ҡатын-ҡыҙ, ир-аттың ғына нелюди бында нисек аңлатырға мөмкин. Бында абсурд тип аталған был мөнәсәбәткә бәйле, тип Патриархат. Тиҫтә йыл дауамында бында хоҡуҡ ир-аттың аҙ, ҡатын-ҡыҙҙарға ҡарағанда, тигеҙлек gem. -илдә ҡатын-ҡыҙ иҫ киткес тигеҙлек законы. Бында күберәк хоҡуҡтарға эйә, хатта бер нисә йөҙ йыл элек ҡатын-ҡыҙҙар ир-егеттәргә ҡарағанда, яшьләре. ‘Һыйғыһыҙ булып тойолор был бәйләнеш, мөнәсәбәт аңлатыр өсөн бында, Патриархат. Бында күберәк хоҡуҡтарға эйә, хатта бер нисә йөҙ йыл элек ҡатын-ҡыҙҙар ир-егеттәргә ҡарағанда, яшьләре. Бәлки, бер аҙ тапҡыр тикшерелде. енси (vulgo: гендер тикшеренеүҙәре). Улар менән эшләргә кәрәк, тигән фараз Власть мөнәсәбәттәренең тарихи осорға күсереү аша түгел, ә ябай ‘ир-егет’ бәйләнеш, әммә күп тапҡыр киҫештерҙе һәм ҡоралдар (дин, исем, статусы, ‘һөнәр’, милек, йәше, килеп сығышын, милләтен.) иҫәбе, кеше нимә өсөн мөмкинлектәр бар. Күп көсөн һәм башҡа ҡалалар өсөн, тағы бер захлопывать ‘ир-егет’ һәм ‘ҡатын-ҡыҙы’, бигерәк тә ихлас, һүҙ барғанда, мәҫәлән, статистика сығарыу өсөн, улар ун процентҡа араһында айырма ниндәй ҙә параметрҙар, һеҙҙе шулай күрәм, ә һуңынан ике ҙур төркөмдән тыш башҡа хеҙмәттәрендә уҡырға мөмкин рейс булмай сыҡты\n← Һин ҡыҙы таныштырҙы ҡушымта: һин ҡыҙ андроид өсөн бушлай ч - скачать видео-таныштырыу\nҺиндостан: йә бағыусылар ярҙамы менән иғәнә - SOS-балалар ауылдары бөтә донъяла →\n© 2020 Видеочиват Һиндостан


Рөстәм Хәмитов: «Башҡортостанда яңы производстволар экологик яҡтан хәүефһеҙ буласаҡ» // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nРөстәм Хәмитов: «Башҡортостанда яңы производстволар экологик яҡтан хәүефһеҙ буласаҡ»\n11:01, 9 сентября 2013 Иҡтисад\n— Республика етәксеһе булараҡ, мин Башҡортостанда экологик яҡтан хәүефле, бысраҡ производство төҙөүгә бер ҙә ризалашмаҫ инем. Был минең республиканың тирә-яҡ мөхитте һаҡлау министры булып эшләгән ваҡытта уҡ булдырылған позициям, һәм унан ситкә тайпылмайым, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов шәмбе, 7 сентябрҙә, журналистар менән аралашыу барышында.\nАғымдағы аҙнала Өфөлә «Кроношпан» заводының тирә-яҡ мөхиткә йоғонтоһон баһалау буйынса йәмәғәт тыңлауҙары башлана. Республика етәксеһе фекеренсә, был производствоға бәйле хәлдәр арттырылып күрһәтелә.\n— Был ҡәҙимге ағас эшкәртеү предприятиеһы, унда ағас-юнысҡы плитә етештереләсәк. «Кроношпан» — химия производствоһы түгел, — тип аңлатты Рөстәм Хәмитов.\nБөгөнгө көндә бындай предприятиелар Өфөлә, атап әйткәндә, Нижегородкала эшләй. «Кроношпан» заводына ҡарағанда, улар бәләкәйерәк, әммә атмосфераға зарарлы матдәләрҙе күберәк бүлеп сығара.\n— Был предприятиеларҙың тирә-яҡ мөхитте бысратыусы үтә хәүефле объекттар булыуына зарланыуҙарҙы бер ҙә ишеткәнем юҡ. «Кроношпан» был йәһәттән күпкә таҙараҡ буласаҡ, — тине Рөстәм Хәмитов.\nРеспублика етәксеһе бөгөн тирә-яҡ мөхитте бысратҡан төп сығанаҡ итеп автомобилдәрҙе атаны.\n— Өфөлә 350 мең автомобиль иҫәпләнә, йыл һайын граждандар яҡынса 35-36 мең машина һатып ала. Был автомобилдәр бүлеп сығарған зарарлы матдәләрҙең күләме төҙөләсәк предприятиеныҡынан яҡынса 20-25 тапҡырға күберәк, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Рөстәм Хәмитов. – Башҡортостанда йыл һайын атмосфераға бер миллион 100 мең тонна зарарлы матдәләр бүленеп сыға, шуларҙың 400 меңен – сәнәғәт предприятиелары, 700 меңен автомобилдәр бүлеп сығара.\nТөбәк башлығы хәбәр итеүенсә, «Кроношпан» буйынса барлыҡ экспертизалар ҙа үткәреләсәк. Предприятие төҙөү буйынса һуңғы ҡарар тик экспертиза мәғлүмәттәре нигеҙендә генә ҡабул ителсәк. Президент шулай уҡ, яңы предприятие Өфө районы халҡының эшкә урынлашыу мәсьәләһен дә хәл итәсәк, тип билдәләне.\nРеспублика етәксеһе һүҙҙәренсә, төбәктә яңы предприятиелар төҙөлә икән, улар экологик яҡтан таҙа буласаҡ, бөтә заманса технологияларға яуап бирәсәк. Улар бүлеп сығарған матдәләрҙе һәм ағыҙған һыуҙарҙы таҙартыу системаһы мотлаҡ булдырыласаҡ.


Песня «30 лет(bash)» исполнителя Динар Борода. Скачать или слушать онлайн\nПесня «30 лет(bash)»\n1)Нурҙар балҡытып, ал таң атты\nОфоҡ артынан шат ҡояш ҡалҡты\nТәҙрәмде таңғы саф ел ҡаҡты\nЙоҡ(о)нан мине уятты.\nҒүмер юлымда өҫтәлде бер йәш\nКүңелем тулды, күҙгә килде йәш.\nОлоғайҙым мин, әммә әле йәш:\nМиңә бөгөн утыҙ йәш!\nБыл көндә донъя ал нурға сумды:\nБыл көндә атайым уллы булды.\nБыл көн шатлыҡтан күңелем тулды:\nМиңә бит утыҙ тулды!\nЙәшлегем сәләм ебәрҙе бөгөн:\nҮҙ аллы тарт тип тормоштоң йөгөн\nБәхеттән хатта иҫерҙем бөгөн:\nУтыҙ йәш миңә бөгөн!\n2)Ҡыҙыу ҡояш күктә һибә нурҙар\nТирә- яҡта яңғырай шат йырҙар\nДәртле көй биргәндәй булды кәңәш:\n“Ҡайғырма, күңел ас, һин бит йәш!”\nСәмләнеп тибә йөрәк, уйнай ҡан.\nКеҫәмдә хәмерлек аҡсам ҡалған\nКүҙ ҡыҫа ҡояш: “Түҙ һин, братан!”\nДуҫтар һоналар стакан!\n3)Офоҡ артына ҡояш йәшенде,\nБилдәләргә утыҙ йәшемде\nЙыйылдылар өҫтәл артына\nДуҫ- иш, йәше- ҡарты ла.\nТеләйҙәр миңә изге теләктәр,\nДуҫ- туғандар тапшыра бүләктәр,\nТыйыуҙарға һис тормайым ҡарап\nТуйғансы эсәм шарап.\nслова Гульшат Шагиева\nВ категории: В машину


Хеҙмәт баҙарында маркетинг һәм PR белгестәренә ихтыяж арта // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nХеҙмәт баҙарында маркетинг һәм PR белгестәренә ихтыяж арта\n18:00, 10 ноября 2015 Иҡтисад\nӨФӨ, 2015 йыл, 10 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Әлим Фәйезов/.\nМаркетинг, реклама һәм PR — Рәсәйҙә әүҙем үҫешкән популяр эшмәкәрлек өлкәләренең береһе. Төрлө йылдарҙа эш биреүселәрҙең тармаҡ белгестәренә ҡарата мөнәсәбәте бер төрлө генә булманы. Берәүҙәр хеҙмәткәрҙәрҙең эш һөҙөмтәһен күрмәне, икенселәрҙе бюджеттың ҙур булыуы һағайтты. Йәнә бер фактор — профессиональ кадрҙарҙың етешмәүе.\nӘммә хәл яҡшы яҡҡа үҙгәрә — етәкселәр грамоталы маркетинг коммуникацияларының кәрәклеген аңлай, сығымдар оптималләштерелә, белгестәрҙең профессионаллеге күтәрелә.\nSuperJob үҙәге мәғлүмәттәре буйынса, 2015 йылдың туғыҙ айында ғына маркетинг коммуникациялары өлкәһендәге вакансиялар һаны — 18, резюме 34 процентҡа артҡан.\nЙыл башына вакансияларҙың артыуы 35 процент тәшкил иткән. Яҙ көнө реклама һәм PR өлкәһендәге белгестәр араһында әүҙемлек күҙәтелгән — 22 процент.\nМаркетолог вазифаһына дәғүә итеүселәр араһында конкурс 4 процентҡа артҡан һәм бер вакансияға өс резюме тура килгән. Пиар белгестәре араһында конкуренция айырыуса ҙур — бер вакансияға 14,6 резюме. Шуның менән бергә эш биреүселәрҙең 21 проценты — маркетолог, 11 проценты пиар белгестәрен эҙләй, 9 процентына бренд-менеджер талап ителә.\nКөрсөккә ҡарамаҫтан, тармаҡтағы эш хаҡы ыңғай динамикаға эйә, үҫеш 2 процент сиктәрендә, тип билдәләйҙәр SuperJob үҙәгендә.\nТеги: хеҙмәт баҙары,кадрҙар,тикшереүҙәр


предпринимателькое дело, фермерам, предпринимателям, открыть дело » Страница 6\nГазета "Йәшлек" » Экономика » Үҙ эшеңде башла! » Страница 6\nЭкономика / Үҙ эшеңде башла! // 8-12-2016, 14:52\nБашҡортостанда «Рәсәйҙең йәш эшҡыуары» конкурсының төбәк этабы тамамланды. Республикала беренсе тапҡыр уҙғарылған конкурста төрлө муниципаль берәмектән 42 кеше ҡатнашты. Шуларҙың 20-һе бизнес-проекттарын яҡлау мөмкинлеге алһа, бишәүһе декабрҙә Мәскәүҙә уҙасаҡ федераль этапта сығыш яһау хоҡуғы алды. Улар араһында беҙҙең яҡташыбыҙ, Сибай ҡалаһынан Гөлназ Азатованың булыуы ҡыуаныслы. Йәш эшҡыуар буҙа эсемлеге менән «Йыл асышы» номинацияһында еңеү яуланы....\nЭкономика / Үҙ эшеңде башла! // 1-12-2016, 11:58\nЭкономика / Үҙ эшеңде башла! // 15-11-2016, 13:26\nЭкономика / Үҙ эшеңде башла! // 17-08-2016, 15:11\nУмартасылыҡ менән шөғөлләнеү нәҫелдән киләлер ул. Бөгөн Ишембай районының Аҙнай ауылында ҡортсолоҡ менән шөғөлләнгән кешеләр күп. Минең олатайым һәм өләсәйем дә ата-бабаларыбыҙҙың быуындан-быуынға күскән боронғо һәм күркәм шөғөлөн үҙ иткән.\nОлатайым Миңлеғәле Абдрахман улы Кинйәбулатов ғүмер буйы бал ҡорттары тотто. Йыл һайын 15 – 20-ләп умарта ҡарай. Быйыл ғына ҡорттары зыян күрҙе – умарталар һаны кәмене. Ә шулай ҙа олатайым күңелен төшөрмәй, сәскәләргә күмелгән гөл-баҡсаға инеп, ҡорттары менән мәж килә. Ауылға ҡайтҡан һайын уның ҡорт ҡарағанын күҙәтеп торорға яратам. Ни өсөн был хәтлем бал ҡорто олатайымды саҡмай икән, тип уйланып та ҡуям. Ул эшен күңелен биреп, яратып башҡара. Шуға ла нәҙекәйбилдәр үҙенә тоғро хеҙмәт итә. Өҫтәлдәренән йүкә, сәскә, ҡарабойҙай балы өҙөлмәй. Ә улар был татлы ризыҡтан бер кемде лә мәхрүм итмәй, балаларына, туғандарына күстәнәс итеп өләшәләр, артҡанын һатып, әҙерәк файҙаһын да күрәләр.\nБарлыҡ умартасыларҙы ла байрамдары менән ҡотлайым, эштәрендә уңыштар, һаулыҡ теләйем. Өҫтәлдәрегеҙҙән башҡорт балы өҙөлмәһен!\nЭкономика / Үҙ эшеңде башла! // 15-08-2016, 15:09\nБөгөнгө йәш ғаиләләр араһында ла умартасылыҡ менән шөғөлләнеүселәр бихисап. Улар ата-бабаларҙан ҡалған матур шөғөлдө тағы ла киңәйтеберәк ебәрә, балдан, ҡортсолоҡтан килгән аҙыҡ-түлектең, тауарҙарҙың ассортиментын тағы ла күберәк итеп һата, ҡуллана. Иглин районында йәшәүсе Арсен Зәйнуллин – балсылыҡ менән шөғөлләнеүсе йәштәребеҙҙең береһе. Уның ҡырҡтан ашыу умартаһы бар. Әлбиттә, был тиклем умарта шәхси ихатаға ғына һыйып бөтмәгән, йәш атайҙың умарталары Үктәй ауылындағы матур бер урындағы умарталыҡта тора....\nЭкономика / Үҙ эшеңде башла! // 28-07-2016, 22:25\nНишләптер беҙҙә көтөүселәргә ҡытлыҡ, йәшел үләнгә аяҡ баҫыу менән ауыл халҡы алдына ҡайҙан көтөүсе табырға тигән һорау килеп баҫа. Быйыл хатта социаль селтәрҙә, тегендә-бында көтөүсе талап ителә, тигән иғландар күренде. Баймаҡ районынан бер фермер 57 баш һыйырын көткән өсөн айына 25 мең һум эш хаҡы түләргә вәғәҙә бирә ине. Насар ғәҙәттәрҙән ары торған, көҙгә тиклем көн һайын эшләргә риза булған ир-ат табылдымы-юҡмы, уныһы билдәһеҙ. Шулай уҡ Өфө, Ҡырмыҫҡалы райондарында үҙ ваҡытында түләнә торған хеҙмәт хаҡы һәм уңайлы шарттары булған торлаҡ менән ҡыҙыҡтырҙылар....\nЭкономика / Үҙ эшеңде башла! // 29-04-2016, 13:25\nБаймаҡ районының Һаҡмар ауылында дүрт крәҫтиән-фермер хужалығы уңышлы эшләп килә. Илфат Сәфәрғәлин, Радик Арғынбаев, Фәрит Ниғмәтуллин ҡырсылыҡ, малсылыҡ менән шөғөлләнһә, яңы ғына үҙ эшен башлап торған Флүр Мырҙаханов бөтә көсөн баҡсасылыҡҡа һалырға иҫәп тота. Ҙур булмаған ауылда етештереү менән булышҡан шәхси эшҡыуар ҙа бар. Бөгөнгө һүҙебеҙ – нәҡ уның хаҡында....\nЭкономика / Үҙ эшеңде башла! // 29-04-2016, 13:19\nЮлдар – дәүләттең артериялары, тип бушҡа ғына әйтмәгәндәрҙер ул. Боронғо Рим империяһында, мәҫәлән, юл төҙөүгә һәм уларҙы тейешле хәлдә тотоуға ғәйәт ҙур иғтибар бүленгән. Билдәле, Рим империяһы Урта диңгеҙ ярҙарында урынлашҡан булған һәм уның биләмәләре хәҙерге Испаниянан Төньяҡ Африка дәүләттәренә тиклем барып еткән. Юлды төрлө материал ҡулланып, ҡатлы итеп һалыуҙы тап шул Боронғо Рим төҙөүселәре уйлап тапҡан, йәнәһе. Ни булһа ла, беҙҙең эраға тиклем төҙөлгән Рим юлдары әле һаман урыны-урыны менән һаҡланып ҡалған, тиҙәр....\nЭкономика / Үҙ эшеңде башла! // 26-04-2016, 09:47\nҒүмер буйы тиерлек райондың агросәнәғәт тармағында намыҫлы эшләгән, заманында үҙе көн күргән төбәктә үҙидара органын да етәкләгән, әле лә тынғыһыҙ йөрәкле кеше булып ҡалған Салауат Ғәбдрәхимовты Үрге Бишенде яҡтарындағы Йүкәлешишмә ауылында тап килтерермен тип һис кенә лә уйламағайным....\nЭкономика / Үҙ эшеңде башла! // 8-04-2016, 14:04\nйәки Милли кейем һәр заманда ла ҡулланылышта...


Рәсәйҙә айырылышҡан парҙарға никахты тарҡатыу тураһында таныҡлыҡ биреү туҡтатыла // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\n13:40, 20 ноября 2020 Йәмғиәт\nРәсәйҙә айырылышҡан парҙарға никахты тарҡатыу тураһында таныҡлыҡ биреү туҡтатыла. Документ һанлы була, тип хәбәр итте федераль киң мәғлүмәт саралары Федераль һалым хеҙмәте башлығы Даниил Егоровҡа һылтанма менән.\nУның һүҙҙәренсә, 1926 йылдан башлап ҡағыҙҙа яҙылған барлыҡ гражданлыҡ хәле акттары һанлы форматҡа күсерелә. Артабан ҡағыҙ бланктарҙың ҡайһы бер төрҙәренән бөтөнләй баш тартырға йыйыналар.\nЛәкин сарала тантаналыҡты һаҡлау өсөн никах теркәү тураһында ҡағыҙ таныҡлыҡты тапшырыу дауам итә.\nРосстат мәғлүмәттәре буйынса, быйыл ғинуарҙан алып сентябргә тиклем Башҡортостанда 10 315 ғаилә тарҡалған, 14 853 пар өйләнешкән.\nТеги: никахты тарҡатыу


Алмағстың бер төбө 400 һум тора » «Йәшлек» гәзите | Газета "Йэшлек"\nГазета "Йәшлек" » Иҡтисад » Алмағстың бер төбө 400 һум тора\n23.05.2014 Алмағстың бер төбө 400 һум тора\nӘле Өфөлә, район үҙәктәрендә үрсетмәләр һатыу йәрминкәһе бара. Баҡсасылар әйтеүенсә, ошо аҙна аҙағына тиклем булған тауарҙары һатылып бөтмәһә лә, аҙ ҡаласаҡ. Яҡшы һатыусылар үрсетмәләренең, бер-ике йыллыҡ ағас, ҡыуаҡтарының сорты, үҫтереү тәртибе тураһында ентекләп һөйләй, ә ҡайһылары (йәрминкәгә осраҡлы килеп эләккәндәрҙер инде) хаҡынан башҡа бер йүнле һүҙ ҙә әйтә алмай.\nҮрсетмәләрҙе ҡарап, һатыусылары менән әңгәмә ҡороп, тикшереп, өйрәнеп сыҡтым. Ағастарҙың япраҡһыҙҙарын, ныҡлы тамыр ебәргәндәрен, тамырҙары дымлы, тупраҡлы булғандарын һайларға кәрәк икән. Баҡсасылар әйтеүенсә, емеш ағастары һәм ҡыуаҡтарҙың 2 – 3 йәшлектәрен алыу яҡшыраҡ. Әлбиттә, беҙҙең климатҡа тулыһынса яраҡлашҡандарын һайлау мотлаҡ. Экзотикаға ҡыҙығыу уңыш алырға теләүселәр өсөн түгел.\nБаш ҡалалағы бер нисә йәрминкәлә булып, унда һатылған үрсетмәләрҙең яҡынса хаҡын билдәләнек. Улар бер-береһенән әллә ни айырылмай тиерлек. Хаҡтар сортына ҡарап ҡуйыла. Шулай уҡ аҙыҡ-түлек баҙарына ла күҙ һалдыҡ. Әйткәндәй, ниһайәт, тауыҡ йомортҡаһының хаҡы төшкән.\nХаҡтар – һумда, емеш ағастары, үрсетмәләрҙең бер төбөнә, аҙыҡ-түлектең бер килоһына ҡарата бирелә.\nҡара ҡарағат 150 – 160\nике йәшлеге\t200\nҡурай еләге\t50 – 60\nБер йәшлек алмағас,\nтөрлө сорттары бар\t200 – 260\nике йәшлеге\t400 – 430\nБер йәшлек армут\t210 – 250\nБорос үрсетмәһе\t15 – 20\nКәбеҫтә үрсетмәһе\t10 – 13\nҠыяр үрсетмәһе\t15 – 18\nПомидор үрсетмәһе\t20 – 25\nүрсетмәһе\t60 – 80\nсортлылары\t80 – 100\nҠыяр\t55 – 75\nПомидор\t75 – 100\nКәбеҫтә\t20 – 45\nҺуған\t25 – 40\nКартуф\t20 – 35\nКишер\t35 – 45\nҺыйыр ите\t240 – 330\nҺарыҡ ите\t300 – 330\nКүркә ите\t160 – 220\nДөгө ярмаһы\t38 – 50\nҠарабойҙай ярмаһы\t25 – 29\nизделиелары\t23 – 35\n10 дана йомортҡа\t28 – 60\nАуыл эремсеге\t100 – 120\nАуыл майы\t320 – 360\nҠаҙы\t550 – 600\nБер буханка ябай\nаҡ икмәк\t21 – 23\nБер литр һөт\t31 – 49


24 майҙа Өфөлә Рәсәйҙең нефть һәм газ химияһы форумы асыла // Иҡтисад | новости башинформ.рф\n24 майҙа Өфөлә Рәсәйҙең нефть һәм газ химияһы форумы асыла\n17:12, 19 мая 2016 Иҡтисад\nӨФӨ, 2016 йыл, 19 май. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Галина Бахшиева/.\n24-27 майҙа Өфөләге «ВДНХ-Экспо» күргәҙмәләр комплексында Рәсәйҙең нефть һәм газ химияһы форумы һәм XXIV «Газ. Нефть. Технологиялар» халыҡ-ара күргәҙмәһе уҙа.\nКүргәҙмәлә илдең 35 төбәгенән һәм 12 сит илдән 400-ҙән ашыу компания ҡатнаша. Ҡытай Халыҡ Республикаһының 34 предприятиеһы бындай сараға тәүге тапҡыр килә.\nФорумдың эшлекле программаһында Өфөләге бер нисә майҙансыҡта 38 сара, шул иҫәптән дәүләт көйләүенә һәм нефть һәм газ химияһында тармаҡ программаларына арналған пленар ултырыш үткәреү ҡаралған.\nДүрт көн барасаҡ форум эшендә 12 меңдән ашыу кеше ҡатнаша. Улар араһында илдең химия, нефть химияһы һәм нефть-газ комплексы компаниялары, федераль һәм төбәк власы органдары вәкилдәре, шулай уҡ сит илдәрҙән һәм төрлө төбәктәрҙән рәсми делегациялар бар.\nФорум йомғаҡтары буйынса резолюция әҙерләнә, унда ҡатнашыусыларҙың тармаҡты үҫтереү буйынса тәҡдимдәре индерелә. Һуңынан документ Рәсәй Хөкүмәтенә һәм профилле министрлыҡтарға ебәрелә.\nСараны ойоштороусылар — Башҡортостан Хөкүмәте, Сәнәғәт һәм инновация сәйәсәте министрлығы, Сауҙа-сәнәғәт палатаһы һәм Башҡортостан күргәҙмәләр компанияһы.\nТеги: нефть һәм газ химияһы форумы,ҙур химия,күргәҙмәләр